Пачалихъияв хъулухъчиясул яхта букIин буссинабизе бегьула балъголъиялде\nРоссиялъул Федералияб хасаб хъулухъалъ чIахIиял минабазул, самолетазул ва яхтабазул бетIергьабазда хурхараб информация балъгояблъун рикIкIине бихьизабураб къануналъул проекталъул рахъ кколеб буго тIалъиялда. Къанун къабул гьабунани, гьединаб информация лъазе рес щвезе буго гIицIго «пачалихъалъул компетенция бугел идарабазе».\nФедералияб хасаб хъулухъалъ Россиялъул тIалъиялда цебе босараб буголъиялъул, яхтабазул, аэропланазул бетIергьабазда хурхараб информациялъул балъголъи гьабизе къварагIел бихьизабулеб къануналъул проекталъул рахъ ккунин къануналъул проектазул рахъалъ бугеб тIалъиялъул комиссиялъ, хадубккун къануналъул проекталъул халгьаби тIобитизе бугила тIалъиялъул данделъиялда ва Пачалихъияб думаялдайилан лъазабулеб буго РБКялъ.\nГьабсагIаталда Цогояб пачалихъияб реестралда бетIергьанлъиялъул ихтиярал бокьарав чияс хал гьабизе рес бугила, гьедин, кинав чиясул кинаб буголъи бугеб, кинаб мал-мулк гьесул бетIергьанлъиялда бугебали хал гьабизе рес бугила такъсириял къасдал ругел чагIазги, гьеб гуребги, гьел баянал коммерциялъул къасдазда ракIаризе ва хIалтIизаризе рес бугила.\nГьеб къануналъул проекталда рекъон, гьеб информация хIалтIизабиялъул изну букIине кколеб буго «пачалихъалъул компетенция бугел идарабазул». ЖамгIиял хIаракатчагIазе рес букIине гьечIин гьелдаса пайда босизеян, хъвалеб буго сурсаталъ.\nФедералияб хасаб хъулухъалъул гьеб инициативаялда хурхун жиндирго пикру загьир гьабулаго, жамгIияв хIаракатчи Къадуев Расулица кIвар буссинабуна гьеб цо рахъалъ гIадамал такъсириял хиялаздаса цIунизе ва цогидаб рахъалъ хIакимчагIазул буголъи бахчизе рес кьолеб къануналъул проект букIиналде. Къануналдаса пайда кин лъица босилебали баккулила суал.\nКъадиев Расул: «Гьеб къанун дида релълъун бихьула нусалда. Богорокъоб нус хIалтIизабун гьабула квен, амма гьебго нусалъ чи чIварал лъугьа-бахъиналги рукIуна. Нилъ руго къараб жамгIияталда, рагьараб жамгIият ккола рукъалда сверун къадал ралареб жамгIият, амма жакъа киназго кинабго бахчулеб буго, гьединлъидал гьеб къанун хIажатаб бугилан абизе бегьула. Амма цогидаб рахъалъ щай гьеб къануналъул проект цебе босараб Федералияб хасаб хъулухъалъали бачIунеб буго суал».\nТIалъиялъ риччарал къанунал, хасго гьединал къанунал, гIадатал гIадамазул пайдаялъе рахъуларин рикIкIунеб буго журналист Светлана Анохиналъ. Гьеб къануналъул проект бахъараб бугин кверщел кодосезул интересал цIуниялъейин баян гьабуна гьелъ «Эркенлъи» радиоялъе.\nСветлана Анохина: « Дун кидаго божуларо тIасан риччарал къанунал, хасго гьеб тайпаялъул, гIадатиял гIадамазе пайдаялъе риччарал ругилан абураб жоялда. Щиб бугеб бахчизе гIадатиял гIадамазул, ретIараб ретIелищ? Цогидаб суал буго информалатазда ахIи бахъарал хIакимчагIазул буголъи, гьеб къватIибчIвазабичIого букIиналъе ва гIадамазул хIакимчагIаздехун божилъи хун, рокьукълъи цIикIкIинчIого букIиналъе бахъулеб буго гьеб къанун. Биун ун тагIунеб бугеб пенсиялда божун ругел гIадамазул хIакимчагIаздехун рокьукълъи цIикIкIинчIого букIине бахъулеб бугеб жо буго гьеб».\nЖурналисталъ ракIалде щвезаруна церегIан Россиялъул президентасул пресс-секретарасда сверухъ бахъун букIараб ахIи.\nЖамгIияв хIаракатчи ГIабдурашид СагIидовас баян гьабуна жакъа лъагIан хIакимчагIазул тIомалъул бицалъи гIолеб букIанин бугеб бечелъи бихьизабун гьелдаса чIухIизе, амма жакъа, тIолго дунялдада ва улкаялда бугеб ахIвал-хIал хIисабалде босун, гьеб бахчизе ракIалде ккун бугила гьезда.\nГIабдурашид СагIидов: «Гьеб суал унтараб, гIузруяб суал букIин некIогоялдаса лъала, амма хIакичагIазе жакъалъагIан тIомалъул бицалъи гIолеб букIана гьеб бади-бадибе ккезабун бихьизабизе ва цIикIкIинабизе. Амма жакъа дунялада бугеб ахIвал-хIал ва улкаялда бугеб экономикиябгун социалияб хIал хIисабалде босун, гьеб буголъи бахчизе хIукму ккун буго гьезул. Пачалихъалъ хIалалаб бечелъи бугони, гьеб бахчизабизе кколаро, амма пачалихъалъ тIадрекъон гьеб бахчизабунани, гьелъул магIна ккола пачалихъалъги цадахъ бикъулеб бугилан абулеб жо. ГьитIинаб къоялдаса нахъе чияс бикъараб жо, квешаб жо бахчула, гьеб буго рефлекс. Гьеб рефлекс хIалтIанин ккола гьанже гьезул. Пачалихъалъ гьеб къанун къабул гьабунани, гьеб ккола пачалихъги гьезда рекъон цIогьодулеб бугин абулеб жо».\nТIоцебесеб иргалда гьеб къанун къабул гьабунани, гьеб пайдаяб бугин Федералияб хасаб хъулухъалъейилан абулеб буго журналист МухIамад МухIамадовас. Сверухъ медицина, лъай кьей ва цогидал социалиял сферабазда гIарац гIоларогон бугеб заманаялъ, цо хIакимасул кинабалиго яхта, цогидав хIакимасул чанго гектаралда бугеб кIалгIа бугилан харбал раккидал, жамгIияталъул рижулила суалал.\nМухIамад МухIамадов: «Медицинаялда, лъай кьеялда жаниб гIунгутIаби гIемераб, финансазул кризис бугеб улкаялда, цо росулъ, магIишат цебеIеялъе кредит щвезе кIоларогон чи вугеб жамгIияталда раккулел руго харбал, цо хIакимкасул яхта цогидав хIакимчияасулалдаса халатаб бугилан, яги цо кинавалиго хIакичиясул чанго гектаралда бугеб кIалгIа бугилан.\nГьеб тайпаялъул къануналъул проект бижиялъул ва гьеб хадубккун къабул гьабиялъул магIна буго жамгIият гьединаб информациялдаса цIунунлеб бугилан абулеб. Яги масла гьеб яхтаялда хIухьбахъулев вукIун ватизе бегьула гьебго Федералияб хасаб хъулухъалъул цо хIакимчи».\nГьанибго абизе ккола, Коррупциялда данде къеркьолеб фондалъул нухмалъулев Роман Рубановас лъазабухъе, Федералияб хасаб хъулухъалъ гьеб инициатива кьей хурхараб батизе рес бугила гьеб идараялъул цеве вукIарав нухмалъулев Николай Патрушевасул 1 млрд. гъурщидаса цIикIкIараб багьаялде бугеб мина тIатинабун букIин.\nКверщел кодесезе пайдаялъе бахъулеб къанун\nСталинизмалъул такъсирал ритIухъ гьариялде данде къанун бахъизе бегьула парламенталъ\nФСБялъе бокьун буго хасал гIадамазул яхтабазулги аэропланазулги балъголъи гьабизе


- ГьабсагIаталда къимат кьолеб буго улкаялъул субъектазул нухмалъулезе. Гьелъул хIасилалда, ай чIел босараб регионалъе кьезе буго премия – фондалда буго 50 млрд гъурущ. Гъоркьиса республикаялъе щун букIана 650 млрд гъурщил грант. Исанаги хIасилал квешал гьечIо, гьединлъидал хьул буго грант щвеялде», - ян бицана министрас.\nГьес абуна, президентас рагIи кьунин Азербайжаналъулгун Чачан республикаялъул гIорхъабазде щвезегIан г1ат1идаб шагьранух бахъиялъе кумек гьабизе.\nМугIрузул ракьал церетIезариялъе кIвар бугеб рахълъун ХI. СултIановас рехсана социалиябгун инженерияб инфраструктура гIуцIи.\n- МугIрузул районазда ралел руго школал, школалда цебесеб лъайкьеялъул идарабазе минаби, къачIалел руго нухал ва бачунеб буго лъим. Гьеб кинабго гьабулеб буго В. Васильевасул тIадкъаялда рекъон хIадур гьарурал «Дир Дагъистан – дир лъим», «Дир Дагъистан – дир нухал» ва Дир Дагъистан – санагIатаб шагьаралъул сверухълъи» абурал проектазул кьучIалда», - ян бицана гьес.\nДругие материалы в этой категории: « Центр "Мой бизнес" для поддержки предпринимателей планируют создать в Дагестане


Гьал къоязда Дагъистаналъул тIадегIанаб диваналъ, Халкъияб мажлисалъул депутат Эдуард Хидировасда тIад гьес банказул системаялда хIилла-рекIкI гьабиялда бан рагьун букIараб такъсиргьабиялъул иш къазе кколин абураб хIукму къотIи мекъаб бугин лъазабулеб буго республикаялъул прокуратураялъ.\nГьедин прокуратураялъ ва цIех-рехалъул идараялъ гьеб хIукмуялда тIасан гIарзги хъван буго. Жинца такъсирияб къокъа гIуцIаниланги абун рагьун букIараб такъсирияб ишги кьучIгьечIеб бугин гьеб къазе кколин абун официалияб къагIидаялъ лъазабулеб буго живго Хидировасги.\n8 декабралда Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ лъазабуна республикаялъул ТIадегIанаб диваналъ сиясатчи Эдуард Хидировасда тIад, гьес хIилла-рекIкI гьабун гIемераб гIарац бикъиялда бан ,рагьун букIараб такъсиргьабиялъул иш къазе кколин абураб ,хIукму къотIиялда жал разиял гьечIилан.\nГьеб хIукмуги нахъе бахъейин ва такъсиргьабиялъул иш букIахъин рагьун гьелда бан цIех-рехги халат бахъинабейилан тIалаб гьабулеб буго гьез. Гьебго тIалаб гьабун Дагъистаналъул прокуратураялъги гьеб диваналъул хIукмуялда тIасан гIарза хъван буго.\nЦIех-рехалъул идараялъ Хидировас гьесул бетIергьанлъиялда гъоркь букIараб «Нафтабанк»алда лъураб гIадамазул гIарац бикъиялда бан рагьун букIана гьеб такъсиргьабиялъул иш.\nРеспубликаялъул цIех-рехалъул идарабаз къануналде данде кколаредухъ рагьун бугин гьеб «Патриоты России» партиялъул Дагъистаналда бугеб бутIаялъул бетIер Хидировасда тIад такъсиргьабиялъул иш, гьединлъидал къазе кколин гьебин рикIкIун буго диваналъ.\nКIиабилеб декабралда диваналъ гьеб иш къайилан къотIараб хIукмуялъ Эдуар Хидировас такъирчилъиялъулаб къокъа гIуцIиялда бан рагьараб цойгидаб такъсиргьабиялъул иш къазе кколеб гьечIо.\nЦебехун «Эркенлъи» радиоялъ бицун букIахъе исана ноябралъул байбихьуда хасал идарабаз лъазабуна Хидировасда тIад гьес 500 млн гъурущ бикъиялда ва хасаб такъсирияб къокъа гIуцIиялда бан такъсиргьабиялъул иш рагьун бугилан.\nЦIех-рехалъул идарабазул баяназда рекъон Эдуард Хидировас гьеб къокъа гIуцIун букIун буго. Гьелда гъорлъ рукIаразда гьоркьоса цойги анлъго чиясда тIадги гьабун буго такъсиргьабиялъул иш. Хасал идарабаз лъазабухъе Хидировас хас гьабун экономикиял такъсирал гьаризелъун гIуцIун букIун буго гьеб къокъа 2010 соналдаго.\nГьез хIатта россиялъул банказу лаб системая кьучIаб хIалалъ, букIине кколедухъ хIалтIиялъецин квалквалал гьаризе хIал бихьанин абурал баянал кьолел руго цIех-рехчагIаз.\nГьезулго информациялда рекъон 2011 соналъул декабралда рейредаразулаб къагIидаялъ бахъун буго МахIачхъалаялда букIараб «Нафтабанк» ва гьениса гIадамаз банкалда лъун букIараб гIарцул 300 миллионги бикъун буго гьебго къокъаялъ.\nГьединго гьез гьересиял документалги гьарун гьелгун рекъарал фирмабаздаги гIадамаздаги тIад хъван гIемерал кредитал росулел рукIун руго. Гьелдаса хадуб гьеб банкалъухъа лицензия нахъе босун хадуб, банказул страхование гьабураб гIарац бецIулеб агентлъиялъул 200 миллионги гьоркьоб инабунин гьевго Хидировасги гьесул къокъаялъги.\n«КоммерсантЪ» газеталъе баян кьолаго Хидировас лъазабун буго жинда тIад гьабураб гьеб кIиабилеб такъсиргьабиялъул ишги, ай такъсирияб къокъа гIуцIиялъул щаклъи букIун рагьараб иш къазе кколилан. Щай гурелъул гьебги гьанже диваналъ къазе хIукму гьабураб хIилла-рекIкIа гьабун гIемераб гIарац бикъиялда щаклъи букIун рагьараб такъсиргьабиялъул ишалда хурхараб бугин абун.\nУнкъго гIан моцIица цеве республикаялдаса тIагIарав Хидировас гьединго лъазабулеб буго гьебго «КоммерсантЪ»алъе жив кивниги вахчун гьечIин, къватIисел хIукуматазда дару гьабулев вугила гьаб сагIатилан. Гьеб лъугIун хадуб Дагъистаналде тIад вуссине ракIалда бугин жиндидайиланги лъазабун буго гьес.\nХидировасда сверун ахIи-хIур бахъун хадуб цо-цо экспертаз абулеб букIана гьев тIокIав Россиялде тIад вуссинарила, гьесие сундуего квербакъи гьабулел рукIарал чIахIиял хъулухъазда рукIаралги жалго туснахъалда ругила, тIадвуссани гьев тамихIалдаса ворчIизе гьечIилан. Нагагь тIад вуссаниги цебего гIадин республикаялъул сиясатияб рахъалъулъ цебетIей букIине гьечIин гьесул, гьес нухмалъи гьабулеб букIараб «Патриоты России» партиялъулги Дагъистаналда чIаголъи хвезе бугилан\nЖурналист Альберт Эседовас рикIкIунеб буго Хидировасда жиндирго ритIухълъи чIезабизе кIвезе бугилан ва кигIан гьесие квалквалал гьаруниги гьев цIидасан бажари бугев сиясатчилъун вахъине вугин Россиялдаги Дагъистаналдагийилан.\nАльберт Эседов: «Гьеб ишалъулъ цо хасал чагIи руго Хидиров тамихIалде цIазе кколин абун гьанисан-добасан тIаделъарал. Рагьун къватIире рахъун жоги абулеб гьечIо гьез, амма гIадамазда гьоркьоб, социалиял сайтазда гьесда сверун ахIи-хIур багъаризабулел, гьесде кинабго хъублъи тIолел руго гьел.\nХас гьабун гьев инжит гьавизелъун, гьесул къадру-къимат хвезабизе, гьесул хIалтIуе квалквалалъе гьабулеб жо буго гьеб. Диваналъ бихьизабуна гьесда тIад такъсиргьабиялъул иш къанунги хвезабун рагьун бугилан.\nХутIаралъулги цIех-рехги халгьабиги букIинарищха. Дагъистаналда гьев гурониги чанги кутакал такъсирчагIи рукIана ва руго, чанги банкалги къана, гьелги щиб гьабун къаралали киназдаго лъала, амма Хидировасдаги гьесул банкалдаги сверун гурони гьабщинаб ахIи бахъичIо. Ургъунго гьесие квалквалалъе ва гьесул сиясатчиясул пиша цебебилълъичIого букIиналъе гьабулеб жо буго гьес.\nХасго тIаде щолел ругел Халкъияб мажлисалде ва пачалихъияб думаялде рищиялги хIисабалде росун, гьенив Эдуард Хидировасул жо ккечIого букIине гьабулеб буго гьеб кинабго. Гьев хIалбихьи бугев сиясатчи вуго кинабго гьеб ишги жанисанги къватIисанги лъала гьесда».\nХидировасда сверун ахIи-хIур бахъун хадуб гьес нухмалъи гьабулеб букIараб «Патриоты России» партиялъул бетIерлъудаса живго нахъе ана гьев. Гьесул бакIалда тана дагъистаналъул бакIал раялъул ва архитектураялъул министрлъун вукIарав Ибрагьим Гъазибегов.


