ТIадаб налъи мустахIикъаб куцалда\n4 октябралда «Замана» газеталъул редакциялда тIобитIараб данделъиялда ДРялъул рагъулав комиссар Дайитбег Мустафаевас бицана хасалилаб призывалда хурхун бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ. Гьесул рагIабазда рекъон, исана ихдалилаб призывалда Дагъистаналдаса рагъулаб хъулухъалде ахIизе кколаан лъабазаргогIанасев гIолохъанчи. Гьеб планги тIубана 100 проценталъ.\nХасалил призывалда тIолабго Россиялдаса ахIизе ккола 126 азарго призывник (гъоркьисаялде дандеккун гьеб къадар дагьаб буго). Югалъулаб рагъулаб округалъул штабалъ чIезабураб планалда рекъон, ихдалго гIадин, хасалоги Дагъистаналдаса вачине вуго лъабазаргогIанасел гIолохъаби. Гьез хъулухъ гьабизе буго армиялъул батIи-батIиял тайпабазда, гьездаго гьоркьоб ВДВялдаги (ихдал цониги дагъистанияв ккечIо гьениве), Росгвардиялдаги. 700-гIанасев дагъистанияс хъулухъ гьабулеб буго контракталда рекъон, 450-гIанасев цIалулев вуго аскариязул тIадегIанал цIалул учреждениязда.\nАрмиялде гIолохъаби ахIиялъул тадбирал унел руго чIезабураб низамалда рекъон, коронавирусалдаса ва хасалил сезоналда цIикIкIунел цо гидал рахунел унтабаздаса цIуниялъул киналго шартIалги цIунун. Мустафаевас абухъе, гъоркьиса республикаялъул прессаялдасан къватIибе бачIана рагъулаб комиссариаталъул, армиялде призывникал ахIулел ко миссиязул хIалтIи бихьизабулеб 400-гIанасеб макъала-баян. Гьелъухъ гьес журналистазе кьуна баркалаги.\nДругие материалы в этой категории: « Интернеталдасан терроризм гьукъизин\t27-ялде бахана Маршруткаялъул такси хираго чIана тахшагьаралда »\n09:38, 08 декабря 2021, 47


Жиндирго хъулухъалдаса букIине кколелдаса цIикIкIун пайда босиялъул гIайибги гIунтIизабун рокъов туснахъ гьавун вукIарав Дербент мухъалъул вукIарав бетIер Къурбанов Къурбан гъоркьлъалие гIарацги кьун къватIиве виччан вуго. Къурбановасул адвокатаз лъазабулеб буго гьеб иш къануналда рекъон тIубазе квалквалал гьарулел ругин республикаялъул тIалъиялъилан.\n2 декабралда лъугIизе кколаан Дербент мухъалъул вукIарав бетIер Къурбанов Къурбан диваналъул хIукмуялда рекъон рокъов туснахъ гьавиялъул болжал. Гьев 3 октябралда МахIачхъалаялъул Советский мухъалъул диванханаялъ кIиго моцIица рокъов туснахъ гьавизе хIукму къотIун букIана. Гьедин талат къоялъ гьебго диваналда тIобитIараб халгьабиялда диванчияс Къурбанов гъоркьлъалие гIарацги кьун эркен гьавизе хIукму къотIанилан бицана «Экренлъи» радиоялъе Къурбанов Къурбанил адвокат Ширинов Асланица.\nШиринов Аслан: «Советский мухъалъул диваналъ 500 азарго гъурущги гъоркьлъалие тун рокъов туснахъалдаса эркен гьавуна диваналъ Къурбанов Къурбан. ЦIех-рехалъул идарабазени гьев рокъов туснахъгьавунго вукIине къаригIун букIана, гьедин дагьабги мехалъ гьедин тейин Къурбановин абун тIалабги гьабулеб букIана цIех-рехчагIаз, амма диваналъ гьаб нухалда нижер рахъккуна. Дицани гьеб гъоркьлъалие гIарацги течIого гьадинго эркен гьавейилан тIалаб гьабулеб букIана, гьев чи такъсирчи гурелъул. Гьесие тIуризе къваригIун букIарабани бокьараб мехалда гьаниса ине рес букIана гьесул, амма гьев кивениги инчIо, инеги унаро. ТIуризе ккани гьесда бугеб гIайибго гьечIелъул, гьаваялдаса росун гIайибалги гIунтIизарун гьеб ишалъул шоу гьабулел руго республикаялъул тIалъи. БукIине кколедухъ цIех-рех гьабун букIарабани I къоялда жаниб Къурбановасда гIайиб гьечIолъи чIезабун бажарулаан, амма гьеб гьабулеб гьечIо. Гьаб сагIат цIех-рех унебцин гьечIин абизе бегьула, гьеб кIваралъ цIа-цIазабулеб буго».\nГьединго Асланица «Эркенлъи» радиоялъе бицана Дагъистаналъул арбитражалъулаб диваналъги цIех-рехчагIазул ва республикаялъул тIалъиялъул рахъккун бугила, жиндица гьаруралщинал тIалабалги нахъчIвалел ругила гьеб диваналъилан.\nРакIалде щвезабилин Дагъистаналъул арбитражалъулаб диванханаялда халгьабулеб буго Къурбан Къурбановас Республикаялъул мал-мулкалъул министерлъиялде данде кьураб гIарзалъул. Гьеб министерлъиялъ лъазабулеб буго 2009-2013 соназда Къурбан Къурбановас Дербент мухъалъул гIадамазе рикьарал «Хазарский» абураб бакIалъул ракьал гьеб мухъалъул гурел, республикаялъул кIваралъул ракьал кколаанила, Къурбановасул гьел рикьизе кинабгIаги ихтияр букIинчIилан. Къурбановас ва гьесул рахъккураз лъазабулеб буго гьел ракьал кидаго гьеб мухъалда бугеб Карл Марксил цIаралда бугеб совхозалъул ракьал рукIанин, гьеб Дербент мухъалде гьоркьобеги унилан. Киданиги гьел ракьал мухъалъулалъул кколарилан дагIба балев чиги вукIинчIила, гьанже Къурбанов хъулухъалдаса вахъизе къваригIараб мехалда багьаналъун ккунила гьез ракьалилан.\nАслан Ширинов: «Нижеца тIалаб гьабулеб букIана гьел ракьал лъил кколелали чIезабулеб хасаб экспертиза гьабеян. Гьеб экспертизаялъ чIезабизе кколаан гьел ракьал Дагъистаналъул тIалъиялъул ракьал гурелъи, амма чанцIул тIалаб гьабуниги гьеб экспертиза тIобитIизе разилъи кьечIо арбитражалъулаб диваналъ. Гьездаги киназдагоги бичIчIула гьеб гьабуни экспертизаялъ бащадаб сагIаталда жаниб чIезабула гьеб ракьул унго-унгояб хIакъикъат. Гьединлъидал щиб багьана батунги нижер гьел тIалабал нахъчIвалел руго диваналъ. Гьезда лъала нижер тIалабазда рекъон экспертизаби тIоритIани гьеб иш къазе кколеблъи. Гьединлъидал кIванагIан цIа-цIан жидеего нухал ралагьизе хIаракат бахъулел руго гьел».\n3 декабралда Дагъистаналъул арбиражалъулаб диваналда тIобитIана Къурбановас Дагъистаналъул мал-мулкалъул министерлъиялде данде кьураб гIарзалда рекъон гьабулеб диваналъул иргадулаб данделъи. Гьеб халгьаби гIемер халат бахъинчIо, щай гурелъул гьеб ишалъул бащадал документал ва баянал Дагъистаналъул Арбитражалъулаб диваналда тIад бугеб Ессентуккиялъул арбитражалъулаб диваналде ун рукIин. Гьеб гьенире иналъе гIиллалъун ккун буго Дербент мухъалъул депутатазул мажлисалъ Къурбановасухъаго гIадин жидехъаги босейин мал-мулкалъул министерлъиялде данде хъвараб гIарзайин тIалаб гьаби. ЦебегIан букIараб данделъиялда республикаялъул арбитражалъулаб диваналъ гьеб депутатазул тIалаб нахъчIван букIана, гьелда разилъичIого тIадегIанаб диваналде гьеб хIукмуялда тIасан гIарз хъван буго гьез. Ессентукиялда гьеб гIарзалъул хал гьабун бахъинегIан ва гьениса гьеб ишалда хурхарал киналго документал нахъруссинегIан халгьаби нахъбахъана. Иргадулаб халгьаби тIобитIизе буго 26 декабралда.


Нужецаго пикру гьабун бихье жакъа краснодаралъул гимналда гьоркьор ругел рагIабазде, гьебжо битIахъегояб рогьо бугин нилъееян суал лъуна 31 октябралда Хлкъияб Мажлисалъул данделъиялда депутатзда цебе Дагъистаналъул нухмалъулев ГIабдулатIипов Рамазаница. Краснодар икълималъул пачалихъияб гиманлда гьоркьор ругел рагIаби ккола гьел. «Гьале ниж унел руго басурманал гъуризе хвалилаб рагъде абун. Ожеговасул гIурус рагIабазе баян кьолеб тIехьалда басурман абураб рагIуе баян кьун буго чияр ракьалъулав, чияр диналъул вакил, ай бусрбаби абун. 1914 соналъ турказулгун гIурусазул букIараб рагъда хъвазахъазул лъелаб аскаралъул кашиш Образцов Константиница хъвараб кечI ккола гьеб. 1995 соналдаса нахъе гьеб ккола Краснодаралъул пачалихъияб гимнлъун.\nКонститутциялъул диванханаялъ гьеб гимн экстремистияб магIнаялъулаблъун рикIкIани, гьеб гьукъизе кколилан абулеб буго экспертаз.\nДагъистаналъул ЖамгIияб Палатаялъги рахъкколеб буго президентасул пикруялъул. Мисалалъе Совет хIукуматалъул заманалда жинда ракIалда гьечIин гьеб гимн ахIулеб букIараблъиян бицана «Эркенлъиялъе» ЖамгIияб Палатаялъул вакил Хадулаев Шамилица. 1995 соналдаса нахъе ахIулеб бугониги гьанжелъагIан гьелде пикру кьун букIинчIин Дагъистаналъул тIалъиялъ, щай кьечIебалиги бицана.\nХадулаев Шамиль: «Щайгурелъул Краснодаралъ гьанже байбихьана жиндирго миллатчиялъиялъул гьужумал Дагъистаналде, кавказиял гьениса нахъе гъезе кколин, хъазахъазул армия гIуцIизе кколилан ца жал рицине лугьана гьелъул губернатор Такчевги. Гьесул рахъ Путницаги ккун бугилан абулеб буго, лъаларо. Дир хIисабалда жакъа Ген прокуратураялъ кIвар кьезе ккола гьеб инжитаб гимналдеги, краснодаралъул чорокаб политикаялдеги. ТIубанго гимнги гьукъизе кколеб батиларо, бусурбаби инжит гьарулеб мухъ нахъе рехани гIелаан. Жакъа кигIан бокьаниги шагIирзабиги руго нилъер, гьезул кумекаладлъун роцIцIинин ккола гьеб суал.\nКрснодаралъул гимн жакъа гурин гьукъизе кколеб букIараб, гьеб гьукъизе кколеб букIанин 18 соналъ цебе, официалияб куцалъ гьеб тасдикъ гьабураб мехалъилан абулеб буго «Алазан» абураб цIоралъул магIаралазул жамгIияб гIуцIиялъул хIаракатчи Лачинов Лачиница. Доб мехалъ гьеб гимн гьукъун букIарабани жакъа россиялъул миллатагIаз бусурбаби инжит гьаризе рукIинчIин, гьеб гьукъун букIарабни, гьеб инжитаб гимналда гъоркь тарбия щварал краснодаралдаса иман гьечIеб къапилаялъ Дагъистаналъул байрахъ бухIизе букIинчIилан рикIкIунеб буго жамгIияв хIаракатчияс:\nЛачинов Лачин: « Дица гIажаиблъи гьабулеб буго гьанжелъагIан щай гьеб гимн гьукъичIого теялде. Гьелдасаги цIакъ гIажаиблъи гьабулеб буго Дагъситаналъул байрахъ бухIарал краснодаралъул гIоркьилаул рахъалъ дагъистаниязул цIаралдаса ажиндирго пикру загьир гьабурав МахIачев респубикаялъул тIалъиялъ кIалухъ вахъи. БитIараб буго дицаги МахIачевасул кинабго гьабулеб толелъул рахъ кколаро, амма гьес загьир гьабураб пикру букIана нилъер щивас батIалъи гьечIого абизе ккоелб букIараб рагIи».\nКраснодаралъул губеранатор Ткачев Александр лъугьун вуго гьеб байрахъ бухIарал чагIи краснодаралъулал рукIинчIин, гьеб букIанин провокациялъулаб гали, бусурбабаздехунги цоги миллаталъул гIадамаздеги жидер гьаниб кидаго лъикIаб бербалагьи букIанилан интернеталдасан вацIцIардизе. Амма гьесда божулел гьечIин ккола.


Дагъистаналда цIияб сон полициял жавабалде цIаялдасан байбихьана\nМахIачхъала, коррупциялде данде митингалъул гIахьалчагIи полициязул кьералда цере, 4Oкт2011\nГьал къоязда Дагъистаналъул жанисел ишазул идарабазул щуго хIалтIухъанасда тIад рагьун буго такъсир гьабиялъул иш. Гьезул цоязда ришват тIалаб гьабиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго, цойгидал, нухда авария ккараб бакIалда, чи хвеялъул баянал рахчиялъе гIайибиял ругин рикIкIунеб буго цIех-рехчагIаз. Дагъистаналъул жанисел ишазул министрелъиялъ лъазабулеб буго гьел киназего букIине кколеб тамихIги гьабизе бугилан.\nДагъистаналдаса жамгIиял хIаракатчагIаз рикIкIунеб буго такъсир гьабурав низамцIунулесдаго цадахъ кьварараб тамихI гьесул нухмалъиялъеги гьабизе кколилан, гIемерисеб нухалда гьез такъсирал цоцалъ рекъон гьарун рукIунилан.\nДагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъ кьолел мухIканал гурел баяназда рекъон 2014 соналда жаниб гьеб идараялъул кьерулъа батIи-батIиял такъсиразе гIоло 60 гIан чи нахъе реххун вуго. Гьезул гIемерисез хъулухъ тезе ккун буго ришват босулеб букIинаялъ яги гьеб тIалаб гьабулеб букIиналда бан. Гьедин жидерго хъулухъалдаса букIине кколелдаса цIикIкIун пайда босиялда щаклъи букIун, яги гьеб гIайиб тIаде гIунтIизабун гьаб сагIаталда цIех-рех унеб бугила 17 чиясул ишалда сверунилан. Амма 2015 сон тIаде щун бахъиналдегоги гьел церехун реххсарал къуваталъул идарабазул сияхI лъалаго кIодолъанин абизе бегьула. Гьедин 2015 соналъул 12 январалда МахIачхъалаялда хасал тадбиралги тIоритIун ккуна полициялъул кIиго хIалтIухъан. Гьез МахIачхъалаялдаса гIаданалъухъа гьелъул росасе такъсиралъухъ тамихI дагьаб бигьагьабиялъе кумек гьабилинги абун 50 азарго гъурущ тIалаб гьабулеб букIун буго гьез.\nГьединго гьел полициялъулазул автомобилалъул хал гьабулаго гьениб батун буго киналгIаги документал гьечIеб макаровасул таманчаги 8 гуллаги. Гьел киналго такъсириял хIужжабазда сверун цIех-рех унеб бугин, гьеб лъугIарабго низамцIунулел тамихIалде цIцIазе ругин ва хIалтIудаса нахъе реххизе ругин лъазабулеб буго жанисел ишазул министерлъиялъ.\nГьединго гьал къоязда Дагъистаналъул прокуратураялъ МахIачхъалаялъул нухазда букIунеб полициялъул лъабго хIалтIухъанасда тIад рагьун букIараб такъсиргьабиялъул иш диваналде кьун буго. ЦIех-рехчагIаз гьезде ургъунго такъсиргьабиялъул хIужжаб бахчиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго. Гьедин прокуратураялъул баяназда рекъон 2014 соналъул июнь моцIалда МахIачхъалаялда нухда авария ккараб бакIалде рачIарал гьел цереххун рехсарал полициялъулаз хасал документазда хъван буго гьеб авариялъул хIасилалда лъиениги зарал ккечIин. Гьеб автомобильги речIчIун хварай гIолохъанчIужуги, нухдасан ине йикIаго гIодойги ккун бегIераб ганчIида бетIерги кьабун хванин абун хваралъул росасул цIаралдасан гьересикагъатги хIадурун букIун буго гьез.\nХIасил калам авария гьабурав чиясда щибниги гIайиб гьечIин абураб къагIидаялъ бихьизабун буго гьез кинабго иш кагътида. Прокуратураялъ гьеб ишалъул цIех-рех байбихьун хадуб тIатун буго такъсиргьабиялъул хIужжа ва гьей чIужугIаданалда автомобиль тункизабурав чиясда тIадги такъсиргьабиялъул иш рагьун буго, гьесие кумек гьабулел рукIарал полициялъулалги гIагараб заманалда диваналда цере чIезе руго.\nLS абулеб информационнияб ва статистикаялъулаб сайталъул баяназда рекъон дунялалда бищунго коррупция цIикIкIараблъун рикIкIунеб буго Пакистаналъул полиция, кIиабилеб бакIалда руго Россиялъул низамцIунулел. Россиялда бищунго коррупция цIикIкIараб полиция Дагъистаналда батилин рикIкIунеб буго Бабаюрталдаса жамгIияв хIаракатчи, инсанасул ихтиярал цIунулев ГIусман ГIалиевас. Къуваталъул идарабазда гIадлу букIинабизе ккани такъсир гьабурав хIалтIухъанасул нухмалъулевги тамихIалде цIцIазе кколин, гьеб меххалда гурони гIадлу букIунарилан абураб пикру загьир гьабуна «Экренлъи» радиоялъе жамагIатчияс.\nГIусман ГIалиев: «ГIадлу букIинабиялъул ва къанун цIуниялъул иш тIаде босизе кколел къуваталъул идарабазул вакилзабаз жидецаго бищун цебе хвезабулеб буго къанун. Гьединаб пачалихъалда киданиги гIадлуги букIунаро. Жакъа низамцIунулезда жал бокьа-бокьараб гьабизе бегьулел, зодоса гIодоре рачIарал чагIир ругин кколеб буго. Гьединлъидал гьел рилълъунаго нух гIоларого рукIунел. Гьеб киналъего гIайиблъун буго бищун цебе коррупция. Гьез жидерго хъулухъалдаса пайдаги босун бакIарулеб буго ришват, хадуб гьеб тIадругезеги кьолеб буго.\nГьезул щивасда лъала лъие щиб ва кигIан кьезе кколебали, гьез щалниги къварид гьаруларо. Гьедин гьел гIарцуца киналго цоцада рухьун руго, гьезул ракIчIун букIуна нагагь щибниги ккани тIалъиялъги жиндирго гIарцуцаги кумек гьабилин, гьединлъидал беркъапичIого бокьараб такъсиралде унел ругел гьел. Масала, такъсир гьабурав къуваталъул идараялъул хIалтIухъанасдаго цадахъ гьесул нухмалъулевги тамихIалде цIцIалев вукIаравани, туснахъ гьавичIониги хъулухъалдасагIаги вахъулев вукIаравани гьев, гьадинаб гIадлухвей букIунароан къуваталъул идарабазул кьеразулъ.\nТIалъиялъ жинцаго халкколаан хIалтIухъабазда хадуб, гьел кинабгIаги мекъаб ишалде гьесизеги толароан. Пачалихъалъулги, жамгIияталъулги ургъел гьабун яхI-намус цIунун хьвадуларел гьел жидерго хъулухъ цIунун гIезегIан лъикI чIезе ругин ккола дида. Гьедин цIияб къанунги бахъун такъсиргьабунщинал низамцIунулезул нухмалъиги тамихIалде цIалеб хIал гьабизе ккола. Гьеб бахъизегIан ругел къанунал цIунизе ккола, гьел киназеголъидал пачалихъаялъул Думаялъ рахъун ругел».\nГьединго ГIалиев ГIусманица рикIкIунеб буго такъсиргьабиялъул гIайиб тIад чIезабурав къуваталъул идарабазул хIалтIухъанасул гIагарлъиялъул чиги гьел кьералъе хIалтIуде восизе гьукъизе кколилан. Гьедин такъсир гьабурав цохIо чи гурони гьесул сверухълъиги тамихIалде цIцIалеб бугони гьелъ низамцIунулезул жавабчилъи гIемерго цIакъ цIикIкIине бугилан.\nПолициялъ Гъизилюрталда цо чIужугIадан чIвана\nКаир - "Уйташ" - полиция...\nПолиция цIидасан лъималазул ахалгун багъулеб буго


