Лъабго соналъ тIад гIетIги захIматги тIун къачIараб лъим унеб мухъ цохIо къоялда жаниб нух бахъулеб автомобилалъ хвезабун буго ГIахьвахъ мухъалъул жаниблъиялда.\nГьеб ккола1983 соналъ КIаратIа, Ингердахъ ва МестIерухъ росдал жамагIаталъул ахал лъалъазеян бахъун букIараб «Дружба» абураб лъим унеб мухъ.\n1995 соналъ лъим кьабулеб бакIалъе жагъаллъиги ккун, гьоркьоб къотIун буго лъалъади. 2010 соналъ гьеб лъим бачунеб мухъ цIигьабизелъун гъеж гурун буго ГIахьвахъ мухъалъул КIаратIаса Хириев МухIамаднаибица.\nХIукуматалъул цохIо гъурущги бихьичIого, жиндирго кисиниса харжги гьабун, къачIазе байбихьун буго гьес лъел мухъ. Дол соназ хIукуматалъул нухмалъулев хисулевлъун вукIарав гьезулго ракьцояв Ризван ГъазимухIамадовасул кумекалдалъун цIиял турбабини щун руго гьесие.\nШагьаралдаса магIарухъе гьел рехизе транспорталъул кумекги щун буго. ХутIарабщиналъе нахъе лъун букIараб жиндирго пенсиялъул гIарац харж гьабун буго гьес.\nАмма лъабго соналъ тIадги хIалтIун, 23 метралъул манзилалда турбаби хисизе хутIун букIаго, вачIун цо экскаваторщикас минатахъ щущазабунин жиндир хIалтIиян абулеб буго Хириев МухIамаднаибица.\nДоб мехалъ МестIерухъ росдал вукIарав нухмалъулев ГIабдулаев ГIумарил тIадкъаялда рекъон, гьезул магъилъе шагьранух бахъулаго хвезарун руго МухIамаднаибица лъурал турбаби.\nГьанже кIигоялдасаги цIикIкIун сон буго Хириев МухIамаднаибил МестIерухъ росдал нухмалъулев тамихIалде цIазе кIоларого. Гьабураб заралалъул бицун живго вакканщинаб бакIалде хъварал гIарзабазул, гьенисан жиндиего кьурал жавабазулги тIубараб гохI гIурал документал\nХириев МухIамаднаиб: «Гьеб шагьранух бахъулаго дир турбабазул къварилъи букIинчIо гьезие, экскаваторалъ хIалтIи гьабулеб бакIалдаса эхедегIан рукIана гьел. БукIун батаниги, гьезие гьелъул квал-квал - гьеб букIана цохIо кьодухъе щолеб бакIалда, шагьранухги дица лъурал турбабиги цолъулеб бакI.\nГьениб ракьулъегIан турбабиги риччан, берцинго тIубазе бегьулеб хIалтIи букIана гьеб. Гьеб жо хIалтIи гуро, хIалихьалъи буго. Цебеккун ургъизеги ургъун, квешезего гьабураб хIалтIи букIин бихьулеб буго?\nДун лъел мухъа къачIазе лъугьиндал гьев дие шартIал лъезе лъугьана, гьел турбаби жиндие кьезе кколилан. Гьединго гьес тIалаб гьабулеб буго нижер кIаралазул ах жаниб бугеб бакI жидер жамагIаталъул ракь кколилан.\nЛъеберго соналъ цебеги гьеб лъелмухъ бачарав чи дун вукIана, гьединлъидал гьарана дида жамагIаталъ дуца тIаде босейин гьеб къачIазейилан. Амма хIалил-мадаралъ турбабиги щун битIун хIалтIи рагIалде бахъунаго хвезарун турбабигун тана дун».\nТурбаби щай хвезаруралилан МухIамаднаибица жаваб тIалаб гьабидал, гьеб жиндир хIалтIи гурин, экскаватор бачунев чияс гьарунин гьел хвезейилан чIун вуго МестIерухъ росдал вукIарав нухмалъулев ГIабдулаев ГIумар.\nЦохIо гIарзаби гурелги, ахикь бугеб гъветIалъул, тIад араб гIарцул камилаб хIисаб кьурал кагътазул, ахикь жидерго бутIа бугев чи рикIкIун ракIарарал гъулбасазул, батIи-батIиял справкаби, камураб документ гьечIоан гьес бакIарун.\nГьале кIиго соналдасаги цIикIкIун заман балеб буго МухIамаднаибил гьев тамихIалде цIаян батIи-батIиял идарабазде хъвадарулев вугелдаса. ТIоцебе гьес ГIахьвахъ мухъалъул жанисел ишазул идараялде битIараб гIарза кьун буго Болъихъ районалъул цIех-рехалъул комитеталде.\nИсана ункъабизеги гьесул гIарза нахъбуссинабун буго ГIахьвахъ мухъалъул жанисел ишазул идараялде. Болъихъ мухъалъул жанисел ишазул идараялда хIалтIулев цIех-рехчи Хайрулаев Заурица лъабго нухалъ жиндир регIел гьечIилан нахъчIван буго гьесул гIарза.\nГьанже цIех-рехалъул хIалтIухъан батIияв тун вуго, амма гьесги гьумерхъахIаб жо гьабизехъин гьечIилан ракIхун вуго МухIамаднаиб.\nЦIех-рехалъул иш гIедегIизабеян кумек гьарун, гьев щвечIеб бакIги хутIун гьечIо. Киве щваниги гьелъул хIасилги ккун гьечIо. Дагьав цевегIан гьебго суалгун щун вуго «Дагъистаналъул ахал» абураб регионалияб проекталъул нухмалъулев, Халкъияб Мажлисалъул вице-спикер СайгидахIмад АхIмадовасухъеги.\nГьесги жиндие кумек гьабеян кагъат битIун анин районалъул нухмалъиялъухъе, амма «кумек» администрациялъул минаялда жанибго хутIанин ракIхун бицана гьес.\nГIамм гьабун абуни, гьеб лъабабго росдал жамагIаталъул ах рагIула 114 гектаралда. КIаратIисезул гьениб буго бищун кIудияб бутIа - 80 гектар. Ингердахъ росдал - 25, МестIерухъ росдал абуни - 7 гектар.\nЛъел мухъ цIигьабулаго цо гIаданги вачIинчIин МестIерухъ росулъа жинде кумекалъеян абулеб буго МухIамаднаибица. Ингердахъа гIолохъабаз кIудияб чIаголъи гьабунила. Чанго нухалъ рачIун гьезул кумек щванила.\nСоветияб заманалда, ах чIаголъиялда бугеб мехалъ, нусидаса цIикIкIун тонна пихъил кьолеб букIун буго гьелъ. I995 соналдаса нахъе лъалъачIого хутIун, цо-цо гъутIби ракъванги ругилан бицана МухIамаднаибица, амма гIемерисел гъутIби цIунун хутIун ругила.\nГьесул рагIабазда рекъон, исана сон республикаялда ахихъанлъиялъул сонлъун лъазабун букIаниги, хIукуматалъул рахъалдасан щибниги кумек щун гьечIо МухIамаднаибие.\nНижеца бухьен гьабуна Хириев МухIамаднаибица дагIба балев вугев, 2013 соналъ МестIерухъ росдал вукIарав нухмалъулев ГIабдулаев ГIумарилгунги. (Исана сентябралда гьесул бакIалде цоги чи вачIун вуго росдал бетIерлъун). Гьес гьереси гьабуна экскаваторалъ турбаби хвезарунилан жинде гIунтIизабулеб гIайиб:\nГIабдулаев ГIумар: «Сах-саламатав, ботIрониб гIакълуги бугеб чияс гьединаб инжитаб жо гьабулищ? Нижерги ахал лъалъалеб, гьезулги ахал лъалъалеб лъим гуриш гьеб букIараб Нижее щибизе гьесул турбаби хвезарун? Лъар щун бачIараб мехалъ рахъ-рахъун рана гьесул турбаби. ГьабсагIаталдаги гьел лъадаца хвезарураблъи бокьарав чиясда бихьизе бегьула гьениве вачIани»\nЭР: «МухIамаднаибица абулеб буго нужер рахъалдаса щибниги кумек щвечIин жиндие лъадал мухъ цIигьабулаго?».\n- БитIараб буго, щвечIо. ЩвечIолъиялъе гIиллаги буго гьадинаб. Лъадал мухъ цIигьабулаго (гьес турбаби лъолеб мехалъ) нижеца Хириевасда абун букIана гьел гьедин лъезе бегьуларилан, лъараца гьел хвезаризе ругилан. Лъарги, гьелъул гIамалги нижер гIадамазда лъалеб букIун Гьес гьелъул гIинтIамичIо. Ахиралде гьедин ккезеги ккана. Гьес абулеб хIалалъ цо километргун бащадаб манзилалъ лъурал турбабиги гьенир гьечIо, 600 метр гурони.\nЛъабго километралъул халалъиялда ругел турбабазе тIабигIияб балагьалъ зарал гьабунилан документалги хIадурун бакIарана гьес гьел турбаби лъезе гIарац. Гьебги жиндирго кисинибе лъалареб, кибе гьабурабали дида лъаларо. БитIараб бицани, чIалгIун буго дида гьев чиясулгун бугеб накъит»\nИсана сон республикаялда лъазабун букIана Ахихъанлъиялъун сонлъун. Умумузул рукIарал ахал цIигьаризе кколин, ахихъабазе кумек гьабизе гIарац биччазе бугин, цIиял гъутIби чIезе ругин, нилъеца республикаялъул бетIер Рамазан ХIажимурадовичасул курсалъул рахъкквезе кколин абун щибаб районалде щун, данделъаби тIоритIулел, чIечIого ахIи балел, телевизоралдасан цере рахъунел цо чагIиги рукIана.\nГьеб ахихъанлъиялъул соналъул «кумек» щварал бакIалги кканин республикаялдаян букIана информалатаз бицунеб. Амма хIакъикъияб кумек къваригIарав, 70 сонил ригьалдаса тIаде арав КIаратIаса Хириев МухIамаднаиб абуни ах лъалъазе рукIарал турбабиги хвезарун къварилъиялда вуго.\nГьанкаласул ччугIаги министразул джипалги


МахIачхъалаялъул аэропорталъул бетIергьан - Керимов\nМахIачхъалаялъул аэропорт босун буго олигарх Сулейман Керимовас. Гьелъул аукцион гьабун буго 6 июналда. Гьеб аэропорт босизе хIадурулезда гъорлъ рехсолел рукIана Дагъистаналдасаго вацал олигархал МухIамадовалги.\nАэропорт олигарх Сулейман Керимовас босараблъи МахIачхъалаялъул аэропорталъул хIалтIухъабазда 9 июналъ, итникъоялъул радалисеб данделъиялда лъана. Аэропорт босиялъул аукцион Дагъистаналда гуреб, Ростовалда букIун буго. Гьединлъидал жидеда щибниги мухIканлъи лъаларин гьеб рахъалъин абуна ЭР-ялъе МахIачхъалаялъул аэропорталъул пресс-секретарь ХIажиев Алексейица. Цо-цо баяназда рекъон, аэропорталъул генералияв директорлъун толев вуго ЧIарада мухъалдаса чи. Хадусев нухмалъиялда вукIине вуго гIурус миллаталъул чи.\nАлексей ХIажиев: «Гьебги жеги мухIканго лъазе букIин щакаб жо буго. Гьелда бан гIемерал харбал рукIине руго. Амма лъалеб жо буго, нижер нухмалъулес абухъе, гьаб гIагараб кIиго моцIицаниги аэропорталъул мал-мулкалъул хIисаб гьабизе букIин. ЦIияв бетIергьанасухъе щиб кьелеб, щиб толебани, гIемераб хъвай-хъвагIай бугин гьабизе ккарабилан абуна нижер нухмалъулес. Доба хутIараб лъабго аэропланги бичиялъе аукцион гьабизеги рес буго. ГIемер заман ине буго жеги батIи-батIиял процедураби гьаризе. Гьединлъидал гIаммаб куцалда нижеда лъалеб жо дагьаб буго. Ниж кир ругел, Сулейман Керимов кив вугев?»\nАэропорт хIукуматалъухъа унеб букIиналда бан разилъи гьечIолъи буго цо-цоязул. Амма гьеб кутакалда лъикI бугин рикIкIунеб буго МахIачхъалаялдаса юрист Эльдар ХIажимурадовас.\nЭльдар ХIажимурадов: «ТIоцебесеб иргаялда, гьеб дармидалъун хайир живго Сулейман Керимовасе, гьесул бизнесалъе ккеларищха. КIиабизе, МахIачхъалаялъул аэропорт тIокIалъ хIукуматалъ хьихьун бажарулеб хIалалда букIинчIо. ХIукуматалъухъ гьеб бугебгIан мехалъ, бугебщинаб гIарацги бикъун, авиапаркги хун, тIатIала чIван букIана гьеб. Аэропланал рещтIунеб, гьел зодоре рахъунеб нухги хутIула хIукуматалъухъ, хутIараб уна Керимовасухъе. Дир хIисабалда, гьеб кутакалда лъикI буго. Гьелдалъун билеталги учузлъила, гIадамазе шартIалги лъикIал рукIина, аэропланалги рукIина бищунго церетIурал, ахирисеб тайпаялъул».\nРеспубликаялда бицуна гьеб аэропорт Дагъистаналдаса вацал-олигархал МухIамадовазеги къваригIун букIанин босизе.\nМаялъул ахиралда журналистазулгун букIараб пресс-конференциялда транспорталъул министр хисулев ХIажи Ражабовас бицана 6 июналда букIине кколин МахIачхъалаялъул аэропорт босиялда бараб аукцион. Амма щал гьенир гIахьаллъизе ругелали лъалеб жо гьечIила. ТIубан аэропорталъул пакетал росаниги, Дагъистаналъул хIукумат гьениса нахъе унин абураб магIна кколарила гьеб.\nМахIачхъалаялдаса Самараялде ункъо сагIаталда жанир\nИнвесторазул къецал ва Дагъистаналъул экономика\nМахIачхъалаялдаса авиакомпаниял тIуризарулел руго


Украиналъул хIаракатчагIи – Радаялде данде\nУкраиналъул инсанасул ихтиярал цIунулез какана хамиз къоялъ тIадегIанаб Радаялъ къабул гьарурал къанунал. Загьирабураб лъазабиялда гьез абулеб буго Украиналъул парламенталъ гражданияб жамгIияталде данде унго унгояб рагъ багъаризабунин.\nГьеб лъазабиялда гъоркь гъулбасал лъуна Украиналъул Хельсинкиялъул къукъаялъул бетIер Микола Козыревас, гьеб къукъаялъул ишал тIуразарулев директор Аркадий Бушченкоца ва Харьков шагьаралъул инсанасул ихтиярал цIунулеб гIуцIиялъул бетIер Евгений Захаровас.\nТIадехун рехсарал къануназ тIадтаразе ихтиярал кьола къватIиабахъ тIоритIулел демонстрациял нахъе гъезе, хIажалъани депутатазухъа хасаб статус бигьаго бахъизе ва пачалихъиял хъулухъчагIи жамгIияб критикаялдаса цIунизе.\nУкраиналъул тIадегIанаб Рада аслияб къагIидаялда гIуцIун буго хIакимлъуда бугеб партиялъул вакилзабаздаса.\nРехсарал къануназда жидерго разилъи гьечIолъи загьирабуна ОБСЕ-гIуцIиялъ, Цолъарал Штатаз ва Евроцолъиялъ.


