Инхоса ГІалихІажияв — Википедия\n(«Инхоса ГӀалихӀажияв» гьумералдасан гьаниб битӀана)\nИнхоса ГІалихІажияв (1845 — 1889) — вуго аваразул литературияб мацI камилго къачIарав кIудияв рагIул устар, хъвадарухъан, шагІир.\nМутагӀиллъуда[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]\nГӀалихӀажияв цӀалулев вукӀана мутагӀиллъун ЧӀикӀаб, Миякьоб ГӀумархӀажида, Гъадарив Къурбанов Къадида аскӀов. Гьесул букӀана лакайдул тӀажу, гурде ва цебебухь, гьелда гъоркьан ретӀелги букӀунароан. Цо нухалда ЧӀикӀаса гьоболас ГӀалихӀажиясухъе кьун pyro кьагӀазул тахтабазул гьабураб тӀимугъги чакмаялги ретӀине, тӀад лъезе хъурайсинтӀагъурги. Гьесухъги балагьун, гьоболас цӀакь рекъолин абун буго. Амма ГӀалихӀажияс гьеб ретӀел тӀаса бахъун буго, гьоболасе кӀудияб баркалаги кьун, гьесухъе кьун буго, жиндие насиб гьечӀиланги абун. Гьесул сахаватаб ракӀалдаги, чияр жо анищан кколареб гӀамалалдаги гьобол цӀакъ бахиллъун вуго. ЧӀикӀаб цӀалулаго, дибирас цо-цо свера-тиризе гьазие изну кьолеб букӀун буго. МутагӀилзаби лъел цӀeзe ясал рачӀунеб бакӀалде иццде унел pyкӀyн pyгo. Лъимги цӀун, ячӀуней цо берцинай яс гьазда данде ккун йиго. Гьелдеги валагьун, ГӀалихӀажияс гьадин абун буго:\n…Вай тамаша, хӀикмалъи щиб, гӀадамал,\nХӀурулгӀинцин гуродай гьай ячӀуней?\nЩунусго яс ячун, жиндихъ кьуниги,\nЦо рас гьезухъ бихьизецин кьоларей... ин.\nАскӀор рукӀарал мутагӀилзабаз гьасда гьикъун буго, бегьилищ дуца ясалде гьединаб кечӀ рикӀкӀинеян. ГӀалихӀажияс бегьилилан жаваб кьун буго, щай абуни, гъолъие гъоб кечӀ рагӀизе цӀакъ бокьанилан. ГӀалихӀажияв кечӀ гьабизе гӀeмep ургъизе кколарев вукӀун вуго. Вачун бихьизабураб, яги бицараб гӀолаанила кечӀ рикӀкӀине, цебего гьеб ургъараб гӀадин. Миякьоса ГӀумархӀажица цо дарс кьурабго, ГӀалихӀажияс кинабго peкӀeлъе тӀолаанила, цинги нахъияб къояль дарс кьураб тӀехьалъул хӀасил гъос ГӀyмapхӀажие бицунаанила. Инхоса Лабазан-дибир абулев чи ун вуго ГӀалихӀажиясде аскӀове цӀализе, дос цо дарс кьурабго рекӀелъе гӀелму тӀолаанила. Жиндица гӀелму босизе ва жиндиль бугеб цогиясе кьезеги кӀудияб гьунар, махщел букӀун буго гьесул.\nРузман сордояль жидеего нигӀматал кьеян гьаризе гӀадамазул рукъзабахъе унаго, кинацаго цеве тӀамулаанила ГӀалихӀажияв. Гьев, хасаб макъанун, назмуялда рекъезабун, хитӀаб гьабун кӀалъалаанила гӀaдамаздехун:\n«ГӀадамалчагӀи, хирияб сордо буго, кири батила. НигӀматал гьарза гьареги, балагьал рикӀкӀад гьареги, халатаб гӀумру, чорхое сахлъи, рукъалъе бечелъи, боцӀуда баркат, цӀoгьoдaca рахъи, хъурмидаса цӀуни, цӀа рикӀкӀалъи, лъим гӀaгарлъи, иманалда хвей, ахират лъикӀаб, бокьун кьей, кьун босе, кьолелда разилъе, малъулел гӀемерлъаги, лъалел гьарзалъаги, лъикӀаб — аскӀоб, квешаб — рикӀкӀад, бихьаралде щукру, щваралде иман, Аллагь гурхӀи, хӀадис бокьи, хӀакъаб бичун, тӀекъаб нахъе, хъвараб бихьи, кьураб боси, ахӀи-xӀyp гӀодоб, гӀoдop риччай халат, балагьазде сабру, рахӀматазда рохи, рекӀелъ иман, aскӀoв вали, босизе гӀедерлъи, бичизе кӀвахӀаллъи, аскӀор гьуинлъи, гьобол хиралъи, херазе талихӀ, бахӀаразе рохел, хъизан рекъон, рукь бохун, абурай йокьи, йокьарай щвей, щивав мурадалде щвей, мунагьал гьарунгутӀи, гьарурал чури, мурад тӀубай, тӀаде цӀикӀкӀин, цӀияб эркенлъи, ахӀизе талихӀ, тухумазе рохел».\nЯсал ва къоролзаби ругеб рокъобе рикӀкӀунаан:\n«Гьарарасе кьеги, вокьарасе щваги, рукӀкӀенгун шагьарарай, мергогун зурзударай, зарукь тӀала ккурай, тӀаде щваралгун журарай, гьабизе кверда лъалей, кваназе нахуллъарай, хурибе квер битӀарай, корохъе бох бегьарай, хъандирогун хурхарай, хадирогун лебалай, хъизан-рукъгун гьуинай, гьабулелъухь урхъарай, рат1лил устар цӀарулай, цӀаха бесси хӀадурай, гъасда цӀa лъалей, цӀел хинлъи лъалей, халкъалъ къадру ккурай, къватӀиего машгьурай»\n↑ http://www.fatiha.ru/klassika/aligadji/index.htm МУТАГ1ИЛЛЪУДА www.fatiha.ru/klassika/\nБосараб бакӀ — «https://av.bywiki.com/w/index.php?title=Инхоса_ГІалихІажияв&oldid=62300»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 11:33, 31 Август 2015.


Тарих - Радио Эркенаб Европа/Радио Эркенлъи\nТарих - гьеб буго халкъалъул къисмат\nРоссиялъул тIадтараз ахирисеб мехалда кIудияб кIвар буссинабулеб буго мактабазда тарихалъул дарсал жидерго пропагандаялде данде кколеб къагIидаялда кьолеб букIиналде. Гьелдаса разиял гьечIо гIемерал тарихчагIи.\nНекIо заманалда Дагъистаналъе гIарабаз кьун букIана «Бахр ал-ГIилми» абураб цIар. Ай – ГIелмуялъул ралъад. ГIелму ва гIалимзаби рукIана Дагъистаналъул бищун кIудияб чIухIилъун. Амма гьаб нилъер заманалда гьедегIан кIудияб кIвар кьолеб гьечIо гIалимзабаз гьабулеб хIалтIуе. Гьелъул гIаксалда спорт рикIкIула миллиял приоритетазул аслияблъун. Кинаб бугеб гьелда бан мадульаллихъ бугел республикабазда гIадатиял гIадамазул ва хIакимзабазул бербалагьи?\n700 млн гъурущги харж гьабун Россиялъул "Ленфильм" компаниялъ Дагъистаналда бахъизе буго имам Шамилил хIакъалъулъ фильм.


Чанго соналъ Азербайджаналдаса Дербенталде рачIунел наркотиказул бизнесалда букIун, исана соналъул байбихьуда низам цIунулез ккураб къокъаялъул гIахьалчагIазе диваналъ цIакъго тамахаб диван гьабун бугин рикIкIунеб буго республикаялъул прокуратураялъ. Хасго гьез кIвар буссинабулеб буго гьеб къокъа гIуцIарав ва гьел наркотикал мажгиталда рахчулев вукIарав Дадашев Ирзае тамихI кьваризабизе ккеялда.\nДагъистаналъул къуваталъул идарабаз 2015 соналъул февралалда кквезе байбихьана Дербенталда мажгитги хIалае ккун накотиказул бича-хисиялда букIараб цо къокъаялъул гIахьалчагIи. Гьез аслияб къагIидаялъ бичулеб букIун буго героин, опий ва цо-цо анашаги.\nАслияб къагIидаялъ гьел наркотикал Азербайджаналдасан рачIунел рукIун руго Дербенталде. «Эркенлъи» радиоялъухъе щварал баяназда рекъон низам цIунулез цин ккун вуго гьеб такъсирияб къокъаялде гъорлъе унев 33 сон барав Султанов Новрузбег, гьесул пишацоязда гьоркьов гьев бищунго гIолохъанав вукIун вуго. Цойгидал руго 47 ва 56 соналъул ригьалда ругел чагIи.\nГьедин бищун цеве ккурав Султановас бицун буго гьезул къокъа хIалтIулеб букIараб куц, лъие ва кигIан гьез наркотикал ричулел рукIаралали. АнцIгогIан соналъ халатбахъунеб букIун буго гьезул бизнес. Чанго моцIидасан гьесулго цойгидал пишацоявги ккуна къуваталъул идарабаз, амма гьезул цохIонигияз гьеб къокъаялъул бетIерлъун вукIарав Дадашев Ирзада хурхун кинал рукIаниги баянал кьун гьечIо.\nЦIех-рехчагIаз, цебехун рехсараб, гьеб къокъаялъул гIахьалчагIазда хадуб ххалги ккун тIатинабун буго щибаб моцIица гьез наркотикал ричун бищун дагьалдасан 500 язараго гъурущ гьабулеб букIун бугин абун. Ккуразул рокъоб чIухь баниги, цойги щаклъи бугел бакIазда халгьабуниги гьел наркотикал рахчараб бакI цин батулеб букIун гьечIо хасал идарабазда.\nКъокъаялъул бетIер Дадашевасул Дербенталъул некIсияб рахъалда бугеб шигIиязул мажгиталда гьев бетIергьанаб рукъ букIин лъан буго низам цIунулезда. Гьеб рукъги мажгитгIадин хIалтIизабулеб букIун буго. Гьедин хасал хъулухъазул вакилзабаз гьеб рокъоб чIухь бан хадуб тIатинабун буго гьеб рукъ наркотикал рахчулеб бакIлъун букIараблъи. Гьеб мажгиталъе имамлъи гьабулев ГIалиев ТIагьирги вукIун вуго гьебго къокъаялъул чи.\nГьединго къуваталъул идарабазул вакилзабахъан «Эркенлъи» радиоялъухъе щварал баяназда рекъон гьеб къокъадул бетIер Дадашев Ирза цевеги жанисел ишазул системаялад хIалтIулев вукIарав чи вукIун вуго. Гьединлъидал гьес живго кквечIого вукIиналъе гIемераб хIаракат бахъун буго. Жинда хадур ФСБялъул ва наркотиказул бича-хисиялде дандечIараб идараялъул хIалтIухъаби чIун ругин, гьезие жинда хурхун провокация гьабизе къваригIун бугин абун прокуратураялде гIарзацин хъван букIун буго гьес.\nКкурал жиндирго пишацоязе лъикIал-лъикIал адвокатал ккун, гьезул хъизаназе гIарац кьун, гьез жинда тIасан баянал кьечIого рукIиналъе хIалтIи гьабулеб букIун буго.\nГьелда тIадеги Дадашевас такъсирияб къокъаялъул щивав гIахьалчиясухъаги бакIарун гIаммаб анкьго миллион гъурущ данде гьабун букIун буго, такъсирчагIаз гьединаб гIарцуда «общакилан» абула. Нагагь гьезул цонигиясул проблемаби ругони гьесие кумекалъе хIалтIизабулеб букIун буго гьеб гIарацги. Кин гьев Дадашевас полициялъухъе щвечIого вукIиналъе хIаракат бахъаниги исана марталда полициялъ ккуна гьев.\nГьеб мехалдаги адвокатасдасан ришватги кьун живго виччазавизе хIал бихьун буго гьес, амма гьелъул хIасил ккун гьечIо. Гьедин исана октябрь моцIалда цIех-рехги лъугIун диван гьабуна гьеб цебехун бицен гьабураб къокъаялъул гIахьалчагIазда тIад.\nАмма гьезул бетIер Дадашев цIакъ бигьаго ворчIанин абизе бегьула, гьесде цохIо наркотикал хIалтIизариялъул ва гьел цIуниялъул гIайиб гурони гIунтIизабичIо. Гьедин диваналъ гьев лъабго соналъ туснахъ гьавизе хIукму къотIана. Гьесул пишацоязде наркотикал рича-хисиялъул, гьел цIуниялъул гIайибги гIунтIизабун 8-ялдаса бахъараб 12 соналде щвезегIан туснахъ гьаризе хIукму къотIана.\nГьев Дадашев гьедин бигьаго ворчIиялъе гIилла кканила гьесул имгIал федералияв диванчи вукIин ва гьесул гIагарлъи жанисел ишазул системаялъул хIалтIухъаби рукIинилан рикIкIунеб буго Дербенталдаса жамгIияв хIаркатчи Руслан Пейсаховас. Гьес абулеб буго жамгIияталъул ццин бахъун букIанила гьев Дадашевасе диваналъ лъабго сон гурони кьечIеб мехалда.\nГьез интернеталдаса ахIи-хIур бахъинабун республикаялъул прокурорасде хъвадарун хадуб, гьал къоязда прокуратураялъ гьеб цебехун рехсараб наркобизнесчагIазул къокъаялъул гIахьалчагIазе диваналъ къотIараб хIукмуялда тIасан гIарз хъван буго.\nРуслан Пейсахов: «Диваналъ хIукму къотIун хадуб киналго руцIцIун чIун рукIана, прокуратурагиха гьединго. Гьелдаса хадуб моцI ине букIана, моцIидасан гьеб хIукму къануналда рекъон хIалтIизе лъугьине ккола, гьелда тIасан гIарзги хъван бажаруларо.\nЖамагIатчагIазда гьеб кинабго лъан хадуб гьез ахIи бахъинабуна гьедин гIарза хъвазе цIарал болжазул кIиго къо хутIараб мехалъ прокуратураялъ Дагъистаналъул тIадегIанаб диваналде гIарза хъвана гьеб Дербенталъул диваналъ Дадашевасе ва гьесул къокъаялъе къотIараб хIукмуялда тIасан.\nДадашевасде цин такъсирияб къокъа гIуцIиялъул, наркотикал ричиялъул гIайиб гIунтIизабулеб букIана, хадуб ракIалдаго гьечIого гьесда тIад цохIо нарокотикал хIалтIизариялъул ва гьел цIуниялъул гIайиб хутIана.\nДихъе щварал мухIканал гурел баяназда рекъон гьес щуго миллион кьун рагIула живго ворчIизе вукIине. Гьедин лъабго сонги кьун, гьелъул бащадаб жанибги бан, заман щвелалдего, шартI бихьизабун туснахъалъуса виччазе ракIалда букIун буго гьесда».


