Дагьал церегIан къоязда гIумруялдаса ватIалъана Ибрагьим Ибрагьимов\nГIадамазул рекIелъ памятник бана\nИнсанасул рухIияб ва моралияб сипат-сураталъе хIалтIизабулебщинаб рагIи абизе бегьула, Ибрагьим Ибрагьимовасе къимат кьолаго. Амма гьебмехалдаги гьесул рекIел гъварилъи, гIамалалъул берцинлъи ва хасияталъул рекъонккей цогидав чиясе рагьун бажариларо, дир пикру пикруялда. Нухмалъулесе хасиятаб гIамалалда цадахъго гьев гьайбатав инсанасулъ рессун руго гIадатияв инсанасул тIолалго гIамалалги.\nГьалмагъзабазда гьоркьов гьев вуго гIадатияв, махсара-хочI гIемерав, хабар бицине пагьмуяв инсан. Махсара хирияв вугониги, инсан хIакъир гьавулел, чороклъи гъорлъ бессарал рагIаби гьесдаса киданиги рагIуларо. ГIумруялъул нухда гьалмагълъун тIасабищараб рекIел бацIцIалъиялъе ритIухълъи цIунула гьес кидаго. Гьудулзабигун вугеб мехалдацин яхI-намус, иман цIунизе жигар бахъула Ибрагьимица.\nГьевгун гара-чIварулеб мехалда, щибаб рагIи разиго, гIодове виччан ва кколеб бакIалда гурони абуларо гьес. Жинда кIалъалев чиясул пикру хисизабизе бажарула гьесухъа: гьелъие гIоло кьучIал хIужаби, далилал ва мисалал рачуна. Бищунго дие рекIее гIолеб хасият ккола цогидасухъ гIинтIамизе сабру гIей ва гьес бицунеб рагIул магIна бичIчIизе хIадурав вукIин. Хабар бицунаго, киданиги чи хIакъир гьавуларо гьес ва хIакъирлъи жинцагоги киданиги хIехьоларо. Жив вугеб бакIалда цо чияс цогидасе хIалихьалъи гьабулеб бихьани, гьесие гIоло вахъинеги нахъе къаларо Ибрагьим.\nИбрагьимил хъизамалда ругел гьоркьорлъабазда ракI бахиллъула дир. Гьесул унго-унгояб хасият лъазе бокьани, хъизан-лъималгун вихьизе ккола гьев. Министрлъун хIалтIулеб заманалда хъачIлъичIогоги хутIулев вукIун ватиларо гьев – хIалтIул гIемерлъиялъ, тIуразаризе тIадал ишал цIикIкIиналъ, амма рокъов хъизамалъе, лъималазе хIеренав ва тIалабчилъи цIикIкIаравлъун вукIана цого заманалда. Рокъор гIун рачIунел ясал рукIиналъ, гьездехун инсулаб тIалабги, магIаруласул букIине кколеб хасиятги, жавабчилъиги букIунаан. Лъималазда бихьизе бегьуларо гIадлу хвей, гьездехун тамахлъи, гьел гогьдаризари букIунароан гьесул. Гьелъги батилаха, ясалги лъикIал, тарбия щварал, адаб бугел, гIадамалъе рахъарал лъугьарал.\nЛъадудехун, Паридадехун, унго-унгояв бусурманчиясул адаб-хасияталда хьвадулев, гIемерисев чиясул бер бахиллъиледухъ: букIине кколеб хIалалда кинабго чIужуялдаса тIалабги гьабулев, чIужуялъе хъулухъги гьабулев, букIине кколебщинаб гьелъиеги чIезабулев чи вуго Ибрагьим. Къуръан-хIадисалда нахъвилълъун, гьезул ахIиялде рекъонкколедухъ, магIаруласул кодексалда рекъон гIумру тIамурав чи вуго Ибрагьим. Паридаги Ибрагьимги руго кутакалда цоцазе хъулухъгун адаб гьабулел рос-лъади. Чан нухалъ мун хIежалде арайилан гьикъана дица цо нухалда Паридада. Рос анищинахъе жийги анилан жаваб кьуна гьелъ дие. Гьеб жавабалда жанибго буго мисал босизе гIураб гIакълуги, адабги, сабурги.\nИбрагьим Паридаде киданиги гьаракь борхун кIалъан ватиларо – гьедигIанги лъикIай йиго гьей. Чанги руччаби рукIуна росасде гIайиб гIунтIизабун кIалъалел, гьезул гIунгутIаби хъирщулел. Лъималазе гIакълугун тарбия кьезе бажарулел рос-лъади гIемер ратиларо нилъер. ГIаданлъиялъул, аваданлъиялъул, гIагараб халкъалъе ва тIолабго республикаялъе хъулухъ гьабиялъул мисал босизе бегьула гьездаса.\nГIумру, лъикIлъи гьабулаго тIамулев Ибрагьимица васги ясалги гIезаруна, гьел рукъалде руссинаруна, гIемерав чиясул хъулухъ тIубазабуна, рикIкIун хIалкIоларелгIан гIемерал унтаразул сахлъи тIадбуссинабуна, дагъистаниязул рекIелъ рокьул нухги лъуна. Халкъалъги гьев къабул гьавуна, гьелъие гьевги вокьана – гьелдаса кIудияб талихI инсанасе киса букIинеб?!\nИбрагьим гIадинав чиясде абулеб батила, чIаго вукIаго, гьес гIадамазул рекIелъ жиндиего памятник банилан.\nХIапизат ХIамзатова, жамгIиятчIужу\nКинабго рахъалъан къадруяв инсан\nИбрагьим Ибрагьимовасулгун тIоцебе дир лъай-хъвай ккана Польшаялда. Доб заманалда Германиялда хъулухъ гьабулеб букIана дица. Генерал-полковник Танкаев МухIамадица вертолет битIун бачIана Польшаялде дун вачине. Гьеб заманалда гьенибе кIудияб делегация бачIине букIун буго Москваялдаса. Гьал-\nбадерида цадахъ рукIана Расул ХIамзатовги, ХIажи ХIамзатовги, гьезул хъизаналги, Ян Френкельги, Ибрагьим Ибрагьимовги, гIемерал цогидалги. Аэропорталде гьелбадерида дандчIвазе ана ниж. Гьенир Танкаев МухIамадги нижги рукIана хъизаналгун цадахъ. Польшаялъул хIукуматалъ кутакаб дандчIвайги гIуцIана гьалбадерие. Гьеб дандчIвай берцинго нухда бачана нилъер чIухIи Расул ХIамзатовасги, МухIамад Танкаевасги. Дун гIажаиблъун вукIана, дида хадуб вертолетги бачIине кканиян, диего суалги лъун. Гьелъие жавабги бицун телин. Бихьулищ, Танкаев МухIамадил цIодорлъиги цIакълъиги. Дагъистаналде араб мехалъ гьес Гостелерадиоялда заказ гьабун букIун буго кассета нилъер миллаталъул киналго кучIдулгун. Танкаев МухIамадица Расул ХIамзатов Польшаялде вачIиналъул хIурматалда мадугьалихъ ругел пачалихъазда хъулухъ гьабулел рукIарал дагъистаниязул 130-гIанасев офицер ахIана гьениве. СагIатгун бащдалъ тIубараб полкги гьалбалги гьел кучIдузухъ гIенеккизе тIамуна гьес. Гьеб букIана нижее кIудияб асар гьабураб рохел. Чияр ракьалда ватIаналъул кучIдул рагIи, гьеб киб букIараб жо.\nНижеца Польшаялда бана 10 къо. Гьеб заманалда жанир ниж щвана Польшаялъул киналго шагьаразде. Киса-кирего рукIана дандчIваял, киса-кибего «дипломатияб» кIалъай гьабулезул байрахъулав вукIана ХIамзатил Расул. Гьес бицана Дагъистаналъул, гьенир ругел батIи-батIиял халкъазул, гьезул гьоболлъи-гьунаралъул, махщелчагIазул хIакъалъулъ, рикIкIунел рукIана жиндирго кучIдул. ГIурус мацIалда Расулил кучIдул ахIулел рукIана Ян Френкелица. Къокъго абуни, гьеб букIана гIажаибго аваданаб, рохел гьарзаяб заман. Гьелъ нижее гьабуна кIудияб асар, дир рекIелъ кIочонареб лъалкI тана гьелъ. Гьел къоязда цадахъ вукIарав Ибрагьимицаги дир рекIее лъикIаб асар гьабуна. Ибрагьим дида ватана махсара-хочI бокьулев, рекIелъ восулев инсанлъун. Абизе ккола, генерал Танкаев МухIамадица дир тIалаб гьабиги, гьесие дун вокьиги Ибрагьимидасан бачIараб бугилан. Гьес имгIал хIисабалдаги Танкаевасда абун батана, абичIониги дагъистаниязе жиндаса бачIанщинаб кумек гьабулаан МухIамадицаги. Гьедин чияр ракьалда ккараб лъай-хъвай гIумруялъго хутIана нижер ракIазулъ, ва дие Ибрагьим лъугьана кIудияв вацлъунги гIакълучилъунги, жакъаги кирго ниж цадахъ рукIуна. Адаб-хъатиралъеги Ибрагьим вуго унго-унгояв магIарулав. Хъизамалги нижер тIаде-гъоркье щола, рохел-пашманлъиги цоцазе гIахьал гьабула.\nЦIикIкIараб гIумруялде вахун вугониги, Ибрагьим жакъаги цIодораб гIакълуялда, къартIалда, къадруялда вуго. ХIалтIуда гьев вуго гIадилав, мисалияв, сабурав. Гьединазда гIурусаз абула «трудоголик» абун.\nИбрагьимил цоги диего бокьулеб рахъги буго. Гьев вуго цIакъ рагIи-калам бегIерав чи. Гьесул мацIалда лъун букIуна рагIи. Гьезулги бегьила цо тIехь хъвазе. Цо мисалги бачинин. Госпиталалде щварав Танка Ибрагьимов гьениб коридоралда лъун бугеб автомат-банкоматалдаса гIарац бахъулев вукIун вуго. Министр вачIун вугилан хабарги лъан, тIаде щварав инсуда васас абун буго, эмен дуе гIарац къваригIун батани, абе, дуеги бахъила гьабсагIаталдайилан. Гьебмехалъ Ибрагьимица абун буго: «Балагье, асул цIодорлъиги цIакълъиги, жиндирго министерствоялдаса бахъичIого, дир гьаниса бахъун кьезехъин буго дие дирго гIарац», - илан. Киналго кеп щун релъун руго.\nИбрагьимил лъади Паридаги йиго лъикIай, гьал-\nбал хирияй, динияй, хъизан-лъимал, гIагарлъи ккурай, бокьараб рецц-бакъалъе мустахIикъай гIадан. Живго хIалтIулеб бакIалда гьоркьоб гьесул къиматги буго, къадруги буго, цIарги буго, цIваги буго. «Тохтурлъиялъулги гIаданлъиялъулги унго-унгояв генерал» вуго Ибрагьим.\nТохтурлъиялъулги гIаданлъиялъулги генерал\nГIезегIан гIумру бихьарав чиги вугелъул, Ибрагьимил хIакъалъулъ бицине жо дирги гIемераб буго. Ибрагьим вуго дие вацлъи гьабурав чи, ай кIудияв вацасул бакIалда ватарав чи. Ибрагьим дидаса щуго соналъ кIудияв вуго. ЦIалулеб заманалдаги, хIалтIулеб мехалдаги гьев кидаго дие гIакълучилъун ватана. Дир вукIинчIо эмен, гьев мунагьал чураяв 1943 соналда майорасул чиналде вахарав гIолохъанчи, ВатIанияб рагъда чIвана. ВукIинчIо вац, нахъасан вахъине чи. ГIемерал гIадамал рихьарав чи вугелъул, гьале дица абулеб, дида гьев гIадин сундулго рахъалъ реццалъе мустахIикъав чи дандчIвачIо.\nХIукуматалъул хъулухъазда хIалтIулезда гъорлъги, гIадатиял гIадамазда жанибги Ибрагьимил гIадаб бацIцIадаб гIамал-хасияталъул чи дида халлъичIо. Ибрагьим ватана гIадамасухъ хIеренго валагьулев, гIадамасда гурхIун, хIалимлъун, хIеренлъун, ккараб бахIсалда гIадилаб, кьварараб рагIиги абулев, законалда рекъараб гурони ишги гьабуларев, мекъаб иш гьабулесда бадибе рагIиги абун, витIарасе кумек\nАбизе ккола, дир гIумруялда жаниб гьедин кканин цо чанго нухалъ. Банкеталда рукIа, данделъиялда рукIа – кир ругониги тостал абулелъулги хIел-хIелчагIиги камуларелъул, нилъ кутакалда рокьулеб ххвел гьабун, кIалъалел чагIиги рукIунелъул, гьединаб заманалда гьенив гIахьаллъарав Ибрагьимица дида ахиралда, батIаги вачун, абулаан, ле МухIамад, гьабги-\nгьабги гьадин букIуна, мун дуего гьабулеб рецц-бакъалдаги божун, бецлъизе чIоге, гьасиеги досиеги мунги гуккун, дур хъулухъ къваригIун букIунила, гьеб дуда бичIчIичIони, дуе квеш букIине бугила. Чанго нухалъ гьединаб вацлъиялъулаб гIакълу кьуна дие гьес.\nЦоги, Ибрагьимица абуна мун вугила МухIамад, хъулухъалъул балъголъи лъалев эхеде вахине вугев чи, дуца лъиениги ва лъиданиги цебе бетIер къулугейила, дуца дудаго тIадаб хIалтIи ракIбацIцIадго\nгьабуни, гьеб дуе лъикIаб бугила, жинда гьеб батанила гIумруялдаги гIелмуялдаги жаниб.\nГьединго гьес абулаан ворегийила, МухIамад, дуца эбелалъул ургъел-тIалаб гьабичIого тогейила. Дур эмен гьечIила, дур эмен гIолохъанго бахIарчилъиялда рагъда хванила, хIалкIун эбелалъул хIурмат гьабейила. Дуе гьей алжанги йигила, анищги йигила, гьединлъидал гьелъие кIвараб кумекги гьабейила.\nКидаго дида хадуб Ибрагьимица хъаравуллъи\nгьабулаан. Дие цIияб хъулухъ яги иргадулаб офицерасул цIар щведал, дир гьеб ахIи-хIуралда чура-хули гьабизе гIолохъанлъиялда рес букIинчIо. Гьединаб заманалда кидаго кумек Ибрагьимидасан бачIунаан. Гьудул-гьалмагъзабазда букIа, гIага-божаразда букIа абун малъа-хъван дун кIодо гьавун, данделъи гIуцIизе хIаракат бахъулаан.\nАкадемияги лъугIун, дун вачIараб заманалда, гьединаб данделъи гIуцIизеги дие сайгъат-шапакъат кьеялъеги гьев ургъун ватана.\nГенераласул цIар дие щвараб мехалда, суал букIана борхун, дун МВДялъул министрлъун тIамиялъул. Гьеб хъулухъ щвезе бокьаразул сияхIги кIудияб букIана, магIарулав, ай ГIабдуразакъов гьениве виччазе бегьуларин гIарзахунелги рукIана. Гьеб заманалда Москваялдаса бачIана хасаб бригада гьеб суалалъул цIех-рех гьабизе. Гьебмехалда дидаса балъго Ибрагьим кIалъан ватана Москваялда вугев нилъер ракьцояв Танкаев МухIамадихъе. Гьесда абун буго гьев ГIабдуразакъов гIадин министрлъун ккезе мустахIикъав чиги гьечIин, гьесул эменги майорлъиялде вахарав чи, рагъда чIванин, гьев чIаго хутIун вукIаравани, дудасаги тIадегIан вахарав чиги вукIинаанин, МухIамадил нахъасан вахъине чи гьечIолъиялъ гьесие хIалихьалъи гьабулел чагIи ругин, гьесул вас гьечIин, вац гьечIин, мун тIад ургъейилан. Гьеб заманалда Танкаев ун вуго МВДялъул министрасухъе ва гьесие хIакъикъат бицун буго. Гьесда дир эменги лъалев ватун вуго, гьесул амруялда дие приказги\nхъвана. Гьеб кинабго дида лъана нахъа, живго Танкаев Дагъистаналде вачIараб мехалъ, гьес бицун.\nЦоги, бицинчIого гIоларо, 1991 соналъул августалда ГКЧПялъ ахIи-хIурги гьабун, доб хIабургъараб заманалда ккаралъул хIакъалъулъ. Дагъистаналъул киналго хIакимзаби, МухIамадгIалиде гIунтIун, Мос-кваялда рукIана цо дун хутIизегIан, щибдай гьалъул кколебилан. Гьеб мехалъ дица Ибрагьимида гьикъана, щибдай гьабун лъикIилан, Ибрагьимица абуна ворейила, мун гьел тIасанкIанцIаразухъ гIенеккугейила, гьезул харбазда мун божугейила, умумузул аби бугила «гIакълу цебе, ццим нахъе» абун. Ццимги къезабун, гIакълу цебе ккезабейила, мун ургъейила, умумузул гIакълуялда борцейила. УргъичIого жо гьа-\nбугейила, гьазде кьвагьейин, дозда речIчIейин абулезда мун божани, квеш ккелила, Аллагьас мун цIунагийила. Гьединаб гьудуллъиялъулаб берги кверги киданиги Ибрагьимица дида тIаса босичIо.\nЦоги, рехсечIого гIеларо, хIеж борхизе дунги хъизан-лъималги инцин Ибрагьимил кумек-баракаталдалъун ккана. Устарасухъе ЧIикIавеги дун Ибрагьимица вачана. Гьесухъа гьитIинабго тIадкъайги босана. Гьанже пенсиялда вугев чиясе чIумалги рехун дие бугеб парахалъи – гьебги Ибрагьимил баракат буго.\nИбрагьимил хIакъалъулъ дида кIвелаан цо тIехь хъвазегIан жо бицине. Кинниги гьесул хIакъалъулъ гIемерал гIадамаз бицине бугелъул, къокъ гьабила. Валлагь, гьесул хъизан Паридаги йиго лъикIай, унго-унгояй магIарулай, муъминай, сайгъат-садакъаялъе лебалай гIадан. Нижер хъизаназулаб гьудуллъиги букIана, тIаде-гъоркьеги щола.\nАхиралда Ибрагьимие сахлъиги гьарулаго дица абила, генераласул борхалъуде вахине дие кумек гьабуразул аслияв чи Ибрагьим кколилан. Гьеб киналъухъго баркала дуе, дир кIудияв вац. Дун гурев, мун вуго генерал тохтурлъиялъулги, гIаданлъиялъулги, вацлъиялъулги рахъалъ.\nШамил районалъул КъахIиб росулъа ГIарип Расуловас, МухIамад Анабиловас, Мансур ЗайнулгIабидовас, МухIамад Шапиевас, Муслим Муслимовас, МухIамад ГIариповас, ГIусман Пахутаевас, Набигула Муслимовас гъваридаб пашманлъиялда зигара балеб буго цересел соназда сахлъицIуниялъул министрлъун вукIарав Ибрагьим Ибрагьимов Аллагьасул къадаралде щвеялда бан, гьесул лъималазда, хъизамалда, гIагарлъиялда ва тIолабго гьидерил жамагIаталда.\nАллагьас гьесие Алжан насиб гьабун батаги нахъе ругезе сабруги сахлъиги кьеги.\n«ХIакъикъат» газеталъул коллективалъги пашманлъиялдалъун зигара балеб буго Ибрагьимил гIагарлъиялда гьев лъикIав инсан къадаралде щвеялда бан. Аллагьас ахират лъикIаб кьун батаги.\nПрочитано 667 раз\tПоследнее изменение Вторник, 02 апреля 2019 13:39\nДругие материалы в этой категории: « Пашманаб хабар\n20:00, 07 декабря 2021, 78\n19:52, 07 декабря 2021, 79\n11:29, 07 декабря 2021, 117


