1. Хасел тIаде щвеялдаса хIинкъун рукIунаан росдал гIадамал цояб авалалдаса цогидалде унаго бугеб эхедераялъул квешлъиялъ. ГIазу бани, цIер чIвани гIадамал хьвадизеги машинаби инеги хIинкъараб хIалалда букIуна нух. Росдал бегавул Башировасул нухмалъиялда гъоркь, гIолохъабаз къокъабго заманалда жанир гIадамал хьвадизе санагIалъи букIине болъаби гьаруна гьенир ва хасел тIаде щвелалде санагIатаб хIалалда гьабуна нух.\n2. Нижер буго чваххунцIадал рарабго росу бакьулъан иххал рахъунеб, киналго мугIрузул лъинал бакьулъан унеб бакI. Гьениб кьо базе хIукму гьабуна росдал депутатазги жамагIаталъги. ГIумаров Абакар, ГIалибулатов Шамил, СагIидов ГIабас, Басиров МухIамад ва цоги гIолохъабаз жидерго хIалтIухъ балагьичIого кьо бана.\n3. 1941-1945 соназда рагъде аразе лъураб памятник букIана росуцоязе рекIее гIолареб куцалда. Баширов МухIамадица хIукму гьабуна гьеб цIидасан базе. Рагъде аралщиназул сияхIги гьабун, цIаралги хъван берцинаб памятник гьабуна ХIакимов Камилица, ГIалибулатов ХIажияс, ТIагьиров МухIамадица, Дамиров АхIмадица. Гьанже гIисиназеги чIахIиязеги рес буго росулъа рагъде аразул цIарал лъазе ва умумузул гьабулеб адабалъухъ балагьизе.\n4. Росулъ газ, ток свани халатбахъун толаро росдал бетIерас. Дагьал къояз газги гьечIого хутIун рукIана росуцоял, хун букIун буго газ жаниб букIунеб къали. Гьебги, турарал турбабиги хисун, гьеб суалги хехго тIубана гIолохъабаз: АсхIабгIумаров Шамилица, Каримица ва Набигулаев ГIумарица.\n5. Нижер буго кIудияб росу. Руго гIемерал авалал. Цо рахъалдаса цоги авалалде ине ккани гIезегIан заман хIажалъула. Радал-бакъанида какде ине авал-мажгитал руго. Рузман баялъеги цогидалъеги данделъизе бегьулеб кIудияб мажгит бана тIад авалалда. Гьениб буго хвел-гIел ккани жанир лъугьине рукъ, жаназа чуризе бакI, лъимал цIализаризе мадраса. Гьеб мажгит базе тIоцебе хIаракат бахъарав чи ккола МухIамад-патихI ГьитIинов, базе байбихьана ва лъугIизегIан квер тIаса босичIо МухIамадов ГIабдулагь-хIажияс. Гьеб мажгит баялъе квербакъи гьабуна цебе районалъул бетIерлъун вукIарав МахIачицаги, росдал бетIерлъун вукIарав Расулицаги ва гIемерал цогидазги.\n6. Росдае санагIатаб хIалтIи гьабуна ХIасанхIусенов МухIамадкамилица. Лъарал рагIалдаса гIебеде къед баялъе квербакъана гьес. ХIалтIи гьабуна АсхIабгIумаров Каримица. Гьев вуго гьабулеб ишалъулъ мухIканлъи бугев, киналго разияв гIолохъанчи.\nГьал ва цогидалги гIемерал хIалтIаби гьаруна росдал бегавуласул нухмалъиялда гъоркь. Амма гьаризе хIалтIабиги жеги руго. Дунял хинлъигун гьаризе ругел хIалтIабазул бицунаго, тIоцебесеб иргаялда, киназулго рокъоб лъим букIунеб хIал гьабизе бугин, хадуб боцIуе лъим букIине хIорал гьаризе яги рогIрал лъезе ругин абуна МухIамадица.\nНухал къачIазеги, биххараб бакIалда къед базеги щиб къваригIел кканиги хIадурго ратула росдал гIолохъабиги бегавулги.\nАвтор: ГIаду Гъафуров, ГIаймаки росу


Россиялъул президент Владимир Путин Ново-Огаревоялда бугеб резиденциялда, 13Янв2016\nРоссиялъул президент Владимир Путиница Европаялъул жугьутIал ахIана Россиялде тIадруссине.\nРоссиялъул президент Владимир Путиница Магъриб гIажаиблъизабуна араб анкьалда ракIалдаго гьечIеб цебелъейги гьабун. Гьесда ракIалде кковухъе магърибалда тIадецуй гьабулел ругел жугьутIал гьес ахIана Россиялде гочине.\n«Гьел нижехъе рачIине бегьула»,-ян абуна президент Владимир Путиница жугьутIазул Европаялъул конгрессалда кIалъалаго. Гьес жеги абуна: «Гьел нахъе гочун рукIана Советияб Союзалдаса. Гьанже бегьула тIадруссине»,-ян\n(Кремлалъул веб-сайталда кьураб лъазаби. ред)\nЕвропаялда жугьутIаз «хIаракат бахъулеб буго жидерго миллат бахчизе, гьезул цо-цоял хIинкъулелцин руго жамгIиял бакIазда ботIрода кипа лъезе».\nЕвропаялъул улкабазда, масала Франциялда, ахирал соназда рукIана антисемитиял тIадекIанцIиял. Парижалда кошериял нигIматал ричулеб тукада гъоркьлъалие росун рукIана гIадамал ва Charlie Hebdo сатирияб даптаралде гьабун букIана тIадекIанцIи 2015 соналъул январалда.\nГьебго заманаялда Кремлалъ бихьизабураб мухъидаса тарулареб РТ каналалъ кIудияб къимат кьолеб букIана жугьутIал къабул гьаризе бахъараб Путинил ахIиялъе ва бицунеб букIана Европаялда «жугьутIазде данде гьулчулеб бугеб цIияб карачелалъул».\nАмма жибго Россиялда миллияб рокьукълъиялъул кьочIода гьарурал такъсиразул рекордаз Путинил гьеб цебелъеялъе улкаялъул аслияб бутIаялда гIемерго кIвар кьечIониги, гьеб лъикI рагIана Парахатаб океаналъул Россиялъул рагIалъуда Китаялъулгун гIорхъода бугеб Евреязул автономияб икълималда. Гьез гьелъул рахъ кколеб букIиналъулги лъазабуна, хасго регионалияв губернатор Александр Левинталица\nСоветияб Союзалдаса 1980-билел 1990-билел соназда Европаялде лъутарал жугьутIал церего ругьунлъун руго цIиял шартIазда ва Россиялде гочине хиял гьезул кIудияб гьечIо. Гьединазул цояй йиго Москваялда гьаюрай ва гIурай, амма цеего Франциялде гочарай Диана.\nДиана: «Путиница гьедин нижее лъикIлъи бокьун абун батизеги рес буго, амма дие гьелъул кинабгIаги кIвар гьечIо. Франциялда дица гIумру гьабулеб буго 20-ялдаса цIикIкIун соналъ. Дие бокьула Франция ва дида ккола дун гьаниса йигин».\nДагьал цере рукIарал тIадекIанцIиязде балагьичIого, финансазул рахъалъ махщелчIужу Дианаца абулеб буго Европаялда антисемитизм бугин абулел харбал цIакъго кIодо гьарун рицунел жал ругин.\nДиана: «Франциялда антисемитизмалъул кьучIалда дидехун кинаб букIаниги рокьукълъи дида бихьичIо ва дида киданиги ккечIо гьаниб дие хIинкъи бугин. Гьаниса нахъе гочине ракIалдаги гьечIо дида. Израилалдаса, Россиялдаса яги цоги бокьараб бакIалдаса цIикIкIараб хIинкъи гьаниб гьечIо»\nПутинил цебелъеялъул гIаксалда жугьутIал Россиялдаса нахъе унел руго. Гьеб бихьулеб буго Израилалъул тIалъиялъул лъазабиялдасан. Цо 2014 соналда Россиялдаса Израилалде гочун вуго 5000 жугьутIав. Гьеб буго гьелда цебесеб щибаб 16 соналда жаниб букIараб къадаралдаса кIиго нухалда цIикIкIараб къадар.


Лидеразе сайгъатал: стрингал ва лимузинал\nВладимир Путин "Баффи" ва "Юми" гьабигун васандулев. Ново-Огарево, 24Мар2013\n«YotaPhone 2 дие гьабизеги тIадкIай кьун буго дица. Дир ракI чIараб буго гьедин нужецаги гьабизе букIиналда»,- гьедин лъазабун буго Чачан республикаялъул нухмалъулев Къадыров Рамазаница жиндирго микроблогалда (Tumblr.com). Гьелъие гIиллалъун ккун буго Россилъул президент Владимир Путиница Пекиналда россиялъул смартфон Китаялъул бетIер Си Цзиньпиние кьей. Кинал сайгъатал гьарулел улкабазул лидераз цоцазе ва щиб хадусан гьел сайгъатазе кколеб?\nЧачаназул нухмалъулев Къадыров Рамзаница рикIкIунеб буго россиялъул «Йотафоналъул» кIудияб букIинисеб бугин ва специалистазул пикруялда, мобилиял алатазул бищун кIудиязул цояблъун кколин Россиялъул базарин.\nГьелдаса цебе россиялъул президентасул пресс-хъулухъалъ лъазабун букIана гьатIан къоялда Пекиналда АТЭС саммиталъул гIурхъабалъ Путиница Китаялъул лидерасе кьунин россиялда гьабураб «Йотафон-2» абулеб смартфон ва гьелда букIанин Россиялъул, Китаялъул ва АТЭСалъул символикайин.\nГьеб лъугьа-бахъиналда тIасан гIемерал кеппал комментариял рукIана интернеталда тIиритIун. Цояз хъвалеб букIана гьеб Россиялъул абулеб смартфоналда Китаялъул гуреб алат чандай букIараб абун, цогияз хъвалеб букIана Путиница хIакъикъаталдаги нахъе кьун бугин Китаялда гьабураб ва хвараб телефон, гарантиялда рекъон къачIазейин.\nГьеб цо нух гуреб улкабазул лидераз ва тIадегIанал хъулухъчагIаз цоцазе сайгъатал гьарулел ругеб. «ЦIорораб рагъул» заманалдацин гьарулел рукIана улкабазул лидераз гьел.\n1. СССРалъул лидер Никита Хрущевас космосалде роржарал гьабзазул таращ кьун букIана доб заманаялда Америкаялъул лидерлъун вукIарав Джон Кеннедил лъади Жаклиние ва гьезул яс Кэролайние.\n2. Дагьал церегIан къоязда Парижалда букIараб данделъиялда Америкаялъул Пачалихъияв секретарь Джон Керрица Россиялъул къватIисел ишазул министр Сергей Лавровасе кьуна Айдахоялда гIураб цIакъ кIудияб картошка.\n3. Америкаялъул Пачалихъияй секретарлъун Гьиллари Клинтон йигеб мехалда гьелъ Лавровасе кьун букIана багIараб бекI. Гьелда хъван букIана гIурусалъ «перегрузка» ай «бакIлъи цIикIкIун буго»-ян, хIакъикъаталда бицен букIана «перезагрузкаялъул» ай «гьоркьорлъаби цIи гьариялъул» ва гьеб бекIалда гъалатIгун хъвараб рагIи киналго репортеразда рагIиледухъ битIизабун букIана Лавровас. Цо-цо журналистазул пикруялда, гьеб бекI Кремлалъул кьищни балеб бакIалде рехун батизе буго.\n4. Россиялъул президент Владимир Путиница Италиялъул премьер Сильвио Берлусконие кьун букIана Россиялда гьабураб «Нива» автомашина. Доб мехалда рукIана Брлусконица гьеб бичун бугин абурал баянал.\nБолгариялъул премьер Бойко Борисовас Путиние Баффи кьолеб мех, София, 13Ноя2010\n5. Путиние кьурал сайгъатазда гьоркьоб хасаб бакI кколеб буго Болгариялъул премьерлъун вукIарав Бойко Борисовас 2010 соналда гьесие кьураб Баффи абулеб тарщица. Путиние чIегIераб лабрадор кьун букIана россиялъул армиялъул генералас, Япониялъул пачалихъиял хъулухъчагIаз гьесие кьун букIана Акита абулеб цоги гьой. БукIана гьесие кьун циркъги, амма лъазабулеб букIинчIо лъица гьеб кьурабали. Путиница гьеб тун буго цIунараб рохьоб.\n6. Лъиениги щвезе бокьилареб гIадинаб сайгъат кьун букIун буго 1983 соналда ГIиракъалде щварав Америкаялъул хасав вакил ва Пентагоналъул бетIер Дональд Рамсфелдие ГIиракъалъул вукIарав бетIер Саддам ХIусейница. Гьелъул бицун буго 2011 соналда къватIибе биччараб Рамсфельдил ракIалде щвеязул тIехьалда.\nГьеб букIун буго лъабго минутаялъул халалъи бугеб видео ва гьелда бахъун букIун буго Сириялъул вукIарав президент Хафис Асадил разияб бербалагьиялда гъоркь сириялъул гIолохъанал солдатаз борхьазул бутIрул хIанчIулеб ва гьабзазул гьитIинал турщул нусаз чIвалеб. Доб заманаялда Асад вукIана Саддамил тушман.\n7. Шималияб Кореялда бан буго улкаялъул бутIруллъун рукIарал Ким Ир Сение, Ким Чен Ирие ва гьанже вугев- Ким Чен Уние кьурал сайигъатал лъураб хасаб музей. Гьезда гьоркьоб буго Иосиф Сталиница Ким Ир Сение кьураб гуллица борлъулареб лимузин. Цо-цо мухбиразул пикруялда, гьесухъе щвезегIан гурони гьеб автомашина тIокIаб кибениги бачун гьечIо.\nГьенирго руго Ливиялъул вукIарав диктатор Муаммар Каддафица кьураб хвалченги, шахматалги, Кубаялъул вукIарав лидер Фидель Кастроца кьураб кроколилалъул тIомол портфельги, Ким Чен Ирие бищунго вокьулев вукIарав баскетболалъул цIва НБАялдаса Майкл Джорданил гъулбас лъураб торгIоги.\n8. Киталъул яги акулаялъул чанго ца буго Британиялъул къиралай Елизавета II –лелъул. Гьел гьелъие кьола Фиджиялда. Руго гьелъие кьурал сайгъатазда гьоркьор ковбоязул чакмабиги, Америкаялъул президент Барак Обамаца кьураб IPODги цоги гIемерабги. Амма гьелъул рос Филлипие кьурал гIадинал сайгъатал гьелъие щун рукIинчIо. Вануату абулеб чIинкIиллъиялъул Танна абулеб росдал гIадамаз Филлипие кьун букIана болъонги, гьеб чIвазе хасаб хьварсги, жидер миллияб ретIелги. Гьебин абуни букIана халатаб харил гьабураб стринг абулеб гъоркьантIажу.


