РОСАБИ, ЖАКЪАСЕБ Х1АКЪИКЪАТ.. МАГ1АРУЛЛЪИ ГЬАНИБ, ХЬИНДАЛЛЪИ ГЬАНИБ. - 12 Июня 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПятница, 14.12.2018, 09:34 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2017 » Июнь » 12 » РОСАБИ, ЖАКЪАСЕБ Х1АКЪИКЪАТ.. МАГ1АРУЛЛЪИ ГЬАНИБ, ХЬИНДАЛЛЪИ ГЬАНИБ.\nРОСАБИ, ЖАКЪАСЕБ Х1АКЪИКЪАТ.. МАГ1АРУЛЛЪИ ГЬАНИБ, ХЬИНДАЛЛЪИ ГЬАНИБ.\nЦебе к1одолъиялъул ц1ар бугел, гьанже жаниса г1адамалги дагьлъун ч1удбузде сверун ругел росаби дагьал гьеч1о маг1арухъ. Руго гьединал, нек1сияб тарихалъул г1унарал нуг1зал нилъер районалдаги. Гъорлъе раккун балагьани улкаялъулго к1варалъул масъалалъун лъугьун буго жакъа гьеб суал. Щибха ккараб, г1асрабаз умумуз г1уц1унги кьун, гьанже рахъун ирсилаз рижараб росу-ракь рехун теялъе г1илла щибдай? Гьеб суалалъе жаваб батизеян къват1иве вахъарав дун Сивухъе щун ватана. Г1ажаиблъизе бач1ана, цебегоялдаса бульдозерцин бихьич1еб гьеб нухдасан лага шурич1огоян абухъе щун ратана росулъе. Макьасдаса гьенибе щвезег1ан ц1игьабун къач1ан бугоан Сивухъе рач1унеб шагьра. (Рик1к1ада ругел росабалъе нухал гьариялъул Федералияб программаялде гъорлъе бачине к1ванила, гьедин Мах1ачхъалаялдаса «Салам» фирма бугила Автодоралъул заказалда рекъон росулъе нух гьабулеб, лъик1аб х1алт1и лъугьун гьеч1ищха,-ян жиндирго разилъи загьир гьабуна хадубккун бук1араб гара-ч1вариялда бегавулас. Ред.)\nГ1адат буго щивав махщалилав жиндирго пишацоясухъе ц1алеб. Лъалареб ц1ехезеги, данд базеги, гьадинго бицине хабарги дагьабиш гьезул бук1унеб. Гьедин батила, зах1маталъулаб г1умру росдал маг1ишаталда х1алт1улаго аниги поэзиялъул карачалабалъ восарав, лъабгог1аги т1ехьалъул автор Патах1ов Къурбанг1алиде дирги рак1 ц1араб ва бач1инахъего гьев вихьизе гъираги лъураб. Соназ к1удияв вук1аниги, к1удияб божи-рокьиялда г1ел бащадав гьалмагъг1адин рак1 биччан вук1унев Къурбанг1алилги рохалие г1орхъи бук1инч1о кавуги рагьун азбаралде дун лъугьунаго. Г1адамаздаса рик1к1ад к1вер т1уралъур рук1иналъ, ц1ияб-т1ок1аб хабар лъазе бокьун, росулъе ц1ияв чи вач1иналъухъ урхъун рук1унилан абуна Къурбанг1алица дир саламги буссинабун накъиталде жувалаго.\nГьанже дир вас кинавго чи шагьаралде ц1алев гьеч1ищха, бигьаяб, къо бихьич1ого гьабулеб ва г1емераб г1арац щолеб х1алт1и къвариг1ун буго г1олохъанаб г1елалъе,-ян байбихьана ункъойилъа сонал арав г1умруялъул бечедаб х1албихьи бугев к1удияс дир сапаралъул мурадги бич1ч1ун. -1300-1400 абилел соназго жиндие кьуч1 лъураб, т1алъиялдаго нек1сиязул цояб ккола Сивухъ росу. 1300 гектар буго нижер гьабсаг1атги пайда босизе бегьулеб, 200 гектаралда руго рохьал, росдадаса гъоркьехун Ч1адат1а абулеб бак1алда руго ахалги. Бицен буго умумузул заманалда ц1ибилгицин барщулаанин гьанибилан. Мег1ар-г1алах, ах-хур гьарзаяб бак1 бук1иналъ сахъал лъик1аб ресалдаги рук1ун руго. Сверухълъиялдасаго г1адамалги рач1унел рук1ун руго гьанире даран-базаралъе бича-хисизе жоги босун.\nГьабсаг1атги ц1ар буго сахъадерил бат1и-бат1иял кверзул махщелазул устарзабазул. Гьанже нахъзаманалдагицин рук1ана гьединал лъик1аланго г1адамал. Дида лъалеб заманалъги х1алт1улаан буртаби гьарулеб артель. Хунзахъ т1алъиялда гуребги, сверухълъиялдаго ц1ар арал буртинадул хьиталги гьарулаан гьанир. Светиябги диниябги лъай бугел г1адамалги г1емерал рахъана Сивухъ. Ц1аларал чаг1и г1емер рук1иналъ, г1алимзабазул Ват1аниланги абулеб бук1ун буго гьалде. Бат1и-бат1ияб заманалда Сивухъ вахъун вуго 60-г1ан динияв г1алимчи. Цого заманалда бат1и-бат1иял бак1азда дибирлъи гьабун буго 26 сивухъес.\nЧ1ах1иял маг1ишатазде данде ккун к1удияб бук1инч1ониги, г1и-боц1ухъанлъиялъул ва хурухъанлъиялъул ниг1матал г1езариялъул рахъалъ кидаго районалда цебесеб кьерда бук1ана нижер Сивухъ росдал г1аммаб маг1ишат-«Ц1ияб г1умру» колхоз. Жиндир заманалда гьеб босун бук1ана республикаялъул Х1урматалъул хъорщоде. Дол соназ 200 гектаралда рекьарал хаслихъе культурабазул щибалдаса бак1арулаан 40-42 центнер т1орщалил, щибаб г1акдадаса беч1улаан 3000-3200 килограмм рахьдал. Гьединалго лъик1ал х1асилал рук1ана маг1ишаталъул г1ияхъанлъиялдаги.\nРосдал маг1ишат цебет1езабиялъе к1вах1-свак тун х1алт1улел г1адамазул бук1ана к1удияб къадру-къимат. Пачалихъалъ щивав зах1матчи к1одо гьавулаан гьесул х1аракаталъухъ балагьун. Дол соназ колхозалъе нухмалъи гьабурав мунагьал чураяв Мух1амадов Нурудиние щвана к1иго орден. Гьединго орденал щвана хурухъанлъиялъул бригадир Мух1амадгъазиев Х1ажие, механизаторал Х1усейнов Мух1амадие ва Патах1ов Къурбанг1алие, дояркаби Г1абдулхабирова Шумайсатие, г1иял фермаялъул заведующий Шагьрудинов Мух1амадие. Къокъ гьабун абуни зах1маталъулав чи кидаго къадруялда вук1ана нилъер улкаялдаго. Гьанже г1адин вижараб росу-ракьги рехун тун цоги бак1алде гочунев чиги къанаг1атги вук1инч1о, гьелде х1ажалъиги бук1инч1о.\n2010 соналдаса гьабулеб бугила жиндица сахъадерие бегавуллъи, - ян нижер накъиталъулъе жувана росдал администрациялъул бет1ер Сайгидах1мадов Мух1амад. Бищунго унтараб суаллъун гьеб заманалда дида батана росулъ г1олохъанаб г1елалъе ч1ара-хьараб х1алт1и гьеч1олъи. Ахираб анкьго соналъ анкьго хъизан бахъана администрациялъул учеталдаса ва г1ат1идракьалда, шагьаралда х1алт1и щолеб бугилан эхебе гочун ана, руго жеги росу тезе х1адурлъулелги. Школалда учительги, ФАПалда медсестраги, садикалда воспитательги – гьеле г1емерисел росабалъ хъулухъ чаг1и. Школалъул ишги мах1ги лъик1 гьеч1о, «т1еренаб кунаде бан», х1алицаго ц1унун хут1ун буго росулъ лъай кьеялъул гъансито. Лъимал гьеч1они лъие дарсал кьезеха гьеб рагьун бук1инебги.\n170 ялдаса ц1ик1к1ун ц1араки буго жакъа сахъадерил Мах1ачхъалаялда, 100 ялдасаги ц1ик1к1ун хъизамаз маг1ишат гьабулеб буго хъутаналда, нус-нус г1аги ратила Буйнакскиялда, Каспийскиялдагун Кизилюрталда ва цогидал бак1аздаги, росулъин абуни 60 ялдаса г1емерго ц1ик1к1ун гьеч1о. (Бегавулас гьедин бихьизабуниги, тарих жеги гьит1инаб бугилан абулелги сахъал данд ч1вана гьеб къоялъ. Ред.)\nРакь г1ат1идаб, мег1ер-г1алах к1удияб росу буго нижер. Бокьарав чиясе хур бекьизеги, г1и-боц1и хьихьизеги киг1анги ресалги руго. Амма гьелда т1ад унел харжал данде росани, хайир мукъсанаб кколеб буго. Ч1идат1а ахал г1езариялъул суал чанц1улго борханиги гьу-гьаян гьениб х1алт1и гьабизе гъира бахъунев чиги кколев гьеч1о. Ч1ван-къот1ун гьаб х1алт1и гьабизе нуж эхеде рахъаян абизеги к1олеб гьеч1о, рач1ун рахъиналде хайир кьолеб х1алт1и я росулъ яги райцентралда гьеч1олъиялъ. Гьанибго абила, хасало бет1ер бахъиялъе ц1акъго зах1матаб бак1алда буго нижер росу. Октябрь, ноябрь моц1азго бала г1азу, маялдехун гурого бигьунаро т1абиг1ат. Июналъул авалалдаги жеги картошка ч1олел руго сахъал, цогидазул бухъизегицин заман щведал. Нижер маг1ардаса ицазул лъим уна 4-5 росдае х1ажалъабазе, нижгойин абуни араб г1асруялъул лъабкъоабилел саназго «сороковка» трубаялъусан бачараб лъеде г1ейги гьабун руго, щуго иццухъе бикьула гьебги, хасало ц1ороч1ого бук1иналъе санаг1алъабиги гьарун. Токалъул мухъалги руго басралъун, хасало 140-160 вольт гурого бук1инеги бук1унаро токалъул. Росулъ г1адамал ч1еялъул биценго кинаб бук1инеб гьединал гурого г1умру гьабиялъе шарт1ал гьеч1еб бак1алда.\nБищунго нижер хьул лъезе, мугъ ч1вазе бегьулеб бак1лъун буго Макьасда базе байбихьи лъураб туристазул кластер. Гьениб х1адурлъиялъулал х1алт1абазде байбихьулаго г1езег1анго росуцояз г1арзаби кьуна жидее минаби разе планал кьеян, руго бекьулеб ракь-хур щвезе бокьаралги. Гьаниб г1езабураб картошка, капуста, г1и-боц1ул ниг1матал турбазаялъе кьун бет1ербахъи гьабизе бокьаралги дагьал гьеч1о. Амма турбаза баялъул суал жеги бицалъ хут1ун буго, иншаАллагь бук1ина заман нижер анищ т1убарабги.\nПросмотров: 332 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Дагъистаналъул бетIер гIолилалгун дандчIвана\nТалат къоялда Пятигорскалда байбихьана Северияб Кавказалъул гIолилазул форум «Машук- 2019». Гьениб гIахьаллъулеб буго Дагъистаналдаса гIолилазул къокъаги. Гьел дандчIвазе руго СКФОялъул субъектазул нухмалъулелгун.\nТадбиралда гIахьаллъана Дагъистаналъул бетIер Владимир Васильевги. Гьев дандчIвана Дагъистаналдаса гIолилалгун, бицана лъайкьеялъулги, сахлъицIуниялъулги, культураялъулги, батIи-батIиял проектазулги хIакъалъулъ.\nГьениб гIолилаз бицине буго жидерго проектазулги, гьел гIумруялде рахъинариялъе гьаризе ругел хIалтIабазулги хIакъалъулъ. АнцIабилеб нухалда тIобитIулеб бугеб форумалда гIахьаллъулев вуго 2,5 азарго чи. Къецалги тIоритIизе руго батIи-батIиял номинациязда. Дагъистаналдаса форумалъул лъабабго сменаялда гIахьаллъулев вуго 500 чи. Гъоркьиса тIобитIараб форумалда щварал грантазул къадаралъул рахъалъ дагъистанияз ккун букIана тIоцебесеб бакI - гIаммаб къадар – 1,8 млн гъурущ. Исанаги гьарула гьезие чIахIиял бергьенлъаби.\nПрочитано 103 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 19 августа 2019 16:25\nДругие материалы в этой категории: « Масъалаби гIемер руго\tЦIолбохъанлъи цебетIеялъе нухал »


