ГIалиев МухIу – советияв ва Россиялъул политикияв хIаракатчи, ДРялъул тIоцевесев президент, философиял гIелмабазул доктор.\nГьавуна 1940 соналъул 6 августалда Хунзахъ районалъул ТIануси росулъ.\n1962 соналда лъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул филологияб факультет ва 1969 соналда гьенибго аспирантура. 1962-1964 соназда хIалтIана ЦIумада районалъул Гъоркьа Гьаквари росдал школалъул директорлъун.\n1964-1966 соназда МухIу хIалтIана ДГУялъул ВЛКСМалъул комитеталъул секретарьлъун. 1966-1969 соназда лъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул аспирантура. 1969-1972 соназда хIалтIана ВЛКСМалъул МахIачхъала шагьаралъул комитеталъул тIоцевесев секретарьлъун.\nГьелдаса хадуб, 1972 соналда, гьев вищана КПССалъул МахIачхъалаялъул Советский райкомалъул тIоцевесев секретарьлъун ва гьенив хIалтIана 1983 соналде щвезегIан.\n1983 соналда МухIу Гьиматович хIалтIизе вачана КПССалъул обкомалъул гIуцIиялъулаб ва кадрабазул отделалъул нухмалъулесул заместительлъун, 1984-1990 соназда - отделалъул заведующийлъун.\n1990-199I соназдайин абуни М. ГIалиев хIалтIана партиялъул Дагъистан обкомалъул тIоцевесев секретарьлъун. Гьев вукIана ДАССРалъул 9-11 ахIиялъул (1978-1990) Верховный Советалъул депутатлъун, ва 1990-199I1 соназда КПССалъул ЦКялъул членлъунги.\n199I соналъул декабралда М. ГIалиев вищана республикаялъул Верховный Советалъул председателасул заместительлъун, 1994 соналъул июлалдайин абуни - Дагъистаналъул Верховный Советалъул председательлъунги.\n1995 соналда гьев вищана ДРялъул Халкъияб Собраниялъул депутатлъун ва гьебго соналъул апрелалда – гьелъул председательлъунги.\nМухIу Гьиматович 1996 соналдаса нахъе кколаан Россиялъул Федералияб Собраниялъул Федерациялъул Советалъул членлъунги.\n2003 соналъул 30 марталда гьев нахъеги вищана Халкъияб Собраниялъул депутатлъун ва 3 апрелалда гьелъул председательлъунги.\n2006 соналъул 20 февралалда Россиялъул президент В. Путинил бихьизабиялда рекъон, МухIу ГIалиев вищана Дагъистаналъул тIоцевесев президентлъун.\n2006-2010 соназда Дагъистаналда кIвана 2,5 нухалда цIикIкIинабизе валовияб региональнияб продукт. Республикаялде рачIунел инвестициялин абуни щибаб рухI рикIкIун хIисаб гьабулеб къадар Югалъулаб федералияб округалда нилъер букIана бищунго цIикIкIараб. ГIемераб хIалтIи гьабуна социалияб рахъалъ гIадамазе кумек гьабиялъул мурадалда: анцI-анцI цIиял школал рана, гьениб лъималазе чIезабуна хинаб квен, кризисалъул заман букIаниги, цIикIкIинабуна лъималазе щолеб пособие, 70 проценталъ цIикIкIинабуна библиотекаразе харж, «Лезгинка» ансамблялъул, балеталъул ва операялъул театралъул хIалтIухъабазе, журналистазе I,5 нухалда цIикIкIинаруна харжал. Цересел партийниял хIалтIухъабазе борхизабуна пенсиязул къадар, чIварал милиционеразул хъизамазе кьуна рукъзал…\nАмма 4 соналда жаниб Дагъистаналда кьучIдасанго ахIвал-хIал хисизабизе захIматаб суал букIана. Щайгурелъул СССР бихаралдаса анцI-анцI сонал аниги, жеги гьебгицин рукIалиде ккун гьечIелъулха.\nВатIаналъе гьабураб ракIбацIадаб хъулухъалъе гIоло М. ГIалиев мустахIикълъана 4-абилеб ва 3-абилеб даражаялъул «ВатIаналъе гьабураб хъулухъалъе гIоло» орденазе ва гIемерал медалазе. МустахIикъаб хIухьбахъиялда вугониги, МухIу Гьиматовичас жигараб гIахьаллъи гьабула республикаялъул жамгIияб гIумруялъулъ.\nГIабдула ФатагIалиев (1939)\n– Дагъистаналъул халкъияв артист. Гьавуна 1939 соналъул 22 апрелалда Гъуниб районалъул Сугъралъ росулъ. Анкьго сон тIубарав ГIабдула Хунзахъ гьоркьохъеб школалде цIализе лъугьана. Гьеб заманалда ГIабдулал эмен хIалтIулев вукIана Хунзахъ районалъул НКВДялъул начальниклъун.\n5-7 классазда цIалана Сугъралъ школалда. 1956 цIализе лъугьана Буйнакскиялъул медучилищеялде ва 1959 соналда Советияб армиялда хъулухъ гьабизе ана.\nРагъулалгун гьаваялъул частазда хъулухъ гьабулаго, ГIабдула 944 нухалда кIанцIана парашюталдасан. Гьев ккола парашютазулабгун десантазул хъулухъалъул инструктор.\nСССРалъул ВДВялда хъулухъ гьабулаго, гьес гIахьаллъи гьабуна: 1967 соналда Г1агараб бакъбаккуда ккарал лъугьа-бахъиназулъ; 1968 соналда Варшаваялъулаб къотIи-къаялъул аскаргун Чехословакиялда «Дунай» операциялъулъ; 1979-1982 соназда Советияб армиялъул аскаргун Афгъанистаналда.\nБелоруссиялда армиялда хъулухъ гьабулаго, Минскалда цадахъго лъугIизабуна университеталъул тарихияб факультетги.\nВатIаналъе гьабураб хъулухъалъе гIоло ГIабдула Фаталиев мустахIикълъана 5 медалалъе.\nМутай Хадулаев (1940) - Дагъистаналъул халкъияв артист, Россиялъул мустахIикъав артист, халкъиял бакъназул устар. Гьавуна 1940 соналъул I4 маялда Лаваша районалъул ХахитIа росулъ. ГIагараб росулъ школаги лъугIизабун, Мутай цIализе лъугьана МахIачхъалаялъул Г. ХIасановасул цIаралда бугеб музыкалияб училищеялде.\nГьесул бакънал рачине бугеб гьунар лъугьана республикаялъул музыкалияб искусстовоялъул бутIалъун.\nМутайица гIемерал соназ хъулухъ гьабуна республикаялъул машгьурал творческиял коллективазда: миллиял инструментазул оркестралда, Дагъистаналъул кучIдузул ва кьурдабазул ансамблялда, республикаялъул кьурдабазул академикияб ансамбль «Лезгинкаялда».\n«Лезгинка» ансамблялда кьурдулев вац МухIамадил гьунаралда рухIдаллъарав гьесул творческияб гIумру байбихьана 1956 соналда, музыкалияб училищеялъул мугIалим Х. Ханукаевасул классги лъугIизабун.\nКIиго соналдасан гьес гIахьаллъи гьабулеб букIана Дагъистаналъул С. Керимовасул нухмалъиялда гъоркь бугеб миллиял инструметазул оркестралда.\nГьунарчиясул рекIелъ кIудияб лъалкI тана 1960 соналда Москваялда Дагъистаналъул искусствоялъул декадаялда гьабураб гIахьаллъиялъ. Гьел къоязда оркестр цебебахъана тахшагьаралъул гIемерал сценаязда. Гьезда Москваялда дандчIвай гьабуна машгьурав актер Михаил Жаровас. Гьел цере рахъана Кремлялъул кIалгIаялдаги.\n1965 соналда коллектив ахIана Москваялда тIобитIулеб КIудияб ВатIанияб рагъ лъугIаралдаса 20 сон тIубаялъул хIурматалда гьабулеб сухIматалде. Гьениб гIахьаллъи гьабулеб букIана Совет Союзалъул маршал Георгий Жуковасги. Мутайил кеманчаялъ хIайран гьарулел рукIана балагьарал.