Жакъа дагъистаниязе хIажатаб буго руччабазул такси\nАвтомобиль бачуней чIужугIадан Дагъистаналда гIадатияб хIакъикъаталде сверулеб буго. Гьелдаго цадахъ тIибитIулеб буго руччабазе гIадатияблъун кколареб таксиялда хIалтIи. Рокъобе гIарац балагьизе ккеялъ тIамулел руго гьел гьеб жидее ругьунаб гуреб ишалде.\nКавказалда руччабазе гIадатияблъун кколареб нух бищун буго МахIачхъалаялдаса Мутаева Загьраца жиндирго хъизаналъе бетIербахъи гьабизе.\n18 сон бан, автомобиль бачине ихтияр щведал, жий машинаялда хIалтIизе лъугьанила. Гьеб букIанила 1976 сон, пачалихъияй хъулухъчIужуялъул шоферлъун хIалтIанила жий 90 соназде щвезегIан. Жийго Загьра кколей йиго Гъуниб мухъалъул Ругъжаб росулъа, амма гIумру тIамулеб буго шагьаралда. Хъизам гьабун хадуб, къокъго ратIалъидал Загьраца хьихьизе ккун руго кIиго лъимал. Жинда тIокIаб гьабизе лъалеб жо букIинчIолъиялъ жий гIумруялъго йигила автомобилалда хIалтIулей. Советияб хIукумат биххигун, Загьра хIалтIизе лъугьун йиго Хехаб кумекалъул машинаялда. 14 соналъ хIалтIун йиго Хехаб кумекалъул станциялда. ЛЪималги тIуран, ригь байдал сардилъги къадги къватIие яхъине хIадур рукIине кколеб хIалтIи букIиналъ танила гьеб жинца. ГьабсагIат Загьра хIалтIулей йиго таксиялда. Ясалъул хъизамалда тIаде бачIунеб гIарац букIинчIолъиялъ, 4 лъимал рахъун ккезаризе квер чIвай гьабизе кканила жинца.\nМутаева Загьра: «БетIербахъи гьабизе ккедал, дуда автомобиль бачине гурого батIияб жоги лъалареб мехалъ, щиб гьабилеб. Дир ясалъул рос инфаркт ккун хадуб хIалтIуде вахъун бажаричIо, ясги гIисинал лъимал кверда рукIиндал, бажаруларо хIалтIун. Гьелъ гьезда квер чIвазе ккедал яхъана дун таксистлъун хIалтIизе».\nБачIиндаго жинда ничаблъун кколаанила жий таксияда хIалтIун гIадамал раччулей йикIин, амма заман банагIан гьеб гIадатияб, бокьараб батIияб хIалтIи гIадин бихьанила жинда.\nМутаева Загьра: «Дида ничаблъун кколаан бачIинтIаго таксиялда хIалтIизе ккей, амма хадуб дица дидаго гьикъана, щайин дун нечезе кколей, дица къоги бихьун, гIетIги тIун балагьулеб бугеб мехалъ гIарац. ГьабсагIат дирго хIалтIи дида бихьула бокьараб батIияб хIалтIиго гIадин».\nМахIачхъалаялда таксиялда хIалтIулел руччабазул гIемерисезе бокьулеб гьечIо къватIиб чIвазабизе жидер хIалтIи. МахIачхъалаялдаса Дианаца абулеб буго жинда ничаблъун бихьулин, жий таксиялда хIалтIун бетIербахъи гьабизе ккей. ГьитIинаб лъимерги кодоб ккун хутIидал лъугьанила жий таксиялда хIалтIизе. 4 соналдаса таксиялда хIалтIулей жий йигониги, щибаб къойил цогIаги чи хIикмалъулила такси бачуней чIужугIадан ятидал.\nМахIачхъалаялда гьечIо хас гьабун руччаби хIалтIулел ва гIицIго руччаби раччулел таксиялъул фирмаби. Амма рукIунила чанги, хас гьабун руччабаз бачунел такси хIажатал гIадамал, гьез кIалъазеги кIалъан лъазабулила жидехъе руччаби ритIейин бицунеб буго «Анжи» абураб таксиялъул фирмаялъул администратор Русланица. Гьел рукIунила жалго лъимал кире рукIаниги ритIизе бокьарал улбул, яги чIужу таксиялда рекIун йитIизе бокьарав чи, яги шаргIалда рекъон хьвадулел руччаби.\n2013 соналъ МахIачхъалаялда хIалбихьун букIана хас гьабун руччаби хIалтIулел таксиялъул фирма гIуцIцIизе, амма гьеб иш бажаричIила хIалтIулел руччаби гIемер рукIинчIолъиялъги, гьезул гьеб хIалтIудехун дагьаб тIаса-масаго бугеб бербалагьи букIиналъгийилан бицунеб буго гьеб фирма гIуцIун букIараб МухIамадов ХIажица. ХIажат бугищ гьединаб таксийин абунани, гьеб къо бахъанагIан хIажатаблъун бихьулеб бугила жамгIияталда. Цо рахъалъ босанани чIужугIаданалдехун божилъи гIемер букIунила, гьелда цадахъ ургъел гьабичIого битIулила улбуз школалде, яги кIудаэбелалъухъе гьоболлъухъ лъимер. Цогидаб рахъалъ, ислам тIибитIун, шаргIалда хадур рилълъарал гIадамал гIемерлъанагIан руччабазе руччабаз бачунеб такси бокьулила. Диналъул бицинчIониги, бокьарав росас ургъел гьечIогон йитIулила чIужугIаданлъ бачунеб таксиялда къваригIелаз жиндирго хъизан. МахIачхъалаялда хас гьабун гIуцIараб руччабазул такси гьечIониги, гьеб гIуцIулеб буго Хасавюрталда. «Горец» абураб таксиялда росулел руго руччаби таксиялда хIалтIизе гьеб гIуцIиялда цIарги «Горянка» букIине бугила.\nСоналдаса соналде Дагъистаналда гIадатияб хIакъикъаталде сверулеб буго автомбиль бачуней чIужугIадан. Гьезул ихтиярал цIунизе, 2010 соналъ Дагъистаналда гIуцIун буго «Дагестанки за рулем» абураб жамгIияб гIуцIи.\nАнцIго соналъ цебеги Дагъистаналда рулалда нахъа йигей чIужугIадан къанагIалъи букIун батаниги, жакъа Дагъистаналда 20 000 гIанасей автомобиль бачине ихтияр щварал руччаби ругилан баян гьабулеб буго Автоинспекциялъул вакил СултIанов ГIисаца. Щибаб моцIалъ автошколабазде цIализе лъугьуней йиго 30-40 дагъистанияй.\nТаксиялъул рулалда нахъа - Загьра Мутаева


15 соналъ цебе хвезабураб къанун ракIалде щвана прокуроразда\nДагъистаналъул прокуратураялъ тIалаб гьабулеб буго маслихIаталъул диванчагIи гьанжеялдаса хадур республикаялъул бетIерас тIамун гурел, парламенталъ тIаса рищун тезе.\nДиванчагIи теялда бан къабул гьабураб Россиялъул къануналда рекъон, гьел мировой абулел диванчагIи бакIалъул парламенталъ рищун тола. Гьединан хъвараб къанун бахъаралдаса 15 сон ана. Амма Дагъистаналда гьел диванчагIи хъулухъалде тIамиялъул суал бакIалъул парламенталда цебе республикаялъул бетIерас лъола. Цинги сессиялъул къоялъ депутатаз квералги эхеде рорхун, разилъи кьола пуланал кандидатазе. Лъиданиги тIадкIалъайги гьабуларо гьез. Щибаб нухалда гьелдаса разилъи гьечIолъи загьир гьабула парламенталъул сессиязде рачIарал журналистаз.\nГьаб ахираб 10-15 соналда жаниб республикаялда ккана цо-кIиго хIужа ккана диванчагIилъун тIамизе депутатаз разилъи кьечIеб. Масала, депутат ва медакадемиялъул ректорлъун вукIарав ГIабдурахIман ГIусманов хъулухъалдаса гIодов чIеялъе квербакъулеб хIукму къотIарай гIадан мировой диванчIужулъун тIамизе гьаркьал кьечIо парламенталъ. Гьелдалъун депутатаз жидергун пишацояв ГIабдурахIман ГIусмановасул рахъккунин рикIкIунеб букIана журналистаз.\nПалхIасил, къануналда рекъон, мировой диванчагIилъун тезе ТIадегIанаб Диваналъ диванчагIазул квалификациялъул коллегиялде гIарза хъвазе бегьула 25 сонги барав, хасаб лъайги бугев, жинда хадуб такъсирги гьчеIев чияс. Цинги гьенире гIарзаби хъванщинав чиясул хIакъалъулъ тIадеги баянал щвезелъун ТIадегIанаб Диваналъ кагътал ритIула рахъ-рахъалде – хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул федералияб хъулухъалде, магъалабазул инспекциялде, масала, гъоркь рекIараб машина, жанив чIараб мина ва цогидаб киса, кигIаналде босарабали гьабула цIех-рех.\nАмма бищунго хIинкъараб жо букIунин хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул федералияб хъулухъалдаса бачIунеб жавабилан бицана ЭР-ялъе Гъизилюрталдаса мировой диванчи Шагьрудинил МухIамадица.\nШагьрудинил МухIамад: «Гъоба хIисабалде росулел руго нилъер базаралда гIадин дора-аниса рагIарал харбал. Масала, сундухъалиго ришват босанин гьев кандидатура лъурав чияс, яги кафе-рестораналда гьекъон вихьун вукIанин гьев. Гьединлъидал гьадаб хъулухъалде аскIове къазе виччалев гьечIо гьев чи. Амма гьеб мекъи буго. Къануналда хъван гьечIо гьединаб тIасанкIалъаял хIисабалде росеян. Гъоб квалификациялъул коллегиялда гIадада гурелъул 21 чи гIодов чIезавун вукIунев. Гьез кьун суалалгун хал гьабизе ккола гьев кандидатасул кинаб даража бугебали.\nАмма гIумрудулъ иш батIайисан букIунеб буго. Цебеккунго якъинго лъалеб буго щив чи мировой диванчилъун вищизе вугевали. Гьединлъидал гьел суалал-жалги къваригIарал жалгицин гуро гьезие. ХIажатал чагIи анире ритIун, дозда кIалъазарун, республикаялъул бетIерасухъе ралагьизарун хIаял гьарулел руго. Республикаялъул бетIерас жинцагоги абун букIана ритIун-чагIи рачIунел ругила жиндихъе. ПалхIасил, ахиралдехун гьел кандидатазул сияхI битIула ТIадегIанаб Диваналъул нухмалъулесухъе. Гьес гъулбасги лъун битIула парламенталде. БатIалъи щиб, гьенирги рукIине рес бугелъул чорокал, яги дандечIезе къваригIарал чагIи. Гьез документазда гъорлъ хъирщадун, бокьараб хIилла гьабизе бегьула».\nМировой диванчи Шагьрудинил МухIамадица гьединго абулеб буго парламенталда гьаркьалги кьун, диванчилъун тасдикъ гьавурав чиясе щвараб документалда лъил гъулбас букIине кколебани чIванкъотIун хъван гьечIила жибго федералияб къануналдаги.\nШагьрудинил МухIамад: «Гьелъул кколеб буго гьадинаб жо – мировой диванчилъун хIалтIизе изну кьураб идараялъ гъулбас лъураб бакI документалда кибниги букIунаро, гIицIго сессиялда къабул гьабунин гьединаб хIукму ва гьасие гьадигIан гьаркьалги щванилан протоколалда хъвай гурони».\nДагъистаналъул парламенталдаса чанго депутатас батIи-батIиял багьанабиги ратун инкар гьабуна бицен гьабулеб суалалъе баян кьезе. Гьелъие разилъана гIицIго коммунистазул депутат МухIамад МухIамадов. Гьес бицана жидер, коммунистазул, фракция дандечIун букIанила мировой диванчагIи тIамун толеб къагIидаялде. Гьел рищулеб къагIида лъикI бихьулила жидеда.\nПалхIасил, гьелда тIасан ЭР-лъе гьадин баян гьабулеб буго МухIамад МухIамадовас гьеб суал.\nМухIамад МухIамадов: «Федералияб къануналъ рес кьола гьел диванчагIи рищун тезеги, тIамун тезеги. Дагъистаналъул Халкъияб Мажлисалъ тIаса бищана тIасахун рихьизарун тIамун толеб къагIида. Байбихьуда гьедин гьабсагIат прокуратураялъ тIалаб гьабулеб куцалдаги гьабулеб букIана гьеб хIалтIи – ТIадегIанаб Диваналъ рихьизарун пуланал чагIигун, парламенталъ гьел тасдикъ гьарун. Гьанже прокуратураялъ дандечIей бихьизабулеб батани, дида ккола гьаб гIагараб заманалда жаниб нижеца битIизабилин гьеб гъалатIилан».\nКъануналда рекъон, мировой диванчиясул болжал тIоцебесеб нухалда 3 сон буго бихьизабун, кIиабилеб нухалда толев вугони, щуго сон. Гьебги бугин бичIчIулареб жоян тIадежубана дов цевехун рехсарав Гъизилюрталдаса диванчи Шагьрудинил МухIамадица. Масала, диванчагIазул хIакъалъулъ бахъараб федералияб къануналда хъван буго киналго диванчагIазул ихтияралги тIалабалги, цогидабги бащадаб бугилан – кинал гьел ратаниги: федералиял, мировоял, конституциялъулал диванчагIи батIалъи гьечIого. Амма мировоял тун, батIиял диванчагIи хъулухъазда толеб тIоцебесеб болжал лъабго сон буго. КIиабизе хъулухъалда толел ругони, гIумруялъго хIалтIизе рес кьолеб буго гьезие диванчагIилъун. Гьеб мехалда мировой диванчагIазул кIиабилеб болжал абуни, щаялиго, 5 сон гурони гьечIин абулеб буго Гъизилюрталдаса мировой диванчи Шагьрудинил МухIамадица.\nАдвокатазе рес кьолеб гьечIо жидерго клиенталгун дандчIвазе\nПрокуратура: МахIачхъалаялъул лицеялда бикъун буго 900 млн. гъурущ