47 сон барав Мовсар гIахьаллъана Чачаназул тIоцебесеб рагъада. Гьанже гьев вуго къвакIараб режималъул туснахъалда 24 сонги бихьизабун. Терророизмалъул, пачалихъалъул гIуцIиялъул кьучI ва Россиялъул Федерациялъул тIолголъи хвезабизе хIалбихьиялъул гIайибал гIунтIизаруна гьесде. Гьединалго гIайибал гIунтIизаруна Чачаназул кIиабилеб рагъул зачисткаби гьарулеб мехалда ккурал аза-азар чиясдеги.\nМовсарил ракI хун гьечIо, дандечIей гьабиялда. Гьес абулеб буго, жиндир ракI хун бугин Хасавюрталъул къотIи-къаялдаса хадуб республикаялъул политикияб гIумруялда гIахьаллъиялъул бакIалда, биххараб инсул рукъ цIидаса баялде вуссиналдассин. ТIоцебе рукъ баялъе бакI, территория буссинабизе кколеб букIанин хIинкъи гьечеб кIагIидаялде буссинабизейин, абулеб буго гьес.\n27 сон барав гIолохъанчи Грозный цIунизе ана инсул басрияб автомобилалдаги рекIун I994 соналъул декабралда. Гьениве унеб мехалда нухда кафеялдаса тахшагьар цIунулезе гьес босана гIемер нисучед ва чаялъул чанго термос. Автомат ва ретIа-къай гьесие щун буго хадусеб къоялда.\nДудаевасул армиялъе бокьун букIун гьечIо гIадатиял чачаназул гIумру хIинкъиялде гъоркье бачине. Гьединлъидал гьезда тIад къалеб букIун буго гIицIго лъукъаразе кумек гьаби, квен-техх ва лъим чIезабиялъе кумек гьаби.\nБомбаби ран, артиллерия хIалтIизабун, Россиялъул рагъул къватазде дандечIарал чачаназул къокъаби тахшагьаралдаса нахъе ине ккараб мехалда, Мовсар гьел къокъабазде гъорлъе лъугьун вуго.\nМовсар: «Дица дирго ракь цIунулеб букIана оккупантаздаса. Россиялъул президент Борис Ельциница официалияб къагIидаялда абун букIана гури, нужедаго «къулчIизе» бажарулеб гIанаб суверенитет босейин. Гьелеха, гIемер гIасрабаз хIакъир гьарун рукIарал чачаназ хIукму гьабун букIана, Россиялдаса ратIалъизе.\nНиж цогIаги нухалда кьвагьдечIо Россиялъул территориялда. Нижехъе рачIана ярагъгун, нижецаги гьел дандчIвана ярагъгун. Гьел музыкагун нижехъе рачIун рукIарабани, нижецаги къватIире рахъилаан бакънал рачунел алатал. Дир гьабсагIатги ракI чIараб буго, ниж Россиялъул пачалихъияб терроризмалде данде рагъулел рукIараблъиялда».\nМаскаби хурал рагъулал рачIун руго гьесда хадур 2000 соналъул 26 февралалъул квачараб радал. Берцинго макьуялдаса ворчIичев гьев, вехъерхъун, бигIунеб гIазугун хIарщул цIураб азбаралде реххун вуго гьев.\nХъалиян бухIулаго, Мовсарил бетIер чакмаялъ гIодоб цун чIезабун вукIарав рагъулас речIана хIапдолеб букIараб гьоялда. «Чачаназул хIайван! Дуцаги кIал рагьичIогойин бегьулареб?!» - янги абун, гьес сигарета ссинабун буго Мовсарил ботIрода. Гьеб бакIалда гьанже гьесул рас бижунеб рагIуларо.\nМовсар: «Добго заманалда, рагъулаз чIухь балеб букIана, ярагъ балагьулаянги абун. Щибниги батичIо. Лъидасаниги балъголъи гьабичIого, гьезул цояз бачIана бронетранспортералдаса жанисан яргъил цIураб таргьа. Гьеб гIодобеги чIехьо, гьез цIезаруна дида тIад жидерго документал».\nАхIдун гIодулей эбелги, лъадиги, кIиго гьитIинаб лъимерги тун, Мовсар гьез реххун вуго машинаялда тIад рукIарал квералги хIатIалги рухьарал цIорорал, ретIел тIад букIинчIел, жаназабазде тIаде. Гьедин гьев вачун ун вуго. Цадахъго гьез ун буго рукъусан кIудияб халича, хъузмил хьагал ва рукъалъул гъоркьбакIалда рукIарал охцеразул банкаби.\nМовсар: «Нух халатаб букIана, гIемер заман бахъана нухда. Ахир-къадги щвана пуланаб рагъулазул базаялде. КIигояв вахана машинаялъул кузовалде тIаде ва брезент хьибилалдеги гьабун, гьез байбихьана «ромашка» хIазе, ай, хваралги чIагоялги ратIа гьариялъул «хIалтIи». ТIоцебе гьез бугебщинаб къуваталда мал бахинабулеб букIана щивасул чохьолъ. Угьдарав тун, чIаго вукIиналъе ишара гьечIел гьез реххулел рукIана машинаялдаса гъоркье. ТIаде балагьун бихьулеб букIана, гьединаб «хIалтIи» гьез тIоцебе гьабулеб букIинчIеблъи.\nЧIагояв дунги цогидав гIолохъанчиги тун, тIокIав щивниги ватичIо. Гьесул цояб бер чIегIерлъун букIана ва гьумералъул гъоркьияб рахъ гъуризабун букIана. Бидуца седон рукIарал кIутIбиги рагъаризарун, гьес хIалбихьулеб букIана цо жо абизе. Амма, гьеб заманалда цояс дида кьабуна автоматалъул гъундагъ ва дун лъавудаса ана. Гьев вас дида тIокIав вихьичIо. Гьев хун ватила. Дун лъавуде вачIана я эхетизе, я вегизе, я гIодов чIезе берцинго рес гьечIеб маххул клеткаялда жанив. Гьелда жанив дун гьез ккуна лъабго гIанаб анкьалъ».\n«Дун гьеб клеткаялда жанив вукIунаан нилъуги каранда цузабун, накабиги гIундузул даражаялде щоледухъ сукIизеги гьарунин», халат бахъинабулеб буго жиндирго калам Мовсарица. Гьесулго рагIабазда, туалеталде гьел риччалел рукIун руго цо нухалда. ЦIакъ квачарабги букIун буго.\nМовсар: «Дие хвезе бокьун букIана. Жалго клеткабиги гьезда жанир гIадамалги цакъ гIемер рукIана. Щибаб бащдаб сагIтидаса, хъаравулзаби хьвадулел рукIана ва гьез бакIаб махх кьабулеб букIана гьел клеткабазул тIасияб рахъалда. Гьениб кьижизени щаб, цоги жоялда тIад ургъизецин рес букIинчIо. Клеткабаздаса жаниса рачун унел рукIана цо-цо ккун ва гьикъа-бакъи ток кьабизабун гIазаб кьун гьабулеб букIана.\nВачIунев вуго хъаравул. Рагьулеб буго гьеб клетка. Гьенисан чи хехаб къагиIдаялда къватIиве кIанцIизе кколев вуго ва веке-векерун ине кколев вуго. Узухъда, кIичIварав дида кIолищха хехго вахъине, векерун иналъулни, бицинего бицинаро. ЦIакъ вахIшиго рухунел рукIана. Мун гIодов речIани, дуде тIаде гьаби риччалел рукIана.\nСурав босулеб мехалда суал букIана цо: «кив вугев Масхадов?» Лъалеб букIаниги, абилароанха. Нижедаса тIалаб гьабулеб букIана рагъулезул яги рагъулел рукIаразул цIарал. Гьез гъецIаз тIом ва малъаби тIезарулел рукIана. Боххалги рухьун дализарулаан, ботIрода пластикалъул пакетги лъун, гьенибе жанибе сигареталъул ккуй биччалаан. Регъеялъул алаталъ угъдул рухIулаан.\nЛъел цIезабураб пластикалъул шишаялъ ургьисал ругеб бакIалда кьаби кколеб букIана бищунго «бигьаяб» гIазаблъун. Гьез ниж ретIелги бахъизабун рачунаан къватIире ва шлангалдаса лъин тIолаан нижеде. Гьез ниж рачунел рукIана гIанкъизаризе. Лъавудаса араб мехалда, гьез нахъе рахъалаан рухьеналдаса. Гьедин чанго нухалда. Хадуб лъавуде рачIараб мехалда гьез киналали лъаларел иньекцияби гьарулаан».\nКлеткабазда жанир холел рукIун руго чанго чи цадахъго. ЧIагояз хварал гьенисан къватIире рахъизе кколел рукIун руго. Хваразул рекизарурал кверал, боххал, къотIарал гIундул, рекизарурал нилъаби рукIунаанин. Гьезул черхал чIегIерал рукIунаанин, рухиялдаса ратилин, абулеб буго Мовсарица.\nМовсар: «Гьез ниж тIамулаан гьезул жаназаби тIатIала соккизе ва гьезда гьоркьор кьвагьулел алатал лъезе. Кьвагьизарурал жаназабаздаса хутIулел рукIана малъаби, цаби ва хIур. Гьез гьеб иш гьабулеб букIана «гьечIо жаназа - гьечIо такъсирияб иш» абураб принципалда рекъон».\nМарталъул ахиралда киналго клеткабаздаса къватIире рахъун, щвезарун руго пуланаб бакIалде, майданалде.\nМовсар: «Рагъулал цIакъ цидахъун рукIана. Берцинго тIад ретIелцин букIинчIел ниж эхетизаруна мухъ гьабун. Кколеб букIана гьез мугъзалъ речIчIизе батилин. Нижеда лъазабун букIинчIо ниж минаби лъураб майданалъул рагIалда рукIиналъул хIакъалъулъ. Гьеб мехалда арестантазул цояв веке-векерун ана цевеххун, гьезда хадув рагъулал ине хIинкъана. Ниж киналго гьез къотIана гьесда хадур. Гьеб мехалда байбихьана кьвагьиял. Ниж бидуца цIуна гьебго заманалда. Кьвагьаразул черхазул бутIаби рортулел рукIана нижеде тIадеги аскIорги. ТIоцеве цеве арав чIечIого векерахъдулев вукIана. Дида кколеб букIана галюцинация гьеб кинабго бугин. Дун цеве унев вукIана аллагьасде гьардолаго. Цо заманлда кьвагьиялъул асар дидеги щвана. Кьвагьана аскIов унев вукIарав чи. Дун лъукIана».\nМайданалда кьвагьиял гьоркьор къотIун хадуб, гьенибе биччан буго чачаназул кIиабилеб иргаги, гьенир минаби гьечIеблъи мухIканлъизабиялъулги жаназабазул хутIелал ракIариялъулги мурадалда.\nМовсар: «Дицани тIадегIанасдаса гьарулеб букIана хвел. Амма щаялиго дун чIаго хутIана. Клеткаялде жаниве дун тIокIав реххулев вукIинчIо. Ругъналги унтулел рукIана, дица гьел чурулел рукIана гьекъезе бачIунеб лъеца. РакIалдаги гьечIого анкьидаса дун витIана Чернокозовоялде. Гьенивги дун вухунев вукIана. Гьенисан витIана Пятигорскалде. БукIана диваналъул процесс. Дие кьуна туснахъалъул 24 сон».\nГьанжеялде Мовсарица туснахъалда бахъана I3-ялдаса цIикIкIун сон. «ГIазаб кьолеб букIараб бащдаб сон диваналъ рикIкIинчIин», махсаро гьабулев вугоан Мовсар.\nЭР. - Кин дуда хIехьезе кIвараб гIазабги, ракъиги, къечIейги, квачайгийн?\nМовсар: «ТIадегIанасда лъала. Дунни цевего хванаан, гьанже дун дов цеве вукIарав чи кколаро. Дунялалда жужахI батани, дун гьенив вугин абизе бегьула гьанже».\nМовсар ккола жив къуркьизавизе бажаричIев чачаназул цояв. Гьев разилъулев гьечIо туснахъалъул адмиинистраторазул чурукал тIадкъаял туразаризе. Гьес кинаб гIаши аппелиция хъван гьечIо ва кинал гIаги гьариял гьарун гьечIо, гьесул хьвада-чIвади релъараб рагIула, гьенисан чIаго къватIиве ворчIулареблъи лъалев чиясул.\nЦебесеб соналъул августалда гьесухъе рачIун рукIун руго ФСБялъул хIалтIухъаби, гьез гьесда бицун буго Рамзан Къадировасул «гучам салам», цебелъей гьабун буго Украиналде Россиялъул рахъ ккун вагъизе иналъул. Гьелъухъ мун эркен гьавизе вугин рагIи кьолеб букIун буго гьесие. Амма гьес бищун буго туснахъ. Араб соналъул августалдаса Мовсарилгун бухьен тIубанго билана дир.\nГьез жалго рикIкIунел руго къисматазул бетIергьабилъун\nРоссиялъул туснахъазда хъулухъ гьабулезул кIудияб къадар рагIула контракталдалъун рагъулаб хъулухъ чачаналъ гьабулел рукIарал гIадамал. Гьеб хIужжаялъ хасаб лъалкI толеб рагIула гьезул хIалтIуда. ГIазаб кьеялъул, психологияб тIадецуй гьабиялъул къагIидаялда гьез гIамал гьабулеб буго жидерго къиматалъул даража борхизабизе ва карьераялъул болъоялдаса тIаде ине.\nДие битI ккана, дунгун кIалъазе разилъана гьоркьохъеб хъулухъалъул туснахъалъул хIалтIухъан. Гьев жиндирго коллегабазда релъарав гьечIо. Гьесул лъикIав инсанасул ихтиярал цIунулев лъугьине бегьулаан. Амма гьес рикIкIунеб буго жиндаса цIикIкIараб пайда букIине бугин зазхараб кварида нахъ ругел сахал гIадамазейин гьенив хIалтIулагойин.\nНижер гара-чIвари байбихьилелда цебе гьес кIвар буссинабуна, жинца жиндирго хIакъаб цIаралъул, хъулухъалъул ва туснахъ бугеб бакIалъул балъголъи гьабулеб букIиналде. Гьединлъидал гьесде дица Алексейин абулеб буго.\nЭР. – Чанго моцIалъ мун разилъулев вукIинчIо кIалъазе. Гьанже сунца яги лъица дуде асар гьабун бугеб?\nАлексей: «Дир гIумруялда гIемер букIана ритIукълъи, гьеб ккола хьибилалдехун кIанцIун рорчIулареб гор-свери. Дида бичIчIана, дидасаго байбихьизе кколеб букIин. Дидаги гIайиб гьечIин, дица абиларо. Дие бокьун буго дирго гIайибазул квешлъиялъул бакIалда лъикIлъиги гьабизе.\nЭР. – Туснахъалде хIалтIизе кин мун вачIарав?\nАлексей: «Кинин гьеб абилеб,... чачаналъанищ абилеб? Чанго нухалда дун гьениве витIун вукIана кIиго-лъабго моцIалъе. Дун милициялде лъугьана армиялдаса хадув – цоги хIалтIи нижер шагьаралда букIинчIо. Милициялъ контракталда рекъон, ниж ритIулел рукIана Чачан республикаялде.\nПсихологияб хIадурлъи букIана цIакъ мухIканаб. Дунни тоIцеве вукIана, кидал дун гьениве щолинги абун, бокьун букIана гьенир киналго гъуризе. ХIакъикъаталдаги гIемер заман гьелъие къваригIинчIо. ГIахьаллъана террористал ккоялъул операциялда.\nХвалде щоледухъ рухарал «террористаздаго» цадахъ гIолохъабаз баччулеб букIана гьезул буголъиги, цо-цо нухалда автомобилалцин. Нижер тIалъиялъ гьелде берал къалел рукIана. Гьенисан нахъе руссарал, нижгун хадур психологал хIалтIулел рукIана. Гьез ниж гIодоре риччазарулаан.\nДунни килисаялдеги ана, кашишгун данчIвана. Яги дун досда вичIчIинчIо, яги дида гьев вичIчIинчIо… Хадуб дица дидаго абуна, бичIинабизе кколин, щиб гьеб чачаналъ бугебали ва щай чачанал рагъулел ругелали. Библиотекалде ун тахьал росана, гIемер информация интернеталда батана. Чачаналъе иргадулаб нухалда нухаве вахъулеб мехалда, дун унев вукIана чIван къотIун батIиял пикрабигунги бербалагьигунги.\nЭР. – ГIемер ругищ дуцаго гIадин гьединал суалал жидеего кьурал контракталъулал?\nАлексей: «ГьечIо цогIаги. Лъаларо, диде цогIаги данде ккечIо. Инсан хIакъикъаталдаса ватIалъулев вуго бокьа-бокьараб гьабизе рес бугеб ва жавабчилъи гьечIеб мехалда. Цадахъ хъулухъ гьабулезда ва нухмалъиялда цебе дица киданиги бихьизабичIо, тIалъиялъ рикIкIунелдаса батIияб интерес дир букIин.\nЭР. – Мун кидал кантIизе байбихьарав?\nАлексей: «Сатропромысловский мухъалда ниж рахъана къватIире боевиказе кумек гьабулев абулев чи кквезеянги абун. Гьединасул хIакъалъулъ нижехъе информация кьуна цо чачанав-информаторас. Гьединазде нижеца «гважиян» абула. Щвана абураб бакIалде – щивниги ватичIо. Гьабуна гъоркьчIел. ГIураб заман бахъана – щивниги ваккичIо. Ракъун, квачан рукIарал гIолохъабаз хIукму ккана, мадугьалзабазда бецIизабизе. НуцIаги гъуризабун, ахIдилаго, чурукал рагIаби рикIкIунаго жанире лъугьана пуланаб квартираялде. Квартира букIана бацIадаб, тIокIлъи гьечIеб. Гьенир рукIана 50 гIанаб соналъул гIелалъул чIужугIадан ва гIолохъанав вас. Гьев вукIун вуго гьелъул вас, гьесул гьумерги букIана кьер араб. РукIана гьесул кIудиял бералги, берцинго хараб чIегIераб расги. Гьев хьибилалда вегарав гIадин вукIана диваналда. Эбелалъ гьесие кваназе кьолеб букIана бугьуналдаса. Нижеразда ккана гьев лъукъарав боевик вугин, гьей чIужуялъ гьесие кумек гьабулеб бугин.\n«Вахъа тIаде! Вусса къедалде, гважи! Кверал лъе ботIрода нахъ! ХIатIал хъитIизаре, хех гьабе!», абун гьел ахIдолеб мехалда, чIужугIадан яхъана, ахIвал-хIал бичIунарел чагIазде гIадин, нижехъги балагьун, абуна, жиндир вас инвалид вугин ва гьеб тасдикъ гьабулеб документги бихьизабилин.\nГьеб мехалда гьев васасул эпилепсиялъул реакция загьирлъана. Амма дир коллегаби руссана гьесде, цIана гьев чIабаралде ва байбихьана малал разе. Эбел реччана гьезда тIаде. Амма кьабиялъ, гьей йоржун гIадин къадалъ речIчIизаюна. Гьелъул васасул гIундуздаса ва кIалдиса би чваххана, берал гIатIидго тамашалъараб къагIидаялдаго рагьун хутIана.\nГьезул жаназабазда тIасанги лъугьун гьел кванил рукъуре ана. Гьенисан босана кваназе бегьулебщинаб. Хадубги гьез чвадари халат бахъинабуна. Доб къоялда гьеб къокъаялъ гьеб бакIалда тана къогоялдасаги цIикIкIун жаназа, жидерго рукъоса цадахъ вачун ана 25 гIолохъанчи… Дун цIакъ нечон вукIана, дир ракI унтулеб букIана. Дица щивниги чIвачIо, амма дун гьезда цадахъ вукIана, дица гьезие квал-квал гьабичIо. Хадуб дун тIокIав инчIо гьединаб группаялда цадахъ кивениги.\nЭР. – Щай дуца дуего ракIалъе гIолареб хIалтIи толареб?\nАлексей: «Гьедина галиялде лъица дун виччалев?! Гьеб мехалда дун хола «яги рокIол унтудаса» яги гьез балагьула компромат. Цогидаб рахъалда балагьани, инсанасул ихтиярал цIунулесда кIоларо, дица жанире ругезе гьабулеб гIадаб кумек гьабизе.


Януковичасде данде санкциял хIалтIизе байбихьана\nУкраиналъул вукIарав президент Виктор Януковичасде ва гьесул чукъаялде данде лъазарурал санкциял щуабилеб марталдаса байбихьун хIалтIизаризе хIукму гьабуна Евроцолъиялъ Брюсселалда рузман къоялъ тIобитIараб данделъиялда.\nЯнуковичасул ва гьесул гор-свериялъул 15 пачалихъиял хъулукхъчагIазул банкалда ругел активал цIорозарун руго. Гьел ккола премьер-министрасул хъулухъалда рукIарал Николай Азаровги Сергей Арбузовги, Януковичасул администрациялъул бетIерлъун вукIарав Андрей Клюев ва цогидал.\nГьезде гIунтIизабураб гIайиб – пачалихъалъул гIарац бикъи. Сахлъи цIуниялъул министрлъун йикIарай Раиса Богатыревалъул цIар санкционияб сияхIалдаса нахъе цIан буго. Абулеб буго гьелъ бикъараб гIарац нахъе кьун бугин.