Баркала, ХIамзаев! » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЛъабго къо буго МухIамад ХIамзаевасул кучIдуз дие гIакъуба кьолеб бугелдаса… Воре, цIалуге! ЦIалани, нужедаги рекIуна эл. Дидани эб лъалаан, лъаниги кIвечIо чIезе.\nДун кIудияв гIезе гIедегIарав куц,\nГIелалде каранда бакараб хIасрат… - илан тIокIалъ чIечIого сверула бетIералда жаниб. Гьа, батIияб жоялъул пикруги гьабун къинабилин лъугьуна…\nХъахIилаб зоб къотIун унел къункъраби,\nРасул къаникь лъурав лъалищ нужеда? – илан зодое ялагьун ятула гьанжеги.\nШигIрабазде регIунищха дун йигей, хъвазе гIарщ гIанасеб лъагIалил отчетги тунилан, къулула кагътазде…\nКин ругел, магIарулал,\nМагIуялъ тарих хъварал,\nМагIна рагIул гъваридал,\nМегIер гIищкъул борхатал… - илан чIухIун ялагьун ятула аскIор хIалтIулезухъ.\n- Йооо, хъвалаха МухIамад ХIамзаевас гьединал, ахIулеб кечI гIадин рекIелъе лъугьунел кучIдул, хIалтIуде юсса, - йилан мекъдарула гIакълу…\nЙорчIами, магIарулай… - илан ваккун вачIуна гьанжеги ХIамзаев.\nЛъагIалица гьабунщинаб хIалтIи данде босигун, я кодоб кквезе гIоркь, я гIодоб лъезе тIину гуреб жо эбги батун, гьаб чIандаялде юссунищха цойги лъагIел арабилан йикIаго…\nЩиб хутIараб херлъизе,\nХIадуб хъваяб дуниял! – илан вачIун ХIамзаевас лъола хIехь гIанасеб тIанкI.\nСундасан аб гизма байбихьарабали лъалищ? ХIамзаевасул 50 сон тIубаялда хурхун данделъи бугилан ругьел щвейгун, радал яхъун, жамгIиял гьиназдасан, авар мацIалъул учительзабазе цIалана МухIамад ХIамзаевасул кучIдул. Сахъадерица абухъе, аниб гьадинаб кутак гьабураб мехалъ, доба гьабураб асар лъаларо… Дун гьале жеги гьеб асаралда гъоркь йиго. Баркала, МухIамад.\nЩванаха шигIрабазул Театралде юбилеялда хурхун гьабулеб данделъиялде. Киналго лъикIал чагIи данделъун ратана. Гьадаб сценаялде ваханщинав чияс абуна МухIамад ХIамзаев кутакалда лъикIав чи вугилан. Гьелдаса кIудияб къимат гьаб дунялалъул рокъоб гIадамасе щибха букIинеб.\nКъоялъ МухIамадил кучIдул цIалулей дун йикIин, дихъ ралагьаралгойищ азда бичIчIарабали, танкан кьуна дий рагIи. Цо чирахъги бадиб речIчIизабун, киналго пикраби тIуризаруниги, авар мацIалъул учительзабиги, ХIамзаевасул кучIдулги рагъаричIо ботIрода жаниса. Дун цее яхъиналдего анцIгониги чияс кутакалда лъикIав чи вугин МухIамадилан бицунги бугелъул, гIемер халат гьабичIого, учительзабазулги диргоги рахъалълъан баркизеги баркун, биччана киназего ХIамзаевасул кочIол музыка:\nРасул къаникь лъурав лъалищ нужеда?\nИхдал ВатIаналде руссунел хIанчIчIи,\nХIамзатов гьечIого чIирчIидилищ нуж?\nРакьул гьумералда гьечIо, Дагъистан,\nГьиндустаналдаса мун цебе ккурав,\nГъогъолъ тIупун вуго, некIсияб Гъуниб,\nМун Парижалдаса берцин бихьарав.\nЩив дуниялалда гьанжеялдаса\nДагъистан, дур бицун цеве вахъинев?\nВай, дир Кавказилан, квералги рорхун,\nКинав шагIирас мун машгьур гьабилеб?\nЛъица эбелалъул горда лъун тараб,\nЧирахъул канлъухъе кучIдул гьарилел?\nЛъида миллаталъул батилеб ургъел,\nУргъелал гIемерав цо дуда гIадин.\nДуниял хIайранав ХIамзатил Расул,\nДур асараз асир гьабуна гIалам.\nМун, Роберт Бернс гIадин, гIодоблъиялда\nМагIарухъ ракIги тун рикIкIад сверулев.\nЦинги Союзалъул Верховный Совет,\nПрезидиумалда магIарул къалал,\nКъоло щуго соналъ сессиябазда,\nГьаниб талихI гьечIин бачIараб дур тел.\nМун доб ООНалда улбул цIунейин,\nЦIада росуялъул васият гьебин.\nЦинги Азиялъул азбука лъачIеб,\nЛъавукъаб халкъалъе ракълил бицунев.\nМун Америкалда, Африкаялда,\nЯги Кубаялда Кастрогун цадахъ,\nЦингиги къваридаб Япониялда\nКъункъраби къотIулей ясги къвалакь ккун.\nДунялалъул рокъоб ракълил комитет,\nРакъаразул рахъ ккун хъвалеб дур сарин.\nОгь, пачалихъалъул бутIрузда гьоркьоб\nБетIер аварасул чанцIул паркъараб.\nРакьалда рагIарав магIарул синьор,\nМугIрул дунялалда лъазе гьавурав,\nМун гьечIого гьанже чIобого бугеб,\nЧIалгIун ватила мун Дагъистаналъухъ.\nГIазу биинаро дур мугIрул тIогьиб,\nТIугьдул речIаларо дур кочIол ахикь.\nХъахIаб ретIел ретIун тIовитIарав мун\nХъахIал къункърабазда гьоркьов хутIила.\nЦодагьал квешалги чагIиги рачIун рукIаралани гьеб кочIол сордоялде, гьелги гьенисан лъикIал чагIилъун лъугьун инаан. ГьедигIан МухIамад ХIамзаевасда релъараб, гIодобе биччараб, пикраби гьаризе квал-квал гьечIеб, цодагьаб нечараб гIадаб, гIажаибго хинаб данделъи букIана гьениб. Баркала, Х1амзаев.\nЦо дуда хIал кIолелъул,\nЦIуне, Аллагь, Дагъистан!...\nГьале толаро аз дун…\nБаркула Мухӏамадида,гьарула хадубккунги, бокьулеб махщалие бергьелъаби,ва икъбал сахго таги!


МугIалимас ракI кьуни дарс бигьаго бичIчIула - Газета "Единство" - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\nМугIалимас ракI кьуни дарс бигьаго бичIчIула\n09.02.2017 13:48 Четверг\nАвтор: Патимат Гитинова\nГлавный редактор МБУ "Информационный центр" Шамильского района\nАвар мац1алъул къецал\nЩибаб анкьида, киналго гIодоркъоязцин районалъул Лъайкьеялъул отдел чIаголъизабун букIуна росабазул школлъималазул гIахьаллъигун тIоритIулел батIи-батIиял къецаз. Нижееги рес щвана гьал къоязда, росабазул II абилел классазул цIалдохъабазда гьоркьоб, авар мацIалда махщалида цIализе, рекIехъе кучIдул рицине гIуцIарал къецазул халгьабизе.\n«Метер магIарул мацI хвезе батани,\nХвайги дун жакъаго жаниб ракI кьвагьун» абураб ахIиялда гъоркь санайил тIоритIулел къецал руго гьел. Къецазе къимат кьезе гIуцIараб жюриялда гIахьаллъулезулгицин бадиб магIу ххулизабулеб, къуватаб магIнаялъул шигIраби хIадурун ратана цIалдохъабаз.\nГьез цIалана ЖабрагIил ХIасановасул, МухIамад ХIамзаевасул, Расул ХIамзатовасул, Фазу ГIалиевалъул, Залму Батировалъул асарал.\nТIоцебесеб бакIалъе мустахIикълъана ТIидиб школа, цIалдохъан- А. СултIангIалиева, мугIалим-Хадижат МухIамадова. КIиабилеб бакI бикьана ГьентIаб ва ХIотода школазда гьоркьоб. ГьентIа: цIалдохъан-М. ГьитIиномухIамадова, мугIалим-Кусум АхIмадова, ХIотода: цIалдохъан-ХI. МухIамадова, мугIалим-Бика Жамалова. Лъабабилеб бакIалъе мустахIикълъана ХIебда ва МачIада школал. ХIебда: цIалдохъан-М. ЛабазанихIмаева, мугIалим-ПатIина ГIалиева. МачIада: цIалдохъан- Х. ХIажиева, мугIалим-ГьитIинехадижат МухIамадова.\nТIоцебесеб бакIалъе мустахIикълъарай ТIидиб школалъул цIалдохъан А. СултIангIалиева МахIачхъалаялда республикаялъул даражаялда тIоритIулел къецазде йитIулин абуна РайОНОялъул нухмалъулесул заместитель Иляс ХIусейновас. МахIачхъалаялдаса призалъулаб бакI босичIого нилъер цIалдохъаби чIорого нахъги руссунел гьечIо. ЛъикIал хIасилазул бицунаго цо-цо рахIатхварал суалаздеги раккана ниж:\n-Иляс, дур пикруялда кинаб даражаялда бугеб нилъер школазда авар мацIалде кIваркьеялъул суал?\n-ЦокIалаб жаваб гьелъие гьечIо. МугIалимасда бараб буго гIемерисеб. Гьес жинцаго ракI кьолеб бугони дарсие цIалдохъабазулги рекIелъе нух батула. Узухъда, эбел-инсуда барабги дагьаб гьечIо. ГIемерал руго, щибизе магIарул мацIалъул дарсазда заман хвезабун, киб гьеб хIажалъулебин абулел эбел-эмен. Гьеб кутакалда мекъаб пикру буго. Нилъерго миллияб рухIияб ирсалъул къуват жаниб гьечIони, къватIисан чияраб, заралияб хехго лъугьуна чорхолъе. Цоги, бахчун тIубалареб цо кIухIаллъиги буго нилъер мугIалимзабазул. Халгьабураб мехалъ цохIого-цо школал рукIуна авар мацIалъул гурелги цогидал предметазулги къецазда, олимпиадабазда гIахьаллъулел. Цо-цо школал руго кутакалда жалго жидеего гIун, кирго гIахьаллъизе бокьуларел. Жал цогидаздаса нахъе ккарал ругинищ гьезда кколеб лъаларо дида. Амма гьеб мекъаб пикру буго. Нилъер щибаб росулъ руго лъикIал мугIалимзаби. Таваккал тIамун, лъикI хIадурун къватIире рахъун рорчIани, гьел жалго разилъизе руго, хадубккун гъира базе буго.\n-Иляс, лъида бараб бугеб гьеб жалго жидеего гIун чIеялъул суал?\n-Лъидаха балеб, тIоцебесеб иргаялда школалъул нухмалъулезда, жалго мугIалимзабазда. ЦIикIкIун къватIире рахъун тадбиразда, къецазда гIахьаллъани, цIикIкIун лъайги щола, гIадамазда гъорлъ росунги рукIуна. Гьебги гьитIинаб кIваралъул иш гуро цIалдохъабазеги, мугIалимзабазеги, жибго школалъул цебетIеялъеги.