Къварилъи чияр букIунаро » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Общество - ЖамгIият » Къварилъи чияр букIунаро\nКъварилъи чияр букIунаро\nДобавил(а): istina от 8-08-2016, 13:40\nГъуниб район кидаго букIана цебетIураблъун. Республикаялда лъикIаб рахъалдасан гурони гьелъул цIарги рехсолароан. Щайха жакъа районалда "квешаб унтиялъул" гIаламатал гIемерлъулел ругел? Щиб гьабизе бугеб гьеб "унти" сах гьабизелъун? Гьел ва цогидал суалазе жавабал кьуна районалъул бетIер Пахрудин МухIамадовас. -Нижерго хIалтIуе нижецаго къимат кьей рекъон букIинаро, амма ахIвал-хIал хIалуциналъе аслияб гIиллалъун кколин абизе бегьула районалда изну гьеч1ого яргъид гIуцIаразе кумек гьабулел камулел гьечIолъи. Гьеб къокъаялда вукIана лъабго чи. Законал цIунулел идарабазул жигарчилъиялдалъун гьеб къокъа биххизабуна. 2010 соналдаса нахъе микьгояв чIвана. Экстремизмалъул ва терроризмалъул рахъккурав ва ярагъ батарав анкьгояв тамихIалде цIана. Гьедин бугониги ахIвал- хIал хIинкъи бугеблъун хутIулеб буго, - ян бицана П. МухIамадовас. -Районалда гьеб "унти" баккиялъул республика бахун къватIибехун бухьен бугищ? -КъватIисел пачалихъазул исламиял цIалул заведениязда цIалулев вуго районалдаса лъабго чи. Сириялда вагъулев вукIана анлъгояв. Органазул хIисабалда вуго 23 чи. Гьеб кинабгоги хIисабалде босун, районалда гIадамазул хIинкъи гьечIолъи цIуниялъе гьабулеб хIалтIи цIикIкIинабулеб буго. ОМВДгун ва УФСБгун цадахъ районалъул щибаб росулъ гIадамазда гьоркьоб гьабулеб буго бичIчIикьеялъул хIалтIи. Изну гьеч1ого яргъид гIуцIарал ракълилаб гIумруялде тIадруссиналъе тадбирал гьарула. ДандчIваязде ахIун рукIана гьединазул гIагарлъиги. Районалъул администрациялда гIуцIун буго гьединал гIолилазда гьоркьоб хIалтIи гьабулеб комиссия. Гьелъул аслияб масъалалъун ккола терроризмалъул ва экстремизмалъул идеологиялдаса гIолилал рикIкIад гьари. ЦIакъго ахIвал- хIал хIалуцарал росабалъе щола, дандчIвала росабазул бутIрулгун. БичIчIизабула гIолилазда гьоркьоб гьабулеб хIалтIулъ гьезул бугеб кIваралъул. Гьединалго дандчIваял тIоритIула росабазул жамагIатазулгун. -ГIадамазда гьоркьоб бичIчIикьеялъул хIалтIи гьабиялъул хасаб программа бугищ?\n-Буго. Районалда терроралда данде къеркьеялъул комиссиялда цебе гIуцIун буго гIадамазда гьоркьоб терроризмалда ва экстремизмалда данде къеркьелъул хIалтIул жаваб кьолеб хасаб къокъа. Гьелда гьоркьоре уна психологал, социалиял хIалтIухъаби, низам цIунулел идарабазул хIалтIухъаби, рухIиял церехъаби, росабазул жамагIатазул вакилзаби. ХIадур гьарун руго тIоритIизе ругел тадбиразул план ва график. Росабазул киналго бутIрузухъги буго гьеб программа ва жидеца кIвар кьезе кколел гIадамазул сияхI. Гьабунщинаб хIалтIул, тIоритIарал тадбиразул бицуна "Гъуниб" газеталдасан, "Дагъистан" РИАялдасан, Интернеталдасан, районалъул хасаб сайталдасан. Исана гьеб темаялда хъван буго 46 макъала. Гьелго макъалаби лъуна Интернеталдаги. Гьединго тIобитIана 138 данделъи. Амма гьеб хIисабкьей гуребха нижее аслияб. Пикру буссинабулеб буго хIалтIул рахъиналде. ГIолилазда ва цIалдохъабазда гьоркьор тIоритIула батIи-батIиял конкурсал, спортивиял хIаял. Гьеб киналъего квербакъула районалъул лъай кьеялъул, культураялъул, гIолилазул ишазул рахъалъ политикаялъул отделаз. Гьединго терроризмалда ва экстремизмалда данде къеркьеялъул хIалтIулъ кIудияб бутIа лъола росабазул учительзабаз, имамзабаз, жамагIатазул вакилзабаз. Исана тIобитIун буго 85 тадбир. Гьезда гьоркьоса спортивиял - 50, рекIелгъеялъулал - 20, гIолилазда гьоркьоб иш гьабиялъул - 15. ГIадатлъун лъугьун буго гIолилазул ва цIалдохъабазул район машгьур гьабурал спортсменазулгун, тренеразулгун, рухIиял церехъабазулгун, гIалимзабазулгун дандчIваял тIоритIи. Гьез гIолилазда бичIчIизабула квешал ишаз лъикIлъиялде рачунареблъи, кире кканиги районалъул къиматги къадруги цIунизе кколеблъи, хасго терроризмалъул ва экстремизмалъул пикрабаздаса рикIкIалъизе кколеллъи. Районалъул гIолилал гIахьаллъула Россиялда ва Дагъистаналда тIоритIулел гIолилазул ва студентазул форумазда ("Селигер", "Каспий" "Машук"). Исанаги гIахьаллъизе вуго: "Селигералда" - кIиго чи, "Каспиялда" - анцIго чи, "Машукалда" - микьго чи. Араб соналда гIахьаллъана 20 гIолилав, щвана кIиго грант. ГIолилазда гьоркьоб тарбия кьеялъул тадбирал тIоритIула районалъул ва росабазул библиотекабазда, музеязда. -Россиялъул цогидал регионаздаго гIадин республикаялдаги к1одо гьабула терроризмалда данде къеркьеялъул къо. Гъунибги гьеб къо тIобитIулеб батила...\n-Лъабабилеб сентябрь лъазабун буго терроризмалда данде къеркьолеб къолъун. Гьеб къоялъ Гъуниб районалдаги тIоритIула батIи-батIиял тадбирал. Хасго гьелде кIварбуссинабула МохIоб росулъ - Совет Союзалъул кIиго БахIарчиясул ватIаналда. Районалъул щибаб росулъ тIоритIула халкъазул гьудуллъиялъул бицунел тадбирал. Гьеб къоялда хурхун цереги районалда тIобитIулеб тадбиралда гIахьаллъизе ахIун рукIана Совет Союзалъул БахIарчи МухIамад ХIажиевасул цIар кьураб Гаджиево шагьаралдаса вацал МухIамад ва Шамил ХIажиевал. Гьез хъулухъ гьабулеб буго Россиялъул северияб флоталда. МухIамад ГIумарович ккола "Верхотурия" лъеда гъоркьан хьвадулеб атомалъулаб гамил командир, Шамил ГIумарович хIалтIулев вуго лъеда гъоркь рукIунел къуватазул штабалда. Гъуниб гьоркьохъеб школалъул цIалдохъабаз бихьизабуна "Къварилъи чияр букIунаро" абураб литературияб композиция. -Терроризмалда данде къеркьеялъул ишалъулъ диниял идарабаз гьабулеб гIахьаллъи кинаб бугеб?\n- Гъуниб районалда буго 25 мажгитги ичIго мадрасаги. Гьез кIудияб хIалтIи гьабула гIолилазда гьоркьоб, гIемер тIоритIула дандеруссинал. Диниял хIаракатчагIаз кIвар кьолеб буго гIун бачIунеб гIелги гIолилалги мекъаб нухде риччангутIиялде. Амма ракIалда гьечIо гьабуралда гIей гьабун чIезе. Камулел гьечIелъулха гIолилазул пикраби риххизарулелги. Гъуниб ккола дунялалдаго машгьураб росу. Гьелъул буго бечедаб тарихги бахIарчиял гIадамалги. Гьеб буго Дагъистаналъулго чIухIи. Камулел гьечIо гьеб чIухIиялдаги бахIарчилъиялдаги рогьоялъул тIанкIал лъезе хIаракат бахъулел. Районалде гIемер щола республикаялъул терроралда данде къеркьеялъул комиссиялъул членал. Гьел дандчIвала районалъул батIи-батIиял идарабазул вакилзабигун. Бицуна районалда бугеб ахIвал-хIалалъул, церечIарал масъалабазул, гьарурал ва гьаризе ругел ишазул. Комиссиялъул членазул малъа-хъваязда рекъон, щибаб рузманкъоялъ мажгитазде рачIарал гIолилазе гьарула насихIатал, бицуна экстремизмалъул ва терроризмалъул кьогIал дарсазул, берцинаб гIумруялда гьез лъолел ругъназул, кьучIдасанго биххизабулеб талихIалъул. Районалъул нухмалъиялъги хIаракат бахъулеб буго жиндехунго гIадамазул божилъи цIикIкIинабизе. Халкъалдаги тIалъиялдаги гьоркьоб кIудияб манзил бугони, гьабураб хIалтIул хIасил кколаро. Районалъул гIадамазул хIинкъи гьечIолъи цIунизелъун, киналго цадахъ рекъон хIалтIулел руго. Гьабураб хIалтIул лъикIал хIасилалги кколел ругин абизе бегьула.\nГазета №: 31, от 5. 08. 2016 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.\nТерроризм - "бахунеб унти"Парахатаб гIумруялъе гIолоРайоназдаса харбалЦолъиялда цIа рекIине гьечIо"Нухал къалезе кьварараб тамихI гьабизе буго"


ФАЗУ ГIАЛИЕВА - 85 сон тIубаялде Гъизилюрт шагьаралда тIобитIараб байрам. » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Цолъиялъул хIалтIи » Тадбирал » ФАЗУ ГIАЛИЕВА - 85 сон тIубаялде Гъизилюрт шагьаралда тIобитIараб байрам.\nГъизилюрт шагьаралъул рахьдал мац1алъул муг1алимзабазул къиматай гьалмагъ поэтесса Залму Батыровалъ цо пуланай шаг1иралъул х1акъалъулъ гьадин хъвалеб буго:\n«Г1ебса к1ич1ун ч1варай ч1инч1у берцинай,\nКодоса г1умруялъ г1одой рехич1ей».\nМаг1арулазда бицинч1ониги бич1ч1ун батила гьей шаг1ир Фазу Г1алиева йик1ин.Унго-унгояй маг1арулай, къалам бег1ерай, къадру борхатго ц1унарай Фазу Х1амзатовналъ исана т1убалаан 85 сон. Нилъедаса ят1алъун заман баниги гьелъул гьунар ва коч1ол махщел к1оченаро кидаго. Фазул асараздасан пасих1го куч1дул ц1алиялъул къец т1обит1ана 4 - 9 классалъул ц1алдохъабазда гьоркьоб 14 ноябралда Гъизилюрт шагьаралда. Г1иц1го куч1дул ц1алиялъул къец гуреб, коч1ол маг1на театралъул артистаз г1адин г1енеккаразухъе кодо-кодобе щвезабулеб тадбир ккана жакъа. Авар мац1алъул муг1алимзабаз ц1алдохъаби х1адурун ратана Фазул творчествоялде бугеб жидерго т1олабго рокьиги жаниб лъун. Тадбиралъул ахиралда ц1алдохъабазда бергьенлъи баркизе ва грамотаби кьезе щвана шагьаралъул лъай кьолезе нухмалъулезул отделалъул начальник Г1абдулкъадир Мух1амадов. Баркала кьуна тадбир г1уц1арай рахьдал мац1азул методисталъе, ц1алдохъабазе ва муг1алимзабазе. Ват1ан бокьи, рахьдал мац1 бицин ва лъай щивасул т1адаб борч бук1ин рак1алде щвезабуна. Жакъасеб тадбиралъ асар гьабич1ев цониги чи хут1ич1о г1ахьаллъаразда гьоркьов. «Муг1рузул закон», «ТIаде рахъа, умумул!» «Х1икматазул хан», «Эбелалъул хъах1аб шал» ва гьел гурел г1емерал асарал накъищаллъун рик1ун ругоан ц1алдохъабазул рек1елъ.\nСкачать файл: fazu-na-sayt.docx [13,4 Kb] (cкачиваний: 48)\nПосмотреть онлайн файл: fazu-na-sayt.docx\nДобавлено: 14-11-2017, 09:20


Гьеб анкьалда Хасавюрталда аскΙоб гΙавухъаз къан букΙана Ростов –МахΙачхъала трасса. Гьединаб къагΙидаялда гьез протест загьир гьабулеб буго 1944 соналда депортация гьабун жал махΙрум гьарурал жакъа Новолак мухъалда ругел бакΙал нахъ руссинариялда хурхараб дагъистаналъул хΙукуматалъул хΙукму гΙумруялде бахъинабиялъул болжал чΙечΙого нахъе цΙалеб букΙиналде.\n1991 соналъул сентябралда, Россиялъул Федерациялъул ТΙадегΙанаб мажлисалъ депортация гьабурал халкъазул реабилитациялъул къанун къабул гьабун щуго моцΙалдаса, Дагъистаналъул халкъазул конгрессалъ къабул гьабуна цебе букΙараб ГΙавухъ мухъалъул цΙар нахъ буссинабиялъул резолюция. ХΙукму гьабун букΙана гьединго хΙал гьабун гьенире ритΙарал тумал МахΙачхъалаялде аскорехунги гочинарун, гΙавухъазул бакΙал нахъ руссинаризе. Гьелда хурхараб программа рагΙалде бахъинабизе кколеб букΙана 1996 соналдаго. Амма церелъурал масъалаби жакъаги тΙуразарулел гьечΙо. Цо-цо экспертазул пикруялда, гьеб хурхараб буго дагъистаналъул нухмалъиялъ гьеб масъала приоритетяблъун риккунеб гьечΙолъиялда. Цогидазул пикрялда, гьелъие биччалеб гΙарац цогидал мурадазе хΙалтΙизарун ратизе бегьула яги хасаб чантинибе ккезабун букΙине бегьула.\nЛиз Фуллер: «Протесталда гΙахьаллъулел гΙавухъазе бокьун букΙана гьеб суалалда сверун ГΙабдулатΙиповгун дандчΙвазе, амма гьес инкар гьабун батизе бегьула. Гьеб ситуация арбагΙ къоялда ГΙабдулатΙиповас журналистазе гьабураб лъазабиялъги хΙалуцинабун букΙине рес буго. Гьесул рагΙабазда, гΙавухъаз гьабулеб галиялда нахъ ахΙвал-хΙалалъул дестабилициабиялъул мурад бугел гΙадамазул инициатива букΙине рес буго. Гьелдаго цадахъ гьедингоги божи гьечΙеб этникияб балансалъе квешаб асар гьабулеб буго цебесеб нухмалъиялъ гьеб суал кΙвар кьечΙого тун букΙиналъги.»\nГΙавухъазул акциялъул координация гьабулев вукΙарав Рамзан Хизиевасул рагΙабазда, гьезул харабазул тΙалабалда рекъон, гΙолохъанал гΙахьалчагΙаз кΙиго моцΙалъ чΙезабун буго жидерго акция, республикаялъул цΙияб нухмалъиялъе жидерго суалалда хурхун тадбирал гьариялъе заман букΙиналъе.\nДагъистаналъул бетΙерасул ишал тΙуразаризе тΙамун хадуб ункъабго анкьалъ, ГΙабдулатΙипов Рамазаница бихьизабулеб букΙана цевесев нухмалъулесдаса хутΙараб ирс жиндие ракΙалъе гΙолеб гьечΙолъи. Амма гьес лъикΙаб къимат кьуна, гΙодоб ярагъги лъун, ракълилаб гΙумруялде нахъ руссине бокьарал гΙолохъабазе гьединал нухал рагьулеб комиссиялъе. Гьеб лъикΙаб идея колин, лъазабуна гьес журналистазда.\nЛиз Фуллер: «Гьебго заманалда ГΙабдулатΙиповас лъазабуна, комиссиялъе щварал икъбалал дагьал ругин. Гьес цебелъей гьабуна гьеб комиссиялъул хΙалтΙи къувалъизабизе квербакъи гьабулеб Рекъел чΙезабиялъул комиссия гΙуцΙиялъулги. Гьединаб комиссиялъул масъалалъун гьесда бихьулеб буго, нухмалъиялде ва жамгΙияталде ццим бахъун ругел гΙолилал рохьоре нух бахъизеялде ккезаричΙого, гьеб нух мекъаб букΙиналда божизарун, гьединаб галиялдаса инкар гьабизаби ва гьенире арал нахъ руссинари.»\nЛъиениги балъголъи кколаро рехсараб комиссиялъул хΙалтΙуе саботаж къуватиял структурабазул бутΙруз, гьездаго гъорлъ ЦΙехх-реххалъул комитеталъул нухмалъулев Алексей Саврулиница, гьабулеб букΙин.\nГьеб комиссиялъул бетΙер Ризван Къурбановасги цебесеб соналъ лъазабун букΙана, Жанисел ишазул министерлъиялъул цо-цо хъулухъчагΙазги абулеб бугин, ярагъ гΙодоб лъезе бокьарал гΙолохъабазулгун гара-чΙвариял гьари, гьезие малъиял гьари жидер хΙалтΙи кколарин.\nАмма гьелдаго цадахъ Миллияб антитерористияб комисссиялъул бетΙер Александр Бортниковас Пятигорскалда букΙараб данделъиялда лъазабуна, гьеб комиссиялъул хΙалтΙи пайдаяб бугин. Гьес бецана дагъистаналъул гьединаб комиссиялъул хΙалтΙи ва лъазабуна, гьединал комиссиязул хΙалтΙул къагΙидаби дагьалъги гемерлъизаризе кколин.\nАдминистративиял гΙорхъабазда хурхарал суалазул хΙукмаби къабул гьари Федерациялъул субъектазул компетенциялда гьечΙониги, Чачан республикаялъул бетΙер Рамзан Къадировас хиса-басиял гьарун руго Сунжа мухъалъул гΙорхъабазда хурхун. Гьеб хиса-баси тасдикъ гьабун буго республикаялъул парламенталъ. Ι8 октябралдаго къабул гьабун букΙаниги, гьеб хΙукму гьанжегурони загьир гьабун гьечΙо.\nЛиз Фуллер: «Сунжа мухъ бикьун букΙана чачанал ва гъалгъал цоцадаса ратΙалъун жидекго республикаби гΙуцΙараб Ι992 соналда. 2003 соналъул марталда АхΙмат-ХΙажи Къадировасги Мурат Зязиковасги гъулбасараб къотΙи-къаялда рекъон, Чачан республикаялде гъорлъе унеб букΙана гΙицΙго Ассиновская ва Серноводск абурал муниципалитетал. Гъалгъазул рахъалда тана Сунжа мухъ. Амма Рамзан Къадировас абулеб буго Сунжа мухъ кидаго букΙанин чачаназул территорияйин. Гьанже гьес къануналда гьарурал хиса-басиязда рекъон, Асиновскаялда ва Серноводскалда цадахъго рехъсолеб буго Вознесенское, Аки-Юрт, Гъарабулахъ, Нестеровское, Слепцовское, Троицкое ва Чемульга.»\nГьеб къанун къуваталде лъугьана 9 февралалда.\nГъалгъазул рахъалъулгун гьеб суалалда сверун кΙалъа-басаял тΙоритΙиялъе гΙуцΙараб хасаб комиссиялъул вакильзабаз лъазабулеб буго, жидеда кколеб бугин Назраналъ гьединал кΙалъа-басаязда хурхарал контактаздаса инкар гьабулеб бугин.