Дунял, Январь 01, 2014\n"Олимпияб" парахалъи букIинчIеб 2013-да...\nЩибаб соналъул байбихьуда нижеца ракIалде щвезарула цебесеб соналда загьирлъарал кIвар кIудиял хIужаби, лъугьа-бахъинал. Исана гьеб хасаб «сияхI» нижеца байбихьизе ккана соналъул ахирисел къоязда Волгоградалда гьарурал вахIшиял терактаздаса. 29 ва 30 декабралда хвалде унез жалго кьвагьизаруна - цояс вокзалалда жаниве унеб мехалда, цогидас – троллейбусалда жанив. 31 декабралде гIаммаб къагIидаялда гьел терактаздаса хван 34 чи. Гьеб къадар хисулеб буго. ЦIияб соналъул байрамалъул бакIалда Волгоградалъул регионалда лъазаризе ккана чIегIер баялъул къоял.\nВацал-бусурбаби - «террористияб» багъа-башари\nМисралъул премьер-министрас лъазабуна Вацал-бусурбаби абураб багъа-башари «террористияб» бугин. Премьерасул пресс-секретарь Назем Беблауица талат къоялда гьедин лъазабуна Каиралдаса шималияб рахъалдехун бугеб Мансура шагьаралда бомба жаниб букIараб автомашина кьвагьун чанго сагIат индал.\nКазахстан: как балел студентал сияхIалде росулел руго\nАлматыялда какал ралел студентал росулел ругIула хасал сияхIазде. Юристаз лъазабулеб буго, гьеб кколин инсанасул ихтиярал хвезариян. Гьел сияхIал гIуцIулезда жидеего кьураб буюри бихьулеб рагIула Сириялде рагъизе гIолохъаби иналалдаса цIуниялъул профилактика хIисабалда\nТуркменистаналда талихIалъул эраищ байбихьараб?\nБатIи-батIиял рохалилал тадбиразде халкъ хIалица бакIкIаризабулел улкаби гьедегIан гIемер гьечIо дунялалда. Туркменистан ккола гьединазул цояблъун.\nБосняказе жидерго тарихияб цIар нахъе кьезехъин буго\nБосниягун Герцеговинаялда гьаб анкьида байбихьила 1993-95 соназда букIараб рагъдаса хадуб лъидаго-бачIеблъи щвараб гьеб улкаялъул халкъалъул тIоцебесеб хIисаб гьаби. ьеб тадбиралъ бихьизабизехъин буго киндай гIемер миллаталъулаб пачалихъалда кIвараб жиндирго миллияб бичIчIи ва миллияб хаслъи гIуцIизе.


Халалъулел ругел хасал операциял\nАхирисел къоязда Дагъистаналда тIоритIарал хасал операциязда гIаммаб къагIидаялда чIван вуго изну гьечIого яргъидгIуцIаразде гъорлъе уневин рикIкIунев 14 чи. Ахирисел хасал операциял тIоритIана Дагъистаналъул шималияб рахъалда.\n21 январалда Дагъистаналда лъабго хасаб операция тIобитIана. Терроралде дандечIараб низам лъазабун букIана Хасавюрт ва Гъизилюрт мухъазда.\nХасавюрталъул Винсовхозный росулъ сверухъ ккун букIана изну гьечIого яргъид гIуцIарал жанир ругел мина. Гьениве лъабго чи вугилан информация букIана. Низам цIунулез мегафоназдасан лъазабуна жанир ругезда кверде рачIеян. ТIоцебе жаваб щолеб букIинчIо. Цодагьаб заман индал минаялда къватIире рачIана кIиго чIужугIаданги, кIиго лъимерги. Къадеялда нахъе хасаб операция лъугьана, амма гьелъул хIасилал кинал ругел официалияб къагIиядалъ къуваталъул идарабаз лъазабичIо жеги.\nОфициалияб гуреб информациялда рекъон, минаялда жанир рукIарал изну гьечIого яргъид гIуцIаразе кIун буго къуваталъулазухъа рорчIизе. Цогидал баяназда рекъон, гьел гьениса хасаб операция байбихьилелдаго нахъе ун рукIун руго ва жанир рукIарал ручабаз ургъунго заман цIалеб букIун буго «рохьилазда» хадур къуваталъулал рортичIого рукIине.\nГъизилюрт мухъалъул ЦIобокь-Миакьо росулъги тIобитIана хасаб-операция. Гьенив низам цIунулез чIвана «бабаюрталъул» абураб «рохьилазул» къокъаялъул цевехъан Эльдар МахIатов. Хасаб операция байбихьилелде низам цIунулез ЦIобокь-Миакьо сверухъ ккун букIана. «Бабаюрталъул» къокъаялъул амир МахIатIовас чанги такъсир гьабунилан, лъазабулеб буго низам цIунулез. Полициялъул хIалтIухъаби чIвазе къасд гьаби, бизнесменазухъе «флешкаби» ритIи, кьвагьиял гIуцIи – гьелги цогидалги такъсиразулъ МахIатIовасул лъалкI бугилан абулеб буго къуваталъулаз. Гьанибго тIаде жубала, МахIатIовгун минаялда жаний йикIарай кIиго чIужугIадан къватIир рачIана ва гьелгун полициялъулаз цIех-рех гьабулеб буго.\nГъизилюрт мухъалъул Стальское росулъги тIобитIана хасаб операция. Гьениб низам цIунулез чанги нух сверухъ ккун букIана. Низам цIунулезул лъазабиязда рекъон, оперативияб информация щун букIана, росулъ рахчун ругин Гъизилюрт мухъалда терроралъулал такъсирал гьарулеб «рохьилазул» къокъаялде унел. «Кавказский узел» информагентствоялъул лъазабиязда рекъон, Стальское росу рагъулаз сверухъ ккун букIана радалиса нахъе, гьениса жанисаги ричалел рукIинчIо чагIи, жаниреги ричалел рукIинчIо.\n21 январалда Сулейман-Стальское мухъалъул Ашага-Стал росулъ батана кьвагьул алат. Гьеб батун буго росу бакьулъ бугеб росдал администрациялъул минаялда аскIоб. Низам цIунулезул лъазабиязда рекъон, радиокарачелабаздаса кьвагьизабизе бегьулеб бомба букIун буго гьеб. Федералияб хасаб хъулухъалъул сапераз гьеб тIагIинабун гидропушкаги хIалтIизабун.\nЖамгIияв хIаракатчи Максим Шевченкол рагIабазда рекъон Дагъистаналда бугеб хIалуцараб ахIвал-хIалалулъ гIайбал руго гIемерисала хIакимал.\nМаксим Шевченко: «ТIатIала ккезабураб республика ва бечедал хIакимал – гьединаблъун буго жакъасеб Дагъистан. ГIолилазда бихьулеб буго къанунал хIалтIулел гьечIеблъи, хакIимаз бокьахъе бюджеталъул гIарац хвезабулеб букIин, полициялъулаз гIадатиял гIадамазул ихтиярал цIунулеб гьечIеблъи. ТIадежоялъе цо-цо хIакимазул яги авторитет бугел чагIазул бухьенал руго рохьилалгун».\nРоссиялда низам цIуниялда хъинтIараб данделъли тIобитIана гьал къоязда. Гьеб данделъиялда генералияв прокурор хисулев Иван Сыдорукица абуна терроралъул такъсиразул рахъалдасан тIоцебесеб бакI Россиялда кколеб бугилан Дагъистаналъ. «Эстремизмалъул ва терроралъул рахъалдасан бищун гIемер такъсирал Дагъистаналда ратана, гьединго гьел руго Шималияб Кавказалъул цогидал республикабазда: Кабардино-Балкариялда, Ингушетиялда. Амма цогидал такъсиразул рахъалъан Шималияб Кавказалъул республикаби рейтингалъул ахиралда ккун руго. Россиялъул цогидал регионазда данде росани гьел республикаби, гьенир бищун дагь такъсирал гьарулел руго», - илан абуна Сыдорукица.


Авар мацl, Январь 02, 2019 page 1\nАрбагI къо 2 Январь 2019\nДепутатаз рахьдал мацIалъе тIалкъен цIализехъин буго\nРахьдал мацIазул хIакъалъулъ Россиялъул Пачалихъияб Думаялъ къабул гьабулеб къанун улка щущаялде тIамулеб ахирисеб галилъун рикIкIунеб буго Дагъистаналдаса гIалимчи МухIамадов МухIамадица.\nРахьдал мацI лъангутIи – «гIадамалъа рахъи»\nАхираб заманалда Дагъистаналда киназдаго кIалдиб ругьунлъун буго рахьдал мацIал цIунизе ккеялъул хабар. РакIалде щвезабула Татарстаналда гьелде кьолеб бугеб кIварги. Амма гьебго заманалда я тIадчагIаз, яги махщалида рекъон гьеб суал тIубазабизе кколел чагIаз гьабулеб хIалтIи бихьуларин абураб гIарз буго гIадамазул. Абула ахираб 20 соналда жаниб цIакъго тату хванин рахьдал мацIазул. Дагъистаналъул школазда анкьида жаниб цо сагIат гурони гьечIо гьел лъазаризе бихьизабун. Гьединаб хIадурлъигун университеталде цIализе рачIарал гIолилаз цIакъ захIматго босулин мацIилан гIарз буго мугIалимзабазул.\nЦIоралъул магIарулазе вацлъиялъулаб кумек\nГьал къоязда магIарулаз гIумру гьабулеб Гуржиялъул Къварел мухъалде щун рукIана аваразул миллиябгун культурияб автономиялъул вакилзаби. Сапаралъул аслияб мурад букIанин Къварел мухъалда бугеб лъабго росулъ магIарул мацI малъиялъе хIажатал тIахьал гьезухъе щвезариян бицана рехсараб автономиялъул нухмалъулев ШагIбанов Маркъоца. Гьединго гьев ккола Дагъистаналда биччалеб «Новое Дело» газеталъул бетIерав редакторги.\nКавказалъул мацlал рукlана магърибалъул цивилизациялъул авалалда


ТIиссал инкъилаб ккелелде цебе\nИнкъилаб ккелелде ва колхозал гIуцIилелде цебе ТIисси росулъа ГIанди гIурухъе щвезегIан рукIун руго пихъил ахал, рекьулел хурзал, кули-мархьаби. Колхозал гIуцIилелде гьенир ругел «Ахачарасала», «Гьикьи чарасала», «КвинтачIи», «Гьикьикили», «Кохъахери» ку-лабазда яшав гьабулаан тIиссадерица. Гьелъие нугIлъи гьабула Дагъистаналъул пачалихъияб архивалда ругел 1886 соналъ Дагъистаналъул халкъалъул къадаралъул хъвай-хъвагIай гьабун хадуб ТIисси росдал ккарал хIасилаз (фонд 21, опись 5 дело 117). Гьеб хIасилалда рекъон, ТIисси росулъ букIун буго кинабниги 53 цIараки, 6 цIализе хъвазе лъалев чи, 455 пуд хьалеб бекьулеб ракь, 377 га рецулел мучIдузул, 352 цIолбол гъабу, 108 бетIер хIораб боцIул,127 гIака, 27 бетIер бече, 26 хIама, 5 чу, 5 гьобо, 1223 бетIер гIицIаназул. Абизе бегьула гьел кулабаздасан щвараб бачIин-хIалухъиналъ бетIербахъи гьабун рукIанин тIиссал абун. Гьелъие нугIзаллъун ккола росдада гъоркь бугеб лъарахъ бан букIараб ханжу хенолеб 5 гьобоялъул хутIарал чIвадназ. Гьел кулабаздасан щолеб букIараб хайиралъул бицунаго тIиссадерил харабаз ва гьединго дир инсуцаги бицунаан ТIиссиахикьан тIадехун бугеб «Сагъари» ахикь букIунаанин бакIарун xIaл кIоларебгIан цIибил. Гьеб цIибил бакIаризе росуго къватIибе бахъулаанила цадахъ цо къоялъ, зурмилгун къолол гьаркьида гъоркь, ихтилат-кепалда. ЦIибил бакIаризегIан ах цIунун букIунаан хъаравулзабаз.\nКолхозал гIуцIун хадусел соназ кулабаздаса гIадамал росулъе гочана, кулабиги чIунтана, ах-хуралъ кьолел нигIматалги дагьлъана. ГьабсагIаталъ кулабазулги чIваданал лъугьун риххун руго, бекьулеб ракьги г1ypy къаралде сверун буго.