Гьудуласул хIакъалъулъ пикраби - Статьи - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\nГьудуласул хIакъалъулъ пикраби\n27.04.2017 09:14 Четверг\nДида цIакъ лъикI лъалаан ХIажиев Ибрагьимил эмен ХIажияв ва эбел К1илъилай. Гьел рукIана рокъоб гьудуллъиги бугел, къватIиб магIишатияб хIалтIиги лъикI гьабулел, гьобол — гьудулги хириял рос-лъади. Гьединаб магIна бугеб хъизамалда гIурав чи вуго Ибрагьимги. Гьединлъидал Ибрагьим вуго гьобол-гьудулги хирияв, гIадамазеги вокьулев ва гьез хIурматги гьабулев, унго-унгояв гIуцIарухъан, бажари бугев гIадан. Гьединлъидалин 1968 соналда гьесда божилъи гьабураб МачIада школалъе нухмалъи гьабизе. Гьебмехалда лъана дида Ибрагьим ва ккана кIиязулго лъикIаб гьудуллъи.\nНилъер умумузул аби буго, лъикIаб гьудуллъи ккезе ккани, гьир цIамул кваназе кколин цадахъилан. Амма нижеца гьир цIамул кваназе ккечIо, ккечIониги нижер гьудуллъи щулалъана. Цоги умумузул аби буго дур гьудул щивилан бице, дица бицина мун кинав чи вугевилан. Гьедин кьола гIадамасе къимат гьудуласдасан. Гьудул лъикIав вугони, мунги лъикIав, гьудул квешав вугони, мунги квешав. Гьединав, гьудуллъиялда ракI чIезе бегьулев, чи ватана дида Ибрагьим.\nИбрагьим дида ватана цохIо лъикIав гьудул гуревги, бажари бугев гIуцIарухъанги. Гьес МачIада школа бачана цересезул кьеразулъе. Гьев директорлъун тIамураб мехалда МачIада букIана микьго сонилаб школа. КIиго соналда жаниб, жамагIаталъул кумекалдалъун, бана школалъе цIияб мина ва рагьана гьениб гьоркьохъеб школа, интернатги бугеб. Гьеб гIеларищ гIуцIарухъанлъиялъе цо мисаллъун. Школалда руго цохIо классал гурелги хIалбихьиязул хур, пихъил ах, стадион, киналго санагIалъаби ругел интернаталъе рукъзал, бассейн, ракьулъ гьабураб тир, ретIел букъулеб мастерская, автодром. Школа ккезабун буго хIажатаб къайи-цIаялдалъун.\nЖакъа школалда хIалтIулеб буго тIадегIанаб махщелалъул хIалбихьиги бажариги бугеб, хIалтIи бокьулеб гъункараб педагогияб коллектив. Гьединаб коллектив букIине ккани, гьеб буго нухмалъулесул бажари. Гьез гIатIидго хIалтIизарулел руго церетIурал лъай ва тарбия кьеялъул, жакъасел цIилъабазулги рицунел методал. Гьединго школалда рагьун руго химиялъул, физикаялъул, математикаялъул гъваридго предметал лъазариялъул классал.\nМачIада гьоркьохъеб школалъул цIалдохъабаз кIудияб гIахьаллъи гьабула районалъул ва республикаялъул олимпиадабазда. Ахирисеб щуго соналда жаниб МачIада школалъул цIалдохъабазе щун буго районалъул олимпиадабазда тIоцебесеб бакI- 67, кIиабилеб бакI- 54, лъабабилеб бакI- 71. Церехун рехсарал бергьенлъаби щвана къуркьи гьечIеб, кIвахI лъалареб, щибаб къойилаб захIматалдалъун директор Ибрагьим ХIажиевасул жигараб хIалтIул хIасилалда. Россиялъул ва Дагъистаналъул мустахIикъав учитель, 1997 соналъул «ЛъагIалил директор», кIикъогоялдасаги цIикIкIун соналъ бажарун нухмалъи гьабулеб буго гIагараб росдал школалъе. ТIадегIанаб профессионализм, гьабулеб хIалтIуе махщалилаб къагIидаялъ нух бати -гьединал тIалабал цохIо жиндехунго гурелги, гьес тIалаб гьабула учительзабаздасаги. Ибрагьим вуго гIажаибго ракIлъикIав, гIадлу низам бугев, унго -унгояв бусурманчиги. Гьес чанго нухалъ борхана ХIеж, гьев вуго хIакъикъияв, рекIелъ иман бугев, иман- ислам лъалев хIажичи. Живго гIадинал рукIине бокьун тарбия кьун гIезарун руго гьес жиндирго лъималги. ХIакъикъаталда лъималги руго гIадамазул хIурмат-хатир гьабулел, адаб бугеллъун.\nГьанжелъизегIан хъвана Ибрагьимил хIалтIул хIакъалъулъ. Бокьун буго хъвазе Ибрагьимил гIаданлъиялъул хIакъалъулъги. Дун хIайранлъун хутIула гIадамаздехун гьесул бугеб хIеренлъиялде балагьун. КинабгIаги къваригIелалъ аскIове чи вачIани, гьес гьезул къваригIел хехго, гьел разияб къагIидаялъ тIубазабула. Нухда данде ккараздехун, гьалбадеридехун Ибрагьимил букIуна разияб, гьимараб, ракIрагьараб гара-чIвари. Жиндихъе къваригIелалъ вачIарав чи разиго нахъе инчIони, жинда гьеб рекIелъ къалилан абула Ибрагьимица. Гьеб гьечIищха гIаданлъи чиясул!\nДун цIакъ гIемарав щвана Ибрагьимгун цадахъ батIи-батIиял росабалъе ва район тун къватIивеги рекъел -маслигIаталъе, зигараялъ ва гьоболлъухъ ахIараб бакIалдеги. Гьединго Ибрагьимгун цадахъ дун щвана Индиялдеги. Гьенибги гьес бихьизабуна жиндирго сабру бугеблъи, гьудулзабигун кидаго вукIунаан разиго, гьимулаго кIалъалаан гьезда. Гьелъ бихьизабулеб буго Ибрагьим вукIин рекIелъ чIухIи гьечIев гIадатияв инсанлъун. Сапаразда лъала гIадамасул хIал, амма Ибрагьим ватана гIажаибго батIияв чи. Рекъел – маслигIаталда бицунеб рагIиги цIодораб, гIакъилаб букIуна гьесул. Нухда унаго бицунеб гIемераб хабарги гьесул, гьоболлъухъ рорхунел тосталги гIакъилал гьесул. Амма гьесухъе гьоболлъухъ щванани, огь, гьев ва гьесул лъади ГьитIине рохун толел куц! ЦIакъ гьобол- гьудул хириял чагIи руго Ибрагьимги ГьитIинеги.\nРоссиялъул конкурсазул хIасилазда рекъон Ибрагьим ккола «ЛъагIалил директор», «Халкъияв педагог» ва гьединго творческиял Педагогикаялъул академиялъул академик. Гьел цIарал ва шапакъатал Ибрагьимие щварал руго гьесул хIалтIул хIасилалда. Гьедин хIалтIулев чи вукIун Ибрагьимида божилъи гьабуна районалъул лъай кьеялъул управлениялъе нухмалъи гьабизе. Гьеб хIалтIиги гьес бачунеб буго жиндиего хасиятаб бажаригун, ритIухълъиялда ва жавабчилъиялда. Гьениве щваравго тIоцеве Ибрагьимица къачIана управлениялъул мина, чIезабуна хIалтIухъабазе кинабго хIажалъулебщинаб. Жакъа лъай кьеялъул отделалъул мина жанире ине гъирабалеб хIалалда буго. Бихьулеб буго нухмалъулев вукIин хIалтIи нухда бачине лъалевлъун.\nИбрагьим гIадинав чиясул рахъалъ абула миллаталъулго чIухIийилан, халкъалъул яхIги-намусги борхатго цIунарав чиян. Инсанасе къимат кьола гьес гьабураб хIалтIухъ, нахъе тарал пайдаял ишазухъ балагьун. Гьеб рахъалъ гIемерал пайдаял ишалги лъикIал хIалтIабиги нахъе толев чи ккола МачIадаса ХIажиев Ибрагьим Ибрагьимович.\n«Гвангъе, хадур рачIунезе нух гвангъун букIине», — гьале Ибрагьимил гIун бачIунеб гIелалдехъун бугеб ахIи.\nИсана Ибрагьимица тIубана гIумруялъул 75 сон. Гьеб гIемераб гьечIо гьединав, аскIове мурадалъ вачIарасухъ ракIбухIун гIенеккулев, кьураб рагIуе хилиплъуларев, кидаго хисулареб хасияталъул чиясе . ГIумруялъул соназул юбилейги ракI-ракIалъ баркун, бокьун буго унго-унгояв, рекIел вацлъун дида аскIов чIарав Ибрагьимие гьаризе чорхое кидагосеб сахлъи, гьесул рукъалъего рохел, талихI, аваданлъи. Унгеги дур гьурмалъа кидагосеб гIадамаздехун букIунеб гьими, гьуинго таги хъизан-лъималгун, Аллагьас кьурал сонал сахлъиялда аги дур.\nТIидиб школалъул директор.


Баху Мухидинова: "ДагIбадулал къола, къадар бергьуна…" (статья на аварском языке)\nБаху Мухидинова: "ДагIбадулал къола, къадар бергьуна…" (статья на аварском языке)О рубрике "КАВКАЗ"\n"В споре спорщиков судьба побеждает". "Не спрашивайте у плачущего, спросите у смеющегося".\nВся мудрость народа отражена в ее пословицах и поговорках. Вдумайтесь.\nКинавго чи цIодоравги вукIунаро, цIодорал гьечIогойилан гIадамазде гIайибги гьабизе бегьиларо. Амма, киназго цIодоралилан, гIакъилалилан, хIатта, гIалимзабийиланцин рикIкIунел чагIаз, гIакълу гьечIел, гIиссинлъималаз гIадинал жал гьарулел рихьулаго, юцIцIун чIезе гIакълу дирги гIолеб гьечIо.\nДидани кколаан, гIемераб жо лъай бугин доб гIакълуян… Лъайги гIакълуги батIи-батIияб жо букIун буго. БичIчIуларого буго, чед-хинкIалда хадур арал ратаниги, ВатIан рихун арал ратаниги, батIияб гIиллаялъ арал ратаниги, рикIкIадеги ун, ГьаракIуниб кIал лъун, КIикIуниб гIин лъун, гьаз-доз бицаралда хъваралдаги божун, Балалълъ вукIун ХIуртIилав гIадин, ВатIаналдеги, БетIерасдеги рехтIелел рукIунел чагIазул мурад щибали. Щиб гIиллаялъе гIоло, гьесул кIалъаялдаса жиб-жиб предложениеги батIа гьабун, гьелги жамгIиял гьиназдаги лъун, тIад релъулел, бахIсал гьарулел, гьарай-гьурай бачунел ругел магIарулал? Гьезул мураб щиб? ВацIцIадав чиясе бокьулеб киналго гIадамал рацIцIадал рукIине, хъубав чиясе – киналго хъубал рукIинейиланги буго нилъер аби. Хъублъи жаниб цIунизеги къваригIунеб батила доб гIакълу.\nВелъулесда гурони, гIодулесда гьикъугейилан абула магIарулаз. Нужер гIодиялъул магIна щиб? Нуж гIор щун букIаго цIул бахъулел, какизе бегьулев чи щун вукIаго, нужеего цIар гьабулел чагIийищ? Рас хIеренаб бихьунила хIанчIица руз бетIулеб… ТIокIаб гьабилеб гIадаб пайдаяб хIалтIигойищ батичIеб, ВатIаналъе лъикIлъи бокьаразда? Гьадал Сибиралдаса гIебеде ругел ЦIоралъул магIарулазухъгIаги ралагье, нужго нечоларищали бихьизе.\nНуж ГIабдулатIиповасе гIакълу кьолел, Республикаялда лъикI букIине бокьун, ракI унтун кIалъалел чагIи ратани, абеха досда, гьабги гьабги дуца кутакалда лъикI гьабулебги бугин, амма гьаб жо рекъон гьечIин, гьадинаб гIиллаялъе гIоло. Досда абун бажарулеб гьечIони, жамгIиял гьиназде, «Милат» казияталде хъвай магIарул мацIалъ. Дандбай. Цойгидазул пикруялъухъги гIенекке. Цониги малаик гьечIо гури нилъеда гьоркьов, дов щай малаик вукIине кколев? Щиб мурадалда нужеца тIубараб Россиялдаго нилъер Республикаялъул БетIер суризавулев? Гьелъ щиб пайда кьелин нуж ругел? Бокьараб бицунел рукIаян тезе бегьилаан, гьурррааа ахIарасда хадур рекеризе хIадурарал гIинккунбачазул аскарал рукIинчIелани. ГIемерисев чиясда лъикIилан бицани, лъикI бугиланги ккола, квешилан бицани, квеш бугиланги ккола. Цойги суал. Гьаб буго гIицIго нилъеего бугеб суал. Нужеда жегиги цониги даргияв вихьаравищ ГIамиров яги МухIамадгIали какулев? Дозул заманаялъали щай гурин, гьанжегицин рихьанищ нужеда гьединал чагIи? Дол ГIабдулатIиповасдаса лъикIалищ рукIарал? Дозул гъалатIалгойищ рукIинчIел? Гьанже киналго ругоха, кIалдиб лъим ккун, ГIабдулатIипов какулел? Щай? Щайгурогоха, гьел какдолезул цебесеб кьерда магIарулал рукIун. Нилъер миллаталъул чи бетIерлъуда вукIин хIехьезе кIоларого ругел чагIаз, гIарцуда барахщичIого, ГIабдулатIипов гIакълу гьечIев чилъун вихьизавизе гьарурал сураталги нодо бакьулъ чIван, чIухIдае хьвадилел руго магIарулал!!! Щивха гIакълу гьечIев ккарав? ВатIан тун арасе талихI кьоларилан буго нилъер умумузул кици. ТалихIкъосиналъ батизеги бегьула, къватIир ругел цо-цо нилъер чагIи, ВатIаналден загьруяб лъим щвалел ругел.\nХIайван бакъидал гIергIедулебила, гIадан гIорцIидал гIергIедулевила. ГIадамазул гIергIедиялъухъ гIенеккани, гIадамал гIорцIун гьечIо, гьел ццулъун, хIаладаса ун, гьабизе жо тIагIун, гIомо борлълъулел руго. ГIабдулатIипов какизе хIалтIизабунщинаб гуч, жигар, хIаракат бахъи, сурсат цо цIияб шагьар базе хIалтIизабун букIарабани, кигIан берцинаб, парказулги цIураб шагьардай букIине букIараб.\nГьитIинаб жо кIодо гьабуни, кIудияб нахъа цулилан абула магIарулаз. ГьитIинал жалги кIодо гьарун, кIудиял тIаде цIаге, нужее талихI кьеял. Умумузул кици цониги гIодоб хутIуларо ва гьезул нухдасан ани, мекъиги кколаро. ДабгIадулал къола, къадар бергьуна.\nАллагьас лъикIаб хъван батаги!\nБаху МухIидинова ← Назад к списку новостей