Рамазан моцIалъул "хIурматалда" кванил нигIматазухъ багьаби цIикIкIинаруна » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Общество - ЖамгIият » Рамазан моцIалъул "хIурматалда" кванил нигIматазухъ багьаби цIикIкIинаруна\nРамазан моцIалъул "хIурматалда" кванил нигIматазухъ багьаби цIикIкIинаруна\nДобавил(а): istina от 9-06-2017, 10:16\nГIемер бицунеб буго картошка цIакъго хиралъун букIиналъул хIакъалъулъ. Гьединлъидал хIукму ккана хIакъикъат баян гьабизе. Щвана тахшагьаралъул тукабахъе ва базаразде. Шагьаралъул базаразда бичулеб Египеталъул картошкадул килограммалъул багьа буго 60-70 гъуруш, Азербайжаналъул - 60, нилъерго басрияб картошкаялъухъ 45-50 гъуруш. Нилъерго цIияб картошка анкьидаса бачIине бугин базаралдеян абуна базаралъул ричарухъабаз. ЦIех-рех гьабуна мадугьалихъ ругел республикабаздагун краязда бугеб ахIвал-хIалалъулги. Масала, Ставрополь краялда Египеталъул картошка 40 гъуршиде буго, жидергоябин абуни - 35 гъуршиде. Гьениб кванил нигIматазул багьа хисунго гьечIо. Гьединго, Ингушетиялъул хIукуматалъ Экономикияб цебетIеялъул министерствоялъул хIалтIухъабазда лъазабуна Рамазан моцIалъ кванил нигIматал хиралъизе риччагеян. Нилъер республикаялъул хIукуматалдаги ракIалде кколебани гьединаб хIукму гьабизе ва гьеб тIубаялда хадуб халкквезе...\nИнгушетиялда, Рамазан моцIалъ учузлъана гьан, ччугIа, рахь ва гьуинал нигIматал. Дагьалго хиралъун руго чакар, ханжу ва макаронал. МахIачхъалаялъул базаразда, гьоркьохъеб хIисабалда, чакаралъул 50 килограммалъул хъапил багьа буго 2000 гъуруш, ханждал 50 кг хъапил - 1000-1450 гъуруш, пиринчIалъул кило - 48 гъуруш, макароназул кило - 35 гъуруш, помидоразул кило - 80-100 гъуруш, охцер - 50-60 гъуруш, порол ва ламадуралъул кило - 40 гъуруш. Амма щай гьаб куцалда картошка хиралъарабали лъазе кIвечIо. ДРялъул Росдал магIишаталъул министерствоялъул сайталда хъван буго исана 18 802 гектаралда бекьизе бугин картошкайин. Гьелъул бачIинги бащалъизе бугин 400000 тоннаялда. Гъоркьиса бакIарун буго 396000 тонна. Гьелъул 330000 тонна гурони республикаялъул гIадамазе хIалтIизабизе хIажалъуларин баян кьуна ДРялъул Росдал магIишаталъул министерствоялъ. Кибеха араб нилъер хурзабахъ гIезабураб картошка? Ялъуни нилъее къватIиса бачIараб гурони картошка данде кколарогойищ?\nГьел суалазе жавабал кьуна ДРялъул Росдал магIишаталъул министерствоялъул Хурдул гIезариялъул управлениялъул нухмалъулев АхIмад Расуловас. "Нилъерго гьаниб гIезабураб картошка цIунизе гIураб бакI гьечIо республикаялда. ЦIияб картошка баккизегIан басрияб цIунизе ккани, хIажалъула кIудиял холодильникал. КватIичIого республикаялъул югалда гIезабураб картошка бачIина бичизе. Амма аслияб къагIидаялъ республикаялда бичизе гIураб картошка бижула мугIрузул районазда. Октябрь моцIалда гурони гьебги нилъехъе щоларо. Гьединлъидал гIадамаз Египеталъул цIияб картошка босула. Гьеб хинаб бакI бугелъул, хехго бижула гьениб картошка ва Россиялда киса-кибего бичула гьеб. КъватIиса бачIунеб картошкаялъулъ бихьизабураб къадаралдаса цIикIкIун удобрение бугищали халгьабула Роспотребнадзоралъ. КватIун гурони барщулареб нилъерго картошка цIунизе республикаялда ралел руго хасал бакIал. Гъоркьиса бан лъугIана овощал цIунулеб бакI. Исана цоги балеб буго. Амма гьеб буго гIемераб гIарац харж гьабизе кколеб хIалтIи. 1000 тонна картошкадул цIунизе рес бугеб бакI базе ккани, хIажалъула 30-40 миллион гъуруш", - ан бицана АхIмад Расуловас.\nАвтор: ПатIиматзагьрат МухIамадова, ДГУялъул магистрант\nАнкьил хIасилалРеспубликаялъул гIумруГIемерлъарабгIан учузлъулеб гIадатни букIана…Сакъатал лъималазе пенсияЦояб - учузлъулеб, цогидаб - хиралъулеб


(Н.Михалковасул хитIабалда тIаса) Машгьурав кинорежиссер Никита Михалковас СССР биххиялъухъ диваналде цIазе ккола Борис Ельцин ва Михаил Горбачев абураб хитIабалда гIурусаца абула "популизм" абун. МагIарул мацIалда мухIканго гьеб рагIи хисулеб калима кинаб букIунебали дида лъаларо. ЧIобогояб харбида чIандайин абулаха нилъеца.\nДица гьеб калам чIандалъун тола. Амма... Гьал мухъалги цIалун гIемерисел магIарулал лъугьине руго гIарчIиххун бералгун керен буххизе, "кинаб чIанда, щай гьеб чIанда букIунеб?Биххизе гьабичIищха гьез СССР, гьез гурищ нилъ мискинлъизарурал, рагъал тIамурал, ваучерал рахъарал, гIалам мискиназдеги бечедаздеги бикьизабураб" - ин ахIдезе.\nХIасил калам, жиндир тIох гIеккеялдаса бахъараб, гIанкIу хIорлъиялде щун киналго такъсирал Горбачевасда дализе ва Михалков ритIухъ гьавизе. Лъалеб букIахъе Михалковал, эмен Сергейги, вас Никитаги кидаго, киналго нухмалъулезе рекъараб бакъан кутIутелел чагIи хIисабалда машгьурал руго улкаялда.\nСССРалъул заманалда генсеказе, хадур жакъа какулев Горбачевасе, Ельцин вугеб мехалда гьесие, гьесул эпоха ун хадур В.Путинил рукъалъул чагIи. Эмен хвана, гьеб гьайбатаб гIадат цIунун кIалдиса цIа парулеб буго жакъа Никитаца. ЦIакъ сурунха букIунеб тIалъи беццун, арал какун ва ругел чIахъун кIалъалеб интеллигенция.\nГьале гьеб "интеллигенция" абураб рагIи дица Михалковасда хурхун хIалтIизабулеб буго гьев творческияб ва гIакълияб пишаялъул чи вукIин хIисабалде босун. Амма гражданинасул позициялъул рахъ босани гьесие гьеб данде кколаро. Нилъеда гьесул эмен, машгьураб Советазул гимн хъварав Сергей Михалковги, вас Никитаги лъала советияб империялъул рахъ ккурал чагIи хIисабалда.\nСССРалъ гьезие цIаралги, шартIалги чIезаруна, машгьурги гьаруна, битIахъе нахулъ хIан гIадин бечелъиялъулъ тIерхьун рукIана. СССР биххиялъул аслияб гIайиб бугин зулмуялдалъун батIи-батIиял халкъалги цолъизарун, гьел республикаби миллиял хаслъабаздалъун гIуцIарав азул рухIияв эмен Сталинилги, коммунистазулгиян абулеб буго миллиял ва федеративиял гьоркьорлъабазул махщелчагIаца.\nХасго гIемер гьелъул бицуна В.Жириновскияс. Масала, зулмуялдалъун гуреб демократияб нухда гIуцIизеги гIуцIарал, миллиял хаслъабаздалъун гIурхъабиги чIвачIеб США биххулеб гьечIогури кибениги. Гьеле гьеб гъалатIаб, кида-къадги биххизе бугеб, къан зулмуялъгун яргъица ккун чIезабураб пачалихъалда цIигьабунгIуцIи байбихьана М.Горбачевас.\nБайбихьичIого ресги букIинчIо. КидалъагIан букIинеб гIалам ХХ гIасруялъул ахиралда хохол чакмабиги ретIун, чадида нахъ очередазда, кьавуца ккурал ракетабаз дунялги хIинкъизабун . Долдаса инсан инжит гьавураб гIуцIиги, нухмалъиги ургъизе ресго букIинчIо. Гьеб лъикIаб букIун батила Михалковал гIадал гимназул авторазеги, генсеказулгун ЦКаялъул хъулухъ тIубалеб чвантил "интеллигенциялъеги", гIадатияб халкъалъе гуреб.\nДица хасаб баркала загьир гьабула М.Горбачевасе жакъасеб гIумруялъухъ. Горбачев вукIинчIевани нилъ жакъаги рукIинаан завмагасулгун лъай-хъваялдалъун повидло босулел, гречка балагьулел, нахул таллоналгун тукабазул кIалтIа женжелел. ТIад ретIине сахаб ретIелги, рекIине транспорти, сах гьаризе даруги, рагIуегун пикруялъе эркенлъиги гьечIого хадуб харж гьечIел захIматкъоял рикIкIунел.\nДолдаса инжитаб режим ХХ гIасруялда гIемер бакIазда букIун батиларо. Нилъер гьанир ригь арал гIадамазул гIемерисез беццула СССР доб заман ва шартIал лъикIал рукIун гурел, доб заманалъ жал жакъаялдаса гIолохъанал рукIун.\nМахIалда хIалги, беразда канлъиги, сахаб черхги бугеб заман лъикIаб букIинарищха, унтараб заманаялда данде ккун? Гьелъ гуккулел руго гIемрисел. Щайха Михалковас какулев вугев Горбачев, гьеб лъаларогойищ? Гуро, кутакалда лъикI лъала гьесда Горбачевасул тIокIлъиги, гьес халкъалъе гьабураб лъикIлъиги.\nМихалковас гьев какулев вуго жакъасезда лъикI вихьизе. Россиялъул киналго балагьал ва талихIкъосин буго цебе тIураб дунялалда гIадин демократиялъул нухда тIалъи бищиги, рищарал хисиги гьечIолъиялъ. Киналго пачазаби ва гьезда хадур генсекал хъулухъаздаса ана я хадусес цевесесе къор гъун чIван, яги хъулухъалда хвезегIан вукIун, бохдул цевехун жаназа къватIибе босун. М.Горбачев вуго цохIого цо жиндир тахбакIалъе гIоло биял тIечIого хъулухъ кьурав чи живгоги нахъе ун.\nГьесда хадув вачIарав, гьададигIан президентасда гурев ханасда релълъарав Б.Ельциницацин кьуна тIалъи В.Путинихъе живгоги нахъе ун. Пайда щиб гьеб демократиялъул нух гьездалъун къокълъана. Гьелъухъ баркалаги реццги гьабизе кколеб бакIалда Михалковас диваналде ахIулел руго. Кидаго гIадин гIурусал даимаб гъалатIалде тIад руссунел руго.\nПоэтас абухъе: "Сониселъухъ къисас - жакъа босулел, къаникь регаразул - занал рекулел". Пайда щиб, тарихалдаса дарс босизе кколеб бакIалда диван гьабулел хутIун руго. Хабар лъикIаб рагIайги.


9 декабралда МахIачхъалаялъул адмниистрациялъ биххизабун буго «Кавказ» федералияб нухлул рагIалда хасаб изну гьечIого бан букIараб анлъго бакI. Гьениб нух кIодо гьабиялъе квалквалал гьарулел 20 ниги бакI биххизабун букIана цебеги. Шагьаралъул нухмалъиялъ лъазабулеб буго хасал документал гьечIел яги МахIачхъалаялъул берцинлъи хвезарулел, нухал цIигьариялъе квалквалал гьарулеб цохIониги бакI биххизабичIого тезе гьечIилан.\nИсана июнь моцIалдаса нахъе МахIачхъалаялъул администрациялъ биххизабун буго кинабниги 100 гIан бакI. Гьезда гьоркьоре унел руго бакIал раялъе изну кьолел хасал документал гьечIого рарал щиб, нухал цIигьариялъе, къачIаялъе квалквалал гьарулел рукIарал щиб бакIал.\nГьезул гIемерисел кколел руго тукаби, кафеял ва автомобилал къачIалел бакIал. Амма гIемер тIалаял минабиги руго цо-цо гьезда гьоркьоб.\nГьедин талат къоялъ иргадулаб халгьабиялдаса хадуб МахIачхъалаялъул администрациялъул бакIал раялъул ва архитектураялъул бутIаялъул хIалтIухъабаз «Кавказ» федералияб нухул рагIалда изнугьечIого бараб 6 бакI тIатинабун буго. Гьебго къоялъ гьеб анлъабго бакI биххизеги гьабун буго хасаб техникаги бачун.\nШагьаралъул мэриялъул вакилзабаз лъазабулеб буго гьел риххизарурал бакIазул бетIергьабазул цохIонигиязул ратичIила рукIине кколелщинал документал. Гьезухъ ругила цохIо гьеб бакI тIад бараб ракьул бетIергьанлъиялъе нугIлъи гьабулеб документ, амма гьелда тIад щибниги базе рес кьолеб цохIониги документ гьечIила гьезухъ.\nГьездаги гьелгIадал цойгидаздаги жидеца чанцIулго абун букIанила гьаниб нухгьабиялъе квалквал гьабичIого, нужецаго жаниса къайи-цIаги нахъе босун, берцинго риххизабейин гьел бакIалилан.\nГьедин гьабуни гьел тIад бараб хъарщи-цIулги, шифер маххги цойги нухалъ хIалтIизабун бажарулила, амма жидехъе гIинтIамулев чи ккечIила гьезул, гьединлъидал тIокIаб сундухъниги балагьичIого биххизабунила гьениб нухлул рагIалда бан букIанщинаб бакIилан баян гьабуна МахIачхъалаялъул адмиинистрациялъул бакIал ралеб бутIаялъул вакилзабаз.\nРиххизарурал ва риххизаризе рихьизарурал бакIазул бетIергьаби гьеб шагьаралъул администрациялъул хIукмуялда разиял гьечIо. Гьез лъазабулеб буго жидеца диваналдеги кьун ритIухълъи балагьизе бугилан.\nГурони чаналиго соналъ жидеца гьабунщинаб хIалтIи гьоркьоб инабулеб бугила рачIун МахIачхъалаялъул нухмалъиялъ. Жидеца лъилниги бакIалда гуреб, жалго бетIергьанаб ракьалда ран рукIанила тукабиги, кафеялги, автомобилал къачIалел бакIалги. Гьединал гIорхъолъа арал ишалги гьарун шагьаралъул нухмалъиялъ жидер ихтиярал хвезарулел ругилан.\nГьезул цо-цояз лъазабулеб буго жал гьел бакIал риххизариялда разиял ругила, жидее гьеб киналъухъго букIине кколеб рецIел гьабулеб бугони. Гьедин «Кавказ» федералияб нухлул рагIалда букIун биххизабизе бихьизабун бугеб тукадул бетIергьан МухIамадов МахIачица «Экренлъи» радиоялъе бицана биххизабураб тукадул бакIалда гьеб базе гьединабго санагIалъи бугеб бакIалда ракьги, рецIалил гIарацги кьечIого жиндица гьеб биххизабизе тезе гьечIилан.\nМухIамадов МахIач: «Ниж киналго хIадур руго гьаниса нахъе ине, амма иналде цебе нижее букIине кколеб гIарац кьеха. Нижеца я чияр бакI ккун гьечIо, яги бегьулареб иш гьабулеб гьечIо гьаниб. Бажарухъин магIишат гьабулел руго ниж. Гьаб цохIо нижер тукадуца I0 чи хьихьун вуго. Гьабги биххизабун нижеца щиб гьабилеб? Дун нухал раялдеги шагьар къачIаялдеги данде вугев чи гуро.\nГьабун лъикI гьеб кинабго, амма гIадамалги инжит гьарун, гьезул ихтияралги хвезарун гьабуге ха гьеб хIалтIи. Нижер пикруги ургъелги гьабеха. Дидаги дун гIадал цойгидаздаги гIайиб гьечIо 90-абилел саназ ричулел рукIарал ракьал нижеца росун рукIин.\nГьазул бакIалда цойгидал даран-базар гьабизе санагIатал бакIал кьеха нижее, гьелдалъун дагIба лъугIула гури. Яги букIине кколеб къагIидаялъ, нижер тIалабалда рекъон рецIадул гIарац кье».\nГьел тIалабазе жаваб кьолаго МахIачхъалаялъул бетIерав ахитектор ГьитIинов МухIамадрасулица абуна риххизарурал бакIазул бетIергьабазе къануналда рекъон бихьизабураб рецIалил гIарац кьезе бугилан, амма гьеб гIарцул къадаралда бетIергьаби разилъунгутIиялъ жидер дандеккунгутIаби ругилан.\nМухIамадрасул ГьитIинов: «Гьадинал бакIал риххизарулеб мехалда гьазул багьялда хурхун дагIба ккечIого букIунаро. Лъиениги бокьуларо нахъе къазе, жидерго санагIалъиялда тIад ургъун гурони, тIокIаб жоялъул пикру гьабуларо. БукIунелдасаги чанцIулго цIикIкIинабун багьагун лъугьуна риххизарурал бакIазул бетIергьаби рецIалил гIарац тIалаб гьабизе.\nНижеца хасаб комиссияги гIуцIун гьез чIезабураб багьаялда гьел разилъуларо, жидецаго гьабунин экспертизайинги абун щибали лъаларел документалги росун рачIуна.\nГьеб кинабго данде кколаро, нижецаги хIалтIи къануналда рекъон гьабулеб буго, рецIалил гIарацги гьединго кьолеб буго. Гьелда тIадеги, гьезие рес кьолеб буго гьанирго, дагьаб нухдаса рикIкIадегIан бугеб бакIалда гьанжезаманалъул къагIидаялда данде кколел бакIал разеги».\nГьединго тахшагьаралъул администрациялъ лъазабулеб буго МахIачхъала берцинлъиялъе, гIадамазе гьениб гIумру гьабизе санагIалъи букIиналъе хIалтIи жидеца гьоркьоса къотIизе тезе гьечIилан. ГIагараб заманалда шагьаралда ругел ахазул хал гьабун, гьениб гIадлу-низамги къачIа-кIатIайги букIинабизе бугилан.