Главная » Политика » Анкьил хIасилал\nДобавил(а): istina от 23-12-2016, 14:30\n25 соналъ цебе Россиялъул Федерациялъул Конституциялъулаб Суд гIуцIараб регионазул тIоцебесеблъун Дагъистан букIанин абуна данделъиялда Рамазан ГIабдулатIиповас. Гьеб гIуцIун букIана регионалда конституциялъулаб гIуцIи ва ватIанчагIазул ихтиярал цIуниялъул мурадалдаянги абуна гьес.\n"Гьеб заманалда Россиялда гьарулел рукIана политикиялгун правоялъул кьочIолал хиса-басиял. Аслияб кIвар буссинабун букIана жибго жиндаго бараб пачалихъ гIуцIиялде, федералияб централъулгун бухьенал мухIкан гьариялде, республикаялъул букIинесеб цебетIеялъул пикру камиллъизабиялде. Гьеб мехалда, лъиданиги бачIеб пачалихъ гIуцIиялъул декларациялдаса инкарги гьабун, гIакъилал дагъистанияз къабул гьабуна гIемермиллатазулаб Россиялъул хъизаналда цадахъаб гIумру гьабиялъул пикру.\nКонституциялъулаб Суд тасдикъ гьабиялда цадахъго республикаялда гIуцIана пачалихъиял идарабиги, гьелъул законал хIадурулел, гьел тIуразарулел бутIабигун гIадлу-низам цIуниялда хадуб халкколеб судги. Дагъистаналда чIара-хьараб хIал букIинабиялъулъ кIудияб бутIа лъуна ДРялъул Конституциялъулаб Судалъги. ЖамгIияталъул масъалаби тIуразариялъе жиндир бугеб кIвар бихьизабуна гьелъ къокъаб заманалда жаниб лъиданиги бачIеб пачалихъияб идара хIисабалда Дагъистаналъул Конституциялъул кьучIалда гьелъ нухда бачана право цIуниялъул захIматаб иш", - анги абун, Конституциялъулаб Судалъул хIалтIухъабазда байрам баркана Рамазан ГIабдулатIиповас ва гьезие гьарана хIалтIулъ икъбал.\nДРялъул Конституциялъулаб Судалъул председатель МухIамад Халитовас бицана идараялъул захIматаб, амма республикаялда закон цIуниялъе чара гьечIого хIажатаб хIалтIул, инсанасул ихтияралгун регионалда демократия цIуниялъул мурадалда гьабулеб хIаракаталъул хIакъалъулъ. "ЦIар бахъараб хIалтIухъ" абураб медаль кьуна МухIамад Халитовасе ДРялъул бетIерас. Конституциялъулаб Судалъул хIалтIухъабазе хIурматалъул кагъталгун сайгъаталги кьуна данделъиялда.\nКонференциялда гIахьаллъана Башкортостаналъул Конституциялъулаб Судалъул председатель Зуфар Еникеевги. Гьес бицана федералиял дандеруссиназда кIвар кьолел суалазул ва Дагъистаналъул судалъулгун ругел бухьеназул хIакъалъулъ.\nАнкьил хIасилал"Право, экономика, культура"Анкьил хIасилалДагъистаналъул кIиго "унти"Къалмица хъвараб гIощтIоца къотIуларо


Информалатаз лъазабулеб буго Россиялъул талъиялъ гьабураб лъазабиялдаса гуржиял рохханин, амма Евроцолъиялъ загьир гьарурал гьелдаго релъарал планаз гьел гьелдасанги цIцIикIкIун рохизарунин.\nГуржиялъа политолог Торнике Шарашенидзеца абулеб буго, гьеб лъазабиялъ гуржиязул аслияб бутIа бицунхъего боххизабичIин. Гьанже Россия цебе гIадин гуржиязе къваригIун гьечIин, хасго гIолохъабазейин. Россиялъ бижинабураб рагъалда хадуб, гIолохъабаз цIалул яги хIалтIул бакI хIисабалда жакъа бищулеб бугин Европаги Америкагиян, жубалеб буго гьес.\nТорнике Шарашенидзе: «БитIараб бицани, дида ккун букIинчIо визабазда хурхараб Евроцолъиялъул хIукмуялъ гуржиялъ гьединаб кIудияб энтузиазм бижинабилин, дун гьелъ тамашалъиавуна. Гьелдаго цадахъ дида ккун букIинчIо Путинил лъазаби гIадамаз гьединаб тохаб, чIамучIабго гIадаб къагIидаялда къабул гьабилин.\nГIемер заман ана, гьанже гуржиязул пикруялъулъ Россия цIакъ дагьаб хутIун буго. Бизнес яги гIагарал Россиялда ругез, гьединаб режим гьечIеб мехалдаги кинабалиго къагIидаялда ралагьула гьел визаби ва къваригIараб мехалда хьвадула гьенире. ГIолохъанаб гIелин абуни, жакъа аслияб къагIидаялда гIурус мацIалда кIалъаларо, гьезие Россия къваригIунги гьечIо гьанже».\nШарашенидзеца абулеб буго, Москваялъ Тбилисиялде данде агрессивияб хьвада-чIвади билъанхъизабун хадуб, жидер вино, мандаринал ва цогидаб продукция Россиялде баччизе рес къотIизабунин. Амма даран тIубанго гьоркьоб къотIичIин. Гуржиязулгун дармил бухьеназде ругьунлъарал Россиялъул партнераз гьеб продукция жидецаго гьанисан босулин бугин гьанжегицийин.\nТорнике Шарашенидзе: «У, нижеразулъ букIана гьадинаб миф, Россиялъул базар нижее рагьани, гуржиязул экономика тIегьазе батилин абураб. Лъабго гIанаб сон лъугIана Россиялъ жиндирго базар нижее рагьун хадуб. ЛъугьинчIо щибниги, хисичIо щибниги. Цингиги жакъа жибго Россиялдаги загьирлъулеб буго экономикияб кризисги.\n«Коммерсант» басмаялъул рукъалъул вакил ва журналист Иван Суховас абулеб буго, Россиялъ гуржиязе визабазул режим бигьалъизаби лъазабиялъул асар кIудияб букIине гьечIин.\nИван Сухов: Узухъда, Россиялъулги Гуржиязулги рахъазда визабазул суал бихьулеб букIана кIиябго рахъазул хIалуцарал гьоркьорлъаби дагьалъ гIаги хинлъизариялъул гали хIисабалда. У, «Гуржиязул анищал» багъа-башари баккун хадуб, гьоркьорлъаби хинлъиялъул процесс байбихьана, хасго улкабазда гьоркьоб авиаресал цIилъизарун ва цогидал гIисинал кIиябго рахъалъе пайдаял тадбирал тIоритIун хадуб. Амма дида бичIунаро, кин гьел гьоркьорлъаби тIадеги церетIезе ругелали, улкабазда гьоркьор дипломатияб бухьенцин гьечIеб мехалда. ХIакъикъаталдайин абуни, мурадалде щвезе ккани, бицен гьабизе кколеб букIана визабазул режим гуржиязе тамахлъизабиялъул гуреб, визаби къваригIунареб режим хIалтIизе биччаялъул.\nСундеха цинги Россиялъ гьединал лъазабиял гьарулел ругел? Гьел гьарулел ругин, ккола дида, мадугьалзабазулгун гьоркьорлъаби рукIалиде руссинариялъе Россиялъ кIудияб хIаракат бахъулеб бугин, Россия ракълилаб улка бугин халкъаздагьоркьосеб жамгIияталда бихьизабиялъул мурадалдайин».\nХIакъикъаталдагийин, абулеб буго Шарашенидзеца, гуржиязул тIалъиялъеги бокьун букIине ккола, жиндирго мадугьалихъ жиндаса хIинкъи гьечIеб улка букIине. Гьоркьорлъаби ракълилал рахъалде руссарабгIан, гьезулги ракIалги гIодоре риччалаанин, амма Тбилисиялдаса 40 километраялъул манзилалда Россиялъул рагъулаб база бугеб мехалда, жидер рахъ Москваялъул хьвада-чIвадиялда божун букIиналъе бакIго хутIулеб гьечIин, хасго чанго соналъ цебе букIараб ракIалодеги босунин, жубалеб буго Шарашенидзеца.\nСуховасул пикруялда, Россиялъулги Гуржиялъулги гьоркьорлъаби лъакIлъиялъул максимум буго жакъа. ТIокIаб тIаде гьелул даражабахиналъе кинал гIаги шартIалги гьечIин. ГIагарисеб заманалда гьел рукIиналъеги багьанаби раккиялъул хьулалги хутIулел гьечIин. Гьебин кколин гуржиязул тIаде бачIунел гIелалъул пагьмуялда Россия квешаб мадугьал хIисабалда щулалъизе бугин абурабин, рикIкIунеб буго экспертас.\nЦоцахъе мугъал жалго цIуниялъе гурони сверизаризе кколаро...\nЧабхъенал: мегIер бахун доб рахъалдаса бербалагьи\nЦIоралъул гIадамаз кумек гьарулеб буго\nГуржиялъ ракIалде щвезабуна анкьго сон цебе букIараб рагъулаб конфликт\nГуржиялъ хIадурулел рукIун рагIула нухмалъи тIасса реххизе\nАвар-Кахетиялъул нух хьул хIисабалда хутIана\nГуржиял роххун руго жидеего "Шенгеналъул зонаялъул" нуцIби рагьизе бегьиялда бан


Коронавирусалъ сири базабун буго дунъялалдаго - Статьи - Сетевое издание «По новому пути»\nКоронавирусалъ сири базабун буго дунъялалдаго\n14.02.2020 17:46 Пятница\nАхираь заманалда жаниб дунялалъулго информалатаз кIвар буссинабураб хабарлъун рикIкIине бегьула Китаялдаса загьирлъун бачIараб цIияб унти. Коронавирусилан цIар кьураб гIузруялъ рецун ралел руго гьенир гIадамал.\nАхирисел баяназда рекъон, Китаялда гьелъ хун вуго 200-ялде гIагарун чи. Унтаразул къадар анкьазаргоялде бахун буго. Улкаялда рахIат хвараб ахIвал-хIал буго. Коронавирусалъ унтарал регизаризе хас гьабун балеб буго цIияб больницаги. Ункъо къоялда жаниб бан бахъанин гьебилангицин бицен буго. Китаялдаса къватIиве, я гьениве жаниве виччалев гьечIо къватIиб хIукуматалдаса чи. Гьоркьор къотIун руго гьенире турфирмабазул сапаралги.\nГьединго коронавирусалъул тIири щун буго Япониялде, Кореялде, Таиландалде, Канадаялде, Франциялде ва СШАялде. Россиялде гьеб унти жеги щун гьечIо. Амма Воронежалда гьеб букIиналда щаклъи ккарал кIигоял, «Хехаб кумекги» бачIун, больницаялде рачун ругин хъвалеб буго интернеталда. Коронавирус кколищ гьебали мухIканго лъала чанго къоялдасан.\nНилъер республикаялдаги гьеб рахъалъ цIуна-къаялъул тадбирал гьаризе байбихьун буго. Хас гьабун гьеб суалалда тIасан 28 январалда данделъи ахIун букIана хIукуматалъул нухмалъулев Артем Здуновас. Аэропортаздагун республикаялъул гIорхъи бахунел бакIазда къватIисел хIукуматаздаса вачIунев чиясул халгьабулеб буго.\nДГУялдаса биологиял гIелмабазул доктор МухIамадрасул МухIамадовас абулеб буго\n- Коронавирус абураб инфекция цебеги букIана, амма гьаб нухалъ гIадин цересан гIадамал чIвалел рукIинчIо гьелъ. ЦIияб инфекциялъул батIалъилъун ккола инсанасул иммуннияб системаялъухъа гьелда дандечIезе бажарулеб къуват гьечIолъи. Гьеб гуребги, цIияб коронавирус хехаб куцалда цогидал вирусалгун жубалеб буго ва гьелъ кинабго ахIвал-хIалги хIалуцинабулеб буго.\nГIелмуялда жаниб буго генал доре гьанире роси абураб бичIчIи. БичIчIуледухъ абуни, цо вирусалъул генетикияб материал цолъулеб буго инсанасул къаркъалаялъубе бигьаго лъугьун бажарулеб цогидаб вирусгун. Гьелъул хIасилалда баккулеб буго цебе эволюциялда рагIунцин букIинчIеб цIияб унти иммуннияб хIадурлъи гьечIого. Гьелде данде къеркьей гьабизе бажаруларо гIадамасухъа. Гьединал вирусал инсанасул гIумруялъе цIакъго хIинкъи цIикIкIаралги руго. Гьединал рукIана хIанчIазул ва болъонил грипп абун цIар лъурал унтабиги, гьебго даража гьанже загьирлъун буго коронавирусалъулги, — ян.\nАмма гIалимчиясул ракIчIей буго нилъер республикаялде гьедигIан хеккого гьеб гIузру щвеларилан.\n- Россиялъул медицина къуватаб буго. Гьеб унтуда данде къеркьей гьабун бажарулел институталги лабораториялги хIалтIизе риччан, инфекциялда цебе галан къазе бажарула нилъер хIукуматалъухъа, — ян рикIкIунеб буго гьес.\nАмма кин букIаниги, улкаялда, гьединго нилъер республикаялдаги халкъалда гьоркьоб бихха-хочи цIикIкIун буго.\nДагьабниги инфекциялда релълъараб гIузру халлъани, хъата-масан «Хехаб кумек» ахIизе рортулел руго гIадамал. Коронавирус Дагъистаналде щун гьечIо, щвезе хъванги батугеги. Кин бугониги, гIадамалги батIи-батIиял рукIунелъулха. ТIу-бараб дунялалдаго рахIат хун бугеб мехалъ нилъералги хIинкъичIого рукIинищ.\nРФялъул хIукуматалъул премьер Михаил Мишустинил тIадкъаялда рекъон, 30 январалдаса байбихьун, Дальний Востокалда бугеб Россиялъул гIорхъи къалеб буго. Рес батун Китаялде ва коронавирус щун бугел пачалихъазде сапарал гьаричIого теян халкъалде хитIаб гьабуна улкаялъул МИДалъги. 28 январалда тIобитIараб хасаб данделъиялда президент Владимир Путиница хIукуматалъул кабинеталдаса тIалаб гьабуна хIинкъи цIикIкIараб вирус нагагь Россиялде щвани, гьелде хIадурлъи гьабизе. Вице-премьер Татьяна Голиковалъ абуна вирус жеги Россиялде щун гьечIин, амма февралалда гьеб нилъер пачалихъалдеги борчIизе ресал гIемерал ругилан.


Мискинчиги меседил гъурщалги » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКванда нахъа гIодор чIаралъуб нижер сихIкъотIи букIуна. Эмен аскIов вугони дагьалги къарал гIадин рукIуна киналго. ЦохIо гьитIинай ИкI (Асият) йиго «протоколги» хвезабун, рекIее бокьанщинаб гьениб бицун бажарулей чIужу. Ингилис мацIалъул мугIалималъулги, жиндиего щварал щуйилабазулги, катил гIамал-хасияталъулги, гьаб дунялалда гьелъ ургъел гьабулареб, гьениб бицунареб жого букIунаро.\nГьитIинабго сихIкъотIиялдаса пайдаги босун:\n- Гьа, аравищха дов ГIабдулатIипов хъулухъалдаса, - йилан гьикъана инсуца.\n- ГIарза кьун бугоха. Путинги Туркмениялда вуго. Щив асул бакIалда вачIиневалиги лъаларо. МетергIаги лъаларебищали, - йилан абуна дица.\n- ГIадамаз щибиланха абулеб бугеб?\n- ГIадамаз абулареб жого гьечIо. Цоял рохун, цойгиял гьев нахъе ине бокьуларого. ГIемерисел циндаго киназулго гIумру лъикIлъиялъул хьулалда. Сунда бараб жо гьеб хьулалиги лъаларо.\n- Доба тIасан гIадлу гьечIого буго гьаб кинабго. Доба гIадлу букIарабани, гьединаб ахIвал-хIалалде гIадамал ккезе рукIинчIо, - йиланги абун, эмен вуцIцIун чIана. Амма цо абизе бокьараб жо рагIалде бахъинчIолъи бичIчIулеб букIана.\n- БутIрул хисунилан рохиги пашманлъиги буго гIакълу гьечIолъи. Гьединал жал рукIуна гIакълу гьечIел, тIадгоял, рагIа-ракьанде щвечIел чагIазул. Аллагьасул хIукмуялда божулев чиясда бичIчIула бетIерасда бараб жо гьениб гьечIолъи. Буго гури цо мискинчиясулги меседил гъурщазулги хIакъалъулъ бицен…, - иланги абун, эмен цIидасан вуцIцIун чIана эмен. Кидадай цIидасан ав кIалъалаян валагьун дунги, цо гьанал кесекалде вуссун гьеб къотIулев эменги вукIана.\n- Щибха эв мискинчиясул ккараб? - илан гьикъана дица, харбил хадусеб рагIизе хьулгун. Гьанги добехун лъун, чайдал истаканги аскIобегIан цIан, инсуца байбихьана:\n- Ханасда цеве кванихъ хIалтIилев вукIуна мискинчи. Цо хIаталдаса ун гIемераб бачIин бачIараб соналъ, меседил гъурущги кьун, мискинчи рокъове витIула ханас. Гьасул рохелалъе гIорхъи-рахъ букIунаро. МоцIрол канлъухъе хурзабахъан вохуца холаго рокъовехун валагьун векерулев вукIуна гьав. МоцI накIкIукье тIерхьарабго, бецIлъуда цо ганчIидаги ван, гIодов ккола. ТIадеги вахъун чвантинибе бегьула квер. Батуларо гъурущ. Чвантил тIиналда батула каратI. ГIасиго ракIбакъвала гьанже мискинчиясул.\nЦин чвантида речIчIун, цин бетIер ккун, борхатаб ххарилъ квералъ квашун гъурущ балагьизе лъугьуна. Векерун вачIунаго картIинисанищ гъурущ бортараб, яги гIодов речIчIидалищ тIагIарабалиги лъалеб букIунаро. Кверзукье бакъвараб ххер, ганчIал, ракь гуреб жоги кколеб букIунаро. Чара къосарав гьав доб ганчIида малги бан гIодула. Нахъе иналде цойги нухалъги квер квашула кинабниги гIодоб батанщинаб жоялда. Ва циндаго цо гургинаб гъурщида релълъараб жо ккола кверзукье. Вахъун тIадегун борхула зодихъе. НакIкIукьан моцIги баккула, гьасул тIагIун букIараб меседил гъурущги кенчIола. Мискинчиясул рохалие гIорхъи букIунаро.\nТIокIаб чвантинибги лъечIого, къахIан зарукь ккун гъурущгун, талихIав векерулев вукIуна гьав хурзабахъан. Рогьалилъ щола рокъове. Херай эбелалда къвалги бан бицуна гьасие меседил гъурущ кьурав квербиччарав ханасул, биланиги гьеб нахъ буссинабурав гурхIел-рахIму цIикIкIарав Аллагьасулги. Эбелада цевеги вукIун рахъула свакарал бохдуздаса чакмаял. Гьел рагьумахIуялдехун рехулаго, звангъиялда цо жо бортун бачIуна. ГIажаибго ралагьарал гьазда цебе свериги бахъун, битIун хIатIида цебе бегула гъурущ. Кодобе босула. Гьеб батула доб ханас кьураб, багьараб чвантинисан чакмаялъубе бортун араб меседил гъурущ. КIиабилеб гъурущин абуни мискинчиясда батула доба хуриб, гьаб билараб тIоцебесеб балагьулаго. Аллагьас чиясе хъвараб рикъзи гIалхуда сардилъ авлахъалда квер квашунги батула.\nКIиябго меседил гъурущ Аллагьас кьуна мискинчиясе. КIиабилеб батизе сабаблъун тIамуна тIоцебесеб гъурущ.\nГьединлъидал, сундасаниги рохел яги пашманлъи гIакълу гьечIолъи буго. Аллагьас хъвараб жо лъугьинчIого букIунаро, - ян лъугIизабуна инсуца хабар.