\n90-абилел соназда Мутайица, жиндир гьунар дагьабги цебетIеялъе ресги кьолаго, гIуцIана щуго чиясдаса данделъараб «Ай-лаззат» абун цIар тараб хасаб ансамбль. ГIемер кватIичIого гьелъул цIар тIобитIана Дагъистаналда гуребги, гьеб бахун къватIибги. Гьунар бугеб коллектив щвана Магаданалдаса байбихьун, Калининградалде щвезегIан ва улка бахун къватIибеги - Голландиялде, Франциялде, Италиялде, Германиялде, Бельгиялде, Турциялде.\nЖакъа Мутай Хадулаевич хIалтIулев вуго «Лезгинка» ансамблялда.\nПрочитано 246 раз\tПоследнее изменение Вторник, 26 ноября 2019 11:31\nДругие материалы в этой категории: « Ресги бугони, резги бугони, кIигоги ячуней\t«Бомбаялда» тIадги кIусун… »\n21:45, 05 июня 2020, 17\n21:35, 05 июня 2020, 16\n19:38, 05 июня 2020, 81\n17:05, 05 июня 2020, 94


ГI. Мирзабеков гьавуралдаса - 80 сон\nЗаманалдасаги цеве унев вукIана гьев\nГIабдуразакъ Мирзабековасул цIаралда бухьараб буго араб гIасруялъул 1987-1997 соназда Дагъистаналъул экономика цебетIей. Гьеб заманалда цIарги журналистаз ва аналитиказ лъун букIана «Мирзабековасулин». Дагъистаналъул цIияб тарихалда гьесул цIаралъги ккола цо хасаб бакI. Гьев мустахIикъав вуго республика цебетIезабиялъулъ жидеца бутIа лъуразул цебесеб кьерда вукIине. ХIалбихьи бугев нухмалъулев, республикаялъул жамгIияталъ жиндир адаб гьабулев вукIарав, гIадатиял гIадамалгун кIалъазе лъалев - гьединав вукIана Мирзабеков. Доб захIматаб, политикаялда ва экономикаялда кIудиял хиса-басиял кколеб заманалда, гьев ритIухъавлъун хутIана Дагъистаналъеги, дагъистаниязеги, жиндирго ишазеги. Гьесие хасияталлъун рукIана гIагараб халкъалда цебе жиндаго тIадаб борч тIубай, божилъи, яхI-намус цIуни гIадал гIамалал.\nГIабдуразакъ Мирзабековас захIматалъулаб нух байбихьана 1961 соналда Каспийскалъул «Дагъдизель» заводалда инженерасул хъулухъалдасан. 1972 соналъул байбихьуда Мирзабеков хIалтIизе лъугьана МахIачхъалаялъул приборал гьарулеб заводалъул директорасул заместительлъун, гьебго соналъул ахиралда тIамуна Гъизляралъул электромеханикияб заводалъул (КЭМЗ) нухмалъулевлъун. Гьениб загьирлъана гьесул гIуцIарухъанлъиялъул махщел. Гьелго соназ гьесие щвана кIиабилеб тIадегIанаб лъайги. Гьес Москваялда лъугIизабуна КПССалъул ЦКялда цебе бугеб жамгIиял гIелмабазул академия. Ва гьенибго цIунана экономикиял гIелмабазул кандидатасул диссертация.\n1986 соналда 46 сон барав заводалъул директор тIамуна Дагъистаналъул Министрзабазул советалъул председателасул заместительлъун ва хадуб, 1987 соналда - Дагъистаналъул Министрзабазул советалъул председательлъун. Республикаялъе захIматаллъун рукIарал гьел соназ Дагъистаналъул хIукуматалъул бетIерлъуда вукIарав Мирзабековас ракIбацIцIадаб хъулухъ гьабуна дагъистаниязе.\nЗаманалдасаги цеве унаан гьев\nМирзабековасда цадахъ дун хIалтIана 11 соналъ. Ва дица нугIлъи гьабула Дагъистаналъул промышленность ва росдал магIишат базаралъулаб экономикаялде бачине гьес гьабунщинаб хIалтIуе. Абизе ккола, гьелъул рахъалъ гьев заманалдасаги цеве унев вукIанилан. Россиялъул цохIо субъекталъе гьеб букIана цIакъго кIудияб хIалтIи ва цебетIей.\n1991 соналъул 21 декабралда букIараб ДАССРалъул Верховный Советалъул иргадулаб сессиялда «Дагъистаналъул кадрабазул политикаялъул хIакъалъулъ» абураб докладалда гьес абуна республикаялъул цебетIей ине бугила капитализмалъул нухдасан.\n- Дида кколеб буго киназдаго гурин бичIчIулеб бугеб республикаялъул политикияб ва экономикияб гIумруялда кколел ругел хиса-басиязул магIна. ЖамгIиябгун политикияб гIуцIи хисулеб буго цоги батIияб гIуцIиялъ, ай капитализмалъ. Гьединго кIудиял хиса-басиял ккезе руго гIадамазул гIумруялъулги. Нилъ гьелде рачIунел руго. Ва гьелде хIадураллъунги рукIине ккола, - ян абуна гьес.\nГьеб киналъулго хIакъалъулъ гьес хъванги букIана «Регионы. Экономика. Стратегия. Безопасность» абураб тIохьода.\nМирзабековасул жигараб байбихьиялдалъун 1989 соналда гIуцIана республика гIарцудалъун жинцаго хьезабиялде ва самоуправлениялде бачIиналде хIадур гьабиялъул хасаб комиссия. 1992 соналде щвезегIан гьесухъа бажарана Россиялъул бюджеталдаса гIарац босичIого, нилъерго налогазул кьучIалда Республикаялъул экономика хIалтIизабизе.\nГIабдуразакъ Мирзабеков вукIана цIакъго гIадатияв инсан. Данде ккарал гIадамазда гьев кIалъалаан гIодове виччан, цIехолдулаан, гIенеккулаан бицунелъухъ, кьолел гIакълабазухъ. Гьелъ квербакъулаан гьесие хIалтIи цебе бачиналъе. ГIабдуразакъ Мирзабековас хIукуматалъе нухмалъи гьабулел соназ МахIачхъалаялда рагьана «Адам-Интернешнл» абураб реччеб гьабулеб завод, Дербенталда риччазе байбихьана «Филлипс» телевизорал. ГIуцIана «МугIрул», «Юг», «Переселение» социалиябгун экономикияб цебетIеялъул программаби, балеб букIана Рихьуниб ГЭС. Гьединго щулалъана Турциялъулгун, Италиялъулгун, Испаниялъулгун дармилал бухьенал. Гьебго заманалда байбихьана республикаялда щуго эркенаб таможенияб зона рагьиялъе гьарулел хIалтIаби: аэропорт, ралъдал порт, «Дагъдизель», «Радиотовары», «КЭМЗ». ГIабдуразакъ Мирзабековасул жигаралдалъун, Россиялъул батIи-батIиял ремонтазда байбихьана рагьизе ДРялъул вакиллъаби. Жакъа къоялде гьел руго 50-ялдасаги цIикIкIун. ХIадур гьаруна Дагъистаналда халкъазда гьоркьосеб эркенаб экономикияб анкьго зона рагьиялъе документал: «Дагъистаналъул юг ва Азербайжаналъул север», «Ралъдал дармил порт» ва цогидалги. Мирзабековасул жигаралдалъун бана Расул ХIамзатовасул цIаралда бугеб миллияб библиотекаялъул мина.\nХIалтIуца берцин гьабураб гIумру\nДоб заманалда хIукуматалда кIвана Дагъистаналъул халкъазда гьоркьоб гьудуллъи ва цоцалъ рекъон хIалтIи цIунизе. ГIабдуразакъ Мирзабеков киданиги лъугьинчIо рецц-бакъалда хадув, къваригIинчIо гьесие тIадегIанал хъулухъалги, гьелъул гIаксалда, гьесие бокьун букIана хIалхьиялде ине. Гьелъул хIакъалъулъ гьес лъазеги гьабуна 1991 соналъул 31 августалда тIобитIараб ДАССРалъул Верховный Советалъул сессиялда. Гьединаб мисал, БакътIерхьул улкабазда цебего гIадатлъун букIаниги, Россиялда, хасго Дагъистаналда, 42 соналъ хIалтIулев вугониги, дида дандчIван букIинчIо. Амма депутатаз гьеб гьари къабул гьабичIо.