Дагъистаналдаса олигарх Зиявудин МухIамадовас тIаде босун буго Каспийскалдагун МахIачхъалаялда гьоркьоб бакIалда Европаялдаго кIудияб мажгит базе. Гьадингоги мажгитал гIемераб Дагъистаналда кинаб хIажалъи бугеб гьеб мажгиталъул?\nГьеб гIарац киридахъ цогидаб кIваралъе биччазе бегьуларищин абураб суал лъолеб буго республикаялда цо-цо гIадамаз.\nЗиявудин МухIамадовас гIарацги кьун дагьаб цебегIан МахIачхъалаялъул Хуршиловасул къотIнол рагьун букIана тIарикъаталъул устар, Инхоса ГIабдулхIамид-Афандиясул цIаралда бугеб мажгитги. Анлъабилеб ноябралда лъана Зиявудин МухIамадовас рагIи кьун бугин салат салам лъеяв МухIамад Аварагасул цIаралда Дагъистаналда балеб бугеб мажгитги базегиян. Гьеб мажгит балеб буго МахIачхъалаялдагун Каспийскалда гьоркьоб. 50 000 чи жаниве гьунеб гьеб мажгит букIине бугин Европаялдаго бищун кIудиябилан абулеб буго гьелъие проект бахъарал чагIаз.\nАмма гIадатиял дагъистаниязул суал баккулеб буго мажгитал разе гIарац биччалеб бугин бечедал гIадамаз, амма халкъалъе цIакъ хIажат ругел школал, гьединго ясли ахал разе гьезул лъиданиги ракIалде кколеб гьечIилан. Мисалалъе ясли-ахалъул рахъалъ Дагъистаналда цIакъ хIалуцараб ахIвал-хIал буго, чанги эбел-инсуца лъагIалабаз цебего сияхIалда бакI кквезе кколеб буго, лъимер яслиялде битIизе, гьанжего гьеб босаралъухъ абуни гIемераб гIарац абулеб буго.\nАбухъего хIажат бугиш Дагъистаналъе гьединаб кIудияб мажгит ва щиб гьелъ кьезе бугеб абураб суал нижеца кьуна Буйнакск шагьаралъул аслияб мажгиталъул имам ГIабдулкарим-хIажиясе\nГIабдулкарим-хIажи: «Кутакалда хIажат буго. Жакъа гьединаб 50 000 чи жаниве гьунеб мажгит бугони, цолъизе рес буго киналго цо мажгиталде, цо имамги вугони, цо рузманги балеб бугони, гIидалъул какги цадахъ балеб бугони, цо вагIзаги бугони гьелъул кIудияб маслигIат букIине буго. Мажгит буго хIукуматалдаса цо копейкги щолареб, мискинзабаз данде гIарацги рехун ресухъе балеб Аллагьасул рукъ. Школалги ясли-ахалги щайин раларел мажгитазул бакIалдаян чIванкъотIун суал лъолев чиясда дун рази гьечIо.\nГьел разе хIукуматалъ биччараб гIарац добе-гьанибе цIацIан тIагIинабичIого жиндирго нухда хIалтIизабун букIарабани, школалги ясли-ахалги гIунги тIокI рукIине рукIана Дагъистаналда. Гьел кIиялго гIоларел гIадин, мажгитазул къанагIалъи буго жакъа республикаялда. Щибав рухI бугев чи мажгиталде вачIунев вукIаравани, мажгитахъ бакI гIезе букIинчIо. Гьадинги рузманкакда бакI гIечIого мажгиталъул рагьдухъ бала МахIачхъалаялда как».\nГьединго гIолел гьечIо Дагъистаналъул шагьаразда школалги. 2013 соналъ, щибаб соналъ августалда тIобитIулеб мугIалимзабазул данделъиялда, Дагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповасги абун букIана мажгитал ралел чIагIи гIемерлъун ругин, цониги чиясда ракIалде кколеб гьечIин школа базеян.\nКаспийскалда къватIисел мацIазул мугIалим, Бечедов ГIабдулагьицаги загьир гьабулеб буго гьебго пикру. БитIун гьеб цIияб мажгит балеб бугеб, Каспийскалдагун МахIачхъалаялда гьоркьоб гьечIин цониги сахаб школаян абулеб буго гьес. Гьенир ригьзал гIемерлъулел ругин, халкъги цIикIкIунеб бугин, амма лъимал цIализаризе гьел рикIкIаде хьвадизе ккезе ругин.\nГIабдула Бечедов: «Мажгит букIине бегьула анцIго нухалъ гьитIинаб. КIудияб бани, гьениб сверухъ бакI цIакъго гьитIинлъулеб буго. Гьединлъидал мажгит гъодинаб кIудияб базе кколарин кколеб буго дида. Школа базе ккелин рикIкIуна дица, лъайги щвезе, цебетIейги букIине. Школал гьечIони, тIубарал наслаби гьоркьор унел руго. Гьеб кколеб бугоха гIадамасул бищун пагьму щолеб заман. Пикру, лъай гьечIеб бакIалда кигIан какал раниги цебетIей букIунаро. Дун мажгиталда дандечIарав чи гуро. Амма гIун бачIунеб, кIодолъулеб шагьарги, кIуди-и-ияб мажгитги, гьениб гьоркьоб къараб гьитIинаб школаги данде кколароха. Лъимал гIемерлъулел руго къойидаса-къойиде. Дагьалъги чIани, тIубанго хутIизе гьечIо школал разе бакIал. РикIкIадегIан гьел школал рани, лъималазеги захIмалъула лъай босизе».\nНижехъе щварал цогидал баяназда рекъон лъай кьей цебетIеялъеги гIемераб хIалтIи гьабулеб бугин Зиявудин МухIамадовасилан буго хабар. Мисалалъе МахIачхъалаялда хас гьабун лъималазе лъай кьолеб центр базе ракIалда рагIула гьесда.


КОНКУРС «ЛЪАГ1АЛИЛ ТАРБИЯЧ1УЖУ - 2016» - 11 Апреля 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПонедельник, 19.03.2018, 19:20 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2016 » Апрель » 11 » КОНКУРС «ЛЪАГ1АЛИЛ ТАРБИЯЧ1УЖУ - 2016»\nКОНКУРС «ЛЪАГ1АЛИЛ ТАРБИЯЧ1УЖУ - 2016»\nТарбияч1ужу ккола лъималазда сверухъ бугеб дунял лъазе, бихьизе, пикру гьабизе, бич1ч1изе, гьел церет1ураллъун, лъай бугеллъун лъугьине кумек гьабулей педагог. Киг1ан лъик1 гьелъ гьеб гьабулеб батаниги, гьедиг1ан лъик1 бич1ч1ула лъимералда сверухъ бугеб дунял, т1абиг1аталъул берцинлъи ва гьелъул х1икмалъи, бат1а бахъизе лъала лъик1абги квешабги.\nЛъималазда гьеб ц1акъго лъик1 бич1ч1ула г1адатияб къаг1идаялда, г1умруялда дандч1валеб х1исабалда малъизе лъалеб бугони.\nГьал къоязда Хунзахъ № 3 «Ласточка» ясли-ахалда т1обит1ана «Лъаг1алил тарбияч1ужу - 2016» конкурс. Гьелъул мурадлъун бук1ана творческияб гьунар бугел загьир гьари, цебе т1ураб педагогикияб х1албихьи цоцазухъе кьей, педагогазул х1алт1уде рокьи бижизаби.\nТарбиячаг1азда гьеб х1урматияб тадбир баркизе рач1ун рук1ана районалъул лъай кьеялъул отделалъул информациялъулгин методикияб централъул начальник Жавгьарат Хъайитмазова, методикияб централъул школалда цебесеб лъай кьеялъул рахъалъ специалист Хатимат Г1амирханова, Г1обода ясли-ахалъул заведующая Гунашева Сабигат, лъимал церет1езариялъул централъул к1удияй воспитательница Пат1имат Хъайитмазова. Гьелго рук1ана жюриялдаги.\nКонкурсалда г1ахьаллъана Мирзоева Сакинат Г1умаровна, Лъаг1илухъ ясли-ахалъул тарбияч1ужу, Г1абдурах1манова Булул Нурмух1амадовна, Гиничукь Фазу Г1алиевалъул ц1аралда бугеб ясли-ахалъул тарбияч1ужу; Абакарова Марьям Мух1амадовна, Шотода «Улыбка» ясли-ахалъул тарбияч1ужу; Гайдалова Пат1имат Свелебандибировна, Гьоц1алъ «Ивушка» ясли-ахалъул тарбияч1ужу.\nКонкурсалъул т1оцебесеб къоялъ тарбиячаг1аз «Хобби - клуб» абураб номинациялда бихьизабуна жидер бищунго рак1 т1аде ц1алеб, жидее бищунго бокьулеб кверзул, к1алзул махщел-гьунар.\nТ1оцебе цее яхъарай Мирзоева Сакинатица бихьизабуна куназул, бисеразул, кагътил, ххамил рет1ел букъун жиндирго махщел гьаризе лъалел алатал.\nБалагьаразул ц1акъго т1аде бер ц1алеллъун рук1ана гьелъул ц1улада т1ад накъищал рахъун, г1ег1учазул, ракушкабазул, буцараб ролъул кумекалдалъун гьарурал х1алт1аби. Гьеб киналдаго т1адеги Сакинатица бихьизабуна куч1дул гьаризе жиндирго бугеб махщелги. Гиничукь ясли-ахалъул тарбияч1ужу Г1абдурах1манова Булулица бихьизабуна конструированиялъе, оригамиялъе жиндирго бугеб махщел.\nШотодаса Абакарова Марьямица балагьарал рази гьаруна куназ берцинго угьун, букъун кагътил оригамиялъе бугеб махщел бихьизабун. Гьеб гуребги, жинда хъумузалда макънал рачине лъалилан абуна Марьямица, гьеб жюриялда араб соналда бук1араб конкурсалдаги бихьун бук1ана.\nГьоц1алъ Гайдалова Пат1иматица балагьарал г1ажаиблъизаруна г1арцул т1аг1алаби гьаризе, бисералъул, кагътил, х1ат1ул кумекалдалъун жиндаго гьаризе лъалел кьер-кьерал алатал рихьизарун.\nК1иабилеб, «Дир педагогикияб кредо» бут1аялда тарбиячаг1аз балагьаразе бицана щай жидеца педагогасул махщел т1аса бищарабали. Лъималазе тарбия кьей – гьеб к1удияб жавабчилъи ккола. Т1арбияч1ужуялда цебе г1иц1го лъимер гуро бук1унеб, гьеб ккола вук1инесев инженер, врач, политик, г1адатияв хъулухъчи. Кинаб къисмат гьесул кканиги, гьеб бараб бук1уна эбел-инсудаса хадуб тарбияч1ужуялда.\nЗанятие бачунелъул щияй тарбияч1ужуялъ бихьизабуна гьанжесел ц1иял т1алабазда рекъон лъималазулгун гьоркьоблъи батизе, ц1ияб дунялалде гьел лъугьинаризе жидерго бугеб махщел.\nМисалалъе босани, «Лъел къат1раялъул сапар» абун ц1ар лъураб занятиялда Сакинат Г1умаровнаялъ лъималазул лъай-хъвай гьабуна лъел ва гьелъул г1аламаталгун. Гьелда гьелъ лъимал ругьун гьарулел рук1ана жидерго калам бит1ун г1уц1изе, малъулел рук1ана ц1и-ц1иял раг1аби. Гьелдаго цадахъ гьелъ лъималазул к1вар буссинабуна т1абиг1аталъул х1икмалъабазде: бакъ, ц1ад, гьури, гъут1би, т1амхал, щай гьел гъот1одаса гъунел ва гьел гурел суалазе жавабал рагьун.\nМарьям Мух1амадовнаялъ «Маргьа-тарбия кьеялъул гучаб алат» абураб занятиялда лъимал квердеги росун, бит1ахъе гьезухъе рак1 кьураб г1адаб асар лъугьинабуна. Гьелъ лъималазда бич1ч1изабуна маргьабазул кумекалдалъун гьит1иназда гурх1изе, к1удиясул адаб гьабизе ккеялъул, сверухъ ругел къварид гьаризе бегьунгут1иялъул, ккараб мехалда цоцазе х1алае рахъине ккеялъул, цоцазе лъик1лъи гьабизе ккеялъул.\nПат1имат Свелебандибировнаялъ гьит1ичазул пикру г1унт1изабуна мисалал рачун цоцазда гъорлъ лъик1 рук1ине, цоцазе кумек гьабизе, цоцазе рокьизе ккеялде. Гьедин, гьелъ бихьизабуна жинцагоги тарбия рокьигун кьолеб бук1ин.\nКиналго тарбиячаг1азул занятиялъул г1уц1иялъухъ, гьез х1алт1изарулел гьанжесел педагогикиял ц1и-ц1иял къаг1идабазухъ балагьидал, занятие бачунелъул цебе лъураб масъала т1убазабизе к1вей к1унгут1иялъухъ балагьун, гьелдаго цадахъ «Хобби-клуб», «Педагогикияб кредоялъул» х1асилалда жюриялъ т1оцебесеб бак1алъе мустах1икъайлъун рик1к1ана Абакарова Марьям, Шотода лъималазул ясли-ах, к1иабилеб бак1алде яч1ана Г1абдурах1манова Булул, Гиничукь росдал ясли-ахалъул тарбияч1ужу, лъабабилеб бак1 бикьана Мирзоева Сакинатида ва Гайдалова Пат1иматида гьоркьоб.\nБергьенлъи босарал тарбиячаг1азе кьуна г1арцулал сайгъатал ва дандрекъон кколел даражаялъул дипломал.\nКонкурсалда бергьенлъи босарай Абакарова Марьям Мух1амадовна г1ахьаллъизе йиго республикаялъулаб «Лъаг1алил тарбияч1ужу-2016» конкурсалда.\nНух бит1аги, Марьям. Нижер мурад буго гьенисаги бергьенлъигун мун т1адюссин.\nРайоналъул лъай кьеялъул отделалъул методикияб централъул специалистаз, конкурсалъул г1ахьалчаг1аз рак1-рак1алъул баркала загьир гьабулеб буго Хунзахъ №3 «Ласточка» ясли-ахалъул коллективалъе ва хасго заведующая Мух1амадова Пат1иматие конкурс т1обит1изе х1ажатабщинаб ч1езабуралъухъ, киналго шарт1ал г1уц1аралъухъ, гьабураб гьоболлъиялъухъ, рак1 разияб х1алт1иялъухъ.


Cпорт, Январь 13, 2014\nИтни къо 13 Январь 2014\nДагъистаналда лъагIалил спортивиял хIасилал гьаруна\nЛъагIалил ахиралда гIумруялъул киналго рахъазул хIасилал гьарулеб гIадатгIи хIисабалде босун, спортивияб гIумруялъул хIасилал гьарулел руго Дагъистаналдаги.\n«МахIачхъалаялъул Ленинил комсомолалъул цIаралда бугеб ахикь, ХIамид ХIамидовасул спорткомплексалда цебе бугеб дунялалъул чемпион ГIали ГIалиевасе бараб памятникалъул хашаб хIалбихьидал цIакъ ракI къварилъана. Памятник чуричIого батила чанго сон. Гьелъул постаменталъул къанал руго рек-рекун, чемпионасул инсул цIаралъул цо хIарп араб рахъ лъачIого тIагIун буго. ГIалил гьунаралъул даражаялъул памятник гьечIо гьеб». Гьадин бицана журналист Нуриев Нурица нижер мухбир ХIабибов Хучбариде.\nДагьалъ цебе рингалда сакъатлъи ккарав Дагъистаналдаса боксер ГIабдусаламов МухIамад жеги захIматаб хIалалда вуго Нью-Йоркалъул азарханаялда. Сах гьавиялъухъ гьесул цIакъго гIемер гIарац унеб буго, гьединлъиядал гIагарлъиялъ, спортсменаз ва пишацояз гьесул хъизаналъе гIарцудалъун кумек гьабулеб бугилан лъазабулеб буго цо-цо информалатаз.\nГугариялъул тайпабазда гьоркьоб Дагъистаналда кидаго машгьураб букIана эркенаб гугари. Амма дзюдо кватIун гурони лъачIо дагъистаниязда, дунялалда гьеб цIикIкIун машгьураб бугониги. Дагъистаналда дзюдоялъе кьучI лъуна ЛъаратIаса Баркалаев ГIабдулхIажица.\nАнжи жакъа кигlаналде бугеб?\nМахIачхъалаялъул «Анжи» гьеб футболалъул клубалъул хважанин Сулейман Керимовас бичулеб букIиналъул хабар буго тIибитIун буго гьал къоязда. Официалияб куцалъ тасдикъ гьаричIел баяназда рекъон, абулеб буго Дагъистаналдаса бизнесчияс клуб бичулеб бугин «Сумма» компаниялъул хважаинзаби вацал МухIамдовазейин. БитIараб бугищ гьеб баян ва кинал хиса-басиял рукIине бегьулел командаялда жанир гьел харбал уяллъани?\nОлимпиялъул хIаял - тIалъиялъул реклама хIисабалда\nМоскваялде олимпиялъул цIа щун хадусала Amnesty International гIуцIиялъ хъващтIан байбихьана Россиялда инсанасул ихтиярал хвезариялда сверухъ бугеб ахIвал-хIал бихьизабулеб кампания. Гьадин лъазабуна рехсараб гIуцIиялъ гьалкъояз.\nЭркенаб гугари Олимпиадаялде тlадбуссинабуна (видео)\nОлимпиадаялъул хIаязул программаялде тIадбуссинабун буго эркенаб гугари. Гьединаб хIукму гьабуна гьатIан къоялда Олимпиадаялъул халкъаздагьоркьосеб Комитеталъ. Эркенаб гугари рехсараб программаялде тIад буссинабун буго гьениса нахъе реххун бащдаб лъагIалидасан. Олимпиадаялъул халкъаздагьоркьосеб Комитеталда гьаркьал кьолаго гьеб бергьун буго бейсболалдаса ва сквошалдаса.\n«Анжиялъ» хIайранаб лъалкI течIо Дагъистаналда\nМахIачхъалаялъул «Анжиялда» сверун бахъараб ахIи-хIуралъул дандерижи жеги гIодобцун гьечIо Дагъистаналда. Клубалдаса нахъе унел руго цIакъго гIемераб гIарацги кьун гьенире росун рукIарал футболистал. ГIагараб заманалда хъулухъалдаса рахъизе ругилан абулеб буго нухмалъиялъул рахъалдаса жавабиял хIалтIухъабиги.\n«Анжиялда» сверун хIаял\n«Анжиялъул» футболистал ричулел руго ва футболияб клубалъул бюджет дагьлъизабулеб буго – гьединаб хабар баккана 6 августалда къаси. Нахъисеб къоялда лъана гьеб хабар уяб букIин.\nКъо-мех лъикI, Хиддинк!\nМахIачхъалаялъул «Анжи» клубалъул бетIерав тренер Гус Хиддинк гьеб хъулухъалдаса нахъе ана итни къоялъ. Клубалъул нухмалъулез гьесулгун контракт цIигьабуралдаса гIемераб заман букIинчIо. Кинаб ккараб гIилла гьедин ракIалдаго гьечIого голлландиялъул тренерас хъулухъ тезе.