Миллатирттал мазурдил хIакъиравусса закондалул проект хIадур дуллай бур |\nМиллатирттал мазурдил хIакъиравусса закондалул проект хIадур дуллай бур\nДР-лул Халкьуннал Мажлисрал Председатель Хизри Шихсаидовлул Миллатирттал дянивсса арардал, жяматийсса ва диннал цачIуншивурттал иширттал комитетрайн тапшур бунни хIадур дуван «ДР-лул миллатирттал мазурдил хIакъираву» тIисса закондалул проект, ва зуруй хьунтIисса сессиялий цалчин дурккуну ххал дигьиншиврул.\nАпрельданул 3-нний МахIачкъалалив хьунни «ДР-лул мазурдил ляличIишивуртту: проблемартту ва ялун бучIантIимур» («Языковое разнообразие Республики Дагестан: проблемы и перспективы») тIисса парламентрал батIаву. Муний гьуртту хьунни республикалул парламентрал депутатътал, министерстварттал ва ведомстварттал вакилтал, СМИ-лул каялувчитал ва цаймигу.\nДР-лул парламентрал председательнал хъиривчу Елена Мельниковал бусаврийн бувну, ниттил мазру ябаву – ляличIину агьамсса темар, Дагъусттан кунма, чIявумиллатру бусса региондалун. Цанчирча школалий дуклаки оьрчIал хIарачат буллай бур чил билаятирттал мазру лахьхьин, амма ниттил мазру лахьхьаврих къулагъас лапра чан дурну дур.\nДагъусттаннай ниттил мазру буруччаврил масъаларттах цуксса къулагъас дуллай бурив, муксса цалий дарцIусса тагьар дикIантIиссар Дагъусттаннайгу, щалва Аьрасатнавугу. МуницIун бавхIуну бур оьрчIру тарбия баврил, аьдат-эбадатру ва культура сахла даврил масъаларттугу», — увкунни мунил.\nРеспубликалул миллатирттал политикалул му ххуллий дуллалисса давурттая бувсунни ведомствалул бакIчинал кIанаймур Татьяна Гамалейл. Мунил бусаврийн бувну, му министерствалул кабакьаврийну ДГУ-раву дузал бувну бур ниттил мазру лахьхьаврил центр. Дагъусттаннай цIана бур 32 маз. Гъансса мазру цачIун бувну бур ца группалувун – яруссаннал, къумукьнал, лазгиял, лакрал ва цаймигу. Миннуя сакин хьуну бур хъунисса, чIявучин ишласса 14 маз. Миннул дур цалва литература, кказитру, телевидение, радио, театрду, элмулул терминну.\nЦIуну чичлай байбивхьусса (младописьменные) мазру – агъуллалсса, рутуллалсса, цIахъюрдалсса хьхьичIунмай итххяхлай бур лапва хIаллих.\nДНЦ-лул Магьирлугърал, мазрал ва литературалул институтрал хъуна-хъунама элмийсса зузала МахIаммад МахIаммадовлул бувсунни республикалул мазру тарихраву личIи-личIисса заманнай цукунсса тагьарданий бивкIссарив.\nМазурдил хIакъираву законшиврул гьану щаллусса бакъашиврия ихтилат бунни парламентрал депутат ХIамидуллагь МахIаммадовлул.\nМува масъалалул хIакъираву ихтилатру бунни батIаврий гьуртту хьусса цайминналгу.\nМасъала ххал бигьаврил хIасиллу дуллай, Хизри Шихсаидовлул бувсунни му масъала хъинну агьамсса бушиву жула региондалун. Мунал депутатътурайн тапшур бунни мазурдил закондалул проект хIадур дуван, ва зуруй хьунтIисса сессиялий ххал дигьиншиврул.\nПредыдущая записьРеспубликалул бакIчи хьунаавкьунни Дагъусттаннал лачIунбуккултращалСледующая записьМуххал ххуллий дахханашивуртту дуллан най бур


ГI. Даниялов - Дагъистаналъул тарихалда гвангъараб цIар\nМагIарулазул бищунго машгьурав ва бажари бугев сиясатчилъун рикIкIунев ГIабдурахIман Данилов гIемерисезда профессионалияб рахъалдасан гурони лъаларин абизе бегьула.\nРеспубликаялъул бетIер хIисабалда гьес Дагъистан цебетIеялъе, гIадамазул гIумру лъикIлъизабиялъе, росдал магIишатги, промышленностги тIадегIанаб даражаялде бахинабураб куцалъул, гьес дагъистаниял чачанал гIадин гочинаричIого рукIиналъе бахъараб хIаракаталъул хIакъалъулъ гIемер хъван буго.\nГьединго гьес радиоактивиял хутIелал Дагъистаналъул мугIрузда рукъизе течIолъиялъ гьев хъулухъалдаса нахъе вахъиги, мацIихъабаз гьесулги СССРалъул нухмалъиялъулгунги тIубан гьоркьолъаби хвезариялъулги «Эркенлъи» радиоялъ чанги бицун букIана. Исана гьев сиясатчи хваралдаса 35 сон бана.\nГьал къоязда хъвадарухъан ва жамгIияв хIаракатчи Садрудин Башировасул бажариялдалъун Даниялов ракIалде щвеялъул тадбирги тIобитIана Авар театралда. Гьенир гIахьаллъана Данияловасда цадахъ хIалтIарал, гьесул гьудулзаби, гIагарлъи. Гьенив кIалъазе вахъарав щивав чияс жинди-жиндир Данияловасул хIакъалъулъ бицунеб букIана. Цо-цоязе гьес эменлъи гьабун цIализе кумек гьабун, хIалтIи кьун, гIумрудул нухда ккезарун руго, цойгидазе кIудияв вацлъун вукIун гьезул гьабулеб ишалъулъ кумекалъе ватулев вукIун вуго кидаго. ХIакимчигIадин чIухIун, пахруго хьвадулеб гIамал букIинчIила гьесул киданиги. Бищун цеве унго-унгояв инсанлъун вукIанин гьевилан абулеб букIана кIалъазе рахъараз.\nАмма бищунго цIакъ гъираялда гIадамал гIенеккун рукIанин абизе бегьула ГIабдурахIман Даниялов хъизаналъе ва гIагарлъиялъе кинав чи вукIаравали бицине цее яхъарай гьесул ясалъул яс Ума МухIамадовалъухъ.\nГьелъ бицунеб букIана жинир гIумруялъул бищунго лъикIал ракIалдещвеял кIудиявинсуда хурхарал ругилан. КигIан регIел гьечIев, хIалтIи гIемерав чи вукIаниги гьесда кидаго батулаанила жидее заманилан. Жиндир бищунго лъикIав гьудул вукIанин гьевилан ракIалде щвезабуна Ума МухIамадовалъ.\nУма МухIамадова: «КIудияв инсуда нижер щивасе бицине рагIиги батулаан, хIатта щибаб лъимералъе дандекколеб берзул балайцин букIунаан гьесул. Ниж гIажаиблъун рукIунаан гьададигIан хIалтIигIемерав, регIичIев чи вукIаниги нижее киндай досда заман батулебилан.\nГIажаибаб, цIакъ къанагIатаб гIамалалъул инсан вукIана гьев, гьесда щивав чиясул рекIелъе хасаб нух батизе лъалаан. Гьес дида гIемераб жо малъана, лъим ххазегицин гьес малъун букIана дида. Дун гьитIинаб мехалда нижее чвердезе жиндицаго азбаралъуб хIавузгицин гьабун букIана гьес.\nКIудиявинсуе цIакъ бокьулаан тIабигIат, рес кканщинахъе чанаве, ччугIа кквезе унаан гьев. ЧчугIа кквезе дунги ячунаан кидаго. Гьеб кинабго цадахъ босун букIана тарбиякьей. Гьес цо бакIалда цереги чIчIезарун нужеца гьадин гьабизе ккола, додин гьабуни рекъон букIуна, гьаб бегьула доб бегьуларойилан абулароан.\nЖеги киданиги нижеде семарав чи гуро кIудада. Малъарун живго чIалгIинабулеб гIамалги букIинчIо гьесул. Жиндирго хьвада-чIвадилдалъун, мисалалдалъун куцалаан гьес ниж кидаго.\nГьединго Умаца бицана жидер эбел-инсудасаги цIакъ ричIчIулаанила жал кIудияв инсуда. КIудададаса киданиги хIинкъизеги хIинкъулароанила, хIинкъизе гьесги гьарулароанилан.\n60 соналъ нижедаса кIудияв вугониги жидер гIелбащадав гIадин вукIунаанила гьев кидаго. Жидер рекIелъ бугеб ахIвал-хIал гьесда тIадебалагьунго лъалаанилан бицана Умаца. Гьелъие мисалалъе гьадинаб лъугьа-бахъинги бачана.\nУма МухIамадова: «КIудияв инсул рокъоб букIана кIудияб сагIат. ЦIакъ кIудияб гьаракьги букIана гьелъул. СагIаталъ кьабулин (Часы бьют) абулеб рагIулеб букIинарищ гьитIинай дида. Дун цIакъ хIинкъулаан гьеб зама-заманалдаса цIумур гьабизе лъугьараб мехалда. Рокъой столалда гъоркь яги цойгидаб бакIалда яхчун чIчIолаан.\nЛъиданиги бичIчIулеб букIинчIо дие щиб, сункьа дун хIинкъун йигеяли. ЦохIо кIудияв инсуда бичIчIана. Гьеб мехалда гьес гIодовеги виччан бичIчIизабуна дида сагIаталъ лъиданиги кьабуларин, дудаги квер хъвазе гьечIин, гьелъ кьабулеб жо бугин цохIо цIумур.\nГьедигIанги кIудиязулги гьитIиназулги психология лъалев чи вукIана гьев. Кинал тIахьал цIалани, щал фильмазухъ ралагьани лъикIаб букIинебалицин нижеда бицине заман батулаан гьесда.\nУнго-унгого къвакIарав, кьварараб гIамал бугев чи сунцаниги реххуларилан абулеб букIана Умаца. Онкологиялъ унтун цIакъ захIматго вугев мехалдагицин хIаллъазабурав чи гурила ГIабдурахIман Данияловилан бицана гьелъ. Хвалил бусада вугев мехалдаги махсаро-хочIги течIила гьесилан.\nУма МухIамадова: «Дида рагIун букIана чи къуркьун хадув гурони херлъуларилан. Дир кIудиявэмер 72 сонги бан захIматго унтун вукIаниги херлъун вукIинчIин абизе кIола дида. Щай гурелъул гьесда унтуеги цойгидал захIмалъабазеги къуркьизе ракIалдацин букIинчIо. Гьев холев сордоялъ гIасиго унтун вукIана, гьесда букIараб кутакаб къо тIадебалагьунго бихьулеб букIана.\nГьесда цере рукIана дунги, дир эбелги, гьелъул гьалмагъги. Унтул кутакалъ кьижизе кIолеб букIинчIо гьесда. Нижеца дуе дагьаб бигьалъи букIине дару кьелищилан гьикъараб мехалда гьимулаго гьес абуна гьадигIан берцинай лъабго ясги аскIой тун кьижулев бихьинчи кинавила вукIуневилан. Гьедин жеги херлъичIого, къуркьичIого хвана нижер кIодоэмен».


«Мискинал» хIакимзаби ва гьезул бечедал руччаби\nДагъистаналъул парламенталъул спикерасул буго «Харли Дэвидсон» абураб мотоцикл, цо-цо депутатазул руго «Лексус», «Бентли» маркаялъул машинаби.\nРуго гьезда гъорлъ 12 азарго гъуруш гурони лъагIалида жаниб щвечIел, хIатта щибго щвечIел депутаталги. Гьел баянал кьолел руго жидерго буголъиялъул декларациялда депутатаз. Экспертаз рикIкIунеб буго, гьеб информация мекъаб бугин, хIакъикъияб буголъи бахчизе кIолеб бугин хIакимзабазда.\nДагъистаналъул депутатазда гъорлъ араб соналъ бищун гIемер гIарац щварав чилъун ккана МахIачхъалаялдаса депутат, «Горводоканал» абураб муниципалияб гIуцIиялъул нухмалъулев Ислам Гусейханов. Гьесие щун буго 69 млн гъурущ. Машинаби гьесул хъизаналда гьечIо. КIиабилеб бакIалда вуго ЛъаратIаса депутат Джамалудин ГIумаров 54 млн гъуруш гIарац щварав.\nГьесул буго жиндирго лъабго цIатари тIолеб станция ва цIатари бахъулеб завод. Лъабабилеб бакIалда вуго «Сулахъалъул гидрокаскад» абураб идараялъул генералияв директор НурмухIамад ГIалиев. Гьесие щун буго араб соналъ 35 млн. Машина гьесулги гьечIо.\nБуголъи гIемерал депутатазда гъорлъ тIоцебесеб бакIалда лъезе бегьула Южно-Сухокумск шагьаралдаса депутат, 28 сон барав ТIалхIат МахIачев. Гьев ккола кIиго соналъ цеве хварав Дагъистаналъул вице-премьер ХIажи МахIачевасул вас. Депутатасул бугоан ичIго рукъ. Гьезул цоялъул гIатIилъи буго 921 квадраталъул метр. Гьединго гьесул буго анлъго ракьул бутIа, «Роллс Ройс» ва LEXUX LX 570 абурал багьаяб кIиго машина.\nКиналго депутатазул халлъулеб буго багьаял машинабазде рокьи. Мисалалъе, Хайдакъ мухъалдаса депутат АхIмад ХIамзаевасе араб соналъ щун буго цо миллион гъурущ, амма босун буго 2 млн ва 300 азарго гъурщиде бугеб БМВ машина ва «Мерседес». Амма бищунго багьаяб машина босун буго Гъизилюрталдаса Мурад Пайзулаевас. Гьес «Лексус -570» босун буго 5 млн 700 азарго гъурщиде. Гьелдаго релълъараб «Лексус» ва жеги кIиго «Бентли» машина буго Гъизилюрталдаса депутат Джалалдин Шамхаловасул.\nЛъагIалие щолеб гьесул харж буго 276 гъуруш гIарац. Хасавюрт мухъалдаса ГIалигишиев ХIамидил лъагIалил харж буго 4I3 гъуруш гIарац, амма машинаби руго багьаял. Гьесул буго ункъо багьаяб машина: BMW Z4, Toyota Land Cruiser 200, Mitsubishi Pajero ва LEXUS LX 570.\nРуго «мискинал» депутаталги. Мисалалъе, Джалалудин МухIамадов абурав депутатасе араб соналъ щун буго 12 азарго гъурущ, чIужуялъе абуни щибго щун гьечIо. Амма гьезул буго I92 квадраталъул метр бугеб рукъ ва 500 квадраталъул ракьул бутIа.\nБищунго кIудияб рукъ буго ГIахъуша мухъалдаса депутат ГIумархIажи ГIалиевасул. Гьелъул гIатIилъи буго кIиазарго квадратияб метр. Депутат Альбина АхIмадовалъул рукъалъул кIодолъи буго 24 кв. метр.\nАраб соналъ цониги гъурущ щун гьечIо анкьго депутатасе. Гьезда гъорлъ вуго МахIачхъалаялъул цеве вукIарав мэрасул вас МухIамад Амиров. Депутат Будун Будуновасеги декларациялда рекъон щибниги щун гьечIо. ГIумруги гьес гьабулеб буго ункъо лъимергун 60 квадратияб метр бугеб рокъоб. Я буголъи, я гIарац гьечIо Дагъистаналъул парламенталъул цеве вукIарав спикер МухIамадсултIан МухIамадовасул. Гьесул чIужуялъеги араб соналъ щибниги щун гьечо.\nПарламенталъул спикер Хизри ШихсагIидовасул буго декларациялда рекъон кIиго «Харли Дэвидсон» абураб мотоцикл, гьединго «Тойота Тундра» ва «Ранглер» абураб кIиго джипги.\nЩай гьадин батIи-батIиял баянал ругел, божизе бегьулищ гьезда абураб суал кьуна «Эркенлъи» радиоялъ журналист, ТIолгороссиялъул халкъияб фронталъул член ГIабдулхIамидов Аликида. Рехсараб идараялъ цебегоялдаса нахъе хIакимзабазул буголъиялъул цIех-рех гьабулеб буго.\nАлик ГIабдулхIамидов: «Дун гьел декларациязда божуларо. Гьениб бугеб информация битIараб батани, гIемерисел хIакимзаби жидерго руччабаз хьихьулеб къагIида буго. Щайгурелъул, гьезда тIад хъван букIуна магIишат. Руччабал руго аслиял бизнесменал ва кодоб гIарац бугел чагIи. Гьез кьолеб батизе ккола хIакимзабазе кваназеги, рекIинеги, ретIинеги жоялъе гIарац. Щаялиго къуваталъул идарабазги гьеб жоялде кIвар кьолеб гьечIо.\nГIажаибаб жо тIатинабун букIана нижер фронталъ араб соналъ. Дагъистаналъул бетIерасул администрациялъ босулеб букIана 272 квадратияб метр бугеб рукъ 11 млн гъурщиде. Дида лъаларо, щив хIакимчи гьев вукIаравали. Гьесул анцIго чIужуги нусго лъимергийищ бугеб гьеб кIудияб рукъ босизе ккани? Гьеб хIужа тIатун букIана, ахирги босанищ гьеб рукъ, босичIищ лъаларо».\nЛъалеб букIахъе, къануналда рекъон, щибаб лъагIалил апрель моцIалъ хIакимзабаз жидерго буголъиялъул декларация рагьизе ккола. Гьеб гьабичIого Халкъияб мажлисалъ мандаталдаса махIрум гьавун вуго кIиго депутат.\nХайир балъго гьабулеб буго


