ЦIияб хIукумат гIуцIулаго, Владимир Путиница гIезегIан хиса-басиял гьарилин хьул букIана. Киналго балагьун чIун рукIана, тIокIаб жо гьечIониги, цIияв премьер телин, амма нилъеда цIидасан тахида вихьана кIиабилев чи - Дмитрий Медведев. Коммунистазда, социалистазда ва национал-патриотазда (лево-патриотикияб къуват) ккун букIана Путиница Павел Грудининие гьаракь кьуразул (15 процент) хьулазулги хIисаб гьабилин, амма гьабичIо. Рищиязда кIиго-лъабго процент гьаркьазул щварал либералазул хьул букIана Путиница премьерлъун Алексей Кудрин тIамилин, гьев вихьизавуна ХIисабалъул палатаялъул председательлъун. Гьале Кудриница живго гьеб хъулухъалде тIамиялъул хIакъалъулъ абурал рагIаби «статусалъухъ балагьун, тIоцевесев вице-премьерасул хъулухъалда бащадаб буго гьеб хъулухъ»(?!). ИчIго чи вице-премьер ва министр абурал цIараздаса махIрумлъана.\nХIукуматалъул цIияб гIуцIиялда гъорлъ гьечIо «цевесев» кIиго вице-премьеразул цIарал - Игорь Шуваловасулги Аркадий Дворковичасулги (либералазул лагералъул ва олигархазул кIвар бугел вакилзаби). Финансазул министр Антон Силуановасул статус цIикIкIинабуна, гьев тIамуна вице-премьерлъун. Алексей Кудрин, президентас ХIисабалъул палатаялъул председательлъун – цоги «рагIи билълъарав» чи тIамуна БакътIерхьул рахъалъул улкабазе «нилъерав».\nХIукуматалъул членаз президентасухъе рачIунел баяназги докладазги церечIезарулел руго берцинал суратал. Гьезда гьез бицунеб буго маялъул (2012) указал тIуралел ругин (абулеб буго гьел тIуралел ругин хIалтIул бакIалги дагь гьарун ва гIемерисел хIалтIухъабиги бащдаб ставкаялде рачун); бицунеб буго рази гьечIел гIадамал къватIире рахъиналъул (митингал ва забастовкаби) хIужаби гьечIин (гьесда бицунеб гьечIо гьел байбихьудаго бакIалъул нухмалъулез гъоркь къинарулел рукIин); бицунеб гьечIо рищиязда Путиние гьаракь кьурал гIадамал 50 проценталдаса цIикIкIун рукIинчIеллъи. Сундуе гIолоха «саву кьавуялъухъ» хисилеб? – гьедин пикру гьабун батилаха улкаялъул президентасги. Гьесул аслияб масъала – СШАялъул санкциязул тIадецуялдаса ворчIи, щайин абуни санкцияз квешаб кьаби щвезабулеб буго улкаялдаги гьелъул корпорацияздаги. Амма СШАялда ракIалда гьечIо нахъе къазе, нахъе къазе кколел руго нилъ.\nгьанже вице-премьераз ратизе ккезе буго жидерго нухмалъиялда гъоркь ругел министразулгун гьоркьорлъаби гьаризе нухал. Гьедин, бюджеталде «кверал риччазе» рес гьечIеб куцалда гIуцIулел руго гьезул гьоркьорлъаби. «Вице-премьер – министр» хIалтIулел ругони «цадахъ рекъон», гIемер ккола улкаялъул буголъиялде «кверал риччарал» лъугьа-бахъинал. Гьединлъидал Путиница гьарулел хиса-басиял ричIчIизе захIмат гьечIо. Гьеб лъикIги буго.\nГIелмуялъул ва тIадегIанаб цIалул министерство - гьелъул бетIерлъуда тана ГIелмиял гIуцIабазул федералияб агентствоялъул (ФАНО) нухмалъулевлъун вукIарав Михаил Катюков. Гьанибго абичIого гIоларо, Россиялъул гIелмияб академиялъул (РАН) гIалимзабазе цIакъ бокьуларо гьеб гIуцIиги гьев чиги, гIелмуялдехун бугеб гьезул коммерцияб бербалагьиялъухъ. ГIелмуялда хехаб ва бихьулеб хIасил батичIони, гьез къокъаб заманалда къотIинабула гьеб цебетIеялъе биччараб гIарац. Гьев чиясул хIалтIул нух бухьараб буго Красноярск краялъул финансазда («кIудияв гIуна» Хлопонинил бербалагьиялда гъоркь). ХIинкъи буго нилъер вузазда, Бакъбаккул улкабаздаса мисалги босун, гIезаризе ругин гIураб лъай щвечIел бакалаврал (ункъосонил лъайгун). Европаялъул гIемерисел улкабаз (мисалалъе, Финляндиялъ) ва Азиялъул (КНР) гIолеб гIел цIализабулеб буго церетIурал къагIидабазда. Нилъецайин абуни, «нахъетIураздаса» босулеб буго мисал.\nГьелъул хIакъалъулъ щиб абизе бегьулеб? Дида ракIалда буго анлъго-анкьго соналъ цебе гьадинаб масъала цебелъун букIана – 20 млн хIалтIул бакI чIезабизе МСПялъул кумекалдалъун. Гьел рагIабазулги хIасил ккечIо.\nГьеб рахъалда руго дагьалго хиса-басиял. ТIоцебе абуни, лъикI буго Лъайкьеялъул министерство батIа гьаби, гьеб гьанже хIалтIизе буго гIицIго лъайкьеялда тIад (школал, ссузал ва школалда цебесеб тарбиякьей). Лъайкьеялъул министр Ольга Васильевалъ бихьизабуна улкаялда лъайкьей цебетIеялде жиндир, американазул босараб либералияб гуреб, цIиялда тIаде «цебесеб» жубараб бербалагьи букIин. Гьеб битIунги буго, щайин абуни, мисалалъе босани, улкаялда гуманитарияб лъай батIи-батIияб куцалъ кьолеб букIина. Щибаб регионалъул «жиндирго» букIана тарих. Цояз – патриотикияб, цогидаз - либералазул (бакътIерхьул улкабазул), лъабабилез – коммунистазул «бераздалъун» хъвалеб букIана тарих, нилъер лъимал батIи-батIиял улкабазда гIумру гьабун ругел гIадин. Васильевалъ хIаракат бахъулеб буго «цебесеб» букIараб лъикIабщинаб лъайкьеялъул «цIиял» къагIидабазулъе бачине. Путинил маялъул указалда бихьизабун буго, 2024 соналде нилъер улка лъикIаб лъайкьолел 10 улкаялъул сияхIалде гъорлъе ккезе; рухIиябгун нравственнияб ва миллиябгун маданияб кьучIалда тарбия кьезе.\nГьенибги хисараб жо щибго гьечIо. Вероника Скворцова цеего гIадин сахлъицIуниялъул министр, Максим Топилин – захIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министр, Павел Колобков – спорталъул министр. Гьелъул магIна ккола гьеб рахъалда хиса-баси букIине гьечIин абураб.\n«ГIадамазе щолеб доход цIикIкIинаби….» - гьеб гьабизе рес букIинаан щибаб лъагIалица цIикIкIинарурал харжал ва пенсия инфляциялъ\n«кунел» рукIинчIелани. Инфляция нилъер бараб буго энергетикаялъул монополиязул тарифазда (газ, ток, чIегIернартил нигIматал). ЧIахIиял монополиязул аппетит цIикIкIараб букIунелъул, гьез жидедаго гьоркьор балъгоял къотIи-къаял гьарула багьаби рорхизаризе гIоло (бахчараб монополизм). Гьелда данде цIакъ кIвахIалго гурони хIалтIи гьабуларо нилъер улкаялда, гьединлъидал гьеб суал, хъвараб къагIидаялда рагIа-ракьанде щун, тIубаялда божизе бачIунеб гьечIо. Рихьдае харжалги пенсиялги цIикIкIинаруниги, жеги цIикIкIун эхеде бахине буго инфляция. 2014-2017 соназул харжазул хIисаб гьабуни, гIадамазе кодобе щолеб гIарцул хIакъикъияб къадар (официалияб гуребха) дагьлъана. Гьединго бича-хисиялъул ишги гIодобе ана. В.Путиница гIицIго рищиязда цебе бахинабуна гIумру гьабизе къваригIунеб гIарцул даражаялде бищун гIодобегIанасеб харж (МРОТ). Гьелъул хIасилалда 2018 соналъул 1 маялдаса байбихьун бищун гIодобегIанасеб харж бахана 11163 гъуршиде. Нилъер республикаги дотацияз «хьихьараб» республика бугелъул, нилъер гьаниб гьеб 11163 гъуршидаса цIикIкIунаро, нилъер рес гьечIелъул, цогидал бечедал регионазул гIадин, гьелде тIадежураял гьаризе. Пенсиязулги хисараб жо букIинаро, Дагъистаналда исана гьеб бахана 8680 гъуршиде (Россиялда – 8726 гъур). МРОТ цIикIкIинабунин абун, щибго хиси ккечIо пенсиязе.\n«Мискинсабазул къадар кIиго нухалъ дагь гьаби» абураб пунктги щакаблъун бихьулеб буго. Сунца борцунеб нилъер гьаниб мискинлъи ва гьардухъанлъиялде ккей. Гьоркьохъеб цебетIеялъул улкаби - Румыниялда ва Белоруссиялда мискиналлъун рикIкIуна гьоркьохъеб къагIидаялъ кваназе (гьан, ччугIа, гIанкIу, пихъгун овощал) ва ретIа-къазе рес бугел, амма кIудиял харжал гьаризе ва курортазде ине рес гьечIел гIадамал. Гьедин борцани, нилъер гьа-ниб Росстаталъул баяназда бихьизабураб 15 процент гуреб, 60 процент буго мискинзабазул. Гьединлъидал Минэкономикаялъул «кверщаликь» бугеб Росстаталъ масъала тIубанин кьезе буго рапорт. Мискинзабиги кагътида дагьлъизе руго.\n«Мина-карталъул суал» Гьеб масъала тIубазе бегьула гIицIго ипотекаялъе къарзал (кредитал) кьун. 2017 соналда Россиялда ипотекаялъул кумекалдалъун рукъ босана 1 млн. чияс – гьеб ккола гIага-шагарго кIиго-лъабго процент, Дагъистаналда - 0,7 процент гIадамаз. Дандекквеялъе: санайил Европаялда ипотекаялдаса пайда босула 10-ялдаса 25 проценталде щвезегIан чияс. БатIалъи бугищ? Нилъер гьаниб 2018 соналъул ахиралде кредиталъул процент микьгоялде бачине ургъулел руго, гIицIго 2022 соналда гурони «рес рекъолеб» гьечIо гьезул процент анлъго проценталде бачине. Гьаниб рес буго президентас церелъурал масъалаби тIуразе, гьелъие хIалтIизаризе бегьула цин-циял акциялгун скидкаби. Амма гьанибги щаклъи бугел бакIал гIемер руго.\nХадурагIиялъул бакIалда: Дида ккола, кигIан нилъее бокьаниги, социалиябгун экономикияб ахIвал-хIал гIемер хиси щакаб бугин. ГIицIго президент вищиялъул заман (2024) тIаде щварабго, рукIине бегьула лъикIаб рахъалде хиса-басиял, рорхизаризе бегьула харжал ва пенсиял, ва цогидалги социалиял рахъал. Гьеб гуребги, жеги цебе буго пенсиялъул гIуж цIикIкIинабиги, бихьиназе гьеб бахинин ккола 64-66 соналде, руччабазе – 60 соналде. Дица гьаниб бицунеб гьечIо ракIалдаго гьечIого ккезе бегьулел политикиял хиса-басиязул. ТIадеялдаса тIаде цIикIкIунел ругел санкциязул тIадецуялъ захIмалъизе руго указалда рихьизарурал масъалаби тIуразе. Гьеб гуребги, БакътIерхьул биржабазда багьаби кинал рукIинел абураб суалалъе жавабги лъаларо. Къокъ гьабун абуни, цIодорго рукIани, зарал дагьаб ккела.\nПрочитано 274 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 28 мая 2018 14:21\nДругие материалы в этой категории: « Халкъалъ кьела къимат\tАнкьил хIасилал »


«Кристалл-Сити» абураб индустриалияб парк батизе бегьула Каспийск шагьаралда аскIоб. Паркалъул ракьал «МахIачхъала-Аэропорт» трассаялда гIагарда руго. Дагъистаналда тIоцебесеб гьеб паркалъе хIукуматалъ ракьалъул 18 гектар бихьизабун буго.\nЩиб жолъун кколеб индустриалияб парк? Гьоркьохъеб ва чIахIияб бизнес цебетIезабиялъе гIоло гIуцIула гьединал бакIал. Гьел парказда бизнесчагIазе чIезарула гIемер шартIал: нухал, ток, лъим, складал, хIалтIизе залал ва инфраструктураялъул цогидал алатал. ТIадежоялъе, гьеб паркалда гъорлъ ругел фирмабазухъа бакIарулеб магъалодул къадар официалияб къадаралдаса цIакъ дагьаб букIуна.\nЖибго паркалда цохIо индустриялда ай промышленносталда гъорлъ ругел фирмаби гурелги, росдал магIищаталда, даран-базаралда, текстилалда ва гь.ц. бизнесазда гъорлъ ругел фирмабиги рукIуна.\n«Кристалл Сити» паркалъул нухмалъиялъул лъазабиязда рекъон, гьеб паркалъ республикаялде инвесторал цIазе руго. «Гьединал регионалиял проектаз хIалтIул бакIал гIемер кьола, экономика лъикIлъизабула, инвестициял рачуна», - илан абуна паркалъул нухмалъулев МухIамад Мусаевас.\nГьесул рагIабазда рекъон, паркалда руго чамалиго гьитIинаб фирма ва щуго кIудияб фирма. Мисалалъе, паркалда КIикIуниса консервазул комбинат бугин абуна Мусаевас. Гьесул рагIабазда рекъон, пачалихъалъул рахъалдаса паркалъе кумек букIина ва республикаялъул хIукумат хIадур буго парк цебетIезабизе.\nДагъистаналъул индустриалиябгун дараналъул ва инвестициябазул министерлъиялъ лъазабуна, проекталъе гьезул идараялъги ва пачалихъиял цогидал идарабазги лъикIал къиматал кьунин.\nГьединго, министерлъиялъул нухмалъулев Юсуп Умавовасул рагIабазда рекъон, инвесторал республикаялде рачIиналъе гIоло индустриалияб парк гуребги, цогидал шартIалги чIезаризе руго. Мисалалъе, кинаб-букIаниги завод базе къасдгун республикаялде рачIарал инвесторазе инфраструктура гIуцIиялъул рахъалъан кумек гьабизе ракIалда буго Дагъистаналъул хIукуматалда.\nЭкономист Андрей Меламедовасул рагIабазда рекъон, гIадатиял бизнесчагIазе нух гьеб паркалде бахъине захIмалъила.\nАндрей Меламедов: «Индустриалияб парк ккола бизнес гIуцIиялъул формабазул цояблъун. Гьел паркал гIуцIула пачалихъалдаса фирмабазе кинаб-букIаниги кумек щвеялъе гIоло, мисалалъе, магъало дагьаб кьезе рес буго паркалда ругел фирмабазул. Дида кколеб букIана, гьеб паркалда кинал-рукIаниги цIиял фирмаби рачIилин. Амма, мисалалъе, нилъеда лъала КIикIуниса комбинат гьеб паркалде гъорлъ араблъи. Щибизе? Консервазул комбинат магIарухъа Каспийскалдейищ гьез гочинабизе бугеб? Гочинабулареблъи бичIчIулеб буго. Комбинаталъ паркалда жидерго офис рагъизе батула ва гьелдалъун магъало дагь кьезе рес щолеб буго гьезие. Гьединго цогидал фирмабиги паркалда хIалтIилин абизе бегьула. Индустриалиял паркал гIуцIула комбинатал, цехал, гьитIинал фабрикаби гьенире рачиналъе гIоло. Гьел фабрикалгун комбинаталги гьез кисса росилел жакъа? Гьелдалъун гьеб парк дида бихьула жидерго чагIазе пайда букIиналъе гIоло гIуцIараблъун».\nДагъистаналъул минпромторгинвесталъул лъазабиязда рекъон, «Кристалл Сити» паркалъ цебетIезабизе буго республикаялъул индустриалияб комплекс ва гьелдалъун регионалъул экономика лъикIлъизе буго. Экономист Меломедовас «Эркенлъиялъе» бицаралда рекъон, республикаялъул экономика индустриялияб комплексалда бараб гьечIо. Санаидаса санаиде хIакимаз докладал гьарула индустрия цебетIолеб бугин, амма гьел церетIеяздаса батIаго пайда гьечIо регионалъеилан, бицана экспертас.\nАндрей Меламедов: «Индустриялдаса экономикаялъе щолеб батIаго кIудияб пайда гьечIо жакъа къоялда. Индустрия цебетIолеб бугин абурал харбазда дун божула, амма статистика жакъа гьадинаб буго: регионалъул экономикаялда индустриялъул 7-8 гурони процент гьечIо. Даран-базар, минаби рай, росдал магIищат - экономикаялъе гьездаса буго пайда. Гьел сфераби церетIезаризе кколаан хIукуматалъ. Амма исана Дагъистаналъул индустрия жеги цебетIезе буго».\nЭкспертасул рагIабазда рекъон, Дагъистаналъул индустрия улка цуниялъул рахъалъ пачалихъиял тIадкъаязда ай гособоронзаказазда бараб буго ва исана республикаялда ругел заводазе гьединал тIадкъаял гIемер щвана. Гьел тIадкъаязда гьоркьоса гIемерисел ккола рагъулаллъун. Меламедовас абухъе, исана Дагъистаналъул индустрия цебетIеялъе гIиллалъун Украиналда бугеб конфликт букIине буго.\nИнвесторал рачIиналда хьулалгун