ЦIана ттучаннай ччимур журалул консерварду дур. Амма яла нахIумурну хIисав дару жура шарда дурмур. Бюхъайссар шарда жула карунних дурмур ца-ца чIумал цIуллу-сагъшиврун нигьачIисса дикIангу.\nЦи нигьачIишиву дикIан бюхъайссар шарда дурсса консервардая?\nЦинярдагу дукиялийх чIун наниссаксса зия хъанай, мяххи дакьлай дачай. Ми зия хьун кьадиртуну, хъунмасса хIаллай яхьуншиврул аьркинссар:\n1. Стерилизовать дан (щаращи дан);\n2. МикI лачIун дан;\n3. Кьакьан дан, цIил щинаву дишин.\n-ЦIил бувсса калан (квашенная капуста) яла нигьачIишиву дакъамурди тIар.\n-Яла бигьамур ва яла вихшаламур шардаллил консервану хъанай дур стерилизация (щаращи даву).\n-Шарда дан бучIиссар ахънилсса, ахъулсса, хIаллил ахъулсса.\n-Амма шарда консервировать дуллан къабучIиссар дикI, балугъ, ттуккул нисру.\n-Хъинну ялув бавцIуну, мугъаятну личIи даван аьркинссар консервировать дан нанисса ахънилсса, ахъулсса:\n-Экьинанисса щинал лув дирхьуну, ххуйну шюшин аьркинссар ми кIукIлусса щеткагу ишла дурну.\n-Банкарду, кьалакьив, марцI дурну, шюршуну, щаращи къадурну ишла мадувару.\nДакIний битияра ботулизмалул палочка дусса банкалул цукунчIавсса дахханашиву къадикIайшиву (кьанкьгу, тIингу, ранггу даххана къашайссар). Муниятур га нигьачIиссагу.\nГьаннайсса, аьркинсса тIалавшиннарай марцIшивугу дурурччуну, дуллалияра консерварду.\nСледующая публикация Пандемиялул жул дянивсса арарду гъан дунни\nПредыдущая публикация Аьрасатнал аьралуннал тарихрава


БукIараб лъикI - ккараб… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЗодире кьвагьун лъугIана байрамалъулал салютал, цIалун рахъана кагътидасан баркиял, тIасан ккараб ва рихьдае гьабураб гIинтIамиялъ сваказарурал ветераназе нахъойги щвана хIалхьи. Цойги лъагIалица,20I9 соналъул 9 май щвезегIан къан тана « КIудияб Бергьенлъиялъул»тIехь. Нилъехъа гьедин бажарунелъул-багьа тIадегIанаб кIваралъ учуз гьабун, къимат тIокIабщинаб багьараб цIалкIинисан биччан, щибаб къойил гьаризе кколел хIурматал лъагIалил цо къоялъ гьарун тун, ракI биццалъигун гIумру тIамизе. Цебе бачIана лъимерлъиялда Бергьенлъиялъул къо тIобитIулеб букIараб куц…Рогьалил зугь баккилалдего рахъунаан ниж, гIисинал байрамалде къачIадизе. Рахъинарелги кинха-шкафалъуб цIияб гIатIласалъул гордеги хIатидагIицIалги(босоножки)нижехъ балагьун рати билълъун араб гIадатлъунлъидал букIараб!\nХундерил ГIалагIарт майданалда бищунго чуял риччайги байрамалъулал тадбиралги рихьулеб борхалъи кквей букIана мунагьал чураяв инсул кверщаликь,чIама-къамизе жо букIинаби-эбелалъул борч. Нижеда тIадаб букIана гIицIго байрамалда бищунго кIарчамаллъун ва къачIараллъун рукIин.Цин-цияз кьурал кагътил гъурщалги данде рехун, мадугьалзабази-гIелбащадалгун къец бан, къокъунаан спекулянтазухъе (гьел чагIи квешго оборал, хъантIарал чагIийин кколааан дида доб мехалъ,жакъасел даранчагIи лъазегIан) бищунго тIагIамал:чIерги, гьуинаб квасквасги, маялъул багIлиги, «Бахмароги» босизеян. Цинги байбихьулааан гIемерго партияги-жоги беццун габургъанкъал рарал чагIи гаргадараб митинг.РукIунаан бадиб магIу ххулизабулел кIалъаялги. РакIалда буго, ветераназе кучIдул рикIине ниж хIадурулелъул, учительзабаз малъулаан кинавго чи гIодиледухъ рикIкIеян. Нижецаги хIаракат бахъулаан. Адабалъулаб сихIкъотIиялда цо-цоязул бахъунеб букIараб синкъиги,берал рахчулел хералги «бергьенлъилъун» букIана гIадалал нижее. Чанго батIияб майдан букIунаан гIуцIун сверухълъиялда: гьале цоялда- гугарухъаби, кIиабилелда-торгIочагIи, лъабабилелда-палугьаби! ДорегIан рихьула- гамачI рехулел, зурма-къолол сасалда кьурдулел дагьабго жо хIеккинабурал, гъежги ккун гьел рачун унел багIараб чIорто бухьарал къапIарал гIолилал.\nПалугьабазул «бацIазукьагиха» ниж хIинкъулел рукIарал гIасиго. Кодоса бахъун унаан гьез цIункIулел хIелказдаса байбихьун шагьи-параялде щвезегIан кинабго. Гьеб букIана гьунарчагIазе кьолеб «мухь». Автомобилал сайгъатазе кьечIониги, чуял риччайги букIунаан цIакъ рекIел хIал борхизабулеб, комментаторас абулебщинаб рикIкIада ругездацин рагIулеб хIисабалъул. Матацикалгун хIамулцин риччалан байрамалда.Цо нухалда Хунзахъе вачIун вукIана «зобалазул гъалмагъирчи» М. ТIолбоев, битIахъе ракI рекIеде бачIунарого рукIана киналго, рихьизарурал гьунараздаса хадуб халкъалъул руккалилъ парашютгун гьев рещтIиндал. Халкъ бакIарулаан Хунзахъе магIарул киналго районаздаса,гIурччинаб гIуру лахIчIегIерлъилеб хIисабалда! Цо гIажаибаб ас, къадру, кIодолъи букIана байрамалъул. Къо лъугIизецин бокьуларого рукIунаан гьелъул аваданлъиялъ.Ихдалил чваххунцIадалъ рачахъулааан гIицIго майданалдаса нахъе. Гьанжейин абуни, кIиго сагIтиде рикьа-риххулеб байрамалъулаб тадбиралдаса гIедегIула рокъоре, рекьи лъугIизабизеян. Къо бахъанагIан ссвине толеб буго ИчIабилеб маялъул къо магIарухъ. ГьечIо цебе гIадаб, хварал ракIалде щвезариги, чIагоязул адаб гьабиги, гIадаталги, цебетIейги, гьуинлъи-вацлъиги гъорлъ цокIалго жубан тIобитIулеб байрам. Буго гIицIго гурхIилеб гIадаб копия, релълъен-хъвай гьабун бахъараб сурат.\n» Бугелдасаги учуз\n» Паджерол Черокги гьанжесев Хочбарги…


Хасаб сияхIалде ккезе бигьаяб жо буго Дагъистаналда\n2014 соналдаса нахъе полициялъ экстремизмалъулгун хурхен букIине бегьулезул хасаб сияхIалде восарав Буйнахъск мухъалъул Эрпели росулъа Алхасов Даниялица жиндир цIар гьеб сияхIалдаса нахъе босейилан тIалаб гьабун диваналде хъвараб гIарзалъул халгьаби байбихьана талат къоялъ.\nМухIканал гурел баяназда рекъон республикаялда гьединал сияхIазде росаразул къадар анцIазаргоялдасаги цIикIкIун бугониги гьезул чангияз гьелго гIарзал хъван рукIаниги Дагъистаналда диваназ жеги киданиги гьезул халгьабун букIинчIо.\nГъоркьисала августалда инсанасул ихтиярал цIунулеб халкъаздагьоркьосеб «Мемориал» гIуцIиялъул дагъистаналда бугеб бутIаялде гIарза хъван буго Алхасовас жиндие кумек гьабейилан. Гьеб гIарзалда тохтурас хъвалеб буго Санкт-петербургалъул рагъулабгун-медицинаялъул академия лъугIарав жив 2011 соналдаса нахъе Эрпели азарханаялда тохтурлъун хIалтIилев вугила. Жив росулъе тIадвуссарабго жиндихъе бакIалъулаб полициялъул хIалтIухъан вачIанила.\nГьеб мехалъ жиндица гьесда бицанила лъадигун ва эбел-эменгун гIумру гьабулев вугин жив гьанив, живго бетIергьанаб травматалъулаб таманчаги гьелъул документалги рихьизарунила низам цIунулесда, документазул халги гьабун гьеб ярагъ цIунизе хасаб сейф босани лъикI букIининги абун тIокIаб щибниги абичIого нахъе анила гьев.\nГьелдаса хадуб 2012 соналда къуваталъул идарабаз Алхасовасул минаялъуб чIухь бан буго. Гьесул рокъоб къануналде данде кколаредухъ босараб ярагъ цIунун бугин абурал баянал ругила, гьеб бугила чIухь тIобитIиялъе гIиллайилан лъазабун буго гьез. Гьеб мехалдаги щибниги къануналъ гьукъараб жоги батичIого нахъе ун рукIун руго гьел.\n2014 соналъул июналда полициялда хасаб сияхIалде восиялъул суал дандбазе ахIун вукIун вуго гьев низам цIунулез. Мегеж кIкIвайилан абун буго гьесда полициялъулаз, гьеб кIкIвазе инкар гьабун буго Даниялица ва киназдаго лъазабун буго жив экстремизмалде, терроризмалде ва кинаб букIаниги такъсирчилъиялде дандечIарав чи вугилан. КIиго моцIидасан цIидасан ахIун вуго гьев полициялде гьеб нухалда гара-чIвариги гьабун, сурат бахъун ва килщазул лъалкIазул суратги бахъун виччан тун вуго.\nГьелдаса хадубги чанцIулго полициялде ахIун гьесде тIадецуй гьабулеб букIун буго низам цIунулез. Жидеда мун вагьабияв вукIин лъалила, дуца эрпелисезул экстремистазул къокъаялъе нухмалъи гьабулеб бугин абунила бакIалъул гIадамаз, мун экстремист вугин, хIалтIудаса вахъейилан тIалаб гьабун жидеца Дагъистаналъул сахлъицIуниялъул министерлъиялде хъвазе бугин абун тIаделъун рукIун руго гьесде полициялъулал. Жив жиндиего динги гьабун вукIунев чи вугила, экстремистазулгун хурхенги гьечIила жиндирин абуниги гьесухъ гIин тIамун гьечIо. Гьеб полициялъул бутIаялдаго мегеж къунцIизеги тIамун вуго гьев.\nГьанжеялдаса хадубги мун гьеб вагьабиязул нухдаса нахъе вилълъинчIони дур рокъобе ярагъги реххун мун кквезе вугин хIинкъизавун вуго гьев. Гьелдаса хадубги жеги чанцIулго ахIун вуго гьев полициялде гьениб ДНКялъе хIацIу, би босун буго, гьев кIалъалеб ва вилълъунеб куц видеоялде бахъун буго, телефоналъул халгьабун буго.\nГьебго ДНКялъе би кьезе дурго лъади ячейин гьаниейилан тIалаб гьабун буго Алхасовасдаса полициялъулаз. Лъади полициялде ячине тохтурас инкар гьабидал, хIалицаго ячун ячIун йиго гьей къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз. Кодоса телефонги бахъун буго гьелъул, хиджаб щайин дуца ретIунебин абун бадирчIваялги гьарун, килщазул лъалкIалги рахъун йиччан йиго гьей.\nГьел Алхасовас кьурал баяназул хагьабейилан тIалаб гьабун Россиялъул жанисел ишазул министерлъиялдеги гIарза хъван букIун буго «Мемориал» -алъ, амма полициялъулаз Алхасовасда ва гьесул лъадуда хурхун щибниги бегьулареб жо гьабун гьечIин лъазабулеб буго гьеб халгьабиялъул хIасилалда. Гьедин щиб багьана батунги гьеб иш цебетIезе биччазе гьечIин гьел къуваталъул идарабазилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Алхасов Даниялил адвокат МухIамадов Мурадица.\nМухIамадов Мурад: «Гьеб ишалда гъорлъ пачалихъалъе кIвар бугел, хасал чагIзда гурони лъазе бегьуларел баянал рукIиналъ Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъ тIалаб гьабуна гьеб Алхасовасул ишалъул халгьаби Дагъистаналъул тIадегIанаб диваналде кьейлан. Буйнахъскалъул диваналъ гьезул рахъги ккуна. Амма кинал баянал гьел, щиб информация пачалихъалъе кIварбугеблъун бугебали бичIчIуларо дида.\nОперативияб информацияйищ гьеб букIарабали, гьениб Алхасовас хабзалазда аскIосан унелъул квералги эхеде рорхун дугIа гьабуларин яги гьес дагьаб халатаб мегеж тун букIунин абурал баяналищ бищунго улкаялъе кIварцIикIкIарал ругелали. Гьединал магIана гьечIел жалги гьарун, гьаниса доре ритIун, дораса гьанире рачун базарги гьабун щиб гьабунги гьеб иш рагIалде бахъине биччаларо гьел къуваталъул идарабаз.\nАлхасов Даниял щибниги кьучIгьечIого, къануналде дандекколаредухъ гьеб хасаб сияхIалде восун вукIин гьезда жидедаго гIезегIан лъикI лъала».\nДагъистаналъул тIадегIанаб диваналда гьеб Алхасовасул ишалъул халгьаби кида букIине бугебали жеги лъалеб гьечIо.\nХалатаб мегеж - "экстремистияб" мегеж


Х1АЛТ1ИЗАРУЛАРЕЛ РАКЬАЛ ГЬЕЛ Х1АЛТ1ИЗАРУЛЕЗУХЪЕ КЬЕЗЕ ККЕЛА. - 28 Октября 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Октябрь » 28 » Х1АЛТ1ИЗАРУЛАРЕЛ РАКЬАЛ ГЬЕЛ Х1АЛТ1ИЗАРУЛЕЗУХЪЕ КЬЕЗЕ ККЕЛА.\nХ1АЛТ1ИЗАРУЛАРЕЛ РАКЬАЛ ГЬЕЛ Х1АЛТ1ИЗАРУЛЕЗУХЪЕ КЬЕЗЕ ККЕЛА.\n18 октябралда, районалъул бет1ерасул ишал т1уралев Нурмух1амад Задиевасул нухмалъиялда гъоркь т1обит1ана СПК -язул нухмалъулелги администрациялъул специалисталги г1ахьаллъараб балансалъулаб комиссиялъул данделъи. Аслияб къаг1идаялъ, гьоркьор лъун рук1ана СПК-язул маг1ишаталда хурхарал суалал.\nГьединго, данделъиялда г1ахьаллъи гьабуна районалъул бет1ерасул заместитель Шамиль Г1аммаевас, росдал маг1ишаталъул управлениялъул специалистаз, налогазул г1уц1иялъул вакилзабаз ва жалго СПК -ялъулги нухмалъулез.\nРосдал маг1ишаталъул отделалъул начальникасул заместитель Х1усен Г1умаровас баян гьабуна гьадинал балансалъулаб комиссиялъул данделъаби щибаб лъаг1алица районалъул ч1ах1иял СПК -язул х1исаб кьеялъулгун, рищиязул кампаниялда цебе т1обит1улеблъи.\nДанделъиялда гьал хадур рехсарал росдал маг1ишаталъул предприятиязул нухмалъулез: «Буц1ра» Нурмух1амад Мух1амадовас, «К1ахъ» СПК -Мух1амад Г1абдурах1мановас, «Гиничукь» СПК -Сахратула Сахуевас, «Г1ебут1а» СПК -Г1умар Х1асановас комиссиялда цебе жидеца гьабураб х1алт1улги, бугеб г1и-боц1иялъул къадаралъулги, хасалиде х1адурлъи гьабиялъулги х1исаб кьуна.\n«Комиссиялъул данделъиялда цере арал соназул гьел маг1ишатазул т1убараб экономикияб анализ гьабуна, ва гьезулго бук1инеселъулги суалал гьоркьор лъуна. Аслияблъун бугеб зах1малъи ккола гъутабазда ругел ракьал хасал бет1ергьабазда хадур рихьизарун рук1ин. Гъутабазда г1умру гьабулел г1адамазул къадар ц1ик1к1унеб буго, амма г1и-боц1ул бет1ер дагьлъулеб буго. Колхозазда хадур ругел ракьал 30-40% гурони х1алт1изарулел гьеч1о» - ян бицана Х1усен Г1умаровас.\nНурмух1амад Задиевас рак1арарал жавабиял х1алт1ухъабазда гьел г1унгут1аби т1аг1инариялъул ч1ван къот1араб суал цебе лъуна. Гьединго иш хут1ани, гьел ракьал цоги бажари бугел маг1ишатазухъе кьезе ругиланги лъазабуна.\nГьединго, СПК -язул нухмалъулезда т1адаблъун гьабуна щибаб лъаг1алида жаниб жидерго х1алт1ухъабазда цебе гьабураб х1алт1улги, х1асилазулги х1исаб кьей.\nРосдал маг1ишаталъул предприятияздаса х1акъикъияб кумек бук1ине ккела гьенир ругел г1адамазеги, гьединго гьел росабазул администрациязеги -ян т1аде жубана Х1усен Г1умаровас.


ГІадамаз витІичІев, гІадамазул кумекалдалъунги витІичІев, живго ГІиса МасихІица ва хваралъуса гьев вахъинавурав Эмен – Аллагьас витІарав чапар Павелица ва цадахъ ругел киналго диналъул вацаз хъвалеб буго гьаб кагъат Галатиялда ругел иман лъуразул жамагІатазде.\nГьаб гІасияб гІасруялдаса нилъ хвасар гьаризе ва нилъер мунагьал чуризе, Инсул амруялдалъун, ГІиса МасихІица живго рецІалие кьуна.\nНилъер Эмен – Аллагьасе абадул абадиялъго реццги цІарги! Амин!\nДун хІикмалъун вуго МасихІил баркаталдалъун иман лъезе нуж ахІарав Аллагь нужеца гьадигІан хехго рехун тедал. Нуж батІияб «рохалил хабаралде» руссун руго,\nхІакъикъаталда гьеб Рохалил хабар гуро. Цо-цо гІадамаз нуж ита-таризе гьарулел руго, ва гьез хІаракат бахъулеб буго МасихІил хІакъалъулъ Рохалил хабар мекъса сверизабизе.\nАмма, нижеца лъазабураб гуреб, цогидаб «рохалил хабар» хІатта нижеца яги зодисан рещтІарав малаикас нужеда гьеб лъазабун бугониги, – абадиялъго нагІана батаги гьеб лъазабурасе.\nНижеца цебеги абун букІана, гьале дица нахъеги абулеб буго: нужеца къабул гьабураб тун батІияб «рохалил хабар» нужеда лъазабурав чиясе абадиялъго нагІана батаги!\nДидаса гІадамал разилъизе гуреб, Аллагь разилъизейин дица гьадин абулеб бугеб. ГІадамазда дунго лъикІ вихьизеги гуро. Цебего гІадин, гІадамазда лъикІ вихьизе жал дица гьарулел рукІаралани, дун МасихІил лагълъун вукІинароан.\nНужеда лъай, вацал, дица лъазабулеб бугеб Рохалил хабар гІадамаздасан бачІараб гуро.\nИнсанасдасан гурелъулха дихъе гьеб щвараб, инсанас малъунги щвечІо дихъе гьеб. Дие гьеб ГІиса МасихІица загьир гьабуна.\nНужеда рагІанагури, жугьутІ диналда дун вукІараб мехалъ, дица гьарулел рукІарал жалазул хІакъалъулъ, – Аллагьасде иман лъуразул агьлуялъе гІасиго гІазаб-гІакъуба кьолаан ва гьеб щущахъ биххизабулаан.\nЖугьутІ диналда вукІараб мехалъ дун цеве кколаан дир халкъалда гьоркьоса гІемерал гІелбащадаздаса. ЦІакъго-цІакъ цІунулел рукІиндалха дица дирго умумузул гІадатал!\nАмма эбелалъул ургьивго дун тІаса вищарас ва жиндир баркаталдалъун жиндие хъулухъ гьабизе дун ахІарас\nдие загьир гьавуна жиндирго Вас, гьесул хІакъалъулъ Рохалил хабар дица цогидал халкъазе бицинелъун. Гьебмехалда дица цониги инсанасулгун гІакълу дандбачІо.\nДидаса цере чапарзабилъун лъугьарал гІадамал рихьизе Иерусалималдеги инчІо дун. Дун ана гІарабиязул ракьалде, цинги Дамаск шагьаралде тІадвуссана.\nГьелдаса хадуб лъабго лъагІел сверидал, дун, Кефа вихьизе бокьун, Иерусалималде ана. Гьесда аскІоб дица анцІила щуго къо бана.\nТІадегІанав ГІисал вац Якъуб гурони, цогидал чапарзаби дида рихьичІо.\nХІакъал рагІаби руго гьал дица нужехъе хъвалел. Аллагьасда лъала дица гьереси бицунеб гьечІеблъи.\nЦинги дун ана Сириялъул ва Киликиялъул ракьалде.\nГьеб заманалда дун жеги вихьун вукІинчІо МасихІиде иман лъуразул Ягьудиялда ругел жамагІатазда.\nГІицІго цогидаз бицун лъалеб букІана гьезда цеве нилъеда дандечІун вукІарав чияс гьанже тІибитІизабулеб бугин доб мехалда жинца щущахъ биххизабизехъин букІараб дин.\nДие ккарабщинабги рагІун, гьез Аллагьасе рецц гьабулеб букІана.