15 февралалда 31 лъагIел сверана Афгъанистаналдаса советиял аскарал нахъе рачаралдаса. Гьезда гьоркьор рукIана 3000-ялдаса цIикIкIун нилъер ракьцоявги. Щибаб соналъ гьеб къо тIаде…\n18 февралалда республикаялъул журналисталгун дандчIвана сахлъи цIуниялъул министр Жамалудин ХIажиибрагьимов. Журналистаз суалал кьелалде, сахлъи цIуниялъулъ ругел лъикIал хIасилазул бицана гьес. Масала, исана 5 млрд гъурщидалъун…\nБахIарчилъиялъе хвел букIунаро\nГьединаб ахIиялда гъоркь Казбек районалъул Дилим росдал маданияталъул рокъоб тIобитIана данделъи. Гьениб райадминистрациялъул бетIерасул заместитель Икрамудин Салимхановас бицана Афгъанистаналда букIараб рагъул ва Совет Союзалъ гьелъулъ…\nДРялъул хIукуматалъул нухмалъулев Артём Здуновас хиса-басиял гьаруна цо-цо идарабазда.\nВладимир Васильевас согIго лъазабуна\n12 февралалда ДРялъул бетIер Владимир Васильевас данде гьарун рукIана республикаялъул бакIалъул нухмалъулел.\nХеразул советалъул данделъи\n28 декабралда тIобитIана ДРялъул бетIерасда цебе бугеб Херазул советалъул данделъи.\n19:57, 20 октября 2021, 66\n17:02, 20 октября 2021, 82\n16:42, 20 октября 2021, 75\n16:33, 20 октября 2021, 80\n16:19, 20 октября 2021, 82\n16:14, 20 октября 2021, 126\n16:10, 20 октября 2021, 77\n15:50, 20 октября 2021, 87\n15:36, 20 октября 2021, 120\n15:28, 20 октября 2021, 120\n15:05, 20 октября 2021, 55\n14:14, 20 октября 2021, 55\n14:14, 20 октября 2021, 95


МахIачхъалаялда ресукъал гIадамазе нигIматаздалъун кверчIвай рахIмуялъул фондаз гуребги, тукабазги гьабизе байбихьун буго. ТIоцебе гьединаб иш байбихьун буго «Эхнатон» абураб тукада. Гьеб тукада гIумруялде бахъинабулеб буго чанго батIияб социалияб проект.\nГьал къояз Италиялъул диваналда ритIухъ гьавун вуго вакъиялъ квен бикъарав чи. Ракъи буссинабизе квен бикъи такъсирлъун рикIкIине бегьуларин абураб хIукму къотIун буго диваналъ.\nТIолго дунялалда тIибитIулеб буго рахIмуялъул акцияби, кваназе квен гьечIезе нигIматаздаллъун ва хIадрараб кванидалъун кумак гьабулел. Гьедин, Гуржиялъ Тбилиси шагьаралда баккун буго жамгIияб холодильник.\nГьениб гьабураб квен лъолеб буго гIадамаз, хIажат ккараз кваназе босизе. Гьединабго рахIмуялъул акция гIумруялде бахъинабулеб буго Чехиялда. Сунца тIамурал гьединаб акция тIобитIизеяли баян гьабулаго гIуцIарухъабаз лъазабулеб буго, гIадамаз росулел кванил нигIматазул цо бутIа кваначIогон, гIодобе балеб бугин.\nГьеб исрап гьабичIого, хIажатазе кьезе рес кьолеб бугин гьеданаб жамгIияб холодильникалъ. Дагъистаналда хIажат ккаразе кванил нигIматал кьолел акция тIобитIулеб буго чанго тукада, бищун цебе гьелъие кьучI лъураб кколеб буго «Эхнатон» абураб тукен МахIачхъалаялда бугеб.\n«Чед босизе рес гьечIес, гьеб чIобого босизе бегьила»,-ян абураб хъвай-хъвагIай буго чеб бичулеб бутIаялда цебе чIван буго гьеб тукада. Гьеб социалияб проект тукада тIобитIулеб бугелдаса балеб буго чанго моцI. Гьеб заманалда жаниб гьениб баккун буго чед гуребги, цогидал кванил нигIматал чIорого росизе рес кьолеб акция.\nРес гьечIезе чед гьадинго кьезе пикру тукадул нухмалъулев АхIмад СайгидхIусеновасул бижун буго гьев СагIудиялде щун хадуб. Гьеб улкаялда щибаб тукада гIадин ресукъал гIадамзе чед чIобого кьолила. Дагъистаналда гьединаб мисал бихьизаби чара гьечIого хIажатаб букIанин бицана гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nАхIмад СайгидхIусенов: «Жиндирго чвантил гурого, батIияб жоялъул ургъел гьечIезда бихьуларо, кинаб хIалалда ругел ресукъал гIадамал. Жакъа Дагъистаналда кIудияб кIвар буго рахIмуялъул кумекалъул. Дида лъала МахIачхъалаялда руго чанги хъизамал, къасиялде кваназе гIицIго белъараб макаронал ругони рохулел. Гьединаб акция цогидал тукабазги гьабулеб бугони, хIисаб гьабеха, кигIан бигьалъизе бугеб гьединаб хIалалда ругел гIадамазул гIумру».\nНах, чакар, цIам, пиринчI ва цогидал нигIматал гьединго чIорого росизе ва садакъаде цогидаз росизе лъезе бегьулеб бакI буго гьединго тукада. Гьеб акция Эхнатоналда тIобитIулеб буго «Инсан» абураб рахIмуялъул фондгун цадахъ. Жидер тукадаса мисал босун цогидазги байбихьун бугин гьединаб акция тIобитIизейин бицана тукадул нухмалъулев АхIмад СайгидхIусейновас.\nАхIмад СайгидхIусейнов: «Ресукъазе кумак гьабизе бокьарал гIадамаз босун лъола гьениб батIи-батIиял нигIматал, яги гIарац кьун тола, рес гьечIев чи вачIани, гьесие хIажатаб босун кьезе. Нижеца гьеб акция тIобитIизе байбихьидал, чанго тукадул вакилзаби кIалъан рачIана, гьеданаб акция гьабизе бокьарал.\nГIагараб заманалда гьеб «Караван» абураб тукабазул гьиналда баккизе рес буго. Дида рагIана Гъизилюрт шагьаралъул тукадаги байбихьун бугин гьединабго акция. ГIадамазе цуцазе кумак гьабизе рес кьолеб буго гьелъ. Масала, цо кинаб бугониги фондалде гIарац кьезе щаклъулел ратани, босун кванил нигIматал кьезе бегьула, гьеб мухIканго лъала хIажат ккарас нахъе босулелъи».\nДагъистаналда, «Инсан» абураб рахIмуялъул фондалъул баяназда рекъон, кванил нигIматал росизе рес гьечIел, ресукъал хъизабазул къадар 3000 цIикIкIун буго. Гьединаб хIалалда ругел гIадамазе гьоркьохъаби гьечIогон кумак гьабизе рес кьолеб бугин бицана гьеб нигIматал чIорого росизе бегьулеб бакIалда цо-цо нигIматал лъолей ятарай гIаданалъ «Эркенлъи» радиоялъе.\nАминат: «Гьаниб МахIачхъалаялда киназулго гуро чед босизецин рес букIунеб. Чанги рукIуна рукIине рукъ гьечIел гIадамал, гьез кваназе чед чIоього босизе бегьула гьанисан. Дица ресалда рекъон, цо-цо садакъаде цогидаз росизе нигIматал лъола, гьел кидаго росун унги ратула, гIемерал гIадамаз росула гьениса нигIматал, аслияб куцалда херал чагIаз. ТIаде балагьунго бихьулеб букIуна, гьел рес бугел гIадамал гуреблъи. Гьаб акция буго кутакалда лъикIаб акция. Дида ккола гьеб киса-кибего букIине ккелин».\n«Эхнатон» тукадул мисал босун буго ГIахъушиясул къватIалда бугеб «Тропики» абураб тукацаги. Дагь-дагьккун, гьеб лъикIаб мисал тIибитIилин хьул бугин абулеб буго тукадул нухмалъиялъ. Жакъа къоялъе, Дагъистаналда ругел цо хутIичIого тукабазул рес бугила рес гьечIезе чедгIаги чIобого кьезе.


Нилъеца араб макъалаялда бицун букIана Расул ХIамзатовасул ракIалдещвеяздаса МахIмудилгун ЦIадаса ХIамзатил дандчIваялъул хIакъалъулъ. Гьелдасаги цебехун бицун букIана ЧIанкIалгун МахIмудил асаралда гъоркь букIараб авар адабияталъул тарихалъул.\nХIамзатица хIурият гьабуна адабияталдаян абизе бегьила. Гьав вачIана тIуванго батIияб мацIги бицун халкъалъухъе. МагIарул кочIол кIиго аслияб тема - рокьиги кьалги нахъе реххун ХIамзатица вихьизавуна инсан. БатIи-батIиял рахъаздаса, гьесул гIамал-хасият, вукIа-вахъин, берцинлъигун сурукълъи.\nБихьизабуна хъантIи, жагьиллъи, хIиллагун-макру, цIекIлъигун тIадагьлъи, ай киналго инсанасул жагъалал рахъал, сураралда тIад велъана, берцинаб кочIолъ ахIана.\nГьесул шигIруялъе хасиятаб букIана ирония, гьеб цо-цо мехалда цIакъго рагIул къимат гьабулел ва цIодорал чагIазда гурони бичIчIулароан. ХIамзатица реццун какула, какун реццула. Гьеб буго гьесул хатI, лугъат, мугьру, хаслъи хутIараздаса ватIа вахъизе лъалеб. Гьелъ захIмалъана ХIамзат цогидал мацIазде вуссинавизеги.\nЦебехун абун букIахъе пикру буссинабуниги, асаргун ирония таржамаялъе захIмалъулаян. ХIамзатил подстрочный перевод кьурабго гIурусазул переводчиказ абун буго: "Гьав чи нижеда вичIчIизе кIолев гьечIо. Ас веццулев вукIарав чи какун ватула, какарав веццун ватула, асул гъансахъе кIул бати захIматаб масъала буго" - ян. ХIисаб гьабеха гьал мухъазул:\n"Дур чи тIагIаясул чайдул гьунлъи -\nГьацIулъе тIамураб цIамилан ккола.\nЧурпадулъ бугеб гуч гьудул хваясул\nГьамщал мущулдерил къулгьудалъ гIадаб..."\nГьал мухъал руго машгьураб "Ашбазалде" абураб кочIолъа. Кин щвезабилеб гьаб асар, ирония батIияб миллаталъул чиясухъе, масала гIурус таржамачиясухъе? Гьаб буссинабизе лъугьани щибго магIна гьечIеб жо лъугьунеб буго. Гьелъулъ букIана ХIамзатил шагIирлъиги кIодолъиги.\nГьев авар халкъалда гъорлъа вахъарав ва аваразул шагIир вукIин. РукIанищха церехун гьеб мацIалда кIалъалел шагIирзаби? РукIинчIо. ШагIирзаби рукIана, амма дол зигардулел рукIунаан жидер керен-ракI бухIулеб буго ва лъихъалиго рокьи ккун бугин абун.\nХIамзатил кочIолъ гIадин халкъ кIалъалаан, кочIодалъун гуреб - харбидалъун. Халкъалъул мацIалда хъвана ва кинабго халкъалъул бегIерлъиги гIакъиллъиги тIад буссун кочIодалъун гьезухъего кьуна ХIамзатица. ХIамзатил сатираялъ инсанасе тарбия кьуна. ХIурият бергьизегIан цебесеб гьесул творчество цIакъго къиматаб буго.\nЦIияб заманаялъ ва советияб пачалихъалъ гьев ворхана. Гьезие хIажат вукIана партиягун пачалихъ кIодо гьабулев шагIир, гьелъие бергьун кIудияб гьунарги махщелги бугев ХIамзат рекъон ккана гьеб ролалъе. Октябралъул инкъилабги, вождалгун партияги, Кремлялъул цIваги кIодо гьабурал кучIдул щибаб колохъе гIунтIун тIиритIана Дагъистаналда.\nАхIана, цIалана, цоцазухъе кьуна. Гьезул цо-цоял жакъа цIаларабго дагьал кепго, заманалда рекъечIеллъун рихьула нилъеда. ХIисаб гьабеха кин цIалдолес къабул гьабилеб жакъа гьаб ХIамзатил кечI?\n"Дур дагьал къоязул, къокъаб свакалъул,\nСовет хIукуматалъ хIурмат гьабила.\nХIалтIуца кIвекIараб кIиябго кверда,\nКалинин дадаца дарман бахъила...)))\nПасихIаб бугищ? Буго. Амма дагьаб санагIат гьечIеб букIин бихьулеб бугоха жакъа. Калинин дада щив вукIунев саламатав магIарул чиясе? ХIамзатица тIокIал гьечIелгIан пасихIго хъвана цIияб заман ва вождал реццарал кучIдул.\nГьесул творчество гьездалъун лъугIичIо. БукIана гIужилаб сатира, лъикIаб драматургия, кутакалда пасихIал ва мухIканго гьарурал гIурус классиказул кучIдузул таржамаби, басняби, батIи-батIиял гьижабазул, роценалъул, лугъаталъул шигIраби.\nЦIадаса ХIамзат лъугьана лъидаго релълъинчIев, "цогидал нусгояз хисизе гьечIев", хIикматаб гьунаралъул ва гIужилаб каламалъул шагIирлъун. Гьеле нужее авар адабияталда ункъабилев классик, шигIру-кечIалъул хатI ва чваххи хисизабурав.\nВа гьеб нухда цIиял гIелал рачарав. ХIамзат завалалда вукIаго гьесул рокъов гIолев вукIана цойги гIажаибав инсан. КъватI-къватIазда "кIиго шагьиялде, гIабасиялде, гIебса кIичIизабун щурун тIагъур лъун, тIохда гIадамазе кучIдул цIалулев". Гьес цIалулел рукIана жеги гIадамахъе щвечIел инсул кучIдул.