\nМирзабековасухъа бажарана республикаялъул экономикаялъулъ кколел ругел хиса-басиял, цIилъаби гIумруялде рахъинаризе, кигIан захIматаб заман бугониги. ЧIорогоял тукаби, базарал, мискинлъарал колхоз-совхозал - сунцаниги квалквал гьабичIо гьесие.\n1992 соналъул 21 маялда букIараб ДРялъул Верховный Советалъул сессиялда гьес абуна заман щун бугин президентас республикаялъе нухмалъи гьабулеб къагIидаялде рачIине.\n- Раккила цIиял цIарал, цIиял программаби, гIолохъанал кадраби, аналитикияб бажари бугел гIадамал. Гьединлъидал цIилъабиги къваригIуна нилъее», - йилан абуна гьес.\nГьес кIвар кьолаан цIиял кадраби хIадур гьариялде. 1992 соналъул сентябралда ДРялъул Министрзабазул советалда ишазул Управляющиясул заместительлъун хIалтIулев вукIарав дун щвана гьесухъе республикаялда пачалихъиял хъулухъчагIазул кадраби хIадур гьаризе ккеялъул суалгун. Партиялъул идараби риххаралдаса нахъе, гьеб суалалде кIвар кьолеб букIинчIо, гьединал хъулухъчагIазул махщел камил гьабулеб бакIги букIинчIо республикаялда. Гьединлъидал 1992 соналъул ноябралда Дагъистаналда Министрзабазул Советалда цебе гIуцIана пачалихъияб ва муниципалияб хъулухъалъул кадраби хIадур гьарулеб бетIераб управление. Гьелъ рес кьуна къватIисел пачалихъазулгун бухьенал щула гьаризе. Гьединго ГIабдуразакъ Мирзабековас байбихьана конкурсалда рекъон пачалихъиял хъулухъазде кадраби хIадуризе. Кадрабазул аттестация гьаби байбихьана Министрзабазул Советалъул ишазул Управлениялъул аппараталъул хIалтIухъабаздасан. Гьеб иш дагьабги цебетIуна Дагъистаналъул тIоцевесев президент МухIу ГIалиевасул заманалда.\nДагъистаналъул диагностикияб центрги рагьана Мирзабековасул жигаралдалъун. Доб заманалда унтарал цIакъго гIемерлъун рукIана, больницабазда регизе бакIал гIолел рукIинчIо.\nГIадатиял гурел ишазул\nГIабдуразакъ Мирзабековасул гIуцIарухъанлъиялъе бугеб махщелги хIалбихьиги бихьун, Россиялъул хIукуматалъ гьев тIамуна Балтиялъул улкабазда Россиялъул вакиллъун. РакIбацIцIадаб хIалтIухъ гьесие щвана «ЗахIматалъул БагIараб Байрахъ» ва «ХIурматалъул гIаламат» орденал, ДРялъул ХIурматалъул грамота, медалал.\nГIабдуразакъ чIвазе къасд гьабуна лъабго нухалда. Гьев гIумруялдаса ватIалъана 2008 соналъул 17 июлалда.\nПрочитано 285 раз\tПоследнее изменение Пятница, 09 февраля 2018 11:14\nДругие материалы в этой категории: « Туристал рачIинеги бегьула…\t4 февраль - рак унтиялде данде къеркьеялъул къо »


Цала оьрчIру дяъвилул цIаравун бувцуну лаглагисса нитти-буттахъул цукунссар? |\nЦала оьрчIру дяъвилул цIаравун бувцуну лаглагисса нитти-буттахъул цукунссар?\nВай гьантрай Дагъусттаннал агьалинал дакIру ххари дувансса иш хьунни: Сириянава ва Иракьнава жулва дагъусттан оьрчIру — шанма душ ва кIия оьрчI ватандалийн зана бунни.\nНитти — буттахъал дяъвилул цIаравун гъурбатрайн бувцусса ми оьрчIру, нитти- буттахъул ливтIукун, Багъдадливсса приютравун багьну бур. Му иш ашкара шайхтува, Чачаннал БакIчи Рамзан Кьадиров ва Дагъусттаннал БакIчи Рамазан АьбдуллатIипов гассят хъирив бувккун бур, оьрчIру ватандалийн зана битансса чараннах луглай.\nГрознайлийсса аэропортрай оьрчIащал хьунабакьиннин оьрчIал гъан-маччами вих бакъа бия му даву бартдигьин хьунтIишиврийн. ОьрчIру хьунабакьин аэропортрай бувкIуна Дагъусттаннал ЗахIматрал ва социал развитиялул министр Расул Ибрагьимов, Кулпатрал, оьрчIал ва ниттихъал ихтиярду дуручлачисса ихтиярлув Марина Ежова. Дагъусттаннал агьалинал цIанияту миннал барчаллагь увкуна оьрчIру ватандалийн биян буван кабакьу бувсса Рамзан Кьадировлухь.\n«Аьралий къалмакъаллу ва къавгъарду хъуниминнал дайдишай, дяъвирдал цIарава ххассал къавхьусса оьрчIайсса зулму ва къиягу, цIунцIиярду ва щавурдугу миннал давур. Жу уттигу хъирив бавцIуну луглай буру Иракьнаву ва Сириянаву ливчIсса Аьрасатнавасса оьрчIах» — тIий, чичлай ур Чачаннал хъунама Инстаграмрай.\nУрчIра шинавусса Мариян Шихабуттинова щаву дирну буну,му гацIана хIакинтурал бригадалул бувцуну бур. Вай оьрчIру ватандалийн зана къабувссания, Аллагьнан кIулли вайннал оьрмулул кьадар цукунсса хьунтIий бивкIссарив. ОьрчIру балардая буруччин ва ябан буржлувсса нитти — буттахъул кьатIаллил билаятирттайн мюрщисса оьрчIру бувцуну лаглагаврил мяъна жула кIулшилуща лаласун къашайсса иш бур. Цала оьрчIру чун бувцуну наниссарив хъинну кIулну, бувчIлай бунува, мукун зий бивкIунни жула инсантал. Тайннал цалами агьлу тIурчарив, цала ва оьрчIал оьрмурду ххассал буван, гьарзатгу кьариртун Европанавун лихълайри бусса.\nПредыдущая записьФранциянавату царагу мусил медаль къадуркIунниСледующая записьКриминал хавардава


Автор: ilchi · 25.07.2018\nИюль зурул 10-нний Египетнал Асьютский университетрал делегация бивунни Аьрасатнал халкьуннал дусшиврул музейравун.\nХъамаллуращалсса экскурсиялий гьуртту хьунни ДР-лул миллатирттал политикалул министрнал хъиривчу Арсен МахIмудов, Дунияллул халкьуннал ва регионнал дянивсса дахIавурттал ва граждан институтирттащалсса даврил управлениялул хъунама ГъазимахIаммад ХIажиев ва «Интердусшиву» тIисса чил билаятирттал студентътурал суккушиннардал вакилтал.\nДусшиврул къатравусса музейрал директор Георгий Гьаруновлул балжину бувсунни Дагъусттанная ва дагъусттан халкьуннал аьдатирттая. Ккаккан дурунни Аьрасатнал халкьуннал миллатирттал багьу-бизулия бусласисса экспонатру, хьхьичIарасса ва уттисса Ккавкказуллал халкьуннал лаххи-ликкия.\nСтудентътурахь къабувчIлачIимур ва миннан кIул хьун ччимур буслай бия музейравусса таржумачитал.\nШиккува кIицI лаган, июнь зурул 29-нния июль зурул 15-ннийн бияннин, Дагъусттаннал паччахIлугърал университетрал оьвчаврийн бувну, кьамул буллай буссар Аьрабнал республикалиясса студентътурал делегацияртту.\nВа ххуллухсса хъамаллурал аьрххилул мурад бия «Культурарду мачча хъанахъаву» тIисса дунияллул халкьуннал студентътурал слетрал давривух гьуртту шаву ва Аьрасатнал ва Египетнал жагьилтурал дусшиврийсса хьунабакьаврил гьанурду цIакь баву.\nСледующая публикация ЗахIматгу, гьунаргу архIал бивзсса чIумал