Абе дуца хIакъаб жо… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКавказалъул мацIазул ва адабияталъул букIинеселъул ургъалида\n2016 соналъул 24-27 июлалда Адыгеялда тIобитIана Шималияб Кавказалъул гIолохъанал хъвадарухъабазул IX данделъи. Исана гьениб кIвар кьун бицана, гIурус мацIалда гуребги, Кавказалъул мацIазда бугеб адабият, маданият, наслабаз наслабазухъе кьун, цIи-цIиял цIараздалъун бечелъун, чIаго хутIиялъул кIудияб рухIияб, гьединго политикиябгун пачалихъияб кIвар букIиналъул.\nШималияб Кавказалъул гIолохъанал хъвадарухъабазул, гьединго Россиялъул гIолохъанал къаламцуоязул дандеруссинал тIоритIула Сергей Филатовасул Социалиялгун экономикиял ва лъай борхизабиялъул программабазул фондалъ (СЭИП).\nИсанаги, цогидал соназго гIадин, кIудияб къец букIана Шималияб Кавказалъул гIолохъанал хъвадарухъабазул данделъиялде рорчIизе. 66 авторасда гьоркьоса 25 чиясул асарал тIаса рищун руго Москваялдаса хъвадарухъабаздаса гIуцIараб жюриялъ. Гьев 25 авторасда гьоркьор Адыгеялда данделъарал къаламцоязда гъорлъ Дагъистаналъул вакиллъун вукIана гьал мухъазул авторги.\nШигIриял асарал хъвалезул 15 чи вукIана. Киназго цоцазул асарал цереккун цIализе кколаан, семинаралда цоцазе къимат кьезе, гIолел ва гIоларел рахъазул бицине. Гьедин щивас рагIи абун хадуб, асаразе къимат кьолаан Москваялдаса рачIарал машгьурал хъвадарухъабаз, Мария Ватутинаца, Елена Исаевалъ, Фарид Нагимица ва цогидазги.\nАдыгеялде жеги щун вукIинчIо дун. Шамил имамасул цIар рагIарав наиб Гьонодаса МухIамад-амин Асиялав 1864 соналде щвезегIанги къеркьана Адыгеялда, эркенлъи цIунун. Гьединаб, Кавказалъул тарихалъулъ цIикIкIараб бутIа лъураб ракь ккола Адыгея, гьединал бахIарчиял умумузул ирсилал ккола адыгалги (черкесазда, кабардиназда, абадзехазда ва цогидаздаги абулеб гIаммаб цIар буго адыгал).\nШималияб Кавказалъул халкъазул мацIазул ва адабияталъул жакъа ругел масъалабазул бицун рехсараб данделъиялда кIалъана Кабардино-Балкариялъул пачалихъияб университеталъул (КБГУ) кабардиназул литератураялъул бутIаялъул кIудияй гIелмияй хIалтIухъан, филологиял гIелмабазул доктор, хъвадарухъан Мадина Хакуашева. Гьелъул рагIабазда рекъон, дунялалъул гIемерисел пачалихъазда риххун руго жакъа адыгал. Турциялда ругел адыгазул къадар 3,5 миллион чиясде бахунилан бицана Хакуашевалъ.\nАдыгазул мацI дагь хIалтIизабулеб букIиналъул, хъвадарулел гIолилазул цIиял цIарал загьирлъунгутIиялъул ва цоги гIемерал гIузрабазул бицен гьабуна Хакуашевалъ.\nКавказалъул миллиял мацIазда къватIире рачIунел халкъиял информациялъул алатазул ахIвал-хIал кинаб бугебан гьикъана дица гьелда. Гьединал алатал ругила, амма гьезул тираж ва гьезухъ ралагьулел, гIенеккулел гIадамал дагьлъулел ругилан абуна Хакуашевалъ. Кабардиназул литератураялда жанив вугев гIолохъанав хъвадарухъанасул ригь 40 сон бугилан баян гьабуна гIалимчIужуялъ. ГIолохъанал авторал, абухъего, «къад кан ккун ралагьаниги», ратулел гьечIила.\nШималияб Кавказалъул халкъазул гIаммал масъалаби руго. Россиялъул пачалихъияв хIаракатчи Сергей Филатовас данделъиялда абуна, Кавказалъул суалал, тIоцебесеб иргаялда, кавказияз тIуразе кколилан, нужеда гIадин лъикI нужерго рокъоб гIадлу гьабун лъидаго бажаруларилан, федералияб тIалъиялъухъ ралагьун чIечIого, хIалкIвараб хIаракат бахъизе кколилан. Ахирал соназда Филатовасул фондалъ, гIурус гурел, цоги миллиял мацIазда бугеб литератураялдеги кIвар буссинабулеб буго. Исана октябралда таржамачагIазул къец тIобитIулеб буго. Кавказалъул республикабазул авторалги гъорлъе рачун, адабияталъул антология бахъулеб буго. ХIисабалде росун руго цоги проекталги гIумруялде рахъинаризе.\nШималияб Кавказалъул гIолохъанал хъвадарухъабазул IX данделъиялда Дагъистаналдаса авторазул асаразеги лъикIаб къимат кьуна, данделъиялъул хIасилалда бахъулеб тIехьалда жанире росана Дагъистаналъул гIолохъанал авторазул кучIдул, поэмаби, харбал.\nЦебесеб анкьалда «Миллат» басмаялда хъван букIана МагIарул басмабазул цолъиялъ (ассоциациялъ) Гумбет районалде гьабураб сапаралъул. Гьеб идараялъул хIалтIиги буссараб буго магIарул мацI, адабият, маданият цIуниялде ва церетIезариялде.\nАваразул газетазул ассоциациялъ бакълъулазул ракьалде гьабураб сапар байбихьана 1839 соналъул риидал лъабго моцIалъ, Кавказалъул халкъазул миллиябгун эркен гьариялъул кьеркьеялъул заманалда, бахIарчилъиялда цIунараб АхIулгохIде зияраталдасан.\nГIалибег Тахо-Годил цIаралда бугеб Дагъистаналъул пачалихъияб цолъизабураб тарихиябгун архитектурияб музеялъул Гумбеталъул филиалалъул нухмалъулев Ибрагьим Ибрагьимовас пресс-туралъул гIахьалчагIазда бицана АхIулгохI цIунаразул бахIарчилъиялъул, къохIехьеялъул. Журналистал машгьураб мегIералъухъ ралагьана, Дагъистаналъул бетIерасул хIаракаталдалъун балеб бугеб сиялъул халгьабулеб байданалдасан.\nХадур гьалбал щвана ГIалибег Тахо-Годил цIаралда бугеб Дагъистаналъул цолъизабураб тарихиябгун архитектурияб музеялъул Гумбеталъул филиалалде. Гьалбадерие лъикIаб асар гьабуна кIиго тIалаялъул минаялъуб бугеб музеялда гIуцIун ругел шартIаз.\nГумбет мухъалъул ЛъаратIа росулъ хIалтIулеб буго Зулумхановазул гьалбадерил рукъ-музей. Гьениб цIунун буго магIарухъ цебегосеб къагIидаялда мина баялъул букIараб ахIвал-хIал. Пресс-туралъул гIахьалчагIазе бокьана гьеб маданиябгун тарихияб бакI, МугIрузул улкаялъул цебесеб тарихалде гъорлъе раккизе рес щвана гьезие.\nРайоналъул централде щвараб мехалда, пресс-туралъул гIахьалчагIаз тIугьдул лъуна КIудияб ВатIанияб рагъда хваразул хIурматалда райцентралда бараб памятникалда цере.\nХадуб байбихьана Аваразул газетазул ассоциациялъул данделъи. Гьелъул хIалтIулъ гIахьаллъана Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул союзалъул аваразул секциялъул нухмалъулев, литературияб «Гьудуллъи» журналалъул редактор, поэт¸публицист МухIамад ПатахIов, жамгIиябгун политикияб ва художественниябгун публицистическияб «Дагестан» журналалъул бетIерав редактор, чияда бачIеб авар мацIалда щибаб анкьалъ бахъулеб «Миллат» газеталъул учредитель МухIамад БисавгIалиев, республикаялъулаб лъималазул «Лачен» журналалъул ва «Дагестан» ГТРКялъул авар мацIалда кьолел передачабазул редактор ГIайшат Малачиева, ГIалибег Тахо-Годил цIаралда бугеб Дагъистаналъул гIелмиябгун цIех-рехалъул педагогикаялъул институталъул гIелмияй хIалтIухъан, Авар мацIалъул учительзабазул ассоциациялъул председатель Баху МухIидинова, «Миллат» газеталъул бетIерай редактор Зульфия ХIажиева, Шамил районалъул «Цолъи» газеталъул бетIерай редактор ПатIимат ГьитIинова, Унсоколо районалъул «Ахихъан» газеталъул бетIерай редактор Саният КъебедмухIамадова, Хасавюрт районалъул «НасихIат» газеталъул хIалтIухъан ПатIимат Амаева, МахIачхъала шагьаралъул администрациялъул пресс-хъулухъалъул Управлениялъул информациялъул отделалъул нухмалъулесул заместитель, Аваразул газетазул ассоциациялъул гIуцIиялъул комитеталъул нухмалъулей Зайнаб ГIалимирзаева ва цогидалги.\nГумбет районалъул бетIерасул рахъалдасан пресс-туралъул ва Аваразул газетазул ассоциациялъул данделъиялъул гIахьалчагIазде хитIаб гьабуна «Гумбет район» муниципалияб районалъул нухмалъулесул заместитель АхIмад Сулаймановас.\nКIалъазе рахъараз рорхана маданиял, мацIазул, миллиябгун тарихияб гIаммлъи, дандекколел рахъал цIуниялъул суалал, кьуна къватIибе биччалеб басмаялъул даража борхизабиялде ралагьарал предложениял, бицана гIолохъанаб гIелалда гьоркьоса махщалилал тIаса рищизе ккеялъул.\nДагъистан Республикаялъул аваразул регионалияб миллиябгун маданияб автономиялъул (РНКААРД) нухмалъиялда хIалтIулеб буго Аваразул газетазул ассоциация ва Авар мацIалъул учительзабазул ассоциация. Гьез хIисабалде босун буго Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул союзалъгун цадахъ аваразул литератураялъул антология къватIибе биччазе. Гумбет районалда тIобитIараб ассоциациялъул семинар-совещаниялдаги борхана антология къватIибе биччаялде хIадурлъиялъул хIакъалъулъ суал. Гьелъул проекталда тIад хIалтIиялъе гIуцIун буго хасаб редколлегия.\nАваразул газетазул ассоциациялъ, хасаб программаги хIадурун, хадубккунги кумек гьабизе буго журналистазул махщел камиллъиялъе, къаламцоязул закониял ихтиярал ва эркенлъи цIуниялъе, гьезие хIалбихьи щвеялъе.\nПресс-туралъул гIахьалчагIазе гIуцIана Гумбеталъул маданиябгун сахгьариялъул комплексалде экскурсия. Гьалбал щвана Россиялъул халкъазул гIадатияб маданияталъул Гумбеталъул централде, лъималазул искусствоялъул школалде, лъедеялъул бассейналде, шахматазул клубалде, актовияб, тренажернияб, теннис хIалеб залазде, гIемерфункциялъулаб гIолилазул централде ва цогидалги социалиял, маданиял, спортивияб кIваралъул бакIазде.\nГьанир рехсарал масъалаби руго щибаб миллаталъе чара гьечIого хIажатал, кIвар цIикIкIарал. Гьел суалазде ниж хадурккунги тIадруссина, хъван батани.\n» Киса бачIараб Авар абураб рагIи\nЦоги нилъер мадугьалихъ ругел республиказда кинабха бугеб адабияталда жаниб ах1вал-х1ал, Х1амзат?\nКавказалъул мацIазда хъвалеб жо дагьлъун буго. ГIурусалъ хъвалебги тIадагьлъун буго.\nДихъ буго, 2007 соналъ биччараб "Наборный пояс России"абураб ,Шималияб Кавказалъул к1икъоялда шуго авторасул асараздасан г1уц1араб т1ехь,адигазул хъвадарузъабазул асарал цоги мадугьалзабазул асаразда данде ккун рек1ее г1унин абизе бегьула дие!