В Дагестане создадут ...\tВ Национальном парке "Самурский", который создадут до конца ...\t- 16 окт 2019\n50 деревьев будет высажено ...\tВ мэрии столицы отметили, что деревья вырубаться или ...\t- 16 окт 2019\n«Помнить, чтобы жить» - ...\tПредставители организации «Матери Беслана» ...\t- 15 окт 2019\nРеализация национальных ...\tВ рамках видеоконференции с Председателем Правительства РФ ...\t- 15 окт 2019\nОбзор газеты ХIакъикъат №41 ...\tОбзор газета ХIакъикъат №41 2019г.\t- 15 окт 2019\nМуслимица живго бахIарчилъун рикIкIунев гьечIо\nНилъер жакъасеб гIумруялдаги руго бахIарчиял ишалги гьединалго гIадамалги. РекIее кIудияб асар гьабула лъималаз гьединал ишал гьарунин рагIидалги. Хадуб кколелъул пикруги гьабичIого, цогидал хвасар гьарурал лъималаз гьеб жидеда тIадаб ишлъун рикIкIунеб буго.\nГьедин абулеб буго макъалаялда бицен гьабулев вугев гьитIинав Муслимицаги – гьес жинцаго гьабураб иш тIадаблъун рикIкIунеб буго, ай гьунарлъун рикIкIунеб гьечIо.\nКазбек районалъул Ленинаулалдаса гьудулзаби ГIумар Шамхалбиев ва Муслим ТIалхIатов къаси мехалда мороженое босизе унел рукIана. Расандулаго, гьел щвана цо кIкIалал рагIалде. 70 метр борхалъи бугеб гьениве вортана ГIумар. Муслим вихха-хочичIо. Гьев гьудул хвасар гьавизе хадув кIанцIана. Кверги бекана гьесул, цогидал ругъналги лъуна гьесул черхалда.\nМуслимида ГIумар, гIакълу-лъаялдасаги ун, лъаралъ лъелъ ватана. Бекараб квералъул кумекалдалъун Муслимица ГIумар лъарккун гIебеде вехъерхъана, сухъмахънух батизегIан. ЦIакъ гIакъуба бихьана гьесда, гьеб нухдасан шагьранухде гьудул вехъерхъулаго. Гьудулги гьенивго тун, Муслим векерана машина чIезабизе. Чанго машина ана, гьесухъ гIинтIамичIого. Ахирги гьудулзабазде тIаде ккана Ленинаул росдал участковый Насим МухIамадханов. Гьес кIиявго гьудул росдал больницаялде рачана. Гьенисанги гьел ритIана Хасавюрт шагьаралъул больницаялде.\nКIкалахъги, лъарчIван гIебедеги, сухъмахънухдаги ратарал бидул лъалкIаз бицана лъималазда бихьараб гIакъуба-къоялъул.\nАмма Муслимица живго бахIарчилъун рикIкIунев гьечIо.\n- Дица гьабураб гIадаб иш цогидазги гьабизе букIана. Дир ботIролъги рекIелъги букIана гIицIго цохIо пикру: гьудул хвасар гьави. Гьедин киназго гьабизе букIана. Дица гьеб гьунарлъун рикIкIунаро, гьеб букIана дида тIадаб иш.\nВасазул гIагарлъиялъ кIудияб баркала кьолеб буго захIматаб ахIвал-хIалалде ккарал гьезие кумекалъе ватарав Насимие.\nПрочитано 86 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 01 июля 2019 13:41\nДругие материалы в этой категории: « АхIи бахъараб иш\tГIалимчиясул хIурматалда »\nТакъсир ва тамихI\n«Меседилаб хасалихълъи – 2019»\nГъуниб районалъ – 90 сон\nЦониги батичIо бечIчIулеб хIелеко\nИмам Шамил – Кавказалъул бахIарчи\nВ Дагестане создадут Национальный парк "Самурский" октября 16, 2019\n50 деревьев будет высажено при ремонте площади Ленина в Махачкале октября 16, 2019\n«Помнить, чтобы жить» - фотовыставка о трагических бесланских событиях прошла в Дагестане октября 15, 2019


Санкциялъул нигIматал Дагъистаналдаги хвезаризе руго\nЕвропаялдаса рачIунел кванил нигIматазе Россиялъ гьукъа-къай лъазабуниги кингоги гьел Россиялде рачIин гьоркьоб къотIун гьечIо. Гьелда бан Россиялъул тIалъиялъ хIукму гьабуна гьукъарал кванил нигIматал гIорхъодаго ккун тIагIинаризе. Официалиял баяназда рекъон гьанжеялдаго тIагIинабун буго бащдаб миллион гIанасеб тонна гьукъарал нигIматазул. Гьанже гьел нигIматал тIагIинарулел хасал бакIал хIадуризе ругин Дагъистаналдагиян лъазабуна республикаялъул ХIукуматалъул нухмалъулев хисулев Шарип Шариповас. Кинаб бугеб гьелда тIасан гIадатиял дагъистаниязул пикруяли цIех-рех гьабуна нижеца.\nГьел кванил нигIматал тIагIинарулел бакIал гIуцIизе рагIула Дагъистаналъул Гъарабудагъкент, Дербент ва МухIарамкент мухъаздаян абуна Шарип Шариповас 11 августалда тIобитIараб хIукуматалъул данделъиялда.\nГьедин гIорхъода хал гьабулаго Цолъарал штатаздаса, Норвегиялдаса, Канадаялдаса, Австралиялдаса гьединго Евро-шураялде гъорлъе унел цогидал хIукуматалъул нигIматал гьел ратани гьеб бакIалдаго тIагIинаризе ругин гьелилан абуна вице-премьерас.\nГьеб кинабго гьабулеб бугин нилъерго пачалихъалъул ихтиярал цIуниялъул мурадалдаян абуна гьес.\nРоссиялъул гIорхъода гьел кванил нигIматал тIагIинаризе бабйихьидал халкъалъул цо бутIаялъ абулеб букIана кунеб жо гьедин тIаде тракторалги риччан мерхьинчIого гьелде хIажатав чиясе садакъаде кьезе бегьуларищан. Чанги руго гурищин мадугьалихъ ругел Украинаялдаса байбихьун, ракъуца кIотинарун ругел Африкаялъул пачалихъалда ругезде гIунтIун гьединал чагIи.\nТIадежоялъе ризкъиялда гьединаб къо чIезаби диналъги какараб, мунагь буге жо кколиланги абулеб буго гьез. Нижеца цIех-рех гьабуразул пикраби цоцада релъарал гьечIо. ШаригIаталъул рахъалдаса балагьани кунеб жо тIагIинабиги, гьеб исрап гьабиги мунагь бугеб жо кколилан абулеб буго Буйнакск мухъалъул имам ГIабдулкарим-хIажи МухIамадовасги.\nГIадатиял дагъистанияз абуни гьадинаб пикру загьир гьабуна нигIматал хвезаризе гьабураб хIукмуялда тIасан\nМухIамад Гъазалиев, Шамил Мухъалъул Гьандихъ росу: «НигIматалда тIад хIетIе чIезе бегьуларин, гьеб кодобе босизе кколилан малъула нилъеда гьитIинаб къоялдаса нахъе. Кинаб ракI букIине кколеб гIадамасул тIубарал «Камаз» автомобилал цIураб кванил нигIмат мерхьунеб, бухIулеб бугеб мехалъ?\nРиччачIого те гьел нилъер гьанире, гьедин ризкъиялъе гIакъуба кьезегIан. Халкъалда цебеги босун гьединаб инжитаб хIалалъ нигIмат хвезабиялда дандечIарав вуго дун, боцIуе кье, гьеб хIажатал гIадамазе садакъаде кье, гьедин хвезабулеб жо букIунебиш?».\nХIайбула ГIабдулгъапуров, Аварт театралъул бетIерав режисер: «Эл кванил нигIматалдила гьоркьор заралиял жал ругилан абун хвезарулел ругилан абулеб буго гьез. Гьедин гьеб батани тIоцере гIебеде ритIун чахьалгун ругел, гъол таможныялъул хIалтIухъаби цIазе ккола тамихIалде, гьанжелъагIан гьединаб заралияб жо нилъее гьанибе биччалел рукIарал. КIиабизе бугони, ризкъиялъе гьединаб къо гьикъизе бегьулебиш? Гьединаб инжитаб куцалъ хвезабичIого гIадамазе садакъаде кьеха»\nАшаханил ПатIимат, Гъуниб мухъалъул Гьонода росу: «БитIун гьабулеб буго Путиница, хIалчIахъаги эсул. Доба Европаялдаса бачIараб кванил нигIматазде хьул-хьудилеб течIого Россия, жидецаго хурги бекьизе, бокьги бахъизе тIаме. Нилъецаго гIезабе пихъги, гьанги, тIощелги. Россиялъул ракь гьитIинаб букIунищ дозулалдаса?»\nЭР: «Гьедин кванил нигIматал хвезарунилан хIакъ букIунаребищ?»\nАшаханил ПатIимат: «БукIунаро. Доба те жидерго квен, Путин мунагьалъе ккезавизе анибе битIичIого. Гьенир гъорлъ ратизе бегьула нилъее заралиял жалги. Масала, картошка хвезабизе анибехун биччараб Колорадоялъул хIутI гIадаб жоха. Къазе биччаге анибе дозул тIощелги, пихъги, гьанги.\nНилъер Россиялъул ракь дагьабищ бугеб пихъилгун цIолбол ахалги гIезаризе, гьан гIезабизе боцIиги хьихьизе. Телефоналги кодор ккун, рега-рахъун рукIинчIого, гIолилалги рахъайин абеха хIалтIизе».\nЖамгIияв хIаракатчи ГIисалмухIамад Набиевас абуни рахъкколеб буго гьел нигIматал гIорхъодаго тIагIинаризе пачалихъалъ гьабураб хIукмуялъул.\nГIисалмухIамад Набиев: «Хвезарулел гьечIо гъоз кванил нигIматал. Къанун хIалтIизабулеб буго гьез. Контрабанда жанибе бачIараб мехалъ, гьеб хвезабизе ккола. Гьениб квеш ккезесеб жо буго гIорхъода чIарал чагIаз хвезарунилан документалги гьарун, хIакъикъаталда изну кьезе букIин гьединаб продукция биччазе. Гьедин гьел бечелъизе руго. Гурони къанун хIалтIизабизе лъугьунилан жо абизе бегьуларо.\nГьединго гьелъул лъикIаб рахъ буго кванил нигIматал гIезарулел нилъер фермеразе, росдал магIишаталда хIалтIулел чагIазе рес щолеб букIин жидерго гъиналдалъун гIезабураб жо бичизе. Гьелда дандечIарал чагIиги руго гьадинго хабар бицунел чагIи. Гьединал чагIи гIемер рукIуна хIукуматалда».\nГьукъарал кванил нигIматал хвезаризе байбихьарал къоязда Санкт Петербург шагьаралда гIумру гьабун ругел гIадамал къватIире рахъун рукIана гьелдаса разигьечIолъи загьир гьабун. Аслияб куцалда гьел рукIана кIудияб ватIанияб рагъул заманалъ ракъуца гIемераб къо бихьарал, блокадаялъулаб Ленинградалда гIураб гIелалъул гIадамал.


Рокьи гьечIеб ракIалъ кечI хъваларо\nБокьула дие магIарул шигIрабазул дунялалда гьоболлъи базе, гьезде ургъел бикьизе, дирго къисматалъул гьезие бицине. Гьезулъ гIемерисеб мехалда дунгоги ятула. Унго-унгояб кечIалъ гьабун толеб лазатха дие! Бокьула шагIирзабигун гара-чIваризеги, жакъасеб гьеб улкаялда бугеб ахIвал-хIалалъулги бицун.\nБицен гьабуна дица гьелъул хIакъалъулъ редакциялде гьоболлъухъ ячIун йикIарай Дагъистаналъул халкъияй шагIир Залму Батировалъеги. Гьелъ дие жаваб кочIодалъун кьуна:\n- Гьимизе бокьун гьечIо,\nГIодизе бокьун буго -\nНапсалъ бахъулеб буго.\nГьимизе бокьун гьечIо,\nГIодизе бокьун буго –\nНамус ххенолеб буго.\nШагIиралъ ракIунтун бицана магIарул жакъасеб шигIрияб дунялалда ругел накIкI- цIадалъулъулги хьухьазулги хIакъалъулъ. Дица гьелда гьарана, лъилниги цIаралги рехсечIого, бицейилан абун. Рецц-бакъалде гурони ругьунлъичIел «шагIирзабаз», гьури бахъинабиларищха жидеда кIалъаразда, хасго социалиял гьиназдасан.\n- ТIоцебесеб иргаялда, каранлъ гьалдезе ккола рокьи. Керен бухIичIого ахIулеб кочIол сарин лъугьунаро. РагIаби дандрекIинаризе лъанищ - жив поэт вугин ахIдолев вуго. ТIехьги биччалеб буго. Гьединазул гIемерисел тIахьал гъалатIазул цIуралги рукIуна. Дир пикруялда гьеб буго цIалдолезул адаб тей.\nРукIуна цо-цоязул лъикIал пикрабиги. Амма лъикIал пикрабазда ретIун букIуна рукъалабазул цIураб басрияб горде. Гьел кунчIизаризе ккола рекIелъ бугеб бакъалъ. Гьеб къалъичIого хъвараб кочIол щибго лазат букIунаро. Цо-цо шагIирзабазулги кочIол цо куплеталда букIуна чанго батIияб магIна. КIиго мухъилъ цо магIна, хутIараб кIигоялъулъ - тIубанго батIияб магIна. Бищунго квеш ккараб жо буго гьаб цояб рахъги – адабияталъул теорияги гьелъул магIнаги лъалеб букIарабани, кечIалда нур батIияб букIинаан.\nГьединазул «бакъалъ» хьухьикье ккезабулеб буго унго-унгояб шигIру. Амма гьелъул буго гIажаибаб къуват – гьеб хьухьикьанцин гьимула гьеб цIалдолезе, цинги гьесул рекIелъ тIупунго тIупун лъола жиндирго берцинлъи. Цо нухалда Ясная Полянаялде Лев Толстоясухъе гьоболлъухъ щун вуго И. С. Тургенев. Дуца щай кечI хъваларебилан Толстоясул лъади Софья Андреевналъ гьикъидал, гьес жаваб кьун буго рекIелъ рокьи гьечIилан. Рокьи гьечIеб ракIалъ кечI хъваларилан. Гьанже кечI хъвалеб буго гьеб рокьул махI чIвачIезги -, ян бицана халкъияй шагIиралъ.\nЗалму Батировалъул шигIрабазул хIакъалъулъ бицунги хъванги дун свакаларо. Гьаб гьитIинабго макъала лъугIизабизе бокьун буго магIарулалъул сипаталъул берцинлъи бихьизабулеб шагIиралъул кочIодалъун:\nМугIрул чIужуялъул гIумрудул роцен\nГIищкъуялъ биххулеб си букIунаро,\nСоролел лугбазул къулгIадухъа лъим\nРокьул гьорчо щунин, чороклъуларо.\nДругие материалы в этой категории: « Нур сунареб бакъ\tКъисматги, гIумруги, кечIги »\n17:45, 14 июля 2020, 16\n13:24, 14 июля 2020, 52\n12:22, 14 июля 2020, 74\n10:45, 13 июля 2020, 178


