МагIарухъ гIазу бана. Кинабго сверухълъи хъахIлъун букIана. МухIамад радалисаго вахъун цIул бичIулев вугоан. БоцIуе хер базеян къватIие яхъарай Написат, сверухъ бугеб берцинлъи бихьун, йохун, кодобе гIазуги босун, росасда гьеб речIчIизе лъугьана.\nМахсаро гьабулей чIужуялъул рахъалдеги вуссинчIого, МухIамад гъираялда цIул бичIулев вукIана. «Уха, гьав диде регIун вихьуларо», - ян Написатица цойги нухалъ речIчIула гьесда гIазу.\n- Гьанже чIечIоха мун, дица чурилаха дур берцинаб гьумер гIаздаца,- ян гьев Написатида хадув вортула.\nГьей гьесдаса тIурулаго, хер бугеб гьорое кIанцIула. Хадув вортулев МухIамад гьенисан гьитIинаб лъимадул гIодиги рагIун, гIажаибаб асар рекIееги лъугьун, цо кинабалиго балъгояб къуваталъ ккурав гIадин лъалхъун хутIула… кIал-мацI цIорон хутIула. Гьалда гьений жаний ятула, магIил бералги цIун, ботIродаса кIазги бортун, Шамсият. Гьелда цебе кIудияб кIазалда лъун бихьула гьанжего гьанже гьабураб лъимерги.\nГьалда, гьанже гурони бичIчIуларо, щай гьай гьаздаса яхчулей йикIараяли. Щиб гьабилебали лъаларей Написатица Шамсиятида аскIойги ун, гьелъул гьуршун бугеб рас бакIарула. Унтараб рекIее дару щванилан кколеб букIана Шамсиятида Написатил квер хъварабго. Написатихъа рагьунго хутIараб нуцIихъе раккун рачIуна лъадаре радалго унел рукIарал СалихIатги гьелъул гьудулги.\n- Вуя, гьаб щиб ахIи-хIур радалго,-ян абулаго гьезул бер речIчIула лъимералда.\nГьеб лъимералдаса бер нахъе босизе кIвечIого хутIула кIияйго.\nНаписат ятула тIоцее рекIеда. «Гьаз дир рос суризавила» абураб пикру паркъула гьалъул ботIролъ. КIалагъоркьеги егун, гIодулей йикIарай Шамсият гьезда йихьичIого хутIизе хехго гьелда тIаде жиндасаго бахъун кIазги рехула, лъимерги кодобе бачун.\n- МухIамадица ячунелъул дун къинай йикIана, - ян тIоцебе ракIалде рачIарал рагIаби абула Написатица.\n- Дица абун букIинчIищ, лъикIаб чоца росу толарилан!- абула СалихIатица, жиндирго кIудияб кIалги жиризабун, лъимерги кодоб ккун йигей Написатидехун,\nНаписатил берал магIил цIола.\n- Дида гьединаб талихIго бихьичIо, росуги лъазе эбел-эменги рихьизе…\n- Гьеб духъ балагьунго бихьулеб буго,- ян абула нахъойги СалихIатица,- Росас мунго чIвалелде, росу те дуца!\nГьеб рагIиги абун СалихIатги гьелъул гьудулги цереса тIерхьуна.\nЦIияб хабаралъул росуги цIола.\nНаписатги Шамсиятги кIиялго хутIула. Гьел кIиялго гIодулел рукIуна…\nРекIетIа ятарай Написатица каранде къайдал, гIодулеб букIараб лъимерги гIенеккун чIола.\n- Кин дуда кIвараб дир рогьо тIаде босизе, Написат? – абун цIидасан гIодулей йикIана Шамсият\nЖиндир лъимер гуребги, жийгоги Написатица каранде къан йигилан кколеб букIана гьанже Шамсиятида… Макьилъ гIадин рагIулеб букIана Шамсиятида Написатил кIалъай:\n«Мунги дур вацги вуго гьаб росулъ гIурал гIадамал. ГIагарлъиги буго нужер гьаниб. Гьанир рукъун руго нужер эбелги эменги. Дун йиго гьаюрайго рехун тарай, росу лъаларей, рукъ лъаларей, эбелги эменги рихьичIей гIадан.\nДун йиго детдомалда гIурай, дун йиго рехун тарай, дун йиго чияр. Гьаб дир кодоб бугеб лъимер гIанасей йигей мехалъго рехун тарай… Эбелгун, я эменгун унеб лъимер бихьани гIодизе бачIунаан … Анищ букIана дир хъизан-рукъ гьаби. Гьелдаса кIудияб талихI букIине ресги гьечIо…\nБихьинчиясда тIаса кидаго унаро яцалъул рогьо. ЧIужуялъул рогьо уна, гьей къватIие йитIарайго чиярлъула, кIочона. Гьей цойги гIаданалъ хисула… яц лъицаго хисуларо.\nДун гьадинги чиярин рикIкIуна гьаний…»\nЖинцаго абулеб жоялдаса хIинкъун, тIаде яхъуна Написат.\n- Мун нижее чияр гуро! - Написатил хIатIазда къвалги бан гIодула Шамсият.\n- Цойги нухалъ МухIамад вихьани, гьаниса нахъе ине кIоларо дида. Дун гьабсагIат ине ккола,- ян ана Написат.\nНаписатица, кодоб лъимергун, жиндирго ретIел-хьит бакIарула.\nЛъимералъе кьезе рахьги гьелъ цадахъ босула. Гьей автобус росулъа инелде нухде яхъуна. Кьун ба-хъинелде кодоса талихI арай гIадин лъугьарай гьелъ, бекун ракIгун, тола рукъ.\nАхирисеб нухалъ рукъалъухъ ялагьидал, горда кьералъ лъурал тIугьдулцин къварид рихьула гьелда.\n«Толеб буго бищун дун ракьалда талихIайлъун йикIараб бакI, дир МухIамад, дир алжан.»\nМагIу квезе кIоларого уней йикIана гьей автобусалда аскIое. Киналго росдал гIадамал жинда хадур ралагьун ругин кколеб букIана гьалда. Дора-гьаниса раккун, унго-унгоги хадур ралагьаралги рукIана гIадамал. «Гьаб нухлул халалъиго щиб, лъугIизегодай гьечIеб» абун кколеб букIана гьалда.\nАвтобусалда рекIун унагоги, нахъеги рещтIун, МухIамадил каранде йортизе анищилан кколеб букIана ракIалде. «КIоларо дида гьев гьечIелъуй чIезе, кIоларо» абун букIана ракIалъ ахIулеб. Гьей квешго цIорозе лъугьуна. Черхалдаго квачан сири балеб бугин ккана. Цого-цо гьаб чияр лъимер данде къараб карандаса бакI букIана хинлъун...\nГьоркьоб замана ана, МухIамадги шагьаралде хеккого вахъана. Араб бакI лъачIого, Написатилги хабар лъугIана…


Хасавюрталъул цIех-рехчагIаз погонал рарав такъсирчи цIунулев рагIула\nХасавюрталъул цIех-рехалъул идараялъ жидерго хIалтIухъан ХIажаев Арсенида тIад такъсиргьабиялъул иш рагьиялъе квалквал гьабулеб букIиналда бан, 4 маялда адвокат Сапият МухIамадовалъ Хасавюрталъул диваналде гIарза хъван буго.\nГьеб такъсиргьабиялъул иш рагьунгутIи къанун хвезабилъун рикIкIунеб буго адвокаталъ. Гьелъул баяназда рекъон ХIажаевасги цойги кIиго полициялъуласги ришватги босун такъсирчиясе хIилла-рекIкI гьабизе квербакъулеб букIун буго.\nГьедин 2014 соналда Владикавказалдаса Кумаритова Иннаца Пятигорскалдаса бичун босун буго «Нисан Тиана» автомобиль. Гьеб даран гьабилалда цебе Иннаца къуваталъул идарабаздасан лъазабун букIун буго гьеб автомобиль бикъараб бугищ, цIех-рехалде лъазабун бугищали. Щибниги гьединаб гIунгутIиги батун букIун гьечIо гьелъул.\nЧанго моцIидасан Владикавказалъул полициялъул хIалтIухъан вачIун вуго гьелъухъе дур автомобиль такъсиргьабиялъул ишалъулъ далиллун бугиланги абун, гьес, кинаб букIаниги документги кьечIого,гьеб нахъе бачун ун буго. Щиб кинали цIехезе полициялъул бутIаялде щвараб мехалда гьелда абун буго автомобиль Хасавюрталъул цIех-рехалъул бутIаялъухъе кьун бугила, гьез цIех-рех гьабулеб ишалъулъ далиллъун бихьизабун бугин гьебилан.\nГьелдаса хадуб Кумаритова Хасавюрталъул цIех-рехалъул идараялде щун йиго автомобилалалъул къисмат цIехезе. Гьениб гьелда абун буго автомобилалъул вукIарав бетIергьанас гьеб бикъун ун букIиналъул хIакъалъулъ гIарза хъван букIин. Гьев Асланханов Асланханица жиндицаго бичун букIун буго Кумаритовалъе автомобиль, даран гьабиялъул хIукмуялда гъоркь гъулбасги лъун букIун буго гьес.\nГьедин гIарзаги хъван низам цIунулезул кумекалдалъун гьебги тIадбуссинабун хIилла-рекIкI гьабизе ракIалда букIун бугин гьесдайилан абулеб буго адвокат МухIамадова Сапиятица. Гьелъ бицухъе гьеб ишалъулъ Асланхановасе кумек гьабун буго къуваталъул идарабазул хIалтIухъабазги.\nМухIамадова Сапият: «Гьеб автомобилалъул тIоцевесев бетIергьан живго хIилла-рекIкI гьабулев такъсирчи вукIун вуго. Амма гьесие квербакъи гьабулеб буго Хасавюрталъул цIех-рехалъул идараялъул хIалтIухъабаз.\nЩайгурелъул гьез гьеизе 300 азарго гъурущ кьун буго гьеб автомобиль гьесухъе тIадбуссинабуралъухъ. Асланхановас гьеб гIарац кьеялъул бицунеб бахъараб аудиоги буго. Гьеб иш бачунев цIех-рехчи ХIажев Арсенихъе ун йиго Кумаритова распискаги хъван жиндир автомобиль нахъбуссинабейилан тIалаб гьабун.\nГьеб такъсригьабиялъул ишалъулъ далил батани къваригIараб мехалда нужехъе гьебги бачун ячIинин жийилан абун буго гьелъ. Амма батIи-батIиял багьанабиги ратун гьелъухъе автомобиль тIадбуссинабизе инкар гьабун буго ХIажаевас. Заманалдасан цIех-рехчияс гьелда абун буго жидеца автомобиль гьелъул тIоцевесев бетIергьанасухъе нахъбуссинабунилан.\nГьелдаса хадуб Кумаритовалъ диваналде гIарза хъван буго жиндихъа бахъун араб автомобиль тIадбуссинабейилан тIалаб гьабун. Диваналъ гьелъул рахъккуна, амма гьебщинаб заманалда жаниб автомобилалъул вукIарав бетIергьанас гьеб цин чухIун буго, хадуб чанго чиясе бичун буго. Диваналъ гьеб автомобиль Кумаритовалъухъе тIадбуссинабейилан лъазабуниги гьебги тIубазабун гьечIо.\nГьелъухъа щибниги документги кьечIого автомобиль бахъарал къуваталъул идарабазул хIалтIухъабиги, гьеб киналдаго тIад рекъон вугев ХIажаевги тамихIалде цIалел гьечIо. ХIажаевасул эмен вуго Хасавюрталъул администрациялъул хIаким, гьединлъидал гьесда кверхъвалеб гьечIо лъицаниги».\nСапиятил рагIабазда рекъон гьеб хIилла-рекIкI гьабурав автомобилалъул вукIарав бетIергьан Асланханов Асланхан жеги тамихIалде цIцIан гьечIо. ХIажевас гьесие кумек гьабулеб букIин бихьизарулел чанги далилал ругониги гьесда тIад такъсиргьабиялъул иш гьабизе анкьцIул инкар гьабун буго Хасавюрталъул диваналъ.\nГьев цIех-рехчияс Кумаритовалъул автомобиль бачунеб букIараблъи лъалеб бугониги, гьелдаги рекIун батIи-батIиял бакIазда рахъарал гьесул суратал ругонигицин диваналъ гьеб хIисабалде босулеб гьечIин абулеб буго адвокаталъ. Щибаб нухалда халгьаби тIобитIизе кколин абун хIукму къотIулила диваналъ, амма гьелъулги щибниги хIасил кколеб гьечIин абулеб буго гьелъ.\nДагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ адвокат МухIамадовалъул лъазабиялда тIасан кинаб букIаниги баян кьолеб гьечIо. Гьезул официалияв вакил Расул Темирбековасул рагIабазда рекъон хасавюрталъул цIех-рехчагIазда тIасан хъвараб чанго гIарза щун буго гьезухъе, гьезда хурхун хал-шалги унеб буго гьаб сагIат. Къануналда рекъон гьединаб халгьаби моцIил болжалда лъугIизе кколеб буго.\nНилъер полициялъул бутIрул хIалтIи гьечIого хутIуларо...\n"Жидеразего" тамихI гьабизе биччаларо полициялъ\nА. Анварбегов: «ТIолабго полициялде гъегъ базе гIедегIуге нуж!»