окт 27, 2020 ЖамгIият 24 информ\nокт 27, 2020 Лига Истина 12 информ\nокт 26, 2020 ЖамгIият 50 ПатIимат ГьитIинова\nокт 26, 2020 Экономика 36 ПатIимат СултIанмухIамадова\nокт 26, 2020 ЖамгIият 39 ГIабаш ГIабашилов\nокт 26, 2020 ЖамгIият 35 Нури Нуриев\nокт 26, 2020 Сахлъи 49 Шамай Хъазанбиева\nокт 26, 2020 Спорт 42 Темирхан ХIасанов\nГьал къоязда рагIалде бахъараб эркенаб гугариялъул рахъалъ Россиялъул чемпионат тIобитIана Москва…\nокт 26, 2020 ЦIиял харбал 52 Ашахан Юсупов\n18:43, 27 октября 2020, 28\nСегодня, 27 октября, врио главы Дагестана Сергей Меликов побывал в Дербенте с рабочей поездкой. В…\n18:37, 27 октября 2020, 33\n25 октября подвели итоги полуфинала Всероссийского конкурса «Цифровой прорыв», который…\n18:30, 27 октября 2020, 33\n25 октября в Историческом парке «Россия – Моя история» открылась мультимедийная выставка…\n17:13, 27 октября 2020, 46\nВ историческом парке Махачкалы открылась экспозиция памяти Героя Советского Союза…\nВ историческом парке «Россия – моя история» открыли экспозицию, посвященную 75-летию Великой Победы…\n17:06, 27 октября 2020, 52\nВрио Главы Дагестана поучаствовал в онлайн-конференции по борьбе с незавершённым…\n26 октября прошла онлайн-конференция на тему «Борьба с незавершенным строительством как драйвер…\n14:40, 27 октября 2020, 134\nПо данным Дагстата, мониторинг цен на потребительском рынке региона на 19 октября текущего года…\n13:58, 27 октября 2020, 139\nВ Российской Федерации начался первый процесс о геноциде народов Советского Союза\n11:45, 27 октября 2020, 183\nРешение временно исполняющего обязанности Главы РД Сергея Меликова по по усилению меры по…\n10:48, 27 октября 2020, 186\nВ соответствии с Постановлением Роспотребнадзора всё население РФ обязаны носить маски, при…\nЖакъасеб къоялъул къваридаб сарин...\nГьедин абун ругьунлъун руго нилъ. Мурадис Салимхановасул тIехьалъе гьел рагIабаздалъунцин бажаруларо къимат кьун. Абизе бегьила, гьениб баян гьабулеб бугин жакъасеб къоялъул биялъ белъараб, магIилъ къаламги ччун хъвараб, чанги хъизамазул къисмат бульдозералъ чIинтIараб хIакъикъатин абун.\nИсана январь моцIалда 105 сон тIубала физикиялгун математикиял гIелмабазул кандидат, философиял гIелмабазул доктор Халил МухIамадович ФатагIалиев гьавуралдаса.\nВторник, 28 января 2020 11:24\nГьобол вачIунареб къо бачIунгеги\nНилъер щивасул буго гIумруялъулги гIадамазулги тIехь.\nВторник, 28 января 2020 09:57\nСтатус гьечIолъиялъул квалквалал\nХасавюрт районалъул гочинабун гIи-боцIи хьихьизе кьун рукIарал ракьазда буго ЛъаратIа районалъул росабалъа рачIарал гIадамаз гIуцIараб Журмут росу. Гьеб росдал гIадамазе гIумру-магIишат гьабизе ругел захIмалъабазул, жамагIаталда церечIарал масъалабазул, тIуразе кколел суалазул хIакъалъулъ бицун, нижер мухбир Нури Нуриевас гара-чIвари гьабуна рехсараб росдал бетIерасул ишал тIуралев ва гьеб росдал СПКялъул председатель МухIамад МухIамадовасулгун:\n- МухIамад, росдае кьураб Журмут абураб берцинаб цIар киса бачIараб? Чан чияс гьениб гIумру гьабулеб бугеб, щиб миллаталъул чагIи гьел кколел?\n- Цебе гьаниб букIана 40-45 цIараки, ай дагьа-макъал чагIаз гIумру гьабулеб лъаратIисезул хъутан. 1990-1995 соназда гьанире гочун рачIана ЛъаратIа районалъул Гъерел, Бетелда, Гъоркьнол, ГорцIноб ва Улгеб росабазул гIадамал, гьез гIуцIана росу. МагIарухъ тIадехун рехсарал росабазда цебеса эхебе чвахулеб буго Журмут гIор. Киналго разилъун, гIагарал росабазулгун гьоркьоблъи-бухьен тIечIого букIиналъеян, нижеца росдада лъуна Журмут абураб цIар. Росулъ буго 280 цIараки, гIумру гьабун вуго 1300 чи.\n- Колхозалъул бакIалда гьаниб СПК гIуцIун бугоха…\n- Цебе гьаниб букIана районалда бищунго бечедазул мухъилъ рехсолеб букIараб Ленинил цIаралда бугеб колхоз. Гьелъул букIана анлъазаргоялдаса цIикIкIун гIи-цIцIани, 170 бечIчIулеб гIака, бекьулеб ракьул 480 гектар, харибакIазул 700 гектар, 1800 гектаралда гIалах, складал, МТФ, ОТФ ва гIемераб техника. ГIезарулаан могьолал культураби, хъарпуз, люцерна… Колхоз биххараб 2003 соналда, росдал щибаб цIаракиялъе кьуна бекьулеб ракьул 1,5 ва харибакIалъул 1,5 гектарал. Гьеб соналда колхозалъул бакIалда гIуцIана СПК. Цебе колхозги, гьанже СПКги ккола тIадехун рехсарал росабазул магIишатал цолъун гIуцIараб.\n- Росдал гIадамазул аслияб магIишат щиб кколеб, сундаса бетIербахъи гьабун гьел ругел?\n- Гьезул аслияб магIишат ккола гIи-боцIи гIезаби. Жалго бетIергьанал чагIазул буго бакIалдаго хьихьулеб 800 чIегIерхIайван ва 1200 гIи-цIцIани. Гьединго гьез гIезабула пихъ, овощал, руго бича-хисиялда ва ралел бакIазда хIалтIулел чагIиги.\n- СПКялъул председательлъун хIалтIулаго, щиб гьабун бажарараб духъа?\n- СПКялъул буго ракьул 2140 гектар, гьелдаса 408 гектар ккола бекьулеб ракь. Ижараялъул къотIи-къаялги хъван, росдал 280 магIишаталда гьоркьоб бикьун буго гIалахги, бекьулеб ракьги. 40 гектаралда рекьула могьолал, 20 гектаралда гьабун буго бахча, 134 гектаралда хьан буго суданка, 32 гектаралда цIоросаролъ, лъабго гектаралда охцер ва помидор, хутIараб ракьалда – люцерна.\nХаслихъе Гъизляралъул базар овощаз цIун букIуна, гьединлъидал гьениб нижерго бачIин бичизе ккола цIакъ учузаб багьаялда. БачIин гIезабиялдаса захIмат буго гIадамазе гьеб бичизе.\nСПКялъул буго 980 гIи-цIцIани, 194 чIегIерхIайван, гьезда гьоркьоса 105 бечIчIулеб гIака ва хадур гIолел жал.\nСПКялда хIалтIулев вуго хIукуматалъе налог кьолев анкьго чи: кIиго доярка, кIиго вехь, кIиго тракторист ва дун – председатель.\nАхираб кIиго соналда жаниб дихъа бацIцIун бажарана магIишаталда жанисан унеб каналалъул 15 километр ва 12 километралъул сангар. Гьединго кьолболъа рахъана хIухьдул ва бацIцIад гьабуна ракьул 10 гектар. Гьелъул хIасилалда бекьулеб ракьалда, харибакIазда ва гIалахазда гIураб къагIидаялда чIезабуна лъалъалеб лъим.\nРакьул хважаин ккола ДРялъул Мулкалъул министерство. Гьелъ нижее изну кьоларо росулъ КФХ гIуцIизе. Гьединлъидал СПКялъ хIисабалде росула жалго бетIергьанал магIишатал ва гьезухъа хIукуматалъе бакIарула ижарахIакъ.\n- ХIукуматалъул кумек щолищ СПКялъе?\n- СПКязе кумек гьабиялъул мурадалда хIадурарал гIемерал проектал-программаби руго ХIукуматалъул: мелиорациялъе, гъутIбуздасагун хъархъаздаса ракь бацIцIиналъе, пиринчIалъул чекал хIадуриялъе, ахихъанлъиялъе, гIухьбузул рукIа-рахъин лъикIлъизабиялъе, артезианалъул лъим бахъиялъе абун. Амма хIукуматалдаги СПКяздаги гьоркьор руго Росдал магIишаталъул управлениял (УСХ). Гьез жидеего босула рехсарал проектазе биччараб гIарцудаса 50 процент.\nРайоналъул росдал магIишаталъул управлениялъул аслияб хIалтIи ккола ижараялъе кьураб ракьалъухъ, каналал рацIцIиналъухъ, лъалъалеб лъехъ гIарац бакIари, гьезухъа СПКязе щолеб кумек щибго букIунаро.\n- Токалъул, газалъул, нухазул рахъалъ гIадамазул кинал гIарзал ругел?\n- Бабаюрталъул токалъул сетазул хIалтIухъабазул аслияб иш ккола нижехъа гIарац бакIари. ГIадамазул гIемерал гIарзал руго, бухIараб токалъухъ гIарац кьуниги, 20-30-50 азарго гъурщиде гIунтIун гьез тIад гIакIаби къотIулел ругилан.\n2019 соналда бачана 50 цIаракиялде газ, хутIаразул минаби газалдалъун хьезариялъе хIалтIи гьабулеб буго.\nРосдал жанисел нухал гьаруна ва къачIана жамагIаталъ, къватIисан нухал гьариялъул иш Бабаюрталъул ДЭПалъ хадуб бехъерхъун тун буго.\nРосдада аскIоб буго щуго артезианалъул буругъ, гьениса бачIуна гьекъезе ва лъалъазе жамагIаталъе гIураб лъим.\n- Росдал гIолохъабазул щиб хIалтIи бугеб? Гьекъел-мехтелалъул хIасилалда гIадлу хвезабиялъул хIужаби рукIунищ?\n- Контрактникал хIисабалда, нижер росулъа гIемерал гIолохъаби рагъулаб хъулухъалда руго. Росулъ ругезул руго жалго бетIергьанал магIишатал, гьез гьарула СПКялъул сезоналъулал хIалтIаби.\nГьекъел-мехтелалъул, наркотиказул, цIогьалъул гIарзни киб гурин, хъалиян цIалев чи росулъ гьечIилан абизе бегьула. Гьеб ккола исламалъул баракат.\n- Росулъ хIалтIаби гьарулаго, дуце лъиде мугъчIвай гьабулеб?\n- Гьаб зонаялда ругел ЛъаратIа районалъул росабазул хехаб кумекилан абула ГIумаров Муртузида. Республикаялъул ва районалъул идарабазухъе ун, жамагIатазул бокьараб къваригIел тIубазабула хIалчIахъадица. КъваригIараб бакIалда цере рахъунел росдал жамагIатчагIи ккола Имамов ТIагьир, ГIумаров КъурбанмухIамад, ГIалиев АсхIабгIумар, ГIалиев Юсуп ва МухIамадов МухIамад.\n- Хъутабазда лъугьарал росабазул жамагIатазул лъугIиго гьечIеб гIарз буго росабазул статус гьечIолъиялдалъун жидее гIемерал квалквалал рукIунин абун…\n- Гьелъул бищунго кIудияб квалквал буго дие. ЖамагIаталъул гIи-боцIул къадар тартибалде бачине кIолеб хIал гьечIо. Масала, низамалда рекъон, цо гIака кваназе къваригIуна гIалахалъул цо га, жакъа росдал 800 гIакаги гьезул бачалги (гьанир киданиги гьеб къадаралда гIачи рукIинчIо) кваналел руго 460 гектаралда.\nГочинабулеб гIи-боцIухъанлъиялъул ракьалин абун, цIакъ мукъсанаб гурони кумек щоларо районалъул ва республикаялъул хIакимзабазухъа, хасго токалъул, нухазул, лъел масъалаби тIуразаризе тIадал хъулухъчагIазухъа. Къокъго абуни, нижер зона хIукуматалъ рехун тун буго.\n- Росу къачIазеян абун хIукуматалъ биччалеб гIарац букIунагури…\n- Зонаялъул росаби къачIазе биччараб гIарац гьанибе щоларо, гьеб уна ЛъаратIа районалда ругел нижер росабазул администрациязде. Дол росабазул бутIрузухъа нижее щибха щвелеб? Нижее щолеб жо букIуна рищиязда цебе депутатлъиялде вихьизавурав бечедав кандидатас кьурал гъурщал. Масала, арал рищиязда цо кандидатас нижер росдал школалъе кьуна 300 азарго гъурущ.\nНижер росабазе статус щвеялъе ЛъаратIа районалъул администрациялъ килщида килищ кIутIулеб гьечIо. Рищиязда гьаркьал кьезе гурони, лъозие ниж къваригIунаро.\nГочинабулеб гIи-боцIухъанлъиялъул ракьалда ругел росабазул статус чIезабуни, нижер гIадамазул гIумру-магIишат лъикIлъизе буго киналго рахъаз. Жакъа ниж ккола нелегалазул статусалда ругел чагIи. Масала, гьанив гьавурав ва 50 соналъ гьаниб гIумру гьабун вугев дир рукъалъул я «зеленка» гьечIо, я рукъалъул книжка гуро, гьединлъидал, законалда рекъон, бокьараб мехалъ дун рокъоса къватIиве ва росулъа нахъе гъезе бегьула.\nPS. Гьебго хIалалда буго гочинарун гIи-боцIи хьихьизе кьурал ракьазда гIун бачIунеб нусгогIан росулъги ахIвал-хIал. РакIалде ккола гьеб ахIвал-хIал рукIалиде бачIинабиялъе республикаялъул нухмалъиялъ тадбирал ургъилин.


продам шиншиллу Харьков UA\n250.00 грн. продам шиншиллу Харьков\n⭕ Продам шиншиллу 3 года,мальчик вместе с клеткой .Продаю в связи с бронхиальной астмой.\nТелефон ✆ 063 471 5722\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Ноябрь 1, 2020 200.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Ноябрь 1, 2020 150.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 26, 2020 100.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 23, 2020 70.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 19, 2020 25.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 15, 2020 20.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 15, 2020 500.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 15, 2020 400.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 13, 2020 300.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 8, 2020 200.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 8, 2020 250.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 6, 2020 100.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Сентябрь 27, 2020 250.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Сентябрь 12, 2020 100.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Сентябрь 10, 2020 1.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Сентябрь 6, 2020 30.00 грн.