Къун ругьунав гьечIо | Интервью | Киназего гIаммаб Россия\nКъун ругьунав гьечIо\nГIабдулрашид Садулаев, хIежги борхун, тIадвуссана\nЭркенаб гугариялъул рахъалъ Дунялалъул чемпионаталдаса хадуб Олимпиялъул чемпион ГIабдулрашид Садулаев, борхун хIежгун, тIадвуссана ва гьабсагIаталда вуго хIухьбахъи гьабулев. Гьединлъидал цIар рагIарав гугарухъанасул хIакъалъулъ республикаялъул информациялъул алатаздасанги къанагIат гурого бицунеб букIинчIо ва бичIчIулеб букIинчIо кинаб къимат Дунялалъул чемпионаталъе, гьениб ккараб хIасилалъе живго ГIабдулрашидицагун гьесул тренер Шамил ГIумаровас кьолеб бугебали.\nГIабдулрашид вуцIцIухIун чIун вугеб заманалда, гьесул тренер Шамил ГIумаровас «Новое дело» газеталъул мухбирасулгун букIараб гара-чIвариялда гьадин абуна: «БитIараб бицани, ГIабдулрашид Дунялалъул чемпионаталде тIуван хIадур вукIинчIо. Гьеб бихьулеб букIана бащдаб финалалда ва финалалъул ункъил бутIаялда дандчIварал Кубаялдаса Пересида ва Армениялдаса Кетоевасда тIад бергьенлъи босизе гьесие захIмалъараб куцалъухъ балагьун», — ан.\n- Гьедин батани, финалалда ГIабдулрашид къезе бегьулин абураб пикру букIун батилагуриха ботIролъ?\n— БукIана. Олимпиадаялдаса хадур спортсменал гугариялде тIадруссинаризе, гьел, бугеб къуват рехун, ругьун гьаризе тIамизе захIмалъула. Гьедин ккана ГIабдулрашидилгунги. Снейдер гIадинал къуватал, залимал спортсменаздаса бергьине ккани, гIицIго Россиялъул чемпионаталда гугарун гIоларо, тIубараб лъагIелалъ гьоркьоса къотIичIого ругьун гьаризе ва батIи-батIиял турниразда цере рахъине ккола. Гьелде тIадеги ругьун гуреб цIайиялда, ай жиндие цIияблъун кколеб категориялда цеве вахъунев вукIинги хIисабалде босизе ккола.\n- Дуца рикIкIунеб буго Садулаевас Олимпиялъул хIаяздаса хадуб гIемер заманалда хIухьбахъи гьабунилан, гурищ?\n— БитIараб буго. Нилъер спортсменазе гIадатияб хIужа ккола гьеб. Цояз лъагIелалъ хIухьбахъи гьабула, цо-цоял кIиго соналъгицин ругьун гьаруларо. Олимпиялъул хIаяздаса хадуб ГIабдулрашид, жакъа цояз жидехъего ахIун, метер цогидазухъе ун, гугариги кIочон, тирулев вукIана ва тамахлъана. ТалихIалъ, цогидал нилъер атлетазда дандеккун, хехго тIадвуссана гьев ургуялде.\n- Кин букIаниги, ГIабдулрашидица лъикIаб гугари бихьизабуна Дунялалъул чемпионаталда ва бергьенлъи босизе рес букIана.\n— Къун ругьунав гьечIолъиялъ ва бергьенлъиялде бугеб гъираялъ Садулаевас ахириябги къуват ургуялда тана. Гьесул чорхолъ бугеб бихьинаб, магIаруласе хасиятаб гIамалалъги, къвакIиялъги, къуркьи гьечIолъиялъги цо лахIзаталъ кколеб букIана ГIабдулрашид Снейдеридаса бергьининцин, амма ахиралда хIухьел, жигар гIечIо.\n- Россиялъул тIасабищараб командаялъе цогIаги меседил медаль щвечIо Парижалда букIараб гугариялъул рахъалъ Дунялалъул чемпионаталда. Гьедин бугеб заманалда гугари бокьулел рукIана ГIабдулрашид бергьине вукIиналда божилъиги гьабун. Гьеб пикруялъ тIадецуй гьабулеб, рахIатхун вукIанищ нилъер Олимпиялъул чемпион?\n— Нижерги рукIана гьединалго хьулал ва Россиялъул тIасабищараб командаялъул капитан, миллияб командаялъул цевехъан вукIиналъ цо бакIаб гьир баччулеб хIисаб букIана ГIабдулрашидил.\n- Чемпионаталдаса хадуб Россиялъул командаялъул бетIерав тренер Дзамболат Тедеевас абуна, ГIабдулрашид, лъагIелалъ 97 кг цIайиялдаги гугарун, ругьунабго 86 кг цIайиялде тIадвуссине кколин. Гьелда сверухъ дур пикру кинаб бугеб?\n— Садулаевасда ракIалда гьечIо гъоркьияб категориялда цеве вахъине. Гьесда кутакалда захIмалъана Снейдеридаса къей. Гьединлъидал чанго килограммги тIаде бачIинабун, хадусеб Дунялалъул чемпионаталда американав къезавичIого толаро «Россиялъул танкас». Олимпиялъул хIаяздеги гьебго цIайиялъул категориялда ине ракIалда буго гьесда.


Горянка - МагIарулай » Страница 3 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Горянка - МагIарулай\nМуи, дур гьаркьида, гьаракь релълъарай, КочIохъан ракьалда такрарлъиларо\nДобавил(а): istina от 3-08-2015, 16:01\nГъуниб районалда тIобитIана Россиялъул мустахIикъай ва Дагъистаналъул халкъияй артистка Муи ХIасановалъул хIурматалда фестиваль\nТалихIкъараб къисмат къоролзабазул\nДобавил(а): istina от 10-04-2015, 10:46\nрекъечIел цIекIал кучIдул гIемерлъун рукIиналъ буго тату хвезабун\nТетрадалде тIинкIарал магIил гарал\nДобавил(а): progman от 8-10-2014, 23:42\nСайгидица щибаб соналда ри¬тIун рачIуна ГIай¬шатие ха¬ри¬бакIазда рижа¬рал тIугьдузул ква¬цIиги кон¬вертги…\nМун лъицаго хисизе гьечIо, хирияй...\nДобавил(а): progman от 17-12-2013, 10:38\nНиж данделъаралдаса унеб букIана\nмикьго сон. КIудияб рокьул кьучIда гIуцIараблъун букIинчIо нижер хъизан. Амма\nгьеб гIуцIун ва цIунун букIана цоцаздехун бугеб хIурматалда ва адабалда.\nКатегория: Горянка - МагIарулай, слайдер\nДобавил(а): progman от 27-11-2013, 09:32\n- Дида мун чIалгIана. Дун унев вуго. Подробнее\nДагъистан бокьана, амма...\nДобавил(а): progman от 20-11-2013, 15:51\nМугIрузулаб улкаялдаса разиго\nОгь, пакъираб пенсия\nДобавил(а): progman от 11-11-2013, 23:09\nХIалаллъи цIехолареб бакI\nДобавил(а): progman от 9-11-2013, 22:57\nЦIияб цIалул сон байбихьана.\nРиидалил каникулаздаса тIадруссарал лъималазе дарс кьолей йикIана\nгIолохъанай учительница. Подробнее\nДобавил(а): Musa от 28-08-2013, 12:37\nРосасул хоб рехун течIо\n2002 соналда Болъихъе щварав дун, сордо базе ине бакIалъул ургъалида микрорайоналдехун валагьун унев вукIана. ГохIдаса гъоркье, кIкIалахъехун балагьулеб бакIалда бугеб къулгIадухъе щведал, бер речIчIана нухда тIадехун бугеб минаялда. Дида лъалаан гьений гIумру гьабун йикIарай гIадан. Гьеб минаялъул кавуялда кIулал ран ратичIо. Дица рукъалъул цIорол рагъида цебе бугеб гьитIинабго азбаралде бер щвезабуна. Бихьана гьениб бегизабун лъураб зани ва ракIчIана кIодо чIаго йикIиналда.\nКин ралагьилел нугIзал?\nДобавил(а): Musa от 15-08-2013, 11:52\nЩуго наслуялъул кIодоэбел\n...ГIахьвахъ районалъул Къамишгъутаналъул къваридаб къватIккун ани, битIахъе Ажабикаца гIумру гьабулеб гьитIинабго минаялъул кIалтIе щола. Ниж гьенире щведал гьей егун ятана. Ниж щал ва щиб мурадгун рачIаралали гьелда бачIинахъего бичIчIичIо, амма нижеца щиб хIал бугебилан цIехедал, Ажабика хIеренго гьимана ва гIодор чIа, дир лъималиланги абун, берцинго хабар бицине лъугьана. Подробнее


ЛъикIаб хIалбихьиялдаса пайда боси\nАраб анкьалъ Дагъистаналде щвана Татарстаналъул вакилзаби\nТатарстаналдаса рачIарал гьалбадерида гьоркьов вукIана гьезул бетIер Рустам Миннихановги. Гьевгун дандчIвана ДРялъул бетIерасул ишал тIуралев Владимир Васильев. Гьел цадахъ щвана республикаялъулаб МФЦялдеги, ахирал соназда рагьарал предприятияздеги, Гьудуллъиялъул рокъореги.\nТатарстаналъул вакилзаби Дагъистаналде рачIун рукIана республикаялъул промышленниял предприятиязул хIалтIул хIалбихьиялдаса пайда босизе. Гьезулгун гьарурал цадахъал сапараздаса хадуб кIиябго регионалда гьоркьосел бухьенал щулалъизариялъул мурадалда къотIабиги гьаруна.\nАраб соналъул ахиралда дагъистаниязул къокъа ун букIана Татарстаналде. Гьениб бихьа-рагIаралдаса пайдаги босун, гьабураб хIалтIул хIасилалда Дагъистаналъул муниципалияб транспорталда кколел къварилъабазул къадар анлъго нухалъ дагьлъанин бицана Владимир Васильевас. Гьес абуна Татарстаналъул хIалбихьиялдаса хадубккунги пайда босизе ракIалда бугинги.\nХъумторхъала районалъул Тюбе поселокалда буго индустриалияб площадка. Гьенире щварал Васильевги Миннихановги ралагьана «Каспиялъул цIорол завод» (КЗЛС) АОялъулги «Мараби» ОООялъулги предприятиязул хIаракаталъухъ. «Мараби» ООО ккола Россиялъулги Италиялъулги цадахъаб завод. Гьениб лъагIалида жаниб хIадурула щагIил къаназул кIиго млн квадратияб метр.\nКЗЛС хIалтIизе байбихьана 2013 соналда. Гьениб мехелалъ хIадурула 600 тонна цIорол. Гьелъул дармие нухал гIатIид гьаризе ккеялде кIварбуссинабуна Рустам Миннихановас.\nКIиябго республикаялда буго\nДагъистаналъул Гьудуллъиялъул рукъалъул директор Аида ГIалиева дандчIвана Татарстаналъул ишцояв Ирек Шариповгун.\nГьалбадерида бихьизабуна Россиялъул халкъазул гьудуллъиялъул музейги, Миллияб парталалъулги миллиял музыкалиял алатазулги лабораторияги. Шариповасе бокьана музеялъул этнографияб хасият букIин ва гьениб улкаялъул батIи-батIиял халкъазул тарихги, миллатазул бухьеналги, маданияталъул цогоял рахъалгун хаслъабиги хIисабалде росун рукIинги.\nИрек Шариповас баркала кьуна музеялъул хIалтIухъабазе. «Дун вохарав вуго гьадинаб къанагIатаб музей Дагъистаналда батиялдаса. Гьениве щварав чиясда бихьулеб буго нилъер улкаялъул батIи-батIиял халкъазул маданияб бечелъиги гьеб бечелъиялъул кьучIлъун кколеб гьудуллъиги. Гьединаб лъай чара гьечIого букIине ккола щивав чиясул», - ан абуна гьес.\nМузеялъухъги лабораториялъухъги балагьун хадуб тIобитIана «Гьудуллъи» абураб жамгIияб советалъулги Ирек Шариповасулги дандчIвай. Рехсараб жамгIияб советалда гьоркьоре уна миллиял жамгIиятазулги «Гьудуллъиялъул рукъ» абураб ГБУялда цере гIуцIарал миллиялгун маданиял автономиязулги вакилзаби.\nАида ГIалиевалъ бицана Гьудуллъиялъул рукъалъул хIаракаталъул хIакъалъулъ. Гьелъ абуна, гьеб хIаракат гIуцIулеб бугин, миллатазул вакилзабазулгун дандги бан.\nИрек Шариповасги бицана Татарстаналда Гьудуллъиялъул рукъ рагьиялъулги гьелъул хIалтIулги хIакъалъулъ. «Гьеб рагьана миллиялгун маданиял жамгIиял гIуцIабазе пачалихъияб квербакъи гьабиялъул мурадалда. 2005 соналдаса нахъе гьелъие гIарцул кумекги гьабула Татарстаналъул бюджеталдаса», - ян абуна гьес.\nДандчIваялда къотIи гьабуна цадахъал тадбирал тIоритIизе.\nДРялъул бетIерасулги хIукуматалъулги администрациялъул пресс-хъулухъ\nПрочитано 333 раз\tПоследнее изменение Пятница, 09 февраля 2018 08:32\nДругие материалы в этой категории: « Васильев назначил Карибова первым вице-премьером Дагестана\tСессия »


Кишиневалъул диваналъ эркен гьавуна оппозициялъул лидер\nКишиневалъул диваналъ эркен гьавуна Молдовалъул оппозициялъул лидер Ренато Усатый. Прокуратураялъул вакилзабаз тIалаб гьабулеб букIана гьев ккун чIезавиялъул болжал 30 къоялъ халат бахъинаби. Амма гьеб гьари диваналъ нахъ чIвана.\nУсатыясда гIайиб гIунтIизабулеб буго Молдовалъул вукIарав премьер-министр Влад Филатилги бизнесмен Илан Шорилги телефоналдасахун калъаялъухъ балъго гIенеккиялъул. Россиялъул рахъалдеххун балагьарав оппозициялъулас къватIиб чIвазабураб аудиохъвай-хъвагIаялдаса бичIунеб буго, гьел кIиязулго коррупциялдеги Молдовалъул банказдаса гIарац бикъиялдеги хурхен букIин.\n«Нилъер партиялъул» лидер ккун вукIана рузман къоялда аэропорталда Москваялдаса нахъе вуссунеб мехалда. ГьатIан къоялда диваналъ гьесул иш гьоркьоб лъолеб мехалда, Усатыясул рахъ кколез тIобитIана диваналъул минаялда цебе митинг. Жив эркен гьавун хадув, политик цеве вахъана тадбиралъул гIахьалчагIазда.