Франциялъул тахшагьар Парижалда унел руго "Дагъистаналъул къоял"\nГьал къоязда Парижалда бугеб ЮНЕСКОялъул штаб-квартираялда байбихьана Дагъистаналъул къоял. Россиялда бищун некIсияблъун рикIкIунеб Дербент шагьаралъул юбилей кIодо гьабиги ккана гьелъие гIиллалъун.\nГьедин Дагъистаналдаса Парижалде босун ана кIудияб экспозиция, ана машгьурал артистал. Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас гьениб бицана Дагъистаналъулгун Дербенталъул хIакъалъулъ. Франциялъулазе гьеб тадбиралъ кIудияб асар гьабунин бицана ЭР-ялъе гьал къоязда Парижалда гьоболлъухъ вугев Дагъистаналдаса журналист ва «Гьудуллъи» журналалъул бетIерав редактор Мурад АхIмадовас.\nМурад АхIмадов: «Дагъистаналъул хIакъалъулъ ахиралда кечI ахIулеб мехалда киналго тIаде рахъана. Франциялъулалги рахъана, гьезул гьединаб гIадат гьечIониги. Гьединго Рамазан ГIабдулатIиповас жинцаго гьабуна экскурсияги, масала, ЮНЕСКОялъул генералияв директор хисулев Эрик Фальтиеги ЮНЕСКОялъ Россиялда тарай вакил Элеонора Митрофановалъеги. Гьединаб камилаб тадбир тIобитIаралъухъ баркала загьир гьабуна гьез республикаялъул нухмалъулезеги культураялъул вакилзабазеги».\nФранциялда тIоритIулел Дагъистаналъул къоял республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас байбихьун руго дагьалъ церегIан Франциялда ккарал терактазул къурбаналги ракIалде щвезарун.\nФранциялда Дагъистаналъул къоял тIоритIизехъин рукIин гIезегIан соназ гьений гIумру гьабулей Райгьанат Мухтаровалда тохлъукьего гIадин, фейсбукалдасан лъан буго. Гьелда бан гьабулеб реклама яги лъазаби букIинчIила Франциялда. Гьабщинаб заманалда жаниб магIарул зурма-къалиги рагIилин абун, йоххуца холаго анила жий цадахъ Франциялдаса гьалмагъзабиги рачунилан бицана гьелъ ЭР-ялъе. Амма батичIила гьениб зурма-къали, фонограммаялда релълъараб гIадаб бакъан-квара букIанила, гьединго экспозициялда хурхунги жиндир кутакалда кIудиял анищал рукIанила.\nРайгьанат Мухтарова, Парижалда гIумру гьабун йигей дагъистанияй\nРайгьанат Мухтарова: «Дида ккун букIана щибаб тIагIел кодобе босизе, яги квер хъвазе рес щвелин, щибаб стендалда аскIор чIун рукIинин гIарцул, цIулал яги цогидал тIагIалабазул устарзаби. Гьез бицинин жидеца щибаб накъищ кин бикIулебали, ишан кин босулебали. Ялъуни давагьен, турут кин бессулебали. Амма гьедин букIинчIо. Сураталги, экспонаталги ран рукIана къадазда, тIахьалги, гIарцул хунжрулги, курхьабиги, щагIилгун цIулал тIагIалабиги лъун рукIана цIорода нахъа. Гьединго диеги\nЭкспозициялда рихьизарурал суратазул цояб\nдида цадахъ рачIаразеги бокьун букIана цо-цо сувенирал росизе. Масала, нижеда цIакъ берцин рихьана давагьин бессулеб гIадин рессун гьарурал сумкаби.\nПарижалда Дагъистаналъул къоязда гIахьаллъана республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIипов ва Дагъистаналъул культураялъул министр Зарема Бутаева\nАмма гьел ричуларин абуна гьениб. Цогидал рукIана Дагъистаналъул хIакъалъулъ хъварал тIахьал росизе къваригIун. Лъаларо, 18 декабралдаса хадур ричизе ругин гьел сувениралин абулеб буго. ЦIидасан ине ккелаха гьенире. Дунни йоххуца холаго ина, дагъистанияй хIисабалда. Амма доб къоялъ доре ракIарун рукIанщинал франциялъулалги цогидалги гьелъие гIоло тIадруссун рачиIнищали дида лъаларо.\nГидалъул хIалтIиги дицаго тIаде босана дица йоххуца холаго. ГIемерисезда кколеб букIана дун гьений хIалтIулей гIаданилан.\nАмма гьал гIунгутIабазул гуребги, лъикIаб рахъалъулги бицине бокьун буго дие. Концерталъул программа букIана кутакалда хинаб асар гьабулеб гIадаб. Гьелъул режисссер йигоан Зумруд абурай гIадан, нилъерго магIарулай, Хьаргаби мухъалдаса рагIула гьей. Цо франциялъулав вукIана хаган хутIун, унголъунги цохIо гьелъищила гьединаб берцинаб программа гIуцIизе тIаде босарабилан.\nЗурма-къали камун букIаниги, концерт цIакъ къуватаб, асар гьабулеб букIана. Дир гьудул-гьалмагъзабазе бицун хIалкIолареб асар гьабуна гьелъ. Гьаниб гIадамазда чIалгIун буго цого жо. Гьез балагьулеб буго къанагIатаб, цогидазда рагIичIеб, бихьичIеб культура. Гьединаблъун бихьана гьезда нилъер, Дагъистаналъул культура. Цо бухIараб роол къоялъ цIияб гьаваялъул бакIалде букIана гьезие гьеб».\nРайгьанат Мухтаровалъ хадубго тIадежубана концерт лъугIигун киналго рикьа-рихханила. Цо брифинг гIадаб жо гьабизе бегьулаанила, щайгурелъул гьенир гIадамазе бокьун букIанила Дагъистан киб бугеб бакIали, кинаб рукIа-рахъиналъул гIадамал гьенир ругелали лъазе бокьун букIанила.\nПарижалъул сцена дагъистанияз кодобе босун букIана советияб заманалдаги. 1970 абилел соназда гьенир церерахъун рукIана БежтIаса кьурдухъан Зугьра Жамалудиноваги кочIохъан Халисат ХIамидоваги.\nВатIан бокьи гIицIго тIохьол тIанчаздасан бижуларо\nУмумуз нилъеде ахIи балеб буго


КIазищ чIвалеб, цIализейищ цIалилей? » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКIазищ чIвалеб, цIализейищ цIалилей?\nТIолго дунялалда исламалда сверухъ бугеб гIадаб гIемераб хабар буго бусурманчIужуялъ кIаз чIваялда сверухъги. «Гьебищха исламалъул хIуби, гьедигIан цIакъ гьелда тIаделъизе» абун ракIалде ккезе бегьула нилъеда.\nРуччабазул, ислам жиндалъун загьирлъулеб тIоцебесеб гIаламат буго гIаврат бахчи, ай гьумер – квер хутIун тIолго черх. Берцинго, исламияб къагIидаялъ ретIа-къарай чIужугIадан йихьидал исламияб динги ТIадегIанав Аллагьги ракIалде щола. Гьеле гьеб буго жакъа руччабазда кIазал рахъизаризе хIалтIулел киналго чагIаз гьукъулеб жо. Мисалалъе босани, Азербайджан. Милли-Межлисалде суал босун буго хIалтIуда ругел руччаби кIазалги чIвачIого рукIине кколин, светияб хIукуматалда гIадин абун. РакIалде ккезе бегьила азербайджаназе жидерго гIумру лъикIлъизабизе кIазаз квал-квал гьабулеб бугилан. Гуро, гьеб буго цо кивалиго вугев къуватав чиясда берцин вихьизе гьабулеб иш. Гьедин гьабун букIана дагьал церегIан соназ Турциялдаги, жо ккечIо, цIидасан закон бахъулел руго, тIадегIанал цIалул идарабазда ясазе кIазал чIвазе биччараб. ХIисаб гьабе дуниял ккун бугеб бакI! Бусурбабазул цIураб хIукуматалъ руччабаз кIаз чIвазе ихтияр бугилан закон бахъулеб!\nГьелдаса лъикIаб хIал гьечIо жакъа Дагъистаналдаги. МахIачхъалаялда ругел гIемерисел школазул директорзабаз кIаз чIварай яс хIалтIуде йосулей гьечIо. КIаз чIвазе лъугьарай цIалдохъанги, къаби-къабихIал рагIаби абун, кьерилазда цее суризаюлей йиго. Кколел руго хIужаби эбел-эмен лъимер цоги бакIалде цIализе кьезе тIамулелги. Цо гьединаб школалъул директорасулгун гара-чIвари гьабидал гьес абулеб буго, жидеца гьукъулеб гьечIилан косынка чIвазе, амма хIижаб ретIарал ясал жидее школалда хIажат гьечIин, гьел гьукъизеги ругин. Бихьизабураб хIалалъ исламияб ретIел ретIизе биччалеб гьечIо. Щайдай? Щиб квал-квал бугеб гьелъул? Щай гьеб ретIел гIадамазда рихараб? Гьал суалазе, кин ургъаниги, вацал ва яцал, дидани цохIо жаваб батулеб буго. Ислам квешаб жолъун бихьизабизе хIалтIана гьелъул тушбаби. Дунялалда киса-кирего гьарулел кьвагьиял, рагъал, питнаби бусурбабазда рухьинаруна. Гьелъулъ букIана бищун кIудияб сихIруго. Тушбабазда кIвана гьаб ахираб чанго соналда жаниб исламалъул цебетIей хIинцлъизабизе. Гьай-гьай гьезие бищунго кIудияб квербакъи щвана жалго бусурбабазул. Лъабкъоялда анцIго соналъ, дин гьукъидал, упин абун кIалъачIого чIун рукIаралщинал жагьилзаби, гIадлу чучлъидал, шаригIатги кьочIое босичIого, тIубан пачалихъалда имамат гьабизе гъазаватал гьаризе лъугьана. Гьеб жидер иш мекъи букIин жидедаго бичIчIулеб букIун батила, пайда щиб, питнадул гьоко гиризе биччан хадуса чIезабизе захIмат букIуна.\nЖакъа шагьаралда гIолей, исламияб хъизаналдаги йигей ясалъе рес рекъезехъин гьечIо гIумруялда рекъараб бетIербахъи гьабизе, букIине кколеб лъай щвезе. ХIижаб чIвазе бокьараз щибха гьабизе кколебилан гьикъидал, довго директорас дие жаваб гьабуна мадрасаялдеги ун йикIа абехаян. ЦохIого мадрасаялда цIалун жакъа тIубалареблъи лъиего цIияб жо гуро. Кин абуниги, Дагъистаналдаги Чачаналъги гьабураб рагъалъ ва кьвагьияз жеги чанго наслаби исламалдаса хIинкъулеб хIасил кьуна, хварал-чIваразул бицинего бицинаро. ГIумру-яшавалъул щибаб иш-пишаялда гьеб хъатIулебги буго.\nНилъеца, щиб цо кIаз бахъиялъ кьелеб зарал абун толеб бугони, вацал, гьеб буго исламалъул кьучIдаса гамачI бахъи гIадаб жо. Бащдаб черх къватIиб рехарай мугIалим черх бахчаралдасаги хехго хIалтIуде йосулей йигони, кIаз чIвазе гьукъулеб закон бахъиги гIемер рикIкIад гьечIеблъи бичIчIизе кIудияб жо гуро. Жакъа Турциялда яги Азербайджаналда бугеб ахIвал-хIал метер нилъехъеги бачIине буго. Тарихалде балагьани, щибаб жоялъул бухьен камуларо, гIадада цо сунда бугониги сверун гьадигIан гIемер калам гьабуларо. ЧIужугIаданалдаги гьелъул кIазалдаги бан хутIун гьечIо дунялалда яшав лъикIлъи, гьеб чIезабулеб буго баракат гьечIел питнадулаца ва Аллагьасул* тушбабаз.\nАллагьас лъикIаб хъван батаги.\nАвтор: МухIамадрасул ГIумаров\n» Георгий Шенгелая: «ХIажимурад къеркьолев вукIана, сиясаталъе гIоло гурев, гIумруялъе гIоло»\n» Алжан буго эбелалъул хIатIакь (нахъраталидаса)\n» "ГIомо борлъулел чагIи" ва гIадада чIвалеб заман...\n» ХIоцоса ГIабдулатIип (1851-1890)\nУнго унояб демократияб г1уц1и бугеб х1укуматалда,гьеб суал киданиги баккулеб жо гуро.


Къадиров Рамзаница "гIадлу" гьабулеб буго иргадулал "гIайиб ккаразе". Грозный, Ноя2015\n24 декабралда Венаялда митинг тIобитIарал чачаназул гIагаразе ватIаналда гIадлу гьабизе бугин лъазабулеб букIана Чачаназул нухмалъулев Къадиров Рамзаница интернеталда тIибитIун букIараб видеоялда. Амма хадуб гьеб гьениса билана.\nВенаялде лъутарал ва гьениб гIумру гьабун ругел чачаназ тIобитIун букIараб митингалда гIахьаллъаразул цо-цояз Эркенлъи Радиоялъул чачан хъулухъалъе бицун букIана жал къватIире рахъиналъе гIилла бугин жидер ватIаналда гIадатияб халкъалъе гьабулеб бугеб зулмуйин. Нагагь тIалъи какизе ракIалде ккарав чиясде гьениб гьабулеб тIадецуялда ва гьев чи гIантав вугин лъазабизе гьесул гIагарал тIамулел рукIиналда жидер разилъи гьечIолъи загьир гьабизе гьеб митингалде вакIарун вукIана лъималгун руччабигун 200 гIан чи.\nМинигалда бицараб уяблъун гьабулеб иргадулаб хIужа кканин абизе бегьула Грозныялда гьал къояздаги. Жиндехун видео-хитIаб гьабурав иргадулав чи жого гурев жо вугин абулин гьесул гIагаразин лъазабуна чачаназул нухмалъулев Къадировас.\nКъадиров Рамзанил къоял лъугIун ругин абураб магIнаялъул видео баккун букIана гьал къоязда социалиял сайтазда ГIалихIажиев АхIмад абулев чиясул цIаралдасан. Гьелда хурхун Къадировас гьал къоязда федералиял ва бакIалъул журналистазе Грозныялда кьун букIана пресс-конференция.\n«Гьел гIадамаз цин абула ракIалде бачIарабщинаб, хадур рачIуна тIаса лъугьин гьарун. Киналалиго хасал хъулахъаз яги идарабаз тIамунин жал гьадинал жал рицинейинги абун. Жакъа гьаниб нилъеца бицине кколеб жоцин гуро гьеб, амма гьел чагIаз гьединал жал рицунел руго жал чачаналинги абун»,- ян абулеб букIана Къадировас.\nГьес жеги абуна: «Рокъовеги вачIун жиндирго ватIаналъе щиб букIаниги пайдаяб жо гьабуни лъикIаб букIинаан гьесие. Гьесул гIагаралги гьес гьабулеб жоялда тIад рекъон гьечIо. Гьез абула гьесул я дин гьечIин, я дунялалъул бичIчIи гьечIин. Гьев вуго жого гурев чи. Гьеб цогияздаги бичIчIчизе буго жинца цебе бицараб гьереси букIанин абун цоги видео хъвазе гьев жуварав мехалда»,-ян\nКъадировас жеги абулеб букIана жив вахчун гьечIин, живгун кIалъазе хIатта жив чIвазе къваригIарав чиясул гьединаб рес бугин.\nАмма гьанибго абизе ккола, живгун ракI рагьун кIалъай гьабейин, дуе кьезе суалал ругин жиндирин гьесухъе рагьараб кагъат хъварав журналист Илья Яшиние Къадировас жаваб кьун букIинчIолъи. Гьес гIицIго социалияб сайталда бугеб жиндирго гьумералда хъван букIана Яшинил хIакъалъулъ «Кепав жо вуго гьев»,-ян.\nIадехун бицен гьабураб митингалдаса видео (магIарул мацIалде буссинабураб).\nКадыровцал инсанасул ихтиярал цIунулезде тIадекIанцIана\nАнна Политковская... Къокъаб гIумру - даимаб цIар


Дагъистан page 1\nХамиз къо 22 Август 2019\nХабзалал, кьалул майдан хIисабалда\nМоскваялъул «Хованский» абурал хабзалазда лъугьа-бахъаралда сверун ахIи-хIур халат бахъунеб буго. Лъазабиязда рекъон, Гьоркьохъеб Азиялъул улкабаздаса мигрантазул ва чачаназулгун дагъистаниязул къокъабазда гьоркьоб ккараб тунка-гIусиялъул хIасилалда хун вуго лъабго чи, къогоялдаса цIикIкIун лъукъарав вегизавун вуго госпиталазда. Инциденталда гIахьаллъун вуго кIинусго гIанав чи.\nБергьенлъиялъул къоялъги лъукъулел ракIал\n9 маялда 14 сон тIубала Каспийскалда вахIшияб теракт гьабуралдаса. Доб мехалъ гьенив хун вукIана 43 чи.