Дур тIахьал цIаличIеб хутIанадай рукъ?\nХириял «ХIакъикъат» газета цIалулел. Жакъа нижеца кьолеб буго нилъерго гIагарав, къанагIатаб махщалил хъвадарухъан, магIарулазул машгьурав прозаик Муса МухIамадовасе сайигъат гьабураб чанго гьумер. Араб гIасруялъул 60-- абилел соназдаса байбихьун гьесул тIехь цIаличIебги, хвел гьечIел Мусал асараз ракIал пана гьаричIебги росу-рукъ, гъансито хутIун батиларо магIарухъ.\nИсана чIаго вукIаравани Мусал гIумруялъул тIубалан 95 сон. ЦIакъ хеккого анин абизе бегьула мунагьал чурад. 70 сонил гIумруялда 1997 соналъул 26 февралалда ана гьев ахираталъул рокъове. Гьеб 70 сонил гIумруялда жаниб, 70 цоялдаса цояб цоялдаса пасихIаб, бечедаб, бергьун гъваридаб мацIалда тIахьалги хъвана Муса МухIамадвоас. Бечедаб адабияталъул ирс тана Мусаца нахъе. Советияб заманалда цоцазухъе кьун, щибаб гъасда, гIухьбузул цIадухъ, хури-харинир гIодо чIараб бакIалда, хIатта нухда рилълъун унагоцин цIалулел рукIарал Мусал тIахьазул гIемерисел жакъа кодоре щолел гьечIо. МагIарулазул адабият бокьулел жакъаги гIащикъго руго гьесул тIахьазде тIаде къулизе, Мазгаруласулги Ханикалги гIажаибаб рокьул хIакъалъулъ цIализе, Салимил ГIашурал, ГIалисултанил ва Зубражатил къисматалъул цIидасан пикру гьабизе, гьелгун цадахъ рохизе ва пашманлъизе.\nЖакъасеб номералда нужее рес щвела машгьурав хъвадарухъансул творчестволъул хIакъалъулъ гIатIидго цIализе, гьесул лъималазул ва гIагарлъиялъул ракIалдещвеязухъ гIенеккизе. Харбалго гIадин кутакалда пасихIго хъварал Мусал кучдIулги цIализе.\nХъвадарухъанасул юбилеялда хурхун гIуцIарал тадбирал байбихьана МахIачхъалаялдасан. ТIоцебесеб октябралда, Поэзиялъул театралда, тIобитIана Муса ракIалде щвезавиялъул дандчIвай. Гьенив кIалъазе вахъарав ДРялъул Хъвадарухъабазул союзалъул правлениялъул нухмалъулев МухIамад АхIмадовас бицана Муса МухIамадовас хъварал хвел гьечIел, магIарулазе къиматалъун лъугьарал асаразул, щибаб гъасда гьел цIалулел, цоцахъе кьолел рукIараб куцалъул хIакъалъулъ. Бицана 14 сон барав жиндихъе, Гьоноде, Мусаца кагъат битIун бачIараб куцалъулги.\n- ГьитIинавин, кIудиявин абун батIа гьавичIого, чиясул адаб гьабизе лъалев чи вукIана Муса. Хасго адабияталде тIоцебесеб гали лъолел гIолохъанал шагIирзабазул, хъвадарухъабазул къимат гьабулаан гьес. «Гьудуллъи» журналалде битIараб дирго тIоцебесеб кечIалда тIасан саламатаб тIамач цIураб кагъат Мусаца битIун бачIиндал, дир рохалие гIурхъи букIинчIо. Хадур дандчIвайдал, щулалъана нижер гьудулъиги. Москваялдаги МахIачхъалаялдаги гIемер дандчIвалаан, цадахъ гIодор чIолаан. Дица ракI-ракIалъ абулеб буго Мусацаги Фазуцаги, вас гIадин, къабул гьавурав чи вукIана дун. Гьезул рокъобе кидаго рагьун букIунаан нуцIа ва, нуцIаго гIадин, кидаго рагьарал рукIана гьезул ракIалги, - ян абуна М. АхIмадовас.\nЛъикIаб кIалъай гьабуна Гьандихъ росдал Муса МухIамадовасул цIаралда бугеб школалъул директор МухIамад Гъазалиевасги. ГIолохъанаб мехалда гIумрудул гьудул Фазуде Мусаца гьабураб кечI ахIана ДРялъул халкъив артист ГIабдула МухIамадмирзоевас, Фазуца Мусаде гьабураб кечI ахIана Авар театралъул мустахIикъай артистка ПатIимат ХIажиевалъ. Данделъаразе асар гьабураб кечI ахIана ДРялъул мустахIикъай артистка Машидат ГIумарасхIабовалъги. Театралъул гIолохъанал артистаз рихьизаруна Мусал творчествоялда тIасан сценкабиги.\nАхиралда кIалъазе вахъарав Мусал васас, «Лезгинка» ансамблялъул директор Жамбулат МухIамадовас баркала кьуна Поэзиялъул театралде рачIаразе.\nГьединабго тадбир Мусал гIагараб Гьандихъги тIобитIизе ракIалда буго гьаб моцIрол ахиралда. Амма гьеб къо тIаде щвезегIан чIечIого, Мусал ватIаналде, ай Гьандихъе дица сапар бухьана 4 октябралда.\n«ЦIИЯБ КАНЛЪИЯЛДА» МУСАЛ ХАТI ЦIУНУН БУГО\nГьандихъе щвелалде сверана ХIебда росулъе, Шамил районалъул «Цолъи» газеталъул редакциялде. 1947-1949 соназда «ЦIияб канлъи» абураб цIаралда гъоркь къватIибе биччалеб букIараб газеталъул редакторлъун вукIана Муса. Гьениса ана гьев Саратовалъул партшколалде цIализеги. Гьебги лъугIизабун, МахIачхъалаялде щварав чи, гьанжего гьанже Литературияб институтги лъугIун вачIунев Расул ХIамзатовгун дандчIвайдал, гьес мукIурги гьавун, росулъецин щвечIого, Литинституталде цIализеги ана Муса. ТIокIлъиялда гьебги лъугIизабун, вуссана ватIаналдеги.\nЛитинституталда цIалулеб мехалдаго хъвазе байбихьана гьес машгьураб трилогия: «Къисас, «Кьалбаз ккола гъветI», «Лъукъарал кьураби». Гьелъул хIакъалъулъ жиндирго тIехьалда гьадин ракIалде щвезабулеб буго Мусаца:\n«Инсуе бокьун букIана хурги бекьун, бокьги бахъун дун жиндаго аскIов вукIине. Амма дир ракIалъ батIияб иш, ай адабият тIаса бищана. ТIоцебе бахъараб дир кечI жаниб бугеб газеталъул номерги босун дун вачIиндал, гьес нодо букIкIинабуна: «КечIалъ хьихьуларо чи, хьонги бекьун бижараб тIощалица гурониянги» абун, довехун вуссун арав тIокIав дида кIалъачIо гьеб къоялъ. Амма чанго соналдасан дир «Къисас» тIехьги кодоб ккун, разиго сверухъ ругезухъ балагьана эмен. «Гьабни КъуръангIанасеб тIехь хъван бихьула васасилан» абуна гьес, аскIор рукIаразда. Гьеб букIана дие бищунго кIудияб рецц-бакъ, дица гьабураб хIалтIуе щвараб бищун кIудияб къимат. «Инсуе бокьун букIана хурги бекьун, бокьги бахъун дун жиндаго аскIов вукIине. Амма дир ракIалъ батIияб иш, ай адабият тIаса бищана. ТIоцебе бахъараб дир кечI жаниб бугеб газеталъул номерги босун дун вачIиндал, гьес нодо букIкIинабуна: «КечIалъ хьихьуларо чи, хьонги бекьун бижараб тIощалица гурониянги» абун, довехун вуссун арав тIокIав дида кIалъачIо гьеб къоялъ. Амма чанго соналдасан дир «Къисас» тIехьги кодоб ккун, разиго сверухъ ругезухъ балагьана эмен. «Гьабни КъуръангIанасеб тIехь хъван бихьула васасилан» абуна гьес, аскIор рукIаразда. Гьеб букIана дие бищунго кIудияб рецц-бакъ, дица гьабураб хIалтIуе щвараб бищун кIудияб къимат. Дун Литинституталде нахъвуссун индал, вацасда цIализабун буго гьес тIубараб тIехь. Вацас бицунаан, жиндирго гIумру цебесан унеб бугеб гIадин, вохун вукIанила эменин абун».\nРайгазеталъул редакциялда гьабсагIатги нахъе цIунун руго Муса редакторлъун вукIараб заманалда риччарал газетазул подшивкаби. ЦохIо гьенир гурони, тIокIал кирниги басмаялда рахъичIел Мусал кучIдулги цIализе щвана гьенисан.\nЖиндиего хасиятаб, хадурккун хъвазе ругел тIахьазего гIадаб, бегIераб пагьму-гьунар букIун буго Мусал газеталъе редакторлъи гьабизеги. 73 соналъ цебе къватIибе биччараб газеталъул гьурмазда буго унго-унгояб магIарухълъи. Къоло цоабилеб гIасруялъул цивилизациялъги нано-технологиязги хисизабичIеб умумузул заман буго гьениб бессун. «Цолъи» газеталъул редактор ПатIимат МухIамадовалъ кьураб белъараб хъабхъил хIалги бихьун, хурдузул чайги гьекъон, сапар бухьана Гьандихъе.\n«ГУХIДУЛЪГИ, БАКЪДАБГИ, ГЬАНЖЕ ГЬАНДИХЪГИ»\nКьерхараб хасалихълъиялъул къо. Халкъияв хъвадарухъанас жиндирго асаразулъ гIемер рехсараб Гьандихъ росу. Амма тIахьазда гьелъул цIар чанги батIияб къагIидаялъ дандчIвала нилъеда: Бакъдаб, ГухIдулъ. Бакъдаб росдал хIакъалъулъ бицен гьабун буго «МугIрул сухъмахъазда», «Борч» тIахьазда ва «Къисас», «Кьалбаз ккола гъветI», «Лъукъарал кьураби» трилогиялда. «Бакъдасел» абураб новеллабаздалъун хъвараб тIехь тIубанго росуцоязул гIумруялъул хIакъалъулъ хъвараб буго. Кин кIочон телел копол къучIбиян гьес жинцаго цIар лъурал ХIасанилавги ИсхIакъги. Гьесул лъимерлъидул гьудул Къадиги, Дибирги, бригадир ГIалихIмал битIккечIеб къисматги, ГIумарчол къарумлъиги, кIухIалав МутIалибил вахъарав хIаракатав вехьги.\nРакIалде щвезабилин «Бакъдасел» тIехьалъул байбихьудаса цо гьитIинабго кесек.\n«…Цо-цо къвалакь цо-цо хъарпузги ккун, ссанаби къотIун, щобал рахун росулъе унеб нухде лъугьана дун. РикIкIадасанго гIадин ганчIида гьецIокъ кьабулеб гьаракь чIвана гIинда. Щал гьелали лъазе бокьун, надалда кверзул щурунги гьабун валагьарав дида щугоял рихьана ЧIегIераб ганчIида цере. Гьагъав хIосги кодоб ккун бугев чи ИсхIакъ-даци вуго. Гьале гьев гьанивехун вуссун вачIана ва, дунги вихьун, гьимулаго данде вачIине лъугьана. Гьесда данде гали дицаги тIамуна. - Вай, гьеб къо бихьун шагьаралдаса баччичIониги, росулъ дагьабищ хъарпуз букIараб. Сонги хъутаналдаса бачIун складалда цебе кIиго машина чIехьараб гъуни бугин гьелъул, - ин абуна гьес, хъваш-баш гьабилалдего. - Росулъе сайгъат босиялдаса ун буго иш, - илан абуна дица ва тIадеги жубана бакъдасел хIайранлъиларин хIанчIил рахьги босун дун вачIанигиян. - Цо-кIиго шампанскиялъул шиша босун букIарабани, дунги разияб, дур налъиги тIубараб мурад, - илан абуна гьес хадубги. - Бихьулищ, Къадил ригьда цебеса гамачI нахъе гьабизе тIаделъун руго ниж. Цебе гьадинаб мина, хьилил цIадухъги кIусун, басриябго буртинадукь сардал рогьунев вехьасдаяли киса, росулъго бечедав Чупаласдаги макьилъ бихьулеб жо букIинчIо. Дос тIоцебе рагъида цIер ккураб мехалъ, ракIалда буго, бащдаб росуго букIана хIайранлъун. ЦIерги ккураб рагъи буго досулин кицибицаде тIамулаан. Гьанже кинабго хиса-басун бугеб куц», - илан абуна ИсхIакъица пашманго гIадин...\nГухIдулъ росу нилъеда батула «Бигьародул гъутIби» тIехьалда. Жиндирго гьитIинаб заманалъул, вац Мухтарил, эмен ГIабдулал, гьесул ункъавго вацасул, Бариян кIодол, СултIан-кIудил хIакъалъулъ хъвараб асар буго Мусал гьеб тIехь. Гьелъул цо гьитIинабго бутIа цIализе бегьула жакъасеб номералъул 14-15 гьурмазда.\nБариян-кIодоги гьелъул рос СултIанги хIакъикъаталдаги рукIарал гIадамал кколин бицана Гьандихъ. ТIехьалда хисизарун лъун руго гьезул цIарал, Мусал инсул хIикъикъияб цIар букIана ГIабдулалмухIамад. Инсул вацал кколаан СултIан-хIажияв, МусахIажияв, ГIабдулалмухIамад (Мусал эмен), Наби ва Тукъу.\nГьелго гIадал, хIакъикъаталдаги Гьандихъ рукIарал чагIи ккола ХIасанилавги ИсхIакъги. Бакъдаб росуйин Мусаца рехсолеб бакI ккола, гьесул инсул мина бугеб росдал авал. Бакъудехун рахъ букIиналъ лъураб буго гьединаб цIарги.\nГьандихъ дандчIвай гьабуна МухIамад Гъазалиевасги школалъул учительлъун гIемерал соназ хIалтIарав Шамсудиницаги. ХIумайд-афандиясул наслуялъул чиги ккола Шамсудин. ХIеренаб каламалъул, велъун гурони кIалъаларев чи вуго гьев. 1986 соналъ Муса МухIамадовасул юбилеялде гьесги цогидав мугIалимасги хIадур гьабураб стенд буго гьабсагIаталдаги Гьандихъ росдал школалъул жанахIалъуб къеда бан.\nШколалда бугеб Мусал музей-рукъалъул хIакъалъулъ чанго нухалда цIалунги, телевизоралдасан бихьунги букIана. Гьениве щведал, битIахъе Мусал рокъове щвараб гIадаб асарги лъугьана. МахIачхъалаялда букIараб Мусал кинабго къайи-цIа бакIарун буго Гъазалиев МухIамадица гьенибе. Буго гьениб 50 соналъ Муса нахъа гIодов чIараб стол. Гьеб столалда нахъа хъвана Мусаца гIемерал тIахьал. Гьесул букIараб диван, радиоприемник ва гьеб гуребги, ай хъвадарухъанас квализабурабщинаб жо босанин гьанибеян абуна МухIамадица. Амма бищунго асар гьабуна Мусал букIараб какикьтIамалъги, как балеб мехалъ лъолеб букIараб тIагъуралъгун чIумазги. Гьеб какикьжоялда тIад рогьалил какдаса хадув къадаралде щвана Муса.\nКъеда ран руго гIолохъанаб мехалъ ва хадуб харадунирги рахъарал Мусал суратал. Цогидаб къед цIезабун буго магIарулгун гIурус мацIазда рахъарал гьесул тIахьаз. Гьеб киналдего бер щвезабуна, кIудияв хъвадарухъанасул бечедаб ирсалда цеве эхетун, сихIкъотIиялъ кверде восана.\nГьединаб букIана Гьандихъе гьабураб сапар. ЦIад балеб букIун, ракIалда букIанщинаб бакIалде щвезе санагIалъи ккечIо. Хъвадарухъан жанив гIураб гьесул инсул минаялъухъе щвезеги ният букIана. Гьединго ният букIана Мусал лъимерлъиялъул гьудул, гьес жиндир го асаразулъ рехсарав МухIамадов Сайгидил гIагарлъиялъухъе щвезеги. Сайгид ккола Мусал кьерилав, 17 сон барав чи нагагьаб балагьалдалъун къадаралде щвана гьев. Мусаца гIадин, гьесги хъвалаанин кучIдулилан бицана М. Гъазалиевас.\nПалхIасил, гьединаб сапарги ккун вуссана тахшагьаралде. Жинцаго Мусаца «Бакъдасел» абураб тIехьалда абухъе ккана:\n«Сон къотIнов дандчIвана Къади. Лъадул кIодолгун къо-лъикI гьабизе унев вуго, - ян абуна гьес. - Жиндихъего щвечIого дун ун ватани, тамашаго ракIбакъвала долъул. Херлъараб мехалъ нилъги лъугьинадай додин манзил къокълъун».\n«КигIан хехго арал дур отпускалъул къоял?» - илан гьикъана дица пашманго. Гьале гьаб нухалъги щвечIо рекIел гьудуласулгун гьуинаб хабаралда гIодор чIезе. Гьединго инсудехун бикьизе букIараб ургъел, урхъи буссинегIан гьесухъ гIенеккизе букIараб анищги хутIана рекIел тIиналда тIупухъе. Гьаб нухалъги нахъосалалде тIамундай гьеб хутIизехъин бугеб? Кида гьеб нахъосалахъ мехго щолеб? Щибаб нухалъ гьале гьадин роржун ун ратула росулъ тIамурал къоял ва тIубачIого анищгун вуссуна дун шагьаралде», - ян хъвана Мусаца.\nШагьранухде щвезегIан дида цадахъ вилълъарав чи ватана Мусал вацгIаласул вас ГьитIинамухIамадхIажияв. ГьитIинамухIамадхIажиявги гIемер рехсон вуго Мусаца жиндирго тIахьазда. Гьев ккола Мусал эбелалъул кIудияв эмен. Гьесул цIар лъурав ГьитIинамухIамадхIажиясда цадахъ вукIана Гьандихъ росу тезегIан. ЦIакъ гьуинаб хабаралъул чи ватана гьевги. Инсул вацгIаласул хIакъалъулъ гIемерал ракIалдещвеялги рукIана нух тезегIан рицунел. ЦIакъго халалъулеб букIун гьанир кьечIого толел руго. Къваниб росдал рагIалда, хасалихълъиялъул тIогьилаб ретIел ретIарал гъутIбиги нахъа ккезарун, ГьитIинамухIамадхIажиясул суратги бахъана.\nЛъугIизабизе бокьун буго Мусал «МугIрул сухъмахъазда» абураб тIехьалъул ахиралда ругел мухъаздалъун:\n«Гьанже абуни дун шагьаралде нахъвуссунев вуго, тIоцебесеб тIехьги лъугIизе толеб буго. Гьале дун дирго хабар байбихьараб бакIалде - росдал магъил багъилаб расалъуде, чинаридул гъотIокь кьижарав МухIумаханасул хабаде вачIун вуго.\nХасалихълъиялъул гьороца хьвагIезабулеб буго гьесул хабада гьарзаго бижараб, роол кьер свараб хер. Хвачезарун тIамхалгун дида тIаде къулун буго пири речIчIун бихъараб гьаб ганчIидаса аскIоса баккун бачIараб, гьанже кIудияб гIураб чинаридул гъветI. Гьелъул тIанхазул щуриялъусан дида рагIулеб бугин ккола: «Гьанибе дуда нух къосунге, чIагоязда хварал кIочене бегьуларо», - абун гьабулеб калам.\n«Кидаго къосинаро», - ян жаваб кьола дицаги.\nАшахан ЮСУПОВ, Гьандихъ-МахIачхъала\nПрочитано 617 раз\tПоследнее изменение Пятница, 08 октября 2021 09:14\nДругие материалы в этой категории: « Асият Оз (ТIинаева): «Гьеб букIана рекIел бацIцIадаб ният»\tГIакъилай, къиматай магIарул шагIир »\n09:43, 08 декабря 2021, 4\n09:38, 08 декабря 2021, 8\n20:04, 07 декабря 2021, 73\n20:00, 07 декабря 2021, 83\n19:58, 07 декабря 2021, 79\n19:56, 07 декабря 2021, 144\n19:54, 07 декабря 2021, 84\n19:52, 07 декабря 2021, 87\n19:49, 07 декабря 2021, 81\n19:47, 07 декабря 2021, 93