Шамил Имам ва шайих ГIабдурахIман-хIажи\nШайих ГIабдурахIман-хIажица Дагъистаналъул 4-билев имамлъун жиндир вас МухIамад-хIажи лъазавулев вуго. М.Шагьбановас бахъараб сурат.\nЦIияб тарихияб документ батун буго\nЖиндир заманалда нижеца чанги нухалъ бицен гьабуна Сугъралъа кIудияв шайих ГIабдурахIман-ХIажиясул хIакъалъулъ. Масала «Сверизабураб тарихалъ мекъаб тарбия кьола» абураб макъалаялда.\nГIабдурахIман-ХIажи вукIана Шамил имамасул цересел гIакълучагIазул цояв. Имамас гьесул гьабулаан кIудияб адаб-хIурмат. Гьелъие нугIлъи гьабулеб буго цо гьадинаб лъугьа-бахъиналъги. 1842-1843 соназул хIасалил ахиралда, жиндирго ишцоялгун цадахъ, гьездаго гьоркьов ГIабдурахIмангун Шамил Гъазигъумекияв щулалъи ккун чIун вукIана. Цо сордоялъул кватIараб гIужалда, ракIалдаго гьечIого, гIурусазул аскарияз гьенибе тIаде гьужум гьабуна.\nКутакалда тIаде гIарадаби кьвагьиялъ Шамилил рагъухъаби, Къарахъа МухIамад ТIагьирица абухъего, «рихха-хочун ва бихьинал хIамул киниги рахъ-рахъалдехун тIурун ана». Хъалаялъур хутIана гIицIго кьижун рукIарал рагъухъаби. ГIалимзаби ГIабдурахIман-хIажи, Шагьмардан ва Шагьулав гIурусазухъе асирлъуде ккана ва Тифлисалде ритIун ана. Гьениса балъго битIун бачIараб кагътида ГIабдурахIман-хIажица имамасда гьикъулеб букIана, рецIелги кьун, жал нахъе тIалаб гьабизе бокьунгутIи гIадаб хIужалъун рикIкIине бегьулебищилан.\nГьеб заманалда Шамилихъги асирлъуда вукIана гIурусазул кIиго офицер. ГIабдурахIман-хIажил кагъат цалидал Шамилица абуна: «Цо-цояз дир ракI чIезабула гьав кIиго начальникасухъ гIурусаз дир вас Жамалудин хисизе вукIиналда, цогидаз абула гьезухъ гIемераб гIарац щвезе бегьулилан. Амма тIокIкIараб гIакълуялъе гIоло диего бищунго гIалимзаби хириял руго. Дие рекIее къабуллъуларо гьав кIиясухъго вас хиси, хIажат гьечIо гIарацги. Амма пайдаяблъун букIинилан ккола цо дагьаб заманалъ нилъее гIалимзабазул ургъелго гьечIеб гIадаб ххвел гьабун чIани».\nХеккого имамас хабар битIана гьединаб хиса-басиялъе жив разияв вугилан. Амма гIурусазул командованиялъ жаваб бачIана кIиго офицерасухъ гIицIго цо гIалимчи гурони хисизе жал разиял гьечIилан.\nГьеб мехалда Шамилица лъазабуна: «Капурзаби гъанкъизе рес щвеялдаса цIикIкIун дун разияб жо щибго букIунаро. Биччанте жанир тIамуразе гьез бокьараб гьабизе, бокьани хIатта хьагинир гьализаризе бегьула». Ахиралдаги пачаясул командованиелъе хIажатаблъун ккана Шамилил шартIазда разилъизе.\nАна санал. Гьале 1859 соналъул 25 августалда живго Шамил-имам гIурусазул кверде ккун хутIана, пачаясул аскарияз Гъуниб бахъун хадусала. ГIабдурахIман-ХIажиясул рес букIинчIо кIудияв имам хвасаргьавизе. Нижехъе щвана шайихас Шамилие доб къоялъ хъвараб назму.\nГIажамалъ хъвараб гьеб хъвай-хъвагIай нижеца кьолеб буго кириллицаялде буссинабун.\nГIабдурахIман-хIажица квералъ хъвараб назму\nАллагьасул гIадатал лагъасул хIал бихьулеб,\nСурараб къварилъигун заманаялъ кIвекIулеб,\nЦинги хадуб гIатIилъи тамашалъун бачIуна.\nГIакълу камилав лагъас балагь гьудуллъун ккола.\nБачIун рокъоб рештIани, тахида тун хьихьула.\nЧорходехун лъугьани – шукру гьабун цIунула.\nЧан вали, чан авараг балагьалда тIамурал,\nХадуб гIатIилъи гьабун, Бичас рази гьарурал,\nХадуб йусру гьечIого гIусру бачIунаребин.\nКъуран, хIадис, нугIиму сабру камил гьабеян.


Кукам — Википедия\nперенаправление Шаблон:МацӀ+az) росулъ гIумру гьабула 2 азарго чияс. Гьел ккола магIарулал. Кукам тоцIебесеб нухалъ тарихалда рехсолеб буго ХVII гIасруялда. Амма хазахъазул (гуржиязул) тарихиял хъвай-хъвагIаязда рехсолеб буго Ганготи абураб росу. Цо-цояз гьеб рикIкIуна гьеб Кукамлъун. Кукам абураб рагIи буго бол мацIалда коком (гІурус. слива).\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Кукам&oldid=16469»


Кьурулъан чвахулеб чабхил иццул сас\nАшахан ЮСУПОВ, КьилимегIер-Гьонода- МахIачхъала\nКьилимагIарде гьабураб сапаралъул ялъуни, кьурул сирталги квегъун, магIарде лъим бачараб куцалъул хIакъалъулъ репортаж.\nЖакъа бицине буго бацIцIадаб магIарухълъи гъорлъ бессараб сапаралъул хIакъалъулъ. Коронавирусалъул цо рагIи гъорлъ букIине гьечIо гьаб макъалаялда. ГIела, чIалгIана, бадиса баккана «коронаги, пандемияги, карантинги», авалги-ахирги биларал гIорхъичIваял лъазабурал къоялги. ТIокIаб бицине жойищ нилъер гьечIеб? КигIан бокьаниги буго. Доб лъималазул кочIолъ гIадин: «Бакъ щун, щоб ккун, щобда гIачи гIергIедун, гIодор бачал мимидун» буго росабалъ гIумру. КьилимегIералъул аххалъуда буго дир Гьонода росу. Гьеб бихьула росдал бокьараб авалалде рилълъун хал гьабуниги. Я свак, я макьу лъаларев залимав нартав гIадин буго гьеб гIасрабаз эхетун. Щай дица хас гьабун гьеб мегIералъул бицунеб бугеб? Гьенибе сапар бухьун букIана гьал къоязда. Цадахъ вукIана анцIила щугониги чиги. Гьонода росдал бегавул ГIамирханил МухIамадил (ХIажиев МухIамад) бетIерлъиялда гъоркь рахъун рукIана ниж къватIире.\nКьилимагIардаса гIодобе чвахулеб иццул лъим, жамагIаталъул боцIуца гьекъезе, магIарде бачине хIукму ккана гьесул.\nРогьалил как ахIарабго къватIире рахъана ниж. МугIрул карандаса эхеде, гъуждузда баччун шлангазул гуригун ххаризе, узухъда, бигьаго букIинчIо. Амма гьеб букIана захIматаб нухлул байбихьиялъул гIицIго цо бутIа.\nКьилимагIарде щвезе ккани, цин бахине ккола гьелда гъоркьа бугеб гъваридаб кIкIалахъан унеб сухъмахънух. Щибаб соналъ гьениса уна риидалил мучIдузде гIи-боцIи. БоцIи гебегун ине бегьулел гIадал хIинкъарал бакIалги рукIун, гъоркьиса жамагIаталъул чанго чиги ун, кIварабгIан гIатIид гьабун букIана гьеб нух. КIкIаламухъ цIун буго КьилимагIардаса гирун бачIараб гьецIо-гъегъалъул. Бащдаб нухги тун, кIкIалал гъварилъуде щварабго, рагIизе бегьула ганчIазда гъоркьан чвахулеб лъарал хъуди. Абула гьеб лъар КьилимегIералъул тIогьиса чвахулеб лъедасан лъугьараб бугилан.\nГъоба гъоркьа бихьула Шамил районалъул Гъогъолъ росу. КIкIалахъан ххарун, гъоркьа тIаде рачIунаго, батула гIисинрохьалъ бахчараб мугIрул габурлъи гIадаб бакI. ЦIакъ берцинал махигъутIбуз берцин гьабун буго залимаб кьурул хIатIааххалъи. Рохьил расалъудасан унаго батула цIакъ цIорораб ицц. Гьелдаса цIорораб мугIрул иццул лъим дица жеги гьекъечIо. Чанго нухалда хIухьбахъиги гьабун, ахирги ниж рахана РажихотIа абун цIар бугеб майданалъул рагIалде. Гьениб къайиги чIван, щибаб соналъ бугъбузе вехьлъи гьабун рукIуна, тIадехун бицен гьабураб Гъогъолъ росулъа гIолохъаби.\nКьижун букIараб ицц борчIизабуна\nРажихотIе ниж щвараб мехалъги чIегIерал накIкIал рукIана тIад роржанхъулел. Квана-гъанан хадуб нахъойги нухда рахъана. КьилимегIералъул залимал парсал рихьулел рукIана, квер гIунтIани, аскIоре щолилан ккараб манзилалда гIагарлъухъ. Амма гьенире рахине ккани, жеги микьабилебги гIетI тIезе ккола, хасго тIоцебе гьенибе гьабулеб сапар бугони.\nНухда нижеда ратулел рукIана тIела-тIелал гьарун кваналел, РажихотIа рукIарал бугъби. Рииялда жаниб чанго нух бала гьез КьилимегIералъул парсахъе, гьениб гьарзаго бижараб херги, бакъ багIаридал регизе гьогьомал нохъалги руго. РажихотIе ритIарал бугъби лъикIго кьаралъун рачIунин, разиго рукIуна гьезул бетIергьаби, амма рагъулаго кьурулъа гъоркье рехун гьел хварал хIужабиги камуларо.\nУнкъабилеб парсида тIаса буго залимаб цоги кьурул гIус. Дидаги абулеб батараб цоги цIар буго гьелда ТIасарокьбия абун. ТIасарокьбиятIе тIаде ине ккани, мун ххаризе ккола битIахъе кьурул карандаса эхеде, болъо-къоно гIадин лъугьараб, хIинкъараб сухъмахънухалъ. ХIинкъарабилан кканиги, гьедин цIакъго захIматаб нух гьечIин гьенибейилан абула гьенире рахараз. Гьениб тIаса буго Шамил имамас бан букIараб гьитIинабго мажгиталъул хутIелги.\nгьацIул гахI бугеб\nБуцрал лъим гьекъезе\nТIасарокьбиялда цебе буго нижеца лъим бачараб иццги. Гьелда абула Буцрал иццилан. Жаниб хIариги ккун гьитIинлъун батана нижеда гьеб. Жаниса бацIцIадги гьабун, тIокIкIараб гьелъул лъеда хIохьбайдал, цаби цIунцIудизе гьаруна цIороялъ.\n«Гьадин гIадада кьурулъе бецIцIулеб букIинегIан, мун, мацI лъалареб боцIул къеч хьезабулеб гъоба гъоркьа лъикI», -илан тамахго кIалги гьикъун, шлангалъул кIал иццул хIоринибе ккезабуна ГIамирханил МухIамадица. Кьурул квенчIелидаса гъоркьеги бачун, шлангазул гури ана парсихъа гъоркье биччан.\nЛъабабилеб парсихъан добехун гьеб цIазе хIадурго чIун рукIана гIолохъабазул цоги къокъа. Халатаб манзилалъ цIазе ккана гьел росдал магIарде тIаде ралагьараб бакIалде щвезегIан. Кьурул карандеги рахун лъим бачунел нижеда тIад тIавап гьабулел рукIана цIумал. Гъоркьа гIисинал тIанкIазде сверун рихьулаан гIалахалда кваналеб гIи-боцIи. Будунас ахIулеб какил гьаракь гIажаибго роцIцIун рагIулеб букIана мугIрул тIогьибе.\nКъаде кваназе гIодор чIараб мехалъ чIей букIинчIо бегавуласухъе кIалъан рачIунел чагIазул. ТIоцеве кIалъан вачIана гьесул инсулго вукIарав, цIакъ гьесие къиматав гьобол, Гъогъолъ гIумру гьабун вугев ГIабдалилмухIамадил АхIмад. Гьесул умумул ккола КIуядаса. Сверухъ ругел росабалъ, хасго нижер Гьонодаги, кIудияб къимат буго гьесул. «КьилимагIардеги вахун, лъим гъоркье бачарав чи цохIо мун гурони ккечIо», -ян велъулев рагIулаан гьев, видеобухьеналдасан кIалъалелъул.\nАмма гьесул каламалда жаниб разилъиги бихьулеб букIана. Гьесдасаги цIакъ разиго вукIана дун гьеб сапаралдаса. Дида киданиги ракIалде ккелароан ралъдал гьумералдаса 2425 метралъ борхалъуда бугеб кьурулъеги вахун, шлангаз гьениса гъоркье лъим бахъулеб гвавулъе ккелилан. 1500 метралъул манзилалда кьурулъа гIодобеги бачун, гIансигIан цIорораб иццул лъим боцIи кваналел мучIдузде чвахизабуна росдал бегавул ГIамирханил МухIамадил хIаракаталдалъун.\nИсана кIиябго сон буго гьев росдае нухмалъи гьабизе ккаралдаса. Гьеб кIиябго лъагIалида жаниб чанги пайдаяб хIалтIиги гьабуна жамагIаталъе. Росулъ машина хьвадулел шагьранухазде бетон тIеялдаса байбихьана гьес жиндирго хIаракатчилъи. Къокъабго заманалда жаниб лъабго миллионалъул багьаяб бульдозерги бакIарана росулъе. Турун рукIарал токалъул хIубалги хисана, цIияб токалъул трансформаторги лъуна чанго авалалде ток бикьулеб бакIалда. Гьанже росдал лъел мухъ кьучIдасанго хисизе хIадурлъи гьабулевги вуго. Гьединго шагьранухдаса росулъе щвезегIан бугеб 5 километралъул манзилалда хъил тIезе ресал ралагьулевги вуго. Гьеб кинабго хIалтIи буго 25-ялдасаги цIикIкIун соналъ хъулухъалда рукIаниги, гьесда цере рукIаразухъа гьабун бажаричIеб, кIиго лъагIалида жаниб гьес гьабураб жигарчилъи. Гьев гурев батIияв чи КьилимагIарде лъеда хадув вахине вукIиналдаги кIудияб щаклъи буго дир. Амма гьев вахана.\nЖамагIаталъул газа кьурда рекIунилан цIакъ щулияб кици буго умумузул. Гьеб ритIухъ гьабуна МухIамадицаги КьилимегIералъул тIогьивеги вахун.\nПрочитано 382 раз\tПоследнее изменение Воскресенье, 14 июня 2020 20:11\nДругие материалы в этой категории: « Батила гьаб хIакъикъат, цIунизе ккела низам\tДаруял иццазул къисмат »