Нахъеккун ругеб куц\nГIодобе гъун, турун хвезе пихъги тун\nЦо нухалда «ХIакъикъат» газеталъул редакциялде щведал, дандчIварав ишцояс бицана араб гIасруялда Игьали букIун бугин пихъил консервал гьарулеб заводилан. Гьелъул хIакъалъулъ дида рагIун букIинчIо. Амма жакъа ункъоялда анцIилъе сонал рахарал харабаз бицуна гьаниб гьединаб заводги букIанилан, аслияб къагIидаялда куракул компотги гьабулаанилан. Маххул банкабиги къалаанилан квераз ХIамзаласул ХIасан абулев чияс. Гьаб мисалалъ бихьизабулеб буго цебе хIукуматалъул халкъалдехун букIарабги гьанже бугебги бербалагьи.\nСССР биххизегIанги игьелдерида гIагарлъухъ букIана пихъил консервал гьарулеб кIиго завод (Кьохъ ва ЧIиркъатIа). Гьезги кIудияб кумек гьабулаан гIадамазул ва колхозалъул пихъ бичун босиялъе. Гьанже гьезулги цIарал бица-кицаде хутIана. Жакъа, жалго лъикIал лъугьун курак босизе рачIунел ва Россиялъул батIи-батIиял шагьаразде гьеб баччулел гIадамал рукIинчIелани, лъаларо хьиндалаз пихъида щиб гьабизе букIарабали. Чара щиб, къун багьаялде кьунги кьезе кколеб буго гьезие. Цо-цо сон букIана бананазул коробкаби куракулги цIун, 15-18 КамАЗ машина цо къоялъ росулъа къватIибе регIарабги. Амма эрменазулги, ираназулги, азербайжаназулги, кин гIезабурабали лъалареб пихъица занкIун цIурал базаразда даранги битIичIого, тIадруссинеги кколел руго ракьцоял.\nХинал улкабазда рижулел цитрусазде гIунтIунги игьелдерил жаниблъиялда бижулареб пихъго гьечIо. АнцI-анцI батIияб сорт бижула гIеч-гениялъулги. Амма цо-цо ахакье щвараб мехалда, дагьабниги ракI тIеренав чиясда, битIахъе магIу кквезе кIолареб хIал букIуна, хIетIе чIезе бакI гьечIого, гIодобе гъун, турун холеб пихъ бихьидал. Аллагьас гьадин гьарзаго кьураб нигIмат гIадада хвезе течIого сокниги, къанцIаниги, компот-пюрениги гьабизе щай босуларебин ахIана Болъихъ бугеб пихъил консервал гьарулеб заводалъул хIалтIухъанасухъе. Гьесул жавабалъги рази гьавичIо. Гьедин, таманалго тоннаби гьеб пихъил турунги хола.\nЖакъа нилъ пашманлъизе ккараб хIужа буго умумузул заманалда рукIарал анцI-анцI батIи-батIиял сортал лъугIун унел рукIинги. Кинабго гIарцуде буссун бугеб гьаб заманалда дагьго гурони пайда кьоларел сортал гIезариялде кIварго кьолеб гьечIо. Умумузул некIсиял тIагIелалги, партал-магIалги, рукIа-рахъиналъулъ хIалтIизарулел рукIарал алаталги хадусел гIелазе нахъе цIунизе хIаракат бахъула, амма тIадехун рехсараб суалалда тIад хIалтIи гьабулеб идара яги махщалилав гьечIо. Гьелдаго цадахъ гIечул гъутIбузда баккун буго бичIчIулареб унтиги: исана цо гIаркьел бакъвала, бачIунеб соналъ - бащдаб гъветI, хадусеб соналъ - тIубанго къотIизе ккола. КигIан-кин бугониги, гIемерисел ахихъабазе бокьулеб гьечIо пихъида аскIоб «химия» хIалтIизабизеги. Бокьаниги, магIарухъ рукIунел чIахIиял гъутIбузе дару гьаби хIалкIолеб ишги гуро.\nЛъанлъари росулъ баккана тIоцебе хурмаялъул цIияб сорт - пурчIун гьечIеб хурма («хьон гьечIеб хурма» абула игьелдерица гьелде). Гьелъул бугеб пайдаги бихьун, ахирал соназ гIадамаз гъутIби рацIцIун, гьарзаго гIезабизе байбихьана гьеб. Гьеб бичун босулел чагIиги ккола азербайжанал. Гъоркьисайин абуни, гьукъана гIадамазе гIорхъи бахун доре-нахъе хьвадизе ва гьедин гIадада хвана гьеб нигIматалъулги лъикIаланго къадар.\nПалхIасил, гьеле гьединаб буго республикаялъул ва улкаялъул тIадчагIаз ахихъабазул гьабулеб тIалаб.\nПрочитано 94 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 15 апреля 2019 12:48\nДругие материалы в этой категории: « 102 соналъ магIарулалгун цадахъ\tИскусствоялъул гIадамал »


Гъизляралдаса ХIамзатовал чIваразе диван гьа бараз гьабизе буго (видео)\n12 сентябралда Дагъистаналъул ТIадегIанаб Диваналда байбихьана Гъизляралдаса вацал ХIамзатовалги гьезул яцалъул васги чIваялъул цIех-рехалъул халгьаби. Гьел кколаан МухIамад, ГIусман, Юсуп, Гъазидибир ва гьезул яцалъул вас МухIамад ГIумаров.\nЩуявго чIвана гъоркьисала 18 марталда. Гьел киналго кколаан бизнесменал. МухIамад абурав вукIана Гъизляр шагьаралъул депутатги. Гьезул дармил комплексалда цебе лъун букIун буго Гъизляр мухъалъул нухмалъулев Андрей Виноградовасул хъаравул Заирхан МухIамадгIалиевасул автомобиль. Гьеб нахъе бачеян комплексалъул бетIергьанас абидал байбихьун буго дагIба, цинги – цоясда хадув цояв гьавун, вацал чIвазе.\nГьеб такъсиралда бан туснахъ гьавун вуго анлъго чи. Гьел кколин Гъизляр мухъалъул нухмалъулев Виноградовасул хъаравулзабиян бицана ЭР-ялъе адвокат Сапият МухIамадовалъ. Амма туснахъ гьаруразул адвокат Джафаровас абуна Виноградовасда бараб жо гьениб щибниги гьечIин, гьединго гьениб гьечIин я политикаялда, яги бизнесалда бараб жо. ТIоцебесеб иргаялда, гьел киналго – чIваралги туснахъалда ругелги – кколин гIагарал чагIи.\nГьабсагIат туснахъ гьарун ругел Заирхан ва Залимхан МухIамадовазул эбел кколей йиго чIварал вацал ХIамзатовазул росулъа – ЦIумада мухъалъул КIванадаса - гIадан, эмен – ГIандиса. Гьединго ХIамзатовазул хъизаналде жий ригьнаде аралдаса 22 сон бугин, гьебщинаб мехалда я берталъ, я зигараяда, ялъуни цогидаб мехалда гьезул цониги чи вихьичIого вукIинаандайин жинда гьел чагIи цоцазе гIагарал рукIараланиян гьикъана Натальяца. Гьей ккола чIварал ХIамзатовазул цоясул лъади.\nНаталья, чIварасул лъади: «Гьеб киналъего байбихьи гьел Заирхангун Залимханица гурелъул лъураб, гьел руго гIицIго гьеб пиша рагIалде бахъинабурал чагIи, жидерго хважаинасул тIадкъай тIубарал чагIи».\nАвокат Сапият МухIамадовалъул рагIабазда рекъон, туснахъалда ругел чагIи ккола унголъунги Виноградовасул хъаравулзаби. Амма гьанже гьез гьеб иш батIайисан сверизабулеб буго, гьениб гьоркьоб Виноградовасул цIар букIинаредухъ. Документазда рекъон, гьел кколел руго кирниги хIалтIуларел гIадамаллъун.