Сириялъул гIурхъида аскIоб Россиялъул рагъулаб боржаро Туркиялъул авиациялъ кьвагьизабун хадусала политикияб дагIба багъарана. Россиялъ Туркиялде хъващтан лъазаруна санкциял. Гьеб гуребги, Россиялда гIумру гьабулел турказде тIадецуй гьабизе байбихьана.\nРоссиялъул муфтиязул Шураялъ гIедегIана жиндирго рагIи абизе. Гьелъул бетIер Равил ГIайнудиница абуна Россиялъул бусурбабазда тIадаб бугин гьоркьохъанлъи гьабизе.\nГьес абуна инсаниятлъиялъул масъалаби дипломатиялдалъун гуреб, политикаялдалъун гуреб, рухIияб къагIидаялъ тIуразаризе кколин. Кавказалда ва Централияб Азиялда ругел улкаби – гьел ккола тюрк мацIаз кIалъалел миллатазул улкаби. Гъозие бокьун гьечIин Туркиялъулгун ругел бухьенал гьоркьоса къотIизе. Ва гьез я Россиялдаса, я Туркиялдаса ратIалъизе гьечIо, ян абуна Равиль ГIайнудиница.\nГьадинаб лъазабигун цевевахъун хадусала ТIолгодунялалъул ГIурус мажлисалъул Централъул бетIер Роман Силантьевас гьесде пантюркизмалъул гIайиб гIунтIизабуна. Жиндирго рагьараб кагътида Силантьевас гьадин хъвалеб буго:\n«Инсанасул ихтиярал цIунулеб Централъул бетIер ва Ислам-дин лъазабулев гIалимчи хIисабалда дие бокьун буго Равил ГIайнудинил лъазабиялде кIвар буссинабизе.\nГьес абуна, жиндир хиял гьечIин Туркиялъул диниял ишазул министерлъиялъулгун бухьенал гьоркьоса къотIизе. Гьес гьединго инкар гьабуна Туркиялъул авиациялъ Россиялъул рагъулаб боржаро бортизабиялъул хIужа какиялдаса, жив политик гурин абун. Аммаила, абулеб буго Силантьевас, щайха жив жинцаго политиклъун рикIкIунарев ГIайнудиница дагьалъ цебе НАТО-ялъул хIаракатчилъи беццулеб букIараб?\nГьединлъидал пачалихъиял ва диниял идарабазда тIадаб бугин гьоркьоб лъезе ГIайнудинида божилъи гьечIолъиялъул суал. Нижер радиоялъе гьелда бан живго Равил ГIайнудиница гьадинаб баян гьабуна.\nРавиль Гайнутдин: «Россиялъул жамгIияталъги бусурбабазги кIудияб кIвар кьолеб буго улкаялда бугеб ахIвал-хIалалъе, хасго Туркиялъулгун питна багъарун хадусала. Бусурбабазул рухIаниязул пикруялда бараб кIудияб интерес буго прессаялъулги.\nГIемерал информалатаз нижедехун руссун, нижее суалал кьолел руго. Гьединал суалал сан гьаричIого тезе рес гьечIо. Гьединлъидал дица журналистал гьоболалъухъе ахIун, гьезде кинабго ракI бацIадго бицана гъозие.\nДирабго пикру бахчун толеб гIадат гьечIо дир. Ва дица битIараб нух ккун цевехун унев вугин, дида ккола. Гьеб буго цохIого цо мунпагIатаб нух. Хасго гьелъухъ дир ватIанцояз, динцояз, жамгIияталъ дир хIурмат гьабулеб буго».\nГIайнудинида бичIуларищ гьесул гьеб жигар гIададисеб букIин? Жиндаги бусурбабазул жамгIияталдаги кIвеларин Туркиялъулгун Россиялъул маслихIат гьабизе Кремлалъе гьеб бокьун гьечIони, ян абурал пикрабиги рагIула. Гьединлъидал цо-цоязул щаклъи кколеб буго гьадинаб жигаргун цевевахъине жибго Кремлалъ ГIайнудинида тIад къан букIиналда. Нижер программаялъе гьелда бан гьадинаб баян гьабулеб буго политолог Руслан Айсиница.\nРуслан Айсин: «ТIоцебесеб иргаялда абизе ккараб буго гьадинаб жое: Россиялъул бусурбабазул рухIаниязул вуго кIиго бетIер. Цояв – Централияб Динияб идараялъул бетIер ТIалхIат Тажудин, цогидавги Россиялъул муфтиязул Шураялъул бетIер Равил ГIайнудин.\nГьезда гьоркьоб халаб бахъунеб буго къец. Путинил разилъи рагIизе бокьулев ТIалгат Тажудиница квершеллъиялъул киналго жигаразе квербакъи гьабулеб бугони, Равил ГIайнудиница цIакъ мустахIикъаб ва лъидаго бачIеб позиция кколеб букIана кидаго.\nПолитолог Руслан Айсин\nГьес ризго загьирарула квершеллъиялъе бокьуларел пикраби. Мисалалъе гьес бусурбабазул мигрантазул проблемаялде кIвар буссинабуна. Эхеде борхизабуна Россиялъул жамгIияталда баккараб исламофобиялъул проблема, гьоркьоб лъуна мажгитал раялъул суал, гьел темаби официозалда гьукъарал ругониги.\nТуркиялъулгун Россиялъул маслихIат гьабиялъул жигаралъул бицани, дида ккола, гьеб бугин гьесул хасаб жигар. Кремлалъул жигар гьеб гуро.\nТуркия гьанжелъагIан букIана цохIого цо кIудияб улкалъун Россиялъул Исламгун бухьенал хутIулел ругеб. Гьел бухьенал гIицIго политикияб рахъалъан гурелги - генетикияб, динияб, маданияб рахъалъанги церетIураллъун рукIана. Щайин абуни Ислам-диналъул тюрказул гIатIилъи ГIусманияб империялъул заманалдаса байбихьун Россиялъул бусурбабазул умматалда хъинтулаан нус-нус соналда жаниб.\nГьедегIан гIагарал бухьенал ва гьединаб некIсияб гIадат хвезабизе ГIайнудиние бокьун гьечIо. Туркиялда тIибитIизабураб ханафиязул мазгьаб Россиялъул гIемерал регионаздаги тIибитIизабун буго. Гьеб ккола кIиябго улкаялъул бусурбабазул гIагарлъиялъул ишара.\nБуго цойги кIвар цIикIкIараб жо: Россиялъул муфтиязул Шураялъул бухьенал руго Туркиялда ругел батIи-батIиял диниял, маданиял, лъайкьеялъул гIуцIабазулгун. АнцI-анцI сон бана Россиялъул рухIанияз гьел бухьенал щулалъизарулаго. Ва цо параялъ гьел бихъ-бихъани, гьеб хIалтIи зарараб ва гIадада гьабураблъун хутIила».\nЭР: Гьедин батани, гьадинаб жигаралъул магIнаги пайдаги щиб?\nРуслан Айсин: «Номенклатуралъул хIаял гъваридго лъалев Равил ГIайнудинида букIинесеб якъинго бихьула. Масала нагагьлъун метер Кремлалда цояс чиртани, гьел бухьенал нахъеги щулалъила. Россиялда гьединал ишал бигьаго гьарулел руго.\nТIалъиялъ изну кьун, цо лахIзаталъ кинабго сверула гIаксаб рахъалдехун. Гьале гьадин ккани, жакъа Анкара какулел щинал чиновниказ ккараб хIужа кIочон тун, метер гIаксаб бицине бегьула.\nГьеб бичIчIулаго Равил ГIайнудиница гIамал гьабулеб буго жиндирго къадру цебеккунго цIунизе. Буго цойги гIилла. Ахирисеб заманалда Чачан республикаялъул бетIер Рамзан Къадировас хIаракат бахъулеб буго Россиялъул бусурбабазул официалияв гурев алтернативияв цевехъан хIисабалда вахъине.\nКIудияб гIамал бугев чилъун кколев Равил ГIайнудинида гьеб бихьулаго, жиндирго хасият бихьизабулеб бугин, дида ккола. Россиялъул гIемерал бусурбаби разиял гьечIо Туркиялде данде бачунеб пропагандаялда. Гьединлъидал, Равил ГIайнудиница бицунеб - гьеб буго гьел бусурбабазул гьаракь».\nТуркиялъул Анталия шагьаралда гIумру гьабулел россиялъулал хIинкъулел руго Анкараялъулгун Москваялъул багъарараб политикияб дагIбаялъ жидерго гIумруялъе квешаб асар гьабизе бегьулеблъиялдаса. ГIаммаб къадаралда гьениб чIей гьабулеб буго 40 000 россиялъулас. Гьес абулеб буго жидерго букIинесеб гьанже баянаб гьечIин.\nДагьалъ цебе Анталиялда гIуцIун букIана «Ракълил ва паракъалъиялъул» фестиваль. Гьелъул мурад – Москваялда баккараб гIадаб тушманлъиялъул бербалагьи ва рокьукълъи гьениб цебеккунго нахъ чIвай. Турказги гIурусазги цадахъ рекъон гьединаб гIамал гьабулеб буго.\nФестиваль гIуцIаразул цояй Лариса абулей чIужу-гIадан ккола кIиго лъимералъул эбел. Гьелъул рос – туркав. Гьелъ абулеб буго гьенир ругел гIурусазде лъицаниги тIадецуй гьабулеб гьечIин.\nЛариса: «Соналдаса соналде щулалъулел бухьенал цо сагIаталда жаниб рихъизе лъиданиги кIоларо».\nИрина Балчи абулей цогидай гIурусай микьго соналда жаниб хIалтIулей йиго «Россиялъул маданияталъул ассоциациялъул бетIерлъун. Гьелъ абулеб буго Анталья бугин жиндирго гIагараб шагьар.\nИрина Балджи: «ГIемерал гIурус руччаби Туркиялда росасе ана. Мадугьалзабазулги гьезда лъикIаб бербалагьи буго. Турказ нижее кинабгIаги хIинкъи кьолеб гьечIо».\nУнкъго лъимералъул эбел Иринаца гьединго абуна, гIурусал лъикIалан журан ругин Туркиялъул жамгIияб гIумруялде. Анталиялда бугеб «Гьудуллъиялъул ва солидарлъиялъул ассоциациялъул» вакил туркай Эмел Чакмакица абулеб буго гьениб ксенофобиялъул проблема гьечIин.\nГьенир ругел шинал гIурусазда турк мацI лъалеб бугин ва жамгIияб гIумруялда гIахьаллъи гьабулеб бугин. «ГIурусал- нижер гьудулзаби гурелги, гьел ккола ниж гIадал Туркиялъул гражданал», - ян абуна гьелъ.\nАмма цо-цо квешал ишалги рукIанин, рекIелъ гIагалигун абулеб буго 29 сон барай Алинаца. Масала дагьалъ цебе Анталиялда гIолилазул цо къукъаялъ жиндирго рокьукъли загьирабун букIанин.\nАлина: «Гьез ахIулаан, гIурус гIабдалзаби. Нахъе гьаниса. Нужерго Россиялде аила нуж. Мисиралда Россиялъул боржаро бортун букIиналдаса жал разиял ругин. Жидее гIурусал рокьуларин».\nАлинал рагIабазда рекъон гьадинал гIадамал гьенир гIемерал ругин. Аммаила араб соналда политикияб конфликт багъарун хадусала, гIезегIанго турказ кIванагIан кIудияб хIаракат бахъулеб буго гьудуллъи цIунизе.\nАлина хIалтIулей йиго таржамачIужулъун. Гьелъул йиго ункъго сон барай яс. Ясалъул Туркиялъул паспортгун кодоб Россиялде ине хIинкъулей йигин жий. Щайин абуни Туркиялде нахъ юссине жий йиччазе гьечIин Россиялъул гIурхъаби цIунулез. Гьадинабго хIинкъи цогидал гIурусазулги буго.\nАнталиялда 13 соналда жаниб гIумру гьабулей Москваялдаса Светлана абулей чIужу-гIаданалъ гьадин абулеб буго.\nСветлана: «ХIакъикъаталдаги дир рахIат ххун буго. Россиялда дир гIагарал руго. Дие бокьун буго дир эменги вацги гьанире ахIизе. Амма визаялъул режим нахъеги лъазабуни, захIмат букIина гьеб.\nГьединго баккулеб буго кIицул гражданлъиялъул суал. Цо параялъ нижедаса тIалаб гьабизе буго цо гражданлъи тIаса бищи. Дир яс Маргариталда захIмалъи бихьила. Гьей йиго туркайги гIурусайги. Гьелъул буго кIиго ватIан».\nРоссиялдаги Туркиялдаги гIадатиял гIадамазул гьадинаб ахвал-хIал бихьулаго, Равил ГIайнудиница абулеб буго туркалги россиялъулалги цоцазе тушбаби гурин:\nРавиль Гайнутдин: «Туркиялъулгун Россиялъул некIсиял бухьенал руго. Дун политикги гуро, пал тIамулев чиги гуро. Амма гIадатияв бусурбанчи ва Россиялъул бусурбабазул рухIанияв хIисабалда дида тIадаб буго дирго рагIи абизе.\nГьале, бечедаб ва захIматаб тарих буго Россиялъулгун Туркиялъул. КIиябго улкаялъул бухьеназе лъабабилеб рахъалъ кидаго къасд гьабулаан асар гьабизе. Нижеда гьоркьоб тушманлъи бижизабизе хIалбихьулеб букIана.\nЖакъаги руго гьадинал къуватал, нижее асар гьабизе хIалбихьулел. Ахирисел соназ щулалъарал нижер гьал бухьенал гьоркьоса къотIизе бегьуларо. Гьел бухьеназул пайда гIицIго бецав чиясдацин бихьуларо.\nМиллион-миллион россиялъулав Туркиялда хьухь бахъула, аза-азар чи рукъзал ричун росула, гIуцIулел руго цадахъал идараби, фирмаби. ГIатIилъулеб ва цебетIолеб буго цадахъаб динияб, маданияб хIалтIи, лъай-кьеялъул система. Бегьулищ гьеб кинабго цо къоялда жаниб щущазабизе, цо-цо исламофобаз бицунелде божун? Туркал нилъер тушбаби гуро».


Магьирсса каруннил дурмур\nАвтор: Бадрижамал Алиева · 28.11.2020\n«Самородки» проектрал лагрулийсса ирглийсса выставка\nНоябрьданул 24-нний Республикалул Халкьуннал творчествалул къатлул галереялуву хьунни Ибрагьим Сунгъуровлул «Добрых рук творенье» тIисса цIанилусса выставка. Му хьуссар РДНТ-лул «Самородки» тIисса проектрал лагрулий.\nВыставка тIиртIунни ДР-лул культуралул министрнал хъиривчу – Дагъусттаннал Халкьуннал творчествалул къатлул директор Марита МухIадовал.\n– ХIакьину жучIара дур ляличIисса выставкагу, му выставкалул авторгу. Коронавирусрал инфекциялул пандемиялул даххана дурунни оьрмулухсса жулла бургаву, амма мунил баххана къабувссар творчествалул инсантурахсса жулла бургаву, миннал кьадру-кьимат, – увкуна Марита Велихановнал.\nВыставка тIитIлатIисса шадлугърай гьуртту хьунни ДР-лул Художниктурал союзрал председатель Кьурбанаьли МахIаммадов, ДР-лул Художниктурал союзрал Выставкартту дувай залданул директор Амирхан МахIаммадов, Жамаллул цIанийсса Дагъусттаннал художествалул училищалул директор Мухтар Камбулатов, МахIачкъала шагьрулул художествалул школалул директор Гульнара Мамашева, искусствовед, РДНТ-лул пишакар, АьФ-лул Художниктурал союзрал член Мариян Чалабова, художникнал гъан-маччами, МахIачкъала шагьрулул чIава художниктал ва цаймигу хъамал.\nКкуллал райондалийсса Ваччиял шяравасса Сунгъуровхъал кулпатрал Дагъусттаннан пишкаш бувну бур цимивагу гьунар, Ибрагьим Сунгъуровгу ур гьунар бусса уссурвавраву чIана-чIивима. Ванала уссил – ХIажи Сунгъуровлул выставкагу хьуссар вара «Самородки» проектрал лагрулий ванияр шиннардил хьхьичI.\nИбрагьимлул 1975-ку шинал къуртал бувну бур Ростовуллал инженерно-строительный институт, перестройка сукку хьуннин зий ивкIун ур «Дагпромстройрай», 90-ку шиннардия шийнай зий ур прорабну строительный фирмардай. Искусстварив дур ванал хобби – даврия тархъансса чIун гьан дуллансса, дакIнил ларсъсса даву. Амма цавай инсантураща цалла хоббину хъанахъисса касму бигьанна даххана дуван бюхъарча, вананнив, ва дакъасса, цамур касму цалла хоббину чIалай дакъар. Зувинния лирчусса шиннардий Ибрагьим цалагу отпускрайн увккун акъар, цалла даврия дур кусса тархъансса чIун творчествалун харж дуллай. Вайксса шиннардий творчествалуха зий, канила цикссагу хъин-хъинсса давуртту дурксса, цайнува цува хьусса художник зий ур цала шава, 7-мур зивулий, балкондалий.\nМиккура, 3 къатта бусса квартиралуву, ядуллай ур цалла карунних дурсса давурттугу. Ибрагьим ур хъинну нажагь дакъа хьунакъадакьайсса ва хъинну хIазсса творчествалул журалухун агьну. Ва ур тIабиаьтраву хьунадакьайсса затирттая скульптурарду дуллай: мурхьирал къяртрая, мархрая. Хасну миннух луглай занайгу ур Ибрагьим тIабиаьтравух, яни тIабиаьт цурда хъанай дур художникнал соавторну. Художникнаву цавурагу тIабиаьтрал материалдануву цалла дуван нанисса давурттал куцру, образру чIалансса, хIисав хъанансса личIлулшиву, чани, аькьлу-кIулши диялну, щаллуну дур, ва гьунаргу, вай хасиятругу нажагьссанначIа дакъа къадикIайссар.\nСкульпторнал гьунар Ибрагьимлуйн, щак бакъа, бивхьунссар цала буттая – Гьаруннуя. Вайннал кулпатраву яхьуну дур чарий буттал цIурцIусса Сталиннул сурат, мукунна цайми-цаймигу давуртту. Ми цаппарасса давурттах бурувгунма бувчIлай бур цуксса хъунмасса гьунарданул заллу ивкIссарив Гьарун ва, оьрмулул нязаннив, 32 шинаву, дунияллия къалавгния, муная цуксса бюхттулсса художник уккан най ивкIссарив.\nИбрагьимлул дурсса давурттаву дакъасса дакъар: оьрватIи, макьараоьрватIи, шатта, бюрни, чу, барцI, ццацкIулу, барзу, цуша… Жанаварданул ягу лелуххул къалип ванал цал-цал щаллу бувай ца тIаннул чIутIлуя, цамур парча хIала къабувну. Цал-цалгу – тIаннул личIи-личIисса бутIри цачIун бувну.\nТIабиаьтраяра дарккусса къяртта-тIама, мунил даркку-шарккушиву ванал муксса усттарну ишла дуллай урхха, урувгманан га, инсаннал кару хIала къадурхна, тIабиаьтрал циллара дурсса кунна чIалансса куццуй. Жанавартралми дакъасса, дур ванал мура тIаннуя дурсса цаппарасса инсантуралми суратругу: цала буттал буттал МахIаммадлул ва ниттил буттал ХIусайннул суратру, мукунна шяраваллил гьарайзул МахIаммадлул суратгу.\nТIаннуха зий ур Ибрагьим 1987-ку шиная шийнай, муния шийннай ванал дурну дур 57 скульптуралул композиция. Пейзажирттахун агьну тIурча, художникнал шин шавай дур, му хъун дакъасса чIумул мутталий ванал 12 пейзаж щаллу дурну дур. Миннувух дур Щуну-Зунттул суратгу, буттал шяраваллил – Ваччиял суратгу, Гъумучиял бярнилссагу.\nРайондалул бакIчи хьунаавкьунни лакрал студентътуращал\nДень социального работника провели с подопечными\n14 человек из заболевших прибыли из стран, неблагополучных по новой коронавирусной инфекции\nСледующая публикация ОьрчIал маданиятрал школарду яхьуншиврул\nПредыдущая публикация Сергей Меликовлул Дагъусттаннал ХIукумат отставкалийн тIайла дурккунни


