Ржевалдаса Евгений Скородумов лагълъиялдаса ворчIана"Альтернатива" абураб гIуцIиялъул волонтер Закир ИсмагIиловасул (квагIиса) кумекалдалъун.\nДагъистаналда хIалтIул лагълъиялдаса хвасар гьавуна гьал къоязда Ржев шагьаралдаса Евгений Скородумов. Гьесул рагIабазда рекъон, Дагъистаналде гьев вичун вуго полициялъул хIалтIухъабаз. Дагъистаналда вехьлъун хIалтIулев вукIана гьев. ХIалтIул лагълъиялдаса гьев эркен гьавуна «Альтернатива» багъа-бачариялъул волонтераз.\n23 сон барав Евгений Ржевалдаса Волгоград шагьаралде щвана 2009-леб соналда. Гьенив гьев хIалтIулев вукIана «Луна-паркалда». ГIолохъанчияс бицаралда рекъон, гуккизеги гуккун хIалтIудаса гьев нахъе къотIана харжги кьечIого. Гьабизе жо тIагIарав гьев вокзалалде ана рокъове тIадвуссине пикрабигун. Вокзалалда, документал ралагьизеян, гьев чIезавуна полициялъул хIалтIухъабаз.\nПаспорт нахъе кьолеб букIун гьечIо полициялъулаз ва ахIи бахъинабизе лъугьун вуго Евгений. Полициялъ гьев ккун вуго ва жанисел ишазул идараялде вачун вуго.\nРадал мех щвезегIан жив идараялде чIезавунин бицулеб буго Евгенийца. Хадуб полициялъулаз жив дагъистаниязе вичанилан, бицана гIолохъанчияс.\nГьел дагъистанияз гьев Ростов мухъалде вачун вуго. Гьенив жив картошкадул гектаразда хIалтIулев вукIанилан бицана Евгенийца. Гектаразул хважаинас абулеб букIун буго гьесда хIалтIи лъугьун хадуб харж кьелин ва рокъове витIилин. Амма харж гьесда бихьун гьечIо, тIадежоялъе гьесул документалги рилун руго. Лъабго сон бан буго Евгенийца дагъистаниязул гектаразда хIалтIулаго.\nГьел гектаразул хважаинас ферма босун буго Дагъистаналда. Гьеб фермаялда вехьлъун хIалтIулев вукIун вуго Евгений. Гьениса лъутун вуго гьев. Амма нухда вугев Евгений ккун вуго цогидал чагIаз. Гьез гьев жидехъе Южно-Сухокумскалда вачун вуго ва вехьлъун хIалтIизе тIамун вуго. ЛъагIелги бащадабги бан буго гьес гьениб. Гьев хважаинасги абулеб букIун буго гьесда документал гьарилин, харж кьелин. ТIадежоялъе гьев хIинкъизавун вуго лъутани чIвалиланги абун.\nЮжно-Сухокумскалда лъай-хъвай ккарав васасул кумекалдалъун интернеталда «Альтернатива» гIуцIиялъул телефонал ратун руго Евгение. Гьедин волонтераз гьев хвасар гьавуна.\n«Альтернатива» гIуцIиялъул Дагъистаналда вугев вакил Закир ИсмагIиловас бицана «Эркенлъи» радиоялъе Евгений рокъове витIанилан.\n«Гьев ватана Южно-Сухокумск шагьаралда гIагарда бугеб цо хъутаналда. Гьенив гьев тумасухъ хIалтIулев вукIана, гьесул гIи-боцIида хадув валагьун. Харжги гьесие кьолеб букIун гьечIо, квен-ретIел гурони. Волгоградалъул полициялъ I500 гъурщида вичарав гьесда жиндирго ихтияралги жоги кисса лъалеб. Гьевгун ккарабщинаб лъала Тверь мухъалъул депутат Илья Холодовасда. Гьединго Евгениил киналго хважаинзабазул цIаралги руго полициялъухъ. Живго Евгений батIаго кIалъалев гьечIо. Ункъо сон бана гьес хIалтIул лагълъиялда. Ине бакIги букIинчIо гьесул».\nДепутатасул кумекалдалъун Евгение рукъги кьезе буго ва хIалтIиги балагьизе бугоян абуна ИсмагIиловас.\n«Альтернатива» багъа-бачариялъул лъазабиязда рекъон, исана Дагъистаналда халтул лагълъиялдаса гьез хвасар гьавуна лъеберго чи. Гьел хвасар гьариялъе полициялъги кумек гьабуна, амма лагъзал ккун рукарал чагазе тамих гьабизе харакат бахъулеб гьечо низам цунулезилан лъазабулеб буго «Альтернативаялъ».


ЦIурахинкIал мичIчIилъ | Богогьанлъи | Киназего гIаммаб Россия\nХинкIал гьаризе хIажалъула: гIатIае: ханжу – 1кг, ханал – кIиго-лъабго жо, лъим – 450 мл, цIам – 1 чIикIва гьитIинаб. ХIадур гьабила мичIчI – 2 кг, халта – 1 кг, гIурччинаб пер – 300 г, сливочный нах – 200 г, цIам, перец тIагIам бачIинедухъ.\nХинкIал гьарулел къагIида: ханжу цIалкIила, цIамги бан гьабила гIатI цодагьаб къвакIарабгIадаб, тIад жоги бан тела 10 – 15 минуталъ. Цойги нухалъ кIкIвазеги кIкIвала гьеб гIатI цIвакун лъугIизегIан.\nХинкIал гьаризе мичIчI хIадур гьабила. Нахул бакIалда тIагIамалъе мох – мох бугони гьуин букIуна. Гьеб бежила гIисинги гьабун буссараб пергун. Гьелда тIаде жубала гIиссин гьабун буссараб мичIчIги, халтаги. Хьагинибеги бан гьеб кинабго бежараб пергун дагьаб цIаги гьабун, цIеда тIад цо 20 минуталъ хIеккине лъела, зама – заманаялдасан багъарулаго.\nГIатI гурила тIеренаб хъалг1адин лъугьинегIан, гьеб тIерен гирарабгIан хинкIал гьуинал рукIуна. Гьелъул гьарила гургинаб форма, гIемерисез стаканалъ къотIула гIатI. ХинкIал руцIцIуна, жаниб хIадурараб начинкаги лъун, гьитIинаб чIчIикIва цIечIеб жо лъела щибалда жаниб.\nГьарун лъугIидал, гьел рала гьалараб цIам жубараб лъелъе. Релъинарила\nГьел хинкIал кваназе лъикIал руго тIорахьалда цадахъ, цо - цоязе гьел рокьула ражи-переги гьабун.


ГIолохъанлъи » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Молодежь - ГIолохъанлъи » ГIолохъанлъи\nДобавил(а): istina от 27-01-2017, 14:30\nУнкъо соналда жаниб цо укол\nДагъистаналъул пачалихъиял лъайкьеялъул идарабазда цIалулел руго 20 пачалихъалдаса студенталБищун гIемер студентал цIалулеб бакIлъун рикIкIуна Дагъистаналъул пачалихъияб медицинаялъул университет (ДГМУ). Гьенив цIалулев вуго къватIисел улкабаздаса 130 студент. СССРалъул заманалда вукIунаан 450-500 чи. ДГМУялъул халкъазда гьоркьосеб отделалъул нухмалъулев Абакаров МухIамадханица бицана гIемерисел ругила Азербайжаналдаса, гIарабазул ва Африкаялъул пачалихъаздаса, Индиялдаса рачIарал гIолилал. Гьел ругила гIадлуги бичIчIиги бугел, гIезегIан лъикI цIализеги цIалулел. - КъватIисел улкабаздаса рачIарал студентазе ДГМУялда киналго шартIал ругин абизе бегьула. ЦIалиги гьезие хираго чIола. Масала, сах гьариялъул факультеталда цIаларалъухъ студентас лъагIалие кьезе ккола 95, цаби-гIусазул факультеталда - 110-115, ингилис мацIалда цIалулев вугони - 130 азарго гъуруш. Буго гьезие санагIатаб общежитиеги. ЦIали лъугIун хадуб гьезул цо-цоял Дагъистаналдаго чIола, ай нилъер ясазулгун ригьин-цIаги гьабун. Масала, Индиялдаса Кхан МухIамад Имраница лезгинай ячана, гьесул кIиго лъимерги буго. Гьев хирурглъун хIалтIулев вуго Буйнакскалда. Индиялдаса Алок Мишра ккола хирург, хIалтIулев вуго Буйнакск шагьаралъул поликлиникаялъул заведующийлъун, - ан бицана М. Абакаровас. Дагъистаналде тохтурзабилъун цIализе рачIиналъе ккараб гIиллаялъул, ДГМУялда гIуцIун ругел шартIазул бицун дица гара-чIвари гьабуна цо-цо студентазулгун.\nАбуалруб Немри, Палестинаялдаса ункъабилеб курсалъул студент:\n- Дир эмен ккола машинаби къачIалев чи, эбел - рукъалъул гIадан. Нижер буго анкьго лъимер. ГьитIинаб къоялдасаго анищ букIана тохтурлъун вахъине. Палестинаялда тохтур ккола къадруялда ва лъикIаб ресалда вугев чи. Палестинаялда мединституталде цIализе лъугьине ккани къваригIуна 98 балл. 12 сонилаб школа лъугIун унеб мехалъ дие гьел баллал щвечIо. Германиялде цIализе ине бокьун букIана, амма инсуца, исламияб бакIалде ун лъикIилан, Дагъистаналде витIана. Дагъистаналъул тIабигIат Палестинаялъулалдаса берцинаб буго. Дун щвана Дербенталде, ГIахъущаве, Кубачиялде. РакIрагьарал, кидаго кумекалъе рахъине хIадурал чагIи руго дагъистаниял. Амма бищунго бокьула нужер миллияб кьурди, бакъвараб гьангун ражи-хинкIал.\nНижее лекция цIалула бакIалъулал студентазда цадахъ, цо залалда, гьединлъидал, захIмат букIуна лекторас бицунеб жоялда хадур гъезе, гьесда рекъон лекция хъвазе. Нижер доба цIализе бугеб лекция цебеккунго деканаталдаса учузаб багьаялде босула ва лекция цIалулеб мехалда гьелда хадуб халккола. Чаурасия Прадипи, Индиялъул Дели штаталдаса студент:\n- Дир эмен ккола бизнесмен, эбел - рукъалъул гIадан, йиго ункъо яцги. Дир гьудул Навнит цIалулев вукIана ДГМУялда, гьесул баракаталдалъун ккана гьаниве. Тохтурлъун вахъине букIараб инсул анищ хIорго хутIана, гьанже гьеб дидего тIаде босун буго дица. Индиялда тохтурасул хIурмат гьабула. Масала, гIодор чIун хабар-кIалалда чанго министр вугони ва аскIосан тохтур унев вугони, тIадеги рахъун, гьез гьесие салам кьола.\nДун щвана Гъуниве, ЧIикIаве, Дербенталде. Нужер мугIрузул берцинлъиялъ битIахъе хIайран гьавуна. Дун ккола инсул цо вугев вас, гьев гIемер хIалтIана дун цIализавулаго, дир кинабгIаги ихтияр гьечIо гьесул ракIбакъвазабизе. Гьединлъидал дун, гьес малъарабги гьабун, Индиялда хIалтIизе вуго. Бабирова Гюльшан ва ГIашурова Зулейха, Азербайжаналъул Гусар ва Губа районаздаса студентал: - Дир эмен ккола учитель, эбел - бухгалтер. Инсул анищ буго дун тохтурлъун яхъин. - Дир эмен ккола хIукуматалъул хъулухъчи. Нижер буго лъабго лъимер. Вацал руго тохтурзаби, диеги бокьана гьезул нухдасан ине. Бакуялда бугеб гIурус жамгIияталъул жигаралдалъун, багIарал аттестатал щварал лъимал ритIула Россиялъул ВУЗазде цIализе. Гьедин рачIарал руго нижги. Нилъ мадугьалзаби кколелъул, Дагъистаналъул берцинаб тIабигIатги дагъистаниязул гIамал-хасиятги, гьоболасул гьабулеб хъатирги, гьезул хинкIазул тIагIамги нижеда кутакалда лъикI лъала. МахIачхъалаялда нижер гIагарал чагIи руго, гьединлъидал, абизе бегьула ниж гьанисаго чагIи ругин. Пармар Снехали, Индиялъул Гужерад штаталдаса студентка:\n- Дир руго кIиго ясги цо васги. Эмен ккола ралел бакIазул инженер, эбел - рукъалъул гIадан. Индиялда цIализе бокьарал гIемерал руго, амма институтал гIоларого руго. Гьаниб гIадин гIарацги кьун, цIализе лъугьунеб къагIида доба гьечIо. Школа лъугIиялъулал экзаменазда 93-95 балл щвечIони, цIализе росуларо. МахIачхъала гIадинаб, мугIрулги, ралъадги, гIодоблъиги аскIоб бугеб шагьар бихьун букIинчIо, гIайиб гурищ гьаб гьадин гIадлу гьечIого тезе. Дун щвана Дубкиялде, Дербенталде ва ЧIикIае, хIайран гьаюна мугIрузул берцинлъиялъ ва гIадамаз. Дие цIакъ рокьула магIарул хинкIал, цIурачадал. Дун гIажаиблъизаюна цо берталъ лъабго-ункъо гъат гьабун гьалбадерида цебе, ай столазда тIад лъун рукIарал кванил нигIматаз. Гьеб ккола тIагIамалъул хIурмат гьабунгутIи.\nДГМУялда нижее теория кьеялъул иш квеш гьечIо, амма больницабазда букIунеб практика махщел щвеялъе щибго пайда гьечIеб буго. Гьенир ниж рукIуна гара-чIвариялда, рацIцIа-ракъалъи гьабулел…\nРусидзе Ревази, Гуржиялдаса студент:\n- Дир эмен ккола бизнесмен, эбел - рукъалъул гIадан. Дун вуго гьезул цохIо вугев вас. Нилъ руго кавказалъулал, мадугьалзаби, гьединлъидал, гуржиязулги дагъистаниязулги рукIа-рахъинги, гIамал-хасиятги, маданиятгун адабиятги релълъарал руго. Гьедин батила, дида гьанир бицине гIурал захIмалъаби дандчIвачIо. Тбилиси буго цIакъ бацIцIадаб ва сундулъго гIадлу бугеб шагьар. Амма МахIачхъала Дагъистаналъул тахшагьар бугин абидал, божуларого вукIана дун. Гуржиялда школалъул учителас яги ВУЗалъул преподавателас цIалулесухъа гIарац босун букIин тIатани, гьев жанив тIамула. Дица гIажаиблъи гьабула нужер гIемерисел студентал кIийилаздагун лъабилазда "цIалулел" рукIиналда. Унтарасе гьединав тохтурасдасан щиб кумек щвезе бугеб? Больницабазда нижее практика гIуцIун бугеб къагIида буго гьаниб дир ракI рекъолареб тадбир. ТIоцебесеб курсалъул практикаялда дида лъазе кIвечIо щив куратор нижер вукIаравали. Мебель бехъерхъизе, рацIцIалъи гьабизе тIамиялдалъун щиб практика студентазе щвезе бугеб?\nЖасим МустIапа, ГIиракъалъул Багъдад шагьаралдаса студент:\n- Дир эмен ккола ралел бакIазул инженерал хIадурулеб институталъул преподаватель, эбел - рукъалъул гIадан, руго вацги яцги. ДГУялда цIаларав дир вацгIал Анварица гIакълу кьун, вачIана дун гьаниве. ЛъикIаб лъайги камилаб махщелги бугев тохтур ккола ГIиракъалда гIадамаз рикIкIунев ва кIудияб харж щолев чи. Гьединлъидал, дун тIоцебесеб курсалдаса нахъего лъикIал къиматазда цIалулев вуго. Дагъистаналъул тIабигIат бокьана, амма МахIачхъалаялъул архитектураги, чорокал къватIалги, кьищниялъ цIурал къалазулги бицани, ГIиракъалдацин щивго божиларо. Дагъистаниял руго ракI лъикIал, гурхIел бугел, амма сабур гьечIел, ай хехал чагIи. ЦIакъ гьоболасул адаб гьабулел чагIи руго, амма киназго реццулел нужер хинкIазул дие кеп щвечIо. ДГМУялда тохго гIуцIун буго больницабазда букIунеб практика. ГIемерисел студентал гьенир рукIуна заман чIвалел, цоял дарабазда хадур ритIула, цогидал азбар лъухьизе тIамула. Гьале ункъо соналда жаниб унтарасда цо укол гьабуна дица, гьебгиха кин гьабизе кколебали лъицаниги малъичIого. Гьединав тохтур лъиеха къваригIун вугев?\nГазета №: 3, от 27. 01. 2017 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.\nЭбел-инсуда гIайибни гIезегIан бугоХIалтIуда квалквадизе кверал гIедерал ругоПьер Айджо – бусурбанчиДагъистаналъул хIакъалъулъ кино бахъизе ккола дагъистанияз"Зулму-хIал гьабун лъазабулеб жо гуро мацI"