Шагьаралъул школазда - рахьдал мацIал\nАнищазул ва кочIол куркьбазда\nДагъистаналъул мацIазул фестивалалда\n25 апрель. МахIачхъалаялъул № 58 школалде (Семендер поселок) гIагарлъулаго, рагIулеб букIана магIарул зурмил гьаракьги къолол накуги. Гьелдаго цадахъ - пандрида рачунел бакъналги Дагъистаналъул цогидал мацIазда ахIулел кучIдулги. Гьениб тIобитIулеб букIана Дагъистаналда 27 апрелалдаса 6 маялде щвезегIан букIине бугеб спорталъул кIудияб байрам - эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул чемпионаталъе сайгъат гьабураб Дагъистаналъул миллиял мацIазул фестиваль. Байрамалда гIахьаллъизе рачIун рукIана дунялалда машгьурал Дагъистаналъул речIчIухъаби-спортсменал: эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул щуцIул чемпион, дунялалъул чемпион КъурамухIамад КъурамухIамадов, Олимпиялъул хIаязул гIарцул призер МухIамад Ибрагьимов, шагьаралъул Собраниялъул депутатал, МахIачхъалаялъул лъайкьеялъул управлениялъул начальник ТIагьир Мансуров, вузазул преподавателал, школазул нухмалъулел, журналистал, цIалдохъаби.\nШколалъул азбаралъуб АсхIабгIали ХIасановас нухмалъи гьабулеб гьитIинал палугьабазул къокъаялъул цебебахъиналъ берцин гьабун букIана дандеруссин. Гьенибго гьитIинал къолохъабазул къокъаялъги бихьизабуна Дагъистаналъул миллиял бакънал къолода ва пандрида рачине жидерго бугеб гьунар.\nГьелдаса хадуб данделъана школалъул жанахIалъур. Щибаб миллаталъул майдан. Сверухълъиялдего чIвалеб букIана миллияб тепсиялъул нигIматазул тIагIамаб махI. АскIобго- миллияб ретIелги. Киса-кирего гьеб ретIарал гIолилал - васалги ясалги.\nНилъер умумуз абулаан рокьул хинлъи букIунарила, богIол рокьи хьолбохъ гьечIонийилан. Цоцазул майданазда бугеб кванил хIалбихьулел ругел цогидал миллатазул гIадамазухъги балагьун, рухIдаллъизе бачIунеб букIана.\nГьадинал байрамазда дагьабги лъикI бичIчIула Дагъистаналъул халкъазул гьудуллъиялъул гучги къуватги. Ва аскIоре гIагарлъизего рокьуларо миллиял мацIалги, маданиятги, гIадаталги холел, тIагIунел ругин абурал пикраби.\nЦинги данделъана школалъул данделъабазул залалда. Ва цIидасанги рагIана миллиял мацIазул гьаракь. Гьел мацIазда кучIдул ахIана ва рикIкIана №58 школалъул учительзабаз ва цIалдохъабаз. Кинаб нурха букIинеб байрамалда, кочIода аскIоб кьурдиги гьечIони. ГIисинал кьурдухъабаз кьурдул сверуда бицунеб букIана жал тIадегIанаб Дагъистаналъул чIухIараб букIинесеб бугилан.\nШколалъул директор Шаганэ Баймурзаевалъ баркала кьуна байрамалда гIахьаллъаралщиназе.\nЛъугIана миллиял мацIазе сайгъат гьабураб иргадулаб байрам. Биччанте гьеб букIине миллатазул жавгьараллъун кколел мацIал цIуниялде ва цIилъиялде тIамураб иргадулаб галилъун.\nМагIарул адабияталъул букIинесеб\nГIолохъанал хъвадарухъабазулгун ва шагIирзабазулгун дандчIвай тIобитIана «ХIакъикъаталда»\nГьелгун дандчIвана ва гьезие магIарул адабияталъулги, тарихалъулги, классиказулги хIакъалъулъ бицана газеталъул бетIерав редактор ГIали Камаловас, ДНЦялъул ИЯЛИялъул профессор АхIмад МуртазагIалиевас, газеталъул мухбир Шамай Хъазанбиевалъ.\n- МагIарул маданияталъул букIинесеб буго нужехъ. Гьединлъидал нужеца кIудияб кIвар кьун цIализе ккола миллияб маданияталъул классиказул асарал, лъазаризе ккола нилъерго мацIалъул, адабияталъул хаслъаби. Щибаб къойил цIалдечIони, нужер шагIирзаби рахъунаро. ЦIале гIурусги, магIарулги, Дагъистаналъул халкъазулги, къватIисел пачалихъазул хъвадарухъаби-шагIирзабазулги асарал. КечI хъвазе ккола, гIарац къваригIун яги жакъасел кочIохъабаз ахIизе мурадалда гуреб. Унго-унгояб кечI хъвай - гьеб букIине ккола нужер рекIел ахIилъун. Гурони, нуж цIалдолезда ратуларо ва рихьуларо, - ян малъа-хъваял гьаруна гIолилазе.\nЖидерго кучIдул цIалана ЧIикIаса Зайнаб ХIажиевалъги, Рамазан Халидовасги, ХIамзат Сурхаевасги, гьединго Гъуниб районалъул ХIутниса Рамазан ГъазимухIамадовас, Хунзахъ районалъул Сивухъа Шамсият ГIабасовалъ, Лаваша районалъул Урмаса НасихIат ГIабдурашидовалъ, ГIахьвахъ районалъул Изаноса Мадина Нуцалхановалъ ва Нечаевкаялдаса Фатима ТIагьировалъ. Гьединго гIолилаз бицана, жакъа тIахьал къватIире риччазе ккани, дандчIвалел ругел захIмалъабазул. Гьезул цо-цоязул руго тIахьалги. Масала, Фатима ТIагьировалъ къватIибе биччана «НасихIатазул квацIи» абураб тIехь. Руго тIахьал Мадина Нуцалхановалъулги. Живго бетIергьанаб гьечIониги,тIахьал къватIире риччана Рамазан ГъазимухIамадовасги. Гьес данде гьабуна магIарул классиказул асараздаса гIакъилаб калам, хъвана магIарул шагIир МахIмуд-Апандил кучIдузул хIакъалъулъ жиндирго пикраби.\nАбизе ккола гьеб дандчIвай букIанин магIарул маданияталде тIоцересел галаби тIамулел гIолилазулгун бухьен гьабиялъул байбихьийилан. Гьез тIаде босун буго цIакъго жавабчилъи цIикIкIараб иш. ЧIанкIалги, МахIмудилги, ЦIадаса ХIамзатилги, Инхоса ГIалихIажиясулги, ХIамзатил Расулилги, Фазул ГIалиевалъулги ирсилазул цIаралъе мустахIикъаллъун рукIине ва хутIизе ккани, бигьаго букIинеги гьечIо.\nПрочитано 478 раз\tПоследнее изменение Четверг, 03 мая 2018 14:33\nДругие материалы в этой категории: « Малъараб гурони лъазе гьечIо\tГIолилал, нух битIаги нужее! »\n11:43, 30 марта 2020, 35


Книга 1. Фессалоникийцам Cтих 20 | Параллельные места\nКагътидасан нужеца цІалулеб ва нужеда гьенисан бичІчІулеб жо гурони, батІияб щибго ракІалде кколаро нижеда гьеб хъвалеб мехалъ. Нижеца бицарабщиналъул цо-цо бутІа гурони нужеда гьанжелъагІан бичІчІулеб букІинчІеб батани, гьанже гьеб нужеда тІубанго бичІчІилилан хьул буго. Ниж нужедаса чІухІулел гІадин, нужги нижедаса чІухІила – нилъер ТІадегІанав ГІиса цІидасан рещтІараб къоялъ. Гьанже, дир хириял ва урхъарал вацал, дир рохелги чІухІиги руго нуж. ТІадегІанав ГІисал нухдаса кьуруге, хириял!


АнцIазаргоялдаса цIикIкIун чи вакIарун вуго 8 августаль Хунзахъ мухъалъул Хунзахъ росдада тIадехун бугеб ГIалагIарт абураб бакIалде. Гьенир тIоритIун руго Дагъистаналъул муфтий АхIмад-хIажи ГIабдуллаевасул цIаралда лъазабураб чуял риччай. ТIолго республикаялдаса гурелги гьеб тадбиралда гIахьаллъизе рачIун руго Чачан, Ингушетия, Гъабардаязулгун балкаразул республикаялъул ва Пятигорск шагьаралъул вакилзабиги. ГIаммаб куцалда риччазе лъазарун рукIун руго 135 чу.\nГьезул аслияб бутIа кколел руго би бацIцIадал, лъикIаб наслуялъул чуял.\nЧуяр риччаялъухъ валагьизе вачIун вуго живго Дагъистаналъул муфтий АхIмад-хIажи ГIабдуллаевги. Гьелдаса цебесеб къоялъ, 7 августалда Хунзахъ мухъалде рачIун руго МухIаммад аварагасул (с.гI.с.) асаралги, тахшагьаралдаса ва цогидал регионаздаса рачIарал гьалбал гьезухъ ралагьун хадуб байбихьун буго чуял риччазе.\nКинабниги риччазе рукIун руго 4 свери чуязул, ама гIахьаллъизе бокьарал гIемер рукIиндал цоги свери тIаде бахъун буго. Гьеб кинабго гьабунин гьенир гIахьаллъизе бокьарал гIадамазе гьеб рес кьезе, батIалъи гьечIогон, лъикIаб наслуялъулищ чу бугеб яги гIадатиябищ бугебали, киназего щванин рес гьенир гIахьаллъизейилан абулеб буго гьеб тадбир гIуцIараз\nТIоцебесеб сверириялда бергьун буго Хасавюрталдаса Сайгидпаша ГIумахановасул чу, кIиаблеб свериялда бергьенлъи босун буго БакьайчIи росулъа МухIамад Абакаровас, лъабабилеб свериялда цеве ккун вуго ГIандиса Шамиль Абакаров, ункъабилеб свериялда, анкьго свери бахъизе кколеб букIараб, бергьенлъи босун буго Чачаналъул Шатой мухъалдаса Арслан Бучулаевас.\nКиналниги тIоцебесеб бакI ккуразе кьун буго «Лада Приора» автомобилал, кIиабилеб ва лъабилеб бакIал ккуразе 50 аза-азар ва 30 аза-азар гъурущ Хунзахъ мухъалъул тIалъиялъул рахъалдасан. Чуял риччай гIуцIараб ва гьелъие аслияб квербакъи гьабурал чагIилъун кколел руго «СУММА» абураб компаниязул къокъаялъул бетIер Зиявудин МухIамадов.\nЧуял риччаялъул тадбир рагIалде бахъун хадуб Дагъистаналъул муфтияс журналистазул суалазе жавабал кьуна. Кинаб бугеб букIинесеб чуязул спорталъул ва кинаб асар гьеб тадбиралъ гьабуралабали бицунаго АхIмад-хIажи ГIабдуллаевас баян гьабуна чIвай-хъвеял, кьвагьа-гIанхъи бихьизабичIогон, гьелде гIолеб гIел буссинчIого букIине гьединал тадбирал рихьизаризе ккелин гIолилазда ва мисал гьабизе ккелин гьезиейилан.\nАхIмад-хIажи ГIабдуллаев: « Берцин бихьун букIана гIолеб гIелалда цо заманаялъ кьвагьияздалъун чIвай-хъвеяздалъун жалго рихьизаризе. Гьедин рихьизаричIого гIолеб гIелалъ жалго рихьизаризе рукIине спорталъулъ гIахьаллъун ва гьадиналго чуял риччаялда гIахьаллъун, гьезие мисал кьезе ккола. Гьединаб нухдасан бегьула жидерго цIар рагIизабизе ва гIадамазеги ватIаналъеги пайдаяллъунги рукIине, гьелдаго цадахъ Дагъистаналъул ва Россиялъул цIар тIолго дунялалда рагIизабизе».\nТадбиралдаса хадуб кIалъазе вахъарав Хунзахъ мухъалъул нухмалъулев СагIид Юсуповас лъазабуна гьеб тадбир санайилаблъун гьабизе бугин ва чуял риччай умумузулъанго бачIараб жакъаги гIолеб гIелалда кIочене бегьиларилан.


Козак разияв гьечIо "Бильд" журналалъул макъалаялдаса\nРоссиялъул вице-премьер Дмитрий Козакица нахъ чIвана жинда бараб лъазаби – Донецкалъул ва Луганскалъул халкъиялилан сепаратистаз лъазарурал республикабазе балъгояб нухмалъи гьабиялда жиндир кинабгIаги хурхен гьечIин абун. Гьадинаб лъазаби загьирабуна Германиялъул «Бильд» абураб журналалъ. Гьелда рекъон рехсарал регионазе балъгояб къагIидаялда Москваялъ тIалъи гьабулеб буго.\n«Дождь» телеканалалъе интервью кьолаго, Козакица абуна Россиялъул хIукуматалъул официалияб сайталда вице-премьерасул киналго ихтиярал рехсон ругин. Амма доба рагIицин гьечIин къватIисел улкабазда ругел регионазе вице-премьерасе кьураб ихтияралъул хIакъалъулъ.\n«Бильд» абулеб журналалда загьирарун руго журналистаз гьабураб цIех-рехалъул хIасилал.\nМасала бачунеб буго Пачалихъияб Думаялъул данделъиялъул протокол. Ва гьеб протоколалда абун буго жалго жидецаго Халкъиял республикабилъун лъазарурал Донецкалъул ва Луганскалъул сепаратистазул гIуцIабазе Россиялъул щуго министрас гьабулеб бугин. Гьеб сияхIалда рехсон буго Дмитрий Козакил цIарги.