1. Коринфянам 15:2\n1. Фессалоникийцам 1:9\nГьеб дица бихьизабураб нухдаса кьуричІого чІани, нуж хвасарлъула. Гурони – нужер божи-иман гІадада ккола. Нижер Рохалил хабар, рагІабаздалъун гуребги, Илагьияб РухІалъул хІалкІолъиялдалъунги нужехъе щведал ва гьеб кинабго хІакъаб-кьучІаб бугелъул, нижеда лъала, вацал, Аллагьасе нуж рокьулеллъиги гьес нуж тІаса рищун рукІинги. Нужеда лъала нужее лъикІлъиялъе ниж гьенир кин хІалтІаралали. ГІадамаз жидецаго бицуна нижеда гьениб нужеца нижее гьабураб гьоболлъиялъулги, гьересиаллагьзабазул сураталги нахъе рехун, нуж Бичасде руссиналъулги, ЧІагояв ва ХІакъав Аллагьасе гьабулеб нужер гІибадаталъулги,


Медиаязул эркенлъиялде балагьун Россия буго 148 бакIалда\n«ГIурхъаби лъаларел репортерал» абулеб халкъаздагьоркьосеб идараялъул рахIат хун буго Доналда бугеб Ростовалъул нухмалъи какарал журналистал тамихIалде цIаялъ.\nИнсанасул ихтиярал цIунулезул лъазабиялда абулеб буго Михаил Ходорковскиясда, «Гринписалъул» активистазда ва Pussy Riot къукъаялъул ясазда тIаса лъугьиналде балагьичIого Россиялъул тIалъиялъ инсанасул аслиял ихтиярал хвезарулел ругин, гьебги эркенаб рагIуе бугеб ихтиярин.\nГьеб хитIабалъул автораз ракIалде щвезарулел руго Ростовалдаса\nСергей Резник ва Александр Толмачев абулел журналистазул къисмат. Жидер профессионалияб хIаракатчилъиялъухъ диванаханаялъул къуваталъул къурбаналлъун ккун ругин гьелин абулеб буго инсанасул ихтиярал цIунулез. Резник лъагIелгун бащдалъ жанив тIамун вуго интернеталдасан нухмалъиялъул вакил какаралъухъ, Толмачев кIиго соналъ изоляторалъув ккун вуго рищват тIалаб гьабулеб букIанин абун.\nИнсанасул ихтиярал цIунулез рикIкIунеб буго нухмалъиялъул гIурхъаби тараб тIасан ккеялъул ва коррупциялъул цIех-рех гьабулел рукIиналъ жанир тIамун ругин гьел журналисталин. Гьелда бан, «ГIурхъаби лъаларел репортерал» идараялъ информалатазул эркенлъиялде балагьун дунялалъул рейтингалда Россиялъе кьолеб буго 179 ялдаса гьоркьосан 148 бакIал. Араб соналде данде ккун гьеб жеги анлъго позициялъ нахъе ккун буго.


Руччаби цIунулеб цIар берцинаб рукъ\nХаджимурад Абашилов прокомментировал послание Президента РФ ...\tВрио руководителя ...\t- 21 апр 2021\nШахмардан Мудуев: «Вопросы социального развития и защиты ...\tОб этом профессор ДГУНХ, ...\t- 21 апр 2021\nАрсен Юсупов прокомментировал послание Президента России ...\tПослание Президента ...\t- 21 апр 2021\nПахрудин Магомедов прокомментировал выступление Путина\tКомментируя послание ...\t- 21 апр 2021\nВ России запустят программу льготных кредитов для турбизнеса\tВ России запустят ...\t- 21 апр 2021\nДагъистаналда гIуцIун буго ГIиса аварагасул эбелалъул цIар кьураб «Марьям» абураб рухIияб центр. Гьелъул проекталъул презентация букIана араб анкьалда МахIачхъалаялда ГIурус театралда. Гьеб тадбиралде рачIун рукIана жамгIиял хIаракатчагIи, хIукуматалъул хъулухъчагIи, депутатал, цIар рагIарал спортсменал, тохтурзаби, хъвадарухъаби, тIадегIанал цIалул идарабазул нухмалъулел.\nКъокъго абуни, презентациялъул программаялъ жанибе бачана нилъер улкаялъул кIодолъи, Дагъистаналъул хаслъи, исламалъул кIвар. Гьеб киналъулъго аслияблъун букIана жакъасей чIужугIаданалъул гIумру, гьелда дандчIвалел захIмалъаби, гьездаса цIуниялъе нухал рати.\nЛъарагIазул театралъул актераз рихьизаруна жакъасеб гIумруялъул хIакъикъат - талихIкъосараб къисматалъул руччабазул, балагьаб ахIвал-хIалалде ккарал хъизамазул мисалал рагьулел, гIурус мацIалда лъурал сценкаби. Гьединго гьалбал рази гьаруна лазералдалъун хIадурараб, исламалъул темаялъул гвангъараб шоуялъ, нилъерго ва къватIисел улкабаздаса рачIарал артистаз ахIулел ватIан бокьиялъул кучIдуз, нашидаз, «Лезгинка» кьурдул ансамблялъул церерахъиназ.\nДагъистаналъул муфтияталъул руччабазул отделалъ гIуцIараб гьеб тадбир лъугьана рухIалъе хIалхьи кьолеб байрамлъун,\nГьенибго бихьизабуна «Марьям» социалияб централъ гьабулебщиналъул бицунеб видеороликги.\n- Руччабазда абула рукъалъул тIохилан. Гьеб тIох кколеб къадаллъунин абуни бихьиналги руго.\nЩулияб кьучIги лъун, бахIарчиял васал гIезаризе ккани, чIужугIадан йикIине ккола квешабщиналдаса цIунарайлъун, - ин абуна кIалъазе яхъарай муфтиясул хъизан ПатIимат ХIамзатовалъ. – Гьаб социалияб рухIияб центр гIуцIиялъул мурад буго талихIкъосарал руччабазе, захIмалъиялде ккарал хъизамазе квербакъи гьаби. ГIиса аварагасул цIаралда бугеб кIудияб централъул бутIаги буго гьаб. «Марьям» центр - гьеб гуро дица бетIерлъи гьабизе яги дир наслуялъе пайдаялъе гIуцIулеб бакI. Гьеб буго щияй чIужугIаданалъул гIумру берцинлъиялъе квербакъулеб, гьелъие хIажатаб лъайги гIакълуги кьолеб рукъ. Проекталъ кьочIое босун буго рухIияб язихълъиялдаса, балагьаб ахIвал- хIалалдаса чIужугIадан цIунизе, гьелъие батIи-батIияб рахъалъул квербакъи гьабизе.\nРес бугел, лъикIаб даражаялда ругел гIадамалги ахIун, гьеб презентация тIобитIиялъул магIналъунги бихьана, бечедасда ресукъал, залимасда загIипал, битIккарасда талихIкъарал ракIалде щвезарун, гьезие кумекалъул квер битIизе рекIеда ратизари. Гьеб "кумекалъул кверлъун букIине буго киналго цадахъ лъугьун руччабазе гIуцIулеб «Марьям» рухIияб центр баялъулъ щивас гьитIинаб бугониги бутIа лъей.\nЗахIматаб ахIвал-хIалалде ккаразе кумек гьабулеб централъ гIемерал руччаби хIалтIудалъунги хьезаризе руго. Гьелъие байбихьиги лъун буго, централъул мина балеб бакIги бихьизабун буго. Гьебги буго тахшагьар бакьулъ, кIудияб мажгиталдаса гIемер рикIкIад гьечIого, цебе муфтияталъул мина букIараб бакIалда. Берцинаб гIумруялда ругел гIемерисел руччабазда ракIалдецин кколаро цойги жийго гIадин чIужугIадан кIудияб къварилъиялда ятилин. Щияй чIужугIаданалъе рес буго гьеб центр гIуцIиялъулъ жиндирго бутIа лъезе, гьелдалъун Аллагьасул рахъалдасан кириги, гIадамазул рахъалдасан баркалаги щвезе.\nПикру гьабураб мехалъ, «Марьям» центр лъугьине рес буго, республикаялъе гуребги, тIолабго улкаялъего пайдаяблъун. Гьениб хIажатаб кумек щвезе рес буго бокьараб миллаталъул руччабазе. БукIинеселде ургъун гIуцIулеб, нилъер наслаби рухIияб рахъалъ къуваталлъун гьариялъе хIадурулеб бакI буго гьеб.\nИсламалъул тIалабалда рекъараб, гьанжесеб цебетIеялда гIуцIараб руччабазул централъул проекталъ жанибе бачун буго: психологасул, юристасул кумек; хъизан-рукъ гIуцIиялъул, нухда бачиналъул малъа-хъвай; Къуръан цIализе, как базе, исламалъул лъай гъварид гьабизе бокьаразе ресал; данделъаби тIоритIулеб зал, жанибго гостиница, кваназе санагIалъи; рос гьечIого лъимал гIезарулей эбелалъе лъимадул тIалаб гьабизе бакI; Дагъистаналъул чIужугIаданалъул рукIа- рахъин, ретIа-къай бихьизабулеб музей.\nИсламалда рекъон чIужугIаданалъ жамгIияталда жаниб ккола хIурматияб бакI, иман бугес кIодо гьарула руччаби, хIалихьатас, лъавукъас хIакъирги гьарула. ХIакъирлъиялда гIумру уней чIужугIаданалъ щиб лъайги тарбияги кьелеб лъимадуе, кинаб пайда гьел лъималаздаса жамгIияталъе букIинеб?\nКидаго гуро руччаби жидерго захIмалъиялъул бицун хIукуматалъул идарабазде гIарзалъ унел. ГIемерал руго ригьнаде ун хадур талихIкъарал руччаби. Росасул зулму хIехьезе кIвечIого чIвай- хъвеялде ккеялъул хIужабиги дагьал гьечIо. Росасул зулму кигIан хIалуцараб бугониги, гIемерисел руччабаз бахчула. Гьелъ лъукъула лъималазулги чIахIиязулги гIумру.\nЖиндир заманалда кумек гьарун рачIаразе битIараб нух бихьизабулеб бакI - гьеб буго балагьалдаса цIунизе сабаб. Гьеб сабаблъун букIине ниятгун гIуцIулебги буго руччабазул рухIияб центр «Марьям».\nP.S. Руччабазул рухIияб центр баялъулъ бутIа лъезе бокьаразе баяналъе:\nБанкалъул карта бухьинабун буго гьаб номералда: 8 938 789 77 71.\nКартаялъул номер: 2202 2011 6148 7778\nИсмагIилова Загьра Мухтаровна.\nМухIканал баянал щвезе рес буго телефоналъул гьаб номералде ахIани:\n8 (988) 775-77-77.\nДругие материалы в этой категории: « Гъаримал киоскалги, согIав эксперт Бисавги, «Басманалдаса» Салман Дадаги\n14:11, 21 апреля 2021, 5\nХаджимурад Абашилов прокомментировал послание Президента РФ Владимира Путина Федеральному собранию\n13:57, 21 апреля 2021, 8\nШахмардан Мудуев: «Вопросы социального развития и защиты населения России уделяется первоочередное значение»\n13:55, 21 апреля 2021, 13\nАрсен Юсупов прокомментировал послание Президента России Федеральному собранию\n13:41, 21 апреля 2021, 11\nПахрудин Магомедов прокомментировал выступление Путина\n13:10, 21 апреля 2021, 14\nВ России запустят программу льготных кредитов для турбизнеса\n13:10, 21 апреля 2021, 18\nПрезидент России затронул тему предстоящих выборов\n13:01, 21 апреля 2021, 16\nПутин: «Построить в России завод под ключ должно быть проще, чем в других странах»\n12:57, 21 апреля 2021, 18\nВладимир Путин поручил Правительству помочь регионам с высоким уровнем коммерческой задолженности\n12:48, 21 апреля 2021, 37\nПравительству РФ поручено восстановить рынок труда\n12:44, 21 апреля 2021, 20\nПутин рассказал о важнейших научных проектах\n12:43, 21 апреля 2021, 17\nНа научные цели будет направлено более триллиона рублей\n12:38, 21 апреля 2021, 27\nВладимир Путин: "В России построят около 1300 новых школ"\n12:33, 21 апреля 2021, 51\nВладимир Путин затронул тему помощи семьям с детьми