Цены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#31\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#32\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#33\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#34\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#35\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#36\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#37\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#38\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#39\nЦены на рыбу и икру в Астрахани\t5 года 2 мес. назад\t#40


Москва мукIурлъана Мисралда авиалайнер А32I бортиялъе багьана теракт букIиналъе. ФСБялъ лъазабулеб буго, гьеб теракталде хурхен бугел чагIи кквезе кумек гьабураб информациялъухъ кьезе бугин 50 млн. долларин.\nРоссиялъул Федералияб хасаб хъулухъалъул нухмалъулев Александр Бортниковас президент Владимир Путингун дандчIвалеб мехалда лъазабуна, Россиялъул «Когалымавиа» компаниялъул лайнер Мисралъул Синай башдабчIинкIияллъиялда бортиялъул багьана кколин терактин.\nАлександр Бортников: «Нижер специалистазул информациялда рекъон, аэропланалда тIад кьвагьун буго тротилалъул эквивалент босун килограммалъул бакIлъиги къуватги бугеб бомба. Гьеб сабаблъун авиалайнер бихх-биххун ун буго гьаваялдаго. Гьеб бихьулебги буго аэропланалъул фюзеляжалъул бутIаби рортарал террориториялъул кIудияб гIатIилъиялдасаги».\nБортниковасул рагIабазда, гьеб теракт букIиналъул ракI чIун абизе бегьула.\nГьеб лъазабиялъе реакция хIисабалда Путиница абуна, гьеб кколин бищунго бидулал такъсиразул цоябин.\nВладимир Путин: « Нилъеца магIу бацIине гьечIо бадисаги ракIалдасаги. Гьеб абадиялъго нилъелъ хутIизе буго. Амма гьелъ нилъее квал-квал гьабизе гьечIо такъсирчагIи ратизе ва гьезие тамихI гьабизе. Гьел цIарккун лъазаризе руго. Нилъеца гьел ралагьизе руго кисса-кирего. Нилъеца гьел ралагьизе руго планетаялъул бокьараб бакIалда ва гьезие тамихI гьабизе буго».\nГьанже баянлъараб ракIалдеги босун, Сириялда бугеб Россиялъул авиациялъул хIалтIи халат бахъинабини щиб, гьеб хIалтIи дагьалъги къувалъизабизе бугин, гьезда бецIизабичIого хутIулареб къагIидаялдайин, жубана Путиница.\nКколищ гьеб Россиялъ Сириялда ракьдатIасаб операция байбихьизе бегьулин? Талат къоялдаго тIобитIараб пресс-конференциялда президентасул пресс-секретарь Дмитрий Песковас лъазабуна, бицен гьабулеб гьечIин гьединаб операциялъулин.\nДмитрий Песков: «Президент Путиница цо нухалъ гуреб лъазабун букIараб, Россиялъул гьениб гIицIго рагъулаб авиациялъул компонента букIине бугин ва ракьдатIасаб асаралъул бицен гьабулеб гьечIин. РакIалде щвезабила, Россиялъул рагъулалгун космикиял къуватаз жиндерго операция Сириялъул республикаялъул ракьдатIасаб рагъулаб операция тIобитIиялъе квербакъиялъе гьабулеб букIин».\nТалат къоялда информалатаз тIибитIизабураб лъазабиязда рекъон, Ракьдагьоркьосеб ралъадалъ ругел Россиялъул гумиздаса «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ жиндирго тахшагьарлъун лъазабураб Ракка шагьаралде биччан буго чанго ракета.\nЖидерго цIиял лъазабиял президентас ва Бортниковас гьарун руго I6 ноябралъул маркIачIуда. Амма Кремлалъул пресс-хъулухъалъ гьеб хадусеб къоялъ гурони къватIиб чIвазабичIо.\nГьеб гуребги Путиница лъазабуна, гьеб ишалда жидер хьул бугин «гьудулзабазул кумекалдегийин». Гьес КъватIисел ишазул министерлъиялда тIад къана гьединаб гьари бугеб хитIаб киналго партнеразухъе битIиялъул.\nИнформалатазул лъазабиязда рекъон, Синаялъул гьаваялда ккараб катастрофаялъул жавабчилъи жиндего тIаде босана Россиялда гьукъараб «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ.\nБорталда бомба кьвагьи бищунго букIине бегьулеб багьаналъун рехсолеб букIана гьелда цебе халкъаздагьоркьосел экспертаз ва официалиял хъулухъчагIаз. Гьеб версиялъул рахъ кколез аслияб аргумент хурхинабулеб букIана Сириялда тIобитIулеб операция Россиялда бецIизабизе «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъе бокьизе бегьиялда.\nАмма Россиялъул хъулухъчагIаз, гьездаго гъорлъ президентасул пресс-секретарь Дмитрий Песковас ахIулел рукIана гьеб лъугьа-бахъин Сириялда тIобитIулеб операциялда хурхинабиялдаса инкар гьабиялде. Россиялъул транспорталъул министр Максим Соколовасни байбихьудаго лъазабун букIана, Мисралъул авиациялъул экспертазул кинабгIаги информация гьечIин гьединал «гIахьучIал» тасдикъ гьарулелин.\nГьединал лъазабиял гьарулел рукIаниги, Россиялъ гьоркьор къотIизаруна Мисралде авиарейсал.\nМисралъул Шарм аш-Шейх шагьаралдаса Санкт-Петербургалде рейс тIобитIулеб «Когалымавиа» компаниялъул А321 лайнер бортана 3I октябралда Синаялъул бащдабчIинкIиллъиялда. Хвана тIад рукIарал киналго, ай, 217 пассажирги экипажалъул 7 чиги. Гьеб катастрофа кколеб буго Россиялъулги Совет Союзалъулги авиациялъул тарихалда бищунго кIудияб.\nФедералияб хасаб хъулухъалъул жамгIиял бухьеназул централъ лъазабулеб буго, такъсирчагIи кквезе кумек гьабулеб информациялъухъ шапакъат хIисабалда кьезе бугин 50 миллион долларин.\nАлжиралда авиакатастрофалда хун вуго 100 чи\nСпециалистазул ракI чIараб буго Россиялъул аэропланалда бомба кьвагьизабун букIиналда\nГерманиялъул авиалайнер бортун батизе бегьула пилотасул гIайибалдалъун\nДонбассалда Малайзиялъул авиалайнер бортизабиялда хурхараб цIех-рехх рагIалде бахъунеб буго


1. Фессалоникийцам 4:1\n1. Фессалоникийцам 4:9\n2. Петра 1:7\n1. Иоанна 4:7\n1. Иоанна 4:12\nАхиралдаги, вацал, нижедасан ругьунлъараб къагІидаялъ, гьанжелъизегІан хьвадаралго гІадин, гьанжеялдаса хадурги нуж Аллагь разилъиледухъ дагьалги лъикІ хьвадейилан ТІадегІанав ГІисал цІаралдалъун гьарулеб буго нижеца нужеда. Нужерго диналъул вацал рокьейилан дица нужехъе хъвазе ккеларо, Аллагьас малъун нужеда лъалеб бугелъул нужго цоцазе рокьизе. ТІолабго Македониялда ругел вацал рокьулелъулха нужее. Дица нужеда гьарулеб буго, вацал, дагьалги цІикІкІун цоцазе рокьейилан. муъминлъиялдеги вацлъи жубазе, вацлъиялдеги рокьи жубазе. Цоцазе рокьа, хириял, рокьи Аллагьасдасан бачІараб буго, рокьи рекІелъ бугевщинав чи Аллагьасдасан лъугьарав вуго, ва гьесда Аллагьги лъала. Аллагь лъиданиги киданиги вихьичІо, амма нилъ цоцазе рокьани, Аллагь нилъелъ хутІула ва гьесдасан бачІараб рокьиги нилъелъ камиллъула.


Терроралъул квачIаз ккун бугеб Кавказ\nЦерегIан къояз Дагъистаналда ккараб кIиго кьвагьиялдаса хадуб, цо-цо экспертаз лъазабуна, гьелда нахъа бугеб ДАГIШ терроралъул гIуцIиялъ «Имарат Кавказалъул» хIалбихьи хIалтIизабулеб бугин гьанжейилан. Амма жамгIияв хIаракатчи Къебедов ГIабасил пикруялда, кьвагьиял ккеялъе гIиллаби батIиял руго.\nДагъистаналъул «Уйташ» аэропорталдаса бугеб нухда ва Табасаран мухъалъул Сыртич росдада гIагар ккараб кьвагьияздаса хадуб цо-цо экспертаз загьир гьабуна пикру, Шималияб Кавказалда цIияб карачел терроралъул бачIунеб бугилан. Официалиял информалатаз терроралъул акталин абулеб гьечIониги, гьеб кколеб буго терроралъулаб акт.\nМасала, Карнеггил цIаралда бугеб централъул вакил Алексей Малашенкоца «Кавказский узел» сурсаталъе баян гьабухъе, изну гьечIого яргъидгIуцIаразул кьерал цIолел руго гьоркьоса къотIичIого цIиял, сверухъ бугеб хисихабизе бокьарал гIолилаз.\nГьезухъе кьолеб буго яргъидгIуцIараз жидерго хIалбихьи, гьелда тIадеги цIиял хIалбихьи бугила гьезие гIагараб Машрикъалда рукIун тIадруссарал цо-цоязухъа щолеб.\nМалашенкол пикруялда, киналго изну гьечIого яргъидгIуцIарал тIагIинарун бажарулел гьечIо.\nГьел лъугIунгутIиялъе цогидаб гIилла кколеб буго республикаялда бугеб гIодобегIанисеб гIумруялъул даража.\n29 марталда Дагъистаналда ккараб кIиябго кьвагьи ДАГIШ абураб, Россиялда гьукъараблъун лъазабураб терроралъул гIуцIиялъ тIаде босанин, амма гьез киналгоги кьвагьиял росулин жидеде тIадейин абулеб буго жамгIияв хIаракатчи, Къебедов ГIабасица.\nШималияб Кавказалда цIияб терроралъул карачел бачIунеб бугила, гьелъие гIиллаби ругила тIибитIараб коррупция, террористазул социяалияб база тIагIун букIин ва жамгIияталда гъорлъ ругел социалиял проблемаби.\nЦогидаб рахъалъ, тIолго дунялалда батIи-батIиял гIисинал такъсирчагIазул къокъаби цолъулел ругила ДАГIШалъул байрахъалда гъоркь. Дагъистаналъул изну гьечIого яргъидгIуцIаралги батIа тIун хутIичIила гьелдаса.\nАхирал соназ тIалъилъ бицунеб бугила Дагъистаналда террор тIагIинабизе кIвеялъул, амма гьезул тIаде кьолел официалиял баяналги хIакъикъатги батIи-батIияб бугила. Чанго соналъ цебего бичIчIулеб букIанила, хадубккун цIияб карачел букIине букIин терроралъулин баян гьабуна Къебедовас «Эркенлъи» радиоялъе.\nГIабас Къебедов: «Жакъа кколеб бугеб жо букIине букIиналъул бицунеб букIана дица доб заманалдаго. Экстремистиял идеяби цIакъ тIиритIарал руго гIолеб гIелалда гъорлъ. Аслияб гIилла буго диниял чвахиял ва гьеб рахъалъ битIараб къимат кьезе кIолел чагIи тIалъиялда гьечIолъи ва тIалъиялъ цо чвахи официалияб битIараблъун тун, хутIарал нахъегIан цун тей.\nДоб заманалдаги, ракълилаб гIумруялде гIадамал руссинариялъул комиссия хIалтIулаго, гьеб комиссиялъул вакилзаби рукIана жидерго мурадазе гIолон хIалтIи гьабулел гIадамал. Кинал гьел мурадал – цоязе щвана коррупциялъул нухаздаса гIарац, цогидал депутаталлъун рахъана.\nХадубккун, Сириялде гIолилал ине байбихьараго, гьенире унел чагIи гьукъичIо низам цIунулез. Гьел гьукъичIо, гIаксалда, гьел гьенире ине гьесизарулел рукIана. ХIасилал рихьулел руго жакъа».\nКъебедовас баян гьабухъе, социалияб ритIухълъи гьечIолъи ва тIекъаб куцалда гьабулеб ракълиялаб гIумруялде тIадруссинариялъул политика букIаго, изну гьечIого яргъидгIуцIарал тIагIине рес гьечIо. Пачалихъалда къанун бихьизабулел чагIи, кинабго жидедаго гъоркье бачун, халкъ ихтиярал гьечIогон, мискинго букIаго, тIагIунарила реакция.\nЦогидаб, террор тIагIунеб гьечIолъиялъул гIилла бугила гьеб тIагIин хIажат гьечIел чагIи рукIин. 2000 соназул авалалда бижизабураб рагъулаб жанавар жакъа кутакалда кIудияб гIун бугила, гьеб гIорцIизабизе, терроралда данде къеркьеялъеейилан абун биччалеб гIарац хIажалъулила.\nГIабас Кебедов: «ГIуцIун букIараб низам цIунулеб жанавар кутакалда кIодолъун буго. Хасал операцияби тIоритIизе ва цогидалде биччалеб кIудияб гIарац кIкIунеб буго гьелъ. ГIарац гуребги, гьеб буго гIорхъи гьечIеб кверщел.\nБокьараб гьабизе бегьулеб, бокьарав чIвалев, бокьарав ярагъ рехун жанив тIамулев, бокьарав викъулев вуго. Гьел лъицаго жавабалдеги цIаларо. Халкъалъ гьеб проблема бахчун, жаниб гъанкъун букIиналъегIолон, гьеб кибего тIагIун гьечIо, цо къоялъ гьелъул киб бугониги дандерижи букIинчIгого букIинеги рес гьечIо.\nЩиб хадуб букIинебин абулеб буго, дида ккола, жиндир заманаялъ, Зарема ХIасановалъ абухъе, иш бачIине буго, хIинкъи гIададисеб жо лъугьараб хIалалде».\nПачалихъалъ жакъа тIасанги бакIаздаги эркенаб чвахиялде биччан бугила иш, гIолилазул политика, ракълилаб гIумруялде руссинари – гьеб бугила гIицIго формалияб куцалда тIобитIулеб.\nЖакъа цо-цо баяназда рекъон, 100 000 чи вугила Дагъистаналда хасал сияхIазде росарал. Къебедовасул пикруялда, ритIухълъи гьечIого гIемер хIехьехе рес гьечIо халкъалъ ва пачалъихъалда гьеб бичIчIилин абураб хьул хутIулеб бугила.