ЗАМАНА - Бузери бехIбихьиб\nАвтор Районна администрацияла пресс-служба\n14 августа, 2020. Пятница 14:07\nМяхIячкъалализиб халкьани-ургабси гIядатласи культурала ва фольклорла «Дубурланти» бикIуси фестивальли сунела бузери бехIбихьиб. Ил бетурхуси саби халкьани-ургабси «Культура» бикIуси проектла дазурбазиб.\nФестивальла бекIлибиубси мурад саби гIядатласи миллатла культура машгьурбарни ва ил шайчирти адамти-ургарти бархбасуни уржахъни.\n«Хьайдакьланти» бикIуси этнический центрла директор Зубайдат ХIясановала бекIдешлир илала хIянчизартани балбуцлизир жигарла бутIакьяндеш дирули сари. Илдани илар гьаладихьиб хайдакьлантани делкIунти някьиш ва цархIилти устадеш гьаргдирути матяхI.\nКариили, жагали някьишрикIуси Зубайдат ХIясановани буриб:\n«Някъла устадешли адамтала мурталра халаси иштяхI алкIахъа. Нушани гьар дус дурабуркIуси фестивальличир дигиличил бутIакьяндеш дирулра. Лебил дунъялизи чедаахъес дигулра нушала урцуйзирад дарибти ваяхI, архIяла гьимиртазирад дирбубти някьиш. Илди гьачам чедаибси адамлис даршдусмала тарихличил гъамиэс имканбикIур».\nГIяхIялдеш дирнила шайчиб хабардерхурси Дагъистан фестивальличи бакIибти гIяхIлас дяхI шалали гьунибиур. Амма ишдус, лебилра дунъяличиб чейхъуси изала тIинтIбиъниличил бархбасахъи, дахъал дурала улкнани ва Россияла регионтани гьарахъдешличи бузуси тяхIярла кумекличилцун илала бузерилизир бутIакьяндеш дариб. БегI гьалаб ил журали бетурхули саби фестиваль, амма адамтас Интернетлизиб ил чебаэс имканбикIур.\nХайдакьла районна бекI ГIялим Темирбулатовли буриб:\n«ДекIар-декIарти миллатунала гIядатуни, культура цахIнадикибси ил фестивальли жамигIятла ургаб чихъси кьимат сархиб. РазихIедиэс хIедирехIе нушала вакилтани Россияла ва цархIилти улкнала миллатунала пагьмуртала шайчирти сархибдешуни лерси майдайчир бутIакьяндеш дирниличи. СенахIенну ил «Хайдакьланти» бикIуси центрла хIянчизартас нушала наслубала рухIла давла районнизибцунра ахIи, дурала мер-мусаличибра тIинтIбиахъес гIяхIси имкан саби».\n08:12, 22 сентября 2020, 2767\n09:31, 24 сентября 2020, 2399\n15:09, 24 сентября 2020, 1847\n16:17, 24 сентября 2020, 1731\n19:23, 25 сентября 2020, 1263\n09:30, 21 сентября 2020, 1188\n09:25, 24 сентября 2020, 967


Кличко Украиналъул президентлъун унев гьечlо\nУкраиналъул политик ва «УДАР» партиялъул лидер Виталий Кличкоца инкар гьабун буго улкаялъул президентасул хъулухъалъе гIоло кьеркьезе. Гьесда лъикIаблъун бихьулеб буго киналго демократиял къуватазул рахъалдасан гьеб хъулухъалде кандидатлъун ТIадегIанаб Радаялъул депутат ва миллиардер Петр Порошенко вихьизави. Гьес гьедин лъазабуна шамат къоялда Киевалда тIобитIараб «УДАР» партиялъул съездалда. Кличкоца гьединго абуна жинда ракIалда бугин Киевалъул мэрасул хъулухъалъе гIоло рищиязда гIахьаллъизейин.\nГьебго заманаялда "Батькивщина" партиялъул съездалда президентасул хъулухъалде кандидатлъун йихьизаюн йиго экс-премьер Юлия Тимошенко. Гьелъул кандидатураялъул рахъ ккун гьаркьал кьун руго киналго 482 делегатас.\nУкриналда президентасул иргадулал гурел рищиял тIоритIизе руго 25 маялда. «Украинская правдаялъ» лъазабухъе, рищиязул централияб Комиссиялде гьанжеялде документал кьун руго 15 чияс. Гьезул щугоясе гьабун буго кандидатал хIисабалда регистрация.


Сочи: гьанже казиноялъул хIаял\nСочиялда Олимпиадаялде хIадурлъи унеб мехалда гьениб рукIа-рахъин гьабулел гIадамазеги сверухъ бугеб тIабигIаталъеги кIудияб зарал щун буго. Гьелъул хIакъалъулъ гIемер бицулаан дунялалъул прессалъги инсанасул ихтиярал цIунулезги.Амма хIаял лъугIун хадуб добго ахIвал-хIал бихьулеб буго шагьаралда.\nРоссиялъул президентас администрациялъул ва жамгIияб Шураялъул хитIаб гIадахъ босун Сочи казино хIаялъул зоналъун лъазабуна, ян абуна Кремлалъул пресс-хъулухъалъ.\nНахъеги байбихьана гадамазе захIматаб хIадурлъи. Цо-цоязул рукъзал ва офисал риххун руго. Россиялъул махIкамаялъул киналго даражабаздаса ритIухълъи тIалаб гьабун букIана гьез, амма гьеб батичIого, гIарз битIана Страсбургалъул диваналде.\nСочиялда Олимпиялъул хIаял лъугIун хадуб, Россиялъул президент Владимир Путиница хIукуматалдаги Краснодар икълималъул губернаторасдаги тIадкъана гьениб казиноялъул зона баялъул суалалда тIад ургъизе. Гьадин лъазабун букIана Россиялъул президентасул пресс-секретарь Дмитрий Песковас.\nХадуб загьирабун букIана гьадинаб хIукму: Краснодар икълималда казиноял разе руго олимпиялъул объектазе кьурал ракьул бутIабазда. Амма гьелда балагьичIого Сочиялда гIемерал гIадамазе кIудияб зарал щун бугин гьелдалъун, хIатта рехсарал ракьул бутIабазда гуребги, жидее церего кьурал ракьаздаги, ян абуна нижер программаялъе гьединазул цояв, бизнесмен Александр Колесникица.\nАлександр Колесник: «Дун вуго дирго ватIаналъул патриот. Дун гIуна Совет Союзалда. Дица дирго улкаялъе кIудияб баркала кьола гьелъ дие лъай кьун букIиналъухъги, цогидалъухъги. Гьаниб дица дирго бизнес бачине байбихьараб мехалда дир гIемерал гьалмагъзабаз жидерго бизнес къватIисел улкабазда бана бигьаго.\nНижецайин 1990-билел соназда гьаниб хIалица гьебго иш гьабуна. Ахир-къад гьабунаха кин бугониги. КIудияб роххел букIана - жидерго бетIергьанлъиялъул мал-мулк щун букIиналъ.\nГьанже лъугIана иш. Гъол бергьана. Жал ритIухъал ругин абун. Гьаниб жидерго гIарац хвезабун, цIиял хIалтIул бакIал ралел гIадамазда пачалихъалъул гьадинаб бербалагьи бихьулаго, ракI буссинабун буго».\nАлександр Колесникица абулеб буго жинца бараб ва хадуб камураб бизнесалъул хIалбихьи Россиялда гIоркьохъеб даражаялъул бизнес бачине дагьал ресал рукIиналъул пашманаб мисаллъун кколин Магърибалъул улкабазда бугеб ахIвал-хIалалде данде ккун.\nАлександр Колесник: «Гьединги батизе бегьула. Цо яхтинг базе бокьун батила гъозие. Щайха бегьулареб? Кинабго хIадураб буго. Нухалги, коммуникациялги руго, ралъдал рагIаллъиги щулалъизабун буго. АнцIила щуго соналда жаниб нижеца гьеб хIалтIи гьабулаан. Гьанже гьеб ракь гьуинаб кесеклъун бихьула гъозда».\nЭР: - ХIаялъул идарабиищ разе бокьилаан гъозие гьенир?\nАлександр Колесник: «Гьаб суалалъе чIван къотIараб жаваб кьезе дида кIоларо. Казино хIаялъул бизнес бачине гIезегIанго ресал руго гъозул. Гьеб суалгун гьоркьоб кIалъа-басаялги унел руго гьабсагIат. ХIукмуги гьабун буго. Сочи букIине буго хIаялъул зоналъун.\nОлимпиялъул паркалда ругел цо-цо объекталги гъозие ричун кьезе бегьила. ГIемерал минаби руго дора ран. Гьел гьабсагIат хIалтIизарулел гьечIо.\nГIемерал гIадамал жалго жидецаго патриоталлъун рикIкIун ругониги, бижана гъозул гьадинаб пикру, гьадинаб щаклъи - щайдай дица гьаниб гьаб хIалтIи гьабурабали абураб.\nКъватIисеб улкаялда гьабурабани - кинабго лъикI букIинаан. ГIезегIанго гIадамазе камуна жиндирго ахирисеб буголъи. Рукъзал гьечIого хутIана гьел. РачIана, ниж хIайванал гIадин къватIирехун гъуна, щибго абичIого.\nЭР: - Компенсация кьун бугищ нужее?\nАлександр Колесник: «ГьечIо. Гьеб гуребги, гьез нижедаса тIалаб гьабулеб буго минаби риххиялъухъ гIарац кьей. Кисан гIарац босилеб? Гьениреги рачIун, вахIщияб къагIидаялда кIала-гъоркье кинабго сверизабуна гьез. ГIадамазда кIоларо рукъоре тIад русине - рукъор хутIун, камуна кинабго - гIарацги, цойгиги».\nЖинца жиндирго ишцоязулгун цадахъ къватIисеб улкаялда ритIухълъи балагьулеб бугин тIокIаб чара гьечIого, ян абулеб буго Александр Колесникица.\nАлександр Колесник: «БичIулищ нужеда, нижеца гьад инаб гали тIамуна, улкаялъул урхъи бахъун, тIокIаб чара гьечIого. ГIемерал щакдарулелги рукIана байбихьуда.\nНилъер ватIанги бугин, нилъер гьанир ТIадегIанаб ва Конституциялъулаб Диваналги гьечIищилан абулаго. Руго, амма гьез нижехъ гIинтIамичIо. Сан гьабичIо тана нижер гьари. Гьалеха, тIамуна нижеца гьадинаб гали, кигIан бокьун гьечIониги».\nМанаров Шапи: «Олимпиялъул объектал, ялъуни пачалихъиял идарабазул минаби ралел бакIалда ниж гьечIилан абурал кагъталги руго нижер.Нижер минаби ран руго шагьаралъул гIурхъи борчIараб бакIалда. Олимпиада лъугIун хадуб олимпиялъул объектал чIорогоял руго.\nГьел хIалтIизаризе ккола. Гьеб иш щай гьабулареб? Цогидал минаби риххулел руго. Гьелъие гIоло пачалихъалъ гIарацги биччалеб буго. Гьединлъидал нижеда бичIуларо - щиб кколебали».\nЭР: - Гьаб бацIад гьабураб бакIалда гъозие щиб бокьилаан базе?\nМанаров Шапи: «Нижер мадугьалзаби мисалалъе росани, гъозулги рукIана киналго документал. Амма гьезул минаби ругеб бакI Олимпиадалъул планалде данде ккун букIана. Риххана гъозул минаби. Ришнил гохI хутIана кIудияб. Арматарулъул ва бетоналъул. ГIадамаз гьенире рачIун, суратал рахъунел рукIана. ГьанжелъагIан щибниги бан гьечIо гьениб».\nЭР: - Гьез жидерго планал гIадамаздаса балъго цIунулел ругищ?\nМанаров Шапи: Уха, кIудияб балъголъи буго гьеб. Гьеб гуребги, цойги гьадинаб гIажаибаб хIужа. Администрациялда хIалтIулел цояз гIаммал гьабулеб буго нижер минаби риххизе, цогидаз нижедаса тIалаб гьабулеб буго ижараялъе гарац кьей. Щай, щай гурелъул, абулеб буго гьез, ижараялъул къотIи-къай жеги нахъе бахъун гьечIин.\nЭР: Россиялда диваналъул ругел щинал даражабазде нужеца хитIаб гьабун бугищ?\nМанаров Шапи: У, гьабуна гIарз кинабго даражаялда. Байбихьуда нижер гIарз гIадахъ босулаан, хадуб тIадегIанал даражабазул махIкамабаз гIарз нахъ чIвалеб букIана. Жал разиял ругин нижее къотIараб хIукмуялда.\nАхир къад жинде данде такъсирчилъиялъул иш рагьун буго, ян абулеб буго Шапица.ГIутIизабулеб гIайиб - диваналъул къотIиялъе мутIагIлъунгутIи.\nРоссиялъул Пачалихъияб Думаялъ исана 4 июлялда ахирисеб цIалъиялда къабул гьабуна Сочиялда казино хIаялъул зона рагьиялда хурхараб къанун.\nГьеб зона рагьизе буго 2015 соналъул май-июнь моцIазда, ян лъазабуна добго моцIалъул ахиралда Россиялъул вице-премьер Дмитрий Козакица. Ва тIаде жубана – кинабго инфраструктура бан букIана Олимпиялъул хIаязде хIадурлъи гьабулеб мехалда, ва цIиял бакIал разе хIажалъи гьечIин.\nГьабсагIат Краснодар икълималъул хIукуматалъ хIадур гьабулеб бугин хасаб план. Гьедин батани, баккулеб буго суал – цIиял минаби разе гьечIони, сундуе гIоло гIадамал церего рарал минаби риххулел ругелали?\nНижер программаялда гIахьаллъарал гьединал риххарал минабазул бетIергьабазул ракI чIун буго гьеб унго-унгояб рейдерлъиялъул гьужум букIиналда ва жидеде данде гьабураб ритIухъаб гуреб иш хасго тIадтаразде гIагардисел гIадамазе пайдаяблъун букIиналда.\nЛъил гьеб жигар бугебали абураб суалалъе жаваб бигьаго батула.\nСочиялда казино хIаялъул зона рагьиялъул план бижана Олимпиялъул хIаязде хIадурлъи гьабулеб мехалда.\nХасго доб заманалда Россиялъул индустриялъул ва бизнесалъул чагIазул цолъиялъул бетIер Адександр Шохиница Россиялъул премьер-министрасул жигаралъе жаваб хисабалда абуна, Сочиялда офшоралъул ва казиноялъул зона рагьиялъул суал кIвар цIикIкIараб суал бугин.\nЭкспертазул хIисабалда Сочиялда хIаялъул бизнес рагьун хадуб гьенибе Анапаялдаса гочине бегьула гьабсагIат дора ругел казиноял.