Фестивалалда гIахьаллъана 200 цIалдохъан\nМухIамад ХIамзатов ракIалдещвеялъе\nМахIачхъалаялда «М. ХI. ХIамзатовасул цIаралда бугеб гимназия» ЧОУялъул базаялда тIобитIана «МухIамад ХIамзатовасул мемориал» абураб республикаялъулаб шахматазул фестиваль. Гьелда гIахьаллъана 200-ялдаса цIикIкIун цIалдохъан.\nКъецал тIоритIана щивав шахматистасда ва командабазда гьоркьор. Командаялъулал къецазда бергьана МахIачхъалаялъул цIалдохъабазул команда, кIиабилеб бакI щвана Дербенталъул, лъабабилеб - Гъуниб районалъул командабазе. ТIадеги гьарурал номинациязда сайгъатал кьуна ГIахьвахъ ва ГIахъуша районазул командабазеги.\nЖиде-жидер къокъабазда шагьаралъул командабазда гьоркьор лъикIал хIасилал ккана МахIачхъалаялъул вакилзаби - васазда гьоркьоб - Элдар МухIамадовасул, ясазда гьоркьоб – Саида МухIамадовалъул; кадетазда гьоркьоб (2008 соналда гьарурал ва жеги гьитIинал): Таймаз Темирбеговасул ва Ума КъурахIмаевалъул; районалъул командабазул вакилзаби – Ислам МахIмудовасул (Догъузпара), Мансур ХIадисовасул (Буйнакск), Диана Билаловалъул ва ИзахIат ГIалиевалъул (ГIахьвахъ район). Призалъулал бакIал ккурал командабазе кьуна кубокал ва дипломал, хасал къецазда призалъулал бакIал ккуразе - ДРялъул Лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министерствоялъул рахъалдасан грамотаби, медалал ва ХIамзатовазул хъизамалъул рахъалдасан – гIарцулал сайгъатал.\nТурниралъул хIасилазда рекъон тIоцебесеб микьго командаялъе рес щвана «М. ХI. ХIамзатовасул мемориал» абураб, августалда тIобитIизе бугеб, халкъазда гьоркьосеб шахматазул фестивалалда гIахьаллъизе.\nКубок - Америкаялъул командаялъе\nФиналалда дандчIвана СШАялъул ва Азербайжаналъул гугарухъаби\nКъецазда гIахьаллъичIо Россиялъул ва Ираналъул гугарухъаби. Америкаялъул Айва-Сити шагьаралда эркенаб гугариялъул рахъалъ дунялалъул Кубокалъе гIоло тIоритIарал къецазда 7-8 апрелалда рукIана къокъабазулаб бутIаялъул матчал. Къецал тIоритIараб тIоцебесеб къоялъ бищунго лъикI гугарарав американав Кайл Дейница (79 кг), аслияб заман лъугIилелдего, киналго дандчIваязда бергьенлъаби росана.\nРоссиялъул ва дунялалъул кубокалъе гIоло тIобитIараб ахирисеб анлъго къецалда бергьарал Ираналъул гугарухъабазе СШАялде ине рес ккечIониги (гьезие визаби кьезе Америкаялъ инкар гьабуна политикиял гIиллабазда бан), бакIалъул гIадамазе къецазул кIудияб интерес букIана. Къецал рагьулаго кIалъазе вахъарав UWWялъул президент Ненад Лаловичас абуна батIи-батIиял улкабазул спортсменазда гьоркьоб къецазда гьудуллъиялъул ва цолъиялъул рахъалъ олимпиялъул къагIидаби цIунизе ккелилан ва политикиял гIиллабазе гIоло гьезда гьоркьоб рикьи ккезе биччазе бегьуларилан. UWWялъул бетIерас гьедин лъазабиялъе гIилла буго халкъазда гьоркьосеб спортивияб багъа-бачариялда гьоркьоб рикьи ккезабизе политиказ гьабулеб хIалбихьи.\nКъокъабазулаб бутIаялъул матчазул финалалда «А» къокъаялда бергьарал СШАялъул гугарухъаби гугарана «Б» къокъаялда бергьарал Азербайжаналъул спортсменалгун. Гьелги къецазде рачIун рукIана къуватаб командагун.\n6:4 хIисабгун бергьана ва кубок щвана СШАялъул командаялъе. Амма гьеб бергьенлъиялъул къимат дагьабго гIодобе кканин абизе бегьула аслиял ва къуватал дандиял - Россиялъул ва Ираналъул гугарухъабазул командаби дунялалъул кубокалъе гIоло къецазда гIахьаллъичIолъиялъ.\nМазгарул призераллъун рахъана кубаялъулаздаса бергьарал Япониялъул гугарухъаби.\n«Спартакалъул» ракIчIараб бергьенлъи\nПремьер-лигаялда футболалъул рахъалъ Россиялъул чемпионаталъул 25-абилеб туралда Анжи Аренаялда «Анжи» хIана Москваялъул «Спартак» командагун.\nАбизе бегьула, гьеб хIаялъул хIасил тIоцебесеб таймалдаго лъалеб букIанилан. Матч байбихьун 30 минут инелдего, «Спартакалъ» «Анжиялъул» кавабахъе торгIо кьабуна лъабцIул. Амма махIачхъалаялъулазе къуркьизе бокьун букIинчIо. ТIоцебесеб таймалъул ахиралда Хуан Лесканоца гьалбадерил кавабахъе торгIо кьабуна ва гьелъ «Анжиялъул» дагьабго хьул бижизабуна хIасил лъикIаб ккеялде. Амма кIиабилеб таймалъул байбихьудаго спартакалъулаз, цоги торгIоги кьабун, хIисаб цIикIкIинабуна – 1:4. Гьедин, хIай лъугIана «Спартакалъул» ракIчIараб бергьенлъиялдалъун. «Анжиялъул» хадусеб матч букIине буго 14 апрелалда Санкт-Петербургалъул «Зенит» командагун.\nПрочитано 305 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 16 апреля 2018 08:43\nДругие материалы в этой категории: « ХIасил бащадаб ккана\tСпортивияб фестиваль »


Гьеб лъугьине бугеб заманаялъулги болжалалъулги хІакъалъулъ нужехъе хъвазе ккеларо, вацал.\nНужедаго мухІканго лъалелъул ТІадегІанасул къо тохлъукьего – сардилъ цІогьор гІадин бачІунеблъи.\nОт Матфея 24:3\nОт Матфея 24:36\nОт Матфея 24:42\nОт Луки 12:39\nЦинги Зайтуналъул магІарда гІодов чІун ГІиса вугеб мехалъ, батІаго гьесда аскІоре рачІун, муридаз гьарана: – Гьаб дуца абулеб бугебщинаб иш кида лъугьине бугебали ва мун вачІиналъулги дуниял ахирлъиялъулги гІаламатал кин загьирлъулелали бице нижеда. Амма цониги инсанасда лъаларо гьеб къо, гьеб сагІат кида тІаде щвезе бугебали. Я зобалазул малаикзабазда лъаларо, я Васасда лъаларо, гьеб лъала гІицІго Инсуда. Гьединлъидал нуж рорчІуда чІа, нужеда лъаларелъул нужер ТІадегІанав кида вачІиневали. Рукъалъул бетІергьанасда лъалеб бугони цІогьор вачІунеб заман, гьес цІогьор жаниве ворчІизе виччаларевлъи лъай нужеда. Гьединлъидал нужги хІадурго рукІа, ракІалдаго гьечІеб заманаялъ вачІине вугелъул нужехъе ГІадамил Лъимер.\nРакълида ругин ва сундулго хІинкъиги гьечІин гІадамаз абулеб мехалъ, чІужугІаданалда тохлъукье хІара чІвалеб гІадин, ракІалдаго гьечІого хвела гьел, ва щивниги хвасарлъиларо.\nНужни, вацал, бецІлъуда гьечІелъул, цІогьор гІадин бачІинаро нужехъе гьеб къо.\nНуралъ къалъ-къалъизарунги руго нуж киналго, къоялъ гвангъизарунги руго. Нилъее я сордо гьечІо, я бецІлъи гьечІо.\nГьединлъидал, цогидал гІадамал гІадин, кьижиларо, рорчІуда рукІина, ригьун рукІина нилъ.\nКьижулев чи сардилъин кьижулев, мехтулев чиги сардилъин мехтулев.\nАмма къоялъ гвангъизарун ругелъул, иманалъулги рокьулги къолденги ретІун, хвасарлъизе рукІиналде хьулалъул такъияги лъун, ригьун рукІине риччанте нилъ!\nЖиндирго ццин нилъеде рещтІине гурелъул Аллагьас нилъ тІаса рищун ругел, нилъер ТІадегІанав ГІиса МасихІидалъун нилъ хвасар гьаризелъидал.\nГьев нилъее гІоло хвана, жив вачІараб мехалъ хун ратаралги чІаго ратаралги, жиндаго релълъун чІаго рукІине.\nГьединлъидал цоцазул ракІбатизабе ва цоцазе квербакъе. Нужеца гьедин гьабулебги буго.\nНужер агьлуялъе имамлъи гьабун ва ТІадегІанасул рагІул вагІза-насихІат гьабун захІмат баччулеб бугезул адаб тогейилан гьарула, вацал, нужеда.\nГьез бахъулеб бугеб хІаракаталъухъ цІикІкІун рокьизе ккола нужее гьел ва гьезул хІурмат-хъатирги гьабизе ккола. Нужедаго гьоркьор лъикІ рукІа!\nНижеца нужеда гьарулеб буго, вацал: кІвахІалазда рагІи абе, хІинкъаразул ракІбатизабе, загІипазда квер чІвай, киназдехунго сабруялда рукІа.\nВореха, нужер цонигияс квешлъи квешлъиялдалъун бецІизе гурин. Нужеца кидаго хІаракат бахъе цоцазеги цогидал гІадамазеги лъикІлъи гьабизе.\nКидаго рази-ракиго рукІа.\nКидаго гьари-дугІаялда тІадчІа.\nСундулъго Аллагьасе рецц гьабе. Аллагьасе бокьун буго, гьел амруялги тІуразарун, МасихІ ГІисаде цолъараб гІумру нужеца гьабизе.\nИлагьияб РухІалъул цІа свине биччаге.\nАллагьасул илгьамги нахъчІваге.\nКиналъулго хІалбихье, лъикІабги ккун чІа.\nКинабгоги квешлъиялдаса цІуне нужго.\nНилъ ракълиде рачарав Аллагьас тІубанго рацІцІад гьареги нуж, нужер тІолабго чІаголъи: рухІги, напсги, черхги – нилъер ТІадегІанав ГІиса вачІиналде бацІцІадго букІине.\nНуж тІаса рищарав Аллагьас гьедин гьабизеги гьабила, гьев рагІи холарев вугелъул.\nНижги дугІадулъ рехсе, вацал.\nКиналго вацазда, ракІ-ракІалъго баун, салам гьабе.\nАллагьасул амруялдалъун дица нужеда лъазабулеб буго гьаб кагъат киналго вацазе цІалейилан.\nНилъер ТІадегІанав ГІиса МасихІил баркат лъеги нужеда!


Г1УНГУТ1АБИ ЦОЦАЗДЕ Т1АМУН ТЕЧ1ОГО… - 23 Сентября 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Сентябрь » 23 » Г1УНГУТ1АБИ ЦОЦАЗДЕ Т1АМУН ТЕЧ1ОГО…\nСессиялда гьоркьор лъурал суалаздасан рук1ана районалъул бюджеталда хиса-басиял гьари, районалъул прокуратураялъул т1алабалда рекъон нормативиябгун правовияб акталда хиса-басиял гьари ва районалъул администрациялъул структураялда хиса-басиял.\nТ1оцебесеб суалалдасан к1алъазе вахъана райадминистрациялъул финансовияб отделалъул нухмалъулев Х1айдарбегов Х1айдар. Гьес бицана бюджеталда хиса-басиял лъугьанин республикаялдасан т1аде г1арац бач1иналдалъунилан. Гьедин ЖКХялъулгун ралел бак1азул министерствалдасан Россиялъул регионазул пачалихъиял ва муниципалиял программабазда квер ч1вазе бач1ун буго 4557300 гъурущ. Гьеб г1арцуде райцентралда лъабго парк гьабизе раг1ула. Культураялъул министерствалдасан бач1ун буго 409617 гъурущ, гьездасан библиотекабазул интернеталъулгун хурхен бук1инабизе бихьизабун бугила 359617 гъурущ, хут1араб 50000 гъурущ бихьизабун буго культураялъул бищун лъик1аб х1алт1ухъабазе кьезе. Гьеб г1арцуда т1адеги районалъул бюджеталдасан биччазе кколеб буго 40500 гъурущ районалда ругел харжал МРОТалде рахинаризелъунги. Минфиналдасан бач1ун раг1ула 5615700 гъурущ районалъул бюджеталдасан г1арац щолел учреждениязда гьоркьор рикьизе ругила гьел сурсатал. Росабалъ харжал МРОТалде рахинаризеги бач1ун буго 2033600 гъурущ. Гьел сурсаталги росабазда гьоркьор рикьун ругила. Гьединго финансазул министурствоялдасан г1аммаб лъай кьеялъул пачалихъияб стандарт т1убазабизе бач1ун буго 6380 000 гъурущ, жеги 2353100 гъурущ бач1ун буго школалда цебесеб лъай кьеялъул х1алт1ухъабазул харжал МРОТалде рахинаризеги. ЗАГСалъеги бач1ун буго 306292 гъурущ, ВУСалъе 565500 гъурущ. Гьеб г1арацги инеб буго харжал МРОТалде рахинаризе. Районалъ 50 ва 30 млн гъурщил къадаралда финансазул министерствоялъухъа босун бук1араб кредит, райадминистрациялдаги министерствалдаги гьоркьоб гьабураб къот1и-къаялда рекъон 7 сонил болжалалда, санайил дагь-дагьккун бец1улеб х1ал гьабун буго. Гьеб бец1изе бихьизабулеб буго исана соналдаса байбихьун. Гьелъие бюджеталдаса биччазе кколеб раг1ула 4025900 гъурущ. Гьелъие г1оло НДФПалъул план 4300000гъурщица ц1ик1к1инабизе кколеб буго. Гьездасан 4025900 гъурущ кредит бец1изе, 227900 гъурущ райцентралда паркал разе бач1араб г1арцуде т1аде жубазе.\nФинансовияб отделалъул начальникасул докладалъухъги г1енеккун, районалъул 2018 соналъул бюджеталде рехсарал т1адежураял тасдикъ гьаризе х1укму гьабуна. Гьедин, исана сонил бюджеталъул т1аде бач1унеб бут1а бащалъулеб буго 745357048 гъурщида, т1аса унеб-760129337 гъурущ.\nК1иабилеб суалалъул бицана Хваджаев Хваджаца. Гьес абуна прокурорасул т1алабалда рекъон къараб низамалда (закрытый режим) т1обит1улеб районалъул бет1ерлъуде кандидатал рищулеб конкурсалъулаб комиссиялъул данделъиялда, аудио ва видео записал рахъизе бегьулеб гьеч1илан.\nЛъабабилеб суалалда хурхун баян кьуна районалъул юридикияб отделалъул начальник Г1абдулаев Х1асаница. Гьес бицана законалда рекъон райадминистрациялъул структураялда гьаризе кколел хиса-басиязул. Гьедин чанго отделги къан гьезул бак1азда аслияв специалист абурал ц1иял хъулухъал гьаризе кколел руго. Законалда рекъон отдел г1уц1изе ккани гьениб вук1ине кколев вуго лъабгоялдаса дагь гьеч1ев х1алт1ухъан. Цо-цо депутатаз жидерго рази гьеч1олъи загьир гьабуна гьеб суалалда хурхун. Гьезие жаваб кьуна районалъул нухмалъулесул ишал т1уралев Нурмух1амад Задиевас: «Дида кутакалда лъик1 бич1ч1ула штатал къокъ гьари бигьаяб суал гуреблъи. Щайгурелъул, оптимизациялде гьоркьове ккарав чиясул хъизан хут1ула г1арацги гьеч1ого. Амма, г1адамазда бич1ч1изе кколаха цогидаб рахъги. Мисалалъе, 24 библиотека буго районалда, гьезул щибалда вуго цо-цо х1алт1ухъан. Хузахъ бугеб централияб библиотекаялдайин абуни вуго 18 х1алт1ухъан. Сундуе г1оло? Гьениб кутакаб х1алт1и бук1унищ? Администрациялдасан биччараб г1арцуца кваназарун руго гьел. Нилъеда т1ад руго ц1ик1к1арал налъаби. Гьелги цогидалги къокъ гьарич1они киса бахъун кьезе бугеб нилъеца гьеб г1арац? 70 х1алт1ухъан вуго администрациялда контракталги лъуг1ун х1алт1илел. Цогидал х1алт1ухъабазда к1оларищ гьезул бак1алда анкьида жаниб цоц1ул доре-гьанире кагътал росун хьвадизе. Нилъеда лъазе ккола нилъ киналго районалъе хъулухъ гьабизе тарал рук1ин. Депутаталги росабазул бегавулзабиги цадахъ рекъон гьабизе ккола кинабго х1алт1и, къот1изе ккола киналго х1укмаби. Цох1о районалъул бет1ерасухъа кинабго гьабун бажаруларо. Гьедин киналго цадахъ рахъун х1алт1ун Ц1ада мемориалияб комплексги къач1ан, т1адег1анаб даражаялда т1обит1ана нилъеца Расул Х1амзатовасул юбилей. Амма гьеб х1алт1улъги дида цониги депутатас г1ахьаллъи гьабулеб бихьич1о. Щибаб сессиялдеги рач1ун, гьенир квералги рорхун лъуг1уларо депутатазул х1алт1и. Щивав депутатас ц1унизе ккола жидерго росдал интересал, х1аракат бахъизе ккола ругел г1унгут1аби цоцазде т1амун теч1ого лъуг1изаризе. Гьединго жамаг1аталъул къуваталдалъун роц1ц1инабизе к1вана Г1арани лъел суалги. К1удияб баркала буго гьеб ишалъулъ кумек гьабунщиназе, хасго гьеб росдал депутат Ах1мадова Хатиматие»,-ян абуна гьес.\nГьамущисан депутат Мух1амадг1алиев Мух1амадх1ажица баркала кьуна районалъул нухмалъиялъе росулъ спортивияб школа къач1азе гьабураб кумекалъухъ. Г1оч1лосан депутат Мух1амадинов Мух1амадсайгидица гьикъана районалъул бет1ер кида вищизе вугеван ва гьеб суал ц1ац1азабиялъе г1илла щибилан. Амма гьесул суалалъе ч1ванкъаот1араб жаваб кьун бажарич1о лъихъаниги.\nах1вал-х1алалда ана районалъул собраниялъул депутатазул иргадулаб сессия.\nПросмотров: 45 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