Шяраваллил кьини – шяраваллинсса мюнпатранну\nЛакрал райондалия / Спорт\nАвтор: ilchi · 19.08.2020\nВай ларгсса бигьалагай кьинирду Шахьуйннал шяраваллил жагьилтурал гьан дунни щарнинсса ххишала бакъа хъунмасса мюнпатранну: цIакь хьусса аьдатрайн бувну, август зурул кIилчинсса алхIаткьини кIицI лагайсса Шяраваллил кьини вайннал хъунмурчIин хас дурунни зузаврин.\nВай давуртту хьунни «Шахьуйми» тIисса шяраваллил жагьилтурал ккурандалул сипталийну. Шагьрурдая шайма увкIун, оьрмулул хъунимигу, жагьи-жугьултгу лагма лавгун, дунни субботник: волейболданий буккай майдандалул лагмасса тталлу цIуну бивщуну, бетон бувтIуну, цIакь бунни. ЧIава жагьилтурал майдан урттурацIа марцI бунни, мунил лагмава къун бивчуну, дазурду чIалачIи дунни, цIусса къери дургьунни. Спортрал майданнив яргсса лампардугу дирхьунни, майдангу, мунил лагмасса аргу чанна лахъан дурну. Шяравусса цIинцI дартIун, марцIшиву дурунни.\nШяраваллил кьинилун хасну шахьуйричу Мурад МахIаммадовлул, августрал 8-нний ПпабакIу-Зунттуйн лавхъун, 4 азарда метра лахъшиврул дусса зунттуйсса чарий шяраваллил цIа цIурцIунни.\nШяраваллил жагьилтурал ва мюрщи оьрчIал дянив хьунни спортрал бяст-ччаллугу. Миннуй ххув хьуминнан дуллунни «Шахьуйми» фондрал чулухасса грамотартту ва бахшишру.\nВай давурттансса ва спортрал бяст-ччаллинсса харжлугъ бивхьунни «Шахьуйми» фондрал жагьилтурал ва миннацIун кабакьлакьиминнал.\nСледующая публикация Гьуртту хьияра\nПредыдущая публикация Лахъсса даражалул пишакар


"НПК"ялъул хитIабал, хIисабал ва сулал\nАхираб заманалда Дагъистаналда машгьурлъи щвараб НПК (Народ против коррупции) партиялъул рахъ ккурал чагIаз кIиго батIияб хитIаб гьабуна гьаб анкьалъ. ТIоцебесеб - "НПК" партия - Кавказалда В. Путинида мугъчIвай гьабулеб партия" абураб хитIаб гьабуна журналист ва гьеб партиялъул рахъ ккураздаса цояв Руслан Гереевас.\nКIиабилеб хитIаб букIана Дагъистаналъул гIолилазул министерствоялъул жавабияв хIалтIухъан, блоггер, гьебго партиялъул хIаракатчи МикагIил МикагIиловасул рахъалдаса.\nМикагIилил цеве вахъиналъул аслияб пикру буго жакъа Дагъистаналда гIун бачIунеб буго цIияб, иш лъалеб ва бацIцIадаб гIел. Гьелъие мисаллъунги вачунев вуго "НПК" партиялъул цевехъан МухIамадхIабиб Тажудинов ва гьесда Москваялъ божилъи гьабураб цIияб партия.\nГьеб макъала цIалун ва гIаммаб политикияб рагъа-рачариялъул хIисаб гьабун рижана гьадинал пикраби. Щиб нилъее, я чиновникал гурел, я "Единая Россия" партиялда гьечIел гIадатиял гIадамазе кьелеб гьаз бицунелъ ва цIияб партиялъ? Дица цебеххун хъван букIана чанго макъалаялда, халкъалъул интересал цIунун цебе бахъулеб партияб букIин цIакъ лъикIаб иш бугин.\nЖакъаги инкар гьабиларо гьеб пикруялдаса. Щай гурелъул бюджеталдаги, чиновниказдаги хадуб жамгIияталъул рахъалдаса хъаравуллъи букIинги, политикияб конкуренцияги чара гьечIого хIажатаб жо буго нухмалъи камиллъиялъе ва коррупция дагьлъиялъе. МикагIилица абулев МухIамадхIабибги ватила вацIцIадавги, лъай бугевги чи. Амма дида гьаниб халлъулеб буго кIиго политикияб гъалатI партиялъул ва гьелъул хIаракатчагIазул рахъалдаса.\nТIоцебесеб - чIван къотIун жал жакъасеб республикаялъул власталда данде чIарал чагIийищ, рахъ кколел чагIийищ абураб пикру загьир гьабунгутIи. Рищиязул электорат гIуцIизе ккани гьеб кIвар бугеб рахъ буго.\nКIиабилеб - дица цебеххунги хъвараб, рухIияб идараялъул партия гурин абураб жо гIадамазухъе бугIизе лъугьин. РухIияб идараялдаги, муфтиясдаги хадубгIан кIудияб политикияб къуват цониги хъулухъчиясул гьечIо республикаялда. Идара нижеда нахъ гьечIинги абун муфтиясул заместитель партиялъул цевехъанлъун лъурабго избирателасул бижулеб буго асар жал гуккулеб гIадаб асар.\nДир пикруялда гьеб бахчизе кколаро рищиялде унел чагIаца. Гьаркьал гьеб партиялъе гIадамаца кьезе рес буго кIиго принципалъ: тIоцебесеб - устарасда божарал муридзабаца гьес рахъ ккураб партия хIисабалда, кIиабилеб - гIурусаца абухъе, кIиго квешлъиялдаса гьитIинаб тIаса бище абураб принципалда рекъон, жакъа парламенталда ругел рихун.\nАмма аслияб политикияб гъалатIлъун бихьана Руслан Геревасул "НПК - Кавказалда В.Путинил мугъчIвай гьабулеб партия" абураб хитIаб. Гьаб лозунг цIакъго тIадагьаб жо букIин бихьулеб жо гьечIищха? Коррупциялда дандеги рагъун, Путинил рахъги ккун, ал щалгунха къеркьезе ругел? Зюгановгунищ?\nКин ал В.Путингун рагъизе ругел киналго чиновникал Кремлиялдаса рахъарал росдал колохъе щун Москваялъул вертикалалда гъоркь ругеб мехалда? ХIакъаб жо буго жакъа Кремлиялъ изну кьечIого цониги партиялъе бакI щунгутIи, хIалбихьигIаги гьабизе ккеларищ гьеб коррупциягун къеркьезе Путиние ритIухълъиялъул гьа базе рортилелде цере? БатIаго азул рахъ кквеялъухъ валагьун довги ватиларо.\nПолитикаялда, хасго жамгIияб политикаялда цIакъ кIвар бугеб рахъ буго кколеб рагIи абизеялдаса, кколареб абичIого тезе лъай. Гьеле гьеб кколареб абичIого тезе лъан гьечIо дир пикруялда "НПК"ялъул вакилзабазда, ниж Путинил рахъги ккун коррупциягун къеркьезе унел ругин абулаго.\nКин букIараб доб Хайямил рагIабалъ? "Мун кидаго вуго дуца абураб рагIул лагълъунги, абичIого таралъул хважаинлъунги" - ян гурищ? ГIедегIулел руго цо-цо мехалда хитIабазде. ГIайиб чIваларо, мандат бокьун батила, машина, кабинет курортазда бакIалда хиял лъун батила, амма дигьаб хIисабалда, ургъун лъураб галуца щолин мурадалдеян абулаха умумуз. МагIарулаца абухъе, "рохьоб чан букIаго цIеда лъураб хьаг, яги гIурухъе щвечIого рахъарал хьитал" дагьал санагIат гьечIого рукIуна.\nГьаниб цо бичIчIулареб жо лъугьунеб буго. В.Путинил аз рахъ ккун батани гьесул вакил, республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасда дандечIей досда мекъи бихьиларищ? Бихьила валлагь.\nГIабдулатIиповасдаги данде ратичIони дагьав цевегIан гьес хъулухъалда тарав пуланаб районалъул пуланав бетIерасда щиб абилеб? Щибнги абиларо. Районалъул бетIергунги рекъон хIалтIани, гьес тарав росдал бегавуласда гIайиб щиб? ГIайиб букIинаро гьесдаги. Щибха алъул ккараб? Лъицаха алда цIар лъураб "Народ против коррупции" абун. Хабарал лъикIал рагIайги.


Годек1ан 2.0 » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Цолъиялъул хIалтIи » Тадбирал » Годек1ан 2.0\nКеч1али щай гурин, щибаб раг1иги,\nЖавгьар кьунаниги, кьеларо дица! (Расул Х1амзатов)\nАссаламу г1алайкум, авар мац1алъул муг1алимзаби ва авар мац1ги, тарихги, маданиятги бокьулел маг1арулал!\n24 ноябралда, “Россия-дир тарих” абураб тарихияб паркалда “Аварал” жамг1ияб г1уц1иялъ т1обит1ана “Годек1ан. 2.0 ”абураб тадбир. Тадбиралъул аслияб мурад бук1ана, маг1арул мац1алъул тарихалъул, бечелъиялъул, мац1 ц1униялда ва цебет1езабиялда хурхун гьабулеб бугеб х1алт1ул, гьелда сверухъ ругел зах1малъабазул ва квалквалалъул ва гьединго цере ч1арал масъалабазул бицин ва дандбай. Гьенире рак1арун рук1ана киналго маг1арул мац1ги бокьулел, гьелъул ургъелги бугел маг1арулал. Амма рук1ана чанги рач1инеги бокьун, гьава-бакъ хисиялда бан рач1ине рес щвеч1елги.\nСаг1ат лъабгоялда байбихьана тадбир. Тадбиралъе байбихьи лъуна ДГПУялъул Дагъистаналъул филологиялъул факультеталъул 2-абилеб курсалъул студент Манапов Мух1амадица Расул Х1амзатовасул “Авар мац1” абураб кеч1ги рик1к1ун. Гьелдаса хадуб байбихьана тадбиралде. Тадбир рагьана ва берцинго нухда бачана “Аварал ” жамг1ияб г1уц1иялъул вакилзаби Мух1амадов Даниялица ва Мух1амадова Атикаца. Тадбиралде рач1аразе саламги кьун, гьез раг1и кьуна филологиял г1елмабазул доктор, профессор Мух1амадов Мух1амад Ибрагьимовичасе. Гьес бицана авар мац1алъул хъвай-хъваг1аялъул тарихалъул. Г1енеккаразул гъира базабулеб, ц1акъ г1акъилаб, маг1наяб ва пайдаяб к1алъай гьабуна Мух1амад Ибрагьимовичас. Гьесдаса хадуй к1алъазе яхъарай маг1арулазе ц1акъго хирияй шаг1ир Тубх1ат Зургьаловалъ гьабуна “Авар адабият” абураб темаялдасан доклад. Гьелъ бицана нилъер адабияталда к1удияб лъалк1 тарал шаг1ирзабазул, гьез нахъе тараб бечедаб ирсалъул ва жакъа авар адабияталъул бугеб ах1вал-х1алалъул, ругел г1унгут1абазул. Тубх1атил к1алъаялдаса хадуб гьабуна 10 минуталъулаб х1ухьбахъи. Тадбиралде рач1аразе фойеялда г1уц1ун рук1ана кванилал столал ва миллияб рат1лил, ц1араг1алъул, таг1алабазул выставкаби. Х1ухьбахъиялдаса хадув к1алъазе вахъана Хунзахъ мухъалдаса ц1ар раг1арав тарихчи, Дагъистаналъул мустах1икъав муг1алим Г1алибек Хъазанбиев. Гьес бицана маг1арул мац1алъул басралъарал раг1абазул, нилъер мац1алъул бечелъиялъул. Киналго ц1акъ гъира-шавкъалда г1енеккун рук1ана гьесухъ. Кьуна гьесие чанго суалги. Гьесдаса хадуй к1алъазе яхъана Авар мац1алъул муг1алимзабазул цоялъиялъул нухмалъулей Баху Шамиловна Мух1идиноваги. Гьелъ бицана цолъиялъ свак тун гьабулеб бугеб х1алт1ул, цере ч1арал масъалабазул ва дандч1валел ругел зах1малъабазул. Хадусев лектор “Х1акъикъат” газеталъул бет1ерав редактор Г1умаханов Г1умаханица бицана авар прессаялъул жакъасеб къоялда бугеб заг1ипаб ах1вал-х1алалъул. Бицана гьал ахирал соназда авар мац1алда къват1ире рахъулел газет-журналазул тираж ц1акъ дагьлъун бугилан. Ахирисеб доклад бук1ана “Г1аммаб диктанталъул х1асилал ва рахьдал мац1алдехун г1адамазул кинаб бербалагьи бугебали лъазе социалиял гьиназда гьарурал ц1ех-рехазул х1асилал данде роси” абураб. Доклад ц1алана Г1абдулхаликъов Расул Хъайтмазовичас. Тадбиралъе ахир лъуна “Аварал” жамг1ияб г1уц1иялъул нухмалъулев Мух1амадов Арсен Гъазиевичасул баркалаялъул раг1абазги Гъуниб мухъалъул Хьиндахъ росдал ва Мах1ачхъала шагьаралъул школазул гьит1ичазул церерахъиналъги.\nГьеб пайдаяб тадбир ана ц1акъ т1адег1анаб даражаялда. Хьул буго гьединал тадбиразул кумекалдалъунги мац1ги миллатги хириял маг1арулаз рух1 кьун гьабулеб х1алт1уцаги нилъер миллат т1адеялдаса т1аде гъункилилан ва нилъеда гьоркьоб гьуинлъи бижилилан.\nБокьун буго к1удияб баркала кьезе гьеб т1адбир г1уц1аразе, нухда бачаразе, гьеб гьабизе квербакъаразе. Аллагьас нужер гьабулеб киналдаго баракат лъеги.\nЧахъаги маг1арулал, ч1ахъаги Дагъистан!\nМанапов Мух1амад. ДГПУялъул ФДФалъул 2 курсалъул студент.\nДобавлено: 25-11-2019, 17:21\nВице-премьер – глава Минобрнауки Дагестана Уммупазиль Омарова вчера провела встречу с претендентами ...


Ле, нилъ! » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\n«Дирго рекIел тIинде ваккула дун щибаб радакь… ВорчIаравго дица хIисаб гьабула цебесеб къоялъ кканщинаб жоялъул… Цо гьитIинаб, гIажаибго бацIадаб, щибали лъалареб жо бачIуна рекIел тIиналдасан баккун… НамусгIаги батила. Гьеб жо лъугьуна дие мекъдаризе…», - илан хъвана мунагьал чураяв ГъалбацIовас цо макъалаялда.\nЧан чи ваккулев жиндирго рекIел тIиналде? Чан чияс гIин тIамулеб гьеб «гьитIинаб, гIажаибго бацIадаб» жоялъухъ? ХIал бихьея цо.\nДир хириял магIарулал!\nНилъ рукIингицин гьечIищ кIудияб талихI? Щукру АлхIамдулиллагь! РукIинчIого рукIинеги бегьулаан гури. БичIчIулеб бугищ нилъеда нилъ рукIин талихI букIин?\nАслияб, гьабсагIат магIаруласда бичIчIизе къваригIараб жо буго, нилъ миллаталдасаги чIухIани (нилъер тарихалда чIухIизе жо гIемер буго), миллат нилъер щивасдасаги чIухIани (чIухIизе хIужжаги букIунха), кинабго битIа-бишун рекъа-решон кколеблъи.\nДагъистаналда нилъ магIарулал бищун гIемерал руго. Бищун гIемерал гIакъилал, гIамал берцинал, къадруял чагIиги руго нилъер, бищун гIемерал гIабдалзабиги ругоха. Бугеб жоялда бугин абизе ккола.\nНилъер шагIир СайгидахIмад Ахмаднабиевасул руго гьадинал мухъал:\nЦоял цIумаллъун руго,\nЦоял борхьаллъун руго,\nХьирхьидулел хьуцIазулъ, - илан.\nГьабсагIат, кIварабгIан жоги роццукь лъун, гIинзунир килщалги къазарун, доба борхалъудаги рукIун пиштIи-наку бачунел тIадчагIиги руго. Дозда рагIизего рагIулареб бакIалдаги рукIун, мекъдарилеб халкъги буго… ЯхI гьечIолъи бихьуларищила дозул, яхI-намусги бичун, щвараб жоялъухъ хъалаги бан, дора тIаса рахчун чIчIун ругила… КIвезегIаги кканийила…\nНичалъул асар бугев,\nИнсан данде чIваларо.\nТIаде ккезе кIоларо, - ян хъвана довго СайгидахIмадица\nБитIараб буго. Кутакалда квеш буго яхI-намус гIарцухъ бичи. МагIаруласдаяли щай гурин, гIурусасдацин рекъараб гIамал гуро гьеб. Амма, чан чиясдай инкар гьабилеб яхI-намус бичизе, гьадал тIад ругезе щолебгIанасеб багьа кьолеб бугони? Чанас хъулухъалдасаги, депутатлъиялдасаги, хIакимлъиялдасаги инкар гьабилеб? Яги чан чияс, цохIо хIукуматалъ кьураб харжалда, хIалалго бацIцIадго, хIарам гъорлъе биччачIого, гьабилеб гьеб хIакимлъи? (Лъиданиги рагIулареб вихьулареб бакIалдеги ун, хIал бихье цо дурго рекIел тIиналде ваккизе). Лъаларо. Амма лъала, жеги гьединал нилъеда данд чIвачIолъи. ТалихI буго хьулгIаги халаааатаб жо букIин.\n... Гьал цIумахъе хIалел хIелказул гIегIей,\nХIакимлъуде унел бачазул вечер,\nРичун гьаркьал росун рищиялги хIан,\nХIукумат кIутIизе кIанцIулел васал, - илан хъвана МухIамад Гунащевас.\nГьечIищха гьедин? Лъил васал дол? Нилъер васал. Нилъер тарбия. Нилъ лъикIал рукIаралани, нилъер хIакимзабиги лъикIал рукIунаан.\nГIарцуца чи хвезавулин абула нилъеца. Хваравго гьечIони, хвезавуларо. Дол хIакимзаби какулеб мехалъги, гIемерисел яхIалъул тIалабалда гурелъул рукIунел, жахIдаялъ кунел рукIуна. Гьединлъидал, хIакимлъуде рорчIараз, абурабги рагIичIого букIине, турабги щвечIого букIине, хьамурабги рецинчIого букIине, къварабгIан халкъалдаса рикIкIалъизе хIаракат бахъула, доб яхIилан абураб гьитIинаб жоги, тIад кIудияб къоноги чIван, бахчун тола, квал-квал гьабичIого букIине.\nГьеле нилъ. ЧIагого хварал. Хвараз кьураб тарбияги хвараб букIинарищха. Хвараб тарбия щварал нилъер наслабиги чIагоялищха рукIинел…\nГьаб чIагого нилъ хвезарулеб унтуе дару буго чара гьечIого хIажат!\nПикру гьабулев чиясе расги бигьаяб заман гуро нилъер заман. Гьезул рекIее буго бищун захIматго, гьаб сверун бугеб яхIгьечIолъи, ритIухълъи гьечIолъи, хIалихьалъи хIехьезе… Гьеб ахIвал-хIал къватIибе кьолеб буго нилъер шагIирзабазги\nЧанги чи вигьинавизе, кантIизавизе, жиндаго барахщичIого гIумру Авартеатралъе кьурав режисер ХIайбула ГIабдугъапуровасул унтараб рекIел ахIи буго гьаб кечIги:\nЛе, нуж, хIел-хIедиялъ хIакимлъи шварал,\nШвезе мустахIикъал гIарац кьун чIварал.\nЛе, нуж, ияхI-намус сан гьабичIого,\nСундулъго макраби тIаса рищарал.\nНуж, гIакъу загIипал, сихIру гьарзаял,\nБечелъи гьабизе гьунар бергьарал.\nЛе, нуж, гужби гIадин, квешалгун цолъун,\nЦоцаца реццизе гIуцIаби ругел.\nЛъай-махшел чагIазе къоралги гъун нуж,\nРищабалъ бергьине бажари гIолел.\nЖахIдаялъ мехтарал, ришват хириял,\nГIадамазда гьоркьор цIакъалин чIарал.\nХъулухъалъе гIоло, чиналъе гIоло,\nЧилъи щибжояли кIочон тун чIарал.\nНуж хъулбузда ругел, кепаз гIорцIарал,\nКида ниж гIадинан хIалтIизе ругел?!