\nТуснахъ гьаруразул гIагарлъиялъ ЭР-ялъе бицана гьезда гIайиб гьечIин, гьел тохлъукьего ккарал чагIи ругин туснахъалде.\nАмма гъоркьисала 18 марталда Гъизляралда гьеб чIвай-хъвей бихьарал чагIи руго. Гьез нугIлъи гьабулеб буго киналъего. Гьединго Наталья ХIамзатовалъги гьадин тIаде жубалеб буго.\nНаталья: «Гьел чагIи жалголъидал кверде рачIарал. ГIайибиял рукIун ратичIони, щайха гьез гьедин гьабураб? Гьез цо рахъалде рехун батараб ярагъалда щибин абилеб, гьезда ратарал гьезул килщазул расеназда щибин абилеб? Баллистикияб экспертизагийищ гьереси гьабилеб? Гьеб кинабгогийищ тохлъукьего ккараб жо?!».\nХIамзатовал чIваялда щаклъи бугев анлъавго чияс Дагъистаналъул ТIадегIанаб Диваналда гьарана жидер ишалъе хIукму гьаб баразул диваналъ къотIизе тейин. Гьедин 12 сентябралда букIана диваналъул цебеккунисеб данделъи. Гьеб лъугIизегIан туснахъ гьаруразде ахIдолел, хьандолел, нагIанаби кьолел рукIана ХIамзатовазул гIагарлъи. Гьезул адвокат Сапият МухIамадовалъ ЭР-ялъе бицана ХIамзатовазул ишалдаса инкар гьабичIони, чIвалин хъвелин абун хIинкъаби кьун хъвадарулел ругила жиндихъе телефоналде. Гьеб хъвай-хъвагIай лъил пишаяли лъазабизе гьанжегIагар цIех-рехалъул ишги байбихьун буго низам цIунулез.\nТуснахъ гьаруразул гIагарлъиялъ жидер чанги хIалал рихьанин бицана ЭР-ялъел чIварал вацазул цоясул лъади Натальяца, хас гьабун жиндиеги кьунила хIинкъаби, хадуб лъикIаб бицанила, гьелъулги жо ккечIеб мехалда гIарац кьезе лъугьанила гьел жидее. Амма росасул хоб бичун босизе ракIалда гьечIин жинца лъазабидал, доз гьадин жаваб кьунила жидее.\nНаталья: «Босуларищ нужеца гIарац? Гьедин батани гьеб гIезегIан лъикI босулебин гьа баразул диваналъул чагIаз, нижеца гьел ричун росизе руго. Гьеб мехалда долги къватIире риччазе руго».\nНатальяда кколеб буго туснахъ гьарураз кьураб ришватги босун, диваналъул нухмалъулев жиндирго хъулухъалдаса махIрумлъизе чIеларилан. Гьа барал диванчагIийин абуни сундасаниги махIрумлъуларила гьеб босунилан.\nНаталья: «Гьа барал диванчагIи нилъго гIадал гIадатиял чагIилъидал кколел, гьелги рукIине бегьула рикъзи къваригIарал, ялъуни сункьаниги хIинкъарал гIадамал. Гьединлъидал диваналъул нухмалъулесда дандеккун гьезулгун хабар бицине бигьа букIуна».\nГъоркьисала Гъизляралда вацал ХIамзатовал чIвараб къоялдаса нахъе хъвадарулелги, нухал къалелги, цогиlал тадбирал гьарулелги руго гьезул гIагарлъи. Гьезие къваригIун буго унголъунги такъсиралъе гIайибияв чиясе тамихI гьабизе. Доб мехалда республикаялъул нухмалъиялда вукIарав МухIамадсалам МухIамадовас рагIи кьун букIана гьелъие. Гьединго абун букIана цIех-рех лъугIизегIан Виноградов хъулухъалдаса эркен гьавизе вугилан. ГьабсагIаталда гьев хIалтIулев вуго жиндирго бакIалда.\nВацал ХIамзатовал чIваялда бан гьабураб цIех-рехалъул халгьабизе буго гьа баразул диваналъ. Гьенире гIадамал тIаса рищизе руго 7 октябралда\nВацlал Хlамазатовазул гlагарлъиялъ 2012 соналъул 21 маялда Махlачхъалаялда Авар театралда цебе тlобитlараб митинг.\nГъизляралдаса ХIамзатовал чIваразе диван гьа бараз гьабизе буго\nВацал ХIамзатовал чIваялъул цIех-рех халалъулеб буго


Пахрудин МухIамадов: «Цебесеб командаялъ квал-квал гьабулеб буго»\nГъуниб мухъалъул администрациялъул бетIер Пахрудин МухIамадов\nДагьалъ цебе Дагъистаналъул «Настоящее время» абулеб газетаялъ къватIибе биччана «БóцІухъанлъиялъул ракьал ричун мухъалъул администрациялъул бетIерлъун вахъине кин бегьулебилан» цIаралда гъоркь цо макъало. Гьелда бицен унеб буго Гъуниб мухъалъул администрациялъул бетIер МухIамадов Пахрудинил ва цо-цо пачалихъиял хъулухъчагIазул хIакъалъулъ.\nРехсараб макъалаялъул авторас батIи-батIиял гIайибал гIунтIизарулел руго гьел гIадамазде, амма гъозул цониги пикру мисалалъе бачун гьечIо. Гьелда бан нижеца телефонияб бухьен гьабуна Гъуниб мухъалъул администрациялъул бетIер Пахрудин МухIамадовгун.\nГьес абуна жинда цебе рагIизеги рагIичIин макъала хъвараб журналистасул цIар ва кигIан кIудияб гIамал гьабулеб бугониги гьев автор кодовеги щолев гьечIин. Жидее лъицаниги суалцин кьечIин макъалаялда бихьизабураб ахIва-хIалалда хурхараб. Жибго макъалаялда Пахрудиница абулеб буго гьеб бугьтан бугин:\nПахрудин МухIамадовасул гара-чIвари


Жакъасеб магIарул мугьажирлъиялъул адабияталда кIвар бугеб бакI ккола АхIмад Чинарил хъвадарухъанлъиялъ. Гьев гьавуна Турциялда, Кахраман-Мараш вилаяталъул Киреч абураб магIарулазул росулъ. ГIусманиязул империялде гьесул умумул гочана Дагъистаналдаса, МелъелтIа росулъа I890-абилел соназда.\nБайбихьул школа АхIмадица лъугIизабуна росулъ, гьоркьохъеб школаги индустриалияб лицейги Кахраман-Марашалда. I983-I987 соназда цIалана Истамбул университеталъул социалиялгун политикиял гIелмабазул факультеталда. Гьениб гьесие щвана юристасул махщел. I993-I994 соназда стажировкаялда вукIана Англиялда.\nI995 соналдаса I997 соналде щвезегIан АхIмад хIалтIана Анталия вилаяталъул Ирадия районалъул бетIерлъун. I997-2004 соназда гьев вукIана Мардин вилаяталъул Даргечит шагьаралъул бетIерлъун. 2005-2008 соназда АхIмад вукIана Истамбул шагьаралъул администрациялъул культураялъул ва туризмалъул комитеталъул нухмалъулевлъун. 2008 соналдаса нахъе гьев хIалтIулев вуго Анкараялда, премьер-министрасул администрациялда.\nАхIмадил адабияб гьунар загьирлъана прозаялда, поэзиялда, драматургиялда, мемуаристикиялда ва публицистикаялда. Гьесул асаразул аслияб темалъун ккола Кавказ, Дагъистан, гIагараб халкъалъул балагьаб тарихги жакъасеб гIумруги ва гь. ц. Турциялдаги гьениб бугеб магIарул мугьажирлъиялдаги АхIмад Чинар лъала гьунаралда хъварал асараздасан. Бищун цIикIкIун гьесие цIар щвезабуна «МугIрул дир рекIелъ» абураб романалъги (I999), «Дица кинабго хъвачIо» абураб мемуарияб тIехьалъги (2005, 2007).\nАхIмадида эркенго лъала рахьдал, турк ва ингилис мацIал. I997 соналда гьев щвана Дагъистаналде, имам Шамилил юбилеялъулал тадбиразул хIурматияв гьобол хIисабалда.