Шамалда кьвагьи лъалхъулеб гьечlо\nШамалъул рагъулал аэропланаз ва артиллериялъ гьатIан къоялда кьаби щвезабуна президент Башар Асадил режималде данде чIаразул контролалда гъоркьб бугеб Дамаскалда гъоркьехун территориялда. Гьедин лъазабулеб буго Ройтер агентлъиялъ.\nГьел кьабияз ритIухъ рагьуна Шамалъул химикияб яргъида сверун Россиягун-Америкаялъул кIалъа-ралъаял унебгIан заманаялда лъугьараб сихIкъотIиялдаса Асадица оппозициялда кьаби щвезабизе пайда босизе бугин абурал пикраби.\nШамат къоялда Америкаялъул президент Барак Обамаца лъикIаб къимат кьолеб букIана шамалъул хим-яргъида сверун Москвагун Вашингтоналъул къотIи-къаялъе. Гьебго заманаялда америкалъул лидерас бичIчIизабуна дипломатиялъ хIасил кьечIони, гьесул улка Дамаскалда кьаби щвазабизе хIадураб букIинги.


«Анжи» иргадулаб туралдаги къуна\nФутболалъул рахъалъ Россиялъул чемпионаталъул 22-абилеб туралда МахIачхъалаялъул «Анжи» дандчIвана «Уфа» командагун. Турниралъулаб таблицаялъул рачIчIалда ругел махIачхъалаялъулазе, хадусеб сезоналдаги премьер-лигаялда хутIизе ккани, гьеб хIаялда чара гьечIого хIажат букIана бергьенлъи. Гьелде тIадеги, хадусел туразда дандчIвазе ругел командабаздаса «Уфа» загIипабги букIана. Амма хIаялъулин абуни «Анжиялъул» рахъкколезе бокьараб сурат букIинчIо, гьужумал цIикIкIун рукIана уфаялъулазул. Гьедин, 57-абилеб минуталда голги кьабуна майданалъул хважаинзабаз. 64-абилеб минуталда махIачхъалаялъулаздаги кIвана дандиязул каваби «рорлъизе». Гол кьабуна Лесканоца. Хадуб уфаялъулазги тIатIалаго кIиго гол кьабуна «Анжиялъе».\nАбизе ккола, хIай унеб букIанин майданалъул хважаинзабазе бокьараб къагIидаялда. ТаргIида тIад кверщел махIачхъалаялъулаз гьабулеб букIаниги, гьужумал уфаялъулазул цIикIкIун рукIана. Кин букIаниги, хIаялъул ахиралда, ай 81-абилеб минуталда нилъеразухъа бажарана уфаялъулазе гол кьабун. ПалхIасил, 3:2 хIисабгун «Анжи» гьеб хIаялда къуна ва турниралъулаб таблицаялда 14-абилелдаса 15-абилеб бакIалде ккана. МахIачхъалаялъулаздаса хадуб буго гIицIго Хабаровскалъул «СКА Хабаровск» команда.\nХадусеб, ай 23-абилеб туралда «Анжиялъ» Анжи-Аренаялда къабул гьабизе буго Санкт-Петербургалъул «Тосно» команда.\n2 Спартак 22 41\n7 Арсенал Тула 22 31\n16 СКА Хабаровск 22 12\nНухал къалел руго\nМайрбек Тайсумовасе Америкаялъул Цолъарал Штатазде\nине виза кьолеб гьечIо\nЖубараб речIчIухъанлъиялъул рахъалъ цеве вахъунев Россиялдаса спортсмен Майрбек Тайсумов гIахьаллъизе ккола анкьабилеб апрелалда Нью-Йоркалда букIине бугеб UFCялъул иргадулаб турниралда. Амма, СШАялде ине виза щолеб гьечIолъиялда бан, гьесда ва американав Эван Дэномида гьоркьоб букIине букIараб къеркьей нахъе бахъизе бегьулин лъазабуна речIчIухъанасул промоутерас. Цебеккунги, Америкаялде ине виза щвечIолъиялда бан, UFCялъ Европаялъул пачалихъазда тIоритIулел турниразда гурого цеве вахъине рес щун букIинчIо Тайсумовасе. UFC гIуцIиялъейин абуни хIажат букIуна жиндирго мухъилъ ругел къуватал спортсменал Америкаялъул зрителазда цере рахъине. Щайгурелъул гьенир ругелъул рехсараб гIуцIиялъул бищунго цIикIкIарал фанаталги дунялалдаго турнирал рихьизарулел телеканалалги. Америкаялде нух къан буго Дагъистаналдаса машгьурав тренер ГIабдулманап НурмухIамадовасеги. ЧанцIул хIалбихьаниги, кьечIо гьесие рехсараб пачалихъалде ине виза. Гьесул вас ХIабиб НурмухIамадовги къеркьезе ккола анкьабилеб апрелалда Нью-Йоркалда букIине бугеб гьеб UFCялъул турниралда. Рехсараб гIуцIиялъул рачелалъе гIоло гьев дандчIвазе вуго американав Тони Фергюсонгун. ТIадагьаб цIайиялда цеве вахъунев Дагъистаналдаса цоги речIчIухъан Забид МухIамадшариповги гIахьаллъизе вуго гьебго турниралда.\n50 соналъ халатбахъунеб бугеб гьудуллъи\nМахIачхъалаялда тIобитIана АхIмадудин ГьитIинамухIамадовасул хIурматалда шашкабазул рахъалъ турнир\nРодопалъул бульваралда, шахматазул павильоналда, тIобитIана Шамил районалъул ГьентIа росулъа АхIмадудин ГьитIинамухIамадовас 75 сон тIубаялъул хIурматалда шашкабазул рахъалъ турнир. АхIмадудин ккола рехсараб спортивияб тайпаялъул рахъалъ СКФОялъул ва Дагъистаналъул чанго нухалъ чемпион. 50-ялдасаги цIикIкIун сон кьуна гьес бокьулеб хIаялъе. Родопалъул бульваралда тIоритIарал къецазул гIуцIарухъанлъун вукIана ДРялъул шашкабазул федерациялъул президент, Табасаран районалъул бетIер ГIалавудин Мирзабалаев. 30-ялде гIагарун спортсмен гIахьаллъараб турниралда бергьенлъи босана Гъарабудагъкенталдаса спорталъул мастерлъиялде кандидат МустIапа МухIамадовас, гьесие кьуна 5 азарго гъуруш. 2 бакI щвана Дербенталдаса спорталъул мастерлъиялде кандидат ГъазиахIмад ХIасратовасе (ункъазарго гъуруш) ва 3 бакIалде вачIана Каспийскалдаса Батирай Зулпукъаров (лъабазарго гъуруш). ГIарац гуребги бергьаразе ва призеразе кьуна грамотаби ва гIарцулал жетоналги. ЦIикIкIараб ригьалъул гIахьалчи хIисабалда шапакъат кьуна Батирай Зулпукъаровасеги бищунго гIолохъанав Сиражудин МухIамадовасеги.\nКъецал лъугIун хадуб Дагъистаналда шашкаби хIай цебетIезаби мурадгун гIемерал соназ гьабураб хIалтIухъ ДРялъул шашкабазул федерациялъул рахъалдасан АхIамадудин ГьитIинамухIамадовасеги кьуна грамота, ханжар ва цогидалги къиматал шапакъаталги сайгъаталги.\nПрочитано 339 раз\tПоследнее изменение Пятница, 16 марта 2018 10:42\nДругие материалы в этой категории: « Спортсменал руччаби\tКизлярский спортсмен одержал блестящую победу в «Битве Чемпионов 10» »


Прописи — Лезги аялрин сайт — Лезгинский сайт для детей!\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 18. Прописи на лезгинском языке — Урок 18\nАвтор adminОпубликовано 29.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 18. Прописи на лезгинском языке — Урок 18\nАвтор adminОпубликовано 29.09.2014 31.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 17. Прописи на лезгинском языке — Урок 17\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 16. Прописи на лезгинском языке — Урок 16\nАвтор adminОпубликовано 31.08.2014 31.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 16. Прописи на лезгинском языке — Урок 16\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 15. Прописи на лезгинском языке — Урок 15\nАвтор adminОпубликовано 29.07.2014 30.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 15. Прописи на лезгинском языке — Урок 15\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 14. Прописи на лезгинском языке — Урок 14\nАвтор adminОпубликовано 29.06.2014 30.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 14. Прописи на лезгинском языке — Урок 14\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 13. Прописи на лезгинском языке — Урок 13\nАвтор adminОпубликовано 29.05.2014 29.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 13. Прописи на лезгинском языке — Урок 13\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 12. Прописи на лезгинском языке — Урок 12\nАвтор adminОпубликовано 19.04.2014 29.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 12. Прописи на лезгинском языке — Урок 12\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 11. Прописи на лезгинском языке — Урок 11\nАвтор adminОпубликовано 12.02.2014 15.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 11. Прописи на лезгинском языке — Урок 11\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 10. Прописи на лезгинском языке — Урок 10\nАвтор adminОпубликовано 24.12.2013 15.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 10. Прописи на лезгинском языке — Урок 10\nКтаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 9. Прописи на лезгинском языке — Урок 9\nАвтор adminОпубликовано 20.05.2012 15.10.2014 Рубрики Лезги чIал - Лезгинский языкМетки Ктаб “Михьиз кхьихь!”, лезги чIал, лезгинский язык, ПрописиДобавить комментарий к записи Ктаб «Михьиз кхьихь!» — Тарс 9. Прописи на лезгинском языке — Урок 9


Кинал рукΙине бегьулел гуржиязул цΙияб нухмалъиялъул гьоркьорлъаби регионалда мадугьалзабигун, хасго Шималияб Кавказалъул республикабазулгун? Саакашвилил командаялъ ахирисеб заманалда гΙемер хΙалтΙи гьабулеб букΙана Шималияб Кавказалъул республикабазулгун гьуинлъи гъварилъизабиялъе. Мисал хΙисабалда политологаз рехсолеб букΙуна чаркессазул геноцид букΙин къабул гьаби, Шималияб Кавказалъул гΙадамазе визаби гьечΙого гуржиялъе нух рагьиялъул ва цогидаб. Кавказалъул халкъазул конфедерациялъул нухмалъулев Саал Касрелишвилица абулеб буго, цΙиял шартΙазда гьел гьоркьорлъаби тΙадеги лъикΙлъизе ругин. Аммаян абулеб буго гьес черкесазул суал кколирила гΙицΙго Саакашвилил командаялъул галиян.\nСаал Касрелашвили,Кавказалъул халкъазул конфедерациялъул нухмалъулев\nСаал Касрелишвилица: "Черкессазул геноцид букΙиналъул хΙужжа къабул гьаби, парламенталда гьоркьоб лъун юридикияб къагΙидаялда тасдикъ гьабигурони, гьеб кколаро Саакашвилица ва гьесул нухмалъиялъ гьабураб гали. ХΙакъикъаталдаги гьеб букΙана гуржиязул халкъалъе бокьараб гали. Гьеб букΙана кавказалъул халкъазул анищ. ТΙоцебе Кавказалъул халкъазул конфедерациялъ къабул гьабуна черкессазул геноцидалъул хΙужжа, хадуб нижедаго цадахъ цогидал жамгΙиял гΙуцΙиязги загьир гьабуна гьеб идея. Гьебго мехалда нижер къадру Кавказалда гΙодобе ккезабиялъул ва жиндирабго цΙиккинабиялъул мурадалда улкаялъул нухмалъиялъ инициатива жинхъего бахъана. Дир пикруялда, Саакашвилица гьеб гали живго ургъун гьабураб гьечΙо.»\nКасрелашвилица абуна жинда мухΙканго лъаларила гьанжеги кинаб къагΙидаялда цΙияб нухмалъиялъ регионалияб политика загьир гьабизе бугебали. Амма жиндир ракΙ чΙараб бугила, Иванишвилил командаялъ лъикΙаб нух бищизе букΙиналдайила.\nСаал Касрелишвилица: «Щиб гьабизе бугеб букΙинесеб нухмалъиялъ гьанжеги баянаб жо кколаро. 20 октябралда букΙине буго цΙияб парламенталъул тΙоцебесеб данделъи. Гьеб мехалда баянлъизе буго гуржиязул цΙияб нухмалъиялъул регионалияб политикаялъул курс. Амма кин букΙанинги, дида ракΙ чΙун абизе кΙола, Шималияб Кавказалъул, Армениялъул, Азербайджаналъул халкъазулгун гьоркьорлъаби квешаб рахъалдехун хисуларо. ГΙагсалда гьеб хисизе буго лъикΙаб рахъалдехун. Щай? Щайгурелъул гьанжелъезегΙан букΙаралде тΙаде жубазе буго гьединго экономикиял проекталги. Гьел проектал гΙумруялде рахъинаризе руго цадахъго. Чанго проекталдани дунгоги гΙахьаллъулев вуго.\nКΙудияб жавабчилъи тΙаде босун, дида кΙола абизе, регионалияб политикаялъул, ай, Кавказалъул политикаялъул гьоркьорлъаби лъикΙлъизе ругин. «Кавказалъул политика» абулеб мехалда, гьеб ккола ЧΙегΙараб ва Каспий ралъадазул бассейназул цадахъал проектал ва социалиябгун экономикиял гьоркьорлъаби абураб. Гьеб политикаялъул курс букΙине буго хурхараб регионалда рекъел ва парахалъиялда чΙезабиялда. Гьеб щула гьабизе буго цохΙо рагΙабигун конференциялдалъун гуребги, мухΙканал экономикиял проектал гΙумруялде рахъинариялъул къагΙидаялдаги. Нижер гьанждеялдего руго жамгΙиял, экономикиял ва маданияталъул проектал.»\nКасрелишвилица кΙвар буссинабулеб буго Кавказалъул регионалда хурхун къватΙисел пачалихъазул ругел интерсаздеги. Гьес абулеб буго гьел къватΙисел рахъаз жидерго интресал гΙумруялде рахъинарулем мехалда гьезда кΙочоне тезе бегьуларила бакΙалъулал хΙалкъазул интересал.\nСаал Касрелишвилица: «Кавказалда хурхарал гΙемер интересал руго батΙи-батΙиял пачалихъазул. Руго Кавказаллда хурхарал Магърибалъул интересал, руго Кавказлда хурхарал интересал Россиялъул. Руго исламалъул интересал Кавказалда, руго Европаялъул, руго Азиялъул. Кавказалъул халкъазул конфедерациялъ суал лъолеб буго «Кир ругел гьел сияхΙазда кавказалъул халкъазул интерсал?» абураб. Жидерго пачалихъазул Кавказалда ругел мурадазул бицунеб мехалда, нилъеца тΙоцебе суал лъезе ккола, данде кколищ гьезул мурадал нилъеразде абун. Гьеб гьедин батани, бегьула гьоркьорлъаби гΙуцΙизе ва гьел щулалъизаризе. Гьединаб буго нижер гΙуцΙиялъул мурадги."