«Болъоназул» гриппалъ унтаразул къадар 77 чиясде бахун буго\nДагъистаналда захIматаб «болъоназулилан» абулеб гриппалъ унаразул къадар 77 чиясде бахун буго. Араб анкьалда республикаялда 4 азаргоялдаса циIкIун ОРВИ ва гриппалъ унтарал чагIи тIатинарун руго. Гьезул аслияб къадар кколеб буго 14 сон бачIел лъимал.\nГIаммаб куцалда, H1N1 вирусалъ унтаразул къадар улкаялда босанани, цIикIкIараб гьечIин республикаялдайин лъазабуна гьал къояз тIобитIараб пресс-конференциялда Дагъистаналъул сахлъи цIуниялъул министрас.\n«Болъоназулин» абулеб захIматаб гриппалъ унтаразул къадар кIудияб хIутIулеб буго Дагъистаналда. Гьедин, жакъа къоялде, тIатинабун бугин 77 унтарав, гIаммаб куцалда Дагъистаналъул эпидемиологиялъул централъ тIобитIараб халгьабиязда тIатинабун буго 91 унтарал, гьезул 77 чиясул батун буго H1N1 вирус ва 14 чиясул H3N2 вирус. Амма республикаялда карантин социалияб кIваралъул объектазда лъазабизе ккараб хIал гьечIин бицана Дагъистаналъул Сахлъи цIуниялъул министрас 27 январалда тIобитIараб пресс-конференциялда.\nГIаммаб куцалда, гриппалъ унтиялъул сурат лъикIаб гьечIила республикаялда. Масала, МахIачхъалаялъул азарханаялда 300 вахун чи вугила гриппалъ ва ОРВИялъ унтарав, гьезул цIикIкIараб къадар бугила пневмония лъугьарал.\nТанка Ибрагьимов: «ГIизагIан кIудияб къадар буго унтаразул «Болъоназул» гриппалъ. Кинавниги 77 чи. Гьединго 14 H3N2 вирус батарал. Азарханаязда тIатинарурул гриппалъ унтиялъул лъугьа-бахъиназул хал гьабула эпидемиологиялъул централда. Гьедин, жакъа къоялде щуазаридаса цикIун хал гьаби тIобитIун буго. Цебеккун, гьеб вирус тIатинабун сахлъизарун руго 20 чи. Хвелазул бицанани, цебеккун лъазабун букIана 5 чи хвеялъул. Гьеб къадар хисичIо. Ункъо дагъистаниял ва цо Украинаялдаса ячIарай чIужу хвана. Гьел киналго прививкаби гьаричIел рукIун руго».\nВакцинация тIобитIун букIиналъ эпидемиялде сверичIила республикаялда «Болъоназул» абулеб грипп тIибитIи. Исана Дагъистаналда вакцинация тIобитIанила гIицIо 33 проценталъе, гьеб кколеб буго 970 азаргоялдаса цIикIкIун чи. Амма республикаялда кIудияб къадар вакцинаялдаса инкар гьабулезулги бугилан лъазабуна министрас.\nТанка Ибрагимов: «974 вакцинаялдаса официалияб куцалда инкар гьабиялъул гIарза буго министерлъиялде бачIараб азарханаяздаса. Гьезул цIикIкIараб къадарги ккола лъимал гьаризе ругел руччаби. Вакцинация тIобитIизе гьанже бегьуларо, гьелда тIадеги, гьанже гьелъ унти багъаризабизецин бегьула. Араб пресс-конференциялда нижеца бицун букIана вирусалъулал дарабаз хIасил кьолин гриппалда данде къеркьеялъулъилан. Гьелдаса хадуб, чанго къоялда жаниб МахIачхъалаялда ругел аптекабаздаса гьел дараби тIуран лъугIана. Нижеца мекъе абун батана гьеб. Тохтурасухъе инчIого, рокъоб дару-сабаб гьабизе бегьуларо. Унтиялъул гIаламатал загьирлъидал, тохтурасухъе ине ккола».\nУнтичIогон рукIиналъе гигиенаялъул тадбиразул кIвар бугин, гьелго гьурмада маскаби ххунани, лъикIаб букIунин, амма гьелъул рахъалъ гIунгутIаби ругин баян гьабуна министрас.\nДагъистаналда маскаби ххун хьвади, яги школалда лъималазда гьел рай билълъун араб гьечIин, гьел ран рачIанани лъималазухъ батIаго ралагьулелги ругин абулеб буго МахIачхъалаялдаса Лейла ХIамзатовалъ. ГьабсагIаталда школалда лъималазде унти бахине хIинкъи бугила, амма маскаби ххейилан лъицаго абулеб гьечIила. Жидерго мисалалда гьеб бихьизабиялде ахIана жамгIияй хIаракатчIужуялъ.\nЯнварь моцI байбихьаралдаса шагьаралъул ясли-ахаздаги дагьлун руго лъимал Унтиялъукьа хIинкъун, ахазде ритIичIогон рокъор толел руго гьел улбуз. Масала, МахIачхъалаялдаса Раисат МуртазгIалиевалъ баян гьабуна 4 сон барав вас лъималазул ахалде витIичIин, гьениб кIиго лъимер унтун, рокъоб тараб мехалдаса бахъун.\nГьединго пресс-конференциялда бицана Дагъистаналда гьабсагIат цониги цIалул идара къан гьечIин гьеб гриппалъе гIолойилан. Амма киналго азарханабазда цIакъ кьварараб карантин лъазабун буго. Масала, унтарасде раккизецин риччалел гьечIо гьесул гIагарал, гьез кьураб къайи-цIа яги квен-тIехгицин босизе биччалеб гьечIо гьел азарханабазда.\n«Болъоназул» гриппалъ Дагъистаналда щуго чи хун вуго\nГепатит А вирус бугел гIемерлъизехъин руго Доргели росулъ\nБацIцIадаб лъим гьечIолъиялъ эпидемиялде рачине бегьула


Багьаби, багьаби, кида нуж «чIелел»?\nМахIачхъала шагьаралъул администрациялъ пассажирал раччулеб транспорталъул компаниялъул бетIергьаби мукIур гьаруна, рекIадухъ багьа бахинабичIого тезе. 31 августалда, социалиял гьиназда хъвалеб букIана, МахIачхъалаялда хIалтIулеб СТС (Современная Транспортная система) абураб компаниялда ракIалда бугин шагьаралда жаниб рекIадухъ багьа 23 гъурщидаса 27 гъурщиде бахинабизе абун. Амма 1 сентябралда тахшагьаралъул мэриялъ баян кьуна жидеда кIванин тIадехун бицен гьабулеб компаниялъулгун къотIи гьабизе ва заманаялъ багьа букIараб къагIидаялда тезе.\nНижеца цересел номеразда бицун букIана, республикаялда автомобилазде тIолеб хъахIилаб цIатариялъул багьа циндаго хиралъиялъул хIакъалъулъги. 37 гъурщиде бахана газалъул цо литрадул багьа.\nГьелда тIасан бриффинг тIобитIун букIана дагьал церегIан къояз «Дагестанская правда» газеталъул редакциялда. Журналисталгун дандчIвазе вачIун вукIарав ДРялъул Энергетикаялъулгун ЖКХялъул министр Ризван Мурадовас абуна, цIатариялъул багьа бахиналъе гIилла кканин гьеб хIадур гьабулел заводазул гIемерисел къан рукIин. Гьенир ремонталъул хIалтIаби рагIула унел. Гьединго, араб соналъ хасел Европаялъул пачалихъазда цIакъго согIаб букIанин, гьебги кканин газ хиралъиялъе гIиллалъунин бицана министрас. Амма багьа бахинабулел чагIазда тIадецуй гьабизе жидер рес гьечIинги мукIурлъана Р. Мурадов. Щайгурелъул гьел пачалихъалъул тIалабазда гъоркье кколарелъул. Амма жидеца гьезулгун къотIи-къаял гьарулел ругин, ноябрь моцIалдехун бугониги газалъул багьа цебе букIараб бакIалде бачIинабизеян бицана энергетикаялъулгун ЖКХялъул министрас.\nАмма цо-цо шагьаразда рекIаралъухъ багьа хиралъизе байбихьана республикаялда. Мисалалъе, Каспийск шагьаралда маршруткаялда рекIаралъухъ гьанже кьезе ккола 20 гъурущ, букIана 15 гъурущ. Багьа хиралъана гьаб ахираб анкьида жаниб. Гьединго социалиял гьиназда хъвалеб буго «БуйнакскМахIачхъала» маршруткаялдаги багьа хиралъанин абун. 100 гъурущ букIараб бакIалда гьеб бахун буго 120-ялде.\nПрочитано 65 раз\tПоследнее изменение Пятница, 03 сентября 2021 11:24\nДругие материалы в этой категории: « ХъахIилаб цIатари месед гурелъул\tСентябрьги роолаб букIине буго »


Мультимедиа, Январь 06, 2016\nАрбагI къо 6 Январь 2016\nВена: чачаназул протест\n24 декабралда Венаялда митинг тIобитIарал чачаназул гIагаразе ватIаналда гIадлу гьабизе бугин лъазабулеб букIана Чачаназул нухмалъулев Къадиров Рамзаница журналистазе.\n2015 сон махсародул суратаздалъун\nГод в карикатурах Сергея Ёлкина на сайте Радио Свобода\nТIаса рищарал суратал\nЭркенлъи Радиоялъул мухбирал ругел регионаздаса суратал.\nКъадиров: "ТIаме дурго лъади дие суалал кьезе"\nЧанлъиялъул бетIер Къадиров Рамзаница реабилитационнияб централъул хIалтIухъан Инаева ГIаишат тIамулей йиго вотсаппалдасан гьелъ гьесухъе хъваралъул рагьун бицине. Инаевалъ Къадировасда гьабун букIана пачалихъалъул буголъи бикъиялъул, гIарац бахъиялъул ва рихьдае жал гьариялъул гIайиб. Росуцоязул д\nСириялда авиакьабиязул цIиял къурбанал\nГьатIан къоялда гьарурал авиакьабиязул хIасилалда Сириялда хун вуго анцI-анцI чи. РакIалде кколеб буго гьел кьабиял Россиялъул авиациялъ гьарурал ругин. Кьаби щвезабун буго Асадиде данде багъулеб оппозициялъухъ бугеб Идлиб шагьар бакьулъ. Гьедин лъазабулеб буго гьенир гIадамал хвасар гьарулез.\nCталинил депортациялъул гIахьалчиясул ракIалде щвеял\nI1949 соналъул риидал Андрей Вулпе абулев чиясул гIагараб росулъа советиял аскарияз анцI-анцI хъизам депортация гьабуна. Доб мехалда гIолохъанав Вулпе вукIана росдал шураялъул вакиллъун. Гьес абулеб буго жив тIокIаб чара гьечIого гьел росуцоязул депортациялъул тадбиралда гIахьаллъанин. 60 сон ун буг\nДагъистаналъул культураялъул хазинаби Франциялда\nГьал къоязда Парижалда бугеб ЮНЕСКОялъул штаб-квартираялда байбихьана Дагъистаналъул къоял. Россиялда бищун некIсияблъун рикIкIунеб Дербент шагьаралъул юбилей кIодо гьабиги ккана гьелъие гIиллалъун. Гьедин Дагъистаналдаса Парижалде босун ана кIудияб экспозиция, ана машгьурал артистал. Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас гьениб бицана Дагъистаналъулгун Дербенталъул хIакъалъулъ\nГьокьчагIи щвана Путинил администрациялде\nЮк баччулел автомашинабазул бетIергьабазул 70гIан чи 14 декабралда щвана Москваялда президентасул администрациялде цеве. Гьезие къваригIун буго жидеда тIад лъолеб бугеб цIияб магъало нахъе бахъизабизе.\nСириялда авиакьабияз чIван вуго анцI-анцI чи\nГьатIан къоялда рагъулаб авиациялъ кьаби щвезабун буго Дамаскалда аскIоб бугеб Дума абулеб бакIалда. Гьеб буго Сириялъул оппозициялъул кверщаликь. Гьеб авиакьабиялъул хIасилалда хун вуго анцI-анцI гIадатияв чи, гьезулги цIикIкIунисел кколел руго школлъимал.\n"Хиса-басиязул марш" Нью-Йоркалда\nРоссиялъул гражданияб жамагIиялъул рахъ ккураб акция гьабуна 12 декабралда Нью-Йоркеалда Россиялъул Генконсульсиялъул минаяда цебе.\nВоронеж. Интернат.ЦIа ккеялъул хIасил\nВоронеж икълималъул Новохопёр мухъалда бугеб психоневрологиялъул интернаталда 12 декабралда букIараб цIа ккеялъул хIасилалда 23 чи гIумруялдаса ватIалъана. Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъ гьеб хIужа жиндирго контролалде гъоркь босун такъсирчилъиялъул цIех-рех байбихьана.\nПрагаялда ноябралъул ахиралда унеб букIараб ММАялъул чемпионаталда лъабабилеб нухалда Дунялалъул чемпионлъун бахъана Россиялъул команда. Гьеб тIубанго гIуцIун букIана дагъистанияздасан


Диваналъ хIукму къотIун 500-гIанав чи чIвазе вуго Пакистаналда\nТеррористияб хIаракатчилъиялъул гIайиб гIунтIизабун хадуб жидеда хурхун диваналъ хIукму къотIун 500-гIанав чи чIвазе вуго гIагарисел анкьазда Пакистаналда.\nГьелъул хIакъалъулъ гьатIан къоялда лъазабуна улкаялъул Жанисел ишазул министерлъиялъ. Идараялъул бетIер Чоудри Нисар ГIали Ханица абухъе, гьел гIадамазда бан гIурхIел гьабиялъул гIарзаби нахъ чIван руго президентас.\n«Диваналъул хIукму тIубазабизе байбихьизе буго гIагарисеб кIиго анкьалда жаниб», - ян лъазабуна министрас. Гьесулго рагIабазда, терроризмалъул гIайиб чIезабурал чIваялъул мораториялдаса инкар гьабиялъул хIукму гьабуна 16 декабралда Пешеваралда школалде тIадекIанцIи гьабилелда цебе.\nПакистаналъул премьер-министр Наваз Шарифица мораторий нахъе бахъиялда хурхараб документ тасдикъ гьабуна школаялде гьужум гьабун хадусеб къоялда. Гьелъул хIасилалда хвана 132 цIалдохъан ва цIалул идараялъул ичIго хIалтIухъан.\nМораториялдаса инкар гьабун диваналъул хIукму тIубазабун чIван вуго анлъго чи.