1988 соналъ бахъизе байбихьун букIана «Аргументы и факты» абураб газета. Байбихьудасаго цIар ана гьелъул. Доб заманалда «АиФ» рикIкIунаан лъикIаб газеталъун. Гьединлъидал нижеца, студентазги, гьеб гъираялда цIалулаан. Дун абуни «Аргументы и факты» газета цониги гьоркьоса биччачIев ва политикияб рахъалъ гьелъул битIахъегояб кумекалдалъун гIуцIарав чи ккола. Унгоги хIасилги къокъго кьолел, кьучIаб баянги щолел макъалаби рукIунаан гьелда. Гьанже интернеталде гъорлъе ккедал, дица тана «АиФ» цIали ва жибго гьебги гIемерисеб рекламаялъ ккун буго ва цебе гIадин лъикI лъугьунеб гьечIо.\nСундуе гьаб цеберагIи гьаниб букIараб? Чанго соналъ цеве магIарухъе щведал, ЛъаратIа районалъул КIособ росдал годекIанив дида ватана «къвал цIурал» газеталги аскIор лъун гьел цIалулев чи. Гьев вуго гIумруялъ газетал цIаларав, гьанжеги гьездехун рокьиги свинчIев херав чи, росдал школалъул мугIалим. Цогидал газетазда цадахъ («Черновик», «Новое дело», «Молодёжь Дагестана») гьесухъ бугоан «ХIакъикъат» газетаги. Дица гьесда гьикъана: «ХIакъикъат» газетаги цIаланищха дуца?» - ян. Гьес дие жаваб гьабуна, жинца «ХIакъикъат» гIемериселъ гьадинго бегун толила, гьенир жинда дагьал гурони цIализе гIадинал ва ракIалда хутIулел жал ратуларилан.\nКигIанго бокьичIониги, гьев херасул пикруялда тIад рекъечIого гIоларо. Гьединаб букIана ахираб заманалда аваразул басма, гьелъул иш букIана багьа бахун къадру гIодобе ккун. Гьелъ кутакалда дагьлъана цIалдолелги, «ХIакъикъат» хъвалелги, гьабулеб букIинчIо гьелъул къиматги.\nЦоги рехсон тела гьелъие нугIлъиялъе мисал. МахIачхъа- лаялъул вокзалалда гIагарда, (В. Эмировасул къватI батилин ккола) буго гIемерал цадахъ, учузго (оптом) газетал ричулеб бакI. КъотIноб букIуна гьениб гьабулеб даранги. Цо пуланаб къоялъ, циндаго цIадги бан, газетал жанире росун ругоан гьенир. Гьенире ричизе кьурал «ХIакъикъат» газетал абуни, къватIирго тун ругоан? Гьебги квеш букIун, жанивеги лъугьун, къватIиб пачка газетазул хутIун бугилан абидал, вичарухъанас жаваб гьабуна: «Гьелъул кIвар гьечIо, бокьун батани мунго босун а», - йилан.\nГьедин букIана ва гьеб лъиениги балъголъилъун кколаро. ЦохIо багьа тIаде бахиналда ва цIалдолел дагьлъиялда банги гуро «ХIакъикъаталъул» къадру хвараб ва гьеб хъвалелги бокьулелги дагьлъарал. Газет-журналазул тираж битIахъего бараб буго гьезул хIажалъиялда. Газетаз информациял кьолеб, гьезие гIоло газета босулеб заман цебего ана. Гьединаб хIажалъи жакъа гIадамазул гьечIо. Информациял кьолел каналал ва информациялъулал алатал гIемерал руго ва газетаздаса гьел, кIочон тезе заман щведал гурони, цIалулелги гьечIо.\nГьединлъидал газетазда рукIине ккола анализ гьабурал, хIасилал рихьизарурал, цIалдолезул мурадазде рекъон кколеб рекIелгъеялъулал ялъуни культуриябгун маданияталъулаб гIумру бихьизабулел макъалаби. Гьединаб, киназего пайдаяб ва мухIканал баянал кьураб буго исана къватIибе бачIараб лъабабилеб номералда Пайзула Пайзулаевасул «Дагъистан республикалъун лъазабуралдаса 100 сон» абураб макъала. Щаклъи гьечIо гьеб цIалдолезе къабуллъун букIиналда. Дицаги гьеб хIисабалда цIалана. Дунгоги тарихалъул лъай щварав чи вукIаниги, гьелдаса дие щвана цIияб баян. Мисалалъе, лъана Гъизляралъул ракьал Дагъистаналде гьоркьоре жеги 1922 соналъго рачун рукIараллъи. Дида кколаан гьелги араб гIасруялъул бащалъиялда журазарунин Дагъистаналдеян.\nБожула тIадехун рехсарав херав цIалдолесги ва гIемерал цогидазги гьеб макъала гьоркьоб биччангутIиялда. ЦIакъго лъикI букIинаан гьениб картаги темаялда рекъараб, тIаде журарал ракьал кьераздалъун рихьизарураб букIарабани. Гьеб мехалда берзулаб ва тексталъулаб информация цадахъ щвелаан цIалдолезухъе.\nДица абула хъвалеб макъала букIине кколин кIиго даража бугеб: гъираялда цIалулеб ва цIияб жо жиндаса лъалеб. КIиябго гьеб цадахъ гьечIого букIине бегьула, амма цоябниги гьечIони, макъала цIалуларо ва цIалун ракIалда хутIуларо.\nГьанже аваразул басма тIубанго цIилъулебги хисулебги буго ва гьелъ разиги гьаризе руго нилъ. Баккана, цебегоялдаса камун букIараб, «Бахьикъос». Гьелъул цIалдолез цIидасан газета балагьизе ва хъвазе букIиналдаги щаклъиларо. ЛъикIаб хIалтIи буго бацIцIадаб авар мацIалдаса сверарал хъвай-хъвагIаязда ва гьединго жидералго мацIазда гьурмал гьариги. Гьезие батIаго гIорхъичIвайги букIине ккелареб батила, цIакъго гIемерлъулел гьечIони. ГIадамазул гъира букIина жидерго мацIалда жидерго гIумруялъул ва гIадамазул бицинеги цIализеги. Щаклъи гьечIо гьединал гьурмал гIуцIиялъулъ гIадамаз гъираялда гIахьаллъи гьабизе букIиналда. ЛъикIаб иш буго редакциялда собкоразул штатал мурадалда рекъон хIалтIизариги. БакIаздаса гIумру бихьизабиялъе гьел бакIазул хIалги гIадамалги лъалел хIалтIухъаби хIажалъула. Гьедин хъварал макъалаби гIемерго мухIканал ва камилал лъугьуна.\n«АиФ» газеталъул биценалдалъун гьаб байбихьиялъул мурад букIана, лъикIаб газеталъул къадру гIодобе кколареблъи ва багьаялда бараб жоги гьениб гIемераб букIунареблъи бихьизаби. Реклама гIемерлъун, магIна дагьлъун лъугьиндал, миллионал гIадамаз хъвалебги цIалулебги букIараб «АиФ» гьанже киосказда босунгутIиялде ккана. Гьелдаго релълъун, къватIазда бичиялде ва хIалица хъвазабиялде ккун букIараб «ХIакъикъат» цIилъизабиялде тIаделъаразе дица гьарула тавпикъги къуватги.\nДругие материалы в этой категории: « Истамбул – гIажаибаб шагьар\tУнтизе ихтияр букIинчIо бегавуласул »


Тунка-гIусиялда гIайиб гьечIелищ чIварал?\nИзну гьечIого яргъид гIуцIарал къукъабазде гъорлъе унел кIигоял чIванин гьал къоязда Гъизилюрт мухъалдаилан лъазабуна прессаялдаса. Информациялъул алатазул баяназда рекъон, лъугьа-бахъин ккана Шушановка росда гIагарда.\n«Полициялъул хIалтIухъабаз автомобилазул хал-шал гьабулеб букIана гьеб росуда аскIоб. Хъамун бачIунеб «Лада-Приора» автомобиль чIезабизе хIалбихьана полициялъулаз, амма машина чIезабичIо. Гьелда хадур рортана низам цIунулел.\n«Лада-Приораялдаса» полициялъул автомобилалде кьвагьдезе байбихьана. Полициялъулазги хIалтIизаруна автоматал. Тунка-гIусиялда «Лада-Приораялда» жанир рукIарал чIвана», – илан хъвалеб буго гьеб лъугьа-бахъина лда тIаса батIи-батIиял информалатаз.\nЧIваразул автомобилалда жаниб низам цIунулезе батун буго Калашниковасул автомат, Макаровасул тапанча, Ф-1 граната, алюминияб хIурги аммикалъул селитраги жуба гъубараб жоялъул цIураб таргьа.\n«Аиф-Дагестан» газеталъ лъазабулеб буго, полициялъулаз кIиго чи чIванин ва гьезул цоясул цIар лъазабунин. Гьев ккола 40 сон барав ХIабиб МахIмудов. Гьанибго тIаде жубала, гьесул вац МухIамад МахIмудов чIвана хасаб операциялда.\n«Дидоязул» илан абураб изну гьечIого яргъид гIуцIараб къукъаялъул къадийлъун рикIкIунев вукIана гьев. Гьал къоязда чIварав ХIабиб МахIмудов «Гъизилюрталъулаб» абулеб къукъаялде гъорлъе уневлъун вукIанин лъазабуна «Русская планета» сайталъ. Тунка-гIусиялда чIварав кIиабилесул цIар жеги мухIкан гьабун гьечIо.\nПолициялъузда гьоркьосан щивго лъукъичIо ва чIвачо. Лъугьа-бахъиналда тIаса официалиял баянал жеги рукIинчIо ва Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул пресс-хъулухъалда абуна жидер баян жеги хIадур гьечIин. Низам цIунулезул официалиял сайтаздаги гьеб лъугьа-бахъиналда тIаса гьечIо информация.\nАмма жибго лъугьа-бахъиналда тIаса суалал руго чIварав МахIмудовасул гIагарлъиялъул. Инсанасул ихтиярал цIунулеб «Дагъистаналъул улбул» гIуцIиялдаса адвокат Елена Денисенкол рагIабазда рекъон, рохьилазулгун МахIмудовасул бухьен букIинчIо.\n«Гьесул вац хасаб операциялда чIвана, амма живго ХIабиб гIадатияб гIумру бачунеб чилъун вукIанин абулеб буго гьев лъалез. Динияб рахълдасаги гьесул кIалдиса киданиги радикалияб жо рагIичIин абулеб буго гIагарлъиялъ», - илан бицана Денисенкоца.\nМахIмудовасул вацасул ясалъул рос Имангъазали МухIамадовасул адвокатлъун ккола Денисенко. Уголовияб кодексалъул чамалиго бутIаялдалъун гIунтIизабулеб буго гIайиб МухIамадовасда.\nГьелги, мисалалъе, изну гьечIого яргъид гIуцIаразе кумек гьаби, къануналда рекъечIого ярагъ цIуни ва гь.ц. Денисенкол пикру буго, МухIамадовасул уголовияб иш сабаблъун чIван ватизе бегьулин ХIабиб МахIмудов.\nЧIварасул вац АсхIаб МахIмудовас «Эркенлъиялъе» абуна жиндир вац доб къоялда цогидаб машинаялде къватIиве вахъун вукIанин ва чIваразул жаназаби жинда рихьизарураб мехалда жинда бичIчIанин гьел тунка-гIусиязда чIван рукIинчIеллъи.\nАсхIаб МахIмудов: «Дида бихьана вацасул жаназаги гьевгун цадахъ вукIарасул жаназаги. Турун рукIана гьел квешго. Биги дида гьениб бихьичIо. ТIадежоялъе, вацасул машина буго «Калина». Гьев боевик вугилан абулеб жоги гьереси буго. Киданиги гьес рохьилазул рахъ ккураб хабар бицичIо. Дунги, вацгIалги, эменги чIун руго гьанже жаназа щвезегIан. вац вукъун хадув, нижеца дандбазе буго щиб гьабилебали».\nГьединго МахIмудовас бицана цIех-рех чагIаз жиндихъ гIарза кьунилан ва гьениб хъван бугин лъугьа-бахъиналда тIаса уголовияб иш къанилан.


Шагьада битIи ДАГIШалъе гьа бай гуро\nПостсоветияб Россиялда гIурусазул бусурбабазул умма бижи кканин гIуралъ машгьураб, жамгIияб пикруялде асар гьабулеб факторлъунин, рикIкIунеб буго диналъул цIех-реххчи Казаналдаса Раис Сулеймановас. ГIурус неофитазда, ай ислам босаразда хурхун гьес гьабураб цIех-реххалда, авторас рехсолел руго гьединал гIадамазе гьеб галиялъе багьаналъун чIарал хIужабиги.\nСулеймановасул пикруялда, гIурус бусурбабазул умма бижунеб букIин кколеб буго гIурус мацIалда гьабулеб исламияб пропагандаялъе щолел бергьенлъабазул хIасил.\nЦогидаз, хасго пачалихъияб политикаялда рази гьечIез ислам босиялъул багьаналъун кколеб буго гьеб дин «протесталъул дин» хIисабалда бихьулеб букIиналъги.\nЦингигийин абулеб буго авторас, хъизаназда християниял гIадатал хIалтIизарунгутIи, бусурбабазулгун ригьин гьаби ва ГIурус Православияб гьатIаналъул жиндирго уммаялъулгун бухьенал тохал рукIинги, кколин гIурусазул цоял бусурбабазул диналдеххун гали босиялъе багьанабийин.\nАмма гIалимчияс абулеб буго гьединго, гIурусазги цогидазги ислам босулеб букIин бусурбабазе ракIалъе гIолеб букIаниги, гьелда нахъ бугин хIинкъи бугеб тенденциягийин. Ай, гьединазда гъорлъ гIемер ругин, радикалияб исламалъул, пачалихъалде дандечIеялъул вариант бищулеб гIадамалин. Гьел кколин исламиял террористазул кьеразул потенциалияб «базайин».\nИсламиял цIех-реххазул централъул бетIер Руслан Гереевас рикIкIунеб буго Сулеймановас «хIинкъиял» кIодо-кIодо гьарурал ругин.\nРуслан Гереев: «Проблема буго. Руго гьединал радикалияб исламалде руссунел, жидерго хадусеб гIумру яргъида хурхинабулел, эксремистияб позиция бищулел. Амма гьединазул къадар цIакъ гьитIинаб буго.\nКиналха рукIине бегьулел бусурбанлъиялде руссаразул аслияб къадаралдаса проблемаби?! Я улкаялъе, я жамгIияталъе гьездаса кинаб гIаги хIинкъи гьечIо.\nГьеб гуребги, жакъа лъиданиги кIоларо радикалистасул сипат-сурат, хасият мухIканго бихьизабизе.\nБукIине кколеб къагIидаялда Къуръаналъулги Суннаялъулги тIалабалги тIуразарун ругел гIадамаздаса кинаб хIинкъи букIунеб?!\nГIагсалда, Россиялъул къануназе, жамгIияталъе, халкъазул гIадатазе заралгун дин билъанхъизабулел гIадамазул жибго диналъул ургъел букIиналда щаклъизарулел руго. ТIалъи нахъеги реххун, жидерго къагIидаби чIезаризе къваригIарал гIадамал нилъеца радикалаллъун рукIкIуна.\nГьединаб рахъалдаса балагьун абизе бегьула, дир коллегабаз гьеб проблемаялъул кIодо-кIодо гьабун бицунеб бугин. У, буго хIинкъи гьединал радикалал «цIиял» бусубрбабазда гъорлъ рукIиналдаса, амма, такрар гьабила, гьезул къадар дагьаб буго».\nСулеймановас жиндирго цIех-реххалда абулеб буго, ислам босарал гIадамазде кьолбодасаго бусурбабилъун кколезул тIубараб божилъи киданиги букIине рес гьечIин, ахирисез гьел киданиги жидералголъунги къабул гьаруларин. Авторасул гьединаб тезисги нахъ чIвалеб буго Гереевас.\nРуслан Гереев: «Чияс ракI-ракIалдаса Шагьада рикIкIун бугони, я дир, я дур, я бокьарав цогидасул гьечIо ихтияр, гьесул бусурбанлъиялъул «даража» чIезабизе. Бусурбанлъи бахьизабулеб баянаб критерий живго ТIадегIанасул буго.\nШагьадаялда хадуб парз, киналго тIалабал тIуразарулел ругони, щай гьединал бусурбабазда хурхун щаклъи букIине кколеб? Щай гьезде батIияб бербалагьи букIине кколеб? Бокьарав хIакъав бусурбанчи вуго нилъер щивасул вацги, гьалмагъги».\nГереевас тасдикъ гьабулеб буго бусурбабазул жамгIиятазда гIагсаб, ай бусурбабилъун рижарал цо-цо гIолохъабаз цогидаб дин босулеб букIиналъул Сулеймановасул рагIаби. Гереевас абулеб буго гьеб процесс Чачаналъ хутIизегIан Шималияб Кавказалъул киналго республикабаздаги загьирлъулеб бугин.\nРуслан Гереев: «Жакъа чанги этникиял дагъистаниял рихьизе рес буго хъанчIгун яги цогидал диналъул гIаламаталгун. Гьаниб бицен гьабулеб гьечIо, абухъего, гIадатиял диназул - христианлъиялъул, иудаизмалъул. Бицен гьабулеб буго диназул гIаркьалабазул, мисалалъе, евангелистазул, баптистазул, Мунил гьатIаналъул ва цогидазул.\nДагъситаналда жакъа анцI-анцI гьединал гIуцIиял ругин абизе бегьула. Осанна гьатIаналъул, мисалалъе, вуго нус-нус чагIи. Амма гьез жидерго ишал гьарулел руго къануналъул гIорхъабазда.\nГьезде дандечIей гьабулеб буго радикалиял диниял гIуцIабаз. РукIана гьединаб диналде руссарал рухиналъул хIужжабиги.\nГуро гьел балъго гурел хIалтIулел. Гьел хIалтIулел руго къануназда рекъон, рагьараб къагIидаялда. Гьезул диниял хIаракатчагIи, пресвитерал рачIуна аслияб къагIидаялда Пятигорскалдаса. Гьез, Чачан республика рикIкIинчIого, жидерго хIалтIи гьабула Шималияб Кавказалъул киналго республикабазда. Чачаналъ гьеб хъачIаб къагIидаялда гьукъун буго».\nИсламалде руссунел гΙурусал: щал гьел кколел?\nАлкоголалде данде вагIзабигун


Пакистаналда чIван буго 80 лъимер\nПакистаналъул Пешавар шагьаралда рагъулаб тIадекIанцIи гьабун буго рагъулазул къайимлъиялда гъоркь бугеб цIалул идараялде. Ахирисел баяназда рекъон, гьенив чIван вуго 100 чи, гьезулги 80-ял кколел руго лъимал. Лъукъун вуго анцI-анцI чи. Reutersалъ лъазабулеб буго, официалиял магIданазда мугъчIвайги гьабулаго, яргъидгIуцIараз гьеб цIалул идараялъул хIалтIухъабигун цIалдохъабазул чанго нусго чи гъоркьлъалие восун вугин.\nПакистаналъул армиялъ тIобитIулеб буго гьел эркен гьариялъул операция. Рагъулазул баяназда рекъон, гъоркьлъалие росаразул цо бутIа эркен гьабизе кIун буго. Нижер радиоялъул «Радио Машааль» абулеб Пакистаналъул бутIаялъул баяназда рекъон, талат къоялъул радал яргъидгIуцIарал гIадамазул къукъа школалде жанибе кIанцIун буго ва гьеб параялъго гьез кьвагьизеги байбихьун буго.\n«Тегьрик-е ТIалибан Пакистан» абулеб къукъаялъ босун буго гьеб гьужумалъул жавабчилъи жидедего тIаде. Гьез абулеб буго гьеб бугин улка цIуниялъул министерлъиялъ Шималияб Вазиристаналда тIалибазде данде тIобитIараб операциялъухъ къисас босийин. «Радио Машаалалъе» гьедин лъазабун буго гьеб къукъаялъул вакил МухIаммад Хорасани вугин живан абулев чияс.