Буссия учкъула, уттирив бакъая |\nКкуллал райондалия, Образование, Общество\nБуссия учкъула, уттирив бакъая\nСсухъиящиял школалул къатри вай гьантрай\nОьрчIал багъ, учкъула, нитти-буттал дянивсса шинну… Вайнна вай чIуннал бизлай бур инсаннал оьрмулул гьану. Ва гьану цукун бивзрив, ялувсса «къатригу» хъанай дур мукуннасса.\nЖува кIулшиву дулай кIанттурдайн «элмулул къатри» учару.\nЯлагу бур жула ца ссигъасса учала, оьрму бавккусса ххуллийх лавгун бур тIисса. Амма жунма кIулли гьарца каснал цала оьрмулул ххуллу язи бугьаву цала биялалийну хъанахъишиву.\nЦа кьини ттула ца мурадирай лавгссияв Ссухъиящиял шяравун. Амма цакьнива ттунма сагъну ккаккайсса, оьрчIал чIурдал бувцIуну ххал шайсса Ссухъиящиял шяраваллил школалул къатри ххал шайхту, дакIнил макьу хъинну зия хьуна. МахIатталшиву, ттун учинсса махъгума ляхълай бакъар. Школалул магъи зерххуну, чIавахьултту, нузру дурккун, полданий царагу тахта къадиртун цавай чIиртту ливчIун бия. Щилли ва даву дурсса?\nГьай-гьай, цала Ссухъиящиял инсантуралли дурсса. Яртал, вай къатравархха байбивхьусса ва шяраваллил чIявуми инсантурал кIулшивручIансса ххуллу. Ва школа бувну бивкIссар 1961-ку шинал. Ганиннин, 1938-ку шинал шяраву школа тIивтIуния шинмай, учкъула цува заллусса инсаннал къатраву бивкIссар. Утти махъ, 2015-ку шинал, оьрчIру чансса бур тIий, Ккуллал райондалул администрациялул лавкьуна ва школа.\nАрх бакъа ккурчIав щябивкIсса инсантурахьхьунгу на буллуссия суал: «Ва щил дурсса давур?», — кунуча, ва ца нава ссал-унугу тахсир уллалисса кунма: «Ина щил унугу гьан увссара вай къатрал суратру рищун», — куна. «На ттула нава гьан увунна» тIисса мукъурттийнгу цучIав вих къавхьуна. Щялмахъ къахьун, ттун ца-кIира нюжмардул хьхьичI бавуна кIа учкъулалул «хавар». Ца-ца чIумал биялалул, хIукмулул заллухъру жу, журналистал, ишру ури буллай бур тIун бикIай. Гьич, на цичIав «ури» буллай акъара, ккарксса суратра ккаккан дуллалисса.\nПредыдущая записьАгьалинал оьрму къулай баврил ххуллийСледующая записьМежрегиональный образовательный форум


Гектараздасаги кIудиял сантиметрал » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nГъизляр мухъалъул ракьалги Чачан Республикаялъул къасдалги\n2019 соналъул марталъул ахиралда ва апрелалъул авалалда цIидасанги хIалуцана Шималияб Кавказалъул республикабазда гьоркьор гIорхъабазул суалал. Дагъистаналъул рахъалда дандги бачIого, Гъизляр мухъалъул анцIидаса цIикIкIун гектар Чачан Республикаялъул ракьулаб, кадастралъулаб хъвай-хъвагIаялде босун батун, ахIи-хIур багъарана. Гьедин, дандиялги хIачIого, ракьал кагътиде росизе бегьуларилан лъазаби гьабуна Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъ ва ХIукуматалъ. Амма… гьеб лъазаби хIикматаб куцалда чанго сагIаталдасан гьел идарабазул сайтаздаса тIагIана.\nКьалул ракьа – Сунжаялъул район\nШималияб Кавказалъул республикабазда гьоркьор ругел гIорхъабазул суалаз халкъазул багъа-бачари цIикIкIана 2018 ва 2019 соназда. 26-27 марталда Магас шагьаралда тIобитIана Ингушетиялъул ракь Чачан Республикаялда гъорлъе бачиналда, ракьалъул суалал халкъалъул референдум гьечIого тIуразе изну кьолеб законопроекталда дандечIун ва Ингушетиялъул бетIер Юнус-бег Евкуров хъулухъалдаса ин тIалаб гьабураб кIудияб митинг. Гьелда гIахьаллъи гьабуна къоазаридасаги цIикIкIун чияс.\nГьединго 2018 соналъул 4-абилеб октябралдаги аза-азар чи вахъун вукIана Ингушетиялда митингалде, Сунжаялъул районалъул ракьал кодоса иналда дандечIей загьир гьабизе. 26-27 марталда гIуцIараб митингалда гIадамазда ва Росгвардиялъул хIалтIухъабазда, полициялъулазда гьоркьоб тунка-гIуси ккана. Низам цIунулел хIалтIухъабазде бакIалги кодобе щварабщинаб жоги речIчIулел гIадамазул видеороликаз цIун буго интернет. Гьеб кьаба-тунки погонал раразул гIайибалдалъун кканилан кIалъаял гьарурел руго дандечIаразул церехъабаз. МитингчагIаз къан букIана федералияб нухги. Митинг гIуцIаразул рахъккуна чанги погонал раразги. Гьединлъидал, цоги регионаздаса низам цIунулел ва аскариял рачIун руго Ингушетиялде, бронетехникагун, ярагъгун.\n3 апрелалда разигьечIезул церехъаби чанго сордо-къоялъ жанир тIамуна. Гьел халкъияб багъа-бачариялъул нухмалъулел ккола Ингушетиялъул тейпазул советалъул кIудияв Малсаг Ужахов, гьебго идараялъул гIахьалчи АхIмад Барахоев, Ингушазул миллияб цолъиялъул кимитетатлъул гIахьалчи Муса Малсагов, республикаялъул жанисел ишазул министрлъун вукIарав АхIмад Погоров, гьединго Барах Чемурзиев, Муса Малсагов, Багьавудин Хаутиев, Зарипа Саутиева ва гь.ц. Изну гьечIого митинг гьабунилан ва гъалмагъиралъе гIиллалъун ккун ругилан, гIакIабиги къотIана гьезул чангиязда тIад.\nДунялалъулго халкъиял информациялъул алатаз хъвалеб ва бихьизабулеб буго Ингушетиялда бугеб ахIвал-хIал. Цо-цо цIех-рехчагIазни гьеб тунка-гIуси пачалихъалъул цолъиялъе хIинкъи бугеб ишлъун, МугIрузул Гъарабагъалъул гIадаб масъалалъун лъугьине бегьулеб дандечIейлъун рикIкIунеб буго. Гьез абулеб буго, Москваялъ, цо-цо регионазе цIикIкIун ихтиярал кьун, цогидал рикIкIинчIого, Кавказго кьалде ахIулеб бугиланцин.\nЦо-цо мадугьалзабазул макьаби ва маргьаби\nГьаб макъала нилъеца байбихьана Гъизляр мухъалъул ракь жидехъего бахъизе Чачан Республикаялъул вакилзабаз гьабураб ишалъ борчIизабураб хъуялдасан. Интернеталда, хьверд гIадин, рукIунел анцI-анцI Дагъистанги магIарулалги рихарал ва нилъ какулел эливашал жидерго гIарщица жалго кIвекIулел рукIаян тезе бегьилаан, мадугьалихъ бугеб республикаялъул официалиял нухмалъулез ракьул суалазда сверухъ тIекълъабиги гъалатIалги риччалел гьечIелани.\nМадугьалзабазул цо-цо «жамгIиял хIаракатчагIазул» кIалъаязухъ ралагьидал, гьез, Европаялъул улкабаздеги лъутун ва гьанирго рукIун, «Ютубалдасан» тIиритIизарулел бугьтаналъул ва гьерсазул гъогъол гохIал халлъидал, огь, нужеда Аллагь гурхIаялилан абизе бачIуна гьезда. Сулахъалде щвезегIанги, гьеб бахун, Каспиралъдал рагIаллъудаги жидер ракьал рукIанилан маргьаби ччухIулел руго гьел пакъирзаби.\nХъачагъал рачахъаралдаса 20 сон тIубаялде – ракьал рахъи?\nОтпускалде ун вукIарав Дагъистаналъул бетIер Владимир Васильев гIорхъабазул суалалъул цIидасан ахIи бахъиндал, хIалтIуде тIадвуссанилан баянал руго тIиритIизарун. Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъ ва ХIукуматалъ гIорхъабазда тIасан гьабураб хитIаб республикаялъул официалиял сурсатаздаса нахъе бахъизабун буго. Гьеб суал кин рагIалде бахъинебали лъаларо. Киназдаго цоги нухалда бихьана Чачан Республикаялъул тIалъи, цоги регионазул мурадалги хIисабалде росичIого, жидее бокьухъе карта лъутIа-къотIизе хIадур букIин.\nМашгьурав жамгIияв хIаракатчи, тарихиял гIелмабазул кандидат, публицист ШагIбан ХIапизовас Дагъистаналъул нухмалъулезда цебе суал лъолеб буго, «цохIониги сантиметр Дагъистаналъул ракьул кьеларилан» абурал рагIаби ритIухъ щай гьаруларелилан. Гьесул баяназда рекъон, Болъихъ ва ЦIумада мухъаздаги, Гъизляралдаго гIадин, жидеего бокьухъе ва, Дагъистаналда дандбачIого, ракьул хъвай-хъвагIай гьабизе хиял лъун буго мадугьалзабазул. Гьел харбаз цIакъ рахIат хвезабун буго республикаялъул халкъазул.\nИсана Россиялда кIодо гьабулеб буго 1999 соналда изну гьечIого яргъид гIуцIарал хъачагъал Дагъистаналде тIаде кIанцIаралдаса ва нахъе гъуралдаса 20 сон тIубай. «Ичкериялъул» церехъабазул мурадал тIуразе ва мадугьалихъ ругел республикабазул ракьал рахъизе Чачан Республикаги биччан, кIодо гьабизе ракIалдейищ ккун бугеб гьеб тарихилан суалал раккулел руго.\nГIадатиял рекьарухъабазул, хурухъабазул, ахихъабазул, гIияхъабазул, боцIухъабазул гIумру кинха бугеб? КIудияб политикаялда гьоркьореги лъугьинчIого, хурги бекьун, бокьги бахъун, нигIматал гIезарулел руго гьел. Пачалихъалдаса щолеб бицинегIанасеб кумекги гьечIо гьезие. Къоялдаса къоялде цIикIкIунел ва кIодолъулел налогал гурони. Хьиндаллъиялда ахал тIегьан ругоан. ТIегьарал гъутIбуз хъахIлъизарун руго гIодорлъаби. ТIогьодаго пихъ цIоречIого букIине, ахакь цIаял ракун, кIкIуял гьарулел ругоан ахихъаби.\nЦIи-цIиял гIуцIиял рачIунел руго магIарухъеги щвезегIанги, жидеего гIарац бакIаризе багьанабиги ургъун. Масала, Дагъистаналъул чанго районазда, гьездаго гьоркьоб мугIрузул мухъаздаги, тендер бергьун буго Казбек Царикаев абурав Шималияб Осетиялдаса чиясул «Дагэкосити» абураб ОООялъе. Гьезул вакилзаби гIадамазухъе ва идарабазухъе хьвадулел руго, нужеца жидее гIарац кьезе къотIаби хъвайилан. Кьищниялъул жеги гьез бакIарараб ва баччун араб жоги гьечIо. Гьединал фирмабазул нухмалъулезда кьищниялъул ханзабиян цIар лъун бугоан «Рен ТВ» каналалъ.\nМагIарулазул цIараз рохизеги гьаруна араб анкьалда нилъ. ЦIумада мухъалдаса академик АсхIаб АсхIабовасе щвана «ВатIаналъе гьабураб хъулухъалъухъ» абураб орденалъул тIоцебесеб даражаялъул медаль. Гьединго кIиабилеб апрелалда МахIачхъалаялда тIобитIана Дагъистаналъул тахшагьаралъе цIар кьурав пачалихъияв ва жамгIияв хIаракатчи МахIач ДахIадаевас 137 тIубаялъул хIурматалда кIудияб тадбир. Гьеб ишалда гъорлъ гIахьаллъана МахIачхъалаялъул мэр Салман Дадаев, Унсоколо мухъалъул бетIер ГIиса НурмухIамадов ва цогидалги.\nНилъ рокьуларезул бокьобе гIазу багиян аби буго магIарулазул. Амин!\n» ГIорхъабазул суал: росабазул ва мухъазул нухмалъулезда бараб жо гIемер буго\n» Дагьал цIекIлъулел гьечIищ гьанже гьал гIолохъаби?\n» Чачанлъиялда магIарулазул хобал


Гьеб мухъалдехун кIвар цIикIкIараб буго гьабсагIаталда. Щайин абуни кIиго анкьалъ цебе гьеб мухъалда, Джемикенталъул посталда, теракт гьабун букIана. Гьелъул жавабчилъи тIаде босун букIана Россиялда террористияблъун рикIкIунеб ДАГIШ гIуцIиялъ.\nГьеб гIуцIиялде гIезегIан чагIи ун руго рагъизе Дербент мухъалдаса.\nМасала, гьениса чияс цересан гIадамал чIвалеб бахъараб видео буго интернеталда. Дагьалъ чIун чIвана гьев живгоги. ЭР-гун букIараб гара-чIвариялда гьесул эбелалъ гьарана жиндир цIар балъго гьабеян. Щайин абуни, жиндир жеги кIиго вас вугин рокъов. Низам цIунулезул рахъалдасан гьезие хIинкъи букIине бегьулилан.\nАмма гьезул цоясда гьанжеялдего дандчIвана гьеб. Масала, гьабсагIаталда Ростов мухъалда университеталда цIалулев вугев гьев, ярагъги рехун, туснахъ гьавун вугин бицана гьесул эбелалъ. Гьал къоязда гьабизе ккола гьесие диван.\nГьевги дов Сириялда чIваравги – кIиялго Ростовалда рукIун руго эбел-инсуца рукъзалги росун. Гьенийго лъадиги ячун, Египеталде арав кIудияв вас Сириялда вукIин жинда телевидениялдасан бихьизабураб роликалдасан лъанин бицана гьезул эбелалъ.\nПалхIасил, гьединан бицун букIун буго гьелъ гIурус мацIалъ интернеталдасан баянал тIиритIизарулеб цо пуланаб сурсаталъе. Амма кIала-гъоркье чIвазабун жинца бицараб кинабго жогун кьун бугин къватIибе гьезилан, ЭР-ялъулгунгицин гара-чIари гьабизе инкар гьабуна гьей гIаданалъ гIезегIан мехалъ.\nХадуб гьадин байбихьана гьелъ.\nЭбел: «Сириялда чIварав дир вас гьанив, Дагъистаналда, хъвай-хъвагIай гьабун вукIинчIелдаса 12-ниги сон ана. Дозин абуни бицана лъадиги ячун, лъимерги гьабун гьев гьанив вукIанилан. Гьес ячарай лъадул гьумергицин берцинан цебе чIезабизе кIолароан дида, телевидениялдасан цо видеоролик бихьизегIан.\nРоссиялдаса ячарай гIурусай йикIана гьес гьей. ТIубараб дунялалда рагIун рицунел гьерсалищ рукIунел? Дунги цо кIвар гьечIей, щиб гьабунги дирго вас вацIцIуней гIаданлъун йихьизаюлей йиго. Дунин абуни гIезегIан ракIунтун йиго дир васасул къисмат гьединан ккунилан.\nДица хIаракат бахъана васасе тIадегIанаб лъай щвезе. Дзюдоялъулъги лъикIал хIасилал рукIана гьесул. Дида лъаларо, лъихъги гIенеккун, лъица асарги гьабун гьев Сириялде ккаравали. Гьедин цо кутакалда диналдехун цIайиги гьесул букIинчIо.\nЛъадигун цадахъ Египеталда рукIана гьел байбихьуда. Амма гьенисан щай гьел Сириялде ккаралали дида бичIчIуларо. Нижер вас рагъда вукIин цо видеороликалдасан лъана нижеда. Гьеб мехалда бакIарун гIагарлъиялъухъа гIарацгун хъата-масан Сириялдаса нахъе вачинелъун, гьесда хадуй доегицин ун йикIана дун. Гьеб мехалъ кIиго моцIалъ Туркиялда туснахъги гьаюн, нахъе йитIана дун».\nДАГIШалде рагъизе унел дагъистаниял аслияб куцалда Дербент мухъалдаса кколин абураб пикру буго республикаялда. Гьелъие гIиллалъун гIемерисез рехсола дин гьабизе гьукъараб советияб заманалда гьениб ислам кIочон тун букIин.\nГьелда дандеккун, Дагъистаналъул Шималияб рахъалъул цо-цо росабалъ дин балъго гьабунги рехун толеб букIинчIо. Гьелда тIадеги гьадинаб гIиллаги рехсолеб буго islamdag.ru сайталъул нухмалъулев ГIабдулхIамид ХIажиевас.\nГIабдулхIамид ХIажиев: «Гьеб мухъалъул жамагIатазул гIайибги буго гIолохъаби Сириялде иналъулъ. Щайин абуни, бусурбабазул идараялъ доре имамзабилъун ритIулел чагIазда дандечIей гьабизе лъугьуна гьел, къваригIун гьечIин жидее гьелилан. Гьанжени цо талихIалъ МагьдихIажи ГIабидов тIамун вуго гьенив имамлъун. Гьес гIемер хIалтIи гьабулеб буго гьениб дин тIибитIизабиялъе - данделъаби тIоритIун, гIадамалгун дандчIван».\nСириялда хIукуматалъул аскаразда данде багъулеб гIуцIиялъул байрахъалъул сурат интернеталда (жиндирго «гьумералда») лъунилан гьал къоязда диван гьабизе буго Москваялда цIалулей Дагъистаналдаса ПатIимат ХIажиевалъе.


Америкаялъул 47 сенаторас кагъат битIун буго Ираналъул нухмалъиялде\nАмерикаялъул республиканияб партиялъул 47 сенаторас итни къоялда Ираналъул нухмалъиялде битIараб кагътида абулеб буго, атомияб программаялда хурхун жидее данде кколареб къотIи гьабуни, гьеб къуваталда букIине бугин, ракIалде кковухъе, Барак Обама президентлъун вугеб гIанасеб заманалдайин.\nХъахIаб Рукъалъ кьварун какун буго къанунал рахъулезул гIадатияб гуреб гьеб демарш. ХъахIаб Рукъалъул вакилас лъазабуна сенаторазул гьеб политикияб маневралъ Обамал къватIисеб политикаялъул къадру хвезабулеб бугин.\nИраналде данде къуват хIалтIизабиялъе бугеб цого-цо альтернативалъун гьеб къотIи букIаниги гьелъул рахъ кколарезул гьобоялде лъим тIолеб бугин гьезин рикIкIунеб буго ХъахIаб Рукъалъ. Гьелде тIадеги, президент Обамал пикруяда, гьел сенатораз кколеб буго кинал рукIаниги къотIиязде данде ругел Ираналъул консерваторазул рахъ.\nДемократияб партиялъул цониги сенаторас гьеб кагътида гъоркь гъулбас лъун гьечIо.\nАмерикаялъул Пачалихъияв секретарь Джон Керри 15 марталда цIидасан ине вуго Швейцариялде. Гьенир цIидасан байбихьизе руго Тегераналъул атомияб программаялъул букIиниселда хурхун Ирангун Америкаялъул, Британиялъул, Франциялъул, Алманиялъул, Китаялъул ва Россияллъул кIалъа-ралъаял. Дипломатазул рагIабазда рекъон, бицен буго Ираналъ анцIго соналъ жидер атомияб программаялда тIад гьабулеб хIалтIи тIубанго чIезабиялъул. Гьелухъ хисун нахъе рахъизе руго Тегераналде данде гьарун ругел ва улкаялъул экономикаялъе зарал бугел экономикиял, финансазул ва дармил санкциял.