Второй Республиканский фестиваль аварского языка » MAARULAL.RU :: Аварский Культурно-Просветительский Портал\n29 февраля 2012 | Общество, Аварский Язык | добавил(а): muhamedavar | Просмотров: 12758\nДРОО "Наше Братство-Вацлъи" начинает подготовку ко второму фестивалю в нынешнем году.\nАссаламугIалайкум хIурматиял миллат цоял аварал.\nГьале нахъ балагьилелде сверана цойги лъагIел. Сон-церекъадин ккола гъоркьисала, баракатаб Хьергебдерил ракьалда культураялъул кIалгIабахъ, ТIоцебесеб республикаялъул авар мацIалъул байрамалде хIадурлъулел рук1арал заман. РакIалде швезаризе бокьун руго гьеб байрам тIобитIизе квер бакъарал Хьаргаби районалъул администрациялъул бетIер М.МухIамадов, гьебго районалъул гIолохъабазда гьоркьосел ишазул комитеталъул бетIер М.Арбулиев, культураялъул бетIер М.Шахназаров, "Вацлъиялъул" хIаракатчи, Питералда яшав гьабун вугев Хьаргаби росулъа М.ХIажиев ва гьел гурел чанго цойгидалги гьалмагъзаби.\nГьел тIадехун рехсарал саламатал магIарулазул кумекалдалъун "Вацлъи" жамгIияталъ тIобитIана унго-унгояб авар мацIалъул байрам. Гьениб гIахьаллъи гьабуна тIолго магIарул районаздаса вакилзабаз, хас гьабун абуни школ лъималаз ва гьезул нухмалъулез. Гьез цебе босараб культурияб программаялъе къимат кьезе ахIун рукIана ДНЦялъул, Хъвадарухъабазул союзалъул, Авар театралъул ва цойги идарабазул вакилзабиги. Лъималаз рихьизаруна кечI ахIиялъе, пасихIго цIалиялъе, кьурдиялъе ва гьединго театралиял постановкабазе жидерго бугеб махщел ва гьунар. Цере рахъаразда бажарана, балагьарал гIодизаризеги релъизаризеги. Авар мацIалъул гъварилъиги бечелъиги бихьизабизеги.\nХас гьабун къимат кьезе бокьун буго гьел хIадурарал гьезул мугIалимзабазеги. Къецазул хIассилазда бергьаразул ялъуни къаразул нилъеца жакъад бицинаро. Баркала кьезе бокьун буго гьеб байрам кIодо гьабун нижер ахIиялъе жавабги гьабун гьеб байрамалде рачIанщиназе. Пал хIассил авалалдаго хIисабалде босун букIахъе, гьеб байрам шибаб лъагIалица тIобитIизе ракIалда буго. Гьале исанаги тIаде шолеб буго апрель моцI- фестиваль гьабизе цIар чIвараб. Бокьилаан гьеб нилъер миллаталъе кIвар цIикIкIараб авар мацIалъул байрамалда бан нужецаги нужерго пикраби загьир гьаризе. Кинал тадбирал тIаде журалел кинал тIаса рахъилел.\nГIицIго мацIалъул фестиваль хIисабалдайищ гьеб байрам цебе бачинеб ялъуни жеги гIатIидго, тIолго авар миллаталъул байрам хIисабалдайищ тIобитIизе рекъараб букIинебали. ЦIакъго бокьилаан, нижеда ай "Вацлъи" гIуцIиялда цадахъ гьеб ишалъе квер бакъизе къватIире рахъинин абулел магIарулал жеги-жеги ратаниги.\nДагъистаналда ругел цо-цо миллатазул цебегоялдаса руго жидерго гIаммал байрамал. Лезгияца, тумаца ва цойгидазги шибаб соналъ тIоритIула гьединал тIолго миллат данде гьабурал сухIматал, амма нилъер магIарулазул гьединаб жо гьечIо. Гьелда тIасанги бокьилаан нужер пикру рагIизе.\nАхиралдаги абизе бокьун буго ИншаАллагь исанаги авар мацIалъул байрам тIобитIизе ракIалда буго, гьебги букIине буго апрель моцIалъул ахиралдехун, гьеб ишалъе кумек гьабилин абураб районалъул ракьалда.\nНужее киназего сахлъи ва баракат гьарулел Вацлъиялъул церехъаби.


Гьал къоязда нижер мухбир Нури Нуриевас гара-чIвари гьабуна рак унтиялда къуркьизайизе кIвечIей, гIумруялъулги гIадамазулги къимат гьабизе лъалей, букIинеселде хьулгун балагьулей Жарият ГIалиевалъулгун. Гьелъ бицана захIматаб унтигун жакъа къеркьолей йигеб къагIидаялъул хIакъалъулъ.\n- Жарият дулъ рак унти кин тIатараб, гьелъ кинаб асар гьабураб ва гьелдаса хадуб кин хисараб дур гIумру?\n- Рак унтиялъ хвана дир лъикIай гьудул, гIагарай яс… Черхалъул цониги унтулеб лага яги санагIат хвезабулеб бакI букIинчIониги, рак унти бугодай дирилан абун, щаклъи ккана. Халгьабидал, кереналда бугоан гьитIинабго буцIен. Тохтурзабаз абуна гьеб онкология бугин ва кIванагIан хехго операция гьабизе кколин. БотIродаса гъоркье цIорораб лъим тIураб гIадаб асар гьабуна дие кьогIаб хIакъикъаталъ, бокьун букIинчIо гьелда божизего. Ростовалъул онкоцентралда операция, хадуб МахIачхъалаялда онкоцентралда радиологиялъул ва химиотерапиялъул процедураби гьаруна. Гьеб согIаб дару-дарманалдаса хадуб цеве вукIарав гIадин чи лъугьунаро. Гьайгьай, гьез дир черх цIакъ загIиплъизабуна, иш рагIалде бакIарулеб бугилан ккун, дица дунялалъулгун къо-лъикI гьабулеб букIана.\n- Абулаха, химиотерапиялъ хвел гIагар гьабулин…\n- БитIараб буго, тохтурзабаз жидецагоги абула, химиотерапиялъ черхалъул сахал клеткабиги чIвалилан. Химиотерапиялъ хехго хвезавула чорхолъ ракалъул унти бессарав чи. Амма, лъелъ гъанкъулев чияс гьава балагьулеб гIадин, ракалъ унтарасги тохтурас малъанщинаб гьабула: багьаял дараби хIалтIизарула, процедурабазде хьвадула…\n- Унтун йикIин лъайдал, щиб дуе бищунго захIмалъараб?\n- ГIага-божараз, лъалел-хъвалез дида абулел гурхIелалъул рагIабаз лъикIаб асар гьабулароан.\nЛъиданиги лъалароан дие операция гьабураблъи, киназго абулаан дир гьурмал кьер тIун бугин. Унтуе нагIанаги кьун, къеркьечIони, ракалъ чи хехго рехула. Аллагьас дие къуват кьуна, зар букъун, унтиялде дандечIезе ва гьебгун къеркьезе, квербакъана умумулъанго чорхолъ батараб къвакIиялъги. АлхIамдулиллагь, гьеб унтиялъ дун лъадарана ва жеги къуватайлъун лъугьинаюна.\n- Лъиде хитIаб гьабураб байбихьудаго?\n- Лъалел чагIаз малъун, саламатал харжалги гьарун, дица тIоцебе бухьен гьабуна халкъияб къагIидаялда рак унтиялдаса сахгьарулел чагIазулгун. Жидеца мун тIуян сах гьаюлин рагIиги кьун, гьез дида гьекъезаруна батIи-батIиял кьеразулгун махIазул лъамалъаби, черхалда тIад рахана мазал… Киналго унтаразе гьезул рукIана цого «дараби». Гьез хIисабалде босуларо щивасул черхги унтиги батIи-батIияб букIин. ХIасил, гIадада ана лъагIелгун бащдаб заман, байбихьана чорхолъ рак тIибитIизе (метастазы). Рак унтиялъ кIвекIулел чагIазда дица малъила, кIал хъахIал харбазда ва сах гьаризе ругин кьолел рагIабазда божун, вореха, нуж гьел «тохтурзабахъе» унге.\nЩибаб унти сахгьабиялъе Аллагьас инсанасе кьун буго даруяб чIахI-хер. Интернетги рагьун, дица балагьана, гьединго исламияб медицинаялдаса лъазабуна дида данде кколел рак къинабулел чIахIал, гьениб малъухъе хIадурана лъамалъаби ва гьез дие кIудияб пайдаги гьабуна.\nЖидеца рак унти сах гьабулин абулел «тохтурзаби» ккола, чиясул талихI къиналдаса пайдаги босун, жидеего гIарац гьабулел хIарамзадаби. Унтарасда лъаларо гьез кьолел лъамалъаби сундул хIадурарал ругелали, сахлъиялъе гьезул пайдайищ яги заралищ цIикIкIараб бугебали.\n- Дуца абулеб бугоха, ругьунаб медицинаялде хитIаб гьабизе кколилан.\n- ТIад калам гьечIого гьабизе ккола ракIчIарав тохтурас малъараб. Гьеб гуребги, хисизабизе ккола гIумру гьабулеб къагIидаги. Жиндаго ракIбухIи, лъалездеги лъаларездеги гIарзал гьари ккола гIамал-хасият загIипав чиясул пиша ва рак унти чорхолъ тIибитIиялъе квербакъи.\nЦохIо нухалъ, ай тIоцебе рак унти бугин бициндал, магIу кквезе кIвечIо дида. Москваялда дида абуна, гьуърузде метастаза кьун бугин, гIумру гьабизе дие лъабго моцI хутIун бугилан. Хадур гьарурал цIех-рехаз бихьизабуна гьеб метастаза гуреб, радиология-облучение гьабулаго, чIоразул къуват цIикIкIинабиялъ гьуърузда жанир лъугьарал фибромал рукIин.\nМоскваялдаса тIадюссиндал, дирго гIадаб унти бугей мадугьалалъ дун тIамуна ункъо-щуго моцIалъ цIел цIияб рахь гьекъезе ва радал яхъиндалги къаси егилалдеги прополис чIамизе. Гьелдаса нахъе дида эркенго хIухьел цIазе кIвана, хIехьезе кIолареб унти сасана, лъим гьекъезе бигьалъана.\nДица тохтурзабаз малъанщинаб гьабулаан, амма гьез хъварал дараби хIалтIизаричIо. Я районалда, я МахIачхъалаялда, яги Москваялда ругел онкологазухъа бажаричIо дир гьуърузул унтиялъул диагноз чIезабун. Гьединлъидал унтарасда дица малъила, цо аппараталъ бихьизабуралда ва цо онкологас чIезабураб диагнозалда хIукму къотIун чIогеян. Унтул цIех-рех гьабизе ккола цо чанго аппараталда ва лъабго-ункъониги лъикIав тохтурасухъеги щун.\n- Унтарасул гIумру гьабиги къойил тартибги кинаб букIине кколеб?\n- Аслиял тIалабал ккола: макьидалъун черх хьезаби, кванил батIалъиялда ва низамалда тIадчIей гьаби, тIабигIаталъулгун щулияб гьудуллъи кквей. Масала, химиотерапия ккола черхалъе захIматаб процедура. Гьелдаса хадуб унтарал палатаялъур регун чIола, дун абуни, цIорораб хасалоги, бацIцIадаб гьаваги цIалаго, тIабигIаталъул сихIкъотIиялъухъ ва чвахулеб лъел сасалъухъ гIенеккизе рохьоб бугеб гIурул рагIалда кIусизе унаан.\nТохтурас малъана дида накIкIирохьилгун гьудуллъи гьабизе, даруял чIахIазул чай, накIкIитIамахалъул лъим гьекъезе ва, гьацIулъги жубан, накIкIигъотIол хIур хIалтIизабизе кколин абун. ХIаллъана рохьое, гьеб киналъго черхалъе лъугьинабуна дун разияб мадар. Щибаб соналъ кибалиго бугеб санаториялъе 70-90 азарго гъурущ кьезегIан, унтаразе рес буго нилъер рохьазда чIорого сахлъизе.\n- Тохтурзабаз хъварал дараби дуца хIалтIизаричIого теялъе гIилла щиб?\n- Гьел ккола цIакъ къуватал дараби, гьез дир бетIер хIехьезе кIолареб хIалалда унтизабула, гьединлъидал дица гьездаса тIубанго инкар гьабуна. Гьездехун божилъи гьечIо дир. Ният гьабуна, тIабигIиял дарабазул кумекалдалъун, рак унти дицаго сахгьабизе.\nГьайгьай, цIакъго кIудияб талихI ккола гьеб унти сахгьабун бажарулев тохтур щвей.\n- Гьеб унти ккеялъе аслияб гIиллалъун щиб дуца рикIкIунеб?\n- Лъимерлъудасаго дир черхги сахлъиги загIипаб букIана, ахирал соназда дир хIалтIи цIакъго цIикIкIана, гьелъ макьуялъул гIадлуги хвана. Гьеб киналъулго хIасилалда дагьлъана черхалъул унтиялда дандечIей (иммунитет) ва тIатана рак унти. Гьедин бугониги, ракалъе операция гьабун хадуб, дица кIиго нухалъ хIеж борхана. Аллагьасул кумекалдалъун, гьениса юссиндал, дун цIидасан гьаюрай гIадин лъугьана.\n- Гьаб захIматаб заманалда унтуе кинаб цIуна-къай гьабулеб дуца?\n- Унтуе цIуна-къай гьабичIого, нервабазда хIал гьабуни яги хIалтIи гIемерлъани, берал рагьизе кIолареб хIалалда гIодой ккола. Бищунго захIмалъула телефоналъ кIалъазе.\n- Рак нахъе къазабун кин бажарараб?\n- Рак нахъе къалеб унти кколаро, мадар лъугьанин абун, гIодоре риччан чIезеги бегьуларо. Унтарав кидаго вукIине ккола жиндирго чорхол сахлъиялъул хъаравуллъуда ва унтигун къеркьезе хIадурго. Ракалъе цо нухалъ операция гьабизе бегьула, нахъеги гьеб тIатин рикIкIуна ахиралъул байбихьилъун.\n- Рак унтиялъ кIвекIулесе кинаб гIакълу кьелеб?\n- Нилъер тIолабго гара-чIвари рикIкIине бегьула дир малъа-хъвайлъун ва кьолеб гIакълулъун. Эркенаб заманалда дун гIенеккула Къуръаналъул аятазухъ, бокьула дагьал чагIи данделъараб бакIалда умумузул бакъаналда ахIулеб кечI ва кьурди. Жигар бахъула нилъер рухIалъеги хIалалъеги бокьулеб бакIалде щвезе, хасго тIабигIаталда хIухьбахъизе. Къварилъи-зарал ккараб, хвел-хоб тIобитIулеб бакIалде ани, анкьалъги яхъине кIоларо дида. Рак унти метер-сезе сахгьабилин абун, нахъе тIамун тезе бегьуларо, тани, гьелъ, цIадуца хIе гIадин, унтарав виинавула.\n- ЦIех-рехазул идараялъги мун ахIун йикIанилан бицана…\n- ИчIго соналъ ракалъ унтаразул сияхIалда йигей дир хIал-хIукму цIехезе дихъе цониги нухалъ онколог щвечIо, гьес дун жиндихъегоги ахIичIо. Следователасин абуни, дун кIиго нухалъ ахIана МахIачхъалаялда бугеб кинабалиго жалго бетIергьанал чагIазул реабилитациялъул централда, хIукуматалъул гIемераб гIарацги хвезабун, дун сах гьайизе тадбирал гьарун рукIанищилан цIехезе. Гьелдасан дида бичIчIана, гIадамазул талихIкъараб хIалалдаса пайдаги босун, гьединал центраз хIукумат бечIчIулеб букIин.\nДругие материалы в этой категории: « Пайдаял хурдул\tКоронавирусги къезабун бажарула »