Хъудула, гIор гIадин, миллияб гьаракь! » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nХIамзат ГIизудиновасул асараздасан гIуцIараб авар мацIалъул къо тIобитIана Бакълъулазул ракьалда\n2019 соналъул 20 марталда Бакълъулазул мухъалъул администрациялъул кIудияб кIалгIаялъуб тIобитIана «Гумбет» газеталъул ва «Аварпресса.ру» порталалъул бетIерав редактор, Россиялъул Хъвадарухъабазул союзалъул член ХIамзат ГIизудиновасул асаразул сордо.\nГьеб маданиябгун тадбир гIуцIана районалъул администрациялъул рахъкквейгун, Чалаби МухIамадовасул цIаралда бегеб МелъелтIа гьоркьохъеб школалъ. Творческияб сордо тIобитIана ООНалъул Генералияб Ассамблеялъ лъазабураб кьолбол халкъазул мацIазул халкъазда гьоркьосеб къоялъул хIурматалда.\nБакълъулазул районалъул бетIер ХIажимурад МухIамадовасул цIаралдасан, дандеруссиналда гIахьаллъаразда баркиялъулаб кIалъай гьабуна муниципалитеталъул администрациялъул бетIерасул заместитель МухIамад Хъарагишиевас.\nВечералда кIалъазе рахъана Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул союзалъул председатель, халкъияв поэт МухIамад АхIмадов, Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул союзалъул авар адабияталъул секциялъул нухмалъулев, литературияб «Гьудуллъи» журналалъул редактор МухIамад ПатахIов, Аваразул СМИязул Ассоциациялъул нухмалъулев, РАНалъул ДНЦялъул цIех-рехчи МухIамадрасул ГIумаров, филологиял гIелмабазул доктор, профессор МухIамад МухIамадов, МелъелтIа гьоркьохъеб школалъул нухмалъулей Эльмира МухIамадова, Россиялъул хъвадарухъабазул Союзалъул член ГIиса Шарапудинов, районалъул культураялъул ва туризмалъул отделалъул нухмалъулев ХIайбула ГIабдурахIманов ва цогидалги.\nКинидахъ дий ахIана авар мацIалда назму\nМухIамад АхIмадовас абуна ХIамзат ГIизудинов махщел камилав шагIир, гъваридаб магIнаялъул асарал хъвалеб хъвадарухъан, халкъалъе хIажатал ва кIвар бугел суалал рорхулев жамгIияв хIаракатчи, жигараб гражданскияб позициялъул публицист вугин.\n«ХIамзат ГIизудиновас асарал хъвала ракI-ракIалъ, махщалида, жиндир хаслъиялда. Ваккула тарихиял темабазде, загьир гьабула гьанжесеб заман, вуго халкъалъулъ гIумруялъулъ, жамгIиял лъугьа-бахъиназул бакьулъ. ГIизудиновас мустахIикъаб куцалъ бихьизабула Дагъистан халкъазда гьоркьосел литературиял, тарихиялгун маданиял, этнополитикиял фестивалазда, форумазда, конференциязда ва симпозиумазда. Дун вохула, Дагъистаналъул хъвадарухъабазул цIияб гIелалда гьоркьов ГIизудинов гIадав пагьму-гьунар бугев чи гIун вачIиналдаса. Гьес лъикIал асарал рачIунел руго Дагъистаналъул маданияталъулъе. Баркала кьола гьаб творческияб сордо гIуцIаразе, Бакълъулазул районалъул нухмалъулезе, МелъелтIа гьоркьохъеб школалъе, киналго гIахьаллъаразе. Гьарула дирго гьудул, къаламцояв ХIамзат ГIизудиновасе кинабго лъикIабщинаб ва тIадеги цIия-цIиял тIахьал», – ян абуна МухIамад АхIмадовас.\nШагIир ва публицист МухIамад ПатахIовасги бицана ГIизудиновасул творчествоялъул батIи-батIиял рахъазул ва жамгIияб хIаракатчилъиялъул.\n«Дун вохарав лъугьа-бахъинлъун лъугьана ГIизудинов Дагъистаналъул адабияталъул гIумруялъулъе вачIин. Гьесулгун 1999 соналдаса буго дир гьудуллъи. Гьесулгун дандбала маданиял, адабияталда хурхарал кIвар бугел суалал. ГIизудиновас «Гумбет» газета республикаялъул муниципалиял басмабазул бищун лъикIаздасан цояблъун лъугьинабуна. Дагъистан маданиял тадбиразда, улкаялда гуребги, гьеб тун къватIибехунги бихьизабула, загьир гьабула гьес. ХIамзат ГIизудиновасул асарал гъираялда къабул гьарула цIалдолез, гьесул буго бечедаб авар мацIалда асарал хъвазе гьунар-махщел. Нижеца ГIизудинов рикIкIуна гIолохъанав ва гьелдаго цадахъ цIубарав, щвалде щварав хъвадарухъанлъун», – ян абуна МухIамад ПатахIовас.\n– Халкъ цIуне, мацI цIуне, гIорхъаби цIуне!\nАвар басмабазул цолъиялъул нухмалъулев МухIамадрасул ГIумаровас бицана гьеб гIуцIиялъул хIалтIулъ ГIизудиновас гьабулеб жигараб гIахьаллъиялъул, журналистазул ихтиярал ва эркенлъи цIуниялде буссараб хIаракатчилъиялъул, авар мацIалда «Аварпресса.ру» портал, «Адабияталъул сагIат» передачаби ва цогидалги проектал гьес рачунел рукIиналъул.\nЛингвист МухIамад МухIамадовас кIвар буссинабуна мацI цIуниялъе ГIизудиновас гьабулеб хIалтIуде.\nХIамзат ГIизудиновас цIалана жиндирго цIиял кучIдул, бицана басмаялде бахъизе тIехь хIадуриялъул, 1999 соналъул лъугьа-бахъиназул, Рекъав Тимурица Дагъистаналде чабхъенал гьариялъул ва цогидалги темабазда асарал хъван ва хъвалел рукIиналъул.\nБакълъулазул мухъалъул бетIер ХIажимурад МухIамадовасул цIаралдасан гьесул заместитель МухIамад Хъарагишиевас ХIамзат ГIизудиновасе кьуна хIурматалъул грамота ва гIарцулаб сайгъат. Районалъул цо-цо гIуцIабазул вакилзабазги баркана шагIирасда.\nХудожественниял номераздалъун тадбир берцин гьабуна Россиялъул халкъазул гIадатияб маданияталъул бакълъулазул централъул концерталъулгун театралияб коллективалъул актераз ва кочIохъабаз. ГIизудиновасул асарал цIалана МелъелтIа гьоркьохъеб школалъул цIалдохъабаз. Гьел лъикI хIадурун ругоан авар мацIалъул ва литератураялъул мугIалимзаби ХIабизат Амагаевалъ ва ХIабизат Бекмирзаевалъ. Кьурдуе махщел бихьизабуна районалъул лъималазул искусствоялъул школалъул «ГьитIинал магIарулал» кьурдул ансамблялъ.


Тохтур Гунашев туснахъалъул азарханаялде вачана\nТохтур Гунашев жиндир ясгун.\nГъоркьисала туснахъ гьавурав Дагъистаналдаса тохтур Марат Гунашевасе квеш лъугьун, туснахъалъул азарханаялде вачун вуго. Аслияб куцалда гьесие къварилъи буго квегIаб бохалъул.\nМахIачхъалаялдаса тохтур Марат Гунашев туснахъ гьавуралдаса чанго къоялдасан лъагIел тIубала. Амма чIванкъотIун гьесде гIунтIизабураб гIайиб гьечIо жеги. Байбихьуда абулеб букIана гьев гIахьаллъун вугин МахIачхъалаялъул полициялъул нухмалъулев МухIамадов АхIмад чIваялъулъ.\nХадуб байбихьана Гунашевас хъачагъал сах гьарулел рукIанин, хас гьабун гьес сах гьавун вугин Интерполалъ валагьулев вукIарав Генуса Ибрагьим ХIажидадаевилан абизе.\nАмма жакъа къоялде щвезегIанги Гунашевасда хурхун хIадурараб материал гьечIин, диваналдеги гьеб кида битIизе бугебали Аллагьасда гурони лъаларин бицана Эркенлъи радиоялъе Марат Гунашевасул лъади Амина Гунашевалъ.\nГунашев вачIинахъего Владикавказалда ана туснахъ гьавизе, хадув гIезегIан заман гьоркьоб индал Дагъистаналде вачIана.\nАмина Гунашева: «Марат авариялде ккун хадуб чанго нухалда операция гьабун букIана гьеб бохалъе. Доб мехалдаго чIегIерлъун букIана гьеб. Гьанже туснахъалде ккедал тIадеги унтиларищха гьеб, гьениб жаниб гьабулеб дару-сабаб щиб букIинеб гьесие?\nКвегIаб бох гьедин унтараб букIиналъ, Маратие лъабабилеб даражаялъул сакъатлъигицин чIезабун букIана».\nНизам цIунулез Марат азарханаялдаса ккун вачун ана, унтарасе дару биччалеб мехалда.\nЖиндир рос туснахъалъуса вахъизе кумек гьабейин Марат Гунашевасул лъади Амина Гунашевалъ кагътал ритIун рукIана Россиялъул президент Владимир Путинихъеги, Россиялъул юстициялъул министр Юрий Чайкахъеги, прокуратураялдеги.\nАмма кисанниги жал разияб жаваб щвечIин бицана Амина Гунашевалъ ЭР-ялъе. Щайин абуни жидеца жидеда тIасан гIарз бахъулел чагIазухъего ритIулел ругила гьел кагътал Москваялдасан тIадруссинеги гьарун.\nКъануналда рекъон гьел чагIи хIалтIулел ругищ гьечIищали халгицин гьабулебги гьечIила.\nХадубккун лъиденги гьабилищин дуца хитIабин гьикъидал, жиндир росасе дивангIаги гьабулеб бугебали рес букIунаанин тIадехун гIарзахъдизеян жаваб кьуна Аминаца.\nАмина Гунашева: Дир рос туснахъ гьавуна гIицIго Шамил ХIасанов абулев чиясул йикIарай йокьулелъ мацIги гьабун, сундулниги хIакъикъатги цIехечIого. Шамиль ХIасанов ккола дир росасул яцалъул рос. Жийги рехун тун, гьес гьей ячунилан квеш букIун, киназдаго бецIулеб буго гьелъ.\nАмма дир росасда бараб жо щиб гьениб бугебали дида бичIчIуларо. Гьеле гьей гIаданалуъл гIахьучIаздаги божун туснахъалъув чIезавун вуго дир рос».\nМарат Гунашев вегизавураб азархана буго МахIачхъалаялда рикIкIад гьечIого бугеб Шамхалалъул туснахъалда.\nТохтур Гунашев туснахъалъул азарханаялда