Дагъистаниял гΙедегΙулел гьечΙо Страсбургалде\nСтрасбург. Европаялъул инсанасул ихтиярал цΙуниялъул сверун диван\n«Правовая Инициатива» абураб инсанасул ихтиярал цΙунулеб гΙуцΙиялъул Москваялда партнер «Астреа» гΙуцΙиялъул хΙисабалда жакъа Страсбургалда бугеб Инсанасул ихтиярал цΙуниялъул европаялъул диваналде (ЕСПЧ) бищунго гΙемер хитΙабал гьарулел руго Россиялдаса. Гьенире гΙаразаби хъвалезул аслияб къадарги буго Шималияб Кавказалдаса. Гьедин бицана гьеб гΙуцΙиялъул юридикияй директор Анастасия Кушлейкоца.\nАнастасия Кушлейко рагΙабазда рекъон, Шималияб Кавказалда бищунго хΙалуцараб хΙал Дагъситаналда бугониги, Евродиваналде гьенисан рачΙунел гΙарзаби чачаналъа рачΙунелдасаги дагьал руго.\nСтрасбургалда бугеб Европаялъул инсанасул ихтиярал цΙуниялъул диваналде гΙарзаби хъвалезул аслияб къадарги рагΙула Шималияб Кавказалдаса. Гьеб гΙуцΙиялъул юридикияй директор Анастасия Кушлейкол рагΙабазда рекъон, Шималияб Кавказалда бищунго хΙалуцараб хΙал Дагъистаналда бугониги, Евродиваналде гьениса рачΙунел гΙарзаби чачаналъа рачΙунездаса дагьал руго.\nЭР: ТΙоцебесеб суал кьолеб буго нужер гΙуцΙиялъ Инсанасул ихтиярл цΙуниялда сверун европаялъул диваналде гΙадамазул гΙарзаби кьезе кумек гьабулеб букΙиналда бан. Аналитиказул къиматалда жакъа Чачаналъ гΙуралъ гΙодобе биччараб ахΙвал-хΙал буго. Дагъистаналда гΙагсалда тΙокΙал чΙечΙого кьвагьи-гΙанхъиял, тΙадекΙанцΙиял, гΙадамал рикъи, гьезие гΙазаб кьей ва цогидал лъугьа-бахъинал загьирлъулел рукΙуна. Гьелде балагьун абизе бегьулищ жакъа Инсанасул ихтиярал цΙуниялда сверун европаялъул диваналде хитΙабал республикаялдасан гΙемерлъун ругин абизе? Кинаб хасияталъул рукΙунел аслияб къагΙидаялда гьединазул гΙарзаби?\nАнастасия Кушлейко, «Правовая Инициатива» идараялъул партнер «Астреа» гΙуцΙиялъул юридикияй директор\nАнастасия Кушлейко: "Нижехъе хитΙабал гьарула гΙемер. Аслияб къагΙидаялда гьел хурхарал рукΙуна хΙал гьабун рачун ун, хадур кире ккаралали лъачΙого тΙагΙиналда, ккураб мехалъ гΙазаб кьеялда, къокъго абуни, арест гьабулеб мехалдаги арест гьабун хадубги зулму гьабиялда. Амма, ракΙалъе гΙолареб жо ккола, гΙарзабазул киналго гурел щолел Европаялъул диваналде. Сунда бараб гьеб бугеб? Нагагьлъун низам цΙунулел идарабаз ккурал эркен гьарулел ругони, гΙадамаз жидерго гΙарзаби нахъе росулел руго нижехъа яги байбихьарал процедураби гьоркьор къотΙизарулел руго. Щай? Щайгурелъул хΙинкъи хутΙулеб буго жидерго гΙага-божаразул гΙумруялда хурхун. Гьедин гΙемер гΙарзаби хутΙула Европаялъул диваналде щвечΙого. Гьединабго хΙакъикъат буго гΙадамал кире ккаралил лъачΙого тΙагиΙналда банги.\nНижеца чанги байбихьулеб буго хΙалтΙи балагьалде ккаразул гΙарзабазда рекъон. ГΙагаразде тΙадецуй гьабулеб буго. Гьез нижехъа нахъе росулел руго документал. Проблемаби рагΙалде рахъун рукΙиналъгуреб, гьезие хΙинкъиял кьун, тΙадецуй гьабулеб букΙиналъ. Гьеб гьабулеб буго гьезда гΙарзаби нахъе россизариялъул мурадалда. ГΙарзаби цΙакъ гΙемер руго, амма хΙассил гьитΙинаб буго. ЦΙакъ хΙалуцараб ахΙвал-хΙал букΙаниги, Дагъистаналдасан Европаялъул диваналде щолел гΙарзабазул къадар гьитΙинаб буго.»\nЭР: Кинаб бугеб нужехъе бачΙараб ахирисеб гΙарза Дагъистаналдасан? Гьелда бан хΙалтΙи унеб батани, божулищ мун гьеб кьурал гΙадамалги нужги мурадазде щвезе рукΙиналда?\nАнастасия Кушлейко: "Дагъистаналдаса нижехъе ахирисеб хитΙаб букΙана февралада. Гьеб хурхараб буго МахΙачхъалаялда кΙиго вас киве ккаравали лъачΙого тΙагΙиналда. Гьел рикъун руго къад, киназулго берзуда цере, базаралда аскΙор. Дида ккола гьеб ишалда икъбал щвезе бугин. Инсанасул ихтияразул европаялъул диваналде гΙарза кьезе гьезул гΙагаразе кумек гьабулаго нижеца хΙалтΙизабуна хасаб къагΙида. Гьезулалда релъарал лъугьа-бахъинал загьирлъарабго гΙарза битΙани, гьеб диваналъ къабул гьарула киналгΙаги тΙокΙал ишал тΙалаб гьаричΙого гьединал гΙарзаби. Гьелъие къваригΙунаро улкаялда диваналъул киналго инстанциябазул хукΙмаби. ГΙадатияб къагΙидаялда Европаялъул диваналде хитΙаб гьабизе бегьуларо Россиялда диваналъул системаялъул киналго даражаби нахъ тун хадубгурони.»\nЭР. Нижер радиоялъе комментариял гьарулел балагьалде ккарал чанги гΙадамал бицунеб рукΙуна, жидеда лъаларила кинаб къагΙидаялда ЕСПЧ-ялде гΙарза кьезе кколебали. Цингиги нилъер диваналъул системаялъул киналго даражаби нахъ теялъеги цΙакъ гΙемер захΙмалъаби хΙехьезе кколилан бицунел рукΙуна гьел. Гьединлъидал дуца загьир гьабураб ахирисеб информация цΙакъ пайдаяб информация букΙине батила Европаяллъул диваналде гΙарзаби кьезе ракΙалда бугел гΙадамазе.\nАнастасия Кушлейко: "У, гьеб битΙараб буго. Гьенибе хитΙаб гьабизе бегьула, жибго хΙужа загьирлъулеб мехалда. Гьенибе гΙарза кьезе бегьула рехсарал диваналъул системаялъул инстанцияби гьоркьор риччан битΙахъего, гьеб диваналъул оперативиял галиялда, хΙукмуялда балагьалде ккарав чиясул гΙумру бараб бугилан абураб ахΙвал-Ιхал загьирлъулеб мехалда. Гьеле дица рехсараб МахΙачхъалаялда васал тагΙиналда хурхараб гΙарза нижеца гьенибе дурусго гьединаб къагΙидаялда щвезабуна Страсбургалде. Дида бихьухъе гьел гΙолохъаби тΙагΙаралгΙадал хΙужаби гьанже Дагъистаналъе гΙадатиял руго.\nГьеб хΙужаялда хурхун ЕСПЧ-ялде нижеца хитΙаб щвезабуна марталда. Гьелда хадуб гΙемер заман ине течΙого гьелъ жиндирго тΙоцересел суалал кьуна россиялъул федералияб хΙукумуталъе. Гьединаб къагΙидаялда нижее ресгΙаги щвана хΙукматалдасахун кинаб къагΙидаялда цΙехх-рехх унеб бугебали лъазабизе. Гьанже хΙукуматалда тΙадаб буго 10 сентябралде официалияб къагΙидаялда диваналъул суалазе жавабал кьезе. Кин унеб бугеб цΙехх-рехх, щиб гьабураб гΙайибиял чΙезариялъе.\nАхирисеб соналда нижеца кΙудияб кΙвар кьолеб буго, ЕСПЧ-ялъул хΙукму тΙубазабулаго, миллияб даражаялда цΙех-рех халат бахъинабиялда хадуб хал кквеялъе. Гьеб мурадалда нижеца нижерго идараялда рагьана цΙияб хасаб бутΙаги.»\nЭР: Логикаялда рекъон, Дагъистаналда бугеб ахΙва-хΙалалде балагьун, унгоги жакъа гьенисан рукΙине кколаан Евродиваналде кьолел гΙарзабазул аслияб къадар. Амма дуца абулеб буго, бищунго гΙемер хитΙабал чачаналъа ругин. ГΙадамазде тΙадецуй гьабулеб букΙингуреб, цогидаб багьана бугиш гьелъие, дур пикруялда?\nАнастасия Кушлейко: «У, дир къиматалдаги, Дагъистаналда жакъа чачан республикаялде дандеккун, гΙуралъ хΙалуцараб буго ахΙвал-хΙал. Амма чачаналъан гΙарзаби гΙемерал рукΙин жакъасеб ахΙвал-хΙалалда хурхараб гуро. Гьел гΙарзаби руго аслияб къагΙидаялда хурхарал чачаназул кΙиабилеб рагъалъул мехалда лъугьа-бахъунеб букΙаралда. Бищунго гΙемер гΙарзаби рукΙана 2000-2002 соназ кьурал. Гьелда хадуб хехаб къагΙидаялда дагьлъизе байбихьана гьенисан гΙарзаби.»\nЭР: Европраялъул диваналъул хΙукмуялда рекъон Россиялъ букΙине кколеб къагΙидаялда кьолеб буго гΙадамазе тΙад лъураб гΙакΙабазул гΙарац, моралиябгун материалиб компенсацияби. Кколищ гьеб инсанасул ихтиярал цΙуниялъул рахъалъан гΙемер проблемаби рукΙиналда россиялъул тΙадтарал мукΙурлъулел ругин абураб жо?\nАнастасия Кушлейко: "Узухъда, Европаялъул диваналъул хΙукмаби хурхарал гьечΙо гΙицΙго гΙарац бахъиялда. Гьелъ къотΙараб хΙукмуялъул кΙабилеб бутΙа хурхараб букΙуна , такрар гьабила, цΙех-рех миллияб даражаялда халат бихъинабиялда. Гьеб бугоха дурусго Россиялъ жакъа кΙвар кьечΙого толеб рахъ, дицани жубала, кинабгΙаги кΙвар абун. Гьединаб рагΙалде рахъинарурал ишал риккине бегьула квералъул килщал риккун. Нижер гΙуцΙиялдасахун унел риккун гуребги, тΙолабго Шималияб Кавказалдасан ишазда хурхунги.\nДица бицен гьабулеб жо хурхараб буго, гΙарза кьурав чиясе пайдагун хΙукму Европаялъул диваналъ къотΙани, нилъер рахъалъ къанун хвезабун букΙиналда мукΙурлъун, цΙехх-рехх хΙакъикъат батизегΙан халат бахъинабизе ккола. Россиялъ кинабгΙаги цΙехх-рехх гьабуларо хадуб. Систематикияб къагΙидаялда кьолеб букΙуна гΙарац, амма систематикияб къагΙидаялда инснасул ихтиярал хвезарулел рукΙиналдаги мукΙурлъуларо гьеб. Гьеб гуришха унго-унгояб балагь кколеб!"


Шималияб Кавказ, Декабрь 16, 2014\nТалат къо 16 Декабрь 2014\nФСБ: Волгоградалда теракт гIуцIарав чIвана Дагъистаналда\nДагъистаналъул Гъарабудагъкент мухъалда чIван вуго араб соналъул декабралда Волгоградалда гьарурал терактал гIуцIаравин абулев Залитинов Мурад. Гьедин лъазабулеб буго ХIинкъи гьечIолъи цIуниялъул хъулухъалъ. 12 декабралда Гъарабудагъкент мухъалъул Гурбуки росулъ гьевги, жеги щуго изну гьечIого яргъидгIуцIаравги сверун ккун рукIана гьеб росулъ бугеб минаялда жанир.\nРоссиялъул инсанасул ихтиярал цIунулезул рахIат хун буго Чачанлъиялда изну гьечIого яргъидгIуцIаразул кьеразулъ рукIиналда щаклъи бугезул гIагаразул рукъзал рухIулел рукIиналда.\nЧачаналъ рухIулел руго "рохьилазул" гIагаразул рукъзал\nУкраиналъул хIинкъигьечIолъи цIуниялъул идараялъ такъсир гьабиялъул иш рагьун буго Чачанлъиялъул бетIер Къадиров Рамазанида тIад. Гьелъие гIиллалъун ккун буго халкъиял депутатал Юрий Березае, Андрей Левусие ва Игорь Мосийчукие Къадировас хIинкъаби кьей. Жиндирго иргаялда Россиялъул цIех-рехалъул идараялъги рагьун буго Украиналъул рехсарав лъабго депутатасда тIад такъсир гьабиялъул иш.\nГрозный: лъица ва щай гьабураб гьужум?\nХамиз къоялъул радакь Грозный шагьаралде гьабураб тIадекIанцIиялда сверун жеги хутIулел руго гIемерал суалал. Официалияб куцалда тIадекIанцIарал тIагIинарунин лъазабуниги гьеб хасаб операциялъул мухIканлъаби жеги кватIире загьир гьарун гьечIо.\nГрозныялдаса ахирисел баянал\nГрозныялда 4 декабралъул сардилъ изну гьечIого яргъидгIуцIаразда ва низам цIунулезда гьоркьоб ккараб рагъулаб тунка-гIусиялъул хIасилалда, цересел баяназда рекъон, чIван вуго 10 полициявги, 9 тIадекIанцIи гьабуравги. Лъукъун вуго 28 полицияв.\nГрозный къасисеб рагъулъ ва гьелдаса хадуб\nГрозныялда 4 декабралъул сардилъ рагъулаб тунка-гIуси ккана изну гьечIого яргъидгIуцIаразда ва низам цIунулезда гьоркьоб.\nГрозныялда рагъулаб тунка-гIуси\nГрозныялда 4 декабралъул сардилъ рагъулаб тунка-гIуси ккана изну гьечIого яргъидгIуцIаразда ва низам цIунулезда гьоркьоб. Шагьаралъул гIадамаз бахъараб профессионалияб гуреб видеоялда бихьулеб буго сардилъ гьенир кьвагьулел рукIарал кунчIулел гулбузул мухъал. Радал бахъараб видеоялда бихьулеб буго чанго рукъ бухIулеб. Нухмалъиялъ лъазабулеб буго кIиябго рахъалдасан ичIго чи хванин гьеб тунка-гIусиялдайин.\nA gun battle erupted between militants and security forces early on December 4 in Grozny, the capital of the Russian republic of Chechnya. Amateur video released by Reuters shows tracer rounds and heavy exchanges of fire overnight, while footage from the morning shows smoke rising from buildings.\nИнтернеталда экстремистиял цо-цо сайтазда кьун буго Шималияб Кавказалда изну гьечIого яргъидгIуцIаразул лидерлъун вукIарав Доку ГIумаровасул ахирисеб абулеб видео. Гьелда гьес какулеб буго Эркенлъи Радиоялъул чачаназул хъулухъ ва ахIулел руго цоцалъ рукIарал рагIирекъонгутIиялги жалго тун гIаммав тушманасде данде цолъизе. Цолъун рукIарал Шималияб Кавказалда ругел яргъидгIуцIаразда гьоркьоб рикьел лъугьун букIана ГIумаровас «Имарат Кавказ» гIуцIулеб букIиналъул лъазабураб мехалда. Гьанжеги ракIкIулел руго гьел иргадулаб нухалъ рикьиялъул гIаламатал.


Гьеб буго социалияб министерствоялъул масъала, лъай-кьейялъул гуреб. ХIасил калам киналго унтаби руго унтараб социализмаялъулги - ришват босичIого хъулухъ гьабизе кIолареб, гIалхулаб капитализмаялъулги - рес гьечIолъиялдаса пайда босун халкъ хIулулеб, хIасилалда рижарал.\nГьеб ахIвал-хIалалдаса рорчIизе нухал ралагьулел руго ГIабдулатIиповас. Гьелде ахIулел руго муниципиалалалги. Щолеб бугищ гьезухъе бетIерасул тIалаб абураб суал хутIулеб буго рагьараблъун. Хабар лъикIаб рагIайги.


Хехлъиялъ лъикIалде рачунаро\nРос чIвазе къасд гьабуралъухъ кьураб микьго сон\nЦоязе 8 март буго кIудияб байрам, цогидазе - гIадатияб къо. Амма руго гIадамал гьединаб рикьа-къотIи гьабизе рес гьечIелги. Гьединаллъун ккола, масала, Гъизилюрт шагьаралда бугеб руччабазул колониялда ругел руччаби. Гьенир, батIи-батIиял такъсиразе гIоло жанир тIамурал 100-ялдаса цIикIкIун руччабазда гьоркьор руго магIарулалги. 105 статьяялда (цебеккунго ургъун чи чIвазе хIадури) рекъон, 8 соналъ туснахъ гьаюрай, 30 сонил ригьалда йигей магIарулалъулгун буго нижер жакъасеб гара-чIвариги.\n«Дун гьаюна гIайибчIвазе бакI гьечIеб, парахатаб хъизамалда», - ян бицана ГIайшатица. «Дир руго лъабго вацги лъабго яцги. Школалда цIализе дун квешай йикIинчIо, цIалана ункъилазда. Школа лъугIун хадуб хьвадана медсестрабазул курсазде. Гьелдаса хадуб, гIемер бокьичIониги, кьуна ригьнаде. Гьабуна кIиго лъимер, бана нижго бетIергьанаб мина. Материалияб рахъалъги щибго къварилъи букIинчIо. Кинабго унеб букIана берцинго. Амма заманалдасан росас байбихьана гIиси-бикъинал, кодоре росизе гIечIел жалазе гIоло кьабизе, чорокал рагIабаздалъун семизе, гьудул-гьалмагъзабазда цее дун чорок гьайизе, къватIиб бахъараб ццим рокъоб дида бецIизе. Гьедин, лъималазе гIоло кинабго хIехьон, ана 11 сон. Чара къосиндал, цо-цо унаан дирго эбел-инсухъе, тIокIаб гьабиларин гьезие бихьинчиясул рагIиги кьун, гьарун ячунаан нахъе. Цо нухалъ нижехъе ячIана дир гьудул. Гьелда лъалаан нижер рокъоб лъугьун бугеб ахIвал-хIал, росас дун хIакъир гьаюлеб куц. Гъос юхиялъ, гьумер гьорон йигей дида гьудулалъ абуна щайила мун гьебги хIехьон чIун йигей, нахъе инго бигьа букIинарищин. Дица абуна нахъе унги толей гьечIин, гьабизе жоги лъаларин абун. Жинда лъалин, жинца рекъезабилин абуна гъолъ. Къокъго абуни, рос чIвазе хIукму ккана. Гьудулалъ гьелъул хIакъалъулъ бицун буго жиндирго росасда. Гьесги бицун буго дирасда. Гьеб хабар щвана цIех-рехалъул органазде, дун ккуна, гьабуна суд ва йитIана колониялде».\n- Судияс 8 сон кьолеб бугин абидал, кинаб асар дуе лъугьараб?\n- Судалда дир росас абун букIана дун жаний тIамизайи жиндир мурадги гурин абун. Кин бугониги, дида лъалаан дун туснахъ гьаюлеблъи. ГьадигIан гIемер кьеларин абураб хьул букIана. Судияс 8 сонин абидал, ботIролъ цо жо кьабураб хIисаб ккана.\n- Байбихьуда ругьунлъизе кIоларого йикIанищ туснахъалда?\n- СИЗОялда йигеб заманалда, лъималги аскIор гьечIого, кутакалда захIмат букIана. Гьание ячун хадуб, хIалтIудеги (колониялъул столоваялде) лъугьун дагьаб бигьалъана.\n- Гьаниса эркенлъиялде буго дагьабго манзил, ай 50-гIанасеб метр. Амма, гьелдаго цадахъ, гьенибе буго цIакъго кIудияб «манзилги» - 6 лъагIелгIанасеб заман. ЗахIмалъулищ гьеб хIакъикъат къабул гьабизе?\n- ТIоцебе захIмалъулаан. Кьишни базе борхалъиялде яхарабго, рихьулаан минаби, эркенлъиялда ругел гIадамал,… доеги балагьун, гIодулаан дун. Гьанже ругьунлъана - дида кутакалда лъикI лъала, кигIан бокьаниги, заман щвечIого дун гьаниса къватIие йиччалареблъи. Дирго гъалатIазул гьир баччизе, гьезул жаваб кьезе ккола дица.\n- ЧIужугIаданалда рекъолеб бакI бугищ туснахъ?\n- ГьечIо. Гьание ккедал, хисула чIужугIадан, хола нерваби, сахлъи, къадру-къимат. Туснахъалъ щибго лъикIаб жо кьоларо. Гьаниса щвараб пайда буго цо – бичIчIана гIемераб, хIисаб гьабуна гIумруялъулъ ккараб мекъаб-тIекъалъул, риччарал гъалатIазул. Туснахъалда йикIарай чIужугIадан абураб цIарги гIодобе ккараб къадруги кин дица баччизе бугеб? Гьелъул ургъел гьабсагIаталдаго буго дие.\n- Дурго хIалбихьиялъул кьучIалда, гьанире ккечIого рукIиналъе гIоло щиб дуца абилеб эркенлъиялда ругел руччабазда?\n- Щиб кканиги, гIедегIуге, гьабе сабур, хIехье захIмалъи. Дир мисалалъги бицуна, дидаги гьеб кутакалда бичIчIана, хехлъиялъ лъикIалде рачунаро. КигIан къваридаб хIал бугониги, цо сабаб камун, гIатIилъиялде нух тIагIун букIунаро.\n- Бихьизабураб заманалда рекъон, эбел-эмен, лъимал рачIунищ духъе яги гьел нахъе кIанцIунищ чIарал?\n- Лъимал рихьизе толаро росас, гьезда бицунги гьечIо дун йигеб бакI. РачIуна эбел-эмен, яцал-вацал.\n- Эбелалъги дуцаги сундул хIакъалъулъ бицунеб?\n- Сундул бицинеб, дой гIодула, дун гIодула. Гьанже гьабизе жо гьечIин, хIехьон йикIайин абулаха.\n- Дуца эбелалда?\n- ТIасалъугьа… Гьел руго кидаго дица абулел рагIаби.\n- ТIасалъугьине дуца гьабураб жо гьечIин абулаха гьез. Гьедин абуниги, яс туснахъалде ккеялдаса захIматаб щибха букIинеб эбел-инсуе.\n- Кин унги ина заман, тела туснахъ, юссинищ росулъе?\n- Лъабго лъагIалидасан дир ихтияр букIуна, болжал лъугIилалде, шартIияб къагIидаялда эркенлъиялде йиччаян абун гIарза хъвазе (УДО). Гьедин гьабизе рес щола мисалияб, низам хвезабичIеб хьвада-чIвади бихьизабуни. Гьелде бугоха дир кIудияб хьулги. Аллагьас хъван батани, УДОялда рекъон тела туснахъ, рачун дирго лъималгун, йикIина парахатаб, берцинаб гIумруялда. Ина эбел-инсухъе щвезе, дагьаб заманаялъ гьезда аскIойги чIела, амма росулъ чIеларо, гьалдаса хадуб дида кIвезе гьечIо доба гIумру гьабизе.\n- Гьале тIаде щолеб буго 8 март. Дуе гьеб кинаблъун букIине бугеб: цогидал къоялго гIадинаб гIадатияблъунищ яги…\n- Эркенлъиялда гьеб букIана байрам, жание ккун хадуб… дие гьелъул батIалъиго гьечIо. Гьаниб жаниб гьелда хурхарал тадбиралги тIоритIула, амма дир рекIелъ байрамалъул рохел гьечIо.\n- Кида лъанги лъамалаздаги лъала дур къисмат. Лъан хадуб ясалъ дуе кьуни «Щай, эбел»? абураб суал, кинаб жаваб дуца кьелеб?\n- КигIан къокъаб батаниги, гьеб буго дие цIакъ захIматаб суал, гьелде дун хIадурго гьечIо…\nПрочитано 2593 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 12 марта 2018 14:22\nДругие материалы в этой категории: « Волонтеразул сон - 2018\tОгь, эбелалъул ракI... »