Районго урхъараб байрам\nГьал къоязда кIодо гьабуна Шамил район гIуцIаралдаса 90 сон тIубай\nБайрамалде цудунго хIадурун букIана щибаб росдал жамагIат. ТIоритIана субботникал, данделъаби ва бищунго цIикIкIун къачIана ХIебда росулъ бугеб хIухьбахъиялъул парк. Байрамалъул къоялъин абуни гьениб мухъккун тIиритIун рукIана щибаб росдал майданал. Щибаб майданалда букIана пихъалгун овощалги, гьанал ва рахьдал батIи-батIиял нигIматалги, жакъа къанагIалъун ругел гьохъил, цIоросаролъул, гIатIал гьабураб квенги, урбагун бахъухъги, мохмохги, пихъил соказде, хурдузул чаялде гIунтIун батIи-батIиял нигIматалги. АскIорго рахъун чIун рукIана росабазул бутIрулги, культураялъул хIалтIухъабиги, жамагIатчагIиги. Гьел нигIматазул хIалги бихьулаго, унел гIадамазул къадарги дагьлъулебго букIинчIо. АваргIурул чвахиялъул гьаракь къинабулеб букIана ахIулел кучIдуз, бухулеб къолоца, пулеб зурмица. Шамил районалъул бетIер МухIамад ХIасановас, жамагIатазе ва тIаде рачIарал гьалбадерие саламги кьун, бицана районалъул гIумруялъул ва гьелъ нахъа тараб тарихалъул хIакъалъулъ. Рехсана район гIуцIаралдаса батIи-батIиял соназ районалъе нухмалъи гьабуразулги ва район машгьур гьабурал ракьцоязулги цIарал. Абуна ХIажимурад Хашаев гьавуралдаса 110 сон, МухIамад Танкаев гьавуралдаса 100 сон, МухIамад ГIабдуразакъов гьавуралдаса 80 сон тIубай кIодо гьабизе бугиланги. Гьединго цIарал рехсана район машгьур гьабурал Социалистияб ЗахIматалъул БахIарчи Сайпула Абакаровасул, 25 соналъ Дагъмединституталъул ректорлъун хIалтIарав МухIамад Макъсудовасул, сахлъи цIуниялъул министрлъун хIалтIарав Ибрагьим Ибрагьимовасул, 19 соналъ республикаялъул парламенталда вукIарав, профессор, Дагъистаналдаса тIоцеве вахъарав самбоялъул рахъалъ СССРалъул чемпион Суракъат Асиятиловасул цIарал. Район машгьур гьабуна медицинаялъул гIелмабазул ичIго докторас, тIадегIанаб лъаялъул ункъо докторас, техникиял гIелмабазул цо докторас, экономикиял гIелмабазул ункъо докторас, РФялъул мустахIикъав лъабго тохтурас, РФялъул мустахIикъав лъабго учителас, цо РФялъул промышленносталъул мустахIикъав хIалтIухъанас, РФялъул мустахIикъав бакIал ралев кIиго чияс, цо РФялъул культураялъул мустахIикъав хIалтIухъанас, лъабго ДРялъул халкъияв шагIирас ва хъвадарухъанас, щуго ДРялъул халкъияв артистас, рикIкIен гIемерал гIелмабазул кандидатаз, дунялалъул, Европаялъул чемпионаз.\nРайадминистрациялъ кидагосеб кIвар кьола районалда лъайкьеялъул, сахлъи цIуниялъул, росдал магIишат ва гьенире инвестициял тIалаб гьариялъул, социалиб рахъалъ нахъе ккаразул, культураялъул, спорталъул, туризмалъул ва цогидалги суалал гIумруялде рахъинариялде. Ахираб щуго соналда жаниб райбюджеталъул кумекалдалъун ремонт гьабун буго 22 социалияб объекталъе (44 млн гъурущ). Социалиябгун экономикияб цебетIеялъул рахъалъ мугIрузул районазда гьоркьоб Шамил районалъ 2013 соналда ккуна тIоцебесеб бакI, 2016 соналда – кIиабилеб бакI ва 2017 соналда – тIоцебесеб бакI. Районалъул аграрияб секторалда хIалтIулеб буго 18 СПК, 38 гьитIинаб СПК ва 45 фермерасулаб магIишат. Ахираб 10 соналда жаниб росдал магIишаталъул валовияб продукциялъул къадар цIикIкIун буго лъабго нухалъ ва гьеб бахун буго 1 млрдгун 232 млн гъурщиде. 2019 соналъул 1 январалде ругел баяназда рекъон, районалда буго чIегIерхIайваназул 30790 бетIер (гьездаса 1478 гIака), 137311 бетIер гIи-цIцIаназул. КIвар кьолеб буго чуял гIезариялде (1800 чу), наял хьихьиялде (ункъазарго тIала), ахал гIезариялде, пиринчI бекьиялде (240 гектаралда бекьана гьеб).\nГIемераб хIалтIи гьабулеб буго нухал-кьоял раялъе, росабалъе лъим бачиналъе. ДРялъул хIукуматалъ гьабураб хIукмуялда рекъон, ХIебда росу лъедалъун хьезабиялъе бихьизабун буго 5 млн 286 азарго гъурущ. Районалъул байрамалда гIахьаллъи гьабизе вачIун вукIана хIукуматалъул председателасул заместитель Абулмуслим Абулмуслимов. Гьесги баркана районалъ 90 сон тIубай ва цIалана республикаялъул бетIер В. Васильевас битIараб баркиялъулаб кагъатги. Районцоязда байрам баркизе рачIаразда гьоркьор рукIана МахIачхъалаялъул Ленинский районалъул, Хунзахъ, Гъуниб, Унсоколо, ЧIарада, ЦIунтIа, ГIахьвахъ, ЦIумада районазул нухмалъулелги. Гьезул рахъалдасан баркиялъулаб кIалъай гьабуна республикаялъул бетIерасул мугIрузулаб зонаялда вугев вакил МухIамад Камиловас. КIалъазе вахъарав КЭМЗалъул генералияв директор МухIамад АхIматIовас абуна: «Дица ва нижер заводалъул тIолабго коллективалъ баркула районцоязда гьаб рохалилаб байрам. Жакъа нижер заводалъ къватIибе биччала авиациялъулаб промышленносталъе къайи. Гьенир хIалтIулел руго нилъер районалдаса бажариги гьунарги бугел гIолохъабиги. Дица гьездаги абула, районалъул гIолохъабаздаги абулеб буго, щивас кIвараб куцалда бутIа лъезе ккола район цебетIеялъе. ЦIале, цIале, щула гьабе нужерго лъай», - ан.\nДРялъул Хъвадарухъабазул союзалъул председатель МухIамад АхIмадовгун цадахъ церерахъана МухIамад ХIамзаев, МухIамадрасул ГIумаров, Залму МухIамадова, КъурбанмухIамад МухIамадов, Манарша ГIисаева. Гьезги цIалана жиде-жидерго кучIдул.\nБаркиялъулаб кIалъай гьабуна медицинаялъул гIелмабазул докторзаби Расул Мажидовас ва МухIамад АхIмадовас, «МагIарулай» журналалъул бетIерай редактор Баху МухIидиновалъ, МухIамад Танкаевасул цIаралда бугеб патриотикияб лъайкьеялъул фондалъул нухмалъулев ХIасанхIусен ГIабдулзагьировас. Гьес 14 лъимер гIезабурай МухIамадова ПатIиматие кьуна «БахIарчияй эбел» орден, шагIир Залму МухIамадовалъе – «Честь и гордость Дагестана» абураб каранда балеб гIаламат. ДРялъул Лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министерствоялъул рахъалдасан лъабго учителасе кьуна «ДРялъул лъайкьеялъул отличник» абураб цIар, кIигоясе - ХIурматалъул грамота.\nКъалъудаса хадуб «АваргIор - гьудуллъиялъул гIор» абураб цIаралда гъоркь районалда микьабилеб нухалда тIобитIана республикаялъул фольклоралъул культурияб фестиваль. Гьениб жиде-жидер гьунар бихьизабуна Гъуниб, ГIахьвахъ, ЧIарада, БежтIа, Хунзахъ, ЛъаратIа, Унсоколо, Гумбет, ЦIунтIа районазул фольклоразул ансамбляз. Балагьаразе кIудияб асар гьабуна Ростов областалъул «Православный Дон» муниципалияб ансамблялъ. Нахъе ккезе чIечIо бакIалъулаб «Дагъбаш» ансамбльги.\nПрочитано 181 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 30 сентября 2019 10:38\nДругие материалы в этой категории: « Шагьараздаса харбал\t«ТIолабго Россия» - Сочиялда »\n16:32, 03 июля 2020, 13\n16:19, 03 июля 2020, 15\n16:08, 03 июля 2020, 26\n15:58, 03 июля 2020, 15\n15:49, 03 июля 2020, 16\n15:45, 03 июля 2020, 15\n14:25, 03 июля 2020, 29\n14:18, 03 июля 2020, 23\n12:34, 03 июля 2020, 54\n12:31, 03 июля 2020, 49


НИЛЬЕР Г1АДАМАЛ. К1ОЧОНАРЕВ БАГЬАДУР. - 26 Июля 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2017 » Июль » 26 » НИЛЬЕР Г1АДАМАЛ. К1ОЧОНАРЕВ БАГЬАДУР.\nАбулмуслим Атаев гьавуна Хунзахъ росулъ, 1891 соналъ г1адатияв маг1аруласул, мискинав векьарухъанасул хъизаналда. Атаевасул талих1лъун бук1ана доб заманалда лъай босизе щвей. Гьев ц1алана араб г1асруялъул ахиралда, Хунзахъ рагьун бук1араб гlypyc школалда. Гьесда цадахъ рук1ана гьевгог1адин тарихалде гьоркьоре жал арал бах1арзал М. Дахадаев ва М.-М. Хизроевги. Гьенив лъабго соналъ ц1алулаго Абулмуслимица бихьизабуна лъик1аб пагьму-гьунар ва лъай босиялде бугеб к1удияб гъира. Лъик1ал х1асилазда гьеб байбихьул школа лъуг1изабун хадув Муслим вит1ула Гъуниб округалъул начальникасул писарасул кумекчилъун х1алт1изе. Лъабго сонг1анасеб заманалъ гьеб ишалдаги вук1ун, лъик1ав х1алт1ухъанлъунги вихьизавун Атаев вит1ула гьебго округалъул Анцухъ участкаялъул начальникасул писарлъун. Гьеб заманалда байбихьана к1удияв революционерасул пачаясул зулмуялде, мискин халкъалъе гьабулеб бук1араб къварилъиялде данде къеркьей. Гьелда бан Абулмуслимидаги гьесул начальникасдаги гьоркьоб бижула раг1и дандеккунгут1и ва хут1уларо тунка-г1уси гьеч1огоги. Тунка- г1усиялъе абуни бит1ахъегояб г1иллалъун бук1уна Анцухъ участкаялъул начальникас цо маг1арулав х1акъир гьави, жиндирго кабинеталъуса къват1иве вачахъи.\nАтаевасе хираго ч1ана гьеб начальникасде данде вахъин. Начальникас гьев судалде кьола жив гьес инжит гьавуниланги бихьизабун. Абулмуслимида кутакалда лъалаан пачаясул судалъ жинда дагьабг1аги гурх1и гьабизе гьеч1еблъи. Цо талих1алъ гьесие xlaлae ратана г1адамал. Мискиназул рахъ кколев гьев анцухъдерил жамаг1аталъе вокьана ва иш судалде ккедал гьесие кумек гьабуна балъго нахъе ине.\nКинабго гьеб лъугьа-бахъарабги х1исабалде босун Атаев кьун г1арзагун лъугьуна Дагъистаналъул рек1аразул полкалде. Гьесдаго цадахъ гьеб полкалде рач1уна гьит1инав вац Расулги вацг1ал Г1абдулкъадирги.\nДоб бук1ана 1914 сон. Байбихьун бук1ана т1оцебесеб дунялалъул рагъ. Полкалде вач1ун г1емераб мех балелде Абулмуслим т1амуна взводалъул командирлъун. Гьедин ккеялъе кумек гьабуна Атаевасда гlypyc мац1 лъалеб бук1иналъги, лъай бугев чи гьев вук1иналъги, сверухъ ругездехун гьесул бук1араб хинаб балагьиялъги. Кинабго гьеб г1уна къокъидго Атаевасул къадру - къимат борхиялъе. Гьесул кумекалдалъун полкалде лъугьана г1емерал ракьцоялги. Гьабсаг1аталда тарихалда лъалел баяназда рекъон доб заманалда гьеб полкалда хъулухъ гьабулеб бук1ана цох1о Хунзахъ росулъа 54 г1олилас.\nГ1емер заман иналде полк бит1ула Австриялъулгун Германиялъул рагъде. Гьеб цолъизабула Кавказалъул г1олохъабаздаса г1уц1араб «Г1алхулаб дивизиягун». Гьенивги Атаевас жив вихьизавуна къвак1арав рагъухъанлъун. Гьенир гьарурал гьунаразухъ Атаевасе щвана офицерасул чинги к1иго Георгиясул г1арцулаб киласги. Чанц1улго гьенив лъукъаниги Абулмуслим фронталдаса рик1к1алъуларо. Ругънал ц1илъун рахъиналдего гьев ц1идасан полкалда цадахъ вук1уна. К1удияб ишлъун бук1ана гьенир маг1арулаз цадахъ рук1арал ч1варал г1олохъаби бусурбабазул къаг1идаялда ахираталде т1орит1иги. Гьедин вукъана Атаевас ва гьесул гьалмагъзабаз анц1ила цо росуцояв.\nДунялалъул гьеб рагъулъ Россиялъ гьабулеб г1ахьаллъиялъул мурад халкъалда хехго бич1ч1ана. Гьеб мехалда Абулмуслимги гьесда цадахъ рук1аралги Ват1аналде т1адруссана. Амма ракълилаб г1умру гьеб заманалда Дагъистаналдаги бук1инч1о. Муг1рузул улкаялдаги унеб бук1ана революциялъул ва контрреволюциялъул къуватазда гьоркьоб тунка-г1уси. Абулмуслимица гьениб революциялъул рахъ ккуна ва лъугьана партизаназул къокъа г1уц1изе. Гьеб ишалде Атаев ц1аялъе к1удияб х1алт1и гьабуна машгьурав революционер Мух1амад-Мирза Хизроевас. Баг1арал партизаназул командирлъун ккарав, 28 сон барав Атаевасул къадру кутакалда ц1ик1к1ана Хунзахъ хъалаги ц1унун Х1оцоса Нажмудинил аскаразде данде вагъулаго 1918-1920 соназда.\n1921 соналъ гьев т1амуна Хунзахъ гарнизоналъул начальниклъун. Доб заманалда ккарал г1емерал ва к1вар бугел лъугьа-бахъиназул газеталдаса бицун х1ал к1оларелъул, Атаевасул х1акъалъулъ бицен къокъ гьабизе кколеб буго. К1удияб багьадурлъиялда ц1унана гьес ва гьесул нухмалъиялда гъоркь партизаназ Хунзахъ хъала.\n1920 соналъул январалда Атаевасул партизанал цолъула Баг1араб Армиялъул дивизиялъул часталгун ва цадахъ лъугьун кьаби щвезабула революциялде данде ч1араб къуваталда.\nГьел соназда бихьизабураб бах1арчилъиялъухъ Атаевасе кьуна “Баг1араб Байрахъ” орденги, т1ад ц1ар хъвараб меседил саг1атги, хвалченги ва гьединго Дагъистаналъул революциялъулаб советалъул х1урматалъул грамотаги.\nХадусеб г1умруги Абулмуслим Атаевас бухьинабуна рагъулаб хъулухъалда. Хадув х1алт1ана Дагъистаналъул рагъулав комиссарлъун, республикаялъул миллиял рек1аразул полкалъул командирлъун ва гьелдаго цадахъ т1убазарулел рук1ана Дагьистаналъул жанисал ишазул наркомасул ишалги.\n1930 соналъ Северияб Кавказалъул ва Дагъистаналъул цолъизабураб полк бахъинабуна Владикавказалде. Гьенир Атаевас ункъо соналъ т1уразаруна бат1и-бат1иял командирлъиялъул ишал. Гьесда бич1ч1улаан унго- унгояв командирлъун лъугьине кканани гъваридаб рагъулаб ва политикияб лъай щвезе кколеблъиги. Гьеб мурадалда ц1ализе лъугьана 30 аб. соназда Москваялда рагъулаб академиялде. Гьес т1олабго лъайги, рагъулаб х1албихьиги кьуна г1олохъанал солдатазе ва офицерзабазе. Ахирисел соназ Атаевас хъулухъ гьабулеб бук1ана Белоруссиялъул рагъулаб округалда. Гьев вук1ана округалъул командир К. Е. Ворошиловасул заместительлъун, полковникасул чиналда.\nБагьадурасул гьайбатаб ва мисалияб г1умру х1абургъинабизе къасд ккарав хиянатчи Ломоносовасул х1аракаталдалъун 1938 соналъ Атаев жанив т1амуна ва гьесде гьересиял, кинабг1аги кьуч1 гьеч1ел г1айибал г1унт1изаруна. Кинго рек1к1ал мурадазе мук1урлъизавизе к1веч1ев маг1аруласда туснахъалда к1алал гьикъула. Гьедин 1939 соналъ гьев туснахъалда хвана.\nВат1аналдеги вачун шарг1ияб нухалда т1овит1ана гьев ахираталдеги. Гьесул хоб буго Буйнакскиялда.\nАмма Атаевасул ц1арги, ишалги гьунаралги, г1адамаздехун гьесул бук1араб рокьиги, тушманасда гьес бихьизабураб къвак1иги рокьукълъиги наслабазе мисаллъун хут1ана.\nМ. Дарбишев, Дагъмузеялъул Хунзахъ филиалалъул архивалдаса.


