РачIа магIарулал avartv ялде. — Аварский видео портал\nГлавная → Блоги → ЖамагIат → РачIа магIарулал avartv ялде.\nРачIа магIарулал avartv ялде.\nОпубликовано: 2289 дней назад (15 января 2013)\nБлог: Админасул пикраби\nРедактировалось: 5 раз — последний сегодня в 14:02\nАссаламуг1алайкум х1урматиял! Вацлъи жамг1ияталъул х1аракатчаг1аз г1уц1араб "Маг1арул видео портал" абураб сайт х1алт1изе биччана. Гьелде раккизе бегьула гьаб адресалда http://avartv.ru Сайт г1уц1иялъул мурад буго маг1арул мац1алда бугеб видеоматериал интернеталда ц1ик1инаби ва машгьур гьаби. Хадуб ккун сайталда рук1ине руго авартв студиялъ рахъарал передачаби ва гьеб гуреб г1емераб цойгидабги. Гьединго сайталде видео материал жубазе бегьула бокьарав регистрация гьабурав маг1арулас, сайталъул низамалги ц1унулаго. Бищунго к1вар кьолеб низам ккола т1аде жубалеб видео материал маг1арул мац1алда бук1ин ва г1аммал г1адатиял низамаздаса борч1араб бук1унгут1и. Т1адехун рехсараб сайт г1иц1го видео портал гуребги щвалде щвараб социалияб сеть х1исабалдаги х1алт1ула, гьелъие къвариг1унел киналго алатал сайталда лъун руго. Сайталь рес кьола: бет1ергьанаб гьумер г1уц1изе(личная страница), Пикраби ц1унулеб гъамас г1унц1изе (блог), бат1и бат1иял мажлисазда г1ахьаллъизе (форумы), къокъабазде рикьун руккелал гьаризе (группы), лъазабиял кьезе (доска объявлений,реклама). Гьелда т1адеги сайталда рес буго суратазул къед г1уц1изе(фотоальбомы и личные фото), макъалаби рахъизе (публикация статей), гьудул-гьалмагълъи гьабизе (добавление друзей) цоцахъе хъвадаризе (личные сообщения), кинабго сайталда бугеб щинаб материалаздасан нужерго пикраби загьир гьаризе (комментарии всех материалов сайта), avartv ялдаса босун цойги сайтазде бит1изеги (кнопки социальных сетей) Гьелдаги г1ей гьабич1ого хадубккунги ургъизе руго нужее квег1емлъиялъе ва бигьалъиялъе кинал алатал т1аде журазе бегьилебали. Маг1арул видео портал цебе т1ей ва машгьурлъи нужеда бараб буго, нижеца бажарараб гьабуна. Хьул буго гьаб сайт киналго маг1арулазе г1агараблъун ва пайда бугеблъун лъугьинин абун, маг1арулазе гьабурабги бугелъул. Рач1аха сайталде регистрация гьабизе. Лъик1аб-квешалъухъги балагьизе,гьабизе бегьулеб хиса-басиялъе нижее г1акълуги кьезе. Х1урматгун "Вацлъи" жамг1ият.\nЛъик1 щварал маг1арулал!\nАссаламуг1алайкум х1урматиял маг1арулал! Нилъер заманалда кутакалда цебет1ун унеб буго техника ва г1елму. Гьелъ нилъее кьураб бищун к1удиял ресаздасан цояб ккола интернет. Щивав чиясе чара гьеч1еб ...\nРач1а нилъер ц1арал маг1арул къаг1идаялда хъвазе\nДида рак1алда ккола нилъер фамилияги отчествоги рук1ине ккола маг1арул къаг1идаялда. Масала, дир фамилия г1урус къаг1идаялда буго Сайпулаев, маг1арул къаг1идаялда Сайпулагьилазул. Отчество бук1ин...\n0 # 15 января 2013 в 20:28 +4\nГьаниб хъвараб х1арп рик1к1ун кири швайги гьудул дуе.\nmarina # 16 января 2013 в 17:19 0\nЛъик1аб х1алт1и буго, гьабулеб бит1аги!\n0 # 17 января 2013 в 16:36 +6\nМух1амад, рак1-рак1алъ баркула дудаги дуда цадахъ гьаб TY гьабураздаги к1удияб, баракатаб х1алт1и г1умруялде бахъинаби. Нилъер мац1алда телевидение кида-къадниги бук1ине бугилан абураб пикруялдаса хьул къот1уларон дир. Ахир-къадги гьеб баккана. Аза-азар кири буго нужее гьелъухъ. Хьул буго нилъер телевидениялъ квербакъилин рахьдал мац1 ц1унизеги, гьеб цебет1езабизеги, миллат цолъизеги, миллияб пикру камиллъизеги, лъай-гIакълу борхизеги. Аллагьас нужее къуват, бажари, иях1 кьеги, гьабулеб билълъаги! Нух бит1аги, маг1арул AVARTV!!!\nАдминистратор # 17 января 2013 в 18:29 +3\nАллагь разилъаги нужедасаги вацал ва яцал!\n0 # 26 января 2013 в 21:14 +5\nАсаламу-г1алайкум х1урматиял маг1арулал! диеги бокьун буго Мух1амадие баркала кьезе маг1арул мац1 цебет1езелъун гьабураб жиндир к1вар ц1ик1к1араб ва жакъасеб къоялда ц1акъ х1ажат бугеб гьаб х1алт1ухъ.\n0 # 2 февраля 2013 в 16:12 +3\nВаг1алайкум салам баркала администраторасе маг1арул сайтал'ух'\nИсмаил И.Т. # 5 февраля 2013 в 22:05 0\nГьабуралдаса рази рукIин бихьизабизе гIицIго рагIабаздалъун бихьизаби гуребги, киназулго рес буго гьелъулъ бутIа лъезеги. Гьелъие нужеца бахъараб магIарул мацIалда бугеб бокьараб материал рехани лъикIаб букIина.\n0 # 7 февраля 2013 в 02:26 +3\nК1удияб баркала гьаб г1уц1аразе! Гьалеха унго-унгояб х1алт1и нилъер мац1ги адабиятги маданиятги цебе т1езабиялъе х1акъикъиял маг1арулаз гьабулеб х1алт1и.\n0 # 19 февраля 2013 в 00:56 +3\nАллагьас баракат лъе1ги, кири г1емер гьабейги, маг1арул мац1 ццебе т1езе гьабизе Т1адег1анас тавфикъ кьейги.\nМаг1арулазул ч1аголъи-Ват1аналъул даимлъи!\nАдминистратор # 19 февраля 2013 в 03:06 +3\nНужееги сахлъи гIолохъаби,Аллагь разилъайги!\n0 # 20 февраля 2013 в 19:51 +2\nнух бит1аги нужее кверги бакъеги!\n0 # 25 февраля 2013 в 00:42 +2\nАсалам г1алайкум хириял маг1арулал!Нилъее цебего къвариг1ун бук1ана гьаб сайт.Сахлъи кьеги Мухамадие нилъ цолъизаризеги гъункизаризеги ва цоцазда рич1изаризеги.Гьабулеб данде билъаги!\nАдминистратор # 25 февраля 2013 в 01:12 +3\nВагIалайкум салам ва рахIматуЛлагьи! Вохун тайги вац расул!\n0 # 4 марта 2013 в 21:41 +3\nБаркала нужое маг1арул мац1алда сайт г1уц1аралъухъ.Нужодаса гьари буго гьениб маг1арул мац1алда художествиял, г1елмиял (мац1алъул х1акъалъулъ) т1ахьазиги бак1 кье.Дие бихьизе бокьула гьеб сайт Дагъистан ва сверухъ ругел республикаязда яшав гьабулел маг1арулазда кьороб лъолеб кьолъун.\n0 # 5 марта 2013 в 01:00 +2\nДир гьанир руго яц файлазда гьоркьоб бит1ун-хъваялъул,словарал куч1дул жал,гьел гьаниса рахъизе ай г1урусалъ абуни (скачать гьаризе) рес буго.Сайталдаги гьел лъезе гьукъараб жо гьеч1о!\nмух1аммадх1абиб хубарский # 6 марта 2013 в 11:37 0\nч1унтун унеб маг1арул маданият ц1и гьабулеб алатлъун лъугьайги гьаб сайт\n0 # 7 марта 2013 в 04:52 0\nЛъазе бокьилаан дир доб бук1араб профиль Эльдар Ибрагьимов киб дай араб?Ва лъее дица квал-кал гьабураб.Х1урматгун Эльдар\nАдминистратор # 7 марта 2013 в 11:01 +1\nГьеб профиль кибего ун гьеч1о, гьеб лъабго къоялъ туснахъ гьабун буго сайталда чорокаб мац1 х1алт1изабуралухъ.\n0 # 7 марта 2013 в 11:26 0\n0 # 12 апреля 2013 в 04:17 0\nадминистратор мун вуго тохав чи\nАдминистратор # 12 апреля 2013 в 20:13 +1\nТохав чиясе, мун г1адав лебалас кумек гьабизе кколаха яги г1акъло кьезе ккола.\n0 # 13 апреля 2013 в 02:11 +1\nМайданалда тарулев тохлъи г1урав г1антав чи, тарбия кьун куцани кварида васандула. (Ц1.Х1.)\nГьаниб дие тарбиялъул гуро бицине бокьун бугеб, ай адабазул. Цо-цо гьанир ругел г1ахьалчаг1и адабтун хъвадарулел руго. Хъач1го к1алъаялдалъун жидер къимат борхилин яги гьелдалъун жидеца бах1арчилъи бихьизабулеб бугин гьезда рак1алде ккун батани - гьеб к1удияб гъалат1 буго.\nАдминистратор # 13 апреля 2013 в 17:53 +2\nЦойгидал сайтазда данде ккун гьанибгони мадар буго Г1амирхан.Кавполит г1адаб Черновик г1адаб сайтазда кьолел макъалабазда гъоркь ругел комментазухъ балагьараб заманаялда рак1алде ккезе бач1уна сах-саламатав бихьинчиго хут1ун вугодаян гьанжесел г1олохъабалъ.Чидар ц1аразда ва суратазда нахъаги рахчун гьез цоцазде рик1к1унеб чорокаб, нахъег1анаб харбил лъуг1елго гьеч1о. Щибха гьабилеб гьединаб гурого тарбия щвеч1ел гьезда.


КIиго батIияб пачалихъалъул вакил тIатинавизе гьавизе вуго\nУнкъабилеб августалдаса байбихьун россиялда хIалтIизе лъугьана кIиго батIияб пачалихъалъул гражданство бугев чиясда хъитIулеб къанун. Гьанже гьединаб гражданство бугев чиясул гьеб бахчизе изну букIине гьечIо. Кинаб букIараб гьелъие хIажалъи ва гьелда тIасан экспертазул пикраби кинал ругелали?\nКIиго батIияб пачалихъалъул гражданство бугел гIадамаца гьалдаса хадуб гьеб бахчулеб бугони гтьел тамихIалде цIазе руго Россиялда. Гьединаб къанун хIалтIизе биччана президент Путинил гъулбасалда гъоркь Россиялда ункъабилеб августалдаса байбихьун.\nКIиго батIияб гражданство бугел чагIаз гьелъул хIакъалъулъ лъазабизе ккола гьев гIумру гьабун вугеб бакIалъул миграциялъул хъулухъалда, бахчулев чи ккани гьесда тIад тамихI гьабизе 200 азарго гъурущ гIакIа яги 400 сагIаталъ жамагIаталъул хIалтIаби гьари. Гьеб къанун къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъ 23 маялда ва 28 маялда Федералияб Шураялъ ритIухъги гьабуна.\nКинаб хIажалъи букIараб гьединаб къанун къабул гьабизеян абураб суал кьуна нижеца экспертазе ва къватIисеб пачалихъалда цо заманалъ гIумру гьабун рукIарал чIагIаздаги.\nГьеб къанун къабул гьабизе заман цебего щун букIанилан рикIкIунеб буго МахIачхъалаялдаса юрист Сулейманов Сулейманица. ГьабсагIат дунялалда бугеб хIалуцараб ахIвал-хIалалъ бихьизабулеб бугин кIиго батIияб пачалихъалъул гражданство бугони пачалихъалда жаниб гIадлу букIунареблъи.\nСулейманов Сулейман: «Юридикияб рахъалаждса балагьани гьеб бегьулеб жоцин гуро, кIиго батIияб паспорт чиясул букIине. КIиго батIияб гражданство бугони ва кIиябго пачалихъалъул жинди -жиндир къануналги ругони кинаб къануналда рекъон гьев чи хIалтIизе кколев. Гьеб дагьабги загьирлъана гьаб ахираб заманалда.\nМисалалъе гIемерисел россиялъулазул рукIана Израилалъул, Франциялъул ва Германиялъул гражданство. Гьанже гьел киналго пачалихъал Россиялда данде руго.\nГьеб цо. КIиабизе бугони гьел кIиго батIияб гражданство бугел гIадамал тIалъиялда рачIинеги бегьула, гьеб гьукъун гьечIелъул. Гьелъги кантIизе гьаруна гьел кIиго батIияб пачалихъалъул вакил вукIине бегьуларин абураб жоялде. Наккдалъ бахчун варани тIубаларелъул гьеб кида-къадги къватIибе загьирлъизе кколеб букIараб жо буго.\nТIалъиялъулгун хурхен бугел чагIазе захIматаб къанун буго гьеб, гIадатиял гIадамазе, мисалаъе магIарда вугев вехьасе кIиго батIияб паспорт хIажалъуларо».\nКъватIиса хIукуматалде бизнес бугел ва гьенибе бухьен цIикIкIарал гIадамал тIатинаризелъун ургъун гьабураб хIалтIи кколин гьеб Путинилилан рикIкIунеб буго Гъуниб мухъалдаса Юсупов МухIамадицаги. Гьев чанго соналъ вукIана къватIиса хIукуматалда гIумру гьабун, амма кIиго батIияб гражданство гьабизе ккун букIун гьечIо гьес\nИсупил МухIамад: «Ахираб заманалда жаниб жугьутIаз гIарацги къватIибе баччун гIемераб жо буго гьабулеб, дандекколареб, гьелда данде гьабулеб рагъ буго Путинил. Гьеб битIунги буго».\nРоссиялда гьеб къанун хIалтIизе лъугьине буго кIиго моцIидасан. Улкаялъул цIиял субъектал Крым ва Севостополалда гьеб къуваталде лъугьине буго 2016 соналъул январалдаса байбихьун.