Ирсалъе тараб хазина\n«Гьев вукIана къуватав инсан…»\nДагъистаналъул миллияб музеялда наиб ХIажимурадил къайи\nМахIачхъалаялда бугеб ДРялъул миллияб музеялда цIунун ругел Лев Толстоясул къисаялъул машгьурав багьадурасул рагъулал байрахъазулги, какикьтIамалъулги, цIарагIалъулги буго хасаб тарих. Гьелда бухьараб буго Дагъистаналда музей гIуцIиги.\nМузей гIуцIизе ракIалде ккана XIX гIасруялъул ахиралда Дагъистаналъул рекIаразул полкалъул штаб-лекарь И. С. Костемеровскиясда. Гьес гьеб ишалъе харжги гьабуна 2779 гъуруш.\nДагъистан областалъул рагъулав губернатор С. Вольскиясул буюрухъалда хъван буго: «Дагъистан областалъул экономикияб цебетIеялъеги гIадамазул яшавалъул материалияб рахъалъеги халкъияб устарлъиялъул кIудияб кIвар бугеблъи хIисабалдеги босун, гьеб иш хехго тIубазе кколеблъун бихьана бакIалъулаб нухмалъиялда», - абун. Музеялъе кьуна губернаторасул минаялъул цо бутIа. ГIадамазги музеялъе кьуна гIемерал тIагIелалгун алатал. Гьедин бакIарана 283 экспонат: кIазалги, станокалги, халича-тIансабиги, цIулал тIагIел-алаталги, хьиталги, ярагъги, сураталги ва цогидабги.\n1917-1920 соназда букIана музеялъул хIалкъараб заман, тIагIана гьенир рукIарал экспонатазул гIемерисел. ХутIарал росана цIияб бакIалде ва ракIалда букIана гьезул кьучIалда «Дагъистаналъул халкъияб музей» гIуцIизе, гьелъие нухмалъи гьабизе ахIун вукIана академик Н. Я. Маррил хIалтIухъанлъун вукIарав художник С. А. Полтарацкий.\nБукIинчIо музеялда кьучIаб хъаравуллъи, дагь рукIана экспонатал, камулароан цогидал масъалабиги. Гьединлъидал бажарулеб букIинчIо музеялъул хIалтIи камил гьабун. Гьелъул хIасилалда музей гочана республикаялъул тахшагьар Петровскиялде (МахIачхъала), гьеб заманалде гьенирего гочун рукIана Дагъистаналъул хIукуматалъул идарабиги. Амма кватIичIого музей къана. Гьеб рагьиялъул суал цIидасанги борхана 1923 соналда. Гьеб соналъул ноябралда гIуцIана Дагъистаналъул музеялъулаб комитет – «Дагглавмузей». Гьелъул председательлъун тIамуна ГIалибег Тахо-Годи. ХIадурана музей гIуцIиялъул планги, гьелъул отделазда экспонатал ракIариялъул программаги. Дагъистаналъе кIвар бугел экспонатал ратана Москваялъулги, Типлисалъулги, Пятигорскалъулги ва цогидалги шагьаразул пачалихъиял музеязул фондазда. Гьабуна гьезулгун хIалтIи, ва Дагъистаналде тIадруссинаруна къиматал алатал: ярагъ, байрахъал, художниказ рахъарал суратал, фотосуратал ва цогидабги. Гьелдаго цадахъ ракIарулел рукIана экспонатал республикаялдагоги. ГIадамазухъа гьарунги, ричун росунги, цIезаруна музеялъул отделазул фондал. Масала, Дагъсовнаркомалъул хIалтIухъан ХI. МухIамица музеялъе сайгъат гьабуна хвалченги тункIил хер балеб къвачIаги, Д. Павловас (музеялъул директор) – гиназ Г. Гагариница рахъарал суратазул альбомги Шамил имамасулги гьесул хъизамалъулги гIумруялъул хIакъалъулъ бицунеб 18 литографияги, ГI. Тахо-Годица – къимат тIокIаб Къуръанги Кавказалъул рагъул заманалъул документалги, доктор Ю. Клычевас – гIарцул накъишал тIад рекьараб хвалченги «волчок» абураб тайпаялъул ханжарги. Экспонатал ракIариялъулъ кIудияб бутIа лъуна Дагъистаналъул Совнаркомалъул председатель Жалалудин Къоркъмасовасги. Гьес музеялъе сайгъат гьабуна Шамил имамас хъвараб 10 кагъатги, некIсияб таманчаги, наиб ХIажимурадил букIараб какикьтIамги, хулжалги, кIиго гъадарогун гулгунги. Гьел экспонатазул цо-цоял тIагIана музеялдаса.\nРехсарал экспонатазда гьоркьоса бищунго бер тIаде цIала какикьтIамалъ. Гьеб буго кьер-кьерал расенал тIад угьараб ва меседил куназ накъищал рахъараб гьитIинабго тIанса. КакикьтIам сверун гIурччинаб къатипаялда тIад меседил куналъ угьун руго хурдулги тIугьдулги. Гьезул жанисеб рахъалда багIараб кьералъул ххамалда тIад угьун руго хIанчIигун тIугьдул. Дагъистаналда меседил куналъ угьарулел устарзаби рукIана Ругъжабги, Хунзахъги, ЧIохъги, Кубачирги, Гъази-Гъумекирги, Губденалдаги, Эрпелирги, Ахъсаялдаги, Жунгуталдаги. Дагъистаналъул музеялда руго меседил куналъ угьарал гIемерал экспонатал, гьезда гьоркьоб цониги гьечIо ХIажимурадил какикьтIамгIан берцинабги тарихиябгун искусствоялъул рахъаз къиматабги асар.\nКакикьтIамалъул гъоркьияб рахъги буго биццатаб хамил гьабураб. Гьелда тIад угьарал расенал рилъ-рилъун руго бакI-бакIаздаса. XIX гIасруялъул ахиралда гьединал какикьтIамал рукIунаан гIицIго бечедал чагIазул рокъор: ханзабазулги, шамхалазулги, бегзабазулги. ГIумруялъго сапаразда, рагъазда, кодоб ярагъгун, чода рекIун вукIарав ХIажимурадил букIинчIо абизегIанасеб бечелъи. Гьединлъидал гьеб какикьтIам наибасе щун букIун батила лъица бугониги кьун. Гьединго какикьтIам щвезе рес буго Жунгут росдаде гьабураб гьужумалда гIахьаллъулагоги. Гьебмехалда наибас хъамун йикIана Жунгуталда гIумру гьабун йикIарай АхIмад-хан Мехтулиясул лъади-къоролай НухI-бика. ХIажимурадил гьалмагъзабазе гьениса щвана гIемераб давлаги (ханзабазул рокъоса ретIелги, цIарагIги, ярагъги). Хадубккун, гIемераб гIарацги босун, ханасул къоролай эркенги гьаюна. Рехсараб какикьтIам щвезе рес буго Уллу-Буйнак росдаде гьабураб гьужумалъул хIасилалдаги. Гьениб гIумру гьабулеб букIана НухI-бикал вацгIал Шагьвалица. Жиндир яц хъамарав наибасда ццим бахъарав Шагьвалица гьадин абун букIана: «Кутул щолареб гьороб эркенго хьвадулел рукIуна гIункIкIал. Гьелда релълъараб буго, жал цIунизе бажарулел бихьинал гьечIеб бакIалдаса руччаби хъамиги. КIудияв бахIарчиян абулев ХIажимурадида рекъон гьечIо гьединаб иш гьаби». Наибасда хъинтIичIого рукIинищха гьел рагIаби! Гьев ана Уллу-Буйнакалде. Шагьвалил рукъ хъамал гьабуна, гьев живго чIвана ва хъамуна гьесул лъадиги васал-игизалги. Сапаралдаса сардилъ тIадвуссунаго, ХIажимурад ккана гъоркьчIелалда тIаде. Гьениб ккараб рагъулъ чIвана гьесул байрахъулав. Муридасул чоде яхинаюн йикIарай Шагьвалил хъизанги лъутун ун ятана. ЛъагIелгун бащдаб гьоркьоб индал, Шагьвалил хъизаналъ гIарацги кьун, рокъоре тIадруссинаруна жиндир васалги.\nКин Къоркъмасовасухъе ккарал ХIажимурадил алатал? Гьелъул хIакъалъулъ баянал гьечIо.\nМузеялда буго ХIажимурадил кIиго рагъулаб байрахъги. Цояб – хъахIаб кьералъул, кIиго бегIераб рагIалги бугеб (137х93), кIиябго рагIалалъул тIогьиб букъун буго багIараб кьералъул ххам. Байрахъ гьесул байрахъуласухъа бахъун букIана 1844 соналъул тIоцебесеб июлалда генерал М. Аргъутинскиясул къокъаялъулгун ккараб рагъулъ рехсараб къокъаялда гъорлъ рукIарал Гъазигъумекдерилги Кюриялъулги милициялъул аскарияз. Гьелда тIад буго гьадинаб хъвай-хъвагIай: «РахIмуяв, цIоб гIатIидав Аллагьасе гIоло! Аллагьасукьа кумек ва хехаб бергьенлъи, реццалъулги тIадегIанлъиялъулги БетIергьан. Аллагьасул цIаралъе гIоло, бищун лъикIаб цIарги – гьесул цIар. Анищабщинаб щоларо бихьинчиясе. ЦIукIалъиялъ хвасар гьавуларо гьев, бахIарчилъиялъ чIваларо. Дур хIалкIолъиялдалъун, Аллагь! Ва Аллагь! Гьабе кумек бусурбабазул боялъе гучаб кумекалдалъун ва, дур хIалкIолъиялдалъун, рагье гьезие хIакъаб бергьенлъи, Къудратав, щайгурелъул мун вуго Къудратав. Кинабго буго ТIадегIанав, Къудратав Аллагьасул кверщаликь. ЦIигьабуна 1260 с. (1844 с.)».\nГьединабго магIнаялъул хъвай-хъвагIаял дандчIвалаан Кавказалъул рагъул заманалда наибзабазулги имамзабазулги рукIарал байрахъаздаги.\nБатIияб буго ХIажимурадил кIиабилеб байрахъ. Гьеб буго ункъбокIонаб куцалъул (82х127), цIахIилаб кьералъул, лъабго рахъалдасан рагIалсверун тIулакьераб ххамги букъараб. Байрахъ бакьулъ букъун буго багIарабги гIурччинабги ххамил лъабго гор. Гьезда сверухъ угьун руго хурдузул расенал. Байрахъалъул кIиго бокIоналдаги рукъун руго багIарабги, гIурччинабги, гIубилабги ва цоги гIурччинабги ххамил чIалал. Байрахъ тушманасухъе ккана 1848 соналъул 23 июналда, пачаясул аскарияз Хьаргаби росу сверун ккураб мехалда.\nМашгьурав наиб ХIажимурадил хIакъалъулъ гьесулго заманалъул чияс гьадин абуна: «Гьев вукIана къуватав инсан, амма къисматалъ гьев рехана батIияб рахъалде», - ян. МацI лъаларел, амма гучав наибасул къваридаб къисматалъул нугIзаллъун кколел гьесул асарал жакъаги руго искусствоведазеги тарихчагIазеги пайдаяллъунги музеялде рачIаразул ракIазе кIудияб асар гьабулеллъунги.\nПрочитано 102 раз\tПоследнее изменение Вторник, 06 августа 2019 11:31\nДругие материалы в этой категории: « Балагьаб рогьалил гIуж\tГъазигъумекдерил Сурхай-хан II »


Республикалул энергетикалул комплексрал тагьар цалийн дуцаврицIун дархIусса АьФ-лул Президентнал цинярда тапшурлугъру цила чIумал бартдигьинтIиссар. Муния бувсунни Дагъусттаннал ХIукуматрал Председатель АбдулпаттахI Амирхановлул, паччахIлугърал бакIчинал пресс-конференциялул хIасиллан хасну кьамул дурсса тапшурлугъирттая буслай.\n«Россети» ПАО-лущал цачIу жу ххал бигьинтIиссар энергетикалул аралуву зузисса республикалул электросетирдал хъунисса идарартту цачIун баврил масъалагу. Мукунма Президентнал тапшур бунни республикалийсса электросетьру мюнпатну зуншиврул бан-битанмунил хIакъиравусса предложениярттая бусан.\nХIакьинусса кьини республикалий бур электроэнергиялул хIаллихшинну дуллалисса 8 сетрал идара. Ми бакъассагу, республикалий бур личIи-личIисса заллухъруннал сетру ва заллухъру бакъассагу сетру.\nАьрасатнал Президент Владимир Путиннул республикалул хьхьичI бивхьусса масъалалий ккаккан бувну бур ми циняв сетру цачIун буван ПАО «Россети» электросетирдал компаниялул хъаттиралу. Мунийну бюхъан тIий бур цIакь дуван электросетирдал управлениялул лавайсса даражалул стандартру. Дагъусттан Республикалул ХIукуматрал хьхьичIххуттайсса масъала – муштаритал токрал щаллуну дузал бавур ва энергетикалул ара мюнпатну зузи давур», –кунни АьбдулпаттахI Амирхановлул.\nДР-лул ХIукуматрал Председательнал мукунма бувсунни, республикалул каялувчи Сергей Меликовлул тапшурлугъ бартдигьлай, гьашину региондалул ХIукуматрал «Россети Северный Кавказ» ПАО-лущал цачIу къулбасру дурну душиву электросетирдал объектру ххал буллай, миннул заллухъру кIул бувну, объектру бакьин бувну, зузи баврил ххуллул карталий.\nМукунна хIадур дурну дур республикалул электросетирдал комплекс вихшалану зузаврил ва модернизациялул программалул проект. Му проектрацIунсса рязишиву дуллуну дур АьФ-лул Энергетикалул министерствалул.\nАхIмад-Хан Султаннул гьайкалданучIа\nДазул кьатIату 130 инсан Дагъусттаннайн зана хьуну ур\nСледующая публикация В Дагестане начата подготовка к 100-летнему юбилею Расула Гамзатова\nПредыдущая публикация Дагъусттаннал БакIчинал лаизаву


ХиралъичIеб жого гьечIо\n16 марталда ДРялъул Росдал магIишаталъул министр БатIал БатIалов, багьабазул ахIвал-хIал цIехон, щвана республикаялъул ква- нил нигIматазул базаразде. ГIаммаб куцалда цо-цо нигIматал хира лъун ратана. Мисалалъе,…\nКъватIисел улкабаз Россиялъе лъазарурал санкциязул хIасилалда дагьлъулеб буго нилъехъе бачIунеб къайи. Гьединлъидал нилъерго гьа- ниб гьабун бажарулеб къайи хIадуризе ургъулел руго цо-цо махщелчагIи. Гьеб мурадалъ…\nДРялъул Халкъияб Собраниялъул комитеталда тIобитIараб данделъиялда гьоркьоб лъун букIана старостабазул хIакъалъулъ бахъараб республикаялъул законалъул проект («Об отдельных вопросах деятельности сельских старост в Республике Дагестан»). Старостаясул…\nПачалихъалъ бачина газ\nГьал къоязда ДРялъул нухмалъиялда тIобитIараб данделъиялда бицана республикаялда газ бачиналъул хIалтIи щиб даражаялде щун бу- гебали. Президент Владимир Путинидаса байбихьун гьеб суалалде кIвар кьолеб ва…\n"Нижги хIадур руго ватIан цIунизе"\nСвердловск областалъул Алапаевск шагьаралъул мэр ккола ГIахьвахъ районалъул ЦIолода росулъа Сайгид Билалов. Щуабилеб марталда гьесги гьесул кIиявго васасги хитIаб гьабуна рехсараб шагьаралъул рагъулаб комиссариаталде. «Украинаялда…\nСКФОялда хIинкъи гьечIолъи чIезаби\nДРялъул нухмалъулев Сергей Меликов гIахьаллъана Северияб Кавказалда хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул рахъалъ гьал къоязда Грозный шагьаралда тIобитIараб кIудияб данделъиялда. Гьедин хъвалеб буго республикаялъул бетIерасул официалияб сайталда.…\nРоссиялъул аскарияз Украинаялда хасаб операция тIобитIизе байбихьидал, дунялалъул гIемерисел улкабаз санкциял лъазариялда бан улкаялъул экономикаялда кIудиял хиса-басиял кколел руго. Къокъабго заманалда жаниб учузлъана гъурщил къимат,…\nРоссиялъул ЦIех-рехалъул комитеталъул ДРялда бугеб управлениялъ цIех-рех гьабулеб буго «Земский учитель» абураб пачалихъияб программаялда рекъон щолеб цо млн гъурущ жиндиего тIалаб гьабурав пуланав учителасда хурхун.…\nГастарбайтеразухъа ришватги босун\nРоссиялъул ЦIех-рехалъул комитеталъул ДРялда бугеб управлениялъ судалде битIана миграциялъул управлениялъул (ДРялъул МВД) хIалтIухъанасда хурхун гIуцIараб уголовнияб дело. ЦIех-рехчагIаз рикIкIунеб буго бихьизабураб заман ун хадубги жалго…