«Кинобоевиказдацин гьединал чIваял рукIунаро»\nЧанги митингазде рахъана ХIамзатовазул гIагарал. 2012 соналъул 24 маялда тIобитIараб митинг.\nВацал ХIамзатовал ва гьезул вацасул вас чIваялда тIаса иргадулаб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул тIадегIанаб диванханаялда.\nРакIалде щвезабила, вацал МухIамад, ГIусман, Юсуп, Гъаздибир ХIамзатовал ва гьезул вацасул вас МухIамад ГIумаров чIвана гъоркьисала 18 марталда Гъизляралда ккараб кьабгIей-рагъалда.\nХваразул гIагарлъиялъ рикIунеб буго Гъизляр мухъалъул нухмалъулев Андрей Виноградовасул хъаравулзабаз чIванилан ХIамзатовал. Хъаравулзабигун ХIамзатовазул рагъ ккун буго автомобилал чIезарулел бакI сабаблъун.\nДиванханаялда тамихI къотIизе буго Заирхан МухIамадгIалиевас, Залимхан МухIамадгIалиевасе, МухIамадхIабиб МухIамадовасе, Шамил МухIамадовасе, Садык МухIамадовасе ва Юсуп Шариповасе – гьел рехсаралщинал ккола Виноградовасул хъаравулзаби.\n12 ноябралда тIобитIараб диваналъул данделъиялда сурав босана лъабго нугIасухъа. Гьел лъабалго ХIамзатовазул гIагарал чагIилъун ккола.\nГъази ГIабдурахIмановас бицана 2012 соналъул 18 марталда жиндир телефоналде ахIанин цингIал Юсуп ХIамзтовас. Гьес ГIабдурахIмановасда абун буго хех-гьабун жидер «Планета-люкс» тукеналде вачIаян, жидер дагIба кканилан Виноградовасул хъаравлзабигун.\nТукеналда гьев вачIиндал, гьесда вихьун вуго Гъазидибир ХIамзатов. Гьев вухун вуго, гьесул мегIер бекун букIанилан бицна ГIабдурахIмановас. Гьесул рагIабазда рекъон, гьес лъабго нухалда абун буго Гъазидибирида гIодове виччазе рокъове аян, амма гьесул гьариялда дос гIинтIамун гьечIо.\nГъазидибиргун хабарги дандккечIого ГIабдурахIманов чай гьекъезе ун вуго тукеналда аскIоб бугеб кафеялде.\nЦодагьаб мех индал гьесда рагIун буго кьвагьдей. Тукадул минаялда жаниб бугеб химчисткаялде вортун вуго ГIабдурахIманов амма жибго химчисткаялде жаниве гьев вичан гьечIо Гъизляр мухъалъул админстрациялдаса хъаравулзабаз.\nГьел кьвагьдеял байибихараб мехалда тукеналде вачIун вуго ГIабдурахIмановасул васги. Хъаравулзабаздаги гIенеккичIого гьев вас жаниве ун вуго.\nХимчисткадул кавуялдаса къватIире цогидал хъаравулзаби рачIарал мехалда живго ГIабдурахIмановги ун вуго химчисткаялде.\nГьесул рагIабазда рекъон, тIоцевес гьесда вихьун вуго чIварав цингIал МухIамад ва чIужуялъул вац МухIамад ГIумаров. ГIабдурахIмановас гьединго бицана цингIал Юсупов лъукъун вукIаниги кIалъазе кIолеб хIалалда вукIанилан.\nГьес бицун буго жинда кьвагьданин ГIамирпашал васаз. «Гьале гьадал кIигоял руго гьелин», - абуна ГIабдурахIмановас ва килищ битIана гIаийб гIунтIизабулезда гъорлъ ругел Заирхан ва Залимхан МухIамадгIалиеваздехун.\nДиваналъул данделъиялда сурав босана НигIматула ГIабдурахIмановасухъа, гьев Гъазил васлъун ккола.\nГьес бицана тукада аскIов щолаго жинда вихьанин цо хъаравулугн кIалъалев эмен. Гьеб заманалда гьесда кьвагьдеял рагIун руго ва гьев векерана химчисткаялде жаниве.\nГьесул рагIабазда рекъон, гьесда вихьун вуго гьесул имгIалида автоматалъул приклад кьабулев гIаийб гIунтIизабулезда гъорлъ вугев Юсуп Шарипов. Гьесда аскIоре рукIана Садык МухIамадов ва МухIамадхIабиб МухIамадов илан бицана ГIабдурахIмановас.\nХимчистика бугеб рукъалда жанир кьвагьдеял гьоркьоса къотIунел рукIун гьечIо ва гьениве векеризехъин вукIарав жив Садыкица чIезавунин автоматалдаса гIодобги кьвагьдонилан бицана ГIабдурахIмановас.\nГьесул рагIабазда рекъон, кьвагьдей лъугьараб мехалда химчисткадул рукъалда жаниса къватIире рачIана Заирхан ва Залимхан МухIамадгIалиевал ва цогидал хъаравулзабигун гьел нахъе ана.\nДиваналъул данделъиялда 12 ноябраялда сурав босана гьединго Гъазидибирил вас ХIажимурад ХIамзатовасухъа.\nГьес бицана кьвагьдеял байбихьилалде цере живги имгIал ГIусманги химчисткаялъул рукъалда аскIоб бугеб цогидаб рукъалда жанире рукIанилан.\nКьвагьдеял рагIараб мехалда ГIусман къватIиве векарана, гьесда хадув живги вортанилан бицана нугI ХIамзатовас. Гьес бицана тIоцеве жинда эмен вихьанилан жиндирго чехьги. Гьесда аскIове ун вуго ХIажимурад ХIамзатов. Гьес тIаде жубана, жинда чIварал цогидал имгIалзабиги рихьанилан, вацгIалги вихьанилан.\nПрокурор Вадим Латифовас нугIасда гьикъана, лъалищали гьесда дандечIей щиб сабаблъун байбихьарабали.\nГьес бицана Заирхан МухIамадгIалиевас жиндирго автомобиль чIезабунин тукеналъул автостоянкаялда ва гьесда Гъазидибирица абунин нахъе бачеян гьениса гьеб. Амма Заирханица нахъе бачун гьечIо машина ва гьелда тIаса байибихьанин дагIба-рагIи. Гьев хъаравулчияс эмен вухун вугин бицана нугIас.\nГьесие жеги суалал кьолел рукIана прокурорасги адвокатазги, амма жавабал кьезе васасда кIвечIо, гьесул ахIвал-хIал хисана тIубанго, кIалъазе кIолеб букIинчIо. РачIунел данделъиязда кьезе тейилан суалал илан абуна диванчи Закир Исрафиловас.\nГъази ГIабдурахIмановас абуна Эркенлъиялъе гьединаб лъугьа-бахъин ккеялда жив божулев вукIинчIилан.\nГъази ГIабдурахIманов: «Вацал вахIшияб куцалда чIвана. Гьединаб цогидаб лъугьа-бахъин ккун букIанилан Дагъистаналда дида рагIичIо жеги. Дагъистаналда букIараб жо гуро гьеб. Дида кколеб букIана дун цо киноялда, боевикаялда вугин.\nКинобоевиказдацин гьединал вахIшиял чIваял рукIунаро. Амма Дагъистаналда гьеб иш кканаха. Щай? Щайгурелъул гьеб такъсир гьабуразда ракIалда кколеб букIун батила ва гьанжеги кколеб батила бигьа-бигьаго тIасан ккелин гьеб такъсир.\nЩай? Щай гурелъул Дагъистаналда кинабго жо бичизе-босизе бегьулелъул».\n12 ноябралда тIобитIараб данделъиялда прокурорас диваничиясда абуна жеги 15 нугIасухъа сурав босизе кколилан, амма гьел рачIунед гьечIилан диваналъул данделъиялда.\nИсрафиловас диваналъул приставазе буюрухъ кьуна цогидал нугIзал хIалгьабун речеян диваналде. Иргадулаб данделъи тIобитIине буго 22 ноябралда.


Дагъистаналъул прокуратураялъ диваналдаса тIалаб гьабулеб буго «kavkazress.ru» абураб интернет-сурсат экстремистияб букIиналъул хIукму гьаби ва гьелда рекъон гьукъарал сайтазул сияхIалда гъорлъе бачин. Гьеб сайт рикIкIунаан къуваталъул идарабазул сурсатлъун. Кинаб бугеб гIилла прокуратураялъ гьединаб бербалагьиялъе ва диваналде хитIаб гьабиялъе?\nДагъистаналъул прокуратураялъ диваналдаса тIалаб гьабулеб буго «kavkazress.ru» абураб ресурс экстремистияб бугилан абураб хIукму ва гьелда рекъон гьукъарал сайтазул сияхIалда гъорлъе бачин. Жибго гьеб ресурс рикIкIунаан къуваталъул идарабазул ресурслъун.\nДагъистаналъул прокуратараялъ «kavkazpress.ru» абураб сайталде кIвар кьуна Генералияб прокуратараялдаса кагъат бачIингун. Гьенибе гIарза хъван бугоан Англиялда чIарай журналистка Зарема ХIасановалъ. Гьелъул пикруялда рекъон, рехсараб сайталда руго экстремистиял материалал, сайталда ахIулел руго цоги диналъул чагIазде зулму гьабизе, рахъулел руго инсанасул къадру гIодобегIан гьарулел материалал. Дагъистаналъул прокуратураялъ психолого-лингвистияб анализалъул хIасилги босун гьабураб цIех-рехалъул хIасилалда чIезабун буго сайталда хIакъикъаталдаги ругин экстремистиял материалал.\nЗарема ХIасановалъ Генералияб прокуратураялде гIарза хъваялъе гIиллалъун ккун букIана араб соналъул 23 маялда рехсараб сайталда бахъараб макъала. Гьениб бицунеб букIана щиялиго ГIалиева Мадина абурай ясалъул хIакъалъулъ чорокаб мацIалда. Макъалаялъул авторазул пикруялда рекъон, гьей изну гьечIого яргъид гIуцIараз хIадурлъулей йиго жийго жинцаго кьвагьизайизе. Гьеб макъала бачIун кIиго къоялдаса, 25 маялда МахIачхъалаялъул Ленинилгун ХIамзатовасул къватIал журалеб бакIалда кьвагьана гьей яс. Зарема ХIасановалъ прокуратураялде хъвараб къагътида цIехолеб буго, щайин гьей кьвагьулейлъи лъалеб букIун батани, гьелъие квал-квал гьабичIебин, гIадамазда лъазабичIеб абун. Щал кколел макъалаялъул авторал ва кин лъараб гьей кьвагьизе йикIин? Кьвагьизе ракIалдацин букIун батичIони гьелда, рехсараб сайталда хъвараб чороклъиялдаса хадуб гьей инеги рес буго жийго кьвагьизайизе, макъалаялда провокация букIанилан бицунеб буго журналисткаялъ. Гьединабго гIарза хъвана прокуратураялда МахIачхъалаялдаса Пайзулаев ГIабдулагьица.\nДагъистаналъул прокуратураялъул баяназда рекъон, ГIалиева Мадинаял хIакъалъулъ хъвараб материалалда хIакъикъаталда руго экстремистиял ахIиял ва МахIачхъалаялъул Советский диваналде хъвараб кагътида бицунеб буго гьединаб хIукму гьабизе кколин. Амма бицунеб буго жибго сайталъул хIакъалъулъ гуреб, цохIо гьеб макъалаялъул хIакъалъулъ. Гьединго бицунеб буго щал кколел гьеб ресурсалъул бетIергьаби ва макъалабазул авторал чIезабизе кIвечIин. Сайталъул серверал руго Цолъарал штатазул Сан-Франциско шагьаралда ва гьединлъидал авторасул IP-адрес чIезабизе кIолеб гьечIилан лъазабулеб буго Федералияб хIинкъи гьечIолъиялъул идаралъ прокуратураялъе гьабулеб жавабалда.\nКинабха букIине бегьулеб гьаб кинабго ахIи-хIуралъул хIасил, щай прокуратураялда гьабсагIат гьеб сайталда тIаделъун ругел, цебеккунги гьеб сайт букIин киназдаго лъалеб букIун батани ва гьенир инсанасул къадру гIодобегIан гьабулел материалал кьолел рукIун ратани. Гьелда тIасан «Эркенлъи» радиоялъе жиндирго пикру бицана журналист Джалал Бутаевас.\nДжалал Бутаев: «Прокуратураялъ гьеб сайталда экстремизм батун бугин абураб хабар гIажаибаб хабар буго. Амма дун гIедегIилароан гьабсагIаталда щиб бугониги цебеккун абизе, щайгурелъул жеги диваналъул хIукму гьечIо. Прокуратураялъе гьениб экстремизм батизе къваригIун батула жидедаго гьеб хъвалеб букIиналъ. Нилъеда лъала, рехсараб сайталда гIемер рукIана Дагъистаналдаса батIи-батIиял хIакимзабазда тIасан компроматал.\nПрокуратураялдаги гьечIищха долго хIакимзаби ва гьезул гIагарлъигун аскIосел гIадамал. Гьединлъидал, Дагъистаналъул прокуратура гьениб хIалтIулеб буго абураб жо буго гьездаги цо щиб бугониги щвезабун бати гьеб сайталъ. Прокуратураялда лъаларогойищ букIараб гьанжелъагIан гьединаб сайт букIин ва гьенил кьолел хъубал материалал рукIин. Амма кин бугониги гьабсагIат жеги цудунго буго сайт къазе бегьулаян абизе, щайгурелъул жеги диваналъул хIукму гьечIо. Хадубги, хIукму гьабуниги гьелъул асар букIунгутIизе рес буго, щайгурелъул кидаго гуро тIубазабулеб гьеб хIукму. Амма прокуратураялда гьединаб жо батулеб буго абураб хабар лъикIаб буго. Жидерго интересазал гьенир прокуратураялъул ратула абун чIван къотIун абизе бегьуларо, амма сайталде кIвар кьей лъикIаб хIалтIи буго».\nЮрист Мурад НурмухIамадовасул рагIабазда рекъон, Россиялъул къануназда хадур рилълъани, экстремистияб материал бугеб сайталъул хважаинзабазда прокуратураялъ лъазабула гьеб хвазабеян. ХвезабичIони, диваналъул хIукмуги гьабун сайт рикIкIуна эксремистияблъун. Хадуб «Роскомнадзор» абураб идараялъ сайт босизе ккола гьукъаразул сияхIалде ва интернет-провайдеразухъе хIукму кьезе ккола рехсараб сайталде нух къайилан. БукIине бугищ гьединаб процесс «Кавказпресс» сайталда хурхун жеги лъалеб гьечIо. Прокуратураялъ гьабсагIаталда бицунеб буго гIицIго цохIо макъалаялъул.