«ГIурус хурзазда» гIахIаллъизе руго сибиралъул музыкалияб группа «Калинов кьо» | Дагъистаниял | Киназего гIаммаб Россия\n«ГIурус хурзазда» гIахIаллъизе руго сибиралъул музыкалияб группа «Калинов кьо»\n«ГIурус хурзазда» гIахIаллъизе руго сибиралъул музыкалияб группа «Калинов кьо». Гьебги букIине буго 29 июлалъ музей-заповедникалда гIурусазул праздник.\nДмитрий Ревякиница абула жидер группаялъул ругила заманалда данде кколел цIиял кучIдул.\n«Дун цIакъ вохарав вуго нижер группаялъ гьеб кIудияб, гIемерал чагIаз гIахьаллъи гьабулеб праздникалда кучIдул ахIизе нижеда гьари. Нижер кинабго программа цIакъ данде ккола гьениб букIине бугеб программаялде.\nЦоги кIудияб хIасиллъун ккола фестивалалда вологодскалъул рэп-команда «Скрэтч» бачIинги. Гьез бихьизабизе буго композиция «Память» абураб- гьеб рикIкIана интернет-сообществалъ бищун лъикIаб кечIлъун ВатIаниб рагъалъул хIакъалъулъ.\nГьенир жеги цере рахъине руго гIемерал рок- ва рэп-исполнителал симфонический оркестргун ва КIудияб гIурусазул хор. Гьенир группаялда руго 1000 ялдаса цIикIкIун чи.\nГьеб къоялъ букIине бугеб кинабго программаялъул хал гьабизе бегьула гьаб сайталда: русскийфестиваль.рф.


Хьаргаби районалдаса харбал » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Новости - ЦIиял харбал » Хьаргаби районалдаса харбал\nХьаргаби районалдаса харбал\nДобавил(а): istina от 7-10-2016, 12:03\nХьаргаби районалъул администрациялда тIобитIараб данделъиялда районалъул бетIерасул хIинкъигьечIолъиялъул рахъалъ заместитель АсхIабгIали Маликовас бицана наркотикал ричиялда ва гьел хIалтIизариялда данде районалда гьабулеб бугеб хIалтIул. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник ГIумар КъутIбудиновас бицана цIалдохъабазда гьоркьоб гьабулеб бугеб бичIчIикьеялъул хIалтIул, цIалудаса хадуб, эркенаб заман кин гьез тIобитIулебали.\nХьаргаби районалда, Манарша Дибировалъул цIаралда бугеб культураялъул кIалгIаялъуб, тIобитIана руччабазул данделъи. Гьениб бицана магIарул гIадатал цIунизе ккеялъул, ясазе рухIияб тарбия кьеялъул. Росдал имам Ислам МухIамадовас бицана чIужугIаданалъ жамгIияталда кколеб бакIалъул. Гьединго мажлисалда бицана, бертаби гьарулелъул ва хварал рукъулелъул лъиениги пайда гьечIел гIадатазул. Гьездаса инкар гьабиялде рачIине ккелин абуна районалъул имам МухIамадсайфула АхIмаевас.\nЦолъун ругони, къуват цIикIкIараб букIунаШагьараздаса харбалРайоназдаса харбалРайоназдаса харбалХъизаналда тарбия щолеб бугони...


ЧIиркъатIаса бахIарзал » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nТарихчи Ибрагьим Ибрагьимовасул «АхIулгохIил къисаби» абураб тIехьалде мугъчIвай гьабун хъвараб.\nЧIиркъатIаса Падар ГIали 1839 соналъ АхIулгохIда шагьидлъана ва гьенивго вукъана. Гьев гьитIинав мехалъго Азербайжаналъул ракьалдаса вачIарав вукIиндал, абулеб букIун буго гьесде Падар ГIалийин. Гьев вукIун вуго хIинкъи гьечIев къарматIав къаркъалаялъул чи.\nДоб заманаяда ЧIиркъатIа росулъа гIемерав чи вукIуна АхIулгохIда Имам Шамилида хьолбохъ рахъун чIун рагъда.\nГIурусаца ЧIекъдерил росу бухIула ункъго нухалъ. Районалдаго цойги гьечIеб щайихасул хIужраги бугеб, гIемерал росабалъа гIадамал рачIунел мадрасаги жаниб букIараб, имамзабазеги магIарул ритIухълъиялъеги кидаго хилиплъичIеб, гьобол-гьудуласеги адаб-хатир бугеб жамагIат буго чIекъдерил. ЧIиркъатIа росу АхIулгохIалда аскIоб букIиналъ, чIекъдерида гIемераб къварилъи бихьизе гьабуна гIурусазул аскараз.\nПадар ГIалил вас Лабазан, инсул рецIел босизе, бахIарчиго АхIулгохIда вагъула. ГIарадаби гьечIел магIарулаз гIурусазул пушкабазде данде рагъулеб куц ургъула. Бищунго кIудияб бахIарчилъи рикIкIунеб букIун буго пиштIиялда гIарададул гумпара (шар) бачIунеб мехалъ, чалуги бухIулаго. Лабазаница гьеб чалу бухIун лъугIилалде гIурусазул гурулъего рехулеб букIун буго.\nЦо нухалъ АхIулгохIда ракьулъе бухъараб рокъобе тIохги борлъун бортун бачIун буго бухIулеб чалуги тIад бугеб гIарадаялъул гумпара. Гьеб рокъор рахчун рукIун руго мюридзабазул руччабиги гIемерал гIисинал лъималги, Гьезул ахIи-хIур бахъун буго ва хехго тIаде щварав Лабазаница сундухъго балагьичIого, къан ккун кверцагун, босун къватIибе кIкIалахъе рехун буго гумпара. Чалу бухIун лъугIидал, жаниб бугеб харде цIа щварабго, бихъ-бихъун унеб букIун буго ва аскIор ругелщинал гIемерал чагIи цадахъго лъукъулел ва чIвалел рукIун руго гьелъ. Гьеб къоялъ гьес хвасар гьарун руго гьел руччабиги лъималги. Гьес гьеб бахIарчияб гьунар гIемер нухалъ такрар гьабун буго. ГIурусазухъе нахъе хьвагIизе щвечIони, гIурулъе яги кIкIалахъе рехулеб букIун буго. Хадуб гьеб хIалтIи руччабазул къокъаялдаги малъулеб букIун буго, тункIал гулла-хералъул цIезе ва рагъухъабазухъе гьеб босун рекеризеги.\nЛабазанил черхалда рукIун руго гIемерал ругънал. Черхалда къан чIараб гулла букIун буго гьесул. Гьес гьеб бахъизе тунги гьечIо, ахираталъул цIадарабазда жиндие пайдаяб цIайиялъе батизе бугин гьабин. Киналго гъазаваталъул соназ Лабазан вукIун вуго имамасул божарав, цевесев чилъун рикIкIунев, Шамил имам гьечIеб къоялъ гьесул бакI кквезе киналго наибзабаз разилъун цIар чIварав Хунзахъа Ахъбердил божарав гьудуллъун.\nЛабазаница жиндирго васасеги цIар кьун буго Ахъбердилавин, кIиабилев васасе гьенивго вукIарав цогияв муридасул ва гьудуласул цIар - ДибирмухIамадин.\nРагъ лъугIун хадубги, херлъидалги годекIанире рачIарал гIисинацаги чIахIияцаги гьесда гьарулеб букIун буго гIурусазул гумпараялъ рухIарал кверал рихьизе гьареян ва рагъда ккарал лъугьа-бахъиназул бицейин. Гьесул жаниса кверал рукIун руго гIемер рухIиялъ сипат хварал, гIужаз цIакъ хъачI гьарурал ва, рихьани, ракI унтилел гIадал. КъватIиса росабалъацин гIемерав чиясда лъалев вукIун вуго гьев ва рачIунаанила гьел рухIарал кверал рихьизе. Гьес бицунел лъугьа-бахъиназул ва АхIулгохIалъул къисабаца росдал гIолохъанал гIадамазе цIакъ рекIее асар гьабулеб букIун буго.\nЛабазаница бан буго нусиялда къогогIанасеб сон. Херав, унтарав чи макьилъги-реччалъги гъазаваталъул согIал соналги цере тIамун, босадаса вахъизейин лъугьунев вукIун вуго. Гьес абулеб букIун буго: «Рилълъа, гIолохъаби, гъазаваталде рахъа. Имам нилъехъ балагьун чIун вуго, кумекалъе рахъине ккола».\nВагъдолев вукIун вуго ва цо-цо ракIбакъван, бадиса магIу чвахун лъугьунев вукIун вуго жиндие тIаде вахъине кумек гьабеян, вегун чIезе рес гьечIилан.\nДин тIибитIизабизе Абулмуслим шайих Дагъистаналде вачIунеб мехалъ гьесда цадахъ вукIун вуго анкьго вац. Бищун гьитIинав ГIалисултанил зиярат буго ЧIиркъатIа росулъ. ЖамагIаталъ хIукму гьабула Падар ГIалил Лабазан хIинкъи лъаларев бахIарчияб ракIалъул мюрид, АхIулгохIалъул гъази, шайихасда аскIов вукъизе мустахIикъав вугин. Падар ГIалил Лабазан вукъула чIекъдерил хабалалъ щайихасда аскIов.\nАхъберди ва ДибирмухIамад\nИмам Калугаялда вугеб мехалъ гIурусахъа гьев вахъизе ургъулел рукIун руго магIарулазул цо къукъа. Гьезда гъорлъ рукIун руго Лабазанил кIиявго гIолохъанав васги - Ахъберди ва ДибирмухIамад. Гьезул гьелъул щибго жо ккун гьечIо. Имам асирлъуде ккун шаригIат къинабидал, Лабазанил кIиявго вас гочуна лъарагIазул росулъе, Ахъсаялде.\nАхъбердилас ячуна гьоболасул яс - лъарагIай Ханзадай. Чанго соналъ гьенир гIумру гьабулеб заманалда жаниб Ахъбердил лъималаздаги лъалеб букIун буго лъарагI ва гIурус мацI.\nГIурусазул зулму тIадеялдаса тIаде цIикIкIунеб букIун буго. Микьго соналдасан гьел нахъруссуна росулъе. ДибирмухIамадица росулъа ячуна чIужу.\n1877 соналъ байбихьана къокъаб шаригIатин магIарулаз цIар лъураб восстание. МагIарулаца нахъеги бахъизе ккана лъалиниса ханжар.\nДоб заманаялда Кьохъги Хунзахъги букIун буго гIурусазул аскаразул пост. Лабазанил кIиявго васас - Ахъбердицаги ДибирмухIамадицаги - бетIерлъиги гьабун, гьужум гьабула Кьохъ бугеб посталде ва чIвала гIезегIанго гIурус офицерал, гьезухъа бахъун бачIуна ярагъ.\nГьелдаса хадуб цо чанго соналдасан (советияб заманалда) ГIаркьухъги Данухъги росдада цадахъ ЧIиркъатIа росдал жамагIатги Чачаналде гочинабизе хIукму ккун букIун буго жавабиял кабинетазда.\nЧIиркъатIа росулъ Лабазанил васаздаса цIикIкIун гIурус мацI лъалел чагIи рукIун гьечIо. ХIукму тIубазабизе кверщел жидехъ ругел чагIи росулъе рачIиндал, гьез лъикIаб гьоболлъи гьабула гьезие, сайгъатал кьун, лъикIаб хабар бицун, гIурусазул комиссиялъул чагIазда гочинариялъул суал гьоркъоса бахъизе гьабун буго.\nРосдае гIоло бахъараб хIаракат росдада кIочон гьечIо. Росу разилъун, гьазие киналго жамагIат данделъараб бакIалда росдадаса цудагьаб добегIан бугеб ЦIохаб абураб бакIалда хурзал гьаризе ракьги кьун буго. Цадахъ рахъун росугун гьениб гьезие хурзалги гьарун руго. Кьун руго кIиязего цо-цо паранг таманчаги. Жакъаги нахъе руго гьел нусгоялдасаги сон барал хурзалги, пихъал кьолел ахалги гьезул наслабахъ. ДихIилги (ДибирмухIамад) ва Ахъудиласулги мегъин абула гьелде.\nГьелдаса чанго заманалдасан Ахъудилав паранг мацI лъазабизе Данухъе Саладибирасухъе хьвадун вуго. ЛъикIго гьеб мацI бичIчIулев Ахъбердилав хIежалдеги ун вуго ЧIиркъатIаса МухIамагIалигун ва цадахъ лъарагIай чIужу Ханзадайги ячун. ХIежалдаса ячIарайго гьелда цIар хисун буго ХIажи-ПатIиматин. Гьей рекIехъе Къуръан лъалей хIафиз йикIун йигилан абула.\nПадар ГIалил Лабазанил цIар лъурав Лабазан (МухIамадов Рамазан) ккола ЧIиркъатIа росулъа районалда тIоцеве вахъарав филологиял гIелмабазул кандидат, поэт, хъвадарухъан, къогогIанасеб тIехьалъул автор. ГIемерав соназ гьев хIалтIулев вуго Дагъистаналъул мацIазул аслуялъул, гьел лъугьараб куцалъул, нилъер мугIрузда гIемерал миллатал рижараб къагIидаялъул, дуниялъулго мацIаздехун гьезул бугеб хурхеналъул суалазда тIад.\nГIезегIанго соназ цевего гьев хIалтIулев вукIана ДГУялда. Цо вугев вас жиндаса ватIа бокьиларин, жий шагьаралдеги кидаго ячIунарилан чIарай гьелда бухIараб ракIалъ росулъе нахъе гочана Рамазан. ГIолохъанго росги хун, щуго бесдалал хьихьана гьесул эбелалъ.\nРамазан ккола дир эменги. МагIарухъе вахъунилан киданиги ракIбухIичIин абула гьес. Росулъ гьев хIалтIана гIемерал соназ школалъул директорлъунги, завучлъунги, росдал бегавуллъиги гьабуна 1990 соназда росдал ракьал рикьулел гIанасеб заманалъ. ГьабсагIаталда пенсиялда рокъов вуго, жиндирго гIелмиял хIалтIабазда тIад хIалтIулев.\nАвтор: Мадина МухIамадова, рахьдал мацIалъул мугIалим, Гъизляралъул «Культура мира» абураб «гимназия-интернат»\n» Узденал умумузул азарил сонил руссен\n» «Аваравлъун вукIине Азербайжаналда цIакъ захIмат буго»