Митрохиница ФСБ ахIулеб буго Къадировасда тIад такъсир гьабиялъул иш рагьизе\nЧачанлъиялъул бетIер Къадиров Рамзанида тIад экстремизмалде ахIиял гьаруралъухъ такъсир гьабиялъул иш рагьизе тIалаб гьабулеб буго «Яблоко» партиялъул Москваялъул бутIаялъул нухмалъулев Сергей Митрохиница. Гьес гьединаб гIарза битIун буго ХIинкъигьечIолъи цIуниялда сверун Федералияб хъулухъалде ай ФСБялде. Гьес гьединго тIалаб гьабулеб буго гьеб суалалъулъ Къадировасул рахъккун кIалъаралщинал пачалихъиял хъулухъчагIиги гьединабго жавабчилъиялде цIазе.\nФСБялъул бетIер Александра Бортниковасул, генералияв прокурор Юрий Чайкал ва Россиялъул президент Владимир Путинил цIаразда хъвараб гIарзаялда Митрохиница кIвар буссинабулеб буго 2016 соналъул январалда Чечанлъиялъул бетIерас оппозициялъул вакилзабазде «хиянатчагIийин» гIемер абун букIиналде ва Грозныялда букIараб митингалда гьелго рагIаби игIланазда хъван рукIараблъиялде.\n26 январалда Митрохин ва жеги кIиго чи полициялъ ккун вукIана Къадиров рехизе тIалабгун пикет гьабизе рахъаралъухъ.\nГьелдаса хадуб Митрохиница лъазабуна Къадировас оппозициялъе кьолел хIинкъаби живго лъикIав лъугьун гьабулеб иш гурин, гьеб бугин президентгун ва гьесул администрациягун дандбан гьабулеб ишин.\n12 январалда Къадировас системалъул гуреб оппозиция «халкъалъул тушбаби» ругин лъазабун букIана. 31 январалда гьесго жиндирго Инстаграмалда кьун букIана оппозиционерал Михаил Касьянов ва Владимир Кара-Мурза снайперасул тункIица гIужие росараб видео.\nОппозиционераз гьеб видео лъазабуна «жиндирго рокьукълъиялъул кьучIалда пачалихъияв хIаракатчи чIвазе хIинкъаби кьейлъун» ва абуна низам цIунулезде гIарза хъвазе бугин жидецайин.\nГьеб видеоялде букIараб реакция «истерика» бугин ва жив «къанунал цIунулев чи хIисабалда» диваналда цеве бокьарал жиндир рагIабазул жаваб кьезе хIадурав вугин лъазабуна Къадировас.\nОппозициялъе гьесул ахирисел хIинкъабикьеялъе комментарий кьезе инкар гьабулеб буго Кремлалъ.


БакьагьичӀиса ЧӀанкӀа — Википедия\nБакьайчӀиса МухӀаммадгӀалил ЧӀанкӀа (Тажудин)\nБакьайчӀи, Дагъистаналъул вилаят, Россиялъул империя\nВади-ФатӀима, ХӀиджаз, ГӀусманияб империя\nцо яс, гьитӀинго хварай\nяцал: Хажа ва Патуч\nГулишатиде, ГьаракӀунисей, Сайгидул БатӀалиде\nБакьайчӀиса МухӀаммадгӀалил Тажудин ялъуни БакьайчIиса ЧӀанкӀа (1866, БакьайчӀи, Дагъистаналъул вилаят, Россиялъул империя — 1909, Вади-ФатӀима, ХӀижаз, ГӀусманияб империя) — аваразул кӀудияв шагӀир, авар адабияталъе кьучӀ лъуразул цояв.\n2.1 Ахирисел сонал\n2.2 Хвараб ва вукъараб бакӀ\nШагIирасул гIумруялъул ва хъвадурухъанлъиялъул бицунаго кIвар бугеб суалалъул цояблъун ккола гьесул цIар. Гьев шагIир, лирикчи лъала Тажудин гIадинги, ЧIанкIа гIадинги. ГIалимчи С. ХIайбуллаевас жиндир "МагIарул адабияталъул Тарих" абураб тIехьалда хъвадарухъан Гъ. ГъалбацIовасул рагIабиги кьучIалъе росун хъвалеб буго гIалимчи ИсхIакъил МухIамихъе рачун рукIанин кIиго вас гIелму лъазабизе, гьезул цояв ЧIанкIа, цоявги ТIинчIав рукӀун руго. МухIамие рекӀее гӀун гьечӀо гьезул цIарал, гьелъ жинцаго ургъун, кьун руго цӀиял цӀарал гьезие: ЧIанкIае — Тажудин, ТIинчIасе – Жамал абун. Гьедин хутIун буго ЧIанкIае Тажудин абураб цIар, амма жив гьавураб росулӀ гьесда гIадамаца эбел-инсуца кьурабго цIар абулаан ва абулеб буго.\nТажудин гьавуна 1866 соналъ БакьайчIи росулӀ, МухӀаммадгӀалил ва Хъатунил хъизаналда. 8–9 сон бараб мехалъ (1874) эменги хун бесдал хӀутӀана Тажудинги гьесул яцалги — Хажаги, Аваристаналда магӀихъан хӀисабалда машгьурай, Патучги; гӀезаруна гьел эбел Хъатуница захӀматаб къо бихьун.\nЧIанкIа вукIун вуго берцинав, ворхатав цо гIажаибаб синпат гьурмада бугев чи. ТIарцIаб мегеж, борхатаб нодо, чIахIиял, рекIелъе лӀугьунел берал. Щибаб рагъа-рашари букIун буго гIодобе биччараб, валимахIаб. Гьаракь букIун буго кигIан хъачIаб рагIиги тамах гьабулеб, амма цо хасаб ракIчIей жиндилӀ бугеб, мухIканаб, жиндиего хасаб къвакIи гъорлӀ бугеб. Бицуна гьесул рилълъин тIадагьаб, ракIчIараб, къартIаб букӀанилан.\nАнцӀгоялдаса цӀикӀкӀун соналъ цӀалана Тажудин гӀелмуялъе чӀахӀиял гӀалимзабазда цеве Унсоколов, Рихьунив, ГӀашилтӀа, ЧӀикӀав. Цогидал мутагIилзабазулго гIадин захIмалъиялда бахъана гьесул цIалиги. ЦIалул заманалъ гьес лъай босана гIараб гIелмуялъул, хIисабалъул, ва гьединго адабияталъул. Ахирисеб лӀугьана гьесие бищунго рекIее гIураблъун ва жиндилӀ рокьи бижараблъун. Тажудиница данде гьаруна гIемерал халкъиял кучIдул, жиндиего гьезул гьарун рукӀана кверзулхъваял мажмугIал.\nКучIдул гьари диналъ гъукъараб бугин пикру букIиналъ ЧIанкIа хIинкъун вукIун вуго жинцаго хъварал асарал халкъалъе баянлъиялдаса, амма гьел загьирлъун руго, ва дибирзабаца гьев рокъов витIун вуго мадрасалдаса.\nЧIанкIаца жиндир рокьул бицун гьарурал гурел, руго чияр рокьул бицун кагътил куцалда хъварал кучIдулги. Гьелъие гIиллаги ккола гIолилал, рокьи ккарал, рокьи битI ккечIел ясаца ва васаца гьесда гьарулеб букIин. Амма ЧIанкIа живгоги вукIана рокьул гIашикъ. КIиго нухалъ рокьи кканиги, цонигиялъул гьесие битI кколаро. ТIоцее гьесие йокьула КIахъа Гулишат абурай яс. Гьелъул эбел-инсуца разилъи кьечӀо ригьин-цӀаялъе, гьесулгун жидер магIишаталъул рахъ рекъараб гьечIин абун. ЧIанкIада гьей хехго кIочон тана. РосулӀа йикIарай ясги жиндирго эбел-инсуца кьуна чидае. Амма гьаб рокьул цIа гIумруялъго сунаро гьесул. ЧIанкIал кучIдул ракIарун мажмугI гьабурав ва гьелъие цеберагIи хъварав хъвадарухъан Гъ. ГъалбацIовас чIезабулеб буго ЧIанкIаца гIумруялъго, жаниб цIар рехсечIониги, гIишкъу ккарай ясалде гьарулел рукIанин кучIдул абун.\nХалкъиял кӀучӀдузул рухӀ гъорлӀ бессарал ЧӀанкӀал шигӀраби хекко машгьурлъана. ЧӀанкӀа мугӀрузда машгьурав шагӀирлъун лӀугьун хадуса, гьесухъе мутагӀиллъун вачӀана аваразул вукӀинисев машгьурав шагӀир ХъахIабросолӀа МахIмуд. ЧIанкIаги гьевги лӀугьана гьудулзабилъун. Гьезул цоцазде якъинлъи цIикIинабулеб жоги букIана кIиялго рокьул шагIирзаби рукIин. Цо-цо гIалимзабаца МахIмудил мугIалимлъун рикIкIунев вуго ЧIанкIа.\nАхирисел сонал[хисизабизе | код хисизабизе]\nЧIанкIа, щвезе кIварал баяназда рекъон, рокъов талихIав вукIун гьечIо. Гьесул чIужу ГьатIастан йикIана рес бугеб хъизаналъул яс. ЧIанкIалги ГьатIастанилги дандеги кколеб букIун гьечIо. Бицанихъе, гьезие ясги гьаюн йикIун йиго, амма гьей гьитIинго хун йиго. ТӀокӀал лъимал ЧIанкIал рукIинчIо.\nЖивго хIежалде унеб мехалъ ЧӀанкӀаца ГьатIастанида абун букIун буго жив лъабго соналдасан вуссинчIони дуего бокьараб гьабеян. Цо пуланаб къоялъ борчIараб гъеж жанибе ккезабизе БакьагьечIиве ахIун вуго Гьолокьа МахIсудилан абулев чи. Гьес гъеж жанибе ккезабуралъухъ мухь босун гьечIо, гьарун буго, бегьилеблъун батани, ГьатIастан жиндие кьеян. Гьедин кканин ГьатIастан Гьолокьеян бицуна. Гьеб букIун буго ЧIанкIа хIежалдаса вуссинчIого лъабабго сон бараб заман.\nЧIанкIал гIумруялъе лъикIаб гуреб асар гьабуна яц Патучил ккараб лӀугьа-бахъиналъ. Росги хун хехго къороллъарай Патучил рокьи ккун буго мадугьалихъ вукIарав жиндасаго гьитIинав васасухъ, гьесие росасеги ине ккун йиго ахир-къадги. Гьеб букIана кьолбое кIудияб рогьолъун. МагIарул гIадатазул тIалабазда рекъон вацас чIвазе кколаан гьединай яц. Амма Исламалъ рекIелӀ хIеренлъи цIезабурав, иман-инсап лъалев, рахIму цIикIарав ЧIанкIахъан бажаричӀо яцалде квер борхун.\nРосулӀ тIоритIарал ЧIанкIал ахирисел санал хIуржаялъур ана. Гьев гьадинги, кидаго хIуржаялъув вукIунев чи, ахираб заманалда гьениса къватIивего вахъунев вукIинчIилан бицуна. Кидаго диналда тIад чIун, тIахьазде тIаде къулун вукIун вуго гьес; хасго кIвар кьолеб букIун буго астрономиялде.\nС. ХIайбуллаевас хъвавухъе абуни, ЧIанкIа вукIана Ислам гъваридго лъалев, сагIтал, къоял, сардал кIухIаллъичIого къуръан цIалулаго тӀоритӀулев, хIалимав, дурусав, чидай лъикIлъи гьабизе цIакъав чи. Ахирги ЧIанкIаца тIаса бищула цогидаб нух: росуги тун къватӀиве ин. Гьелъие цогидаб гӀиллалъун ккола гьесие дунялалъул рукъалдаса рикӀкӀалъун исламалда жеги жанивехун вахъизе бокьун букIин.\nАхирисел саназ гIумруялдехун ЧIанкIал букIараб бербалагьиги, хIежалде иналде цебе сундул пикрабазда гьев вукIаравалиги, шагIирасул рекIел рахIатхун букIинги загьир гьарулел руго хадусел мухъаз:\nДунялалъул къоял къварид риччазин,\nКъиямасеб къоялъ шапагIат щвезе.\nДухъ ккараб дир рокьи рукьбалӀ цIунизин,\nБецIаб лахIдуялъуб хIалхьи букIине.\nХIехьезин гьаб гIазаб гIадаллъизегIан,\nГIарасалде щведал диван гьабизе.\nЧIанкIаца живго хIежалде ине къватIиве вахъунеб мехалъ, БакьагьичIиб хутIараб биценалда рекъон, живго нухарегIизениги, жиндаго нух битIагиян абизениги, я яцазе, я хъизаналъе рес кьун гьечIо. БакьагьичIиб ЧIанкIаца тIамурал ахирисел сагIтал ХъахIабросолъа МахIмудида цадахъ тIамун руго. ЧIанкIал хIужраялъур цере тIиритIун тIахьалгун кIиявго шагIирас гьабуна щуго-анлӀго сагIаталъ халат бахъараб гара-чIвари; гӀагарлъиялъул тӀокӀав чиги виччачӀо ЧӀанкӀаца тӀаде, ва МахӀмудилгун букӀараб хабарги абадиялъго балъголъилъун хутIана. Сапаралъ вахъунев ЧIанкIаги нуха регIана ХъахIабросулӀа МахIмудица.\nХвараб ва вукъараб бакӀ[хисизабизе | код хисизабизе]\nГIумархIажи Шахтамановасул «МугIалимги мутагIилги» абураб тIехьалда руго гьадинал мухъал:\n«Къуръаналъул тIогьиллъарал тIанчазул рагIалда руго гьадинал хъвай-хъвагIаял:\nГьале, щулияб, къалам кодоб ругьунаб квералъ нахъе тарал роцIарал, баянал мухъал. Гьеб буго, дие ирсалъе жиндирго цIарги тун, дун гьавилалдего хварав дир кIудадал хатI. Дица гьеб цIалулеб буго:\n«Гьижра жойид гьабулареб гьаб заманалъул тарих рикIкIеналде рекъон 1909 соналъ, тIадегIанав бичасул лагъ, дун хIежги борхун Маккаялдаса тIад вуссун щвана. Чу биларав цIалахъ гIодуларин аби буго. Амма дун гIодилев вуго. Аварагасул хабада как базе щваниги щиб, гьениве унаго нухда гьалмагъ, гьудул нух цадахъав гIалим Тажудин вукъарав дие. Аллагьас кьураб роххелги, гьес тIаде тIамураб къварилъиги дир рекIелъ цоцазда къвалги бан регун руго. Сабру кье, ТIадегIанав, дур лагъасул хIалуцараб ракIалъе, квер лъе гьесул сахлъулареб ругънада».\nГьеб хъвай-хъвагIай гурони ЧIанкIал хвелалъул хIакъалъулъ щибниги лъалеб жо гьечIилан тун буго. Киса-кибего хъвалеб буго ЧIанкIа хIеж борхизе унаго нухда хванилан, амма гьеб факт мекъаб буго. ЧӀанкӀал яц Патучил яс ПатIиматица бицуна, жиндида ракIалда бугила, жий гьитIинаб мехалъ абулаанила ЧIанкIаца лъабго нухалъ хIеж борханилан. КIиго нухалъ жиндиего гIоло борхун буго. Лъабабилеб нухалъ херлъарав загIиплъарав чиясе гIоло хIеж борохизе унаго нухда хун вуго ЧӀанӀка. Цадахъ ккун вукIарав Рихьуниса чиясухъе кьун ЧIанкIаца рокъобе битIун бачIун буго хIежалъул тIагъургн, жиндирго чухъаги, сагIатги. Гьевго рихьунисес ругьелги бачIун буго, ЧIанкIаца абунила жиндир чухъа хвараб мехалъ эбелалда тIад бигъеян. Рихьунисев (гьесда цIар ПатIиматида лъалеб букӀинчӀо) вачIиналдего гIагарлъиялъ ЧIанкIада хадуб гIарацги битIун буго, амма щварабищ гьеб ЧIанкIахъе щвечIебищали лъазе кIун гьечIо.\nЧанкIада цадахъ хIежалде ун вукIана БакьагьичIиса ШайихгIали абулев ресалда вугев чиги ва ЧӀанкӀал лъадул вац. ЧIанкIадаго цадахъ, ШайихгIалиги вуссинчIо хIежалдаса. ХIежги борхизе инсул хобги цIехезе къватIиве вахъана ШайихгIалил вас ГъалбацIхIажи. ГъалбацIхIажица бицунаан ШайихгIалилги ЧIанкIалги хоб цоцазда аскIоб Вади-ФатIима абулеб бакIалда бугилан. ГъалбацIажица бицанихъе ЧIанкIаги, ШайихгIалиги гьездаго цадахъ рукIарал загIиплъарал гIадамал рокъобе нух бахъизе кIолез рехун тун руго, гьедин гьабичӀого ресги букIун гьечIо. ЛъагIалида жаниб цо нухалъ гурони гамаги бачIунеб букIун гьечIо, цойгиги лъагIелалъ унтаразда аскIор чIани жалгоги холел рукIун руго, гамиде унтарал раччизе ресги букIун гьечIо. Гьедин аваразул кӀудияв шагӀирасе абадияб рукълъун лӀугьана ГӀарабиялъул ракь.\nЖиндирго шигӀрабалӀ ЧӀанкӀаца инсаниятаб рахалъ ахӀулел руго рухӀанияб эркенлъиялде. "Гулишатиде", ГьаракӀунисей" ва цогидал шигӀрабалъ гьес рикӀкӀунеб буго чӀужугӀаданалъул жиндиего талихӀалъе ихтиярал. ШагӀирасул рокьул лирикаялъе сипатаб буго романтикияб тӀадегӀанлъи, ихӀсасал загьирлъиялъул бацӀцӀалъи.\nГьединго ЧӀанкӀаца хъвалаан жамгӀиял темабазда тӀасан шигӀраби, магӀаби (элегиял), гьезда гьоркьоб бищун машгьураблъун буго "Сайгидул БатӀалиде" магӀу. ЧӀанкӀал гьунар гъваридго хурхараб буго магӀарулазул кӀалзул поэзиялда; гьебго заманалда гьесул шигӀрабалъ (хасго эллегиязда) халлъизе бегьула гӀараб классикияб адабияталъул асарги.\nЦӀакъ кӀвар бугеб лъалкӀ тана ЧӀанкӀаца авар адабият цебетӀеялъе. ШигӀраби хъвай гуребги, гьес авар халкъалъул гьунарияб ирсалъул гӀелмияб цӀех-рехги, кӀалзул гьунаралъул асаразе систематизацияги гьабулаан.\nШагIир чIаго вукIаго басмаялда гьесул цониги асарал рахъичӀо. ТIоцебесеб гьесул асаразул мажмугI къватIибе бахъана 1963 соналъ, кIиабилеб 1991 соналъ. ГIурус мацIалде гьел руссинаруна Я. Козловскияс.\n↑ Цогидал баяназда рекъон гьавун вуго 1860 соналъ.\n↑ МагIарул адабияталъул Тарих, гь. 478\n↑ ГъазимухIамад ГъалбацIов, хъвадарухъан.\nМухӀамадилазул М. Б., Авар революциялда цебессеб адабияталъулкъокъаб хабар, МахӀачхъала, 1961,\nХӀайбуллагьилазул С., Авар поэзиялъул халкъиял иццал, МахӀачхъала, 1966.\nЧӀанкӀа, Тажудин (Хунзахъ мухъалъул сайт)\nБодул церехъабазул кучӀдул\nСулахъалъ нугӀлъи гьабула\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=БакьагьичӀиса_ЧӀанкӀа&oldid=80668»\n1866 соналъ гьарурал\n1909 соналъ хварал\nРоссиялъул империялъул шагӀирзаби\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабураб заман: 18:36, 16 июн 2022.