Дагъистаналъул боксершаби бергьана Россиялъул чемпионаталда | Спорт | Киназего гIаммаб Россия\nДагъистаналъул боксершаби бергьана Россиялъул чемпионаталда\nСаранскалда 1 марталдаса 8 марталде щвезегIан тIобитIана Россиялъул боксалъул чемпионат руччабазда гьоркьоб.\nСаранскалда 1 марталдаса 8 марталде щвезегIан тIобитIана Россиялъул боксалъул чемпионат руччабазда гьоркьоб. Гьел къецазулъ гIахьаллъи гьабуна I90 спортсменкаялъ 49 регионалдаса. Дагъистналдаса боксерал СагIадат ГIабдулаевалъ ва Земфира МухIамадгIалиевалъ гьениб босана ракI чIарал бергьенлъаби.\nСагIадат ГIабдулаева бокировать гьаюна 69 кг. цIайиялда. ТIоцересел кIиго къецал гьелъул рукIана А. Мадимаровалъулгун ва Р. Хамчиевалъулгун. Гьезукьа гьей бигьаго бергьана. Финалалда данчIвана цееги гьейгун чанго нухалъ кьапарай Ирина Потеевагун. Цее гьелъукьа къун йикIана СагIадат, гьаб нухалъ дагъистаналъул боксершаялъ киналго рохизаруна гьаб бергьенлъиялдаса.\nЗемфира гьаб чемпионаталда цее яхъана 8I кг цIайиялда. Гьей кьапана В.Герасименкогун ва ракI чIун бергьана гьелъукьа. Южаковалъ инкар гьабуна гьейгун босировать гьайизе. Финалалда МухIамадгIалиевалъ къезаюна Э.Рамазановаги.


"Маххул пардавалде" нахъе халатал галабигун\n«Левада-централъ» июлалда тIобитIараб цIех-рехалъ бихьизабулеб буго россиялъулазул бищунго квешаб бербалагьи Цолъарал Штатазде букIин. Гьикъа-бакъаразул 34 проценталъ бищун буго «аслияб къагIидаялда квешаб» бербалагьи бугин абураб жаваб. «Цакъ квешаб» абураб жаваб кьун буго 40 проценталъ. Араб соналъул январалда Цолъарал Штатазде негативияб берблагьи загьир гьабун букIун гьечIо гьикъа-бакъаразул 44 проценталъ гурони.\nБихьулеб къагIидаялда квешлъун буго россиялъулазул Евроцолъиялде бугеб бербалагьиги. Гудковас абулеб буго, гIадатияб къагIидаялда лъикIаб бербалагьи жинде букIараб Германияги жидее суалал кьурал Россиялъул гIадамазда гьанже бихьулеб буго пикру данде кколарел улкабазул сияхIалда гъорлъ. 2010 соналда Германиялде негативияб бербалагьи загьир гьабулезул цо процент букIун батани, гьанже гьединазул къадар бахун буго 18 проценталде.\nАмерикаялда бугеб Пьюл цIех-рехалъул централъ (Pew Research Center) июлалда 44 улкаялда 48 азаргоялдаса цIикIкIун чиясул гьикъа-бакъияз бихьизабулеб буго жибго Россиялдеги бербалагьиги дунялалда квешлъулеб букIин. Пьюл централда базабун Би-Би-Си агентлъиялъ кIвар буссинабулеб буго Цолъарал Штатазда Россиялде рокьукълъиялъул пикруялъул даража соналда жаниб 43-ялдаса 72 проценталде бахун букIиналде.\nАхирисеб 20 сонида жаниб тIоцебесеб нухалда, ай, 1999 соналда антиамериканизамлъул завал букIана НАТОялъ Сербиялде бомбаби ралеб мехалда. 2003 соналда гьединаб хIужжа загьирлъана ГIиракъалда рагъ байбихьун хадуб. Гуржиялъ рагъ багъарун хадуб Магърибалде бербалагьи квешлъун буго лъабаиблеб нухалда. «Левада-централъул» директор Лев Гудковасул рагIабазда, ахирисеб нухалда гьединаб багьаналъун лъугьун буго Украиналда сверун загьирлъулеб ахIвал-хIал. Аммайин абулеб буго гьес, россиялъулазул рокьукълъиялъул даража жакъа гIадаб борхалъуде киданиги бахун букIинчIин. Гьесулго рагIабазда, соналъул байбихьуда Украиналде позитивияб бербалагьи бугел россиялъулазул къадар кIиго нухалъ дагьлъун буго.\nГьеб кколин жигараб ва цIакъ къуватаб пропагандаялъул хIасилин рикIкIунеб буго Гудковасги гIемерисел эксперталгун политологазги. Машгьурай журналист ва блогер Светлана Анохиналъул рагIабазда, пропагандаялъул хIасилал рихьиялъе хасал цIех-рехал къваригIунаро. ГIола таксиялда рекIани.\nСветлана Анохина: «Дида бихьулеб буго пуланаб заманалдаса таксистаз улкаялъул «унтабазул» хIакъалъулъ цIакъго гIемер бицунеб букIин. Гьебги щиб, киналго балагьазул гIайибал гьез гIунтIизарулел руго Америкаялде. Гьедин гIарз гьез гьабулеб буго квешал нухазда, коррупциялда ва цоги гIемер жоялда хурхун. Гьез гIарз гьабулеб буго Америкаялъ нилъер нухал "хъарс-хъарсун" ругел гIадин, Америкаялъ нилъер "ментал" ришватал рахъизе тIамун ругел гIадин, Америкаялъ нилъер тахшагьаралъул къватIазде ришни-къулалъул цIурал таргьаби рехулел ругел гIадин. Гьеб гьез абулеб буго ццидахун, ракIчIун.\nКIиабизеги, гьеб пропагандаялъул хIасил дида бихьулеб буго дирго эбелалде балагьунги. Гьей щибаб къойил балагьула "1-себ каналалъухъ", "Россия-24" каналъухъ. Гьелда кинабго киназулго хIакъалъулъ лъала. Лъала Россия жибго цIуниялде ккун букIиналъул. Гьелде киналго рахъаздаса нилъ лагълъиялде руссинаризе бокьараб, добго Америкаялъ тIадецуй гьабулеб букIиналъул хIакъалъулъ лъала.\nЩай гьединал пикраби ругел? Щайгурелъул долъул гьечIо информация кьолеб альтернативияб канал. Гьеб рахъалдаса гьей ва гьейгун гIемер цоги гIадамал щвалде щун, лъикIаланго "куцан" ругин абизе бегьула пропагандаялъ.\nДунни телевидениялъухъ балагьуларо, амма интернтелдаса дида лъала нилъер телевидениялъ чIечIого истерия, гъалагълъи бижинабулеб ва хIалуцинабулеб куц. Гьеб процессалда гIахьаллъулел руго гIуралъ бетIер хIалтIулел гIадамалгицин.\nХалкъалъул пикруялде киналго рахъаздаса асар гьабулеб буго. Гьалеха гьанже абизе бегьула, нилъер республика рагъалде хIадурулеб бугин. Гьелъул пикруялда Украиналдасахун Америка гIагарлъулеб буго нилъер "ракIбацIадал" гIорхъабазде аскIобе. Нилъин абуни нилъгоги цогидалги цIуниялдеги хвасар гьариялде ккун руго.\nГIаммаб къагIидаялда абуни, гьеб буго абсурд, гIантлъи. Гьанже гIадамазде балагьун дир ццим бахъунеб буго. Гьез гьеб "пропагандаялъул таблетка" къулчIана балагьизецин балагьичIого. Живго цIуниялъул мурадалдагIаги балагьизе ккеларищ, щиб жидее кьолеб бугебали лъазе. Гьединаб жалго цIуниялъул рефлекс гIадамазулъ тIагун бугин ккола цо-цо нухалда. ЦIидаса бихьулеб буго, къватIисев тушманасде бугеб цидаца гIадамал цолъизарулел рукIин».\nСловакиялдаса экономикаялъул профессор ва машгьурав журналист Владимир Бачишиница нижер программаялъе комментариял гьарулаго абулеб буго Украиналъул крисизалъе гIоло дунялалда «цIорораб рагъалъул» гIадал ишарабицин ракканин. Гьесулго рагIабазда, Россиялъ цIакъ къуватаб пропаганда гьабулеб буго. Амма гьеб хIалтIизабулеб буго цогидал рахъазги. Гьединлъидал гьеб ахIвал-хIалалда хIикъакъат батизе захIматго бугин, гьелъул гIайиб журналистаздаги бугин, рикIкIунеб буго гьес.\nВладимир Бачишин, экономикаялъул профессор (Словакия)\nВладимир Бачишин: «Россиялъул рукIине те, рукIине те Украиналъул сайтал яги "Гардиан" газета букIине те, цIакъ захIматго буго жакъа хIакъикъат батизе. Киналго рахъазул информация буссун буго хIакъаб пропагандаялде. Цого жо Украиналъул рахъалъ рикIкIунеб буго армиялъул хияналъе хIисбалда, Россиялъул рахъалъ - битIараб нух бищилъун, лъабабилеб рахъалъги - жиндирго къагIидаялда. ЦIакъ захIматго букIуна гьединаб ахIвал-хIалалда хIакъикъат батизе, хасго я украиназул, я гIурус яги инглис мацIал лъаларезе.\nДир пикруялда, Россиялъул пропаганда цо-цо каналазда бергьараб буго Леонид Ильичил заманалъул пропагандаялдасаги. Гьениб ургъичIеб жо хутIун батиларин ккола цо-цо нухалъ. Европаялда тункизабун цо-цо рагIабицин ургъулел руго. Мисалалъе, дие батана «Гейропа» абураб рагIицин.\nБосе Словакия, гьанибги Украиналъул ситуациялда хурхун журналистаз хIалтIизарулел руго гIицIго "сепаратистал", "россиялъул рахъ ккурал къуватал" ва цогидал терминал. Гьоркьохъеб Европаялдаги журналистика талхун бугин абизе бегьула. Гьанибги Россиялдаго гIадин сахаб лъай ва махщел бугел журналистал дагьлъулел руго. Гьел ккола тарихги, мацIалги лъаларел гIадамал. Гьез такрар гьарулел руго гIицIго политиказ хIалтIизарулел рагIаби. Гьанже гьелде абизе бегьулеб батила попугаялъул, ай, "такрархIинчIалъул къагIидаялъул журналистикаяйин».\nЖидерго ишалда кIудияб икъбал щванин Россиялъул пропагандистазейин, амма гьезул кинабгIаги хурхен гьечIин гьелъул журналистикаялдайин абуна нижер программаялъе комментариял гьарулаго, журналист ва политолог Джафаров Тимурица.\nТимур Джафаров, журналист\nТимур Джафаров: «Жакъасеб ахIвал-хIалалда Россиялъул гражданазул 85 проценталъ нухмалъиялъул позициялъул рахъ кколеб букIиналде балагьун, абизе бегьула пропаганадаялъ жиндирго хIалтIи гьабулеб бугин "щуйилалъейин". Ай, гьеб, пропаганда тIобитIулел жидерго мурадазде щолел руго.\nДир ва дун гIадал цо-цо гIадамазул бербалагьиялда, гьеб буго цIакъ хъачIаб, абухъего, "гIоштIоца" гьабулеб гIадаб пропаганда. Амма такрар гьабила, гIадамаз рахъ кколеб буго, гIадамал божулел руго, гьединлъидал гьелъ жиндирго жо гьабулеб буго. Пропаганда хIалтIулеб буго нусабго проценталъ. Цоги жо ккола, журналист хIисбалда дица абила, журналистикаялде гьеб пропаганадялъул гьечIо, дир пикруялда, кинабгIаги хурхен. Ки-наб-гIа-ги!»\n«Левада-централъул» бетIер Лев Гудковасул рагIабазда, пропагандаялъ ралагьула хIакъав тушман вукIиналда халкъ божизабиялъе «компонентал», амма гьел мифал рукIуна. I989 соналда гьабураб гьикъа-бакъиялда лъун букIун буго гьадинаб суал: «Ругищ нилъер халкъалъул тушбаби?» абураб. ГIицIго 13 проценталда гурони тушбаби рихьулел рукIун гьечIо доб мехалда. Тушбабилъун гьез рикIкIунел рукIун руго ЦРУ, Магъриб, исламистал, сепаратистал, коммунистал. Суал кьуразул бащадаб къадаралъ жаваб кьун буго: «Щай нилъеца тушбаби ралагьизе кколел, киналго проблемаби нилъедаго хурхарал ругелъул?» абун. Гьеб ракIалде щвезабун, Гудковас жубалеб буго, Путин нухмалъуде вачIаралдаса нахъе Россиялъул тушбаби рукIиналда божулезул къадар бахун бугин 78 проценталдейин. Жакъа пропаганда цIакъ жигарго хIалтIизарулел ругин бендералазул, нацистазул, Украиналъул фашистазул, «Кваранаб секторалъул», геноцидалъул ва гIурусазул дискриминациялъул хIакъалъул маргьабиян.\nСветлана Анохина: «Щай Украиналъул фашистаз нилъ гьедин хIинкъизарулел ругел? Щай нилъ хIинкъизарулел гьечIел Москваялъул къватIазда свастикабигун маршал гIуцIулез гIемерал гIадамаз? ГIадамал бигьаго зомбиязде руссинаризе бегьулел рукIун руго. Гьерсал кIудиял ругелгIан, гIадамал хекко божулел руго гьелда. Нилъер телевидениялъни гьереси бицунеб буго цIакъ кIудияб махшелгун. Дида кколеб буго нилъер халкъ гIадаллъун бугин».\nЦо-цо политологазул пикруялда, гьанже загьирлъулеб тенденция цебетIолеб бугони, ахир-къадги гьелъ нилъ рачине бегьула Россиялдаги Магърибалдаги гьоркьоб цIидаса «маххул пардав» бортиялде. Тарих такрарлъизе биччаларин, лъазабун буго Россиялъул вице-премьер Дмитрий Рогозиница хамис къоялда «Оборонэкспорт – 2014» форумалда кIалъалаго.\nДмитрий Рогозин, Россиялъул вице-премьер\nДмитрий Рогозин: «Гьай-гьай нижер гьечIо масъала улка жинца жибго изоляциялде ккезабиялъул, "маххул пардав" гIодобе биччаялъул. Технологиязени гьеб букIинаан драма гуреб, хIакъаб катастрофа. КъватIисел партнераздаса рахчун чIезе нижее бокьун гьечIо. Узухъда ниж хIадурал руго кооперациялде. Гьедин гурищ дица баркала кьолеб бугеб данде кколареб политикияб фон букIаго вас-васдичIого "Оборонэкспорт - 2014" форумалде рачIарал къватIисел улкабазул партнеразе».\nБачишиница абулеб буго Рогозинил рагIабазде бараб жо гьечIин гьеб, гьеб «пардав» гьанжеялдего гIодобе ине байбихьанин.\nВладимир Бачишин: «Россиялдаги Магърибалъул дунялдаги гьоркьоб "маххул пардав" хакъикъаталдаги гIодобе ине байбихьана санкцияби лъазаризе, ай, экономикиял сангарал гIуцIизе байбихьаралдасаго. Дунялалъул регионазул гьоркьорлъаби рихизаризе байбихьарабго. Гьелъ баянго ракIалде щвезабулеб буго КОКОМ, ай, букIараб Совет Союзалъе ва тIолабго социалистияб лагералъе гъваридал технологиял ричизе гьукъулеб 1949 соналъ Цолъарал Штатазда гIуцIараб идара.\nДида ккола гьеб тенденция халат бахъине бугин. Квен-тIеххалдаса, кванил нигIматаздаса рахъал руссине ругин техникагун технологиязул сфералде. Гьебин абуни ккола экономикаялъул цебетIей тохлъизе бугин абураб, россиялъул экономикаялул депрессия баккизе бегьулин абураб. Евроцолъиялъул экономикаялъул депрессияни гьелдасанги цебецин загьирлъизе бегьулин ккола дида. Щайгурелъул гьедигIан бигьаяб жо кколарелъул промышленносталъул къайиялъе базар батизе».\nЖинда кколеб букIанин жакъа интрнет бугеб мехалда «маххул пардавалъул» тарих такрарлъизе рес гьечIин. Амма хIакъикъаталъ тIуянго жий мекъай йикIин бихьизабунин ва жиндир цо-цо хIинкъиял гьелъ раккизарулел ругин абулеб буго Анохиналъ.\nСветлана Анохина: «Дица дагьалъ кIодо-кIодо гьабун бицунеб бугин хIинкъун йикIуна дун. Амма дун паникер гьечIониги, тIаде балагь бачIунеб гIадаб, нилъ рагъде хIадурулел ругеб гIадаб асар щолеб буго дида. Гьанже телевидениялдаса гIемер рихьизарулел руго патриотикиял фильмал. Гьеб байбихьана 8 март щолелде. Рихьизарулел рукIана фашистазул жанаварлъи бахьизабулел фильмал. Дида ккола, нилъ гьедин хIадурулел рукIун ратилин Украиналда бугеб ахIвал-хIалалдейин».