«Цо нухалда нижехъе кьуна кьурдухъабазул гIадинаб ретIел ва абуна чвердезеги чордон гьеб ретIейин. Чвердезе араб бакIалда цин жиндирго бидулрухьиялги къотIун кваридеги яхун жинго гъанкъана Цзиланица. Гьей йикIана цIакъ берцинай яс. Дида ккола гьелда лъалеб букIанин гьениса жий лъица букIаниги лагълъуде ячун ине йикIин ва гьединлъидал гьелъ жийго жинцаго чIванин»,-гьедин бицун буго жийго жинцаго чIварай 19 сон барай Цзилань абулей ясалда цадахъ ИГИЛалъул асирлъуде ккарал 20 ясалъул цоялъ. Хадуб гьелда бажарун буго асирлъудаса нахъе лъутизе ва Amnesty Internationalгун бухьен гьабизе. Гьей 20-гIан ясалъе букIун гьечIо 10-12 соналдаса цIикIкIун.\nГьединаб баян кьолеб буго Amnesty International абулеб халкъаздагьоркьосеб инсанасул ихтиярал цIунулеб идараялъул докладалда. Гьениб бицен гьабулеб буго "Исламияб пачалихъин" жиндаго абулеб радикалияб къукъаялъ ГIиракъалъул шималияб рахъалда ругел езидал абулеб этносалъул руччабигун ясазе ИГИЛалъулаз гьабулеб бугеб пасалъиялъул.\nЕзидал руго курдазул этноконфессионалияб къукъа. Гьез бицуна курманджиялъул абулеб мацI. Аслияб къагIидаялда гьез гIумру гьабулеб буго ГIиракъалъул шималияб рахъалда ва Европаялъул батIи-батIиял улкабазда. Курдазул жидерго хIукумат гьечIолъиялда бан гьезул мухIканаб къадар кигIанаб бугебали лъалеб гьечIо. БатIи-батIиял баяназда рекъон, дунялалда гьезул къадар цо миллионалдаса кIиго миллионалде щвезегIан буго.\nГIиракъ-"Исламияб пачалихъалъукьа" лъутун унел езидал\nГIиракъалъе нухмалъи Саддам ХIусеница гьабулеб мехалда хIалбихьун букIун буго езидал гIарабал хIисабалда хъвазе. Саддам рехун хадуб, ГIиракъалъул шималияб рахъалда ругел курдаз хIалбихьулеб букIун буго езидазе ассимиляция гьабизе ай жидедего гIорлъе журазе. Цо-цо баяназда рекъон, тарихалда жаниб езидазе кидаго тIадецуй гьабулеб букIун буго гьел «капураллъун» рикIкIунел бусурбабазул жамгIиятаз.\nГьанжеги «Исламияб пачалихъалъ» зулму гьабулеб буго гьезие. Гьеб баянлъулеб буго бицен гьабулеб радикалияб къукъаялъул асирлъудаса лъутизе кIварал 40-гIан чIужугIадангун ва ясгун гара-чIвари гьабураб Amnesty Internationalалъул докладалдасанги.\nГьел руччаби рикъун рукIун руго жидедаго ИГИЛалдаса абулел яргъидгIуцIарал гIадамаз. Гьезие кьолеб букIун буго гIакъуба ва гьабулеб букIун буго жинсияб хIал.\nИнсанасул ихтиярал цIунулезул баяназда рекъон, ИГИЛалъул сексуалияб лагълъиялде ккун йиго нус-нус ва аза-азар чIужугIадан. Гьел рикъулел руго, ричулел руго, хIал гьабун росазе абун кьолел руго ва бокьарав чиясе сайгъат гьарулел руго. ГIемерисеб нухалда гьезда зулмуялда ислам динги босизабулеб буго.\nСексуалияб лагъуде ккаразул гIемерисел руго гIисинал лъимал-14, 15 сон барал ва гьездасаги гьитIинал ясал.\n«Нус-нус чIужугIаданалъ ва ясаз жинсияб зулмуялда ва сексуалияб лагълъуда рукIинаредухъ жалго жидецаго чIвалел руго»,-ян абулеб буго Донателла Роверица. Гьей ккола Amnesty Internationalалда хIалтIулей Кризисазул ахIвал-хIалазда сверун тIадегIанай гIакълучIужу. Гьелъ жинцаго гьарун руго ИГИЛалъул лагълъудаса лъутарай 40 чIужугIадангун гара-чIвариял.\n«Сексуалияб лагъуде ккаразул гIемерисел руго гIисинал лъимал-14, 15 сон барал ва гьездасаги гьитIинал ясал. Исламияб пачалихъалъул чагIаз гьезие гьабулеб зулму гьеб рагъулаб такъсир гуребги гьеб буго инсанияталде данде гьабулеб такъсир»,-гьедин абулеб буго Роверица.\nГIиракъалъул шималиябгун-магърибалъул рахъалда гьезие зулму гьабулезе къваригIун буго гьеб миллатго гьениса тIагIинабизе.\n27 сон барай Вафаги йикIун йиго асирлъуда. Гьелъ бицун буго Amnesty Internationalалъе гьелъ ва гьелъул яцалъ жалго чIвазе гьабулеб букIараб къасдалъул. Кваридаса гьел рахъун руго къаси макьидаса рорчIарал гьелгун цадахъ цо рокъор кьижун рукIарал ясаз.\nВафал рагIабазда рекъон, гьелдаса хадуб чанго къоялъ гьелда кIалъазе кIолеб букIун гьечIо щокърое жагъаллъи ккун.\nАсиролъуда йикIарай чанго ясалъ бицун буго жал жидер «цIиял росаз» жидерго лъудбиги лъималги ругел рукъзабахъ тун рукIанин.\nГьел ясазул, аслияб куцалда, хъизаналги яги чIван яги ИГИЛалъ асирлъуда ккун руго. Гьезул цIикIкIунисезул хьулги гьечIо жидерго хъизан яги гIага-божарал гьезда рихьизе рукIиналда.\nСинджара абулеб магIардаса рикIкIад гьечIеб росулъа 16 сон барай Ранда йикъун йиго гьелъул кIудияб хъизаналда йихьулаго. Ранда «йичун» яги «сайгъат» гьаюн йиго гьелдаса кIиго нухалда кIудияв чиясе. Гьесин абуни гьелъие гьабулеб букIун буго жинсияб зулму.\n«Дир ракI унтулеб буго гьес диеги дир хъизамалъеги гьабураб жо бихьун. Гьес хвезабуна нижер гIумру... Щиб гьез гьабураб дир хъизамалъе? Дида лъаларо тIокIал киданиги дида гьел рихьизецин ругелищали».\nИГИЛалъул къорикьа рорчIаниги гьел цIакъ хIинкъунги руго гьезул ва гьезул хъизамалъул къимат-къарду хвезе бегьиялда бан\nГьеб къорикьа рорчIаразул рекIелъ лъураб кIудияб ругъунлъун хутIулеб буго гьезие ккараб, амма гьелдаго цадахъ гьел цIакъ хIинкъунги руго гьезул ва гьезул хъизамалъул къимат-къарду хвезе бегьиялда банги. Жидер букIинисебги гьезда бихьулебго гьечIо.\nAmnesty Internationalалъ рикIкIунеб буго Курдистаналъул хIукуматалъги, Цолъарал Миллатазул ГIуцIиялъги, цоги гуманитариял идарабазги гьел руччабазе кумек гьабизе кколин гIумруялде гьел тIадруссине ва медициналъул рахъалъги гьезда кверчIвазе кколин.\nИнтернеталда тIибитIун букIана ИГИЛалъ жидерго къукъаялда ругел чагIазе гьел рикъарал руччабазда хурхун гьабизе бегьулеб яги бегьулареб хьвада чIвадиялъул хIакъалъулъ рихьизариялин абулеб сияхI. Гьениб бицен гьабулеб букIана йикъун яги цогияз кьун щварай чIужугIаданалда магьари лъей лъунгутIиялда, гьелъул гъараваш гьайиялда ва цоги гьезда релъарал жалазул. Амма гьениб букIинчIо гьей яс йикIа чIужугIадан йикIа инсул яги росасул рокъоса йикъизего щай бегьулей ва гьелдаги гьикъичIого гьей росасе кьезе яги гьелъул къисматалда хурхун кинал рукIаниги хIукмуял къотIизе гьезул кинаб ихтияр бугебали бицун.\nЧIужугIадан бусурманай гьечIин абун гьей инжит гьайизе бегьулин абураб бакI исламалда бугищин гьикъана нижеца Дагъистаналъул Бусурбабазул РухIияб идараялдаса ГIабдурахIманов МухIамадида.\nРуччабазе зулму гьаби, ккурал гIадамазул бутIрул къотIи гIадинал исламалде данде кколарел жал «Исламияб пачалихъалъ» гьарулел рукIаниги камулел гьечIо гьезул рахъ кколелги. Гьезул кьералъ дунялалдасаго вугев аза-азар чи малъичIого Шималияб Кавказалда пачалихъалде дандечIей гьабулел цо-цо къукъабазцин гьелъие ритIухълъиялъул гьа балеб буго.


Каспи ралъдал рагIалда бугеб «Журавли» абураб гIелмиябгун сахлъи цIуниялъул комплексалда рагьана пандемиялъул заманалда бищун унти цIикIкIарал бакIазда хIалтIарал тохтурзабазе реабилитация гьабулеб центр. ЧIобого 500 чи къабул гьавизе вуго гьенив.\n7 июлалда центр рагьулеб къоялъ гьенире рачIун рукIана республикаялъул хIукуматалъул т1оцевесев вице-премьер Анатолий Карибовги, сахлъи цIуниялъул министр Жамалудин ХIажиибрагьимовги, цогидалги.\nРеабилитациялъул централъ тIоцере тIаде къабул гьарурал тохтурзабазе баркалаялъул калам гьабуна А. Карибовас.\n«Бищун захIматаб заманалда, рухIалда барахщичIого, нуж рукIана унтул кор боркьараб бакIалда гъеж гурун хIалтIулел. Гьеб кIудияб бахIарчилъи буго хIакъикъаталдаги. Бокьараб лахIзаталда гIумруялъе зарал ккезе букIинги лъалаго, нуж нахъе къай гьечIого хIалтIана. Баркала киназего», - ян абуна Карибовас.\nГьес, гьединго, кIудияб баркала загьир гьабуна «Журавли» комплексалъул бетIергьан МухIамад МухIамадовасеги.\nГьединаб центр рагьизе ракIалде ккараб куцалъул ва гьенир тохтурзабазе гьабулеб кумекалъул хIакъалъулъ гьадин бицана гьес «ХIакъикъаталъе»:\n«БитIун бицани, гьединаб центр рагьизе ниж гьесизарурай г1адан ккана эбел. Жийгоги 45 соналъ медсестралъун хIалтIулей йикIарай гьелда лъидасаго цIакъ бичIчIана пандемиялъул заманалда гIадамазе бугеб захIмалъи. Унтуца рецун ралел гIадамазул хIакъикъат лъарабго гьелда чIун букIараб къо. «Кин йигей, эбел, мун, щиб кумек дуе гьабилеб?» - ан нижеца, лъималаз гьикъидал, гьелъ кидаго абулаан: «Дие щибниги гьабичIониги кIваричIо, холел ругел гIадамазе гьабе кумек», - илан.\nЩибаб нухалъ гьедин эбелалъ абидал: «Валлагь гьабилаха, эбел, щай гьабулареб», - абун ургъана дун ва дандбана гIагарлъиялда, гьудулзабазда. Гьез киназго рахъ ккведал, рагьана нижеца гьаб центрги.\nЭбелалда нижеца жибго центр рагьизегIан гьеб хIадурулеб бугилан бицун букIинчIо. Сон-церекъад бицана гьелда гьелъул хIакъалъулъ. Гьей йохараб куц щибха! БитIараб бицани, нужеца гьеб гIадахъ босиларилан хIинкъун, жийго гьесунцин йикIанин нужеда гьединаб бакI щай рагьуларебилан абизе. Нужго рекIеда ратун ругин гьелъиейинги абун, гIурхъи букIинчIо гьелъул рохалие», - ян бицана МухIамадица.\nРеабилитациялъул централде къабул гьарулел руго цохIо республикаялдаса гурелги, Россиялъул шагьаразда пандемиялъул заманалда хIалтIулел рукIарал тохтурзабиги.\nЦо сменаялда 60 чи гурони къабул гьавизе рес букIунеб гьечIо. Амма щивго нахъчIвазеги гьечIин абуна МухIамадица.\nГьедин цохIо тохтурзаби гурелги къабул гьарулел руго гьез, мисалалъе, пандемиялъул заманалда унтул хIакъикъат лъазабурал чагIи, хIатта журналисталгицин.\nДругие материалы в этой категории: « 50 соналъ росдае хъулухъалда\tРекIелъ ругънал лъураб макруяб унти »


Цо-цо политикиял палихъабазул прогнозалда рекъон гьеб данделъиялда ГIабдулатIиповас Борис Ельциницаго гIадин абизе кколаан "Я ухожу" - ян.\nДагъистаналда бищунго хвел гьечIел жал руго къватIул харбал. ГIурусаца "слухи" абулел жалха. Гьеле гьел "слухаз" буххулареб кавуги, гьел раккулареб рукъгун къватIги къанагIат батила жакъа мугIрузул улкаялда. Дагъистаналъул бетIерлъун Рамазан ГIабдулатIипов вачIаралдаса нахъе гьел гьоркьор къотIичIеб къого букIун батилароян абизе бегьула. ТIоцеве заманаялъ республикаялъул бетIерасул ишал тIуразарулевлъун тарабго тIибитIана хабар гьев вугин анлъго моцIалъ тарав бетIерин. 2013 абилеб соналъул сентябралда иргадулаб щуго сонил болжалалда гьев нусгоялде гIагарун процент депутатаз гьаркьалги кьун вищаниги, къотIулел рукIинчIо хабар гьев заманаялъ тун вугин. Заманаялъ ишал тIуразарулесул статусалдаса халат бахъараб щуго сонил бетIерлъун вищун хадур тIиритIана харбал цIияб сон сверизегIан тун вугин. ЦIияб сон щун хадуб Хасалил Олимпиада лъугIун хадув унев вугин.\nГьелда хурхун живго ГIабдулатIиповасцин рагьараб эфиралда цо махсаро реххана: "Дун Олимпиада лъугIун хадув хъулухъалдаса унев вугин абулел чагIи ритIарал руго... амма гьез абулеб гьечIоги кинаб Олимпиада - риидалил, хасалил, чан абилеб соналъул Олимпиадаяли, гьединлъидал гьел кIвар буссинабизе кколел рагIаби гуро" - ян. ТIубараб хасалил Олимпиада тIобитIараб хаселги, ихги, рииги, тIад буссун хасалихълъиги сверана анкьидаса анкьиде ГIабдулатIипов хъулухъалдаса "вахъулаго".\n2015 абилеб соналъул цIияб соналде мухIканго унев вугин тIибитIана хабар. Гьелда цохIо хъвай-цIали лъалареб бецIаб халкъ гуреб кIуди-кIудиял хIамкимзаби, хIатта ХъахIаб рокъоб бугеб къапилацин божун букIана. БитIун гьел харбазул гуч бугеб мехалда ахIана парламенталъул иргадулаб гуреб сессия. Повесткаялда бихьизабун букIана цохIо ва аслияб суал: "Республикаялъул бетIерасул парламенталде ва халкъалде хитIаб" (послание) абураб жоха. Сессия байбихьилелде цере депутатазул ва министразул рукIана цоязул рахIат хварал, цогидазул щибдай алъул ккелеб абурал гIадал гьурмал.\nЖурналистал ралагьун чIун рукIана иргадулаб сенсациялъухъ. Цо-цо политикиял палихъабазул прогнозалда рекъон гьеб данделъиялда ГIабдулатIиповас Борис Ельциницаго гIадин абизе кколаан "Я ухожу" - ян. Гьеб букIана тIад ван Амучицагун ХIажимурад ГIумаровас батIи-батIиял банкетный залазда "Дагъистаналъул халкъазул съездги" тIобитIун анкьи-анкьидаса республикаялъул бетIер хъулхъалдаса нахъе "витIулеб" заман. Гьеб гIечIого Москваялдасаги нахъе аян амру щун бугин тIибитIун букIана хабар.\n"Нолъги ТВялда Ильяс ГIумахановасул хвенех паркъана, гьев чи лъикIалъе вугIулев гьечIо гIурусаца цевеххун" - ин ахIун бачIулаан цо-цояз. ТIад руссинин посланиялдегун парламенталъул залалде. Спикерас сессия рагьана, депутатазул регистрация гьабуна ва рагIи кьуна республикаялъул бетIер ГIабдулатIиповасе. Гьев кодор живго "нахъе унев вуго"- ян хъварал кагъталги ккун мухIканго цеве вачIана. Республикаялъул бетIерасе рагIи кьурабго депутатаз ва министраз хъат чIвачIо. Залалда лъугьана "щибдай алъул ккелеб?" абураб гIадаб бакIаб сихIкъотIи.\n"ЧIун ругогури чиги хун кверкьовуда ругел гIадин???" - ин залалъухъ валагьана ГIабдулатIипов. Зал нахъойги буцIцIун чIана. "КъватIул харбазда божун руго, гурищ??? КъватIул харбазда гуро божизе кколел, ишазда, ишал гьаризе тун руго нилъ щивав жиндир бакIалда, харбал тIиритIизаризе ва гьезда божизе гурел. Гьаб бакIалда хъат чIвани битIун букIина" - ян залалъухъ валагьана ГIабдулатIипов, залалъ варххиялда хъат чIвана ва релъана. Гьеб релъиги букIана батIи-батIияб, дагьав цеве министрлъун тарасул ракI-ракIалъулаб, цогидазул ххвалие, бокьичIого гьабулеб.\nРеспубликаялъул гIаммаб экономикияб хIалалъул анализги, иргадулаб лъагIалие гьаризе кколел ишазе нухалги рихьизаруна хитIабалда. Хъвана политикиял суалаздаги, ракIалде щвезаруна оппозициялъул чагIи: "Дир бищунго кIудияб гIунгутIи буго - гьечIо дир мустахIикъал тушбаби, ругелги цIакъго гIисинал, цIар абизецин санагIат гьечIел чагIи руго. Саламатаб оппозиция букIине кколеб бакIалда лъабго шизофрениялъ ккурав гIабдал вуго оппозициялъул цIаралдаса кIалъалел" - ин. ХIасил калам, гьеб хитIабалъ ганчIида тIад гамачI течIо "нахъе унев вуго" - ян абурал харбазул.\nГьелъул хIакъалъулъ "Новое дело" газеталъ кьуна "Послал и не ушел" абураб макъала. ТIубараб 2015 абилеб соналъ сасун рукIана гьеб кьабиялдаса хадур "ГIабдулатIипов нахъе унев вуго" абурал харбал. 2016 абилеб соналъул тIоцересел номеразда "Черновик" ва "Республика" газетаз кьолеб буго нахъойги гьединал харбал раккун ругин.\nГIажаибаб политикияб къисматалъул политик вуго Рамазан ГIабдулатIипов. Москваялда гьев вугеб мехалъ 15 соналъ рукIана харбал Дагъистаналъул бетIерлъун вачIунев вугин. Гьаниве вачIун хадув къотIулел гьечIо нахъе унев вугин. Я вачIине, я ине лъаларев чийищ гьав вугевали. Поитикаялда хадуб хал ккурал чагIаз абулеб буго гьесул "инги" букIине бугин вачIинго гIадаб халатабин. Лъида гьеб лъалеб, лъалев цохIо ТIадегIанав Аллагь вуго.