Ветеран лахъа-хъун унни\nЦуксса хIайпнугу , Хъун дяъвилул ветерантал лагавай бур жула дянивату. ХIакьину ЦIуссалакрал райондалий ливчIун ур увагу ца дяъвилул ветеран – Буттаев Аьлил ЖахIпарович.\nВа ялапар хъанай ур ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву. Апрель зурул 22-нний там хьунни Аьлиллун 98 шин. Аьлил ЖахIпаровичлул бивтсса бигьа бакъасса оьрмулул ва захIматрал ххуллу бур махъа нанисса никиран эбратрансса. Ветерантурал, дяъвилул талатавриву дурсса къучагъшивуртту дакъассагу, дяъвилия махъсса чIумалгу, хIукумат ччаннай дацIан дуллай, жула оьрму нирхиравун бутлай, чIявусса захIматру бивхьуссар. ЦIуссалакрал райондалий ветерантал лахъа-хъун буллай, вайннал бувсса захIматран лайкьсса кьимат бишлай, мудангу бусраврай ва аякьалий буссар. Аьлил ЖахIпарович дунияллий уссаксса, ванал аьрали ххуллийсса къучагъшивурттая цIухху-бусурду бан букIлайнма буссар ваначIан дуклаки оьрчIру.\nВа ххуллухгу, Аьлил ЖахIпарович увсса кьини барча дан, ваначIан бувкIун бия УСЗН-далул директор Зарема Аьлиева ва КЦСОН-далул директорнал хъиривчу Аьбидат Аьбдуллаева.\nСоциал къуллугърал зузалтрал, Аьлил ЖахIпарович барчагу увну, дуллунни ванан бахшишру. Вайннал мукунна ххал диргьунни ветеран ялапар хъанахъисса къатта-къушлил шартIру, цIухху-бусу бунни ссал, ци кумаг аьркинну буссарив. Хавар бакъулий бувкIсса хъамаллурая ххари хьусса ветеран ва мунал кулпат дакIнийхтуну барчаллагьрай бия цивппа хъун бан бувкIсса хъамаллурайн.\nАьлил ЖахIпаровичлул кIицI лавгунни ссавур дакъа ялугьлай ушиву цала оьрмулувусса яла агьаммур 9-мур Майрал байран дучIаннин.\nПровинциал оьрмулувасса дакIнийн бичавуртту\nПолициялул отделлай агьали кьамул буллай бур\nАпанни Къапиевлул юбилейран хасну\nСледующая публикация Субботникрай гьуртту хьуру жу жувагу\nПредыдущая публикация В Махачкале проводят разъяснительные работы против новой коронавирусной инфекции COVID-19


Дагьал цIекIлъулел гьечIищ гьанже гьал гIолохъаби? » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКъеркьохъабазулги кочIохъабазулги бахIсал, Дагъистаналъул бетIер вищи, къункърабазул гIоди…\nАраб анкь Дагъистаналъе букIана хIабургъарабги, боргьарабги, батIи-батIиял ишаздалъун цIурабги, понцIорабги, чIехьарабги. Нилъ рохизесеб хIужа букIана ЦIадаса ХIамзатил Расулил цIаралъ нилъер республикаялда гIемерал гIадамал данде гьари, дунялалдаго гьесул асаразул магIнагун кIвар цIидасанги бихьи, гьесул адабияб хазинаялъ Дагъистан тIадегIанаб, пикру гъваридаб улка букIин цIидасанги тасдикъ гьаби. Гьелдаго цадахъ, камичIо гIиси-бикъинаб хъус-кIутIги, дагIба-гIарзги, гьитIинал лъимал чIваялъул вахIшиял харбалги…\nАмма гьитIинаб ракь, ракьа кинигин,\nБокьун гьечIо бацIил кIалдиб бихьизе\nКинаб хабаралдасан рагIи байбихьилебан гьикъидал, гIемерисезе бокьула рохалилаб, ракI разияб хабаралдасан калам гьабизе. БукIа абе гьаб макъалаялъул авалалдаги Расул ХIамзатовас 95 сон тIубаялъул кIудияб байрамалъул хинлъи.\nГIаммго босани, Расулил асаразул цIа Дагъистаналъул гъасда гвангьараб байрам лъугьана ХъахIал къункърабазул къоял. МагIарул мацIалда, Расулил мацIалда, нус-нус нилъер миллатцояз ракIалдасан цIалана гьесул асарал, гьедин кучIдул цIалулел гьаркьал, видеоял тIиритIизаруна, халкъалда гьоркьоб магIнаяб, гъваридаб рагIул тавуш жеги инабуна. Гьеб рахъалъги лъикIаб, нилъее чара гьечIого хIажатаб тадбир букIана Расулил юбилей.\nКиналго пикру гьабулел гIадамал тIад рекъарал, гъваридал кIалъаял гьаруна ХIамзатовасул юбилеялда ГIурус театралъул кIудияб кIалгIаялъуб Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул гIуцIиялъул нухмалъулев, халкъияв шагIир МухIамад АхIмадовас ва Чачан Республикаялъул Хъвадарухъабазул цолъиялъул бетIер Канта Ибрагьимовас. ДандчIваял рукIана университетазда, школазда, росабалъ ва шагьаразда, ияхI бугевщинав чияс хIурмат гьабуна шагIирасул адабияб нахърателалъул, цIалана гьесул асарал, пикру гьабуна гьесул хIисабазда ва ургъелазда тIад.\nЛъаларо, МухIамад, цогидазул иш,\n– Метер магIарул мацI хвезе батани,\nХваги дун жакъаго, жаниб ракI кьвагьун.\nХIамзатил Расулил гьал мухъалги ракIалде щвезаруна ЦIада росулъ гьабураб кIалъаялда. Гьаб заманалда хасго бищунго кIвар бугел рагIабазул цояллъун лъугьун руго гьел. Аллагьас кантIи тIеги нилъер лъайкьеялъул хъулухъчагIазул ракIазулъе, мактабазда рахьдал мацIалъул дарсал дагь гьаричIого рукIине. Гьедин нилъер бахIарчияб мацI нахъе къабиялъул харбал раккулел руго цо-цо мухъаздасан. НагIана кьей лъикIаб иш гуро, амма халкъалъул цIаралдасан нагIана букIина гьединал цIукIаял, нахъегIанал, хIалихьатал, инжитал хъулухъчагIазе.\nБокьун гьечIо бацIил кIалдиб бихьизе, –\nгьедин хъван букIана гIумрудул ахирал соназда Дагъистаналъул хIакъалъулъ ХIамзатил Расулица. Кинаб макьу бихьаниги, «лъикIалъеян» къотIула магIарулаз. ЛъикIалъе батагиха кколеб-толебщинаб… ЛъикIаб рахъалде сверизе хъван батаги…\nМикьабилеб сентябралда бусурбабаз зиярат гьабуна нилъер мукъадасаб АхIулгохIалде. Аллагьас аза-азариде бахинабун, гьенибе бахъараб галиги, гьениб гьабураб къулгьу-алхIамги, лъикIабщинаб гIамалги къабул гьабеги! Шамил имамасул ва АхIулгохIалъул дарсал, къо бахъанагIан, хIажалъизе, гIагарлъизе, хиралъизе ва ричIчIизе руго гIадамазда, хасго магIарулазда.\nИсанасеб мажлисалда гIахьаллъана Дагъистаналъул муфтиясул тIоцевесев заместитель ГIабдуллагь Аджимоллаев, МугIрузул рахъалда Муфтияталъул вугев ихтиярал кодосев вакил Магьди-хIажи ГIабидов, Унсоколо мухъалъул имам ГъазимухIаммад-хIажи Абакаров ва цогидалги, аза-азар бусурбанчи.\n179 сон сверана АхIулгохIалда гъазават гьабуралдаса. Аллагьас гьенир накълулъарал шагьидзабазул баракатги шапагIатги камун хутIугеги нилъ.\nДуэлазул хIакъалъулъ къанун…\nЛДПР абураб цо Кавказ бокьулареб партиялъ Пачалихъияб Думаялда босун буго Дуэлалъул кодекс. Росгвардиялъул нухмалъулев Виктор Золотовас оппозициялъул чи Алексей Навальниясде хитIаб гьабуна, жиндица мун дуэлалде, кьабгIезе ахIулев вугилан, ва дудаса квешго «хIур кIутIизе бугилан». Араб анкьалда гьединал дуэлазул харбаз кьабгIун цIун букIана интернет. Гьел харбал дагь-дагьккун халкъиял информациялъул алатаздеги раккана, Россиялъул аслиял лъугьа-бахъиназул кьердеги ккана. Кутакаб ахIи-хIур бухъун буго Дагъистаналдаса машгьурав спортсмен, UFC гIуцIиялъул тIадагьаб цIайиялда вугев чемпион ХIабиб НурмухIамадовас, Россиялъул цо-цо кочIохъаби нилъер республикаялде рачIинчIониги, кIудияб ками гьечIилан абураб гIадатияб калам сабаблъун. Гьаб гIодобе биччараб рагIи гIочIода чIван, жидеего реклама абураб жо гьабизе лъугьана цо-цо шоу-бизнесалъул вакилзаби. БитIараб бицани, гьеб рэп абураб жо дир рекIелъе унаро. Гьединлъидал, ХIабиб НурмухIамадовасул пикру дие гIагараб буго. Амма дагьаб хъачIго кьуна гьесги пакъирал рэперазе жаваб. Дозулги гIамал кIодолъун буго, Чачан Республикаялъул бетIер Рамзан Къадировасул азбаралъуб рэп рикIкIине щвеялъ. Рамзан Къадировги гъорлъе жувана гьеб бахIсалде. Велъа-вохун хъвараб видеохитIаб буго гьесул. Цониги дагъистанияс Чачанлъиялдехун гьединаб хитIаб хъван букIарабани, зоб бихъараб ахIи букIунаан. «Призываю дагестанцев не заниматься ерундой», – гьедин абулеб буго Къадировас. Щиб гьабилеб. Жакъа нилъ гьадин ругоха.\nХIабиб НурмухIамадовасул рахъккун, хитIабал гьаруна «Анжи» футболалъул клубалъул хважаин ГIусман Къадиевас, машгьурал спортсменал МухIамадхан ХIамзатхановас (БацIханица), Александр Шлеменкоца ва цогидазги. Чорокал рагIаби кечIилан абун ахIулел артистаз Дагъистаналъе пайда кьеларо. Нилъерго мацIги, цIарги, динги, гIамал-хасиятги цIунун лъикI нилъее. «Дагьал цIекIлъулел гьечIищ гьанже гьал гIолохъаби?» - абун хъван букIана ХIамзатил Расулица. ЦIекIлъун лъикI гуро.\nЦебесеб номералда «Миллат» газета гIуцIарав журналист, хъвадарухъан ва жамгIияв хIаракатчи МухIамад БисавгIалиевас хъван букIана, Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъ республикаялъул бетIерлъун, Владимир Васильев гурев, Камил Давдиев вищани, газеталъул иргадулаб гуреб номер къватIибе биччазе бугилан. Гьедин ккечIо. ИчIабилеб сентябралда Дагъистаналъул бетIерлъун вищана Владимир Васильев. АнцI-анцI соназ цо-цояз рехсолеб букIараб «къватIисеб нухмалъи» къарарлъана жакъа Дагъистаналъе. Хабар лъикIаб рагIаги.\n» Беццаб бадисаги магIу баккила


ХIакъикъат бакьулъегIан батила...\nАзербайджаналда Дагъистаналъул вакил хисулев Бабаев Видади хъулухъалдаса нахъе вахъейилан тIалаб гьабулеб буго республикаялъул прокуратураялъ. Бабаев Дербенталъул мажлисалъул депутатги кколила Россиялъул къануналда рекъон муниципалиял депутатал пачалихъиял хъулухъазда рукIине бегьуларин лъазабулеб буго гьеб идараялъ.\nГьев хIалтIудаса реххейилан тIалаб гьабун Дагъистаналъул бетIер ГIабдулатIипов Рамазанихъе кагъатги хъван буго республикаялъул прокуратураялъ.\nБабаев Видади прокуратураялъул хIукмуялда разияв гьечIо гьес абулеб буго жив Бакуялда Дагъистаналъул вакилхисулевлъунги вукIинчIила, гьеб кинабго багъа-бачариги жив данде кколарел Дербенталъул экс-мэр Яралиев Имамил рахъккураз багъаризабулеб бугилан.\nГьединго жив Дербенталъул тIалъиялъул магIна гьечIеб хIалтIудеги, гьез билълъанхъизабулеб бугеб коррупциялдеги дандечIчIун вукIиналъ, гьезиеги щиб гьабунги жив депутатлъиялдаса нахъе ине къваригIун бугила. Гьединлъидал Яралиевасул гIарзачагIазул рахъкколеб бугила гьезилан.\nБабаев Видади: «Дица гIадатиял гIадамалги, мугIалимзаби цIунулел рукIиналъ, дун гьезул рахъалда вукIиналъ дида дандечIчIун руго шагьаралъул нухмалъиги, Яралиевасул къокъаги. Гьез гIарзаги хъван багъаризабун буго прокуратураялъ гьеб иш, дида гьеб ракIчIчIун лъала. Кинаб конституциялда хъван бугеб шагьаралде цIияв бетIер вачIунин абун школазулги лъималазул ахазул нухмалъулелги хъулухъалдаса нахъе ине кколилан?\nАзади РахIимов мэрлъун вачIараб мехалда гьел киналго тIамуна жидеего бокьун хIалтIудаса ине ругин абун гIарза хъвазе. Хадуб гьелго чагIазулгун лъабго моцIица контрактги хъвана, гьесие бокьани гьеб контракт халат бахъинабизе букIине бокьичIони гьабичIого тезе.\nГьебго жо Багълиевасги гьабулеб буго. Дица абулеб буго Яралиевас хIалтIуде росун, Азадицаги хIалтIуда тун, гьанже цIидасан лъабабилеб свертIа Багълиевасги гьелго школазулги лъималазул ахазулги бутIрул хIалтIуде росун, нахъе гьарун базар лъугIизе тейилан. ГIадамазда рекIел унти чIвазабун буго гьез».\nГьединго депутатас абулеб буго жив Дербенталъул некIсияб рахъалда гIемертIалаял минаби раялдеги данде вугилан. Дагъистаналъул хIукуматалъул нухмалъиялъ гьенир лъабго тIалаялдаса рорхатал минаб рагейилан лъазабун бугониги, гьелъухъ гIинтIамулев чи гьечIилан. Гьебги цIакъ дандекколеб гьечIила шагьаралъул нухмалъиялъе. Гьелъги жинде дандечIчIун ругила гьелилан, щиб гьабунги депутатлъиялдаса жив инавизе къваригIун вугин гьезиейилан.\nВидади Бабаев: «Дун гьев Азербайджаналда вугев Дагъистаналъул вакилхисулесул ишал тIуразарулев вукIана заманалъ. 20I4 соналдаса нахъе вукIана дун гьеб хIалтIуда. Дун вакилхисулевлъун официалияб къагIидаялъ тIамунги вукIинчIо жеги. Гьедин бигьаго тIамуларо гьеб хъулухъалде. Гьенибе конкурсги лъазабун, газеталдасан къватIибеги кьун гьабулеб хасаб къагIида букIуна гьелъул.\nПрокуратураялъ дун вакил хисулевищ гьесул ишал тIуралевищали лъазабунцин гьечIо, гьелъ бихьулеб буго гьеб дун дандекколарезул заказ букIин. ИсаналъагIан гьединаб къанунги букIинчIо, гьелда рекъон дун хIалтIудаса ине кколев ватани ина дун, амма депутатлъиялдаса кивениги ине гьечIо».\nЯралиевасул рахъкколезул цояв, гьесулин абулел чанго информсурсатазде хъвадарулев Амиль Саркаровас «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда абуна жидеца Бабаевасда тIасан гIарзаги хъван букIинчIила, жиндаго гIайиб ккедал лъиде гьеб реххилебали лъаларого ххелделев вугин гьевилан.\nГьес бицунеб хIалалъ гIадамазулги, Дербенталъулги ургъел бугев чиги гурила гьев. Багьа-багьана батун жиндиего цIар гьабулев вугилан. Гьанжеги жив кутакав коррупциялде дандчIечIчIарав чи вукIиналъ толев гьечIин абун жиндаго сверун ахIи-хIур гьабулев вугин гьевилан.\nАмиль Саркаров: «Бокьараб жоги цебереххун жинда гIайиб гьечIин чIчIезе бегьула чи, гIайибияв ватичIони лъикIха, амма ватани гьесда тIад букIине кколеб гIакIа къотIизе ккола. Гьелда тIадеги тIаса лъугьайилан абизеги тIамизе ккола гьев. ГIайиб гьечIел гIадамал жидергогIайибгьечIолъиялда ракIги чIчIун руцIцIухIун чIчIун рукIуна, жив цIакъав чи вугин жиндир цIакълъиялъ жив киназдаго рихун вугин, гьел квешал чагIи ругин абун ахIи балев вукIунаро.\nЩив гIайибияв вугевали хасал идарабаз жеги чIчIезабила. Амма халкъалъул ургъел бугев, гьезул рахъалда вугев чи хIисабалда живго вихьизавун, гьезие кумек гьабунин жиндицайилан бихьизабун живго цIакъав чилъун хIай гьеб жо буго пайда гьечIеб гьадингосеб учузуб хьвада-чIвади».\nДепутат Бабаевасул лъазабиялда тIасан Дербенталъул мэриялъул пресс-хъулухъалъ кинаб букIаниги баян кьечIо. Гьезул пресс-секретарь Ирина Шихшаевалъ лъазабуна прокуратураялъ гьабулеб бугеб цIех-рехалда гьоркьоб мэриялъул щибниги гIахьаллъи гьечIила, жидеда хъвалеб жо гурила гьеб ишилан.\nХIакъикъат бакьулъеххун батила...\nДербент: РахIимов хисун - РахIимов