Рахьдал мацIазул къо кIодо гьабуна ДГУялъул филологияб факультеталдаги. Гьениб гIолилаз бихьизабуна жиде-жидер миллатазул хаслъи. Гьелъие гIоло гьез тIибитIун букIана умумузул кванил тепси, ахIана миллиял кучIдул, гьаруна кьурдаби.\nМагIарул студентазул горсверуда хасаб чIаголъи лъугьинабун букIана гьеб киналдаго цадахъ жеги диалектазда кучIдул ахIиялъги.\nГьедин данделъарал пана гьаруна ЦIоралъул магIарулазул, сугъулдерил, бежтIадерил, цIунтIадерил, гIахьвалазул мацIазда ахIарал сариназ.\nСтудентаз бихьизабуна бахIарай лъадае ячунеб гIадатги.\nГьезда рахьдал мацIазул къо баркизе вачIун вукIана филологияб факультеталъул декан Шабан Мазанаевги. Гьес бицана ахирал соназда жидехъе цIализе магIарухъа гIолилал гIемер рачIунел гьечIин. Цогидал миллатал дагь ругонигицин жидее гьедигIан ургъел кколароанин. Амма гьанже магIарул студентал дагьлъиялъ жал пашманлъизарунин абуна деканас.\n«МацIалги, гIадамалго гIадин, рижула, церетIола, унтула, хола. Дунялалда бугеб анкьазарго мацIалъул кIиазарго мацI хутIизе рес буго нусго соналдасан. Щиб лъалеб, нилъер мацIалги ккезе бегьула гьезда гьоркьоре. Нилъеда чIезабизе кIоларо гьеб. Гьедин тIагIана дунялалдаса латинги, санскритги (индиязул), греказул мацIалги. Цо заманалда ивритги букIана дунялалдаса тIагIун. Амма жугьутIаз гьеб цIилъизабуна», - ян бицана Ш. Мазанаевас.\nГьединго нилъецаги сах гьаризеги цIунизеги кколин нилъерго мацIалин тIаде жубана деканас.\nДругие материалы в этой категории: « Лъидаха бугеб гIайиб?\tЖакъа шагьаралде хъван бана гIазу »


30 гIунгутIи батана 18 000 ЕГЭ-ялда гьоркьоб\nДагъистаналда гIурус мацIалъул пачалихъалъул цогояб экзамен кьолелъул 30 гIунгутIи татIинабун буго. Гьедин лъазабуна 31 маялда республикаялъул лъай кьеялъул министр хисулес.\nГьел киналго кIиабизеги экзамен кьезе щолеб ресалдаса махIрум гьарун руго. Республикаялъул цогидал мухъазда пачалихъалъул цогояб экзамен кин арабали цIех-рех гьабуна нижеца.\n30 маялда Дагъистаналда тIобитIараб гIурус мацIалъул рахъалъ цогояб экзаменалъул хIасилал гьаруна республикаялъул лъай кьеялъул министерлъиялъ. Экзамен кьолев вукIарав 18 азарго чиясда гьоркьоб 30 гIунгутIи тIатинабунилан бицана журналистазе министр хисулев Ширали ГIалиевас.\nГьел тIадккун руго экзамен кьолелъул шпаргалкаби хIалтIизаризе къасд гьабулел ратун. Ширали ГIалиевас бицухъе гьезул цIикIкIарасеб къадар рагIула араб соналда батIи-батиял гIиллабазда бан экзамен кьечIого хутIун, ялъуни араб соналда кьураб экзаменалъул хIасилалда разилъичIго кIиабизе гьеб кьезе ричччарал гIолилал.\nГьел киназулго хIалтIи хвезабунин ва тIадруссун экзамен кьезе бугеб ресалда махIрум гьарунин гьелилан абуна Ширали ГIалиевас «Эркенлъи» радиоялъе.\nШирали ГIалиев: «Гьеб лъеберабго хIужа ккола лъималаз шпаргалкаялъе мобилиял телефонал хIалтIизаризе къасд гьабураи. Телефонал къватIире рахъаралго ккуна гьел.\nАраб соналъ рукIарал гIунгутIабазда дандеккун гьеб 30 хIужа дагьаб къадар ккола, лъималазда бичIчIун буго гьел хIалтIизаризе бегьулареблъи, амма кинан букIаниги гьеб гIамал рехун тезе кIолеб гьечIо цо-цоязда.\nГьеб гIунутIи тIатинабурал бакIазул география кIудияб буго, МахIачхъалаялдаса байбихьун Дербенталде ва Гъарабудагъкент мухъалде щвезегIан. Аслияб куцалъ гьел ккола араб соналъ экзамен кьечIого, ялъуни кьун букIаниги гьелъул хIасилалда рекъечIого цIидасан кьолел рукIарал лъимал».\nХутIарал бакIазда экзамен щибниги такъсир гьечIого, низамалда анилан абуна Ширали ГIалиевас. гьесул баян Эркенлъи радиоялъе тасдикъ гьабуна Гъуниб муъалъул КIогьориса гIурус мацIалъул ва литератураялъул мугIалим Расулова Хадижатица.\nАхирал соназда экзамен кьеялъул тадбиралда хадуб кколе къагIида цIакъ кьваризабун бугелъул, щибниги низамалдаса борчIараб иш ккечIин жидер мухъалдаян абулеб буго гьелъ. 30 маялда Гъуниб мухъалда гIурус мацIалъул цогояб экзамен араб куцалъул хIакъалъулъ гьадин бицунеб буго гьелъ.\nХадижат Расулова: «Хал кколезул цIакъ гIемерав чи вукIана вачIун. ФСБ, прокуратура, полиция. ЦIакъ кьваризабун букIана низам. Гъоркьияб тIалаялдго кинабго къайи-цIаги тун гурони риччалел рукIинчIо тIаде. Ниж мугIалимзабиги тIамуна щакаб алат балагьулеб аппараталда гьоркьосан ине».\nЭР: «Гьеб кинабго хIисабалде босун, лъималаздаги бичIчIун бугищ шпаргалкаби хIалтIизарун жо кколеб гьечIеблъи?».\nХадижат Расулова: «БичIчIун буго, букIинарищха. Дица хIисаб гьабураб жо, ахираб ункъо соналда жаниб жидецаго кьолеб буго лъималаз ЕГЭ, гьединабго ахIвал-хIал букIана 30 маялда гIурус мацIалъул экзамен кьолеб мехалъги. Киналниги шпаргалкаби лъималаз хIалтIизарулел рукIинчIо. Нагагь букIарабанигицин цоцада бицинчIого хутIулароан гьезухъа гьеб, нижер школалда гьеб букIинчIо».\nПачалихъалъул цогояб экзаменалде лъимал кIиго соналъ цебего байбихьулин жидер лъора тIадчIун хIадуризеян бицана нижер програмаялъе, Гумбет мухъалда лъай кьеялъул бутIаялъул нухмалъулев КъурамухIамадов Мусаца.\nКъурамухIамадов Муса: «Гьединго нижеца мухъалда тIобитIула хIалбихьиялъулаб муниципилияб ЕГЭ-ги. Гьеб ункъо дарсида гьоркьосан цояб тIасабищула ЕГЭялъе. Гьелъул хIасилал гьоркьоб лъураб данделъиги тIобитIула мухъалъул администрациялда. Гьединаб куцалда хIадурлъи гьабулаха».\nАхирал соназул практикалде балагьун пачалихъалъул цогояб экзаменалъул пайдаял рахъал цIикIкIун ругин абулеб буго мугIалимзабазги лъималазул эбел-инсуцаги.\nГьеб экзменалъул хIасилалда цо гуреб, кIиго, лъабго тIадегIанаб цIалул идараялде кьезе бегьулин документ ва хадуб гьезул бокьараб тIаса бищизеги бегьулин. Гьединго ресукъал хъизамазда гIурал гIолилазе рес щолеб бугин гIарацги кьечIо жидее бокьараб ВУЗалде лъугьине. Амма пачалихъалъул цогояб экзаменалде дандечIарал гIадамалги дагьал гьечIо.\nМисалалъе, ЕГЭ нахъе бахъеян абураб къануналъул проект босун буго Пачалихъияб Думаялде. Гьелъул авторал ккола Карелиялдаса депуттал. Пачалихъалхул цогояб экзамен биххизабулеб бугин гIурус мацIалъги гьединго хIисабалъул дарсазда лъималазе щвараб базовияб лъайилан рикIкIунеб буго гьез.\nГьединлъидал хIажат бугин цебе букIараб куцалда экзамен кьолеб къагIидаялде нахъруссине.


Хиса-басиял чIалгIана » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Образование - Лъай кьей, мактаб » Хиса-басиял чIалгIана\nДобавил(а): istina от 3-03-2017, 10:47\nСоветияб лъайкьеялде тIадруссине кколин абураб пикру загьир гьабуна Россиялъул цIалдохъабазул улбузул комитетазул цолъиялъ Гьез улкаялъул президентасде хитIаб гьабуна советияб заманалда букIараб школалда цIали гIуцIиялъул къагIида тIадбуссинабеянги гьарун. Гьединабго хитIабалъул кагътал ритIун руго РФялъул лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министралъухъе, Рособрнадзоралъул нухмалъиялъухъе ва РФялъул президентасда цеве вугев Лъималазул ихтиярал цIуниялъул вакиласухъе.\nГьаниб кьолеб буго гьеб хитIаб. Бокьилаан, газеталъул цIалдолез, цIалдохъабазул эбел-инсуца ва учительзабазгун лъайкьеялъул идарабазул нухмалъулез гьеб хитIабалъул хIакъалъулъ жидер пикраби загьир гьаруни.\nРФялъул президент Владимир Владимирович Путинихъе\nХIурматияв Владимир Владимирович!\n2016 соналъул тIоцебесеб декабралда Федералияб Собраниялде гьабураб хитIабалда дуца мухIкан гьабуна лъайкьеялъул рахъалъ пачалихъияб политикаялъул мурад: школалъ кьезе ккола гъваридаб, кьучIаб лъай, киналго лъимал куцазе ккола пикру гьабун бажарулеллъун, ватIан бокьулеллъун ва жамгIияталда гьоркьоб хьвада-чIвадизе лъалеллъун.\nГьабсагIаталда Россиялъул школазда бугеб хIалалъ рахIатхвезабун буго цIалдохъабазул умумузул. РакIчIун абизе кIола, гьоркьоса къотIуларел школалъул реформабаз ва лъайкьеялъул рахъалъ законалда гьарулел хиса-басияз нилъер улкаялъул лъайкьей кьучIдасанго биххизабулеб буго. Жакъасеб школалда бажарулеб гьечIо цIалдохъабазе авалиябниги лъай кьун. Гьелъие нугIлъи гьабула санайил тIобитIулеб ЕГЭялъул хIасилаз. ТIадегIанал цIалул идарабазул преподавателаз абулеб буго, студентазда щибниги малъизе бажарулеб гьечIин: гьезул пикрияб рахъги, бичIчIиги, бицине бажариги цIакъ мукъсанал ругин. Гьелъие гIиллалъун гIицIго ЕГЭ гуро кколеб. Аслияб гIилла буго лъикIаб даражаялъул лъай кьезе рес гьечIолъи, методикиял къагIидаби хIалтIизарунгутIи. РагIа-ракьанде щун киналго рахъалги хIисабалде росичIого, школалда гьарурал хиса-басияз лъайкьей махIрумлъизабуна дунялалдаго машгьурлъун букIараб, жиндир пайда букIинги тасдикъ гьабураб ва гIасрабазул хIалбихьиялъул кьучIалда гIуцIун букIараб советияб школалъул классикияб методикаялдаса. Гьелда рекъон хIадурун рукIарал ва, лъималазул ригьалъул хаслъабиги кьочIое росун, гIемерсонилаб хIалбихьиялъул кьучIалда гIуцIун рукIарал программаби кьучIдасанго хисизаруна ва хIажат гьечIел баяназдалъун лъималазда ричIчIизе захIматаб хIалалде ккезаруна. БичIчIулеб мацIалда хъварал цIалул тIахьазул бакIалда школалде рачIана захIматаб, бакIаб мацIалда хъварал тIахьал. Басралъун ругин багьанаги чIван, школалдаса тIагIинаруна лъайкьей гIуцIиялъул методикиял къагIидаби. Гьелдаса нахъе байбихьана цIалдохъабазул лъай хашлъизе. Гьеб ишалъе квербакъулеб буго жеги лъугIуларел, ахир лъаларел, лъималазул психикаялъе заралиял цIигьариязги ва реформабазги.\nЖакъа ВатIаналъул лъайкьеялда бугеб пашманаб хIалалъул хIасил ккола жамгIияталъулго культура загIиплъи, нилъер улкаялъул социалиябгун экономикияб чIара-хьараб хIал лъугIиялъеги улка цIуниялъеги хIинкъи букIин.\nДуца лъураб масъала тIубазабизе ккани, школалде тIадбуссинабизе ккола классикияб методика.\nСоветияб заманалъул лъайкьеялъул къагIидаялда рекъон, Екатеринбург шагьаралда хIалтIулеб буго Т.А. Алтушкиналъул нухмалъиялда гъоркь гIуцIараб педагогазул ва методистазул къокъа. Классикиял методикабигун цIалул тIахьалги хIалтIизарун, К.Д.Ушинскиясул нахърателги кьочIое босун, гьез хIадурун буго лъайкьеялъул ва миллиябгун ватIан бокьиялъул тарбия кьеялъул къагIида. Гьелда цIарги лъун буго "ГIурус классикияб школа" абун.\nГьеб программаялда аслияб кIвар буссинабун буго ватIан бокьи ва хьвада-чIвади куцаялде, рухIияб цебетIеялде, пикру гьабизе ругьун гьариялде, Россиялъул тарихиялгун маданиял кьучIазда мугъчIваялде. Программа гIуцIун буго гIелмияб кьучIалда, нилъер ракьцоял-педагогазул гIасрабазулаб хIалбихьиги хIисабалде босун.\nЦIалдохъабазул эбел-инсул гIемерисезе бокьилаан, жидер лъималазе школалда гьединал программабазда рекъонкколеб лъай кьуни. Амма пачалихъияб лъайкьеялда гьел программаби хIалтIизаруларо. Гьезда рекъон, Россиялда хIалтIулеб буго цо чанго хасаб школа.\nВладимир Владимирович, гьарула гьеб программаялде кIваркьеян, гьелъул рахъкквеян ва гьеб тIолабго улкаялъе гIаммаблъун ва пачалихъиял школазда хIалтIизабулеблъун гьабеян.\nАдабгун Россиялъул цIалдохъабазул улбузул комитетазул цолъи\nКъотIи гьабунаДунявиябгун рекъонккезабеЦIех-рех ва баянЭкономикаялъе заралияб хIукмуЛъай кьеялъул министерствоялъул комиксал


НТВ телекомпаниялъул «Поздняков» абураб программаялъе интервью кьолаго, Федерациялъул Мажлисалъул спикералъ рехсечIо цониги регион ва цониги субъект. Аммайин лъазубана гьелъ, цо-цо субъектал кIодолъизаруни, ресал раккизе ругин захIматал ва шартIал квешал бакIазда гIадамазул гIумру лъикIлъизабизе.\nВалентина Матвиенко: «Ресукъаб ва цебетIеялъул рахъалъан перспективаби дагьаб яги цогидаб бечедаб регионалда гIадамазул гIумру букIине кколаро захIматаб».\n2003-са 2009 соналде щвезегIан Россиялъул регионазул къадар дагьлъана 89-ялдаса 83 щвезегIан. Анлъго автономияб округ, гьездаго гъорлъан лъабго (Коми-Пермяказул, Коряказул ва Агин-Бурятазул» кьуна Пермалъул, Камчаткаялъул ва Читаялъул областазде гъорлъе.\nУсть-Ордаялъул Бурятазул округ цолъизабуна Иркутск областгун, Красноярскаялъул краялде гъорлъе кьуна Таймыралъул ва Эвенкиязул автономиял округал.\nЖакъа Крымги рикIкIун Россиялъул федерациялда гъорлъ буго 85 регион.\nМатвиенкол инициативаялъул рахъ ккуна палатаялъул гIахьалчагIаз. Федерациялъул Мажлисалъул эконмикияб политикаялъул комитеталъул вакил Сергей Калашниковас рехсана, гьесул пикруялда, нахъе тIамичIого кIодолъизаризе кколел регионал.\nСенаторас рикIкIунеб буго цолъизабизе кколин Смоленск, Брянск, Калуга, Орлов областал ва Липецк, Рязань, Воронеж областал.\nГьесго абулеб буго, Централияб Россиялъул регионазул магIишатазул схема цоцада релъараб бугин. Цогидаб рахъалдаса балагьани, цолъизарулел мехалда цоял субъектазда камун рукIарал ресал, цогидаз щвезаризе бегьула, мисалалъе хIалтIул сурсатазул бицен гьабулеб мехалда. Цолъизарураб экономикияб хIаракаталъул асарги гIемерго цIикIкIунин.\nКалашниковасул пикруялда, цолъизаризе ккола гьединго Волгаялъул миллиял субъектазул цоялги. Мисалалъе, Чувашия, Мордва ва Мари Эл. Цолъизарурал экономикиял конгломератал лъугьине бегьула Пермь крайги Свердлов областги журазаруни, Хабаровскалъул край, Амур ва ЖугьутIазул автономияб областал цолъизаруни.\nСенаторас кIвар буссинабулеб буго, гьениб миллияб къадру хвезабиялъул бицен гьабулеб гьечIолъиялде. Экономикияб интеграция кризисалъул шартIазда дагьалъги кIвар кIудияб жо бугин, жубалеб буго Калашниковас.\nМатвиенкол инициативаялъул рахъ кколеб букIиналъул хIакъалъулъ гьанжеялдего лъазабуна чанго губернаторасги. Мисалалъе, Вологодск областалъул бетIер Олег Кувшинниковас. Амма, гьесие ракIалъе гIолеб гьечIо жиндирго субъект цогидаб регионалде гъорлъе кьезе бегьиялъул пикру.\nГьеб галиялъе лъикIаб къимат кьолеб буго Хабаровск краялъул бетIер Вячеслав Шпортица. Карелиялдаса сенатор Сергей Катанандовас рикIкIунеб буго, субъектал кIодолъизариялъ загIипал регионазе цIияб рухI щвезе бегьулин.\nМатвиенкол пикру ракIалъе гIун буго гьединго Пачалихъияб Думаялъул миллияб политикаялъул комитеталъул бетIер ХIажимет Сафаралиевасеги.\nЭР. – Кин дуда кколеб, бицен гьабулеб инициативаялъул пикруялда рекъон, кколищ цолъизаризе Шималияб Кавказалъул республикаби?\nСафаралиев ХIажимет: «Шималия Кавказалъул федералияб округалда хурхун кинал гIаги галаби гьаризе бегьула, гьеб инициативаялда рекъон. Щайгурелъул гьеб ккола гIемер миллатазул, гIемер конфессиязул регион.\nГьаб рахъалда хурхун дагьалъ батIияб къагIида хIалтIизабизе ккола. Цолъизаризе бегьула унгоги РикIкIадисеб Машрикъалъул, Сибиралъул, Уралалъул, Волгаялъул регионазул субъектал ва гьединаб къагIидаялда цIикIкIинабизе бегьула гьезул потенциал.\nМиллиял республикабазда хурхун лъакIаланго ургъизе ккола. ГIуцIизе ккола хасаб, батIа чIараб программа. Гьелги цолъизаризе бегьулел ратила, амма цогидаб кьучIалда».\nЧувашиялъул талъиялъе бокьун гьечIо щалгун рукIаниги, цолъизариялъул пикру аскIобе биччазе. Гьелда бан республикаялъул бетIер Михаил Игнатьевас абулеб буго, «гьеб суал гьоркьобни лъезе бегьулин, амма регионалъул къисматалда хурхун, ратIа чIарал хъулухъчагIаз гуреб, жибго халкъалъ хIукму гьабизе кколин».\nБищунго ццим бахъараб реакция букIана Ростов областалдаса депутат Михаил Емельяновасул. Гьес рикIкIунеб буго Матвиенкол идеялдаса пачалихъалъе хIинкъи бугин. Гьес абулеб буго, гьеб пикру цIияб гурин, гьеб къватIисан бачIараб бугин. Цоязе Россия бих-биххун ине бокьун бугин. Гьединлъидал гьединал идеязда хурхун цIодорго рукIине кколин.\nЦо-цо экспертазги абулеб буго, субъектал кIодолъизариялдаса цо-цо нухалда пайда букIунин, амма гьелдасан цо-цо хIинкъиялги рукIунин, хасго экономикияб кризисазул заманазда, гьелъ гIадамазул стрессал рижинарулин. Ругин цогиги батIи-батIиял проблемабигиян.\nПарламенталъул инициатива: "Анищ ИГИЛалде - махIрум гьаре ватIаналдаса!"