Щибаб март бачIингун…\nБихьинчиясда тIадаб буго щибаб къо, щибаб сагIат ва щибаб минут гIагарал руччабазе байрамлъун гьабизе\nМикьабилеб марталъул байрамкъоялда цебе нижеца лъабго суал кьуна батIи-батIияб махщалил, гьунаралъул ва ригьалъул гIадамазе. РакIалде ккола цIалдолезе гьалдаса пайда букIинин ва гьанир рахъарал жавабалги дандекквелин жидецаго руччабазул гьабулеб адаб-хIурматалде.\n1. Кинал рагIабаздалъун дуца эбелалда, лъадуда, яцалда, ясалда ва нусалда ихдалил байрам баркилеб?\n2. Руччабазде бугеб гIурхъи гьечIеб рокьиги, адабги, гIишкъуги гьурщулаго, кинаб сайгъатги кьун, хIалимай, хIеренай чIужугIадан кIодогьайизе дур ният бугеб?\n3. Берцинал жугьабаздалъун, лъикIал рагIабаздалъул ва гIадатияб гуреб махсараялдалъун щиб дуца гьезие гьарилеб?\nХIусенов ХIусен, ДРялъул медицинаялъул университеталъул къватIисел улкабазул студентазул общежитиялъул комендант:\n- ГIемерисел магIарул руччаби руго хIалтIудаса хIинкъуларел, росабазеги, эбел-инсуеги, ватIаналъеги ритIухъал ва умумузул гIадатазда рекъон яхI-намус цIунарал. Гьединлъидал гьел мустахIикъал руго адаб-хIурматалъеги щибабкъойилаб тIалаб-агъазалъеги.\nСайгъаталъе щиб кьелебали дица бицинаро. Гьеб ккола балъголъи.\nРуччаби ккола бихьиназул мугъчIвалеб къед. ЧIужугIаданалъул квераз гIуцIараб буго дунялги гIумруги. Сахлъиги, рохелги, талихIги гьарула щияй магIарулалъе.\nШамилов МухIамад, ветеринар:\n- Бихьинчиясда тIадаб буго щибаб къоялъ гьезул адаб гьабизе. БитIараб гьечIищха, «руччаби гьечIони, гьечIо бихьинал» абураб каламги. Бихьиназдаса руччабиги, руччабаздаса бихьиналги даимго рохун хутIаги.\nМикьабилеб марталда цебе дица лъазабула щибдай дир лъадуе ва ясазе къваригIун бугебали.\nДир хъизамалъул, тухумалъул ва киналго лъалел руччабазе дица гьарила дунялалда талихIги, рохелги, ахираталъул рокъоб алжанги.\nГIабдулкъадиров МухIамад, Шамил - имамасул цIаралда бугеб фондалъул «Халкъияв бахIарчи» абулеб медалалъул кавалер, РФялъул Пачалихъияб Думаялъул депутатасул жамгIияб приемниялъул нухмалъулев:\n- Жидерго росабазеги мутIигIлъун, бетIергьанчиги Аллагьги разиго рукIунеб хIалалда гIумру гьабулел руччабазе бетIер къулула дица. Гьезие кьолеб сайгъатги ккола дун гьездасаги гьел дидасаги разилъи. Дица руччабазе гьарила гьезул жаваб кьезе кколел росабазе, вацазе мутIигIлъи.\nМикьабилеб март бусурбабазе хасиятаб байрам гуро. Амма бихьинчиясда тIадаб буго щибаб къо, щибаб сагIат ва щибаб минут гIагарал руччабазе байрамлъун гьабизе.\nКъурбанов МухIамадамин, «Дагъистан» кинокомпаниялъул хIалтIухъан:\n- Рокъорги данделъун, гьеб байрам кIодо гьабулеб гIадат нижер гьечIо, амма гIагарал ясазеги руччабазеги сайгъатал кьечIогоги толаро. ЧIужугIадан талихIайлъун гьаюла нилъер берцинаб каламалъги, тIалаб-агъазалъги, унго-унгояв бихьинчиясда аскIой йикIине щвеялъги.\nДунялалда талихIги ахираталда алжанги насиблъаги яхI-намус цIунарал киналго руччабазе.\nГIабдулгъапуров ХIайбула, МагIарул театралъул бетIерав режиссер:\n- Ихдал цIилъула тIабигIат, чIужугIаданалъ кьола инсанасе гIумру. Ихги чIужугIаданги ккола цого гIадаб хIалкIолъи. Дунялалда гIалам бижарай чIужугIаданалъе нилъ, ай бихьинал кидаго налъулал руго. Я, БетIергьан, щияй чIужугIадан лъугьаги росасеги, лъималазеги, мадугьаллъиялъеги лъикIлъи гьабизе къасд ва ният бугейлъун. Гьелда дица хIелун абила: «Йо, гIемерисеб дуда бараб буго рокъобги къватIибги, дуца лъикIлъиялъе гIумру гьабулеб бугони, берцинлъула гIумру, талихIаллъун лъугьуна аскIор ругел», - ан.\nНилъер диналдаги гIадаталдаги рекъон, гьавураб къоги руччабазул байрамги кIодо гьабулароан. Амма чIужугIаданалда гьеб къоялъ бихьизабизе ккола нилъеца гьелъул адаб гьабулеб букIин, нилъее гьей йокьулей йикIин. Дир гIадат буго гьеб къоялъ дир лъималазул гIисинал ясазе гьуинлъи, ясалъе хасаб сайгъат, лъадуе тIугьдузул квацIи кьолеб.\nШагIир МахIмуд-апандил рагIабаздалъун загьир гьабила дица чIужугIаданалде бугеб рокьиги адабги:\nМун йиго дир гIумруги,\nМун йиго дир хIухьелги,\nМун йиго дир хIасратги,\nДуе буго хIурматги.\nАхбердилов Ахбердило, Шамил районалъул ТIидиб школалъул учитель:\n- РикIкIун хIалкIоларелгIан гIемер руго дунялалда Аллагьас рижарал берцинал хIикмалъаби. Гьезда гьоркьоса тIабигIаталъул бищун бечедаб хазиналъун ва кIудияб хIалкIолъилъун дида йихьула чIужугIадан. Абула, унго-унгояб къагIидаялъ рукъалъул рукъ лъадуца гьабулилан. Щулияб хъизан бугони, щулияб жамгIиятги букIуна. ХIакъикъаталдаги, кIудияб бакI ккола бихьиназул гIумруялда жаниб гIамал-тIабигIат берцинай, иман бечедай, аскIор ругезул адаб-хIурмат ккурай чIужугIаданалъ. Гьединлъидал, цохIо 8 марталъ гуребги, къойилго бихьиназул лъикIаб бербалагьиялъе мустахIикъай йиго магIарулай.\nДица ракI-ракIалъ баркула нилъер улбузда, яцазда, ясазда, лъудбузда ва киналго руччабазда ихдалил гьайбатаб байрам. Гьарула рагъ-кьалалдаса рикIкIадаб, парахатаб, хъизан-лъималаздаса рохараб гIумру.\nИбрагьимхалил МухIамадов, ДРялъул мустахIикъав учитель:\n- Гьаб байрам нилъее киназего гIахьалаб буго. Хъизамалда жаниб чIужугIаданалъул рохел ккола тIолабго хъизамалъул рохеллъун. Унго-унгоги, руччабаз гIуцIула гIумруги, гIаламги, хъизанги. ЧIужугIадан хьолбохъ гьечIеб цо лахIзатцин цебечIезабизе кIоларо бихьинчиясда: цоясе - эбел, цогидасе - яс, яц, хутIаразеги - абурай, йокьулей…\nХIурматиял бихьинал! Вугищ нилъеда гьоркьов руччабазул рокьуеги, хIеренлъиялъеги, хIайранлъиялъеги, берцинлъиялъеги бетIер къуличIев чи? Гьез нилъ талихIаллъун гьарула. Гьез дунялалъего чедги, рокьиги, талихIаб маргьаги кьола.\nХIурматиял руччаби! ТIаде щвана нужер байрам. Гьеб ккола нижерги. Щайгурелъул нужеда бараб букIуна нижер гIумруялъул берцинлъиги.\nПрочитано 616 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 12 марта 2018 14:27\nДругие материалы в этой категории: Метер магIарул мацI хвезе батани… »


Диназда гьоркьор кьоял лъей\n4 августалъ МахIачхъалаялда тIобитIана тIоцебесеб Халкъазда гьоркьосеб диназда гьокьосеб гIолилазул форум. Жакъа Дагъистаналда бугеб ахIвал-хIал хисизабиялъе кинаб кIвар бугеб гьединал данделъабазул ва кинаб къимат кьолеб бугеб жалго форумалъул гIахьалчагIаз.\n4 августалъ, МахIачхъалаялъул «Кизлярская лагуна» абураб хIухьбахъулеб базаялда тIобитIана тIоцебесеб Халкъазда гьоркьосеб диназда гьоркьосеб гIолилазул форум.\nГьеб данделъи гIуцIун букIана Дагъистаналъул республикаялъул тIалъиялъул , гIурусазул православияб киласаялъул, Дагъистаналъул рухIияб идараялъул кумекалда.\nГьединго гьеб форум гIуцIиялъе кумек гьабун буго Дагъистаналъул ва Кавказалъул цогиял регионазул жамгIиял гIуцIиязги\nДагъистаналда форум тIобитIулеб букIин бугин бищун битIараб, щай гурелъул Дагъистаналдаса бугин бачIин киналго диназул Россиялде. Форумги цоцIул гьабун гуреб, кидаго, санайил гьабулеблъун лъугьине кколилан абуна кIалъаялда Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас.\nГьединго ГIабдулатIиповасул бицухъе, гьединал данделъиял мадугьалихъ ругел регионалгун данд бан гьаризе руго тIаде соналдаса нахъе.\nГьединго ГIабдулатIиповас абуна, жинца кIвар бугел хIукмаби къотIулеб мехалъ кидаго Дагъистаналъул муфтиясдаги МахIачхъалаялъулгун Грозныялъул епископасдаги данд балин.Щайгурелъул халкъалъул цевехъанас киналго гIадамазул ихтиярал ращад цIунизе кколин.\nРухIияб ирс цIуниялъул суал бараб бугин аслияб куцалъ гIолеб гIелалда. Гьелдаго цадахъ Россиялда хIалтIулел къануназ ихтиярал кьолин диналъул шартIал тIуразе ва дин тIибитIизабизе абун абун бицана Дагъъистаналъул муфтий АхIмад-хIажи ГIабдуллаевас.\nГьединго кIалъазе рахъана осетиялдаса ва цогиял регионаздаса гьалбал. Форумалда гIахьаллъи гьабуна Дагъистаналдаса блоггеразги. Гьединал блоггеразул цояй, Лейла Бахадорица, хас гьабун «Эркенлъи» радиоялъе бицана жакъасеб Дагъистаналъе ва тIолабго Кавказалъе форумалъул бугеб кIваралъул.\nГьединго абуна Дагъистаналда форум тIобитIи бищун битIараблъун бихьулин, щай гурелъул Дагъистан бугин бищун гIемерал миллаталгун цадахъ батIибатIиял динал жанир бугеб республика.\nЛейла Бахадори: «Дагъистан киналго Кавказалъул республикаялзда гъорлъ бищун жанир гIемерал миллатал ругеб ва батIи-батIиял динал ругеб регион букIин хIисабалде босун, дир пикруялда, Дагъистан бищун данде кколеб бакI буго гьединаб данделъи гьабиялъе.\nЖакъа Дагъистаналда цIакъ захIмат буго батIи-батIиял диналъул гIадамазе цадахъ гIумру гьабизе. Форумалде щведал дун цIакъ йохана гьенир берцинаб гара-чIвариялда батIи-батIиял гIадамал рихьидал.\nГьелдаго цадахъ гьеб данделъиялъ Дагъистаналъул имидж бахиналъе кумек гьабула. Форумалда унеб буго диалог. ГIадамаз цуцада цIехон суалал кьун лъазабулеб буго цуцазул хIакъалъулъ.\nГIадамазда батулеб буго киназего гIаммаб жо, щайгурелъул киналго диназ гIаммаб куцалъ лъикIаб гурого квешаб гьабеян абуларо. БичIчIулеб буго гIадамазул хаслъияздаса гIемераб гIаммаб жо букIин.»\nГьединго Лейлаца бицана социалиял гьиназда форум тIобитIулеб бугин жинца хъвайдал, жиндир Москваялда ва цогидал регионазда бугеб гьалмагълъи божичIила Дагъистаналда гьединаб форум тIубазе рес букIиналда.\nГьезул бераздалъун балагьидал Кавказги Дагъистанги цогиял динал нахъе цере гьабулеб бакIлъун бихьулеб бугин. Амма гьединал форумазги данделъиязги бихьулин Дагъистан ва Кавказ батIияб букIин.\nШималияб Кавказалда ислам лъазабиялъул централъул нухмалъулев, Руслан гереевас «Эркенлъи» радиоялъе бицана Дагъистаналда форум тIобитIиялъе гIемерал гIиллаби рукIанин ва тохлъукье бищараб гурин букIараб нилъер республика гьеб тIобитIиялъе.\nРуслан Гереев: «Гьеб данделъи некIого хIажат букIана. Гьеб форумалъул хIасилалда бихьизе буго кинал галаби тIамизе ругел диниял церехъабаз диниял гьоркьолъаби лъикIлъизариялъе. Кинаб букIинесеб бугеб исламиял институтазул тIолго Кавказалда.\nГьединго Дагъистаналъул цIияв нухмалъулев таралдаса байбихьарал хис-басазул кинаб хIасил букIинебали бичIчIизе буго. Дагъистан форум тIобитIиялъе бищиялъеги рукIана гIиллаби. Дагъистаналда Каквказалда бищун гIемер диниял гIуцIиял руго.»\nКинал хIасилал рукIинелали абизе жеги цудунго бугин, амма жибго гьеб форум тIобитIиялъ кьезесеб жо щибго гьечIилан цояз бугилан цогиязабун, кIийиде бикьун буго пикру социалиял гьиназул жамгIияталъулги.


Газеталъул тарих ва жакъасеб къо\nИсана апрель моцIалда 103 сон тIубала магIарул газеталъул тIоцебесеб номер къватIибе аралдаса.\n«Заман» абураб цIаралда гъоркь бахъулеб букIараб гьелъул редакторлъун вукIана Дагъистаналъул захIматхалкъалъул цевехъан, машгьурав революционер МахIач Дахадаев ва гьесул кумекчIужулъун - имам Шамилил вас МухIамадшапигIил яс, МахIачил лъади Написат.\nГазета кьабулеб букIана Темир-Хан-Шура шагьаралда, ЧIохъа МухIамадмирза Мавраевасул басмаханаялда.\nГьелдаса нахъе гьоркьоб къотIичIого, цIарал хисаниги, гьале гIасруялдаса цIикIкIун заманалда жаниб магIарулазухъе щолеб буго жакъасеб «ХIакъикъат» газета. Радиоги къанагIатаб, телевизорги гьечIеб, доб заманалда газета букIана нилъер росабалъе цIиял харбалги, дунялалда ва республикаялда лъугьунеб-толелъулги бицунеб чапарлъун, шагIирас абухъе, канлъиги нурги мугIрузда тIибитIизабулеб чирахълъун.\nМагIарулазул гIумру-яшав, рукIа-рахъин, лъай ва культура цебетIезабиялъулъ гьелъ лъураб бутIа бицун хIалкIоларебгIан кIудияб буго. Газеталъул гьурмаздасан магIарулазда рагIана хIурият ккелелде цере рукIарал нилъер шагIирзабазул асарал, халкъиял кучIдул, абиял, биценал, тарихиял лъугьа-бахъинал.\nЦIадаса ХIамзатидаса байбихьун жакъа къоялде щвезегIан магIарул шагIирзабазул ва хъвадарухъабазул асарал магIарулазухъе щвана ва щола газеталъул гьурмаздасан. Киналгоязде гIунтIун гьез жидерго творчествоялъулаб ва захIматалъулаб хIаракатчилъи байбихьана магIарул газеталда хIалтIиялдаса. Гьелги ккола ЦIадаса ХIамзат, Ражаб ДинмухIамаев, Асадула МухIамаев, МухIамад Шамхалов, Расул ХIамзатов, Абакар ТIагьиров, ГIабдулатIип Шамхалов, Загьид ХIажиев, ХIамид Темирханов, Муса МухIамадов, ХIажи Залов, ГIабдулмажид Хачалов, Фазу ГIалиева, ХIажи ХIамзатов, ХIажи ГIарипов, МухIамад Сулиманов, ГIумархIажи Шахтаманов, ГIадало ГIалиев, Тажудин Таймасханов, ГIабдула Даганов, МухIамад ГIисаев ва гIемерал цогидалги.\nАна сонал, хисана замана. Буго телевидение, бачIана Интернет. Амма хисичIого щибаб рузман къоялъ къватIибе бачIуна «ХIакъикъат» газета. МагIарул мацIалда кIалъалев кIиго чи вугебгIан заманалдаги газета цIунизе ният буго редакциялъул хIалтIухъабазул. Гьелъие гъеж гурараб буго нижер коллективалъги.\nНижеца газеталъул тарихалъул бицарал мухъал хъваялъе гIилла буго магIарул мацIалдехун, магIарул газеталдехун магIарулал ургъел гьечIого ралагьулел рукIин. Бицине ккеларо нилъер мацIалъул бугеб хIал, гIолеб гIелалда гьеб лъалеб гьечIолъи, лъималазда гьеб малъиялъе улбуз кьолеб гьечIеб кIваралъул. Дагьабниги метерисеб къоялъул пикру гьабулев чияс ахIи базе ккараб хIал буго гьеб рахъалъ.\nЦересел соназда азарго экземплярцин хъвалел рукIарал районазда гьел кIинусго-лъабнусго экземпляр гурого гьечIо. Гьелде рахинчIелги районал руго.\nГъоркьисайин абуни «ХIакъикъаталъул» тираж букIана 4500 газета. ХIисаб гьабеха, миллионалдасаги цIикIкIун чи вугеб магIарул халкъалъул цого-цо бугеб миллияб басмаялъул бугеб тираж. Гьебго заманалда, мисалалъе, нилъедаса кIиго нухалда къадаралъул рахъалъ дагьал лезгиязул миллияб газеталъул тираж букIана гъоркьиса 10 азарго экземпляр.\nБатIаго лъагIалие подпискаялъухъ цIикIкIараб гIарац унеб гьечIелъул, гьеб гIайиб лъилали лъаларо. Нижеда гьениб бихьулеб буго цо жо – ургъел гьечIолъи. Почалъул хIалтIухъабазгун цадахъ районалъул бетIерги, лъай кьеялъул идараялъул нухмалъулевги гьеб ишалде гъорлъе лъугьани, подписка цIикIкIунеблъи хIакъаб жо буго.\nМиллат цIуниялъе ва цо халкъ хIисабалда гьеб тарихалда хутIиялъе аслияб шартI буго гьелъул мацI цIунун хутIи. Жакъа гIадаб бербалагьи мацIалдеги, миллияб басмаялдеги бугони, магIарул халкъалъул мацIалъул къисматалъул ахир кинабдай букIина?\nПрочитано 72 раз\tПоследнее изменение Пятница, 10 января 2020 13:16\nДругие материалы в этой категории: « Цоцада пикраби лълъурлъузе гьарун, гьелдаса пирхараб канлъухъе рилълъа\tАралъе нух битIаги, бачIунелъе къо битIаги »