Гумбет районалъул ЦIиликь росулъа цо чанго чияс гIуцIараб «ЧЕД» абураб КФХялъ бичизе буго гьезие гIураб къадаралда гIи. Рехсараб магIишаталъ гIезабулеб «Артлухский меринос» абураб тайпадулаб гIи ккола гьеб. Беларусиялъ босизехъин буго 4000 бетIер гIиял.\nЦебеккунги гьенибе 150 бетIер гIиял бичун букIана «ЧЕДалъул» магIишатчагIаз. Гьелда цIакъго ракI рекъараб куц буго Беларусиялъул. Хасго гьезда цIакъ берцин бихьун буго нилъер тайпадулаб гIиядаса къунцIараб квас, гьединго тIабигIаталъул батIи-батIиял шартIазде гIи хехго ругьунлъулеб куц.\nГьелъул хIакъалъулъ дагьаб гIатIидго бицине «ЧЕД» КФХялъул вакил нижехъе щвечIо. Гьединлъидал ракIалде ккана Дагъистаналъул фермеразулгун рекьарухъабазул ассоциациялъул нухмалъулев ГIабдурахIман ГIабурикIовасул пикру лъазабизе.\nЦогидал регионазда дандеккун, нилъер республикаялда гIиял багьа учузго бугин бичун босизе бокьарав чиясе, гьебги батизе бегьулин Беларусиялъ нилъехъа гьеб босиялъе ккараб сабабилан бицана ГIабдурахIманица.\nКIиабизе бугони, гьез жидецагоги абухъе, бокьараб бакIалде кканиги, гьава-бакъалъул шартIазухъ балагьичIого, бетIербахъи гьабун бажарулеб гIиял тайпа буго нилъер магIарухъ гIезабулеб.\n«Амма, дир хIисабалда, Беларусиялдаса чагIаз нилъехъа гIи босиялъул хабар гьедигIан кIвар буссинабизе кколеб баян гуро. КъватIисел пачалихъазде гIи букIа, боцIи букIа, бичи кIудияб цебетIей бугеб жолъун бихьуларо. Жакъа нилъее къваригIун буго умумузул заманалда букIараб куцалда хур бекьулел хурухъабиги, ракI унтун гIи-боцIи гIезабулел гIухьбиги рукIин. Татуяб, тIагIамаб, сахаб нигIмат гIезабиялде кIвар буссинабизе хIажат буго. Тукабазда ричулел кванил нигIматал гIемерлъиялъ бер биххизабун буго. Амма квине бегьулеб жо гьениб гьечIо, загьруябщинаб жо гъорлъе жубан букIиналъ. Гьелъул пикру гьабуни лъикIаб букIинаан, къватIибе унеб бугеб чамалиго гIиял бицунел рукIиналдаса», - ян абуна ГI. ГIабурикIовас.\nАраб соналда Ираналде баччизе байбихьун букIана нилъер гьаниса гIиял гьан. Гьелдалъун нилъерго базаразда гьелъул багьаги бахун букIана. Амма гьеб заманаялъе, хIалбихьиялъе тIамураб гIадаб гали букIанин баян гьабуна хадубги ГIабурикIовас.\nГьеб даранги гъоркьисаго къотIизе тана. Нилъерго гIадамазе гьанги хира гьабун, Ираналде гьеб бичиялъулъ хIажалъи гьечIилан информалатаздасан хитIаб гьабун букIана ДРялъул хIукуматалъул вице-премьер ГIабдулмуслим ГIабдулмуслимовасги.\nДругие материалы в этой категории: « ЧIагояб шагьаралъул гIурччинаб рагIад\t«Нилъер мурад - росаби цIилъи» »\n17:05, 05 июня 2020, 9\n17:03, 05 июня 2020, 11\n17:02, 05 июня 2020, 11\n17:02, 05 июня 2020, 10\n16:53, 05 июня 2020, 11\n16:45, 05 июня 2020, 10\n16:42, 05 июня 2020, 9\n16:38, 05 июня 2020, 11\n15:59, 05 июня 2020, 18\n15:42, 05 июня 2020, 14


Россия Исламияб пачалихъалде данде рагъизе гьечIо\nАмерикалъул ХъахIаб Рукъалъ лъазабуна жидеца кIвар кьун, хал щал гьабулеб бугин Россиялъ Сириялда тIоритIулел рагъулал операциязухъ ва цебеккунго лъазабуна гьезул хIасил заралаблъун букIине рес бугин.\nГьадин забуна ХъахIаб Рукъалъул пресс-секретарь Джош Эрнестица. Гьесул рагIабазда рекъон Башар Асадил низамалъе гьабулеб щинаб квербакъиялъ рахIат хвезабулеб бугин, аммаила, тIаде жубана гьес, Исламияб пачалихъалде данде рагъ бачунеб халкъаздагьоркьосеб коалициялде гъорлъе Россиялъ жубани лъикI букIинаанин.\nЖиндир иргаялда Кремлалъ лъазабуна гьабинаб хиял жиндир гьечIин. Хасго гьадин абуна Владивостокалда тIобитIулеб форумалда Россиялъул президент Владимир Путиница. Цого мехалъ Москваялъ нахъ чIвалеб гьечIо жидеца Сириялъе рагъулаб кумек гьабиялъул хIужа.


Нилъецаго гьабураб гурони батуларо » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Новости - ЦIиял харбал » Нилъецаго гьабураб гурони батуларо\nНилъецаго гьабураб гурони батуларо\nДобавил(а): Musa от 22-01-2013, 10:42\nАхираб 15-20 соналда жаниб "ХIакъикъат" газеталда анцI-анцI макъала бахъана магIарул мацI цIунизе, школазда, гIолеб гIелалда гьеб малъизе ккеялъул хIакъалъулъ. Халкъалъул мацI - гьеб ккола халкъалъул рухI, миллаталъул цIар. МацI гьечIони, гьечIо миллатги. МагIарулазул тарих рехсон, адабияталъулги маданияталъулги бицун ва мацI цIуниялъе гIоло гьабулеб хIалтIулъ ниж сваказе, тархъизе гьечIо. Гьеб буго ва хадубккунги букIине буго редакциялъул аслиял рахъазул цояблъун.\nАмма пашманлъизе ккараб жо буго миллаталъул цого-цо бугеб республикаялъулаб газеталъул хIалтIухъабаз гьабулеб ракIунтараб жигарчилъиялъул цо-цо магIарулаз гьабулеб гьечIеб адаб тей бихьидал.\nКинаб къимат кьелеб цо миллион чи вугеб магIарулазулги, масала, нилъедаса дагьаб къадаралъул лезгиязулги газеталъул подписка цого роцада букIиналъе? Гьебги, республикаялъул цогидал миллиял газетазул хIалтIухъабазгицин мукIурлъун абухъе, лъикIаблъун рикIкIунеб "ХIакъикъат" газета.\nХириял магIарулал! Газеталда хIалтIулел нижер мухбирзабазул моцIрое щолеб харж буго анцIазарго гъурущ. Гьеб гIемерищ, дагьищ бугебали, гьаб заманалда, бицинего ккеларо. Гьел руго лъайги бажариги бугел, бокьараб бакIалда хIалтIунги бажарулел, лъикIал харжал щвезе ресги бугел чагIи. Амма гьел унел гьечIо цогидаб иш-пишаялде. Щай? Щайгурелъул, гьел руго гIагараб миллатги, мацIги, гьелъул тарихги бокьулел, букIинеселъул ургъелги гьабулел, бакIвалиялъубе тIамулелдаса ТIадегIанас нилъей насиб гьабураб гьайбатаб магIаруллъиялъул рухIияб цебетIеялъе жидехъа бажарараб гьаби берцин бихьун, гьелъие ниятги гьабун хIалтIулелчагIи.\nМацI цIунизе ккеялъул гIадада бицунеб хабар гуро. Дагьабниги пикру гьабулев чиясда бихьулеб бугелъул кинаб рахънибехун унеб бугеб мацIалъулги миллаталъулги ишали. Гьале, цIияб соналда цебе Россиялъул Пачалихъияб Думаялъ къабул гьабуна школазда миллиял мацIал малъи тIадаблъун гьабулареб хIукму. Гьеб хIукму къабул гьабулелъул цо чIинкьи бахъинчIо, Пачалихъалъул Думаялде нилъеца рищанин абулел Дагъистаналдаса депутатазул кIудияб къапилаялъул цонигиясулги.\nМиллиял мацIазул рахъалъ законги къабул гьабичIого къехIун чIун букIараб нилъер республикаялъул парламенталъги, гьайгьай, гьелдаго рекъараб къотIила хIукму.\nГьанжегIаги берал рагье, кантIе, магIарулал! Депутатазги хIакимзабазги нилъер мацIги цIарги цIуниялде хьул лъоге - цIакъ кIодолъун буго гьездаги гIадатияб халкъалдаги гьоркьоб бугеб кьватIел.\nНижеца хьул ва божилъи гьабула гьаб тIадехун рехсаралъул дагьабниги пикруги гьабун щивав магIарулас "ХIакъикъат" газета хъвалин, цIалилин ва гIагараб магIарул мацI наслабазе цIуниялъулъ жидерго бутIа лъелин.\nХIаракаталъул баракат камуларо\nГазетазе подписка гьабулеб заманалда дун щвечIеб росу къанагIатги хутIун батиларо Шамил районалда. Хасго бухьен гьабуна школазул нухмалъулезулгун. Киналгоязде гIунтIун нухмалъулез газеталъе подписка гьабилин рагIи кьуниги, подписка гьабизе ккедал, кьураб рагIуе хилиплъаралги ккана.\nАмма лъикIаб мисал бихьизабуна Гьандихъ росдал школалъ (20 "ХIакъикъат"), Гьолокь росдал школалъ (20), ТIасабакълъухъ росдал школалъ (20), ГIасаб росдал школалъ (20), Ругъелда росдал школалъ (16) газета хъваялдалъун. Гьебго заманалда камичIо "ХIакъикъаталъулгун" гьудуллъи кквезе бокьичIелги. Масала, 40 учитель хIалтIулеб ХIебда росдал школалда магIарул газета хъван буго 3 чияс, ХIотода росдал школалъул учительзабазда гьоркьоса - 2 чияс.\nРайоналъул КЦСНалъул коллективалъе буго кIудияб баркала. Гьезул 40 чи вугеб коллективалъ 30 газета хъвана.\nГьединго, баркалаялъе мустахIикъал руго ТIелекь росдал больницаялъул ва ХIебда росдал ясли-ахалъул коллективалги.\nХIебда росулъ бугеб хIалалъул бицани, исана газета хъвалезул къадар дагьлъана. Масала, цересел соназда 260 газета хъвалеб букIун батани, исана ХIебде бачIине буго 168 "ХIакъикъат".\nЦогидал бакIаздаго гIадин Шамил районалдаги газеталъе подписка гьабулезул къадар дагьлъиялъе гIилла ккана почалъул хIалтIулъ реформаби гьарулел рукIин. ХIебдаса почтамтги Шамилхъалаялде бахъулеб букIиналъ, почалъул хIалтIухъабазулги абизегIанасеб гъира букIинчIо цересел соназда гIадин хIалтIи гIуцIизе. Гьеб гуребги, цебе рес букIана газета хъваразухъа гIарац хадуб бакIаризеги. Исанайин абуни гьединаб ресалдаса почалъул хIалтIухъаби махIрум гьаруна.\nГазеталъе подписка гьабизе ккеялъул бицун аскIоре индал, цо-цояз гьеб басмаялдаса жидерго разилъи гьечIолъиги загьир гьабуна. Масала, гIемерисезе къабуллъулеб гьечIо магIарул мацIалда бахъулеб газеталда жаниб гIурусалъ кьолел гьурмал рукIин. Цогидаз гIайиб чIвана росабазул гIумруялде кьолеб кIвар дагьаб бугилан, лъикI хIалтIулел, жидеца мисал бихьизабулел магIишатазул биценго гьабуларила. Гьединго, газеталдаса рази гьечIезул пикруялда рекъон, "ХIакъикъаталъ" кIвар кьолеб рагIуларо хъамалчагIазул, ришватчагIазул бициналде ва гIумруялъулъ дандчIвалел гIунгутIабазул суалал рорхиялде. Бищунго квеш ккараб жо бугила газеталда бахъараб макъалаялъул хIасил кколеб гьечIолъи.\nКин батаниги, газеталъул коллективалъги заманалда цадахъ гали тIамизе хIаракат бахъулеб буго. Гьайгьай, гIунгутIаби камун гьечIо. Хьул буго исана "ХIакъикъаталъ" росдал гIумру бихьизабиялде кьолеб кIвар цIикIкIинабилин ва рехсарал гIунгутIаби лъугIизаризе хIаракат бахъилин абураб.\nЦересел соназде дандеккун цо-цо районазда "ХIакъикъат" хъвалезул къадар дагьлъаниги, гIамм гьабун босани, исана газеталъул тираж гIемерго цIикIкIана. Гьелъул къадар бахана 14 азаргоялдасаги цIикIкIун экземпляралде. Гьединаб тираж гьаб ахираб 5-10 соналда жанибцин букIинчIин абизе бегьула. Почалдасан газета хъваразул къадар 8704 чиясде баханиги, редакциялдасан хъвалезул къадар бащалъана щуазаргоялдасаги цIикIкIун чиясде. Гьелги ккола, аслияб къагIидаялъ, гIодоблъиялда гIумру гьабун ругел гIадамал. Гьединазухъе нижецаго газетал щвезарулеб къагIида билълъанхъизабулеб буго ва, хадубккун рес рекъани, гьединабго хIалалдаса пайда босизе хIаракат бахъила мугIрузул районаздаги. Амма цересел соназда лъикIал хIасилал рихьизарулел рукIарал Гъуниб районалда исана подписка гьабун буго 386 чияс, ЧIарада районалда - 173 чияс, БежтIа участок ва ЦIунтIа район дандекъан - 60 чияс. Цересел соназда гIадинал лъикIал хIасилал гьечIониги, мадар гьабуна Шамил районалъ (803), ЦIумада районалъ (787), Болъихъ районалъ - (761), Хунзахъ районалъ - (729), Гумбет районалъ (676), Казбек районалъ - (668), Унсоколо районалъ - (542), ГIахьвахъ районалъ - (461), Хьаргаби районалъ - (457), Лаваша районалъ - (370), ЛъаратIа районалъ - (364). Редакциялдасан газетал хъваразул къадарин абуни бахана 5345 чиясде. Гьединго, МахIачхъалаялда газета хъван буго 463 чияс, Гъизилюрталда - 241 чияс, Гъизляралда - 256 чияс, Буйнакскиялда - 95 чияс. "ХIакъикъаталъе" подписка гьабуразе баркала буго ва ракIалде ккола миллияб газета хъвалел гIадамал жеги рукIинин. Бокьараб мехалда рес бугелъулха газеталъе подписка гьабизе. Газета №: 2, от 18 январь 2013г.\nКатегория: Новости - ЦIиял харбал\nРЕДАКЦИЯЛЪУЛ РАХЪАЛДАСА:ХIаракаталъул баракат камулароНилъецаго гьабураб гурони батуларо«ХIакъикъат» ва чIарадиселРагIи - бадибе, тIил - мугъзаде!


СултIанов АхIмад: «Гьеб кинабго байбихьанин абизе бегьула 4 декабралъул радакь сагIат лъабгоялда. Грозныялъул Заводской абулеб авалалде бачIун буго лъабго такси. Гьел рукIун руго ГIурус-Мартан мухъалде цереккун изну гьечIого яргъидгIуцIараз ахIун рачIарал таксиял. БетIергьабазухъа гьелги рахъун, гьезда жаниб ярагъги лъун, яргъидгIуцIараз нух босун буго Грозныялде. Шагьаралде рачIунеб бакIалда нухда хъаравуллъи гьабулел полицияз чIезарун руго гьел хал гьабизе. Гьениб ккараб кьвагьа-гъанхъиялда чIван вуго лъабго полицияв. Цинги гьел ун руго шагьар бакьулъе ва гьез балагьун буго жидеего санагIатаб бакIал. Кверде босун буго басмаханаялъул 7-8 тIалаялъул мина. Гьенир кьабула республикаялъул киналго газетал ва гьенибго буго шагьаралъул телевидениеги пачалихъияб радиоги. Гьенив щивго вукIун гьечIо. Гьеб кинабго буго официалиял баяназда рекъон дица бицунеб бугеб жо.\nГьезго лъазабухъе, чанго сагIаталдасан гьенире рачIун руго аскариялги байбихьун буго кьвагьизеги. Мина тIубанго бухIун буго.\nРакIалде кколеб буго яргъидгIуцIаразухъ букIарабщинаб кьвагьулеб жо лъугIун бугин. Гьанже гIадамаз телефоназдасан цоцахъе рехулел руго яргъидгIуцIаразул тIутIурал жаназабазул суратал. РакIалде кколеб буго гьел жалго жидецаго кьвагьизарун ругин.\nОфициалиял баяназда рекъон, гьезул гьенив вукIун вуго анлъго чи.\nГрозныялъул централда лъазабун буго контртеррористияб операциялъул низам ва ралагьулел руго гьенир хутIун ратизе рес бугел яргъидгIуцIарал.\nБицен букIана шагьаралъул школаги яргъидгIуцIараз кверде босун бугин абураб. Гьел гьенире рачIун ругин радакье гьенив чи гьечIеб мехалдайин. Абулеб буго гьенибги рагъ букIанин. Жеги лъалеб гьечIо гьеб букIанищали ва букIараб батани, гьелъул хIасилал кинал ккабали».\nЭР: Лъазабиял рукIана гIадамазда шагьаралъул батIи-батIиял бакIазда кьвагьиял рагIулел ругин. Гьелъул хIакъалъулъ дуда лъалеб жо щиб бугеб?\nСултIанов АхIмад: «Рес буго гIадамазда гьединал кьвагьиял рагIине. Гьел дандерижиял ратизеги рес буго, жибго низам кьваризабиялъ гьанир-дора кьвагьдолел низам цIунулелги рукIине рес буго. Шагьаралда къватIахъ чиго вихьуларо, машинабиги дагь руго. Низамги кьваризабун буго нагагь шагьаралда тIадекIанцIи гьабуразул чи хутIун ватани, гьел гьениса рорчIизе ричIчIаларедухъ. Кинабго бакIалъул ва гIадамазул хал гьабулеб буго. Шагьаралде жаниве чи вачIине ресго гьечIин абизе бугьула».\nЭР: РукIана цоги лъазабиял шагьаралде жаниве 100-200 гIан яргъидгIуцIарав лъугьун вугин.\nСултIанов АхIмад: «Ахирисел баяназда рекъон, дандечIей гьабулел рукIарал бакIал къезарун руго ва гьанже унел руго цIех-рехалъул хIалтIаби. Официалиял баянал гьединал ругоха. Официалиял гурел баяназул хал гьабизе рес гьечIо гьаб сагIаталда».