Экспертазул пикруялда, Шималияб Кавказалъул рухIияб тIалъиялъ гIамал гьабулеб буго салафитазул умма жидерго контролалде гъоркье бачине. Хасго гьеб процесс бихьулеб бугин, диниял гIаркьалабазда гьоркьоб жахIда баянго халат бахъунеб Дагъистаналдайин, абулеб буго гьез.\nДиназул цIех-реххчагIазул цоязул пикруялда, берцинго балагьани, диналда жанир гIаркьалаби раккиго ккола конфликтал рижиналъе багьана. Щайгурелъул жиб-жиб динияб къокъаялъ гIамал гьабулин жидерго рахъ кколезул къадар цIикIкIинабизе яги дагьлъизе биччангутIизе. Жакъа Шималияб Кавказалдаги дунялалъул цогидал регионаздаги нилъеда бихьулеб жоги гьединаб процессалъул гIуралъ жигараб стадия бугин, гьеб гIицIго рагIабазул ва вагIазабазул къагIидаялда унеб гьечIин ва гьезул цоял мурадалде щвезе ккани, кигIан бутIрул къотIизе кколебали, кигIан халкъ гъуризе бугебали лъаданиги лъаларин, абулеб буго гьез.\nШималияб Кавказалъул исламиял цIех-реххазул централъул бетIер Гереев Русланица нижер программаялъе комментариял гьарулаго, абулеб буго, ГIагараб Машрикъалда «Исламияб пачалихъ» ва батIи-батIиял цогидал диниял цIарал ругел гIуцIабаз регионалда билъанхъизабулеб рагъалъул кинаб гIаги хурхен гьечIо диналда. Гьениб дин жидеего пайдаялъе хIалтIизабулеб буго унго-унгоял террористаз ва экстремистаз. Нилъеца гьединаб ахIвал-хIал нилъерго регионалда бижине тезе бегьуларин, абулеб буго гьес.\nГьесулго пикруялда, жакъа Дагъистаналда цересел соназде дандеккун гIуралъ парахатаб ахIвал-хIал буго. Республикаялда имамал ва цогидал диниял хIаракатчагIи чIвалел рукIиналда нахъ гьесда диниял гIаркьелазда гьоркьоб ахIвал-хIал хIалуцунеб букIин бихьулеб гьечIо.\nИсламалъул цIех-реххчи, политикиял гIелмабазул кандидат Ринат МахIамадовас рикIкIунеб буго, МахIачхъалаялда салафиязул мажгитал рахъизе гьабулеб хIалбихьиял хурхарал ругин Дагъистаналъул рухIияб идараялъул инициативаялдайин ва гьединал галабаз жамгIияталда жаниб ахIвал-хIал цIидаса хIалуцинабизе бегьулин.\nГереевасул рагIабазда, регионалда «рохьилазул» хIаракатчилъиялъул даража бихьулеб къагIидаялда гIодобе ккана гьениб къуватияб хIалтIи цIикIкIинабиялъ гуребги, «Исламияб пачалихъ» абураб экстремистияб гIуцIиялъул хIаракатчилъи берцинаблъун бихьун, гIолохъаби ГIагараб Машрикъалде иналъги. Гьес абулеб буго, гьединаб хIакъикъаталдаса пайда босизе кколин, гIамал гьабизе кколин мекъаб нух бищулезулгун диалогалда цадахъго ситуация бичIинабиялъул, пропагандаялъул хIалтIи гIадамазда гьоркьоб гьабизейин.\nЭР. - БукIана гури Дагъситаналда гьединаб хIалтIи байбихьун, хIалтIулел рукIана гури чанги комиссияби. Щай гьединаб хIалтIи халат бахъунеб гьечIеб жакъа?\nРуслан Гереев: «Гьеб халат бахъунеб гьечIо щайгурелъул гьелъ жиндаса эффект букIин бихьизабичIо. ГIуцIун рукIана батIи-батIиял комиссияби, "рохьилалин" абулел ракълилаб гIумруялде ругьун гьариялъул. Гьез кьечIо хьулал рукIарал хIасилал. Гьеб хIалтIиялъул аслияб бутIа профанация букIанин абизе бегьула. Гьелъул бакIалда регионалда къувалъизабуна федералияб хIаракатчилъи. Дагъистаналда къватIисан рачIуна "зачисткаби" гьаризе. Хадур гьел нахъе уна. Гьез гьеб хIалтIиялъул къуватIияб рахъ бищун букIин, баянго бихьулеб буго.\nГIадатиял гIадамазе къваргIараб жо щиб бугеб? Парахалъи. Гьединлъидал халкъалъул аслияб къадаралъ рахъ кколеб буго гьединаб къагIидаялъул, гьединаб политикаялъул. Амма гьелдаго цадахъ дол холелги, ГIагараб Машрикъалъул рахъалде унелги, нилъер гIолохъаби гурищ кколел! Гьеб рахъалдаги цIакъ тохаб политика билъанхъизабулеб буго республикаялда. Проблема рагIалде бахъинабиялъул рахъалда гьечIо комплексияб хIалтIи. Хасго кIвар буссинабизе бокьун буго жамгIияталде. Гьеб кьижун буго.\nЭР. – Кинабха хIалтIи букIине кколеб жамгIияталда жаниб, дур пикруялда?\nРуслан Гереев: «МухIу ГIалиев президентлъун вукIиндал, букIана лъикIаб практика. Доб мехалда гIуцIун рукIана жамгIияталда загьирлъулел тенденцияби гIадамазда ричIинариялъул батIи-батIиял лекторазул, диниял гIалимчагIи гъорлъ рукIарал, къокъаби. Гьез жидерго хIалтIи, дида бихьухъе, лъикI гьабулеб букIана. Гьелъ хIасилалги лъикIал кьолел рукIанин, рикIкIуна дица.\nЖакъайин абуни, руго гIеме-гIемер батIи-батIиял идараби, министерлъиял, Миллияб политикаялъул министерлъи, Информациялъул министерлъи, Диналъул ишазул рахъалъан комитет, цIакъ гIемер руго гьединал идараби. Гьездаса бугеб эффект ва пайда буго нулалъул даражаялда. Гьезул хIалтIи буссун буго гIицIго конференциял, форумал ва цогидал кабинеталзулгун-залазул тадбирал тIоритIиялде. Жидер цо-цо галабазул квешаб асар, хвелал, раккулел хIинкъиял рихьизарулеб гIолиллъиялде буссинабураб мухIканаб, щвалде щвараб хIалтIи, гьечIо. У, цо-цо жо гьабулеб буго, хисулел руго батIи-батIиял хъулухъчагIи, амма гьезие гьеб рахъалда икъбалал щвеялда абизегIанго божуларо дун жакъа.\nЩай кIолареб динияб конфликталъе ахир лъезе?


Дагъистаналъул кIочон тарал бахIарзал\nДунялалъул ТIоцебесеб рагъул темаялда тIаса советияб заманалда гIемер бицунеб букIинчIо гIалимзабаз, гьеб рагъ империалистикияблъун рикIкIун букIиналъул. КIочон тун руго гьелъул гIемерал бахIарзал. Гъозул мисал гьечIел гьунарал хIисабалде росун рукIинчIо. Рагъда цIар араб «ГIалхьулаб Дивизиялъул» чол бодул гIахьаллъана гIемерал дагъистаниялги. Гъозул тема тIубанго гьукъун букIана ва гьел бахIарзал халкъалъул тушбабилъун рикIкIулаан. Гьале тарихалъул гIелмабазул доктор Доногъо ХIажи-Мурадица нижее ритIарал жиндирго архивалда ругел цо-цо бахIарзабазул суратал.\n1 ГIурус Пачаясул армиялъул полковник, Дунялалъул ТIоцебесеб рагъул гIахьалчи Кудали росулъа ЖахIпаров МухIамад 1937 соналъул 3 ноябрялда Сибиралъул лагералда речIчIун чIвана НКВД-ялъул къотIиялдалъун.\nЦо-цо баяназда рекъон ГIашилтIаса Малачиханов Абубакар гIумруялдаса ватIалъана 1919 соналъул март моцIалда Манчжуриялда большевиказулгун букIараб кьалда. Атаман Семеновасул амруялдалъун гьесие кьун букIана генерал-майорасул чин. Цогидал баяназда рекъон гьев чIвана Мациевская абураб росдал сверухлъиялда 19I8 соналъул июнь моцIалда багъарараб кьалда.\n3 Хунзахъа ХIасанов МухIамад\nРоссиялъул Пачалихъияб Рагъулабгун Тарихияб архивалда батараб Лъабабилеб Кавказалъул хъазахъазул дивизиялъул штабалъул бетIер Лазаревасул рапорталда хъван буго Дагъистаналъул чол бодул штаб-ротмистр МухIудин Доногъуев чIван вугин 1915 соналъул 6 июнялда Ракитно росдал сверухълъиялда багъарараб кьалда.


Презентация. Тема: "Суалияб наклонение".\nИнфоурок / Другое / Презентации / Презентация. Тема: "Суалияб наклонение".\nАвар мац1алъул рагьараб дарс. Бокьула,Мух1амад,дие гьаб дунял Дунялалда т1ад бищун авар мац1…\nАнц1ила к1иабилеб декабрь. Дарсил тема: Суалияб наклонение. Дарсил мурад: Суалияб наклонениялъул х1акъалъулъ бич1ч1и кьезе. Цогидал наклоненияздаса гьеб бат1а бахъизе лъай.\nДарсил ин: 1.Класс дарсиде г1уц1и. (интерактивияб доска,карточкаби) 2.Араб дарсил ц1ех-рех гьаби. Т1алабияб наклонениялъул глагол. Суалал:1.Глагол щиб кколеб,лъимал? 2.Кинаб суалалъе жаваблъун бач1унеб глагол? 3.Кина-кинал рук1унел глаголал? Мисалал раче. 4.Глаголалъул байбихьул форма щиб кколеб? 5.Глаголалъул чан заман бугеб? 6.Авар мац1алда чан глаголалъул наклонение бугеб? 7.Хабарияб наклонениялъ щиб бицунеб,чан заман бугеб гьелъул? 8.Т1алабияб наклонениялъ щиб загьир гьабулеб? Мисалал раче. 9.Кин лъугьунеб т1алабияб наклонениялъул глагол? 10 Т1алабияб наклонениялъул кинал формаби нужеда лъалел? Рокъоб кьураб х1алт1ул хал гьаби.\nЦ1ияб дарс. Суалияб наклонение. Суалияб наклонениялъул глаголаз загьир гьабула гьикъул маг1на.Гьеб наклонение лъугьуна хабарияб ва шарт1ияб наклонениялъул глаголазде,инфинитивалде,причастиялде ва деепричастиялде –ищ,-йищ,-дай суффиксал журан. Мисалал: тезе+йищ,тезе+дай,тан(а)+ищ,тана+дай, кьурун+ищ,кьурун+дай,боржараб+ищ, боржараб+дай.\nВач1ана-хабарияб наклонениялъул глагол. Вач1анищ-суалияб наклонениялъул глагол. Вач1арав-(причастие)+дай=вач1аравдай (суалияб накл.глагол) Унтун-(деепричастие)+ищ=унтунищ (суалияб накл.глагол)\n3.Дарс щула гьаби. 1.Гъалат1 биччач1ого,коч1ол мухъал ц1але.Гьикъул маг1на кьолел раг1аби рате. Макьилъ илгьам гьабун, гьаналъ бицундай, Гьунар т1ок1ав лачен чучун вугилан; Печать бахъулаго,берал сорондай, Сайгидул Бат1алил хабар бугилан. Эхебе росулъе хабар щиб бугеб? Хар годек1абахъе бицен лъил бугеб? Херай дир эбелалъ хабар бит1ич1ищ? Ячурай лъадуца ругьелго бач1ищ? Щай нужее хунжрул-кьал т1аде щунищ? Щай нужее хучдул-чабхъад инейищ? Щай нужей къолдаби,гьел такъияби? Тушманасде данде х1адурлъулелищ? Дуца ч1ор реч1ч1унин,чу лъукъиладай? Дуца хеч тункунин чи г1одиладай? Руччабазул пиша,унго, Пат1има, Бихьиназулалда данде лъолебдай?\n2.Гьал глаголазул наклонение бице. Чвердана,вегана,батаги,кьолой,вач1а, вач1унгеги, к1алъай,яхъанищ,кьижанищ,хъванадай, щванадай,х1алт1анищ,векьаранищ,боржана,те, ц1але,ц1оронищ. Гьал глаголал суалияб наклонениялда лъе. Глаголалги гьоркьор ккезарун предложениял ургъе. Т1езе,тезе,ц1езе,лъазе,к1алъазе,кквезе, борхизе, рахазе,рижана.\n3.Гьал глаголазул авалалда цо-цо слог жубан ц1иял глаголал лъугьинаре: Ккезе, х1азе, кьезе, тана, гьана, ч1ана, лъана, гъана, ккана, рана, къана.(предложениял г1уц1е суалиял накл. гьоркьор ккезарун)\nРач1а,лъимал,свак чучизе бицанк1аби ч1вазе. 1.Авлахъалда рет1араб хъах1аб буртина? 2.Азарго сон баниги,херлъулареб жо? 3.Араб т1ад буссунареб жо? 4.Ах1доларел, х1анч1уларел – жаниве чи виччаларел? 5.Х1ат1ал кваналеб, кверал къинлъулеб жо? 6.Бер гьеч1ого к1анц1улеб, к1ал гьеч1ого х1анч1улеб? 7.Берал ц1ик, ц1око квеш? 8.К1ал гьац1улаб, рач1 загьруяб зузудиро? 9.Бищун бак1аб гьир? 10.Борхатаб кьурулъ к1иго хъинс? 11.Бохдул гьеч1еб, куркьби гьеч1еб, бихьулареб – боржунареб?\nСураталда балагьун гьит1инаб хабар г1уц1е,глаголалги гьоркьор ккезарун.(ратарал глаголал суалиял накл.глаголаллъун ккезаре)\n4.Дарсил х1асил. Суалал: 1.Бич1ч1анищ,лъимал,жакъасеб дарс? 2.Цоги кинаб наклонение нилъеда лъараб? 3.Щиб загьир гьабулеб суалияб накл.глаголаз? 4.Кин лъугьунеб гьеб наклонение? Мисалал раче.\n5.Рокъобе х1алт1и. Х1алт1и №4,гьумер 183. Скобкабазда кьурал глаголалги суалияб наклонениялде хисизарун,т1анк1азул бак1алда кколел х1арпалги лъун,хъвай.\nКъо-мех лъик1 киназего!\nНомер материала: ДВ-216530


Давуд Зулумханов: "КьучI бачIого, тIохиш лъолеб?.."\nГIун бачIунеб гIелалъе рухIияб тарбия кьеялъул программа гIуцIизе тIадкъай кьун буго 24 августалда, лъай кьеялъул хIалтIухъабигун букIараб данделъиялда, Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас.\nГьединго школазда классикиял бакъанал риччазе ругила переменабазда, цIалдохъабазул культураялъул даража борхизабиялъул мурадалда. РухIияб тарбия бижизабиялъул програмаялда тIад хIалтIулев экспертасул пикруялда, гьеб лъазаби релълъунеб буго тIоцересеб тIалабиги рачIогон, анкьабилеб тIала базе хIажатав къадахъанасда. РухIияб тарбия кьезе кканани, гьеб щибали бичIчIи букIине кколин цин, амма жакъасеб гIелалъул гьеб гьечIин рикIкIунеб буго экспертас.\nЛъай кьеялъул хIалтIухъабигун тIобитIулеб санайилаб августалъул совещаниялда Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас Цогояб пачалихъияб экзаменалъул цIакъго квешал хIасилал ккарал муниципалитетазул лъай кьеялъул бутIаязул нухмалъулез хIалтIи тезе ккезе бугин, тIасинаб соналда квешал хIасилал такрарлъанийин лъазабуна.\nГIолеб гIелалъе рухIияб тарбия кьеялъул программа гIуцIизе хIажат ккун букIиналда бан, школлъималазе рухIияб тарбия кьеяялъул мурадалда Лъай кьеялъул министерлъиялда ва Культураялъул министерлъиялда, республикаялъул парламентгун цадахъ, лъавукълъигун къеркьеялъул ва культурияб лъай борхиялъул программа гIуцIизе тIадкъай кьун буго Дагъистаналъул нухмалъулес. Школалъул директоразе тIадкъай кьун буго махщалил цолъабигун цадахъ хIалтIи гьабизе ва цIалдохъаби, рухIияб лъай борхиялъул мурадалда, улкаялдаго цо бугеб Поэзиялъул театралде рачине. Гьединго Рамазан ГIабдулатIиповасул буюрухъалда рекъон, переменаялъул заманаялъ школазда классикиял бакъанал риччазе руго. Дагъистаналъул ва дуниялъул композиторазул асарал дандеросарал дискал хIадуризе тIадкъай кьун буго Культураялъул министерлъиялъе. Гьел дискал тIиритIизаризе ругила республикаялъул школазда\nХIакъикъаталдаги рухIияб лъай борхи хIажатаб бугин, гьеб суал гIорхъабалъа ун бичча-бихъан тунги бугин нилъер республикаялдайин абулеб буго гIалимчи, педагог Зулумханов Давудица. Гьев кколев вуго рухIиябгун намусалъулаб тарбия кьеялда тIасан гIелмияб хIалтIи ва программаби хъвалев чи.\nГIалимчияс баян гьабухъе, цин чигун рухIияб тарби кьеялъул бициналде, гьев чи гьеб бицунеб жоялъул бичIчIи бугев вувкIине кколев вуго, амма гьеб лъай жакъасеб гIолеб гIелалъул гьечIила. Гьеб ишги релълъунин тIоцебесеб тIалаги бачIогон, анкьабилеб тIала базе хIаракат бахъулев чиясдайилан баян гьабуна Зулумхановас «Эркенлъи» радиоялъе.\nДавуд Зулумханов: « РухIиял ва жакъа къоялъул проблемабазул бицине кканани, гьелъул бичIчIи букIине ккола цин. Цин тIасиял тIалаби ралелде гъоркьа бакI къачIазе ккола. Гьелда тIад хIалтIизе ккола цин. Жакъа гIолилазе гьоркьор ричIчIунгутIиял кколел ругонани, гьезие рагъун суал тIубазе бигьаяб батулеб буго, дандбан гьеб гIунгутIи тIагIинабиялдаса. Гьезия тарбия кьезе лъугьиндал тIатунеб буго рухIияб тарбия, культурияб лъай гьечIолъи гуребги, цIализе, хIисаб суал гьабизеги лъалеб гьечIолъи гьезда. Цин лъай кьеялъул даража борхизабизе хIажат буго гIолеб гIелалъул. ЧIахIиял классазда ва тIадегIанаб лъай кьеялъул идарабазда гуреб, тIоцебесеб классалдаса бахъун гIаммаб лъай кьеялъул системаго хIалтIизабизе ккун буго,гьеб мехалъ жибго бачIуна рухIияб тарбияги , борхула культураялъул даражаги».\nГIалимчияс мисалалъе босана 30 соналъ цебе Нобелил премия Алферовасе щун букIинчIебани, жакъа айфонал ва цогидал телефонал рукIине рукIинчIилан. Гьедин, щибаб практикияб гIунгутIи тIагIинабизе хIажалъулила гIаммаб теория, гьеб ишги гьелъул бичIчIи бугеб чияс гьабураб ва хIалтIизабураб букIине кколила.\nГIемерисеб заманалда рухIияб тарбия кьей бичIчIулила динияб тарбия кьейгун, амма гьеб кколила цо рахъалъ модаяла хадур ин, цогидаб рахъалъ гьеб бугила лъавукълъиялъул хIасил.\nДавуд Зулумханов: «Лъавукълъиялъ тIамула чи щибаб абурараб жоялда божизе ва гьеб системаялда хадув вилълъине. Амма гьес жинцаго тIаса бищараб до кколаро гьеб, щай гурелъул жинцаго тIаса бищизе кканани бичIчIи букIине ккола цин. Арифметика лъимада лъалеб гьечIони, дин кин лъимада бичIчIулеб, гьеб ккола цогидаз гьабулеб бихьараб гьаби. Нилъер хуриб жо бижулеб гьечIолъиялъул гIайиб мадугьаласул къед борхатго бан букIиналда гIайиб гьабун тIубазабулеб буго нилъеца. Нилъеда бихьулеб гьечIо нилъерго ругел хIакъикъиял гIунгутIаби. Жакъа ругел гIолилазда абулеб буго цо чанго хасал шартIал гьарунани мун кинабго тIубарав чи вугилан, гьеб гьезиеги гIолеб буго, амма нахъеги абила, цин кьучI гьечIогон тIох бан бажаруларо. РухIияб тарбия ва культура инсанасулъ лъавукълъи букIаго букIне рес гьечIо. Цин лъайкьеялъул даража борхизабизе хIажат буго».\nЖакъа къоялда лъай- кьеялъул системаялда бугеб ахIвал-хIал гьедин букIаго гьеб ишалъулъ цебетIей букIинарин абураб пикру загьир гьабулеб буго мугIалимзабазги.\nЛъай кьей - миллияб идея? Щай бегьулареб!