21 маялда тахшагьаралъул кIудияб мажгиталда тIобитIана республикаялъулаб ифтар\nГьелда гIахьаллъана ДРялъул бетIер Владимир Васильевги.\n«Дагъистаналде вачIиндал дида бихьана хIукуматалъул минаялда хьолбохъ бугеб мажгиталъул къадада хъварал гьадинал рагIаби: «ГIадамазе гIемераб лъикIлъи гьабурав чиясе щола Аллагьасул рахIмуги», - ян. Жакъа тIолабго Дагъистаналда рагьун руго «Рамазаналъул чадирал». Гьенир ракIарула цоцазе чед бащад гьабулел гIадамал. Гьединаб лъикIаб иш гьабиялъул кIудияб кIвар буго», - ян бицана республикаялъул бетIерас. Гьес ракIалдещвезаруна халкъазда гьоркьосел террористазулгун ккарал рагъулал лъугьа-бахъиналги. «Доб заманалда Дагъистаналъул халкъ данде бахъана хъачагъазул къокъабазде. Гьелго соназда ДРялъул муфтияталъе ккана камиял – диналъул бацIцIалъи цIунулел хIаракатчагIи къурбанлъана гьеб балъгояб рагъда. Амма гьезухъа бажарана халкъалъе битIараб тарбия кьун ва гьединлъидал динги ватIанги хириял дагъистанияз нух къана террористазе. Гьеб хIалтIухъ кIудияб баркала буго нужее», - ян абуна В. Васильевас.\nХасаб кIваркьуна гьес ДРялъул муфти, шайих АхIмад-хIажи ГIабдулаевасул хIаракатчилъиялдеги. «РакIбацIцIадал, ришватчилъиялде дандечIарал, загIипазда гурхIулел рухIиял церехъабазулгун цадахъаб хIалтIи гIуцIизе бигьалъула. Нилъеда церечIун руго республика цебетIезабиялъул рахъалъ гIемерал масъалаби. Гьел тIуразарун нилъехъа бажарила, цадахъ рекъон хIалтIани. Баркала буго, цогидал диназул вакилзабигун цокIалго хIалтIулеб бусурбабазул умматалъе», - ян бицана ДРялъул бетIерас.\nКIудияб мажгиталда гIуцIараб ифтаралде рачIарал дагъистаниязе вагIза-насихIат гьабуна муфтиясги. «Инсан» абураб рахIмуялъул фондалъул рахъалдаса баркалаялъул кагъатги кьуна гьес Васильевасе – «Рамазаналъул чадир» абураб акция тIобитIулаго, щуазарго бусурманчи кваназавизе рес кьолеб гIарцул кумек гьабуралъухъ.\nПрочитано 100 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 27 мая 2019 14:02\nДругие материалы в этой категории: « Хвел гьечIеб полк\tЗаманалъул гьоко »


Дагъистаналъул Халкъияб мажлисалъ гIагараб данделъиялда республикаялъул цIияб гимн къабул гьабизе буго. Гимн цIигьабулеб хасаб комиссиялъ парламенталде кьун буго Расул ХIамзатовасул рагIабаздаса ва Мурад Кажлаевасул макъаналдаса гIуцIараб гимналъул проект. Гьеб тIаса бищун буго хасаб комиссиялъ ункъо проекталда гьоркьоса.\nДагъистаналъул цIияб гимналда тIад хIалтIулеб хасаб комиссиялъ хал гьабун буго ункъо батIияб гимналъул проекталъул. ТIоцебесеб, Расул ХIамзатовасул «Дир Дагъистан» абурал рагIаби ва халкъияб макъан, кIиабилеб, Расул ХIамзатовасул Николай Григоренко абурав поэтас руссинарурал рагIабигун Ширвани Чалаевасул макъан, лъабабилеб, Григорий Симаков абурав поэтасул рагIабигун макъан ва ункъабилеб, Расул ХIамзатовасул рагIабигун композитор Мурад Кажлаевас макъангун рекъон хъвараб «Гьа» абураб гимналъул проект. Комиссиялъул 14 чиясдаса 12 чиясда лъикIаблъун бихьун буго ахирисеб проект.\nДагъистаналъул Халкъияб мажлисалда абуна, гьеб проект парламенталде щун бугин, гIагараб данделъиялда депутатазда цебе лъезе бугин гьеб тасдикъ гьабизе. Гьелъухъ гIенеккизе бегьула «Эркенлъи» радиоялъул сайталда.\nГьелъие жиндирго къимат кьуна жамгIияв хIаракатчи тохтур МухIамад ГIабдулхабировас. Дагьалъ цебе гьес парламенталде рагьараб кагъат хъван букIана гимн тасдикъ гьабиялда хурхун. Гьесул пикруялда рекъон, гьанже бугеб, Ширвани Чалаевасул гимн мустахIикъаб буго Дагъистаналъул гимнлъун букIине. Гьеб гуребги, гьеб гимн хисизе кинабгIаги юридикияб кьучI гьечIо цохIо республикаялъул бетIерасе бокьунгутIи гурони.\nМухIамад ГIабдулхабиров: «Гимналъе гъваридаб къимат кьезе дун музыкалияв чиги гуро. Амма, гIенеккараб мехалъ Чалаевасул гимн буго цIакъ гIакъилаб, гIадамазе асар гьабулеб. Гьес нус-нус некIсиял халкъиял макънал данде гьаруна, гьесда щибаб миллаталъул музыкалияб культура лъала.\nАмма гьелъул гуро бицине кколеб. Дир хIисабалда аслияб кIвар кьезе ккола гимн щай хисулеб бугеб абураб суалалъе. ГьечIо гьеб хисиялъе гIилла цохIо республикаялъул бетIерасе рекIее гIун гьечIо абураб жо гурони. Хадусесе гьаб рекIее гIечIони цIидасанищ хисизе бугеб?»\nЦIияб гимналъул рагIаби хъвалаго Расул ХIамзатовас магIарул мацIалъ цIубараб кечI хъван букIун гьечIо, гьесул рагIабаздаса гIурусалъ кечI рекъезабун буго Николай Доризо абурав поэтас.\nТарихчIужу ТахIнаева ПатIиматил пикруялда рекъон, кочIол рагIаби щвалде щвечIел руго, гьелъ абуна жий божулей гьечIин гьел рагIаби Расул ХIамзатовас гьарун рукIиналда. «Гимналъул магIан рагIарабго дида киноялъе гьабураб саундтрек ракIалде щолеб буго, кинабгIаги асарги гьелъ гьабулеб гьечIо», - ян абуна гьелъ «Эркенлъи» радиоялъе.\nПарламенталъул гIагараб сессия букIине буго 25 абилеб февралалда. Республикаялъул парламенталъ гIемерисеб мехалъ цере лъурал къанунал къабул гьарула, нахъ чIвазе бегьулеб къанун гьенибе щвезего щолароян бицана «Эркенлъи» радиоялъе парламенталъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулев Уллубий Эрболатовас. Гьаб къануналъул проектги балагьараб мехалъ къабул гьабизегIадин бугоян абуна гьес.\nРакIалде щвезабилин, гимн хисиялда сверухъ хабар бакана 2014 соналъул маялда. Гьеб мехалъ республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас абуна, Расул ХIамзатовасул рагIабаздалъун ва СССРалъул халкъияв артист Мурад Кажлаевасул макъаналдалъун гIуцIараб гимн букIанин цебеккун, гьелде тIадруссине кколин. ГьабсагIаталда бугеб Ширвани Чалаевасул 2003 соналъ парламенталъ къабул гьабураб гимналъул макъаналда гьес абуна чи вукъулеб мехалъ букIунеб макъаналда релълъараб бугин гьебилан.\n2014 соналъул июналдаса нахъе лъазабун букIана цIияб гимналъул конкурс. Чалаевасул гимн цIунун цере рахъана машгьурал искусствоялъул хIаракатчагIи Иосиф Кобзон, Александа Пахмутова, Андрей Эшпай ва гьел гурел цогидал.\nГимн хиси мекъаб бугилан диваналде гIарза кьуна 29 чиясдаса гIуцIараб инициативияб группаялъ. Амма МахIачхъалаялъул Советский диваналъ гимн хисиялъулъ къанун хвезабиялъул хIужа тIатинабун гьечIилан чIезабуна.


Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация "Ц1адаса Х1амзатилги Расулилги Ват1аналде".\nЦ1адаса Х1амзатил ва Расулил Ват1аналде.\nЭменги васги гара-ч1вариялда.\nХунзахъ бугеб музей\nРасул Х1мазатовасул вац Ахилчи.\nХ1амзатги Хъандулайги г1агарлъигун.\nВукъизе вачун унев Х1амзат.\nЦ1адаса шаг1ир гьудулзабигун.\nЦ1адаса Х1амзатил сурат т1ад бахъараб халича.\nРасул Х1амзаиовасул кабинеталда.\nХ1амзат вацасул ясгун\nХ1амзат вас Х1ажигун\nРасул Х1амзатовасул рокъой.\nНомер материала: ДВ-303407


Хасавюрталъул Жанисел ишазул бутIаялда изну гьечIого яргъидгIуцIаралгун бухьен букIиналда щаклъи букIун ккурав гIолиласда хIал гьабун, гIазаб кьун , жинца гьаричIел ишазулъ мукIурлъи тIалаб гьабулеб бугин лъазабулеб буго ккурав васасул адвокат Сапият МухIамадовалъ.\nХасавюрт шагьаралдаса Ражитханов Джамал ккун вукIин гьесул гIага-божаразда лъан буго гьоркьоб цо къо индал. МахIачхъалаялдаса Краснодаралде автобусалда рекIун унев вукIарав 20 сон барав гIолилав низам цIунулез гъоркье рещтIинавун, ккун вуго 2 октябралда.\n4 октябралда бакъанида, жий вас Краснодаралда ватилин йигеб заманалда, Жанисел ишазул бутIаялдаса ахIун бачIанин гьев ккун вугилан лъазабизейилан абулеб буго ккурасул эбел ХIавра Ражитхановалъ. Изну гьечIого яргъидгIуцIаразе квен ва цогидаб щвезабулеб букIун бугин гьесилан абулеб бугила, амма мухIканаб хIужа гьесде гIайиб гIунтIизабулеб, лъабго къо аниги жеги лъазабичIин абулеб буго эбелалъ.\nХIавра Ражитханова: «Кин, щибун дир вас ккуравалицин лъаларо дида. Рузман къоялъ сапаралъ вахъана дир вас МахIачхъалаялдаса. ГьатIан къоялъ хIукуматалъ тарав адвокат вугилан абун кIалъан вачIана дихъе чи. Гьес бицана дида Джамал ккун вугин ва гьесде изну гьечIого яргъидгIуцIаразулгун бухьен букIиналда бан гIайиб гIунтIизабулеб бугин, кидаялиго чIварав яргъидгIуцIарасе кумак гьабулел букIун бугин гьесилан чIезабун бугила. Гьединго хъачагълъи гьабиялъулъ гIахьаллъи букIиналъул щаклъи бугилан абуна гьес.\nКинин гьеб букIунеб, вухун вугодайин гьевилан цIехедал, лъачIого кIаркьен тункун, хъахIиллъун бугилан абуна. ГьабсагIаталда щиб гьесие бугеб, кинал статьябазда рекъон гIайиб гIунтIизабулеб бугебали лъалеб гьечIо. Вас Краснодаралде ун вукIана хIалтIизе, гьаниб хIалтIи щвезе захIмат букIиналда бан. Нижеца хIукуматалъул адвокатасдаса инкар гьабуниги, гьабсагIат нижеца къотIи гьабурал адвокатал риччалел гьечIо гьесухъе, гьев хIукуматалъул адвокат унев вуго».\nЭбелалъ васасе ккурал адвокатаздаса инкар гьабун бугилан , гьесухъе риччалел гьечIин жалин абулеб буго Ражитхановасул адвокат Сапият МухIамадовалъ. ТIоцее жинца цIунулев вихьизе индал, гьелъие изну хIажалъулин цIех-рехчиясулин абун, инкар гьабулеб букIанила. ТIолго Россиялда кIудияб гIунгутIи бугила, гIайиб гIунтIизабулев адвокатасда вихьизе тунгутIи, цIехрехчиясул изну гьечIого, амма гьеб изну тIалаб гьаби къануналда рекъараб кколарила.\nГьеб суал Россиялъул президентасда цебецин борхун букIанин абулеб буго адвокаталъ. Итни къоялъ Джамал вихьизе рес щванила жиндие ва гьесул къаркъалаялда хIал, зулму гьабиялъул лъалкIал рукIанин, живго Джамалицаги мукIурлъи тIалаб гьабун гьесие кьурал гIазабазул бицанин баян гьабуна Сапият МухIамадовалъ «Эркенлъи» радиоялъе.\nСапият МахIамадова: «Дидаго цадахъ Ражитхановасул интересал цIунулел руго цойги адвокатасги. Итни къоялда Хасавюрт шагьаралъул жанисел ишазул бутIаялда, заманалъул туснахъалде ун дица цIунулев вихьизе тIалаб гьабуна. Гьениб нижеда абуна следователасул изну хIажалъулин. Кинго рес щвана Джамал вихьизе.\nГьесул къаркъалаялда хIал-зулму гьабиялъул лъалкIал рукIана. ГIундузда гIисинал картIал ругоан, гьел степлералъ рорлъанин бицана гьес. Гьединго кверазда рукIана ток биччан гIазаб кьеялъул лъалкIал. Мугъзада кIудияб хъахIиллъи ва кIаркьалда ругъун. БотIрода къвачIа хун ва скотч тIад чIван, хьохьел тIагIун, гIакълуялдаса инавун, гьединги кьун буго гIазаб.\nДуда хIал хулму гьабун бугин гIарза хъвайилан абидал, гьес абуна хъваларин, жив хIинкъулин гьел гIазабал нахъеги кьелилан. Кингоги дица гьезда хIажат ккун гурого бихьиларин хъвазабуна гIарза, нагагь эбелалъ ккурал адвокатаздаса инкар гьабунани, гьеб хIукму жинца хIал-зулму гьабун гьабураб букIин лъайилан абун.\nЖакъа гьесухъе нахъеги индал, Жанисел ишазул бутIаялда абуна, гIайиб гIунтIизабулес инкар гьабунин адвокатаздасайилан абун. Инкар гьес нижеда цебе гьабизе кколан, амма гьесухъе ниж кинго риччалел гьечIо. Кив гьев гьабсагIаталда ккун вугевалиги лъалеб гьечIо.\nДица гьабсагIаталда инсанасул ихтиярал цIуниялъул рахъалъ Дагъистаналъул бетIерасул ишал кодоселъухъе ва республикаялъул прокуратураялде гIарза кьун буго, амма жеги жаваб щвечIо. Дида бичIчIула, гIайиб батани тамихIалде цIазе ккола, амма къанун хвезабун, инсанасул ихтиярал хвезари щай букIине кколеб».\nГьабсагIаталда ккурасул гIага-божарал ва ихтиярал цIунулел ЖамгIияб хал гьабиялъул комиссиялъул вакилзаби рачIиналъухъ балагьун чIун ругин тIаде жубана адвокаталъ.\n«ГIазаб кьеялде данде комитет» къалеб буго\nДербенталдаса Къараханов МухIамад тIагIаралдаса лъабго моцI балеб буго\nИнсанасул ихтиярал цIуниялъул проблема гьоркьоб лъуна ЖамгIияб палатаялда


Амировасул адвокатазул цониги суалалъе жаваб кьечIо Колхозникас\nСаид Амировсда тIад гьабулеб диван халатбахъунеб буго Ростов-на-Донуялъул диванханаялда. ЦIех-рех чи чIвай гIайиб МахIачхъалаялъул экс-мэр Амировасда ва гьесул яцалъул вас Юсуп Жапаровасда гуребги жеги анлъго чиясда гIунтIизабулеб буго. Изну гьечIого яргъилаб къукъа гIуцIи, бандитизм, террор, ярагъ тIибитIизаби – гьел гIайибалги чIвалел руго гьезда.\n28-леб маялда тIобитIараб данделъиялда сурав босизе кколеб букIана Хасавюрталъул прокурорасул кумекчилъун вукIарав МухIамад ГIабдулхIалимовасухъа. Амировасул буюрухъал гьес тIуралел рукIанин, рикIкIунеб буго цIех-рех чагIаз.\nАмма Амировасул адвокатазул цониги суалалъе жаваб кьечIо Колхозникас (гьединаб тIокIар буго ГIабдулхIалимовасул). Диваналда цIалана гьес цIех-рехалда кьурал баянал. Гьезда рекъон, цIех-рех чи чIваялъул тадбирал Колхозникас хIадурана, Амировас буюурхъ кьун хадуб.