Эбел-инсуе жаваб Павел Печенкиница кьуна интернеталдасан\nДербенталдаса Оксана Аслановалъул рахъалъ баян ритIухълъичIеб мехалда Волгоградалъул теракталъе гIайибиявлъун низам цIунулез Павел Печенкин рехсезе лъугьана.\nГьелда бан жеги официалияб информация гьечIо, гIицIго интернеталда жал рехсезе бокьичIел низам цIунулезде мугъчIвай гьабун кьурал баянал гурони. 30 декабралда Павел Печенкинил инсухъа би босун рагIула ДНКялъул анализ гьабизе. Гьелъул жавабалдаса хадуб гурони гьабизе гьечIо чIванкъотIараб лъазаби.\nГьечIо гьединаб баян Россиялъул миллияб хIинкъи гьечIолъиялъул комитеталъул сайталдаги. Гьениб хъван буго Волгоградалда теракт гьабунин чIужугIаданалъ гуреб, славяназул куц-мухъалъул бихьинчияс. Гьесда цадахъ кумекчагIиги рукIун ратулин. Гьесул щаклъи ккун буго гранатаялдаса бахъараб чекаялда хутIарал бихьинчиясул расеназда.\nПавел Печенкин ккола Марий Эл республикаялдаса. Абулеб буго бащдаб лъагIалидаса цIикIкIун мех бугин гьев Дагъистаналде изну гьечIого яргъид гIуцIарал къокъабазулъе аралдаса. Ансар Ар-Руси абун исламияб цIарги босун буго гьес.\nИсана хаслихъе Дагъистаналде рачIун рукIана Печенкинил эбел-эменги. Жидеда гьанир Дагъистаналда тIокIалъ гьечIелгIан лъикIал гIадамал дандчIвалел ругин. Гьеда данде вагъизейищин мун гьаниве арав, вусса рокъовеян интернеталдасан хитIаб гьабуна гьез. Амма гьелъул хIасил ккечIо.\nФаназия Печенкина: «Дида лъаларо кин дуда бичIчIчизабилебали нуж киналго кIудияб хIакъикье ккун рукIин. Нуж руго тIалъиялда данде ун, нуж руго эбел-инсуда дандечIун. Нужеда гъорлъ ругел лъималазул умумуз щай жидерго лъимал рехун тун ругел? Эбел-эменги цадахъ гьечIого гьел гIезари бигьаяб жойищ кколеб? Дуца ниж жужахIалъуре рехун руго… Къуръаналдаги буго гурищ абулеб эбел-инсул разилъи гьечIого гьабураб жоялда баркат лъоларилан. Паша! Щай дуца нижеда гьаб къо чIезабун бугеб? Щай? Вусса рокъове!»\nЭбел-инсуе Павел Печенкиница жаваб гьединго интернеталдасан кьуна. Эбел-инсудасаги цеве вукIине кколин чиясе Аллагь, гьедин жив Аллагьасул нухда вугин вагъулевин жаваб кьуна васас гьезие.\nАнсар ар-Руси абураб цIаралда гъоркь гьес гьарурал вагIзаби ва малъа-хъваял руго интернеталда. Масала, президентлъун вукIаго МухIамад-салам МухIамадовасде гьабураб хитIабги буго гьениб.\nБуйнакскиялде вачIиналде Печенкин щуго соналъ фельдшерлъун Казаналда хIалтIун вуго. Цинги гьудулгун цадахъ вахъун цо заманалда Москваялде ун вуго. Заманго иналде гьудул тIадвуссун вуго, амма Печенкин – гьечIо. Щиб кинали цIехезе сакIое арай Печенкинил эбелалда щибниги бицун гьечIо дов гьудулас, хIинкъун вукIанила гьев. Гьеб мехалда инсуца байбихьун буго васасул телефоналде ахIизе. Амма кавказиясул лъугъаталдалъун кIалъалев чияс абунила тIокIалъ кIалъагейин гьениве, гьаб жиндир телефон бугин, живги Ростов мухъалъул Шахты шагьаралда чIарав чи вугин.\nПеченкин исламалде гIагарлъун вуго 2011 соналъул хасало. ТIубан гьес гьеб къабул гьабун буго тIасияб соналъул январалда.\nПеченкинил эбел-эмен исана Дагъистаналде рачIиндал, Буйнакскиялъул полициялъ абун буго нужер васасда хадуб кинабгIаги би гьечIин, гIицIго изну гьечIого яргъид гIуцIарал къокъабазда вукIин гурони.\nБицен гьабулел видеохитIабаздаса хадуб Печенкинил цIар машгьурлъун букIана интернеталда. Гьедин Волгоградалда теракт гьабиялъулъ гьесул цIар рехсезе байбихьидал цо-цо дагъистанияз гIажаиблъизарулел руго гьедин хадуб халкквей бугев чи Буйнаскиялдаса Волгоградалде щвезегIан унаго низам цIунулез тIатине гьавичIолъиялда.\nЩив чи кколев Печонкин


НИЛЪЕР Г1АДАМАЛ. - 23 Января 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Январь » 23 » НИЛЪЕР Г1АДАМАЛ.\nРуго г1адамал жидеда сверухъ хинлъи, рак1 разилъи, гьуинлъи, гъорлъ журай лъугьун бач1унел. Гьединал г1адамазде гъорлъе ккей, гьезулгун лъай-хъвай гьабизе щвей, гьезул г1умрудул х1албихьи лъазаби – гьеб ккола к1удияб рохеллъун. Жакъа дие бокьун буго бицине Хунзахъ росулъе зах1маталъул ветеран Мух1амадов Т1алх1ат Мух1амадовичасул х1акъалъулъ.\nМадугьалихъ г1умру гьабун вук1индал, дида Т1алх1ат Мух1амадович лъалаан т1екълъиялда рекъоларев, мадугьалзабазда гъорлъ гьуинав, щибго жо гьабизе х1ажалъиниги : г1ащт1и чархида кквезе х1ажалъани, гьеб кквезеги, гозода г1оркь ч1вазе ккани гьеб ч1вазеги, лъималазул бут1рул к1к1вазе къвариг1ани, гьел к1к1вазеги, нахъе кьезег1ан шагьи-гьара босизе бокьани, гьеб кьеян гьаризе г1адамал аск1оре унев чи вук1араблъи.\nДида лъалаан Т1алх1ат Хунзахъ росдал Советалъул председательлъун вук1араб заманги.\nХунзахъилан абуниги, гьеб советалде гьоркьобе унел 8 росдал г1адамазе нухмалъи гьабизеги, гьезул т1алаб-агъазалда дове-гьаниве векерахъдизеги, гьезул г1умру гьабиялъул шарт1ал лъик1лъизариялъе къасилъи-къадлъи гьеч1ого х1алт1изеги ккани, гьеб бигьаяб х1алт1и гуро.\nАмма т1алх1атида свак лъалароан. Гьес нухмалъи гьабуна росабалъ нухал къач1аялъеги, лъим бачиналъеги, гьоркьоса къот1ич1ого иццазда лъим ч1езабиялъеги гьарулел х1алт1абазе. Гьев х1алт1ана хабзал сверун къаялдаги магъил г1адлу-низам бук1инабиялдаги, школал, медпунктал къач1аялдаги сверухъ гьабулеб щинаб х1алт1улъги. Г1адамал гьесдаса разиги рук1унаан.\nРосдал бегавуллъидал, бат1и-бат1ияб ах1вал-х1алалде ккараб мехалда, вихьулаан гьев кьварун к1алъалевги, ккаралъуб берцинго бич1ч1изабулевги, даг1ба-раг1иялде ккаразе маслиг1ат гьабулевги. Росдал кинаб иш т1убазабулеб бук1аниги, гьев гьоркьоса камураб бак1 бук1унароан.\nАмма дида лъалароан, Т1алх1ат Мух1амадович «Росдал зах1матчи» газеталъул редакциялда х1алт1улев вук1араблъи. Гьеб нижеда лъана араб соналда газеталъ к1одо гьабизе кколеб бук1араб 90 сонилаб юбилеялде х1адурлъулелъул, редакциялда т1оцебе х1алт1улел рук1арал х1алт1ухъаби рак1алде щвезарулелъул. Дир пикру ккана К1удияб Ват1анияб рагъул заманалдаго ва гьелда хадусел соназ редакциялда жавабияв секретарьлъун х1алт1улев вук1арав Т1алх1ат Мух1амадовичгун дандч1вазе ва гьесда редакциялда х1алт1улев вук1араб заманалъул х1акъалъулъ бицеян гьаризе. Дидаги Т1алх1ат Мух1амадовичасдаги гьоркьоб ккана гьадинаб гара-ч1вари:\n- Дол рук1ана нилъер улкаялде т1аде фашистияб Германия к1анц1араб, К1удияб Ват1анияб рагъул зах1матал сонал. Пачалихъияб хьезабиялъул управлениялда к1удияв инспекторлъун х1алт1улев вук1арав дун КПССалъул Хунзахъ райкомалъ вит1ана «Маг1арул колхозчи» газеталъул редакциялде х1алт1изе. Гьеб бук1ана 1944 соналъул байбихьи. Гьеб заманалда газеталъул редакторлъун х1алт1улев вук1ана Хунзахъа Локалов Муртаза.\nРагъул заман, ракъи-къеч, къварилъи, къойилго г1адин рахъулел маг1аби. К1вар бук1ана газеталда хъвараб щибаб раг1ул, щибаб макъалаялъул. Бигьаго бук1инч1о гьединаб ах1вал-х1алалда газеталда х1алт1изе. Рук1инч1о гьанже г1адинал ресал газеталъе макъала хъвазеги, хъвараб печаталда бахъизеги. Редакциялда х1алт1улел рук1ана хъвадарухъабаздасан редакторги, жавабияв секретарьлъун дунги, хъвараб бищизе 2 наборщицаги 1 печатникги. Анкьида жаниб 1 нухалда къват1ибе унаан газета. Гьелда бук1унаан редакторасул колонка, ТАССалъул материал, суратал. Газеталъ аслияб к1вар буссинабун бук1унаан Ват1ан ц1унулаго халкъалъ бихьизабулеб бугеб къо х1ехьеялде, бихьинчилъиялде, нилъер г1олохъабазул бах1арчилъиялде гьезул Ват1аналъе рит1ухълъиялде. Гьелда бицунаан нилъер халкъалъул тушманасде бугеб ццималъул ва рокьукълъиялъул. Хассаб бак1 ккун бук1унаан Ват1ан ц1унизе унел г1олохъабазе гьарулел насих1атаз. Г1агараб Ват1ан ц1унизе ине г1олохъабазул бугеб гъираялъул, рокьиялъул, бокьун г1арзаги кьун фронталде унел рук1аразул х1акъалъулъ. Бергьенлъи босун т1ад руссине г1олохъабазул бугеб анищалъул бицунел макъалабаз, «Кинабго фронталъе, кинабго бергьенлъиялъе г1оло» абураб ах1иялда гъоркь нилъер районалъул зах1матчаг1аз фронталъе гьабулеб кумекалъул бицунел лъазабияз. ТАССалъул материалал росулаан батарейкабиги жаниб лъолел радиоприемникалдасан ц1алун г1урус мац1алда. Гьелдасан рекъезабун маг1арул мац1алдеги буссинабун газеталъе хъвалаан дица. Рук1унаан почалдасан газеталде рит1ун рач1унел Сталинил, Молотовасул, Воронцовасул ва цогидалги политбюроялъул членазул Ват1аналда лъугьун бугеб ах1вал-х1алалъул бицунел суратал ва баянал.\nЗах1малъи бук1ана хъвазе кагъат щоларогоги. Чол гьокоги бачун Буйнакскиялде унаан кагътил рулонал росизе. Бук1инч1о хъвараб материал печаталда кьабулеб сахаб машинаги. Т1оцебе бук1ана соляркаги т1ун г1аршил кумекалдалъун мотор х1алт1изабулеб машина. Гьелда нахъа х1алт1улей йик1ана г1урус миллаталъул ч1ужуг1адан. Хадуб гьелда х1алт1улел рук1ана Хъайитмаз Гьит1инамух1амадов, гьес тун хадуб Вах1идов Къурбанг1али.\nРедакциялда рук1унаан жиб-жиб х1арп жаниб лъурал кассаби. Гьенисан квералъ х1арпалги рищун г1уц1улаан предложениял. Х1арпазда т1ад бахунеб щакъиги бук1унаан.\nГьоркьоб заман индал бач1ун бук1ана цо-цо мухъ ккун х1арпал риун т1олеб машинаги.\nРагъдаса хадусеб заманалда «Маг1арул колхозчи» газеталъул гьурмазда рахъулаан ч1унтарал росаби, ахал, хурзал ч1аголъизариялъул макъалаби. Колхозал, совхозал г1уц1ун хадуб росдал маг1ишаталъул, церет1урал г1ухьбузул, дояркабазул. Щибаб эбелаб чахъуялда хадуб т1инч1 ц1уни, квас къунц1и, ихдал рекьи гьаби, хьонал х1адур гьари, бач1ин бак1ари – кинабго гьоркьоса биччач1ого хъвалаан газеталда.\nДагь-дагь ккун лъик1лъана газеталъул материалиябгин-техникияб база, ц1ик1к1инаруна газеталда х1алт1ухъабазул штаталги. Газета г1адамаз гъираялда ц1алулеблъун лъугьинабиялъе, гьеб ч1амуч1аблъун, ц1ализе бокьулареблъун лъугьинч1ого бук1иналъе, гьелъул мухбирзаби рук1унаан кинабго районалда лъугьа-бахъунелъул бакьулъ. Гьелъие г1оло редакциялда гьарулаан лъаг1алие, щибаб кварталалъе, щибаб моц1ие планал ва гьезда рекъон г1уц1улаан х1алт1иги.\nКинаб х1алт1уде т1амуниги, Т1алх1ат Мух1амадовичасул бугеб г1уц1арухъанлъиялъулаб бажариги, х1алт1уде бугеб рокьиги, махщелги бихьун, гьев цоялдаса цояб жавабияб х1алт1уде вачунев вук1уна. Редакциялдаса нахъе ун хадувги, Т1алх1ат Мух1амадович х1алт1ула райисполкомалъул г1аммаб отделалъул заведующийлъун, Ленинилаб комсомолалъул статистикаялъул ва учеталъул отделалъул заведующийлъун, Хизроевасул ц1аралда бугеб колхозалъул комсомол организациялъул ва парткомалъул секретарьлъун, кадрабазул отделалъул заведующийлъун, цадахъго вук1уна колхозалъул правлениялъул членлъунги.\nКолхозалда х1алт1улелъулги, х1албихьи бугев хъвадарухъан х1исабалда, Т1алх1ат Мух1амадовичас къват1ибе биччалаан колхозалъул, «колхозчи» газетаги. Гьелдаги гьес к1вар кьун бихьизабулаан халкъияб маг1ишат цебет1езабиялъул х1алт1ул рахъи буголъи, дандч1валел зах1малъаби, г1унгут1аби, гьел загьир ва т1иг1инариялъе нухал, х1алт1ул церехъабазул х1албихьи ва ц1арал. Гьелъ колхозчаг1азул гъира базабулаан ц1иял церет1еязде, ц1иял ишазде церехун ине.\nХ1укуматалъ къимат кьеч1ого теч1о Т1алх1ат Мух1амадовичасул зах1маталъе. Гьесие кьуна «Зах1маталъул Баг1араб Байрахъ» орден, «Зах1маталъулаб х1аракатчилъиялъе г1оло» медаль. Гьев ккола т1оцебесеб щуго сонил ударниклъунги.\nТ1алх1атил буго районалдаго ва росулъ къадру-къимат бугеб хъизан. Гьес лъик1аб лъай ва тарбия кьун г1езаруна жиндирго 2 лъимал. Яс Пат1имат х1алт1улей йиго Хунзахъ № 1 школалда ингилис мац1алъул учительницалъун. Мух1амад политехническияб институтги лъуг1изабун х1алт1улев вуго УОСалда.\nЛъималазул лъималазулги буго т1адег1анаб лъай ва киналго х1алт1улел руго мисалияб къиг1идаялда жидецаго т1аса бищараб махщалида рекъон данде кколеб хъулухъ ишалда.\nЖиндирго г1умруялъул х1акъалъулъ бицунаго Т1алх1атица абула к1удияб х1акимлъиялдеги вахинч1ила жив, гьанибги дун щай х1алт1улеван ккараб къоги бич1инч1ила. Жив кидаго «меседилаб» бакьулъиялда вук1анилан.\nГьабсаг1аталда гьев вуго мустах1икъаб х1алхьиялдеги ун, ясалъул хъизан-лъималазда аск1ов.\nТ1алх1атихъе гьоболлъухъе рач1арал ч1ах1иял гьес г1ажаиблъизарула, ригь арав чи вук1аниги, жиндаго рак1алда ч1ун бугебщинаб районалъул росдал тарихалъул, г1адатазул, г1акъилал харбазул, ц1одорал пикрабазул бицун, г1исиналин абуни, расанк1аби, бицанк1аби т1амун, абундачал, рик1к1еналгун аби-биценазул бицун, киналго данделъараб бак1алда, гьуинаб, берцинаб хабар-к1алалдаса хадуб, хъван пандургун кеч1 ах1изе, кьурдизе лъималги т1амун, аваданлъи, кеп-ихтилат гьабиялдалъун, махсаро-хоч1 гьабиялдалъун.\nГьеле, гьединаб г1адлуялъулги, г1аданлъиялъулги, зах1мат бокьиялъулги рахъалъ цогидазеги мисаллъун кколеб берцинаб г1умру гьабуна Т1алх1ат Мух1амадовичас.\nВаччанте, Т1адег1анав Аллагьас гьев хъизан-лъималги рохизарун, гьезул мугъч1валеб бак1лъун, сахаб г1умруялда, талих1-рохалида, жиндиего бокьухъе жеги чанго соналъ хут1изе.\nПросмотров: 182 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Тариятлул тарбиялувтурал къирият |\nТариятлул тарбиялувтурал къирият\nАпрель зурул ххюнний Суздаль шагьрулий дайдирхьуссия щаллагу дунияллул халкьуннал дянивсса фестиваль-конкурс STARGATESOFTHEWORLD. Ваний гьуртту хьунни «Лезгинка» ансамбльданул школа-студиялул къавтIалтгу.\n«Халкьуннал къавтIаву» тIисса номинациялий гьуртту хьуну, вайннал зунттал халкьуннал къавтIаврил премьера хIисаврайсса «Джигитътал» тIисса къавтIаву дунни. Жюрилул махъ ца бувну, вайннан буллунни цалчинмур кIану.\n-Делегациялувух уссия 16 инсан, Дагъусттаннал лайкь хьусса артист Усманов Рамазан, нагу, къавтIалтгу. ЦIусса къавтIаврил премьералийн, гьай-гьай, жу бюхъу-хIарачатрай хIадургу хьуссияв, ххувшаврищал зана хьунгу, гьай-гьай, тIааьнни. Укунсса ххувшавурттал жувунгу, жул учениктуравунгу хIарачат буллансса шавкь ххишалану рутлатиссар, — тIий бур ва студиялий каялувшиву дуллалисса цIанихсса хореограф, Дагъусттаннал магьирлугърал лайкь хьусса ишккакку Тарият Къапиева.\nЧIа тIий буру Тариятлунгу, ванил каялувшиву дуллалисса студиялул къавтIалтрангу цIусса ххувшавуртту!\nПредыдущая записьКисловрал музейраву – Оьргърал чIюй-къалалул суратруСледующая записьХъунил мажлис