Гьал къоязда МахIачхъалаялда хIалтIизе байбихьана "Нани гур" абулеб ясикIабазул экспозиция. Гьенир рихьизарун руго 70 гIан ясикIо. Гьезул гIемерисел руго гIадатиял гIадамаз, хIатта лъималаз гьаруралгицин. Экспозициялда рихьизарун ругел киналго ясикIабазда ретIун буго дагъистаналъул халкъазул миллияб ретIелги. Лъималазда халкъияб ретIелги, маданиятги лъазе букIиналъе квербакъи гьабулила гьединал тадбиразилан лъазабулеб буго экспозиция гIуцIараз.\n"Нани гур" абураб батIи-батIиял автораз гьарурал ясикIабазул экспозиция рагьана МахIачхъалаялда "Гьудуллъиялъул рокъоб" 10 марталда. ЦIумада мухъалъул чIамалазул мацIалда "Нани гур"-иалн ясикIабазул гордеялда абулеб рагIула. Гьеб экспозициялда рихьизарунщинал ясикIабазда ретIун букIана Дагъистаналъул халкъазул миллияб ретIел.\nГьеб тадбир гIуцIун буго Россиялда цо гурони гьечIеб. дагьаб цебегIан Дагъистаналда рагьараб "Россиялъул халкъазул гьудуллъиялъул музейги" ва республикаялъул миллияб политикаялъул министерлъиги цадахъ рекъон. Экспозициялда рихьизарун руго квасул, буртинадул, кунал, къохьол, хIатIул, щагIил, чIартил гьарурал ясикIаби. Гьезда киназдаго тIад ретIун буго Дагъистаналъул миллияб парталги. ГIемерисел ясикIаби руго махщелчагIаз яги художниказ гьарурал гурел, гIадатиял гIадамаз гьарурал. Гьезда гьоркьор руго гIисинал лъималазул хIалтIабигицин. Гьединго гьенир рихьизарун руго Дагъистааналъул цолъараб музеялда рукIарал ясикIабиги, гьезул цо-цояз 60-70 сон цин банилан бицана экспозициялъул жавабияй, искусстволъазабиялъул гIелмабазул кандидат Разита ХIажихановалъ.\nГьединго ХIажихановалъ экспозициялде рачIаразе бицана ясикIабазда ретIун бугеб парталалъул, сундул гьеб цебе букъулеб букIарабали, гьелъ абуна цохIо гьаб парталалъухъ балагьунцин Дагъистаналда ругел батIи-батIиял гIажаибал, гьунар бугел гIадамал рихьулила. ГIодоса тIадегойила щибаб миллаталъали щай гьабулареб, щибаб росулъгицин жидерго миллияб парталалъулъ цо хаслъи букIинабизе хIаракат бахъулеб букIун бугила. ГIемерисеб гьеб тарихияб бечелъи гьанже тIагIун бугила, амма нахъе хутIараб цIунизегIаги нилъеда тIадаб бугин лъазабуна гьелъ.\nРазита ХIажиханова: "Миллиял расанкIабазул, хасго ясикIабазул цIакъ бечедаб ва некIсияб тарих буго. Лъимал руссинаризе гьарурал жал ругинги абун гIинтIамичIого тезе бегьуларо гьел киданиги. Гьелги руго нилъер маданияталда цо кIудияб бакI кколел жал. РасанкIабаз бихьизабула нилъер халкъалъул рукIа-рахъинги, ретIел-кунги, гьезул махщелалги, гIадаталги. Дуниял бижаралдаса нахъе ругел жал руго гьел расанкIаби, лъимал кидаго лъималлъун рукIинарищха, киналго лъималазе гьел расанкIабиги къваригIуна. Щибаб заманалъул жиндирго хаслъи бугел рукIунаан расанкIаби. Нижехъе цIакъго церего гьарурал ясикIаби щвечIо, масала IХХ гIасруялда гьарурал рокьилаан рихьизе. Дунялалъул батIи-батIиял музеязда руго чанго нусго сон барал расанкIабиги, гьезул багьа цо-цо мехалда битIахъе зодой бахун букIуна. Амма гьезул гIарцудалъун борцунеб багьаялдасаги, халкъалъул тарих нахъе цIунун хутIиялъулъ ккураб бакI цIикIкIараб буго. Нилъер гьаниб гьединаб бербалагьи букIинчIоха расанкIабаздехун, гьанже ХХI гIасруялда дагь-дагьккун гьелдеххун руссунел руго нилъ".\nЭкспозициялда рихьизарурал ясикIаби гьаруразул цояйлъун кколей, лъималазда ясикIаби гьаризе малъулей Тазаева ПатIиматица "Эркенлъи" радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда бицана ясикIаби гьаризе байбихьун хадуб жидерго миллияб маданияталде гъира балила гIемерисел лъималазул. Чанги жиндир рукIарал цIалдохъаби ругила гьанже Дагъистаналъул тарих, маданият, искусство лъазабиялда тIад хIалтIилел. Гьадинал ясикIабаз цIакъ кумек гьабулила лъималазе тарбия кьеялъулъ, амма гьезда гьел музеязда рихьараздасаги жидехъего кодоре кьезе кколила, квер квалун бичIчIулила гьезда гIемерисеб жойилан абулеб буго ПатIиматица.\nТазаева ПатIимат: "Дица кидаго лъималазухъе расандизе кьола ясикIаби, гьеб мехалда чIаголъун рачIарал гIадин рукIуна ясикIаби. Дора гьанир рихьизе рарал гьез лъималазе кинаб асарха гьабилеб? Гьезда кинабго жо жидедаго бихьун, кверал хъван бичIчIун букIине кколелъул. Гьанже ясикIабазде регIичIеб заман бугила, лъималазе компьютералги роботалги, цойги кинал рокьаниги расанкIабиги ругеб мехалда нужер гьел чIартил ясикIаби щиб гьабизейилан рукIуна дида гIадамал. Дица гьединазда абула гьел ясикIаби рукъулел лъималазул роххалил цIурал беразухъ ралагьизе рачIайин нужилан. Гьезул букIунеб гъираги, шавкъги гьезие партал букъизеги, хьитал гьаризеги. Гьеб букъулаго дица щибаб жоялъул цIар бицуна гьезда, щиб росулъ кинаб партал букIарали бихьизабула. Гьанже гьезул гъира бала жиде-жидер росулъ букIараб гIадаб парталги ретIун ясикIаби рукъизе. Берцинал лъугьаниги лъугьинчIониги гьезие гьел кутакаллъул жаллъун рукIуна. Гьелгун расандизеги бокьула лъималазе. Гьединго цо-цояз абула гьединал сурукъал гьал ясикIабигIаги лъицайила хIалебилан. ХIала, лъималазе рокьула гьел, гьезие бокьула гьел чIагоял гIадал, жидерго кIодоэбелалда релълъарал рукIин".\nГьеб тадбир гIуцIаразул рагIабазда рекъон кватIичIого гьединго миллияб партал ретIарал жидецаго гьарурал ясикIабазул дагьабги кIудияб экспозиция бихьизабизе буго. Гьеб нухалда киналго Дагъистаналъул художникалгун модельералги ахIизе ругила гьениб гIахьаллъи гьабизейилан лъазабуна гьез. "Нани гур" экспозиция 3 апрелалдалъагIан халат бахъине буго.\n"Нани гур"-ясикIабазул дунялалда


Бергьана, амма разилъичIо\nБухаресталда тIобитIана эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул чемпионат\nЭркенаб гугариялъул рахъалъ гъоркьиса Будапешталда букIараб Европаялъул чемпионаталда Россиялъул тIасабищараб командаялъ рихьизарун рукIана лъикIал хIасилал, ай щун букIана ункъо меседил медаль.\nИсана, дагьаб цебе Румыниялъул Бухаресталда тIобитIараб гьебго спортивияб тайпаялъул рахъалъ Европаялъул чемпионаталда гIицIго кIиго меседил медаль гурони щвечIо нилъеразе, гьебги тIасабищараб командаялъул капитан ГIабдурашид Садулаевасе (97 кг) ва Владислав Валиевасе (86 кг). 57 ва 74 кг цIайиязда дунялалъул чемпионал Заур Угуевгун Заурбек Сидаков, батIи-батIиял гIиллабаздалъун, чемпионаталда гIахьаллъичIо. Гьезул бакIалда церерахъарал Муслим Садулаевасегун Тимур Бижоевасе щвана гIарцулгун мазгарул медалал.\nДунялалъул чемпион МухIамадрасул ГъазимухIамадовги ун вукIана Бухаресталде, амма дагьаб цебе гьесие ккун букIараб сакъатлъиялъ квалквал гьабуна меседил медаль босизе. Гьесги гIей гьабуна мазгарул медалалда.\nГIабдурашид Садулаевасин абуни, континенталиял къецаздаги такрар гьабуна дунялалъул чемпионаталда ккарабго хIасил. Абизе ккола, финалалде ГIабдурашид ворчIана гIемер гIакъуба бихьичIого. Амма финалалда «Россиялъул танкасе» Белоруссиялдаса Александр Гуштынгун гугаризе дагьаб захIмалъана ва 3:1 хIисабгун бергьана. РечIчIиялдаса хадуб ГIабдурашидица бицана чемпионаталда цере ккун рукIарал сакъатазул ва гьез тIубараб куцалда гьелде хIадурлъизе течIолъиялъул.\nВладислав Валиевасги щуго къеркьеялда цо очко гурого кьечIо дандиязе. Кинабниги 30:1 хIасилгун вахъана гьев Европаялъул чемпионлъун.\n79 кг цIайиялдаги рес букIана россиялъулазул меседил медаль босизе. Амма бащдаб финалалъул къеркьеялда сакъатлъи ккарав АхIмад ХIажимухIамадовасухъа бажаричIо финалияб дандчIваялде вахъун.\nБищунго бакIаб (125 кг) цIайиялда улкаялъул командаялъул гугарухъан Анзор Хизриевасги гIей гьабуна мазгарул медалалда. ПалхIасил, щварал медалазул рахъалъ Россиялъ, командабазда гьоркьоб, ккуна тIоцебесеб бакI. ГIицIго меседил медалал хIисабалде росани, Турциягун Азербайжан нилъер командаялдаса цере ккана.\nБухаресталда ккарал хIасилазул хIакъалъулъ гьадин бицана эркенаб гугариялъул рахъалъ Россиялъул тIасабищараб командаялъул тренер Дзамболат Тедеевас: «Европаялъул чемпионаталда командаялъ рихьизаруна гьоркьохъел хIасилал. Олимпиялъул хIаязде гугарухъаби хIадуризе ккани бихьизе ккола щивасул загIипал ва къуватал рахъал. Дида гьел Бухаресталда рихьана ва лъала щиб гьабизе кколебали. Европаялъул чемпионаталда хIалбихьиял гьаризе бегьула, амма Олимпиадаялда гъалатIал риччазе лъилго ихтияр букIунаро. Абизе ккола, исанасеб Европаялъул чемпионат букIана къуватаб. Цебе гIадин тIасарищарал командабазул кIиабилелгун лъабабилел спортсменал гуреб, исана гьенире рачIун рукIана континенталъул бищунго къуватал атлетал», - ан.\nПрочитано 174 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 22 апреля 2019 10:27\nДругие материалы в этой категории: « «Анжи» - 15-абилеб бакIалда\tИгьелдерил багьадур »