Шималияб Кавказалъул суалгун гьоркьоб иргадулаб гургинаб стол\nЭкспертаз тIоцебе къимат кьуна Шималияб Кавказалъул федералияб бутIаялда вугев Россиялъул президентасул вакил Сергей Меликовасул хIалтIуе. «Кавказская политика» сайталъул директор Максим Шевченкол рагIабазда рекъон, Меликовас гьабураб хIалтIи бихьизе гIураб заман ун гьечIо жеги. Гьес абухъе, киназдаго бичIулеб буго МВДялъул системаялдаса чи СКФОялъе нухмалъи гьабизе гIадада витIуларевлъи.\n«Меликов рагъулав конфликтал кин тIуралелали лъалев чи вуго ва Шималияб Кавказалде Кремлалъ гьев витIана хIинкъи гьечIолъиялъул суал тIубазе», - илан абуна Шевченкоца.\nХлопонин витIун вукIана Россиялъул Кавказ экономика цебетIураб регионлъун бахъинабизе, амма федералияб централъул гьеб план тIубаялъе чанги квекIенал рукIанин рикIкIунеб буго политолог Сергей Смирновас.\nГьесул рагIабазда рекъон, Меликов къуваталъул системаялдаса чи вукIаниги гьесда Кавказалда бугеб политикияб ахIвал-хIал лъим гIадин лъала.\nСмирновгун рази вуго социологиялъулгун политологиялъул Централъул нухмалъулев Геннадий Подлесныйги. Гьес рикIкIунеб буго Меликовасда тIадкъан ругин къуваталъул идарабазул хIалтIуда хадуб халкквейги, ришватчилъиялда дандечIейги, тухумчилъи тIагIинабиги.\nЭкономикаялъул рахъалъан хIалтIи Шималияб Кавказ цебетIеялъул министерлъиялъ гьабизе бугин абуна политолог Константин Казениница.\nАмма гьесул рагIабазда рекъон, жакъа къоялда регионалда бугеб экономикаялъул сектор тIубанго ккун буго политикиялгун-кланазул къукъабаз ва бичIчIулеб гьечIо гьеб масъала къуваталъул идарабазищ тIубазе кколеб яги экономистазищ тIубазе кколеб.\nСаид Амировасе гьабураб тамихIалда тIасаги баянал кьуна политологаз. РакIалде щвезабила, 9-леб июлалда диваналъ хIукму къотIана Амировасе туснахъалъул анцIго сон кьезе.\nГIемерисез рикIкIунеб бугоан Амировасул делоялъ Дагъистаналда бугеб политикияб ахIвал-хIал хисизе бугин. Жиндир пикруялда рекъон Амировасда гIунтIизабулел гIайибал гьадингосел жал рукIанин абуна Шевченкоца.\nГьес рикIкIунеб буго Амировасда тIад гьабураб диван къануназда рекъараблъун букIинчIин. Амма Шевченкоца гьединго абулеб буго ккезе бегьулел рукIарал политикиял хиса-басиял Дагъистаналда кканин ва Амировасда тIад гьабураб диваналъ батIаго хисизабизе жо гьечIин.\nАмировасул нухмалъяилда гъорлъ МахIачхъалаялда баккана финансазул бащдабкриминалияб система ва гьеб гьанже биххизабулеб бугоилан абуна Казениница.\nГьесул рагIабазда рекъон, цIияв мэр МухIамад Сулеймановас Амировасул чагIи хIалтIудаса рехулел руго цо течIого, амма финансазул системаялде данде къеркьезе гьесие захIмалъизе буго республикаялъул нухмалъиялъул кумек букIичIони.\n«Шималияб Кавказалъул курортал» компаниялда тIасаги кьуна баянал экспертаз. Мисалалъе, Шевченокоца абуна жинда лъикIаб хIукмулъун бихьулеб бугин компаниялъул цо-цо проектал къай. «Россиялъул Кавказ туризмалъ цебетIезабизе батила, амма жиндир заманалда. Жакъа къоялда регион цебетIолеб сфералъун дида бихьула росдал магIишат», - илан абуна Шевченкоца.\nЭкспертасул пикруялда рекъон, туристал, мисалалъе, Дагъистаналде рачIине ккани хIинкъигьечIолъиялъул суал гуребги, балъгояб экономикаялъул суалги тIубазе ккола.\n«Мисалалъе, Макьаста курорт базе бугин абулаго чанги хIакимас тIаде жубала инфраструктураги гIуцIилин: аэропорт балин, нухал рахъилин. Божизе захIмат буго гьел харбазда, щайабуни гьебщинаб хIалтIи кин гьабилеб хIукуматалъ, республикаялда бугеб балъгояб экономикаялъул суал тIубазе кIолеб гьечIеб мехалда», - илан абуна Шевченкоца.\nГьанибго тIаде жубала, регионалияб экономика цебетIеялъул хал-шал гьабулей эксперт Ирина Стародубровскаялъ цодагьалъ цебе «Эркенлъиялъе» абун букIана Шималияб Кавказалъул регионазда гьоркьосан балъгояб экономикаялъул цIикIкIараб къадар Дагъистаналда бугин.\n«Бизнесменал сияхIалде рачIунел гьечIо пачалихъалъул идарабазул хIалтIи сабаблъун. ЧIечIого гьарулел цIех-рехал, кIудияб магъало, пенсиязул фондалде кьезе кколеб налогалъул кIудияб къадар – гьезги цогидазги бизнесалъе квекIенал гьарулел руго.\nБалъгояб экономикаялдаса бизнесменазе хайир бугин абула, амма щиб хайир бугебали дида лъаларо. Гьез кидаго ришватал кьола, гьезда чIванкъотIун абизе лъаларо кинаб букIинеб метерисеб къо, гьезда бичIула жидехъа бизнес бахъине бегьулеблъи пуланал чагIаз», - илан абуна Стародубровскаялъ.\nХалкъазда гьоркьосеб кризисалъулаб Къукъаялъул вакил Варвара Пахоменкол пикруялда рекъон, Дагъистаналда чанги масъала буго тIубазе кколеб ва гьел масъалаби ран руго экономикиял суалазда, социалиял суалазда, политикиял суалазда.\nАмма аслияб масъалалъун эксперталда бихьулеб буго терроризм. «Терроралъулал такъсирал бищун гIемер кколел регион буго Дагъистан жакъа. ТIадежоялъе Россиялъул регионазда гьоркьоса пачалихъалъул институтал бищун хIалуцараб хIалалда руго Дагъистаналда. ГIадамазул божилъи гьечIо пачалихъалда», - илан рикIкIунеб буго Пахоменкоца.\nШевченкол пикруялда рекъон, гIемерисез рикIкIуна терроризм тIибитIулеб бугин радикалияб ислам сабаблъунилан. Экспертас абухъе, диналъул гIайиб гьеб суалалда цIакъ кIодо гьабун буго.\nМаксим Шевченко: «Терроризм тIибитIулеб буго, дир пикруялда рекъон, ислам ва диниял къукъаби сабаблъун гуреб. Хас гьабун Дагъистаналда. Аслияб гIиллалъун ккола социалиял гIузраби.\nБоевиказда гъорлъ руго идеологиялъе гIоло гьенире ккаралги, бандиталги руго, амма гьенире руго гIемер чагIи пачалихъалъул гIунгутIаби сабаблъун ккаралги. Дагъистаналдани пачалихъияб система дида бихьула криминалиябгун феодалияблъун».\nЭкспертасул пикруялда рекъон, терроралъул суалал чанги батIиб рахъалдаса тIуразе ккола. Гьел рахъалги: социалиябгун-экономикияб ахIвал-хIал лъикIлъизаби, низам цIунулезул хIалтIи лъикIаб рахъалдехун хисизаби, гражданияб жамгIият гIезабиялъе кIвар кьей ва гь.ц.


ЛъикIал хIасилалги мустахIикъал шапакъаталги\nГражданазул рес буголъи цIуни\tРФялъул Конституциялде ...\t- 06 июль 2020\nХъизам ва лъимал цIуни\tАслияб законалда ...\t- 06 июль 2020\nПенсиязул ва пособиязул индексация\t«Россиялъул ...\t- 06 июль 2020\nМРОТалдаса дагьаб гуреб бищун гIодобегIанасеб моцIрол харж\t«Россиялъул ...\t- 06 июль 2020\nРФялъул цIигьабураб Конституциялда гIадамазул ихтиярал\tРоссиялъул ...\t- 06 июль 2020\nВторник, нояб 20 2018\n«Сугъралъ» СПКялда кIодо гьаруна гIияхъаби-церехъаби\nКочIохъаби, кьурдухъаби, спортсменал ва цогидалги къадруялда рукIиналда цадахъ гIадатияв хIалтIухъанасул, мисалалъе, гIияхъан-хурухъанасул къадру гьаб заманалда ккун бугеб бакIги нилъеда цебе буго. Гьезул хIакъалъулъ гIемер бицунебги гьечIо, гьездехун бугеб бербалагьиялъул, гьезие ругел шартIазул, мухьалъул хIалги беццизегIанасеб хIалалда гьечIо. Амма анкьабилеб ноябралда Гъуниб районалда бищун кIудияб ва Дагъистаналда церетIурал магIишатазул цояб «Сугъралъ» СПКялда (ЦIияб Сугъралъ) тIобитIараб тадбир букIана дагьаб батIияб. Гьениб борхараб аслияб суалги букIана гIияхъанлъиялъул лъагIалил хIалтIул ва магIарухъа гIи лъарагIлъиялде гочинабиялъул хIасил гьаби ва, гьелда рекъон, церехъаби кIодо гьари. Тадбиралда гIахьаллъана Росдал магIишаталъул ва кванил нигIматазул министерствоялъул, Гъуниб районалъул росдал магIишаталъул управлениялъул жавабиял хIалтIухъаби, СПКялъул нухмалъи ва хIалтIухъаби, гьалбал. ХIалтIул хIасилал, хIакъикъаталдаги, заманалда рекъон ва цоги магIишатазда дандеккун, гIезегIан лъикIал руго. Гьединлъидал шапакъатазе мустахIикълъана гIиял чанго бригада (щибалъе кьуна грамота ва 90 азарго гъуруш), кIочон течIо хIалтIул ветераналги (гьезда гьоркьор рукIана 70 ва жеги цIикIкIун соналъ магIишаталда хIалтIаралги). Гьелда цадахъго рехсечIого гIоларо цогидаб ишги. Сугъралъа цо хъизамалда Россиялъул кIиго БахIарчи (МухIамад ва ТIайиб ТIолбоевал; кIиясулго буго «Дагъистаналъул халкъияв БахIарчи» цIарги) вахъи лъалеб хIужа буго. Гьеб данделъиялда гIахьаллъарал «ГIагараб Дагъистан» жамгIияб гIуцIиялъул вакилзабаз СПКялъул кIиго хIалтIухъанасе (гIиял бригадир АсхIаб Рамазановасеги хурухъанлъиялъул бригадир МухIамад МухIамадовасеги) кьуна «Дагъистаналъул халкъияв БахIарчи» абураб цIар. Тадбир берцин гьабуна ракIбащадаб хабар-кIалалъ, МухIамадтIамир Синдикъовасул кучIдуз ва СПКялъул нигIматаздалъун хьезабураб гIодобчIеялъ. Гьеб ана гIадатияб къагIидаялда, гIахьаллъарал разияб хIалалда, гьадинал данделъаби санайил тIоритIизе ккеялда ракIчIейгун. ГIияхъанлъиялда бугеб ахIвал-хIалалъул ва жакъасеб тадбиралъул хIакъалъулъ къокъабго баян кьуна СПКялъул нухмалъулев ГIабдурахIман Чураевас:\n- ГIаммаб куцалда босани, исана иш квеш гьечIо. Тайпадулаб ва селекциялъулаб хIалтIи цебебачиналъе пачалихъалъги кумек гьабулеб буго. Исана гIи гочиналъул ишги ана гIезегIан лъикI, къваригIел гьечIел лъугьа-бахъинал ккечIого. МагIарухъе ва магIарухъа гочиналде цебеккунго тIубана хIаримазул суал, гIияда цадахъ рукIана хIажатаб техника, киналъего хIадур букIана ветеринарияб хъулухъ. Исана ихдал магIарухъе ана 20 азаргогIанасеб гIи-цIцIани (тIинчIги рикIкIун). МагIарухъа гьеб нахъбуссарабго нижеца тIурана ветеринариял тIалабал ва гьеб бикьана жиде-жидер бригадабазде. Жакъасеб гьаб тадбирги нижеца тIобитIана хIасилал загьир гьари, вехьасул хIалтIи бихьизаби ва чIезарурал нормабиги тIуран жеги лъикI хIалтIи гьабизе, лъикIал хIасилал рихьизаризе кIваразе премиял-сайгъатал кьей мурадалда.\nХадув дун дандчIвана БахIарзалгунги. АсхIаб МухIамадов, 14 сон тIубаралдаса нахъе, 40 соналъ вуго гIияхъанлъиялда (17 сон вехьлъун, 23 сон бригадирлъун).\n- АсхIаб, дур хIалбихьиялъул борхалъудасан балагьун кинаб хIалтIи бугеб вехьасул?\n- Гьелдаса захIматаб хIалтIи батиларин ккола дида. Сезон батIабахъичIого, гIодобкъо-байрамкъо гьечIого, къасиги къадги, виччун, вакъван вугониги, вакъаниги къечаниги - гьоркьоб течIого гьабизе кколеб хIалтIи бигьаябин кинха абилеб. МагIарде-нахъе гIи гочинабулаго ва мугIрузда ругеб заманалда (анлъго моцI) вехьасе къанагIат гурони щоларо рес сордо-къоялда жаниб лъабго-ункъо сагIаталдаса цIикIкIун парахатго кьижизе.\n- Советияб заманалдайищ вехьасе бигьа букIараб, гьанжейищ бугеб?\n- Цебе сундулъго букIана гIадлу-низам, вехьасул къадру-къимат. ШартIал гIезегIан лъикIлъун ругониги, хIалтIизе чи щоларого букIиналъги, гIи хьвадулеб нухда ракьалъул хважаинзаби цIикIкIиналъги, гьаб заманалда дагьаб захIмалъизабун буго вехьасул хIалтIи.\n- ХIалтIухъ щолеб мухь кигIан бугеб?\n- Дица абиларо гьабсагIаталда вехьасе бугеб мухь, чIезарун ругел бигьалъаби къадарал ругин абун. Амма доб заманалда, цоги жоялъул бицинчIониги, квасул букIана лъикIаб къимат, цохIо гьелъ тIуралаан гIемерал суалал. Гьебги, гIемерал цогидал рахъалги хIисабалде росун, доб мехалъ вехьасе цIикIкIун щолаан.\n- Дагъистаналда гIемерисел гIаммал магIишатал риххана, рикьана. Дур кинаб бербалагьи бугеб гьеб суалалдехун?\n- Гьаниб гIаммаб магIишататги биххизабун, пачалихъалъул гIарацги хачан, жалго бетIергьанал магIишатал гIуцIиялъул магIна дида бичIчIуларо. Бугеб цIуни, гьеб цебетIезаби, гьелъул хIалтIи борхизаби рикIкIуна дица битIараблъун.\n- Дида бицана мун вугин хIалтIизе бокьулев чи. ХIатта хIалтIи гьабуларого вукIиналъ, дуца вацгицин хIалтIудаса нахъе гъунин абун. БитIараб бугищ гьеб?\n- ЖугьутIав гьев ватаниги, дица къимат гьабула хIалтIулев чиясул, вац гьев ватаниги, хIалтIи бокьуларев чиясулгун дир дандеги кколаро. Дида лъаларо кIвахIаллъи абураб жо, гIи бакъун бугони мехелалъго кьижизе кIоларо дида. Дие бокьуларо цIогь, данде кколаро гьереси, дида лъала гIи-боцIул хIал, дун вуго хIалтIун ругьунав чи.\n- Жакъа дуе кьуна «Дагъистаналъул халкъияв БахIарчи» абураб цIар…\n- Гьереси щай, гьелдаса вохана, кутакалда разилъана. Баркала нухмалъиялъе гьаб хIалалда магIишат цIунаралъухъ.\nМухIамад МухIамадов, 40 соналъ хIалтIана механизаторлъун (комбайн, Т-150 трактор), цо лъагIел буго бригадирлъун хIалтIулелдаса.\n- МухIамад, кинха араб механизаторлъун хIалтIараб 40 сон?\n- Ана разиго, дир гIумруялъе ва хIалтIуе щибниги сундулниги къварилъи гьечIого, гьабин абун, гIарз бахъизе жо гьечIеб хIалалда.\n- Механизаторасул хIалтIуе бигьаяб заман кида букIараб?\n- Цебе кинабго хIажатаб чIезабун букIунаан, къваригIел ккараб техника- алат хъващтIан щвезабулаан гьанибе. ГьабсагIаталда щоларого рукIуна запчастал, гIемер сверизе ккола гьезда хадур, щваралги чIола цIакъ хираго, даражаги букIуна тохаб. Гьеб киналъго захIмалъизабула хIалтIи\n- Мухьалъул хIакъалъулъ бицани…\n- Цебеги квеш букIинчIо, хIалтIарав чиясе гьабсагIаталдаги щола гIезегIан лъикIаб гIарац. Дове-гьаниве кьуричIого, берцинаб хIалалда хIалтIун, гьоркьохъеб хIисабалда, моцIалъ дие щолаан 30-40 азарго гъуруш.\n- Жакъа дуеги кьуна «Дагъистаналъул халкъияв БахIарчи» абураб цIар. Кинаб асарха гьабураб?\n- Советияб ва инсуца кьураб тарбиялда рекъон, дун кидаго вукIана ва жакъаги вуго хIалтIичIого чIезе кIоларев, хIалтIун ругьунав чи. Дун гьеб цIаралда ва цоги шапакъатазда хадув лъугьунги вукIинчIо, гьезие гIоло хIалтIулев чиги гуро. Амма гьеб цIар кьун хадув гIезегIан разилъана, вохана. Гьеб кьейги дица рикIкIуна дирги дир хIалтIулги къимат гьабилъун.\nПрочитано 237 раз\tПоследнее изменение Вторник, 20 ноября 2018 11:04\nДругие материалы в этой категории: « Меседилаб хасалихълъи – 2018\tКартошкагун хIанги гьангун чедги нилъерго лъикI »\nПоследнее от hakikat\n40 проценталъ цIикIкIана\nЛъагIалил ахиралде – кIиго хIавуз\nХалгьабиял тIоритIулел руго\nШвейцариялъул «Давос», Дагъистаналъул «Алмахъ»\nГIарац гьечIолъиялъ квералги «рухьун»\n12:07, 06 июля 2020, 17\nГражданазул рес буголъи цIуни\n12:04, 06 июля 2020, 18\nХъизам ва лъимал цIуни\n11:48, 06 июля 2020, 21\nПенсиязул ва пособиязул индексация\n11:43, 06 июля 2020, 15\nМРОТалдаса дагьаб гуреб бищун гIодобегIанасеб моцIрол харж\n11:34, 06 июля 2020, 16\nРФялъул цIигьабураб Конституциялда гIадамазул ихтиярал\n10:51, 06 июля 2020, 22\nКоманда из Дагестана победила в телешоу «Детский КВН»\n10:30, 06 июля 2020, 15\nВ Кайтагском районе идет ремонт в трех детских садах\n23:34, 05 июля 2020, 84\nДагестан планирует увеличить экспорт баранины\n23:23, 05 июля 2020, 25\nВ Махачкале вновь смогут заработать ряд общепита\n23:04, 05 июля 2020, 84\nВ Центре одаренных детей вводят проектное обучение