Къудукьа МухІамад — Википедия\nКъудукьа Мусал МухӀамад ялъуни Къудукьа Мусалав (ХӀажи МухӀаммад бину Муса бину АхӀмад аль-Къудутли аль-Авари аль-Дагъистани) (гӀурус мацӀалда Мусалав из Кудутли, Мухаммед Мусалав-Кудутлинский ; 1652 — 1717) гьавуна Къудукь росулъ (гьанжесеб Хьаргаби сверухълъиялда) мискинав магӀарулав машгьурав гӀалимчи Мусал хъизамалда. Гьев, къанагӀатаб бегӀераб пагьмуялъул, бергьун цӀакъ цӀодорав вас цӀалана цин жиндирго эмен Мусахъ, цинги Дагъистаналъул бищунго лъикӀал устарзабазухъ, хадув анкьго соналъ цӀалун вуго Маккаялда Йеменалдаса гьенив цӀар рагӀарав гӀалимчи СалихӀил мадрасаялда. Бергьарав гӀалимчиги вахъун, Мусалав вачӀун вуго Дагъистаналде ва тӀолабго гӀумру гьес кьун буго магӀарулазда гьоркьоб лъай-гӀелму тӀобитӀизабиялъе. Гьес нахъе тараб бечедаб гӀелмуяб ирсалда гьоркьоб руго ГӀарабалдаги Авар мацӀалдаги хъварал шигӀруял асарал. Гьев ккола МагӀарулазул хъвавулаб адабияталъе кьучӀ лъурав тӀоцевесев рагӀул устар. Мусалав хун вуго, Макка-Мадинаялде унаго, Халабала-Алеппо шагьаралда. Гьениб буго гьесул хобги. \nГьадин хъван буго Къудукьа Мусалав абун нилъее машгьурлъарав, магӀарул бергьарав гӀалимчияс жиндирго цӀар. ГьитӀинго инсуда цеве росулъ гӀелмуялъул аслабиги цӀалун, Мусалав ана Ругъжаве, жиндирго вукӀинесев вакьад Абубакарида цеве цӀализе. Гьелдаса хадуб кьучӀаб лъай щвана Мусаласе доб заманаялъ Дагъистаналдаго лъикӀаллъун рикӀкӀарал Сугъралъ ГӀали Ризал ва ГӀободаса ШагӀбан-Къадил мадрасабазда цӀалиялъ. Гьесул цӀалиялде бугеб гъираги, пагьмуялъул бегӀерлъиги ва исламалде бугеб рокьиги жигарчилъиги бихьун, мугӀалимзабазги цӀикӀкӀун кӀвар кьуна гьесул гӀалимчи вахъинавиялде. Гьениб гьес аслияб къагӀидаялъ цӀалана Къуръаналъул гӀелму, тафсир, хӀадис гӀелму, гӀараб мацӀ, фикъгьи ва мантӀикъ (логика). Гьеб цӀали камил гьабиялъул ва тӀадеги лъай тӀалаб гьабиялъул мурадалда Мусалав ана Мисриялде, ХӀижазалде, Йеменалде. Цо-цо мухӀканлъичӀел баяназда рекъон гьев щун вуго: Хъирим, Гъазан, Азарбижан, Иран, Хорасан, Гьоркьохъеб Азия, Турция гӀадал исламиял хӀукуматазде мугӀалимзаби ралагьун. ГӀагараб бакъбаккул хӀукуматазда гьес гъваридго лъазабуна фикъгьи, хӀисаб гӀелму ва философия. Ахирги гьесда рагӀула Йеменалда вугин СалихӀ абун бергьарав гӀалим. Гьенивеги ун Мусалас СалихӀида цебе анкьго соналъ гӀелму цӀалана. Цо-цо баяназда рекъон, доб мехалъ Турциялъул султӀанас Мусалав Мисриялда тана. Гьениб гӀезегӀан соналги ран руго гьес. 1697 абилеб соналъ жиндирго мугӀалим СалихӀ хведал Мусалав Дагъистаналде тӀад вуссуна. Гьелде щвезегӀанги кӀигониги нухалъ вачӀун вукӀун вуго гьев ватӀаналде. Жакъаги нилъее нахъе хутӀарал хъвай-хъвагӀаяз ва кагътаз баян гьабулеб буго гьев кӀиясулго цоцазде букӀараб адабалъул ва рокьиялъул.\nГьаб назму-кагъат букӀине ккола Мусалас Йеменалдаса нахъвуссун вачӀиндал хъвараб. Гьеб СалихӀихъе щвезабунги буго Мусаласда цадахъ дова цӀалулев вукӀарав, гьесул гьудул Бакълъухъа Гъулил МухӀаммадил Мухаммадица. Гьев МухӀаммадги ГӀободаса ШагӀбан-Къадица живго Бакълъухъ дибирлъун вугеб мехалдасаго цӀализавурав цӀакъ лебалав мутагӀил вукӀана. ГӀободаги цӀалун Мусаласда цадахъ гӀелму цӀализе къватӀиве арав гьесул гӀумру къокъаб букӀун буго. Цин росулъеги вачӀун кӀиабизеги Йеменалде арав МухӀаммад хехаб унтиги чӀван доваго хун вуго. Гьесул хӀакъалъулъ цӀакъ дагьал гурого баянал нахъе хутӀун гьечӀо.\nМусалас гьеб кагъат битӀилелде СалихӀица хъван букӀун буго «Жабалул агӀла» абураб тӀехь. Гьединаб тӀехь бугин рагӀидал Мусалас кагъат битӀун буго, Бакълъухъа МухӀаммадида гьарун, цо жиндиеги хъвай гьеб абун. МухӀаммадил квералъ хъвараб гьеб тӀехь гӀебедеги бачӀун, жеги нахъе буго Гиничукьа ХӀайдарбегил тӀахьазда гьоркьоб. Гьел кагътал нахъе цӀунун рукӀиналъ ва тӀахьал цоцазухъе ритӀун рачӀиналъул хӀужабаз нилъее мухӀканлъи гьабулеб буго дол гӀасрабаз Дагъистаналъулги ва исламияб дунялалъулги лъикӀал, щулиял гьоркьорлъаби рукӀиналде.\nДагъистаналде тӀад вуссун хадуб Мусалас байбихьана, унго-унгоги гӀелму щула гьабун, камил гьабун дагӀват гьабизе. Гьес цо заманаялда Къорода мадраса рагьун гьеб хӀалтӀизабуна, хадубги Къудукье вахъана ва, лъикӀаб мадрасаги рагьун, гьенир мутагӀилзаби цӀализариялда тӀад чӀана. Къудукь мадраса гӀицӀго гӀелму цӀалиялда къокълъун течӀо гьес, гьениб Дагъистаналдаго тӀоцебесеб тӀахьазул нусха (копия) бахъиялда кӀвар кьуна. Живго Мусалавги кӀвахӀ гьечӀого тӀахьал хъвалев чи вукӀана. Кинабниги, дол соназ, Мусалас букӀа, гьесул мадрасаялда ругез букӀа, нусха бахъун тӀибитӀизабун бугоан лъабнусгогӀан батӀи-батӀияб тӀехь. Щибаб тӀехьалъулги чанго нусха гьабун бугоан.\nЦохӀо тӀахьал хъваялда ва гӀелму малъиялда тӀадчӀун вукӀинчӀо живго Мусалавги. Гьесухъе рачӀарал масъалабазе кьурал фатвабазул гӀемерал кагътал ратулел руго батӀи-батӀиял росабалъ. ГӀемерисел суалал руго рузман баялда, гьелда хадуб къаде как баялда хурхарал. Бищунго кӀудияб кӀвар кьолеб буго Мусалас вакъпуялъул ракьазул гӀорхъаби чӀезариялде, мутагӀилзабазе напакъа кьеялде, закаат бикьиялде, мирказул бетӀергьанлъи чӀезабиялде, ва цогидалги гӀумру-яшавалда хурхарал суалазе. МагӀарухъ ругел ракьазул бетӀергьанлъи чӀезабиялда тӀасан масъала цебе лъуна Мусалас ХӀижазалда ругелги гӀалимзабазда. МугӀрузул росабалъ гӀадат хӀисабалда рукӀарал гьоркьорлъабазул, гӀемерисел исламиял кьучӀалда лъезе, гьабулеб хӀукму шаригӀаталда борцине, рукӀине кколел шаргӀиял тӀалабал чӀезаризе гӀемерав хӀалтӀана Мусалав ва гьесул заманаялъул гӀалимзаби. ГьедигӀанги мухӀкан гьабун, камил гьабун щулалъизабуна цересел гӀалимзабаз нилъер гьаниб диналъул кьучӀалда яшав гӀуцӀцӀулеб къагӀида. Доб мехалъ цӀакъ захӀматаб суал букӀана росабазе хӀарим, гӀалах, мирк чӀезаби. Гьеле гьеб масъалаялда тӀад кӀудияб хӀалтӀи гьабуна Мусалас, хӀатта щибаб росдал дибирзабазухъе кагътал ритӀунги.\nЖиндирго гӀелмияб рахъалъул хӀакъалъулъ абуни, Мусалав цӀакъ гъваридго ва камилго ислам лъалев чи вукӀана.\nБергьун кӀудияб хӀалтӀи гьабуна Мусалас Дагъистаналда гӀараб мацӀ тӀибитӀизабиялъе. 18 абилеб гӀасруялда тӀолго мадрасабазда бищун цӀакъ кӀвар кьун малъулеб тӀехь букӀана Мусалас бахъараб «ХӀашияту гӀалал Чарпарди», ай АхӀмад аль Чарпардица (хвана 1345 с) Ибн аль-ХӀажибал (хвана 1248 с.) «аш-Шафия» абураб тӀохьое хъвараб баяналъе цӀи гьабураб баян. Гьеб буго гӀараб грамматикаялъул тӀехь. Гьеб "ХӀашият" Дагъистан тун къватӀибги цӀакъ къиматаб тӀехьлъун лъугьун букӀана. 1892 абилеб соналъ Турциялда кьабун къватӀибе биччан буго гьеб, цеберагӀиялъе Къудукьа Мусаласул хӀакъалъулъ баяналги хъван. Мусалас бахъана мугӀрузул ракьалда рекъараб рузнама, ай какил заманалъул календарь. Цоги гьесул тӀахьал руго «ХӀисаб аль-Къудутли», «ШархӀу асмаиллагьул хӀусна» абуралги.\nМусалас Дагъистаналъе нахъе тана жиндирго мутагӀилзабаздаса мугӀрул гӀадал гӀалимзаби: МохӀоса Дамадан, Усишаялдаса ХӀажи Давуд, Убраялдаса МухӀаммад, Ругъелдаса ГӀали-КӀули, КӀаратӀаса МухӀаммад, Харахьиса ТӀайгиб, БацӀадаса МалламухӀаммад, Нукъушиса ХӀажи Давуд, Къудукьа ХӀажи ГӀумарил МухӀаммад, Къудукьа БацӀилав МухӀаммад, МачӀадаса Багъучилав ва гӀемерал цогидалги. Бергьарав гӀалимчи вукӀана Мусаласул вас Абубакарги. Бицен буго, гьес гьикъарабила инсуда нилъер кинасул гӀелму цӀикӀкӀун бугебилан. Мусалас васасда абун буго дуе дун гӀадав чи диеги ватун вукӀаравани, дир гӀелму жеги цӀикӀкӀун букӀинаанилан.\nЦо-кӀиго назму батани гурого, Мусаласул магӀарул мацӀалда хъварал тӀахьал ратичӀо, гьел рукӀинчӀогоги ратизе рес буго. Щай абуни, дол соназ магӀаруллъиялда гӀажам мацӀ гьедигӀанго цебе тӀун букӀинчӀо ва Мусаласул тӀахьалги гӀелмуги букӀана лъикӀаланго гӀелму цӀаларал мутагӀилзабазе бихьизабураб. Гьелъги батизе буго, гьел данде гьарун къватӀире рахъиялда тӀад хӀалтӀи гьабичӀого хутӀун. Дамаскалда бугеб бищун кӀудияб исламияб библиотекаялда Мусаласул хатӀалъ хъвараб кӀигониги тӀехь буго цӀунун.\nСириялъул ХӀалаб шагьаралда Мусалас кӀигониги сон банилан абула мугӀалимлъун хӀалтӀулаго. Гьенив 1717 соналъ къадаралде щун, шагьаралъул хабалалъ вукъунги вуго. \nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Къудукьа_МухІамад&oldid=60507»


"2025 абилеб соналде щвезегIан Шималияб Кавказ цебетIезабиялъул программаялда Россиялъул хIукуматалъ ва инвестораз харж гьабизе бугеб гIарцул къадар бахине буго 4 триллион гъурущалде" - ян хъвалеб бук1ана 2011 абилеб соналъ республикаялъул прессаялъ.\nГьелдаса триллионгун кIинусго миллиард биччазе бихьизабун букIана Дагъистаналъе. Нилъер гьаниб гIемерисезда гьедигIан чIахIиял тарихал абурал рукIунеллъицин лъалеб батиларо. Триллион гъурущ абураб жо кин цебе тIамизе бегьулеб?\nАмма тIамулеб букIана цебе, гьоркьо-кодов трибунаялдаса дол соназда ханлъуда вукIарав МухIамадсаламги вахъулаан цеве, щибдай гьелгощинал туристаздагун гIарцудаги гьабилаян рукIунаан гIадамалги. Миллиард гъурущ щиб жояли магIарулазда лъала, жидехъего щун гуроха, лъала миллиард гъурущ гIарац букIунеблъи.\nМасала, гендерил туннель гьабулаго анцIго миллиардалде гIагарараб гIарац ун бугин рагIун. Хадуб бицунеб букIана курортал гьаризе риччазе ругел триллионазул.\nМагIарулазда лъалареб жо гьениб букIана кIиго: тIоцебесеб триллион абураб тарихалда кигIан гIарац букIунебали лъаларо гIада мазда, кIиабилеб – гьеб курорт щиб жояли лъаларо. Гьеб кIиябго кутакалда лъикI лъала хIакимзабазда, триллион гъурущ лъала жидецаго бикъараб, ришваталъе кьураб ва босараб гIарцуда данде ккун, курорт – бикъараб гIарцухъ къватIир улкабазде тира-сверизе аразда бихьун.\nРоссиялъ Шималияб Кавказалда ва Дагъистаналда харж гьабизе бугеб гIарцул кинаб мурад букIине кколеб? Гьаниб гIумру лъикIлъи, гIадамазе хIалтIизе бакIал рагьи, социалияб ва экономикияб рахъалъ республика цебетIей. Курортал гьариялъе ва туристал рачIиналъе бищун цебе хIажат бугеб жо буго гIодобе биччараб, хIинкъи гьечIеб ва парахатаб ахIвал-хIал гьаби.\nЧан триллионалъул курорт нилъеца рагьаниги, гьеб рагьараб къоялъ гьениса нусго километралъул манзилалда цо кьвагьи бахъани, гьаниве турист вачIунаро. Ругелги лъутила, тIубараб Россиялда ва къватIиб рагIараб ахIи- хIурги букIина. Щибха гьабизе кколеб?\nГьел триллионал кьвагьи бахъани лъутун унарел отраслязда лъезе ккола. Нухал гьаре магIарухъе, ГЭСал рай, росдал магIишаталда ва цере тIурал технологиязда харж гьабе. Жакъа дагъистанияз гастрономаздаса босулеб буго Краснодаралъул порошокалдаса гьабураб рахьги, айранги, Голландиялъул нахги. Цо шиша ридиялъул бичулеб буго тукада 35 гъурущалде, Бабаюрталъул гъутаналда литр рахьдал буго I0 гъурущалде.\nГьеб буго рахьдал переработка гьечIолъиялъул ва базаралда монополия букIи- налъул гIаламат. Щай гьабизе бегьулареб гьеб гIарцуца Россиялъул ва къватIиб улкабазул къайиялъе конкуренция гьабулеб продукция? Гьебго ахIвал-хIал буго киналго кванил нигIматазул, ай тIадагьаб промышленносталъул кинабго товаралда хурхун.\nЦойги цIакъ кIвар бугеб рахъ буго гьениб Дагъистаналъул халкъалъул менталитет, гIадат-гIамал. Абулеб буго туризмаялъе курортал разе ва ран хадур хIалтIизе, сервисалда аслияб къагIидаялда дагъистаниял гъорлъе рачине кколин. Нилъеда цеве тIамизе кIола дагъистанияв боцIи хьихьулев, нух гьабулев, бакIал ралев, производствоялда ва бокьараб цогидаб хIалтIуда.\nКин цеве тIамизе кIолев каранда карточкаги бан, Хунзахъе рачIарал туристазе жиндир отелалъул тIокIлъаби рехсон, гьенире рачIаян гьар- долев магIарул бихьинчи. Кутакалда лъикI лъугьинаан Хунзахъ магIарулазул бакIалда азербайджанал ругони.\nТуризм гьабизе ккани терроризм лъугIизабизе ккола, гьеб лъугIаниги чамалиго анцI- анцI сон хIажалъула гьеб лъугIун букIин информационияб рахъалъ Россиялда ва къватIир улкабазда бичIчIизабизе. Кинабго хIалтIи лъугIарабго Москваялдаса МакьастIе къачIарав туристасда Кочубеялда кьвагьи бахъанин телевизоралдаса бихьани, гьев уна батIиял улкабазде.\nТриллионалги гIадада ракьулъ рукъараб хIисаб букIина. Къокъ гьабун абуни, гIарац харж гьабизе кколаан терроризмалда рачIел, дагъистаналъул халкъалъе хасиятал ва гьезда лъикI лъалел отраслязда. Кьвагьи бахъани, туристал лъутула ва курортал чIорого хутIила, ракьулъ букъараб картошка кибениги лъутиларо.\nГьеб рахъги хIисабалде босун чIезабун батула федералияб централъ туризмаялъе риччазе хIисабалде росун рукIарал миллиардал. Амма жибго туризм Дагъистаналда кинабгIагри хIукуматалъул гIахьаллъи гьечIого цебе тIолеб буго. Туризмги къватIисан туристал рачIунеб гуребха, жанисеб туризм. Нилъерго дагъистаниял гIодор къоязда унел руго хасаб программагун Дагъистаналъул тарихиял росабалъе - Дербент, Кубачи, Хунзахъ, Гъуниб, Гъазигъумекиб, Гьоор ва гьел гурел цогидал бакIазде.\nГьаб сагIаталда республикаялъул бетIерас указги бахъун гIуцIана цIияб туризмаялъул ва халкъиял промыслабазул министерство. Гьеб лъикIаб пикру, культурияб ва этнотуризм тIоцебе машгьур гьабизе Дагъистаналда, хадуб медиасурсатаз, информациялъул алатаз ва социалиял гьиназ машгьур гьабизе хутIараб улкаялда.\nБайбихьи гIадамаца гьабуна, хIукуматалъ квал-квал гьабичIони хIасил кьолеб рахънибе ине буго кинабго. Ва анцI-анцI сонаца кагътида раччун рукIарал хIисабал ва къасдал рахине руго гIумруялде. Гьеб гурищха нилъее къварегIунго букIараб? Хабар лъикIаб рагIайги.