ЦIунизе ккела авар мацI » Ассоциация учителей аварского языка\n24 ноя 08:02Учителасе / Макъалаби\nУнго - унгояб кьалбал нилъер заманалъул гъварилъуде анаг1ан, инсанасул ихтиярал х1акъикъияб г1умруялде г1агарлъанаг1ан, г1емерго ц1ик1к1ун т1атунел руго халкъалъул миллияб цебет1еялъе, гьелъул миллияб культураялъе ккарал к1удиял гъалат1ал.\nАваразда авар мац1 лъангут1и г1адаб , ва цоцазда гьеб т1убанго к1очон тей г1адаб к1удияб такъсир жакъа къоялъ щиб бук1инеб ? Аслияб къаг1идаялда гьединазда (такъсирлъиялда гъоркье ккаразда) гъорлъе кколел руго авлахъалъул маг1арулалги - Хасавюрталъул Бабаюрталъул ва цогидалги районазул ракьазда ругел хъутабазда г1умру гьабун ч1арал маг1арулал.\nКиг1ан Расул Х1амзатовас коч1олъ ах1аниги, ах1и бахъинабун гьелъул х1акъалъулъ бицаниги,бищунго зах1матаблъун лъугьараб гьеб унти киндай сах гьабилеб, яги сах гьабун бажаризего бажарилебдай ?\nОгь маг1арухъ сордо,\nСордо гьениб бач1ев\nвач1а цо щвезе,- ян х1асраталда ах1ула маг1арул коч1охъанас. Ах1улеб бук1аниги, щвалде щун гьел х1асратал раг1абазул маг1наги бич1ч1уларел, маг1арул берцинлъиялъул бицунеб бук1аниги, ургьибги унарел, жеги берда маг1аруллъиги бихьич1ел г1олилазда бокьизабизе зах1малъулеб буго нилъерго умумузул тарихги, г1асрабаз нилъее ирсалъе тараб мац1ги, ц1арги. Кин, лъица щиб бицаниги, гьединал х1асратал коч1ол мухъаз асар гьабулев ц1алдохъан ватизе зах1мат буго. Масала, абухъего, киг1ан дица х1аракат бахъаниги, жиндирго бух1игун Мах1муд гьезда вич1ч1уларо, маг1арул х1асратгун Х1амзат гьезда лъаларо, к1алалъ рицаниги, унго - унгояб куцалъ рек1елъе лъугьунаро Расулил асарал. Щай гьеб? Щай гурелъул гьеб т1оцебесеб иргаялда бараб буго гьел лъималазул эбел- инсул гьеб мац1алдехун бугеб бербалагьиялда. Цо - цо эбел - инсуда, хъван рач1инарун ц1ализени киса ц1алилел, ц1аргицин лъалеб батуларо жакъа маг1арул мац1алда къват1ибе биччалеб газеталда, журналалда, г1енеккизе рес гьеч1о нижее авар мац1алда кьолел передачабазухъ, х1асраталда ах1улел маг1арул коч1охъги г1енеккич1ого, гьез къимат бергьараб кьола г1урус мац1алда ах1улел яги къват1исел пачалихъазул мац1азда ах1улел куч1дузе. Нилъер умумузда т1абиг1аталъги зах1маталъги малъана мац!. Г1умруялъ малъараб г1адаб г1акълу - лъай бук1унарилан абула умумуз. Анкьида жаниб авар мац1 малъиялъе кьураб 3-4 дарсида малъун лъалеб жо бук1унаро мац1. Учителас дарсида малъула авар мац1алъул хъвай ва литературиял асарал, амма эркенго к1алъазе, рек1ел пикраби, анищал загьир гьаризе ц1алдохъан ругьун гьавизе ккани, гьеб ц1акъ зах1матаб масъала буго. Эбел - инсул кумек гьеч1ого гьениб учитель мурадалде щоларо. Дагъистаналъул бах1арчияб тарих к1очон теялъ к1очон тезабуна г1адамазда мац!. Щивав г1ун вач1унев чиясда лъазе т1адаб буго нек1сиял умумузул, жиндирго тухумалъул, росдал , районалъул, гьелъул ц1ар раг1арал г1адамазул х1акъалъулъ биценал, гьезул тарих, лъугьа - бахъинал. Бук1ана чанги заман киналъего нух къараб. Бак1ал к1улал т1ад рараб х1алалъ ч1езабун бук1ана нилъер бах1арчияб мац1ги , ц1арги, г1умруги,цебет1езабизе жинца тадбир гьабизе кколеб тарихги. Гьанже сундуениги нухал рагьана. Щайха киналго лъугьун гьеб мац1алде к1вар кьолареб? Авар мац1 - миллияб нилъер хазина лъимадуе гьуинлъизе нухал ратуларел?\nБук1ине кколеб куцалда жондодаго авар мац1 лъангут1иялъги ва т1адег1анаб даражаялда гьеб малъизе бажарунгут1иялъги, гьединго мугъч1вай гьабизе г1елмияб грамматикаги аваразул литературияб мац1алъул киналго раг1абазул маг1на бицаралниги , бит1ун ц1ализе ва хъвазе малъиялъул камилал словаралниги гьеч1олъиялъ нилъер муг1алимзабазда зах1малъулеб буго гьеб мац1 малъизе , гьелдалъун чучлъулеб буго гьеб мац1 малъиялде кьолеб к1вар. Гьезда г1урус мац! къиматаблъунги къадруяблъунги бихьулеб буго. Кинабго г1айиб эбел- инсудаги байбихьул классалъул муг1алимзабаздаги рехиги бит1араб гьеч1о, амма гьезда г1айиб рехич1огоги кин телеб? Кинаб бажариги лъайги бук1инеб т1адег1анал классазде рахарал ц1алдохъабазул кьуч1дасанго х1апара бараб, х1алица бахъун ч1езабураб авар мац1алъул. Авар мац1алде т1аде бач1араб 10 х1арп лъазабулаго, кьуч! лъола авар мац1алъе. Цин муг1алимзабазе жондоего бокьизе ккола гьеб мац1, хадуб гьезул ц1алдохъабазе бокьич1ого рес гьеч1о.\nХал гьабураб мехалъ, цо - цо 5 абилеб классалде бахараб лъимералъе лъалеб батуларо цог1аги авар халкъалъул кици яги бицанк1о. Мац1алъул берцинлъиялъул, пасих1лъиялъул рахъалъ кицаби ц1акъго т1ок1ал, гьайбатал гурищ ругел? Расул Х1амзатовас абун буго « кицаби поэзиялъул т1огь бугилан». Ю.Г.Кругловас кициялъул бицунаго бищун цебе байбихьулеб буго « кици кколила шиг1рияб г1акъилаб калам», ян абун. Ц!алул т1ахьазда кьоларого гуро гьел ругел.\nМасала: 2 абилеб классалъул т1ахьазда кьун руго 88 кициги 49 бицанк1оги, 3 абилеб классалъул т1ахьаздайин абуни 112 кициги 40 бицанк1оги. Жеги авар азбукаялдаго кьун буго лъималазе ц1ализеги лъазаризеги 43 кициги 17 бицанк1оги.\nБайбихьул классазул муг1алимзабазухъ ратуларо Дагъистаналъул хъвадарухъабазул суратал, кабинетазул къадазда сурат ч1вазе мустах1икъалищ гьел гьеч1ел? Гьел гурищ кколел т1оцебесеб иргаялда нилъер миллаталъул ч1ух1илъун.\nНижер Къамышхъутаналъул гимназиялъул щивав байбихьул классалъул муг1алимасухъ руго киналго хъвадарухъабазул сураталги, буго щибаб кабинеталда нилъер умумузул г1умру ва рук1а – рахъин бихьизабизе г1уц1арал КТНД ялъул бок1онги, гьениб ц1унун буго нус - нус соназ цебе умумуз х1алт1изабулеб бук1араб ц1араг1,щибаб бок1оналде бак1арараб материалалъул бицун цеве вахъуна щибаб коллективалдаса цо-цо ц1алдохъанги.\nЦ1акъ к1удияб к1вар кьола нижер муг1алимзабаз ц1алдохъабазда авар мац1 малъиялде. Нижерго гимназиялъул профилалда рекъон( гимназия с профилом « Этнокультура народов Дагестана») гьабулеб х1алт1иялъ ц1алдохъаби рачуна авар мац1 бокьиялде ва лъаялде.Санайил гьарула халкъиял к1алзул гьунаразул асарал лъаялда т1асан къецал, т1орит1ула лъималазул фольклориял фестивалал.Байбихьул классаздасанго малъула халкъиял к1алзул гьунаразул асарал.Къвариг1араб буго авар мац1алда гьабулеб щибаб сипатияб, пасих1аб раг1ухъ г1ащикъав инсан куцазе. Гьадинго абурал гуро Расул Х1амзатовас гьал раг1аби « Халкъалъ мац! ц1унизе ккола бищунго к1удияб жиндирго миллаталъул хазиналъун».\nАбухъего, бит1ахъего нилъеда аваразда бадибч1вайлъун кколел руго Паустовскиясул машгьурал гьал раг1аби «Рахьдал мац1алъул ургъел – т1алаб гьеч1олъи ккола чиясул г1алхуллъи. Гьединав чи заралияв вуго рух1ияб кьуч1дасанго, щай гурелъул гьесие мац1алъул ургъел гьеч1олъи буго жиндирго халкъалъул арабги, гьанжесебги, бук1инесебги къисматалъул ургъел гьеч1олъи»\n«Эбелалъул ракI» Машидат Гъайирбекова- адабият 9 класс Авар адабият / Мисалиял дарсал / Учителасе ГIабдулмажид Хачалов "Лъукъараб кечI" 11 класс Учителасе / Дарсазул разработкаби Хадижат Бечедова Расул ХIамзатовасул асаразда эбелалъул тема 2008 сон. Авар адабият / Мисалиял дарсал / Учителасе ЧIахъаги магIарул мацIги цIарги Тадбиразул разработкаби ХIажи Гъазимирзаев Макъалаби


Дагъистаналъул сахлъицIуниялда жаниб ругел гIунгутIабазул бищун аслияблъун кколеб буго ришватчилъи. Щай жидер гъалатIал сабалъун унтаразе гIажизлъи ккарал хIалтIуда хутIулел ва кинал гIиллаби ругел сахлъицIуниялда жаниб цебетIей гьечIолъиялъе.\nКизилюрталъул азарханаялда тIоцебесеб лъимер гьабурай МухIамадова Аминат рокъое йиччан анкъ балелде цIидасан азарханаялде ккун йиго. Кесарево чехь сун лъимер гьабурай Аминатил ругъун мекъи букъун букIиналъул хIасилалда гьей реанимациялъулаб бутIаялда лъабго моцIица егизе кколей йиго , цIидасан ругъун сузе букIине. Операция тIобитIарай тохтуралъул гьеб тайпаялъул лъугьа-бахъин тIоцебесеб нухалъ ккараб гъалатI букIун гьечIин, цойгиги унтаралъе гIажизлъи гьабун, диваналде ахIун йикIун йигила гьей тохтур. Гьанже жидеда гьелъ гьарулеб бугила диваналде кьечIого тезе, ай жинца киналго харжал ва цогидаб тIаде босизейилан баян гьабуна Аминатил яцгIал Гулишатица. ХIасил калам, гьез тохтур диваналде кьечIо.\nГьеб тайпаялъул лъугьа-бахъинал гIемер ругин Дагъистаналъул сахлъицIуниялда жанир, чанги ругин тохтуразул гъалатI сабаблъун гIумруялдаса унтарал ратIалъарал лъугьа-бахъиналги. Масала, Каякент мухъалъул азарханаялъул нухмалъулесда тIад иш гьабун бугин, гьес ришват босун хIалтIуде росулел ратун. Гьеб чвантизхъ балагьулеб унти медикиял хIалтIухъабазулъ баккиялъе гIайибги хIукуматалда бугин баян гьабуна "Эркенлъи" радиоялъе СахлъицIуниялъул хIалтIухъабазул ихтиярал цIунулеб гIуцIиялъул нухмалъулев Бучаев Камилица. Гьесул пикруялда, бакIалъул хIакимчагIаз тIалъиялъул хIукмуял гIумруялде рахъинарулел гьечIо.\nБучаев Камиль: "БакIалъул тIадчагIаз президентасул хIукмуял гIумруялде рахъинарулел гьечIо. Масала, сахлъицIуниялъул хIалтIухъабазул харжал цIикIкIинаризе бихьизабун буго 20I8 соналде швезегIан, амма гьеб кинго гIумруялде бахъунеб гьечIо. Дагъистаналда ахираб анцIго соналда жаниб цIакъ квешаб хIал буго сахлъицIуниялда жаниб. Харжазул рахъалъги нахъаккеялъул рахъалъги. КIиго соналъ цебе байбихьана бицине сахлъицIуниялъул хIалтIухъабазул бугеб гьеб унтул. Ришватчилъи буго унти. Тохтур унтарасул чвантихъ балагьи, магаричазухъ балагьи билълъун ун буго Дагъистаналда. Бицунеб буго гьеб лъугIизабизе ккеялъул. Бицунеб букIаниги щиб ришватчилъи лъугIулеб гьечIеб мехалъ. Гьеб лъугIизе кканани сахлъицIуниялъул даража борхизабизе ккола."\nЖакъа Дагъистаналда тохтурасе щолеб гьоркьохъеб харж кколеб буго I5 азарго гъурущ, персоналалъул хIалтIухъабазул харж кколеб буго 8-I2 гъурущ. Амма гьелдаго цадахъ, азарханаялда хIалтIи щвезе захIмат буго, медикияб лъай босулезул къадарги цIикIкIунеб буго . ГIусал къачIаялдаса хадусеб бакI кколеб буго цIализе лъугьунез тIаса бищулеб хIалтIул акушер гинекологиялъул хIалтIухъабаз. ТIоцересел, гIусал къачIалел хIукуматалъул гурел азарханаязда ва жидерго кабинетал рагьун хIалтIизе рес щолеб батани, кIиабилел аслияб куцалъ хIукуматалъул азарханаязда хIалтIизе рес шолила. Дагьаб харж букIаниги гьенире гьел хIалтIизе иналъе гIилла бугила бищун магаричал ва цогидаб бачIин бугеб бакI гьеб букIин. Гьедин рикIкIунеб буго гIемер соназ азарханаялда хIалтIарай тохтур Ирайгьанат Муслимовалъ. ГIаммаб куцалъ лъимер гьабун азарханаялдаса къватIие йиччазегIан харж гьабулеб буго I5 азарго гъурущ. Гьебго заманаялъ 20-25азарго гъурщиде хIукуматалъул гуреб азарханаялда лъикIал тIалабал чIезарураб бакIалда йегизе рес бугилан баян гьабуна "Эркенлъи" радиоялъе Муслимовалъ.\nГьелдаго цадахъ, росабалъ бугеб сахлъицIуниялъул ахIвал-хIал цIакъ лъикIаб гьечIеб бугилан рикIкIунеб буго Хунзахъ районалъул ГьоцIалъ росдал азарханаялъул тохтур МухIамадова Халуница. Гьелъул баяназда рекъон, яги тохтурзаби гIоларого, яги ругезул лъай гIоларого букIунеб буго . Гьедин, росулъ азарханаялда бидулъе дару биччазе рукIкIен къазабизе махщел гIоларелцин рукIунин тохтуралин баян гьабуна тохтуралъ. Гьелъул пикруялда, киналго гIунгутIаби руго медикиял хIалтIухъабазул лъай гьечIолъиялъул хIасил.\nГьелдаго цадахъ, 2013 соналдаса байбихьун, гIолохъанал тохтурзаби хIалтIудалъун хьезариялъул программаялда рекъон, 500 цIикIкIун гIолохъанал тохтурл хIалтIизе лъугьун руго мухъазул ва росабазул азарханаязде, гьел хIалтIизе хъван буго хасаб контракт.Гьелда рекъон, гьезие хIукуматалъ биччалеб буго I млн. гъурущ, 5 соналъ гьел цо бакIалда хIалтIизе къотIиги гьабун.