Дагъистаналъул кIиго мухъалда цо къоялда жаниб лъукъун буго кIиго лъимер. Гьелъие гIиллалъун ккун буго гьел пневматикияб ярагъгун расанди. Гьединаб ярагъ босизе хIажалъулеб гьечIо лицензия. Гьедин лъазабулеб буго Дагъистаналъул ярагъ хIалтIизабизе изну кьолеб идараялда. Гьезго абухъе, гьединаб ярагъ гIемер батулеб буго школлъималазухъцин.\nДагъистаналъул Жанисел ишазул министерлъиялъ баян гьабухъе, Казбек мухъалъул Дылым росулъ ва Унсоколо мухъалъул Майдансколе росулъ лъималаз ярагъ хIалтIизабулаго, кIиго лъимер лъукъун буго. Дылым росулъ 16 сон барав гIолилас тохлъукьего гьабураб кьвагьиялъул хIасилалда лъукьун вуго 11 сон барав вас. Лъукъарав вас вегизавун вуго Казбек мухъалъулаб азарханаялда. Гьесул квегIаб бералъе сакъатлъи щун бугин лъазабулеб буго азарханаялъул хIалтIухъабаз, гIаммаб хIал квешаб гьечIила.\nУнсоколо мухъалъул Майданское росулъ 14 сон барав гIолилас, гьединго ярагъ хIалтIизабулаго, тохлъукьего реччIун, 12 сон барав васасул бетIер лъукъун буго. Сакъатлъи щварав васасе Шамильхъалаялъул мухъазда гьркьосеб азарханаялда гьабун буго кумек. Гьеб азарханаялъул бетIерай тохтур Зарема МухIамадовалъ баян гьабуна гьесул сахълъиялъе хIинкъи гьечIин щибниги. Вас МахIачхъалаялда бугеб Лъимаазул азарханаялде вачун анила.\nЗарема МухIамадова: «Гьев сон Республикаялъулаб Лъималазул азарханаялде вачана. Васасул ругъун букIана надалда. Гьениб речIчIараб гулла къан хутIун букIун, сон МахIачхъалаялда бугеб республикаялъул Лъималазул азарханаялда гьитIинаб операция гьабуна. Гьесул гвангвараялъе щибго жагъаллъи букIинчIо. Ниж кIалъан, хадуб хал кколеб буго, гьесул хIал квеш гьечIо».\nКIиябгоги лъугьа-бахъиналда лъималазухъ кодоб букIун буго пневматикияб ярагъ. Гьеб ярагъ кколеб буго эркенго хIалтIизабизе бегьулеб, ай гьеб тайпаялъул яргъил цо тайпаялъе гурого хIажалъулеб гьечIо лицензия ва Жанисел ишазул идараялда сияхIалда букIин. Аслияб къагIидаялда пневматикияб ярагъ кколеб буго спорталда ва чание хIалтIизабулеб. Аслияб тIалаб кколеб буго гьеб ярагъ кодоб бугесе 18 сон букIин. Амма Дагъистаналда пневматикияб ярагъ школлъималазухъ бати къанагIалъи кколарин, аслияб куцалда пашманал хIасилазде рачиналдего, нахъе бахъулин гьеб. Балугълъиялде рахинчIезул ишазул инспектораз хал кколин лъикIаб гьечIеб хьвада-чIвади бугел лъималазда хадубин бицана «Эркенлъи» радиоялъе Дагъистаналъул Жанисел ишазул министерлъиялъул Лицензиябигун изну кьолеб хIалтIи гьабулеб идараялъул нухмалъулев Константин Томилиница. Пневматикияб ярагъалъ гIицIго лъукъулила, амма лъималазул кодоб гьеб кколила кIудияб хIинкъи.\nКонстантин Томилин: «Бокьарав, 18 сон бугев чияс ярагъ бичулеб тукадеги ун босизе бегьула гьеб пневматикияб ярагъ, гьеб сияхIалда лъезе кколаро. ГIицIго 8 Джоулялдаса тIаде къуват бугеб гурого, амма гьединаб бичуларо тукабазда. Интернеталдасагицин босизе бегьула пневматикияб ярагъ, гьединлъидал, кигIан къадар гьединаб яргъиял гIадамазухъ кодоб бугебали лъазе кIоларо. Инспектораз щибаб къойил гьабула хIалтIи школазда, лъималазухъ гьединаб ярагъ бугищали хал гьабула ва профилактикияб хIалтIи гьабула. Цо Дагъистаналда гуребги, гьеб ярагъ хIалтIизабун сакъатлъи щварал лъимал щибаб регионалда камурало, амма гьеб пневматикияб ярагъ хIалтIизабиялда хадуб халкквей соглъизабиялъул суал тIубала федерадияб тIалъиялъул даражаялда».\nРеспукбликаялда кIиабилеб соналъ тIобитIулеб буго «Халкъалъухъа ярагъ бичун боси» абураб акция. Гьелъул хIасилалда, ярагъ босизе биччараб щинаб гIарац харж гьабунин, гIадамаз кьураб ярагъги, цереккун рукIарал прогнозаздасаги цIикIун бугин тIаде жубана Константин Томилиница. Хадубккун гьеб ярагъ Ростов икълималда бугеб хасаб полигоналда тIагIинабулила.\nЛъималаз ярагъ кодобе боси кколин дандерижи, гьезда сверкухъ бугеб ахIвал-хIалалдайин рикIкIунеб буго психолог Анна Хныкиналъ.\nАмерикаялда гIемер рукIунила лъазариял лъималаз ярагъ хIалтIизабун ккарал лъугьа-бахъиназул, гьеб бугила хурхараб гьениб ярагъ гIемерго эркенаб куцалда хIалтIизабулеб букIиналда. Жакъа Россиялда эркенго ярагъ хIалтIизабизе изну кьунани, Америка кIочараб хIал букIинила гьаниб. ЖамгIият цебетIеяле къимат кьолила гьеб жамгIияталда лъималаздехун ва хераздехун бугеб бербалагьиялда рекъон. Нилъер улкаялда гьеб бербалагьи лъикIаб гьечIолъи якъинаб иш бугила.\nЛъималаз ярагъ кодобе босиялъе аслияб гIилла, психологалъул пикруялда рекъон, буго цIакъ тIибитIараб виртуалияб хIал гьаби, ай телевизоралдасан, цогидал медиялъулал сурсатаздасан тIибун бугеб чIвай-хъвеялъу сценаби ругел кинлфильмал, хIаял ва расанкIаби.


ГIалил вас ИсмагIил, дуй нух битIаги » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nБерал къанщунилан, къадру холаро\n2019 соналъул анцIабилеб февралалда Аллагьасул къадаралде щвана лъикIав магIарулав, гIумру гIадамазе ва халкъалъе пайдаялъе насиб гьабурав инсан, ЛъаратIа районалъул Салда росулъа ИсмагIил ГIалиев.\nИсмагIил ГIалиев гьавуна 1935 соналъул 2 февралалда ЛъаратIа мухъалъул Салда росулъ. Гьев цIалана Избербашалъул интернаталда ва Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул филологияб факультеталда.\nГIалиевас дарсал кьуна ЛъаратIа районалъул гIемерал цIалдохъабазе. Гьес куцана магIарулазул гIемерал гIелал.\nАнкьракьалъул тарих, биценал, этнография цIакъ лъикI лъалаан ИсмагIил ГIалиевасда. Гьес бицунаан живго гьитIинаб мехалда депутат ва шигIир хIисабалда ЛъаратIе вачIарав ЦIадаса ХIамзат жинда вихьиялъулги цоги хIужабазулги.\nАдабият бичIчIулев, хъвадарухъабазул асарал цIалулев, гьезие къимат кьезе лъалев, жамгIияб гIумруялда хадуб хъаравуллъи кколев чи вукIана ИсмагIил.\nИсмагIил ГIалиев хIалтIана Мулълукь, ЧIорода, Къамилухъ, ТIохьотIа росабазул школазул директорлъун, МахIач ДахIадаевасул цIар кьураб колхозалъул нухмалъулевлъун, ЛъаратIа районалъул администрациялда ва цоги жавабиял хъулухъазда. Анкьракьалъул лъайкьеялда, росдал магIишаталда, жамгIияб гIумруялда жаниб кIудияб бутIа лъуна ва такрарлъи гьечIеб лъалкI тана ИсмагIил ГIалиевас.\nМагIарулазул миллиябгун маданияб автономиялъ, Авар басмабазул цолъиялъ, МагIарул мацIалъул мугIалимзабазул гIуцIиялъ, «Миллат» казияталъул редколлегиялъ, кIудияб пашманлъиялдалъун, ракI-ракIалъул зигара балеб буго «Дагъистан» журналалъул бетIерав редактор, «Миллат» басмаялъул гIуцIарухъан МухIамад БисавгIалиевасда, эмен ИсмагIилие Аллагьасул къадар щвеялда бан.\nГьединго цIикIкIараб пашманлъиялдалъун зигара балеб буго «Дагъистаналъул гIолилал» газеталъул бетIерав редактор Рамазан Ражабовасда, кIудияв эмен ватIалъиялда бан.\nАллагьас ИсмагIилие алжан насиб гьабеги, нахъе ругезе гIумруги кьеги. Амин.\nБисавгIалиязул кIудияв гIалим\nГIалил вас ИсмагIил, дуй нух битIаги.\nДухъ ругьелгун щварас шагьра гIуцIаги,\nАлжан насиблъаги, СиратI бахаги.\nМункар-Накирасе кьолел жавабалъ\nЛъикIалде рачунеб батаги хIукму.\nБарзахалде росун ратаги рухIал\nХIалимасул цIобалъ цIаразда жанир.\nДунялалъул боцIухъ бахиллъичIеб напс\nБацIцIадалъубги лъун, цIараб батаги.\nЦIикIкIаралде анищ ракIалде ккечIев\nРасулил агьлугун аскIов ватаги.\nГьоркьоб тIей гьечIого, кIикъого соналъ\nДарсал цIаларазул дуе баркала.\nДур лъаялъул кьучIалъ лъураб тартибалъ\nИнститут лъугIараз лъолеб дуй дугIа.\nМаслихIат-сулхIалде хIал бакъаразе\nХIалтIи тIубаялъухъ – лъугIичIеб гьари.\nТIекъав, мекъи ккарав витIун лъеялъухъ\nТIубараб рукъалъул – къотIичIеб гьари.\nМун рехсон бицунеб кагътида хъвараб\nХалат гьабичIого, гьаниб лъалхъана.\nДухъ ракIалги рухIун, хIухьел угьараз\nМунагьал чураян дугIаги гьабун.\nАвтор: «Миллат» казият


Берзул нур сваниги, ракIал гвангъарал\nПятница, дек 29 2017\nЖакъа нилъер улкаялда вуго 275 азарго беццав ва загIипго канлъи бихьулев чи\n1745 соналъул 3 ноябралда Франциялда гьавуна Валентин Гаюи - Парижалда ва Петербургалда канлъи бихьуларел гIадамазе чанго школа рагьарав машгьурав педагог. ТIолгодунялалъул сахлъицIуниялъул гIуцIиялъул хIукмуялдалъун, гьев гьавураб къо чIезабуна канлъукъал (беццал) гIадамазул къолъун.\nКанлъукъал гIадамазул ракIазулъ рещтIун букIуна гIажаибаб берцинлъиялъул нур. Гьел ккола сахлъи бугезе кIудияб мисаллъунги. Дагьа-макъаб жоялдасагицин ракIбуссунел гIадамаз мисал босизе мустахIикъал руго дунялалъул берцинлъиги, бакъул кунчIиги, гIурччинаб гIидраги, гIаздалал мугIрулги, чвахулел гIорал-лъаралги рихьизе рес жидехъа согIаб къисматалъ бахъарал гIадамал. Гьезда гьоркьорги ратула пагьму-гьунар бугел художникал, спортсменал, скульпторал, шагIирзаби, хъвадарухъаби. Ахирал соназ пачалихъалъ кIудияб кIвар кьолеб буго гьединазде. Хас гьабун гIуцIараб «Доступная среда» федералияб программаялда рекъон, канлъукъазе кумек хIисабалда, шагьаразда гIемерлъулел руго светофорал, хасал гьаркьазул сигналал, дандекколел шрифтаз хъварал таблицаби, ургъулел руго гьединал гIадамазе гIумру бигьалъиялъе шартIал чIезарулел цIиял къагIидаби.\nгIуцIиялъе - 25 сон\nТIолгороссиялъул загIипго канлъи бихьулезул Гъизилюрталда бугеб цолъи гIуцIана 1992 соналъул ноябралда. ТIоцеве гьенив вукIана 90 чи. Гьелъул председательлъун вукIана МухIамадхIанапи ХIусенов, хадув - Шамсулвара Шамсулвараев, цинги - ГIабдула ГIабдурахIманов. 2008 соналдаса нахъе гIуцIиялъе нухмалъи гьабулеб буго АхIмад ГIабдулаевас. Жакъа гьеб гIуцIиялда вуго Гъизилюрт районалдаса ва шагьаралдаса 400 чи. Гьезда гьоркьоса - КIудияб ВатIанияб рагъул ичIго ветеран, 13 ВОСалъул ветеран, 12 захIматалъул ветеран, рагIи рагIуларев ва канлъи бихьуларев 8 чи, тIубанго канлъи бихьуларев 12 чи.\nГьенир тIоритIула гIемерал тадбирал. Масала, санайил кIодо гьарула ВатIан цIунулезул, Микьабилеб марталъул, херазул, эбелалъул байрамал. Жигараб гIахьаллъи гьабула районалда ва республикаялда тIоритIулел батIи-батIиял тадбиразда. Хасго лъикIал хIасилал руго спорталъулъ. Цолъи гIуцIаралдаса 25 сон тIубаялъул байрамалде республикаялъулаб даражаялъул гIемер батIи-батIиял тадбирал, байрамал тIоритIана шагьаралда, хасго спортивиял. Масала, мини-футболалъул, шашкабазул къецал. Жигараб гIахьаллъи гьабула Россиялъул канлъукъазул спорталъул гIуцIиялъ тIоритIулел тадбиразда. Ахираб щуго соналда жаниб тIобитIун буго 90 тадбир. Республикаялда тIоритIулел тадбиразда гIахьаллъун вуго 60 чи.\n- Цолъи «чIаго» букIинароан, гьелъие кумек гьабулел сахаватал гIадамалги батIи-батIиял гIуцIабиги рукIинчIелани, - ян абуна гьелъул председатель АхIмад ГIабдулаевас. Гьединазда гьоркьор АхIмадица рехсана «Конгломериат» ЗАО, «Дагнеруд», «Кизилюрткарьерстрой», «ЮГСГЭМ» АОял. Гьединго гьес рехсана сундуего кумекалъе ратулел КъурамухIамадова Рабиятилги ХIасанова Асиятилги цIарал.\nЦентралъул байрамалда Араб анкьалда цолъи гIуцIаралдаса 25 сон тIубай кIодо гьабуна Гъизилюрт шагьаралъул «Калинка» банкетазул залалда. Байрам баркизе рачIун рукIана республикаялъул шагьаразул ва районазул гIуцIабазул вакилзаби. АхIмад ГIабдулаевас бицана цолъиялъ гьабураб хIалтIул ва тIуразаризе ракIалда ругел масъалабазул хIакъалъулъ. ГIуцIиялъул жигарал гIахьалчагIазе кьуна сайгъатал ва дипломал. Гьезул жидерго ругоан кочIохъабиги кьурдухъабиги. Гьезда байрам баркизе вачIун вукIана композитор, кочIохъан Каримулагь ГIабдулаевги.\nУнго, цо берцинлъи\nБайрамалда гIахьаллъизе рес щварай дун рухIдаллъун йикIана, гьеб захIмалъи баччизе сабруги къуватги гIурал гIадамал рихьидал. РухIдаллъана гьезул ракIазда гIицIго лъикIаб гурони бихьулеб гьечIолъиялда. Ва ракIалде бачIана, чан нухалъ гIенекканиги, рекIее гIажаибго хIайранаб асар гьабулеб гьаб бицен:\n- КIиго унтарав вукIуна больницаялда цо палатаялъув. Цояв радал хехго вахъунаан тIаде. Гордухъанги валагьун, гьес чанго нухалда такрар гьабулаан, унго, цо берцинлъи гьаб дунялалъулин абун. Ва хадубго абулаан машаАллагьиланги. Бакъуде данде кенчIолел рогьалил бацIцIадаб щуб тIад ккарал гIурччинал хурдулги, тIугьдузул цIураб сверухълъиги, сверухълъиялда, гIурччинаб гIалахалда кьурдулел кьагIиги, гьезие хъат чIвалел гIорал-лъаралги…\nБицунго бахъунароан гьесул палата тун къватIибехун бугеб, балагьун бергIорцIулареб берцинлъиялъул хIакъалъулъ. Заманалдасан унтарав хвана. Палатаялъув вукIарав цоги унтарасеги бокьана щибаб къоялъ гьеб берцинлъиялъухъ валагьизе, дов хварасул бакIалде вахъине. Гьес медсестраялда гьарула жив гьениве вахъинавейилан. Амма вихха-хочун лъугьана унтарав - гьесда цебе букIана чIобогояб авлахъги гьединго чIобогояб больницаялъул азбарги. Кибха бугеб дов херасда бихьулеб букIараб берцинлъи!? БетIер сверунцин букIанадай досул? Палатаялъуе ячIарай медсестраялъе бицана гьес херасда рогьалилъ бихьулеб букIараб хIикматаб берцинлъиялъул хIакъалъулъ. Медсестра дагьайги йихха-хочана - гьелда лъалаан херав беццав чи вукIараблъи…\nГIажаибаб жо буго гьаб дунял. Цо-цо гIадамал гьелъул берцинлъиялъухъ урхъун, цогидалин абуни, кодоб бугеб берцинлъи бихьуларого яги гьеб гIоларого.\nБокьун буго гьаризе къисматалъул кьогIаб ва согIаб квачIикье ккарал, амма гьелда цо лахIзаталъгицин таризаризе кIвечIел, сахаватал гIадамазеги гIумруялъул берцинлъи гурони бихьуларел гьезул ракIазеги талихIалъул бакъги бакъулаб гвангъиги.\nПрочитано 747 раз\tПоследнее изменение Пятница, 29 декабря 2017 10:42\nДругие материалы в этой категории: « ТалихIалде нуцIа рагьулеб кIул\tРукIинесел улбузе бугеб хIинкъи »