АхIмадова Аксират МухIамадгIалиевна сценарий "Бергьенлъиялъул къо" » Ассоциация учителей аварского языка\n21 апр 14:28Учителасе / Тадбиразул разработкаби\nХIажалъулеб алат: харицел, хер, кIазал, халгIатал.\nАида, БатIимат, Амина, ХIава, Асият, РабигIат – уна хурире гъажилда харицелалги лъун. Гьез цадахъ ахIула кечI:\nМагIарул яс радалго,\nХурие уней йиго.\nТIорщел щвела гьарзаго..\nЯсаз хер бакIарулеб, сверулеб ххвел гьабула.\nАминаца Асиятидаги тункун абула:\n- Лъиданиги йихьичIилан дуда ккун батаниги, сон маркIачIуда мун нижеда йихьарайха!\n- Аида: Щиб гьес дур гIинде щурулеб букIараб? (Елъула)\n- Асият: БитIахъе нечон хвана, ясал! Бече рокъобе бачIун батичIого, йортун гьелда хадуй уней йикIана. Вугоха тIаса гъоркье вачIунев авги. Цояб рахъалде йорчIун ине дица хIетIе лъолаго, нухги ккун цеве чIана.\n- БатIимат: Гьеб кинабго нижеда бихьана, цого-цо гъос щурараб жо рагIичIо.\n(Горсверун бакьулъ тIамула).\n- Асият: Цо дур кIилкIазул зин-зин рагIизе, гIенеккизе те! – ян вуго, битIахъе гьезда кIал чIвараб гIадин, тIаде къулун вачIинев!\n-ХIава: Гьеб бакIалда цоги жо баян гьабизе ккола. КIилкIаздайищ кIал чIвараб, гIиндайищ! (Елъула)\n- Аида: МуналиюцIцIа, ХIава, дурабго бахчун чияраб гьурщулей йикIинчIого. Сон хуриса мун ячIунаго, гъос духъе кьолеб букIараб щиб?\n- РабигIат: Азали щибаб къойил бакъанида, къец бан рекерулаго, цоцахъе байрахъал гIадин, кагътал хисулел. ЩибгIаги нужеца цоцахъе хъвалеб?\n(Киналго релъула, харида квалквадула).\nЯсал ругеб бакIалдаса рикIкIад гьечIого, гIодоб тIамун буртинагун гьелда тIад гIодор чIун хабар-кIалалда Васал руго. (МухIама, Амир, Ислам).\n- Амир: Нилъер иш исана квеш гьечIо. ГIиги кьараго буго, мугIрузда херги лъикI буго.\n- МухIама: Валлагь, буго вац. Аллагьас рии битIани кинабго лъикI буго. ЦIад-бакъ рекъайги, рии битIайги.\n- Ислам: МухIамад, цо ракIгъеялъе кечIниги щай ахIулареб?\n- МухIама: Нилъеего кечI ахIиялъул кеп щиб вац, рилълъая цо ясазухъе, гьелгун цадахъ ахIилин нилъеца.\n(Лъабавго уна ясазухъе).\n- Гьабулеб битIайги мусудул, цIад-бакъ рекъайги.\n- Хур цIун бачIайги, ясал!\n- Амин, амин. РачIаралищ.\n- Амир: Сваканги ратилин, ясал, рачIая дагьалъ хIухь бахъизин., гIодорчIая. (Буртина гIодоб тIамула).\n- Ислам: Гьаб хур-херги чIалгIун батилин нужеда, рилълъая нижгун магIарде. ГIиялги рихьизе, кьарияб гьангун нижер хинкIалги кваназе.\nВасал: Рилълъа ясал магIарде\nГIиял гIухьби рихьизе\nГIидра тIогьолъ кьурдулел\nКьагIи каранде къазе.\nЯсал: Вай кIваричIо магIарде\nГIухьби согIал рукIуна\nБер къинкIила, квер къала,\nРокъорго лъикI ясазе.\nВасал: Рилълъа ясал магIарде,\nГIухьбузул гIумру лъазе\nКерчал буртаби кьела,\nКьарияб гьан тIамила.\nЯсал: Вай кIваричIо магIарде,\nГьал кечI ахIулел рукIаго рикIкIадасан рагIула цо гьаракь. Векерун вачIуна\n- Рагъ! Рагъ! Рагъ байбихьун буго. Вай балагь. ЧIегIераб борохь нилъер ракьалде щурун бачIунеб буго. Хиянатаб квералъ каву рагьун буго.\nКиналго цадахъ годекIанире ракIарула. Левитанил кIалъай биччала. Руччабазул гIоди бахъуна. Бихьинал доре-гьанире рортанхъула.\nГIалиев (АхIун абила):\nРахъа дида хадур харабазул тIел,\nХехаб ярагъ бухье бихьинал-цIуял,\nЦIогьохъе гьужумал жанир рехханин.\nКиналго нахъе уна. Цее ячIуна РабигIат ва Амина. (Эбел, чIужу).\nВачIуна вас. Рокъов дове-гьаниве вортула. Цо жо балагьулев.\n- Эбел: Щиб, дир вас, цIакъ рахIат хун вугори. Щиб лъугьараб?\n- Вас: Рагъ, рагъ байбихьун буго , эбел. Дун рагъде унев вуго.\n- Эбел: (Васасда аскIое уна) Вай, дир вас, виччаларо дица мун. Рагъуейищ дица мун гIезавун вукIарав. (гIодулаго).\n- Вас: Эбел! Нилъер ватIаналде къо ккедал нахъе къан чIезе бегьуларо. Дуни не ккола дирго инсул ватIан цIунизе. Дир хулжал хIадуре.\n- Эбел: Нилъер ватIаналда тIад кIкIуй бетанин,\nБай черхалда ярагъ, рагъул итаркIо.\nАваданаб гIумру кьалде буссанин,\nКьолой, эбелалъул, эгъе хъахIаб чу.\nЭркенлъи бокьарал кьерун чIоларин,\nКье цо квер, эбелхвад, нух битIиялъе,\nВатIан хириязе хвел букIунарин,\nХабар лъикIаб лъайги, дир берзул канлъи.\nДудасан бахъараб хъаллъидал дунги,\nХъван цо кагъатниги битIе дихъеги,\nКаранде мунги къан къоял рукIкIанин,\nВоре, рекIел дарман, дун кIочон тоге.\n- ЧIужу: (гьесухъе туманкI, хвалчен кьолаго).\nБегIераб хечалъул халатаб туманкI,\nХъатикь щулаго ккве, дир шинель берцин.\nБидулъ лълъадарараб лъел къокъаб хвалчен,\nЧоде къулун кьабе, кьварараб лачен.\nРагъулаб фронталда дуде хIал ккани,\nДун хIадурай йиго хIалай ячIине.\nВитIе дихъе чапар, чоде яхине.\nДур туманкI бацIцIина, цIун духъе кьела,\nДуда ругъун щвани, чIорто жемила,\n-Вас: Къо-мех лъикI эбел, къо-мех лъикI нужее. Дун бергьенлъиги босун хехго тIад вуссина.\n(Киналго нахъе уна. Цеве вачIуна лъукъарав., ва гIодов ккола).\nГулла керен борлъун рекIелъе ана,\nРекIарав чодаса гъоркье вортана,\nБарти хIихIидана, хвалчен гIодана,\nХъахIмикки - сестра тIаде гIунтIана.\n- Сестра: (кодоб сумка, дарманал, катан)\nРагъухъан, рагъухъан, ругъун киб щвараб,\nДица катан къала, дарман гьабила,\nДур гьумералъул кьер, к1утIбузул ракъвай,-\nМа гьекъе, гьалмагъ, лъим гьабе цо сабру.\n- Рагъухъан: Сестра, сестра, кIваричIо дие,\nЯ дарман, я катан, я квасквас, я лълъим,\nКвер гуро, бер гуро, балагье рекIехъ,\nРагIулищ чулчули чвахулеб бидул.\nЩай яц хIетIе лъолеб гIоралда цебе,\nЩай чIаян абулеб унеб бакъалда…\nМун йиго ахираб харбие гIадан,\nМун йиго хутIараб хIохьелалъе нугI.\nДир чода цIал кьабун, цIум гIадин йоржун,\nА Дагъистаналде дир хабар босун;\nАбе эбелалда дур вас камунин,\nАбе ячаралда рос ватIалъанин. (Карандаса бахъун орден кьола).\nДир каранда бараб, бестIал хутIараб,\nБагIараб орден кье эбелалъухъе;-\nДолъ гьикъизе гьечIо мун хванищилан,\nДолъ гьикъизе буго кин дун хвараван.\nВасасе, васасе ругънатIа бугеб\nБагIараб квербацIцI кье, бица белъараб,\nБиччанте, пионер вахъараб мехалъ,(бица белъараб катан ккола)\nГьесие галстук букъизе гьалъул.\n- МугIалим: Гьел рукIана рагъухъанасул ахирисел рагIаби. Гьеб кьогIаб хвалил хабаргун сестра щола эбелалъухъе ва чIужуялъухъе. Гьелъ щибго абичIого эбелалъухъе сородулел квераз бегьула багIараб орден ва бица белъараб катан.\nЭбел гIодула. Гьелъ гьикъула:\n- Кинан хварав дир вас?\n- Сестра: Гьес, ургьиб гьагаб гулла букIаго,\nЖиндирго бартуда кьабуна яц цIал,\nГьес, рекIелъ хвалил ругъун букIаго,\nГьагав тушманасда кьабуна хвалчен.\nМагIу. (ЧIужуги магIихъанги)\n- Уней йиго, эбел, дун армиялде,\nГьинал ракI бахъараб хъиргъу цIехезе.\nДун хIалакун йиго, хIасратав эмен,\nАскарал гъурулеб гъалбацI цIехезе.\nЦо гьитIинаб гIайиб, гIолохъабазде,\nДир рагъул итаркIо, гъоркьго щай тараб?\nГъвел буго дир базе, гьалмагъзабазде:\nГъалбацIги рехун тун, нахъ щай руссарал?\nНемцазул гуллица керенги борлъун,\nКибедай щапараб щват бугеб лага?\nГитлерил гъачагъаз ччукIелги бахъун,\nЩиб кIкIалахъдай тараб кIал гьакIкIараб бацI?\nРохьоб чан толареб тулакаб хъергъу,\nТалихI къун хутIарай, хваги дур гьудул.\nХIурда лъалкI лъалареб, лълъар меседил бис,\nЛъураб хоб бихьичIей, - чIваги дур эбел.\nНекIо баркаталъул цIадал ралаан,\nЦIадул тупал руго гьанже чIехьолел.\nРакьул тIиналдаса тIегь бижулаан,\nБидул лъарал руго лъелехь бан унел.\nЭбел-инсул урхъи буссинчIел васал\nНемцазул цIадуца роркьулел руго.\nЙокьулелъ къвал базе бахилал лъимал,\nМахх-чарангун рагъун, гъурулел руго.\nЦо нилъеда хасаб къварилъи гурин,\nКъараб рачел дуца чучизе тоге.\nЧанги бахаралда хIебет ретIанин,\nВоре сабру гьабе, сурмияб микки.\nДур бекараб ракIги, бухIараб тIулги,\nТIаде рохел бачIун, хисизе буго.\nТIураб дур магIуги, бакъвараб ракIги,\nКъисасалъ бецIила, мун юцIун йикIа.\nМугIалим: Абула заман ингун унти нахъ бусунилан.\nУлбузул рекIелъ лъурал ругънал бигьалъулилан.\nРугънае устар вуго, унтуе дару буго,\nЭбелалъе камурав вас хисизе чи гьечIо\n(ГанчIида гIодов чIун, тIимугъги ретIун херав).\nКечI «Нилъ кIиявго»\nРосу рагIалде рахъун, херал магIарулаца,\nХадур тIагъралги хьвагIун, тIоритIана нилъ рагъде.\nМалъана цIодор чIаян, цIумал гIадин рагъеян,\nЦоцаде хIал кканани, хIалае рахъайилан.\nНилъ кIиявго кванана цо кателокалдаса,\nКIиясго бащад гьабун бухIана цо хъалиян.\nЦоцаца ккун раччана, мугъалда ран раччана,\nРатIалъилин ракIалда букIинчIо киданиги.\nДица бертин гьабуна, гьудул, мун гIахьаллъичIо,\nГьавурав вас баркана, дуца бокал борхичIо.\nМун хвалил ругъунги щун, щапана Киевалда,\nШинельги орденалги руго дур эбелалъухъ.\n- МугIалим: Гьале сверана 70 сон гIасияб, рахIму гьечIеб, вахIщияб рагъ лъугIаралдаса. Кидаго кIочене гьечIо нилъеда нилъее гIоло, нилъер гьайбатаб букIинеселъе гIоло рухI бичун, бахIарчиго рагъарал, битIун гIумру тIегьалеб гIолохъанлъул завалалда хвалил ругъунги щун чияр ракьалда щапарал нилъер росуцоял.\nГьел лъазе бокьани гьанже гIенекке,\nЦо-цо ккун рикIкIина авлахъалда гъветI:\nГIабдусаламов ГIабдула ГIабдусаламович.\nГIабдусаламов ГIали ГIабдусаламови\nГIабдусаламов ГIалибег ГIабдусаламович\nГIабдусаламов МухIамад ГIабдусаламович\nАхIмадов ГIиса АхIмадович\nГIалиев МухIамад ГIалиевич\nХIажиев Идрис ХIажиевич\nДжалатов ПатахI Джалатович\nИсмагIилов ГIабдурахIман ГIумарович\nКамилов АхIмад ГIабдулкасимович\nКъамилов МухIамадрасул МухIамадович\nМахIат1ов Рамазан МухIамадович\nГIумаров ГIалибег ГIумарович\nГIумаров МухIамад ГIумарович\nПатахIов КъурбангIали ХIамзаевич\nШугIайбов ГIали ШугIайбович\n(ЦIарал рикIкIунаго цере кквела щибаз цIарал хъварал кагътал)\nМугIалим: Рагъдаса руссинчIел анцIил анлъгояв\nГьезда тIамах бачIо, гIаркьел кIанцIичIо.\nРакIалде щвеялъе гIагарлъиялъе\nГанчIида рикIкIарал, цIарал хутIна.\nКечI «ХъахIал къункъраби»\nГьел гьанжелъизегIан гьаркьахинаго\nГьава къотIун руго тIавап гьабулел.\nГьелъ гурищ, къункъраби рожунеб мехалъ\nКъваридго зобазухъ балагьулел нилъ?\nУнеб буго боржун свакараб къокъ,-\nДир къайи цадахъал, вацал, гIагарлъи.\nГьезул читIиралъулъ буго цо манзил,—\nГьеб батизе буго диет араб бакI.\nДунги ина воржун къо бачIарабго,\nРокьулел чагIазул ахIила цIарал…\n(Лъимал уна памятникалда тIугьдул лъела)\nКиназго цадахъ ахIила\n- Даимаб рецц ва цIар нужее, рагъдаса руссинчIезе!!!\nСкачать файл: aksir.doc [25,92 Kb] (cкачиваний: 59)\nПосмотреть онлайн файл: aksir.doc\nПрезентация "ЦIарубакIазул битIунхъвай"-6 класс Авар мацI / Презентациял / Учителасе Презентация "Прилагательноялъул морфологияб разбор"-6 класс Авар мацI / Презентациял / Учителасе Презентация "Предметияб цIар"-дарс-маргьа-6 класс Авар мацI / Презентациял / Учителасе Презентация "Актив падеж"-4 класс Авар мацI / Презентациял / Учителасе Шамеседо Нурмагомедова - Авар мац1алъул дарс: Р. ХIамзатов "Авар мацI" Авар мацI / Мисалиял дарсал / Учителасе