Украиналъе газ хиралъизабун буго\nКиевалда гъоркьехун бугеб газил станция, Март 4, 2014\nГьанже Крымалде ва Севастополалде ине бокьарал къватIисел улкабазул гIадамаз гьаризе ккола Россиялъул виза. Гьедин лъазабуна Россиялъул къватIисел ишазул министерлъиялъ. Гьедин Украиналъул къануназда рекъон, Крымалда букIараб виза хIажалъулареб низам нахъе бахъулеб буго Россиялъ. Москваялъ гьединго цIикIкIинабун буго Украиналъе бичулеб газил багьаги.\nРоссиялъ къотIизабулеб буго Украиналъе бичулеб газ учуз гьабиялда хурхун араб соналъул декабралда гьабун букIараб къотIи. Гьедин кIиабилеб кварталалда Украиналъе Россиялъул газил багьа букIине буго азарго кубометралъухъ 385 доллар. Гьедин лъазабуна талат къоялда журналистазе «Газпромалъул» бетIер Алексей Миллерица.\nГьесул рагIабазда рекъон, гьеб хурхараб буго Украиналъ 2013 соналда босараб газалъухъ налъи бецIиялда сверун гьарун рукIарал тIадеросиял тIуразаричIолъиялда ва гьанже босулеб газалъухъги тIубанго гIарац кьолеб гьечIолъиялда. Гьедин цIикIкIунеб буго Украиналъул Россиялда цебе налъи. Жакъа къоялде гьеб бащалъулеб буго цо миллиардгун 711 млн.долларалда. Гьедин лъазабуна «Газпромалъул» бетIерас.\nАраб соналъул декабралда Россиялъ ва Украиналъ гьабун букIараб къотIиялда рекъон, 2014 соналда газил багьа букIине кколеб букIана азарго кубометралъухъ 268 долларгун 50 цент.\nЦебе газалда сверун Россиягун Украиналда гьоркьор гьарурал ва 2009 соналда гъулбасарал контрактазда рекъон, Киевалъе газ бичулеб букIана 100 долларалъ учузго. Гьеб хурхараб букIана Крымалда ЧIегIер-ралъдалъ россиялъул флот букIиналда сверун гьарурал къотIиязда.\nКрымалъе аннексия гьабун хадуб Россиялъ лъазабуна Украиналда Россиялъул ЧIегIер-ралъдал флоталда сверун киналго къотIиял хвезарулел ругин. Украиналъул цIияб хIукуматалъ абуни 2014 соналъул апрелалдаса нахъе Россиялъухъ босулеб газалъул азарго кубометралъухъ 480-де щвезегIан доллар бихьизабун буго бюджеталда.\nГьебго заманаялда хиса-басиял кколел руго жибго Украиналъул политикияб гIумруялдаги. Итни къоялъул къаси ярагъги нахъе кьун «Днепр» петер тун буго «Кваранисеб секторалъул» активистаз. Гьедин хъван букIана Facebookалда жиндирго гьумералда Украиналъул улка цIуниялъул министрасул ишал тIуразарулев Арсен Аваковас.\nГьел активистал хIинкъигьечIолъи цIуниялъул къуватазул нухмалъиялдалда гъоркь автобусаздаги рекIунун ун руго шагьар бахун ругел жидерго базаязул цоялде. Гьедин лъазабулеб буго УНИАНалъ Аваковасда мугъчIвайги гьабулаго.\nИтни къоялдаса талат къоялъул сардилъ Майдан цIуниялъул къуватаз сверун ккун букIана «Кваранисеб секторалъул» аслияб офис букIараб петер. Гьелъие гIиллалъун ккун букIана гьеб секторалъул цо активистас Киев бакьулъ кьвагьизе байбихьи ва лъабго чи лъукъи. Лъукъаразул цояв вуго захIматаб хIалалда. Кьвагьдарав ккун вуго ва унеб буго цIех-рех.\n«Кваранаб секторалъ» лъазабулеб букIана гьеб кьвагьи рукIа-рахъиналъул конфликталдасан ккараб бугин ва рагIи кьолеб букIана цIех-рех унеб куцалда хадуб хал кквезе. Гьедин лъазабулеб буго «Украинская правдаялъ».\nТалат къоялда Украиналъул парламенталде хал гьабизе босун букIана киналго пачалихъиял гурел яргъидгIуцIарал къукъабазухъа ярагъ нахъе босиялъул суал.\nРикIкIеналъул алатаз "квал-квал" гьабулеб буго цIогьабазе\nУкраина: Магърибалъ кумек гьабила...\nДагъистаналда нартгун газ бахъулеб компания гIуцIизе буго


Халкъалъ халкъалъе бараб\nБокьунгутIи гуреб, бегьунгутIи гьечIебха\n20 февралалда баянлъана, 2019 соналда ОМСалъ гIарац биччачIолъиялдалъун, МахIачхъала шагьаралъул №3 клиникияб больница къалеб букIин. ДРялъул СахлъицIуниялъул министерствоялъул баяналда рекъон, гIарац биччан буго гIицIго тIадегIанал технологиялъул операциял гьарулел жалго бетIергьанал чагIазул лъабго медучреждениялъе. Рехсараб больницаялъулин абуни гьечIо гьединал операциял тIоритIизе ихтияр кьолеб лицензия. Гьединлъидал больницаялъул нухмалъиялда лъазабун букIун буго, гIадамаз гIумру гьабулеб бакIалда хадув участкаялъулав тохтурги вухьинавун, медицинаялъул амбулаторияб кумек гьабулеб къагIида гIуцIейин ва гьелда рекъон ОМСалдаса гIарацги тIалаб гьабейин. Байбихьуда больницаялъ гьединаб жавабчилъи тIаде босунги букIана. Хадуб, больницаялъул гIемерисел специалистал цогидал бакIазда хIалтIулел рукIиналъ, гьезул рес букIинчIо ахIидал я унтаразухъе ине, яги диспансеризация тIобитIизе. Гьеле халкъиябин абун цIар кьураб больница къаялъе ккараб аслияб гIилла.\n«Дагъистаналда гIадамазе чIобого хъулухъ гьабулеб цого-цо бугеб больница цIунизин» абун гъоркьги хъван, Change.org порталалдасан РФялъул президент В. Путинил ва ДРялъул бетIер В. Васильевасул, РФялъул СахлъицIуниялъул министерствоялъул ва ФОМСалъул адресалда хъвараб гIарзаялда бицунеб буго, хIукуматалъухъа гъуруш гIарацги тIалаб гьабичIого, 2017 соналда халкъалъул къуваталдалъун гьеб больница баялъул ва хIажатал алатаздалъун хьезабиялъул хIакъалъулъ.\nБольницаялда буго 150 койка. 2017 соналда больница ФОМСалъул сияхIалде гьоркьобе бачунги букIана. ХIалтIизе лъугьараб тIоцебесеб соналъ, гIураб къагIидаялда кьечIониги, больницаялъул счеталде гIарацги бачIунеб букIана.\n2018 соналда больницаялъ гIадамазе чIобого медицинаялъу-лаб кумек гьабизе хIукуматалъ чIезабураб тIадкъай 101,7 проценталъ тIубазабуна. Гьелда гьоркьоре уна больницаялда регизарун сахгьавурав 1485 чи, медицинаялъул кумек гьабурав 1883 чи ва сахлъи щулалъизабиялъе квербакъарав 4333 чиги. Больницаялда гьабуна 500-ялдаса цIикIкIун операция, гьездаго гьоркьор - тIадегIанал технологиязулалги. Гьениб цониги медицинаялъулаб хъулухъ гьабун гьечIо коммерциялъул мурадалда. ПалхIасил, халкъалъул гIарцудалъун тIоцебе бараб ва, чи ватIа гьавичIого, чIобого хъулухъ гьабулеб больница жакъа ОМСалъул фондалдаса гIарац биччачIолъиялдалъун къалеб букIин буго цIакъ гIажаибаб иш. Гьебгиха, шагьаралъул гьеб больница бугеб районалда медицинаялъул хъулухъ чIобого гьабулеб цониги больница яги медучреждение гьечIеб мехалда.\nБольницаялда сверухъ лъугьун бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ гьадин бицана ФОМСалъул эксперт-травматолог ГIабдула ХIажиевас:\n- Больницаялъе кьучI лъуна республикаялъул муфтияталъ. Гьеб хIалтIизе биччаялъе гIиллаги букIана медицинаялъул кумек хIажатал мискинал чагIазе тIадегIанаб даражаялда чIобого медицинаялъулаб хъулухъ гьаби. Гьениб, мадраса букIараб бакIалда, муфтияталъ росабазул жамагIаталги рахъинарун, цIакъ гIемераб хIалтIи гьабуна. Базе, къачIазе ва алатал росизе бажарарас бажарараб гIарацги кьуна. Къокъго абуни, гьеб ккола халкъалъ бараб ва халкъалъе бараб больница. Жакъа гьениб буго гьаб заманалда рекъараб медицинаялъул оборудование, руго лъай-махщел бугел тохтурзаби-специалистал. Больницаялда гьечIо гьеб районалъул гIадамал рухьинарураб территориалияб поликлиника, буго бокьарав чи къабул гьавулеб консультативияб поликлиника. Жакъа больница хIалтIулеб буго «тIубанго къан гьечIин» абулеб къагIидаялда. Гьеб къани, хIалтIи гьечIого хутIизе вуго 110-130 чи, гьездаго гьоркьов - 60-70 медицинаялъул хIалтIухъанги.\nФОМСалъ кьуни гурони больницаялъул гьечIо гIарац щвезе цоги бакI. ФОМСалда гьабун буго больницаялъул хъвай-хъвагIайги. Жакъа гьенибе гIарац кьолел бечедал чагIи гьечIо ва, ОМСалъ гIарац кьечIони, больница къазеги ккола.\nБольницаялъе гIарац биччазе бокьунгутIи гурони, ФОМСалъе гьелъул бегьунгутIи гьечIо. Иллагьги-биллагьги гIарац биччазе кколин хъвараб бакI законалдаги гьечIо, амма бокьани, кIола. Гьеб бараб буго ДРялъул ФОМСалъул ва СахлъицIуниялъул министерствоялъул нухмалъулезда. Гьез квалквал гьабулеб бугони, масъала тIубазабизе ккола республикаялъул тIалъиялъ.\nФОМСалъ абулеб буго тIадегIанал технологиязул операциял гьарулеб жалго бетIергьанаб лъабго больницаялъулгун гурони исана къотIи-къай гьабичIилан. Амма страховияб медицинаялъул хIакъалъулъ законалда гьечIо гьединал гурони больницабазулгун къотIи-къай гьабугейилан хъвараб бакI.\nМасала, Москваялда насраниязул къайимлъиялда ругел больницаби ФОМСалдаса биччараб гIарацги харж гьабун хIалтIулел ругин хъвалеб буго интернеталда. Гъоркьиса МахIачхъалаялда тIобитIана халкъазда гьоркьосеб исламияб форум. Гьениса кIиго автобус цIурал форумалъул делегатал рачIана больница бихьизе. Гьезда цадахъ вукIарав машгьурав гIалим ал-Алдарусица лъикIаб къимат кьуна больницаялда ругел шартIазе ва гьениб хIалтIи гIуцIун бугеб къагIидаялъе. Больницаялъе гьединабго къимат кьуна республикаялъул хIакимзабазги. Гьез рагIи кьун букIана больницаялъе бажарараб кумек гьабизеги. ТIадежоялъе, В. Путинилгун букIараб дандчIваялдаги ДРялъул\nбетIер В. Васильевас гьесда бицун букIана гьеб больницаялъул хIакъалъулъ ва кьун букIана лъикIаб къимат, - ан.\nБольницаялъул хIалтIи гьоркьоб къотIизабичIого букIинелъун, гьенибе гIарац биччазе кинабгIаги рес букIунарищали цIехезе ниж щвана ДРялъул ФОМСалдеги. ХIалбихьана чанго специалистасулгун гара-чIвари гьабизе. Амма, гьеб захIматаб суал бугинги абун, киназго инкар гьабуна. Ниж кинго тIаса ричIичIеб мехалда, цIарги хъулухъги газеталда хъвачIого тезе къотIиги гьабун, цо бахIарчияв хIакимас гьадин бицана: «Республикаялъул ХъахIаб рокъоса бачIараб амруялда абулеб буго пачалъихъалъул гурел медицинаялъул идарабазе ОМСалъул фондалдаса гIарац биччагейин. Халкъияб букIаниги, МахIачхъала шагьаралъул №3 больницаги уна жалго бетIергьанал чагIазулалде гьоркьобе. Цогидазе биччачIого, гьелъие ОМСалъул фондалдаса гIарац биччайги рикIкIуна коммерциялъулаб бигьалъи гьабилъун, ай закон хвезабилъун. Гьебмехалда\nФОМСалъулгун дагIба гьабизе рес буго налогалъулаб инспекциялъгун прокуратураялъ. Къокъго абуни, гьединаб амру букIаго, гьеб больницаялъе гьабун бажарулеб кумек букIунаро», - ян.\nБольницаялда кверчIвазе ресго букIинародаян цIехезе ниж щвана ДРялъул СахлъицIуниялъул министрасул заместитель Мазай Рамазановасухъеги. Гьес абуна: «Больница тIубанго къазе гьечIо. Ниж ургъулел руго гье-лъие гьабизе бегьулеб кумекалда тIад. Гьелдаса пайда босизе буго гIадамазе пайдаяб къагIидаялда. Кинаб медицинаялъул идара гьениб букIине бугебали жеги лъаларо, амма больница чIобого тезе гьечIо», - ян.\nГIемераб гIетIги тIун, халкъалъ бараб ва хIажатал алатаздалъун\nхьезабураб халкъияб больница къай ккола республикаялъул жамагIаталъе нагIана кьей. Амма, ракIунтун гIодани, бецаб бадисаги магIу бачIунин абухъе, ФОМСалъ гьеб больницаялъе гIарац биччани я налогалъулаб инспекциялъул, я прокуратураялъул дагIба букIинин кколаро. РакIунтун балагьани, законалдаги батизе рес буго гьедин гьабизе бегьулеб нух.\nP.S. Макъала хъван лъугIилалде баянлъана ДРялъул сахлъицIуниялъул министр Жамалудин ХIажиибрагьимовас гьабураб хIукму. Гьелда рекъон, рехсараб больница гьабизе рагIула шагьаралъул №1 клиникияб (централияб) больницаялъул филиаллъун. Гьеб хIукмуялъул рахъккуна ДРялъул муфти, шайих АхIмад-хIажицаги.\n№3 клиникияб больницаялда тIадеги рагьизе ракIалда буго неврологиялъул, терапевтикияб ва паллиативияб кумек гьабиялъул отделениялги.\nПрочитано 79 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 11 марта 2019 15:03\nДругие материалы в этой категории: « ТIисси-Ахикь цIадул балагь\tАзербайжаналде сапар »


Йенс Столтенберг: Сепаратистазе кумек Россиялъ гьабизе кколаро\nБрюсселалда унеб бугеб Еврошураялъул министрабазул комитеталъул данделъиялъул кулуаразда НАТО-ялъул Генералияв секретарь Йенс Столтенбергица Россиялъул къватIисел ишазул министр Сергей Лавровасде лъазабуна Москваялда тIадаб бугин Украиналда рагъдолел сепаратистазе гьабулеб кумекалъе ахир лъезе.\nГьеб гуребги, абуна Столтенбергица, жиндир рахIат хвезабун бугин ахирисеб заманалда Россиялъул аскарияз цIикIараб къадаралда гьарулел рагъулал хIалбихьияз.\nУкраиналъул хIинкъи гьечIолъи цIунулеб хъулухъалъ загьирабуна кIиго видео. Гьелда вихьула Донбассалда 16 маялда ккурав Россиялъул кIиго рагъулав хъулухъчи. Цояс абулеб буго жинда цIар бугин Евгений Ерофеев, ва жив Россиялъул армиялъул капитан вугин. Жив Украиналде вачIанин Тольяттиялдаса жеги 12 рагъулав хъулухъчиясдаго цадахъ.\nКIиабилес абулеб буго жинда цIар Александр Александров бугин ва живги россиялъул рагъулав хъулухъчилъун кколин. Жив Украиналде вачIанин 220 аскарияв вугеб батальонгун. Украиналда Россиялъул аскариял ругеблъи Кремлалъ нахъ чIвалеб буго.