Каялувчитурал конкурсрал финалистуравух бур дагъусттанлувталгу |\nКаялувчитурал конкурсрал финалистуравух бур дагъусттанлувталгу\nУхссавнил-Ккавкказуллал федерал округрай январь зурул 27-нний хIасиллу дунни 2018-2019 шиннардил «Лидеры России» тIисса каялувчитал язи бугьлагьисса конкурсрал дачIифиналданул.\nДагъусттанная ва конкурсрал дачIифиналданувун бувххун бур:\nБуржалиев Арсен Фажрудиннул арс, Бучаева Зумруд Камиллул душ, ХIусайнов Абзагьир АьвдурахIиннул арс, Кьадиев ХIажи Абакардул арс, Муртаев Бадави Муртал арс, Фадеев Алексей Владимирдул арс.\nСКФО-лул 7 региондалия финалданийн оьвкуну увкIун ур 29 гьурттучи. Миннава 11 ур Ставропольский крайрая, 6 – Дагъусттанная, Аланиянал республикалия ур 4, Къабардин-Балкьарнал ва Къарачай-Чаргаснал республикалия ур шан-шама гьурттучи, Чачаннал ва Ингушнал республикалия – ца-ца гьурттучи.\n«Россия – страна возможностей» АНО-лул директор, конкурсрал каялувчи Алексей Комиссаровлул бувсунни лахъсса баллу лавсъсса, финалданувун къабагьсса гьурттучиталгу сияхIрайн лавсшиву. Агана финалданийн увксса гьурттучинал «Сердце лидера» тIисса задание биттур къадарчан, мунахлу финалданувун уцинтIиссар лахъсса баллу лавсъсса гьурттучи.\n2019 шинал январь, февраль зурдардий циняв регионнай дантIиссар дачIифиналданул хIасиллу. Центральный Федерал округрай чIявусса аьрзри бушиврийн бувну ккаккан дурну дур кIира полуфинал дуван.\nКонкурсрал финал хьунтIиссар март зурул 13-17-нний Сочи шагьрулий.\n«Лидеры России» каялувчитал язи бугьлагьисса конкурс хъанахъиссар «Россия – страна возможностей» АНО-рал ца яла хьхьичIунмур проект.\nДакIнийн бутанну, «Россия – страна возможностей» АНО сакин дуршиву 2018 шинал май зурул 22-нний, Аьрасатнал Федерациялул Президент Владимир Путиннул бувсса хIукмулийн бувну. Ва идаралул хьхьичIунми мурадруну хъанай бур итххявхсса, гьунар бусса инсантуран ххуллу тIитIаву.\nПредыдущая записьПредставители Дагестана стали «Вице-чемпионами России» по народным танцамСледующая записьГъурбатрайгу ядува ччаву


Russian boxer, native dagestanian Magomed Abdusalamov\nБоксер ГIабдусаламов МухIамад азарханаялде хъамуна боксалъул къец лъугIараб сагIатго. Гьесул квер бекун букIана.\nАмма дове щварабго гьев лъавудаса ун вуго. Гьесул промоутер Борис Гринбергица информалатазе бицухъе, боксерасул гIадалнахалде би бачIун буго ва тохтурас гьесул гвангвараялъул цо бутIа къотIун буго.\nМухIамад ГIабдусаламов гьабсагIаталда жеги лъавуде вачIун гьечIо. Гьесул чIужугун лъимал ва кинабго гIагарлъи гьесда аскIоре щун руго. Щибаб къоялъ Нью-Йоркалда бугеб азарханаялда гьев сах гьавиялъухъ гIемераб гIарац кьезе кколеб бугилан лъазабулеб буго гьесул вац ГIабдусаламица.\nПишацояз, спорсменаз МухIамадил хъизаналъе гIарцудалъун кумек гьабиялъе гIоло банкалда счет рагьун буго гьенибе гIарац реххизе бокьаразе. Кумек гьабизе бугин лъазабун буго чанго спортсменаз, бизнеменаз ва гIадатиял гIадамаз.\nГьабсагIаталда МухIамадил кинаб ахIвал-хIал бугебали «Эркенлъи» радиоялъе бицана Америкаялда вугев гьесул вац ГIабдусаламилгун гьоркьоса къотIичIого бухьен бугев ЧIанкIалаев Булачица.\nЧIанкIалаев Булач: «ГьабсагIаталда гьесул хIал цIакъго захIматаб буго. Амма жакъа дагьалъ цебе бачIараб информациялда рекъон, дагьабго лъикIлъулеб буго хIал. Живго МухIамад жеги лъавуде вачIун гьечIо, амма гьорой 15 проценталъ дагьлъун бугилан бицана.\nГьеб азарханаялда унти сах гьаби цIакъ хираго буго, щибаб къоялъ кьезе кколеб рагIула щуазарго доллар гIарац.\nГьедигIан рес гьечIо боксерасул хъизамалъул. Гьеб гуребги, Нью-Йорк гIумру гьабизе хирияб бакI буго, гьенире араб гIагарлъиялъулги гIемер гIарац инарищха.\nГьесул вац ГIабдусаламица ва Сурхайица щибаб сагIаталдаса дида лъазабула бугеб хIал, дица абуни интернеталдаса ва цоги батIияб къагIидаялъ лъазабула гIадамазда, бичIчIизабула бугеб ахIвал-хIал.\nДица гьеб щвезабуна президентасухъеги, Пачалихъияб думаялъул депутатазухъеги, гьездаса кумек щвеялъе хьулгун.\nКумек щолеб буго, амма кигIан къадаралъ лъаларо дида, гьединаб информация кьоларо гIагарлъиялъ. МухIамадил пишацоял боксеразги гIемер кумек гьабулеб буго.\nДагьалъ цеве дун кIалъана боксер СултIан Ибрагьимовгун. Гьев ва жеги чанго чи арбагI къоялъ Нью-Йоркалде роржине хIадурун руго. ХIасил, кумек камулеб гьечIо. Кинабго бараб буго живго МухIамадида, хьул буго гьев кватIичIого сахлъиялда».\nИнформалатазда ва блогосфераялда цо-цоязул пикруялда рекъон, боксер гьеб хIалалде ккеялъул гIайиб тохтуразда буго.\nПромоутер Борис Гнирбергил рагIабазда рекъон, азарханаялде вачарабго МухIамад ГIабдусаламовасул квер ва мегIер бекун букIана, амма гьес чIечIого бицунеб букIана жиндир бетIер унтулеб бугин.\nАмма тохтурзабаз чанго сагIаталдаса гурони ботIрол сурат бихъичIо ва унти тIатинабичIоян. ГIайиб гIунтIизабулеб буго гьединго къецал гIуцIараздаги, ай тIадехун рехсарав промоутерасдаги.\nДанделъи лъугIун хадув сакъатлъи ккарав спорсмен азарханаяде вачине хехаб медицинаялъул машина ахIун гьечIо лъицаниги, боксер щвезавун вуго таксиялда гьесул гьудулзабаз. Гьезул рагIабазда рекъон, боксер лъавуде вачIун хадув ва гьесул гIумруялъе хIинкъи гьечIолъи мухIканлъун хадуб къецал гIуцIарал ва тохтурал диваналде цIазе бегьула жиндир заманалда кумек гьабичIилан.\nМухIамад ГIабдусаламовасул спортивияб карьера гьелдалъун лъугIанин рикIкIунеб буго гIемерисез, щайгурелъул гьединаб гIузру ккун хадуб жеги бокс кьабизе бегьуларо. Гьеб букIана гьесул тIоцебесеб къей ва ахирисеб спортивияб дандчIвай.


Цоял экспертаз абулеб буго Абу Бакр аль-Багдади чIван хадув гьеб гIуцIиялъул багъа-бачари тIагIилин, цогидаз рикIкIунеб буго щибго хисиларин ва Россиялъе хIинкъи бугин гьеб гIуцIиялдаса.\nЖурналисталгун дандчIваялда цодагьалъ цебе КъватIисел ишазул министерлъиялъул нухмалъулев Сергей Лавровас абухъе, «Исламияб пачалихъ» гIуцIи ккола жакъа къоялда Россиялъул аслияб тушманлъун.\nМинистрасул рагIабазда рекъон, Америкаялъул Цолъарал Штатазул политика сабаблъун баккана «Исламияб гIуцIи». Гьес бичIчIизабуна ГIагараб Машрикъалда Совет хIукуматалде дандечIезян америкаялъулаз жиндир заманалда «Аль Каидаялъе» гIарац биччалеб букIанин. «ГIуцIи СШАялъул нухмалъиялдасан эркенлъараб мехалда, америкаялъулаз гьезда террористалин абуна. Гьеб гIуцIиялъул политика сабаблъун баккана «Исламияб пачалихъги», гьелдаса хадуб «Аль Каидацаги» инкар гьабуна гьеб гIуцIигун бухьенал кквезе», - ян бицана Лавровас.\nАмма министрас абуна США жиндирго гъалатIазе мукIурлъичIониги, терроралде дандекъеркьеялъулъ жакъа къоялда Штатал Россиялъул партнерал ругилан. Лавровас гьединго бицана Россиялъ рахъкколеб бугин ГIиракъалъул ва Сириялъул официалияб хIукуматалъул. Сириялъул хIукумат СШАялъни демократиялъулаблъун рикIкIулароан, амма ГIиракъалъул нухмалъи Штатазул хIаракаталдалъун гIуцIараб буго. Лавровасасул рагIабазда рекъон, кин-букIаниги, гьел хIукуматазе бищун эффективияб кумек жакъа къоялда Россиялдаса щолеб буго. Гьелдалъун «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ Россия жидер тушман бугин лъазабунаян абуна министрас. РакIалде щвезабила, цодагьалъ цебе гьеб гIуцIиялъул вакилаз интернеталда лъураб видеоялдаса лъазабуна Россиялдаса Шималияб Кавказ эркен гьабизе мурад бугин жидерилан.\nЭкспертазул баяназда рекъон, «Имарат Кавказалъул» цевехъан чIваялъ «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул регионалда ругел позициял щулалъизарила. Мисаллъун бачине бегьула Кабарадино-Балкариялдаса «рохьилазул» цевехъанас гьал къоязда гьабураб байгIат. «Кабардино-Балкариялъулгун Карачай вилайаталъул» амир вугин абулев ГIабдула Занкишиевас видеохитIабалдалъун гьа бана “Исламияб пачалихъалъул” цевехъанасе.\nТIоцере гьединал байгIатал гьаруна Дагъистаналдаса «рохьилаз». Амма гьа барал «рохьилазул» къукъабазде гъорлъе унел чIвана гьал къоязда республикаялда тIоритIарал хасал операциязда. Гьелдалъун абизе бегьиладай «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул позициял щулалъизе ругин Шималияб Кавказалда?\nГьеб суалалъе жаваб балагьулаго ракIалде щвезабила цодагьалъ цебе СКФОялда вугев президентасул вакил Сергей Меликовасул рагIаби. Пресс-конференциялда гьес бицана Сириялде оппозициялъул рахъккун рагъизе Россиялдаса I500 чи ун вугин ва гьезда гъорлъ гIемерисел кавказалъулал ругилан. «Амма гьезда гьорлъан цо-цоял нахъруссунел руго: цоял рекIекълъун, цоял цогидал мурадаздалъун. Россиялъул къануназдалъун жавабалде цIазе ккола гьел тIадруссарал», - илан абуна Меликовас. Гьес рикIкIунеб буго нахъруссунезда гъорлъ шаригIат чIезабизе хьул бугел гIемер рукIине бегьулин. Гьезие къвакIараб тамихI букIине кколин абуна вакилас ва тIаде жубана – рекIекълъаралгун адаптациялъулаб комиссия хIалтIизе кколин.\nГьеб суалалда тIаса радиоялъе жиндирго пикру загьир гьабун букIана МГИМОялъул «Кавказалъул централъул» эксперт Вадим Мухановас.\nВадим Муханов: «Жакъа къоялда Сириялдаса кавказалъулал нахъруссиналъул хIужжаби руго, амма гьел гIемер ругин абизе кIоларо. Гьелдалъун Меликовасул рагIаби дида ричIчIула профилактикиял гIадин, букIинесеб ахIвал-хIалги хIисабалде босун абураллъун. Чан чи жакъа къоялда тIадвуссарав? Статистика гьечIо. Гьединго адаптациялъул процесс гьал чагIигун кин хIалтIизабизе бугебги бичIчIулеб гьечIо. Амма полпредас пуланал идарабаздаса тIалаб гьаризе ратила адаптациялъул механизмал. ТIадруссунезул масъала жакъа къоялда батIаго гьечIо, амма экспертазул прогнозазул халгьабуни бихьула, гьаб соналъул ахиралда гьеб суал тIоцебе кIвар кьезе кколеблъун бахъине букIин».\nМухановасул коллега АхIмад Ярлыкаповасул рагIабазда рекъон, рекIекълъун тIадруссунел ругин дагъистаниялилан абураб жоялда тIубанго божизе бегьуларо.\n«Рагъулаб жигьад тIолго дуниялалда тIибитIизаби - гьеб ккола «Исламияб пачалихъалъул» идеологиялъун. Гьеб идеологиялъул рахъкколел тIадуруссунезда гъорлъ гIемер рукIине бегьула. Жалго гьел тIадруссунел щал ругел? Гьел руго рагъда гIахьаллъарал чагIи, рагъизе ругьун гьарурал чагIи. «Исламияб пачалихъалъул» рахъ кколезда гъорлъ федерализациялъулал пикраби тIиритIун руго», - ян абуна экспертас. Гьел бербалагьиялгун нахъруссунел дагъистаниязда гъорлъ рукIине гьечIилан абураб жоялда божизе захIмалъулин загьир гьабуна гьес жиндирго пикру.