Гъоркьехун рехсолел суалазе жавабал кьуна адвокат ШейхмухIамад ГъазимухIамадовас:\n«Дир росасул буго цее йикIарай лъадуца гьабураб лъимер. Гьес гьелъие алименталги кьола. Нижерги буго цадахъаб лъимер. Гьединаб ахIвал-хIалалда рекъон, алиментазул къадар кин дагь гьабизе бегьулеб?»\n- Алиментазул роцен хисизаби бараб букIуна кIиябго рахъалъул материалиябгун хъизамазул бугеб хIалалда. РФялъул Хъизамалъулаб кодексалъул № 101 статьяялъул 2-абилеб пункталда рекъон, алиментазул роценалъул суал тIубазе бегьула кIиябго рахъ рекъон гьабураб къотIи-къаялдалъун. Гьединаб куцалда масъала тIубалеб гьечIони, судалде хитIаб гьабизе ккола.\nРФялъул Хъизамалъулаб кодексалъул № 119 статьяялда рекъон, алиментазул роценалъул хIакъалъулъ гьабураб къотIи-къай гьечIони, судалъ гьелъул роцен чIезабун хадубги, кIиябго рахъалъул материалиябгун хъизамазул бугеб хIал хисун бугони, алиментазул чIезабураб роцен, нужеца кьураб гIарзаялда рекъон, судалъ дагь гьабизе бегьула. Амма санаде бахинчIеб лъимадуе кьолел алиментазул роцен дагь гьабизе ккани, чара гьечIого чIезабизе ккола алиментал кьолесул рес гьечIолъи.\n«КIиабилеб группаялъул инвалидасул ихтияр букIунищ хIалтIизе?»\n- 1995 соналъул 24 ноябралда къабул гьабураб N181-ФЗ «О социальной защите инвалидов в Российской Федерации» абулеб Федералияб законалъул 23-абилеб статьяялда рекъон, хасаб программаялда бихьизабун буго, «хIукуматалъул ва жалго бетIергьанал чагIазул идарабазда инвалидазе чIезабула гьезухъа бажарулеб хIалтIи гьабиялъе данде кколел шартIал» абун. Законалъ гьукъула, харжалъул, хIалтIул низамалъул, хIухьбахъиялъул, гьединго щибаб соналъ букIунеб харж цIунулеб ва тIаде кьолеб отпускабазул рахъалъ хIалтIул коллективазда яги гьезулгун гьарурал хIалтIулал къотIи- къаязда, цогидал хIалтIухъабазда дандеккун, инвалидал батIа гьаризе. ТIубараб харжги цIунун, I-себ ва II-леб группаялъул инвалидазе хIалтIул заман къокъ гьабураб, ай анкьида жаниб 34 сагIаталдаса халат бахъинчIеб букIине ккола. ЧIезабуралдаса цIикIкIараб заманаялъ яги гIодоркъояз, гьединго къаси заманаялъ гьарулел хIалтIабазде гьезул разилъиги цIехечIого, инвалидал рачине бегьуларо. Инвалидазе букIине ккола, 30 календарияб къоялдаса дагь гьечIеб, харж цIунараб щибаб сонилаб отпуск.\n2001 соналъул 30 декабралда къабул гьабураб РФялъул ЗахIматалъулаб кодексалъул N197-ФЗялда 224-абилеб статьяялда абулеб буго, хIалтIи кьолесда тIадаблъун гьабулила сакъатал чагIи заралиял ва гIумруялъе хIинкъи бугел хIалтIаби тIуразаризе тIамизе бегьуларин. ХIалтIул заманалдасан гьезие чIезабизе ккола хIухьбахъиялъе перерыв, гьединго гьезул сахлъиялда данде кколел хIалтIул шартIал. ХIасил-калам, РФялъул ЗахIматалъулаб законалда рекъон, гIажизав чиясул ихтияр букIуна данде кколеб хIалтIи гьабизе.\n«ГIарац щванин абулеб расписка кин битIун гIуцIизе-хъвазе кколеб, гьеб документалдехун кинал тIалабал рукIунел?»\n- ГIарац босулес гьеб босиялъул хIакъалъулъ жиндирго квералъ расписка хъвала. Гьеб документалда букIине ккола "Расписка" абун цIар, гьелда бихьизабула гьеб хъвараб бакI ва къо-моцI, гьединго гIарац кьурав ва босарав чиясул паспорталъулал баянал, гIарцул къадар ва гьеб тIад буссинабизе чIезабураб заман.\n«Дун лъагIелалъ вичарухъанлъун тукада хIалтIулев вукIана. ХIалтIуде вачIинчIогоян, анкьалъ цеве дун хIалтIудаса рехана. Дие рес букIинчIо, щайгурелъул сапаралъ ун вукIана, гьениб дир телефонги билана. Директорасул лъазабиги дихъе щвечIо, график хисун букIинги дида лъачIо. Дида бугеб гIайиб щиб?»\n- РФялъул ЗахIматалъул кодексалъул 81-абилеб статьяялъул тIоцебесеб бутIаялъул анлъабилеб «а» пункталда рекъон, хIалтIудаса рехизе бегьула мун тIубараб хIалтIул къоялъ яги тIатIалаго ункъо сагIаталъ хIалтIулеб бакIалда камун вугони.\nАмма, хIалтIул график хисун букIин дуда лъан батичIони, ай кколеб къагIидаялда гьеб дуда лъазабун батичIони, хIалтIуда мун ками, прогуллъун рикIкIине бегьуларо. Гъоркь дур букIараб хъулухъалде тIад вуссун тIамеян судалде гIарза хъвалеб бугони, дуца хIужабаздалъун чIезабизе ккола дур телефон билун букIинги, кIвар бугеб гIилла ккун сапаралде ине ккейги, директорасул дургун бухьен букIинчIолъиги. ХIалтIул низамалъул график бихьизабун букIуна захIматалъул къотIи-къаялда, хIалтIуда дудаса тIалаб гьарулел низамазулгун лъай-хъвай гьабиялъул хIужа ккола къотIи-къаялда гъоркь гьабураб дур гъулбас.\n«Къого сон унеб буго гIумру гьабун дун Германиялда йигелдаса. Россиялда руго дир вацги яцги. Германияда дица гьитIинабго квартира босана. Бокьун буго гьеб гьезие ирсалъе тезе. ГIакълу кье, гьезие ирсалъе квартира кьолеб бугилан васиятищ хъвалеб яги цоги лъикIаб къагIидайищ букIунеб?»\n- Гьайгьай, дур ихтияр буго бокьарав чиясе ирсалъе квартира кьезе. Гьелъул хъвай-хъвагIай бокьани Германиялда, бокьани Россиялда гьабизе бегьула, документ законияблъун рикIкIуна. Амма васият хъваялъул низам букIине ккола ФРГялъул законалда данде кколеб: дуца гьеб хъвазе бегьула кагътида квералъ яги нотариусалде хитIаб гьабун. ЛъикIаб букIина кIиабилеб къагIида тIаса бищани, щайгурелъул нотариусалъ хъвараб васияталъул хъвай-хъвагIай гьабула васиятазул БетIераб (Централияб) регистралда. Гьедин хъвай-хъвагIай гьабураб васият ккола дур вацги яцги жалго бетIергьанал чагIазул тIехьалде росиялъе гIураб кьучI. Улка бахъун къватIиб ирс кьеялъе квералъ хъвараб васият бугони, судалде хитIабги гьабун, дур гIагарал чагIаз гIуцIизе ккола жидер ирсалъулаб ихтияр бугин абураб свидетельство. Россиялда васият хъвалеб бугони, нотариусалда тасдикъ гьабула дуца гIуцIараб документ.\n«Эбелалъ васасе квартира сайгъат гьабулеб буго. ДагIба букIунареб хIалалъ, кин гьелъул хъвай- хъвагIай гьабизе кколеб? Гьелда хъвазе бегьулищ эбелалъ гьелдаса пайда босизе бегьулин абулеб шартI?»\n- Эбелалдаги васасдаги гьоркьоб гьабизе ккола квартира сайгъат гьабиялъул хIакъалъулъ къотIи-къай. Гьеб чара гьечIого нотариусалда тасдикъ гьабизе кколаро. РФялъул Гражданлъиялъулаб кодексалъул 572 статьяялъул тIоцебесеб пункталда рекъон, сайгъат гьабулаго, гьеб кьолев чиясухъа кинабгIаги шартI тIалаб гьабизе бегьуларо, гьелда «безвозмездная сделка» абула. Гьединлъидал, сайгъат гьабураб къотIи- къаялда «Эбелалъ гьелдаса пайда босизе бегьула» абулеб шартI хъвазе бегьуларо.\n12:48, 15 июня 2021, 115\n10:51, 15 июня 2021, 279


Авар басмабазул цолъи ва цере ч1арал масъалаби » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nАвар басмабазул цолъи ва цере ч1арал масъалаби\nАссалам г1алайкум, х1урматиял маг1арулал! Нилъер гьаб дандеруссин баракатаб ва миллаталъе пайда бугеблъун лъугьайги.\nАвар басмабазул цолъи г1уц1аралдаса бана к1иго сон. Гьеб г1уц1иялъе г1иллалъун бук1ана районазда ва республикалда къват1ире рач1унел казият-журналазда х1алт1улел редакторзабазе ва мухбирзабазе методикияб кумек бук1ине, лъик1аб-квешаб дандбан, г1олел-г1оларел рахъал ц1ехон, х1алт1и цебет1езаби ва заманалда рекъон гьеб бачин. Гьеб г1уц1иялде гъорлъе уна г1емерисел маг1арул мац1алда рахъулел казиятал ва журналал. Кинаб бугониги сиясат яги цогидал мурадазе г1оло г1уц1араб цолъи гуро гьеб. Гьаб к1иго соналда жаниб нижеца гьаруна чанги районазде сапарал, дандч1вана редакциялъул ва администрациялъул х1алт1ухъабигун, гьаруна тарихиял бак1азде, ва миллаталъе к1вар бугел бак1азде пресс-турал. Гьеб киналъулго х1асил гьабун абизе бегьула, миллияб басмаялъ, ресалда рекъон, жиндаго цере ч1арал масъалаби т1урарел ругин.\n1990 абилел соназде щвезег1ан рук1арал казиятазул цониги къан гьеч1о, щибаб районалъул нухмалъиялъ х1аракат бахъана гьел ц1унизе. Республикаялъул даражаялда рахъула цо казият ва лъабго журнал. Миллатал журарал районаздаги руго маг1арул мац1алъул цо-цо гьумер гьоркьоб лъун рач1унел казиятал – Лаваши ва Кизилюрт мухъал. Х1укуматалъул харжал гьеч1ого къват1ире рач1уна лъабго динияб темаялъул казият: «Ассалам», «Нурул Ислам», «Муг1алим», ва республикаялда цох1ого цо, цоги миллатазул гьеч1еб, эркенаб казият «Миллат». Руго жидерго жамаг1атал лъик1 лъугьун рахъулел казияталги - «Сугъралъ, «Гьидалъ» г1адал.\nЖалго казиятазул тиражалъухъ, макъалабазул, темаялъул ва г1уц1иялъухъ балагьидал, руго г1езег1ан г1оларел рахъалги. Масала, тираж. Гьел киналго к1иго яги ц1ик1к1ун къадаралъ дагьлъун руго. Гьеб цох1о гьезие бугеб г1узру гуро – киса-кибего буго гьедин. Цоги-цоги баян кьеялъул алатал раккиялъ бугин тезе бегьула гьеб. Амма, казият буго сунцаго хисулареб, нахъе ц1унун бук1унеб, нилъер г1умруялъул яшав-маг1ишаталъул мат1у. Тираж ц1ик1к1иналъ бицуна г1адамал х1укуматалъул ишазда ва жамг1ияб г1умруялда г1ахьалъулел рук1ин.\nХъвалел макъалабазул халгьабуни, г1емерал руго казиятал районалъул г1умру бихьизабулел, руго заг1ипал казияталги. Гьезие бугеб г1унгут1и – журналистал, специалистал гьенир гьеч1олъи. Ц1акъго г1емер руго районалъул нухмалъулесул ишал рицун гурого, цоги рахъалде к1вар кьоларелги. Мац1алъул рахъалъ босани, к1удияб гъалат1лъун бихьула маг1арулалъ хъвазе рес бугеб макъала г1урус мац1алда биччай. Г1иц1го бюджет бикьиялъул лъазабиял, яги кинал ругониги кагътал, хит1абал таниги бегьилаан гьеб мац1алда. Гьеб г1унгут1и нижеца рик1к1уна махщел камилал, мац1 лъалел х1алт1ухъаби дагь рук1иналъ ккараб бугин. Х1алт1ухъабазул къадар босани, руго районал цох1о чиясде рехун казият таралги. Г1емерисел бут1уз к1вар буссинабулеб буго жамг1иял гьиназда (Фейсбук, Инстаграмм ва гь. ц.) яги районалъул сайтазда х1алт1и гьабиялде. Гьенибги батула щивасул данделъи г1урус мац1алда бицунеб, цониги бат1ияб миллаталъул чи гьеч1онигицин. Гьеб жо ц1акъ рекъон гьеч1о, гьудулзаби.\nЩибаб районалъул Администрациялда буго Информациялъул отдел. Гьел квеш х1алт1улел гьеч1о. Амма, бищун лъик1 гьел х1алт1ула гьеб отделалъул нухмалъулевлъун казияталъул редактор вугони. Цо-цо районазда гьедин буго, гьеб х1алт1иги цебет1олеб буго. Казияталъул тиражги борхизе, районалъул масъалаби, г1адамазул г1узраби, росабазул г1умру, яшав бихьизабизе ккани, гьелъие х1алт1ул шарт1ал ч1езаризе ккола. Жакъа чанго редакция буго рек1ине автомашина гьеч1ел. Гьезие ц1акъ зах1мат буго росабалъе щвезе, яги хасало гъутабазде, цогиги маг1ишатал ругел бак1азде, яги район тун къват1ибехун гьарулел тадбиразде щвезе. Гьелъ г1емерисеб х1алт1и гьабич1огоги хут1улеб буго. Киг1ан зах1малъаби ругониги жидерго х1алт1и редактораз рак1бац1ц1адго гьабулеб буго. Гьезда гьоркьоса мисалиял казиятал ва редакторал ккола: Гумбет мухъалъул «Гумбет» - редактор Х1. Г1изудинов; Шамилил мухъалъул «Цолъи» - редактор П. Гьит1инова; Хунзахъ мухъалъул «Росдал зах1матчи» - редактор П. Мух1амадова; Ц1умада мухъалъул «Ц1умадисезул гьаракь» - редактор Г1. Малачдибиров; Гъуниб мухъалъул «Гъуниб» - редактор М. Къебедов. Цоги редакторазги к1вар кьолеб буго гьезда релълъун рук1ине.\nГьаб нилъер заманалда росабалъа г1емерал чаг1и шагьаразде рахъун, г1ат1иракьалде гочун руго. Кире гочаниги, росдалгун бухьен т1ун толаро нилъер г1адамаз. Казиятазеги х1ажат буго гьел, къват1ир ругел районцоязулгунги бухьен щула гьабизе, гьезул х1акъалъулъ хъван, гьезги казиятал т1алаб гьабулеб х1ал гьабизе.\nНилъер тарих, маданият, адабият бихьизабулеб журнал буго «Гьудуллъи» - редактор М. Патах1ов. Гьеб журнал ахирал соназда ц1илъун бач1ана, ва дагь-дагьккун тиражги ц1ик1к1унеб буго. Гьединго лъималазе биччалеб журнал буго «Лачен». Гьеб к1иялдего к1вар кьун умумуцаги, муг1алимзабазги, маданият ва адабият лъазабулезги, х1акимзабацаги т1алаб гьабуни лъик1 бук1ина.\nЖакъасеб къоялъул т1алабалги х1исабалде росун Авар басмабазул цолъиялъ Авар автономиялъул кумекалдалъун г1уц1ана «MaгIарухъ» абураб ц1аралда AvarPressa.ru сайт (потрал). Гьениб буго нилъер миллаталда хурхарабщинаб баян, суратал, радио ва цогидабги.\nНилъ рекъон х1алт1ани, миллатги мац1ги ц1унун хут1изе буго, умумуца нилъее товухъе нилъецаги цебеса-цебе кьела намусги, ях1ги, бах1арчилъиги, адабги хадуб бач1унеб г1елалъе.\nМух1амадрасул Г1умаров. «Авар басмабазул цолъиялъул» нухмалъулев\n» МагIарухъ – авар басмабазул цолъи\n» Шамил имамас 220 тIубаялде – Авар басмабазул цолъиялъул пресс-тур\n» Магъриб-Машрикъалда гьоркьоб\n» «Цолъи» казият. Шамил мухъ