Ватун вуго Гъизилюрталда викъарав Сахратула МухIамадов\nГъизилюрталъул цо къватI\n25 сентябралда щалали лъаларел чагIаз викъанин лъазабулев вукIарав Гъизилюрталдаса МухIамадов Сахратула ватун вуго. МухIканал гурел баяназда рекъон гьев вухунги вуго. Гьев лъалез абулеб буго жив кив вукIарав, лъица вухаравалицин бицинес бокьун гьечIила гьесие, гьев къуваталъул идарабазул вакилзабаз хIинкъизавун вугилан.\nХамиз къоялъ щалали лъаларел чагIаз Гъизилюрталда жиндирго рукъалда аскIоса автомобилалъувги къазавун викъун вукIана 30 сон барав Сахратула МухIамадов. Гьедин лъазабуна МухIамадовасул гIагарлъиялъ. Гьезул щаклъи букIана гьев низамцIунулез викъун ватиялда, гьединлъидал 26 сентябралда Гъизилюртяалъул жанисел ишазул идараялъул кIалтIа гьез I50 гIан чи гIахьаллъараб митингги тIобитIун букIана. Викъарав вугев бакI лъазабичIого жал гьаниса кирениги унарин, къуваталъул идарабаз кквезе щибниги гIайиб бугев чи вукIинчIин Сахратулагьин лъазабун букIана гьенире ракIарараз. Гьеб митинг тIобитIун хадуб нахъисеб къоялъ, ай шамат къоялъул къаси ватун вуго МухIамадов Сахратула. Кивин гьев ватарав, щиб хIалалдайин гьев вугев, щиб гIиллаги батунини викъун вукIаравилан цIехезе «Эркенлъи» радиоялъ чанцIулго ахIана гьесул кIудияв вац НигIматулагьихъеги, цойгидал гIагарлъиялъул чагIазухъеги. Гьезул цохIонигияз жаваб кьечIо.\nСахратулагьил нахъегIанасеб гIагарлъиялъул чи, жамгIияв хIаракатчи, МахIмудов ХIажимухIамадица «Эркенлъи» радиоялъе баян гьабуна гьев викъун вукIарав вас ватанин абун бицин гурони, жиндагицин гьезул чагIаз кинабгIаги баян кьечIилан.\nМахIмудов ХIажимухIамад: «Гьев вас къватIиве вачIун хадув кIалъазе вихьичIо. Гьесул гIагарлъиялъги гьев вахчун тун вуго. Азарханаялдайищ гьев вегизавун вугев, яги гьаниса унищ вугевалиги лъаларо. Гьез щибго жо бицунеб гьечIо, дихъе щварал цо мухIканал гурел баяназда рекъон гьев лъикI вухараб гIадаб къагIида буго.\nГьедин вухун вукIаниги, щибго гIайиб гьечIев чи къуваталъул идарабаз викъун вукIаниги гьесул гIагарлъиялъ гьеб киналдаго хурхун хасал идарабазде я гIарза хъвазехъин гьечIила, я гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ къватIиб бицине бокьулеб гьечIила гьезиейилан бицана ХIажимухIамадица. Гьесул пикруялда рекъон Сахратула МухIамадовасул гIагарлъи хIинкъун руго гьез ахIи-хIур бахъинабуни къуваталъул идарабазул вакилзабаз гьезул хъизамалъе захIмалъаби гьариялда.\nМахIмудов ХIажимухIамад: «Гьесул гIагарлъиялъ абулеб буго Сахратулагьие кIалъазе бокьун гьечIила. Жив живго тейилан абулеб бугила гьес. Гьев лъиданиги кIалъачIого анила рокъоса вачун гьесул гIагаразилан бицана дидаги. Гьев кив вугев, щиб гьабулев вугевали лъаларо дида. ХIинкъизавун ватизе вуго гьев, гьединго лъугьараб-таралда тIасан киналгIаги баянал кьеларин абун къуваталъул идарабазул вакилзабазулгун къотIи-къайги гьабизабун батула гьесда. Гьез абуралда разилъун ватила гьевги, гурони рес гьечIелъул. Бокьарал захIмалъаби гьаризе рес бугелъул гьел низамцIунулезги. Гулби реххун, граната реххун бокьараб багьанаги батун вачун ине бегьулелъул гьев.\nГьединго ХIажимухIамадица «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда бицана цохIо Сахратула МухIамадовас гурониги цойгидал рикъун рукIаразги низамцIунулекьа рорчIун хадуб киналгIаги баянал кьоларила. ГIагарлъиялъеги гьукъулила ахIи-хIур бахъинабизе. Гьелъие аслияб гIиллалъун бугила къуваталъул идарабаз гьел рикъаразда лъазабун букIунила дуца жидергун гьабураб къотIи-къай хвезабуни жидеца дудаги дур гIагарлъиялдаги лъикIаб къо бихьизе тезе гьечIилан. КигIан хасал идарабазда ццин бахъун рукIаниги цойги нухалъ гьеб иш такрарлъиялда хIинкъун рукIиналъ лъиданиги щибниги абичIого жидерго лъимал республика тун къватIире ритIизе гIамал гьабулилан. Гьедин гьабичIел, жидее къуваталъул идарабаз гIазаб кьунин абун гIарзал хъварал рикъун ун рукIарал Хасавюрталдаса ва Гъизилюрт мухъалдаса лъабго вас цIидахъан полициялъ туснахъ гьарунин, гьенив жанив гIемер вухиялъ гьезул цояв вас гIажизавцин лъугьанин бицана жамагIатчияс. Гьединал мисалалги цере рукIун гIадамаз жидерго ихтиярал цIунун, гIайиб гьечIел жидер лъималазе гIазаб кьуразе тамихI гьабейин абун тIалаб гьабулеб гьечIила Дагъистаналда, гьедин жидедаго ракIги чIчIун бокьа-бокьараб гьабулел къуваталъул идарабиги ругин абун разигьечIолъи загьир гьабуна МахIмудов ХIажимухIамадица.


Халкъалъул кисиниса араб, хIукуматалъул чвантинибе щвечIеб\nКавказалъул республикабаз токаллъухъ ва хъахIилаб цIатариялъухъ кьезе кколеб налъул къадар 20 млрд-саги цIикIкIун бугилан абураб суал борхун букIана Россиялъул премьер Дмитрий Медведевас гьал къоязда регионалъул бутIрулги ракIарун Москваялда тIобитIараб данделъиялда.\nНалъи кьезе кколел республикабазда гьоркьоб хасаб бакI ккола Дагъистаналъ. Аслиял гIиллабаздасан цояб ккола ток ва цогидабги цIатари бикъулел хIужаби республикаялда гIемерлъулел рукIин.\nШималияб Кавказалъул Федералияб округ цIатариялдалъун хьезабиялъул мурадалда 2012 -2014 соналде щвезегIан 100 млрд. гъурущ инвестияциязул биччазе хIисабалде босун букIиналъулги бицана хIукуматалъул нухмалъулес гьеб данделъиялда. Амма гьелдаго цадахъ регионалда бухIараб токалъухъ кьезе кколеб налъул къадар бахун буго 20 млрд гъурщиде.\nНалъулал регионазда гьоркьоб хас гьабун рехсезе бегьула Дагъистанги. Амма бичIчIизе захIматаб ахIвал-хIал лъугьун бугин гьенибилан хъвалеб буго «Регнум» агентлъиялъ кьураб баяналда. Токалдасан пайда босарал чагIаз гьелъухъ гIарац кьолеб бугониги гьеб бикьа къотIулел идарабазухъе гьеб гIарац щолеб гьечIо, щолеб бугониги тIубараб къадаралда щолеб гьечIо.\nГьелъие гIилла абуни рагIула токалъухъ гIарац бакIарулел хIалтIаби гьариялда жанир гьоркьохъанлъи гьабулел гIуцIаби гIемерлъун рукIин. Гьелъул хIакъалъулъ жиндрго кIалъаялда бицун букIана Шималияб Кавказалда вугев президентасул вакил Хлопонин Александрицаги.\nНалъаби гIемерлъиялъе квербакъулел руго цогидал гIиллабазги, гьезда гьоркьоб хасаб бакI ккола ток ва цогидабги цIатари бикъулеб букIиналъ.\nИндустриялъул, цIатариялъул ва бухьеналъул рахъалъ министерлъиялъул нухмалъулев МухIамад-ХIусен Насрудиновас информалатазе кьурал баяназда рекъон республикаялда гIемерлъун руго цIогьодулел монополиял гIуцIаби.\nГьел компанияз къанунияб гуреб куцалъ бичулеб буго халкъалъе ток ва газ, гьелъухъ щвараб гIарацин абуни жидеего буссинабулеб буго.\n«Эркенлъи» радиоялъе гьеб баян баян тасдикъ гьабуна Шималияб Кавказалде ток бикьа къотIиялъул рахъалъ департаменталъул хIалтIухъан Вахрестюк Геннадийицаги.\nХIакъикъаталдаги Дагъистаналда жакъа бищун кIудияб гIунгутIилъун кколин гьеб цIатари бикъулеб букIин. Гьединал такъисразда данде жидецаго тIоритIулел тадбиразул гьадинаб мисалги рехсана:\nВахрестюк Геннадий: «Хас гьабун гьединал такъсиразде данде къеркьезелъун гIуцIарал хасал къукъаби руго нижер. Гьединаб хIужаялъул хIакъалъулъ баян швараб параялъго нужергун рукIарал гьоркьорлъаби лъугIараблъи лъазабула такъсир гьабурал чагIазда, гьеб гьеб ишалъул халгьабеян цIех-рех чагIаздаги прокуратураялдаги лъазабула.\nГьединал чагIигун гьабулеб хIалтIи нижеца хъваштIан лъугIизабула, ва гьеб хIужаялъухъ балагьун чIечIого нижерго хIалтIи цебехун бачиналде кIварги кьола».\nТок бикьа-къотIиялда жаниб Шималияб Кавказалда кколел ругел кIудиял камиял лъугIизариялъул мурадалда хIадур гьабураб хасаб программаялъулги бицана Вахрестюк Геннадийица.\nГьедин араб соналдаса байбихьун хас гьабун гьединал камиял цIикIкIун кколел республикаби Чачаналда ва Дагъистаналда цIияб ток борцунел алатал лъезе байбихьун буго гьез. Гьелъие харж гьабизелъун федералияб бюджеталдаса биччан буго щуго миллирдалдасаги цIикIкIун гIарац:\nВахрестюк Геннадий: «Гьеб программаялда рекъон ракIалда буго кинабниги 636 азарго цIиял, гьанжесеб заманаялъул ток борцунел алатал лъезе. Гьелъул хаслъи буго бухIараб токалъул мухIканал баянал рихьизаризе рукIин гуребги, рагьтIе рачIун хал гьабулел контролерал рукIине гьечIолъиги, киналго баянал нижехъе бихьизе рес кьолел алат ккола гьеб, Дагъистаналъе кIудияб сайгъатлъун ккола гьел ток борцунел алатал чIорого лъезе рукIин, цогидал бакIазда гьелъухъ гIарац босула, Дагъистаналда ва Чачан республикаялде гьел лъезелъун биччараб гIарац буго федералияб бюджеталдаса».\nХъахIилаб цIатариялъухъ ва токалъухъ гьадигIан кIудияб налъи букIиналъе ккараб гIилла бицейилан абураб суал цебе лъун букIана Хлопониница исана июль моцIалда тIобитIараб данделъиялда.\nГьелда гIахьаллъи гьабурал ток бикьа къотIулел гIуцIабазул вакилзабазда гьес бачIинахъего лъазабуна халкъалъ гIарац кьолеб гьечIилан абураб жаваб жинде къваригIун гьечIин, жиндихъе шварал баяназда рекъон бухIараб токалъухъ ва цIатариялъухъ халкъалъул 98 проценталъ гIарац кьун бугин, гьеб гIарац кибейин унебан. Гьеб суалалъе чIванкъотIараб жаваб гьеб данделъиялда кьечIо.\nХалкъалъул кисиниса босараб


Бюджетги, приватизациялги, QR-кодалги\nГIарац Москваялде щай нахъбуссинабулеб?\nДРялъул финансазул министрасул ишал тIуралев ГIали Исламовас бицана бюджеталда цIикIкIарасеб гIарац (85 процент) бихьизабун бугин социалиял мурадазе, гьединго хIисабалде босун бугин пачалихъалъ экономикаялъе гьабизесеб кумекги.\nГьедин, масала, тIадеялъул республикаялда 188 объект базе байбихьула. Гьезда гьоркьоса 86 объект ккола социалияб кIваралъул, 101 – ЖКХялъул. Нухазул фондалъ харж гьабизе буго 10, 3 млрд гъурущ. Киналго муниципалитетазе биччазесеб бюджетазда гьоркьосеб гIарцул къадар букIине буго 42,5 млрд гъурущ. Цебеялда дандеккун лъабго миллиард гъурщица цIикIкIун буго гьеб.\nДепутат Мухтарпаша ГIумахановас ГIали Исламовасда гьикъана федералияб бюджеталдаса республикаялде бачIунеб гIарац харж гьабизе бажаричIого санайилго тIад буссинабулеб букIиналъул хIакъалъулъ. Гьелъие гIиллабиги батIи-батIиял рехсола тIадчагIаз. Масала, проектазулгун сметабазул документал битIун цIезе лъангутIи яги гьелъие заман гIечIолъи, аукционал гьарулелъул кколел квалквалал ва цогидаб. Гьединлъидалин абуна Мухтарпаша ГIумахановас, цIида-цIидасанги цого гъалатIал такрар гьарулел рукIинчIого, гьанже цIияб хIукуматалъул вакилзабаз бегьуларищин гьеб хIужа хIисабалде босизе?\nГьебго пикру загьир гьабуна депутат Султан Ибрагьимовасги: «Ункъабилеб сон буго рес рекъолеб гьечIилан, ЛъаратIа районалъул нухазде хъил тIезе бажаруларого. ХIакъикъаталдайин абуни, санайилго Москваялде тIад буссинабулеб буго 8-10 млрд гъурущ. Гьеб гIарцухъ чан школагун ясли-ахдай базе бегьилаан, кигIан нухалдай рахъилаан?»\nГIали Исламовас жаваб кьуна гьеб букIунин хас гьабун жинди-жиндир мурадги бихьизабун федералияб бюджеталдаса биччараб гIарац. Гьединлъидал гьеб батIияб мурадалъе харж гьабизе бегьуларин. ЛъаратIа районалда нухазде хъил тIеялъул суал жинца «Дагавтодоралдеги» Транспорталъул министерствоялдеги щвезабилин рагIи кьуна министрас.\nХадубго депутат МахIмуд МахIмудовасги тIаде жубана гьанже пачалихъалъ экономикаялъе кумек гьабулеб къагIида хун бугилан. Гьединлъидал гьес министрасда гьикъана республикаялъул экономикаялъе биччалеб бугеб 136 млн гъурущ хас гьабун сунда тIад харж гьабизе бугебилан. ГIали Исламовас жаваб кьуна гьеб бугин промышленниял предприятиязе кредитал хIисабалда ва къайи-цIа босизе кумекалъе биччалеб гIарац.\nЖеги гIемер кIалъаял гьаруна сессиялда бюджеталда тIасан. Депутатаз гьарурал тIасанкIалъаял кIиабилеб нухалда гьеб проект гьоркьоб лъолелъул хIисабалде росилин абуна спикер Заур Аскандаровас.\nХайир гьечIел ГУПал\nХадуб депутатаз разилъи кьуна ункъо ГУПалъе приватизация гьабизе. Гьел ккола «ЧIикIаб», «Дилим», гьединго Лаваша районалъул МикIахIи росдал «Богатыревасул» ва Сергохъала районалъул Мюрего росдал «Красный Октябрь» ГУПал.\nДРялъул мал-мулкалъул ва ракьул суалазул министрасул ишал тIуразарулев Заур Эминовас абуна гьез букIине кколеб хайир кьолеб гьечIилан.\nХадубккун гьединабго приватизация гьабизе рес бугеб предприятиязул сияхIалде босизехъин буго «Махачкалинский цементно-помольный производственный комбинат» абураб акциячагIазул гIуцIиги.\nСессиялда 64 депутатас разилъи кьуна QR-кодал рилълъанхъизариялда бан гIуцIараб законалъул проекталъеги. Ункъо чи гьелда дандечIана. Анкьгояс гьаракь кьечIо.\nРосабалъ гIумру гьабулел цо- цо хъулухъчагIазе 25 проценталъ харжал цIикIкIинаризехъин ругин бицана гьениб захIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министрасул ишал тIуразарулей Зумруд МухIудиновалъ.\nАхиралда депутатаз хIукму гьабуна гьал къоязда ДРялъул Пачалихъияв секретарьлъун тIамурав МухIамад- Султан МухIамадовасухъа Халкъияб Собраниялъул депутатасул мандат нахъе босизе.\nГьенир гьоркьор лъун рукIана цогидал суалалги.\nДругие материалы в этой категории: « Маскабазул рейдал\tДанияловасе бараб памятник ихдал къачIала »


ЗАМАНА - Секьяйдали мяхIкамдеш бируси?\nСекьяйдали мяхIкамдеш бируси?\nИшхIелла гIямру банкла карточкаби ва электронный тяхIярла къуллукъуни агарли пикридарес къиянни саби. Аммаки илдигъунти къуллукъуни дахъдикIниличил барх вайнукьабала лугIира имцIабикIули саби, чулира виртуальный гIямрулизиб хIушала гьарли-марти арцлис гIергъибикибти.\nМинутла бухIнаб нушани хIушала банкла карточкаличир арц мяхIкамдарахъес кумекладиэсти тяхIуртачила бурехIе. ХIушала карточкаличирти арцличи баэс багьандан, такьсирчибас картала реквизитуни, илала номер, фамилия ва у, гьарли-марси биъни марбируси код, картала гIелабси бяхIличирти хIябал лугIи, илкьяйдали пин-код яра багьахънилизибси, балбуц марбируси, код хIяжатси саби.\nСе барес хIяжатси мягIничерти баянти дигIяндарес ва заманаличир шилтахъчидешла лишанти агардарес багьандан?\nПин-код лукIухIели, урхIли ил чехIебаэсли баркьуди дурабуркIеная. Дедлугути арцлис смс-багьахъни кабизахъеная ва Интернет банкинг пайдалабиреная, ардухибти арцла замана чебаэс багьандан. Банкоматличил пайдаладикIухIели, цархIилти гIягIниахълуми агниличи чекадилзеная, мисаллис, кабихьибси клавиатура. ХIушала картала баянтала цархIиллизи сурат касахъес яра делкIахъес имкан малугадая. Арц дедлугнила тяхIяр бетхIеберхурли биалли, банкоматлизибад ил бетхIеъни марбируси чек касая. Интернетлизирад масани исухIели, сайт адресла белкIлизиб ахтардибиреная, къалпласиличил хIебархахъес багьандан. Гьарли-марси адреслизиб мяхIкамдешла лишан – умхьу кьяйдали барибси – биэс гIягIниси саби.\nХIушала карточкаличил масъулти акIнила хIекьлизиб банклизибад багьахъни касили гIергъи, мисаллис, блокироватьбарниличила, хIушала карталичиб чебаахъибси номер хIясибли зянкъдяхъили, багьахъни ахтардибарая. Картала баянти телефон хIясибли чизилра мадуридая, ихтилатчини банкла хIянчизар сайливан балахъалра.