Щиб хIал бугеб, ветеран?\nЧетверг, март 11 2021\nГьединаб цIаралда гъоркь Дагъистаналда тIобитIизе буго ТОКСалъул 50 сон тIубаялъул хIурматалда хIадурулеб акция. Гьеб байбихьана тIоцебесеб марталда ва халат бахъине буго 15 апрелалде щвезегIан.\nДРялъул Лъай кьеялъул ва гIелмуялъул министерствоялъул тIадкъаялда рекъон, акция тIобитIулеб буго ДРялъул ГIелмабазул гьитIинаб академиялъ. Гьелда гIахьаллъизе бегьула лъай кьеялъул идарабазул цIалдохъаби, ТОКСалъулгун гIагараб ракь лъазабиялъул гIуцIабазул ва школазул музе- язул хIаракатчагIи.\nАкциялда гIахьаллъизе бокьарав цIалдохъанас хIадуризе ккола альбом яги суратазул коллаж. Гьелда рукIине ккола «Дир умумул – КIудияб ВатIанияб рагъул гIахьалчи» яги «Росабазул, районазул, шагьаразул гIадамазул захIматалъулаб бахIарчилъи» абураб темаялда хъварал очеркалгун интервьюял.\nХIадурараб альбом битIизе ккола гьаб адресалда бугеб ТОКСалъул музеялде: МахIачхъала шагьар, Хважалмахьинская, 43А. Материал къабул гьабизе буго 10 апрелалде щвезегIан.\nРехсараб акциялъул заманалда муниципалитетазда рукIине руго субботникалги. Гьезул аслияб му- рад буго памятниказда, ветераназул цIарал лъурал къватIазда ва хIухьбахъиязул ахазда рацIцIалъи гьаби, гъутIби чIей.\nАкциялъул хIакъалъулъ баянал ратила гьаб сайталде раккани: https://dagman.ru/upload/iblock/5ae/5 aed2b3a149c977139b266a2477d3667. pdf\nДругие материалы в этой категории: « Аэропорталда аскIоб онкодиспансер бала\tСенаторасе цIияб хъулухъ кьуна »\n23:17, 16 января 2022, 36\n23:10, 16 января 2022, 45\n23:00, 16 января 2022, 41\n22:49, 16 января 2022, 44\n22:45, 16 января 2022, 45\n22:40, 16 января 2022, 43\n22:28, 16 января 2022, 71\n20:50, 16 января 2022, 50\n15:48, 16 января 2022, 142\n15:40, 16 января 2022, 83\n15:22, 16 января 2022, 75\n11:38, 16 января 2022, 350\n11:36, 16 января 2022, 94


Макаревичасул кучIдузул дандерижи\nАраб анкьида Россиялъул рок-музыкант Андрей Макаревичас жиндирго концерталгун вахъана Машрикъалъул Украиналда тIурун чIаразул лъималазда цеве. Гьанже Россиялъул пачалихъияб Думаялъул депутатазул хиял буго, гьез абухъего - гьеб «хиянатчилъиялъухъ» артистазе жаза гьабизе.\nАндрей Макаревичасда хадуб байбихьараб хал кквеялъе квербакъи гьабуна Россиялъул цо-цо депутатаз. Араб анкьида Машрикъалъул Украиналда бугеб тIурун чIаразул мархьиялда гьес концерт кьун хадусала, гьел депутатаз ахIи бана Макаревич киналго пачалихъиял шапакъатаздаса ва мустахIикъал цIараздаса махIрум гьавиялде.\nМакаревич Украиналде вачIаян ахIана официалияб Киевалъул рахъ кколеб Украиналъул волонтеразул Фондалъ. «Машина Времени» абулеб цIар-араб музыкалияб къукъаялъе кьучI лъурав Андрей Макаревичас Машрикъалъул Украиналъул шагьаразде сапар бухьун, концертал кьуна гьениб халат бахъунеб конфликталда къо бихьарал гIадамазе.\n12 августалда Макаревич вахъана Святиогорск шагьаралда тIурун чIаразул лъималазда цеве. Facebook-алда бугеб жиндирго интернет-гьумералда артистаз суратал загьираруна.\n18 августалда Кремлалдехун буссараб «Известия» абулеб газетаялда бахъараб жиндирго макъалаялда «Единая Россия» партиялъул рахъалъан Пачалихъияб Джумаялъул депутат Евгений Федоровас абуна, Макаревичасул некIогоялдаса бухьен бугин фашистазулгун. Гьединаб тIаса бищи гьес гьабунин Россиялъул Федерациялъул тушбабазул рахъалде лъутун.\nГьадин абун, Федоровас ахIи бана Макаревичасухъа киналго пачалихъиял шапакъатал нахъе рахъиналде. ТIоцебесеб иргаялда – «ВатIаналъе гьабураб хъулухъалъухъ» абураб бищун тIадегIанаб рагъулаб гуреб орден нахъе бахъиналде. Гьеб гуребги, рехсарав депутатаз абулеб буго Россиялде данде рагIи бицарав щинав шапакъатаздаса ва мустахIикъал цIараздаса хъващтIан махIрум гьавиялда хурхараб къанун къабул гьабизе кколин.\nЩайха Макаревичасул концертаз гьедегIан кIудияб ахIи-хIур багъаризабураб ва депутатазул ццим бахъинабураб жибго Москваялъ тIурун чIаразе кумек гьабизе гIедегIулеб мехалъ? Щай гурелъул, ракIалде Макаревичас Украиналде данде бачунеб Россиялъул политика рагьараб къагIидаялъ какулеб букIиналъул.\nМарт моцIалда Россиялъ Крымалъул аннексия гьабун хадуб, Макаревичас Facebook-алда суал кьолеб букIана «Нилъеца хIалтIизабулеб политика битIараб бугони, щайха тIолго дунял нилъеде данде чIолебилан» абураб.\n18 августалда «Эхо Москвы» радиостанциялъе интервью кьолаго, Макаревичас лъазабуна, рехсарал гьалмагъзабаз жидеде нахъеги фашистилан абуни, жинца диваналде гIарз битIизе бугин. Россиялъул Федерациялда Инсанасул ихтиярал цIуниялъул рахъалъан хасай вакил Элла Памфиловалъ рехсарал депутатазул жигар какун, Макаревичасул рахъ ккуна.\nАмма Андрей Макаревичасде данде чвахулеб каки гьоркьоса къотIулеб гьечIо. «Завтра» абулеб миллатчагIазул газетаялъул бетIерав редактор Александр Прохановас Макаревичасда абуна – гьев миллаталъе хияналъи гьабурав чилъун кколин. Квешаб макъала хъвана «Известия» газетаялда Эдуард Лимоновасги.\nСоветияб заманалъул эстрадаялъул кочIохъан Иосиф Кобзоница Макаревичасдехун вуссун, абуна, гьанжейин дуе хутIана Коломойскиясеги концерт кьезеилан.\nКоломойский - гьев ккола Украиналъул олигарх, Днепропетровск икълималъул губернатор. Гьес Киевалъул рахъ кколеб халкъияб бодул батальоназе гIарцул кумек гьабулаан.\n«Комсомольская правда» газетаялда Кобзоница абуна, «Демократиялъ щивасе рес кьолеб буго жиндирго пикру гьабизе, амма демократиялъ жиндир улкаялъе хияналъи гьабизе ихтияр кьолеб гьечIо лъиениги».\nСанкт-Петерьбургалъул Мажлисалъул депутат Виталий Милоновас абуна, Макаревичасул концертал Россиялда гьукъизе кколин.\nЭркенлъи Радиоялъул ГIурус хъулухъалъе интервью кьолаго, живго Андрей Макаревичас гьадин дурус гьабуна жиндирго позиция:\nАндрей Макаревич: «ТIоцебего абизе ккараб буго – дун дове ахIун вукIанин тIурун чIаразда цеве вахъе ян гьарун. КIиабизеги – концертал тIурун чIаразе дица кьуна гьез чIей гьабулеб территориялда балагьичIого. Ай – лъил контролалда гъоркь гьеб территория бугебали. Дида ккола гьеб квеш гьечIин. Лъабабизеги – прессалъ дида божулареб къагIидаялда гьадинал хIужаби бихьизабулеб мехалъ хIакъикъат лъазабизе цохIого цо рес буго – гьеб жиндирго бераздалъун бихьизе».\nРоссиялъ аннексия гьабураб Крымалъул премьер-министрлъун лъазавурав Рустам ТемиргIалиевас Крымалда Макаревичасул концертал гьукъана.


Бусурбабазе гьабураб зарал бецIизе кIвеладай » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nБусурбабазе гьабураб зарал бецIизе кIвеладай\nДагьаб цебе Россиялъул Президент В. В. Путиница лъазе гьабуна пачалихъалъ Совет Союзалъул заманалда аслиял диназе (насраниял, бусурбаби, ягьудиял) гьабураб зарал бецIизе кколилан. Гьединабго хIукму гьабун букIана церегIан соназ пачалихъалъ диниял гIуцIабазухъа рахъун рукIарал ракьал, рарал бакIал нахъе кьезе.\nИсана Президентас гьабураб лъазабиги нилъее гIезегIан лъикIаб хабар ккола. Дагь-дагьккун ватIаналде божилъи цIикIкIинехъин буго, гьабулеб ишалъулъ магIна баккулеб буго. Цо-цоял лъугьунел руго нилъер гIумру какизе, гьаб замана какизе, гьебгиха цере кин рукIаралали щибго пикруги гьабичIого. ЦIикIкIараб гIелалъул цо къокъа буго жеги коммунистазул тIалъи букIараб замана цIакъ гIадлу битIараб букIанин абулеб. ЛъикI буго. БукIун батани доб заман гIадлу битIараб, щайха жалго коммунистаз биххизабураб? Щайха долъул нахъе босизе щибго жо батичIеб? КIухIалал, хIалтIизе бокьуларел гIелалги, ришватазда ругьунал ричарухъабиги, хъулухъчагIиги, тIадчагIазе кучIдул ахIулел хIалтIухъабиги – гьеб буго нилъее хутIараб жо. Дица тIубанго доб заман какизе лъугьани, гIайиб чIвалев чи камиларо, амма ахирал соназул бугеб квешабщинаб жо буго цересел 70 соналъул "баракат". БукIана гIадлуги, къвакIараб низамги. Лъил гьеб гIадлу-низам букIараб? Аслияб къагIидаялъ тIадчагIазе данде кколарел гIадамазе, батарабщинаб гIайибги гьезда гIунтIизабун.\nЖакъа къоялъги нилъеда гъорлъ хутIун буго кинаб бугониги къваригIел тIубалелде цебе гьеб бакIалда лъалев-хъвалев чи вугищали цIехолеб гIамал. БукIа гьеб больница, букIа цIалул идара, милиция яги прокуратура. Гьеб киса нилъеда гъорлъе бачIараб? Гьеб буго доб заманалдаса нахъего цIунун бугеб "бечелъи". Инсан битIун хьвадулевги вугони, битIаралда гурони тIадги рекъечIони, гьев хIажалъизе гьечIо лъалев-хъвалев чи валагьиялде ва ришватаздалъун иш билълъанхъизабиялдеги. Гьай-гьай, гьеб цIакъ захIматаб иш буго. Бигьа букIине гьечIо чорхолъа гьеб бацIцIине. Аллагьас тавпикъ кьеги битIараб кквезе ва тIекъаб тезе.\nЦебесеб харбиде нахъруссинин. Зарал бецIиялъул бицине лъугьиндал, хIукуматалъ тIоцебе рехсолеб буго бараб мина-къай, ай мажгит-мадраса. Гьанже гьел нахъруссине тун рукIаралани хIукуматалъул кумек щвезеги бегьилаан. Нилъер мажгитал къачIана, цIиялцин рана, чIунтун лъугIарал мадрасабиги цIи гьаруна. Гьелъие жамагIаталъул кумек щвана. Гьанжего-гьанже зарал бецIизе кколеб бугин абулеб бугони, доб цебе букIараб къагIидаялда къимат гьабун, ай жамагIаталъул харжал рецIизе ккелаха.\nХадусеб иргаялда кIочене бегьиларо нахъе рахъизегIан щибаб мажгиталъул вакъфудал ракьал рукIараллъи. Гьезулги букIине ккела мухIканаб хIалалъ гьабулеб сияхIги цогидал документалги. Гьеб жо, иншааллагь, кинабго щвела нахъе, амма бищун бецIизе кIолареб зарал буго нилъехъа бахъун араб рухIияб рахъ, чIварал гIалимзаби, рухIарал тIахьал ва цоги динияб бечелъи. Гьеб кодоса борчIараб ва нахъе щвезе рес гьечIеб рухIияб рахъ камун буго нилъее жакъа. Гьеб камиялъул хIасилги буго доб тIадехун рехсараб ришватчилъиги цоги-цоги "гIузрабиги".\nБищунго кIвар кьезе ккела хутIарабниги гIелму цIи гьабиялде. ХIинкъизе бегьиларо мадрасаби гIемерлъиялдаса, мажгитал раялдаса. Гьениб квешаб жо лъицаго малъизе гьечIо. ХIинкъизе ккараб жо буго "игральный залал", саунаби ва цогидалги гьезда релълъарал бакIал. ГIолохъанаб гIелалде щвезегIан, росу-жамагIат бокьулевлъун лъугьарав чияс гьеб къабихI гьабулеб жо гьабиларо. Гьелдаго цадахъ цIунила жиндирго динги намус-яхIги. Гьеб буго жакъа жамгIият цIилъиялъе бищун хIажатаб жо.\n» Кверда рекIун хIурги хIалтIулъ къан чиги хутIуларо


Г1АДАТИЯВ, КЪАДРУЯВ, КЪИМАТ Т1ОК1АВ УЧИТЕЛЬ. - 22 Января 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2017 » Январь » 22 » Г1АДАТИЯВ, КЪАДРУЯВ, КЪИМАТ Т1ОК1АВ УЧИТЕЛЬ.\nГ1АДАТИЯВ, КЪАДРУЯВ, КЪИМАТ Т1ОК1АВ УЧИТЕЛЬ.\nЩиб жо гьеб-къадру? Гьеб буго бищунго цебе бац1ц1адаб г1умру, напсалъ малъа-малъараб гьабунгут1и, гьереси бицунгут1и, рит1ухълъиялъул рахъ кквей, живго гурел аск1ор ругелги рихьи…\nБакьайч1и чанги руго къадруял, дица гьанир жидер х1акъалъулъ хъвазе мустах1икъал г1адамал. Амма, бищун цеве рак1алде вач1уна Айтбер Халилович. (Бекьеч1дерица абулеб г1адин Айтирилан хъвазеги бегьилаан, амма дирго химиялъул учитель вук1индал, бат1ияб къаг1идаялъ хъван бажаруларо).\nАйтбер Халилович вуго г1ажаибго г1адатияв чи. Гьесул рес бук1ана шагьаралде вахъун, Москваялде ун, г1елму т1алаб гьабизе, г1алимчилъун вахъине, к1уди-к1удиял хъулхъал-шапакъатал т1алаб гьаризеги. Гьелъие г1ураб лъайги, ресги, лъай-хъвайги гьесул бук1ана. Айтбер Халилович вук1ана, дов киназдаго лъалев, киназго кутакаб къиматгун-къадругун рак1алде щолев, ДГПИялъул ва ДГУялъул ректор Ах1мадил бищун вокьулев вацг1ал. Амма гьес росулъ г1одобе биччараб г1умру т1аса бищана. Жиндаса к1вараб кумек росуцоязеги гьабун, к1вараб лъай лъималазеги кьун, къварилъи кканиги, г1ат1илъи кканиги, к1алалдалъун бугониги, квералдалъун бугониги к1вараб кумек жамаг1аталъеги гьабун, берцинаб г1умруялда вуго Айтбер Халилович. Гьуинаб раг1и бицун г1адамасул рак1 батизабизеги лъала гьесда. Маслиг1ат гьабизе ккараб бак1алдеги бищун цеве вортула гьев. Айтбер Халиловичасда аск1ов вугев чиясда, гьесдасан г1ажаибаб хинлъи ч1вала. Гьес жиндаго аск1ов вугев чи, лъимер гьеб бугониги, к1одо гьавула, гьесда куркьбал гъола. Жиндасаго цойгидав чи к1одо гьавиялъ гурони, чи т1адег1анлъуларо. Амма, нилъ г1емерисезда кколаха, аск1ор ругел г1одорег1ан гьарунийин нилъго т1адег1анлъулелилан.\nРак1алда буго, нижее дарсал кьолеб заманаялъ, Айтбер Халиловичас, киг1анги заг1ипав бет1ер х1алт1улареб лъимадаги бич1ч1илеб х1алалъ бицунаан, бихьизабулаан, опытал лъолаан, х1асил калам, биун т1олаан бот1ролъе щибаб химиялъул дарс. Гьелдаса хадубги бич1ч1ич1еб жо нижеда батун, бищун ццин бахъараб мехалъ, гьес абулаан «вай, нужер мунагьал ччук1адал»-илан, гъобсаг1атго т1адеги жубалаан,-«эб квешаб жо гуроха, лъимал, мунагьал т1асан ччук1ун ин»-илан. Лъималазул гъира баледухъ дарсал кьезе махщел бук1иналъ, г1енеккуларев чи дарсазда вук1унароан, гьаракь борхун к1алъан лъималазул рак1 хвезе Айтбер Халиловичасги гьабулароан.\nНилъеда лъала химиялъул г1елму бигьаяб жо гуреблъи, амма Айтбер Халиловичас гьелде рокьи базабун, чанги Бакьайч1иса г1олилал школа лъуг1игун лъугьана био-химикияб факультеталде ц1ализе. Гьев кидаго рик1к1унаан бищун лъик1ав химиялъул учительлъун ва гьесул дарсазухъ ралагьизе ва жидеего х1албихьи щвезе рач1унаан бат1и-бат1иял школазул учительзабиги.\nАйтбер Халиловичасул дарсазда г1одор ч1езе, гьесул хинлъи ч1вазе, бекьеч1дерил ц1алдохъабазе гуребги, щун бук1ун буго Хъах1абросдал лъималазе, т1анусдерил, г1ехьелдерил лъималазе. Гьенивги х1алт1ун вуго Айтбер Халилович г1олохъанаб мехалъ.\nЖакъа дие киналниги маг1арулазул рахъалдасан баркала кьезе бокьун буго къадруяв маг1арулав Айтбер Халиловичасе, дуца нижее кьураб чилъиялъул дарсалъухъ. Берцинаб г1умруялда г1емераб мехалъ туги мун нижеда аск1ов.\nАйтбер Халиловичасе къисматалъ хъван бук1ун буго гьес г1умруялъего т1аса бищараб махщелги тун бат1ияб пишаялда вазеги. Ункъоабилел соназул авалалда муг1алимлъиги рехун тун гьев х1алт1изе лъугьана доб мехалъ республикаялдаго ц1ар араб бекьеч1дерил Карл Марксил ц1аралда бугеб колхозалде. Гьениб Айтбер Халиловичасда т1ад къала колхозалъул парткомасул хъулухъ. Г1урабго заманалъ коммунистазе нухмалъи гьабурав Айтбер Халиловичасда т1ад къан бук1ана колхозалъул кадрабазул отделалъул инспекторасул ва профкомасул хъулухъги.\nГ1ун бач1унеб г1елалъе лъайгун тарбия кьеялда гьабураб г1емер сонилаб ва рак1 бац1ц1адаб х1алт1ухъ Айтбер Халилович мустах1икълъана «Отличник просвещения Российской Федерации» абураб х1урматияб ц1аралъе, гьев ккола зах1маталъул ветеранги.\nГьабсаг1ат бищун къиматаб жо буго лъик1ав, сахаватав, къадруяв инсан. Ц1одоралги чанги руго, ц1акъалги руго, къуваталги руго, бечедалги руго, амма къадруял дагьал гурони гьеч1о. Рук1аниги гьел, я рихьуларо, я раг1уларо. Гьеч1о гьезулъ гьале нижилан цере к1анц1олеб г1амал. Нилъее бокьун буго гьел рук1инги бицине, гьезие баркалаги кьезе, гьездаса мисалги босизе.\nПросмотров: 106 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