Торжественное заседание Союза женщин Дагестана проведут в ...\tМероприятие, в ходе ...\t- 08 дек 2021\nВ Дагестане планируют создать музей виноградарства\tПостроить музейное ...\t- 08 дек 2021\nМемориальную доску в честь Амучи Амутинова установили в ...\tМемориал памяти в честь ...\t- 08 дек 2021\nМагIарул шагIирзабиги кочIолаб хазинаги\nМиллияб музыкалияб маданияталда Залму Батировалъулги ТубхIат Зургьаловалъулги лъалкIал\nМагIарул адабияталда гуребги, маданияталдаги шагIирзабаз тола жидеего хасаб хасияталъги сабруялъги цIар хъварал лъалкIал. ШагIирзаби хIисабалда, цIалдолезе гьел магIарул руччабазул махщалил бицине дун лъугьинаро. Бокьун буго цо-цо рокьулел кучIдузде сверарал гьезул асаразул хIакъалъулъ бицине.\nЩибаб кочIолги букIуна жиндирго къисмат. Цояб кIетIола инсанасул рекIеда, цогияб, изнуги цIехечIого, щола гьесухъе, къисматалъул бицунаго, цо-цояз гIодизарула, цогидаз рохизарула. Цоял хIанчIилъун роржуна, цо-цоял хъирщадилелго хутIула.\nХалкъияй шагIиралъул сариназухъ\nГIагараб росдал школалда хIалтIулеб мехалда, Бергьенлъиялъул къоялде концертал хIадурулелъул, бищун цебе ракIалдещолаан МухIамадтIамир Синдикъовас ахIулеб «Бице, баба, бице гьав солдатасул, гьасда аскIой йигей гьай эбелалъул» абураб кечI. Гьеб кечIалъ жакъаги кIудияб асар гьабула дир рекIее.\nЗалму Батировалъул цIар бахъидал, цее ячIуна миллаталъул ургъелаз ракI унтарай шагIир. Ва Дагъистаналъул мустахIикъав артист Абакар ГIумархIажиевас ахIула нилъее гьей магIарулалъул магIарулазде гьабураб магIулъун лъугьараб кечI.\n- Цолъизе кIвечIел нилъ хутIун ругел куц! - гьединаб буго жакъаги шагIиралъул рекIел ахIи.\nЗалмул асаразулъ щияй чIужугIаданалда батула жиндирго къисмат. Къваридаб рокьул кьогIаб лълъарги гьекъола шагIиралъ щияй чIужугIаданалда цадахъ.\nГьеб балъгояб дунялалде шагIиргун цадахъ нилъехъе гьоболлъухъе щвана Дагъистаналъул мустахIикъай артистка Шумайсат ГIабдулаеваги:\nЩай цIорозе тарай, цIорозе тарай,\nЦIадул горо гIадай щун йикIанин дуй?\nЩай ечIазе тарай, ечIазе тарай,\nХариде щуб гIадай щун йикIанин дуй?\nРекIелъ цIар лъезе лъалареб бакIаб пашманлъи рещтIуна, Хадижат Жамалудиновалъухъги АхIмад Закариявасухъги гIенеккидал (цебе Хадижатида цадахъ гьеб кечI ахIулаан ХIамзалав ХIамзаловас):\nБожулищ мун рокьуда, кьунищ гьелъ дуе талихI?\nТараб щиб гьелъ дур рекIелъ: рекIкIищ, цIайищ, цIоройищ?\nЦIунанищ мун рокьуца ццидалаб рагIудаса?\nГьукъанищ гьелъ дуе нух хиянатаб рахъалде?\nСардица квер бахъизе танищ\nдолъ рекIел ругъун?\nЧIалгIеналъ рухI гьекъолел\nкъоял дуе долъ кьунищ?\nДурго гIайибалдалъун гIищкъу\nДуцаго къоги рехун, гьеб къватIазда щущанищ?\nМун кин йигей, кин йигей,\nДуда рокьи батанищ?\nМун рокьуда божулищ,\nДуе гьелъ талихI кьунищ?\nУнго-унгоги, гьаб кочIолъ бугеб рацIцIалъиги, хIеренлъиги, ритIухъаб рокьул недегьлъиги.\nРачIаха данде кквезе гьал рагIабиги жакъа цо-цо «цIвабзаз» сценаялдаса рагьун бицунеб гьалагаб рокьул кучIдулги.\n- ВачIайила, вачIайила, вачIинчIого ресго гьечIила, убачазухъги кIутIбузухъги урхъун йигила. Цогиялъги заниго бегизабула:\nБаркала , хирияв, хинал сардазухъ…\nБичIчIулебго гьечIо гъоб «баркалаялъул» бетIергьан щивали. Гьединабищха бугеб мугIрузул ясазул яхI-намусалъул тIири - аскIоре къаралгицин чороклъизе бегьулеб гIадаб.\nГьединал кучIдузухъ гIенеккидал, цере рачIуна бацIцIалъиялъ рецIцIулел шагIиралъул саринал. Гьаб макъалаялда Залмул кучIдуз кочIолаб маданияталда тарал рацIцIадал, роцIарал лъалкIазул бицун бахъинаро. Амма шагIиралъул шигIраби ракIалдещола цо-цояз ахIулел чIорогоял, жидер букIинесеб гьечIел кучIдул рагIидал.\nТубхIат Зургьаловалъул шигIриял нухазул цо-цо свераби\nАхIмад Закариевас ахIулеб мугIрул гъалбацI ХIажимурадиде гьабураб шагIиралъул цохIо гьеб кечIгицин гIела, ТубхIатица миллияб кочIол дунялалда толеб бугеб лъалкIалъул бицунелъул:\nХIажимурад, мугIрузда мун цIехолев йиго дун,\nАваристаналъул бацI-дудаса чIухIула дун!\nХIажимурад, жахIдаялъ лъукъарав нижер наиб,\nИмам чиякъго вугин, мун ахIулев йиго дун….\nГьеб кочIол кьучIалда бахъараб клипалъ бицунеб буго шагIиралъе хирияб магIарул тариха-\nлъул гьитIинабго бутIаялъул хIакъалъулъ. Клип бахъун букIана ХIажимурад гьавуралдаса 200 сон тIубаялде МухIамадмурад Мусаевас. Абизе бегьула шагIиралъул цIар миллаталъул тарихалдеги анилан.\nДагъистан, Дагъистан, дур тарихалъул\nТахида рукIараз тана дуниял.\nАмма кьуричIого буго АхIулгохI,\nАралъул нугIзаллъун- даимал мугIрул…\nЧуязда гIадинал рукIинчIо чагIи.\nЧиярав гурони, вукIинчIо тушман.\nЧуялги чагIиги кIочон течIони,\nЧIаго букIина мун, нижер Дагъистан!\nГьеле гьедин ахIула нилъее Дагъистаналъул мустахIикъав артист АхIмад Закариевас.\nДие цIакъ бокьула ТубхIатил лъел цIураб гIертIил сипат. Гьеб ккола умумуздасанго нилъехъе бачIараб нухбитIиялъул гIаламатлъун. Цо-цо дицагоги хIалтIизабула гьеб гIертIил сипат, макъалаби хъвалелъул.\nЧакаргун чед гIадинаб дир умумузул рокьи,\nРакьагун гьан угьдулеб доб заманалъул гIишкъу.\nГIолилас гьекъолелъул, гьоцIо гIадаб иццул лъим…\nГьесул квералъ борхидал, хадуб гIодараб гIеретI...\nГьаб кечIалда гъоркь магIарул кьурдиги гьабула Хасавюрталдаса кьурдухъабаз. Кьурдул авторги ккола тIадехун бицен гьабурав МухIамадмурад Мусаев.\nЖиндирго, ТубхIатил, рагьараб гьумералъул, лъималазул гIадаб ракIалъул, яцIцIадай шагIиралъул, нухда бугеб гIертIинибеги чанги тIинкIун батила сверухъ бугеб мекълъиялъ, тIекълъиялъ, хиянатлъиялъ лъукъараб, сахлъуларел ругънал лъураб цIамхIалаб магIу…\nКочIохъабаз ахIулел кучIдул гIемерал руго ТубхIатилги.\nЩай жакъасеб сценаялдаса рагIулел гьечIел ватIаналъухъги, гIолиласухъги, гIолилалъухъги ккараб рокьуца гIенеккаразда сири базабулел кучIдул? Щай нилъее асар гьабулеб бугеб «гьодорал» кучIдуз?!\nЖеги тIагIун гьечIо дир черхалдаса дуца ра-хъарал убачазул расенал… - гьабищха мугIрузул гIадаталги, законалги, мугIарулалъул тIадегIанлъиги…\nКигIан бицаниги, хIасил кколареб цого темаги, цого жал ахIулел кочIохъабиги, гьезие хъат чIвалел нилъги…\nПрочитано 832 раз\tПоследнее изменение Пятница, 13 июля 2018 15:10\nДругие материалы в этой категории: « Искусствоялъул гIадамал\tХIамзатил Расул гьавуралдаса – 95 сон »\n09:43, 08 декабря 2021, 13\nВ Дагестане планируют создать музей виноградарства\n09:38, 08 декабря 2021, 49\n20:04, 07 декабря 2021, 79\n20:00, 07 декабря 2021, 88\n19:58, 07 декабря 2021, 85\n19:56, 07 декабря 2021, 157\n19:54, 07 декабря 2021, 89\n19:52, 07 декабря 2021, 92\n19:49, 07 декабря 2021, 87\n19:47, 07 декабря 2021, 99\n19:43, 07 декабря 2021, 90\n14:55, 07 декабря 2021, 116\n14:52, 07 декабря 2021, 68


Аспирантура нахъе бахъизе бегьула\nГIагараб заманалда Россиялъул тIадегIанал цIалул идараби махIрумлъизе бегьула аспирантура ва магистратура гIадал бутIабаздаса. Гьединаб лъазаби гьабуна гьал къоязда Россиялъул лъай кьеялъул министр Дмитрий Ливановас. Щиб бугеб гьел хиса-басиязда нахъа ва кинаб хIасилалде рачIине бегьулел гьеб киналдасаго хадуб улкаялъул тIадегIанал цIалул идараби?\nРоссиялъул лъай кьеялъул министр Дмитрий Ливановас гьал къоязда лъазабуна кватIичIого улкаялъул гIемерисел тIадегIанал цIалул идараби махIрумлъизе бегьулин аспирантура ва магистратура гIадал бутIабаздаса. Гьел ккола щуго сонил лъай щун хадуб тIадеги лъай камил гьабизелъун чи цIализе унеб бакI. Аспирантура лъугIун хадуб чиясе щола пуланаб гIелмуялъул рахъалъ кандидатасул цIарги.\nГьединаб хIукму гьабиялъе ккараб гIиллабазул бицунаго министрас абуна гьеб бугин жакъасел тIадегIанал цIалул идарабазда студентазул къадар дагьлъиялда бан гьабураб хIукму. (90 абилел соназул, демографиялъулаб нахъеккеялъул хIасил) Гьединалъидал гьари бугин тIадегIанал цIалул идарабазул ректоразде гьединаб хIукму гьабунилан рихха-хочугейин, бакалавриаталъул кьучIалда щолеб лъайги магистратураялда цIалун щолелдаса къураб букIунарилан. Бакалавриаталда студент цIалула ункъо соналъ, магистратураялда абуни щуго соналъ. ЦохIо лъагIалида бараб жо гьениб букIине гьечIилан рикIкIунеб буго министрас. Амма чIванкъотIун кинал Россиялъул ВУЗал махIрумлъизе ругел аспирантурагун магистратураялдасаяли Ливановас мухIкан гьабичIо, гIицIго абуна киналго субъектазда ругел тIадегIнал цIалул иадарабазда хъатIизе ругин гьел хиса-басиял.\nДагъистанлъул лъай кьеялъул министерлъиялдаса «Эркенлъи» радиоялъухъе щварал баяназда рекъон, гьел хиса-басиязда гъоркье ккезе рагIула республикаялъул тIадегIанал цIалул идарабиги. Гьедин аспирантураялда цIаларав кандидатасул диссертация цIунулел цо-цо шураби гIамм гьарун цо гьаризе рагIула. Гьеб кинабго гьабулеб бугин аспирантурабазул хIалтIи камил гьабиялъул мурадалдаян бицана Лъай кьеялъул министерлъиялда.\nАспирантураялда цIалун лъай камил гьабиялъул гIолелги гIоларелги рахъал ругилан абулеб буго Дагъистаналъул Пачалихъияб, Педагогикияб университеталъул мугIалим ГIалибегова Заираца. Мисалалъе щуго соналъ цIалун хадуб университеталда хIалтIизе бокьарав чиясе рес бугин заочно аспирантураялда цIализе. Амма очно аспирантураялда цIалулев чиясе изну рагIуларо цадахъго университеталда хIалтIизе. Цадхъго хIалтIулелги рукIун заочно аспирантураялде лъугьарал гIадамазул къадар цIакъго цIикIкIунеб букIиналъ, гьезул лъаялъул даража абуни цIакъго гIодобегIанаб букIиналъ гьабураб хIукму батизе бегьулин гьеб Россиялъул лъай кьеялъул министерлъиялъулилан рикIкIунеб буго ГIалибегова Заираца.\nГIалибегова Заира: «Аспирантураялда чи цIализе ккола жиндиего лъай камил гьабизе, гIелму цебетIезабизе мурадалда. Жакъа цIадалда хадур гIурдахIанал кинигин аспирантураялде лъугьаразул къадар цIикIкIунеб букIун, амма лъаялъул даража гIодобегIанаб букIиналъ гьабураб хIукму батизе бегьула гьеб лъай кьеялъул министерлъиялъул».\nЭР: «Дуца абулеб куцалъ гIолелги гIоларелги рахъал хIисабалде босун аспирантура хIажатаб бутIа кколищ тIадегIанал цIалул идарабазда?».\nГIалибегова Заира: «Аспирантура хIажат буго. ХIажат буго гьенир цIалулезеги, диссертация цIунулезеги. Амма россиялъул лъай кьеялъулаб система Боллонская абулеб системаялда рекъон хIалтIизе лъугьаралдаса, цебе гIадин рикIкIунеб гьечIо аспирантураялъул бугеб даража».\nАспирантурабигун-магистратураби къазе рукIиналъул хабар къватIибе бачIун хадуб соц. сетазда жидерго комментариял хъварал гIадамаз какизе байбихьана гьел хиса-басиял. Россиялъул гIаммаб лъай кьеялъул система тIубаго кIалагъоркье чIвазабизе гьез тIоцебе ургъанин Пачалихъалъулаб Цогояб экзамен абураб чIанда, гьанже ирга щванин аспирантураялдеги.


Волгоградалда кьвагьи гьабун буго дагъистаниялъ\nВолгоградалда гIадамал раччулев автобусалда жаниб кьвагьи гьабун буго дагъистаниялъ. Гьей кколей йиго 30 сон букIарай жийго-жинцаго чIвалей Наида Асиялова. Гьедин лъазабуна Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъул официалияв вакил Владимир Маркиница.\nГьесулго баяназда рекъон, гьеб теракталъул хIасилалда зарал ккаразул къадар 32 чиясде бахун буго. Гьел киналго, гьездаго гьоркьоб цо лъимерги шагьаралъул азарханаялде щвезарун руго. Гьезулги микьго чи рагIула цIакъго захIматаб хIалалда.\nЦебе Дагъистаналъул низам цIунулез лъазабун букIана Асиялова изну гьечIого яргъидгIуцIаразул къукъаялдаса Соколов Дмитрийил лъади йикIине рес бугин. Гьел Москваялда цадахъ цIалулел рукIанин ва гьелда хадув гьев кинабгоги тун Дагъистаналдеги вачIун, «рохьилазде» гъорлъе лъугьанин.\nМаркиница бицухъе, гьей гIадан автобусалъуе лъугьарабго бахъун буго кьвагьи.