Миллатирттал мазурдийсса ттизаманнул литературалул масъалартту\nКказит / Ниттил маз\nЛаргсса нюжмар кьини Расул ХIамазатовлул цIанийсса Национал библиотекалуву Дагъусттаннал информациялул ва печатьрал министр УмархIусман ХIажиев хьунаавкьунни республикалул чичултращал.\nВа дия «Современный литературный процесс на языках народов Дагестана: состояние и тенденции» тIисса цIанилу ккуркки стол хIисаврайсса мероприятие. Гьуртту хъанай бия чичулт бакъагу, литературалуха зузисса аьлимтал, ХIамзат ЦIадассал цIанийсса Мазрал, литературалул ва магьирлугърал институтрал вакилтал, миллатирттал кказит-журналлал, радио-телевидениялул журналистътал, жяматийсса ишккаккулт.\nУмархIусман ХIажиевлул бавтIцириннан дакIнийн бувтунни щалагу Аьрасатнаву сентябрь зурул 3-нний терроризмалийн къаршиминнал кьини, зулмулухьхьун биривми дакIнийн бичлачисса мероприятияртту дувайшиву.\n– ХIакьину, таний кунма, кIичIирттаву пIякь учин бавуртту , терроррданул гъургъазартту дакъахьурчагу, жунма хIура буккан къабучIиссар, личIлулну бикIан аьркинссару. Дазул кьатIувсса террорристътурал кьюкьравуз гьуртту хьун лавгминнал ккал-аьдадрал жунма исват буллай бур уттигу нигьачIину душиву», – увкунни министрнал.\nГихунмайми ихтилатру бия ниттил мазурдий чичлачисса чичулт чанну бушиврия, буминнан кумаг буван багьлай бушиврия. УмархIусман ХIажиевлул кIицI лавгунни, Дагъусттаннал хьхьичIавасса журналлу ххилтIу буллалийни, республикалул чичултрал хьхьичIуннайшивуртту дахIалай учинсса даражалийсса диркIшиву.\n– Ххаллилсса литература дуссия жулла, бюхттулсса шаэртал ва чичулт, жуварив хIакьинусса кьинигу вай нукIувами чичултрал хъаттирдай лехлайнма буру. Бюхттулминнал ххютулу танийнну бикIантIисса, цIусса, яргсса цIарду ялун личиншиврулсса хIарачат буллан аьркинну, вай уттиминнаягу наслу пахрулий бикIаншиврул, –увкунни ванал.\nГьаз бунни Расул ХIамзатовлул юбилейралмур суалгу, яру мазрайсса 15 том итабакьин хIадур хъанай бушивугу. Вай гьантрай шаэр увсса кьинилуцIун дархIуну, хасъсса мероприятияртту дикIантIишиву.\nДагъусттаннал культуралул ссурулккуртта\nНиттил мазрайх кьини дуклакисса цанни?\n«Хъунмур къулагъас дикIан аьркинссар дагъусттанлувтурал оьрмулул даража лахъ баврих»\nСледующая публикация Герои России посетили центр этнической культуры\nПредыдущая публикация Дни Белых журавлей провели в Кулинском районе


ТачIав хъамакъаитанссар |\nВай гьантрай МахIачкъалалий М. С. Умахановлул цIанийсса Олимпий резерврал боксрал спортрал школалий хьунни ДР-лул лайкь хьусса тренер Нураттин Оьмаевлул аьпа абад буллалисса боксрал турнир.Шикку гьуртту хьунни боксрал школалийн заназисса 50-нийн бивсса спортсментал. Ххув хьусса ва гьуртту хьусса оьрчIан асар хьунсса ва дакIний личIансса бахшишну хьунни Нураттин Оьмаевлул суратру дирхьусса медальлу, дипломру ва цаймигу бахшишру.\nТурнирданий гьуртту хьусса оьрчIру барча бан ва турнир сакин дурминнахь барчаллагь учин бувкIун бия Нураттиннул кулпат, ДР-лул лайкь хьусса артистка Загьидат Муслимова, арс Бугалав ва душ Саида.\nТурнирданий 60 килорал кIушиву думи спортсментураву 1-сса кIану бувгьунни Гъази ГъазимахIаммадовлул, 2-мур кIану – ХIасанхан Буттаевлул ва 3-мур – МахIаммадшяпи Мутаевлул.\n64 килорал кIушиву думи спортсментураву 1-сса кIану бувгьунни Кьурбан Зайнуковлул, 2-мур – Кьурбан КьурбанмахIаммадовлул, 3-мур – Расул МахIаммадовлул ва МахIаммадрасул Сайбуновлул.\n69 килорал кIушиву думи спортсментураву 1-мур кIану бувгьунни ТIагьир Оьмаровлул, 2-мур – Амин ГъазимахIаммадовлул, 3-мур – Зайнулаьбид Зайнулаьбидовлул ва Султан Камиловлул.\n91 килорал кIушиву думиннаву 1-сса кIану бувгьунни Сослан Асбаровлул.\nЛавайсса категориялул боксрал тренер, Таджикисттаннал республикалул халкьуннал чемпион, СССР-данул боксрал спортрал мастер Нураттин Оьмаев 15-ния лирчусса шиннардий зий уссия ва школалий ца яла хьхьичIунма тренерну. Нураттиннул хIадур буллай бивкIсса спортсментурал, жула республикалий бакъассагу, дунияллул халкьуннал ва Европанал даражалийсса чемпионатирттай гьуртту хьуну, цимилвагу хьхьичIунсса кIанттурду бувгьуссар.\nСослан Асбаров, Аьрасатнал спортрал мастер:\n— Нураттин ттул цалчинсса тренеръя, муначIан занай хьуссия ттул 13 шин. Ва икIайва жуха буттал куннасса аякьа дусса инсан, дакI цIимисса инсан. Нураттиннул жухь оьрмулуву бучIи лякъинсса насихIатругу бусайва, жул дуккаврил ялув ацIайва, шаймунил кумаг буллан икIайва. Ва ия цала дакIниймур дузрайн буккан къабувну паракьат къашайсса хасиятрал инсан.\nСайпуттин Ирккуев, Аьрасатнал спортрал мастер:\n— Махъсса 5 шинай на уссияв Умахановлул цIанийсса спортшколалийн Нураттин КамиловичлучIан занай. Укунсса инсан бакIрайн агьаву оьрмулуву ттунма хьусса тIайлабацIуну ккалли бара. Нураттин ия кьянкьасса хасият дусса, цала даву ххирасса инсан. Гьарица соревнованиярттайн нанинигу, ванал жувун ххувшаву ласунсса гъира-шавкь рутайва. Цинявппа ванал хIадур буллай бивкIсса спортсментурангу ва ца бутта куна ххирасса икIайва. ЦIана жун ва жущала акъа хъинну захIматну бур, ва жун тачIавгу хъамакъаитантIиссар. ХIарачат банну жула тренернал чIярусса шиннардий бувсса захIматран лайкьсса ххувшавуртту ласун.\nПредыдущая записьТIайлабацIу баннав!Следующая запись«Илчи»-маслихIатчи


ГьабсагІаталде щвезегІан Википедиялда хъван буго 2415 макъала авар мацІалда.\nШаммат къо 23 РабигІу Ссани 1441 гь.\nГьаб къоялъ — 21 Декабрь\nАвар Википедиялда жакъа къоялда жаниб буго 2415 макъала, гьединлъидал дуе хъвазе бокьараб махъала гьаниб жанибги батизе бегьула. Цин макъала хъвалалде цебе дуца гьеб хъирще гьаб формаялда. Гьеб батичIони, дуе хъвазе бокьун бугеб макъалаялъул цІар хъвай гьаб гъоркьехун бугеб мухъалда жаниб ва хІадуре макъала.


Европанавун ша лавсъсса лакрал культура\nКкуллал райондалийн бувкIун бия «Артей» тIисса Франциянал ва Германиянал цачIусса телекомпаниялул режиссертал ва оператортал, хасну жулла аслийсса лакрал культуралия Европанал тамашачитурахь бусан.\nЦа миллатрал цамуниха лащаврива, къалащаврива гьаз хъанай бур оьрму бутаврил, лагмасса дунияллух ургаврил, багьу-бизулул,\nкультуралул ва эстетикалул мархри. Буниялагу инсаннал дакI муданнагу луглай дур ххуймуних, исвагьимуних. ДакI паракьат дуллалимунил, янин чIалачIимунил умуд бишин уллалиний, гьай-гьай, оьрмулул кьинирдугу жунна чаннану чIалан дикIай. Жулва зунттаву яхъанахъисса инсантал цаппараннал инсаниятрая архсса кIанай яхъанахъиминнан хIисав булларчагу, му зат щялусса бушиву тасттикь буллай бур гьарца оьрмулул чIуннал лахIзардаву ишла дуллансса затру вайннал цалла дуллай диркIшиврущал кIул хъанахъиссаксса. ЦукунчIавсса инженер зумунусса кIулшиву дакъанура, му миллатрал генофондрал жувува хIасул бувсса пагьму-гьунар хъанай бур.\nВана сентябрьданул 16-нний Ккуллал райондалийн бувкIун бия «Артей» тIисса Франциянал ва Германиянал цачIусса телекомпаниялул режиссертал ва оператортал, хасну жулла аслийсса лакрал культуралия Европанал тамашачитурахь бусан. Лаккуйн бувкIун бия режиссер-оператор Лоран Сбасник, оператор Клемен Бревер, циркрал артистка Сара Шварц ва Москавлиясса таржумачи Головкова Ирина. Дурусну ва кьини 1-мур ЦIувкIрав нанисса ххуллул урчIа чулийсса, Чакъаллал чулинмайсса ххуллучIан бияннинсса кьанив дуллай бия Дагъусттаннайн ххявхсса къачагътал ххит бувну 15 шин там шаврин хас дурсса Ккуллал райондалул шяраваллал аслийсса культуралул фестиваль.\nГьарта-гьарзану ва фестивальдания бусанна кказитрал хъиривмур номерданий.\nМинистр информации и печати РД Умаросман Гаджиев проголосовал на избирательном участкке\nСледующая публикация Аэропортрал даву чIумуйнусса дацIан дуван тIий бур\nПредыдущая публикация БикIантIиссар ЦIувкIравгу мизит


Автор: ilchi · 31.08.2020\nСентябрьданул 3-нний «Аьрасат – ттул тарих» тIисса музейраву чичинтIиссар щалва Аьрасатнаву хьунтIисса акциялул лагрулийсса «Ххувшаврил диктант».\nДиктант чичаврил мурадрая бусласисса ва ванил сакиншинна ххал дигьлагьисса батIаву хьунни МахIачкъалалив ва ларгсса нюжмаркьини. Коронавирусрал тагьаргу хIисавравун ларсун, шикку мукунма ххал бивгьунни диктантрал гьурттучитал щябитаврил, маскардаву буххан-буккан битаврил низамгу.\nСакиншинначитурал бусаврийну, диктант чичаврил мурадну хъанахъиссар жагьилмур никиран Хъун дяъвилул тарих хъамабитулул хьун къабитаву ва Ватандалух ччаву дуну тарбия баву.\nДиктантрал гьурттучитал щябитан хьхьичI щалва залдануву дантIиссар дезинфекция ва дачIинтIиссар маскарду ва катIри.\nШиккува кIицI бан, «Ххувшаврил диктант» билаятрал регионнай цалчин чичлачисса дакъар. ХьхьичIми шиннардий кунна, акция дуллалиссар Аьрасатнал тарихрал сакиншиндарал «Волонтеры Победы» суккушиндарал ва КIулшиву дулаврил министерствалул, «Единая Россия» партиялул чIарав бацIаврийну. Диктант чичавривух гьуртту хьун ччинал цалла цIа-бакI чичин аьркинссар диктантпобеды.рф тIисса проектрал сайтрайн ва шиккува гьурттучитуран булунтIиссар электрон журалул дипломру.\nСакиншинначитурал Аьрасатнал КIулшиву дулаврил министерствалущал икьрал дурссар диктантрал лахъсса баллу лавсъсса гьурттучитурал хIасиллу хIисавравун ласун гай вузирдавун бухлахийни.\nВатан дуруччин лахьлай\nОрганнаву тIайлашиву дикIан аьркинссар\nВладимир Васильев: «Задача – не освоить средства, а найти жизнеспособное решение с использованием современных технологий»\nСледующая публикация Школартту цIусса компьютердал дузал буллантIиссар\nПредыдущая публикация Дузрайн буккан бувсса хиял