Унтуде данде прививкаби гьаризе инкар гьабуразул къадар бахана 15000 чиясде\nГьабсагIат ругел баяназда рекъон, республикаялда месед унти бахун буго 154 чиясде. Гьебги буго хехго бахунеб ва цебеса цебе унеб унти.\nПрививка гьабичIев ва цевеккун меседалъ унтичIев чиясде цIакъ хехго бахуна гьеб. Жиндир заманалда тохтурасухъе бачун бачIараб унтараб лъимер хехго сах гьабизеги кIола.\nЦебе, месед унтуда данде вакцинация гьабулареб заманалда, гIемерисел лъимал холел рукIана меседалъ унтун. 2019 соналъул байбихьуда Грузиялда, Украинаялда месед унтиялъ гIадамал хвеялъул хIужабиги ккана.\nРеспубликаялда месед унти бахарал къо-йидаса къойиде цIикIкIунел рукIиналда бан, ДРялъул хIукуматалъ, СахлъицIуниялъул министерствоялъ, Роспотребнадзоралъул управлениялъ ахIи балеб буго ва халкъалъе бичIчIикьеялъул тадбирал тIоритIулел руго.\n24 апрелалда, «Дагъистан» РИАялда тIобитIараб дандчIваялда, ДРялъул сахлъицIуниялъул мурадалда халкъалъе медицинаялъулаб кумек гьабиялъул отделалъул начальник Муслимат ХIасановалъ ва ДРялъул муфтияталъул вакил, исламияб медицинаялъул специалист МухIамад ГIабдурахIмановас бицана месед унтудаса цIуниялъул ва прививкабазул хIакъалъулъ.\nМуслимат ХIасановалъул баяналда рекъон, меседалъ унтаразул къадар цIикIкIин бараб буго прививкабаздаса инкар гьабулезул къадар цIикIкIиналда.\n«2010-2011 соназда республикаялда прививкабаздаса инкар гьабулезул 200-300 чи вукIун ватани, гъоркьиса гьединазул къадар 15000-ялде бахана. Абизе бегьила республикаялда прививкабазде данде информациялъулаб рагъ унеб бугин. Интернеталда бицунеб букIуна, вакцинаби квешал ругин, гьез лъимер унтизабулин, цере гIадинал вакцинаби гьанже гьечIин, медицинаялъул хIалтIухъабаз гьел жидеего гьаруларин абун. Гьел руго кьучI гьечIел харбал. Вакцинаби цIунизе цIорорал камерабиги, цогидаб хIажатаб техникаги буго республикаялда.\nАбула советияб заманалъул вакцинаби лъикIал рукIанин, гьанже лъикIал гьечIин. Гьеб пикруги мекъаб буго. Цебеялде дандеккун гьанже ругел вакцинаби гIезегIан лъикIалги рацIцIадалги руго. Меседалде данде прививкаби гьаризеги хIалтIизабула кIиго батIияб вакцина – месед унтул бакъвараб (сухая) вакцина ва месед унтуде данде гьабулеб «чIагояб» вакцина. Гьеб кIиялъулго хIакъалъулъ ва гьелда гъорлъ рукIунел жалазул хIакъалъулъ бокьарав чияс цIализе бегьула Интернеталдасан. ЧIагоябин абулеб вакцинаги букIуна гIадамасе зарал гьабулареб хIалалда загIип гьабураб. Киналго вакцинабиги руго нилъерго улкаялда гьарурал.\nГIемерисезда бичIчIулеб гьечIо месед унтул инфекциялдаса хадур кколел захIмалъабазул хIакъалъулъ. Гьел жиндир заманалда больницаялде ккани, сах гьаризе кIола, амма рокъорги чIун унти сах гьабизеян лъугьани, гьелъул жаваб тохтурзабаз\nкьоларо. Месед унтиги байбихьула ОРВИ яги ОРЗ (мегIерччин, къватIул унти) унтабазулго гIадал гIаламатаздалъун. Гьединлъидал, эбел-инсуца рокъорго сах гьарулелинги абун, лъимал жеги захIматаб хIалалде ккезарула.\nЦо-цояз абула жидер лъимер загIипаб бугин, аллергия бугин, гьединлъидал прививкаби гьаризе инкарги гьабула. Нагагь лъимер унтун бугони, тохтурас жинцаго нахъбахъула прививка гьабиялъул заман, гьеб сахлъизегIан. Киназдаго лъазе кколеб жо буго, загIипал ва унтарал лъималазде месед унти бахани, гьеб цIакъго захIмалъула хIехьезеги», - ян бицана Муслимат ХIасановалъ.\nСахлъицIуниялъул министерствоялъул хIалтIухъаналъ лъазабуна, захIматал унтабаздаса цIуниялъул «АКДС» прививка гьабичIел лъималазде хIалцен ва щокърол унти бахани, цIакъго захIмалъизе ва лъимер хвезецин бегьулин.\nПрививкабаз гьабизе бегьулеб заралалъул хIакъалъулъ цIехедал, Муслимат ХIасановалъ абуна гIадатияб аспириналъцин зарал гьабизе бегьулин. Амма прививка гьабичIолъиялъ лъимаде месед бахани, унтуца гьабулеб зарал цIакъго кIудияб букIунин, прививка гьабун хадуб ккезе бегьулеб\nзахIмалъиялдаса. Прививкаби раккилалдего меседалъ унтарал гIадамал беццлъулаан, гIинкълъулаан.\nИсламияб медицинаялъул специалист МухIамад ГIабдурахIмановас бицана инсанасул сахлъи цIуниялъе гьабулеб дару исламалъ гьукъулареблъиялъул.\n«ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Нужедаго лъалеб батичIони, лъалезда цIехе», - ян («ал-Анбияъ» сурат, 7 аят). Гьаб суалалъулъги лъалеллъун ккола медицинаялъул хIалтIухъаби. Имам Нававиясги гьедин гьабулаан, гьесухъе медицинаялъул рахъалъ щиб бугониги цIехон гIадамал рачIиндал. Тохтурзабаз, гIадамал унтиялъе хIинкъи бугин абулеб бугони, гьезухъ гIенеккизе ккола. Гьединлъидал диналъ гьукъуларо инсанасул сахлъиялъе гIоло гьабулеб тадбир. Щайгурелъул сахгьари суннат буго. Жиндирго сахлъиялъул тIалаб гьабулаан свалат-салам лъеяв аварагасги ва цогидаздаги абулаан сахлъи цIунейин.\nИсламалъ гьукъараб буго гъорлъ нажас бугеб жо хIалтIизабизе. Амма байбихьуда жиндир букIараб формаги хисараб, жиндаса цогидаб жо лъугьинабураб дару яги прививка хIалтIизабизе гьукъараб гьечIо. Гьелъ инсанасул сахлъи цIунизе квербакъулеб бугелъул. Исламалда прививкабазги дарабазго гIадинаб бакI ккола», - ян бицана МухIамад ГIабдурахIмановас.\nПрочитано 347 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 29 апреля 2019 13:25\nДругие материалы в этой категории: « Витаминазул нахърател\tХалкъияб медицина »


В домашней библиотеке 1200 книг, из них 25% - книги на иностранном языках, остальные на русском языке. Сколько в библиотеке книг на русском языке?\n27 октября, 03:25\nНассредин 27 октября, 04:21\n25% от 1200=300\n1200-300=900 книг на русском\nАбдельгабар 27 октября, 05:02\n1200:100=12 книг) 12 умножить на 25=300 книг иностранный язык. 1200-300=900 книг на русском\nНайди верный ответ на вопрос ✅ «В домашней библиотеке 1200 книг, из них 25% - книги на иностранном языках, остальные на русском языке. Сколько в библиотеке книг на русском ...» по предмету 📙 Математика, а если ответа нет или никто не дал верного ответа, то воспользуйся поиском и попробуй найти ответ среди похожих вопросов.\nГлавная » ⭐ Математика » В домашней библиотеке 1200 книг, из них 25% - книги на иностранном языках, остальные на русском языке. Сколько в библиотеке книг на русском языке?


Полициялъул хIалтIухъабаз инжилъи гьабулеб бугони…\nДагъистаналъул Тарумовка мухъалда дагьаб цебегIан ккун буго цIакъ рокьукъаб иш. Нухазда хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул лъабго хIалтIухъанас тIадеги руссун кьабун вуго ЦIунтIа мухъалдаса гIолохъанчи. ГьабсагIат гьев азарханаялда вуго. Вухарасул гIага-божарал цIакъ ццидахун руго, полициялъул хIалтIухъабазе щибниги тамихI гьабизе къасдцин гьабулеб гьечIин гьезда тIад бугеб идараялъ.\nГьеб лъугьа-бахъин ккун буго 21 октябралъул къаси сагIат ичIго тIубараб гIужалъ Тарумовка росулъ жаниб. ЦIунтIа мухъалдаса ГIисаев ГIумар жидерго гIага-божаразул берталъа нахъвуссун вачIунаго гьесда бихьун буго нухазда хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул хъулухъалъул хIалтIухъабаз гьесулго росулъа цо гIолиласе къо гьикъулеб.\nГьесие хIалае вахъун нужеца гьабулеб щибилан гьас цIехезе байбихьидал, гьале гурийин дов нилъеда цадахъ хIалтIулесул рокъобе канлъи къотIизабурав чиян гьесда тIаде руссун руго полициялъул хIалтIухъаби. ГIисаев ГIумар ккола Тарумовка мухъалда бугеб канлъи кьолеб хъулухъалъул хIалтIухъан.\nГьеб идараялъул нухмалъулес витIун вуго гьев пуланав чиясул рокъове, бухIараб токалъухъ цебегоялдаса нахъе налъи вугин гьесда тIад, гьес гьеб кьезе къасдги гьабулеб гьечIин, гьесул рокъобе канлъи свинабизе. Гьеб кколеб буго нухазда хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул хъулухъалъул кIудияв инспекторасул мина. Гьеб ишалда хурхун диваналъул хIукму рагIалде бахъинчIого нижеца гьесул цIар баян гьабулеб гьечIо.\nГьеб тIадкъайгун рокъове вачIарав ГIисаев ГIумарида тIаделъун вуго дур хъулухъ щибин, мун щиб гьабулев чийин жиндир рокъобе ток свинабизе. Дун вугин дида тIадкъараб иш тIубалев чи, жиндир гьаниб гIайиб гьечIилан гьасги жаваб кьун буго. ХIасил-калам бихьилин, рагIилилан цоцазда кIалги гьикъун, дагIба-рагIиялдалъун ратIалъун руго гьеб къоялъ кIиявго.\nГьедин берталъан нахъувуссун вачIунев ГIисаев ГIумарида гьеб кинабго бецIулеб гIадин тIадеги руссун гьев кьабизе къасд гьабун буго, гьес рокъобе канлъи къотIизабурав полициялъул хIалтIухъанасда цадахъ хIалтIулел чагIаз. ГIумарицаги жиндего хIалае ахIун руго жиндирго вацги, вацасул васги.\nГьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ «Эркенлъи» радиоялъе мухIканго бицунеб буго ГIисаев ГIумарил вацасул вас Анварица\nГIисаев Анвар: «Гьале гьанже цо-цоккун рачIайин нуж дунгун рагъизе, берцинаб мацI нужеда бичIчIулеб гьечIелъулилан дир имгIалас абун бахъиналде гьесде тIаде руссун руго гьел полициялъулал. Гьел кквезеян лъугьарав дир инсудаги вацасдаги цо–цо жо щун буго гьезухъан.\nДов, жиндир рокъобе канлъи къотIизабурав ГАИ-ялъул хIалтIухъанас чанго нухалъ тIатIала кьабун буго дир имгIаласул гьурмалъ ва чIарбида гIодов ккарав гьев малаца вукIун вуго гьез вухулев. Гьел нахъе рачине тIалабцин гьабичIого тIаде ралагьун чIун рукIун цогидал полициялъул хIалтIухъаби.\nДир инсуца абун буго гьебмехалъ, нуж гIадамал гурилещин, дидани гьанир гIолохъаби рагъилел ругилан ккун букIана, полициялъул хIалтIухъабазгийищин гьадинаб инжилъи гьабулебилан.\nБидахъ бан гьумергун вугев вац вихьидал гьев азараханаялде вачине кколилан эмен лъугьиндал, гурин гьев жидеца гьев полициялъул минаялде вачине кколилан лъун руго гьел. Кинаб минаялдейин, гьасда бугеб къо бихьулариш, нужеда нужеца гьабулеб жоялъул магIна щибилан ццидахун кIалъан вуго гьезда эмен».\nГьесул суалалъе жавабги кьечIого полициялъул бутIаялде вачIун вуго гьез ГIумар. Гьелдаса хадуб гьоркьоб заман ун хадуб гурони азарханаялдеги щвезавун гьечIо.\nГьединал ругъналги лъун азарханаялда вегизавурав жиндир имгIаласе полициялъул хIалтIухъабз гьикъараб къоялъул цониги идараялъ миллат гьабулеб гьечIилан абулеб буго Анварица. Кире гIарзалъ жал щваниги жидедаса цеве щун гьениб кинабго гъоркь бакI рекъезабун батулеб бугин гьев ГИБДД-ялъул кIудияв инспекторас.\nГьанже жал ургъулел ругин кинаб ресдайин батила гьев тамихIалде цIазейилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе ГIисаев ГIумарил яцалъул рос ТIагьирица.\nГьесго бицухъе 27 октябралда гьел полициялъул хIалтIухъабаздаги, цо даргиязул гIолохъабазда гьоркьобги ккун букIун буго квешаб тунка-гIуси. Гьелъул хIакъикъат «Эркенлъи» радиоялъухъе жеги щвечIо. ТIадехун бицен гьабулев ТIагьирица бицухъе, гьел полициялъул хIалтIухъабаз тIасанккарал ишал гьарулеб тIоцебесеб нух рагIуларо гьеб, амма гьел гIадлуялде цIан жеги лъихъаниги бажаричIила.