- Абакар, мун ккола ДРялъул халкъияв артист, машгьурав кочIохъан, гIемерал соназ районалъул культураялъул отделалъе нухмалъи гьабурав чи. Кин ккарав росдал бегавуллъун?\n- Росдаеги росдал жамагIаталъеги дагьабниги пайдаяб хIалтIи гьабизе бокьиялъ. КидаллъизегIанха сценаялдасан кечI ахIулевги вукIинев, соналги унел ругелъул. Дица нухмалъи гьабулеб администрациялде гьоркьобе уна Гьилиб, Цемер, Рилъаб, ГьогIаб, КIутIихъ, Доронуб, Къарануб, Лъарабазулъ росаби. Гьенир гIумру гьабун руго 1900 чи, 680 цIараки. Гьаниб буго гьоркьохъеб школа, 4 байбихьул школа, 8 койка бугеб участкаялъулаб больница, 5 ФАП, 1 СПК, 1 КДЦ, 2 клуб, 4 ясли- ах, бухьеналъул отделение, чанго тукен.\n- Мун бегавуллъун вугелдаса унеб буго щуабилеб сон. Планалда букIараб щиб хIалтIиха гьабун рагIалде бахъараб?\n- Гьаризе ракIалда рукIарал гIемерисел хIалтIаби гьаруна. Амма цо-цо дида бачIелги рукIунаха. ГьогIаб росдал клуб букIана чIунтун, гьениб капиталияб ремонт гьабуна. Цемериб клубалъеги ремонт гьабуна. Гьилиб КДЦялъул директорасулги кружоказулги кабинетаздаги ремонт гьабуна. Цемерибе лъим бачана. Гьелъие кумек гьабуна ХIабибулаев Расулица. КIутIихъ басрияб росулъе машинадул нух гьабуна. Доронубе, гIадамазул кулабахъеги хурзабахъеги гьединабго нух гьабуна. Лъарабазулъ росу рагIалда майдан гьабуна.\n- Кинабха бугеб администрациялъул бюджет?\n- Администрациялъул бюджет буго 3 млн 700 азарго гъурущ. Гьелдаса 1 млн 300 азарго гъурущ ккола культураялъе биччараб, 2 млн - управлениялъул аппараталъе, 67 азарго - муниципалияв хIалтIухъан пенсиялде индал, гьесие щибаб моцIалъ тIаде кьезе бихьизабураб гIарац. Гьанже мунго балагьеха, цогидал хIалтIаби гьаризе хутIаралъухъ.\n- Кин бугеб налогал ракIа- риялъул иш?\n- Гъоркьиса налогал ракIари 140 проценталъ тIубан букIана (224 азарго гъурущ), амма исана, коронавирусалъул хIасилги букIинарищха, 80 проценталъ гурони тIубан гьечIо. ЗахIмат буго буголъиялъул налог бакIари. ГIемерисез жидерго минаби инвалидазда, пенсионеразда тIад хъван руго.\n- Рагъда хваразе рарал памятникал ругищ?\n- Киналго росабалъ руго, Цемери букIараб памятник, росу рагIалда цIияб мажгит балаго, хвезабуна. РакIалда буго ункъо росулъе нух бикьулеб бакIалда («Руккалда») мемориалияб комплекс базе. Гьелъие бахъараб проектги буго.\n- Кин бугеб гIолилазулгун гьабулеб хIалтIи? ЦIиял хъизанал гьарурал гIолилал росулъ чIолел ругищ? Гьезие хIалтIи бугищ?\n- Росабалъ хIалтIи щибха букIинеб, рес буго гIи-боцIи хьихьизе. Амма гьеб хIалтIи гIолилазе бокьулеб гьечIо. ЦIи гьарурал хъизаназе мина базе бакI нижеца кьола ракь бугел росабалъ (Рилъаб, Къараноб, ГьогIаб), Гьилиб гьеб рахъалъ къанагIалъи буго. ГIадамазул рукIа- рахъин квеш гьечIо. Аслияб куцалда гIи-боцIи хьихьула, гIемерисел хурзал рехун тана, амма бекьула картошка, хъапустан, гьоло, ражи. Нижер гьаниб буго газа-бел, харицелал гьарулеб къебелъиги, Дагъистаналда кибго гьечIеб гIадаб лъел гьобоги.\n- Ругищ росдае кумек гьабулел рес бугел гIадамал?\n- ГIемер рес бугел чагIиги нижехъ гьечIо, амма рехсечIого гIоларо республикаялъул парламенталъул депутат М. Мухтаров. Росдал администрация, колхозалъул букIараб контораялде бахъинабидал, нижер букIараб мина кьун букIана ясли-ахалъе. Гьелъие ремонт гьабизе гIарац битIун бачIана Мухтарил МухIамадица. Стомотологияб кабинеталъе хIажатабги бачIана гьесго.\n- «ХIакъикъат» цIалулищ, хъвалищ? Щиб абизе бокьилеб газета цIалулезда?\n- МагIарулаз магIарулазул газета хъвачIого бегьилищ? «ХIакъи- къатги», «ЧIарадаги», «Ас-саламги» хъвала. Рес гьечIезе букIине 10 газета тIадеги хъван букIана. МагIарулазда абизе бокьила магIаруллъи чорхолъа лъугIизе тогеян, умумузул букIараб гIадатги яхI-намусги цIунеян.\nПрочитано 276 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 07 сентября 2020 11:04\nДругие материалы в этой категории: « ГIаданлъиялъулги букIуна батIи-батIияб сипат\tРосу цIилъулеб буго »


Июль моцIалда бищунго лъикIав гугарухъанлъун рикIкIана МухIамад КъурбангIалиев\nИюлалъул байбихьуда Сочиялда букIараб эркенаб гугариялъул рахъалъ Россиялъул чемпионаталда лъикIал хIасилал рихьизаруна Дагъистаналъул тIасабищараб командаялъ. АнцIго цIайиялъул категориялда гьоркьоса анлъгоялда тIоцебесеб бакI босана гьениб нилъер спортсменаз - Рамиз ХIамзатовас (57 кг), МухIамадрасул Идрисовас (61 кг), ХIажимурад Рашидовас (65 кг), МухIамад КъурбангIалиевас (74 кг), ХIажи Набиевас (79 кг) ва ГIалихан ЖабрагIиловас (92 кг).\nГьезул щивас Сочиялда бихьизабуна берцинаб ва къуватаб гугари. Амма социалиял гьиназда гьабураб цIех-рехалъул хIасилазда ва wrestdag.ru сайталъул экспертазул пикруялда рекъон, июль моцIалъул бищунго лъикIав гугарухъанлъун ккана МухIамад КъурбангIалиев. Шамил Рашидовасул нухмалъиялда гъоркь ругьун гьавулев МухIамад Россиялъул чемпионаталда бергьана 74 кг цIайиялда бищунго къуватал гугарухъабаздаса. Мисалалъе, гьес къезаруна дунялалъул чемпионал Хетаг Цаболовгун МухIамадрасул ГъазимухIамадов, дунялалъул первенствоялъул финалист АхIмад ГIусманов ва гIолилазда гьоркьов Европаялъул чемпион Никита Сучков.\nГьелдалъун МухIамад КъурбангIалиев ана 74 кг цIайиялда 2019 соналда эркенаб гугариялъул рахъалъ дунялалъул чемпионаталда гIахьаллъизе бегьулел гугарухъабазул сияхIалде. Гьеб цIайи МухIамадие ккола цIияблъун. ГьанжелъизегIан гьев цевевахъунев вукIана 70 кг цIайиялда.\nПрочитано 147 раз\tПоследнее изменение Вторник, 06 августа 2019 11:24\nДругие материалы в этой категории: « Министрасул хIурматалда\tРоссиялъул гугарухъаби церерахъана Варшаваялда »\n15:10, 29 сентября 2020, 65\n15:08, 29 сентября 2020, 66\n15:03, 29 сентября 2020, 71\n14:45, 29 сентября 2020, 59\n11:28, 29 сентября 2020, 56


Муфтият: «Исламияб Пачалихъалъ» хвезарулел руго исламиял къанунал»\nРоссиялъул бусурбабазул идараялъ фатва бахъана "Исламияб пачалихъ" абун цIар лъураб гIуцIиялда хурхун.\nГьелда гъорлъе унел чагIи чIвазе къотIизе кколин, гьединго гIумру гьабулел халкъалда гьоркьорги тезе бегьуларин абураб фатва буго гьеб.\nГьелда абулеб буго ИПалъ хвезарулел ругин исламалъул къанунал. Гьелда гъорлъ ругел чагIи кколин такъсирчагIи, гьединлъидал гьел халкъалдаса рикIкIад гьаризеги кколин.\nРоссиялъул бусурбабазул идараялъул сайталда хъвалеб буго гьеб фатва бахъилалда цебе гIалимзабаз мугъчIвай гьабунин Къуръаналдеги Суннаялдеги.\nДагъистаналдаса гIалимчи МухIамадил ГIабдурахIимица абуна гьеб фатваялда тIасан пикру загьир гьабизе ккани, цин хIакъикъат лъазе кколин.\nМухIамадил ГIабдурахIим: «Гьанже гьез гьабулеб жо битIун бугищ, кинаб пикру гьезул бугеб, гьезда ракIалда щиб бугебали лъазе ккола дида. Дун гьезухъеги щвечIо, дида гьелги рихьичIо, гIицIго цояз какулел, цояз реццулел рукIин лъала интернеталдаса щварал баяназда рекъон. Телевизоралдаса ва интернеталдаса бихьизабулеб буго гьез цоял чIван, цоял хъун, ракIгъанцIизабулел вахIшилъаби гьарулел руго гьез. Гьеб жо кутакалда какула дица. Цогидаз бицуна азарханаби, школал ран ругин гьезилан, гьечIилан абула цогидаз. Лъаларо…. Нилъеда бихьичIеб рагIичIеб жоялъул бицинчIого тун лъикIилан рикIкIуна дица».\nРоссиялъул бусурбабазул идараялъ кьураб фатваялъухъ ИПалъул рагъухъаби гIенеккизе рес гьечIин рикIкIунеб буго Туркиялда динияб цIали гьабулев Дагъистаналда МухIамадов Шамилица.\nШамил МухIамадов: «ТIоцебесеб иргаялда, гьеб рухIияб идараялъ кьураб фатваялъухъ ИПалъул вакилзабаз гIинтIамизе гьечIо, щайгурелъул дунялалъулго джигьадалда жал машгьурал гIалимзаби: гIалим Абу МухIамад аль-Макъиси. Иорданиялъул машгьурав гIалим, шайих ГIасим-аль Баркъави, гьединго Мисриялъул машгьурав гIалимчи Гьани АссибагIи, гьединго Абу Къатада аль-Фелистини, тIарикъ ГIабдулхIалим, Сулейман аль-ГIульван, Аль-къагIидаялъул кIудияв гIалимчи, жиндир тIолабго гIумру жигьадалда унеб бугев шайих аль-Муназавагьири - гьединал машгьурал гIалимзабазул малъа-хъваязухъ гIенеккичIел, гьезул насихIатазухъ гIенеккичIел ИПалъул рагъухъаби Россиялъул рухIияб идараялъул фатваялъухъ гIенеккилилан кIудияб щаклъи буго.\nКIиабилеб, гьеб фатваялда абулеб буго гьезие хIукму бугин, ИПалъул рагъухъабазе батаниги, ялъуни гьелго гIадин жигьадалъул рагъада рагхуле чагIи ратаниги гьезие хIукму бугин чIвай яги халкъалдаса рикIкIад гьариян. Гьедин батани, гьеб фатва хъварал рухIияб идараялдаги, ИПалъул рагъухъабаздаги гьоркьоб бугеб батIалъи щиб бугеб?\nГьеб фатва мекъаб бугилан рикIкIуна дица. Лъица гьел чIвазеги халкъалдаса рикIкIад гьаризе ругел?».\nШамил МухIамадовас абулеб буго фатва букIине кколин шаргIалда рекъон ИПалде рагъизе ине бегьулищ-бегьуларищ абураб суалалда тIасан. Гьанжеялдаса хадур рахъулел фатвабигIаги гьединаб магIнаялъул рукIине ккелила. Щайин абуни къойидаса къойиде гIемерлъулел ругелъулдила Дагъистаналдаса гьенире рагъизе унел гIолохъабиги.\nШамил МухIамадов: «Щайгурелъул къойидаса къойиде цIикIкIунел руго гьенире унезул къадар. Ругелъул росалги тун унел руго лъутун унел руго гьенире Дагъистаналдаса руччаби. Гьеб буго кутакалда мункараб, нахъчIвазе кколеб пиша. Гьелъие имамзабазги, гIалимзабазги нух къазе ккола вагIза-насихIатаздалъун. Гьелъие Дагъистаналдаса гIолохъаби иналъе сабаблъун кколеб буго ИПалъул «гIалимзабаз» гьарулел вагIзаби. Жал гIалимзаби ругин, жал хвасарлъараб къукъа бугин. Гьединал гьезул вагIзаби къинарулел, гIолохъаби кантIизарулел вагIзаби къваригIун руго.\nАллагьас цIунаги гьенир рагъизеги ун, гьезул идеологияги босарал чагIи метер Дагъистаналде нахъруссун рачIине. Нилъер эбел-инсудаса байбихьун, бащадал бусурбаби цересан гъуризе руго гьез. Я мушрикъал, ялъуни капурал ругин нужиланги абун. Гьелдаса дун хIинкъараб жо гьечIо жакъа».\nИПалда дандечIун СагIудиязул ГIарабиязул гIалимзабазги кьун букIана гъоркьисала фатва. Жигьад гьабизелъун терроралда гъорлъе лъугьунев чи къосаравлъунги лъавукъавлъунги рикIкIине бегьулинги абун