Лъаялъул канлъи тIибатIизабулеб фонд цоязе ракIалъе гIолеб гьечIо\nБизнесмен ва фондалъул бетIер Абакар Абакаров (квагIиса 1-в) жинцаго кумек гьабурал студенталгун.\nБизнесчи Абакаров Абакарица гIуцIараб лъималазе лъайщвеялъе ресал кьолеб фондалъул кумекалдалъун 30 гIан дагъистаналдаса цIалдохъабазе рес щун буго Москваялъул бищунго лъикIал университетазда цIализе.Гьезул 12 ниги гIелмабазул кандидатги вахъун вуго, кIигояв докторасул диссертиция хъвалел руго.\nФондалъул аслияб мурад бугила бажари бугел, цIалуде рокьи бугел амма гьелъие ресал гьечIел лъимал тIатинаризе ва гьезие кумек гьабийилан абулеб буго бизнесчияс. Гьеб проекталъе бакIалъул нухмалъиялъ квалквалалги гьарулел руго.\nДагъистаналда хъвай-хъвагIай гьабун буго азаридасаги цIикIкIун жамгIиял идараби, гьезда гьоркьор руго гIемер рахIму-цIобалъул фондал, камулел гьечIо лъайкьеялъул фондалги. Амма унголъун хIалтIулеб лъайкьеялъул фонд ГIахьвахъ мухъалдаса бизнесчи Абакаров Абакарица гIуцIараб фонд гурони гьечIин абизе бегьула. 13 соналъ цебе рагьараб гьеб фондалъул кумекалдалъун Москваялъул бищунго лъикIазда гьоркьор рикIкIунел университетазде цIализе 30 чи ворчIун вуго, гьезда гьоркьор чанго гIелмабазул кандидатги вуго, доктораллъул рахъине хIадурлъулелги руго. «Эркенлъи» радиоялъулгун букIраб гара-чIвариялда Абакарица бицана кин гьеб фонд гIуцIизе гьесда ракIалде ккараб ва лъица гьелъул хIажалъабазе гIарац кьолебали.\nАбакар Абакаров, бизнесмен ва фондалъул бетIер\nАбакаров Абакар: «1998 соналъ Москваялъул пачалихъияб университеталде дунго цIализе лъугьун хадуб ракIалде ккана дида гьеб фонд гIуцIизе. Гьенире цIализе лъугьин гьедин кутакаб захIматаб иш букIун гьечIо. Нахъисеб соналъ лъикI цIалулел дирго гьудулзаби рачана дица Москваялде, гьелги цIализе рорчIана гьанир университетазде. Дир аслияб мурад букIана дагъистаниязда Москваялда цIализе рорчIи гьеб тIубалареб анищ гуреблъи бичIчIизабизе. Гьеб фонд гIуцIун хадуб нижеца байбихьана цIализе лъикIал, амма гьелъие рес гьечIел лъимал тIатинаризе ва гьезие кумек гьабизе. Цойги нижер мурад букIана ва буго нилъер лъималазул Москваялда цIализе лъугьине гъира бижизаби. Нижеца щибаб санайил мугIрузул мухъаздаса лъималги ахIун гьезда гьоркьор батIи-батIиял гIелмабазда тIасан олимпиадаби тIоритIизе байбихьана. Гьезулъ лъикIал хIасилал рихьизарурал бакIалдаго хасаб цIалул программаялда рекъон хIадурула. Гьезие университетаздаса тIахьалги, цIалул программабиги кинабго нижеца чIезабула. Гьел киналго харжалги дицаго гьарула, жеги киданиги гьеб фондалъе гIарац лъихъаниги босичIо дица. Гьедин фонд гIуцIаралдаса нахъе Москваялда бищунго лъикIазда гьоркьор рикIкIунел цIалул идарабазде 30гIан чи лъугьинавуна нижеца. Гьезда гьоркьоса 12 гIелмабазул кандидатлъун вахъана, кIигоял Москваялъул университетаздаго хIалтIилел руго ва гIелмабазул доктораллъун рахъине хIадурлъулел руго».\nГьединго Абакарица бицана жидер фондалъ квербакъулел лъималазе гурониги цойгидал цIалдохъабазеги тIадеги лъай щвезелъун жидеца щибаба санайил Москваялъул университеталъул хIалтIухъаби рачунила Дагъистаналда гьел лъималазе лекциял цIализе, гьелгун хIалтIизейилан. Исанаги гъоркьисаги рачIун рукIун руго географал, экологал ва геологал. Дагъистаналда экологиялъул проблема цIакъго кIварцIикIкIараб бугелъул жидеца гьеб рахъалда тIад хIалтIизе специалистал хIадуриялъе хIаракат бахъулеб бугин бицана гьес, амма цохIо гьелде руссинаризе ругин гьел лъималин аби кколарила гьебиланги тIаде жубана Абакарица. Гьев бизнесчи живго цIалараб Москваялъул университеталъул экономикияб факультеталъулгун къотIи-къай гьабун буго фондалъ, гьезул цIалдохъаби гьеб факультеталде цIализе лъугьине хIадуризе. Исана Россиялъул школлъималазда гьоркьоб географиялъул олимпиадаялда Дагъистаналъул олимпиадабиги гьоркьор тун гIахьаллъизе рес кьун букIун буго гьеб фондалъ кумек гьабулел цIалдохъабазе. Гьениб лъабаазаргоялдасаги цIикIкIун чиясда гьоркьоб 20 абилеб бакI ккун буго ЦIумада мухъалъул Лъондода росдал школалъул цIалдохъанас, гьесдаса дагьалъ нахъеккун вуго КIаратIа школалъул цIалдохъан.\nАбакарица гьединго бицана жидер цIакъ щулияб хурхен бугила Россиялдаса ва къватIисел улкабазда хIалтIилел рукIарал мугIалимзабиги ахIун, хасаб цIалул программаялда лъимал цIалдезарулеб бугеб Лъондода школалъулгун. Гьеб росулъ лъимал дагьлъиялъ школа къазехъин букIун, гьебги къани росу чIунтиялъул хIинкъи бугелъул, шагьаразда ругел лъандадерица жидерго лъимал ритIун руго росулъе цIализе. Гьел цIализарулел руго хасаб программаялда рекъон. Дагъистаналда цойги кибниги гьечIеб гьедигIан цIакъаб гьеб проект гIуцIаразеги жидер фондалъеги бакIалъул нухмалъиялъ квалквал гуреб кумек гьабуларин абун ццин бахъун вуго Абакаров.\nАбакаров Абакар: «Гьеб лъандадерил школалъул хIакъалъул россиялъул федералиял каналаз передачаби рихьизарун хадуб, нахъисеб къоялъго мухъалъул лъайкьеялъул идараялъул хIалтIухъаби щун руго гьенире хал-шал гьабизе. ГIемерисел гьел хIалтIухъабаз жидецаго лъабилалдагицин диктант хъвангутIиялда ракI чIола дир. ГIахьвахъ мухъалдаго гьелго квалквал гьаруна нижее. Гъоркьисала олимпиада гьабизе гьукъана гьез нижее, школалда гьелъие хIадурун букIанщинабги хвезабуна. Гьедин букIаниги гьеб тIобитIана нижеца. Амма бакIалъул нухмалъи цIакъ дандечIун буго нижер хIалтIуде, гьел жидерго хъулухъазтIа хIинкъунищ ругеяли лъаларо дида. Гьез нижер фондалъ гьабулеб хIалтIи бичIчIизе хIарактцин бахъуларо. Гьез кумекни гьабичIони кIваричIо, квалквалгIаги гьабуларебани».\nБакIазда жидер фондалъе квалквалал гьаруниги республикаялъул лъайкьеялъул министр Шагьов ШагьгIабасица жидер рахъккунин бицана Абакарица. Гьеб министерлъиялдасанги гьеб кумек щвейги жидее гIураб иш бугин рази вуго гьев. Исана Абакаровасда ракIалда буго КIаратIа физикаялъул, астрономиялъул ва химиялъулгун-биологиялъул дарсал лъазаризе хасал лабораториял разе. Гьелъи хIажатаб ракьги жидецаго бичун босанила, минаги жидецаго балила, гьениб жаниб лъезе хасаб къайи-цIа босиялъе кумек гьабулел чагIи ралагьулел ругила жал гьабсагIатилан бицана гьес.\nМеценатал хIукуматалъ кIодо гьаризехъин руго


Кремлалъул имидж лъикIлъизабулел Магърибалдаги руго\nУкраиналда хурхун багъарараб кризисалда хадуб Москваялъ гIамал гьабулеб буго Европаялда жиндирго рахъ кколезул къадар цIикIкIинабизе, «тамахаб къуваталъул» стратегия хIалтIизабизе. Гьединаб стратегия гIатIидго хIалтIизабулеб буго, мисалалъе, Франциялда.\nКремлалъ Европаялда жиндирго гьалмагъзаби ралагьулел рукIиналда нахъ буго кIиго мурад. Цо босани, Москваялъе бокьун буго европаялъулазда цебе жиндирго имидж лъикIлъизабизе. КIиабизеги, гьелъие бокьун буго Европаялъул улкабазда Кремлалъул рахъ кквезе ва гьелъул асар тIибитIизабизе бегьулел политикиял къуватазулгун контактал щулалъизаризе. Лъица яги сунца, мисалалъе, Франциялда кумек гьабизе бегьулеб Москваялъе рехсараб стретегия билъанхъизабиялъул ишалда?\nФранциялъул Ренналъул университеталъул Россиялъул рахъалдаса специалист Сесиль Вэсьеца Эркенлъи радиоялъе комментариял гьарулаго абуна, Франциялда ва тIолабго Магърибалда рукIине рес гьечIин Россиялъул нухмалъиялъул битIараб къагIидаялда рахъ кколел хIукуматалъул гурел гIуцIиялин. Амма ратIа чIарал гIадамал цо-цо гIуцIиязда дагьал гьечIин.\nСесиль Вэсье: «Гьале буго Россия. Гьелъие бокьун букIине те жиб къватIиб лъикI къабул гьабулеб букIине. Гьелъул имидж лъиклъизабиялда тIад хIалтIизе ва гьелъие гIарац биччалел чагIи кидаго ратула. Ахир-къадги гьелъ рачунел руго политикияб комммуникациялде.»\nЩиб жо кколеб Россия, абун суал лъолеб буго гьелъ.\nСесиль Вэсье: «Россия ккола жиндир хIакъалъулъ журналистаз хъвалеб жо, гьелъул артистаз бихьизабулеб жо. Россия гIадамаз къабул гьабулеб буго гьелъул цIаралдаса бихьизабулеб ва гьелъул хIакъалъулъ бицунеб жоялдалъун. Гьеб ккола гIадамазул ботроль данде ракIарарал бербалагьиял. Франциялда гIемер руго Россиялъул рахъалдаса экспертал, журналистал, руго гьединго батIи-батIиял ассоциацияби Россиялъул имиджалъул доб яги гьаб аспект билъанхъизабулел. ГьечIо батIа чIараб хасаб гIуцIи».\nГьелъ гьединго кIвар буссинабулеб буго «Русский мир» абурал гIадал проектал рукIиналдеги. Гьелъул официалияб масъала кколин, абулеб буго гьелъ, къватIисел пачалихъазда гIурус мацI ва литература тIибитIизаби ва машгьурлъизабиян. Гьеб релъараб буго, мисалалъе, анцI анцI улкабазда ругел Франциялъул институтаздаги, Британиялъул мажлисаздаги. Гьебги ккола улкаялъул позитивияб имидж тIибитIизабиялъул мурад жиндилъ бугеб политикаялъул бутIа.\nСесиль Вэсье: «Гьеб ишалда суал буго хурхараб киб лъугIунеб улкаялъул позитивияб имидж ва кинаб моменталда гьеб буссунеб улкаялъул нухмалъулезул позитивияб имиджалде, абураб. Мисалалъе, щибниги квешаб жо гьечIо Россиялъул вакиллъиялъ гIурус мацIалъул дарсазе гIарац биччалеб бугони. Цогидаб иш ккола, педагог хIисабалда Россиялъул вакиллъиялъ, мугIалимзаби рищулеб мехалда, дие буюриял кьолел рукIарабани.»\nСесиль Вэсьеялъул пикруялда, гьаб заманалда Франциялда буго официалияб нухмалъиялъулгун гьоркьорлъаби рукIиналъул декларация гьабулареб, амма гIицIго Кремалъул гурони мухъ билъанхъизабулареб Россиялъул цого-цо гIуцIи. Гьеб ккола Наталья Нарочницкаялъ нухмалъулеб Парижалъул Демократиялъул ва гьоркьорлъаби гIуцIиялъул институт.\nУнкъоабилел соназда гьей хIалтIулей йикIана Цолъарал миллатазул гIуцIиялда СССРалъул къокъаялда гъорлъ. Чанго соналъ цее гьей гьединго йикIана Пачалихъияб Думаялъул депутатлъунги. Гьанже гьелъ нухмалъулеб институталъул сайталда бахъараб информациялда рекъон, тIоцебе гьеб институталъул хIалтIуе гIарац биччалеб букIана институт рагьараб Россиялъул хIукуматалъул гуреб чанго гIуцIиялъ. Гьанже гьелъул спорсор рагIула чанго компания. Амма кинал компанияби гьел ругелали лъазабизе захIматаба масъала ккола.\nГьеб ва гьелъул цогидал суалазда хурхарал комментариял гьарун руго гьелъие Парижалда бугеб гьеб институталъул цIех-рехазул программабазул директорт Джон Локлендица. Гьев кколев вуго Британиялъул машгьурав политолог ва тарихчи. Гьев машгьурлъун вуго хасго Кремлалъул идеологазул бербалагьиялда релъараб позиция жиндирго макъалабазда загьир гьабиялъе гIологи.\nЛоклендил рагIабазда, Россиялъул гьеб институталъе компанияз гуреб гIарац биччалеб.. ХIакъикъаталдаги гIарац кьолеб буго Москваялда бугеб Тарихияб перспективалъул фондалъ. Ахириселъул спонсоралин абуни кколел руго Россиялъул компанияби.\nДжон Локленд: «Нижер институт гIуцIана 2007 соналъул ахиралда, хIалтIизе байбихьана 2008 соналъул ноябралдаса байбихьун. Гьеб заманалдаса ниж руго Парижалда. Ниж ккола Россиялъул гIуцIи. Нижер президент ккола Наталья Нарочницкая. Цее гьей йикIана Пачалихъияб Думаялъул депутат. Доя гьей йикIана КъватIисел ишазул комитеталъул нухмалъулев хисулейлъун. Гьелъ гьединго нухмалъулеб буго Москваялда бугеб Тарихияб перпективалъул фонадалъулги. Гьелъ рахъана гIемер тIахьал, тIоцебего тарихияб темаялъул».\nГьес нахъ чIвалеб буго Москваялъул позициялъе нух бацIиябиялъул ишалда тIад институт хIалтIулеб букIин.\nДжон Локленд: «Ниж ккола Россиялъул институт. Амма нижеца нагагь гурони бицинаро Россиялъул. Россиялъул имидж лъхикIлъизабиялъул масъала нижер тIоцебесеб бакIалда гьечIо».\nСесиль Вэсье гIадал цIех-рехчагIазул Парижалда гьединб гIуцIи букIиналъ ургъел ккезабун гьечIо. Амма гьезул хасаб ургъел ккезабулеб буго Россиялда къватIисел пачалихъаздаса гIарац щолел хIукуматалъул гурел гIуцIабазе захIмалъиял гьарулел рукIиналда хурхун. Мисалалъе, «къватIсел улкабазул агентал» хIисабалда регистрация гьаби тIалаб гьабулеб букIиналда бан.\nРоссиялъул информалатазги жигараб къагIидаялда гIамал гьабулеб буго Кремлалъул позиция, Россиялъул имидж Франциялда машгьурлъизабизе. Россиялъул пачалихъиял информалатаз рагьана франк мацIалда сайтал, электрониял СМИязул кагътил версияби. Гьелда нахъ экспертазда щибниги цIияб жо бихьулеб гьечIо, амма гьез абулеб буго, Европаялъул пачалихъазул нухмалъиязул позиция машгьурлъизабиялъул рахъалда Россиялъул информалатаз гIадаб «гъваридаб» хIалтIи гьабуларин.\nСесиль Вэсьеца «тамахаб къуваталъул» цойги инструмент хIисабалда мисалалъе бачунеб буго «Голос России» абураб пачалихъияб компаниялъ Франциялда рагьараб PRORUSSIA TV. Цо-цо хиса-басиял гьариялда бан гьеб интернет-телевидениялъул хIалтIи заманалъ гьоркьоб къотIизабун буго гьанже. «Гьеб каналалъул мухъ буго битIахъего политикаялда хурхараб. Франциялда «къватIисел улкабазул агентазул» къанун бакIарабани, Россиялъул гьелда релъарал гIемер гIуцIаби ва информалатал рукIин баянлъизе букIанин», абулеб буго Вэсьеца.\nКремлалъул имидж лъикIлъизабулел Магърибалдги руго