Экологияб акция #МарафонДобрыхДел халат бахъинабуна 4 ноябрялде щвезег1ан | Дагъистаниял | Киназего гIаммаб Россия\n83% г1ахьалчаг1аца гьарана гьеб акция халат бахъинабеян.\nРагьун гьаракьги кьун, 83% ялдаса ц1ик1к1ун г1ахьалчаг1аз гьарана Т1олгороссиялъул экологияб акция #МарафонДобрыхДел халат бахъинабеян. Гьеб гьанже лъуг1изабизе буго 4 ноябрялъ, гьедин бицана РФялъул Общественный палатаялъул Елена Суторминица.\nГьединлъидал цойги г1ахьалъи гьабизе бокьаразулги рес буго, гьаб сайталда регистрироватьсаги гьарун добродела.рф, нужерго шагьар бищун рах1муяблъун бихьизабизе.\n«Гьал арал анкьазда жаниб нижехъе щана цо чанго нусго кагъат акция халат бахъинабеян гьарун. Гьелдаса хадур т1орит1арал ц1ех рехаз бихьизабуна 83% г1ахьалчаг1азе гьеб халат бахъинабизе бокьун бук1ин. Нижеца 12 июналъ къват1ибе кьезе буго цереккун ккарал х1асилал», — ян абуна Елена Суторминица.\nАслияб къаг1идаялъ киназего бокьун буго акциялъул щуябго этап т1обазабизе. Гьеб жеги киназдаго бажарун гьеч1о.\n«Жакъа къоялде щвезег1ан нижехъе кагътал рач1аразул къадар бахана 95 азарго чи азаралда 500 бак1алдасан.Гьелъ нилъеда бицунеб буго экологияб акция киназего г1агараб бук1ин. Нижеца гьединазул киналго суалазе жавабал кьола. Гьарула субботникал ва экофестиваль», — ян абуна ОП РФ членалъ.\nБищунго киназего бокьана г1уц1арал «Халкъияб карта к1иабилеб сырье бак1арулел бак1азул», гьеб картаялде росун руго 3 азаргоялдаса ц1ик1к1ун объектал, ва «Дармарка» — мина.\nКиназего гьединго бокьана цоги акция рес гьеч1езе т1ахьал рак1арулеб. Гьедин #МарафонДобрыхДелалъ цох1о Химкаялда рак1арана азаргоялдаса ц1ик1к1ун т1ахьал, лъималазул рокъоре рит1ана 500г1ан т1ехь.\nШколабазда гьоркьор т1орит1аразда гъорлъан х1ажаталлъун ккана рохь ц1униялъул ва г1алхул жанаварал ц1униялъул акциябиги. Гьел суалалгул т1орит1изаруна киналниги 150 ч1елал ругел бак1азда листовкабиги.\nТ1олгороссиялъул экологияб акция #МарафонДобрыхДел байбихьана 1 марталъ. Акциялъул аслияб мурад бук1ана природа ц1униги, гьеб ц1унизе волонтерал данде гьариги. Гьеб акция ургъана Рфялъул Общественный палатаялъ ва Роспатриотцентралъ, гьединго волонтеразул Ассоциациялъ. Зарегистрироваться гьаризе бокьараз кагътал хъвазе ккола гьаб сайталде добродела.рф.


КIал ккун моцIалъул адабал | Ислам в Дагестане\n30 Май 2017 707\nАллагьасе нилъеца щукру гьабулеб букIин бичIчIула Аллагьас малъухъе Рамазан моцIалъул адаб цIунулеб букIиналдаса.\nРамазан моцIалъул адабаздасан ккола:\n1. Рамазан моцI Къуръан цIалун, Аллагь рехсон, рес букIун щуябго как жамагIат гьабун бан, рес бугони мажгиталъуб бан рукIин. Пайда гьечIел пишабазда заман гIадада хвезабунгутIи.\nЖинда Аллагьасул салам лъеяв Аварагасул хIадис буго: «Рамазан моцIалъ гьабураб суннатаб гIамал кириялъул рахъалъ Аллагьас паризаяб гIамалалъул даражаялде бахинабула»,- ян.\n2. Рамазан моцIалъ таравихIалъул какде хьвади.\nГьел каказде лъимал ва лъималазул лъимал рачинеги, гьезда какал гьуин гьаризеги лъикIаб буго.\nЖиндаса Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIабас абун буго: «КигIан лъикIаб бидгIаха таравихIазул какал разе хьвади бугеб», - ян. ТаравихIалъул какал кIвар кьезе ккараб суннат буго, цо-цо гIалимзабаз паризаяб бугинги абула.\n3. Рамазан моцIалъ мажгиталде таравихIалъул какал разе рачIаразда цере имамзабаз, дибирзабаз вагIзаби-насихIатал гьаризе ккола, иман-исламалъул рукну-шартIал малъизе ккола ва гIенеккизеги, бицараб гIадахъ босизеги ккола.\n4. Рамазан моцIалъ кIал ккурав чияс хIарамаб жоялдасаги, хIалалаб букIаниги Аллагьасдаса ракI нахъе цIалеб жоялде балагьиялдаса бералги, гIенеккиялдаса гIундулги, кIалъаялдаса мацIги нахъчIвазе ккола.\nЖинда Аллагьасул салам лъеяв Аварагасул хIадис буго: «КIал ккурав чиясул кири мукъсан гьабула щуго жоялъ:\n1 гьереси бицин;\n2 чиясда нахъасан кIалъай;\n4 гьересиго гьеди;\n5 шагьваталдалъун чияр чIужуялде балагьи», - ян.\n5. Рамазан моцIалъ дагIба-рагIи гьабичIого чIей, хьандон, семун, вагъун лъугьунгутIи. Гьедин лъугьунев чи дандчIвани, дун кIал ккун вугиланги абун, нахъе ин.\n6. Рамазан моцIалъ батIаго тIокIал, лъикIал тIагIамал чIезаризе лъугьинчIого, гIадатлъун батараб кванда гIей гьабун чIей.\n«Гьеб нафс квегъулеб моцI бугелъул, цогидал моцIаз кваналелдаса батIияб цIикIкIун квен кванаге», - ян хъвалеб буго Аллагь разилъаяв имам Гъазалияс.\nХIарамаб, щаклъи бугеб квен Рамазан моцIалъ аскIобе къазего тезе бегьулареблъиги лъазе ккела щивав бусурманчиясда.\n7. Рамазан моцIалъ цIакъго хирияб буго цебехун как хутIарав, гьекъелалъулгун хурхен букIарав, зулму гьабурав, зина гьабурав, хъалиян бухIарав чияс тавбуги гьабун гьездаса инкар гьаби, гьелги гьел гурел квешал пишабаздасаги ракI бухIун тавбу гьаби. Гьеб пикру ритIухъ гьабизе кIиго хIадис буго. Аварагас абуна: «Рамазаналъул тIоцебесеб сордо бачIараб мехалъ Алжаналъул каваби рагьула, жужахIалъул нуцIби къала, щайтIабаздаги, квешал жундуздаги гудрал рала. Аллагьасул рахъалдасан малаикзабаз ахIила: я, мун лъикIлъиялда хадув лъугьарав чи, дуца лъикIлъиялда тIадчIей гьабе, я мун квешлъиялда хадув вилълъарав чи, дуца квешлъи рехун те», - ян.\n«Дихъе Аллагьасул салам лъеяв ЖабрагIилги вачIун гьес абуна, Рамазан моцIги щун мунагьал чуричIев чи Аллагьас рикIкIад гьавегиян, дицаги жаваб кьуна Амин», - абун.\n8. Рамазан моцIалъ, хасго кIал биччалеб мехалъ дугIа гьаби.\nХирияб хIадисалда абулеб буго: «КIал биччан хадуб гьабураб дугIа нахъчIваларо», - ян.\n9. ГIага-божарал, гьудул-гьалмагъзаби, мискин-пакъирзаби ахIун гьезие маркIачIуда кIал биччазе квен кьей.\nХирияб хIадисалда буго: «КIал ккурав чиясда маркIачIуда квенги кьун кIал биччазабуни мунагьал чури ва жужахIалдаса тархъи гуребги дов кIал ккурасеги мукъсанлъичIого гьесие щваралда бащадаб кири хъвала».\nЦохIо чамасдак кьуниги, къулчIизегIан лъим кьуниги щола гьединабго кири.\nI0. Мажгит-мадрасабазе кумек цIикIкIинаби, мискин-пакъиразе садакъаби гIемер гьари.\nНилъер Авараг ﷺ кидаго цIакъ сахаватав, квер биччаравлъун вукIунаан, Рамазан моцIалъни гьев кьолеб жоялдаса сунцаго кколев вукIинчIо.\n11. Рамазан моцIалъ рукъалъул агьлугун воха-хинлъун, ракI гIатIидго вукIине, гьезие сайгъат-салам гIемер гьабизе, гьезие бигьалъаби гьаризе лъикIаб буго.\n12. Рамазан моцIалъ сардилъ тIадеги вахъун Аллагьасе тIагIат гьаби, какал рай.\nХирияб хIадисалда буго: «Рамазан моцIалъ къад ракIбацIцIадго Аллагьасе гIоло кIалги ккунани, сардилъ тIаде вахъун гIибадатги гьабунани, эбелалъ гьавураб къоялъгIадин мунагьаздаса вацIцIалъула», - абун.\n13. Унтаразухъе ваккизе ин, эбел-инсул, хириял чагIазул, устарзабазул зияраталде хьвади.\nХасго гьеб беццараб буго рузман сордоялъ, рузман къоялъ, шамат къоялъ.\n14. Радакь вахъун кванай.\nГьелъул хIакъалъулъ хIадисазда буго: «Цоги кваназе жо батичIони яги бокьичIони, цо нухалъ лъим къулчIунги, цохIо чамасдак квананги кванай», - абун. Радакь кванаялда жаниб баракат цIикIкIун букIуна.\n15. Мажгитазда, игIтикафалда, ай Аллагьасухъ ракI балагьизабун чIей.\nНиятги гьабун игIтикафалда чIеялъул бищун дагьаб къадар цо лахIзат буго. Жинда Аллагьасул салам лъеяв Аварагас игIтикафалда тIадчIей гьабулаан, хасго ахирисеб 10 къоялда жаниб.\nАллагьас нилъее тавпикъ кьеги хирияб Рамазан моцIалъул адаб гьабизеги, гьеб кIудияб Аллагьасул нигIматалъухъ щукру гьабизеги.


Советский мухъалъул полициялъул бетIер рокъов туснахъ гьавун вуго\nДагъистаналъул къуваталъул идарабазул вакилзабаз ккун вуго жиндирго хIалтIухъан вухиялъухъ тIад такъсигьабиялъул иш рагьун хадуб, цIех-рехчагIаздаса вахчун вукIарав, МахIачхъалаялъул Советский мухъалъул полициялъул бетIер Шакир ГIумаров. Диваналъ гьев моцIица рокъов туснахъ гьавун тезе хIукмуги къотIун буго.\nЦебехун «Эркенлъи» радиоялъ бицун букIахъе 14 сентябралда Шакир ГIумаровасдаги гьесул хIалтIухъанасдаги гьоркьоб квешаб кIалъай ккун буго. ГIумаровасдасан гIарза хъварав, низам цIунулес лъазабулеб буго жив полициялъул бутIаялъул азбаралъув, цойгидал хIалтIухъабазда цадахъ, такъсир гьабураб бакIалде цIех-рехалъулал тадбирал гьаризе ине хIадурулев вукIанила.\nГьеб мехалъ мун дурго хIалтIулеб бакIалда вукIинчIого гьаниб щиб гьабулев чийилан ахIдезе лъугьанила жиндиде гьев Шакир ГIумаров. ХIалтIи гьабизе ине вугин абун жинца жаваб кьедал, полициялъул минаялде жанивеги ахIун, гьениб чорокал, къабихIал рагIаби абун жив инжит гьавизе лъугьанин ГIумаров, гьелдаса хадуб гьурмалъ жоги кьабанила гьес жиндидайилан абулеб буго низам цIунулес. Жиндидехун Шакир ГIумаровасул гьединаб рокьукълъи бижиялъе гIилла лъаларин абулеб гьев гIарза хъварас.\nГьеб лъугьа-бахъиналда бан рагьун букIараб иш республикаялъул прокуратураялъул хIукмуялда рекъон къан букIана. Гьеб къаялъе ругел гIиллабиги мухIкан гьарулел рукIинчIо прокуратураялъ. Шакир ГIумаров гIемерал саназ жанисел ишазул идарабазда хIалтIарав чи вугелъул гьес прокуратураялде тIадецуй гьабун батилин абураб пикру букIана гьелда бан гIемерисезул.\nГьелдаса хадуб хасал идарабаз хал-шалги гьабун цIидасан 19 октябралда рагьана гьебго лъугьа-бахъиналда бан ГIумаровасда тIад такъсиргьабиялъул иш. ГIумаров цIех-рехчагIаздаса вахчарилев вукIиндал Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъги, ФСБялъги гьев 21 октябралдаса нахъе цIех-рехалде лъазавун вукIана. Гьебго къоялъ гьесул хIалтIулеб бакIалда чIухьги бан букIана хасал хъулухъазул хIалтIухъабаз.\nГIадатияв чияс полициялъуласда кьабун букIарабани гьев рокъов туснахъ гьавун телароанин, къуваталъул идарабазул хIалтIухъанасде тIадекIанцIи гьабун бугинги абун жанив тIамилаанин гьев, ГIумаров щайин туснахъ гьавун тун вугевилан цехана «Эркенлъи» радиоялъ Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъул пресс-секретарь Расул Темирбековасда.\nГьединго гьесд цIехана ГIумаровас жиндирго хIалтIухъан вукIаниги гьев низам цIунулесда кьабун бугелъулин, гьесда тIад цохIо хъулухъалдаса цIикIкIун пайда босиялъухъ щайин такъсирияб иш рагьун бугебиланги.\nРасул Темибеков: «Гьев рокъов туснахъ гьавун тана щай гурелъул гьев вуго ригьалда вугев, хъизанги бугев чи. Гьесул полициялъул гIезегIан тIадегIанаб цIарги буго, гьев кинав ватаниги гъалмагъирчи гурелъул, полициялъул хIалтIухъан вукIин хIисабалдеги босун цIех-рех лъугIизегIан рокъов туснахъ гьавун тун вуго гьев.\nПолициялъул хIалтIухъанасде тIадекIанцIи гьабунин гьесилан абизе ва къануналъул гьеб бутIаялда рекъон тIад иш гьабизе ккани, гьес батIаго кутакаб къагIидаялъ гурелъул жиндирго хIалтIухъан вухун вугев. Гьесда тIад цохIо хъулухъалдаса букIине кколелдаса цIикIкIун пайда босиялъухъ иш гьабун бугониги, къануналъул гьеб бутIаги жеги цойги бутIабазде бикьула.\nГьениб бихьизабун букIуна щибги гьабун гьев чияс хъулухъалдаса букIине кколелдаса цIикIкIун пайда босун бугебали. ГIумаровасда тIад гьабураб ишалда бихьизабун буго гьес чиясда кьабун бугин абун».\nМахIачхъалаялъул Советский мухъалъул полициялъул бетIер Шакир ГIумаров хъачIав, цеве-цевеги чанги гIорхъолъа арал ишал гьариялъул рахъалъ цIар арав чи вукIаниги гьесда тIасан низам цIунулез гIарзал хъван рукIун гьечIо. Гьес ва гьесул хIалтIухъабаз гьабулелдаса разигьечIез хъварал гIарзазулги хIасил ккечIин абизе бегьула.\nМасала, 2011 соналда МухIарамкент мухъалъул Советское росулъ вагьабиязулин рикIкIунеб мажгиталд гIадамал рухун, мугжул рухIун, къунцI-къунцIун гIазаб кьолев вукIарав чи вугин Шакир ГIумаровги гьесул хIалтIухъабиги, чан чияс гьездасан гIарзал хъваниги гьел тамихIалде цIачIин абулеб буго «Черновик» газеталъул редактор Маирбег Агъаевас. Гьанже цо хIалтIухъанасул гьурмалъ жо банин абун гьебщинаб ахIи-хIур бахъинабулеб букIиналъе гIилла бугила, гьесул бакIалде цойги чиясе вачIине къваригIун букIин.\nМаирбег Агъаев: «Шакир ГIумаровас, гьеб ишалъе гIоло, хъулухъ тезе ккезе буго. Гьев унголъун туснахъ гьавилин абураб жоялдаги дун божуларо, гьебги букIунареб жо буго. Гьев гурониги хIалтIухъабазда хъачIгоги кIалъалев, хIатта гьездаги кьабулевцин полициялъул тIадегIанал хъулухъазда вугев чанги чи вукIуна. ГьедигIан цIакъ гIадлъизе ккараб жо гуро гьеб.\nГIумаров данде кколарел чагIаз багъаризабураб жо буго гьеб. Гьесул гъалатIалдаса пайдаги босун гьев хъулухъалдаса реххиялъе гьабун буго гьеб кинабго. Гьес жиндирго хIалтIухъанасда кьаби цоязе цIакъ кутакалда санагIалъи бугеб рахъалде сверана, цойгидазе гьелъул гIаксалда».\nГьединго Маирбег Агъаевас рикIкIунеб буго кватIичIого Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул нухмалъуда рукIине ругел хиса-басиязул заманалдаги гьаб сагIат вугев министр данде кколарез гьесда данде хIалтIизабизе бегьулила гьеб Шакир ГIумаровасда тIад гьабураб иш. ГIумаров кколев вуго гьев республикаялъул жанисел ишазул министрасул божарав чи.