ХЪУТАБАЗДАСА РЕПОРТАЖ. РАГ1И – БАДИБЕ, Т1ИЛ – МУГЪЗАДЕ. - 12 Марта 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Март » 12 » ХЪУТАБАЗДАСА РЕПОРТАЖ. РАГ1И – БАДИБЕ, Т1ИЛ – МУГЪЗАДЕ.\nХЪУТАБАЗДАСА РЕПОРТАЖ. РАГ1И – БАДИБЕ, Т1ИЛ – МУГЪЗАДЕ.\nМарт моц1алъул т1оцересел къояз иргадулаб ишалъулаб сапаргун районалъул бет1ер Саг1ид Юсупов жиндирго заместитель Асадг1али Г1абдуразакъовгун, росдал маг1ишаталъул отделалъул нухмалъулев Г1алиев Мух1амадгун, гьелъул специалисталгун ва цогидал жавабиял ишазда ругел г1адамалгун гочинабун г1и-боц1и хьихьиялъул Бабаюрт ва Кизилюрт зонабазде кколел районалъул маг1ишатазул хъутабазде щвана. Сапаралъул аслияб мурадги бук1ана жакъа къоялде маг1ишатазда г1и-боц1уда хасел т1амизаби иналъул ах1вал-х1алалъул халгьаби, гьелъулъ ругел г1олел-г1оларел рахъал т1атинари, цере ч1арал масъалаби т1уразариялъе нухалги ресалги рати ва рес рекъаралъуб бак1алдаго бажарараб кумек гьаби.\nЦебегоялдаса районалъул нухмалъиялъул лъик1аб г1адатлъун лъугьун буго ихдал-риида бук1а, хаслихъе-хасало бук1а ай росдал маг1ишаталда гьарулел к1вар бугел сезоналъулал х1алт1абазул завалалда бак1алде раккун гьениб бугеб ах1вал-х1алги лъазабун заманалда ккаралъуб кколеб кумек – квербакъиялъе гьединал тадбирал т1орит1и. Сапар байбихьана Бабаюрталъул зонаялде кколел маг1ишатаздасан.\nЦебегоялдаса гьамищт1исезул колхоз бук1ана районалъул церет1урал маг1ишатаздасан цояб. К1удияб улкаялъул цогидал регионаздаса лъик1аб тайпадулал г1уч1рулги росун, гьоркьохъеб х1исабалда лъаг1алие 2000-2500 литра рахьдал беч1ч1улел г1ачи г1езарун рук1ана гьениб. Боц1уе гьарзаго раг1и-хер х1адургьабиялде бусараб бук1ана хурухъанлъиялъул аслияб масъалаги. Къоялдаса – къоялде лъик1лъулеб бук1ана зах1матчаг1азул рук1а-рахъинги. Доб бук1араб гучалда гьеч1ониги, ругел ресаздаса пайдаги босун х1алт1и г1уц1ун буго жакъаги гьениб колхозалъул председатель Мух1амадов Г1абдусаламица. 2015 соналъул ахиралде маг1ишаталда буго 231 ч1ег1ер х1айванги 3775 г1и-ц1аниги. Гьоркьохъеб х1исабалда цо-цо г1акдадаса беч1ч1ун буго 2520 килограмм рахьдал, могьолал культурабазул бач1ин бак1арараб щибаб гектаралдаса щун буго 18,2 центнер т1орщалил, т1аса ин ккезе теч1ого ц1унун буго щвараб т1инч1ги. Гьеб хъутаналде щвейдал Саг1ид Камилович дандч1вана г1и-боц1ухъабигун, хур-хералъул х1алт1ухъабигун. Г1ат1идаб гара-ч1вари ккана гьезулгун районалъул нухмалъулесул росдал маг1ишат цебет1езабиялда ва г1адамазул г1умру – яшав лъик1лъизабиялда сверухъ. Зах1матчаг1аз рак1 рагьун бицана гьесие жидерго г1узрабазул, х1алт1улъгун г1умруялда ругел церет1еязул. Гьамищт1аса хъутанчаг1азул рах1ат хвезабун бугоан росдал школалъ. Лъимал г1емерлъун, мина гьит1инлъун, ц1алуе квал-квал бук1иналъул бицана гьенире данделъараз. Саг1ид Камиловичас гьезие раг1и кьуна школа къокъаб болжалалда рагьиялъе жиндаса бажарараб кумек гьабилилан.\nГьец1елдерил хъутанчаг1азул бугоан районалъул нухмалъулесе бицине жо – жидерго х1алт1улъги г1умруялдаги дандч1валел г1олел г1оларел рахъалги г1узрабиги. Амма бищунго к1вар ц1ик1к1араблъун, жакъа къоялъ чара гьеч1ого гьениб х1ажат буго гьекъолеб лъедалъун хьезари. Гьенибги Саг1ид Камиловичас зах1матчаг1азе божилъи загьир гьабуна лъел суал кват1изег1ан бицалъ теч1ого т1убалилан. Щвана маг1ишаталъул г1и-боц1ул къавабаздеги. Хал гьабуна раг1и-хералъул нахъраталихъ ва фермеразул бугеб х1алалъухъ.\nГ1и-боц1ул къадар ц1ик1к1инабиялде, гьезул ниг1матазул качество борхизабиялде, хурухъанлъи рехун теч1ого гьеб ц1игьабиялде, ай агропромышленнияб комплекс цебет1езабизе ккеялде буссараб бук1ана Юсуповасул хабар гьениса рахъунелъул.\nГъоркьколдерил хъутаналда лъик1алда цадахъго гьенир ратарал г1унгут1абаздеги к1вар буссинабуна Саг1ид Камиловичас. Хехгьабун ремонт гьабизе т1адкъай кьуна гьес г1и-боц1ухъабазе.\nРецалъул раг1абазе мустах1икъал руго г1абадерил хъутаналда ругел г1и-боц1ухъаби. Къавабазда г1ураб къадаралда ч1езабун буго раг1и-херги к1алц1иги. Бокьахъ рац1а-ракъалъиги лъик1аб кьаралъиялда боц1иги, хасел т1ами унеб буго сундулъго къварилъи гьеч1ого. Такрарлъун кканиги, гьаниб т1адч1ей гьабила колхозалъул председатель Расулов Х1осенил таваккалалда. Бак1алъул сурсатаздасан гьес къокъаб заманалда бан х1алт1изе кьуна 120 г1акдае х1исаб гьабураб, г1емерисел х1алт1аби механизмабаз т1уралеб бокь. Гьанже гьез х1аракат бахъулеб буго гьеб баялда т1ад арал харжал рахъинаризе.\nЛъик1аб х1алт1ухъ г1абадерие баркалаги кьун, сапарчаг1и щвана аск1обго бугеб Бакьагьеч1и Дудар Г1алиевичасул ц1аралда бугеб маг1ишаталъул г1иял къавуде. Умумулъанго батараб г1ияхъанлъи бекьеч1дерица жакъа къоялда рехун теч1ого цебе т1езабулеб буго. Пачалихъалъул т1адег1анал шапакъатазе мустах1икълъарал ц1ар арал г1ияхъаби рахъана Бакьагьеч1иса. Республикаялъулго росдал маг1ишат цебет1езабиялъулъ бихьулеб бут1а лъуна гьез. Санайилго улкаялъул к1варалъул выставкабаздаги г1ахьаллъун цересел бак1алги ккун русуна гьел жидерго г1адатияб ишалде рокъоре.\nРайоналъул лъик1ал маг1ишатаздасан цояб ккола Т1анусдерил «Машгьурал г1адамал» колхозги. Лъик1абго цебет1ей ккана гьениб бажарарав нухмалъулев Мух1амадов Зиявудин председательлъун ккарал ахирал соназ.\nГьениб аск1обго буго сахъадерил хъутанги. Предприниматель Мух1амадаминов Мурадица 2-3 соналъ цебе фермерлъиялъул маг1ишат рагьана гьениб. Республикаялъул росдал маг1ишаталъул министерствалъул «Хъизамалъулал боц1ул фермаби церет1езари», проекталда рекъон щвараб гранталъул г1арцуде бана ферма. Ишалде рокьигун бахъараб гьесул х1аракат г1ададаги ккеч1о. Хьихьулеб боц1ул къадарги ц1ик1к1унеб буго, гьездаса рахъулел ниг1маталги г1емерлъулел руго. Фермаялда буго боц1уе г1ураб раг1и-херги, бокьахъги сверухълъиялдаги ч1езабун буго лъик1аб рац1ц1а-ракъалъиги.\nБеццизесеб х1ал гьеч1оан Харахьи маг1ишаталъул хъутаналда. Заман баялъ басралъун буго гьезул ферма. Гара-ч1вариялъе данделъидал Саг1ид Камиловичас колхозалъул председателасда цебе ц1ияб ферма баялъул масъала лъедал, херехьдерил г1и-боц1ухъабаз бицана гьелъие проектги х1адурун бугин, х1алт1абиги дунял хинлъиялда цадахъ байбихьизе ругилан.\nКвешаб х1ал гьеч1о мадугьалихъ бугеб лъег1елдерил хъутаналдаги. Щвана гьезул фермаялдеги, гара-ч1вари гьабуна зах1матчаг1азулгунги.\nДагьалъ цебе ц1иващарав бегавул Мух1амадов Халидил бет1ерлъиялда жидерго къуваталдалъун росулъе ток бачине х1убал эхетун ругоан лъег1елдерица хъутаналда. Гьенибе газ бачине кумек гьабеян гьарулеб бук1ана гьез Саг1ид Камиловичасда. Гьабураб лъик1аб х1алт1ухъ баркалаги кьун, рецц-бакъги гьабун, гьесги абуна, цох1о нужее гуребги районалдаго цебеб ч1араб аслияб суаллъун бугила жакъа газ бачин къасилъи-къадлъи гьеч1ого гьелда т1ад х1алт1улелги ругила, ресалъухъ балагьун кумек гьабич1огоги теларилан раг1иги кьуна гьес.\n110 г1ан хъизаналъ г1умру гьабулеб буго жакъа г1оч1лосезул хъутаналда. Гьоркьохъеб школа, лъималазе ясли-ах, фельдшерлъиялъулгун акушерлъиялъул пункт жаниб бугеб буц1араб росу г1ун бач1унеб буго гьениб. 2014 соналъ «Заря» СПКялъ рахьдал ниг1матал гьарулеб завод бана хъутаналда.\nСверхъе ругел маг1ишатаздаса рахь бач1уна гьенибе х1алт1изабизе. Проекталъулаб къуват ц1икк1араб бук1аниги, заводалъ сордо-къоялъе къват1ибе кьолеб продукция 2 тоннаялдаса г1емер гьабулеб гьеч1о. Жидергун къецалда чанго заводги бугила, нагагьлъун заманги ун тукабазда ричизе лъурал ниг1матал нахъе росизе ккани, гьелъги зарал кьолила, т1убараб къуваталда х1алт1изе ккани камилго гьелъул технологиялда хадур жалги г1унт1ун гьеч1илан бицана заводалъул специалистаз. Байбихьи квешаб гьеч1о, иншаАллагь, бук1ина заман «Заря» ян т1ад хъварал рахьдалги, кефиралъулги, гъаймахъ-нахалъулги, нису-х1аналъулги къуч1бузгун банкабаз х1атта республика бахун къват1ибги гастрономазул лавкаби ц1ураб ва гьелда хадуб халкъалъул очередалги г1емераб.\nДун гьит1инав нухмалъулев\nКизилюрталъул зонаялде кколел Г1ахьалч1и, Х1ариколо, Бакьагьеч1и ва Хунзахъ росабазул хъутабазда ругел школазул ч1ах1иял классазул ц1алдохъаби рачана Саг1ид Камиловичас жиндирго кумекчаг1илъун маг1ишатазда сверулаго. Гьединаб къаг1ида районалъул бет1ерас маг1арухъ живго хъулухъалде лъугьаралдасаго х1алт1изабулебги буго. Лъимал нилъер бук1инесеб кколеблъидал, биччанте бихьизе ва лъазе гьездаги т1алъиялде ккедал нухмалъулесул хъулухъ-пиша щиб жо кколебалиги х1алт1и лъик1 батаралъуб лъик1аб къимат кьезе лъайги ва тасамах1лъи биччараздехун х1акимасул бук1ине кколеб кьварараб т1алабчилъиги.\nГ1ехьелдерил хъутаналда «ц1ияб» команда дандч1вана росдал г1адамалгун, ц1ех-рех гьабуна гьезул г1олел-г1оларел рахъазул, щвана фермерлъиялъул маг1ишаталдеги. Колхозалъул председатель Мух1амадов Г1абдулагьица лъималазе бицана г1аммаб маг1ишаталъул г1уц1иялъул, гьенир дандч1валел зах1малъабазул, лъик1ал рахъазул. Г1исинго рук1аниги, лъималазулъ бихьулеб бук1ана бук1инеселде бугеб анищ, т1адкъараб иш т1убазе бахъулеб х1аракат. Киназулго рук1ана г1агараб росу, район цебет1езабиялъе планалги, ишалъулал предложениялги. Гьанже школлъимал рук1аниги гьезуллъидал рахъине ругел лъик1ал фермералги, предпринимателалги, жамг1иял х1аракатчаг1иги, х1атта политикалги.\nХ1ариколо «Баг1арав партизан» колхозалъул хъутаналда гьез хал гьабуна боц1ул фермаялда бугеб ах1вал-х1алалъухъ. Гьабсаг1аталда районалъул маг1ишатазда ругел фермабазул г1иц1го гьеб ккола дояркаялъул кинабниги х1алт1и механизмабазул кумекалдалъун гьабулеб рахьдал комплекс. Г1ачиязе квенал х1адур гьари, русснахъе гьел рай, рахь беч1ч1и, ракудаса бокьал рац1ц1ад гьариялде г1унт1унги-кинабго гьениб механизмабаз т1убала. Колхозалъул председатель Лачемилаев Гьадигатулагьица лъималазда бихьизабуна хасал аппаратазул кумекалдалъун г1ачи реч1ч1улеб къаг1ида ва цогидалги механизмабаз гьарулел х1алт1аби. Соналдаса соналде лъик1лъулеб буго хъутабазда ругел зах1матчаг1азул социалияб рахъ. Гьезул г1емерисезда руго школалги, медпункталги, лъималазул асли-ахалги. Х1арисезул хъутаналдаги г1уц1ун руго гьединал шарт1ал. Саг1ид Камиловичасул г1исинал кумекчаг1и щвана гьеб къоялъ гьезул садикалдеги. Гьениб халгьабуна рукъзабахъ бугеб хинлъиялъулги гьит1ичазе рач1унел кванил ниг1матазул качествалъулги. Бихьана гьезда г1урдах1ан г1езабулеб парникги.\nЦебе республикаялдаго ц1ар арал к1иго к1одоч-Хунзахъ Хизроевасул ва Бакьагьеч1и Дудар Г1алиевичасул ц1аразда ругел колхозал. Цоцазда аск1ор руго к1иябго маг1ишаталъул хъутаби Кизилюрталъул зонаялда. Хунздерил централияб хъутан Самилахъалде щвейдал дандч1вана колхозалъул председательгун, гьевгун щвана фермаялдеги г1иял къавабаздеги. Мух1амадица бицана маг1ишаталъул экономикиял х1асилазулги х1алт1улъ дандч1валел зах1малъабазулги, гьаризе х1исабалде росарал х1алт1абазулги. Гьенибго Саг1ид Камиловичас бадибч1вай гьабуна Самилахъалъул бегавуласе жанире рач1унеб нухлул раг1аллъабиги жибго росуги кьишни-къулалъул ц1ун бугилан абун. Къокъаб заманалда субботникги т1обит1ун, сверухълъиялдаго рац1ц1а-ракъалъи гьабизе т1адкъайги кьуна гьесие.\nБабаюрталъул зонаялда г1иял къавуде щванилан байбихьун бук1ана Дудар Г1алиевичасул ц1аралда бугеб колхозалъул бицен. Кизилюрталъул Г1арада абулеб бак1алда буго гьезул централияб хъутан. Гьенибе буссун буго бекьеч1дерил аслияб маг1ишатги. 500 ч1ег1ерх1айванги 8 азарго г1иги х1ебт1ун руго гьенир. Г1и-боц1уе фермаялдагун къавабазда ч1езабун бугеб раг1и-хералъухъги рац1ц1а-ракъалъиялъухъги баркала кьуна Саг1ид Камиловичас бекьеч1дерил г1и-боц1ухъабазеги гьезул председателасеги. Районалъул бет1ер разилъана хъутанчаг1азул батараб ч1аголъиялдаса. Фермаялда Саг1ид Камиловичасда рак1алде щвезабуна лъаг1елалъ цебе, араб соналъул февралалда гьесие ц1арч1ван бук1араб бече. Гьанже гьеб к1удиябги г1ун берцинаб г1ач1аралде сверулеб буго.\nГьаниб, бекьеч1дерил Г1арада хъутаналда рак1рагьараб ва пайдаяб ах1вал-х1алалда лъуг1ана районалъул нухмалъулес хъутабазде гьабураб ишалъулаб сапар. Юсуповас баркала кьуна жинда цадахъ гьелда г1ахьаллъаразе, хасго г1исинал кумекчаг1азе-школлъималазе. Рак1алде ккола х1асил кьураблъун бук1анин гьеб нухмалъулезеги бак1азда ругел г1и-боц1ухъабазегиян. Лъик1аб г1умруялъул дарслъун бук1ина гьеб цадахъ рук1арал ц1алдохъабазеги.


Америкаялъ Россия ахIулеб буго Сириялда оппозициялда щвезарулел кьабиял чIезаризе\nАмерикаялъул Пачалихъияв секретарь Джон Керрица Россиялъул тIалъиялда лъазабуна Сириялда оппозициялъул позициязда щвезарулел къабиял чIезаризе заман щун бугин. Хамиз къоялда Россиялъул къватIисел ишазул министр Сергей Лавровгун телефоналдасан букIараб кIалъаялда Керрица кIвар буссинабулеб букIана Цоралъал Миллатазул ГIуцIиялъул резолюциялда рекъон, гьел кьабиял гьабсагIатго чIезаризе ккеялде.\nРоссиялъул къватIисел ишазул министерлъиялъ лъазабуна хамиз къоялда Лавровгун Керрица, телефонадасан букIараб гара-чIвариялда, Сириялъул суалалда хурхун кIалъа-ралъаял гьоркьор къотIиялда гIагали загьир гьабунин абун.\nГьаб анкьалда Женевалда чIезе тун рукIана Цолъарал Миллатазул ГIуцIиялъул эгидаялда гъоркь Сириялъул суал гьоркьоб лъурал халкъаздагьоркьосел кIалъа-ралъаял. Гьезда гIахьаллъулел рукIана Дамаскалги оппозициялъулги вакилзабиги. Гьелъие гIиллалъунги Керрида бихьулеб буго оппозициялъул позициязда Россиялъ щвезарулел авиа-кьабиял.\nМоскваялъ тIадчIей гьабулеб буго Сириялда Россиялъул рагъулазул мурад-радикалиял къукъабигун къеркьеялъулъ гьеб улкаялъул хIукуматалъе квечIвай гьаби букIиналда.