Буйнахъск. Администрациялъул мина\nГьеб къануналде данде кколареб иш бугин, гьереси докуметазул кьучIалда гьединал ишал гьаризе бегьуларин хъван букIана гьес. Гьесул гIарзалъе гIоло I6 февралалда тIоритIизе кколел рукIарал Буйнахъскалъул мэрасул рищиялги тIоричIичIого хутIана.\nГьеб ХIамзатовасул гIарзалде данде Буйнахъскалъул администрациялъги гIарз хъван букIана. Диваналда гьезул вакил адвокат Аслан Калаевас лъазабуна ХIусен ХIамзатовас рищиязул комиссиялъул хIалтIи чIезабейилан тIалаб гьаби гьеб къануналде данде кколареб иш бугилан гьеб комиссия хIалтIизе лъугьиналъ ХIамзатовасул кинал рукIаниги ихтиярал хвезарулел гьечIилан.\n31 марталда гьеб гIарзалъул халгьабиялда Дагъистаналъул тIадегIанаб диваналъ администрациялъул рахъккуна.\nАслан Калаев: «Гьеб комиссия хIалтIизе лъугьиналъ Буйнахъскалдаса гIадамазе рес кьолеб буго мэрасул рищиязде кандидатура лъезе. Шагьаралъул депутатазул мажлисалъ рищиязда гIахьаллъазе бокьаразда гьоркьоб конкурс тIобитIиялъ ва гьеб комиссия гIуцIиялъ ХIамзатовасул кинал рукIаниги ихтиярал хвезарулел гьечIо. Диваналъ халгьабизегIанасеб кьучI бугеб гIарзаго букIинчIо гьеб. Россиялъул къануналъухъ халгьабуни гьенибги якъинго бихьизабун буго гьеб».\nДиваналъул гьеб хIукумуялда хIалтIизе байбихьулеб буго кIиго моцIидасан, гьеб мехалъ цIидахъан байбихьизе бегьулила гьеб цебехун бицен гьабураб конкурс тIобитIизе ва комиссия гIуцIизейилан баян гьабуна диванчияс.\nГьединго гьал къоязда Ставрополь шагьаралда хасаб экспертизаялъ чIезабуна ХIамзатов ХIусен жиндиего бокьун хъулухъалдаса нахъе ине вугин абун хъвараб гIарза гьереси документ букIин ва гьелда гъоркь лъураб гъулбас Буйнахъскалъул экс-мэрасул гьечIеблъи. Цебехун «Эркенлъи» радиоялъ бицун букIахъе ХIамзатовас диваналде гIарза хъван букIана гьереси документги кьочIое босун эркен гьавунин жив хъулухъалдасайилан.\nГьес лъазабун букIана 18 январалда иргадулаб гуреб шагьаралъул мажлисалъул депутатазул данделъиялда бихьизабураб жив хIалтIудаса ине вугин абун хъвараб гIарза гьереси документ бугилан. Гьебги кьочIое босун Буйнахъскалъул бетIерасул ишал тIуралевлъун ГIамиров Закаря тейги гьебго гIарзалъул кьучIчIалда цIидахъан шагьаралъул мэрасул рищиял тIоритIизехъин рукIин гьебги къанун хвезаби кколилан.\n2016 соналъул 12 январалда хъулухъалдаса нахъе ине гIарза хъван бугин ХIамзатовасин лъазабуна шагьаралъул мажлисалъул депутатаз. Нахъисеб къоялъго гьеб документ гьересияб бугин гьес гьеб гIарза хъвачIилан лъазабун букIана ХIамзатовасул рахъкколез.\nХIамзатовасул гIарзалъул халгьабиялда гьез тIалаб гьабун букIана гьеб документ гьересияб бугищ гьечIищали чIезабизе экспертиза тIобитIейилан. Экспертазде тIадецуй гьабичIого букIине гьеб республика тун къватIиб тIобитIизе кколинги лъазабун букIана гьез. Буйнахъскалъул цIех-рехалъул идараялъ ва прокуратураялъ тIоритIарал экспертизабаз бихьизабун буго гьеб гьеб гIарзаялда гъоркь гъулбас ХIамзатовас лъун букIанилан.\nГьереси документги хIалае ккун Буйнахъскалъул тIалъиялде вачIарав Амиров Закарьяе гурониги гьеб ишалъе гIоло Дагъистаналъул тIалъиялъул репутациялдаги кIудияб кьаби щвезабунин абураб пикру загьир гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе Буйнахъскалдаса «Черновик» газеталъул журналист МухIамадов МухIамадица.\nМухIамадов МухIамад: «ГIамиров Закарья шагьаралъул мэрлъун хутIиялда щаклъи буго щай гурелъул экспертизаялъ бихьизабуна ХIусен ХIамзатов хIалтIудаса ине вугин абун хъвараб гIарза гьересияб букIин.\nДиван экспертизаялъул хIасилазда тIадрекъани ва экспертасул баян гIураб далил бугин рикIкIани, шагьаралъул мажлисалъул депутатаз ХIамзатов нахъе анинги абун гьесул бакIалде цойгидав чи вищи гьеб къануналде данде кколареб иш букIин чIезабизе ккола диваналъ. Гьеб мехалда гьеб гьереси документ лъицIа хIадурарабали цIех-рехалъул идарабаз чIезабизе ккола.\nГIамиров нухмалъуда вугев мехалда баккидал гьеб гIарза, гьединлъидал хасал идарабазул бищун цере гьесдехун рукIине руго суалал. Гьеб ишалъе гIоло ГIамировасул сиясатияб къуват саламатго дагьлъизеги буго. ЦохIо гьесул гурониги сиясатияб къуватги, репутациялда кьабиги щвезе буго республикаялъул тIалъиялъеги, щай гурелъул гьез тIамурав чилъидал ГIамиров гьеб бакIалде».\nЭкспертас гьединго баян гьабуна гьеб гьереси документги, ГIамиров Закарьял квербакъиялдалъун гьеб иш гьабун букIинги Дагъистаналъул бетIер ГIабдулатIипов Рамазаниде дандебуссинабизе бегьулила гьесул тушбабазилан.


ГI. Ибрагьимов: "НекIсияб Дербенталъул куцалъе хIинкъи буго."\n23 октябралда Дагъистаналде иргадулаб нухалда вачIун вуго Россиялъул президентасул Шималияб Кавказалъул Федералияб округалда вугев вакил Сергей Меликов. Гьев вачIиналъе гIилла бугила 2015 соналъ кIодо гьабизе бугеб Дербенталъе 2000 сон тIубаялда хурхун тIобитIулеб байрамалде кин хIадурлъи унеб бугебалиян, лъазабулеб буго гьесул пресс-хъулухъалъ. Гьеб байрамалде Дербент къачIалебинги абун шагьаралъул тарихиял бакIал риххизарулел ругин абун рахIатхвезабун буго тарихчагIазулги.\nХамиз къоялъ Дагъистаналде вачIун вуго Шималияб Кавказалъул Федералияб округалда Россиялъул президентасул вакил Сергей Меликов. Аслияб къагIидаялъ гьеб сапар Меликовас бухьинабулеб буго Дербент шагьаралъ 2000 сон тIубай кIодо гьабиялда хурхун унел ругел хIадурлъазабул халгьабизе. Гьедин лъазабулеб буго Меликовасул пресс-хъулухъалъ.\nГьединго Сергей Меликовасда ракIалда рагIула Дербенталъул жамгIиятгун дандчIвазеги. Гьеб дандеруссиналдагIаги жидер ахIи хIакимчиясухъе щвезабизе рес букIинародайин абун вугин живилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Дербенталъул Нарын-хъалаялъул музеялъул бетIер, тарихиял гIелмабазул кандидат Ибригьимов ГIалица. Гьес лъазабулеб буго жидер\nрахIат хвезабун бугила чанги нус-нусги аза-азарги санал рарал Дербенталъул къватIалги къадалги, минабиги байрамалде хIадурлъи гьабулеб бугиланги абун риххизариялъ. Шагьаралъул тIалъиялъе гьеб суалалъул щибго къварилъи гьечIила, жидеца гьеб суалалде администрациялъул кIвар буссинабизе чанцIул хIалбихьаниги, гьелъул хIасил кколеб гьечIила.\nГIали Ибрагьимов: «Квеш ккараб жо буго байрамалде хIадурлъи дербенталъул гIадамазе балагьалде буссун букIин. Байрамалъул багьанаги батун жеги заман щвелалдего кинабго жо бухъа-хъан , гъутIби къотIун шагьаралда некIсияб шагьаралда балагь рещIтIинабун буго. Гьел хIалтIаби гьарулелъулги я тарихчагIазда, я нижер музеялъул хIалтIухъабазда, яги цойги гьединаб жо бичIчIулев цониги чиясулгун дандбалеб гьечIо. Цониги нухалда щибниги биххизабизе яги бухъизе буюри кьурав чиги ватуларо. ХIалтIухъабаз абула жидеда малъараб жо гьабулел чагIи ругила жал, тIалъиялде бахъейила гIарзилан. Щивин нужее нухмалъи гьабулев чийилан цIехани, цониги нухалъ гьев чиги вихьизавичIо дида. ЧанцIулго ана дун шагьаралъул администрациялдеги гьеб гъалмагъир лъугIизе тейин, хIалтIабиги магIна бугеб хIалалда, некIсиял бакIазе зарал кколареб хIалалъ гьарейин абун. Амма дун тIаса вихьизе жал рицин ругони гьезги цониги кьучIаб жо бицинчIо. Гьез лъазабуна байрамалде шагьар къачIалеб бугила, басриязул бакIалда цIиял гъутIбиги чIезе ругила. Гьедин абуралдаса бащадаб лъагIел ана, амма жеги цониги цIияб гъветI чIун гьечIо къотIарал басриязул бакIалда.\nГьединго ГIалица бицана 2015 соналъ кIодо гьабизе бугеб Дербенталъ 2000 сон баялъул байрамалде хIадурлъулеб мехалда, щиб кин гьениб гьабилебали дандбалеб цониги гIуцIиялда яги комиссиялда гъорлъ гьечIила я жив я жиндир идараялъул цониги хIалтIухъан. Гьединго цониги Дербент лъале тарихчиги шагьар рекIехъе лъалев цониги гьенив гIумру гьабун вуге чиги гьечIила гьезда гьоркьор. ТIалъиялъ жидедаго лъикIилан ккараб хIалалъ гьарулел ругила хIалтIаби. Гьединлъидал къачIалебинги абун цIикIкIунисеб бутIа хвезабулеб бугила байрамалде хIадурлъи гьабулаго.\nГIали Ибрагьимов, музеялъул нухмалъулев\nГIали Ибрагьимов: «Дербенталъул басрияб рахъ, гьанжесеб шагьаралъул бащалъи гьеб ккола къватIиб бугеб музей-заповедник. Гьелъул нухмалъулев хIисабалда, яги тарихчи хIисабалда цониги нухалъ я дида, яги дир цохIониги хIалтIухъанасда дандбачIо аза-азар санал рарал шагьаралъул къадал риххизарулеб мехалда. Шагьаралъул басрияб рахъалда гIумру гьабун ругел, гьениб бугеб щибаб гамачI лъалелин абизе бегьулел гIадамалги гьечIо гьенир. Гьедин гьабулеб жойищ букIунеб цIигьабун къачIай. Гьезул киналго хIалтIабаздаса азарго нухалда къиматаб буго жакъа биххун ине бугеб букIаниги гьединаб къадал цо кесек. Гьел чагIазда жидецаго гьабулеб бугеб жоялъул магIнацин бичIчIулеб гьечIо. БичIчIулеб гьечIолъи бихьулеб буго я тариххияб къагIидаялъ яги берцинлъиялъул рахъалъ данде кколареб гьанже заманалъул гIодоб кколеб къоно, азарго сон бараб къадазда цебесан ккун букIиналъги».\nГьединго Ибрагьимовасул рахIатхвезабун буго байрамалде хIадурулаго шагьараллъул басрияб рахъалда я лъим бачун яги чорокаб лъим ине рогIрал лъун, токалъул кваал рукIалиде рачун, гIадамазе санагIалъи гьабун гьечIиланги. Гьес абулеб буго байрамалъул багьаналъун кколеб Дербенталъул басрияб рахъбиххизаби гурони, гьелъие кинабгIаги пайда кколеб гьечIила. ГIадамазе санагIалъиялъе гьарулел киналгIаги хIалтIабиги шагьаралъул цIияб рахъалда ругезе гурони басрияб рахъалда гIумру гьабун ругезе щолел гьечIилан.\nИбрагьимовас рорхарал суалазе жаваб щвеялъул мурадалда «Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна Дербенталъул администрациялъул пресс-секретарь Ирина Шихшаевалъулгун. Гьелъ лъазабуна шагьаралъул кинабго нухмалъи гьаб сагIаталда Меликовасулгун дандчIваялда ругила, гьединлъидал гьел суалазда тIасан баян кьезе регIарав чи гьечIилан.\n2015 соналъул риидал кIодо гьабизе ккола Дербенталъ 2000 сон тIубай. Гьеб байрамалде шагьар хIадуриялъе бюджеталдасан 2 миллиард гъурущ биччайилан бихьизабун букIана кIиго соналъ цебе Россиялъул премьер-министр Дмитрий Медведевас. Гьеб гIарцуде къачIазе кколел рукIана 2012 соналъул хасалихъе лъимкIанцIиялъул хIасилалда Дербенталда хвезарурал нухалги, риххизарурал рукъзалги. Гьел киналго тадбирал тIоритIизе гьеб кIиго миллиард гъурущ гIоларилан, дагьабги гIарац къваригIунилан лъазабун букIана Дербенталъул мэр Яралиев Имамица. Амма гьесул тIалабазухъ гIинтIамулев чи ккун гьечIо пачалихъалъул тIалъиялда.


Пишацоясул намус басра гьабурал полициялъулал хIалтIудаса рахъана\nМахIачхъалаялда, гIадамал чвердолеб бакIалда хъублъи гьабун батарав Чачан республикаялъул къуваталъул идараялъул хIалтIухъан видеокамераялде вахъарал Дагъистаналъул кIиго полициялъул хIалтIухъан хъулухъалдаса эркен гьаризе хIукму гьабуна кIиабилеб сентябралда.\nГьеб лъугьа-бахъин ккана июль моцIалъул ахиралда. МахIачхъалаялда гIадамал чвердезе унеб бакIалда хъублъи гьабулев ватун тIадккун вуго Чачаналдаса вачIун гьанив гьоболлъухъ вукIарав гьезул къуваталъул иадараялъул хIалтIухъан.\nАбулеб буго гьев мехтун вукIанилан. Гьев тIадккурал Дагъистаналъул полициялъул хIалтIухъабаз гьеб чороклъи нахъе бакIаризеги тIамун видеокамераялде вахъун вуго гьев чачанав. Видеоялда гьез гьесухъа сурав босулеб къагIидаялда суалал кьолел руго щай дуца гьединаб инжитаб иш гьабураб гIемерал гIадамал хьвадулеб бакIалдаян.\nГьеб видеоролик «Ютубалде» рехун, социалиял гьиназда тIибитIизабун буго гьев кIиявго полициялъул хIалтIухъанас.\nГьеб лъугьа-бахъин ккун чанго къоялдасан Дагъистаналъул жанисел ишазул нухмалъиялъ лъазабуна гьев кIиявго низам цIунулел хIалтIухъабазда хадуб хъулухъалъулаб цIех-рех байбихьизе бугин ва хIукмуги хадуб къотIизе бугилан.\nКIиабилеб сентябралда Дагъистаналъул Жанисел Ишазул пресс-хъулухъалъул нухмалъулей, Фатина ГIубайдатовалъ лъазабуна гьев кIияго полициялъул хIалтIухъан жидерго пишацоясул намус хIакъир гьабиялъе гIоло хIалтIудаса вахъизе хIукму гьабунилан.\n«Эркенлъи» радиоялъе гьеб хIукмуялда тIасан жиндирго пикру загьир гьабуна Дагъистаналъул полициялъул хIалтIухъабазул махщалил цолъиялъул нухмалъулев ва жамгIияв хIаракатчи, Шамилов МухIамадица. Гьесул кутакаб ццим буго гьев кIиявго полициялъул хIалтIухъанасда. ХIалтIудаса рахъи дагьаб бугин гьезиеян рикIкIунеб буго жамгIияв хIаракатчияс.\nШамилов МухIамад: «Щив гьев пакъирав гьобол, чачанас гьабун букIун батаниги, гьесда тIад гьев кIиявго полицилъул хIалтIухъанас гьабураб жо буго зулму. Полициялъул хIалтIухъабилъун рукIине рекъечIел, квешал угърашал руго гьел. Гьеле гьединаз буго инжит гьабулеб нилъер полицияги, Дагъистаналъул халкъги.\nДун гьоболлъухъ щвана Чачаналде гьал къоязда, гьезул киназдаго лъалеб буго гьеб къабихIлъиялъул хIакъалъулъ, гьезул ццим бахъун бугеб куц гьанже бицун пайда гьечIо. Гьеб кинабго гIайиб буго Дагъистаналъул Жанисел Ишазул министерлъиялъул, гьез гьабураб хIалтIул тадбиралъул хIасил буго гьеб.\nГьанже гьел хIалтIухъаби хIалтIудаса рахъунилан щиб ккезе бугеб. Хасаб къанун буго гури полициялъул гьединаб иш ккезе биччан тарал полициялъул нухмалъуда ругел чагIи цадахъ рахъизе кколин хIалтIудасаян абураб. Гьедин гьабулеб гьечIо. Гьанже гьел кIигоял нахъе рахъунилан лъугIулеб хабариш гьеб бугеб? Рогьоги ничалдасаги жалго цIунизе гьабураб гIуж-куц гIадаб жо буго гьеб».\nШамиловасул рагIабазда рекъон Чачаназул полициялъулазулги цIакъ кутакаб ццим буго гьеб видеозапись социалиял гьиназда тIибитIизабурал Дагъистаналъул полициялъулазда.\nГьелдалъун гьеб ахIи-хIур жеги гIодоцине гьечIин, чачаназ жидерго пикру жеги загьир гьабизе бугин гьелда хурхунилан абулеб буго Шамиловас, жинда бихьанила гьезул бадиб бугеб ццим, Чачаналде гьалдаса хадуб бачIараб Дагъистаналъул полициялъул щибаб автомобильги лъалхъизабун, щивав полициялъулазул чIухь базе бугин жидецаян бицанин гьез жинда.\nНагагь Дагъистаналъул полициялъул хIалтIухъанасухъа гьединаб иш Чачаналда ккун букIарабани гьезул жаваб кинаб букIинилан дуда кколебилан гьикъидал гьадинан бицана гьес.\nШамилов МухIамад: «Нилъераз гьединаб жо Чачаналда гьабун букIарабани гьез букIине кколеб низамалда, тIамчида хъвай-хъвагIайги гьабуна къануналда рекъон хIалтIи гьабизе букIана, тIокIал гьединал ишал гьаругеян гьаздаги бичIчIизабизе букIана. Нилъер полициялъул хIалтIи Чачаназул даражаялде бахине ккани гьал дарсал росизе ине ккола гьезухъе».\nДагъистаналъул полициялъулаз Чачаназул низам цIунулесда хурхун гьабураб хIалтIи битIун гьабун бугилан рикIкIунеб буго жиндирго цIар бицине разилъичIев Дагъистаналдаса цогидав полициялъул хIалтIухъанас.\nПолициялъул хIалтIухъан: «Социалиял гьиназда гьеб видеозапись тIибитIизабиялдалъун гьел кIиязго инсанасул намус хIакъир гьабун буго, гьелъул рахъкколаро дица, амма хутIарабщинаб гьез гьабураб жо буго гьез къануналда рекъон гьабураб хIалтIи.\nГIадамаз хIухьбахъулеб бакIалда чороклъи гьабурав чи ккун вуго гьез, гьеб гьезул тIадаб иш буго. Амма хъулухъалдаса гьел эркен гьариялъул дица рахъкколаро, кьварараб бадибчIвай гьабун таниги бегьилаан».\nСоциалиял гьиназда гьединго лъун буго цоги видео. Чачаналда цо гIолохъанчIужуялда кIалъалев ватунилан, гьенив хъулухъ гьабулев вукIана дагъистаналдаса гIолохъанчи тIадеги вуссун кьабулев вуго чанго чияс. Амма такъсирчагIазе щибниги тамихI гьабун бугилан абураб информация жеги къватIибе загьирлъичIо.