Гьал къоязда Дагъистаналъул жамгIияб палатаялда букIараб, туснахъазда хадуб халкколеб жамгIияб комиссилъул, данделъиялъул гIахьалчагIаз лъазабуна республикаялда гражданияб жамгIият цебетIезабиялъе ва инсанасул ихтиярал цIуниялъе бищун кIудияб квалквал къуваталъул идарабаз гьабулеб бугилан. Гьезул гIорхъолъа арал ишаз гьездехун халкъалъул хIинкъиги, рокьукълъиги гурони бижизабулеб гьечIила, гьезул хIалтIуца кьолел лъикIал хIасилалги рихьулел гьечIилан.\nГьеб данделъи рагьулаго цебеххун рехсараб комиссиялъул бетIер Нелли Ражабовалъ лъазабуна ахираб заманалда къуваталъул идарабаз къанунги хвезабун, жидеего бокьа-бокьараб гьабизе лъугьиналъ, жидехъе гIемер гIарзал рачIунел ругила. Бищунго гIемер ЦIияб Хушеталдасан рачIанила гIарзалъ гIадамалилан бицана гьелъ. Гьенир чанго къоялъ цере хасал тадбирал тIоритIулелин абун 15 гIан чи ккун вугила низам цIунулез, амма гьезда аскIоре я адвокатал риччалел гьечIила я гIагарлъигун дандчIвазе толел гьечIила гьелилан. Гьединлъидал республикаялда цIидасан захIматаб ахIвал-хIал лъугьиндал гьел низам цIунулезул хIалтIулги, цIунизе кколелъул гьез хвезарулел гIадамазул ихтияразулги суал борхичIого рес букIинчIила, гьединлъидал ахIанила гьаб данделъийилан бицана Ражабовалъ.\nНелли Раджабова, инсанасул ихтиярал цIунулей\nГьелъул рагIабазда, данделъиялде ахIун рукIун руго Дагъистанаалъул жанисел ишазул, ФСБялъул, прокуратураялъул, УФСИНалъул хIалтIухъаби. Амма гьенир гIахьаллъана цохIо УФСИНалъул вакил ва туснахъазда хадуб халкколев прокуратураялъул хIалтIухъан МухIамадов ГIумарирги.\nАхирисе лъазабуна, жамагIатчагIазги, туснахъазда хадуб халкколеб жамгIияб комиссиялъул вакилзабазги кьучIгьечIел баянал тIиритIизариялъ халкъалдаги къуваталъул идарабаздаги гьоркьоб дагьабги цIакъ дандеккунгутIи цIикIкIинабулеб бугилан.\nМухIамадов ГIумар: «Туснахъалда тIамуразул ихтиярал хвезаричIого рукIине пачалихъалъ хасаб система гIуцIун буго. Гьеб системаялде гьоркьове дунги уна. Нижеца гьоркьоса къотIичIого халгьабиял тIоритIула туснахъаздаги заманалъ гIадамал жанир тIамурал бакIаздаги. БатIи-батIиял хIужаби рукIуна гьенирги, жанир тIамурал цоцалъ рагъун цояв сакъат гьавун вугониги низам цIунулез вуханилан лъазабула гьез, жанив тIамураб бакIалда гIадлу хвезабун, гIорхъолъа арал ишал гьаризе лъугьарал гIодоре риччазаризе полициялъулаз хасал тадбирал тIоритIани гьебги анцIунух кIодогьабун бицуна. Аслияб къагIидаялъ гьел баянал тIиритIизарулел жидеего цIар гьабулел чагIи руго жамагIатчагIи. Дица абулеб гьечIо жанисел ишазул идара кидаго битIун хIалтIулин абун, амма кидаго гьеб мекъи хIалтIулин абиги мекъи буго. Нилъер щивасда ккола жидер гIагарал бищун лъикIал чагIи ругин, гьез щибниги къанунги хвезабуларин абун. Нилъер чияс гьабураб жоги кидаго берцин бихьула, гьеб мекъаб позиция буго. Къуваталъул идарабаз гIадамалги рикъуларо, гьел ккун ратани, кквеялъе кидаго гIиллаги букIуна».\nДанделъиялда юрист ва жамагIатчIужу ГIарапат Къурбановалъ чанго мисал бачана жидеего данде кковухъе гурони къуваталъул идараби хIалтIунгутIиялъул. Гьелъ рехсана Хъорхъмасхъала росдал бегавул Акаев Русланил иш, гьесул яцалъул бетIергьанчи Акаевасе квешезе викъи ва гьесие гIазаб кьей, гьединго МахIачхъалаялдаса Ибрагьимов викъиялъул иш. Гьел ишазул цох1онигиялъул къануналда рекъон цIех-рех гьабулеб гьечIила, низам цIунулез гьарулел гIорхъолъа арал ишазул чанцIул прокуратураялде хъваниги хIасилги ккечIилан бицана ГIарапатица.\nГIарапат Къурбанова: «Ибрагьимов Султанхан МахIачхъалаялъул Гагаринил къотIнов викъана низам цIунулез, гьелъие нугIлъи гьабун бажарулев чанго чиги вуго. Гьев викъулев вук1араб куц къватIахъ рукIарал видеокамерабаздеги бахъун буго. БотIротIа таргьаги ххун гьев викъун унелъул, нухазул полициялъ чIезабун буго гьев рекIараб автомобиль. Жалги полициялъул хIалтIухъаби ругин гьев викъараз абурабго гьеб параялъго риччан руго гьел. Кумек гьабейилан ахIделев вукIарав Ибрагьимовасухъги лъицаниги гIин тIамун гьечIо. Гьеле гьедин щибниги гIурхъи-рахъ гьечIого бокьараб гьабулел руго гьел къуваталъул идарабазул хIалтIухъаби. Гьел чагIаз Ибрагьимов полициялъул бутIаялдеги вачун вухун, гIазаб кьун кIиго къоялдасан шагьаралъул рагIалде реххун ватана. Щай гьев викъун вукIаравалиги лъачIо, амма гьеб такъсир гьабурал чагIазул цIаралги лъазаруна нижеца, гьезухъ букIараб автомобилги гьелъул номералги лъала, амма гьел нижер баяназда ва гIарзазда рекъон такъсиргьабиялъул иш лъагIел аниги жеги рагьун гьечIо. Гьев Ибрагьимовги жакъа гьаниве вачIун бажаричIо, рокъоса къватIиве вахъунаро гьев цойги нухалъ викъилевилан хIинкъун. Гьеб лъугьа-бахъиналда тIасан прокуратураялде гIаразал хъванин абун гьев Ибрагьимовасе ва гьесул вацасе хIинкъалаби кьолел руго низам цIунулез».\nГьединго данделъиялде рачIун рукIана лъабго соналъ цеве низам цIунулез викъарав МахIачхъалаялдаса ГIумаров Шамилил гIагарлъиги. Гьез бицана жидер васасул хIакъалъулъ кинал рукIаниги баянал щолел гьечIила гьалщинал саназилан. Цин жидеда абунила гьев мекъи ккун цойги чиясул бакIалда ккун вугин, кватIичIого къватIиве виччалилан, хадубги лъазабунила жидеда гьединав чи лъаларин, гьев ккунги вукIинчIилан. Халкъалда цебе берталъ къотIносан автомобилалъул багажникалъувги къазавун ун вукIун вуго гьев низам цIунулез. Жидер авдвокатасухъеги кинал рукIаниги баянал кьечIила Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъилан бицана Шамилил гIагарлъиялъ.\nГьел церехун рехсаразда релълъарал цойги чангго хIужжа рехсана гьеб данделъиялда. Гьездаго гьоркьор рукIана цебехун «Эркенлъи» радиоялъ бицен гьабун йикIарай мадугьал чIваялде щаклъи букIун туснахъ гьаюрай Зайнаб Мергиевалъул гIагаралги. Шизофрениялъ унтарав чанго нухалда туснахъалъув тIамун вукIарав чиясул баяназде мугъчIвайги гьабун туснахъ гьаюн йигин гьей цIикIкIараб ригьалъул чIужу, гьелъие я букIине кколеб медицинаялъул кумек щолеб гьечIин, берцинго хIалтIизе гьелъул адвокатги толев гьечIин бицана гьез.\nАхиралдаги данделъи гIуцIараз къабул гьабураб резолюциялда рекъон гьез гIагараб заманалда хитIаб гьабизе буго Россиялъул президент Владимир Путинихъе. Гьеб хитIабалда гьез Дагъистаналъул къуваталъул идарабазда гIадлу гьабейин, гьезда хадуб халкколеб хасаб комиссия гIуцIейилан хъвазе ракIалда буго. Гьединго гьез лъазабуна Дагъистаналда гьел церехун рехсарал проблемабазул бицун пайда гьечIила, гIагараб заманалда гьелги церелъун Москваялда пресс-конференция тIобитIизе кколила, Россиялъул жанисел ишазул системаялъул вакилзабиги ахIун.\nГьанже хIаралъухъги «чIегIераб» сияхIалде росулел руго Дагъистаналда


ЖамагIаталъул суал борхана - Сельские новости - Новости - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\n28.03.2019 14:02 Четверг\n1 марталъ ГIуриб росулъе сапар бухьана районалъул бетIер МухIамад ХIасановас ва райсобраниялъул председатель МухIамадамин Хизроевас.\nРосдал жамагIатгун дандчIван, М. ХIасановас цIех-рех гьабуна росулъ бугеб ахIвал –хIалалъул, кьуна гIадамазул суалазе жавабал. Росдае гIураб бацIцIадаб лъим чIезабиялъул ва школагун садик къачIай букIана жамагIаталъул аслиял проблемиял суалал.\nЩибаб итниялъ администрациялъул отделазул нухмалъулел ва районалъул бетIерасул заместителал ракIарараб иргадулаб данделъиялда МухIамад ХIасановас борхана гьеб суал.\n- Сапаралъул аслияб мурад букIана росулъ гIадамазул гIумру яшавалъе ругел шартIазул цIех-рех гьаби. ГIуриб гьел щвана школалде , садикалде, библиотекалде ва клубалде. Жакъасеб къоялде садикалда инеб буго богорукъолъул ремонт, тIаде балеб буго цеберукъ ва хинаб хIажатхана. ГIуриб гьоркьохъеб школа буго 1976 соналъ баралдаса, жеги капиталияб ремонт жаниб гьабичIеб. ЦIулал конструкциябазул дандбараб школа, буго цIакъ къваридаб хIалалда,- ян абуна М.ХIасановас.\nШколалъул басралъараб минаялъул суал тIалабалде босун, рекъон кколел идарабазе гьес тIадкъай кьуна ремонталъе къваригIараб гIарцул кумек щвезе, документация хIадуризе тIалаб гьабеян. Комиссияги гIуцIун гьеб проблемаялде кIвар буссинабизе хIукму гьабуна.


ДИР Г1АГАРАБ ГЬОЦ1АЛЪ ГЬОРКЬОХЪЕБ ШКОЛАЛЪ ВОХИЗАВУНА ДУН. - 28 Апреля 2011 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2011 » Апрель » 28 » ДИР Г1АГАРАБ ГЬОЦ1АЛЪ ГЬОРКЬОХЪЕБ ШКОЛАЛЪ ВОХИЗАВУНА ДУН.\nГ1емерал соназ школалъе бергьенлъиялда нухмалъи гьабуна дида цадахъ школа лъуг1изабурав РСФСРалъул мустах1икъав учителасул ц1аралъе мустах1икълъарав Сулейманов Гьит1инамух1амадица. Школалда жакъаги х1алт1улел руго дир классцоял Сулейманова Пат1имат, Дайтбегова Г1аишат. Дир классцоял Базарганова Пат1имат, Курсанат, Мух1амадбегов Мах1ади ва цогидалги учительзабилъунги х1алт1ун, гьанже мустах1икъаб х1алхьиялда руго. Дида цадахъ школа лъуг1арал цогидал дир гьалмагъзабиги росдаеги, росдал г1адамазеги пайдаял чаг1илъун рахъана. П. Сулейманова школалда йихьидал, дида рак1алде рач1ана сундулниги ургъел гьеч1ел авданал, г1олохъанлъуде лъугьунел дол сонал, херлъидал бат1аго хирияллъун лъугьунел гьудулзаби, классцоял. Рак1алде щвана гьанже ч1аго гьеч1ел гьудулзаби. Гьелги дагь гьеч1о. гьеб киналъго пикрабазул карачелал гьелчезаруна каранда, къварилъана рак1. Гьанже школа к1одолъунги берцинлъунги бук1иналъ вохизавуна дун.\nЦебегоялдаса лъик1ал, бажарарал директорзабаздалъун, к1вах1-свак гьеч1ел учительзабаздалъун, церет1еяздалъун, бергьенлъабаздалъун машгьураб бук1ана Гьоц1алъ школа. Дол ва хадсел соназ районалъулги республикаялъулги бищун ц1ар бугел, рецц-бакъалъе мустах1икълъарал школазда гьоркьоб бук1ана гьеб. Бечедаб буго школалъул тарих. Жакъаги гьеб районалъул лъик1ал школазул бищун цебесеб кьерда буго.\nГьоц1алъ гьоркьохъеб школалъул жакъасеб бергьенлъабиги ч1ах1иял руго. Араб ц1алул соналъул х1аракаталъул х1асилал данде росулаго районалъул лъай кьеялъул идарабазда гьоркьоб Гьоц1алъ школалъ т1оцебесеб бак1 ккуна. Районалъул УОялъул начальникасул 2010 соналъъул 25 августалъул № 98 бугеб приказалдалъун школа къецазда бергьараблъун лъазабуна. Кват1ун бугониги баркула нужеда, дир г1умруялъул бищун аваданал сонал жаниб араб школалъул коллективалда, гьеб к1удияб бергьенлъи. Сахлъи ва хаду-хадубги бергьенлъаби нужее! Школалъе 1988 соналдаса байбихьун нухмалъи гьабулеб буго Г1абдурах1манов Г1абдурах1маница.\nГьоц1алъ школа ккола районалдаго ч1ах1иязул цояб. Гьенив ц1алулев вуго 326 ц1алдохъан. Дагьал церег1ан соназги 380 ц1алдохъан вук1анин школалдаян бицана Г1абдурах1маница. Бач1унеб ц1алул соналъ т1оцебесеб классалде росизе ругезул къадар, цересел соназде дандеккун, дагьабго ц1ик1к1ун, 50 чиясде бахине бугилан вохун вугоан директор. Школалде хьвадулев 326 ц1алдохъанасе тарбия-лъай кьолеб буго дандекколеб лъай бугев 46 муг1алимас. Гьезда гьоркьор руго т1адег1анаб категориялъул-9, лъай кьеялъул х1урматияв х1алт1ухъан-3, лъай кьеялъул отличник-3. Т1убач1еб нагрузкаялда х1алт1улев вуго г1иц1го 2-3 учитель. Директорас-7, завучас 10 ц1алул саг1ат бачунеб буго. Хас гьабун школалъул нухмалъулезул нагрузкаялъул рехсеялъе г1илла буго цо-цо школазда жидерго нухмалъулезул харжазда даг1ба балел рук1ин. Гьез рик1к1унеб буго учительзабазе мухь кьеялъул ц1ияб къаг1ида школалъул нухмалъулез жидеего пайдаялъе х1алт1изабунин, учительзабазул харжал гьелъ дагь гьарунилан.\nГ1. Г1абдурах1маницаги абуна мухь кьеялъул ц1ияб къаг1идаялъ учителасул харж ц1ик1к1инабич1илан. Т1оцебесеб категориялъул учителасул-4330, т1адег1анаб категориялъул учителасул-4504 гъ. ставка! Г1уралго гъурщал гьеч1ищха, 15 соналъги ц1алун. Т1адег1анаб квалификациялъул специалистасул диплом бугев х1алт1ухъанасул!? Дагьалго классалги, т1аде коридоралги (право бичун босизе очередалда ч1ун) лъуг1арав шофер бегавуласдаса 4 нухалъ дагьаб харж босулев пакъир муг1алим! Гьелъул рук1ине ругел х1асилазул ургъел, к1вар-сан гьеч1еб нилъер «г1агараб, хирияб», «халкъалъул ургъалица квен биълъунареб», «Макьу щоларого бугеб» х1укуматги, гьединалго т1адчаг1и-чиновникал коррупционерал-ц1огьалги.\nБищун дуда ургъел ч1вазабураб проблема сундулъ бугебг1ан кьураб суалалъе директорас ургъич1ого жаваб кьуна «Ц1алдохъабазе лъаялъул къимат холеб бук1иналъан». Лъаларо гьелъие г1иллал щибали кинаб школалде щваниги, чан учительгун дандч1ваниги, лъай кьеялъул системаялда аслияб г1унгут1илъун ц1алуде ц1алдохъанасул интерес, гъира гьеч1олъи рик1к1унеб буго.\nДиректорас бицана 5-11 классазда «5» къматазда ц1алулев-20, «4-5» къиматазда ц1алулев 67 ц1алдохъан вугилан. Х1акъикъиял къиматал гьел ратани, ч1ах1иял классазда ц1акъго лъик1 ва лъик1 ц1алулезул 27 процент лъик1аб х1асил бугин кола дидаго. Х1акъикъаталдаги Гьоц1алъ гьоркьохъеб школалдаа ц1али квеш батиларо. Районалда щибаб соналъ т1орит1улел олимпиадабазги нуг1лъи гьабулеб буго гьелъие. Цох1о авар мац1алъе гьеб школалъул лъималаз районалъул олимпиадабазда лъабго т1оцебесебги, к1иго к1иабилебги бак1 ккун буго. Авар литератураялъе П. Х1амзатовалъул ц1алдохъанас республикаялъул олимпиадаялдаги 1-себ бак1 ккуна. Жибго Пат1иматие 1-сел бак1алги ккун, районалъул ва республикаялъул «Лъаг1алил учитель» абурал ц1ар щвана. Щвана Пат1иматие Президентасул грантги. Миллиял мац1ал церет1еялъе нухазул ц1ех-рех гьабизе, г1акълу дандбазе Москваялде Госдумаялде ах1ун йик1ун, гьанжег1агар т1ад юссана Пат1имат.\nШколалъул х1алт1улъ ругел церет1еялги бергьенлъабиги П. Х1амзатовалъулги гьелъул мисал босун х1алт1улел учительзабазул к1вах1-свак гьеч1еб х1аракаталъул х1асил бугин рик1к1унеб буго директорас.\nГьоц1алъ школалъул буго цогидал росабалъ гьеч1еб г1адаб гьайбатаб, х1ажаталщинал рукъзабаздалъун хьараб школа, лъик1аб спортзал. Школалъул кванил блокалдаса бокьарав ч1ух1изе бегьила: 60 чи г1одов ч1езе бак1 бугеб г1ат1идаб столовая, к1удияб кухня ва квен-т1ех гьабизе х1ажатаб кинабго оборудование, кванил рокъоб ва столоваялъе къвариг1унеб мебель, посуда.\nДир г1агараб школалъул коллективалъе сахлъиги х1алт1улъ жеги ч1ах1иял бергьенлъабиги гьарун Г1. Г1исаев-Гьоц1алъ школалъул ц1алдохъан.\nПросмотров: 617 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