Рузман къоялъ Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъ лъазабуна 500 миллион бикъиялда щаклъи букIун «Патриоты России» партиялъул Дагъистаналда бугеб бутIаялъул нухмалъулев Эдуард Хидировасда тIад такъсиргьабиялъул иш рагьун бугилан.\nГьединго гьес хасаб такъсирияб къокъаги гIуцIун букIанин, гьелда гъорлъ рукIаразда гьоркьоса цойги анлъго чиясда тIадги гьабун бугин такъсиргьабиялъул ишиланги лъазабулеб буго цебехун рехсараб идараялъ. Гьезул баяназда рекъор Хидировас хас гьабун экономикиял такъсирал гьаризелъун гьеб гьеб къокъа 20I0 соналда гIуцIун букIун буго, гьез хIатта россиялъул банказулаб системая кьучIаб хIалалъ, букIине кколедухъ хIалтIиялъецин квалквалал гьаризе хIал бихьанин абурал баянал кьолел руго цIех-рехчагIаз.\nЛъабго моцIица цеве республика тун арав Эдуард Хидиров тIадвуссине кватIигун гьесда сверун батIи-батIиял харбар раккараб мехалда экспертаз абулеб букIана сентябралда Дагъистаналда рукIарал муниципалиял рищиязда цебе жиндего тIадецуй гьабичIого букIине къватIиве ун чIун вугин гьевилан. Хас гьабун МахIачхъалаялъул мэрасул рищиязда хурхинабулеб букIана гьеб иш. Гьезул «Патриоты России» партиялъ лъазабун букIана гьеб мэрасул хъулухъалъе гIоло жал къеркьезе ругилан. Гьедин МахIачхъалаялъул мажлисалъул депутатазда гьоркьоса вищизе кколелъул мэрги гьел депутатлъиялде патриотазул рахъалдасан ункъго халкъияб мажлисалъул депутатазгицин кандидатура лъун букIана.\nЭдуард Хидировгун хIалтIилев вукIарав журналист Альберт Эседовас «Эркенлъи» радиолъулгун букIараб гара-чIвариялда лъазабуна сиясатчиясда сверун ахIи-хIур гьев республикаялъул нухмалъиялъе данде кколарев чи вукIиналъ бахъинабун бугилан.\nАльберт Эседов: «Гьединав кутакав такъсирчи гьев ватани гьабгощинаб мехалъ щайха гьел хасал идараби чIун рукIарал. Гьес кигIан гIарац бикъун бажарулебали балагьунищ гьел рукIарал. Гьеб «Нафтабанк» гъоркьисала ноябралъ къана, гьеб мехалдаго гьениса гIарац бикъи тIатинабун букIараб батани, лъагIалица, Хидировги улка тун инегIан, цойгидал гьесул къокъаялъул чагIазги жидеего санагIалъи бугеб бакI балагьизегIан щайха чIарал.\nГьел такъсирал гьарурал тамихIалде цIай гурониги гьел хасал идарабазда тIадаб буго гури такъсирал гьаричIого рукIиналъе хIалтIи гьабизе ва хIаракат бахъизе. Гьеб киналъго бихьизабулеб буго гьесда сверун иш цIакъго гьонцIозабун букIин ва гьеб иш ургъунго гьабун букIин. МахIачхъалаялъул мэрасул рищиязда бан багъаразибун бугин гьеб ишилан абизеги бегьула, гьеб бакI къваригIаразе бокьухъин гьез малъараб гьабичIого батизе бегьула Хидировас, гьев цо тамахав чи вугин кканиги гIезегIан жирдирабго ккун чIолев чи вуго.\nГьеб гурониги «Патриоты России» Дагъистаналъул нухмалъиялъе оппозиция букIинги лъала киназдаго. НекIогоялдаса нахъе гьеб партиялде гьужумал гьарулел рукIана, гьеб биххиялъе хIаракат бахъулел рукIана чангиял. Эдуард Хидировги гьанже гьелда гьоркьоса нахъе вахъани гьеб къала, цохIо гьесул бажарияллда ва лъай-гIакълуялда мугъчIвай гьабун рукIанин гьелилан абизе бегьула».\nЭдуард Хидиров оппозиционер вукIиналъ багъаразибунин цIех-рехчагIаз гьесда сверун ишилан аби гьеб мекъи бугилан абураб пикру загьир гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе журналист ва тарихчи Маркъо ШагIбановас.\nМаркъо ШагIбанов: «Гьев вуго цIогьор, диваналъ цIогьор вукIин чIезабичIого гьедин абизеги бегьуларо, амма жив оппозицонер вукIиналъ тIад такъсиргьабиялъул иш рагьанин аби гьеб гьадингояб чIанда буго. Гьеб гьанже багъаризабураб иш гуро гьесдда сверухъ. «Нафтабанк» къараб заманалдаго, жеги МухIамадсалам МухIамадов Дагъистаналъул бетIерлъун вугев мехалдаса нахъего буго гьесда хадуб гьеб такъсиргьабиялъул лъалкI.\nГьев лъил оппозиция ? Киданиги я Путиниде я ГIабдулатIиповасде данде жо абураб яги хъварав чи гуро гьев. Гьесдасаги кутакав оппозиционер вугин живилан чIарав чи вукIана «Справедливая Россиялъул» Дагъистаналда бугеб бутIаялъул бетIер ХIажимурад ГIумаров. Щайха гьесда сверун гьабичIеб цониги гьединаб иш».\nГьанибго абизе ккола «Эркенлъи» радиоялъухъе къуваталъул идарабазул хIалтIухъанас кьурал баяназда рекъон Эдуард Хидировасда цадахъ «Нафтабанкалда» хIалтIулей йикIарай гьесул секретарь исана июль моцIалдаса нахъе МахIачхъалаялъул заманалъ гIадамал жанир тIамулеб туснахъалда йигилан.\nГьей яс махсародеги ккун батIи-батIиял документазда гъоркь гъулбасал гьаризе тIамулей йикIун йиго гьес, гьедин жиндаго лъачIого чанго анцI-анцI миллион гъурущ босун буго банкалдаса гьелул цIаралда. Июлалда гьей яс ккун хадуб ва гьеб банкалда чIухь бан хадуб вачIинчIин Хидиров тIадвуссун Россиялдейилан абулеб буго гьев къуваталъул идарабазул хIалтIухъанасги.\nЭдуард Хидировасда 500 млн бикъиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго


ЦIех-рех » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Религия - Дин ва гIумру » ЦIех-рех\nДобавил(а): istina от 13-03-2017, 11:58\nСагIудиязул руччаби Дунялалда тIад бищун берциназул цоял\nБританиялъул халкъазда гьоркьосеб цIех-рехалъул централъ лъазабухъе, СагIудиялъул руччабаз лъабабилеб бакI кколеб буго берцинлъиялъул рахъалъ. Гьезда цере руго Венгриялъулги Польшаялъулги руччаби. "Ал-ГIарабия" телеканалалъ лъазабухъе, цIех-рехалда аслияб кIвар буссинабун букIана берцинлъиялде, сабурлъиялде, гIаданлъиялде ва кидаго гьединайлъун цIунун хутIиялде.\nГьединго кIвар кьолеб букIана тIабигIияб берцинлъиялдеги бихьинал жидедего мукIур гьаризе кIвеялдеги, ай жидехъ гIенеккулеллъун гьариялде. Гьениб аслияб бакI ккуна СагIудиялъул бихьиназул жидерго руччабаздехун бугеб балагьиялъги.\nХIисабалде росана бихьиназ руччабазул гьари къабул гьаби гIадинал, гьезие кумекчагIи, хъулухъчагIи кквей гIадинал, руччаби хIалтIизе ккунгутIи гIадинал хIужабиги. Гьединго, бихьиназ халгьабуна, жидехъ гIарацги букIун, руччабазул хIажатал тIураялде кьолеб кIваралъулги.\nХIисабкьеялда бихьизабулеб буго СагIудиялъул руччабазул гIумру ханзабазул гIадаб букIин: "Ханасул чIужуялъ машина бачунаро, гьеб бачине хъулухъчи вукIуна". Хасаб бицен гьабун буго СагIудиялъул руччабаз жидерго черх цIуниялъул хIакъалъулъги. Гьезул ретIел черх бахчараб букIиналъ, къватIиса кколеб заралалдаса цIунун, гьезул тIом хутIулеб буго, цIвакараб дарай гIадин ва гIолохъанго.\n*** Хъизан - жамгIияталъул аслу ХIалалаб магьари лъун данделъаразулъ баракат букIуна\nХалкъалъул моралияб рахъ цIакъго гIодобе ккараб гьаб заманалда, кутакалда захIмат букIуна квешалдаса лъикIаб батIабахъизе, заралияб тун, пайдаяб босизе. Жакъасеб заманалъухъ балагьидал, инсанасул чорхолъа ничалъул асар тIубанго тIагIунеб буго ва заралиябщинаб къабул гьабизе цIакъ хIаракатги бахъула. Хасго хьвада-чIвадулеб къагIида буго, тIубангойилан абичIониги, гIураб къадаралда загIиплъун. ТIокIаб жоялъул бицун щиб, зина гьаби - чIухIизе ккараб ишлъун рикIкIиналде рачIун руго. Жакъасел гIолохъабаз бицунелъухъ гIенеккидал, зина гьабиялъул гурони хабарго букIунаро. Хасго чIухIадго бицуна жинцаго гьабураб инжитлъиялъул, ва гьелдаса разилъарал гIадин аскIор ругезги бутIрул гьанкIезарула. Гьебго заманалда, цогидасукьа къун чIеларин абураб пикругун, аскIор ругезги квешлъиялде бегьулеб гали, щибго ургъичIого ва метерисеб къоялъул хIисаб гьабичIого тIамула. Щивав чиясда лъала зина гьаби кIудияб мунагь кколеблъи. ЦохIо мунагь гьаби гуребги, гьелъ тIолабго жамгIиятго жанисан жагъал гьабула, хъизамазда гьоркьоб рикьи ккола. Хъизанин абуни буго жамгIияталъул аслияб бетIер, жиб гьечIони, жамагIатги биххулеб. Хъизан биххиялдаго цадахъ мукъсанлъула экономикияб рахъ, загIиплъула бюджетилан нилъеца абулеб нахърател, гIемерлъула рехун тарал лъималазул къадар, бесдалал ва бищунго нилъ хIинкъизе ккараб хIужа - къватIулъан гьарурал лъимал. Гьелин абуни кIудиял гIола эбел-инсул тарбия щвечIеллъун, гьезул рокьи ва гурхIел щиб жояли лъалареллъун. Гьединго гьединазда лъаларо жал щал кколелали, киса рачIаралали ва жидерго тухум-кьибил. Нью-Йоркалда бугеб Корнелалъулаб университеталъул гIалимзабаз гьарурал цIех-рехазул хIасилалда баянлъана, хIалалаб куцалда данделъарал рос-лъадуе гьарурал лъимал гIемерго сахал ва тарбия-лъай щварал рукIунеблъи, къватIулъан гьаруразде дандеккун. Гьелъин гIалимзабаз абулеб бугеб, ригьин-цIа гьабилелде, жинсиял гьоркьорлъаби гьаризе гIедегIугейин, гьелъул хIасил квешаб кколеблъи хIакъаб бугин. Руччабазе дандекколаро\nГаз гъорлъ бугеб лъедаса инкар гьабун лъикI Америкаялъул Fox Chase Cancer Center гIуцIиялъул гIалимзабаз чIезабун буго эстрогеналъ цIикIкIинабулин хъалияналъул кIкIуялъ черхалъе гьабулеб асар, ва гьелъ квербакъи гьабулин рак унти ккеялъе. Эстроген ккола руччабазул гормон, гьелъулги хъалиян бухIиялдалъун кколеб ракалъул унтиялъулги, тIоцебесеб иргаялда, хIинкъи букIуна руччабазул гIумруялъе.\nЛабораториязда ургъунго хьихьарал гIункIкIазда тIад гьабураб хIалбихьиялъ чIезабуна, хъалияналъул кIкIуйдул асар гьечIонигицин, гьуърузда букIунеб экстроген сверизе бегьулин рак унтиялъ хвезарурал клеткаби цIикIкIинарулел канцерогеназде. Гьуърузулъе хъалияналъул кIкIуй бачIунеб бугони, цIуял гIункIкIазул чорхолъ заралиял жалазул къадар кIиго нухалъ цIикIкIунеб буго.\nХъалиян цIаялъул гуребги, газ гъорлъ бугеб гьуинаб лъим гьекъеялъулги зарал буго руччабазул сахлъиялъе. Гьелъ чIужугIаданалъул карандаги чахьалдаги гьоркьоб бугеб бакIалда тIатIул гъатал лъугьинарулел руго. Гьелъ рачуна рекIел унтабазде, инсульталде ва чакаралъул диабеталде. Гьелъиеги гIилла батула гормоназулъ. Газ гъорлъ бугеб лъим гIемер гьекъеялдалъун лъугьарал тIатIул гъатаз кумек гьабула инсулин лъугьине риччаларел гормонал цIикIкIиналъе. Гьелъул хIасилалда ккезе бегьула чакаралъул диабетги рекIел унтиги.*** Изну кьуна\nГьанже тIоцееселда гьикъизе кколаро МугIаммар Къадафил заманалда Ливиялъул бихьиназул ихтияр букIинчIо, гъоркь йигей чIужуялъул изну гьечIого, тIаде цоги гIадан лъадилъун ячине. Гьанжейин абуни, Ливиялъул Верховный судалъул хIукмуялда рекъон, гьеб закон хIакъикъияб гуреблъун рикIкIана. Гьанже Ливиялда хIалтIулеб цIияб законалда рекъон, гьеб улкаялъул бихьиназул ихтияр буго шаргIалда бихьизабухъе лъудби рачине ва гьелъие хIажалъизе кколаро гъоркь рукIарал руччабазул изну. МугIаммар Къаддафил заманалда, тIаде цоги чIужу ячине бокьарас гъоркь йикIаралъухъа босизе кколаан гьединаб ихтияр кьолеб бугин хъвараб кагъат. Гьенибго бихьизабизе кколаан, кIиабилей яги лъабабилей чIужу ячунелъул, гьел хьихьизе гIураб гIарац ва буголъи бугин абураб документги. Гьанжейин абуни, гьеб кинабго хIажалъизе гьечIо, ва бокьарав чиясул ихтияр буго кIиабилей, яги лъабабилей, ялъуни цIакъго бокьани, ункъабилейги гIадан лъадилъун ячине. Автор: ФИО или фамилия и инициалы автора\nГьуинаб жо гIемер хIалтIизабиялдалъун чакарул унти кколароВИЧалъ унтаразул къадар бахана 2606 чиясдеНигIматалдаса инкар лъица гьабулеб?СунтI бай «ссиялда» бугоРакьугIеч - чакрил унтуе дару


Автор: ilchi · 29.11.2017\nГрепплинг дур личIи-личIисса лачIун буккавурттал приемру хIала-ккала дурхсса, цIана хъинну машгьурсса ва анаварну хьхьичIуннай хъанай нанисса спорт.\nНоябрь зурул 18-19-нний Москавлив хьусса «Аьрасатнал кубок» тIисса чемпионатрай ЦIуссалакрал 1-мур ДСЮШ-лий Абачараев Сулайманнул хIадур бувсса спортсментурал ларсунни ирглийсса ххувшавуртту. ХIажиев МухIаммадлул ва Щайхов АьвдурахIманнул бувгьунни цалчинсса кIанттурду, Аьлиев Амирханнул бувгьунни шамилчинсса кIану.\nХIажиев МухIаммадлул ва Щайхов АьвдурахIманнул биттур дунни «Аьрасатнал спортрал мастертурал» нормативрду. ЦIуссалакрал 1-мур ДЮСШ-лул каялувчитал барчаллагь баян буллай бур спортсментуран ххуллийхсса харж бивхьусса Ссунгъуров Сурхайн ва Кьурбанов Давдийн.\nСледующая публикация Дагъусттаннал кино машгьур дуллай\nПредыдущая публикация ДурчIин захIматсса тIабиаьт