Тушманасда дандечIей гьабизе АхIулгохIги щула гьабулаго, Шамил имамас мажгитги бана гьениб. Гьеб бана ракьалда гъоркь, жанибе кIиго бакIалдасан балъгоял нухалги гьарун. Мажгиталде как базе гурелги, хIинкъи ккарабго, тушман гIагарлъулаго гуллидаса цIунун ва гIазу-цIад балаго гьелдаса рахчизе ракIарулаан. Гьеб букIана гIезегIан кIудияб рукъ.\nАмма гьелъул къисмат рагъухъанасулалда релълъараб ккана. АхIулгохIда рагъал халат рахъараб лъабго моцIгIан заманалда гьеб релълъун букIана гьитIинаб хъалаялда. Как балелги, рагъулелги, ярагъ хIадур гьабулелги цадахъ рукIунаан гьенир. Гьеб букIана рагъул сурсатазул складлъунги, бокIнилъ чIарбида букIана туманкIул харил кIудияб гохI ва аскIорго рукIана пахьги гъалайги жубан риун тIун гьарурал тункIил гуллби.\n1839 соналъул июналъул анцIабилеб къоялдаса байбихьун августалъул ахиралде щвезегIан АхIулгохIалъул мажгит, сордо яги къо батIалъи гьечIого, хIалуцун хIалтIулеб букIана. Гьужумалъ гIурусал рачIунеб рахъалда, парсил рагIалда бугеб гьеб сверана ракьулъ бахчараб ДОТалде. Гьенир чIарбида, харил гохIалда аскIор, цере гуллбузул гIисинал гохIалги гьарун, накабазда чIун вукIана 30 чи. Гьел рукIана тункIал цIолел чагIи. Зама-заманалдасан гьениве жаниве как базе вачIунаан имамги. Унтарал, лъукъарал рукIунаан къадазул ракьанда регун.\nМажгиталъубе букIана, тIадехун абухъе, кIиго нух. Цояб букIана аскIоб бугеб гьитIинабго гохIдасан ва гьеб букIана цIакъ хIинкъи бугеб, нахъаса къотIичIого гIарада речIчIулеб гохI. Цояб букIана гъоркьехун, танкел ккараб, дагьаб цIунараб бакIалда. КIиябго бакIалда, хандакъалда жаниб, цере ракьулги ганчIазулги щобалги гьарун, гьезда тIасан тункIалги раккизарун, тушманасде кьвагьделевги вукIана 30 мурид. Гьез кьвагьи гьабурабго, туманкI кьолаан аскIов вугесухъе. Гьесги гьебсагIаталъ гьеб мажгиталда жанибе гьеб цIолезухъе босун унаан. Гьебги гьениб тун ва цIураб туманкIги босун, цо лахIзаталда тIад вуссунаан. Гьедин чIезабун букIана нахъаса къотIичIого гулла балеб ва кьвагьи къотIулареб низам. Кьвагьдохъаби зама-заманалдасан хисулаан, чIваразулги лъукъаразулги бакIалда чIагоял чIолаан.\nГIурусал, муридзабазде дандеккун, чанго нухалъ цIикIкIун рукIана. Генерал Граббел 10 азарго солдатасда тIадеги, АхIулгохI бахъизе рачIана Таркиялъул Шамхаласул ва Мехтулиялъул АхIмадханил 3320 чи, жиде-жидер чукъбиги рачун Дагъистаналъул ханзабазул, бегзабазул ва феодалазул рагъухъаби. ЧIиркъатIисезулги гIещдерилги росабиги ракьалги солдатазул ва чуязул цIун рукIана. ТIолалго сверухъ ругел кIкIал-мухъазда, кьурабалъ гIарадаялъулги тункIилги кьвагьиялъул лъугIи гьечIеб дандерижи багъулеб рагIулаан.\nЛъабго моцIалъул нахъаса къотIичIел рагъаздаса хадурб гIемерав солдатги къурбан гьавун гIурусазда АхIулгохI бахъизе кIвана, гьенир къадаралде щвана 3 азарго муридзабазул цIикIкIарасел. АхIулгохIда шагьидлъана Сурхай, Хириясул ГIалибег, ГIаличул МухIума гIадал цIар арал бахIарзал. Мажгитги чIунтана.\nАмма АхIулгохIда букIана цогиги мажгит. Гьеб бана цIияб АхIулгохIда, Шамил имамасул бихьизабиялда рекъон, ГIалиаскар абурав азербайжанас. Гьесул хIакъалъулъ нахъе хутIун бугеб хабарги бицине бокьун буго.\nРикIкIад букIаниги, азербайжаназул халкъалъул, хасго диниял гIадамазул, кутакаб рокьиги рекIел цIайиги букIана гIурус империягун багъулеб Дагъистаналдехунги Чачаналдехунги. ГIицIго ракIазул цIайи букIин гуребги, гьезул гIемерисез гIахьаллъиги гьабуна Кавказалъул рагъазулъ. ЦIалдолезда лъала МухIамад Ярагъияс хадуб Дагъистаналда тIибитIизабураб тIарикъат босараб бакIги Азербайжан букIана. Гьесул асаралда гъоркьго рачIун рукIун ратизе бегьула Дагъистаналде ГъазимухIамад имамасда цадахъ рагъарал азербайжаналги. Имамасда цадахъ ахирисеб рагъда, гьесул колотIа шагьидлъарал гъазизабазда гьоркьовги кIиго азербайжанавги вукIанин абула.\nВа гьале АхIулгохIда Шамил имамасда цадахъги вукIана, балагьараб мехалъ, ГъазимухIамадил заманалдаго вачIун вукIарав, Куба областалъул Захумгери росулъа, ГIалиаскар абурав, лъадилъунги нилъерай ячарав, азербайжанав. Гьев вукIана Накъшубандияб тIарикъаталъул чи, муршид, динияб цIали гьабурав гIалимчи. ЦIаларав чи вукIиналъищ яги цогидаб гIиллаялъищали Шамилица АхIулгохIда гьев тIамун вукIана чIварал гIадамал рукъизе ва лъукъаразе кумек гьабизе.\nАхIулгохI гIурусаз бахъараб мехалъ, чIаго хутIарав гьев, хвалдаса ворчIарав имамги валагьун, гьесда аскIове уна. Жиндаго кIвараб къагIидаялъ имамас гьев цIунулевги вукIун вуго, гьаб нухалъги аскаралде гъорлъеги вачинчIого. Шамилица гьесда гьарула, додин гIемерал шагьидлъарал гъазизабазул хобал ругеб АхIулгохIда цIияб мажгитги хIалтIизабун, хабалазул тIалаб-агъазги гьабун, хваразул рухIалги цIехон чIайилан. Гьевги разилъун вуго. Ва АхIулгохIде тIадги вуссун гьес малъараб гьабун буго. Къого сон бана гьес Дагъистаналда. Мажгиталдаги цIар букIана ГIалиаскарил мажгит абун. Кавказалъул рагъги лъугIараб, Шамил имамги Дагъистаналдаса араб мехалъ, ячун лъадигун гьев уна кIочон течIеб жиндирго ватIаналде. Ругел баяназда рекъон, ватIаналдаги ракI сасинчIого, лъадигун цадахъ гьев уна Маккаялде ва гьенив хун вуго.\nГьединаб буго гIага-шагарго АхIулгохIда рукIарал мажгитазул тарих. АхIулгохIалъул бицен ккун бугелъул, гIемерисел нилъер гIадамазда лъалареб, XX гIасруялъул 20-30-абилел соназда ккараб цо баянги рехселин.\nЧанги сахав магIарулас къасд гьабуна АхIлгохIалда рукIарал минаби цIи гьаризе, гьенир батIи-батIиял хIалтIаби гьаризе, амма Совет власталъул соназда гьениб щибго гьабизе гьукъун букIана. 20-абилел соназул ахиралда жеги гьукъиялъул хабарги букIинчIого, ХIасан абурав пачаясул вукIарав полковникас – магIарулас къасд гьабула АхIулгохIда ах гьабизе. Гьес абулаан зияраталъ рачIарал гIадамазе квине пихъ букIине ва жиндиего кириялъе гьабулеб бугилан. Амма гьесда кинго кIвечIо АхIулгохIда гъутIби рекIинаризе, гьел рижичIо гьенир. Биги кьалбазде гъоркье тIун чIани гъутIби рекIунин абураб хабарги рагIун, Болъихъаги Шурасаги бочкаби цIураб би бачIинабун, гьеб тIунгицин гъутIби рижичIо. ПалхIасил, АхIулгохIда цониги гъветI гьечIо.\nДругие материалы в этой категории: « «Хъамуна Надир-шагь магIарулаца агъалдаса чакма бидул цIезегIан»\tХунзахъа ГIалихан »


БатIияб гьечIо ТIинди росдал тIабигIат ЦIумада районалъул цогидал росабазулалдаса. Гьадалго кьурабиги, гьетIа-кIичIарал нухалги, чабхилъан чвахулел лъаралги, риидал тIогьода росарал, хасало гIаздакь тIупарал мугIрулги. Яги тIолабго Дагъистаналъе хасиятаб тIабигIат..?!\nАбула тIабигIаталъ кьолин чиясе гьунарилан. Гьай-гьай, гьединаб, гIажаибго берцинаб сверухълъиялъ асар гьабичIони, гьелъул асирлъун яхъинчIейани, гьелъул мацIалда кIалъалароан Загьра КъурамухIамадова.\nЖеги гьитIинго кучIдул хъвазе байбихьарай Загьра ккола ЦIумада районалъул ТIинди росулъа. Рос гIумруялдаса ватIалъун хадув ункъо лъимералъе тарбия кьурай, нахъа тарал къояз къадруяб хIалбихьи щварай гьелъул кучIдузулъ батула унго-унгоги рагьараб, щибниги бахчичIеб гьаракь, рахIат гьечIеб рекIел кIутIи. Гьелъие нугIлъи гьабула:\nХъвалароан дица рокьул рагIаби,\nРукьбазда багъулеб цIа гьечIебани.\nРокьи. Гьеб рагIул бугеб чанго батIияб кIудияб магIна. Цоцазде рокьи, эбелалде рокьи, вижараб росдаде рокьи, гIагараб улкаялде рокьи. Ай, рокьи гьечIони гIумру букIунаро, рокьи гьечIеб гIумру гьеб ккола салул авлахъалда пударулеб гьури.\nАллагьасул амру, исламалъул нух,\nГьаниб борхалъуда хвалчазул гьаракь\nГьаниб АхIулгохIда ракьул гъаталъа,\nГаргади рагIула муридзабазул.\nГьеле гьедин хъвалеб буго шагIиралъ цо кочIолъ.\nКIудияб ВатIанияб рагъдаса руссинчIезухъ бухIараб рекIел, гьелдаго цадахъ гьездаса бугеб чIухIиялъул дангъва бихьула «Ана гIагарал рагъде» абураб кочIолъги.\nТIехь цIалидал щивас кьела гьелъие къимат. Нух битIаги Загьра КъурамухIамадовалъул къватIибе унеб тIоцебесеб гьаб «РекIел кIутIи» абураб тIехьалъе. РакIалде ккола цIаларазе бокьилин гьаб тIехьилан.


Правительство РД и Корпорация ...\t15 июля, в международном аэропорту «Махачкала» ...\t- 16 июль 2019\nВладимир Васильев: «Мы должны ...\t15 июля, Владимир Васильев в Махачкале в Доме Дружбы провёл ...\t- 15 июль 2019\nАбдулмуслим Абдулмуслимов ...\tЗаместитель Председателя Правительства РД – министр ...\t- 15 июль 2019\nВ Сергокалинском районе ...\tВ 2018 году Сергокалинский район имел позитивный опыт ...\t- 15 июль 2019\nДагестанская винодельческая ...\tДагестанская винодельческая компания ООО ...\t- 15 июль 2019\nПенсиязул реформа: дагIба-рагIи, бахIсал ва пикраби\nПенсиялъул реформа гьабизе бугин бицаралдаса нахъе лъугIулел гьечIо бахIсал. Абулеб буго, 63 сон бараб мехалда ихтияр кьезе бугин руччабазе пенсиялде ине ва бихьиназе – 65 сон бараб мехалда. Гьедин гьабиялъе гIиллалъун рехсолеб буго кватIичIого хIалтIулелги пенсиялде аралги россиялъулазул къадар бащалъизехъин букIин. Гьебмехалда пенсионеразе щибаб моцIалъ кьолеб пенсиялъул роцен дагьлъизабизе кколеб бугин абулеб буго реформатораз. Щайгурелъул бюджеталде бачIунеб гIарцул къадар дагьлъулеб бугелъул.\nПенсиялде ине ихтияр кьолеб заман цIикIкIинаби лъикIаб ишлъун рикIкIуна цо-цояз. Гьезул пикруялда рекъон, 55 сонил ригьалъул руччабазулги 60 сон барал бихьиназулги буго лъикIаб хIалтIул хIалбихьиги хIалтIизе гъираги. Амма буго гIаксаб пикруги: херлъанагIан гIемерлъулел руго батIи-батIиял гIузрабиги ва щивасул рес букIунаро гIолохъанаб заманалдаго гIадин хIалтIизеян абулеб буго гьез.\nЛъайкьеялъул идарабазда хIалтIулел руго гIемерисел руччаби. Пенсиялде инегIан хIалтIизе бокьилищан гьикъана нижеца батIи-батIиял школазул учительницабазда. Гьез загьир гьарурал пикраби кьолел руго гьанир.\nИрайсат ГIабдурахIманова, биолог, 60 сон: «Дун пенсиялде ана 55 сон бараб мехалда. Амма школалдаса нахъе ине ракIалдецин ккечIо. Щиб гьабилеб рокъоб? ГIумруялъго хIалтIулей йикIарай дихъа бажариларо хIалхьиялда чIун. Дие рокьула дирго цIалдохъабиги, цадахъ хIалтIулел педагогалги, дирго хIалтIиги. Гьединлъидал, пенсиялде аниги, хIалтIулей йиго дун. Пенсиялде тIаде бачIунеб харжалъги цо бакI ккола. МоцIрое бачIунеб харж гIелаан дие, амма гIумру гьабизе расги бигьалъилароан – школалда дарсазул къадар цIикIкIинабеян гьаризе ккелаан. Гьанже пенсиялъул ригьалда бан къабул гьабизе бугеб цIияб законалда улкаялъул президентас гъолбасани, 55 сонил ригьалде рахинчIел учительзабазда ракIгурхIизе бачIуна. Щивасухъа гурелъулха бажарулеб 63 сон базегIан школалда хIалтIун».\nКIиго соналъги хIалтIила\nТатам ХIусенова, филолог, 58 сон: «Дида ракIалда буго 60 сон барабго пенсиялде ине. Щайгурелъул захIмалъулеб буго хIалтIизе. Аслияб къагIидаялда захIмалъула цIиял жал лъазаризе. Масала, исана нижер школалъул киналго учительзаби ритIана тьюторазул курсазде. Анкьида жаниб кIицIул унаан лекциязухъ гIенеккизе ва рокъор тIуразарулаан гьез кьурал тIадкъаял. ГIадалнах гьалулеб бугин кколаан – захIматал ва ракIалда чIезаризе бажаруларел терминалги цогидал жалги гIемер руго. Гьединал курсал жеги гIемер рукIине ратила. Ригь араб мехалда сахлъиги лъикIаб букIунеб гьечIо. Жеги 60 сон бачIей дица щибаб къоялъ гьекъезе ккола дараби. 63 сон базегIан кинаб сахлъиги хIалги хутIилебали лъаларо».\nПатIимат ГIисаева, ингилис мацIалъул учительница, 62 сон: «55 сон барай чIужугIадан ккола жеги жаналда йигей гIадан. Щай гьединай учительница рокъой чIезайизе кколей? Дица бана 62 сон, амма пенсионеркаян абизе бокьиларо. ХIалхьиялде инеги жеги заман бугин рикIкIуна. ХIукуматалда лъала, кин харж гьабизе кколеб гIарацали. Жакъа пенсиязе гIарац батичIони, кьогеха нижее гьеб. Рес ккезегIан хIехьела. Нилъеда тIадаб буго гьеб хIукмуялда разилъун чIезе».\nКъанцIцIун къватIире рехи\nАлла Дмитриевна, тарихалъул учитель, 60 сон: «Дун рази йиго хIлтIизе, буго бажариги. Пенсияги бугелъул, дагьал гурони дарсал росичIо дица. Нилъер улкаялда мукъсанал харжал кьолел рукIинчIелани, пенсиялъул реформа разиго къабул гьабилаан гIемерисез. Бищунго ццим бахъуна реформаялъе хъатчIвалел депутатал рихьидал. Дир яц хIалтIулей йиго Россиялъул цо шагьаралда, фабрикаялда. Гье-лъул буго 47 сон. ТIубараб къоялъ эхетун чIезе ккола гьей. ГьабсагIатго бохдул унтун йикIуней гьей кин хIалтIизе йигей 63 сон базегIан? Гьебцин гуродай цIияб реформаялъул аслияб мурад – басрияб чIорто кинигин къанги цIцIун, хIалтIудаса чи нахъе витIи?»\nХIурия НасухIова, математик, 58 сон: «КIудияб ригьалъул гIадан йигин дунилан абизе бачIунаро. Амма жакъа бугелдаса пенсия лъабцIул цIикIкIараб букIарабани, школалдаса нахъе инаан. Свакан йиго. 36 соналъ хIалтIана. Кидаго хIалтIулаан ракIбацIцIадго, лъималазде рокьигун. Цебе гIадин гьанже рази-ракиго унаро дун школалде, отпускалъул заманалда цIалдохъабазде ракI баларо, кигIан халатабин кканиги, отпуск дие хIухьбахъизе гIоларо. Цебе гIадинаб жигарги гьечIо. Абизе бегьила, учительлъун йикIарай дун гьанже роботлъун лъугьун йигин. Лъие хIажат вугев гьединав вечIарав, свакан тату хварав учитель? Кинаб пайда букIинеб гьесдаса цIалдохъабазе? Дир гьалмагъзабазул гIемерисел хIалтIулел руго гIицIго щолеб харжалъе гIоло».\nУчительзабазухъ гIенеккидал, бичIчIулеб буго гьез батIи-батIиял рахъазул хIисаб гьабулеб букIин. 50-ялдаса цIикIкIун соналъ школалда хIалтIарал педагогазул, гьайгьай, буго лъикIаб хIалбихьи. Амма гьезие гIолеб гьечIо цIияб заманалъул къагIидабазда рекъон хIалтIизе бажари. Гьеб буго цо рахъ. Гьединал гIиллаби жеги ратизе бегьула. Гьединлъидал лъикIаб букIина, пенсиялде иналъул масъала жинцаго учителас тIубазе, ай пуланаб ригьалде вахараб мехалда, пенсияги босун рокъовищ чIелев яги хIалтIудейищ хьвадилев абураб суалалъе жаваб кьезе.\nПрочитано 173 раз\tПоследнее изменение Вторник, 10 июля 2018 14:10\nДругие материалы в этой категории: « Бищунго, бищунго, бищунго...\tЛъани, зарал гьечIо »\nГьалбал разиго хутIана\nПравительство РД и Корпорация МСП подписали соглашение об открытии представительства МСП-Банка в Дагестане июля 16, 2019\nВладимир Васильев: «Мы должны поддерживать легальный бизнес» июля 15, 2019\nАбдулмуслим Абдулмуслимов посетил ряд сельхозпредприятий Карабудахкентского района июля 15, 2019