ГIолилазе хIалтIи балагьизе буго хасаб идараялъ\n2014 соналъул июнь моцIалъ Россиялда хIалтIигьечIого хутIаразул къадар бахун буго 4 миллионгун 198 азарго чиясде. Дагъистаналъул захIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министерлъиялъул баяназда рекъон республикаялда хIалтIигьечIого хутIун вуго 27 300 чи. Гьезул лъабил бутIа кколел руго 24 сон бачIел гIолил.\nХас гьабун гьедин хутIарал гIолилазе хIалтIи балагьизе кумекалъе гьал къоязда Дагъистаналда рагьана гIолилал хIалтIудалъун хьезабулеб идара.\nРоссиялъул регионазда гьорькоб бищун гIемер хIалтIигьечIого хутIарал руго ГЪалгъаязул республикаялдагун Чачаналъ, бищун дагь гьел руго Москваялдагун Санкт-Петербургалда. Регионазда хIалтIигьечIохутIаразул къадар лъазабизе гьабураб сияхIалда Россиялъул регионазда гьоркьоб Дагъистаналъ 72 бакI кколеб гьечIо. Шималияб Кавказалъул цойгидал республикабазда дандеккун Дагъистаналда хIалтIигьечIого хутIарал дагьал рукIаниги, Россиялъул цойгидал мухъазде дандеккун республикаялда гьел гIемер руго. Гьелде тIадеги щибаб санайил гьезул къадар цIикIкIунебги буго. 2011 соналъ Дагъистаналда вукIун вуго хIалтIигьечIого хутIарав 24 азаргогIан чи, 2012 соналъ гьезул къадар I800 чияс цIцIикIкIун буго, 2013 соналъ гьеб къадар 6 проценталъ Дагьлъун буго, амма 2014 соналде цIидасан эхеде бахун буго.\nГьедин Дагъистаналъул захIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министерлъиялъул ахирисел баяназда рекъон 2014 соналъ республикаялда хIалтIигьечIого хутIаразул къадар 27300 чиясде бахун буго. Гьезул 35 процент кколел руго 24 сонцин бачIел гIолилал. Гьебги хIисабалде босун хас гьабун гIолилал хIалтIудалъун хьезарулеб идара рагьана гьал къояз Дагъистаналда. Республикаялъул захIматалъулгун социалияб цебетIеялъул министерлъиялда цебе гIуцIараб гьеб идараялъ школлъималаздаса бахъараб, тIадегIанаб лъай щварал гIолилазде гIунтIун киназего кумек гьабизе бугин хIалтIи балагьизейилан лъазабуна цебе рехасараб министерлъиялъул нухмалъулев хисулев Хасаев Абулмуслимица.\nГьез «Эркенлъи» радиоялъе бицана жидеца батIалъи гьабизе гьечIила гьел гIолилазул, бокьани росулъа бокьани шагьаралдаса рукIине бегьулила гьел. Автомобиль бачунев чиясул хIалтIи бокьарасеги, гIелмияб ишалде вазе бокьарасеги киназего кумек гьабизе бугила жидеца. КъваригIани тIаде цIализеги ритIизе ругила гьел гIолилалилан.\nАбулмуслим Хасаев: «Нижеца балагьула жакъа къоялде бищунго кинал хIалтIухъаби къваригIун ругелали, гьелда рекъон гIадамал цIализеги ритIула, амма гьедигIан цIакъ къваригIинчIел махщелал щвезе нижеца кумек гьабуларин абизеги бегьуларо. Нижехъа бажарухъин чиясе бокьаараб махщел щвезе кIвараб квербакъи гьабизе буго. Гьадинаб идара некIого рагьизе кколеб букIана нилъер гIадаб гIемел гIолилал ругеб республикаялда. ГIолилал хIалтIудалъун хьезаризе кIвани, дагьалниги гьезие ресалги кьуни кирениги унаро гьел, гурони гьал ахирал саназ гIадин республика тун къватIире унел ругони нилъер васалгун ясал, цо чанго соналдасан ругелцин хIалтIулел бакIазда хIалтIизе чи хутIизе гьечIо гьанив. Гьединлъидал Дагъистаналъул бетIерас абухъе бищун кIудияб кIвар кьезе ккола нилъеца гIолилазде. Нижер идараялъ гьеб рахъалъ дагьабниги цебетIей букIинелъун гьаб цIияб центр рагьана, гIолилазе хIалтIизе бакIал чIезаризе батIи-батIиял идарабазулгун дагьалги цIикIкIун къотIи-къаялги гьаруна».\nГIолилазе хIалтIизе бакIал гьечIолъиялъул суалалдаго хадуб бачIараблъун хутIулеб бугин республикаялда жеги пенсиялде инегIан саналги гьечIел, гIолилалзул ригьалдасаги арал гIадамал хIалтIигьечIого хутIиялъул суалин, гьелдеги кIвар кьуни бокьилаанин абуна хIалтIигьечIолъиялъул бицунеб мехалда Гъизилюрталдаса Шапиев Арсеница.\nI6 сон баралдаса нахъе хIалтIиле вукIарав гьев, кIиго соналъ цеве авариялдеги ккун хIалтIудаса нахъе вилълъине ккун вуго. Сахлъун хадуб цIидасан хIалтIуде восун гьечIо гьев. Мун гьанже кIудияв гIун вугин, жидее гIолохъанал хIалтIухъаби къваригIун ругинги абун буго гьесда гьев хIалтIулев вукIараб бакIалъул нухмалъиялъ.\nШапиев Арсен: «ХIалтIуде восичIого вукIине ккани 55 сон гьеб пенсионерасул ригь гурелъул. Россиялъул президентасги Дагъистаналъул нухмалъулесги лъазабун буго гури пенсиялъул ригьалде рахинчIел, хIалтIун бажарулел чагIи хIалтIизе росейилан, амма Дагъистаналда гьел лъазабиял хIалтIулел гьечIо. 40 гIан соналъ хIалтIана дун батIи-батIиял бакIазда, сахлъиялъул рахъ нахъе ккун заманалъ хIалтIудаса нахъе вилълъун вукIарав дун гьанже сахлъун хадуб цIидасан хIалтIуде индал лъиениги къваригIун гьечIо.\nДун хIалтIилев вукIараб идараялда гурониги цойгидал бакIаздаги киназего гIолилал къваригIун руго хIалтIизе. Дир хIалбихьиги бажариги лъиениги хIажалъулеб гьечIо. ККела, гIолилалги ккела бищун цере хIалтIуда рукIине, амма дунгIадала чагIиги рокъор гIодор рукIун тIубаларелъулха. Дирги хъизам буго, жеги гIисинал лъимал руго, пенсиялде инеги жеги I0ниги сон буго. ГIолилазе бакI бугила, дие хIалтIизе бакI гьечIин абулеб буго, гьеб битIарабищха бугеб».\nГIолиал хIалтIудалъун хьезарулеб централъ хас гьабун кIвар кьезе бугила сакъатал гIолилазе хIалтIизе рес щвеялдейилан лъазабулеб буго гьеб республикаялъул захIматалъулгун социалияб цебетIеялъул министерлъиялъ. Цебеги гьеб суал жидеца кидаго борхулаанила, гьанже гьелъие дагьалги ресал цIикIкIанила абулеб буго гьез. Гъоркьисала Дагъистаналъул захIматалъулгун социалияб цебетIеялъул министерлъиялъ хIалтIудалъун хьезавун вукIун вуго сакъатав 2800 гониги чи.


Авариялъул ханзабазе магъало тIадал росабазул сияхI ва магъалодул къадар » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nАвариялъул ханзабазе магъало тIадал росабазул сияхI ва магъалодул къадар\nТIасияб Гьарадерихъ росдал гIадамаз щибаб цIаракиялдаса 2 къали бугIа, 100 гIиялъажобугес бзж (магIна лъачIо) ва кIиго хух, 2 шал, 3 хвалченбухь, щибалъул 3 гъурущбагьа бугеб.\n-Гьарадерихъ росдаца 1 къали бугIа, 100 гIиялъажо, бугес 1бзж, кIиго хух, кIигошал, 1 хвалченбухь.\n-Гъоркьияб Гьарадерихъ росдацаги гьадабго магъало.\n-Игьали росдаца – 25 къали цIолбол сок, Хунзахъ росдал майиндурасе (рагъулминистр гIадав чи, ялъуни бодул цевехъан).\n- ТIасиябИнхо – 25 гьегь цIибил.\n-Гъоркьияб Инхо – 33 къали цIолбол сок, магъало бакIарулезе хъвезе 1 цIцIеги.\n- ЧIикь-6къали цIолобол сок, ялъуни I2 къали цIоросаролъ.\n- Кьохъросдла гIадамаз 2,5 къали цIобол сок, гIиял рехъен бугес 2 хух, ялъуни 2 бурутI.\n-Килалъез кIиго къали –рикьи ролъулги, кIиго къали мучги.\n-Хьндалазул росабаз щибаб рукъалдаса 1 къалигун сахI ролъулги, 2 2 къалимочолги, 3 сон бараб хIелекоги, гIи бугез – бзж-ги, цIани ругез багьаб дегIенги.\n-Хьиндалросдал гIадамаз килщил бицалъи, 3 натI халалъи бугел хъахIал, цIвакарал, ритIаралтIилал ва 60 жалобги, цIалкIизеги цIалкIун 6 къали цIулакьодул рохъоги. Гьезгожиб-жиб хъизаналдаса 2 къали ролъ, 1къали муч.\n-Хьиндахъа Околазул тухумалъ 40 къали ролъ. Росдал киналго гIадамаз 32 къалихьурдухъ муч, 40 къали ххине хIадурараб бацIцIад гьабураб ролъ, якунж ролъул 4къали, ва 12 къали муч.\n-Харахьи росдаца 264 къали бащадаб –ролъ, бащадаб муч. Харикь росдал хьиндалаз 4сахI муч, Херехьдерида тIадлъула ролъги мучги нуцаласул минаялде щвезабизе,жидерго хIамузда нуцаласул хурзабахъе рак щвезабизе. Рекьи байбихьидал гьезда тIадаббуго жидерго хIамулгун, хъапалгун, гIарщ-кваргун рачIине, нуцаласул бокьалракудаса рацIцIад гьаризегIан рокъоре тIадруссине ихтиярги букIунаро.\n-ГьамищтIа росдал гIадамаз 30 къали бугIа ва I ратIал маххул.\n- ЦIелмесросдаца щибаб рукъалдаса 3 къали ролъул, I0 чахъу къинлъарас цо тIасабищарабхух ва 1 ратIал нах.\n-Мущулисез щибаб рукъалъ 1 къали ролъ.\n-Бакъда Гьамущисез щибаб рукъалдаса 2 гьегь цIолбол, 1 къали ражи, 1 къали пер,тIолабго росдаца 1 ратIал нах, гIиял рехъен бугес – бзж, цIани ругез – хIоргец.\n-Хьонда Гьамущисез щибаб рукъалдаса къали ражи, 1 къали пер, 34 гьегь цIибил, гIиялругез бзж, цIцIани ругез – 1 хIоргец, 1 ратIал нах. КIиябго росдаца киналдаго тIаде40 гьегь цIибил.\n- ТIадколосезщибаб рукъалдаса 1къали лаклак, 1 къали пер, 1 гьегь цIибил.\n-Мунисез 180 къали лаклак, 40 гьегь цIибил, 3 шал.\nДангизалдабугеб щибаб бокьалдаса 1 шал (сугъур).\n-Хонолъи росдаца 4 чахъу ва 4 хух.\n-КIеселуросдаца 12 чахъу ва 4 хух.\n- Жонсоросдаца щибаб рукъалдаса I1 чахъу ва гIака.\n- ГIашиниросдаца щибаб рукъалдаса 1 чахъу.\n- ХIаширу,Ламаг-Жари, КIахIачIараб росабазул гIадамаздаги гьебго мгъало.\n-Къакъади росдаца 3 чахъуги I цIцIеги.\n-Чичиник росдаца 1гIака ва 6 гъурущ.\n- ХIалтIиросдаца 100 къали пурчина.\n- Гьишаросдаца 60 чахъуги 3 цIцIеги.\n-Кванхи росдаца 21 чахъу.\n-Гьадири росдаца 50 чахъуги ва багьаб куйги (хIоржо).\n-Къиди, Сасикь, Сильди, Гьакъу магIарде битIулеб гIиялъа щибаб росдаца 20чахъуги, 1 кьегIерги.\n- СилиГьаквари щибав вехьасда ГьагIмал магIардаса 2 чахъу.\n- ТIасиябва Гъоркьияб Хъваршини, Сихал ва БатIалъи росабазул щибалъ 30 чахъу.\n-Хушари росдаца 1 оц.\n-Метрада росдал гIадамаз 30 къали ролъ, 30 къали бугIа.\n- Эчедаросдал гIадамаз 40 чахъу ва 1 хух.\n- ЦIумадаросдаца 30 къали бугIа.\n- ХулимагIарда боцIи хьихьун Хьари росдал щивав вехьас 5 гъурущ, I чахъу.\n- ТIомсодаросдаца 23 гъурущ.\n- Ракьу– ГIахьвалаз – 33 гъурущ.\n- ГIахьвалаз20 чахъу ва 20 къали пурчIина.\n-Бакълъулазул росабаз: ЦIиликь, Сивухъ, ЦIунди, Шабдухъ, Ингишу, ИчичIали,Данухъ, ГIаркьухъ, Аргъвани, ЛъаратIа, МелъелтIа – гIиял ругез, къадаралъухъбалагьичIого щибаб рукъалда I хух, тIолабго росабаз I0 цо лъагIел бараб гIиялъажо,кваназе мегIер ижараялъе босулел Сахъадерица 8 туменги (80 гурущ).\n- ХалдиХIариб росдал гIадамаз щибаб рукъалдаса I чахъу.\n-Акнадисез, Ангъидасез-щибалъ 2 оц.\n-Ришниял росдаца 1 оц ва 12 гъурущ.\n-Буртуб росдаца 3 гIиялъажо ва I дегIен.\n- ЦIолодаросдаца 70 бзж, I8 гъурущ багьаяб хвалченбухьи, 30 гургинаб чIалу, 3 хIуби , 20къали бугIа.\n-Ингердахъазда 46 бзж, 33 хух, 1 лъагIараб дегIен, 50 ялдаса тIаде гIи бугесда ХIорихьлъин бахунезда 2 хух.\n- МестIерухъросдада 46 бзж, 1 хух, Къварилъи гIияз бахунезда тIаса бищабараб бзж, тIасабищарабхух ва 20 къали бугIа.\n- ТокитIаросдада щибаб рукъалда 1 къали бугIа, 1 чахъу, I хух, кIиго вас вугесда I къалибугIа. Сурхай-хангун (Гъазигъумекдерил хан ГI.ГI.) СултIан-АхIмад-ханас эркенгьаруна магъалоялдаса.\nГьелдатIадеги ЦIолода, Энгердахъ, МестIерухъ, ТIокIитIа росдада тIадаб букIана Тоботабулеб бакIалда хер бецизеги.\n-Къванисез 160 къали ролъул.\n-Сивухъ росдада 60 ратIал биараб нах ва росдал гIухьбуз 4 хухги.\n-Гозолоколосезда 10 гIиялъажо бугес 2 хух.\n- ЦIадаросдаца щибаб къинлъараб чахъдадаса I хух, цо чахъу бугониги батIалъи гьечIого.\n- ГIебтIадеридагигьебго магъало.\n-Кванхидалъ росдаца 90 къали цIам.\n-Инхелосезда 40 къали цIолбол сок ва 10 къали цIам.\n-Буртабалъе хан вачIунаго 6 дегIен тIадаб букIана Болъихъ росдада.\n- МигIарсуросдада 20 къали муч, 30 къали цIолбол сок.\n-Гъодоберисез гIи къунцIун хадуб 30 хух.\n- ТIандосезда25 чахъу.\n-АнсалтIисезда – 25 чахъу.\n-Зибирхъалисез – 40 бзж\n-Буртиялда 20 чахъу, 2 хух, ялъуни бурутI.\n-Хьириб росдада щибаб рукъалда I хух.\n- ГIабасузда20 чахъу.\n-МаккайичIи, СатIу, Гьинди росабазда 20 чахъу щибалда.\n-Лъондохъ росдада I0 чахъу.\n-Зикариб росдада – 20 чахъу.\n- Хадува Монохъ росабазда 20 чахъу щибалда.\n-Щекъери росдада 34 чахъу ва щибаб рукъалдаса тIадеги 2 хухги.\n- ХIаруросдада 40 чахъу ва 40 хух.\n-Гьакъмада росдада гьебго магъало.\n-Лъинду росдада 12 чахъу ва 12 хух.\n-Саникъоро росдада 20 чахъу.\n-Жалакьури росдал щибаб рукъалда 2 къали бугIа, 10 чахъукъинлъарасда – 2 хух.\n» «Росдал захIматчи» казият. Хунзахъ мухъ\n» «Гьудулъи» журнал. МахIачхъала\n» «Ассалам» казият. МахIачхъала\nгьаб кисан босараб сиях1 ???????????