Рахьдал мацIалъул фестиваль » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\n20-21 февралалда Авартеатралда тIобитIана Рахьдал мацIалъул къо кIодо гьабиялъул фестиваль.\nМагIарул Миллиябгун Маданияб Автономиялъул хIаракаталдалъун исана лъабабилеб нухалдаги гьеб тадбиралда гIахьаллъи гьабуна магIарул киналгоязде гIагарун райгазетазул, гьединго цо-цо шагьаразул редакцияз. Хасго лъикIаб хIадурлъигун гьенире рачIун рукIана Гумбет, Хунзахъ, Шамил ва ЦIумада райгазетазул редакциялъул хIалтIухъаби.\nЖидерго миллияб кьурдигун ва кечI-бакъангун гьенир церерахъана гьидерил ва Гумбет районалъул искусствоялъул хIаракатчагIиги. ИчичIалиса гIертIазул устар Ханакаев МухIамадилги, гьоцIдерил, ансадерил гIарцул ва цIулал устарзабазул выставкаги букIана гьениб.\nМиллияб журналистикиялда, поэзиялда, тарихалда ва цогидабги рахъ цебетIеялъе кIудияб бутIа лъуразе кьуна шапакъаталги.\nвоздушные шарики ---- Тут можно купить шарики ---- промокод Slots City ---- Сколько нужно, все бери ---- займ на карту без отказов мгновенно онлайн


Къурбанов хъулухъалдаса унев гьечlо\nКъурбанов Къурбан, Дербент, 11Авг2014\n11 августалда Дербент мухъалъул администрациялъул бетIер Къурбанов Къурбаница нахъойги лъазабуна жиндир болжал лъугIичIого жив хъулухъалдаса нахъе ине гьечIилан. Гьедин гьес абуна администрациялда кьураб пресс-колнференциялда. Гьесул рагIабазда рекъон, щиб кканиги гьесда дагъистаналъул бетIер ГIабдулатIиповасул рахъккун гуреб гьесул опозициялде ине ракIалдаги гьечIо.\nДербент мухъалъул бетIер Къурбанов Къурбаница итни къоялъ тIобитIана хас гьабун гьев хъулухъалдаса вахъиялда хурхаралщинал суалал рорхараб пресс-конференция. Гьеб данделъи рагьулаго Къурбановас лъазабуна жинда тIасанги жив хIалтIуда вахъиялда сверун гIемерал ричIчIуларел харбалги, гьерсалги ругила гьединлъидал гьеб суалалда хурхун жиндирго пикру рагьун журналистазе загьир гьабизе къваригIиналъ гIуцIанила гьеб дандеруссинилан. Гьес бицана гьаб сагIаталда жаниб гьес нухмалъи гьабиулеб администрациялъул хIалтIи тIубан чIчIун бугила, гьелъие гIиллалъун кканила рузман къоялъ къуваталъул идарабаз Дербент мухъалъул администрациялъул 2007 соналдаса нахъе хIадураралщинал документал рахъийилан. Гьеб тадбирги киналгIаги къануналги гIадлуги хвезабун тIоритIанин низамцIунулезилан разигьечIолъи загьир гьабуна мухъалъул бетIерас. Гьеб ишалъул букIине кколеб халгьабеян абуна кагъталги ритIанила жиндица республикаялъул прокуратураялдеги цIех=рехалъула идараялдегийилан абуна гьес.\nГьел документал рахъиги тIа-тIалаго администрациялде рачIарал республикаялъул рикIкIеналъул палатаялъулги, экономикиял такъсиразде данде чIараб идараялъул халгьабиялги, документал рахъиги жив хIалтIудаса инавизеялъе гIоло тIоритIулел жал ругин, жинда хъулухъ теян абизе республикаялъул тIалъиялъул вакилзабиги рачIун рукIанин чанцIулгойин абуна Къурбановас.\nКъурбанов Къурбан: «Дагъистаналъул бетIерасул администрациялъул бетIер ГIалиев Рамазанги, гьесда цадахъ цойги хIакимзабазул къокъаги чанцIулго бачIун букIана дихъе дун хъулухъалдаса айилан абизе. Гьез абулеб букIана диего бокьун гIарзаги хъван дунги айила нахъе, дица дунго хисулевлъун Азади РахIимовги тейила, хадув дунгоги нахъе ун гьев дир бакIалде мухъалъул бетIерлъуде вачIине. Дица гьездаги цойгидаздаги лъазабуна дун халкъалъ вищун тарав чи вугин, болжал лъугIичIого нахъеги унарилан. Халкъалъги дир рахъ ккуна, щибаб росулъ дир рахъккун данделъабиги тIоритIана. Гьедин дица нахъе инарин кьварун лъазабидал Рамазан ГIалиевас абуна гьедин батанийила дур дора халгьабиялги рукIине ругила, чIухьалги разе ругила, хIатта жанир тIамиялгицин рукIине ругиланги. Дун гьелда разилъана».\n«Эркенлъи» радиоялъ Къурбановасда цIехана дуе гьеб хъулухъ тун аралъухъ цойги хIалтIи яги кинаб букIаниги рецIел кьелин абурабищин Дагъистаналъул тIалъиялъилан. Гьеб суалалъе жаваб кьолаго Дербент мухъалъул бетIерас лъазабуна жиндие кинабгIаги рецIелги къваригIун гьечIила, жиндие гьеб кьелин чиги вахъинчIила, жиндиде бацIцIун тIадецуй гьабулеб букIанилан. Гьеб тIадецуй гьабиялъейищин пресс-конференция байбихьилалде цебе духъе гIадамазда КIудияв МахIачилан абун лъалев Дагъистаналъул спорталъул министр МухIамадов МухIамад вачIун вукIаравин цIехараб мехалда Къурбановас хьимхьилаго абуна МахIач Дербент мухъалда спорт цебетIезабиялъул бицине вачIун вукIанилан. Амма администрацилъул хIалтIухъабаз рикIкIунеб буго МахIач гьениве вачIун вукIанила Къурбановасда хъулухъ тезабизейилан, гурони жеги гьеб мухъалдецин ваккичIев гьев министр щибго лъазабиги гьабичIого кIанцIун вахъун радал администрациялде вачIиналъе гIилла букIинчIилан.\nКъурбанов хIалтIудаса нахъе витIиялъул хIакъалъулъ харбал раккарабго интернеталда цIакъ тIибитIизабун букIана гьев Азербайджаналдехун хурхенги бугев, гьезда мугъчIвайги гьабун живго жиндаго чIунгIадин вукIун, республикаялъул бетIерасул кверщаликье ккезе чIолев гьечIолъиялъ нахъе реххизе къваригIун вугин ГIабдулатIиповасейилан. Гьесул бакIалда жинцаго малъарабги гьабулев чи тезе вокьун бугин гьеб бакIалда Дагъисаналъул бетIерасейилан.\nГьеб информациялда хурхун дур кинаб пикру бугебилан «Эркенлъи» радиоялъ цIехедал Къурбановас лъазабуна жив Азербайджаналде вуссун гьечIила, Россиялъул президент Владимир Путинги Азербайджаналъул президент Ильгьам ГIалиевги цоцалъ рекъон, гьудуллъиялда ругелъул нилъеца россиянал хIисабалда президентасул нух тIаса бищизе кколилан. Дора ругел азербайджанал батIиял чагIи ругила, гьанир ругел жал азербайджанал батIиял ругила, жал кидаго рукIинеги рукIанила, гьанжеги ругила Дагъистанияллъунин лъазабуна Къурбановас. Жив азербайджаналде мугъги чIван вугин, Дербент гьенибеххун буссинабизе къваригIун бугин диеги цойгидазегийилан абурал харбалги ургъунго жив вокьуларел чагIаз риччарал жал ругин лъазабуна гьес.\nЖинда сверун кинал хIаял гьаруниги жив Дагъистаналъул бетIерасде дандечIун, гьесул оппозициялде унаринги лъазабуна пресс-конференциялда Дербент мухъалъул нухмалъулес. Гьесул пикруялда рекъон ГIабдулатIиповасул сверухълъиялъ багъаризабун буго гьесул хъулухъалда сверун ахIи-хIур, живго Дагъистаналъул бетIерасулгун жиндир лъикIал гьоркьорлъаби ругин абуна гьес. Гьес малъаралдасаги кьуричIила жал, гьесул чанги кIуди-кIудиял проекталги жидер мухъалда ругила гIумруялде рахъинарулелин абуна Къурбановас.\nКъурбанов нахъе рехизе цойги нух\nДербент мухъалъул администрациялдаса документал рахъун ана


Дагъистаналъул пачалихъияб педагогияб университет\n2 ноябралда Россиялъул гIелмуялъулгун лъай кьеялъул министерлъиялъ къватIиб загьир гьабуна улкаялда ругел пайда гьечIел цIалул идарабазул сияхI. Гьезда гьоркьор руго Россиялда къуваталин рикIкIунел рукIарал тIадегIанал цIалул идарабиги Шималияб Кавказалъул 11 идараги Россиялъул цIаулул идарабаз рагьарал жидерго филиалазул 25-ябги.\nДагъистаналда гьеб сияхIалде ккун буго цIалул ункъо идараги, 14 филиалги. ГIицIго Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъе кьун буго лъикIаб къимат. Гьедин пайда гьечIеллъун рикIкIун руго Чачаналда ругел тIадегIанал цIалул киналго идараби. Санкт-Петербургалъул 40 идараялда гьоркьоб пайда гьечIеблъун рикIкIун буго 10 идара, гьединго Москваялда бугеб къогониги университетгун институтги. Гьезда гьоркьоб буго машгьураб пачалихъияб гуманитарияб университет, Москваялъул педагогикияб университет, Горьковасул цIаралда бугеб литературияб университет.\nЭР-ялъ цебеккун бицухъе, гьеб сияхIалда гъорлъе ккун руго ДГМА, ДГПУ, ДГТУ, ДагГАУ. Медакадемиялъул ректор ГIабдурахIман ГIусмановас бицун букIана гьеб бугин кIиго къоялда жаниб гьабураб мониторинг буго гьеб. Гьедин гIедегIалихъе цIезарулел документазда гъалатI биччан батанин жидер хIалтIухъабаз. Гьединлъидал медакадемиялъул вакилзабазда ракIалда буго киналго рахъал рихьизарун документал цIидасан Москваялде ритIизе.\nГI. ГIусмановас бицаралда дагIба балеб буго Герценил цIаралда бугеб Россиялъул педуниверситеталъул Дагъистаналда бугеб филиалалъул ректор хисулей Лариса Деревянкоца.\nЛариса Деревянко: «Гьеб гьедин бигьаго гьабулеб жо гуро. Чанго соналъ тIатIала гьабураб мониторинг ккола гьеб».\nГерценил цIаралда бугеб филиал рехсолеб гьечIо гьеб сияхIалда.\nБицен гьабулеб суал гьоркьоб лъураб данделъи букIун буго 2 ноябралда Дагъистаналъул педагогикияб университеталда. Гьений гIахьаллъарай мугIалим ГIисаева Султанат мукIурлъана ЭР-ялъе жидер гIезегIан гъалатIал рукIиналъе, амма цIалул идара къазе кколин абураб магIналъун бичIчIизе кколарила гьеб.\nГIисаева Султанат: «ХIалтIизе ккола… Руго гъора проблемаби. Цере гьадингосел чагIи росулаан гьенире хIалтIизе. Хас гьабун гьединал чагIазе гIол кафедрабигицин рагьулаан. Амма кигIанго кин гьедин букIаниги, гьагъаб мониторингалъул хIасил хIакъикъияб гьечIо. Университет къанани гьалгуниял гIолилал кире инел? ХIалтIи гуреб, жо гуреб… Нижер гьанире рачIуна аслияб куцалда росулъа гIолилал, мискинал, ресукъал хъизаназдаса лъимал. Медакадемиялда, пачалихъияб университеталда гIадинан бечедал хъизаназдаса лъимал гьанир цIалуларо. Гьединлъидал цодагьа-макъал хиса-басиял гьарун угрони, къазе бегьуларо гьаб идара. Живго гьанже цIияв вачIарав ректор ШахгIабас Шагьовги лъикIав менеджер вуго».\nДагъистаналда рагьараб пачалихъияб гуреб юридикияб университеталъул филиал лъугIун чанго сон буго Гъуниб мухъалдаса Амирханов ШапигIил. Гьес абулеб буго жив цIалулеб мехалда сутдентаз лъай балагьулаанин, гьанже гьездаса гьеб тIалаб гьабулев чиги гьечIого, гьез гьеб квер хьвагIун тун бугин.\nАмирханов ШапигI: «ЦIали ришватазде сверун буго гьанже. Нусго чи ватани курсалда, гьезда гьоркьоса 60 чи вачIинего вачIунаро цIалуде. Рихьизего рихьуларо гьел, ахиралда диплом нахъе босизе рачIунел ратани гурони… Жалго бетIергьанал цIалул идарабаздаги пачалихъияздаги программа цого буго. Амма мугIалимзабаз студентаздаса щибго тIалаб гьабулеб гьечIо. Дида лъала медакадемиялда цIалулел лъимал. Гьел цIалула ришваталги кьун. Гьедин цо къоялъ рагIула гьезул кандидатал рахъун ругилан. Гьединлъидал жалго цIалулел рукIарал чагIи киналго хIалтIулел гьечIо, цIалуларел рукIаралин абуни хIалтIулел руго».\nЦерехун рехсарал гьел цIалул тIадегIанал идараби Дагъистаналда къачIого хутIизе бегьула 7 ноябралде щвезегIан Россиялъул лъай кьеялъулгун гIелмуялъул министерлъиялде рсепубликаялъул хIукуматалъ хасаб документ битIанани.\nГьениб хъван букIине ккола пуланаб цIаулл идара чара гьечIого къваригIун бугин Дагъистаналъе, социалиябгун экономикияб рахъалъ гьеб цебетIеялъе.\nДагъистаналъул цIалул идарабиги шаклъиялде гъоркье ккана