Обращение джамаата села Тандо к ботлихскому джамаату 30 мая 1924 года -\n18 февраля 2020 - admin\nПеревод с арабского на аварский\nПеревод с аварского на русский\nМежду нами впредь не будут те, которые как раньше станут пасти свой скот на пределами наших границ.\nЯ - Председатель села Тандо\nC арабского языка на аварский язык перевел Ахмадудин-Хаджи сын Мухамада сына Хайбулы из села Ботлих 6 октября 2005 года.\nТ1убараб нуг1лъи 22-аб. май 1927 сон.\nБалъхъадерил жамаг1аталъул кьолеб Балъхъадерилги Т1андадерилги г1алахалъул нижеда лъалеб г1урхъиги баян гьабун кьолеб.\nНижеца сельсоветги жамаг1атги данде гьабун цехараб мехалъ нижеда аск1о баянлъун х1акълъана гьезул к1иялъулго гьоркьоб бугеб г1урхъи:\n1. гьец1о т1амулеб гох1;\n2. сухъмах нух;\n3. х1амил мугъ;\n4. ракъдал х1ор;\n5. кьурул сит;\n6. гьинги к1к1алалъул бет1ералда бугеб лъим чвах.\nЖамаг1атал Къурбан Г1али сельсоветалъул членал Зикрулла Мух1амад гьаб тасдикъ гьабун гъол басула.\nПредседатель мугьруги ч1ан Нур Мух1амад Муни с/совет печать\nДун Х1усен Акбарил вас.\nГ1ажамалдаса кириллицаялде буссинабуна Болъихъ росулъа Х1айбулал Мух1амадил вас Ах1мадудин-Х1ажи, 2005 сон 6 октябрь.\nТ1адег1анав Аллагьасул ц1униялда ва гурх1елалда жанир нуж ва нужер лъимал, хъизанал, рук1ин нижер бищун т1адег1ан гьбулеб жо буго кинабго заманабазда ва г1ужазда.\nЦинги нижеца гьарула нужор т1адег1анаб хирияб рахъалдасан кутакаб гьариялдалъун, ракьа-раг1алда щун, нужоца ниж нахъ ч1ваге абун, цо дагьад заманаялъ нижер х1айванал кваназариялдасан нужор г1орхъи бахиялдасан нижер г1орхъодасан. Нужоца нижеда г1айибги ч1ваге, ле рокьулел вацал, гьеб нижер г1орхъи бахун гьабураб жоялдасан. Нужги нижедаса т1аса лъугьа, гьеб нижер г1адамаздасан бегьарал такъсираздасан гьанжелъизег1ан. Нилъеда гьоркьоб рук1инароан гьеб цебе рехсохъе г1урхъи бахун боц1и кваназабулеллъун. Гьалдаса хадуб нижеца биччаларо нужер рахъалда боц1и нужер изну гьеч1ого. Нижги Т1андо росдал кинабго жамаг1ат. Гьаб рехсараб тасдикъ гьабун дица печать ч1вана 30-аб. маялъ 1924 соналъ.\nБуго гьаб Балъхъадерил жамаг1аталъухъ кьураб гьезулги т1андадерилги гьркьоб ругел г1урхъалаби баян гьабун. Нижеда ц1акъ лъала гьезул г1урхъалаби цебе умумуздасанго бицун батун ва гьанжеги к1удиял чаг1и гьеб к1иябго росдал лъугьараб гьезул дазаби лъалел рук1ун:\n1. х1амил мугъ;\n2. гьец1о т1амулеб гох1;\n3. сухъмах нух;\n4. ракъдал гох1;\n6. гьингик1к1алалъул бет1ералда бугеб лъим чвах.\nГьаб рехсараб г1урхъи гьел к1иязулго гьоркьоблъи бук1ин тасдикъ гьабун мугьру ч1ван гьаб шагьадату таммат (т1убараб нуг1лъи) кьуна 27-аб. маялъ 1927 соналъ завпредсельсовет т1асдал.\nПодпись Секретарь Амирханов.\nТ1убараб нуг1лъи 20-аб. июль 1927 сон.\nК1ванадасав Шайхилов Буварил васги Х1усен Мух1амадил васги рит1ана жамаг1аталъл рахъалдаса вакилзабилъун жидерго рахъалдаса нуг1заллъун жидеда лъалеб жо бицизе Балъхъадерил даг1ба бугеб г1алахалъул х1акъалъ Т1андадерилгун, гьелги руго гьеб бак1алъул х1ал лъалел г1адамал жидедасан хиянатаб, гьересияб жо гьанжелъизег1ан бегьич1ел рац1адал тадбиралъул агьлу.\nПредсельсовет Мух1амад Халилов печать\nСекретарь Х1ажияв халилов\nТ1убараб нуг1лъи 21-аб. июль 1927 сон.\nНиж руго гъоркь Инхелдерил жамаг1ат. Ниж данделъана 21 аб. маялъ 1927 соналъ нижеда лъалеб жоялъул х1акъалъ мушавара (данде бай) гьабизе Балъхъадерил росдал г1алахалдаги Т1андадерил росдал г1алахалдаги гьоркьоб бугеб ракьалъул г1орхъалаби дазаби рициялъул х1акъалъ.\nНижеда нижер цересел умумуздасаго бицулеб батана гьеб к1иябго росдал ракьалъул г1урхъалаби гьал нахъ рехсарал руго абун:\nгьец1о т1амулеб гох1, сухъмах нух, х1амил мугъ, ракъдал х1ор, кьурул сип, гьингик1к1алалъул бет1ералда бугеб лъим чвахи. Гьалго г1орхъалаби ккун т1адехун бугеб ракь т1андал маликаб буго, гъоркьехун бугеб Балъхъадерил буго абун. Гьел г1орхъалаби гьадин рук1ин нижеда ц1акъ лъалеб жо буго умумузул бицариялдалъунги нижедаго бихьун лъаялдалъунги.\nГьеб гьедин бук1ин тасдикъ гьабун нижеца нуг1лъи кьуна.\nГьеб тасдикъги гьабуна сельсоветалъе бугеб пачалухъалъун мугьруялдалъун.\nГьаб жамаг1аталъул раг1и тасдикъ гьабун нижеца мугьру ч1ван гъолбасана, ниж гъоркь Инхелдерил сельсовет.\nПредседатель Мух1амад Наби.\nСекретарь Хатилав Дибиров.\nГьаб буго Балъхъадерил жамаг1аталъухъ гьезулги т1андадерилги гьоркьоб бугеб г1алахалъул г1урхъи-заниялъул нижеда лъалеб жо бицун ниж сельсовет ва жамаг1ат данделъун мушавара ц1ехе-рехезегьабидал нижеда аск1об мух1канлъана гьал к1иязулго г1орхъаби:\nГьал руго нижеда лъалел г1урхъаби.\nГьаб рит1ухъ гьабун гъолбосана мугьруги ч1вана 24-аб. май 1927 сон.\nПредседатель ва жамаг1ат Чанхъал\nНиж руго Кванхдерил жамаг1ат. Ниж данделъана 21 аб. маялъ 1927 соналъ нижеда лъалеб жо бицизе Балъхъадерил росдал г1алахалдаги Т1андадерил росдал г1алахалдаги гьоркьоб даг1ба бугеб ракьалъул г1орхъалаби дазаби рициялъул х1акъалъ.\nНижеда батана умумуздасаго бицула гьеб к1иябго росдада гьоркьоб даг1ба бугеб ракьалъул г1урхъалаби гьал руго: гьец1о т1амулеб гох1, сухъмах нух, х1амил мугъ, ракъдал х1ор, кьурул сип, гьингик1к1алалъул бет1ералда бугеб лъим чвахи.\nГьал г1орхъалаби ккун т1адехун бугеб ракь т1андадерил буго, гъоркьехун бугеб Балъхъадерил буго абун.\nГьел г1орхъалаби гьедин рук1ин нижеда лъала умумуздасаго бицун.\nГьеб гьедин бук1ин тасдикъ гьабун нижеца гьаб нуг1лъи кьуна. Гьеб тасдикъ гьабун сельсоветалдаса. Гьеб жамаг1аталъул раг1и тасдикъ гьабун мугьру ч1вана нижецаги.\nСельсовет Кванхидалъ ва членал Бибулат.\nБуго гьаб Балъхъадерил жамаг1аталъухъкьураб гьезулгт т1андадерилги гьоркьоб бугеб г1алахалъул г1орхъаби баян гьабун. Нижер росдал сельсовет ва жамаг1аталъул агьлуялъулги цебе умумуздасаго гьезда гьоркьоб батараб куцалда гьанжеги гьел г1орхъаби гьезда гьоркьор рук1ин рит1ухълъи гьабун, гьел г1орхъаби гьал руго: гьинц1у т1амулеб гох1, сухъмах нух, х1амил мугъ, ракъдал х1ор, кьурул сирт, гьинги к1к1алалъул бет1ералда бугеб лъим чвахи.\nГьал рехсарал г1орхъаби гьезда гьоркьоб бугеб нижеда лъалеб бук1ин рит1ухъ гьабун нижеца гьаб шагьадатун таммат кьуна гьеб бит1араб бук1иналда бан.\nПредсельсовет росо Г1алахъ печать 21 аб. май 1927 с.\nЧлензаби нижгоги Г1ашикъилав,\nТ1убараб нуг1лъи буго гьаб\n4 аб. июнь 1927 с.\nБалъхъадерил жамаг1аталъухъ кьураб гьезулги т1андадерилги нижеда лъалеб гьоркьоб бугеб г1урхъалаби баян гьабураб. Нижер сельсовет ва жамаг1ат данделъун мушавара ц1ехе-рехей гьабидал нижнда гъорлъ ратана умумуцаго бицун лъан гьел Балъхъадерил ва Т1андадерил бицен:\n6. гьинги к1к1алалъул бет1ералда бугеб лъим чвах - буго абун.\nГьелъ нижеца гьаб т1убараб нуг1лъиги кьуна.\nПредседатель сельсовета Миг1арсо\nЧленал: Х1амзат Муртазаг1алил вас.\nШагьадат нама буго гьаб\nБалъхъадерил жамаг1аталъухъ кьураб, гьезулги т1андадерилги гьоркьоб бугеб г1алахалъул г1орхъаби баян гьабун.\nНижер росдал сельсовет ва жамаг1аталъул агьлуялъги цебе умумуздасаго гьезда гьоркьоб батараб куцалда гьанжеги гьел г1орхъалаби гьезда гьоркьор рук1ин рит1ухъ гьабун. Гьел г1орхъалаби гьал руго: гьец1о т1амулеб гох1, сухъмах нух, х1амил мугъ, ракъдал х1ор, кьурул сирт, гьинги к1к1алал бет1ералда бугеб лъим чвах.\nГьел рехсерал г1орхъалаби гьезда гьоркьоб бугеб нижеда лъалеб бук1ин рит1ухъ гьабун нижеца гьаб шагьадат нама (т1убараб нуг1лъи) кьуна мугьру ч1ван гъолбасун.\nНижги сельсовет Хелекьури.\nРейтинг: 0 Голосов: 0 44107 просмотров


Ургъун бахъараб | Аварский сатирический интернет журнал\ndgfdfgdfgdfg\tЛъабго пикру…\nОпубликовано: 29.04.2016 автор: weux\nОставить комментарий «ГIабдалзабазда гъорлъе ккедал гIакъиласги гIадалаб ххвел гьабизе ккола»\nОпубликовано: 28.04.2016 автор: weux\nОставить комментарий Цо гIелмияб цIар гьечIого рекъон гьечIила мунилан кIалъан вачIана ХIасанбеков Шамил рогьалил гIужалъ. КIиго нухъалъ ХIасанхIусеновасцин «гений» вугин нугIлъи гьабурав дудаса гьелъие мустахIикъав щивила вугев. Читать далее\nОставить комментарий Дун доб заманаялъ ( ридиги тlад бугеб, тlopaxьги гъоркье ккараб ) Башкиразул ракьалда хlалтlулев вукlана. Гьенив вукIадго дир лъай-хъвай ккана цо бечедай башкиразул къоролайгун. Чорхолъанги цlакъ узданай, лъабго чияс къвал бан къвал сверуларей гlаданги йикlана гьей. Рокьул гучги чорхолъа тlубанго лъугlун гьечIоан элъул. Кинабго рокьул гьоркьолъаби лъачlониги, цо-цо жал ракlалда чlун ругоан жеги элда. Гьелъухъе рокъовеги къойилгогIадин шолаан дун, гьоркьов цеве сордо банги чloлаан. Читать далее\nОставить комментарий Рохьил рацIцIалъиялда лъугьараб гьитIинабго майданалда дандчIвана дида нижер росулъа чанахъанги цо къокъабго кваридаги бухьун гьес цадахъ бачун бачIунеб букIараб гьесул гьвеги. ЦIакъго хIалакълъун, битIахъе тIад тIом бакъвараб гIадин лъугьун бугоан гьеб. ТIубараб анкьица ургьибе квен ккечIеб гIадин, мугъзада рекIун бугоан чехь, хьабалухъагIучIал рукIана рикIкIине бажаруледухъ къватIире загьирлъун. ЦIакъго гурхIилеб хIалалъ балагьун букIана гьеб гIусазда гьоркьоб къараб гьан бикIун хадубги кIалдиб тун дица чIамулеб букIараб накIкIигъотIол гIаркьелалдаса бекараб тIеренабго гIучIалъухъ. Балагьидал, гьелъул беразулъ загьирлъулеб букIана гьеб пакъир ракъул гIазабалъул къорикь гIезегIан мехалъ хутIун бугеблъи. Читать далее\nОставить комментарий Цо нухалда футболалъул гIащикъасухъе, гIурусалъ абуни, фанатасухъе, цIум кквезе щвана. ЧIагояб, кIудияб цIум батана гIамал мекъаб, ццидалаб, цебе ккаралда гозо кIутIизе хIадураб хIинчI. ЦIудул бетIергьанлъун вахъарас байбихьана гIанкIал, цурдул, цогидаб чан кквезе ва жинда аскIобе босун бачIине гьеб ругьун гьабизе. Амма гьесухъе кквезе щвараб «гьаваялъул хан» гьедин бигьа-бикъаго инсанасе мутIигIлъулеб тайпа батичIо. Кинго кIолеб букIинчIо гьелда чанахъанасул мурад бичIчIизабизе. Жиндихъе щвараб чанги гьелъ жинцаго тIутIун балаан, тIаде щварав жиндир бетIергьанасулги гьурмада ругънал лъезеги нахъе къалароан гьеб чIухIараб хIинчI. Гьединаб тунка-гIусиялдаса хадуб хIанчIидаса чанго хIули камулаан, гьелъул бетIергьанасул гьурмада гIурччинаб даруялъ лъугьинарурал чIахIиял тIанкIал цIикIкIунаан. Эркенлъи хирияб хIинчI бичизеги намусалъ къабул гьабулеб букIинчIо. Гьедин рекъел гьечIеб кьалда, гIазаб-гIакъубаялда унеб букIана гьел кIиязулго гIумpy. Читать далее\nОставить комментарий Цо пуланаб къоялъ бахъанила шайтlaн къватlибе цадахъ васги вачун. Сапарги бухьанила цо бецIаб рохьобехун, ниятги букIанила васасда рохьил жанаварал рихьизари ва гьезул гIамал-хасият бичIчIизаби. Анила гьел рохьосан цо-цо сваканщинахъе чай гьекъезеги лъалхъулаго.\nЦо заманалдасан гьезда данде кканила маймалак. Шайтlaналъ абунила васасда: «Гьале доб рохьил агьлуялдаго бищунго кlyдияб гlaбдал», — илан.\nАнила дагьалги дорегlaн, бакканила рукlнисан къватlибе цер. «Гьале доб бищунго сихlираб жанавар», — илан абунила шайтlaналъ васасда. Дагьалъги дорегlaн рилълъанила. Читать далее\nОставить комментарий Гьаб иш ккана некlo, ридиги гъоркьго бугеб, тlopахьги тlадго хутlaраб, магlaрулазда гьоркьор эбелал бахькъосалги гьечleб, коммунизмалъул заманалда. Гьебги гlезагlaн божизеги захlматаб къагlидаялда. Божичloгоги кин рукlинел, божулеб гlaдинаб ишги бугелъул. Живго гьанив бицен гьабулев чиги магlaрул мухъилав бахьикъос вуго.\nИш ккана Цlyнтla районалъул Сагьада росулъ, руччабазул годекlaнилан къедаги хъвараб цо авалалда 23 абилеб февралалда. Паша Къурбанил чlyжу Паризаца жиндирго вацгlaлав мадугьаласе -Хантуе Советияб Армиялъул къоги баркун кьуна «кlyдияб сайгъат» тукенчи Сагlидихъаги росун 75 кепкил багьаял бихьиназул шватаби. Кин бугониги «кlyдияб сайгъаталдаса» вохун-хинлъун лъугьана Ханту. Цо рахъалъ ургъелги ккана гьелъие данде кьезесеб сайгъаталъулги. Амма 8-абилеб март тlaде щвезегlaн щибго ургъел гьабичloго чlyн вукlaна. Читать далее\nОставить комментарий Церги борохьги гьалмагъзаби рукIун руго. Гьазие цо къоялъ гIор бахун дорехун ине бокьун буго. Борхьица жинда лъин хазе лъаларин абидал, цараца мун жиндир габуралда жемейин, жинца бахъилин добехунилан, кIиябго гIурулъе лъугьанила. ГIор бакьулъе щолелъул борхьица царал габур данде къан, царал тату хвезе рекIанила. Щибго хIал хисизе биччачIого цараца абунила: «Нилъ кIиялго гъанкъизехъин ругин дир гьудул, цо ахираб бер чIвазе бокьун букIанин дуда»-ян. Уйилан ккун борхьицаги бетIер царал гьурмада цебе баккизабунила. Цараца гьебсагIат гьелъул бетIер кIалалъ ккун, чIамизе бай бихьанила. Борохьги гарбидаса бичун ун, кIалдиб кковухъего гьелъул бетIергун цер гIурул доб рахъалде баханила. Читать далее\nЛенин чIаго вуго\nОставить комментарий Гьекъолдизе бокьулев Сахроца киб бахчаниги рокъоб гIарац толарого, чIужуялъ цIорол банкаялъуб, тIад тIалъелги къан бокьоб ракулъ бахчун букIун буго. ЧIужуги рокъой гьечIого гьабулеб жо тIагIарав чи, бокьоса рак къватIиб рехула вукIун вуго.\nЦиндаго ракулъа цIорол банкаги, гьелда жанир анцI-анцI гъурщазул (цебесеб гIарац) Ленинги тIад вахъараб гIарацги баккун буго. ВахI, гьабго щиб гIаламатин, «Ленин чIаго вуго, щулаго вуго»- ян ахIулаанин цебе кечI, битIараб букIун бугин, ракулъги чIаго вукIун вугин гьавилан, гьениса гIарацги босун «Ленин чIаго вуго…»-ян кечIги ахIулаго Сахроца тукадехун нух босун буго. Читать далее


Книга 1. Фессалоникийцам Cтих 13 | Параллельные места\n1. Коринфянам 15:18\n1. Коринфянам 15:20\nК Ефесянам 2:12\n2. Фессалоникийцам 2:16\nГьедин батани, дол МасихІида божун хваралги тІубанго хваралищ? ХІакъикъаталдаги МасихІ хваралъуса вахъинавуна, – хваралъуса рахъинаризе рукІиналде киназулго хьул лъеялъе гІоло. Доб мехалда нуж МасихІидаса рикІкІад рукІана. Исраилил халкъалъеги чияраллъун рукІана нуж. Гьеб халкъалъе Аллагьас гьарун рукІарал къотІабиги кьун букІараб рагІиги нужеда хъатІулароан. Гьаб дуниялалда нуж рукІана хьул лъезе бакІги гьечІел Аллагьги гьечІел гІадамал. ТІадегІанав ГІиса МасихІица ва жиндие нилъги рокьарав, къин гьечІеб къвакІиги щулияб хьулги нилъее жиндирго баркатгун кьурав нилъер Эмен – Аллагьасги