Каспиялъул рагIаллъи ва гьундулгун кIалгIаби\nГьал къоязда НТВ телеканалъ бихьизабуна Каспи ралъдал рагIаллъи ккун рарал гьундул, ккурал ракьалги, законги хвезабун рарал минаби. Лъалеб букIахъе федералияб трассаялдаса ралъдал рахъалде бугеб щинаб ракь жеги 1970 абилел соназдаго кьун букIун буго "Шималияб Кавказалъул курортал" абураб программаялъе.\nГьеб рагIула федералияб буголъи ва гьенир хасаб хIукмуялдалъун туристазе бакIал, пансионаталгун, санаториял, гостиницаби разе гурони хасал чагIазул минаби разе ихтияр рагIуларо.\nГьаб сагIаталда гьеб кинабго пачалихъалъул буголъи рагIула республикаялъул рохьил магIишаталъул къайимлъиялда. НТВялъул журналистасул цIех-рехалъул баяназдалъун бицунеб буго жакъа Каспи ралъдал рагIал ккун рарал минабаца ккун рагIула 200 километралде гIагарараб манзил.\nГьел щун ругила Азербайджаналъул гIорхъоде. Республикаялъул туристазе ва инвестициязе санагIалъи бихьизабулеб филмалда, яги роликазда кидаго нилъеда рагIула "Дагъистаналда буго 200 километралдасаги цIикIкIун хIухь бахъизе рес бугеб меседилаб сали (золотые пески) ва лъикIал санагIалъаби" - ян.\nГьеб такрар гьабулаго лъиданиги ракIалде щоларо гьеб "меседилаб салиялде" унел нухалги къан чиновниказул гьундулги, гьенибе нух гьукъарал яргъид гIуцIарал гIадамалги рукIин. Гьезул гьундузда цебе бугеб салиялъги ралъадалъги гIадамазе, гьалбадерие, инвесторазе ва туристазе щиб кьелеб?\nГьеб ахIвал-хIалалде пикру буссинабун бугин ккола федералияб централъ. Лъалеб букIахъе улкаялда лъугьараб экономикияб ва гьеб гьечIолъиялдалъун баккараб финансовияб кризисалъ центр тIамулеб буго нухмалъиялъул цIиял къагIидаби ралагьизе. Газгун нартги бичун квналеб заман ана.\nГьелъул багьа дунялалъул базаралда къо бахъанагIан ботулеб буго. ГIарац гIолеб гьечIо. КъватIисеб дунялалъулгун Россиялъул гьоркьорлъаби хун руго ва гьелъул хIасилалда санкциял лъун руго. Щибха гьабизе кколеб гьаб ахIвал-хIалалда? Ралагьизе ккола жанисел сурсатал.\nЖанисел сурсатазе бищунго хайир кьолеб ва экономикаялда рухI речIчIизабулеб рахъ буго щиб бугониги гIезаби (производство) ва туризм. Хасаб хъулухъалъухъ къватIисан рачIарал гIадамаца гIарац кьей. Гьеб хутIула республикаялъул экономикаялъулъ ва гьелъ рагьула цIиял ресал гIадамазе.\nДагъистан гьава-бакъалъул ва тIабигIиял бечелъабазул рахъалъ бищунго санагIатаб бакI рагIула туризмаялъе. Ралъад, мугIрул, гIатIиракьал, рохьалгун, кьураби, азарго соналъул тарихалъул некIсиял росаби, гIемерал халкъал, миллатал, мацIал, миллияб культура, кверзул махщел, ай туризмаялъул чанго батIияб тайпаялъе ресал - этнотуризм, культураялъул туризм, хIухьабхъиялъул, сахлъиялъул ва жеги чамалиго тайпаял.\nГьелъие щибха хIажат бугеб? ТIоцебесеб иргаялда инвестиязе ва бизнесалъе лъикIал ресал, шартIал ва эркенаб ралъдал рагIал. Гьелде кIвар буссинабун бугин ккола Москваялъ. Лъалеб букIахъе Дагъистан хутIарал миллиял республикабиго гIадин цIикIкIараб къадар бюджеталъул федералияб централъул дотациязда буго. Ахирал соназда гьеб лъаледухъ дагьлъаниги.\nГьелдаго цадахъ Дагъистан буго Россиялда цо чиясе хIисаб гьабун кьолеб гIарцул къадар босани бищунго дагьаб гIарац кьолеб бакI. Араб соналъ гьеб бащалъулаан 18 азаралда хадуб гъурщида цо рухIалъе хIисаб гьабун.\nМадугьалихъ бугеб Чачан республикаялъе кьураб гIарцул хIисаб гьабуни гьеб бахулаан 50 азаргоялдаса тIаде. Гьелдаго цадахъ Дагъистан буго республикаялда бищунго гIодобегIанаб гьоркьохъеб харж бугеб бакI.\nГьединлъидал Москваялъ гьадингоги гьарзаго кьолареб гIарацги хIисабалде босун ралъдал рагIаллъи ва туризмаялъегун бизнесалъе шартIал гIуцIани Дагъистаналъе рес щвезе буго чIагояб экономика гIуцIизе ва гIадамазул яшав лъикIлъизабизе.\nЖакъа ва цересел соназда гьаниб нилъеда бихьана щибаб лъагIелалъ ралел миллионаз квадраталъул метраби минаби, тукаби, ашбаз-ресторанал ва цогидаб инсанасе хIажатаб щинаб жо. Гьеб кинабго букIана федералияб центарлъ гьанибе реххараб гIарцуца бижизабураб жо. Коррупциягун цIогь ва ришватал ругониги гьеб гIарац сверулеб бугелъул халкъалъухъе.\nГьаб сагIат гьеб гIарцул лъар тIеренлъун буго, рес буго тIубанго къотIизеги. Гъулбасал гьарун миллионал рикьулел сонал ана, жакъа хIажат буго гьанибе бикъизе битIулеб гIарац гуреб, жалго гIарац бугел гIадамал бизнес гьабизеги, магъалаби кьезеги, хIухь бахъизеги, ва цогидаб хIажатаб щиналъеги рачIине.\nБатIияб нух хутIун гьечIо. Гьеб хIисабалъ балагьун батила центр Каспиялъул рагIал ккурал гьундузухъин кколаха. ГьедингIаги батайги. Хабаралги лъикIал рагIайги.


Маданият, Январь 01, 2016\nМацIал лъаларел лъимал гIезе рес буго\nКъватIисел пачалихъазул мацIазе ахир лъезе рес буго Россиялъул школазда.\nДагъистаналда Сталиниде даимаб рокьи\nСталинидехун дагъистаниязул бугеб рокьул хIакъалъулъ\nИмам Иванида релъинавиялъул масъала букIинчIо\nМоскваялда бихьизабуна Дагъистаналъул лъабабилев имам Шамилил хIакъалъулъ документалияб фильм.\n«БатIиял» лъималазеги къваригIуна цIалиги, шартIалги\nДагъистаналда рес батулеб гьечIо сакъатал лъимал цIализарулеб ва гьезда махщелал малъулеб школа кIодо гьабизе.\nЛъималазе ярагъ расанкIо гуро\nДагъистаналда гIадатиял гIадамазухъ бугеб пневматикияб яргъил къадар лъидаго лъалеб гьечIо. Гьеб босизе лицензияги хIажалъулеб рагIуларо. Амма гьелъул зарал цо-цо мехалда рагъулаб яргъил заралалда бащалъулеб буго.\nРакъунчIей заманалъ къотIизабун буго\nБалугълъичIей ясалда жинсияб хIал гьабиялъул гIайиб гIутIизабулел ругезул эбел-инсуца жидерго лъимал цIунун лъазабураб ракъунчIей къотIизабун буго.\nЦоязе - къанун, цогиязе-тIасалъугьин\nЖидер гьудул чIвазе къасд гьабурал гIурусал полициялъ ралагьулел гьечIин бицунеб буго Москваялда аскIоб бугеб Дмитров шагьаралда гIумру гьабулел гIолилаз. Гьелъул гIиллаги гьезда бихьулеб буго жал Кавказалдаса рукIин. Бугищха гьеб лъугьа-бахъиналъулъ кавказофобиялъул гIаламат?\nТеатр - инсан инсанлъун вукIине куцалеб рукъ\nЦIадаса ХIамзатил цIаралда бугеб Авар театралъ 4 декабралда кIодо гьабуна 80 сон тIабаялъул къо. ГIасруялде гIагарараб гьеб тарихалда жаниб театралъ магIарулазда рихьизаруна нус-нус спектакалял ва гьел хIана цохIо Дагъистаналда гуребги Совет хIукуматалъул цоги шагьараздаги. Амма бищунго кIудияб машгьурлъи театралъул кидаго букIана магIарул росабалъ. Жакъа цIунун хутIун бугиш магIарул театралъ жиндирго букIараб машгьурлъи ва кинаб бакI кколеб гьелъ жакъа гIадатиял дагъистаниязул рекIелъ?\nЦIунулищ дун дир полициялъ?\n10 ноябрь ккола Россиялъул полициялъул къо. Цо-цо баяназда рекъон, милиция абун букIараб гьеб хъулухъалда полицияйин цIар хисиялъе харж гьабун рагIула 52 млрд гъурущ. Гьелдасаги цIакъ хIажат бугоанин унголъунги полициялъул хIалтIи рукIалиде ккезабулеб реформайин рикIкIунеб буго цо-цояз.\nМугIрузул сон лъазабиялъул пайда бугищ?\nДагъистаналда 2016 сон лъазабун буго мугIрузул сонлъун. Гьелъ рес кьезе ккола мугIрузул мухъал церетIезаризе, гьезул тарих, гIадатал ва культура цIунизе. Цо-цо дагъистаниязда гьеб мекъи бихьулеб буго, цогидаз рикIкIунеб буго гьеб акциялъ кинабгIаги пайда букIине гьечIилан.\nАлиса Ганиева: «Литературияб процесс гьечIо Дагъистаналда»\nДагъистаналдаса хъвадарухъан Алиса Ганиевалъул «Жених и невеста» абураб тIехь «Русский Букер» абураб премиялъул финалалде бачIун буго. Гьеб кколеб буго гIолохъанай хъвадарухъаналъул лъабабилеб тIехь. Романалда бихьизабулеб жакъасеб Дагъистаналъул жуба-гъубаялъул щиб хадуб лъугьинебали нилъеда бараб бугин абулеб буго хъвадарухъаналъ, гьелъул бицунеб бугила тIехьалдаги.


«ГIалхулаб дивизия» гIуцIаралдаса нусго сон ана\n23 августалда МахIачхъалаялда ракIалде щвезаруна Дунялалъул тIоцебесеб рагъулъ рагъарал кавказиял. Дунялалъул тIоцебесеб рагъулъ рагъарал кавказиял ракIалде щвезаризе байбихьана Москваялдасаги тIолабго Кавказалдасаго тарихчагIиги жамгIиял хIаракатчагIиги данделъун МахIачхъалаялда гIелмияб форум тIобитIиялдалъун.\nГьел дандеруссиналъе гIиллалъун кколеб буго дунялалъул тIоцебесеб рагъ лъугIун нусго сон тIубай. ГьедигIанасебго заман Кавказалъул чотIахъабазул дивизия гIуцIаралдасаги ун букIин. ГIалхулаб дивизияйинги абулеб букIун буго гьелда.\nГьеб дивизиялда гъорлъе унаан Кавказалъул республикабаздаса рагъухъабаздаса данде гьарурал къокъаби. Масала, гьезул цояб кколаан Дагъистаналъул чотIахъабазул кIиабилеб полк.\nИмам Шамил асир гьавун хадуб Россиялъул хIукуматалъ тIадаблъун гьабулароанин дагъистаниязда пачаясул армиялда хъулухъ гьабизе, гIицIго магъалоги тIад лъун толаанилан бицана ЭР-ялъе тарихчи Доногъо ХIажимурадица. Амма гIезегIан чиясе бокьун букIанила Дагъистаналъул кIиабилеб полкалде лъугьине, букIаниги, киналго гурила гьенире росулелги рукIарал.\nХIажимурад Доногъо: «Цин бугони, лъикI гIарац кьолаан гьенир рагъаралъухъ. Цогидал къокъабазда солдатасе анцIго гъурущ кьолеб букIун батани, Дагъистаналъул полкалда 20-25 гъурущ кьолаан. Гьеб кутакаб гIарац букIана доб мехалда. Гьединлъидал магIарухъги рукIун хур бекьулел рукIиналдаса, кодоб ярагъги ккун рагъизего тIаса бищулаан гIемерисез. Жидерго гIамал-хасияталда рекъараб пишалъун бихьулаан гьезда гьеб. Гьелда тIадеги хъизан хьихьизе ресги гьечIищха гьеб. Амма дагь-дагьккун Россиялъул армиялда патриотизм абураб жо къине байбихьана. Гьеб букIана 1916 абилеб сон. Россиялда инкъилаб ккеялде гIагарлъулеб букIана иш. Гьедин хехаб куцалда рагъизе гIадамал ралагьизе Дагъистаналъул мугIрузде ритIун рукIана гIурус офицерал. Амма гьезда гьенир гIадамал данде гьаризе кIвечIо. Щайин абуни, гьеб заманалдехун гьединги гIемер чи ун вукIана рагъде, магIарухъ хутIун рукIана рагъизе гьунар гIоларел, гIолохъанал яги херал чагIи. Гьединго цогидал бихьинал бетIербахъи гьабизе Дагъистан тун къватIире ун ратана гьезда».\nДоногъо ХIажимурадица бицухъе, цо полкалда вукIун вуго анлънусиде гIагарун дагъистанияв. Рагъухъаби камун хадуб, щуцIулниги цIи-цIи гьабун буго гьеб.\nТарихчиясул рагIабазда рекъон, тIоцебесеб дунялалъул рагъда кIуди-кIудияб даражаялъул шапакъатал щварал дагъистаниял гIезегIан рагIула, амма гьезие гьедигIан кIвар букIунароанила гьелъул. Каранда балеб орденалъул, масала, Станиславил, Аннал ва Владимирил цIаралда орденал кьолеб мехалда гьез абулаанила жидее гIарцудалъун кьезе бегьуларищан. Щайгурелъул доб заманалда магIарухъ гIадамал язихъго рукIанила. Гьедин цо-цо орденалъухъ лъаб-лъаб гъурущ щолеб букIун буго гьезие.\nАмма гьел шапакъатазда гьоркьоб тIадегIанабин рикIкIунеб Георгиясул хъанч босиларинги чIолел рукIун руго дагъистаниял. Жидер диналда данде кколеб гIаламат гурин гьебилан. Гьеб мехалда бусурбабазе риччан рукIун руго Россиялъул герб бахъарал шапакъатал. Амма гьелдаги ракI рекъечIого, багьадурги вахъун кьейин жидее медал-киласин чIолел рукIанила дагъистаниял.\nБицен гьабулеб дивизиялда вагъулев вукIун вуго шагIир, ХъахIабросулъа МахIмудги. Дагъистаналъул полкалда къадилъун вукIун вуго гьев.\nКъадиясул рукIунаанила командирасда ращадал ихтиярал. Гьедин хъван батанин Москваялда тарихалъулгун рагъул музеялда бугеб документалдаян бицунеб буго МухIамад ХIасановас. Гьев ккола ХъахIабросулъа МахIмудил фондалъул нухмалъулев ХIасанов МухIамадица.\nМухIамад ХIасанов: «Гьеб полкалда рукIун руго Дагъистаналъул киналго миллатазул гIадамал. МахIмудида лъалел рукIун руго гьезул мацIал, гьединго шаригIаталъул арканал. Гьедин тарав вукIун вуго гьев къадилъун. Гьесда цадахъ рукIана Хунзахъа ГIалидада, Юсуп, ЦIатIанихъа Сулейманил МухIамад, МухIамахан.\nГьезул хъвай-хъвагIаял ратана нижеда. Гьез хъвалеб буго МахIмуд кутакалда как-диналда тIад чIарав чи вукIанила, какги ахIулаанила, имамлъиги гьабулаанила. Амма рагъудехун кIвар буссинабулев чи вукIинчIила. Гьес жинцагоги хъвалеб буго цо кочIолъ рокьи гъорлъ гьечIел кьалул харбаца, кьоларила жиндий кеп, кин бицаниги».\nМахIмуд лъабго соналдаса вуссун вуго рагъдаса. Гьенив лъукъунги вукIун, дагьалъ къулунги хьвадулаанила.\nДагъистаналъул чотIахъабазул полк гIуцIараб 1853 соналдаса нахъе гьелъул нухмалъиялда рукIун гьечIо дагъистаниял. Командираллъун рукIун руго гуржиял, эрмениял, хъазахъал, асатIинал, гIурусал. ГIицIго Россиялда инкъилаб ккелалдехун, 1917 соналъул байбихьуда дагьабго заманаялъ тун вуго дагъистанияв гьенив нухмалъуда - ГIарацхан ХIажимурад.\nДивизиялъул нухмалъулевлъун вукIун вуго гIурус пачаясул вац Михаил. РекIелъ чIегIерлъи гьечIел кавказиял кутакалда божулел рукIун руго гьесда, гьесдехун кIудияб адабги букIун буго. Нижер Михаил абун рукIунаанила гьесда.\nГьедин Россиялда инкъилаб байбихьизехъин букIин рагIидал, Кавказалде вачIайин, жидеца дуе киналго шартIал чIезарилин рукIунаанила кавказиял гьесда.\nКавказалъул чотIабахъабазул дивизиялда рагъулаго рагъда камурал дагъистаниязе монумент лъезе хIисабалде босана доб цебехун бицараб форумалда.\nЦинги МахIачхъалаялъул «Труд» стадионалда рихьизабуна мотофристайлалъул рахъалъ Россиялда, Италиялда, Югославиялда рахъарал чемпионазул церерахъиналги.