ИНТЕРНЕТ ЧIАНИ, УЧИТЕЛЬЗАБАЗУЛГИ РАХIАТ ХОЛА\nРайоналъул школазда гьоркьоб мустахIикъаб бакI кколеб бугилан абизе бегьула КIогьориб росдал школалъул коллективалъ.\nГьелъие нухмалъи гьабулеб буго гIолохъанав директор Жамалудин АхIмадовас. Доб мехалъ росулъ гьоркьохъеб школа букIинчIо. Гъуниб босана гьес гьоркьохъеб лъай, лъугIизабуна ДГУялъул математикаялъул факультет. 1999 соналда вачIана гIагараб росдал школалде учительлъун. 2011абилеб соналдаса нахъе хIалтIулев вуго директорлъун.\nГьал къоязда редакциялде вачIарав Ж. АхIмадовасдаги нижедаги гьоркьоб ккана гьадинаб гара-чIвари.\n- Жамалудин, кин мун школалде хIалтIизе вачIарав, дур гIагарлъиялда гьоркьор церехун учительзаби рукIаралищ, ай гьеб махщел дуца тIаса бищиялъе кинаб гIилла ккараб?\n- Дун цIалулеб заманалда цIакъ лъикIал учительзаби рукIана. Гьездасан кколаан ГIумаров ГIабдула , мунагьал чураяв ГIумаров ГIабдужалил, ветеранасул лъади магIарул мацIалъул учительница МухIамадова Асбат, тIоцеесей учительница йикIана ГIалиева Кавсарат. Аслияб къагIидаялъ дир учителасул хIалтIуде ракI цIазабурав чи вукIанилан абизе бегьула I960-I992 абилел соназда КIогьориб школалъе нухмалъи гьабулев вукIарав дир кIудияв эмен ДибирхIажиев Сайпула. Гьесда аскIов гIуна. Дир эбел-эменги, эбелалъул вацги яцги учительзаби рукIана. Гьелъ учителасул хIалтIи нижер хъизамалда гIодосанго батараб жо буго. Дов нижер кIудияв Сайпулагьицаги абулаан дудаго рокъоб батараб нухдасан ине хIаракат бахъеян. Гьесул жиндирго эмен вукIана хьитазул устар. Гьес абуни жиндирго вас, дир кIудияв эмен хьитазул устарлъун вахъине теларин абун, цIализе витIун вуго. Ва, хадур жиндирго лъималги Сайпулагьица цIализе гьаруна. Гьедин гIураб буго нижер хъизанго учительзабазул. Доб заманаялъ дагьаб батIияб лъикIаб къиматги букIана.\n- Дуда школалъул директорасул хIалтIи кинабха батараб?\n- Дида кколаан гьеб хIалтIи учительзабазул хIалтIухъ балагьун лъугIулеб гIадин. Амма гьедин батичIо иш. Дун хIалтIизе вачIараб мехалъ гьаб цIалулги школалъул хIалтIулги къагIидаго хисана. ТIоцебесеб соналъ къаси кьижичIого лъазабизе ккана бухгалтериялъулги экономикаялъулги балъголъаби. ГьабсагIат хIисаб гьабураб мехалъ ДибирхIажиев Сайпулагьица гьабулеб букIарабги дица гьабулебги хIалтIи гIемерго батIияб буго. ХIалтIул къадарги цIалудехун балагьиги хисун буго. Досул заманалда бачIараб цIалул планалда рекъон хIалтIулаан школалъул коллектив. Жакъа тематикияб планалда рекъон щивав учителас гIуцIула жиндирго хIалтIул программа. Гьедин хIалтIулеб буго жакъа кIагьадерил школа. Дида абизе кIола гьединаб къагIидаялде бачIараб цо чанго школа гурони районалда гьечIилан. ГьабсагIат гьабизе кколебщинаб информациялъул хIалтIи. Интернет чIани, учительзабазул тIубан рахIат хола. Ункъо батIияб сайт буго. Жиб-жиб къоялъ цIиги гьабула школалъул сайт. Цебехун гьединаб жо букIинчIелъул. ХIатта, приказалцин хъвалеб къагIида хиси гуреб, гьезул къадарги цIикIкIун буго. Дун жакъасеб школалъул директорасул хIалтIуде гъорлъе ккезегIан ун батила кIигогIан сон.\n- Жамалудин, ЕГЭялъул хIакъалъулъ дуца щибилан абилеб?\n- Исана нижер ЕГЭялъул ккарал хIасилазул бицани, цо лъабил гурони ккечIо. Цо цIалдохъанасе медальги щвана. Гьелде нижеца байбихьи лъун букIана цIалул соналъул авалалдаго. ЕГЭ кьезе Гъунире иналде, росулъго гьелъул хIалбихьун, 3-4-5 къимат щолеб къагIида гьабизе хIаракат бахъула. Лъималазда хехго бичIчIула жидедехунго гьабулеб квешабги лъикIабги балагьи. Масала, лъагIелалъ бокьа-бокьараб гьабизе жалгоги тун, ЕГЭялъе заман щвараб мехалъ дидехун цIалдохъабаз гьабизе бугеб балагьи бицинчIониги бичIчIизе ккола. Жиб-жиб къоялъ дозда материалги малъулеб бугони, тIалабги гьабулеб бугони, гьеб мехалъ учителасул къимат бачIинчIого рес щиб? Гьеб гIемер бицине бокьулеб учителсул къадру-къимат лъица хвезабун бугеб, гьес жинцаго! ХIалтIизе кколеб куцалъ хIалтIизе ккола цин живго учитель. ГьабсагIаталъ бокьа-бокьарав чи школалде вачIунев гьечIиланги бицун, цо-цо бакIазда гьеб ишалде цеве ккарав чи восулев вуго. Гьелъ, цинги къимат хвечIого букIунаро. Жиндирго къадру цIунун хIалтIулев учителасул гьеб кидалго букIуна.\n- Жакъа кIвар бугеб бакIалда буго тарбиялъул суал. Гьеб бараб бугилан ккола школалда бугеб коллективалдаги. Масала, учительзабазда гьоркьор щал цIикIкIарал ругел: бихьиналищ, руччабийищ?\n- Къого учитель вуго нижер. Гьездаса анлъго гурони бихьинчи гьечIо. ХIакъикъаталдаги кадрабазул рахъалъ масъала буго районалъул росабалъ. Нижер школалда гьелъул рахъалъ къварилъи гьечIо. Жал хIалтIуде росеян рачIарал гIарзаби руго. Гьеб тарбиялъул ишалда сверухъ гьабизе кколеб хIалтIиги нижеца тохго тун гьечIо. Абизе бегьула жеги къвакIизабун бугилан. Щай абуни, букIине кколеб къагIидалъ цIалдохъанасе тарбия щун гьечIони, гьесул чIахIияздехун, дунялалдехун бугеб бербалагьи хисун кколеб букIин нилъеда бихьулеб буго. КIогьороиб росулъ гьединаб жо гьечIо. Щайгурелъул школалда руго цIалдохъабазул бригадаби , буго цо хасаб «Мое отечество» абураб къокъа, гьел хьвадулел рукIуна херал-унтаразе кумек гьабизе, цIул къотIизе, лъим босизе… Гьединаб школалда бугеб тIалаб-агъазалъ лъимал сверун ккун рукIуна. Гьеб киналъго кумек гьабулеб буго щибаб соналъ районалдагун республикаялдаги школалъул цIар лъикIаб бакIалде бачIинабизе. Районалда исана ЕГЭ кьолаго кIикъоялда анцIгогIанасеб кIийил щун батани, нижер школалда цо лъабилги букIана, кIиго щуйилги, хутIарал ункъилалги. Гьедин хIасил кьоледухъ тIубараб къуваталда хIалтIулеб буго школалъул коллектив. Цо къоялъ ракIаризеги ракIарун, дица абун букIана нилъер къогогIанасев чи вуго цо ригьалъул. Цо соналъ цадахъ пенсиялдеги инехъин руго. Гьедин нахъе араб мехалъ хадур школалде хIалтIизе рачIунезулги пикру гьабизе ккеларищ?! Гьеб суал буго нижер жакъа хъаравуллъиялда. Щибаб цIалул соналда лъикI цIалулел цIалдохъабазе чIезарун руго батIи-батIиял цIаразда кьолел гIарцул сайгъатал. Гьелъул фонд гIуцIизе кумек гьабула росу тун къатIир гIумру гьабун ругел машгьурал росуцояз.\nУчительзабазул харж кидал кьезе бугеб абураб суал ахираб заманалда баккулеб гьечIо. Школалда гIодов чIараб бакIалдаса кIола дида гьезул цIаралда карточкаялде тIаде гIарац битIизе. Банкалдего ине кколаро. Гьалъул лъикIлъи бугищ, буго.