Дагъистанияз гуребги, къабул гьабула лезгинка\nСанкт-Петербургалдаги буго Дагъистаналъул халкъазул кьурдул ансамбль «Гьудуллъи». Гьелъие нухмалъи гьабулеб буго ДРялъул культураялъул мустахIикъав хIалтIухъан Ашраффудин Мехтиевас. 13 соналъ пана гьарулел руго «Гьудуллъиялъ» Россиялъул шагьаразул ва къватIисел пачалихъазул гIадамал. Ансамбль гIахьаллъула санайил тIобитIулеб шагьаралъул фестивалалда. Исана ансамбль мустахIикълъана тIоцебесеб бакIалъе.\n«Гьудуллъиялда» кьурдулел руго цохIо дагъистаниял гурелги. Гьеб берцин гьабун буго Россиялъул батIи-батIиял миллатазул гIисинал вакилзабаз. Гьенир кьурдулезда гьоркьор руго Санкт-Петербург, Компино, Пушкин шагьараздаса 60 лъимер. Ансамбль щвана Китаялде, Алжиралде. Гьелъ гьединго цересел бакIал ккуна батIи-батIиял фестивалазда. Масала, «ЦIвабзазул кунчIи», «ЦохIо зодикь», «Цоцазул кверал кквелин, гьудулзаби», «Кавказалъул халкъазул фестиваль» ва цогидалги.\nСанкт-Петербургалда вугев Дагъистаналъул вакил ХIасан ХIасановас абуна:\n- Ансамблялъ гIагар гьарулел руго Россиялъул миллатал. Балагьаразе лъикIаб асар гьабулеб буго Дагъистаналъул халкъазул кьурдабаз. Гьадинал церерахъиназ бицуна цогидазе Дагъистаналъул гIадатазулги, культураялъулги, гIадамазулги хIакъалъулъ. Ашраффудин вуго жиндирго хIалтIуе ракIги кьун хIалтIулев чи. Гьединаз бицуна дунялалъе гIагараб ракьалъул хIакъалъулъ. Жеги гIемераб хIалтIи гьабизе ракIалда буго гьесда,- ян.\nГьарула Ашраффудиниеги гьесул гIисинал гьунарчагIазеги дагьабги машгьурлъиги гьунаралъе цIубайги. Жеги гIемерал саназ рохизареги нилъ ансамблялъул церерахъиназ.\nПрочитано 303 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 26 августа 2019 14:08\nДругие материалы в этой категории: « Театр – гIумруялъул матIу\tЦIияб нухлул байбихьи »\n09:38, 08 декабря 2021, 54


Нилъеда гIемер рагIула лъикIал ишал гьаруразул хIакъалъулъ бицунеб. Гьелдаго цадахъ абула: «Дуего зарал ккезе бокьун батичIони, чияе лъикIлъи гьабуге», - янги. ЛъикIав чилъун вукIинищ беццараб бугеб яги жиндирго тIалабги гьабун гIумру тIамийищ лъикIаб бугебин абураб суал борхизе бокьун буго гьаб макъалаялда. Абула лъикIлъи гьабун ругьунасда къабихIаб иш гьабизе ракIалдецин кколарилан… Гьеб битIарабги буго. Нилъеда бихьулелъулха кидаго лъикIлъи гьабулев чи гIадамазда, хIатта хIайваназдагицин гурхIел бугев вукIуневлъи. Гьединав чияс киданиги гьабуларо хIалихьатаб ишги. Гьединал чагIазда гьоркьоб цIар рехсезе мустахIикъав инсан вуго Кьохъа ХIамзат Мусаевги. Гьес жиндирго гIумрудул аслияб магIналъун рикIкIуна вакъарав кваназавиги, къварилъиялде ккарасе кумек гьабиги, унтаразда кверчIвайги, бокьаразда Къуръан цIализе малъиги.\n«Садакъа кьезе ккола кваранаб квералъ, квегIалда бихьуларедухъ», - ан абула. Гьелъухъего ХIамзатиеги расги рекIее гIолеб букIинчIо жиндирго, жинцаго гьарулел ишазул хIакъалъулъ нижее бицине. Кин бугониги, нижеца хIаракат бахъана гьесулгун гара-чIвари гьабизе.\n- ХIамзат, гурхIел-рахIмуялъулал ишазде кин ва кида байбихьараб дуца?\n- ГIолохъанаб заманалда дун хIалтIулев вукIана КамАЗалда. ГIемер щвезе кколаан батIи-батIиял районазде. ГьитIинаб къоялдаса нахъего ругьунлъун вукIана как базеги кIал кквезеги. Нижер росу ва дир хъизан буго цIакъго динияб. Гьелъги батила, кив вугониги я как, я кIал дица гьоркьоб биччаларо.\nДоб букIана рамазан моцI. КIал ккурав дун Хьаргабисан, Лавашисан рокъове вачIунев вукIана. Доб заманалда нухазда кваназе ресалги гIемер рукIунароан ва гьеб къоялъ рес ккечIо нухда кIал биччазе. Лъимги гьекъон, кIал кквезе ккана нахъисеб къоялъги.\nДербенталъул мажгиталъуб, кIал биччалеб гIужалда, гIолохъаби кваналел рукIана. Гьезул квандаса чIвалеб букIана цIакъ берцинаб, гьуинаб махI. Вакъарав дида ракIалде ккана чай гьекъезегIаги аскIове ахIулевани дунилан. Гьелде пикру гIунтIун батилароха, гьезги щибго абичIо, дунгоги аскIове ине намуслъана. Ва, вакъун вугониги, нахъисеб къоялъги кIал ккуна. Гьеб мехалда ракIалде ккана, «БеччатIа» абураб гьаб бакIалда, дунго гIадал нухлулазе кваназе ва хIухьбахъизе рес бугеб гьитIинабго рукъ базе.\n- Цогидазе кумек гьабизе ккани, мунгоги вукIине кколаха ресалда вугев чи…\n- Доб заманалда нижер хъизамалъул жанир чIезе бакIцин букIинчIо. Амма, гьаб нухбикьуда, тIоцебе бана как балеб рукъ. Хадуб ракIалде ккана нижерго росуцоязе, рикIкIаде инчIого рукIине гIоло, газалъул заправка бан лъикIилан. Гьелъги батила, гIезегIан нухлулал лъалхъулаан гьанир. Киназего кьолеб букIана, дагьаб бугониги, квине квенги гьекъезе чайги. Аллагьасе гIоло кIвараб кумек гьабулеб буго нухлулазе.\n- Хъизан-лъималазулги хIакъалъулъ бицани бокьилаан.\n- Дир буго щуго лъимер - лъабго яс ва кIиго вас. Киналго цIалана исламияб институталда. Дида цадахъ гьанирго рукIуна кIиявго васги. Кин бугониги, дун вуго талихIав чи. Хъизамалъ абун букIарабани гьаниб гIалхуда чIеларин абун, щиб гьабизе букIараб? Дун Аллагьасе вокьулев чи ватила, тIад калам гьабичIого, дица малъараб гьабулей, гIадамал хирияй лъади щвана дие.\nДир кIудияв васас гъоркьиса ва исана, каникулазул заманалда, Къуръан цIализе малъана лъабкъоялдасаги цIикIкIун лъимада. Дунго гIадин магIишаталда хадур лъугьинчIел руго гьелги. АлхIамдулиллагь, Аллагь рехсолел, шаргIалъул нухдасан унел руго киналго.\n- Бицунеб рагIана гьаниб бугин гIадамазе пайдаяб лъимиланги. Цогидал бакIаздасагицин гIадамалги рачIунел руго гьелда хадур. Щиб лъим гьеб?\n- Гьаниб буго лъабнусго метралъул борхалъудаса дица бачараб пайдаяб, гIадамал сахгьарулеб лъим. ГьитIинав чи вугеб мехалдаго умумуз бицунеб рагIун букIана гьеб лъеца гIемерав чи сахгьавунин абун. Гьеб дидагоги бихьана КамАЗалда хIалтIулеб заманалда. Пуланаб хIалтIи гьабулаго, килищ къотIун букIана дир. Дица гьеб щибаб къоялъ лъелъ лъолаан. Нуж бицун божиларо, къокъабго заманалда жаниб килищ сахлъана. Гьекъезе байбихьидал, лъалаго мадар лъугьуна, гьабсагIаталда унтулеб бакIги гьечIо. Жакъа гьаб лъеда хадур рачIуна Чачаналдасаги, Ингушетиялдасаги, МахIачхъалаялдасаги гIадамал. Гьаруна батIи-батIиял анализал. Гьезул хIасилалда чIезабун буго лъеца кумек гьабулин гьал хадур рехсарал унтаби сахгьариялъе:\n1. Кванирукъалъул унтаби.\n2. Халатбахъараб гастрит.\n3. Кванирукъалъул ва бакьазул язваялъул унти.\n4. Бакьазул унти.\n5. ТIул, ццидалкъвачIа унтун бугони.\n6. ЦIекIгьан унтун бугони.\n7. Чакаралъул диабет.\n8. Кващумухъалъул унтаби.\nЦо-цояз абула лъим бичизе бегьилаанин абун. Дун бечелъиялда бахиллъулев чи гуро. Дун вуго Аллагьасе гIоло хIалтIулев чи. Гьаб лъеца эбел сахгьаюрав чияс дие МахIачхъалаялда рукъ кьолеб букIана. Дица гьебцин босичIо.\n- РагIана дуца гIуцIун бугин гурхIел-рахIмуялъулаб фондилан абунги. Щиб хIалтIи гьелъ гьабулеб?\n- Гьаб буго чанго районалде гIадамал унеб нухрикьи. Гьелъ гIемерисез байбихьана нижехъе садакъаялъе кьезе цIияб бугониги, ретIараб бугониги ретIел. Нижеца гьеб бикьула росдал ресукъал гIадамазе. Гьанибе ретIел бачIиндал, лъазабула мажгитазул имамзабазда, ресукъазе ретIел-хьит босизе рачIаян.\nГьелдаго цадахъ нухлулазе нижеца кьола гьоцIоги, хIанги, чедги.\nЦо-цо мехалда бикьизе гьанибе бачIуна пихъги цогидал нигIматалги.\nГьаниб буго бокьарав чияс гIарац рехулеб ящикги, гьебги нижеца битIула мина бухIаразе, мажгиталъул къваригIелабазе, рес къотIаразе. ГIоротIа росдал мадраса газалдалъунги хьезабула нижеца.\n- ХIеж борхизе рес кканищ?\n- Ккана. Гьеб буго дие бищун ине бокьулеб бакIги. 16 нухалъ щвана гьениве. Цо соналъ, Минаялда вукIаго, дида батана долларазул цIураб къвачIа. ЦIех-рех гьабидал, баянлъана гьелъул бетIергьан Дагъистаналдаса даргинай йикIин.\nГьаниб аскIобги батун букIана меседил алатал. КIиго соналъ ралагьаниги, гьезул бетIергьаби ратизе кIвечIо. Гьелъул багьа-къадарги чIезабун, садакъаде кьуна гIарац.\nГьаб дунялалда дидасаги рес бугел гIадамал гIезегIан руго. Амма киназдаго гуроха цогидал ричIчIулел. Хьул буго ахир-къадги киназдаго бичIчIилин доб дунялалде лъицаниги щибго жо цадахъ босулареблъи. Нилъедасаго тIокIаб садакъаде кьезе ккола. Нилъедаса лъикIал гIадамалги дунялалдаго рукIунаро, цогидазулги къимат гьабулеб бугони. Нилъеего тараб магIишат буго гIадада хвараб рикъзи. Садакъаде кьураб - даимго батизе бугеб лъикIлъи.\nПрочитано 416 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 30 сентября 2019 10:35\nДругие материалы в этой категории: « Бесланалъул саринал\tБаркалаялъул кагъат »\n21:04, 16 мая 2022, 232