Гьале нахъа тана гIумрудул цоги сон. Гьебин абуни гIадатияб халкъалда ракIалда чIела пенсиялъул ригь цIикIкIинабиялдалъун, «рищнидул реформаялдалъун», цогидазда бачIеб Рунеталъул хIакъалъулъ гIуцIараб законалдалъун.\nЩибха букIине бугеб 2020 соналда?\nРФялъул ЗахIматалъул ва социалияб рахъалъ цIуниялъул министерствоялъул баяназда рекъон, 2020 соналъул тIоцебесеб январалдаса нахъе страховиял пенсиязул индексация гьабизе буго 6,6 проценталъ. Пенсиялде ине руго 56,5 сон барал руччаби ва 61,5 сон барал бихьинал.\n2020 соналъул байбихьуда пенсиялде ине руго 1964 соналда гьарурал руччаби.\nЗахIматалъул пенсия тIоцебесеб январалдаса нахъе гIага-шагарго 1000 гъурущалъ цIикIкIине буго, социалияб пенсияйин абуни, апрелалдаса нахъе цIикIкIине буго 7 проценталъ, гьебги ккола гьоркьохъеб хIисабалда 700 гъурущ.\n2020 соналда МРОТалъул (бищунго гIодобегIанаб мухь) къадар 850 гъурущалъ цIикIкIине буго (2019 соналда гьеб 11280 гъурщида бащад букIун батани, цIияб соналдаса нахъе букIине буго 12130 гъурущ).\nМРОТалда бараблъун ккола жеги лъабго пособиеги: заманаялъ хIалтIи гьечIого хутIиялъул, лъимаде йикIаго ва лъимер гьабун хадусел моцIазда щолеб ва лъимадуе лъагIелгун бащдаб базегIан хъулухъ гьабуралъухъ кьолеб.\nЛъимаде йикIаго ва гьабун хадуб кьолеб пособиеги цIикIкIине буго. Январалдаса байбихьун (140 къоялъул хIисабги гьабун) бищунго дагьаб къадар бук1ина 55830 гъурущ ва бищунго цIикIкIун - 322191 гъурущ. Гьеб бараб буго харжалъул къадаралда. Гьоркьохъеб хIисабалда, къоялъе щолеб бищунго дагьаб 398 гъурущ босани, 2020 соналда лъимаде йигей гIаданалъе кьолеб 140 къоялъул больничниялъухъ кьола (398*140) = 55830 гъурущ, 156 къоялъул больничниялъухъ (захIматго лъимер гьабуразе) - 62211 гъурущ, 194 къоялъул (кIиго-лъабго лъимер цадахъ гьабуни) – 77650 гъурущ.\nЭбелалъулаб капиталалъулги индексация гьабизе буго 2020 соналда. Масала, гьелъул къадар цIикIкIине буго 3,8 проценталъ ва гьеб бахине буго 466617 гъурщиде. Жеги хIалтIизабичIеб яги тIаса цо бутIа хIалтIизабураб эбелалъулаб капиталалъулги гьабизе буго гьединабго индексация. Чанго соналъ цебе щвараб эбелалъулаб капиталалъул сертификаталда бихьизабураб гIарцул къадаралдеги, 2020 соналда бихьизабураб къадаралда рекъон, тIадеги гIарац кьолеб буго.\nЦIияб соналдаса байбихьун захIматалъулал книжкабиги электрониязде руссинаризе руго. 2021 соналдаса нахъе хIалтIуде лъугьунезе гIицIго электрониял книжкаби гурони рагьизеги гьечIо.\n2019 соналда экологияб рахъ лъикIлъизабиялъул мурадалда, сверухълъи рищни-къулалдаса бацIцIад гьабулел цIиял къагIидаби хIалтIизаризе байбихьана. Россиялъул киналго субъектал хIадур рукIинчIо гьеб реформаялде. ЛъагIалил ахиралдехун рищни батIи-батIиял къалазухъе баялъул къагIидаялде ругьунлъизаризе ругин гIадамалин бицунеб букIана реформа гьабизе байбихьаралдаса нахъе.\nДРялъул ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъ жигар бахъана шагьараздагун районазда рищни-къул балел бакIазда гIадлу-низам гIуцIизе, гьенир цIиял къалал лъезе ва гьезда сверухъ бакIазда рацIцIалъи цIунизе. МахIачхъалаялда ва Каспийскиялда рагьана рищни-къул батIа гьабун, кагъат, цIер ва пластик бичун босулел «Экопунктал».\nРеспубликаялда 10 соналъулаб къотIи-къайги гьабун, рищни-къул бакIаризе тIаса рищун руго регионалиял операторалги. Дагъистаналъул Огни шагьаралда бугеб цIорол кIкIор гьабулеб заводалдеги къабул гьабула бекараб цIер. Руго пластика къабул гьабулел гIисинал цехалги.\nЧанго сон буго Дагъистаналда рищни-къул батIа гьабун, гьелдаса цогидаб къайи гьабулел заводал разе ругин бицунелдасаги. Дагьаб цебегIан Гъизляр районалда тIобитIараб данделъиялда ДРялъул тIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министр Набиюла Гъарачаевас лъазабуна «Экология» федералияб программаялда рекъон, республикаялъе миллиард гъурущ биччалеб ва гьеб гIарцухъ рищни-къул батIа гьабун къачIаялъул 11 завод базе бугин. Гьел рехсарал заводал гьанжелъизегIан «ралел» рукIана инвесторазул кумекалдалъун, амма гьелъул щибго жо ккечIо ва бихьизабизегIанасеб заводги республикаялда бачIо.\n«Рощнол реформаялде» гIадамал хIадур гьечIеблъи бихьулеб буго рощнол къалазда тIад чIварал игIланазул кIварги гьабичIого, ругьунабго къагIидаялъ гьел цIезарулел рукIиналъги.\n2019 соналдаса нахъе рухIчIа-голъабазе гIакъуба кьуразе бихьизабураб тамихI буго лъабгоялдаса щуго соналде щвезегIан эркенлъиялдаса махIрум гьари. 2020 соналдаса нахъе рокъор хьихьизе бегьуларо аздагьо, дачаялда ци, хIинкъи бугеллъун рикIкIунел гьабиги, хвенхида ххолеб жо гьечIого, къватIире рачине бегьуларо.\nРоссиялъул Ралел бакIазул министерствоялъул баяналда рекъон, 2020 соналда Дагъистаналда мал-мулкалъул багьа букIине буго цо квадратияб метралъухъ, гьоркьохъеб хIисабалда, 30522 гъурущ. Улкаялдаго мал-мулкалъухъ бищунго гIодобегIанаб багьа бугел регионазда гьоркьоб буго Дагъистанги.\nДРялъул хIукуматалъул баяназда рекъон, 2020 соналда республикаялда базе буго 39 лъималазул ах, 27 школа, сахлъи цIуниялъул ункъо идара, лъим бачIунеб ва гьеб бацIцIад гьабулеб 27 бакI, 106 километралъул манзилалъ шагьараздегун районазде бачине буго газ.\n2020 соналда гIаммаб лъай кьеялъул идарабазде тIоцебесеб классалде цIализе къабул гьарулел лъималазул сияхI гьабизе байбихьула февраль моцIалдаса нахъе. ТIоцебесеб классалде лъимер битIулел эбел-инсуца гIарза хъвазе бегьула электронияб къагIидаялъ ва, школалда бакI батани, лъимадул документал къабул гьарурал къоялдаса анкьида жаниб сияхIалде росизе ккола школалъул администрациялъги. Хъвай-хъваг1ай гьабун бугеб бакIалъухъ балагьичIого, лъимал бокьараб школалде ритIизе ресги буго.\n2020 соналдаса байбихьун ихтияр буго щуго тIалаялъул школал разеги, ункъабилеб ва щуабилеб тIалабазда цIализе бегьула гIицIго 8-11 классалъул цIалдохъаби.\nДругие материалы в этой категории: « Пособиял ва бигьалъаби\tКъватIибе гьурщуге рукъалъул унти »


Chechnya -- Pilgrims returning from the Hajj, Grozny, 24Oct2013\n«Зам-зам Трэвел» фирмаялъул клиентал гъоркьисалаги щун гьечIо хIежалде. Гьал къоязда жидер гIарацги загранпаспорталги нахъе кьеян рачIана гьел клиентал турфимаялъул офисалде.\nАмма жибго офис къан батана гьезда, телефоналги свинарун рукIана. Офисалда цере ракIараразул рагIабазда рекъон, «Зам-зам Трэвел» фирмаялъ нахъе кьезе 50 млн гъурущ.\nЦо-кIиго къоялдаса офис рагьана ва турфирмадул официалияв вакил МухIамад-Къасум АхIмаевас тIаса лъугьаянги гьарун, бицана щай хIажичагIи Маккаялде ритIичIел.\nГьесул рагIабазда рекъон «Зам-зам Трэвэл» фирма рагьана 2010 соналда. ХIежалде гIадамал ритIизе аккредитация ай рес бугел цогидал турагентствоязе жидер фирмаялъ кумек гьабулеб букIанилан абуна АхIамаевас. 2010 ва 2011 соназда жидеца Маккаялде азаргоялдаса цIикIкIун хIажичи витIанилан тIадеги жубана «Зам-зам Трэвел» фирмаялъул вакилас.\nГъоркьисалаги исанаги аккредитация бугел фирмабигун рагIабаздалъун къотIи-къай букIун буго «Зам-зам Трэвелалъул».\nГьеб къотIи-къаялда рекъон, 1500 хIажичи витIине кколев вукIун вуго хIежалде. Амма Маккаялде гIадамал ритIизе заман щвейдал дол фирмабаз абун буго гьезие бакIал гьечIилан.\nГIарацги паспорталги гIадамазухъе нахъе кьезе ругилан абуна АхIмаевас. Гьес гьединго тIаде жубана жидер турфирмаялъул вакилал Дагъистаналъул муфтий АхIмад-хIажи ГIабдулаевгунги дандчIванилан ва гьес абунин гьединал лъугьа-бахъинал бачIуналде ричангутIиялда тIад хIалтIизе кколилан.\n«Зам-зам Трэвел» фирмадул клиентазул гIарзаби тIуралел ругин абизе бегьула, амма Хасавюрталда бугеб «Анжи-тур» агентствоялъул клиентаз ахIи-хIур балеб буго жидехъа гIарац бикъанилан.\nКазбек мухъалъул Калининаул росулъ гIумру гьабулев 14 чияс гIарза хъвана полициялде «Анжи-тур» фирмаялъул хважаин Супян ГIабдуразакъовас жал гукканилан ва жидер гIарацги босун гьев тIагIанилан.\nИмансагIит Сатираевас бицана «Эркенлъи» радиоялъе живги росуцоялги исана хIадурлъулел рукIанилан хIежалде ине ва «Анжи-Тур» фирмаялде анин путевкаби росизе.\n«ТIубачIеб хIежалъулхъ киназго гIаммаб къагIидаялъ кьуна миллионгун микьнус азарго гъурщ.\n21 сентябрялда гьеб гIарац кьуна «Анжи-Туралде» ва гIарацгун тIагIана фирмадул нухмалъулев ГIабдуразакъов. Гьесул телефоналъул лъабабго номерги хIалтIулеб гьечIо, кив гьев вугевали лъалебги гьечIо лъиданиги», - илан бицана Сатираевас.\nКалининаул росдалчагIи полициялде гIарзагун ун руго. Хасавюрталъул жанисел ишазул идараялда «Эркенлъи» радиоялъе бицана гIарзадул хал-шал гьабулеб бугилан жидеца ва метер-сезе гьелда хурхун такъсир гьабиялъул иш рагьизе бугин.\nРеспубликаялда гIумру гьабулел хIежалде ритIизе ихтияра исана кьун букIун буго кIиго турфирмаялъе илан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Дагъистаналъул буссурбабазул динияб идараялъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулев МухIамадрасул ГIумаровас.\nМухIамадрасул ГIумаров: «Исана нижеца аккредитация кьуна кIиго фирмаялъе: «Марва-тур» ва «Баракат». Жидеего кумекалъе гIоло хIежалъулаб кампаниялде гъорлъ гьез бачана жеги кIиго турагентство – «Равза-тур» ва «Караван».\nЦогидал фирмабазул ихтияр букIинчIо гIадамал хIежалде ритIине. Аферистаз гуккарал полициялде инее ккола».\n«Анжи-Тур» фирмаялъухъа баянал «Эркенлъи» радиоялъе щвечIо – гьезул цониги телефон хIалтIулеб батичIо.