Мушарраф азарханаялде щвезавун вуго\nПервез Мушарраф, Карачиялда пресс-конференциялда, 27Мар 2013\nПакистаналъул вукIарав премьер-министр Первез Мушарраф азарханаялде щвезавун вуго ракI унтиялда щаклъи букIун. Лъазабулеб буго пачалихъиялъе хилиплъи абулеб ишалда сверун диванаханаялъул гIенеккиязде вачун унаго гьесда унти речIчIун бугин.\nГьеб ишалъул гIенеккиял байбихьилалде Исламабадалда кьваризарун рукIана хIинкъигьечIолъи цIуниялъул тадбирал. Нус-нус полицияс цIунун букIана Мушараффил рукъалда аскIоса байбихьун диванханаялде унеб кIиго километралъул халалъи бугеб нух.\nГьебго ишалда сверун цебесеб кIиго данделъи нахъбахъун букIана хIинкъигьечIолъи цIуниялъул мурадалда.\nГенераллъун вукIарав 70 сон барав Мушараффида гIунтIизабулеб буго конституциялъул къуватги чIезабун 2007 соналъул ноябралда гIадлу-биххиял рукIараб мехалда улкаялда гъорхъолъа борчIараб ахIвал-хIалалъул низам лъазабиялъул гIайиб.\nГьесда тIад гьединго рагьун буго 1999 соналдаса 2008 соналде щвезегIан улкаялъул нухмалъиялда вукIаго чанго такъсир гьабиялъул ишги. Гьесда гIунтIизарулел гIайибазул цояб хурхараб буго Пакистаналъул йикIарай премьер-министр Беназир Бхутто теракт гьабидал хвеялда.\nМушараффица жинда гIунтIизарулел киналго гIайибал нахъ чIвалел руго ва абулеб буго гьезул политикияб кьучI бугин.


Туристътурал язи бугьлай бур Дагъусттан\nМахъсса ппурттуву Аьрасатнал шагьрурдая Дагъусттаннайн чIявусса туристал букIлан бивкIунни. Дагъусттан туристътуран тIалавну бушиву исват хьунни OneTwoTrip сервисрал дусса хIасиллайн бувну, август зуруй Аьрасатнал шагьрурдая бигьалаган нанисса яла чIявуми туристътал Дагъусттаннайн нанисса бушиврийну.\nКомпаниялул клиентътурал июль зурул 15-нния байбивхьуну август зурул 1-нния 30-ннийн бияннин заказ бувсса билетирттайн бувну, тасттикь хьунни яла чIявуми туристътурал Дагъусттан язи бувгьуну бушиву.\nЯла анавармур транспорт авиациялулмур душиву хIисавравун ларсун, республикалий туризм хьхьичIуннай даврин хъунмасса бияла биян буллай бур МахIачкъалаллал аэропортрал.\nВай хIасиллайн бувну, июль зурул 17-ннийн бияннин, МахIачкъалаллал аэропортрал кьамул бунни миллиондалийн бивсса пассажиртал. Гъинттулсса расписаниялий чIяру дунни Москавлийнсса ва Санкт-Петербургливсса рейсру, мукунна цIу дуккан дунни Туркнавунсса рейсругу.\nМахIачкъалаллал аэропортрая дуллалисса рейсирдал расписаниялул хIакъиравусса балжисса информация кIул бан бюхъайссар mcx.aero сайтрай.\nШиккува кIицI лаган, агьалинал цIуллу-сагъшиву мюхчан даву, коронавирусрал инфекциялия буруччаву мурадрай, МахIачкъалаллал аэропортрай цIакьсса къадагъа дирхьуну, маскардал режим баян бувну буссар.\nКаспийлул статус цIакь дунни\nСледующая публикация КIинттулнийнсса хIадуршин\nПредыдущая публикация Для Дагестана будет разработана экономическая модель развития до 2030 года


Канлъи цIунулел къагIидаби\nАнлъабилеб марталда дунялалдаго кIодо гьабуна глаукома унтуде дандечIеялъул къо\nГлаукомаялде данде къеркьеялде кIвар цIикIкIинабиялъул мурадалда, 2008 соналдаса нахъе гьелъул бицунеб къолъун бихьизабун букIана анлъабилеб март. Глаукома ккола беразда жанисеб бидул тIадецуй цIикIкIиналдалъун лъугьунеб унти. Гьелъул хIасилалда канлъиялъул нерв хола, канлъи дагьлъула яги тIубанго беццлъула.\nУнти лъугьунеб куц\nЖеги лъазе кIун гьечIо глаукома лъугьиналъе гIилла щиб кколебали. Беразул бидул тIадецуй (ВГД) цIикIкIанагIан, канлъиялъул жаваб кьолеб нерв хола.\nГлаукомаялъул батIи-батIиял тайпабиги дандчIвала. Гьезда гьоркьоб бищунго цIикIкIун дандчIвала рагьараб бокIоналъул (открытоугольная) глаукома.\nДунялалдаго 2-3 % гIадамазул глаукома унти буго. Россиялда 1,2 миллион чиясул глаукома унти буго. Глаукома лъугьиналъул гIилла лъаларо, амма гьеб лъугьине рес буго\n40-ялдаса цIикIкIун сонал рарав чиясул; гIагарлъиялъул цогIагиязул глаукома букIун батани; ракI унтараб бугони; артериалияб гипертония яги гипотония бугони; гIадал нах гьорой (мигрень) бугони; стероидал гьекъолел ругони.\nДару гьабичIони беццлъизе рес бугеб захIматаб унти жиб букIаниги, глаукома бугев чияс гIадатияб гIумру тIамизе бегьула. Офтальмологасул бербалагьиялда гъоркь гьоркьоса къотIичIого даруги гьабизе ккола.\nБеразул бидул тIадецуй бугев чияс мехтизарулеб жо гIемер гьекъезе бегьуларо. Хъалиян цIалел чIахIияб ригьалъул гIадамазда гьоркьобги унти ккеялда хIинкъи буго. БецIаб рокъоб телевизоралъухъ ралагьизеги лъикIаб гьечIо. Спорталъулги кIудияб кIвар букIуна глаукома бугесул чорхое. Гьединго унтарас гIураб къадаралда кьижизе ва хIухьбахъи гьабизе ккола.\nТIубанго сахгьабизе кIоларо\nГлаукома ккола гIиллаго гьечIого баккулеб унти. ГIемерисезда лъаларо жидерго глаукома букIин цIакъго канлъи дагьлъараб мехалда гурони. Дару гьабулеб гьечIони яги заман анагIан глаукома бугев чиясул канлъи тIубанго ссун инеги рес буго.\nСахал беразда жаниб гьоркьоса къотIичIого хIалтIула берзул лъамалъи. Гьеб лъамалъи хьвадиялъул къагIида хвани, лъамалъи бадибе бакIарун хутIула ва гьелъ берзул бидул тIадецуй цIикIкIинабула.\nГлаукома унтиялъе аслияб дарулъун ккола берзул жанисеб тIадецуялда (ВГД) хадуб халкквей. ВГД ккезе биччачIони, берзул канлъи цIунизе бегьула. Жиндир заманалда ва битIун диагноз лъезе кIвани, унти лъалхъизабизеги кIола.\nГлаукома унтуца тIубанго беццлъизариларедухъ берзул жанисеб тIадецуй дагьлъизабизе ва берзул унтараб нерв сах гьабизе бегьула. Беразул жанисеб тIадецуй (ВГД) гIодоцинабизе лъикIаблъун офтальмологаз медикаментазулаб къагIида бихьизабула. Гьел ккола бадире тIинкIулел дараби. Цо-цоязухъа гьеб къагIида хIалтIизабун бажаруларо, глаукомаялде данде бадире тIинкIулел дараби багьаял рукIунелъул ва гьел гьоркьоса къотIичIого гьаризе кколелъул. Дараби гьаруниги берал сахлъулел гьечIони, лазералъулаб хирургиялъул къагIида хIалтIизабула.\nРагьараб бокIоналъул глаукомаялъе лазералъул операция гьабулаго, беразда жаниб букIунеб лъамалъи кколеб хIалалда хIалтIуледухъ лазералъул чIоралъ гIисинал къорал гьарула берзул цояб бокIоналда ва гьелдалъун берзул бидул тIадецуй дагьлъула.\nЦо-цо мехалда лазералъулаб операция гьабун хадуб заманалдасанги цIидасан цIикIкIине бегьула беразул жанисеб тIадецуй. Гьеб мехалда операция гьабичIого жо кколаро.\nК. Керимова, Р. Багьавудинова, М. Пайзулаева, ХI. ГI. Булачил цIаралда бугеб республикаялъулаб офтальмологияб\nбольницаялъул глаукоматознияб централъул ординаторал\nПрочитано 311 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 18 марта 2019 14:01\nДругие материалы в этой категории: « Бор-машинаялъукьа щивго хIинкъуларо\tТохтурасул малъа-хъвай »