Къуран буссинаби ва дин лъазаби гъукъизе бегьулищ?\nАраб анкьида Америкалъул Цолъарал Штатазул тIалъиялъул консультативияб комиссиялъ лъазабуна Иранги, ГIиракъги, Пакистанги, Узбекистанги, Тажикистанги, Туркменистанги кколин диниял эркенлъаби хъачIго хвезарулел улкаби. Докладалда рехсон буго Россияги.\n2013 соналда гьеб рахъалъан дунялалда ккарал шинал хIужаби хIисабалдеги росун рехсараб комиссиялъ лъазабуна Америкалъул хIукуматалъ гьел тIадехун рехсарал улкабазде данде санкциял лъазаризе ругин гьениб динияб эркенлъи гъанкъулеб букIиналъухъ.\nАслияб къагIидаялда бицен унеб буго гIайиб гьечIел гIадамазе гIазаб-гIакъуба кьеялъул, гьел жанире тIамиялъул, гьел рикъиялъул ва гьелда релъарал хIужабазул хIакъалъулъ.\nХалкъаздагьоркьосеб динияб эркенлъиялъул суалазул рахъалъан Цолъарал Штатазул комиссиялъул бетIер Кэтрин Лантос Свэттица гьадинаб баян гьабуна прессалъе.\nКэтрин Лантос Свэтт: «Нижер хитIабалъ бихьизабухъе гьел хIукуматаз мех-мехалъ жидеца зулму гьабулеб буго, мех-мехалъ цогидаз гьабулеб зулму сан гьабичIого толеб буго. Кин бугониги гьединаб бербалагьиялъ тушманлъи гьечIолъи бижизабулеб буго».\nИраналъе, Узбекистаналъе, Китаялъе ва Шималияб Кореялъе Америкалъул ХъахIаб рукъалъ цо-цо санкциял лъазарун руго. Амма хадуб Узбекистаналъе лъазарурал санкциял нахъе рахъун рукIана.\nДокладалда гьединго рехсон руго Апгъанистан, Азербайджан, Казахстан ва Россия. Гьениб гьедегIан хъачIго динияб эркенлъи хвезабулеб гьечIониги, руго сан гьаричIого тезе бегьуларел хIужаби.\nАмерикалъул хIукуматалъул комиссиялъ гьел улкабазде ахIи балеб буго Инсанасул Ихтияразул тIолго Дунялалъул Декларациялъул стандартал ва цогидал халкъаздагьоркьосел къанунал цIуниялда.\nИсламияб Республика Ираналда бугеб ахIвал-хIалалъул бицен гьабулаго Светтица абуна гьениб якъинго бихьулеб бугин тIалъиялъул загIиплъи.\nКэтрин Лантос Свэтт: «Бахаи гIадаб тIубанго ракълилаб ва лъиениги хIинкъи кьолареб динияб жамагIаталде тIадецуй гьабулеб бугеблъи нилъеда бихьулаго абизе бегьула гьединаб хIужаялъ жибго тIалъиялъул загIиплъи бихьизабулеб бугин.\nГьелдалъун гьединго бихьизе бегьула кин гьеб тIалъи жиндирго халкъалдаса хIинкъулеб бугебали. Ираналъул хIукуматалъ хIалтIизабулеб тактикаялда абизе ккола гьеб бугин халкъалъе зулму гьаби жиндирго официалияб диналъул эркенлъи цIуни мурадалда».\nРоссиялда бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ гIемер бицунеб буго дунялалъул ва жибго россиялъул прессалъ. Аслияб къагIидаялда хабар унеб буго официалияб гуреб динияб гIаркьелалъул рахъ ккуразда хадуб хал кквей гьабиялъул, гьезде тIадецуй гьабиялъул, гьел чIваялъул ва рикъиялъул хIакъалъулъ.\nАмма руго гIемерисел экспертазда бичIчIулареб бербалагьи. Мисалалъе босани Къуран цогидал мацIазде буссинаби данде кколареб ишлъун рикIкIи. Гьелъул хIакъалъулъ дагьаб гурони, бицунеб гьечIо.\nИсана 50 сон тIубана Къуран гIурус мацIалде тIоцебесеб нухалъ академикияб къагIидаялда гIурус мацIалде буссинабун букIаралдаса. Гьеб таржама гьабуна Россиялъул цIар арав гIалимчи Игнатий Крачковскияс. Гьелдаса нахъе бусурбабазе Хирияб ТIехь гIурус мацIалде чанго нухалъ буссинабун букIана. Гьеб темаялда тIасан баян гьабулеб буго Украиналъул гIалимчи Михаил Якубовичица.\nГьев ккола Къуран Украин мацIалде тIоцебесеб нухалъ буссинабурав гIалимчи. Гьесул таржамаялъе тIадегIанаб къимат кьуна СагIудиязул къираласул царалда бугеб Хирияб Къураналъул басмаялъул Макка-Мадинаялъул Централъ. Михаил Якубовичас гъваридаб цIех-рех гьабулеб буго Ислам дунялалъул философиялъул.\nМихаил Якубович «Къураналъул магнIаби гIурус мацIалде руссинариялъул бицен гьабуни, рехсезе ккола XIX гIасруялда къватIибе биччараб Гордий Саблуковасул тIоцебесеб таржама. Крачковскиясул таржамайин абуни - гьеб ккола гIелмияб къагIидаялда гьабураб тIоцебесеб таржама».\nЭР: ГIаммаб къадаралда гIурусалъ чан таржама гьабун бугеб?\nМихаил Якубович: «Крачковскияс жиндирго таржама щвалде щвараб къагIидаялда гьабичIого тана. Гьев хван хадуб 1963 соналда гьесул мутагIилзабаз гьеб къватIибе биччана тIад хIажатаб хIалтIиги гьабун.\nГьелдаса нахъе гьеб хIалтIиялъ мустахIикъаб бакI ккуна Россиялда гуребги, мадугьаллихъ бугел республикабаздаги - Гьоркьохъеб Азиялдаги, Азербайджаналдаги, хIатта къватIисел улкабаздаги. Цолъарал Штатазда эмигрантазул басмаханабаздаги къватIибе биччан букIана гьеб таржама. ГIаммаб къадаралда 35-ялдаса цIикIкIун нухалъ басмаялде кьабун букIана гьеб».\nЛеонид Сюкияйнен ккола юридикиял гIелмабазул доктор, шаригIат ва фикхъ лъазабулев гIараб мацI гъваридго лъалев гIалимчи. Гьесги абулеб буго Игнатий Крачковскиясул бугин гIалимчияс рагIалде бахъинабичIеб хIалтIи.\nЛеонид Сюкияйнен: «Къуран гIурус мацIалде буссинабиялъул тарих цIакъ халатаб буго.\nЧанги къасд гьабун букIана, амма Крачковскиясул таржамаялъ гьеб сияхIалда хасаб бакI кколеб буго.\nХIакъикъаталдаги Петербургалда хIалтIулеб мехалда Крачковскияс Къуран буссинабулеб букIана жиндирго цIалдохъаназе дарсал кьей мурадалда ва гьесул хиял букIинчIо гьеб жиндирго хIалтIи басмаялда кьабизе.\nГьадинаб план гьесул ракIалда букIун батаниги абизе бегьула гьеб хIалтIи гьес рагIалде бахъинабичIин. Кин бугониги Крачковскиясул таржама гьанжеги хутIулеб буго асар кIудияблъун.\nАнцI-анцI соналда жаниб гьеб таржама рикIкIулаан бищун лъикIаблъун ва щулияб гIелмияб аслу бугеблъун. Гьеб таржама гIатIидго хIалтIизабулеб букIана гIелмияб литератураялда. Амма Советияб заманалда Крачковскияс гьабураб таржама кодобе швезе захIматго букIана гIадатиял гIадамазе».\nКрачковскияс жиндирго хIалтIи ахиралде швезабун гьечIониги, гьес гьабураб асар жакъаги камулеб гьечIин гIелмияб гIумруялда, ян абулеб буго Леонид Сюкияйненица.\nЛеонид Сюкияйнен: «ШаригIаталъул хIакъалъулъ дирго тIоцересел макъалаби хъвазе байбихьулаго, дица Крачковскиясул таржама билълъанхъизабулаан. Жакъа гIемерал цогидал таржамаби загьирарун ругониги, Крачковскияс гьабураб хIалтIи гIаламатлъун хутIулеб буго ва гьелъ гIелмуялъе гьабулеб асар камулеб гьечIо гьанжелъагIан.\nГьеб буго мухIканго гьабураб таржама гьоркьо-гьоркьор гIемерал баянал ругеб, гьеб хIалтIи гьабулаго тилмачас гIемерал некIсиял асараздаса пайда босулеб букIана.\nКрачковскиясул гIелмияб ирс гIицIго Къураналъул таржамаялдаса гуро гIуцIараб, гьес гьединго хъвана гIемерал макъалаби ГIараб дунялалъул тарихалда тIасанги Ислам-диналъул тарихалда тIасанги. Гьев ккола кIудияв гIалимчи ва гьесул цIаралъ мустахIикъаб бакI кколеб буго Машрикъ лъазабулеб гIелмуялда».\nМихаил Якубовичас абулеб буго Крачковскиясул таржамаялъ асар гьабунин Къуран цогидал мацIазде буссинабулел гIалимчагIазеги.\nМихаил Якубович: «Тилмачасда кIола цо-цо жал ричIчIизаризе, амма буго Ислам диналъе кIвар кIудияблъун кколеб гIаммаб гIадат. Гьалеха цIиял таржамаби, мисалалъе росани академикияб къагIидаялъ Шариповас гьабураб таржамаги МухIаммад-Нури ГIусмановасги гьабураб таржамаги эгзегетикаялда базабураб буго.\nАбизе ккараб буго гьадинаб жоги: Къуран гIурус мацIалде буссинабиялъ нуцIа рагьун буго цогидал мацIазеги. Масала Украин мацIалъеги поляк мацIалъеги, Болгар мацIалъеги, гьоркьохъеб Азиялъул мацIазеги».\nГьеб пикруялда разияв вуго Леонид Сюкияйненги:\nЛеонид Сюкияйнен: «Гьелдаса нахъе раккарал щинал гIакъилал, гIелмиял таржамаби гьарурал гIалимчагIаз кьучIое босулеб буго хасго Крачковскияс гьабураб таржама.\nЛеонид Сюкияйненица абулеб буго ахирисеб мехалда къватIире риччарал таржамабаздаса бищун лъикIаблъун жинца рикIкIунеб бугин МухIамад-Нури ГIусмановасул таржама.\nМихаил Якубовичас абулеб буго кигIан гIемераб къадаралда Къураналъул таржама гьабун бугониги гьеб хIалтIи халат бахъинабизе бугин нахъеги ва гьадин бичIчIизабулеб буго гьеб жиндирго пикру.\nМихаил Якубович: «СагIудиязул къираласул царалда бугеб Хирияб Къураналъул басмаханаялъ къватIибе биччана Эльмир Кулиевас гьабураб таржама. ГIемерал экспертаз абулеб буго гьеб бугин бищун лъикIаб гIурус таржамаилан.\nГъалатIал гьечIого таржама гьаби - цIакъ захIматаб ищ буго, гьединлъидал Къураналъул магIнаби руссинариялъул хIалтIи халат бахъунеб буго гьоркьоса къотIичIого. Гьеб гуребги - хисула жибго ГIурус мацIги.\nМисалалъе цересел гIасрабазда гьарурал таржамаби Къураналъул тIубанго батIияб магIна кьолеб буго. Кин бугониги, Къуран буссинабулел гьанжесел гIалимзабаз бусурбабазул гIадат цIунун гьабулеб буго жидерго хIалтIи, Къураналъул магIна биччизабулел классикиял баяназда, ай тафсиразда рекъон».\nБатIияб къимат кьолеб буго Кулиевас гьабураб хIалтIиялъе Леонид Сюкияйненица.\nЛеонид Сюкияйнен: « Буго цойги таржама, гIурус мацIалде жеги лъикIаб къагIидаялда гьабураб. Дица бицен гьабулеб буго Кулиевасул хIалтIул хIакъалъулъ. Амма гьениб баккулеб буго суал: Кулиевасулилан абураб таржама Кулиевас гьабураб таржамалъун рикIкIине бегьулищилан абураб суал.\nЩай? щай гурелъул гьес ГIусмановасул таржамаги босун, бакI-бакIазда цо-цо хиса-басиял гьарун ругелъул. Асар кIудиял ва кIудияб лъай бугел цо-цо рухIанияз диде рихьизаруна гьединал мухъал. Ахир-къад лъугьана гIемер лъикIаб ва жеги берцинаб гIурус текст ГIусмановаеул тексталде данде ккун.\nАмма дир кIал цIорон буго гьеб Кулиевасул таржама буго ян абизе. Гьеб сабаблъун дица хIалтIизабулеб буго ГIусмановасул таржама, щай абуни - дида кIола ракI чIун абизе - гьеб бугин ГIусмановас гьабураб таржамаилан, Кулиевасул тексталъул хIакъалъулъ гьадин абизе дида кIоларо».\nКрачковскияс гьабураб хIалтIи кигIан кIудияблъун бугониги гьаб нилъер заманалда гьесул таржама цIикIкIараб къадаралда рехсолеб гьечIин абулеб буго Леонид Сюкияйненица.\nЛеонид Сюкияйнен: «Гьаб нилъер заманалда гIелмияб литератураялда Крачковскияс гьабураб таржамаялде гьедегIан гIемераб къадаралда мугъ чIвай гьабулеб гьечIо гIалимчагIаз.\nАхирисеб заманалда къватIире риччарал цогидал таржамабазда мугъ чIвай гьабулеб буго гьез. Гьадин бугониги, Крачковскияс гьабураб хIалтIиялъе хасго дица тIадегIанаб къимат кьолеб буго.\nМасала дир цIалдохъабаз жидерго реферетал хъвалеб мехалда гьез Крачковскиясул таржамаялдаса цитатаби росула. Дица гъозие гIакъулги кьолеб буго - кинаб таржама гIелмиял мурадазда хIалтIизабизе кколебали».\nМихаил Якубовичица абулеб буго гIалимзабаз ва диниял хIаракатчагIаз Къуран буссинабиялда тIад цадахъ рекъон хIалтIи гьабуни, гьелъ кIудияб пайда кьезе бугин жамгIиябги политикиябги гIумруялъе.\nМихаил Якубович: «Гьанжесел гIемерал проектазда тIад - гьезда гъорлъ къватIисел улкабазулги проектаздаги тIад хIалтIи рухIаниязги академикияб сфераялдаса гIалимзабазги цадахъ рекъон гьабулеб буго ва гьеб буго гIемер лъикIаб жигар.\nЩай гурелъул гьелдалъун маслигьаталде рачIине рес буго. Гьадинаб маслигьаталъул кIудияб хIажалъи буго.\nАмма, рекIелъ гIагалигун абила дица Ислам дунялалъул бакI-бакIалда бугеб ахIвал-хIал гьадинаб маслигьаталдаса рикIкIад буго. Ва гьеб хурхараб буго Къуран буссинабиялда гуребги - гIемерал цогидал масъалабаздаги.\nГьединлъидал рехсарал рагьарал дискуссиял гIураб къадаралда гьарурабани, пайдаяб хIасил щвелааан ва гьаб нилъер заманалда киса-кибго бихьулеб тIасан ккей нахъ чIвазеги бигьаго бегьилаан».\nШималияб Кавказалъул цо-цо рухIанияз абулеб буго Къуран буссинабизе бегьуларин, гьеб бугин Исламалде данде кколареб ишилан. БакI-бакIалда гьукъун буго исламияб литература бичулел тукабахъ Валерия Иман Пороховалъ ва МухIамад-Нури ГIусмановалъ гьарурал таржамаби ричизе.\nКъватIисел улкабазда ругел бусурбабазул рухIаниязул гьединабго бербалагьи бугищилан абураб суалалъе Михаил Якубовичас гьадинаб жаваб кьолеб буго.\nМихаил Якубович: «Бусурбабаз Къураналъул магIнаби руссинариялдаса инкар гьабулебани хъващтIан раккилаан гIалимзабаз гурел жагьилал гIадамаз гьарулел таржамаби. Исламалъе гьелдалъун пайда щвезе бугищха? ГIаксалда Къуран малъиялда нухал къазе бегьила гьадинаб ишалъ.\nРакIалде швезабизин, бусурбабазул гIицIго 15 процент ккола гIарабал. Цогидал миллатазул вакилзабазда кинха бичIилеб Къураналъул магIна?\nКъватIисел улкабаздаги буго гьадинаб бербалагьи - Къуран буссинабизе бегьуларин абураб. Амма абизе ккараб буго Къураналъул магIна буссинаби - гьеб жибго Къуран гурин, гьеб бугин Къураналъул магIнаби, баянал, тафсирал.\nВа гьадинал баянал гьаризе Исламалда лъицаниги гьукъичIо. Лъица гьадинал тафсирал гьаризе кколелали абураб суал - батIияб суал буго. Гьаризе ккола гъваридаб лъай бугел гIалимзабаз».\nЛеонид Сюкияненицаги абулеб буго хIатта гIараб мацI лъай гIолеб гьечIин Къуран бичIчIиялъе. Гьединлъидалийн Къураналъул магIна буссинаби цIакъ хIажатаб иш бугин.\nЛеонид Сюкияйнен: «Цого мехалда абизе ккараб буго гьаб таржама бичIчIи гьедегIан бигьаяб ищ гурин. Дагьа-макъабго бигьаяб буго ГIараб мацI лъалезе. Амма гъоздаги цо-цо захIмалъи бихьула.\nЦо-цоязул пикруялда ГIараб мацIалъул алфазал лъалев щинасда Къуран бигьаго цIализеги бичIчIизеги кIвела. Гьеб гъалатIат пикру буго. Къуран буго цIакъ захIматаб калам ва хIатта ГIараб мацI гъваридго лъалездаги мех-мехалъ кIоларо цо-цо аятазул магIна бичIчIизе.\nКъураналъул цо-цо аятазул магIнаялда сверухъ ГIараб дунялалда гIемерал дискуссиял бахIсал рагIулаан некIогоялдаса.\nГьединлъидал ГIарабалъ рештIараб Къураналъул текст гьечIого таржама бичIчIизе захIматго буго.\nГьелъие гIемерал мисалалги рихьана дида. Дида рихьана Къуран цIализе байбихьарал гIадамаз хехго свакан, гьеб иш толеб букIараблъи, щай гурелъул дица цебе абухъего Крачковсикясул таржамаялъул цо-цо мухъалде кантIизе бигьаго гьечIелъул».