Талат къоялъ МахIачхъалаялда тIобитIана республикаялъул парламенталъул ЦIияб cоналда цебесеб сессия.\n22 декабралда МахIачхъалаялда тIобитIараб Халкъияб мажлисалъул сессиялда республикаялъул бетIерас бадибчIвай гьабуна Дагъистан "хьуцIилъе цIалев" хъулухъчиясе. Финансазул министрас бицана республикаялъул бюджеталде магъалодул 6 миллиард гъурущ бачIинчIолъиялъул. Спикерас хIасил гьабуна исана соналда жаниб парламенталъ 112 къануналъул проект къабул гьабунилан.\n22 декабралда МахIачхъалаялда тIобитIизесеб сессиялда Дагъистаналъул гимналъул хIакъалъулъ бицине бугилан хъвалеб букIана фейсбукалда. Амма бицинчIо.\nЛъалеб букIахъе, гьабсагIаталда бугеб гимналда ракIги рекъечIого, республикаялъул бетIерас цIияб гимналъе къец лъазабун буго. Гьелъул лъабго батIияб къагIида тIаса бищунги рагIула гьанже.\nПалхIасил, гимналъул бакIалда сессиялда бицана бюджеталъулги, магъалаби лъикI ракIарунгутIиялъулги, школал гIунгутIиялъулги.\nМасала, Дагъистаналъул бюджеталъул бицунаго, федералияб бюджеталдасан республикаялъе тIадеги 2 млрдгун 699 млн гъурущ бачиIнехъин бугин тIасияб соналъилан абуна сессиялда финансазул министр Билал ЖахIбаровас. Амма гьебго заманалда Дагъистаналъул бюджеталде бачIун гьечIо магъалодул 6 млрд гъурущ. Магъалаби лъикI ракIарунгутIиялъул магIна бугила гьеб аслияб куцалда, гьединго цо-цо магъалабазул къадар дагь гьабиги кколила гьелъие гIилла.\nФедералияб бюджеталдасан биччазехъин бугеб 20 млн гъурущ Дагъистаналъ харж гьабизехъин буго Украинаялдаса лъутизе ккарал гIадамазе рукIа-рахъиналъул шартIал чIезаризе.\nГьедин чIамучIго унеб букIана сессия депутат АхIмад Изиловас суал кьезегIан. ГIадамазе хIалтIизе бакIал чIезариялъул хабарги букIунин санайилго, амма хIалтIи гьечIого хутIаразул къадар дагьлъунгутIиялъе гIилла щибин гьикъана гьес. Жаваб кьезе цеве вахъана Мусалан Тахманов абулев хIакимчи. Добаса бахъун, аниса бикIун, цо бичIчIизе захIматаб жаваб кьезе лъугьарав гьев гьоркьов къотIизавуна Рамазан ГIабдулатIиповас.\nБицен гьабулеб суал гьедигIанго гъваридго бичIчIичIониги, Изиловас битIун суал лъунин, амма Тахмановас «тахмановщина» гьабизе лъугьанин абуна гьес.\nРамазан ГIабдулатIипов: «Гьеб тарих ккола федералияб бюджеталдаса гIарац цIцIулеб заманалда жибго ФОМСалъ понцIозабун бихьизабулеб букIараб жо. Гьелдалъун пачалихъалъул гIарцуда кьабулеб букIана хIакимзабаз. Гьанжейин абуни иш батIайисан буго. Гьел хIалтIуларел чагIи сах гьаруралъухъ гIарац биччазе кколеб буго республикаялъул бюджеталдасан. Гьале гьабсагIаталда дица тIдакъай кьолеб буго хIукуматалъул бетIер ГIабдусамад ХIамидовасе, ФОМСалъул нухмалъулев МухIамад Сулеймановасе – цIияб соналдаса хадуб дагь гьабе гьел чагIазул къадар. ГIодоса гIодобе 300 азарго чи вукIине ккола. Цо камилаб статистика гьечIо нилъер. Гьединлъидал цойиде ккезаре тарихал!\nМунгиха, гьудулав чи, Тахманов! Дица мун цо хъулухъалдаса цоги хъулухъалде вачунев вуго. Дуцайин абуни дуда сверухъ ругелщинал цIалел руго хьуцIилъе. Дуда релълъаралщинал хIакимзабазулги 50 процентгIаги буго киналниги пачалихъиял идарабазда. Нужецайин республика гьабсагIаталда бугеб хIалалдаса цебехун туркIизе биччалеб гьечIеб».\nХIисаб кьолеб палатаялъул нухмалъулев хисулев Хъазамби Хъазамбиевасул рагIабазул рекъон, федералияб централда цебе Дагъистаналъ кьечIого хутIараб налъул къадар бахунеб буго 17 млрд гъурщиде.\nГьебго заманалда цIикIкIинабулеб буго цо-цо суалал тIураялъ биччалеб гIарац. Мисалалъе, «гIаммал пачалихъиял суалал» тIуразе тIадеги кьолеб буго 340 млн гъурущ, «миллияб хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъегун низам цIунулезул хIалтIуе» - 624 млн гъурущ, лъай кьеялъе – 700 млн-са цIикIкIун гъурущ, культурагун кинематография цебетIезабизе – 25 млн гъурущ (гьелда гьоркьоса кIигогIан млн гъурущ инехъин буго терроралдагун, миллатчилъиялда, экстремизмалда дандечIун тIобитIулеб акциялъе, 7 826 млн гъурущ – Тахо-Годил цIаралда бугеб музеялъе хIажатаб къайи босизе).\nПачалихъиял газетал-журналазеги биччалеб буго тIадеги гIарац. Масала, хIукуматалъул газеталъун рикIкIунеб «Дагестанская правдаялъе» - 1 567 млн гъурущ.\nТIасияб соналда гьединго 20 млн гъурущ биччалеб буго Хунзахъ мухъалда ГьоцIалъ ГЭС балаго къварилъи ккарал гIадамазе кьезелъун.\n300 млн-са цIикIкIун гъурущ тIаса къотIулеб буго финансазул министерлъиялъе, энергетикаялъул Агентлъиялъе, Конституциялъул диваналъе биччалеб гIарац.\nКоммунистазул депутат МухIамад МухIамадовас гьениб разилъи гьечIолъи бихьизабуна тIасияб соналъул бюджеталда цо-цо объектал хIисабалде росун гьечIолъиялдаса. Жидер Гъаякент мухъалда лъималги гIемерлъун, школал лъабго сменаялъ хIалтIулел ругила. Щайила гьенир школал разе хIисабалде босичIеб бюджеталда? Экономикаялъул министр Раюдин Юсуповас жаваб кьуна лъабго сменаялъ лъимал цIалулеб 12 школа бугила Дагъистаналда. Хадубккун гьеб суал тIубалила жидеца, амма кида ва кинали мухIкан гьабичIо.


Кавказалъулал армиялде ахIи, Унсоколо мухъалъул Временный росдада сверун ахIвал-хIал, низам ц1унулез гIадамал рикъи ва цогидалъул бицунеб инсанасул ихтиярал цIуниялда сверун «Мемориал» гIуцIиялъ хIадурараб хасаб докладалда.\nАхирисел моцIазда жаниб Шималияб Кавказалда ккарал хиса-басиязда тIаса хIадур гьабураб хасаб бюллетень биччана инсанасул ихтиярал цIунулеб «Мемориал» гIуцIиялъ.\nАрмиялде кавказалъулал ахIиялде ккарал хисизабиязул бицунеб буго «Мемориалалъ» тIоцебе. Араб соналда армиялде чачаналъулал тIоцере ахIанин, хъван буго бюллетеналда. Армиялде ахIиялъул тIубарал тадбирал ахирисеб мехалда 1992 соналда тIоритIун рукIана. 2014 соналда Чачаналъа армиялде ахIана 150 чи. Республикаялда бугеб рагъулаб комиссариаталъул баяназда рекъон, армиялде ахIизе бегьулев 80 азарго чи вуго регионалда.\nДагъистаналдани санаидаса санаиде армиялде ахIулезул къадар дагьлъулеб буго. Мисалалъе, 2009 соналда армиялде ана 6 азарго чи, 2010 соналда - 4 азарго, 2011 соналдаса байбихьун армиялде унезул къадар 2 азаргоялдаса тIаде бачIинчIо ва гъоркьисала 1500 чи ана армиялде. Дагъистаналъул военком Даитбег Мустафаевас абухъе, жиб-жиб соналда армиялде Дагъистаналдаса ахIизе бегьула 30 азарго чи. Гьединабго ахIвал-хIал буго Шималияб Кавказалъул цогидал республикабаздаги.\nИнсанасул ихтиярал цIунулез бюллетеналда хъвалеб буго, бичIчIизе захIмалъулеб бугин, щай армиялде кавказалъулал ахIуларел. Жанисел аскариязул генштабалъ чанги нухалъ абун букIана армиялде солдатал гIолел гьечIин ва Россиялда ругел гIолилазда гьоркьоса армиялде ахIизе бегьулезул къадар 12% цIикIкIараб гьечIин.\nЭкспертаз ракIалде щвезабулеб буго рагъулал хIакимазул рагIаби. Гьезда рекъон, кавказалъулазда армиялда малъулеб буго кин рагъизе кколебали ва армиялдаса рокъоре тIадруссун хадур, гьезда гьоркьоса цо-цоял рохьазде унел руго.\nИнсанасул ихтиярал цIунулез рикIкIунеб буго гьеб гIилла гьадингосеб жо бугин ва армиялдаса рокъоре рачIун хадур рохьилазде гъорлъ аразул статистика яги цогидал тарихал хIакимаз рихьизаричIин. Армиялде ахIунгутIиялъе рачунел руго цогидал гIиллабигиян, хъвалеб буго «Мемориалалъ»: мисалалъе, рагъулал аскариязул генштабалъ лъазабухъе, дедовщинаялъул хIужжаби цIикIкIарал руго кавказалъулал гIемер ругел рагъулал бутIабазда.\nМустафаевас, мисалалъе, гъоркьисала «Дагестанская правда» газеталъе абун букIана, Дагъистаналдаса солдатал ругел рагъулал бутIабаздаса гьезул рукIа-рахъиналдаса тIаса жиб-жиб къоялда гIарзаби рачIунин.\nУнсоколо мухъалъул Временный росдадаги хъинтIана инсанасул ихтиярал цIунулел. Гьезул рагIабазда рекъон, лъабго моцIалъ гьабураб хасаб операциялда хвезаруна росдалчагIазул минаби ва гьабсагIаталда росулъ гIумру лъицаниги гьабулеб гьечIо.\nИнсанасул ихтиярал цIунулез хъвалеб буго, минаби риххарал чагIазе компенсациял кьезе ругин лъазабулеб бугин Дагъистаналъул хIукуматалъ. Амма гьел компенсациялги, цогидал рихьизарурал компенсациялги гIадамазе жеги щун гьечIо. «Эркенлъиялъе» Временный росулъа Мадина ИсмагIиловалъ бицухъе, къануназ бихьизабураб кумек росулъ лъиениги щун гьечIо.\nМадина ИсмагIилова: «Хасаб операция тIобитIулаго гочинарурал гIадамазе жиб-жиб къоялда кьезе кколеб гIарцудал къадар буго. Квание - 250 гъурущ, гIумру гьабизе бакI кквезе - 550 гъурущ. ТIадежоялъе, гочинаруралго нижее, къануназда рекъон, анцIазарго гъурущ кьезе кколаан. Гьеб кинабго кумек щвезе ккола жив-жив чиясе. Амма ниже щибниги кьезе ва кьезе бугин абураб жоялда божизе захIмат буго».\nНизам цIунулезул тIаса ккараб халтIиялъул мисаллъун бюллетеналда бачун буго Ногъай мухъалда ккараб лъугьа-бахъин. РакIалде щвезабила, мухъалда бугеб полициялъул бутIаялда низам цIунулез чIвана ккун вачара 22 сон барав Эрадиль Асанов. Полициялъул статистикадул къурбанлъун кканин Асановилан, абулеб буго экспертаз. Гьеб лъугьа-бахъиналда тIаса Терекли-Мектебалда чанги митинг тIобитIана. ЧIварасул эбелалъ абулеб букIана, вас чIварав полициялъуласул гIагарлъиялъ гIарац кьолеб букIанин гьелъие, гьелъ гIарза нахъе босани. Асанов чIварав полициялъулав низам цIунулез ккуна. Гьеб такъсиралда тIаса цIех-рех жеги унеб буго.\nАхирисеб лъабго моцIалда жаниб Шималияб Кавказалда гIемерлъана салафиязде гьужумалин, рикIкIунеб буго «Мемориалалъ». ГIуцIиялъ хъвавухъе, Дагъистаналда жиб-жиб рузман къоялда салафиязул мажгитазда рузман-как бан къватIире рачIунел кколел руго. Рохьилазул кумекчагIи ралагьулел ругин лъазабулаан жиб-жиб мехалда низам цIунулез. Амма ккуразда гъорлъ рохьилазул кумекчиян абурав пуланав чи гьез жеги вихьизавичIо.


Араб анкьида Россиялда гьукъун рукIана Калифорниялъул чагъирги Франциялъул гьанги. Гьанже ирга щвана Википедия ва къватIисел улкабаздаса чурулел жал гьукъизе.\nРоссиялъул тIадтараз гIаммал гьабуна дунялалда цIар араб Википедия абулеб сайталде нух къазе. Хадуб, 25 августалда улкаялъул киналго тукабазда тIад къан бугоан къватIисел улкабазул чурулел химикиял жал рищни гIадин къватIире рехизе.\nКремлалъ гьединаб ищ гьабулеб буго жавабияб тадбир хIисабалда Цолъарал Штатаздеги Евроцолъиялдеги жидерго санкциял лъазарун.\n24 августалда Россиялъул бакI-бакIалда гIадамазда кIвечIо Википедия сайт рагьизе. Роскомнадзоралъ провайдеразе буюри кьуна Википедиялде нухал къазе. ГIиллалъун лъазабун букIана рехсараб сайталда гашишалъул хIакъалъулъ макъала загьирабун бугеблъи.\nЦо чанго сагIат ун хадуб Роскомнадзоралъ гьеб жиндирго гьукъи нахъе бахъун, Википедиялде нух рагьун букIана Россиялда. Роскомнадзоралъ лъазабухъе, гашишалъул хIакъалъулъ загьирабураб макъала битIизабун бугин ва къануналде данде кколарел баянал гьелдаса нахъе росун ругин.\nГьебго мехалъ Роспотребнадзор абулеб цогидаб агентлъиялъ лъазабуна Clorox , Procter & Gamble ва Colgate-Palmolive абулел дунялалда цIар арал компаниязул чурулел химикиял жал Россиялда ричизе гьукъанин жидеца. Россиялъул кочIохъан Елена Ваенгаца гьелда бан лъазабуна, Россиялдаги ругин гIемерал чурулел жал.\nPersil, Vernel ва Fairy абулел химикиял препаратал гьечIого жий холарин. ГIаксалда, жий ва релъараб бербалагьи бугел цогидал россиялъулал гьечIони, гьединал препаратал гьарулел компанияби хвезе рес бугин.\nХIакъикъаталдаги, Fairy Platinum ратичIони гIадамал хвезе гьечIо, амма Тульск ва Гъоркьияб Новгород икълимазда ругел Procter & Gamble компаниялъул фабрикабазда хIалтIулев аза-азар чи гьанжеялдаса хIалтIи гьечIого чIезе вуго. РакIалде щвезабизин: гъоркьисала Макдоналдс абулеб цо чанго ресторан къан букIана. Гьезул гIемерисел гьанжелъизегIан рагьун гьечIо ва дора хIалтIулел рукIарал гIадамал хIалтIудаса махIрумлъана.\n24 августалда Россиялъул пачалихъиял хъулухъчагIаз рохалилаб къагIидаялъ лъазабуна гIаммаб къадаралда тIолго улкаялда кванил сурсатазул 600 тонна тIагIинабун бугин. Гьебго заманалда гьабураб жамгIияб гьикъа-бакъиялъул хIасилалда рекъон Россиялда 16 миллион чияс мискинаб хIалалда гIумру гьабулеб буго. Гьале хасго гьел кколин хIукуматалъ гуккарал гIадамал, ян абулеб буго ихтиярал цIунулез.\nВЦИОМ-алъийн лъазабулеб буго къватIисел улкабазул кванил сурсатал тIагIинариялда разияб бугин гьикъа-бакъиялда гIахьаллъаразул 46 процент.\nБищунго гIадалаб жигарлъун гIемерал россиялъулаз рикIкIула хIукуматалъул хиял къватIисел улкабазул медикиял алатал ва дараби гьукъизе.\nМагърибалъул нигIматал гьечIони халкъалъе гьедегIан кIудияб зарал щоларин, амма дарабиги гьукъани – гьелъ гIадамазул сахлъиялъе кIудияб зарал гьабизе буго, ян абулеб буго жамгIияб гьикъа-бакъиялда гIахьаллъарал гIадамазул цIикIкIараб бутIаялъ.\nГьукъулел нигIматал, гуккулел гIадамал