НИЛЪЕР Г1АДАМАЛ. СВАК ЛЪАЛАРЕВ ИНСАН. - 14 Ноября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Ноябрь » 14 » НИЛЪЕР Г1АДАМАЛ. СВАК ЛЪАЛАРЕВ ИНСАН.\nНИЛЪЕР Г1АДАМАЛ. СВАК ЛЪАЛАРЕВ ИНСАН.\nХунзахъа Г1умарх1ажиев Ах1мад вуго к1вах1-асвак лъаларев инсан. Ц1ик1к1араб ригьалда вугониги, щиб х1алт1и гьабунги гьесда ч1езе к1оларо, щибаб къоялъг1адин бат1и-бат1иял г1уц1абазде щвеч1ого вук1инеги гьесухъа бажаруларо. Щиб х1алт1и г1адамас малъаниги, Ах1мадица гьеб гъираялда гьабула. Ц1ер ч1вараб ракьхасалоги дорожниялда х1алт1улеб мехалъ, босун газа-белгун къват1ал къач1алев, рац1ц1ад гьарулев вук1ана гьев. Дагьал церег1ан къоязги росулъ цо къот1ноб гамач1 ч1ана Ах1мадица.\nГ1умарх1ажиев Ах1мад Г1алиевич гьавуна 1939 соналъул 25 марталда. Росдал школаги т1убан лъуг1изабич1ого, 14 сон барав чи Ах1мад х1алт1изе лъугьана Гъвалдакь магъилъ хъаравуллъун. Гьит1инго Ах1мадие кутакалда бокьулебги, лъалебги бук1уна х1исаб г1елму. Хъаравуллъун вугев чи, х1исаб-суал гьабизе бугеб гъираялъ, къаси-къаси колхозалде вач1унев вук1уна бухгалтеразе отчетал гьаризе кумекалъе. 1958-61 соназ Ах1мадица хъулухъ гьабуна армиялда. Армиялдаса вуссиндалги гьев колхозалда х1алт1ула. Ах1мадил бугеб бажариги бихьун, 1964 соналъ гьев т1амула Хизроевасул ц1аралда бугеб колхозалъул учетчиклъун. Школа лъуг1ич1ел чаг1и х1алт1уда толел гьеч1олъи лъайдал, 1968 соналъ гьес экстерно лъуг1изабула Бакьагьеч1и бук1араб къасисеб гьоркьохъеб школа.\n1975-77 соназ Ах1мад ц1алана Буйнакскиялъул росдал маг1ишаталъул техникумалда бухгалтерлъун. Бухгалтерлъун х1алт1улаго, колхозалъул нухмалъиялъ, х1исаб-суал бит1ун гьабизе, гьеб данде ккезабизе Ах1мадилъе вахунев чи вук1инч1олъиялъ, цойгидал бухгалтерзабазул, завфермабазул отчетал гьаризе вит1улев вук1ун вуго гьев. Дандеккеч1ел отчетал Ах1мадихъе гъалат1ал рит1изаризе рач1унаан. Цо нухалъ хундерил колхозалъул щуго завфермасул отчетал цадахъ гьарун руго Ах1мадица. 1965 соналъ Ах1мад т1амун вуго к1иго участкаялъул отчетал гьаризе. Цо къо гьоркьоса камич1ого, гьебгощинаб х1алт1и гьабидал, гьесие хъван батун буго 40 зах1маткъо. Ах1мадица бицана отчетал гьаризе бугеб гъираялъ т1анусдерил хъутаналдаса бахъараб г1арадерил хъутаналде щвезег1ан лъелго хьваданин гьел гьаризеян. Цо нухалъ к1иго завскладасул отчетал гьарун руго Ах1мадица. Гуржи маг1ардеги отчетал гьаризе вит1улаан живилан бицана Ах1мадица. 1976-84 соназ Ах1мадица бухгалтерлъи гьабуна Самилахъ хъутаналда. Х1исаб-суал гьабизе бугеб рокьиялъги, махщелалъги Ах1мадица лъазабула 1000 тарихалде щвезег1ан бикьи-кьабг1и бугеб Оруг абурав авторасул х1исабалъул т1ехь. Гьебщинаб мисал лъазаби гуребги, дагьабги г1ажаибаб жо буго Ах1мадил кутакаб рак1алдач1ей (память) бук1инги. Х1исаб-суал гуребги, росдал г1адамазул киназулго телефоназул номерал, машинабазул номерал, колхозалда бугеб г1и-боц1ул, г1ухьбузул, дояркабазул къадар, киналго колхозниказул ц1арал, фамилиял, 3300 чиясул лицевой счетазул, партийный билетазул номерал, жиндирго г1умруялда ккарал лъугьа-бахъиназул къоял, сонал, кинаб гьава-бакъ щиб къоялъ бук1арабали, колхозниказе бат1и-бат1иял соназ щолел рук1арал харжал ва г1емераб цогидаб, жакъаги цо къосинч1ого бицуна Ах1мадица.\nЦойгидал бухгалтерзабазул, завфермабазул ва жиндирго отчетал гьариялда цадахъ Ах1мадида т1ад къалаан колхозалъул боц1и-панзалъул, хур-хералъул киналго х1алт1аби гьаризеги. 31 соналъ хъутаналде-нахъе ва Гуржиялъе г1иги бачун гьеб щвезабизе г1ухьбузда цадахъ хьвадана Ах1мад. 1963 соналъ Гуржиялъе т1оцебесеб нухалъ г1и бачун унаго ц1адги балеб квачараб заман бук1анилан бицана гьес. 1972 соналъ г1ияда ящур бук1уна. Гьеб соналъ г1и гочунелъул сахаб г1и цебе ун, унтараб нахъа хут1ун Ц1умада районалъул Т1индибе щвезег1ан г1и бачине ккун, г1ухьбуздаги кумекалъе арав Ах1мадидаги г1емераб зах1малъи бихьула. Г1и гочинаби гуребги, росдал маг1ишаталъул г1емерал бак1ал х1алт1абиги чанги гьарун руго Ах1мадица.\nАрмиялдаса вуссарав чияс моц1алъ колхозалъул гьоц1иб 300 тонна х1алухъен ккалач1ого бук1ине анибе-добе геланилан бицана гьес. Колхозалъул 15 тонна х1алухъен ч1ехьараб мехалъ Ах1мадие кьун буго 2 гъурущги 33 копеекги г1арац. 60 тонна гьалил т1амуралъухъ гьесие хъван батула 28 зах1маткъо. Гьел х1алт1аби гурониги, чанго колхозалъул картошка бахъизе, т1епалу, гьоло, хьон бет1изеги ун вуго Ах1мад. Къвак1арав, щиб х1алт1и малъаниги инкар гьабич1ого т1убазабулев чи вук1иналъ, Ах1мад кидаго г1и чурулелъул, г1ияде хьон биччалелъул, дару гьабулелъулги кумекалъе вит1улаан. Г1и къинлъиялъул кампаниялдаги г1езег1ан х1алт1ун вуго Ах1мад. Гьесул бажари бук1ана г1и кквезе.\nРасул Х1амзатовас 50 сон баялъул юбилеялъул сон бук1анила, Самилахъ хъутаналде пер бахъизе йит1арай 15 ч1ужуг1аданалда гьоркьов цох1о жив ватанила бихьиназул гьениве вит1унан велъулаго бицана гьес. Гьеб соналъул к1иябго моц1алъ-25 маялдаса бахъараб 2 июлалде щвезег1ан цо къоялъ т1аса босич1ого рала ц1адал. Гьеб ц1адакь х1алт1аралъухъ харжиде т1аде г1иц1го ич1го гъурущ щола Ах1мадие.\nХунзахъ к1иго соналъ магъил г1еллъи гьабун буго Ах1мадица. Г1еллъун х1алт1улеб 1988 соналъ къаси мехалъ реч1ч1изеги реч1ч1ун г1ачи магъилъе гъолел чаг1и лъазелъун, 20 сордоялъ кьижич1ого, расги к1вах1аллъич1ого хадуб хал ккола гьес.\n1973 соналъ подрядный бригадаялъул учетчиклъун х1алт1улаго, колхозалъул хъутаналда гьоц1у х1алухъеналъ ц1ун, гьеб гьениб къварилъула. Х1алухъен бит1а-бишизабулев Ах1мадида рак1алде ккола гьоц1у г1ат1ид гьабизе. Гьелъие г1оло, гьениб аск1об бук1араб 50-80-г1ан куб бугеб к1удияб ракьул гох1 цох1о жинцаго лъиданиги абич1ого бит1изабула Ах1мадица. Гьелъухъ г1иц1го 18 гъурущ гурони доб мехалъ щун бук1инч1ониги, жакъаги гьеб жиндирго зах1маталдаса вохула гьев.\nЦоялдаса цоял бак1ал, х1ал щолел, зах1матал х1алт1аби гьаруна Ах1мадица колхозалда х1алт1улел соназ. 30 къоялъ къаси-къад квачай-ц1ороялъухъ ралагьич1ого х1алт1аниги 20 зах1маткъо хъван батулаанин г1адатиял колхозниказеян бицана Ах1мадица, бихьараб къоялда рекъон харж-мухьги щолеб бук1ун гьеч1о.\n2006 соналъул 1 апрелалде щвезег1ан, кинабниги 50 соналъ, гьезда гьоркьоса 42 соналъ бухгалтерлъун Хизроевасул ц1аралда бугеб колхозалда х1алт1ана Г1умарх1ажиев. 2006 соналъ Ах1мадие щолеб бук1ун буго 140 гъурущ харж.\nГьедин къо бихьун х1алт1аниги, г1адмалги лъик1аб, аваданаб, кьварараб г1адлуги бугеб заман бук1иналъ, Советияб мехго бокьилин жиндиеян абула Ах1мадица. Г1ор т1асан арал ц1вакарал г1урул ханал лъугьун ругин гьанже г1адамазулин вук1уна гьев. Цебе араб заманаялъул г1адлу-низамалъул бицунаго, Ах1мадица бачана гьадинаб мисалги: Бац1ил Къебедасухъа цо куйдул лълъар бекун бук1уна. Гьеб бекунилан гьесул лъабго зах1маткъо ккола.\nКолхозалдаса нахъе вилълъунилан Ах1мад цониги къоялъ х1алт1и гьеч1ого хут1ич1о. 2006-2009 соназ гьев х1алт1ана райпоялъул хъаравуллъун ва цадахъго гьениб бук1араб тукенги бачунаан. 2009-10 соназ Ах1мад ц1идасанги х1алт1ула колхозалда хъаравуллъун. Гьеб мехалъ колхозалъул азбар-къоно, жанисан бак1ал, сверухъе щибго гьоркьоб теч1ого кьищни-къулалдаса бац1ц1ад гьабула Ах1мадица. 2013 соналдаса исаналъаг1ан Ах1мад х1алт1ана дорожниялда. Гьенив х1алт1улеб мехалъ Хунзахъ, Г1арани росабалъ гуревги, Гьоц1алъ, Харахьи участоказде унел нухаздацин радакь вахъун, пулеб-балеб, г1адан чи къват1ив гьеч1еб хасалил заманаялъги х1алт1улев вихьулаан Ах1мад. Жакъа къоялъ Ах1мад х1алт1улев вуго райбольницаялда. Гьениб гьес рац1ц1а-ракъалъиялда ч1езабун буго больницаялъул к1удияб азбар-къоно, ч1ехьолел руго дараби, кванил ниг1матал ва гь.ц. росун рач1арал машинаби, гьединго гьел ц1олел, коробкаби жанире раччулелги руго. Больницаялъул х1алт1ухъаби жиндаса разиял ругилан бицана Ах1мадица. Гьеб гуребги, росулъ лъица щиб х1алт1и малъаниги гьебги гьабула гьес. Раг1а-ракьанде щун, мух1канго, кибго квер бахъун х1алт1ула гьев.\nГ1умруялъго гьебщинаб зах1мат-г1акъуба бихьун х1алт1аниги, цониги шапакъат щун гьеч1о Ах1мадие, гьес гьеб т1алаб гьабунги гьеч1о. Г1иц1го 1989 соналъ гьесие щун буго зах1маталъул ветеран абураб ц1ар.\nАх1мадил г1ажаибаб памяталъ кумек щвана гьесда цадахъ х1алт1арал г1адамазе. Пенсия бахъулелъул, гьезие бат1и-бат1иял соназ щвараб харж-мухьалъул г1адамазда бициналъ, чанги чиясе рес щвана пенсиялъул гьит1инаб къадаралъул бак1алда ц1ик1к1араб бахъизе. 30-г1ан пенсионерасул харж-мухь рук1алиде ккезабунин жинцаян вохун вук1уна Ах1мад. Г1емерал соназ нижееги-редакциялде почалдасан газетал раччун к1удияб кумек гьабуна Ах1мадица.\nЦо минуталъги х1алхьиялда рокъов ч1езе к1оларо Ах1мадида. Унтараб-щокъаб бак1алъе гьабун дару-сабабгун х1алт1изе лъугьуна. Х1алт1и хирияв, г1адамал рокьулев инсанасе гьарула щулияб сахлъи, сах-саламатаб халатаб г1умру, хъизан-лъималазе талих1-рохел, рек1еда ругел мурадал т1урай.


Тlалъиялъе бокьухъе хlалтlулеб къанун\nГьал къоязда Дагъистаналда низам цIунулез иргадулав хIаким ккуна бюджеталъул гIарац бикъиялъулъ щаклъи бугилан абун. Амма цо-цоял хIакимални гьезда хурхун такъсир гьабиялъул чанги иш рагьани хъулухъазда хутIулел руго. Экспертас рикIкIунеб буго гьединал гIажаибал хIужаби хутIулел ругин республикабазда нухмалъиялда щулаго кьалбал риччан ругеб тухумчилъиялъул система биххизабизе кIолеб гьечIолъиялъин.\nТарумовка мухъалъул нухмалъулевлъун вукIарав Сергей Чепурноясда хурхун рагьун буго такъсир гьабиялъул цIияб иш. Дагъистаналъул прокуратураялъул лъазабиялда рекъон, мухъалъул бетIерлъун вукIарав мехалда Чепурнояс жиндирго чIужуялъул «Кавказ» фирмаялъухъ хIалтIизабизе кьун буго муниципалияб росдал магIишаталъул техника.\nТIадежоялъе, республикаялъул прокуратураялъ гьал къоязда лъазабухъе, «Кавказ» фирмаялъ гьарулел рахьдал нигIаматал росизе тIамулел рукIун руго мухъалъул школаби, ясли-ахал ва цогидал социалиялгун-лъайкьеялъул идараби.\nГьанибго тIаде жубала, Чепурноясда хурхун рагьараб такъсир гьабиялъул гьеб иш ккола лъабабилеблъун. 76 сон барав вехь вухи сабаблъун рагьана Чепурноясда хурхун уголовияб иш, гьединго цогидаб иш рагьана мухъалъул унитарияб идара ургъунго банкроталде ккезабиялъухъги.\nРакIалде ккезе бегьула таксъир гьабиялъул лъабго ишалъ Чепурной цIех-рехалъул заманаялъул туснахъалде ккезавунин. Тарумовка мухъалъул бетIерасул хъулухъалдаса гьев нахъени вахъана, амма 2013 соналъул октябралда гьев тIамуна росдал магIишаталъул министерлъиялъул нухмалъулев хисулевлъун.\nРамазан ГIабдулатIипов президентлъун Дагъистанаде вачIарав мехалдаса республикаялда чанги хIаким, чанги мухъалъул нухмалъулев хIалтIудаса рехана, гьезда хурхун уголовиял ишал рагьана, цо-цоял низам цIунулез ккуна ва цо-цоял цIех-рехалъул тIуснахъазда руго.\nМисалалъе, араб анкьалъул байбихьуда полициялъулаз ккуна Кайтаг мухъалъул нухмалъулев ГIали ГIумаров. Уголовияб кодексалъул кIиго статьялдалъун рагьун буго гьесда хурхун иш. ЦIех-рехчагIаз рикIкIунеб буго ГIумаровас мухъалъул бюджеталъул гIарац рихьизарурал гурел мурадазе гIоло хвезабунин. Гьелдалъун ГIумаровас мухъалъул бюджеталъе 16 млн гъурщидалъун зарал ккезабун буго. Дагъистаналъул прокуратураялъ лъазабухъе, ГIумаров цIех-рехалъул туснахъалде тIамиялъул суал халгьабизе ккола диваналъ.\nГьанибго тIаде жубала, Гъаякент мухъалъул вукIарав нухмалъулев Илмутдин ХIамзаевги цIех-рехалъул туснахъалда вуго. «Эркенлъи» радиоялъ цебе лъазабухъе, ХIамзаев туснахъ гьавиялъе гIилла буго хIалтIуе хIажатал документал гьес гьересиял гьариялда низам цIунулезул щаклъи ккей. Гьединго хасал хъулухъазул щаклъи буго пачалихъалъ бесдал-лъималазе биччараб 63 млн гъурущги бикъун, гьеб гIарац ХIамзаевас хъачагъазе кьолеб букIиналда.\nБихьулеб буго цоял хIакимал СИЗОязда тIамулел рукIин, цогидазе хъулухъал кьолел рукIин. Гьеб гIажаибаб хIужжаялда хурхун 28 марталда къватIибе бачIараб «Черновик» газеталда ГIабдулатIиповасе журналистаз кьолел руго суалал. Мисалалъе, уголовияб лъабго иш бугев Чепурной министр хисулевлъун кин карав, Ахты мухъалъул нухмалъиялдаса ришват боси сабаблъун вахъарав Сафидин Мурсалов кин ккарав Халкъияб мажлисалъул депутатлъун, щай миллионал рикъиялъулъ щаклъи бугев Гъаякент мухъалъул бетIерлъун вукIарав ХIамзаев СИЗОялда вугев, амма чанги миллиард бикъиялъулъ щаклъи бугев Табасаран мухъалъул бетIерлъун вукIарав НурмухIамад ШихмухIамадовасда хурхун кинабгIаги уголовияб иш рагьичIеб?\nПолитолог Константин Казенинил пикруялда рекъон, тухумчилъиялъул система хисичIого хиса-басиял республикаялда рукIинаро.\nКонстантин Казенин: «Цо-цоял чагIи политикияб системаялдаса нахъе гъуна, амма гIаммаб къагIиядалъ гьелдаса хадуб щибго хисичIо. ХIалтIудаса рахъарал хIакимазе цIиял хъулухъал кьолел руго, цо-цо хIакимал туснахъазда руго. Амма туснахъазда ругел хIакимазул авторитет тIагIунеб гьечIо. Гьелдалъун Дагъистаналъул нухмалъулев кланазде данде къеркьолев вугин абизе кIоларо. Республикаялда ахIвал-хIал хисизе буго, кланазул система хвезабуни. Гьеб система бугебгIан мехалда, радикалиял хиса-басиял рукIине гьечIо».\nГьединго Казениница тIаде жубана, Дагъистаналда чанги реформа гьабизе бегьулин, амма гьеб хIалтIуе тIоцебе квал-квал гьабилин тухумчилъиялъилан.\nГ.Шведов: къуваталъул нух- хадуб рортулеб гвенд\nЩиб хисилеб халкъалъул пикруялъ?\n«Рохьилазул» бакънида гъоркь кьурдарал