Антон Силуанов (квегlиса) ва президент Владимир Путин, Москва, 17 Апр 2012\nШималияб Кавказалъул республикаби церетIеялъе жакъа бищунго квал-квал гьабулел чагIи ккола хIакимзаби. Гьел цIакъго хираго чIолел ругин хIукуматалъеян абулеб буго Россиялъул финансазул министр Силуанов Антоница. Гьедин мисалалъе 1000 чиясда гьоркьов Москваялда цо гурони хIакимчи ватичIони Кавказалъул республикабазда гьезул къадар кIиго нухалъ ва цо-цо бакIазда лъабго нухалъ цIикIкIараб бугилан абулеб буго министрас. Пачалихъалъул гIарац бищунго цIакъ исрап гьабулел регионазда гьоркьоб министрас рехсолеб буго Чачаназул республика. ТIокIаб жо босичIони автомобилал ругел хIакимзабазул къадаралде балагьун Чачаназул автопарк бащалъулеб бугин тIолабго Шималияб Кавказалъул респуликабазул автопаркалдаян абулеб буго министрас.\nХIасил калам Кавказалда ругел хIакимзабазул къадар дагь гьабизе кколилан абуна министрас гьал къоязда Пятигорскиялда букIараб данделъиялда. Шималияб Кавказалъул республикаби Социалиябгун Экономикияб рахъалъ цебетIеялъул рахъалъ бицунеб данделъи букIана гьеб. 2012 соналъул декабралда Россиялъул хIукуматалъ хIадур гьабуна 2025 соналде щвезегIан Шималияб Кавказалъул республикаби церетIеялъул программа. Гьеб программа рагIалде бахъине харж гьабизе хIисабалде босун рагIула 2,5 триллион гъурущ харж гьабизе. 2013-2020 соназда федералияб бюджеталдаса биччазе рагIула 235 миллирад гъурущ.\nГьеб гIарац кинан харж гьабулеб бугебали халкквезе бугилан лъазабуна данделъиялда хIукуматалъул нухмалъулев Дмитрий Медведевас. Гьеб халкквеялъул прграмаялде гъорлъе унеб буго финасназул министрас загьир гьабураб пикру, хIакимзаби дагь гьаризе кколилан абурабги.\nХIакъикъаталдаги гьеб цIакъ битIараб пикру бугилан разиго рахъккуна гьелъул Дагъистаналда ругел тIолалго пачалихъалъул хъулхъчагIазул махщалил цолъиялъул нухмалъулев МухIамадов ГIабдулацаги. Жакъа Дагъистаналда чанги хIакимчи вугин жинда цебечIараб масъала кинаб куцалда тIубазе кколебалицин лъаларев. Республикаялда гIемер ругин чанги жидер хъулухъалъул магIна бичIчIуларел чанги идараби, министерлъиялъул бутIаби, комитетазул нухмалъулел. ГIадада гIодорги рукIун жидецаго гьабичIеб хIалтIухъа гIарац босулел ругин жакъа гьел. Профсоюзалъул нухмалъулес рикIкIунеб буго хIакимзабазул къадар дагь гьабизе кколин 25 проценталъилан:\nГIабдулаев МухIамад: «ГьечIо нилъер аниб гьабулеб хIалтIулъ кинабниги низам. Кинал ругониги идараби рагьулеб мехалъ рукIине ккеларищ чIванкъотIарал масъалабиги, гьез тIуразе кколел. Нилъер аниб гьел гьечIо. гьелъул хIасилалда буго кинабго бигъа-битун. Гьелъ буго нилъер гIадлу гьечIел нухалги, пайда гьечIеб транспортги, квешго хIалтIулеб даран базарги, гьелъ буго кинабго республикаялда тIаса масаго бугебги».\nДагьаб батIияб буго гьелда тIасан МахIачхъалаялдаса Эльдаров Эльдарил пикру «ЦIияб Коммерциялъулаб Банкалъул» Дагъистаналда бугеб филиалалъул нухмалъулев ккола гьев.\nЭльдарица рикIкIунеб буго дотациязул къадар дагь гьабизе кколин. Щайгурелъул республикаялда ругел гIемерисел бюджеталъулал идарабиги ругин щибниги килищд кIутIарабгIан хайирги я пачалихъалъе, я халкъалъе гьабичIого жидеего бокьадухъе тун. ТокIаб жо босичIогицин росулин Дагъистаналда ругел щинал къватIиса хIукуматалъул маркаялъул атвомобилал.\nДоба Россиялъул чIахIиял шагьаразда гIадаб кIудияб рехьед лъугьун бугин гьезул шагьаралъул къватIазда. Амма гьел жалго хIалтIун щварб гIарцуде росарал гурин гьел ругин хIукуматалъул чвантиниса гIарац бикъун ругьунал ццулъараб агьлуялъ расги къоги бихьичIого щвараб буголъи. ТIадеги гьел тIасан ккезе гIорцIичIел гьел тIадеги щайин гьеб гIарац дотация хIисабалда биччазе кколебилан гьикъулеб буго.\nГьеб гуребги Эльдарица цойги кIвар бугеб суалги. Республикаялда ракIарулел магъалабазул. Гьезул къадар цIикIкIинабизе кколилан абулеб буго Силуановас. Амма республикаялъул бюджеталдеги инчIого гьеб магъалао бакIарун щваншинаб гIарац цогидал бечелъизе унеб бугилан рикIкIунеб буго Эльдарица:\nЭльдаров Эльдар: «Гьадинги дотациялъулаб регионлъун кколел нилъеца кинаб магъало кьезе кколеб Россиялъе? ХутIа-хутIаралги гьезул хIакимзаби рохизарун гьел бечед гьаризейищ?\nГьеб цо, кIиабизе босани нилъер руго чанги чIахIи-чIахIиял лъел электростанциял, амма гьезухъа щвараб хайир уна къватIибе республикаялъе щоларо, магъалоги нилъее унаро, уна къватIибе, нилъер чIегIернарт киналалиго хIалбихьиялъул заводал ругин абун гьез къватIибе кьабун уна. ХIасил-калам нилъерго бугебщинаб бечелъи, нилъее толеб гьечIо, рахъ-рахъалде ун тIагIунеб буго».\nЖиндир заманалда республикаялда ругел хIакимзабазул къадар дагь гьабизе ккеялъул суал борхун букIана 2006-20I0 Дагъистаналъул нухмалъулевлъун вукIарав МухIу ГIалиевасги.


«НАК1К1ИЛ ГЪУТ1БИ Ч1ЕЙ –ЛЪИК1ИЩ, КВЕШИЩ» - 23 Апреля 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Апрель » 23 » «НАК1К1ИЛ ГЪУТ1БИ Ч1ЕЙ –ЛЪИК1ИЩ, КВЕШИЩ»\n«НАК1К1ИЛ ГЪУТ1БИ Ч1ЕЙ –ЛЪИК1ИЩ, КВЕШИЩ»\nГ1емерал г1адамал данделъараб бак1алда, дида г1емерал раг1улел руго цо-цо г1адамаз гьадинал раг1аби рехулел. Камулел гьеч1о нак1к1игъут1би ч1еч1ого пихъил гъут1би щай ч1оларелан абулелги.\nВах1, пайда гьеч1ел жалищха гьал гъут1би кколел, хасго нак1к1игъут1би? Гьел суалазда хурхун дир гара-ч1вари ккола цо-цо лъай бугел г1адамазулгун. Гьале нижер гара-ч1вари:\nНилъер муг1рузул росабалъе унел нухазда нак1к1игъут1би ч1ун рихьи къанаг1атаб жо бук1ана. Гьанже ч1олел руго. Нилъ гьездаса рохизе ккола, щайин абуни, гьез кумек гьабула инсанасул чорхол х1ал лъик1лъизабизе, ай нак1к1игъут1буз къват1ире кьолел фитонцидаз кумек гьабула бат1и-бат1иял унтабазде дандеч1ей гьабизе.\nНак1к1игъут1буз кумек гьабула х1ухьел боси лъик1лъизабизе. Х1албихье нак1к1игъут1бузул рохьоре ине, кинаб ц1илъи нилъер черхалъе бач1унебали лъазелъун, хасго туберкулез бугел г1адамазе гьеб ц1акъго лъик1аблъун ккола. Гьел гъут1буз къват1ире кьолел веществабаз хвезарула туберкулезалъул палочкаби, гьединлъидал туберкулезалъул санаториял рала нак1к1игъут1бузул рохь бугеб бак1алда.\nГ1алимзабаз ч1езабун буго, общественныяб транспорталда, цогидабги г1емерал г1адамал данделъараб бак1алда г1адамаз ц1алеб гьаваялда данде ккуни, нак1к1ирохьоб бук1унеб гьава унти ккезабулел бактериял гъорлъ гьеч1еб, г1емерго бац1ц1адаб х1ухьел ц1азе бигьаяб бук1унеблъи. Нак1к1ирохьоб тира-свериялъ г1адамазул нерваби г1одоре риччазарула, свак чучизабула, гьуърузул х1ухьел боси лъик1лъизабула, узухъда лъик1аб х1ухьбахъилъунги лъугьуна.\nДица ц1алана хвоялъулъ витамин С г1емерго ц1ик1к1араб бук1унин цогидаб пихъ-мич1алде данде ккун. Мисалалъе босани, витамин С гьелда гъорлъ 200 мг. Проценталъ буго. Гьеб ккола ч1ег1ераб смородинаялда, гъарц1иялда гъорлъ бугелда бащадаб къадар, амма лимоналда гъорлъалдаса ц1ик1к1ун. Гьеб гуребги, хвоялда гъорлъ рук1уна противовитамин А (каротин), витаминал Е, К, Р, В1, В2, В6, РР, Н. Г1уц1иялъул рахъалъ босани, хвоялда гъорлъ аптекалда рук1унел мультивитаминазде данде ккун, г1емерго къиматаб буго, щайгурелъул гьелда гъорлъ ругел витаминал т1абиг1иял кколелъул.\nДидаги, дидаго х1албихьун лъала, грипп щвараб мехалда гьелъ кумек гьабулеблъи. Нак1к1игъот1ол рук1к1бузде т1аде гьалараб лъимги т1ун, гьумерги бахчун т1аде къулун ч1ани мег1ералъул ч1вахи бигьаго уна, бот1рол унтиялъе бигьалъи бач1уна. Гьеб гуребги, дида лъик1аблъун бихьизабулеб бихьана, грипп багъарараб заманалда, нак1к1игъот1ол эфиралъул нахулъги ччун катнил маскаби ран ругони, заралиял вирусазда г1адамазул чорхолъе к1оларин ккезе.\nГ1ег1учал инсульт сах гьабиялъе\nНак1к1игъот1ол г1ег1учазда гъорлъ рук1унел «танинал» абулел веществабаз кумек гьабула инсульт ккарав чиясул г1адалзул нахул клеткаби хвезе риччач1ого ч1езариялъе.\nДун унтараб мехалда дие врачаз хъван рук1ана хвоялъул ваннаби. Гьез кумек гьабула неврозал сах гьаризе, заг1иплъараб черхалъул ч1аголъи бач1инабизе, макьу щвезабизе, веге-сосудистияб дистония инабизе.\nНак1к1игъут1буз кумек гьабула черхалъул хварал тканал ч1аголъизаризе, сахал клеткабазул г1умру халат гьабизе, аллергия бугезул чорхол х1ал лъик1лъизабизе, стерессалдаса рорч1изе, чорхолъе ккарал канцерогенал дагьлъизаризе.\nРук1ана жеги ц1ик1к1ун гьезул х1акъалъулъ бицунел г1адамалги. Г1ей гьабулеб буго гьазда гъорлъа т1аса рищарал цо-цоязда. Бихьулеб буго нилъее нак1к1игъут1бузул г1емераб пайда гуреб, рак1 т1аде ц1алеб берцинлъиги бук1ин. Балагье, Хунзахъ К1удияб Ват1анияб рагъул г1ахьалчаг1азе бараб памятникалда аск1ор ч1арал нак1к1игъут1бузул берцинлъиялъухъ. Лъик1аблъун бихьула г1адамазул гьабулеб х1алт1удаса рак1 буссинабулел рук1инч1ого, гьабулелъе кумек-квербакъи гьабулел рук1ани.\nПросмотров: 150 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


ГIиракъ: шиитал диниял вацаллъун рикIкIунел гьечIо\nЦо-цо информалатаз исламалъул кIиго гIаркьелда гьоркьоб унеб рагъ хIисабалда бихьизабулеб буго жакъа ГIиракъалда загьирлъулеб конфликт. Кин суннитазда ратIа рахъизе кIолел шитталин абураб суал лъолеб буго The New York Times газеталъул журналист Алисса Рубиница жиндирго макъалаляда.\n«ГIиракъалда ва Левантеялда исламияб пачалихъ» яги ИГИЛ абураб гIуцIиялъ хадуб цебе рахъулел руго батIи-батIиял объектал. Гьелъ кIудияб кIвар буссинабулеб стратегиял объектазде. Гьелъ контролалде гъоркье босана авиабаза ва нарт бахъулел бакIал. «ГIиракъалда ва левантеялда исламияб пачалихъ» абураб гIуцIиялъул гьужум цо-цо экспертазда бихьулеб буго гьединго бусурбабазул дунялалда суннитаздаги шиитаздаги гьоркьоб унеб рагъ хIисабалдаги.\nThe New York Times газеталъул журналист Алисса Рубиница жиндирго макъаялалда хъвалеб буго, ГIиракъалда жакъа, мун суннитищ яги шиитищин абураб суал, абизе бегьулин битIахъеб къагIидаялдаго гIумруялъулги хвелалъулги суал бугин. ИГИЛалъ ГIиракъалъул магърибалъул ва шималияб рахъалда ккуна кIуди-кIудиял территорияби. Суннитазул радикалиял исламистазул гIуцIиялъ кверде восана гIемер чи. Гьезда гъорлъан суннитал гьез нахъе риччалел руго. ХутIарал гурхIел гьечIого чIвалел ругин, хъвалеб буго информалатаз.\nИГИЛалъ шиитал рикIкIунел руго диналдаса нахъе къарал гIадамаллъун ва ислам бацIинабиялъул мурадалда гьел тагIинаризе кколин. Амма кин суннитазда ратIа рахъизе кIолел шиитал, ГIиракъхалде гьел киналго кколаришха гIарабал? Гьеб суал лъун, Рубиница гьабун буго жиндирго цIех-рех ва ахир-къадги гьелда бажарун буго батизе жаваб жиндирго суалалъе.\nТIоцебе босаниян, хъвалеб буго авторалъ, шиитал рукIиналъул щаклъи баккизабизе бегьулин паспорталъ, ай, цIаралъ. МахIамад-аварагасда хадуб исламияб умматалъул цевехъанлъи ГIалица ва гьесул лъимал ХIусен, ХIасан ва ГIаббасица гьабизе кколеб букIанин, рикIкIуна шиитаз. Гьединал цIарал ругел гIадамал суннитазул шаклъиялде гъоркье кколел руго тIоцерего. Амма гьединал цIарал суннитазда гъорлъ дагьал гьечIо.\n«Гьединлъидал гьез хал гьабулеб буго киб гьез гIумру гьабулеб бугебали. ГIиракъалда руго гIицIго шиитаз гIумру гьабулел регионал. Гьединал регионаздаса сунпиттазухъе ккарал гIадамазул чIваялъул шансал цIикIкунел ругин.», хъвалеб буго авторалъ.\nАмма гьединал шансал тIадеги цIикIкIинабулеб элемент кколеб рагIула кверде росараз как балеб къагIида. Суннитаз как балеб мехалда кверал дагьалъ хьибилалда кколел ратани, шиитаз кверал бохазул хьибилазда кколел руго.\nГьелда бан Рубиница мисалалъе ракIалде щвезабулеб буго араб соналда Интернеталда лъун букIараб видео. Гьелда гьелъул рагIабазда бихьизабун буго Анбар провинциялда салул авлахъалда ИГИЛалъул яргъид гIуцIараз автомобилал чIезарураб куц. Гьездаса гъоркье лъугьинарузда гьикъулеб рагIула, нуж сунниталищ яги шииталищин абун. ГIадамаз абун буго жал суннитал кколин. БожичIого яргъид гIуцIараз гIадамаздаса тIалаб гьабун буго радалисебги, къадилги, маркIачIулги какал кин ралелали гьез бихьизаби. Инкар гьабун хадуб, гьел чIвалел руго вахшшияб къагIидаялдайин, бицунеб буго авторалъ.\nШиитал тIатинариялъул къагIидабазда гъорлъ Рубиница рехсолеб буго, гьединго динияб музыкаги. Гьеб букIине бегьулеб буго телефоналъул рингтоназдаса байбихьун дисказда хъварал нашидазде щвезегIан.\nАвторалъул рагIабазда, руго цогидал къагIидабиги, мисалалъе, гIемерисел шиитазул кверазда рукIунел руго кIудиял баргъичал. Амма гьеб божилъи гьечIеб къагIида кколин, щайгурелъул суннитазул цоязулги рукIунин баргъичалин, хъвалеб буго гьелъ.\nГIиракъалъул сунниталги шииталги ратIа рахъизе кIолеб жо гурин аслияб къагIидаялдайин. Гьебги щибин, абулеб буго Рубиница, ГIиракъхалда кIиябго рахъалъул гIадамазда гьоркьоб ригьинал къанагIатал жо кколарин.