ХIакимзаби хIинкъараб, пакъирзаби урхъараб\nФизкультпривет, бахьикъосараб къавм!\nКъо гуро, моцI гуро, гургинаб 15 сон сверана дица нужее «досвидос» гьабуралдаса.\nКъисматалъ Болъихъе дунги рехана, рохуца холел эбелал хIакимзабиги рукIун ратиларищха анин ахир-къадги къойил ниж какулев ав квешав идиотилан.\nКинниги тIад буссине хъван букIун буго, хIакимзаби хIинкъараб, пакъирзаби урхъараб «Бахьикъос».\nАмма кутакалда бакIал, кIудиял камиялгун. ГьечIо жакъа дунгун даим хъудулев хъвадарухъан ГъазимухIамад ГъалбацIов, ралъдал тIиналдаса Майсаратие тIугьдул рачIарав мичман Дациев, халкъалъ Дацийилан цIар тарав «тушман» БакьагьечIиса ХIосенил МухIамад.\nАвторал ками малълъичIого, «Бахьикъосалъул» гьурмалцин рикъун руго рукъбухIадаца. КIиябго нижер гьумер гIурус приложениялъе кьун батана. ХутIарал гьурмалги, райпоялъул пайщиказ жидерго паял гIадин, рикь-рикьун ругоан мухбирзабазда гьоркьор.\nТIоцебесебги кIиабилебги гьумералда гьимулев Васильевги разияв Здуновги рукIине ккелила кидаго. Нагагьлъун гьезулги пачалихъалъулги напсалда хъатIараб цо мухъ хъванани, Сибиралде хъетизе вугила хъван ордергун. Гьадал цо жанире гъурал «гъаримал» чиновниказда хадувго цун.\nХутIарал гьурмазда казияталдаго нур базабулел Нурил асарал рукIине кколила жиб-жиб анкьалъ.\nЖеги тIаде Пайзулал, Зикрулал, Зульфиял, Замайил, Шамайил, Майсаратил, Кавсаратил макъалаби.\nКъокъаб хIасил, цIакъ дагьал чагIи хутIун ругоан «Бахьикъос» цIи гьабиялъул суалалда диргун рукь цIазе кIолел.\nБугониги, жеги гIурабго жаналда ва жигаралда вуго Салатавиялдаса эбелав автор Доктор Ватсон. Жиндирго дедуктивиял методазда рекъон хъварал асаразул тIубараб даптар битIун бачIана гIакаврачас нижехъе.\nЛъалиниб лъун гьечIо «ханжар» Хунзахъ тIалъиялдаса тIуварав бахьикъос Набил МухIамадицаги.\nДагьа-макъаб гIалам гьечIо соцсетаздаги, жидерго гьунар загьир гьабизе хIалакун. Хасго кIудияб божи буго нижер Фейсбукалъул тIанчIазде.\nТIокIав алхинчIого хъвадарилин нижергун къотIи-къай гьабуразда гьоркьов вуго МугIрузул зонаялда тIоцебе Гарем рагьарав ГIинкъав Саяхъ Сасикьа Камалил Башир СайгидахIмад.\nСсунареб чирахъ гIадав, амма ссвани самсим бакулареб ДТ тарахтир гIадав Джигит Дидойскийги вуго жинца ашбазалдаса тIагIамал репортажал ритIилилан керен бухулев.\nИнтернет–матушкIабаз макьу тун хъварал ва бихьиназда сири базабулел сардил асаразеги камиларо «Бахьикъосалда» бакI.\nГIемер халат гьабун щай, щвела ахир-къадги магIарул халкъалъухъе хирияб гьобол, гьайбатаб «Бахьикъос».\nКъалам бегIерал нижги нижеда божарал нужги лъиего ва сундуего къуркьичIого церехун ина.\nДругие материалы в этой категории: МАШГЬУРАЛ ГIАДАМАЛ »


Богданов Бельскиясул "У дверей школы" абураб сурат\nБогданов Бельскиясул суртаги, мискинав васгун бечедал цIалдохъабиги ракIалде бачIана дида жакъа Самараялда бечедал чагIазул лъимал батIа кваназаризе гьабураб хIукмуялъги гьелда сверухъ бахъараб хъуялъги.\nЦо-цо цIиял харбаца гIемераб жо цебе бачIинабула араб-таралдаса, тарихалдаса. Гьедин ккана гьаб нухалдаги цо цIияб хабар цIалун хадуб. Гъоркьехун баянлъила сундул дица бицунеб бугебали. 1984 абилеб соналъул хасел букIана, кIудияб гIазуги бараб, гIемерал гIансалги щвараб. Дун вукIана магIарухъ ЧIорода гьоркьохъеб школалъул щуабилеб классалъул цIалдохъан. ГIурус мацIалъул дарс кьолаан дир эмен ГIалиев ИсмагIилица. Инсуда кIун букIана тIубанго класс кверде босизе, лъимал рукIунаан гIурус литератураялъул дарс щвеялъухъ ралагьун. ХутIарал киналго дарсаздаса лъутизе щвей кIудияб талихI букIана, литература хутIун, гьеб бач1иналъухъ ралагьун рукIунаан. Цо гIазу бараб хасалил къоялъ иргадулаб гIурус мацIалъул дарсиде ракIарун рукIана ниж. МугIалимас вачIинахъего цо интрига гьабуна.\n-Жакъа нилъеца гьабизе буго жеги цониги нухалъ нужеца гьабичIеб цо интересаб хIалтIи - ян абуна цIалул тIехьалъул тIанчалги регун. Щибдай гьеб интересаб хIалтIи лъаларого кIвар кьун гIенеккун букIана класс. - Нилъеца хъвазе буго сочиненение по картинке... Лъалищ нужеда гьеб кин хъвалебали? Классалда шуршур бахъана, амма цониги гьеб хъвазени киб гурин, гьеб "сочинение по картинке" абураб жо рагIаравги чи классалда ватичIо. Байбихьул классазда гьеб бук1унароан. Ралагьизаруна киналго цIалул тIахьазде ва бихьизабуна тIехьалда жаниб бугеб цо сурат.\n-Гьаб сагIаталда дица нужее кьезе руго суалал, нужеца дие кьезе руго жавабал, нужер жавабаздаса гIуцIизе руго предложениял. Гьеб букIана миллияб школалда гIураб даражаялда ункъабилеб классалъул цIалдохъабазда гIурус мацI лъангутIиялъ гьабулеб къагIида. ГIуцIана тIоцебесеб предложение: "Нилъеда цебе буго машгьурав гIурусазул художник Богданов Бельскиясул "У дверей школы" абураб сурат. Васасул хохораб ратIилицаги, хварал хьитазги (лапты) бихьизабулеб буго нилъеда гьев крестьяназул мискинав вас вукIин...". ХIасил калам, сураталда вуго рагьараб школалъул нуцIихъа жаниве чIухIадго къачIарал дворяназул лъималазда бахиллъун валагьун чIарав вас. Гьесиеги бокьун буго живгоги лъималазда цадахъ лъай босизе, амма социалияб положениялъ ва мискинлъиялъ гьев виччалев гьечIо дворяназул лъималазда гъорлъ лъай босизе.\nГьеб лъугьана нижеца гIуцIарал предложенияздаса гьабураб сочинениялъул аслияб пикру. Хъвана лъималаз кIудияб гъираялда. МугIалимас бичIчIизабуна хIурият бергьинелде цере рукIанин бечедалги мискиналги гIадамал ва киназулго рес букIинчIин чIобого лъай босизеян. Гьеб букIана соцреализмалъул тIалабазда литератураги искусствоги бугеб мехалда бижараб асар ва гьелда рекъон кьолеб лъайги тарбияги. ЦIакъ кIудияб асар гьабуна нижее, лъималазе гьеб сураталъ ва сочинениялъ.\nГьеб Богданов Бельскиясул суртаги, мискинав васгун бечедал цIалдохъабиги ракIалде бачIана дида жакъа Самараялда бечедал чагIазул лъимал батIа кваназаризе гьабураб хIукмуялъги гьелда сверухъ бахъараб хъуялъги. Гьеб цIакъ инжитаб ва аморалияб гали буго лъил рахъалдаса батаниги. Гьадингоги щибаб къоялъ гали бахъанщиналъуб ахIтIолеб, къватIибе гьурщулеб буго бечелъи. Гьелъие нух къазе ккола хасго Россия гIадаб 90 проценталдасги тIаде цIогьодун, ришватал росун, закон хвезабун бечелъараб улкаялда. Чан чи ватилеб гьел батIа гьабураб "элитаялъул" жидер бетIералъ, лъаялъ, махщелалъ, хасаб гьунаралъ бечелъарав?\nЦониги ватиларин абизе бегьула. Гьединаб буго хIакъикъат, поэтас абухъе: "...бикъун бичулезе баккараб бакъалъ, ракъвазарун руго рекьичIел хурзал". ГIетI тIун, хIалалаб магIишаталъ бечелъарав чи кканиги гьес киданиги жиндир вас мискиназдаса ватIа гьавуларо. Досда лъала рес гьечIолъиялъул захIмалъи ва гIетI тIун балагьараб чадил къимат. Цояздаса цоял сурарал мисалал руго жакъа улкаялда. Щаялиго гьечIо гьеб бихьизабулеб гьунар, искусство, адабият ва гьелъул вакилзаби. Хъвадарухъанасадаса блогер машгьураб ва хIажатаб пачалихъ лъугьана нилъер. Гьелъул хIасилалда раккарал гIузраби руго, бикъараб гIарцухъ бечедаца жидер лъимал тIокIаллъун рихьизаризе бахъулеб хIаракатги.\nПайда щиб гьеб бихьулел, бихьараб бицунел, бицараб жанибе биччалел ва гьелъул хIисаб гьабулел чаг1и дагьал гурони гьеч1о. Кин доб букIараб некIсияв философасул? "Идеябазул дунял кида къадги хIакъикъаталде сверулин". ГIаданиб бугеб гурони къватIибеги бачIинищха? Кида нилъехъе рач1инел лъик1ал пикраби? Лъица ва кин гьел г1умруялде рахинарилел абураб суал хут1улеб буго рагьараблъун. Хабар лъикIаб рагIайги.


3 июлалда Москваялъул диваналъ инкар гьабуна МахIачхъалаялъул вукIарав мэр СагIид Амиров туснахъалъуса виччазе. Адвокатаз гьарулеб букIана цIех-рех лъугIизегIан гьев Москваялда бугеб жиндирго рокъове виччайин. Щайгурелъул гьев кутакалда унтун вугин. Амма хIакъикъаталда гьесул бугеб унти чIезабурал документал тIагIун рагIула.\nЖивго СагIид Амиров Басманный диваналде вачIун вукIинчIо. Гьесулгун видеоконференция «Лефортово» туснахъалдасан гьабуна.\nАмировасул сахлъи лъикI гьечIолъиялъе нугIлъи гьабулел документал тIагIинарун ругин цIех-рехалъул документазда гьоркьосаян лъазабуна 3 июлалда Амировасул адвокат Марк Крутерица.\nГьел тIагIун рагIула Басманный диваналдаса Москва шагьаралъул диваналде ритIулеб мехалда. Диваналъ хIисабалде росана адвокатасул тIалабал. Амма инкар гьабуна Амировасул сахлъиялъе къимат кьолел тохтурзабазухъа сурав босизе.\nЖивго Амировасги такрар гьабуна бохдул хIалтIунгутIиялъги цогидал унтаби хIалуцун рукIиналъги жинцаго жиндихъанго хIажат тIубан бажарулеб гьечIин, гьединлъидал жив рукъалъул туснахъалде вачеян абураб гьари.\nМоскваялъул Басманный диваналъ цебеккунго гьабураб хIукмуялда рекъон, СагIид Амиров туснахъалъув чIезавизе ккола исана 1 августалде щвезегIан.\nМуртазагIали МухIамадов, Амировасул пресс-секретарь: «СагIид Амировасул сахлъи щулалъулеб гьечIо, тIадеялдаса тIаде хIалуцун гурони. Амма гIезегIан къвакIарав чи вукIиналъ гьедигIан цо хIал лъазеги толеб гьечIо гьес».\nЦIех-рехчагIи божулел гьечIо адвокатаз ккурал тохтурзабаз Амировасул сахлъиялъе кьураб къиматалда.\nТохтурзабазул пикруялда рекъон, СагIид Амиров хасаб стационаралде вачине ккола, гурони къокъаб заманалда жанив хвезе бегьула гьев.\nГьединаб хIукму тасдикъ гьабулеб буго Россиялъул мустахIикъав тохтур Виктор Колкутиницаги.\nМасала, Амировасул сахлъи жагъаллъиялъе нугIлъи гьабулел хIужабазда гьоркьор рехсолел руго 1993 соналда гулла щун мугъзал гьодиде хIалккейги, диабетги, гепатитги, мукъур унтиги, цогидабги. Гьединго гьесие кутакалда захIмалъулеб бугин хIажат тIубазеги.\nАмма гьелдаго цадахъ «Лефортово» туснахъалде цIех-рехчагIазги ахIун руго Амировасул хал-шал гьабизе урологги невропатологги.\nАмировасул адвокат Алмаз Казиевас 3 июлалда букIараб диваналъул данделъиялда бицана «Лефортовоялъул» нухмалъулесгицин абунин жидер туснахъалда Амиров гIадал чагIазе хIажатал шартIал гьечIин, гьединлъидал кIвараб хIаракат бахъейин гьев гьениса нахъе вачине.\nЦIех-рехчиясе бокьани, тохтурзабаз абуниги абичIониги виччалин гьев къватIивейин абулеб буго инсанасул ихтиярал цIунулез.\nСагIид Амировасул унтабазул сияхIалъухъ балагьун, Россиялъул къануназда рекъон, гьев туснахъалда тезе бегьуларин, халкъазда гьоркьосел къанунал хвезабиги кколин гьелъул магIнаян абуна Амировасул адвокат Крутерица.\nГьедин гьес мисалалъе ячуней йиго «Оборонсервисалъул» ишалда бан жаний тIамурай Васильева. Диваналъ хIукму къотIизегIан гьей рокъой йиччан йигин, вагъаризе кIоларев Амировин абуни сверухъ ругезе хIинкъи бугев чилъунги рикIкIун туснахъалъуса къватIиве виччалев гьечIила.\nДагъистаналдаса адвокат ГIумаров ГIадилгерейицаги рикIкIунеб буго квералдаги хIатIаздаги электроннияб рачелги бан толин рукъалъул туснахъ бихьизабурал чагIи.\nГьединлъидал Амировги кивениги унарин гьедин гьабуни. Гьес гьединго мисалаллъе вачунев вуго Дагъистаналъул жанисел ишазул министр чIваялъул гIайибги гIунтIизабун, туснахъалда тIамичIого къватIив тун вукIарав Андрей Резановги.\nГIадилгерей ГIумаров: «Мунагьал чураяв ГIадилгерей МухIамадтIагьиров чIваялъул гIайиб тIад чIарав Резанов бенгьулев вукIун вуго диван гьабизегIан эркенлъуда тезе, унтарав, соборав, жиндихъанго хIажат тIубан бажаруларев СагIид Амиров абуни тезе бегьулев гьечIо, уйищ?\nБащдаб хIукумат бичараб улка цIуниялъул министр къватIив толев вуго… Гьедин Амиров тезе бегьунгутIиялъул магIна щиб? Гьеле гьединаб буго адвокат хIисабалда дир пикру».\nАмиров МахIачхъалаялдаса ккун ана исана 1 июналда. Гьесде гIунтIизабулеб аслияб гIайиб буго цIех-рехчи ХIажибегов Арсен чIвай. Гьединго руго баянал дагьалъ чIун гьесда тIаде рехулин ахираб заманалда Дагъистаналда гьарурал терактазулги цогидалъулги гIайибал.\nЖивго Амиров гьелъие мукIурлъулев гьечIо, гьес абулеб буго гьел ругин ургъун рахъарал гIайибал.\n14 июналда республикаялъул нухмалъиялъ хIукму гьабуна цIех-рех рагIалде бахъинегIан СагIид Амиров МахIачхъалаялъул мэрасул хъулухъалдаса нахъе вахъизе. Гьединго гьал къоязда «Единая Россия» партиялъ лъазабуна жидеца партиялдаса нахъе реханин гьевги Перзият БахIандоваги.\nГьей ккола Амировасул лъадул яц. СагIид Амиров эркен гьавеян «Единая Россиялъул» цIаралдасан гьереси-кагътал ритIун ратанин БахIандовалъин лъазабун букIана гьеб партиялъ.