Хириял «ХIакъикъат» газета цIалулел. ТIаде щолеб буго цIияб цIалул сон. 1 сентябралде нужерго лъимал къачIалел, рекерахъдилел ратила гьабсагIат нужеда гъорлъги гIезегIан чагIи. Партаялда нахъа тIоцебесеб нухалъ чIезе руго нус-нус гьитIичал.\nЖакъа эбел-инсуе бигьаяб бетIер унти гуро лъимер цIияб цIалул соналде хIадури. Хасго кIиго-лъабго лъимер бугел хъизамазе махIниги бигьаго батиларо. Гьебги хIисабалде босун, нижеца хIукму гьабуна 1 сентябралъул хIакъалъулъ гьаб номералда гIатIидаб макъала кьезе.\nЛЪАЯЛЪУЛ КЪЕБЕЛЪУХЪ ЩИБДАЙ БУГЕБ ХIАЛ?\nИсана цIалул соналде цIияб анкьго школаги щуго ясли-ахги бан хIадурун буго республикаялда. 1 сентябралде 1600 лъимералъе жидерго каву рагьизе хIадурун чIун руго гьел. Роспотребнадзоралъул баяназда рекъон, 451050 цIалдохъан къабул гьавизе ракIалда буго респу- бликаялъул школазда исана. Гьезда гьоркьор тIоцебесеб классалде унезул къадар буго 56888 лъимер. Гьел ккола жеги тIубан гургин гьаричIел тарихал, щайгурелъул, 1 сентябрь щвезегIан, школазде рачунезул сияхI жеги цIикIкIине бугелъулин баян гьабуна Роспотребнадзоралъ. Гьаб соналъул ахиралде жегиги 16 школаги 57 ясли-ахги бан бахъинабизе ракIалда бугин бицана 20 августалда тIобитIараб лъай кьеялъул хIалтIухъабазул данделъиялда Сергей Меликовас. Республикаялъул бетIерас гьенибго рехсана, биххун иналде ккун, жагъаллъун бугеб 200- гIан школаги.\nМиллияб проекталда рекъон, басриял къачIалеб, цIиял школал ралеб пачалихъалъул программаги гьоркьоб къотIун гьечIин абуна С. Меликовас. Гьединго гьес бицана исана цIалул цIияб соналде мугIалимзабазе харжал цIикIкIинаризе ресал ратаниланги - цоязе 20, цогидазе 25 проценталъ цIикIкIине руго гьел. Гьеб ккола кIиазаргоялдаса ункъазаргоялде щвезегIан гъурущ. БатIаго гIемераб гIарац гуреблъиги лъалин гьеб, амма бугелда ракI рази гьабизе ккелин нужецаян, яхI гъуна гьес лъай кьеялъул хIалтIухъабазда.\nЛъабго сменаялда лъимал цIализарулел школал республикаялда гIемер рукIиналъул хIакъалъулъги бицана данделъиялда. Бищунго цIикIкIун гьел руго МахIачхъалаялда.\n2023 соналде щвезегIан республикаялда рагьизе ругел школазул ва ясли-ахазул хIакъалъулъ бицана ДРялъул лъай кьеялъул министр ЯхIя Бучаевас. Хадуб гьес кIвар буссинабуна лъай кьеялъул даражаялде. Абуна мугIалимзабазул яшав лъикIлъизабизе ресал ургъулел ругиланги.\nАраб соналъ лъикIал хIасилал рихьизарурал лъай кьеялъул цо-цо хIалтIухъабазе шапакъаталги рикьана гьенир. Къокъго бицани, гьединаб букIана санайил тIобитIулеб мугIалимзабазул августалъулаб данделъи.\nБАГЬАБАЦА ХIАНЧIУЛЕБ БУГО\nГьанже нилъ рилълъина 1 сентябралде жидерго лъимер къачIалел ругел эбел-инсул щиб къо-мех бугебали цIехезе. МахIачхъалаялда лъималазул ретIел-хьит бичулел ва школалъул къайи-цIаялъул тукаби занкIун цIун руго гьал къоязда. Рекъараб багьаялде лъикIаб партал балагьулел руго улбулги.\nГьезул цо-цоязда аскIове щун, гара-чIварана дун гьал къоязда. Киназего кьолел суалал цого рукIана: цIакъго къо бихьанищ исана лъимер къачIалаго, хъизамалда бугеб лъимер рикIкIун кьолеб Путинил 10000 гъурщица кумек гьабунищ, гъоркьисаялде дандеккун исана дагьабниги гъурущ тIокIлъичIищ абурал.\n- БитIараб бицани, харж гьабураб гIарцул хIисаб гьабизе жеги регIичIо дун, - илан бицана ясалъе портфель босулев ватарав МахIачхъалаялдаса Русланица.\n– Нижеца гьанжего-гьанже квер бана гьей школалде къачIазе. Гьединлъидал жеги нухлул байбихьуда вугин абизе бегьила. Амма ракIчIун лъала цохIо 10000 гъурщида дун чIоларевлъи. ТIоцебесеб классалде уней яс йигелъул, гIемераб жо босизе ккола гьелъие. ЦохIо гьаб портфелалъухъ инехъин буго 2500- 3000 гъурущ. ЦохIо моцIалъе босулеб жоги аб букIунарелъул, цIалул сон лъугIизегIан хвечIого букIине, лъикIаб, багьаяб босизе ккола абги. Узухъда, Путинил гIарцуца кIудияб кверчIвана дидаги цогидаздаги, хасго кIиго-лъабго лъимер бугеб хъизамалъе кIудияб кумек ккун батила гьелъул. Амма нижерго кисаялдаги лъикIго кьабизехъин бугоха.\nЦо вугев вас ункъабилеб классалде къачIалей Рисалатицаги абуна Путинил 10000 гъурущ щваниги, 18000 гъурущ хванин жиндир исанаян:\n- Гъоркьисала дир ун букIана 8000 гъурущ, исана гьелда чIечIо иш. Щайин абуни, цIакъго хиралъун буго кинабго жо. Гъоркьиса 800 гъурщиде босун букIараб гурде исана 1700 гъурщидаса гъоркье щолеб гьечIо. Гьебго къагIидаялъ хираго чIана дие тIажуги хьиталги.\nШколалде хIажатаб къайи-цIаги учузго гьечIо. Тетрадаздаса байбихьун хиралъун руго гьелги исана. Цо-цо жони босизе ккечIо дица исана. Мисалалъе, портфель гъоркьисаго букIараб хIалтIизабизе бегьула, гьединго хасалил куртка, араб соналъго букIараб, жеги басралъичIого буго. Амма гьедин чанги жоялдалъ- ун гIарац тIокI гьабилин исанаян хьулазда йикIаниги, багьаби рахун ратиялъ дир къасдал хIорго хутIана. Путиница 10000 гъурущ кьуниги, гъоркьисаго гIадин, дирго кисиниса гIезегIан гIарац харж гьабизе ккана дица. Цо лъимер бугей эбелалъецин гьеб дагьаб гIарац гуро. Гьанже хIисаб гьабе, кIиго-лъабго лъимер бугел хъизамазе букIине бугеб ур- гъелалъул. Лъица щиб бицаниги, бигьаяб жо гуро жакъа лъимер школалде къачIай.\nДицани гIемерисебщинаб жо интернет-тукадасан босана. Гьедин гьабиялъул хайирги буго. Цо рахъалъ босани, цересан тукаби хъирщулаго заман хвезабизе кколеб гьечIо, дурго бохдузе хIалхьи буго. Дуе гъоркье-тIаде лъугьун багьабазул рахъалъ бигьалъиги гьабула гьез. Каспийскиялда гIумру гьабун йигей Рашидатил лъабго лъимер буго исана школалде хIадуризе кколеб. Путинил 10000 гъурущги жеги щвечIин бицана гьелъ:\n- Щвезе бугин абуна диеги гьеб. Гьелда хадуй лъугьине гьабсагIат дир заманги гьечIо. Босизе кколеб жоги гIемер буго, багьабиги гъоркьисала рукIарал гьечIо, хиралъун буго кинабго жо. Лъабго лъимер школалде къачIазе ккей кIудияб бетIерунти буго эбелалъе. Хасго нахъасан кверчIвазе чи гьечIел, пуланго хутIарал эбел-эменги чанги ругелъул. Цогидал лъималазул бугеб жо диразулги букIине бокьун, гIемераб яхI бахъула гьез лъимер школалде къачIазе. ИншаАллагь Путинил гIарацги щвелеб батила.\nМахIачхъалаялъул Сепараторазул поселокалда гIумру гьабун йигей Хадижатица, кIиго лъимер школалде хIадурулелъул, жиндиего букIунеб ургъелалъул гьадин бицана:\n- Сентябрь тIаде щолелъул санайил тIаде бегулеб гьир бугоха гьаб щияй эбелалъе. Чан жо кколеб босизе, ручка-къаламалдаса байбихьун, гурдетIажуялде гIунтIун. Санайил хиралъулеб абги буго. Босизе кколеб жоги, цIикIкIун гурони, дагьлъулеб гьечIо. ЦIалул тIахьазухъги уна батанщинаб гIарац. Гьале дида ракIчIун лъалаха 20000 гъурщида дун чIоларейлъи. Гъоркьисаго босараб исанаги хIалтIизабизе бегьилин кканиги, цо-цо жо батула кингоги босичIого гIолареб. Щукру БетIергьанасе, исана Президентасул сайгъаталъги дагьаб кумек гьабуна. Амма кинисан балагьаниги, гIолеб гьечIоха гIарац.\nГьединаб хIалалда руго школалде лъимал къачIалел эбел-эмен. Киназего бокьула жидерго рижи 1 сентябралъ, тIегь гIадин, къачIан букIине. Амма гьезда тIад хвезабизе кколеб гIарцуца чангиялда макьуги квенги кIоченабулеб буго.\nБихьараб къоялдайищха бащалъилеб лъималазе щолеб лъай.\nДругие материалы в этой категории: « МугIалимзабазе кепкал цIикIкIина\tТарбия кьеялде – кIвар »\n21:00, 16 мая 2022, 308


ХIелхIелчагIацагун ришватчагIаца хIулулеб, - къакъалеб къо-лъикI Дагъистан » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nХIелхIелчагIи, чIикIарухъаби, цойги цо дир тарбиялъ рагIун абизе кинго ихтияр кьолареб рагIи - гьел киналго руго инсаният бугебгIан мехалъ машгьурлъиялдаса ине рес гьечIел, кидаго гIадамазул гIумру-яшавалда, хъулухъалъулаб туркIиялда хутIизе ругел бищун инжитал гIамалазул цояб жидеда кодосел homo sapiensaзул цо къавм.\nГьеб гIамал нахъегIанаб буго бикъа-хъами, хъачагълъи гьабиялдасацин. Дида сверухъеги гIемерго руго гIадамал, хасго, бихьинал (?!) гьеб нахъегIанаб гIамалалдалъун жидеца бетIербахъи гьабун, ракIалдаго ва мустахIикъал гьечIого хъулухъалъулаб хIокIиде жал рахарал. Жеги хIалбохаяв Шекспирицаго абун буго: «Гаргадан махсароде кколин гъветIалдалъун, пил-гвендалдалъун, ци -матIуялдалъун, гъалбацI - къоралдалъун, инсан - живго вецциялдалъун» - ан. Жакъасел хIакимзаби гьединаллъун ругизеги руго. Жидедаго сверун кIанцIарал, учузал рецц-бакъалъул шигIрабаздалъун жидедехун кIалъарал цере ккола гьез руцIцIунги рукIун жидедаго тIадаб хIалтIи ракIбацIцIадго тIубазабулел ругел, цIодорал – бегIерал цадахъ хIалтIулездаса. ХIелхIелчагIазул бищун къуватаб ярагъ буго – хадуб-цебе сокIкIун реццалъулаб гьоцIо хIакимасул гIинзунибе тIинкIизе лъай ва кIвей.\nЧIараб сагIат гьечIого тIадчи вецци буго тохав хIелхIелчиясул къагIида. ХIалбихьи бугев, эбелав чIикIарухъанас батула батIияб нух –гьев гIиссинккун лъугьуна хIакимасулгун божилъиялъул гьоркьорлъабазде, багьана букIун – гьечIого женкIола гьесул кабинеталъув, шепас гьабулебщиналъе - кIиго сагIтилаб чIамучIаб данделъиялдаса байбихьун, цIекIал габургъанкъал раялде гIунтIун, пинкьал рахъиледухъ, чIвала хъат. «Бадибе туниги цIад балеб бугин абулел рикIкIад гьареян» малъулаан дида мунагьал чураяв инсуца. Гьанже бичIчIана дида гьеб кициялъ бицунеб хьвадиги хIелхIелчагIазул цо хасият букIин. КигIан инжит - къабихI тIадчагIаз гьавуниги подхалимас гьеб хIехьола, щайгурелъул хъулухъалдаса ватIалъани, гьесул гьечIеб лъайгун бажари, битIун хъвай-хъвагIай гьабизе гьунар – кинабго загьирлъула цойгияб пишаялде гьев валаго. Гьединлъидалин ругьунлъун ккараб, бахьинал рагIабаз хIаким чапизавуни гIолеб хьуцI, гьаб – къоркъое ракьалда алжанлъунги кколеб.\nСонцин щив вукIаниги нухмалъулев кIиго чи вакIараралъувги щибаб ракьа-щекI кодобе босун какулев вукIарав, амма жакъа къоялде жиндирго мурад тIубан хъулухъ кодобе кьунилан дов жинца «рукьби чурарав» зобалазде вахинавулев «бихьинчиги» ккола дол хIелхIелчагIазул цойгияб, хIинкъи бугеб тайпа – кIигьумералъулаб нахъасан речIчIулеб гьой гIадаб, бищун инжитаб хасияталъул тайпа. Ту-тун риччизарун, пу-пун ракъвазарун рукIаниги, бетIер пахруго ккола гьез, михъал кьурула, къвалакь кверал чIвала. ГIанграл … Гьединаздаса цIодорлъи гьабизе гIакълу гIунани, хIакимчиясе жиндиего лъикIаб бугоан, амма ракI биинабулел дифирамбабаз гъоркье рехуларев нух бихьизабулев къад кангун ватизе захIмат буго диргун заманцоязе. РакIалде бачIана хIелхIелчилъиялъул чанго мисал, дир яхI-намусалъ кинго къабул гьабулареб, цIакъго хIакъираблъун жиб бихьулеб. Бусурбанаб регионалъул цо бетIерас, абулеб буго гIумруялда жиндие, жиндир халкъалъе щванщинаб лъикIлъи гIицIго улкаялъул нухмалъулесул рахIмат кколин, гьевги жидее тагут (кумир) вугилан.\nАстагъфирулагь. Аллагьасул квербакъиялдалъун пуланав чияс гьабунин гуреб, цебе инсанияб шартI рехсон абуни, мунагьалъукье кколеб калам. ГурхIел цIакъав, ЦIоб ГIатIидав, гIицIго Аллагь вукIиналдаса тархъизарулеб къосин. БетIергьанас цIунаги нилъ гьединаб «бусурманлъиялдаса». Ялъуни, цойги саламатаб хъулухъ-пишаялда вугес : «Ккараб бакIалда тIад вугесул сахлъиялдасан истакан борхигIан хIалтIулъ цеве тIолеб жо батичIин жинда» - ян кьураб «гIакълу». ПонцIело кьвагьиялде ккун батичIони пуланасул, хIакимзаби гьесул 3-4 гIаги хиси хIисабалде босун.\nХIелхIелчагIазде тIадчагIазул берал рагьизеян лъугьинги пихъ кьолареб гъветIгIанги пайда гьечIеб иш буго - лъиеха бокьилеб дов кIигьумерчияс дуе хасияталъе хъвалелщинал сипаталги гьереси бугин, мун вохизавулел хинал – беэнал жугьаби пурщулев досдаса, дур тIекъаб-мекъаб жо бадибе къазабулев дунго лъикIав вугин рагIизе?!\nБокьарав, халкъалъул гIумру-яшав лъикIлъи жиндир хъулухъ-пишаялда барав тIадчиясул хIалтIи чIун хутIиялъе гIайибиялги руго гьанир церехун рехсарал.\nМасала, нухда гIодобе рехун батараб гамачI нахъе босунилан мун гьанжесев аварагги вугин, дудаса лъикIас гьаб тIалъиялда хIетIги чIечIин щивас ахIулеб бугони, киса ва кин дов хIаким вагьизе вугев чабаххги баччун хъилги тIун гьаб нухалъул шагьра гьабуни, гьесие жеги даража щвезе букIиналде?!\nЦоцаз гуккулел хутIун руго нилъ: кьучI гьечIеб рецц-бакъалдалъун, кодоб босизе гIоркь гуреб, гIодоб лъезе тIину гуреб къимат кьеялдалъун, битIараб бахчун, чиналъ кIудиясул гIундузе рагIизе бокьараб абиялдалъун, рекIелъ бугеб загьир гьабизе кIвечIолъиялдалъун. Хвезе кватIани, цойги щибдай бихьила, Аллагь?