Блогеразул даптар 17-23 февраль\nЦересел анкьаз аслияб къагIидаялъ блогераз республикаялъул тIалъиялда гьарулел хъулухъалъулал хиса-басиял гьоркьор лъолел рукIун ратани, гьаб анкьалъ цебе лъуна чанго батIи-батIияб масъала.\nДербент мухъалъул Белиджи росулъ гIисинал лъимал чIваялъ блогосфераялда бахъараб ахIи-хIур гIодоциналде, гьелдаго релълъараб лъугьа-бахъин ккана МахIачхъалаялда. Автостанциялда оскIоб бугеб петералда гIодор чIун рукIарал бихьиназул цояс таманчаги бахъун чIвана лъабго жинда цадахъ вукIарав чи. Такъсирчи вукIун вуго МахIачхъалаялъул полициялъул хIалтIухъан.\nБлогераз бачIинахъего полициялъул хIалтIухъабазда ва кинабго ихтиярал цIунулеб системаялда гIайибал чIвалел рукIана. «Livejournal.com» сайталда блогер Мурад Къурбановас лъун буго гьеб лъугьа-бахъиналда тIаса жиндирго пост. Гьес рикIкIунеб буго гьединаб такъсир бихьизабулеб бугин гIицIго полициялъул хIалтIухъаби гурел, тIубараб жамгIият унтун букIин. Мисалалъе бачунеб буго тIадехун рехсараб, Белиджиялда букIараб такъсир. «Кидаго щибаб къоялъ кьвагьа-гIанхъиялда гьоркьор ругел гIадамал жидедаго лъачIого ругьунлъулел руго гьеб хIалалде ва жидецаго рагъда ругез гIадинал ишал гьарулел руго»,-ян хъвалеб буго авторас.\nПсихолог Меджидова Маринаца «Эркенлъи» радиоялъе бицана гьединал такъсирал гьаризе бегьулел чагIи полициялде хIалтIизе росулеб къагIидаялъул хIакъалъулъ.\nМарина Меджидова: «ЗахIмат буго абизе щай гьединал такъсирал гьарулел абизе. ТIад балагьун гIадатияв, гIодовиччарав чияс ракIалдаго гьечIого гьединаб такъсир гьабула. ГIемерисеб мехалъ гьединал гIадамал рукIуна къватIибе жо загьир гьабуларел, жидерго масъалаби жанирго цIунулел, гьединлъидал цо заманалда гьеб къагIидаялъ къватIире гьурщун тола. ГIемерисел чIвадарухъаби ва кIудиял такъсирчагIи тIад балагьун гIадатиял гIадамал рукIана, лъицаниги абилароан гьел чагIаз такъсир гьабизе бегьулилан. Гьединал хасиятал тIатуна специалисал-психологаз хал гьабурабго. Дида ракIчIун лъала полициялде росулаго хал гьабулареблъи кколеб къагIидаялда, гIарацги кьун хIалтIизе росула. Унтараб психика бугел чагIазухъе ярагъги кьун, хадур ургъула киналго щай гьединаб хIужа ккараб абун. ХIалтIуде лъугьунаго щивасул хал гьабула. Унго-унгояв тохтурас кколеб хIалалъ хIалтIи гьабурабани гьединав чи ворчIизе вукIинчIо полициялда хIалтIизе. Гьенив тIатуна такъсир гьабизе бегьулев чи».\nЧанго информалатаз хъвалеб буго гьеб лъугьа-бахъин сабаблъун хъулухъалдаса ине ругин МахIачхъалаялъул полициялъул нухмалъулев, рехсарав полициялъулав хIалтIулеб полициялъул бутIаялъул нухмалъулев абун. Блогераз гьеб лъазабиялда хурхун бицунеб буго республикаялъул жанисел ишазул министр ГIабдурашид МухIамадов хъулухъалдаса ине бегьулин. Гьелго блогераз кIиго анкьалъ цебе бицунеб букIана гьесул бакIалда Гъуниса Хизриев МухIамад тIамун вугин хъулухъалда, амма гьеб хабар мухIканлъичIо.\n«Facebook.com» сайталда МухIамад Цези Дагъистани абурав блогерас хъвалеб буго Дагъистаналде щун бугин кIудияб къокъа цIех-рехалъул ирабазул ва Генералияб прокуратураялъул ва гIагараб заманалда кIудиял хиса-басиял рукIине ругин. Къурбан ГIабдулкъадиров абурав блогер гьелда щаклъулев вуго.\nЦойги блогераз гьоркьоб лъураб суал ккана Дагъистаналде газ бачунеб идараялъул офисалда чIухь бай. Гьеб идараялда гIунтIизабулеб буго 30 миллион гъуруш гIарац бикъиялъул гIайиб. Блогосфераялда бицунеб буго идараялъул нухмалъи хисизехъин бугин гьединаб къагIидаялъ. Zarema Bammatali абураб цIаралда гъоркь хъвадарулей блогералъ хъвалеб буго республикаялъул тIалъиялде магIарулал рачIингун гьениреги магIарулал тIамулел ругин лъарагIазул бакIалда. Блогераз бицунеб буго гьеб хъулухъалъе гIоло къеркьолев вугин босер, дунялалъул чемпион СултIан Ибрагьимов. Миллатазда гьоркьоб хIалуцин бижизабизе буго гьедин иш кканиян хъвалеб буго Казима Булаева абурай блогералъ.\nГьединго гьоркьор лъолел темабаздаса цояб ккана Олимпиялъул хIаязул программаялда гъорлъан гугари нахъе бахъизе бугин хабар. Фейсбукалда рагьараб конференция гьабун букIана машгьурав гугарухъан, Дагъистаналъул тIасан бищараб командаялъул бетIерав тренер Сажид Сажидовасулгун. Тренерас бицана Олимпиялъул хIаяздаса гугари нахъе бахъиялъул харбал ракканин Халкъазда гьоркьосеб гугариялъул федерациялъул хIалтIи хашаб букIиналъ. Ахиралда букIараб данделъиялда гьеб идараялъул нухмалъулев Рафаел Мартинетти хъулухъалдаса нахъе витIана. Сажид Сажидовас бицана Олимпиадаялдаса гугари нахъе бахъани гьеб спорталъул къадру гIодобе ккезе бугин Дагъистаналда.


Депутатазда божилъи гьабуна | ВатIаналдаса цIиял харбал | Киназего гIаммаб Россия\nДепутатазда божилъи гьабуна\n16-яс гурони данде гьаракь кьечIо. ХутIарал разилъана\nДРялъул Халкъияб Собраниялъул анлъабилеб ахIиялъул къоло цоабилеб сессия, гIадатлъун билълъухъе, байбихьана фракциязул вакилзабазул кIалъаяздаса. «Коммунистазул», «РитIухъаб Россиялъул» ва «Цогояб Россиялъул» депутатазул рахъалдасан кIалъарал депутатаз кIварбуссинабуна батIи-батIиял партиязул гIуцIабазул хIалтIулъ, лъимал гIемерал хъизаназе ракьул паял кьеялъулъ ва цогидалги суалазулъ ругел гIунгутIабазде.\nТIоцебе халгьабуна МахIачхъала, Каспийск шагьаразда ва Гъизляр районалда сулхIиял (мировиял) судиял тIамиялъул суалалъухъ. Депутатаз гьел жиде-жидер хIалтIуда тасдикъги гьаруна.\n«Дагъистан Республикаялъул маданияталъул материалиял гурел сурсатазул хIакъалъулъ» абураб къануналда бухьараб букIана хадусеб суал. Гьеб хурхараб буго нилъер халкъазул рухIияб культура хвезе, кIочене течIого цIуниялда ва цебебачиналда.\nДепутатаз халгьабуна «Хасаб къагIидаялда цIунулел тIабигIиял бакIазул хIакъалъулъ» законалда хиса-басиял гьариялъул хIакъалъулъ» къануналъулги. ГIаммаб куцалда халгьабуни, сессиялде босараб 17 суалалъул 13-яб букIана цереккун къабул гьарун рукIарал къануназда батIи-батIиял хиса-басиял гьариялда хурхараб.\nНилъее кIвар цIикIкIарал суалазул цояблъун букIана «Дагъистан Республикаялда росдал магIишат цебетIеялъул хIакъалъулъ» абураб къануналда хиса-басиял гьариялъул хIакъалъулъ» хIукмуги. Республикаялъул экономика щула гьабиялъулъ росдал магIишаталъул даража дагьабги борхизабиялде лъолел галабазул цояб ккола гьеб суал Халкъияб Собраниялда гьоркьоб лъезе босиги.\nСессиялда депутатазулъ чIаголъи бижизабураб суал букIана кIиго: «Дагъистан Республикаялда гIадамал ракIарун гьарулел тадбиразул цо-цо суалал» ва «Дагъистан Республикаялъул бетIер вищиялъул къагIидаялъул хIакъалъулъ» законалъул кIиабилеб статьяялда цо-цо хиса-басиял гьариялъул хIакъалъулъ». Гьелда рекъон чIезабуна нилъер республикаялъул бетIер вищиялъул къо — сентябрь моцIалъул кIиабилеб рахIаткъо. Гьеб суалалда тIасан жиндирго разилъи гьечIолъи загьир гьабун кIалъазе вахъана Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъул председателасул заместитель МахIмуд МахIмудов. Гьес баян гьабуна исана Россиялъул 22 субъекталъул бутIрул рищиялда бан рукIине ругел рищиязулъ гIицIго Дагъистаналда ва Ингушетиялда гурони гьечIин парламентаз гьел рищулеб къагIида. ХутIарал бакIазда бетIер вищулев вуго халкъалъул гIахьаллъигун. Гьес абуна лъикIаб букIинаанин нилъер республикаялъул бетIер вищулелъулги гьединабго къагIида хIалтIизабуниян. Залалда гIодор чIаразги гьеб пикру битIараб бугин абулеб букIана. Амма депутутазул гIицIго 16-яс гурони гьелъул рахъкквечIо, 7-яв цонигияб рахъалде гьетIичIого чIана, хутIараз лъазабуна Россиялъул президентас кьураб лъабго цIаралда гьоркьоса депутатаз вищизе кколин бетIерилан.\n«Дагъистан Республикаялда гIадамал ракIарун гьарулел тадбиразул цо-цо суалал» абураб къануналдаги гьел ракIарулел бакIал дагь гьариги демократия цебетIезаби кколарин кIалъана коммунистазул фракциялъул вакил.\nСессиялъул ахиралда Россиялъул парламентаризмалъул къоялда бан, Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъул председатель Хизри ШихсагIидовас цо чанго депутатасе кьуна батIи-батIиял шапакъаталги.


АхIуе жаваб ! » Ассоциация учителей аварского языка\n23 дек 07:42Цолъиялъул хIалтIи / Макъалаби\n"Рахьдал мацI буго инсанасул бищун кIудияб бечелъи" - М.Шолохов\n"МацI буго халкъалъе щвараб бечедаб ирс, гьелдехун букIине ккола гIажаибаб хIикматаб жинда хъвани хIакъ батулеб мунагьалъукье кколеб гIадинаб, багьа къимат тIадегIанаб ва кигIан дагьабниги хIакъир гьабизе бегьулареб жоялдехун букIунебго гIадаб бербалагьи"- Ницше\n"Миллаталъул хвел гьечIолъи гьелъул мацIалъулъ буго" - Ч.Айтматов\n"Инсанасул рухIияб рахъ бихьула гьесул мацIалдехун бугеб бербалагьиялдасан" - Толстой\n"МацI-гьеб буго халкъалъул тарих.МацI-гьеб буго халкъ цебетIеялъул ва миллаталъул маданияталъул нух, гьединлъидал мацI лъазаби гьабизе жо тIагIарав чиясул иш гуро.Гьеб буго гьабичIого тезе рес гьечIеб, нилъеца гьабизе тIадаб иш" - А.Куприн\nГьадинал пикраби ва калимаби гIемерал рачине бегьула гьанир, амма гьал гIурус мацIалда цIаличIел ва рагIичIел чагIи гьанирги ратиларо. Гьел киналго гьал рагIабазул авторал я гIакълу дагьал я лъай щвечIел гIадамал рукIинчIо. Гьелъул гIаксалда, гьел киналго рукIана лъайги бугел гIакълуги камилал гьунарги, махщелги, гъваридаб ва бечедаб пикруги бугел рагIул устарзаби.\nАмма жакъа къоялда жаниб гьединаб кIварги тIадегIанаб къиматги кьураб рахьдал мацIазул къисмат Дагъистаналда тIеренаб, тIун бачIине хIинкъараб куналда бараб бакIаб гьиралъул гIадинаб буго.ХIинкъизе кколареб хIал гуро хIакъикъаталдаги бугеб. Дида лъаларо, дир пикру хадуб гъоларо, гIадамазе лъугьунеб бугеб жоялда. Инсанасул гIакълу кибегIаги ун бугеб? Гъов мискинчиясул хур гIадин буртинаялда гъоркьеги ккун бахчунищ бугеб ялъуни руччабазул гIадин квенчIелалда букIун, тIаде рахъунаго бортунищ унеб, яги киназего цо балъгояб дару-херищ щолеб бугеб, ялъуни... ялъуни... ялъуни... дида лъаларо...\nАмма дида лъала, гьадин киналго руцIцIунги чIани, къватIиреги рахъинчIони,гьабу гьабурабги хIехьон ругони, гьал гIабдалзаби нижеца дагьабги квешаб къоялде ккезарилин абун, рахьдал мацIазулги нилъер миллатазулги тушбабаз, щал гьел ратаниги (гьел рукIин нилъеда якъинго бихьулеб буго), нилъго щалалиги лъил наслабигияли кIоченабураб къоялде ккезаризе рукIин. РакI унтараб хIал буго. АхIдезе бокьараб хIал буго. Амма ахIдон гьабизе я хисизе жо гьечIо. Гьабулеб жо дагьлъун, бицунеб гIемерлъун буго.\nГьа, гьанже цохIо Бахуейищха нилъер мацI тIагIани, бищун кIудияб камиги заралги ккезе бугеб? ХутIарал "Молодец" "Бихьинчи йигоха" Машаааллагь сахлъи кьегиха Бахуе, хIалги кьегиха, хинал нилъерго гIиял квасул юргъаналги нахъе рехун, гьел хисун тIад рарал чияр синтефонги жаниб лъун гьарулал, нилъеца кIудияб багьаги кьун росарал,юргъаналги тIад ран кьижун нилъги данде ккеладай?\nНилъер хIалтIи, нилъер лъимал, рукъ, магIишат... Бахул гьечIищ щибго? Бахуе къваригIународай ретIизе ретIелги кваназе квенги магIишатги гIарацги къиматал цIаказул хасалил ретIелги, хириял, багьа тIадегIанал бирлианталги, чадида данде квине гьанги нахги цогидаб нигIматги? КидалъагIан гьабрахьдал мацIазда тIад гьабулеб бугеб къебелъиги бачине лъугьараб михирги хIехьезе бугеб? Щай нилъ руцIцIун чIун ругел? Щай цо щиб букIаниги гьабулеб гьечIеб? Щай нилъеца нилъерго рахьдал мацIазе гьабулеб бугеб зулмуялъул хIакъалъулъ ахIи балеб гьечIеб? Щиб, цIакъго раъIатаб гIумруги лъикIаб хъулухъгийищ бугеб, кодоса ине хIинкъараб, ялъуни цIакъго мискинлъиялъ, регIунгутIиялъ, мехтунищ ругел? Щивасул жиндирго багьана батила гьелъие, амма гьабу гьабураб хIехьолеб хIамилги лъицаго жеги къимат гьабун бихьичIо, рача - рачаралъуре гъадилаго унел чахъабиги гIакъилал жал ругилан абулев чиги рагIичIо, нитлъерги къимат нилъецаго гьабураб даражаялда букIинаха.\nЖиндирго хъизан гIагарлъи какулев чи гIадамазда гьоркьовги къиматалда вукIунаро. Цоцалъ рекъараб, цоцаз ккураб тухум-кьибилги гIадамазда гьоркьобги къиматалда букIуна, гьезие зарал гьабизе тушманги хIинкъула. Нилъ батIаго гьабу гьабураб хIехьолел умумузул наслабиги рукIинчIин, щибха нилъее лъугьараб? Жиде-жидер ракьазул бетIергьабилъун ругеб заманалъ уздензаби рукIана нилъ, бетIерги, борхун кколеб букIана, эркенлъиялъул кигIанги къиматги гьабулеб букIана,нилъер эркенлъиялъе хIинкъи ккани, бокьараб лахIзаталъ кьолон чугун, эркенлъи цIунизеги рахъунел рукIана. Гьанжейин абуни, хъулхъаз лагъзаллъун лъугьинарун руго нилъ.\nХинкIил ургъалица мехтизарун руго. РегIизе толел гьечIо рухIияб рахъалъул ургъелги пикруги гьабизе. Амма гьабго заманалда гурищ гIумру гьабун бугеб татараз ва цогидал кавказалъул халкъазги миллатазги? Щайха гьезда жалго рихун гьечIел? Щай гьезие бокьулеб жидерго тарихги, мацIги, миллатги. Щай нилъеда нилъго гьадигIан рихарал? Бищунго чIухIизе кколеб тарихги цIунизе кколеб миллатги Дагъистанги нилъергоги букIаго?\nСуалал гIемерлъун руго. РакI унтулеб буго. Рахъа, магIарулал, рорчIа макьидаса, ракке нужерго умумуз бидулъ кьураб гIакълудал гъварилъуде.\nГьалдолеб букIараб би цIорозегIаги тоге !!!\nРачIа нилъ чахъабиги гIабдалзабиги гуреллъи бихьизабизе!!!\nРачIа нилъееги, нилъгоги нилъерго мацIги бокьулеблъи бихьизабизе!!!\nРачIа нилъерго тарихги, динги, мацIги бокьулел чагIи рукIин бихьизабизе!!!\nРачIа нилъедаго кIалги, ракIги, мацIги букIин бихьизхабизе!!!\nАдаб хIурматгун Сарат Тумагъари\nРахъа дида хадур, дагъистаниял, Миллатал цIунизе заман щун бугин! БетIер хIалтIизабе, бихьинал-цIуял, Бахьи гьечIеб гIумру гIунтIулеб бугин! Цолъиялъул хIалтIи / Блогал ЦIунизе ккела авар мацI Макъалаби Проект "Значение изучения родного языка на современном этапе" Учителасе / ГIелмиял хIалтIаби / Докладал Шамеседо Нурмагомедова - Авар мац1алъул дарс: Р. ХIамзатов "Авар мацI" Авар мацI / Мисалиял дарсал / Учителасе Рекъа-решон ва битIа-бишун ккана Блогал