МухIамад ЯхIияев Гьал къоязда къадаралде щвана Хьаргаби районалъул ХIоцоб росулъа жамгIиявгун политикияв хIаракатчи МухIамад ЯхIияев.\nГьавуна МухIамад 1928 соналъул 18 октябралда. 1937-I94I соназда цIалана росдал байбихьул школалда. Гьелдаса хадуб бокьун букIана Хунзахъ районалъул ГIарани росдал гьоркьохъеб школалде цIализе ине. Амма байбихьана КIудияб ВатIанияб рагъ. Рагъде ана эмен. Ва анцIила цо сон барав МухIамадиде тIаде ккана рукъалъул ва хъизамалъул тIалаб-агъаз гьаби. Рагъда хадусел соназда Могьохъ росулъ рагьана анкьгосонилаб школа. 1946-1949 соназда МухIамад цIалана гьенив. 1949 соналда цIализе лъугьана Хьаргаби росдал гьоркьохъеб школалде, 1950 соналда, цIидасанги, хъизамалъе кумек гьабизе гIоло, рехун тезе ккана цIали. ХIалтIизе лъугьана колхозалъул бригадирлъун.\n1950 соналда цIализе лъугьана Буйнакск шагьаралъул боцIухъабазул школалде. Гьебги лъугIизабун, хIалтIизе лъугьана Хьаргаби районалъул росдал магIишаталъул управлениялъул зоотехниклъун. Заочно цIалун, лъугIизабуна Армавиралъул зооветтехникум.\n1947 соналдаса - ВЛКСМалъул член, I955 соналъул августалдаса - КПССалъул член. 1954 соналда МухIамад вищана районалъул росдал магIишаталъул управлениялъул комсомолазул гIуцIиялъул секретарьлъун. 1956 соналда - Хьаргаби комсомолалъул райкомалъул тIоцевесев секретарьлъун. 1959 соналъул октябралда гьев вищана КПССалъул Хьаргаби райкомалъул кIиабилев секретарьлъун. 1I960 соналда цолъизаруна Унсоколо ва Хьаргаби районал. Гьебго соналъ ана цIализе Ростовалъул тIадегIанаб партиялъул школалде. Гьениб МухIамадица гIахьаллъи гьабулаан жамгIияб гIумруялда. Гьев кколаан рищиязул комиссиялъул ва партбюроялъул курсазул членлъун, Ростовалъул фабрикаялда гIуцIараб теоретикияб семинаралъул нухмалъулевлъун.\n1964-1965 соназда хIалтIана КПССалъул Дагъобкомалъул инструкторлъун. 1965 соналъул январалдаса 1971 соналъул апрелалде щвезегIан хIалтIана КПССалъул Хьаргаби райкомалъул тIоцевесев секретарьлъун. 1971 соналъул апрелалда тасдикъ гьавуна КПССалъул обкомалъул партиялъул комиссиялъул председательлъун. МухIамад вукIана гьеб ишалъул жинде божилъи гьабурав тIоцевесев дагъистанияв (гьеб хъулухъалда рукIунаан гIурус миллаталъул вакилзаби).\n1975 соналъул декабралда гьев тасдикъ гьавуна КПССалъул обкомалъул гIуцIиялъулабгун партиялъул хIалтIул отделалъул нухмалъулевлъун. Гьенив МухIамад хIалтIана I984 соналъул январалде щвезегIан.\n1984 соналъул январалдаса I99I соналъул марталде щвезегIан хIалтIана республикаялъул халкъияб хъаравуллъиялъул комитеталъул председательлъун. Гьев кколаан экономикиял гIелмабазул кандидат. Вищун вукIана Дагъистан АССРалъул анцIабилеб, анцIила цоабилеб, анцIила кIиабилеб ахIиязул Верховный Советалъул депутатлъун.\n1994 соналъул ноябралда тIамуна республикаялъул рищиязул комитеталъул председательлъун.\nМухIамадие щвана ункъо орден: ЗахIматалъул БагIараб Байрахъалъул - кIиго, Халкъазул гьудуллъиялъул орден, «ХIурматалъул гIаламат», «КIудияб ВатIанияб рагъда бихьизабураб мисалияб хIалтIухъ» медаль, гIемерал грамотаби ва шапакъатал.\nМухIамадица къватIибе биччана анцIила кIиго тIехь, гьединго республикаялъул газетал-журналазда бахъана экономикиялъул ва политикаялъул хIакъалъулъ бицунеб кIикъого макъала, республикаялъул ва централиял газетазда, журналазда бахъана рухIияб темаялда 200-ялдаса цIикIкIун макъала.\nМухIамад хвеялда бан, гьесул гIага-божаразда зигараги балаго, нижеца БетIергьанасда гьарула гьев лъикIав инсан Алжаналъул агьлулъун гьавун ватагийилан.\n87 сонил ригьалда нилъедаса ватIалъана Казбек районалъул Гуниялдаса Султанбег Байбулатов. Гьесда гIадамаз, адаб гьабун, Эмеян абулаан. Гьев вукIана росулъ, районалда къадру-къимат бугев жамгIияв хIаракатчи. Росдал гьоркьохъеб школалда пионервожатыясул хIалтIудасан байбихьун, гьес нахъа тана бечедаб гIумру. ХIалтIана гIагараб «ЦIияб гIумру» колхозалъул магIишат цебетIезабиялда батIи-батIиял хъулухъазда. МустахIикъаб хIалхьиялде аниги, гьев кидаго ватIатIун чIолароан росдал магIишатияб ва жамгIияб гIумруялдаса. Пенсиялда вугониги, гьес нухмалъи гьабулаан Львовский 6 номералда гIи-боцIуе рагIи-хер хIадур гьабулеб колхозалъул бригадаялъеги.\nРосулъ цоцазе кумек гьаби мурадалда ралел гваязулъа, нух, кьо балеб, лъим бачунеб, яс абулеб, лъимер гьабураб, хвел ккараб хъизамалдаги кидаго вукIунаан гьев. Районалъул росабалъ гьарулел рекъел-маслигIаталъул тадбираздаги гьес жигараб гIахьаллъи гьабулаан.\nГIемерал соназ гьес нухмалъи гьабуна росдал Советалъеги вукIана росдал партиялъулаб гIуцIиялъул секретарьлъунги. ГIадамазе кумек гьабизеги бокьулев, гьездасан кумек щвезеги бокьулев ва гьелде киналго ахIулев инсан вукIана Эме.\nАллагьас иманалда тIовитIун ватаги гьев лъикIав инсан.\nакъсир ва тамихI\nРишват босулаго ккуна\nПолициялъул хIалтIухъанасда тIад\nуголовнияб дело гьабуна\n20I7 соналъул 28 декабралда МахIачхъалаялъул ГИБДДялъул хIалтIухъабаз хъвана административияб низам хвезабиялъул хIакъалъулъ протокол. Гьелда абулеб букIана, 2016 соналъул 14 июлалда машина бачине ихтияралдаса махIрум гьавурав пуланав чияс машина бачунеб батанин абун. Протоколги, рапортги, машинаялъул хъвай-хъвагIай гьабиялъул хIакъалъулъ документалги ГИБДДялъул хIалтIухъабаз кьун руго полициялъул отделалъул дежурныясухъе. Административияб тамихI хисизабиялъул мурадалда, машинаялъул бетIергьанасухъа 20 азарго гъуруш тIалаб гьабун буго полициялъул хIалтIухъанас. Кодоб гIарацгун, декабралъул ахиралда гьев ккун вуго ДРялъул МВДялъул жидерго хIинкъигьечIолъи цIуниялъул оперативиябгун розыскалъулаб отделалъул хIалтIухъабаз ва гьесул рахъалъ, хъулухъалдаса пайда босиялда бан, рагьун буго РФялъул УКялъул 159-абилеб статьяялъул лъабабилеб бутIаялде рекъонкколеб (хъулухъалдаса пайдаги босун, гIадамал махсараде кквей) уголовнияб дело. Гьеб хIужаялъул цIех-рех гьабулеб буго.\nДРялъул МВДялъул пресс-хъулухъ\nРеспубликаялъул ортопедиялъулгун травматологиялъул централда халгьабулеб буго унтарасе кумек кин гьабун бугебали\n2017 соналъул февралалда рехсараб медицинаялъул идараялде вачIун вуго М. ХIасанов. Гьес бицун буго цебесеб къоялъ жив къотIнов гIодов кканин ва квегIаб махIу унтулеб бугин. Гьесул махIу бекун гьечIеблъиги чIезабун, 10 къоялъул болжалги цIан, тохтурас лъун буго гипс (лангета) ва абун буго лъабго къоялдасан бакIалъул поликлиникаялъул тохтурасухъе айилан. Амма унтарав тохтурасул малъиги тIубазабун, поликлиникаялдеги ун гьечIо.\n15 къоялдасан гьев цIидасанги вачIун вуго РОТЦялде. Гьесул байбихьун батун буго гангрена. Гьесда лъун букIараб лангетаги нахъе бахъун, ругъунги бацIцIад гьабун, гьев витIун вуго РКБялде. Гьениб чIезабун буго квегIаб махIу къотIизе кколеблъи.\nУнтарас судалде гIарза хъван буго. Гьеб лъугьа-бахъиналдаса хадуб РОТЦялъул нухмалъулев хисана. ЦIияв нухмалъулес 22 январалда судалде хитIаб гьабуна, бицен гьабулеб лъугьа-бахъиналда бан, судалъулгун медицинаялъул экспертизаялъул хIасил жидехъе битIеян абун.\nРагъана ва больницаялде ккана\nиясул ва Къоркъмасовасул къватIал цолъулеб бакIалда чанго гIолохъанчиясда гьоркьоб ккараб рагъул хIасилалда лъабгояв республикаялъул травматологияб централде ккана. Рехсараб централъул тохтур-травматолог ГIалиев АхIмадица бицана гьел гIолохъабазул гIумруялъе щибго хIинкъи гьечIин.\n«Рагъизе ккеялъе букIараб гIилла гьез бицинчIо. Амма цогидаздасан лъана гьел щибго гуреб гIиси-бикъинаб жо сабаблъун рагъизе ккун рукIин», - ан абуна А. ГIалиевас.\nПрочитано 3434 раз\tПоследнее изменение Вторник, 30 января 2018 11:33\nДругие материалы в этой категории: Балагьалъ цолъизаруна »\n09:38, 08 декабря 2021, 2


МахIачхъалаялда гIагарлъухъ Ленинкент росдал администрациялъ ракьул суал кутакалда хашго тун бугин, гьединго гьенир цIакъ гIемер ругин чара гьечIого ракь хIажатал гIадамалгиян абураб хитIаб гьабуна 14 декабралда МахIачхъалаялъул мэр Муса Мусаевасде Ленинкенталдаса Тутама МухIамадовалъ. Гьей ккола жанир чIезе рукъзал кьеялда бан Ленинкенталда гIуцIараб комиссиялъул нухмалъулей.\nТутама МухIамадовалъ тIалаб гьабулеб буго чара гьечIого рукъзал къваригIарал хъизаназе минаби разе ракьал кьезеги. Масала, гьединаб ракьул къотIел 99 чиясе гурони кьун гьечIин, хIакъикъаталда хIажат бугин 300-ниги ракьул къотIелилан абуна гьелъ МахIачхъалаялъул мэр Муса Мусаевасда.\nГьединан ракьул суал рукIалиде ккезабизе кIоларого гIезегIан санал руго Ленинкенталда гIумру гьабулей Рукъият Султановалъул. Ленинкенталде ячIинегIан гьелъ гIумру гьабулеб букIана Украинаялда, Чернобылалъул атомалъул электростанция кьвагьараб бакIалда гIагарлъухъ. Цинги эменги яцги захIматго унтун ругилан хабарги бачIун, ясгун цадахъ Рукъият Дагъистаналде тIадюссуна. Гьелдаса нахъе ана къого сон. Гьебщинаб заманалда жаниб гьей махсароде кколей йиго пачалихъалъул хъулухъчагIаз – исана кьелила рукъ босизе чернобылалъулазе кьезе бихьизабураб гIарацги, тIадеялъул яги гьелда тIадеялъул гьабилила дуе гьелъ гIумру гьабулеб ракь гьей бетIергьанаб бугин абураб документги.\nГьабсагIаталда Рукъиятихъ гьечIо жинца тIаса-масаго бараб кIиго рукъ бугеб ракь унголъунги жиндир букIин бихьизабулеб документ. Чанго соналъ цебе Ленинкенталъул администрациялъ кьунин жиндие гьеб, 70 азарго гъурщиде цо документгицин босизабун букIанин жинда гьеб администрациялъул нухмалъулезин бицана ЭР-ялъе Рукъият Султановалъ. Амма документ батун буго хIакъикъаталдаги Рукъиятица гьеб ракь лъицаниги изнуги кьечIого ккунин абураб магIнаялъул.\nГьадин бицунеб буго гьелъул хIакъалъулъ жийго Рукъиятица.\nРукъият Султанова: «Я квитанция, яги цогидаб щибгIаги документги кьечIо гьез дихъе. Гъов дихъа гьеб гIарац босарав чи хвезеги хвана, Тупарханин букIана гьесда цIар. Гьереси-кагъат батана гьеб. Гьез жидецаго абулеб буго гьанже гьеб гьереси-кагъат бугилан».\nЭР: «Гьелъул магIна кколаха лъилниги изнуги гьечIого, дуцаго ккун бугин гьаб ракьилан абун…».\nРукъият Султанова: «У. ТIоцебего балагьизе лъачIо нижедаги. Аниб хъвазе кколаан «выделить» («кьолеб бугилан»). Амма хъван буго «освоен» абун. Цо-кIигоялъул буго «выделить» абун хъварал документал».\nЭР: «Гьанир гIемер ругищ гIадамаз жидецаго ккурал ракьал?»\nРукъият Султанова: «Руго. Цо-кIигоял хутIизегIан киназулго ратула гьединан ккурал ракьал. Гьаний гъоркьехун йиго дир яц. Гьелъул лъимал руго кумекалъе рахъине. Гьединлъидал гьелда кIванаха ракьалъе документал гьаризе. Дида кIвечIо. Дир гьечIо кумекалъе чагIи. ЦохIо техпаспорт гурони, тIокIаб докумнт дир гьечIо. Цо бечедав чияс абун букIана жинца кумек гьабилин дуе документал гьаризе. Амма гьесги гьанже рагIи хисана, дур гьаниб цогIаги кагъат гьчеIила квер базе, киналго гьересиял ругилан».\nГьелда тIад гьанже цойиги суал буго баккун. МахIачхъалаялъул администрациялдасан Рукъиятие жаваб кьолеб буго чернобылалда йикIарай гIадан хIисабалда рукъ босизе пачалихъалъ гьелъие бихьизабураб гIарацги некIого босун бугин дуца. Рукъият Султановалъ ЭР-ялъе бицана ахирги гьеб гIарац хIакимзабаз жидецаго кванан батулила жинда тIаги хъван.\nРукъият Султанова: «Дида я бихьараб, яги рагIараб жо гуро гьеб. Гьанже исана лъана дида гьеб гIарац босун букIин. Компьютералдаги рагIула гьеб хъван, дица босун бугилан. Чамалиго сон буго дир гьеб гIарцуда хадуй хьвадулей. ИсаналъагIан щайха дида гъоз абичIеб дуца гьеб цебего босун букIун буго гурищилан? Лъица батаниги кванан батилаха гьеб ахирги».\nМахIачхъалаялъул администрациялъул пресс-хъулухъалъул вакил Зайнаб ГIалимирзаевалъ ЭР-ялъе бицана МахIачхъалаялда гъорлъе унеб I4 росулъ бугила Ленинкенталдаго гIадаб ахIвал-хIал.\nЗайнаб ГIалимирзаева: «Жакъа рачIун рукIана Ленинкенталдаса чагIи, гьезде щвезегIан рукIана Шамахалалдаса, Красноармейскалдаса, Талгиялдаса. Гьадин балагьун чIун руго гIадамал кидадай гъол ракьал рикьизе байбихьилаян. Гьеб бищун захIматаб суал буго гьаниб. Ахирисеб 10-15 соналда жаниб чIобоого батараб ракьул кесекалда тIад бокьараб жоги бан, хадуб гьелъие документалги гьарун ратана гIадамаз. Цо чиясда тIад хъван 80-I00 гектар ракьулгун, бичун батана. Цинги жидецаго гьарурал хIилла-макраби тIагIине архивалдаса даптарал тIагIинарун ратана хъулухъчагIазги. Гьанже цIех-рехчагIазги гьабулеб буго гьелда сверухъ хIалтIи. Лъалароха, гьелъул бетIер кквезе щвелебищ гьезухъеяли».\nПалхIасил, ахираб 10-15 соналъ ракьал рикьун гьечIо гIадамазе. Гьел рикьизе ккани, гьабизе ккола ракьазул инвентаризация. Гьеб гьабизе байбихьана Мусаевасде щвезегIан вукIарав шагьаралъул нухмалъулесул командаялъ. Гьеб инвентаризация гьабулаго гьез гIемер батIи-батIиял хIиллаби тIатинарун ругоан – цо чиясда тIад 40-50 гектар ракьулги хъван, амма хIакъикъаталда ракьги къваригIарал, гьеб бакIалда гIумруги гьабулел чагIазе гьелги кьечIого. Гьеб мехалда ццим бахъинарищ гIадамазул?\nКрасноармейскалда рагъуде буссун букIана иш. Шагьаралда гIемер соналъ хIалтIарал чагIазе жанир чIезе рукъзал яги ракьал кьолеб гIадат бугоха. Гьедин МахIачхъалаялда сверухъ ругел росабалъа гIебеде гьел ракьал кьезе бажарулеб гьечIо, гъозул гIадамал данде рахъунел рукIун – булдул, лъундул росун чIун рукIана гьел, жидеца цо чи виччаларин гьениве къазе, гьединан жидеца цIунилин жидер росабазул ракьалилан. Гьединго цин жидее кьейила ракьал, нагагьлъун жидедаса хадур нахъе хутIулел ругони, кьейила гьел шагьаралъулазеги.\nГьедин гьанже лъиениги ракьал рикьилалде цебе МахIачхъалаялъул администрациялда гъорлъе унебщинаб росдада жанибниги сверухъниги кигIанасеб ракьул къадар бугебали лъазе инвентаризация гьабизе буго мэриялъ».\nЗайнаб ГIалимирзаевалъул рагIабазда рекъон, инвентаризациялъул хIасилазухъ гьабизе буго шагьаралъул генералияб планги.\nПачалихъалъул хъулухъчагIазул эгоизмалъул къурбаназул хIакъалъулъ\nЖидерго рукъазул анищазда руго бесдалал


ЛАГалъул улкабазул вакильзабаз гьоркьоб лъуна гIаммал рагъул къуватал гIуцIиялъул суал\nРегионалда раккулел хIинкъиязде дандечIеялъул мурадалда гIаммаб рагъул къуватал гIуцIиялъул къагIидаби гьоркьор лъун руго гIарабазул улкабазул лидераз. Гьелъул хIакъалъулъ лъазабуна гьатIан къоялда Шарм-аш-Шейх шагьаралда тIобитIараб ГIарабазул пачалихъазул саммиталда Мисралъул президент ГIабдель ФатахI ас-Сисица.\nГьесул рагIабазда, цIадахъал рагъул къуватал гIуцIиялда сверун саммиталъ гьабураб хIасилияб лъазаби гьоркьоб лъеялъул мурадалда ГIарабазул пачалихъазул лигаялъул улкабазул вакилзаби данде ракIаризе руго апрелалда.\nГIарабазул пачалихъазул лигаялъул бетIер Набиль аль-ГIарабица лъазабуна, гьел къуватал дандечIезе ругин Ливиялдаги Йеменалдаги ругел радикалиял исламистазул гIуцIабазде, хасго «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялде данде.\nХIасилияб документалда абулеб буго Йеменалда рагъулаб операция халат бахъинабизе бугин шиитал-хуситазул яргъид гIуцIараз тIолабго капитуляция лъазабизегIанин.\nАрбагI къоялда СагIудиязул ГIарабиялъги гьелъул партнеразги байбихьана авиакьабиял щвезаризе Йеменалъул шималияб рахъалда кIудиял территорияби жидерго контролалде гъоркье росарал шиитал-хуситазул яргъид гIуцIарал къокъабазул позициязда.