18 марталда Новолак мухъалда гIадамал данделъун рукIана жал гьениса гочинариялъул суал дандбазе. МахIачхъалаялде аскIоре гьел гочун лъугIизе ккола 2018 соналда. Гьеб заманалдехун жидее кьезе кколебщинаб рецIалил гIарац бецIун лъугIизабизе бугебищин пачалихъалъ, гьединго Новолак мухъалда цIар ГIавухъиланищин лъезе бугеб абурал суалал рукIана гьез гьоркьор лъун.\nНоволак мухъалдаса тумал гочинарун рахъине ккола 20I8 соналда. МахIачхъалаялда аскIоб Новострой абулеб бакIалда буго гьезул тIубараб шагьар гIанасеб бакI гIолеб. Щайин абуни ахираб 20-ниги сон буго гьел гочинарулел. Щибаб нухалда Москваялдаса гIарац гIолеб гьечIилан абула тIадчагIаз. Гьедин чIезе тола гочари. Гьеб заманалда жанирин абуни тIубарал наслаби рижун руго тумазул. Умумулги херлъун, гьезул лъималазул лъмалазеги кьезе кколеб буго гIарац мина-карт базе. Гьединлъидал пачалихъалъеги хираго чIолеб буго гьеб гочари. Цо-цояз абула гьеб гьабизе кколареб жо букIанин Дагъистаналъул хIукуматалъ, I943 соналда гIуцIун лъабго моцIалдасан бихханин гьеб ГIавухъ мухъ.\nДоб мехалда Дагъистаналъул хIукуматалъ гьединаб хIукму гьабун букIун буго лъарагIлъиялда гIумру гьабулел киналго гIавухъел цойиде ракIарун рукIинелъун. Цинги лъабго моцIидасан чачанал Гьоркьохъеб Азиялде гочинарулелъул, Дагъистаналдаса гIавухъелги гочинарун руго гьездаго цадахъ. Гьедин Дагъистаналъул мугIруздаса гIадамал гьенире эхерехун гочинарун руго.\nГьедин цо-цоял мугIрузде руссана, цогидал лъарагIлъиялда чIана. Тумаз чIей гьабураб Новолакалда дагIба балеб буго гьанже гIавухъез. Амма лъабго моцIалъ гурони чачанал-гIавухъезул абун цIар лъураб мухъ гьезухъего тIадбуссинаби битIун гьечIин рикIкIуна Дагъистаналда цо-цояз. Гьединго гьезда бичIчIуларо депортациялда рукIарал халкъаллъун Дагъистаналда тумал гурони щай рикIкIунарелани. Щайгурелъул киналго халкъал гочинарун рукIана жидеца гIумру гьабулеб бакIаздаса.\nПалхIасил, Новолак мухъалда цIар ГIавухъ мухъги лъезе, МахIачхъалаялда аскIор тумаз чIей гьабулеб бакIалда цIар Новолакиланги лъеялъул харбал руго. Гьел суалал гьоркьор лъун рукIана I8 марталда Новолакалда букIараб данделъиялда. ГIадатиял гIадамал рукIана гьенире ракIарун. Амма мухъалда цIар кинаб лъуниги, гьезие хIажат бугоан пачалихъалъул жидее кьолеб рагIи кквезе бугищин абураб суалалъе жавабги. Масала, рецIалил гIарцул иш рагIалде бахъинабизе бугебищила пачалихъалъ.\nГьелда бан ЭР-ялъе баян кьуна гьеб данделъиялда гIахьаллъана журналист МухIамад ГIабдурашидовас.\nМухIамад ГIабдурашидов: «Новолак мухъалъул нухмалъулев Айдиевас абун буго Шималияб Кавказалъул рахъалъ Россиялъул министр Лев Кузнецовас разилъи кьунин гочунезул сияхIалде босичIого хутIараб гIолохъанаб 300 цIараки гьенибе гъорлъе босеян. Щайгурелъул гочунезул сияхI къотIине тун букIана 2008 соналда».\nГьел МахIачхъалалда аскIоре гочинарулел тумаз гIумру гьабулеб бакIалда мадугьалихъ руго магIарулалги. Гьениса магIарулай ХIалимат Гъайирбеговалъ гьадин бицунеб буго ЭР-лъе.\nХIалимат Гъайирбегова: «Нижер росаби руго гьанир – Гъамияхъ, Чуртах, ЦIиябмелъелтIа, Тухчар абун. Чачаналги руго анир. Тумал гочунел руго жидеего бихьизабураб бакIалде».\nЭР: «Дида рагIун букIана нужеца инкар гьабун бугин тумазда цадахъ гочине».\nХIалимат Гъайирбегова: «Гуро, гьал руго нижецаго рарал минаби. Тумазухъ ругел рукIана чачаназулго рукIарал минаби. Гьанже гьел нахъе ун хадур ГIавухъ мухъилан цIар лъезе бугила нижер гьалдаян бицана нижер бегавулас. Чачаназ кIиго-лъабго росдада хисун буго цIар – Ахар, Шушия росабазда цIар лъун буго Банаюрт, Ямансу абун. Цогидал росабалъги гьебго жо гьабизе бугин бицана».\nЭР: «Нужер гьенирго ругел чачаналищ гьел, яги тIаде ррачIаралищ?»\nХIалимат Гъайирбегова: «Гьенир рукIаралги тIаде рачIаралги. Эбел-инсул ракьилан рачIаралги руго».\nЭР: «Гьезулгун нужер гьоркьоблъи кинаб бугеб?»\nХIалимат Гъайирбегова: «ЛъикI рукIуна ниж. Гьале 52 сон буго дир, гьеб заманалда жаниб гьезулгун гьоркьоблъи хвараб хIужа ккечIо. Жибго цо-цо гIадлу хвезабулел гIолохъаби киназулго рукIунарищха…»\nЭР: «ХIалимат, нуж ратилаха доб 1940 абилел соназда рагъ ккедал мугIруздаса гочинарун гьенире рачIарал чагIи?»\nХIалимат Гъайирбегова: «Гуро! Ниж руго 1975 соналъ ракь багъаридал гьанире гочинарурал чагIи. Гьедин нижецаго мина-картги бан гьенир парахалъанаха ниж. Нижедаса хадур цогидал миллаталги рачIана гьенире».\n1940 абилел соназда рагъ ккедал, гьабсагIаталда Чачан Республикаялда ругел ракьазде гочинабун букIана дагъистаниязул 114 росу. Чачанал нахъруссингун, дагъистаниялги нахъруссана Чачаналдаса.\nНоволак мухъ тIубанго гочинабулеб гьечIо


Квералъ хъвараб тIехьалъул тIанчIал\nЖиндир заманалда Дагъистаналде сапар бухьарал гIарабал гIажаиблъана, гьениб цебетIураб гIелмуги адабиятги бихьун. Аслияб къагIидаялда Дагъистаналъул гIалимзабаз гIарабалъ хъвалаан жидерго асарал. Гьеб сабаблъун Дагъистаналъе хIурматияб цIарги тана гьез «Бахр ал-ГIилми абураб, ай – ГIелмудул ралъад.\nТIолго бусурбан дунялалда лъалаан цересел гIасрабазул магIарул гIалимзаби - МохIоса Дамадан, Къудукьа Мусал МухIамад Ругъжаса Абубакар, Харахьса ГIумарил ТIайги, Сугъралъа ГIабдурахIман-ХIажи, Замир-ГIали ва гIемерал цогидал.\nГьез тана кIудияб рухIияб ва гIелмияб ирс. Квералъ хъварал ва басмаялда кьабарал тIахьал. 1917 соналда Россиялда букIараб инкъилабалдаса нахъе большевиказ тIагIинабуна гьеб ирсалъул аслияб бутIа ва Сибиралде ритIана Дагъистаналъул чIухIилъун рукIарал гIалимзаби.\nАмма доб ирсалъул хутелги гIолеб буго бичIизе кигIан кIудияблъун букIараб доб рухIияб бечелъи. Аслияб къагIидаялда гьеб ирс цIунулеб буго Россиялъул ГIелмияб Академиялъул Дагъистаналъул Централда. Гьесул къисматалъул гьадин бицунеб буго нижер программаялъе гIалимчи Мусаев МахIачица.\nГьаб нилъер заманалда хIакимзабаз кIудияб кIвар кьолеб буго спортсменазе щварал икъбалазе, гIалимчагIаз гьабураб хIалтIи кIочон толаго. Мусаев МахIачица абулеб буго миллияб рухIияб ирс цIуниялъе хасго халкъалъ кIвар кьолаанин кидаго. Бокьилаанин хIукуматалъул жигарчилъи бихьизе.\nМадугьаллихъ бугеб Гуржистаналдаги руго гIемерал цIар арал спортсменал, амма кIочон толеб гьечIо гIелмуги, адабиятги.\nГьалкъояз гуржиязул прессалъ лъазабуна, тIаде бачIунеб соналда Гуржистаналъул миллияб библиотекаялда ТIахьазул Музей рагьизе бугин. Гьелда бан нижее гьадинаб баян гьабуна нижер радиоялъул гуржиялъул хъулухъалъул мухбир Окропир Рухадзеца.\nОкропир Рухадзе: «Дун божула щибаб миллаталъ жиндирго яхI ва миллияб бербалагьи кидаго цIунулеб букIиналда. Миллаталъул рухI камулареб жо бугин дида ккола. Гьеб нилъ цолъизарула. Нилъее асар гьабула. ЖамгIият сахаб бугони, гьениб гармонияги букIуна - гьединаб жамгIияталъе бокьилаан щибаб рахъ цебетIезебизе, спорталдаги, гIелмуялдаги, диналдаги, экономикаялдаги. Гьединаб гъираялдалъун гармонияги бижула. Цебеккунго ургъун гьабураб жо гуро гьединаб гармония».


Нусгоялдасаги цIикIкIун соналъ цебе Чирюрталдаса Авар ва ГIанди гIорал журалеб бакIалде шагьранух бахъизе ракIалда букIун буго пачаясул хIукуматалда. Амма граждан рагъги цогидал гIиллабиги сабаблъун, гьеб проект кагътидаго хутIанин абун бицуна. АнцIго соналъ цебе «Новое дело» газеталда хIалтIулев вукIарав Сулейман Сулеймановас хъвараб макъалаялда бицунеб букIана, анлънусго миллион гъурщиде ЧIикIаб ГЭСалъул хIорил рагIалккун нух бахъизе бегьулаанин ва гьеб мехалда гендерил тоннельги бахъизе кколароанин. Гьеб макъалаялъ ахIи-хIурги бахъинабун букIана республикаялда.\nКин батаниги, анкьго соналъ цебе Бузнаса нух бахъиялде тIаделъана Болъихъа Дибиров МухIамадкамил. Гьес балагьана техникаги, ралагьана хIалтIухъабиги. ХIажат букIана гIарцулаб кумек. Гьеб рахъалъ МухIамадкамилие кумекалъе вачIана республикаялъул пачалихъиял хъулухъазда хIалтIарав МухIамадов Набиюлаги. Лъабго соналъ цебего хIадурун буго Сулахъ гIор байбихьулеб бакIалда лъезе кьоги. Жакъа къоялде, нухалда харж гьабизелъун, бакIарун буго 50 миллион гъурущ. Кинаб росулъа кигIанасеб къадаралда гIарац бачIарабали мухIканал баянал руго МухIамадкамилихъги.\nЛъабго лъагIелалъ цеве дун щвана гьеб нухалъухъ халгьабизе. Трактористаз гамачIгун ракьги чIехьон, цIезабулеб бугоан кIкIал. Гьеб букIана 300 метралъул халалъиги 60 метралъул гъварилъиги бугеб бакI. Гьединаб къагIидаялда кIкIалалги рахчизарун, къокълъизабулеб букIана нухлул гIаммаб халалъи.\nБузнаса нухалъул хIакъалъулъ\nчанцIулго хъвана «ХIакъикъа-талъги». Гьеб буго тIолго магIарулазе хIажатаб нух, гьединлъидал нилъеца хIаракат бахъизе ккола гьелъие кумек гьабизе.\nГьеб ишалъе квербакъеян абун, дица хабар гьабуна чанги чиясулгун – районазул бутIрузулгун, ресалда ругел магIарулазулгун, къадруял жамагIатчагIазулгун. Гьезул гIемерисез рахъги ккуна. Амма камулел гьечIо, ниж гьенисан хьвадизе гьечIинги абун, чIухIарал рагIаби рехулел гIадамалги.\nЦIигьабун гIуцIиялъул соназда БежтIаса Къебедов МухIамадил хIаракаталдалъун бахъана Гуржиязул Къварели районалде шагьранух. Гьеб мехалда лъалаго лъикIлъулеб букIана халкъалъул гIумругун магIишатги.\nБузнаса нухалъулги бугеб кIвар бичIчIизе ккела нилъеда. ЛъикIаб букIинаан, нух бахъиялъе кумек гьабеян абун, щибаб росдал мажгиталъул имамас вагIза-насихIат гьабуни.\nПрочитано 306 раз\tПоследнее изменение Среда, 19 февраля 2020 16:30\nДругие материалы в этой категории: « ГIилла гьечIого чIунтуларо росаби\t«ХIакъикъаталъул» гъасда ЛЪАРАТIА »


Ярагъ бугел бергьунел руго\nМахIачхъалаялда 1 маялъ ккараб кьвагьа-гIанхъиялда хурхун такъсир гьабиялъул иш рагьун буго Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ.\nЖакъа кодоб ярагъ бугез, гьелда мугъчIвай гьабулеб бугин. Гьеб кьвагьи ккезе букIинчIин, кодоб ярагъ гIицIго цо хасал чагIазухъ гуреб, киназухъго букIине ихтияр киназего щвананийилан рикIкIунеб буго экспертас.\nДагъистаналъул тахшагьаралда 1 маялъ ккараб кьвагьиялъул хIасилалда 4 чи хун ва 5 чи азарханаялде ккун вугин лъазабулеб буго Дагъистаналъул цIех-рехалъул Комитеталъул сайталда. Гьелда бан рагьун бугила такъсир гьабиялъул иш, кIиго ва тIаде чи чIван ва изну гьечIого ярагъ хIалтIизабиялда бан.\n1 маялъ, бакъанидехун, МахIачхъалаялъул Ленинин кватIалда бугеб «Гамбит» абураб кафеялда хIухьбахъулезда гьоркьоб ккараб кьвагьиялъул хIасилалда чIваразда гъорлъ руго Лаваша мухъалъул Жанисел ишазул нухмалъиялъул вакил ТIагьаев Шамиль, гьесул ишал тIуралев хIалтIухъан ва цоги гIагарав вас.\nТIоцебесеб маялъ гьез хIухьбахъи гьабулеб букIун буго кафеялда, гьенирго хIухьбахъи гьабулел рукIун руго Сайгид МуртазгIалиевасул сверухълъиялдаса чагIи ва Дагъистаналъул пенсиязул Фондалъул бутIаялъул нухалъулев Мусалав ГIумаров. Гьезда гьоркьоб ккараб кIалъай кьвагьа-гIанхъиялде сверун буго. Мусалав ГIумаров, ТIагьаевасул вац ва жеги лъабгоял гьабсагIат азарханаялда ругила. ЦIех-рехалъул Комитеталъул вакил Расул Темирбековас баян гьабухъе, лъица тIоцебе ярагъ хIалтIизабураб ва гIайибияв щив кколевали мухIкан гьабулеб бугила, цогIаги тамихIалде цIарав чиги гьечIила.\nГьеб лъугьа-бахъин бачIиндаго хурхинабулеб букIана Сайгид МуртазгIалиевасда ва Амировасда, гьезул чагIи гъорлъ рукIиналъ, амма цIех-рехалъул аслияб версия бугила гIадатияб кIалъай ккун букIин гьезда гьрокьоб.\nГьеб кафеялда гьоркъоса къотIун ратIа гьарурал бакIазда хIухьбахъи гьабулел рукIанин ТIагьаев, гьесул вац ва цоги гьесул сверухълъиялъул чагIи. Цогидаб рахъалда ГIумаров ва МуртазгIалиевасул цIуна-къаялъул хIалтIухъаби рукIанила гIодорчIун. Гьел ругеб бакIалдехун мекъи ккун цогидав чи ваккидал, гьез хъачIго рагIи абунин, гьелдаса кIалъай кканин кIиябго рахъалда гьркьобин баян гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе гьеб лъугьа-бахъин ккараб бакIалда вукIарав чияс. Заманалдасан гьенире рачIанила чанго автомобиль, къватIире рахъун хадуб, гьениб кьвагьа-гIанхъиги кканила.\nРесги бугев кверщелги бугев чиясухъ букIунеб бугин ярагъ, мискинав, рес гьечIев чиясухъ гьеб букIунарин. Кинаб бичIунгутIи кканиги витIарав вугониги, кодоб ярагъ гьечIев чи къурав кколин. Гьеб квагьи ккеялъе гIиллаги кканин гьедин бичIчIунгутIи ккедал, цояз ярагъ бахъийин рикIкIунеб буго «Новое дело» газетаялъул бетIерав редактор ХIажимурад СагIиттовас.\nХIажимурад СагIитов: « Жакъа къуватаб хIукумат ва къуватал хасал хъулухъал гьечIо. Ресги гIарацги бугев чиясухъ буго ярагъ. ГIарацги ресги гьечIев, тIалъиялдаги гьечIев чиясухъ ярагъ гьечIо. Кинаб букIаниги бичIчIунгутIи ккедал, мискинчи кколев вуго къуравлъун, витIун вугониги, щайгурелъул гьесухъ ярагъ гьечIогон данде бахъизе. Гьединлъидал ярагъ киназего босизе ихтияр кьезе ккола, щайин абуни, гьеб мехалъ киназулго ресал ращад рукIине руго. Щай гьеб дица абулеб – щайгурелъул хIукуматалъул авторитет гьечIолъиялъ, сундулго бетIергьанлъун гIарац лъугьун буго, гьелъ киназухъго ярагъ букIине ккола. Гьеб квешаб жо буго дица абулеб, амма гьеб буго квешал нухазда гьоркьоб бищун лъикIаб».\nСагIитовасул пикрулда, жакъа ярагъ кодоб бугез гьелда мугъчIвай гьабун бокьараб рагIи бицунеб буго кIалъай ккедал. Гьеб конфликтги кколила гьедин, ярагъ кодоб бугел рукIиналъ, бокьарал рагIаби рицун ккарабин баян гьабуна гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nХIажимурад СагIитов: «Щай цоясухъ букIине кколеб ярагъ, цогидазухъ кколареб? Гьеб мехалъ гIадамал ругьунлъизе руго бицунеб рагIидухъ жаваб кьезе. Тарихалде руссанани, инкъилаб бахъилалде цебе киназухъго букIана ярагъ. Кинаб букIаниги рагIи абилалде, яги гьабилалде цебе чи ургъулев вукIана, гьелъухъ жаваб цоги, гьединабго ярагъ барав чиясе кьезе ккеялда тIад. Советияб хIукуматалъ гарантия колеб букIана хIинкъи гьечIолъиялъул киназего. Жакъа буеб тIалъиялъ цIунакъаялъул гарантиял кьолел гьечIо. Гьеб лъугьу-бахъиналъулъ кIиязухъго ярагъ букIинчIебани, гьезул цояз цоявги чIван лъугIизе букIана иш, кIиязухъго букIиналъ, гьеб хIасилалде рачун руго».\nЯрагъ кодоб букIине изну бугила хIукуматалъул гурел цIунакъаялъул гIуцIабазул хIалтIухъабазул, амма гьединал гIуцIабиго къваригIине рукIинчIила, къуватаб хIукумат ва Жанисел ишазул идараялъул авторитет букIарабани.\nХасавюрт мухъалда чIван вуго кIиго полицияв\nХIамзатовазе митингал гьукъана\nКибе щун бугеб вацал ХIамзатовал чIваялда сверун процесс?