МГУ Дагъистаналъе хъулухъалда\nМоскваялъул Пачалихъияб университеталъги дагъистаналъул нухмалъиялъги къотIи-къай гьабун буго гьеб цIалул идараялъ дагъистаналъе махщел камилал хъулухъчагIи хIадур гьаризе. КIвезе бугиш улкаялда бищунго къадруябин рикIкIунеб тIадегIанаб цIалул идараялда экономикияб рахъалъ нахъе ккараб регионалъе лъикIал махщелчагIи хIадур гьарун? Кинаб даражаялда рекъон борцине бегьулеб жакъа дагъистаналдаса гьенире цIализе ритIизе ругел студентазул лъай.\nДагъистаналъе хIажат руго Москваялъул Пачалихъалъул университеталъул кумек, гьениб щвараб лъай камил гьабулел махщелчагIи, нижеда ракIалда буго гьенире студентал ритIизе? нижеда ракIалда гIемераб жо буго - гьедин абулеб буго Москваялъул Пачалихъияб университеталъул нухмалъулев Виктор Садовничиясулгун гьабураб къотIи- къаялъул хIакъалъулъ Дагъистаналъул нухмалъулес гьабураб кIалъаялда.\nГьеб къотIиялда рекъон МГУялъ тIаде босулеб буго дагъистаналъе махщел камилал хъулухъчагIи хIадур гьариялъул масъала тIубазе. Республикаялъул батIи-батIиял бутIабазе хIажатал махщелчагIи камил гьаризе гьенире ритIизе Дагъистаналъги тIаде босулеб буго. Мисалалъе МГУялде ритIизе руго Дагъистаналда пачалихъияб цIалул идара лъугIун тIадеги махщел камил гьабизе бокьарал студентал.\nЖакъа МГУ рикIкIуна Россиялъул тIадегIанал цIалул идарабазда гьоркьоб лъай кьеялъул даражаялъул рахъалъ цебесеб бакIалда бугеб ВУЗлъун. Советияб заманалдаса байбихьун гьенире цIализе лъугьине цIакъго тIасарищарал чагIазда гурони кIоларилан абураб хIакъикъат жакъаги буго ссиялда. Гьединлъидал бажаризе бугищ Дагъистаналда цIалун рахъарал гIолилазухъа улкаялда бищунго къадруяб тIадегIнаб цIалул идараялда лъай камил гьабизеян абураб суал хутIулеб буго рагьараблъун. Гьелда тIасан нижеца гара-чIвари гьабуна Мосвкаялда гIумру гьабун вугев Гъуниб мухъалъул Гьонода росулъа Эльдаров Чупалавгун. Жиндир заманалда гьес лъикIал къиматаздалъун лъугIизабуна МГУ ялъул био-инженерия абураб факультет. ГьабсагIатги гьенивго аспирантураялда цIалун лъай камил гьабулев вуго гьев, цадахъго хIалтIулев вуго университеталда аскIобго бугеб гIелмиял цIех-рехаk гьарулеб институталдаги.\nХIакъикъаталдаги жакъа МГУялъуги Дагъистаналъулги гьединаб къотIи-къаялдаса пайда босизе кколин рес бугев чияс. Амма жакъа дагъистаналъул щибав кIиабилев чиясул мурад букIунин дагьаб хIалтIги гьабун гIемерав гIарац щвезе гьелъ кIудияб квал-квал гьабулин гьезие цIалулъги, цIалун хадуб хIалтIи балагьулагоги рикIкIунеб буго Чупалас.\nЭльдаров Чупалав: «МГУялъ кьолебщинаб босулел чагIи ратани жакъа Дагъистаналда, чанги жо хисизабизе кIола гъоба. Гьедин гьабунани лъикIабги букIинаан, амма кинабго гIаксалда ккезеги бегьула. ГIарцудасаги бечелъиялдасаги аслияб жо гIелмуги лъайги букIин бичIчIизабизе кIвани чиясда гьеб букIинаан бищунго рохизе ккараб жо. Гьеб кинабго бараб буго жидедаго, цIализе ракIалда бугев чиясда».\nЧупалас жинцаго тIасабищараб махщел цIияб жо ккола Россиялъул гIелмуялда жанибги. Нижеца гьесда гьикъана гьеб махщалида рекъон Дагъистаналда хIалтIизе вачIине ракIалад гьечIищин дудаян. Дие бищунго бокьилаанин дирго ватIаналда ракьцоязе пайдаялъе гIоло хIалтIизе, амма гьелъие хIажатал шартIал жакъа дагъистаналда гьечIилан абулеб буго Чупалас.\nЭльдаров Чупалав: «ГIарцуе гIоло гуреб, гIадамасул гIумруялда жаниб ва инсанияталъул тарихалда жаниб лъикIаб рахъалдехун цо щиб букIаниги хисизабизе кIолеб букIиналда божулел чагIи гьенир ругони воххуца холаго инаан дун Дагъистаналде. Амма жакъа дида гьединал гIадамалги гьединаб ресги бихьулеб гьечIо ватIаналда. Гьеб гуребги дица цIалараб лъайги гIелмуги гIадада течIого гьеб хадубккун камил гьабизе, гьеб хIалтIизабизе бокьун буго дие, гьединаб ресин абуни жакъа гьаниб Москваялда ва гьеб бахун къватIибехун гурони бихьулеб гьечIо дида».\nДагъистаналъул нухмалъулевлъун москваялъ витIун вачIиндал ГIабдулатIиповас абулеб букIана лъикIал лъай бугел гIолохъанал махщелчагIи цIазе ругин Дагъистаналде россиялда ва улка тун къатIирехун жидерго махщел камил гьабулел ругел. Амма цIияб хIукуматалъул кабинет гIуцIулагоги цIиял чагIи гьенире тIамичIо, гьелде данде ГIабдулатIиповас абуна лъай бугел чагIи жинда ратичIин, гьел хIадур гьаризе абуни заман къваригIунилан. Гьеб мурадалда гьабураб къотIи-къай бугищ ГIабдулатIиповас Москваялъул ТIадегIанаб цIалул идарагун ва кинаб рес бугеб гьеб масъала гIумруялде бахъинабизе абураб суалалда тIасан жиндирго пикру «Эркенлъи» радиоялъе загьир гьабуна лъай кьеялъул хIалтIухъабазул махщалил цолъиялъул нухмалъулев ГIамиродинов МухIамадица. Республикаялда щибаб соналъ ЕГЭ сабабалъун гьадинги ижитаб бакIалде ккун бугин лъай кьеялъул рахъ, Москваялде щвезегIанги ун гьенибги нилъерго гьечIеб лъай сабаблъун нилъго чияда сурараб жо ккезе бегьулин гьелъулилан рикIкIунеб буго МухIамадица.\nГIамиродинов МухIамад: «Ричун росарал ЕГЭялъул балалгун хIакимзабаз жидерго лъималги къазаризе руго дора, заман ун хадуб гьеб кинабго тIатараб мехалъ цIалулеб бакIалдаса нух гьездаги бихьизабизе буго. БатIияб рагIи буго букIине кколеб куцалъ конкурсги тIобитIун, ЕГЭялъул хIасилалда лъикIал къиматал щвани. Гурого гIарац гIемерал тIадчагIаз жидерго лъималги гьенир къазарун, кIиго лъабго соналдасан МГУялъ абизе буго гьадинаб къотIийщин нилъер букIарабилан?».\nЖакъа МГУялда ругин цIалулел Дагъистаналдаса гIолилалан бицана нижее тIадехун бицен гьабурав Чупалас. Аслияб куцалда гьел ругин экономисталгун юристазул махщалие цIалулел. Амма гьезул гIемерисезда ракIалда бугин цIали лъугIун хадуб Москваялда, рес щвани къватIиса хIукуматалде ун жидеего хIалтIи балагьизе, Дагъистаналде тIадруссине бокьарал чагIи цIакъго дагьал гурони гьечIин.


Cпорт, Апрель 12, 2016\nТалат къо 12 Апрель 2016\n«Киса кибего щвараб гьабго щиб ришватчилъи?»\nГIолилазул коммандаялдаса Анжиялъул аслияб коммандаялде хIазе рес щвезе ккани гьеб гIарац кьечIого жо кколароанила, гьеб кьезе инкар гьабуни киданиги аслияб къокъаялда цадахъ хIазе ресги щолароанила.\nМарт 05, 2016\n«Анжиялъул» ресал ругищ Премьер-лигаялда щулалъизе?\nГьал къоязда цIигьабун байбихьизе буго Россиялъул футболалъул Премьер-лигаялъул сезон. МахIачхъалаялъул «Анжи» клубалда церечIарал масъалаби кIудиял ругин абулеб буго клубалъул нухмалъиялъ. ХутIизе бугищ «Анжи» Премьер-лигаялда абураб суалалда тIасан футболалъул эксперталгун гара-чIвари гьабуна нижеца.\nММА: Дунялалъул чемпионат Прагаялда\nНоябралъул 26 къоялдаса 29 къоялде щвезегIан Прагаялда тIобитIизе буго гугаригун рагъ жубазабураб спорталъул тайпаялъул ММА версиялда рекъон Дунялалъул чемпионат. Гьелда гIахьаллъизе бугеб Россиялъул команда тIубанго дагъистанияздасан гIуцIун бугин абизе бегьула. Нижеца гара-чIвари гьабуна гьеб гIуцIараб Чехиялъул гугаригун рагъ жубазабураб спорталъул тайпаялъул ай ММА-ялъул Цолъиялъул нухмалъулев Перт Карешгун.\nДопингалъ спорталда «чIел» босун буго\nИнформалатазда цIикIкIунеб буго Россиялъул тIадагьаб атлетикаялда ва допингалда хурхараб скандалалъул хъуй. Допингазде данде бугеб тIолгодунялалъул Агентлъиялъ гьал къоязда загьир гьабураб докладалда абулеб буго Москваялда допингал тIатинарулеб лабараториялъул хIалтIуде гъорлъе лъугьун ФСБялъ ва Минспорталъ жидее данде кколарел тестазул хIасилал тIагIинаризелъун гьелъие тIадецуй гьабулеб букIанин.\n«Анжиялъ» галаби нахъехун тIамулел руго\nМахIачхъалаялъул «Анжи» клубалъул иргадулав бетIерав тренерасги къо-лъикI гьабуна командаялъулгун. Чанго моцIалъ цеве гьениве тIамун вукIарав Юрий Семин гIодов чIана гьеб хъулухъалдаса. Гьев нахъе иналъе аслияб гIиллалъун рехсолеб буго премьер лигаялде тIадбуссаралдаса МахIачхъалаялъул клубалъ цониги ракIчIараб бергьенлъи босичIолъи.\nАртур Бетербиев - боксалъул цIияб цIва\n2000 соналда Сиднеялда букIараб Олимпиадаялъул хIасилал гьарулаго Дагъистаналъул прессалда загьирабун букI ана цо интересияб инфографика. Масала батIи-батIиял улкабазул спортивияб къадру цIунулел дагъистаниял жидерабго миллияб къукъа хIисабалда доб Олимпиадаялда гIахьаллъарабани, Дагъистаналъул команда 26- бакIалда букIинаан, Иран, Туркия, Дания, Финляндия, Югославия, Бразилия ва гIемерал цогидал церетIурал улкаби нахъе тун.\nХунзахъ чуял риччай\n8 августалда Хунзахъ тIобитIун буго чуял риччай. Тадбир тIобитIун буго «Сумма» абураб компаниязул къокъаялъул нухмалъиялъул квербакъиялдалъун. Чуязул спорт Дагъистаналда цебегоялдаса нахъе тIибитIараб бугин ва гIолилазул гьелде рокьи базабизе кколин лъазабуна жиндирго кIалъаялда чуял риччаялъухъ балагьизе вачIарав Дагъистаналъул муфтий АхIмад–хIажи ГIабдуллаевас.\nДагъистанияй боксалъул чемпион\nДагъистаналъул Хунзахъ мухъалдаса СагIадат ГIабдулаева гьал къоязда яхъана ТIологороссиялъулал боксалъул къецазул чемпионлъун. Гьеб ккола гьелъул лъабабилеб бергьенлъи. 2012 соналдаса нахъе СагIадат гIумру гьабун йиго Москваялда, гьенийго хьвадула боксалъул школалдеги. Гьелъул бищун кIудияб мурад буго 2016 соналъ Рио Де Жанейро шагьаралда тIоритIизе ругел Олимпиялъул хIаязда гIахьаллъизе. Гьеб киналъулго хIакъалъулъ гьелъ гIатIидго бицунеб буго нижергун гара-чIвариялда.\nЛъабго «меседгун» тIадруссана дагъистаналъул гугарухъаби\nГьатIан къоялда рагIалде рахъана Красноярск шагьаралда унел рукIарал эркенаб гугариялъул рахъалъ, машгьурав гугарухъан Иван Ярыгинил цIаралда къецал. Дагъистаналъул тIасабищараб командаялъул лъебергоялдасаги цIикIкIарав чияс гIахьалъи гьабуна гьениб исана. Гьезда гьоркьосан, лъабгоясе щун буго меседил, кIигоясе гIарцул ва лъабгоясе мазгарул медалал.\nЛъица ва щай чIварав футболист?\n«Анжи» клубалъул футболист МухIамадов ХIасан мекъиги ккун чIван ватулин рикIкIунеб буго цIех-рехчагIаз. ЧIварасул гIагарлъиялда бичIчIулеб гьечIо ХIасаница лъие квал-квал гьабулеб букIарабали. Лъица ва щай гьев чIварав?\nХIажимурад МухIамадов: «Гугари дагъистаниязул бидулъ буго»\nДагъистаналда Эркенаб гугари тIибитIараб букIиналъе гIиллаби кинал ругелилан суалал кьола гIемересиз. Гьеб тIибитIиялъе гIиллаби ва дагъистаниязул Эркенаб гугариялъул борхалъуде рахиналъул тарих баян гьаруна гара-чIвариялда эркенаб гугариялъул Россиялъул старший тренер ХIажимурад МухIамадовас.\nНоябрь 06, 2014\nСпорт: ахирисел харбал. 6-билеб Ноябрь\nГьалкъояз Дагъистаналъул спортсменазе щварал иргадул берьгенлъаби ва икъбалал.


Росдал цIар киса бачIараб\n17-18 гIасрабазда тIиндадерил росу щулалъараб мехалъ гьез байбихьун буго сверухъ ругел росаби жидеего мукIур гьаризе ва магъало бахъизе. ТIиндадерие магъало кьолеб букIун буго эчедисез, тIиссадерица ва хуштадерица. Эчедисез гьезие кьолеб букIун буго гIи-боцIи, гьан, нах ва гь.ц. Хуштадерица-цIибил, цIолбол бахъараб жа, пурчIина, ролъ. Хуштадерица чабхъад ун, ЦIоралдаса хъамун вачIарав гIолохъанчи вукIун вуго «КIацола бекьала» колода тIиндадерие жа хIадур гьабизе тун. Хуштадаса Агъвали унеб нухда буго гьеб кули. Гьез цIар лъангутIиялъ гьесда КIацоял абулеб букIун буго, гьелдасан щвараб буго кулиялъе цIарги.\nТIиссадерида тIад лъун букIун буго чIагIа, мед, кIвагьа бахъизе бакъвазабун тIи, тIех ва ролъ. ТIиссадерица тIи бакъвазабулеб букIун буго гьоцIиб. ТIи кваназе xIутI-хъумур бачIинчIого букIинапье гьоцI сверухъ гьарулел рукIун руго батIи-батIиял чIартал тIад ретIинарурал гьитIинал ганчIил яги тIилазул сиял. ТIисси абураб цIар росдае щун буго гьел сияздаса, тIи сверухъ абун. Хуштадерида тIад тIиндадерица магъало лъеялъул хIакъалъулъ дица бицен гьабизе буго Хуштадерил тариха-лъул бицунаго. ТIисси росдае кьучI лъун буго 16 гIасруялъул бакьулъ, 1550-1560 соназ.