Нагагьаб балагь ва пачалихъалъул «рахIму»\nДербенталъул хъалаялда аскIор лъукъарал гIолилал пресс-конференциялда\n29 декабралда Дербенталъул хъалаялда аскIор лъукъарал гIолилаз рикIкIунеб буго пачалихъиял идарабаз жидер проблемабазде кIвар кьолеб гьечIин. Гьез тIалаб гьабулеб буго лъукъарал сах гьариялъе кколеб кумек ва такъсирчагIи тамихIалде цIай.\n29 декабралда къаси Дербент шагьаралъул хъалада аскIор щалали чIезаризе кIвечIел чагIи кьвагьдана гьенир ракIарарал гIолилазде. Гьелъул хIасилалда цо чи хвана ва 11 чи лъукъана. Хадубккун такъсир тIаде босана Россиялда гьукъараб ДАГIШ такъсирияб гIуцIиялъ. Амма кIиго анкь ун хадубги рехсарал гIолилаз ва гьезул гIагарлъиялъ бицунеб буго, пачалихъиял идарабаздаса жидее кинабгIаги кумек гьечIин. Гьел масъалабазул бицана гIолилаз «Новое дело» газеталда пресс-конференциялда.\nГьезул баяназда рекъон, доб сордоялъул щуго машинаялда рекIарав 12 чи вукIана хъалаялда аскIов хIухьбахъулев. Цо заманалда рохьоса кьвагьдана щалали лъаларел чагIи. Кьвагьулеб букIана лъабго бакIалдаса. ГIага-шагарго анкьгогIан минуталъ халат бахъараб заманалда кьвагьдолел рукIана автоматалдасаян бицана гIолилазул иргадаз. Амма кьвагьа-гIанхъи лъугIараб лахIзаталъ тIаде гIагарараб полициялъул машина щаялиго лъукъаразда тIаде унеб букIинчIо, сагIаталдаса халатбахъараб заманалда гьел щаялиго ралагьун чIун рукIана. Лъукъараз цояз цоял раччун, кумек гьабулеб букIана, амма полициялъулал лъугьа-бахъин ккараб бакIалда тIаде къачIо рагъулазул гуллица борлъулареб Урал автомашина тIаде щвезегIанилан ракIалде щвезабуна гьез доб сордоялъ букIараб.\nПачалихъиял идарабаздаса букIине кколеб кумек щвечIо азарханаялде щун хадубги. ЗахIматго лъукъаразул гIагарлъиялъ бицана, тохтураз жидедаса операция гьабиялъухъ гIарац тIалаб гьабулеб букIанин. Лъукъаразул цояй, Чинара Гъазиевалъул эмен МухIамадица гьадин бицана:\n«Азарханаялда рукIинчIо лъукъаразе къваригIарал дараби. Гьезул цо-цоял нижецаго росана. Гьединго гIарац кьуна операция гьабиялъухъ. Дица дир ясалъе операция гьабиялъухъ 15 азарго гъуруш гIарац кьуна, щайгурелъул, гьеб кьезе балагьун рукIуна гьел. Ясалъул гIумруялъе хIинкъи бугеб мехалъ кьечIого тезе дунги хIинкъана. Дида лъала гьединго гIарац кьураблъи цоги захIматго лъукъарав васасул гIагарлъиялъги. ГьабсагIаталда дир яс захIматго йиго, гьелъие 4 сагIаталъ халат бахъараб операция гьабуна. Азарханаялдаса рокъое йиччан хадуйги дараби росизе ккеларищха. Сахлъи цIуниялъул министерлъиялда гьаризе бокьун буго гьелъие реабилитациялъулаб хIухьбахъиялъе квербакъеян. ГIемерисел лъукъарал руго пачалихъалдаса кинабгIаги кумек щвезе хьулгун, щайгурелъул гьезда хIалтIизе кIолеб гьечIо».\nДагъистаналъул сахлъи цIуниялъул министерлъиялда рикIкIунеб буго, киналго азарханабазда гIурал дараби ругин, кьвагьа-гIанхъиялда гъорлъе ккарал гIолилазе кинабго хIажатаб чIезабун бугин. Рехсараб идараялъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулей Зарина АхIмадовалъ «Эркенлъи» радиоялъе гьадин абуна:\n«Аслияб масъала букIана лъукъаразул цониги чи хвезе виччангутIи. Гьелъие гIоло гьабун букIана кинабго бажарарабщинаб. Гьезда гъорлъ рукIана гIезегIан захIматаб хIалалда ругелги, гьабсагIаталдаги гьезул цо-цоязул хIал лъикIаб гьечIо. Дараби рукIунгутIизе рес гьечIо, щайгурелъул, медикияб стаховияб фондалъ гIезегIан гIарац биччалеб буго азарханаязе къваригIарал дараби ва алат-матахI босизе. Щиб бугониги гьечIони, тIадеги гIарац биччала, министерлъиялъ гьеб ишалда хадуб халккун буго. Унтараз дараби росиялъул хIужаби ругони министерлъиялда лъазабизе ккола, нижер гьаниб буго хасаб телефоналъул линия, гьенибе ахIани гьеб лахIзаталъ хал гьабула гIарзаялъул».\nГьей йикIана сахлъи цIуниялъул министерлъиялъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулей Зарина АхIмадова.\nГьединго лъукъараз бицана, жидеца тIалаб гьабулеб бугин уголовияб хIалтIиялъул цIех-рех теракт хIисабалда гьабизе, щайгурелъул цIех-рехалъул комитеталъ гьеб терактлъун рикIкIун гьечIо жеги. Лъабго чиясдаса цIикIкIун чи лъукъун ватани, гьеб жо теракт ккола, къуваталъул идарабазе бокьун гьечIо жидерго статистика хвезабизеян рикIкIунеб буго гIолилаз ва гьезул гIагарлъиялъ. Республикаялъул цIех-рехалъул комитеталда «Эркенлъи» радиоялъе бицана, цIех-рехалъул тадбирал жеги унел ругин, гьеб теракт букIин жеги чIезабун гьечIин.\nКиналго масъалабиги рехсон, къварилъи ккараз Россилъул президент Владимир Путинихъе ва Шималияб Кавказалъул федералияб округалда президентасул вакил Сергей Меликовасухъе кагъат хъван буго.


ЗАМАНА - Адамдешра ламусра «уркIбази картIибти»\nАвтор Мухтар Айбатиров, Ирагъи\nНаб дила макьалализиб бурес дигулра Уркухъла дахъал шалубарси лицейла мугIяллимтачила, илдани чула школализи ухIнавхъунси адамла хIурмат-хатир дарес балниличила. Хабарла ХIурхъан Батирайла «АрхIя кIиибил» бикIуси далайлизиб гьанбуршули сай багьадур ванашикунтличила ишкьяйда: Батирай дугьаизурли сай ванашикунтличи, делгIути мухъила сунесра пай баахъес или. ИлхIяйзиб ванашикунтли жаваб гили саби:\n«ХIябра бякьиша» или\nЦалиини унции гиб,\nИтилтаан мухъи гиб.\nБатирайла далайлизибти ванашикунтлис гIелахIебулхъан уркухъла лицейла мугIялимтира. Чус хIялалдиъ, гIямрулизиб мурталра талихIла берхIи ухаб!\nКонкурсла бутIакьянчи сайлин ну ил школализи вякьунсири февральла 17-личив. ЖаняхIлизиб гьунибаибти технический хIянчизартани, школала бучIантани, мугIяллимтани наб, гIяхIяйс, кадуцибти берхIиван шалати дяхIли дила уркIи дебали разибариб, чархла гьав ахъбуциб. Лебилра илди адамличи дигиличил, карцIдешличил гьунибаэс хIядурлири. Конкурсличи дарс кабихьес вякьунси нура илдани халаси разидешличил кьабулварира: гьала хили классла кабинет хIядурбарахъиб, дурхIначил тянишварира, цали чебаъла ваяхI – таблица гиб, цали проектор гиб. КъантIли буралли ну илдани гьарра шайчивад гIевуцира ва дила мурад бетаахъур.\nНаб лицейла лебилра мугIяллимтас халаси баркалла багьахъес дигулра, хаслира — директорла заместитель Набигуллагь Кьурбановлис, дарган мезла мугIяллимти ПатIиматлис, Раисатлис, урус мезла мугIяллим Хадижатлис. Ахирличиб хIушаб ца назмула куплетра пешкешбирулра:\nГIяхIли башаб хIушачи\nХIяя, мялхIямдеш, диги


Гьал къоязда МахIачхъалаялда байбихьун буго тIахьазул базар - «Тарки Тау». Исана ункъабилеб нухалда тIобитIулеб буго гьеб. Миллияб библиотекаялда лъун руго МахIачхъалаялъул басмаханабазда рахъарал гурелги, Москвагун, Нальчик ва цогидал бакIазда рахъарал тIахьалги.\nМахIачхъалаялда тIахьазул базар лъеялъе квербакъарав аслияв чи ккола журналист, суратал рахъулев чи Марат ХIажиев. Гьединго гьесие кумек гьабулезул цояв хъвадарухъан СагIид Ниналалов вугиланги абизе бегьула.\nИсанасеб базаралде рачIанин Россиялда къадруялин рикIкIунел риццатал журналазул нухмалъулел – «Октябрь», «Москва», «Дружба народов» абурал журналал кколин гьелилан бицана ЭР-ялъе СагIид Ниналаловас.\nХадубго гьес ЭР-лъе абуна жакъа нилъ рекIекълъизабулеб жо бугин гIолилал интернеталдеги телефоналдаги жанире руссун рукIин.\nСагIид Ниналалов: «ТIолго дунялалда гьеб нух нахъа тана, гьанже цIидасан тIахьазде руссун\nАлиса Гъаниева ва СагIид Ниналалов\nруго, цебегIан кутакалда цIалдолел гьечIониги. Америкаялдаги Европаялдаги гIезегIан лъикI ричулел руго тIахьал. Россиялдайин абуни гьеб рахъалъ иш тIиналде ккун буго. Гьединлъидал щиб гьабунги гIадамазул, хасго гIун бачIунеб гIелалъул кIвар тIехьалдехун буссинабизе къваригIун буго».\nАмма жибго гьеб тIахьазул базаралде рачIарал чагIи, дагъистаниял, гIемер рукIинчIин бицунеб буго ЭР-ялъе ЛъаратIа мухъалдаса шагIир Садрудин Башировас.\nСадрудин Баширов: «ТIаде рачIарал гьалбал гурони, залалда гьедигIан гIемер чи вукIинчIо дагъистаниязул. Гьелъие гIилла бугин кколаха дида гIадамазе бокьаниги бокьичIониги кIалдир къазарулел цого авторал рукIин. Расулил кечI щай цIалулеб букIараб гIадамаз? Щайгурелъул гьесул кочIолъ рукIана васасда хадуй ялагьулей эбелалъул чIалгIарал берал, йокьулелда хадуб урхъараб гIолохъанчиясул ракI. Жакъа гьазин абуни хъвалеб буго орденал щвезелъун гIадин. Дида ккола гьез хъвараб жоялъул 30 процент гуронги цIалулеб батиларин гIадамазилан. Хъванищ-хъванаялъе гIоло гьабулеб жо бугин тола дица гьеб».\nДербент шагьаралъул энциклопедияги, Кули ва Хив мухъал гIуцIаралдаса чамалиго сон тIубаялде рахъарал тIахьалги росун базаралдаса унев данде ккана Гъуниб мухъалдаса Сиражудин Къасумовги.\nСиражудин Къасумов: «Дица магIарул тIахьал росичIо, щайгурелъул гьел гьанир ричулел гьечIо. МагIарул хъвадарухъабазул тIахьал руго – Расулилги, ЦIадаса ХIамзатилги, цогидазулги. Амма гIурус мацIалда риччан ругоха. Гуребани, дица росилаан гьел. Дие цIакъ бокьула магIарул тIахьал цIализе. Цо кIудияв чиги вукIана гьенив гьединго магIарул тIахьал цIехолев. РатичIого гьелгун, цо-кIиго гIурус-тIехьги босун ана. Гьелъулъ буго гIунгутIи».\nЭР: «Щай гьечIин кколел дуда гьел? Хъваларогойищ магIарул мацIалда, яги хъваниги рахъуларогойищ?».\nСиражудин Къасумов: «КъватIире риччарал тIахьал руго церего риччанги рукIун цIидасан рахъарал. ЦIиял, жеги рагIичIел къисаби ва цогидаб цониги бихьичIо дида гьаниб. Хъваелл гьечIелъулха. Хъвадарухъабазул союзалъул вакилзабилъун рахъунел руго – тIахьал хъвалел гьечIо. Ратанигицин, кодоре щолел гьечIо. Нагагьлъун ругеб бакI лъани, дун ина гьел росизе».\nДагъистаналъул ГIелмияб Централъул басмаханаялда рахъарал тарихиял тIахьазда гьоркьор бищунго цIакъ гIадамаз гьикъулел ругин Дагъистаналъул мацIазда хъварал ва росабазул тарих хъварал тIахьалилан бицана ЭР-ялъе гьеб централда хIалтIулей ХIабсат Тилакаевалъ.\nХIабсат Тилакаева: «Гьанир гIадамаз цIехолел руго жиде-жидер мацIазда рахъарал тIахьал. Хасго гIолилаз цIехолел руго гьел. Гьедин гIемер цIехолел руго политикаялъул бицарал тIахьал, Дагъистаналъул халкъазул мацIазда рахъарал словарал, лъималазул литература. Гьеб лъималазул литератураги рахьдал мацIазда букIине къваригIун буго гIадамазе. Дербенталъул хIакъалъулъ тIахьал ругищиланги цIехолеб буго. Гьединго гIадамазе хIажат буго гIелмияб литератураги, политикиял лъугьа-бахъиназда тIасан рахъарал тIахьалги».\nРоссиялъул литератураялда цIиял цIарал гьечIин, хIажат ругин «Достоевскиялги» «Толстоялгийин» абураб гIарз бугоан тIахьазул базаралде рачIарал гIадамазул. Гьебго пикру бугоан гьезул Дагъистаналъул жакъасеб литератураялда тIасанги. Гьедин цо-цояз рехсолеб букIана Алиса Гъаниевалъул цIар. Амма гьелъ дагъистаниял къватIир чIвазарулел ругин, гьедин букIиналъ Россиялда машгьурлъунги йигин гьейилан дагIба букIуна дагъистаниязда гьоркьоб.\nЖийго Алиса Гъаниевалъ ЭР-лъе гьадин загьир гьабуна жакъа Дагъистаналда хъвадарулел чагIазда тIасан пикру.\nАлиса Гъаниева: «МагIарул мацIалда кучIдул хъвалел чагIи гIемер ратила. Амма гьел цIализе рес гьечIо дир, гъол тIахьал рихьуларогоха. Гьанир Дагъистаналда риччарал тIахьал Москваялде щоларо. Гьединлъидал дида лъаларо магIарул мацIалда хъвадарулел гIолохъанал чагIи ругищ-гьечIищали. Амма гIурусалъ хъвадарулел лъала. КIиго чи вуго – Вадим Керамовги Фазир Джаферовги. МагIарулал гуроха гъол, лезгиял руго».\nАлиса Гъаниевалда цадахъ тIахьазул базаралде вачIун вукIана Россиялде Германиялъ витIарав официалияв вакиласул гIакълучи Райнер ГьаунрайтIер.\nГьесда Дагъистаналъул хIакъалъулъ лъан бугоан Алиса Гъаниевалъул тIахьаздасан. Гьедин Германиялда къватIибе биччан буго гьелъул «Праздничная гора» абураб тIехь. КватIичIого бачIине рагIула «Жених и невестаги».\nРайнер: «ЦIакъго дагьал немцазда гурони лъаларо Дагъистан киб бугебали. Стан абун рагIидал, цебе бачIуна Узбекистан, Казахстан, Пакистан, Афгъанистан. ТIоцебе Дагъистаналъул хIакъалъулъ бицунеб рагIидал, доба рикIкIада Кавказалда гьоркьоб къараб бакI, ине цIакъго хIинкъараб бакI батилин кколаан. Цинги дида батана Алиса Гъаниевалъул тIехь – «Праздничная гора». Гъоркьисала Германиялда гьеб къватIибе биччана «Русская стена» абураб цIаралда гъоркь. Цинги дун дандчIвана Алисагун, гьеб мехалда гьейгун цадахъ рачIана цIорораб январь моцIалъ Дагъистаналда. Балъго рачIана. КIалъана гIезегIан батIи-батIиял гIадамалгун».\n27 сентябралда тIахьазул базар Дербенталдаги лъезе ракIалда буго церехун рехсарал марта ХIажиевасдагун СагIид Ниналаловасда.


Граждан обществалул ва инсаннал ихтиярдал советрал батIаврий\nАвтор: ilchi · 01.12.2020\nРеспубликалул каялувчи Сергей Меликовлул каялувшиврий ноябрьданул 24-нний хьунни ДР-лул БакIчиначIасса Граждан обществалул ва инсаннал ихтиярдал советрал батIаву.\nСергей Меликовлул тIимунийну, жяматирттал идарарттал вакилтуращалсса хьунабакьавуртту дуллантIиссар гьарца зуруй. Республикалул каялувчинал бувсунни Совет сакин баврил мурадрал хIакъираву.\n– Жяматийсса давуртту канилух дуккаврийну зуща бюхъантIиссар дузал буван чIявусса масъалартту ва инсантуран буллан бунияласса кумаг, – кунни Дагъусттаннал БакIчинал.\nМунил ахирмураднугу хъанахъиссар, ванал бувсмунийн бувну, агьалинал маэшат ххуй-хъин баву.\nМунияту хъуннасса агьамшиву дуссар инсантурал цалва пикри-зикрирду бусаврил.\nГраждан обществалул республикалийсса тагьардания, инсаннал ихтиярду дуруччаврил иширттаяту бувсунни Советрал председатель Зикрулла Илиясовлул. Мунал тIимунийну, республикалий инсаннал ихтиярду дуруччаврил тагьар цалий дарцIуну дур.\nСоветрайн бучIайсса бур инсантурал чагъарду ва лабизавуртту личIи-личIисса масъаларттал хIакъираву. Миннувату яла агьамми бусса бур электричествалул, газрал дузал баврицIун бавхIусса, медициналул хIаллихшиннардая рязи бакъашиврул хIакъиравусса ва дарурттал багьри лахъ шаврицIунсса.\nМи масъалартту чулийн буккан баврил хIакъиравусса бувчIин баву дурунни Дагъусттаннал БакIчинал.\nБатIаврий ххал бивгьунни мукунма учительтурал харжирдал хIакъиравусса масъалагу. Сергей Меликовлул тIимунийну, ялун нанимур шинал бюджетрал зузалтрал харжирдал хIакъиравусса масъала ххал бигьинтIий бур цания ца батIаврий.\nБатIаврий ххал бивгьунни мукунма ятинну ливчIсса оьрчI-бакI къатрал дузал баврил, коронавирусрал инфекция ппив шаврил хIакъиравусса масъаларттугу.\nДепутатнал райондалул агьалинан кумагран ссайгъат гьан бунни\nБуттал ва арснал кьадар\nКремлилул елка – телевизорданувух\nСледующая публикация Цамургу «цIуцIаву» ялун дирунни\nПредыдущая публикация В Новолакском районе отметили День Матери