ГIалихIажи МУХIАМАДОВ, ЛъаратIа район, ТIадиял росу, РФялъул Хъвадарухъабазул союзалъул член\nЛъаратIа районалъул тIадиял росулъа рагъде ана 28 чи. Гьезул цояв, 18 сон барав ГIалил ГIусманил Рамазан армиялде ахIана 1940 соналъул ихдал. Гьес хъулухъ гьабулеб букIана типлис шагьаралда, гIарадачагIазул полкалда. КIудияб ватIанияб рагъ байбихьараб мехалда полк ккана ункъабилеб украинаялъулаб фронталде.\n1945 соналъул ихдал эбел-инсухъе бачIана кьалул майданалда вас хванин абураб кагъат. Гьеб гурони, батIиял баянал гIагарлъиялъухъ рукIинчIо. Рамазанил къисматалъулги, бахIарчилъиялъулги, гьесие кьадар щвараб ва вукъараб бакIалъулги мухIканлъи лъана интернеталдасан.\nТбилиси шагьаралдаса байбихьараб Рамазанил рагъулаб нух халат бахъана Польшаялъул Краковшагьаралде щвезегIан. Гвардиялъулав гьитIинав сержант Рамазан ГIусмановас рагъда живго вихьизавуна лебалав, хIинкъи гьечIев солдатлъун. Гьев мустахIикълъана гIемерал шапакъатазе ва командирзабазул реццазулал кагътазе.\nРагъулаб шапакъаталъе гьев вихьизавураб буюрухъалда хъван буго: «1944 соналъул 7 маялда Крымалъул Балаклава шагьар фашистаздаса эркен гьабулаго рукIарал рагъазулъ, красноармеец ГIусманов Рамазаница лъукъарав гьалмагъ хисун гIарадаялдаса гIужилаб кьвагьи лъуна ва тушманасул щулалъи щущахъ биххизабуна. Гьелъул хIасилалда рес щвана кьвагьдохъабазул полкалъе гьужумалъ цере ине. Бихьизабураб гьунаралъухъ ГIусманов Рамазан мустахIикълъана « За Отвагу» медалалъе».\nРагъ байбихьилалдего армиялда хъулухъ гьабун вукIиналъги батила, Рамазан вукIана гIарадаялдаса гIужилго кьвагьдезе бажари бугев солдат. Гьев вукIана гIарадачагIазул расчеталъул командир.\nРагъулаб нухда чанги батIияб захIмалъи бихьана магIаруласда.\nЧанцIулго лъукъун госпиталаздеги ккана. 1945 соналъул 28 январалда Польшаялъул Йорданув шагьаралда унел хIалуцарал рагъазулъ Рамазан ГIусмановас бихьизабуна иргадулаб бахIарчилъи.\nГьелъухъ кьураб «Орден Славы» шапакъаталъул буюрухъалда хъван буго: «Йорданув шагьаралда аскIор унел рагъазулъ красноармеец ГIусманов Рамазан тIоцеве кIанцIана тушманасул окопахъе ва квержубараб рагъда тIагIинавуна фашистазул лъабго солдат, живгоги лъукъана».\nСахлъун хадув Рамазан ккола батIияб полкалде. КватIичIого, 12 марталда, иргадулаб гьужумалда Рыхулд росдада аскIор рукIарал вахIшиял рагъазда гьес жиндирго гIарадаялдаса лъураб гIужилаб кьвагьиялъ тушманасул дзот ва кIиго пулеметалъулаб расчет тIагIинабуна. Гьеб гьунаралъухъ Рамазан мустахIикълъана «Красная Звезда» орденалъе. БахIарчияв солдатас армиялда хъулухъ гьабуна тIубараб щуго соналъ. Амма пайда щибха, гьесулги къисмат батана, рагъ лъугIизе чанго къо хутIараб мехалъ къанщрал аза-азар советиял солдатазулго гIадаб. 1945 соналъул 16 апрелалда иргадулаб гьужумалда захIматго лъукъарав Рамазан къадаралде щвана. Гьеб букIана, документазда хъвавухъе, рагъда Рамазанида щвараб лъабабилеб ругъун. Рагъ лъугIизе хутIун букIана 15-20 къо. Вукъун вуго Польшаялъул Краково воеводствоялъул Поломя росдал хабалалъ. 23 сон байдал хварав Рамазан кIочон гьечIо гIагараздаги росдал жамагIаталдаги. Гьесул цIар лъуна гьесул вацгIал, рагъул ветеран, кIиго «БагIараб ЦIва» орденалъул кавалер ТIинахIажиясул СагIидбегица ва гьесул вас, дунялалда цIар рагIарав тохтур, Италиялъул «Сапиенса» университеталъул профессор Жалалудин СагIидбеговас жидерго лъималазда.\nБаркала буго Рамазан ГIусмановасулги жеги анцI-анцI рагъда тIагIаразулги тIадруссаразулги баянал ралагьизе кIудияб хIалтIи гьабулев, Ибрагьимотар росдал школалъул учитель Мурад ХIусеновасе.\nКIудияб Бергьенлъиялъ 75 сон тIубаялъул юбилеялде гьес гIагараб школалда гIуцIулеб буго рагъда тIагIаразул къисматалъул ва гьунаразул бицунеб тадбир.\nДругие материалы в этой категории: « Рагъда гIахьаллъарал улкаби\tГьунаралда рекъараб шапакъат щвечIо »\n16:21, 19 января 2022, 18


ХIамзатил Расулил хьолбохъ ПатIимат гIадайги, ГIабасиласул хьолбохъ Савдат гIадайги гIадан МухIамад Сулимановасда хьолбохъги йикIарайани, гьесул асаразулги цIаралъулги къиса батIияб букIинаанилан хъвана Дагъистаналъул халкъияй шагIир Залму Батировалъ.\nГьеб битIарабги буго. Араб анкьалда гьел рагIабазул магIна дагьабги загьирлъана.\nГIедегIулел рукIана Савдат-эбелалъухъе. Гьеле гьей хIикматай хIурулгIиналъ Г1абасил Мах1амадил цIар лъуна цIвабзазда аскIоб. Жакъаги гьелъухъе рачIунел руго, шагIирасда цадахъ гьелъ г1умруялъго бараб ва киданиги жинхъе унеб нухда ч1ах1 бижизе гьечIеб гIаданлъиялъул сиялъухъе. Гьеб сидул щибаб ганчIилги буго жиндирго къиса. ГIадамазде бугеб хIалхьолареб рокьул къиса.\nРакьалда бугеб алжанилан абун ГIабасилас тараб гьесул ЛъагIилухъ росулъе гIедегIун рачIунел рукIана магIарулалги цогидаб миллаталъул вакилзаби-шагIирзабиги. Гьесул цIар кьураб росдал школалда рагьулеб букIана Россиялъул мустахIикъав художник ГIали МухIамадовас шагIирасе гьабураб памятник-бюст.\nМугIрузда тIибитIун бугеб магIарулллъиялъул гьуинаб махIги цIулаго, кIичI-кIичIарал нухалги нахъа толаго, щвана ЛъагIилухъе. Гьенире гIагарлъанагIан, дандего бачIунеб бугин кколеб букIана шагIирасул рухI, рагIулеб букIана гьесул гьаракь.\nГьалеха, макъратIисалъ кинигин, жиндехунго гIадамал цIалеб авар поэзиялъул гучаб рукъ, ГIабасиласул мина:\n- Дир рукъ бечелъула,\nКисаниги гьобол рагьде вахани.\nБугIун бакъул цIола,\nГьале жакъаги ГIабасиласул гъасда бакараб цIадухъе вачIанщинав чи – унго-унгоги букIараб берцинаб горсвери шагIирасул гъанситохъ. Гьале гьадинаб гIумруялъул берцинаб ахирги ракьалда тун арав шагIирасухъ урхъараз цIуна азбар- къоно. Гьадале гьадал тIаде ралагьарал рорхатал мугIрузги согIал кьураби-парсазги цадахъ лъугьун гъолеб букIун батила шагIирасул асаразда рухIги. Гьале росдал сухъмахъалги. Гьанисан, лъимерлъиялъул чангиталъ хадувги цIан, чанги хьвадун ватила халкъияв шагIир. Гьадале гьадаб, рукъалде тIаде балагьараб гIажаибаб берцинлъиялъул гогьаралъул мегIералъул тIогьисан, тIолабго Аваристаналда рагIиледухъ, гIадамазде бугеб гьалдолеб рокьул цIураб керенги рагьун ахIараб шагIирас:\n- Халкъги ВатIанги кколев,\nКкани, ахIуд вахъунев,\nБачIани, кечI ахIулев –\nДун росулъа вас вуго… - ян\nГIабасилав абадиялъе хутIана росулъа васлъун.\nГьале тIаде щвана шагIир чIаго гьавулеб лахIзат. ШагIирасул хIурулгIин Савдатица рагьана памятник. Гьениб букIана Савдатил магIуги, гIадамазул рохелги, шагIирзабазул шагIирасде бугеб рокьиги. Кодоб пандурги ккун, хъахIабросулъевги щвана тIаде. Заманалдасан Камилил Баширги гIунтIана. ГIакаро магIарда гIунарай Сабацаги бицана жиндирго рокьул къиса.\nГIабасиласул асаразул багьадурзаби гьоболлъухъ ахIун рукIана росдал гьоркьохъеб школалъул цIалдохъабаз ва Авар театралъул актераз. Гьез рихьизаруна шагIирасул пьесабаздаса бутIаби. Хадур данделъана росдал клубалде. Берцинаб байрамалде сверана шагIир ракIалде щвезавиялъул къо.\nГIабасиласул шигIрабазул улкаялъул даимал гьалбаллъун ругел магIарул шагIирзабаз рикIкIана гьесие сайгъат гьарурал кучIдул, бицана гьесул гIумруялъул ва творчестовоялъул хIакъалъулъ.\nРагьана памятник. ЦIидасанги цIилъана шагIирасде бугеб рокьи. Дагьабги гьелегьана гьесул гъанситохъ бакараб гьудуллъиялъулги адабияталъулги цIа.\nВа кечI рикIкIунев вугев шигIи- расул гьаракьалъ нуха регIана гьалбал:\n- Зобал тIаса лъугьа\nдир гIанчIлъиялда -\nАзарго как бугеб дуниялалда\nТIадруссунел руго ЛъагIилухъа. Нахъехун толел руго шагIирасул шигIраби тIегьарал, тIирщарал расалъабиги, мугIрул-щобалги, даимлъиялде араб шагIирасул тIадегIанаб цIар дандерижилъун гаргадарал росдал къватIалги, гьенире гIадамал къабул гьарулел сухъмахъалги:\n- Дун гIоле-гIолезул\nНухтIа вукIин гIадаб\nЖакъаги нухда сапаралъ вуго шагIир. ГIадамазул ракIазулъе лъураб рокьул кьолъун ругел гьесул асарал жакъаги гара-чIварулел руго нилъгун.\nЛъугIана халкъияв шагIирасулгун букIараб иргадулаб дандчIвай. Гьеб букIана ГIабасиласулгун къо-мех лъикI гьабулеб иргадулаб лахIзатги. ГIумруги хвелги. Авалги ахирги. Къисматги къисаги. Рохелги магIуги. ДандчIвайги ратIалъиги. Гьеб кинабгоги цолъун лъугьараб шагIирасул гъасда бакIараб цIаялъ цIидасанги нухарегIана гьалбал.\nДругие материалы в этой категории: « Ахиралде щвезегIан чIола нилъ