Иакова цIияб къотIи\nНужеда гьоркьоб кьалги дагІба-рагІиги кин бижулеб? Чорхолъ бухъардилеб бугеб гьаваялъ гурищ гьел рижизарулел?\nНужее бокьун бугониги, кьолеб гьечІелъулин нужго нужецаго чІвалел ругел. ХъантІун руго нуж, мурадалдеги щолел гьечІо. ДагІбадулел руго, къацандулел руго, амма нужеца Аллагьасда гьарулеб гьечІелъул, пайда бахунеб гьечІо.\nГьараниги, кьолеб гьечІо, лъикІлъиялъе гурелъул гьарулеб бугеб, – нужерго гьаваялда нахърилълъун хвезабизелъидал гьарулеб бугеб.\nБожизе бегьиялдаса ун руго нуж! Нужеда лъаларебищ дуниялалъул гьудул Аллагьасул тушман вугевлъи? Дуниялалъулгун гьудуллъи гьабизе бокьарав Аллагьасул тушманлъун лъугьуна.\n«Нилъехъе рещтІараб РухІалъ тІалаб гьабулеб буго цохІо Аллагь вокьизе», – ян гІадада хъван бугин ТІехьалдайиланищ нужеда ракІалде кколеб?\nАллагьасул баркат цІикІкІунебго-цІикІкІунеб букІуна. «Аллагь чІухІаразда дандечІола, хІалимазда гьесул баркат лъола», – ян абиялъе гІиллаги гьеб буго.\nАллагьасде мутІигІлъе, илбисалда дандечІа, гьеб нужеда аскІоса лъутун ина гьебмехалъ.\nАллагьасде гІагарлъе, гьев нужедеги гІагарлъила. Нужго рацІцІад гьаре, ле мунагьчагІи! Ле цо хІал кколарел чагІи, нужерго ракІалги рацІцІад гьаре!\nГьабураб квешлъиялдаса ракІ бухІа, гІоде, чІчІичІчІиде! Нужер релъи гІодиялде буссине биччанте, нужер рохел пашманлъиялде буссине биччанте!\nБетІергьанасде мутІигІлъе, гьес нуж тІадегІанлъизарила.\nЦоцазда тІасан квешаб рагІи абуге, вацал. Вацасул хІакъалъулъ квешаб рагІи абурав яги гьесда гІайиб чІварав чияс Къануналъул хІакъалъулъги абила квешаб рагІи, Къануналда гІайиб чІвалеб бугони, мун вукІине ккола гьелдасаги тІадегІанавлъун, – мун вуго гьеб тІубазабизе кколев чи.\nКъанун бахъаравги гьеб тІубазабизе тІамулевги цохІо Аллагь вуго. Гьесда кІола нилъ хвасарлъизаризеги хвалде рачинеги. Гьедин бугелъул, мунго гІадинасда гІайиб чІвазе ккани, мун щив чи?\n«Жакъа-метер нилъ пуланаб шагьаралде ине къватІире рахъина, гьениб цо лъагІел бала, даран-базар гьабила ва нилъее хайир бахина», – ян абулел чагІи, гьанже нуж гІенекке дихъ!\nМетер щиб нужее ккелебали лъаларо нужеда. Щиб жо кколеб нужер гІумру? ТІаде борхун бачІун цо дагьабго мехалдасан тІагІун унеб гІодобнакІкІалда релълъуна гьеб.\n«Аллагьасе бокьани, чІагоги хутІани, пуланабги гьабила, пуланабги гьабила», – ян абуни лъикІаб букІина нужее.\nНужин абуни, нужедаго ракІги чІун, чІухІдарилел руго. Гьединаб чІухІи квешаб жо буго.\nЛъикІлъи кин гьабилебалиги лъалев, жинца гьебги гьабуларев чиясе мунагь букІуна.


Дагъистаналде наркотикал Азербажаналдаса рачIунел руго\n2012 соналде дандеккун исана Дагъистаналда наркоманазул къадар цIикIкIун буго. Щибаб санайил цере нилъер республикаялда рукIинчIел цIиял наркотикалги рачIунел руго гьанире. Гьеб киналъулго бицана тIолгодунялалъул наркотиказде данде къеркьеялъул къоялда хурхун Дагъистаналъул Наркотиказде данде къеркьолеб идараялъул нухмалъулев Энрик Муслимовас кьураб пресс-конференциялда.\nМуслимовас бицухъе щибаб санайил цIиял къагIидабиги ургъун, лъикI хIалтIулел руго наркотиказде данде къеркьолел идараби, амма цIикIкIун гурони наркобизнес дагьлъизабизе кIолеб гьечIо республикаялда.\nЭнрик Муслимов: «Нижер баяназда рекъон исана январь моцIалъ 6320 чи хIисабалде восун вуго республикаялъул наркологиялъул диспансералъ. Гьенир хIисабалда лъезе жидеего бокьун аралги рукIуна, полициялъ цин наркологияб экспертиза гьабизе, гьелъул хIасилазда рекъон хIисабалда лъуралги рукIуна. Гъоркьисалалде данде гьеб идараялъ хIисабалде росаразул къадар 3 проценталъ цIикIкIун буго».\nМуслимовасул рагIабазда рекъон наркоманал тIатинари ва гьел хIисабалде росиялъул гIемерисеб хIалтIи къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз гьабулеб буго.\nЭнрик Муслимов: «Наркологиялъул диспансералда хIисабалда ругезул 92 процент къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз гьенире рачун руго. СахлъицIуниялъул идарабаз гьезул 8 процент гурони рачун гьечIо. Къуваталъул идараби квеш хIалтIанагIан респубикаялда ругел наркотиказда хурхарал баянал гIодорегIан рукIуна, амма гьеб республикаялда наркотиказда сверун ахIвал-хIал лъикI бугин абураб жо кколаро, ниж лъикI хIалтIулел рукIиналъул хIасилал руго гьел»\nГIемерисел Дагъистаналда ругел наркотикал габанидул гьабураб марихуана кколеб буго. Гьеб хIалтIизабулел чагIи наркоманал кколарилан тей мекъи бугиланги лъазабуна Муслимовас.\nЭнрик Муслимов: «Республикаялда ругел наркотиказул 80 процент ккола марихуана. Чанги чагIаз гьеб наркотиклъунцин рикIкIунаро. БатIалъи щибила гьеб бухIаниги хъалиян бухIанигиянцин рахъуна цо-цоял. БатIалъи буго щай гьеб букIунареб. Чанго хIужжа ккун букIана школьниказ гьеб хIалтIизабиялъулцин. Нижехъе баянал щола ахираб заманалда шагьаралда гIемерлъун ругел хъалиян бухIулел бакIаздаги бокьарал чагIазе танхьил бакIалда марихуана кьолила бухIизейилан. Нижеца гьоркьоса къотIичIого гьединал бакIазда рейдалги гьарула, амма гIемерисеб мехалда хIалтIизабуразеги, гьеб бакIалъул бетIергьабазеги цонигиязе хIакъаб тамихI гьабуларо. Гьедин букIиналъги, бокьараб бакIалда босизе щолеб букIиналъги марихуана хIалтIизабулезул къадар цIикIкIун гурони дагьлъулеб гьечIеб. Дагъистаналда гьеб бижулареб цониги район батиларо»\nНакротиказде данде къеркьолел идарабазул баяназда рекъон цересел саназде дандеккун исана Дагъистаналда дезоморфин абулеб бищунго чорокаб ва квешаблъун рикIкIунеб наркотик хIалтIизаби дагьлъун буго. Россиялъул цойги регионазде дандеккун гьеб кватIун гурони щун гьечIо нилъер республикаялде. Наркоманазда гьоркьоб гьеб хехго тIибитIиялъе гIилла кколила дезоморфин учузаб наркотик букIин, 500 гъурщиде аптекаялдаса гьеб гьабизе къваригIунел дараби росизе щолила. ЦоцIул гьабураб гьеб наркотик 5-6 чияс хIалтIизабизе бегьулин бицана Энрик Муслимовас.\nДезоморфиналъе хIажатал ва цогидал тохтурасул хъвай –хъвагIай гьечIого ричизе бегьуларел наркотикал гъорлъ ругел дараби ричулел аптекабазулги гIемер хал гьабулила жидеца, гьезул чангиял къазеги къанин бицана пресс-конференциялда хIакимчияс.\nГьединго Энрик Муслимовас бицана исана соналъул байбихьудаса нахъе халгьабунин кинабниги 55 аптекаялъул. Дараби ричизе рукIине кколел документал ратичIого гьезул I8 аптека къанин ва гьезие административияб тамихI гьабизе бугилан.\nАхиралдаги республикаялъул наркотиказде дандекъеркьолеб идараялъул нухмалъулес бицана аслияб къагIидаялъ нилъер гьанире бищун гIемер наркотикал, Ираналдасагун Азербайджаналдасан рачIунилан. Гьединлъидал гIурхъабазда халгьаби дагьабги кьваризабизе кколилан.\nЭнрик Муслимов: «Цебего гIадин аслияб къагIидаялъ наркотикал Россиялъул гIурхъиялъул Дагъистаналда бугеб бутIаялдасан ва Москва Санкт-Петербург гIадал чIахIиял шагьараздасан рачIуна нилъер гьанире. Цебе гIемер букIинчIеб гашиш абураб наркотик бачIине лъугьун буго гьанибе Санкт-Петербургалдаса. Дагьал церегIан къояз ккун нижеца гьеб босарал щугоял. Гьез бицухъе граммалъухъ 300 гъурущги кьун босун буго гьез гашиш, нилъер гьаниб гьелъул багьа 800-2000 гъурщиде щвезегIан бахуна. Гьелъ бихьизабула къуваталъул идараби лъикI хIалтIулел рукIин. Щай гурелъул гьел квеш хIалтIулел бакIазда багьаби учузал рукIуна, наркотикал росизе бокьаралъуса щолелъул. Гьелъул рахъалъ абуни нилъер республикаялда наркотикал цIакъ хираго руго»\nЦере рукIаразде тIадеги наркотикал тIиритIизариялъе цIиял нухал ратулел ругин гьел ричулел чагIаз, ахираб заманалда цIакъго кутакаб хIалалъ тIибитIун бугин интернеталдаса наркотиказул даран гьаби, гьединлъидал гьел чагIазде данде къеркьеялъе жидер идараялда хасаб бутIа гIуцIун бугин абуна Муслимовас . Гьединго исана школлъималаз наркотикал киданиги хIалтIизарун рукIаралищали хасаб халгьаби тIобитIизе байбихьиз бугин бицана гьес.\nБокьарал эбел-эмен инее бегьулел руго лъималазул халгьабизе. 14 сон базегIан гьезда гьикъичIогоги рачине бегьулел руго гьел халгьабиялъе. Гьезул хIасилалги лъималазул умумузухъе гурел тIокIал лъихъениги кьолелги гьечIо, хIатта къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаздацин гьел баянал лъалел гьечIо. Гьединлъидал дагьабниги щаклъи ккарабго кватIизе течIого хантIан халгьабейин лъималазулин малъана Энрик Муслимовас.\nДагъистаналде наркотикал Азербаджаналдаса рачIунел руго


Армия хIадурлъулеб буго Донецк бахъизе\nУкраиналъул армия хIадурулеб рагIула Донецк ва Луганск шагьарал сепаратистазул къуватаздаса эркен гьабиялде.\nУкраиналъул Миллияб хIинкъигьечIолъиялъул ва улка цIуниялъул мажлисалъ (СНБОялъ) Донецкалда ва Луганскалда гIумру гьабун ругел гIадамал ахIана заманалъ шагьараздаса нахъе ине хIукуматалъул рагъул къуватаз гьениб «эффективияб хасаб операция» тIобитIизе ресал рукIиналъул мурадалда.\nГьелъул хIакъалъулъ лъазабуна Украиналъул СНБОлъул Информациялъулгун аналитикияб централъул вакил Андрей Лысенкоца итни къоялъ тIобитIараб брифингалда.\nАндрей Лысенко: «Украиналъул армия щвана Донецкалъул рагIалде ва хIадурлъулеб буго шагьар эркенлъизабизе, ракълилал гIадамазул эвакуациялъе рагьун руго гуманитариял коридорал.\nЯргъид гIуцIаразул контролалда гъоркь ругел Донецк ва Луганск эркен гьаризе ккани, лъикIаланго хIадурлъизе ккола. Дораги гьанирги руго нижер рагъулал. Гьел гьелде хIадурлъулел руго».\nЛысенкоца кIвар буссинабуна цебелъураб масъала захIматаб хIалтIи букIиналде, «жиб-жиб къватI, жиб-жиб мина бахъизе ккезе букIиналда бан».\nУкраиналъул рагъулазул рагIабазда, гьеб план гIумруялде бахъинабилъул мурадалда гьел шагьаралда сверун кколел руго. Цо-цо лъазабиязда чIван къотIун абулеб буго тIубанго Донецк сверун ккун букIиналъул хIакъалъулъ. Цогидаз рикIкIунеб буго гьаб гIедегIун гьабураб лъазаби букIине бегьиялъул хIакъалъул.\nТунка-гIусиял унел бакIазде щварав нижер радиоялъул Украиналъул сервисалъул Киевалъул бюроялдаса журналист Дмитро Шурхалоцаги чIван къотIун лъазабулеб гьечIо гьелъул хIакъалъулъ.\nДмитро Шурхало: «Штурмалъул къагIидаялда чIахIиял шагьарал рахъизе армиялъе бокьун гьечIеблъи баянго бихьулеб буго. Гьединаб хIукму хурхараб букIине бегьула кIиябго рахъалдаса, гьелдаго цадахъ гражданияб халкъалда гъорлъ кIудиял камиял рукIине бегьиялда.\nРагъул къуватазул жакъасеб тактика хурхараб букIине бегьула сепаратистазул къокъаби цоцадаса ратIалъизариялда. Гьале гьанже руго лъазабиял рагъулал жидерго тактикияб мурадалде щун ругин абурал. Доба бихьаралде балагьун, дидани ккола, гьел шагьарал тIуранго сверун ккун ругин ракI чIун абизе заман щун гьечIин. Амма нилъ кIалъелел ругеб заманалда гьелъие хIаракат бахъулеб бугин абизе бегьулеб батила».\nСепаратистазул рагъул къуватазул нухмалъулев Игорь Стрелковас (Гиркиница) лъазабун буго «Красный Луч» бахъанин. Хъазахъал гIадатияб къагIидаялда лъутанин. Шагьаралда хутIанин гьитIинабго къокъайин. «Лъугьана, цебе дица гIемер лъазабулеб букIараб: Новороссиялъул Донецкалъулгун Горловкаялъул группировка тIубанго сверун ккуна», - ян лъазабун буго гьес. Хадуб Стрелковас «В Контактеялда» хъван буго шагьаралда захIматал тунка-гIусиял халат рахъунел рукIиналъул хIакъалъулъ.\nБи-Би-Си агентлъиялъул лъазабиялда рекъон, «Донецкалъул халкъияб республика» абураб гIуцIиялъул лидераз лъазабун буго, «Донбассалда гуманитарияб катастрофа тIадеги хIалуцине биччангутIиялъул мурадалда», жал хIадурал ругин кьвагьдей чIезабизеян.\nУкраиналъул рагъулаз гьел ахIун руго ярагъги гIодоб лъун диваналда цере чIезе рачIиналде.\n«Еженедельный журнал» абураб интернет-сурсаталъул нухмалъулев хисулев Александр Гольцица рикIкIунеб буго, Донецк Луганск областалдаса батIа гьаби, сепаратистазе цIакъ захIматаб ситуация кколин. Гьеб кколин гьезухъе гулла-хер, квен-тIех, медикаментал щвезариялъе ресал тагинарунин абураб. Аммайин жубалеб буго гьес, рагъулаб дандечIей жакъа-метер рагIалде бахъине бугин абурабги мекъаб бугин. Гьесул пикруялда, украиналъул рагъулазул жакъа гьечIо гIурал сурсатал миллионалдаса цIиккIун чияс гIумру гьабулеб кIудияб шагьар бахъиялъе.\nЦингигиян абулеб буго гьес, партизаназул рагъул къагIидаби ракIалде щвезаруни, «кинабгIаги гарантия гьечIо дандечIей цогидаб бакIалда загьирлъизе бегьиялъул».\nУкраиналъул машрикъалъул рахъалда тIобитIулеб рагъулазул хасаб операциялда гIахьаллъулев рагIула 50 азарго гIанав чи. Гьелъул хIакъалъулъ итни къоялда УНИАН агентлъиялъе лъазабуна Украиналъул премьер-министр Арсений Яценюкица.\nАндрей Лысенко: «Жакъа радал сагIат ичIгоялде дихъе бачIараб информациялда рекъон, антитеррористияб операция байбихьаралдаса Украиналда хун вуго 568 рагъулав. Лъукъуна 2120-яв».