Образование - Лъай кьей, мактаб » Страница 6 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nДобавил(а): istina от 26-10-2015, 11:56\nЛъай кьей Подробнее\nНуж рекIелъ даим чIаго рукIина…\nДобавил(а): istina от 27-04-2015, 11:14\nРагъда хваразул хIурматалда\nБагIараб, тIогьилаб ва гIурччинаб…\nДобавил(а): istina от 10-04-2015, 11:14\nЙохъ, гьеб светофор гуро. РФялъул\nлъай кьеялъул халгьабиял тIоритIулеб идараялъул цIирагьи буго\nЛъималазда бугеб гIайибгIаги щиб?\nДобавил(а): progman от 11-09-2014, 11:30\nцIале, дир цIодорилан, хъвана ЦIадаса ХIамзатица. ЦIализени\nцIалилаан, цIалулеб хIалалда школал ругелани\nБергьенлъаби гьарзаяб их\nДобавил(а): Musa от 13-04-2014, 17:24\nРасул ХIамзатовасул творчествогун Москваялда\nЦерегIан къояз Москваялда тIобитIана гIелмиябгун практикияб кIиго конференция: "БукIинеселде гали - Россия" ва "БукIинеселде гали - Космонавтика". Россиялъул 136 шагьаралдаса ва 122 росулъа цIалдохъабигун студентал гIахьаллъана гьенир. Конференциялда гIахьаллъарал 150 000 гIолилазда гьоркьоса 700-яв ворчIана финалалде. Гьезул 200 чи Королев шагьаралда тIобитIараб "Космонавтикаялъул" тадбиразулъги гIахьаллъана.\nКьучI битIичIони, къед гьетIараб букIуна\nДобавил(а): Musa от 13-04-2014, 17:08\nДица жакъасеб заманаялъул багьадурлъун рикIкIуна учитель. КигIан захIмат бугеб учителасе гьанже, яхI-намус тIагIараб, жамгIият батIи-батIиял рикьалабазде бикьараб заманалда лъимал битIараб нухде ккезаризе. БукIине кколеб тарбиягун лъай гьезие кьезе расги бигьаяб иш гуро. Щиб къварилъи жидер бугониги, хIал лъазе течIого, рагьун гьумергун рачIуна гьел лъималазе дарсал кьезе.\nМухIканаб хIакъикъаталъул кьучIалда\nДобавил(а): Musa от 11-04-2014, 17:44\nШколазе ва вузазе Дагъистаналъул тарихалъул цIалул тIахьал хIадуризе руго\nТалат къоялъ ДНЦялда тIобитIана школазе ва вузазе Дагъистаналъул тарихалъул цIалул тIехь хIадуриялъул бицунеб данделъи. Гьенир гIахьаллъана ДНЦялъул Тарихалъулгун этнографиялъул ва археологиялъул институталдаса гIалимзаби, ДГУялъул ва ДГПУялъул историкияб факультетаздаса преподавательзаби, Учительзабазул лъай камил гьабиялъул институталъул ректор Шагьрудин Шагьов, ГI. Тахо-Годил цIаралда бугеб гIелмиялгун педагогикиял цIех-рехазул институталъул директор ХIамидула МухIамадов ва школазул учительзаби. Дандеруссин нухда бачана ДНЦялъул президиумалъул председатель, тарихиял гIелмабазул доктор Хизри ГIамирхановас.\nЕГЭ: гIадлу-низам, такъсир ва тамихI\nДобавил(а): Musa от 31-01-2014, 23:50\n28 январалда "Черновикалъул" редакциялда. Гьенире ахIун рукIана ДРялъул Лъай кьеялъул министерствоялъул хъулухъчагIи, районазул лъай кьеялъул идарабазул нухмалъулел, ДГУялъул преподавательзаби ва журналистал.\nЕГЭ тIобитIиялъулъ низам чIезабиялъул, байбихьул школазул ва ясли-ахазул ФГОСазул ва экзаменазул хIалтIабазул халгьабиялъулъ такъсириял ишал риччангутIиялъул хIакъалъулъ кIвар бугел суалал гьоркьор лъун рукIана дандеруссиналда. Подробнее\nРекIел хинлъиялъниги хинлъизе ратила\nДобавил(а): progman от 17-12-2013, 09:45\nрахъалъ кумек хIажатал гражданазе коммуналиял хъулухъазухъ бигьалъаби\nгьариялъул закон тIубазаби ва гьелда тIасан бахIс


МахIачхъалаялъул аслияб мажгит\nКинабниги кIикъогогIан асар бачIун буго Дагъистаналде. Islamdag.ru сайталъул баяназда рекъон асаралги росун Дагъистаналде рачIун руго МухIамад аварагасул гIагарлъиялъул 50-ялдаса цIикIкIун чи.\nГьезда дандчIвазе МахIачхъалаялъул аэропорталде рачIун рукIана Дагъистаналъул муфтий АхIмад-хIажи афанди ГIабдулаевги, Дагъистаналъул бусурбабазул идараялъул хIалтIухъаби, гьединго республикаялъул хIукуматалъул вакилзабиги.\nАэропорталдасан гьел киналго МахIачхъалаялъул аслияб мажгиталде ана. Гьенир мавлидал ахIун ТIадегIанав Аллагьги МухIамад аварагги кIодо гьаруна.\nГьенив кIалъазе вахъарав АхIмад-хIажи афанди ГIабдуллаевас абуна жакъа Дагъистаналда кIудияб роххелги баракатги бачIун бугилан. Гьеб щивав чиясда бичIчIизеги кколиланги. Асарал Дагъистаналде рачIиналъе квербакъи гьабунщиназеги кIудияб баркала кьуна ахиралда муфтияс.\nГIарабалъа рачIарал тIадегIанал гьалбадерил хIинкъи гьечIолъиги цIуниялъе ва асарал рихьизе бокьараз гIадлу-низам хвезабичIого букIиналда хадуб халккун полициялъул хIалтIухъабаздаго цадахъ Динияб идараялъ рихьизарурал хасал гIолохъабазул къокъабиги рукIине руго. Анкьица дагъистаниязда рихьизе асарал лъезе руго ГIали ГIалиевасул спортивияб кIалгIаялъур.


Батила гьаб хIакъикъат,\nЦIунизе ккела низам.\nКакилъ гIадин рацIцIадго,\nЦIодорго рукIани лъикI…\nГьал рагIаби ругеб кечI рехун бачIана Туркиялда вугев магIарул наслуялъул вас Шамилица. КочIол роценалда хъванги, харбие бицунги цого тема цIикIкIунеб буго сверухъ къо бахъанагIан. Тема гуреб, жибго хIинкъиги рагьде щвечIеб бакI батизе захIмат буго.\nЛъалареб хIалалъ хисулеб дунял, щиб, кин гьабилебали лъаларого, чанги батIияб къварилъиялда гIемерав чи. Гьелегьараб цIа гIадин багIарлъун бихьулеб дунялалъул карта, гьеб киналъухъго гIинбаларел гIемерал дагъистаниял. Гьеб кIвар гьечIолъиялъул «бачIинги» гIемерлъулеб буго.\nЦIияб къагIидаялъ дарсал кьолел мугIалимзаби, гьелде ругьунлъуларого цIалдохъаби, гьеб киналъулго тохлъи цIехон къватIиб чIвалел эбел-эмен. Щив гьелъие гIайибияв, мугIалимзабазе бокьун, гьез ургъун бахъараб жойищха гьаб ахIвал-хIал? Ццидал рагIаби рехизе гIедегIичIого, пикруго щайдай гьабулареб халкъалъ? Карантин бугин абун хвелги гIелги нилъеда гьукъизе, гьоркьоб къотIизабизе кIолареб къадар бугелъул, рес къотIун къватIире рахъинчIого гIоларебги кколебги буго ахIвал-хIал. Зигараялъ аралъур ракIарабиги руго, ригьин гьабулелги камулел гьечIо. МагIирокъор руччаби руго маскабиги ран зикру бачунел. Гуллидаса цIуниялъе къолден бараб гIадин ракIчIун руго гьел, кIиго гъат ххамил бугеб маскаялда. Гьелго тадбиразда рачунел кверал, кваналеб нигIмат. Зигараялъ рачIине гьукъун шлагбаумал лъолел ругинги буго хабар. ЦIодорлъи гьабе, рокъор рукIаян балеб ахIиялъул кIвар гIемеразда гIадалъего унеб гьечIинги кколеб буго мех-мехалъ, къватIазда хьвадулел машинаби, гIадамал рихьидал.\nРахунел унтаби рагъаридал, ругелъур чIей лъикI\nКиндай тIамулеб буго карантиналъул заман адабияталъулгун маданияталъул машгьурал гьунарчагIаз? ТIоцебе гьеб суал битIана Дагъистаналъул халкъияй артистка Хадижат Жамалудиновалъухъе. Данде жавабалъе Жамалудиновалъ Расулил гьал рагIаби ахIана:\n«Лъукъ-лъукъараб, хIинкъараб Дунял ахIдолеб буго\nЖиб хвезе бегьулилан,\nХехго кумек гьабеян...».\n- Дир низамалъул щибго хисараб жо гьечIо, гIемер батIияб цIуна-къайги гьабуларо. Росулъе щвана, тIад юссана, ралъдахъе-нахъе хьвадула,- ян абуна Хадижатица.\nДагъистаналъул халкъияв шагIир МухIамад ХIамзаев магIарухъ ватана.\nХъвай-хъвагIаялде вуссинеги регIичIого, жамагIаталъул гIаммаб ишалда Бакълъухъ вугин бицана гьес.\n- Росулъе цIияб гIатIидаб шагьранух гьабиялде, кьо баялде тIаделъун руго нижер гIолохъаби гьал къоязда. Щибаб къойил хIалтIула нухда. Нижеца цебеккунго хIисабалде босараб хIалтIи букIана гьеб. ХIукуматалъул гIарац гьечIого, нижецаго гьабулеб иш буго. ЦIияб нух бахъулеб буго, хасалоги гIазу хехго биунеб, бакъулаб рахъалдасан.\nЖакъасеб ахIвал-хIал гIамм гьабун босани, гьаб унти гIемерисев чиясда жидерго росу-ракь, рижараб ВатIан ракIалде щвеялъе сабаблъун кканин ккола. Гьединго, кIудияб унти-балагьалда аскIоб дунялалъул боцIи-малалъул пайда гьечIолъиги, нилъ киналго хвезе рижун рукIинги ракIалде щвеялъе.\nЦоцазде рахунел унтаби рагъаридал, ругелъурго чIейги нилъер хирияв Аварагас малъараб гьаби кколелъул, гьелде кIвар кьуни лъикI киназго.\nАвар театралъул актеразул бугеб ахIвал-хIал цIехана халкъалъе къиматал артистазда.\n- Дачаялда бахча-ахги къачIан, мангалалдаги самоваралдаги гьоркьов, кIкIуйдул терапия гьабулев вуго, - ян абуна ГIабдухаликъ ГIабдулхаликъовас.\nМайсарат ГIабдулмажидова росулъе уней, нухда йигин бицана:\n- Дуца статусалда лъураб тIегь-хер бихьидал, шагьаралъул секциялда жаниб ракI хIебтIичIо. ЦIилъулеб ихги бихьизе, бацIцIадаб гьаваги цIцIузе ГьаракIуние уней йиго, - ян жаваб гьабуна, жиндиего хасиятаб кIарчамлъиялда, халкъияй артисткаялъ.\nРосабалъ, районазда культураялъул хIалтIухъаби хIалкъан, чIамучIлъун ратилищха, бахча-ах гьечIев чи магIарухъ гIемер вукIунарелъул.\nКарантиналъул заман киндай буго чIарадисезулин цIехана гьеб районалъул лъай кьеялъул, маданияталъул отделалъул нухмалъулев Шамил МустIапаевасда.\nКарантиналъул заманалда рекъон, лъай кьеялъул цIияб къагIида хIалтIизабиялде буссинабун буго гьеб отделалъ аслияб къуват. Живго росабалъе хьвадун хал гьабулеб буго хIалтIул, тIатинарулел руго гIунгутIаби ва гьел лъугIизаризе хIаракат бахъулеб буго.\n- Карантиналда ругин абун, тIубан хIалтIиги рехун тун, чIун гьечIо культураялъул хIалтIухъабиги, - ян бицана Шамилица. - Гьел хIадурлъулел руго КIудияб Бергьенлъиялъ 75 сон тIубаялде, хIалтIулел руго жидерго репертуар цIигьабиялда тIад.\nГьеб киналъего нугIлъи гьабулел видео-баянал социалиял гьиназдаги лъун рихьана Шамилица. Карантиналда ругел чIарадисезул гьунарчагIазул кочIолаб калам щвана социалиял гьиназде руссарал магIарулазе гьал къоязда. Гьезул цоялда гьадин ахIулеб буго:\n«РикIкIаде, рикIкIаде, рагъул нухазде\nДир хабар босун а, хиялазул поч.\nХирияв васасда, дир солдатасда\nСалам бицун къоче къаси шагьримоцI».\nХунзахъ районалъул маданияталъул вакил МахIач ХIасановги чIалгIаде заман чIвалев гьечIолъи лъана:\n- Щибха гьабилеб, ГьатIимат, гьадин рокъор чIезе кколеб заман бачIун бугоха. Амма гIадада дун вукIинищ, гьале музыкалиял тIагIелал реэдулев вуго рокъов. Гьаз нилъее гуребги нилъеца гьазиеги гьабизе кколелъул хъулухъ. Бигьаго росизе щолел учузал жал рукIунарелъулха гьал. КъачIалел руго, рацIцIулел руго, цо-цо гьелги рачун бакъанги биччалеб буго, дирго ракI чучиялъе.\nЗахIматаб заманалда -цебесеб кьерда\nРайгазетазул хIалтIиги гьоркьоб къотIун гьечIо, «ХIакъикъаталъулго» гIадин. Редакторалгун жавабиял секретарал, пресс-хъулухъалъул хIалтIухъаби цебесеб кьерда руго хIалтIулел, хIинкъиги гьезие цогидаздаса дагьаб букIинищха. КIудияб квербакъи гьабулеб буго гьез районазул нухмалъулезе гьаб хIалуцараб заманалда.\nХIалхьиялде инчIо Дагъистаналда бугеб бищунго кIудияб промышленнияб предпиятие «Концерн КЭМЗ» ОАО. Жидер хIалтIи гьоркьоб къотIизе тун гьечIин бицана заводалъул рекламаялъул отделалъул нухмалъулев ЧIарадаса ГIабдусалам Халиловас. Сахлъи цIуниялъул хIалтIухъабазул тIалабалги щибаб къойил камилго тIуразарун, кIудияб заводалъул хIалтIи цокIалго нухда унеб бугин абуна гьес.\nЗаводалда жанибго бугеб цехалда жидерго тIолалго хIалтIухъабазе гIунги тIокIал, аза-азар медицинаялъул маскаби рукъулел руго КЭМЗалъулаз.\nКъватIире рахъунаго, гьумер-кIалалда маскаби райилан тохтурзабаз гьоркьоса къотIичIого лъазабуниги, аптекабаздаса гьел росизе щолареблъи халкъалъе цебего баянлъана. Шамил районалъул МачIада росулъ буго «Концерн КЭМЗалъул» рукъарулеб цех. Гьенирги рукъулел руго лъикIаб ххамил (бацIцIадаб хлопокалъул), чурун чанцIулго пайда босизе бегьулел маскаби. ХIажалъи ккаразул мурадги тIубан, заказал къабул гьарулел руго гьез. Гьениб букъулеб цо маскаялъул багьаги буго 40 гъурущ. ЦIикIкIараб къадаралъул заказ бугони - 35 гъурущ.\nДругие материалы в этой категории: « ГIин кьурун, гIор къалев МахIмуд\tКьурулъан чвахулеб чабхил иццул сас »\n19:52, 22 октября 2020, 28\n15:53, 22 октября 2020, 216\n10:33, 22 октября 2020, 330\n09:22, 22 октября 2020, 32