Гьалгощинал соназ журналистинги йикIун, бежтIадерил хаслъи лъазабизе гIамал гьабичIолъиялдаса дунго намуслъана дагьал церегIан къоязда гьение щведал. КигIанго гьайбатаб сверухълъи бугониги, сурат бахъизе лъалхъизе бегьилин ккечIо гьенире унаго, лъалеб букIаралъул нижехъ балагьун БежтIа участокалъул гIадамал ругеблъи. Кутакалда кьварун документазул хал гьабулеб аскариязул посталда бащдаб сагIаталдасаги цIикIкIун чIезаридал, къватIисеб улкаялде унеб хIисаб бугин абун, йикIана дун. БежтIа росулъе лъугьунаго минаби рараб къагIида, сверухъ бугеб тIабигIат бихьидал, хIакъикъаталдаги батIияб улкаялде щвараб гIадаб асар гьабуна. МагIарул калам гьабулев чи дандчIвалезулъ гIемер вукIинчIелъул, жанире щварабгIан гьеб пикру щулалъулеб букIана. ГIурус каламин абуни нилъеда БежтIа гуребги, бацIцIадаб болмацI бугел мухъаздаги жеги гIемер рагIулелъул.\nДидаго кутакалда берцин бихьана бежтIадерил бодул мацI. Гьеб мацIалда, кIалъан гурелги, ахIулел руго кучIдул, хъвалел руго асарал. Кин бугониги, магIарул газеталъул вакилзаби ругелъул, гьениб данделъиялда нижер гIемерисез болмацI бицана. Гьеб бичIчIуларев чи данде лъаразулъги вукIанин абизе кIоларо.\n- Лъица щиб мацIалда калам гьабуниги, нилъер кьибил, кьучI цо букIиналда щаклъуларо, - ян абуна данделъи лъугIидал аскIое щварай цо гьайбатай бежтIаселъ. Хадуб гьелъулгун нижер лъай-хъвай гьабуна жиндир чIаголъиялда киналго бахиллъарай ГIашуратица. Кистаманида магIарулалъ кIалъазе ниж журайдал, «гьай тумай йигин» баянги кьуна гьелъ. Кьурдулезулъ кьурдулей, хIалтIулезулъ хIалтIулей, бежтIадерил мацIалда бакъан биччалезулъ цебесеб кьерда - кибго халлъулеб букIана Кистаманил чIурканаб гIахьаллъи.\nРохьил рацIцIалъуда, полпихун чвахулеб лъарал рагIалда гIуцIараб тепсиялдаса батIаги тIун, тIогьол расалъудехун сверана ниж гарачIвари гьабизе. БежтIадерил лъикIлъиялъул бицунаго, гьелъ харилъ хъирщун ретIулел рукIана бищунго гьайбатал тIугьдул.\n- ХIикматаб, гьаб тIогьол квацIи гIадаб гьайбатаб бакI буго нилъер Дагъистан. Кин абизе бегьулеб гьаб тIегь доб цогидалдаса сурукъаб, кьерукъаб бугилан? ГIурдада тIугьдузго гIадин, цояз цогидазе берцинлъи кьолел миллатал руго нилъер республикаялъул. Киназулго гIаммаб кьучIлъун буго Дагъистаналъул ракь. Дица гIемер пикру гьабула гьелъул, - ан бицана гьелъ.\nКистаман ГIалиева (Элдарова) гьаюна ва гIуна Кули районалъул Цовкра росулъ. 1993 соналда гьей росасе ана БежтIаса МухIамадрасул ГIалиевасе. ВукIинесев росасулгун лъай-хъвай ккана МахIачхъалаялда, кIиялго студенталлъун ругеб заманалда. Кистаманил буго маданияталъул махщалил лъай. КIиго сонгIанасеб заманалъ хIалтIана ДРялъул Халкъияб творчествоялъул рокъой, магIарул маданияталъул аслияй махщелчIужулъун. БежтIе щведал, хIалтIана ХашархотIа росдал клубалъул директорлъун, гьебго заманалда БежтIа росдал искусствоялъул школалда хореографиялъул дарсалги кьолаан. Хадуб, гьебго школалда, завучлъунги хIалтIана. Гьанже гьелъ «Бежтинка» лъималазул кьурдул ансамблялъе нухмалъи гьабула. РекIее гIагараблъун лъугьараб росасул ватIаналъул фольклор лъазабизе, гьеб дарсазда гъорлъе бачине хIаракат бахъулеб буго гьелъ. Кистаманил буго щуго лъимерги.\nАЛЛАГЬ ГЬЕЧIЕБ БАКI ГЬЕЧIО\n- КигIанго гъваридаб асар букIун батилеб гьадигIан рикIкIадаб чияр росулъ яшав гьабун чIезе бокьизе?\n- Къисмат батила гьадинаб. 1993 соналда данделъана ниж. МахIачхъалаялда цIалулаго лъай-хъвай ккана. Узухъда, кIиябго рахъалдаса эбел-эмен бачIинахъего разилъичIо. Гьезги хIисабалде босун букIаралъул жиде-жидер росулъ лъималазул ригьин тIубаялъул суал. Кин бугониги, кIиго гIолохъанаб рекIел цоцахъе бугеб цIайиялъе квалквал гьабилин тIирун чIечIо нижер эбел-эмен.\n- РакI чучиялъе нилъерго гIагарал гIадамал хIажалъулеб заман камуларелъул, рекIекълъарал къоял кканищ?\n- Киданиги ккечIо. Божизе бегьулев, кьучIаб, бихьинаб гIамалалъул вукIана МухIамадрасул гIолиллъудаго. Кинабго рахъалъ мугъчIвай гьесде гьабуна, чиякълъи, щибго къварилъи бихьизе течIо гьес дида.\n- Гьунаразул хаслъиялъул рахъалъ машгьураб буго Цовкра росу. Гьенибе ракI цIалищ?\n- Кидаго ссунаро гIищкъу нилъго рижараб ракьалде! Гьений гIурай дир чорхолъ бессана магIарухълъиялде рокьи, росдал гIумруялъул тартибалъ куцана лъикIабщиналде. Росулъ лъадарараб хасият букIинчIебани, гьадинаб бакIалда гIумру гьабун бажарилароанин ккола. КIудияй эбелалъул тарбия, гьелъул гIакъилал дарсал рикIун хутIана рекIелъ. Цогидаздаса батIатIун йикIинчIого, гъорлъ жуян, росасул гIагарлъиялъул гIамал-хасиятги босун йикIаян малъулаан гьелъ.\nРосдал тарбия щварав чи къо хIехьолев вукIунин рикIкIуна дица. Гьединго гIемер ракIалде щвезабула инсул кьварараб малъа-хъвай, цо-цо захIматал къояз гьез дие гIемер сабруги кьуна. Эмен тIуван ригьнада данде чIечIониги, тIад юссине дие нух гьечIеблъи кидаго лъалаан. Ро- сасдаса ятIалъун ячIинегIан рухI гьечIеб дур къаркъала къабул гьабизе бигьалъилин кьварун лъазабуна инсуца: «Дур къвакIараб хасият буго, букIинчIебани гьединаб гали тIамилароан. Кинаб ахIвал-хIалалде кканиги, чияр росулъ яшав гьабизеги бажаризе буго духъа. БежтIасаги рикIкIаде вачине рес буго къисматалъ чи. Амма кIочонге:\n- Аллагь гьечIеб бакI кибго гьечIо, гьеб божи рекIелъ ккве. Сундулъго лъикIлъи бихьизе хIаракат бахъе, квешлъи хъирщуге. Нилъеца гIакълуялъ цIадирабазда лъуни, лъикIлъи кибго буго цIикIкIун, квешлъиялдаса», - ян.\nДилъ жавабчилъи щула гьабизе инсуца кьураб гIакълу даимго кIоченаро. Нижехъе гьоболлъухъ гIемер щола Цовкраялдаса гIагарлъи, дирго яц-вацал. Гьелги рачIуна жидерго гьудул-гьалмагълъигун.\n- Палугьанлъиялъе ругьун гьарулаанищ гьитIинаб мехалъ?\n- Нижер тухумалъул рукIана машгьурал палугьаби. Школалда, щибаб физкультураялъул дарсида, 15 минутниги палугьанлъиялъул махща- лие кьолаан. Гъира бугез тIадчIун босулаан махщел. Дагьа-макъабниги гьеб гьунар гьечIев чи нижер вукIунароан цеве.\n- Байбихьуда гьание щведал мацI лъазабизе, рукIа-рахъиналде ругьунлъизе захIмат букIанищ?\n- ЗахIмат букIинчIинги абиларо. ЛъагIалида жаниб босана бежтIадерил мацI, ругьунлъана кIалъазе. Нижер росдал мацIалъулъги руго бежтIадерил ва магIарул мацIалда релълъарал гIезегIанго рагIаби. ЧIахIиял лъималазда лъала тумазул мацI, гIисиназдаги бичIчIула, гьелги ругьунлъила бицине.\nБайбихьудаго дун гьаний пана гьаюна тIабигIаталъ. Гьаб тIабигIатго гIадал гIадамалги руго, гьез дун лъикI къабул гьаюна, дие гьалги рачIинахъего къабуллъана. Кумекалъе хIадурал, хIажаталъур ратулел гIадамал руго. Щиб миллаталъул ругониги, нилъер мугIрузул халкъазул хасияталъул бицинегIанасеб батIалъи гьечIо. Дагъистаналъул миллатазул кьибил цого батилин рикIкIуна дица. Хасият-гIамал, ракI гIатIилъи буго релълъараб. Дир кIудияв инсуда лъалаан магIарул, лъарагI, дарги мацIал. Гьел лъанин абун зарал букIинищха, жеги гъункун щулалъила нилъер халкъал. МагIарул мацIги бичIчIула дида, амма чвахун бицине лъаларо. Лъалаан гьебги, цо моцIалъниги бицунел чагIазда аскIое ккани.\n- Кистаман, дуца цIакъ панаго бицунеб буго бежтIасезул хIакъалъулъ. Гьаниб гIумру жеги берцинлъиялъе, цебетIеялъе кинал нухал дуда рихьулел?\n- БежтIа участок мустахIикъаб буго «район» абураб статус кьезе. Гьелъие гIураб тIабигIияб ва рухIияб бечелъиги буго гьаниб. Гьеб статус букIарабани, хIалтIизе бакIалги цIикIкIинаан, гIадамалги шагьаразде гочинароан. Гьаб мухъалде хIукуматалъ кIвар кьуни, гьайбатаб тIабигIаталдаса пайдаги босани, хайир киназего букIинаан. Мисалалъе, босе бокьараб магIарул район - гьанибгIан мукъсанаб бюджет кибниги батизе рес гьечIо. РикIкIадаб бакI букIунгIаги батила, хIукуматалъул тIалаб-агъаз гьанибе щолареб.\nХIакъикъаталдаги, гIисиналго рукъзабахъ, санагIатго гьечIел бакIазда хIебтIун ругоан лъикIал махщелчагIи, хIукуматалъул идараби.\nБИДУЛЪГО БУГО ТИРИЛЪИГУН ШАВКЪ\nКIиго соналъ цебе рахьдал мацIазул фестивалалда битIахъе хIайран гьаруна бежтIасезул лъима- лазул ансамблялъ, гьез бихьизабураб миллияб кьурдиялъ. Февраль моцI бугониги, рикIкIадаб БежтIаса рахъун гьел рачIиналдаго гIажаиблъун рукIана фестиваль гIуцIарал.\n- РикIкIада ругин абун, ниж нахъекъан чIоларо, гIезегIанго гIахьаллъула республикаялъул тадбиразда, - ян бицана Кистаманица. - Нижер искусствоялъул школалъул хIалтIи, лъикIаб даражаялдеги бахинабун, гIуцIана Абакаров Шамилица. Гьев нахъе индалги кинабго цIунун цебе бачунеб буго Шамилил яс, ПатIимат Абакаровалъ. Гьаниб лъималаз хехго босула кьурдул расен. Гьезул бидулъго буго тирилъи, шавкъ, аваданлъи. Нижеца харабазда гьикъун, кьучIдасанго лъазабула бежтIасезул цебесеб ратIлил хаслъи, некIсияб кьурдул къагIида. Гьелда рекъон хIадурула церерахъиналги.\nНахъисеб къоялъ радалго кIалъана Кистаман, биччан гьобоги, боркьун корги бугин, цIиххенараб тIех кваназе къватIие яхъаян. ЯчIинахъего гьелъ дун ячана, аскIобго бугеб, гьабигьан ГIайшатил рокъое. Гьениб хIадурун бугоан миллияб кванил тепси. Гьеб нигIматалъул тIагIам босизе тIадего щвана ШугIайб Ражабовги газеталъул хIалтIухъан ГIабашги. Гьенивго ватана Кистаманил рос МухIамадрасулги. ГIайшатил гьабихъ тIохол хIуралъ цIурай дун, БежтIа росдал басриял авалал рихьизе, цо свери бахъизе рилълъаянги абун росасул машинаялде рахинаруна Кистаманица.\nБасрияб росуян абидал, нилъеда цере тIамула ракьул тIохал тIун хутIарал ганчIил къадазул чIваднал. Гьединаб цониги рукъ дида халлъичIо. Ригьзал ругоан кIиго, лъабго тIалаял, тIасиял тIалабиги, аслияб къагIидаялъ, хъорщол гьарурал. Гьединаб цо ригьалъул кIалтIе щведал ниж лъалхъана. Гьелда цееги эхетун, Кистаманица ракIалде щвезабуна гIолохъанлъи:\n- ПатIимат, гIенекке, гьас дида шагьаралда бицунаан мун жание ячине жидер лъабтIалаяб мина бугилан. Дунги йохун йикIинарищха. Щунго бахъунареб халатаб нухги тун гьаний рещтIиндал, буго хъорщол мина.\n- Эбел-инсул мина, биххизе течIого, цIи гьабуна нижеца, - ян бицана МухIамадрасулица рагьдухъа жанире лъугьунаго. Рукъалъул лъабабилеб тIалаялде рахиндал, данде вачIана гьайбатав гIолохъанчи.\n- Гьав нужер кIудияв вас ватила, - ян абуна дица.\n- Гуро, ПатIимат, гьав дир вац вуго, - ян МухIамадрасулица абидал, дунгоги дагьай гIажаиблъана.\n- Дунялалда бищунго аслияблъун дида бихьула хъизамалъул бечелъи.\nЭмен цадахъав вац - гьев лъималазулгун гIелбащадав вугониги, цIакъ къиматав вуго дие.\nМухIамадрасул ватана магIнаяб, къапараб гIамалалъул чи. Махсараялдалъун гIакъилго кIалъалев гьес чвахун бицунеб букIана магIарул мацI. Рос-лъадуца аваданго ракIалде щвезабуна жалго данделъараб заман, гIолохъанал сонал.\n- ГIумруялъ кIочене бегьилищха, дие гIоло гьаб ракьалде цоги миллаталъул яс ячIин, дие бокьулебщинаб гьалъиеги къиматаблъун лъугьин. Гьей йичIчIулевлъун вукIине дидаги тIадаблъун бихьула.\nКIудияв вас Шамилил спорталъул цебетIеялдаса, захIмат бихьун гьес цIализе, хIалтIизе бахъулеб хIаракаталдаса разиго ругоан эбелэмен. Улкаялда тIоритIулел самбоялъул (ММА) къецазда гьес росун руго гIемерал бергьенлъаби.\n- Дунялалъул чемпионазе гурони, жанисел бергьенлъабазде кIвар кьолеб гIадатго гьечIо нилъер. Къого бихьичIого щолел жал гурелъул гьал, - инги абун, Кистаманица дида рихьизарулел рукIана къадазда рарал васасул кубокал ва цогидал шапакъатал.\n- Цо нухалъ БежтIе щварав чи гьаниве ракIалъ цIала. Цо анкь базе, хIухьбахъизе рачIа нижехъе, - ян абуна Кистаманица къо-лъикI гьабулаго.\nБежтIа бараб цо сордо-къоялда жаниб гьудуллъи ккана гIемерал лъикIал гIадамазулгун, бежтIадерил гьунарчагIазулгун, библиотекая лъул ва цогидалги маданияталъул хIалтIухъабазулгун, мугIалимзабазулгун, тохтурзабазулгун, хIатта лъималазулгунцин. Бицана жидецаго гьабулелъул, кIалъа-басаялда рижана цIиял пикраби, къотIи-къай ккана кидаго бухьеналда рукIине, гьезул хIаракаталъул, гIузрабазул хIакъалъулъ газеталдаса бицине.\nНиж гьоболлъухъ рещтIараб МухIамадзагьидил ва ПатIиматил рукъалъул ва хважаиназул гIаданлъиялъул хIакъалъулъ бицани, цоги казият биччазе ккела. ЦIурачадал магIарулазул гIемер батIи-батIиял руго, амма гьезул рокъор кванарал кIалдир риунел ратана.\n- Гьаб гьан нужеца кингIаги белъараб, - ин абулеб букIана, гьеб нигIматалъул батIиябго татуялъ гIажаиблъизарурал нижеца.\n- Нижер тIабигIаталда тIагIамаб гурони нигIмат букIине рес гьечIо, - ян махсараги гьабулаго, нижеда цере белъараб гьанал цIи-цIиял гъудрул лъолел рукIана участокалъул бетIер ХIусен ХIайбулаевас.\nХIалтIулал сапараз гIезегIан щола ниж росабалъе, щибаб бакIалъ батIа-батIаго тола рекIелъ хатI.\nБежтIадерил расен, гьезул кверзул устарлъиялъул накъишго гIадаб гьайбатаб батана.\nДругие материалы в этой категории: « Библиотекабазулги клубазулги къисмат кинабдай ккела?\tАвартеатр - басриябги цIиябги »\n14:14, 20 октября 2021, 97


Аллагьасул лагъ ва ГІиса МасихІил чапар Павелица хъвалеб буго. ТІаса рищаразулъ божи-иман щулалъизабизе ва муъминлъиялде рачунеб хІакъаб нух гьезда бихьизабизе витІун вукІана дун.\nГьеб нухдасан ун, нилъее абадияб гІумру насиблъиялде хьул буго. Жеги замана бижилелдего Аллагьас къотІи гьабун букІана нилъ абадияб гІумруялде рачине. Аллагьасул рагІи хвезе рес гьечІо!\nНилъ хвасар гьарулев Аллагьас, жинцаго болжал цІараб заманаялда гьебги загьир гьабун, дида гьелъул бицине тІадкъана.\nБожи-иманалъулъ дунгун цолъун, хІакълъунго дие васлъун лъугьарав Тит, Эмен – Аллагьасул ва нилъ хвасар гьарурав МасихІ ГІисал баркатги гурхІелги рещтІаги дуде.\nДица мун Криталда тун вуго гьениб жеги лъугІичІого хутІун букІараб иш лъикІ гІуцІизе ва дица дуда лъазабун букІараб къагІидаялъ щибаб шагьаралда иман лъуразул агьлуялъул бетІерги тІамизе.\nГьев вукІине ккола жинда гІайибги чІваларев, цохІо гурони лъадиги ячинчІев чи, гьесул рукІине ккола пасалъиялъулги мутІигІлъунгутІиялъулги рахъалъ кІалухъ рахъичІел муъминал лъимал.\nАллагьасул ишазул тІалаб гьабун тарав чи вугелъул, иман лъуразул агьлуялъул бетІер вукІине ккола жинда гІайиб чІваларев, чІухІи-пахрулъи гьечІев, ццин бахъунарев, гьекъезе бокьуларев, вагъизе гІедегІуларев ва хъантІи гьечІев чи.\nВукІине ккола гьобол хирияв, лъикІлъи бокьулев, тІокІал жал гьаруларев, ритІухъав, Аллагьасда цеве вацІцІадав ва жиндаго квелъ базе кІолев чи.\nЖинда малъараб ва божизе бегьулеб рагІудаса кьуризе бегьуларо гьев. Гьес насихІат гьабизе кколелъул бацІцІадаб диналъул рахъалъ ва гьелда дандечІаралги ритІизаризе кколелъул.\nГІемер ругелъулха мутІигІлъуларел, чІанда бицунел ва гІадамал гуккулел чагІи, хасго жугьутІазул гІадатал цІунулезда гьоркьор.\nГьезул кІал къазе ккола. Жидерго инжитаб хъантІиялъ гьез тІубарал хъизанал, малъизе бегьуларебги малъун, руссине-сверизе гьарулел ругелъул.\nЖидерго шагІирасги гьезул хІакъалъулъ гьадин абун буго: «Криталъул гІадамал – кидаго гьерсихъаби, ццидалал жанаварал, кІвахІалал чохьокал!»\nХІакъал рагІаби руго гьел. Гьединлъидал дуца гьезие бадибчІвай гьабе, нужер божи-иман загІиплъизе тогеян,\nягьудиязул маргьабаздаги божугеян ва хІакъикъат мекъи сверизабулезухъги гІенеккугеян.\nЖалго рацІцІадазейин кинабгоги хІалалаб бугеб. Амма хъубазе ва божи-иман гьечІезе щибгоги хІарамаб буго. Гьезул гІакълу-пикруги яхІ-намусги хъублъун бугелъулха.\nЖидеда Аллагь лъалилан чІаниги, жидерго ишаздалъун гьесдаса инкар гьабулеб буго гьез. Гьел руго нахъегІанал, мутІигІлъуларел ва щибниги лъикІлъи гьабизе жидехъа бажаруларел гІадамал.