"Эркенлъи" радиоялъе тΙубана 60 сон\nЭркенлъи радиоялъул гΙурус мацалъул тΙоцебесеб эфир букΙана 1953 соналъул 1 марталда. Жиндирго программаби гьелъ кьолел рукΙана Магърибалъул Германиялъул Мюнхеналдаса.\nГьеб радиоялде байбихьудасаго бижана кΙудияб интерес ва гьелъул аудитория букΙана гΙуралъ кΙудияб. Гьелъул программабазул кьучΙода хΙалтΙизарулел рукΙана тΙоцере, совет хΙукуматалъ ва коммунист партиялъ тушманлъиялъулаблъун риккунеб букΙараб «самиздат» абулеб букΙараб литература. Радиоялдаса цΙалулел рукΙана Борис Пастернакил, Иосиф Бродскиясул, Александр Солженицынил, Милован Джиласил, Андрей Синявскиясул, Андрей Сахаровасул асарал. Гьеб гуребги ЭР-ялъ доб заманалдаго байбихьана Мюнхеналда «самиздаталъул» архив бакΙаризе.\nСовет Союзалъул цогидал мацΙазда программаби кьезе байбихьана радиоялда 1953 соналъул 18 марталда. Гьел рукΙана азербайджан, армен, гуржи ва Шималияб Кавказалъул чанго мацΙазда трансляция, гьезда гъорлъ рукΙана авар, чачан, гъалгъазул, осетиязул гъарачаязулгун балкаразул адыгазул мацΙал.\nСоветияб Гьоркьохъеб Азиялъул республикабазул букΙана узбек, казах, киргиз, туркмен ва таджик мацΙазул программаби. Татаразулгун башкиразул программаби кьезе байбихьана гьебго соналъул декабралда. Белоруссазул ва украиназул мацΙазда – 1954 соналда.\nШималияб Кавказалъул мацΙазда программаби кьолел рукΙана 1970-билел соназде щвезегΙан. Гьел мацΙазул редакция гΙуцΙиялъул кьучΙода вукΙун вуго чачаназул ва гъалгъазул диссидентал Авторханов ГΙабдурахΙман ва Ибрагьим Гелесханов.\nСураталда ахирисев вуго чухъа ретΙарав. Жибго сурат бахъун буго 1950 соназда Мюнхеналда аскΙобехун бугеб,\nАза Ризер, Гьовленд Сарджент, Мирна Лой, Гелесханов Ибрагьим\nуланаб байрам кΙодо гьабулеб мехалда. Гьениб букΙун буго Шималияб Кавказалъул халкъазул кучΙдулги кьурдиги. Жидерго махшел гьениб бихьизабун буго гьединго Гелесхановас ва аварай Аза Ризерицаги (квагΙисан тΙоцеесей). Гьей доб мехалда йикΙун йиго ЭР-лъул музыкалияб редакциялъул нухмалъулей. Гьел кΙияздаго гьоркьор руго Эркенлъи радиоялъул президент Гьовлен Сарджент ва гьесул лъади Мирна Лой, доб заманалда машгьурай киноактириса.\nШималияб Кавказалъул сервис цΙидаса рагьана 2002 соналъул лъабабилеб апрелалда. Гьелдаса нахъе программаби кьолел руго авар, чачан ва черкессазул мацΙазда.\nГьадин бицана нижер программаялъе цевего ЭР-ялда хΙалтΙулев вукΙарав Татаразулгун башкиразул сервисалъул директорлъун вукΙаго Шималияб Кавказалъул мацΙазул редакция цΙидаса гΙуцΙарав, хадуб къокъаб заманалда гьебго редакциялъул директорлъун вукΙарав гьанже Германиялда гΙумру гьабун вугев пенсионер Ферит Агица. Гьес абуна, цΙидаса гьеб редакция гΙуцΙизе бигьаяб масъала букΙинчΙин.\nФерит Аги, ЭР-лъул цΙигΙуцΙараб Шималияб Кавказалъул сервисалъул тΙоцевесев директор\nФерит Аги: «Гьай-гьай гьеб бигьаяб масъала букΙинчΙо. ЗахΙматго букΙана къватΙир жидерго рахьдал мацΙ лъалел гΙадамал ралагьизе. Авар, чачан ва черкесс мацΙазда кΙалъалел чагΙи ралагьизе. Кин букΙаниги нижеда бажарана гьединал данде кколел профессионалал ратизе. Ахир-къадги дунгоги тамашалъун вукΙана, амма гьединал чагΙи ралагьана нижеца. Гьебги щиб гьеб редакциялда хΙалтΙизе доб заманалда разилъарал, журналистазул хΙалбихьи бугел чагΙи.»\nАммаян абулеб буго гьес, Прагаялда хΙалтΙизе махшел бугел журналистал ралагьиялдасанги захΙматаб букΙанин доб мехалда бакΙазда корреспондентал ралагьизеян.\nФерит Аги: «Корреспонденталцин рукΙинчΙо нижер тΙоцере. Гьел ралагьизе захΙматго букΙана. Амма нижеца щибаб мацΙалда 20 минутазул программаби риччалел рукΙана. Халкъазда гьоркьосеб темабазул материалал нижер рукΙана инглис мацΙалда. Нижер журналистазда берцинго гьеб мацΙги лъалеб букΙинчΙо. Гьединлъидал гьанир гьел руссинарулел хасал гΙадамалги рукΙана заманалъ.\nБукΙине кколеб къагΙидаялда хΙалтΙизе байбихьилелда цебе цого-цо корреспондент ятун йикΙана нижеда. Гьейги щиб Лонданалда. ХутΙарал корреспондентал ралагьана дун нахъе ун хадуб вачΙарав директорас."\nФерит Агица абулеб буго, цебе, 50 соназ хΙалтулел рукΙарал Шималияб Кавказалъул редакциябазе хΙалтΙизе гьелдасанги захΙмат букΙанин, хасго «махул пардав» букΙин ракΙалде босунин.\nФерит Аги: «Киналго редакциязе захΙматго букΙана хΙалтΙизе. ЦΙакъ захΙматго букΙана Совет Союз биххун раккарал улкабаздаса информация щвезе, цΙакъ захΙматго букΙана. Нижер хΙалтΙухъабаз информация балагьулеб букΙана газетаздаса, журналаздаса, пайда босулеб букΙана бокьараб хΙакъаб информация кьезе бажарулел ресаздаса.\nРукΙинчΙо кореспондентал. Гьел ралагьизеги доб мехалдани, цΙакъго-цΙакъ кΙудияб проблема букΙана. Гьедин букΙаниги, журналистазда бажарулеб букΙана ахир-къадги гΙадамазул интерес бижинабулеб информация къватΙибе кьезе. Гьез цадахъго гΙамал гьабулеб букΙана радиоялъухъ гΙенеккаразда биччинабизе щиб хΙакъаб демократия кколебали, рагΙул эркенлъиялде ва демократиялде хурхен бугел рагΙабазул ва терминазул магΙна бичΙчΙинабизе. Гьез бицунеб букΙана, хΙакъаб эркенлъиялъул магΙна, эркенго жидерго пикраби загьир гьабизе рес бугел жамгΙиятазда гΙумруялъул къагΙидабазул хΙакъалъулъ. Нижеда бажарулеб букΙана радиоялъухъ гΙенеккулезул интерес бижинабулел къагиΙдаби хΙалтΙизаризе.»\nЭР. "- Щайха гьедигΙан захΙматго рагьун букΙараб Шималияб Кавказалъул мацΙазул редакция къараб доб заманалда?"\nФерит Аги: «Къана финансазул багьана букΙун. Доб мехалда хΙалтΙулел рукΙана гΙурус, осетиязул, гъарачаязулгун балкаразул, гъалгъазул, аваразул, чачаназул адыгазул мацΙазда. Гьурус мацΙалъул программаби рукΙана гьединго гьанже Щималияб Кавказалъул мацΙазул редакция цΙадаса рагьун хадубги. Амма дагьаб заманалдаса тΙубараб гΙурус хъулухъ гΙолеб бугин абун, гьеб мацΙалъул программаялдаса инкар гьабуна. Цереселин абуни, къана 70 соназда."\nФерит Агил пикруялда, жакъа ЭРадиоялъул Шималияб Кавказалъул редакцияби тΙадеги щулалъизаризе ккола. Гьелъие багьаналъун гьесда бихьулеб буго жакъа регионалда бугеб хΙалуцараб ахΙвал-хΙалги, жибго Россиялъ демократиялъул нухда нахъе галаби гьарулел рукΙинги.\nФерит Аги: «Жакъасеб хΙакъикъат ракΙалдеги босун, дир пикруялда, гьеб редакция букΙине ккола дагьалъги кΙудияб. Цингиги къокъал карачелазда хΙалтΙулеб мехалда, захΙматго букΙуна радиоялъухъ гΙенеккулезул аудитория кΙодолъизабизе. Амма гьанже раккун руго цΙиял медиасурсатал, медиатехнологиял. Гьеб редакциялъги гьанже гьездеги кΙвар буссинабизе ккола.\nМацΙ дида лъалеб гьечΙониги, дун цо-цо нухалда балагьун вукΙуна Шималияб Кавказалъул сервисалъул сайтазде. Интеренталдаса кΙудияб пайда босизе ккола жакъа. Гьелъие кΙудияб кΙвар кьезе ккола. Хасго жакъасеб Россиялъ информалатазул эркенлъиялъул рахъалда нахъе галаби гьарулел рукΙин ракΙалде босун. Россия демократиялъул нухдасан нахъе унеб буго жакъа. Гьебги щиб Путин нухмалъуде вачΙун хадуб. Жакъа Шималияб Кавказалда ахΙвал-хΙалги буго захΙматаб. Дир пикруялда, гΙадамазул рукΙине ккола ресал батΙи-батΙиял рахъаздаса информация щвеялъул. Дир пикруялда, жакъа ЭР-лъул Шималияб Кавказалъул редакциялъул роль цΙакъ кΙудияб буго ва гьелъул хΙалтΙи тΙадеги къувалъизабезеги ккола.»


Ххачпарас барча бунни Рождестволул шадлугъращал\nАвтор: Гасан Адилов · 07.01.2021\nЯнварьданул 7-нний ДР-лул БакIчи Сергей Меликовлул православ Ххачпараснал дин дуллалими барча бунни Христовлул Рождестволущал.\n«ДакIнийхтуну барча буллай ура циняв ДР-лул православ ххачпараснал дин дуллалими Христовлул Рождестволущал!\nХхачпараснал ца яла хъунмурну хъанахъисса ххачпараснал Рождестволул байрандалул миннан ларсун бучIай ххаришиву, умуд, хIасул бувай миннаву цала чIаравма ххира хьунсса асарду.\nВай чаннасса рождествалул кьинирдал православ ххачпараснан ва циняв дагъусттанлувтуран пишкаш дувача хIалимшиву, ва ххаришивуртту, ми гьуз бувача хъин-хъинсса иширттайн.\nЦиняннан чIа тIий ура цIакьсса цIуллушиву, паракьатшиву ва узданшиву, хъиндайдихьурттаву – тIайлабацIуртту»,-тIий бурбарча баврий.\nПоезд цуксса гъанну буссарив кIул бан къашайссар\nОьрчIру щурущи баврил проект\nСледующая публикация Сергей Меликов поздравил православных республики с Рождеством\nПредыдущая публикация ХIакинтурахьсса барчаллагьрал махъру


ИМАМ МАГЬДИ - DYLYM.RU\n« Мухаммадвакиль Султанмагомедов\nФикх: определение понятия »\nАвтор AbuHafz | На Аварском\nАхирзаманалда питнаби цIикIкIине рукIин гьелъул бицарал хIадисал гIемерал руго. Гьале къо бахъанагIан цIикIкIунел руго питнаби. Гьединго гIагарлъулеб буго Магьди-имам вахъунеб заманги. Ахир гьечIеб жо Аллагьас бижун гьечIелъул, гьел питнабазеги ахир Магьди-имамас лъезе буго. Гьединлъидал нижеца къокъабго баян кьолеб буго гьесул сипат-сураталъул ва наслу-тухумалъул.\nАбу- СагIидил Худриясдасан бицараб Аварагасул (с.гI.в.с) хIадисалда буго: «Гьев вукIине вуго жиндиралда релълъараб гIебаб нодоялъул, бегIераб мегIералъул, 40 сонилаб гIумруялъул чи. Гьев нижер хъизамалда бищун гIолохъанав вуго. Гьесул гьумер букIине буго гвангъараб, къаси мехалъ цIураб шагьри-моцI гIадаб», – абун. Хадубги Аварагас (с.гI.в.с) абун буго: «Нужедаги румаздаги гьоркьоб 4 нухалъ рекъел ккезе буго. Гьебги Гьарунил тухумалъул чияс бетIерлъи гьабулеб заман букIине буго. Гьебги 7 соналъ халат бахъизе буго. Цинги Аварагасда (с.гI.в.с) гьикъанила: «Я Бичасул Авараг (с.гI.в.с), гьеб заманалда бусурбабазул имамлъун щив вукIине вугев?» – абун. «Гьеб заманалъ имамлъун вукIине вуго дир тухумалдаса чи, жиндир гIумруялъул 40 сонги бугев, нуранияб берцинаб гьумералъул, зодиб бугеб гвангъараб моцIалда жив релълъарав», – абун.\nХадубги Аварагас (с.гI.в.с) гьесие сипат гьабун буго: «Гьесул берал рукIине руго гIатIидал, цаби – цIвакарал, гьурмада букIине буго цо хасаб (рекIее лъикIаб асар гьабулеб) гIаламат, хасго кIаркьабазда. Хъарщилагаялдаги аварагасул хасаб мугьру букIине буго. Гьев вукIине вуго гьоркьохъеб лагаялъул, ризаб мегежалъул инсан», – ян. Гьаб бицараб сипаталда рекъон, нилъее мухIканлъула, имам Магьди вихьаравго цогидаздаса ватIа вахъизе кIолеб батIияб нуралъул, хасаб берцинлъиялъул, цо нухалъ берчIварабго рекIелъ восулев, адаб камилав чи вукIине вугеблъи. Гьев вукIине вуго дагь кIалъалевлъун, жинцаго хабар киданиги байбихьуларевлъун, цIакъ сабурав, хIалимлъи жиндилъ даимав, ракI-ракIалъ Аллагьасда божулел хIакъал муъминзабазул цоявлъун, жидер тIабигIаталъул хIакъалъулъ.\nАварагас (с.гI.в.с) асхIабаздабазда абурав гIадав: «ХутIарал гIадамазда лъалеб букIарабани гьесда лъалеб жо, гьел дагьал релъилаан, гIемер гIодилаан», – ян. Аварагас (с.гI.в.с) абун буго: «Ахир замана тIаде щвараб мехалъ Аллагьас витIизе вуго чапар, цIарги диралда релълъарав, гьабулеб гIамалги дир гIадаб, жиндаги ГIабдуллагьилан абизе вугев», – илан. Магьди-имам Аварагасул (с.гI.в.с) наслуялдасан бусурбабазул цевехъан\nТIоцебесеб иргаялда, нилъеца бицина гьесул цIаралъул хIакъалъулъ. Гьев лъала МухIаммад бину ГIабдуллагь ал-ХIасанию ал-ГIалию абун. Аварагас (с.гI.в.с) абуна: «Гьаб дунялалъул цохIо къо гурони хутIун гьечIонигицин, Аллагьас гьеб къо халат гьабила, дидаса цо чи витIизегIан», – ян. Цогидал риваятазда буго: «Дир хъизаналдаса (умматалдаса) вукIине вуго, цIарги диралда релълъарав, гьесул инсул цIарги дир инсул цIаралда релълъарав», – илан. Цоги хIадисалда абун буго: «ГIасруги инаро, къоги тIагIинаро, гIарабазда кверщел дир хъизаналъул (умматалдаса) чияс гьабичIого (вачIинчIого), жиндир цIарги диралда релълъарав», – илан. Буго цоги гьадинаб хIадисги: «Чара гьечIого ракь цIезе буго ритIухълъи гьечIолъиялъ.\nРахIму-цIоб гьечIолъиялъулъги, ритIухълъи гьечIолъиялъулъги ракь тIерхьараб мехалъ (гьеб гIемерлъараб мехалъ), Аллагьас дир рахъалдасан чапар витIизе вуго, диралда жиндир цIар релълъарав», – абун. Руго гьединго гIемерал хIадисал гьесда цIар «МухIаммад бину ГIабдуллагь» букIине бугин тасдикъ гьабулел. Амма бищунго цIакъ гьев машгьурлъизе вуго «Магьди-имамасул» цIаралда гъоркь.\nАварагас (с.гI.в.с) абуна: «Магьдил цIар диралда релълъараб буго. Гьесул инсул цIарги дир инсулалда релълъараб буго», – ян. Гьаб хIадисалдасанги нилъеда бичIчIула гьесул цIар рагIизе букIин аслияб къагIидаялъ «Магьди» хIисабалда. Амма гьесул хIакъикъияб цIар ккола «МухIаммад бину ГIабдуллагь». Гьеб цIаралда тIасан гIемерал баянал руго.\nМагьди-имамасул цоги цIар букIине буго «Ал-Жабир» абун. «Жабир» абураб рагIул магIнаги ккола – «ракIал тамах гьарулев (лъикIлъизарулев)». Магьди-имам вачIинегIан ракьалда тIибитIун букIине буго питна-кьал, цIоб ва ритIухълъи гьечIолъи. Гьединлъидал гIадамазул ракIалги рукIине руго чара къосараб пашманлъиялда. Магьди вахъун хадусан жидеда хIал гьабулезул, мискин-пакъирасул, жинда зулму бугев чиясул гIумру бигьалъизе буго, гьезул ракIазе парахалъи щвезе буго. Гьелъ абула гьесда «Жабирилан».\nГьев ккола МухIаммад (с.гI.в.с) аварагасул наслуялъул чи. Уму Саламатидасан (р.гI.) бицунеб хIадисалда буго, Аварагас (с.гI.в.с) абунила: «Магьди вукIине вуго дир тухум-кьибилалдаса, ФатIиматил (р.гI.) лъималаздасан», – ин. Агьлу-суннаталъул гIакъидаялда рекъон гьев кколев вуго Аварагасул (с.гI.в.с) яс ФатIиматил (р.гI.) наслуялдасан. Дагьабги мухIканго – ФатIиматилги (р.гI.) ГIалилги (р.гI.) вас ХIасанил тухумалдасан. Гьелде тIоритIел гьабу-лел хIадисалги гIемерал руго.\nЖиндирго васасухъ балагьараб мехалъ ГIалица (р.гI.) абунин Абу-ИсхIакъица бицана: «Дир вас – Сайид вуго (гьеб цIар кьун букIанила гьесие живго Аварагас (с.гI.в.с)) ва гьесдасанги лъугьине вуго жиндир цIар Аварагасулалда (с.гI.в.с) релълъарав, живгоги гIамал-тIабигIаталъул рахъалъ Аварагасда (с.гI.в.с) релълъарав. Гьалде тIадеги буго цоги хIадис Аварагас (с.гI.в.с) абунила: «Дир ясалъул вас – Сайид вуго. Гьесие гIоло ТIадегIанав Аллагьас кIиго кIудияб халкъ цолъизабизе буго. Гьенисанги вахъине вуго жиндир гIамал-хасият ва тIабигIат диралда релълъарав чи, амма гьурмадасан релълъарав вукIине гьечIо», – ян. Гьел гурелги гIемерал руго, Магьди-имам вахъине вукIиналъул бицарал Аварагасул (с.гI.в.с) хIадисал. ХIасан ккола ГIали-асхIабасул вас. Гьевги вукIана цIакъ хIалимав, хъулухъ-цIаралда хадув вортуларев, кIудияб иш тIаде босизе бокьуларев чилъун. Аллагьасда цебе гьелъул жаваб кьезе ккеялдаса хIинкъун, жиндирго ва хъизаналъул гурони жавабчилъи тIаде босизе бокьуларев чи. Дунял гIасилъиялдаса хвасар гьабулев чи гьесул наслуялдаса вахъинги, ТIадегIанав Аллагьас ХIасанил гIамалалъухъ гьесие сайгъатлъун кьей ккола. Цоги гьезул релълъенлъи буго, Аллагьасукьа хIинкъиялъ кIудияб хъулухъ-цIаралдаса инкар ккурав чи вукIинги. Кинниги Магьди-имамас тIаде босизе ккана гьеб жавабияб иш. Гьединго нилъеда кIочене бегьуларо Магьди-имам вахъиналда божи агьлу-суннаталъул гIакъидаялда жаниб тIадаб букIин, малаикзабазда, ахир Къиямасеб къо чIеялда нилъ божулелго гIадин. Щивав бусурманчиясда тIадабги буго, щибго щаклъи гьечIого, Магьди-имам вахъине вукIиналда божизе. Аллагьас нилъее тавфикъ кьейги, Гьев вахъиналде кIовухъе хIадурлъизе. Амин.