Киевалъ мораторий лъазабуна Россиялъул газалъухъ налъи нахъ буссинабиялда хурхараб\nРоссиялъул газалъухъ налъиялда хурхун диваналъул хIукму къотIилелдего ва гьеб налъиялъул реструктуризациялда хурхараб цебелъей гьоркьоб лъезегIан чIечIого, Украиналъ мораторий лъазабуна Москваялъе 3 миллиардгун 500 миллион долларалъул налъи кьеялъе. Гьелъул хIакъалъулъ рузман къоялда лъазабуна Украиналъул премьер-министр Арсений Яценюкица.\n17 декабралда Халкъаздагьоркьосеб валютаялъул фондалъ Россиялда цебе Украиналъул налъи лъазабуна суверенияблъун. Киев чIун букIана, гьеб налъи коммерциялъулаб бугин ва Москваялъ гьелъул реструктуризация гьабизе кколин. Россиялъул талъиялъ инкар гьабуна.\nНалъи нахъ буссинабиялъул ахирисеб къо кколеб буго 20 декабрь. Гьелда хадуб Россиялъул ихтияр буго гьеб гIарац диваналъул кумекалдалъун бахъизе. Россиялъул президент Владимир Путиница тасдикъ гьабуна диваналде хитIаб.


Франциялда цIунун буго террористияб хIинкъиялъул тIадегIанаб даражаялъул низам\nФранциялъул жанисел ишазул министерлъиялъ улкаялъул халкъ ахIулеб буго цIакъго кIудияб куцалда цIодорлъи гьабизе. Гьелъие гIиллалъун ккун буго ахирисеб лъабго къоялда жаниб 17 чи жиндир къурбанлъун вахъараб тIадекIанцIи. ГIагарал къоязда улкаялда цIунун букIине буго террористияб хIинкъиялъул тIадегIанаб даражаялъул низам. Гьедин лъазабуна Франциялъул улка цIуниялъул министр Бернар Казневица президент Франсуа Оландил нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб хехаб данделъиялда. Казневица абуна гьатIан къоялда Парижалда теракталъул къурбаназул адабалда тIобитIизе бугеб маршалда хIажаталщинал тадбирал тIоритIизе ругин. Гьеб маршалда гIахьаллъизе руго Алманиялъул канцлер Ангела Меркель, Британиялъул премьер-министр Дэвид Кэмерон ва Украиналъул президент Петр Порошенко.\n7 январалда Парижалда Charlie Hebdo (Шарли Эбдоялдо) сатирияб даптаралде тIадекIанцIи гьабураб мехалда чIван вукIана 12 чи, гьезулги 8яв журналист ва 2яв паолицияв рукIун руго. Ахирисел баяназда рекъон, лъукъун вуго 11 чи.\nГьеб тIадекIанцIи гьабиялда щаклъи бугел вацал СагIид ва Шериф Куаши чIван рукIана рузман къоялда хасаб операциялъул заманаялда.\nГьебго рузман къоялда Парижалъул машрикъалъул рахъалда жугьутIазул тукада гъоркьлъалие восун вукIарав микьго чиясул ункъгояв хун вуго. Гьел гъоркьлъалие росун вукIарав Амеди Кулибалиги чIван вукIана гьенивго.


«ХIакъикъаталде» хъвалеб буго...\nРедакциялде рачIуна жиде-жидер мурад загьир гьабурал гIезегIанго кагътал\nХунзахъ районалъул ШототIа росулъа МухIамадов Зайнудиница жиндирго кагътида борхулеб буго нилъее киназего кIвар бугеб репрессиялде ккарал дагъистаниязул хIакъалъулъ суал. Гьес бихьизабулеб буго гьеб балагьалде ккун, гIайибго гьечIого туснахъалда лъун, гIакъуба кьурал, тIагIинарурал нилъер ракьцоял ракIалдещвей мурадалда данделъаби тIоритIизе ва, гьезул рухIазе шапагIат букIине, гьел ракIалдещвеялъе данделъаби, мавлидал гьаризе ккелилан.\nЛъалеб букIахъе, 1930-1950 соназда Дагъистаналдаса репрессиялде ккун рачун ана 14 азарго, гьездасан политикияб гIиллаялдалъун 7500 чи. Гьединал тадбирал республикаялъул районазда, шагьаразда гьарулелги руго. Нилъеда лъала, 1991 соналда букIараб Дагъистаналъул халкъиял депутатазул III съездалда Советияб пачалихъалъ жиндир заманалда гьеб рахъалъ гьарурал хIукмаби кьучIдасанго мекъал рукIин рихьизаруна ва репрессиялде ккарал гIадамал ритIухъаллъунги гьаруна. Амма гIей гьабичIого, гьеб ишалдехун цIикIкIараб бербалагьи гьабизе нилъеда тIадаб буго, хасго росабалъ, районазда ва шагьаразда.\nХасавюрт районалъул Сивухъ росулъ гIумру гьабун вугев ГIусманов Шапица редакциялде хъвалеб буго гьеб росулъа КIудияб ВатIанияб рагъда цересел соназ Дагъистаналъул Верховный Советалъул депутатлъун йищун йикIарай МухIамадова Эбсилатил гIумруялъул хIакъалъулъ баянал ралагьизе кумек гьабеян. Редакциялъ гьеб кагъат битIун ана Дагъистаналъул централияб архивалде. Божилъи буго архивалъул хIалтIухъабаз кагътил авторасе ва нижее жаваб кьелин.\nКазбек районалъул Гуни росулъа ХIасанова Мариятица «Гуни росдал жакъасеб гIумру» абураб цIаралда нижехъе бачIараб кагътида хъвалеб буго ахирал соназда росулъ кколел ругел лъикIал хиса-басиязул хIакъалъулъ. Россиялъул БахIарчи Арзулум Ильясовасул, росулъа рахъарал анцI-анцI гIалимзабазул мисалалда, росдал лъималазул ахалдасан байбихьун, гIолеб гIелалъе рухIияб тарбия кьун, бахIарчиял, лъай бугел гIолилал куцаялде кIудияб кIвар кьолеб бугилан хъвалеб буго гьелъ. Росулъ лъикIлъун буго гIадлу-низам, гIезегIанго хIалтIи гьабулеб буго нухал къачIаялда тIадги, жигар бахъулеб буго росдал диниял ва культурияб рукъалъул хIалтIухъабазги.\nРедакциялде жегиги рачIунел руго «АхIулгохI» музей рагьи лъикIаблъун рикIкIун. МагIарухъ «АхIулгохI» абураб мемориалияб комплекс баралъухъ республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасе кIудияб баркалаги загьир гьабун, кагъат бачIун буго МахIачхъалаялда гIумру гьабун вугев захIматалъул ветеран, журналист ГIиса ХIасановас. Гьеб кколин Дагъистаналъул халкъазул щулияб гьудуллъиялъул ва хIинкъи гьечIолъиялъул мисаллъунин, - ян хъвалеб буго гьес.\nХунзахъ районалъул БакьайчIи росулъа Расулова Шагьзанатица редакциялде бачIараб лъабго кагътида кIвар буссинабулеб буго ахираб заманалда гIадамал цоял хIатталдаса ун бечелъулел, цогидал цIакъго мискинлъулел рукIиналде. ХIакъикъаталдаги, гьеб буго лъикIаб гуреб хIужа, гьединаб бакIалда халкъазул цолъиги цоцада ричIчIиги дагь букIуна. Авторалъ жиндирго «Демократазул эркенлъи» абун цIар тараб кочIолъ какулеб буго улка бикъулезул къабихIаб иш ва ракIунтун бицунеб буго сахлъи цIуниялъул рахъалъ республикаялда ругел гIунгутIабазулги гIолилазе хIалтIизе бакIал гьечIолъиялъулги хIакъалъулъ.\nРоссиялъул Журналистазул союзалъул член Шамил МухIидиновас «Свак лъачIого, къокъа поэзиялъул нухде» абураб бетIералда гъоркь бачIараб макъалаялда бицунеб буго Хьаргаби районалъул Могьохъ росулъа Умарагьи СалихIовалъул кучIдузул хIакъалъулъ. Авторас кIудияб къимат кьолеб буго Умарагьил творчествоялъе, рагьулел руго гьелъул кечI хъвазе бугеб махщалил цIиял рахъал, росу ва росдал гIадатал цIунизе ккеялъул рахъалъ гьелъул пикраби.\nКазбек районалъул Калининаул росулъа гIумруялъул 80 соналде вахарав Идрисов ГIалиасхIабица редакциялде хъвалеб буго жиндир хварав васасул вас кIудияб налъукье ккун вукIиналда бан, гьев хIалтIи балагьизе росу тун къватIиве ине ккеялъул ва рес бугезда кумек гьарулеб буго. ТIубанго гьеб кагъат нижеца кьолеб гьечIо. Рес бугез гьединаб, къоккараб бакIалде кумек гьабуни бегьилаан.\nРедакциялъ ракI-ракIалъулаб баркала загьир гьабулеб буго газеталде рачIарал кагътазул, макъалабазул авторазе. Бихьулеб буго ругел гIунгутIабазда гьел рази гьечIолъи ва гьел тIагIинариялъулъ жалгоги гIахьаллъизе хIадур рукIин. Киналго кагътал газеталда кьезе рес букIунарелъул, къокъгогIаги гьезул хIакъалъулъ рехсей гьабулеб буго.\nБокьилаан нужерго пикраби рицун нижехъе хадурккунги хъвадарани. Ва гьарула нужее творчествоялъулъ бергьенлъабиги щулияб сахлъиги.\nПрочитано 745 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 04 сентября 2017 10:44\nДругие материалы в этой категории: « ТIабигIат - нилъер бечелъи\tПихъ бокьараз квина нилъераб, химия бокьараз - дозулаб »\n16:08, 19 января 2022, 2


Коронавирусалъул гьужум хIалуцунеб буго\nКъоялдаса къоялде цIикIкIунеб буго коронавирусин цIар бугеб макруяб унти.\nЩаялиго гIадамал гьелда жеги тIубанго божулелги гьечIо. ГIемерал гIадамал ракIараралъуб маскаби раян абулеб жоги рагIичIо гьезда, гьел раразги ххвалиего ран рукIуна, хIатта кIалгицин бахчизабичIого. ГIумруги хвелги къацандулел ругеб гьаб заманалда, гьадинал малъа-хъваязде цоги нухалда кIвар буссинабуни лъикIаб букIинаан:\n- Кверал гьурмада рахъичIого тезе хIаракат бахъе. ГIалимзабаз чIезабун буго, гьоркьохъеб хIисабалда, инсанас 25 нухалъ бахъулин гьурмада кверилан. Гьелго кверал хъвахъвадизе бегьула вирусал ругел бакIаздаги. Аслияб куцалда гIадамазде унти бахунеб буго, бераздасан, кIалдисан, магIазукъалахъан вирусаз ургьибе нухги бахъун.\n- Зама-заманалдасан чуризе ккола кверал, хIалкIун лъамияб сапнаца. Масала, кверал чурулел ругони гIадамал гIемераб бакIалда (кафе, столовая ва гь. ц.), кран къай цохIо нухалда хIалтIизабулеб полотенцаялъ.\n- ХIалтIизаре антисептикал. КIвар кье гьезул гIуцIиялде. ЛъикIаблъун рикIкIуна: 80 % - этанол, 1, 45 % - глицерин, 0,125 - водородалъул перекись гъорлъ бугел.\n- Чинхъулелъул яги хъегIулелъул, хIалкIун хIаракат бахъе салфеткаби хIалтIизаризе. Цинги гьеб салфетка нахъе рехизеги ккола. Цо-цояз кIал огъохъаталъ бахчула – гьелъулги хIинкъи буго вирус бахиналъе.\n- Маска базе ккола унтарасги гьесда хадуб хъулухъ гьабулесги. УнтичIезги бани лъикIаб буго гьеб, жамгIияб транспорталъубги гIадамал гIемераб бакIалдаги.\n- Къойил рокъобе жанибе цIияб гьава биччазе ккола.\nЦо-цо гIадамазда ракIалде кколеб буго, цо нухалда унтани, тIокIалъ жал унтуларилан. Гьеб гьересияб пикру буго. Гьел гIадамал кIиабилеб нухалъ унтарал хIужабиги руго. Гьелдеги кIвар кьезе ккола.\nХIаракат бахъе гIадамал гIемерал тадбирал гьоркьор риччазе, масала, бертаби, мавлидал, концертал.\nКоронавирусалъе кумекалъе гриппги тIаде щолеб бугеб гьаб заманалда, хасго кIвар кьолеб буго вакцинаялдеги, ай гриппалде данде гьабулеб прививкаялде.\nГьелде кIудияб кIвар кьолеб буго Хьаргаби районалдаги. Прививкаби гьаруна администрациялъул хIалтIухъабазе. Вакцинация байбихьилалде, терапевт Хадижат ХIусеновалъ хал гьабуна прививкаби гьаризе ругезул.\nАмма нилъеда лъан букIине ккола унтарал сах гьаруларо прививкаялъ, гьелъ кумек гьабула, ай черхалъе къуват кьола вирусалде данде къеркьезе. Гьединлъидал прививкаби гьаризе ккола унтилалде. Гьел гьаризе ккола, гриппалъул эпидемия байбихьилалде.\nКоронавирусалде данде къеркьеялде кIвар кьолеб буго республикаялъул щибаб районалда ва шагьаралда. Масала, гьединаб тадбир тIобитIана Казбек районалдаги. Данделъиялда гIахьаллъана районалъул бетIер ХIажимурад Мусаев, администрациялъул жавабиял хIалтIухъаби, Роспотребнадзоралъул ДРялъул Гъизилюрт шагьаралда бугеб управлениялъул нухмалъулев МухIамад Шамхалов ва цогидалги.\nКоронавирусалъ унтарал сах гьариялъе больницаялда чIезарун ругел шартIазул бицана районалъул централияб больницаялъул бетIерав тохтурасул ишал тIуралев Рашид Амиевас. Гьесул рагIабазда рекъон, ахIвал-хIал жеги хIалуцараб, захIматаб буго:\n- Араб анкьалда районалдаса МахIачхъалаялде витIун вуго щуго унтарав. Унтун лъабго анкьидаса, гIумруялдаса ятIалъун йиго цо медсестра. Руго рокъорго сах гьурулел ругел унтаралги.\nДарабазул риидал букIараб нахърателги дагьлъулеб буго. Ковидалъе тестал Буйнакск шагьаралда бугеб лабораториялде ритIани лъикI букIина, гьезул хIасилал къокъабго заманалда лъалел руго, - ян абуна гьес.\nГьединго районалъул школазда коронавирусалъул рахъалъ бугеб ахIвал-хIалалъул бицана районалъул лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухIамадрасул МухIамаевасги.\nДругие материалы в этой категории: « ХъахIаб халгIаталда кунчIана орден\t«РекIа, тохтур, кивего щвезавила» »