Башкортостан. ТЮРКСОЙ гIуцIиялъул иргадулаб данделъи рагьиялъул тадбир. Уфа. 2012 сон.\nГьалкъояз Россиялъул батIи-батIиял интернет сурсатазда загьирабун буго информация, Россиялъул культураялъул министерлъиялъ Татарстаналдаса талаб гьабулеб бугин тюрк дунялалдаса батIа чIей. Экспертазул хIисабалда гьадинаб тIалабалъ Россиялда ругел тюрк миллатазул гуребги, Централияб Азиялъул республикабазулги ракI буссине бегьулин.\nРоссиялъул тIадтараз гIамал гьабулеб буго Туркиялде данде экономикиял санкциял лъазари гуребги, киналго гуманитариял контакталги гьоркьоса къотIизари. Гьалкъояз Ленинил цIаралда бугеб Россиялъул Централияб библиотекаялда цебе хIалтIулеб букIараб Россиялъулгун - Туркиялъул гIелмияб Централъ лъазабуна тIокIаб чара гьечIого жидеца жидерго хIалтIи гьоркьоса къотIанин.\nНахъе рахъун руго гIусман-турк мацI лъазабулел дарсал, аспирантазеги магистрантазеги кумек гьабизе тIокIаб рес гьечIин. Гьанжеялдаса рукIине гьечIин я лекциял, я гIелмиял конференциял, я гургинал истолал.\nЩайдай центр къан бугин, жидеда лъаларин, абулеб буго гьелъул официалияб сайталда. Амма Туркиялда ва Россиялда гьоркьоб дагIба багъарараб мехалъ гIилла якъинго бихьула: Кремлалъул ццим бахъин.\nЦойги гIажаибаб хIужа ккана гьалкъояз. Россиялъул култтураялъул министр Владимир Мединскияс цо-цо республикабазде тел кьабана – ТЮРКСОЙ абулеб халкъаздагьоркьосеб гIуцIиялъулгун ругел бухьенал гьоркьоса къотIеян ахIи бан.\nТЮРКСОЙ ккола ЮНЕСКО-ялда релъараб гIуцIи ва тюрк дунялалда гьелъ хIалеб буго гьадинабго маданияталъул роль. 2014 соналда Казань тIаса бищун букIана тюрк дунялалъул тахшагьарлъун. Кинха бегьулеб Мединскиясул буюри тIубазабизе? Жиндирго миллияб бичIчиIялдаса инкарищ гьабизе кколеб?\nНижер программаялъе гьадинаб баян гьабулеб буго Эркенлъи радиоялъул эксперт Карим Камалица.\nКарим Камал: «Гьеб гIицIго Мединскиясул хьвада-чIвадиялъул нух гуро, Москваялда вугев гъозул КIудияс гьадинаб хIукму гьабуна, ццим бахъун. Турказулгун киналго бухьенал гьоркьоса къотIе ян буюри кьуна гьес киназего. Ахирисел соназда бищун щулиял ва гIатIидал бухьенал - экономикияб рахъалъ букIа, культурияб рахъалъ букIа хасго Туркиялъулгун рукIана Россиялъул.\nМединский культураялъул министрлъун вугониги, гьесул напсияб культураялъулъ кIудиял проблемаби рихьула. Гьесда лъаларо хIатта цо-цо дагьа-макъалцин бигьаял жал, гьес кIудиял гъалатIал риччала, палхIасил гьев гьеб хъулухъалде тIамун вуго хадучи хIисабалда».\nТЮРКСОЙ гIуцIиялъулгун ругел бухьенал нагагьлъун гьоркьоса къотIани, гьеб лъикIаб гуреб асар гьабизе бегьула Татарстаналъул маданияб гIумруялъе, ян абулеб буго экспертаз. Гьеб гIуцIиялъул квербакъиялдалъун республикаялда тIоритIула батIи-батIиял маданиял тадбирал, фестивалял. Масала бусурбабазул кинофестиваль.\nКремлалъ Татарстаналдаса тIалаб гьабулеб буго


128 млн гъуруш - газ бачиналъе\nДагъистаналъул районазде газ бачиналъул суал гьоркьоб лъун букIана Дагъистаналъул хIукуматалъул председатель Артем Здуновас тIобитIараб данделъиялда. «Газпромалъул» программаялде босун букIараб 125 объекталда гьоркьоса газ бачун бахъун буго 85-ялде. Республикаялъул инвестициялъулаб программаялда рекъон, республикаялъул 11 районалда ва кIиго шагьаралда бугеб 17 объекталде газ бачине буго 128 млн гъурушги харж гьабун.\nГьединго премьер-министрас тIобитIараб цогидаб данделъиялда бицана риххун унел ругел минабахъа гIадамал гочинариялъул хIакъалъулъ. «Нухлулаб карта» проект гIумруялде бахъинабиялъул ва дандчIварал захIмалъабазул, гьабичIого хутIараб хIалтIул хIакъалъулъ бицана данделъиялда гIахьаллъарав бакIал раялъул ва ЖКХялъул министр Малик Баглиевас.\nИш тIаде кколезда тIадкъана, хехаб заманалда ругел гIунгутIабиги тIатинарун ва тIагIинарун, минабазухъе гIадамал гочиналъе шартIал чIезаризе. МахIачхъалаялда бан лъугIулеб буго анкьго гьединаб гIемертIалаялъулаб мина.\n«МахIачхъалаялда канализация гIатIид гьаби ва цIигьабун къачIай» объекталда бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъги бицана хIукуматалъул данделъиялда. Проект гIумруялде бахъинабизе байбихьун букIана 2015 соналдаго. Цинги гьоркьоб къотIизе тун букIана гьабулеб хIалтIи. Гьанжеги цIидасан конкурс лъазабун буго, проекталъул хIалтIи рагIалде бахъинабиялъе. Гьабулеб бугеб хIалтIул хIакъалъулъ бицана Малик Баглиевас. Федералияб ва республикаялъул бюджетаздаса биччараб гIарац харж гьабизе буго МахIачхъала ва Каспийск шагьаразда канализациялъулал системаби рацIцIад гьариялъе. 9,7 километралъул манзилалда бан буго тоннелалъул коллектор.\nПроекталда рекъон хIалтIаби гьарулелъул, дандчIвалел цо-цо захIмалъабазул бицана «Дирекция единого государственного заказчика-застройщика» ГКУялъул директор МухIамадгъази МухIидиновас.\nПрочитано 224 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 мая 2018 10:13\nДругие материалы в этой категории: « БахIарзазул цIарал цIунила рекIелъ\tАвтобусал росизе рагIи кьуна »


Карты населенных мест Саратовской губернии 1912 года\nГлавная → Старинные карты → Саратовская карта → Карты населенных мест Саратовской губернии 1912г\nСхематическая карта Аткарского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Балашовского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Вольского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Камышинского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Кузнецкого уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Петровского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Саратовского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Сердобского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Хвалынского уезда Саратовской губернии.\nСхематическая карта Царицынского уезда Саратовской губернии.


ЦIумада мухъ: MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nMaгIарухъ » Мухъал, шагьарал ва росаби » ЦIумада мухъ\nЦIумада мухъ. ТIисси-Ахикь\nГъазимухIамадил вас МухIамад гьавуна Гьигьалъ росулъ 1855 соналда. Гьев вахъана машгьурав шагIир, гIалимчи ва жамгIияв хIаракатчилъун. Гьес хъварал мавлидалгун туркаби гIечIого ХХ-б гIасруялъул байбихьуда басмаханаязда рахъана 4 тIехь. ТIоцебе\nГIага-шагарго 13-го соналъ цебе силдисев АмирхIамзаца босун бачIана дие (Т. Айтберовасе) гьанжесеб магIарул алипалда (кириллица) магIарулалъ хъвараб тарих, жинда жаниб 1871 соналъ Ункъракьалда (ЦIумада районалъул тIасияб мухъ) ккарал\nМацI / Тарих / ЦIумада мухъ\nГIажамалда хъвараб имам Шамилилгун ккараб гьаб лъугьа-бахъиналъул бицен батана ТIинди росулъ. Гьаниса нилъеда лъикI бихьула магIарулазда гьоркьоб букIараб адаб-хъатир. МагIарул миллат бикьизабиялда тIад хIалтIулел гIалимзабазе жаваблъунги ккола


Автор: ilchi · 10.04.2020\nКIялажавжлил (имбирь) хавар багьнавхьур, бусанну чан-кьансса ванил тарихраягу. ЧIалачIиссаксса ва танива, цукунсса-дунугу азар ппив хьутари, агьулданун ххуйсса кумагчину бивкIун бур.\nАьвзалзаманнул дянивмур ттуршукулий Европанавун кIялажавж багьну бур Кьиблалул Азиянава. Шикку ва гьарца дукралувух ишла байсса, канилусса дарувран ккаллийну бивкIун бур. ХIасил, Европанаву дянивмур ттуршукурдай бабаъ ппив хьуну, агьали кьатI хьуну нанисса чIумал, кIялажавж ишла байсса бивкIун бур. Ва урттул мархлуцIун бавхIусса бусаларду ляхъан баймигу тарихраву, чIалачIиссаксса, савдажартал бивкIун бур.\nДахху-ласу дуллай, маша-хашалий лагайсса бивкIсса ккупIастурал лавсун бучIайсса бивкIун бур, «икъавчIай даруврал» лагмасса бусаларду ва магьригу хIат-хIисав дакъасса бивкIун бур. Га чIумалгу «Дунияллул зуманийсса пулансса билаятрай «лухIи бивкIулул» азардая инсан ххассал айсса ссихIирданул урттул мархха бусса бур»,- тIисса хаварду ппив бувну, савдажартурахь, мусил багьлун бацIарчагу машан ласуннуча, кIялажавж лавсун нани тIисса авадантал, давлатлувтал чан къашайсса бивкIун бур.\nВа нажагьссаннал, ахIвал бунал тIалав дурну, дучIан дайсса хъуслин ккаллину бивкIун бур. Лахъай азар ппив хьуну нанисса ппурттуву цуппагу кIилий-шамлий гьаз бувсса багьлун бацIайсса бивкIун бур.\nАьвзалзаманнул чIуннугу ларгунни, чIярусса щиннугу экьиларгунни, аммаки никирая никирайн инсаннал аьмаллугу, хIиллардугу дунийра лирчIун дур. Цаннал «икъавчIай даруври» учирча, ганацIун, ялувгу бивхьуну, гайва гай махъру тикрал банссагу ацIа инсан ва заманнайгу чан къашай, гайннайн вих хьунссагу ттуршахъул, азарахъул лякъай.\nВанал ишру най бур Кислав шагьрулий\nКультуралул хаварду – кутIану\nСледующая публикация ЦIанасса ппурттуву зунсса къадагъа дакъасса идарартту\nПредыдущая публикация Хъиншиврул,хъинбалдарал «азардания-пандемиялия»


Бангладешалъул диваналъ хIукму гьабуна 2 чи чIвазе\nХамиз къоялъ Бангладешалъул диваналъ хIукму къотIана 2013 соналъул февраль моцIалда Дакка шагьаралда нус кьабун, архитектор ва блогер Ражаб ХIайдер чIварав кIиго чи чIвазе. Гьезул цояв цIех-рехалда лъазавун вуго.\nПолициялъул баяналда рекъон гьесул хурхен буго ЖамагIат аль-Ислами абулеб радикалияб партиялда. Ражаб ХIайдерица ахIи балаан гьеб партия улкаялда гьукъиялде. Гьеб такъсир гьабиялул гIайиб бугев жеги анлъго чи жаниве тIамизе вуго. Цо-цоял – гIумруялъго.\nДов ХIайдер чIван хадусала Бангладешалда байбихьанин унго-унгояб чан. ВахIшияб къагIидаялда жеги щуго блогер чIван вуго ва басмаханаялъул цо бетIер. Низам-цIунулез абулеб буго гьеб чIвдари хасго ЖамагIат аль Исламия партиялъул гIахьалчагIаз гьабулеб бугин.


БАГ1АРАБ КЬОДАСАН – БОЛЪИХЪЕ. - 5 Июня 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Июнь » 5 » БАГ1АРАБ КЬОДАСАН – БОЛЪИХЪЕ.\nБАГ1АРАБ КЬОДАСАН – БОЛЪИХЪЕ.\nИнсанасул г1умру-яшавалъе нухал ккола, черхалъе бидурихьал г1адин чара гьеч1ого х1ажатал жал. Аллагьасда жинибги лъинал рачинги, нухал, кьоял гьариги, гьел къач1айги руго кутакалда кири ц1ик1к1арал халт1аби. Рокъове-къват1иве ккеч1ого г1аданги хут1уларелъул, нухал хун, басралъун, к1удиял квек1енал рук1ана ва жеги руго нухазда хьвадулезе. Бук1аниги, ч1аралъуса багъарана нухал къач1аялъул иш. Нухазда гьарурал ва гьаризесел х1алт1абазул дие бицана районалъул нухазул № 39 участкаялъул нухмалъулев Сайгидов Мух1амад Мухтаровичас.\nНилъер районалъул нухазул участкаялъ хъулухъ гьабизе ккола баг1араб кьоялдасан байбихьун, гьебги гъорлъе бачун, Болъихъ районалъул нухде щвезег1ан 255 километр нухалъул. Районалъул нухазе хъулухъ гьабула 53 х1алт1ухъанас. Араб соналъ участкаялъ босана цо погрузчик, хут1араб гьениб бугеб техника басрияб буго. Техника, басралъун бук1аниги, гьебги къач1ан х1алт1изабун, бажарараб къаг1идаялъ нухазда х1алт1аби гьарула дорожниказ. Араб соналъ дорожниялъул х1алт1ухъабаз чабах баччун къач1ана Заг1ибе, Харахьи участкаялде бугеб, Гьоц1алъ – Къорода нухал. Зиярат бач1иналде асфальт т1ун къач1ан бук1ана Абулмуслим-шайхасул зияраталде унеб нухги.\nХаселалъ нухал рацизе теч1ого, къаси-къад заман бат1а гьабич1ого, балеб г1азукьги нухаздаса г1аз бац1ц1ад гьабун, сали бан ц1акъ лъик1аб х1алалъ х1алт1ана дорожникал. Цо машина ц1ураб сали лъабго-ункъго километр нухде базе гурони г1олеб гьеч1о. Ц1орой-квачалъухъ ралагьич1ого, сали лъуг1идал х1алт1ухъаби т1ад руссун рач1ине кколел руго ц1идасан машина ц1езе.\nХ1урут1а, х1арщут1а босун бук1унеб Г1арани автостанциялъул территория гьал къояз чабах баччун къач1азе байбихьулеб буго. Гъоркь гьарулел х1алт1аби лъуг1идал, нухазул участкаялъул х1алт1ухъабаз гьениб т1езе буго асфальт.\nАвтостанциялъул территория къач1аялъе бахъун буго компьютернияб макет.\nГьал къояз Моч1охъ росулъе унеб нух чабах баччун, гьеб бульдозералъ бит1изабун къач1ан лъуг1ана.\nГьеб гуребги, дорожниказда рак1алда буго исана Гьоц1алъа бахъараб Уздалросулъе, Заг1ибе, Г1араниса Илълъабе нухал чабах баччун къач1азе.\nАсфальт т1езе буго Гиничукье унеб нухда, Г1араниса Хунзахъ № 2 гьоркьохъеб школалде цебе щвезег1ан ва К1удияб Ват1анияб рагъдаса руссинч1езе бараб мемориалалде цебе щвезег1анги. Исана планалда буго Илълъа росулъе ц1ияб кьо базеги. Рак1алда бук1ана Хунзахъе рач1унеб кьо къач1азеги. Гьелъие х1ажатаб г1арац гьеч1олъиялъ кьо къач1ай нахъ бахъун тезе кколеб буго.\nНилъер ракьцояв Загьид Хочбаровасул кумекалдалъун, «Мостоотряд 99» г1уц1иялъ араб соналдасан байбихьун къач1алеб буго Гьоц1алъа Ч1алде щвезег1ан 6 километр нухлул.\nГ1ат1ид гьарун, чабах баччун, къвариг1унел лоткаби лъун, гьабсаг1ат гьениб т1адбан унел руго асфальт т1еялъул х1алт1аби. Жакъа къоялде щвезег1ан асфальт т1уна 4,5 километралъул манзилалда. Гьеб нухда бана щуго ц1ияб кьоги.\nГъоркьисала гьебго г1уц1иялъ г1ат1ид гьаризе байбихьун бук1ана Г1ободаса Макьасде щвезег1ан бугеб нухги (8 километр). Хасел щвеялъ гьарулел рук1арал х1алт1аби ч1езе тезе ккана. Мостоотрядалъул х1алт1ухъабазда рак1алда буго х1ажатал х1алт1абиги гьарун, гьеб нух асфальт т1ун къач1азе. Араб соналъго гьениб бана лъабго ц1ияб кьоги. К1удияб баркала буго гьединаб даражаялда нилъер нухал къач1алел ругел мостоотрядалъулазе ва Загьид Хочбаровасе.\nГьай-гьай, нилъер районалъул дорожниказеги бокьилаан гьезул даражаялда нухал къач1азе. Нилъер ДЭПалъул х1алт1ухъабазе бищун к1удияб зах1малъи буго техника басралъун бук1ин. Басрияб техника хванщинахъе къач1азе кколелъул, гьелда х1алт1изе рач1ине бокьулеб гьеч1о г1адамазе. Техника къач1азе лъалел чаг1иги къанаг1ат гурони рук1унаро. Гьабсаг1ат дорожниялъе къвариг1ун руго механизаторал, бульдозеристал, грейдералда х1алт1изе г1адамал.\nДорожниялъул х1алт1ухъаби къанаг1ат гурони ратуларо г1уц1иялда. Гьение щвараб къоялъги дида гьел техника къач1алел ратана. Живго Сайгидов Мух1амадги гурун гъуждулгун цо х1алт1уда нахъа ватана. Жидецаго хъулухъ гьабизе кколел нухазде хал-шал гьабизе щибаб къоялъ унел руго дорожникал. Гьединго нухазде щола участкаялъул начальникги. Гьедин к1вах1-свак тун, бажарухъе х1алт1улел руго нухазул участкаялъул х1алт1ухъаби.\nХ1ажатал г1арцул сурсаталги, х1алт1изе тавпикъ-къуватги сахлъиги кьеги дорожниялъул х1алт1ухъабазе лъик1аб х1алалда нухал ч1езаризе.\nПросмотров: 177 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1