6 октябралда Гъизилюрт мухъалъул Кироваул росулъ изнугьечIого яргъидгIуцIаразда ва къуваталъул идарабазул хIалтIухъабазда гьоркьоб ккараб тунка-гIусиялъул хIасилалда 3 чи чIван вуго. Гьезул цояв экстремист колин, гьединго кIиго низамцIунулевги чIван вугин лъазабулеб буго Россиялъул терроризмалде дандечIараб миллияб комитеталъ. Гьезулго баяназда рекъон Кироваулалда хасал тадбирал халат рахъунел руго.\nИтни къоялъул радал Гъизилюрт мухъалъул Кироваул росулъ щалали лъаларел чагIаз къуваталъул идарабазул хIалтIухъабазде кьвагьи бахъинабун буго. Гьеб росулъ изнугьечIого яргъидгIуцIарал рахчун рукIиналда щаклъи букIун, гьел рукIине бегьулел гIадал рукъзабахъ хал-шал гьабулел рукIун руго низамцIунулел. Гьедин, цо минаялде аскIоре щолаго гьенисан кьвагьдон руго хасал идарабазул хIалтIухъабазде. Данде кьвагьараб жоялъ гьезул цояв чIван вуго къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз. Россиялъул терроризмалде данде чIараб миллияб комитеталъул баяназда рекъон гьеб кьвагьа-гIанхъиялъул хIасилалда Федералияб ХIинкъигьечIолъи букIинабулеб идараялъул кIиго хIалтIухъанги чIван вуго.\nГьебго идараялъ лъазабулеб буго низамцIунулезде кьвагьдарал чагIи «Гъизилюрталъул» изнугьечIого яргъидгIуцIараб къокъаялъул гIахьалчагIи рукIанилан. МухIканал гурел баяназда рекъон низамцIунулезде тIадекIнацIи гьабурабурав кколев вуго Кироваулалдаса 29 сон барав Аслудинов ГIалидибир. Дагъистаналъул цIех-рехалъул идарабазул баяналда рекъон, изнугьечIого яргъидгIуцIаразул кьерулъ вукIиналда щаклъи букIун кIиго соналъ федералияб цIех-рехалде лъазавун вукIун вуго. Гьев дагьав цевегIан Шамалдаса вуссун вукIанин, гьениб рагъул гIахьалчиги вукIанин гьев, гьединго хас гьабун кьвагьулел жал гьаризе, хIалтIизаризе кколеб куц лъазабулев вукIанин гьевилан лъазабулеб буго республикаялъул цIех-рехалъул идарабаз.\nКироваулалда ругин гIемерисел, республикаялдаго бищун къуватаблъун рикIкIунеб, гъизилюрталъул экстремистияб къокъаялъул гIемерисел гIахьалчагIийилан абурал баянал кьола Дагъистаналъул хасал идарабаз. Гьеб росулъ ахирисеб 3 соналда жаниб вагьабиязда ва тIарикъатчIагIазда гьоркьоб бугеб дандеккунгутIиялъе гIоло 15 гIан чи чIван вуго. Гьезда гьоркьов вуго Кироавул росдал бетIерлъун вукIарав Маликов Сахратулаги, гьеб росулъ бугеб мадрасалъул кIиго мугIалим, росдал имамлъун вукIарав Заурбегов МухIамадхIабиб, гьединго иргадулаб хасаб операция тIобитIулеб мехалда гьенив чIван вукIана Гъизилюрталъул изнугьечIого яргъидгIуцIаразул къокъаялъул бетIер МухIамаднабиев Шамилил кумекчилъун вукIарав ГIалиев ШагIбанги. МухIамаднабиев чIван хадуб гьесул бакIалда къокъаялъе нухмалъи гьабизе хIадурулев вукIарав чи вукIанин гьевилан абурал баянал тIиритIизарун рукIана хасал идарабаз.\nДагъистаналда кIиго соналъ цебе гIуцIун букIана экстремистияб багъа-бачариялда гъорлъ рукIарал, жидеего бокьун кверде рачIарал яги цIакъго вахIшиял такъсиразулъ гIахьаллъи гьабичIел чагIи ракълилаб гIумруялде руссинарулеб хассаб комиссия. Гьеб жамгIияб идараялъул гIахьалчилъун вукIарав ГIалиев Шамилилгун букIараб гара-чIвариялда «Эркенлъи» радиоялъ цIехана гьесда щайин, Дагъистаналъул хасал идарабазул баяназда рекъон, республикаялда бищунго гIемер гIолохъаби рохьорехун унеб мухълъун хутIулеб бугебилан. Шамилил пикруялда рекъон бищун цебе гьеб бараб буго Гъизилюрт мухъалда цIакъ гIемер ЦIумада мухъалдаса гочарал гIадамал рукIин. Гьединлъидал бищун цебе Дагъистаналда рагьун экстремистияб багъа-бачари гьабизе лъугьаразул бутIрул цIумадисел рукIанила.\nГьединго СССР биххун хадуб гIараб лъай босизе къватIисел пачалихъазде унезда гьоркьорги цIакъ гIемер цIумадисел рукIанила. Гьел батIиял пачалихъазда лъай босизе араз байбихьанила республикаялда вагьабизм тIибитIизабизе. Гьединлъидал Шамилица лъазабулеб буго бищун цебе гьел къватIисел хIукуматазде исламияб лъай босизе унел гIолохъабазда хадуб халкквезе кколила, ай гьел экстремистияб багъа-бачариялде гъорлъе лъугьине риччазе бегьуларила, гьел кинал цIалул идарабада ругелали хIисабалде босун букIине кколила. Бищун цебе гьел экстремистазе кумек гьабулел ва гьезул кьерулъе лъугьизе хIадураразул къадар даглъиялда сверун гIуцIизе кколила кинабго хIалтIи.\nГIалиев Шамиль: Бищун цебе нилъеда тIадаб буго экстремистазе кумек гьабулезде данде къеркьей, ай гьединал гIадамазул къадар дагьлъиялде кIвар кьей. ГIолилазда гьоркьоб букIине кколеб бичIчIикьеялъул хIалтIи гьаби. КигIан бокьаниги бокьичIониги абизе ккола жакъа къоялде гьеб хIалтIи цIакъ нахъе ккун бугилан. Дагъистаналъул динияб идараялъги, цо-цо гIолилазул жамгIиял идарабаги гьеб экстремизмалде данде чIараб хIалтIи гьабулеб буго, амма гьеб хIалтIуца жеги рукIине кколел хIасилал кьолел гьечIо. Гьанибго абизе ккола Кинаб бугониги лъугьа-бахъиналъул яги цойги сундул букIаниги хIасилалгун къеркьелалде цебе гьеб кинаб гIиллаялдасан лъугьун бугебали балагьизе ккола. Гьединлъидал дир пикруялда рекъон, бищун цебе нилъеда киназдаго цебе чIараб масъалабазул цояблъун буго гьеб экстремизм щай цебетIолеб бугебали лъазаби. ГIаммал ахIиял ва хитIабал гьарун гуреб, кьучIаб къагIидаялъ гьеб киналъего гIилла лъазабизе ккола цин».\nГьединго экспертас бищун цIакъ гIолилазда гьоркьоб экстремизм тIибитIарал мухъазда гьоркьор рехсана Унсоколо, ЦIумада, ЦIунтIа ва МухIарамкент мухъалги. Гьезда гьоркьобги бищун цебе Унсоколо мухъ бугин рикIкIунеб буго ГIалиев Шамилица.\nI8 сентябралдаса нахъе терроризмалде дандечIараб низамги лъазабун изнугьечIого яргъидгIуцIарал ралагьулеб бугеб Унсколо мухъалъул Временное росулъ жеги хасал тадбирал халат рахъунел ругин лъазабулеб буго хасал идарабаз. Гьедин 3 октябралда гьеб росулъ низамцIунулезда ва экстремистазда гьоркьоб ккараб кьвагьа-гIанхъиялъул хIасилалда чIваразул хIакъалъулъ батIи-батIиял баянал кьолел рукIана. Итни къоялъ Россиялъул терроризмалде дандечIараб миллияб комитеталъ лъазабуна гьеб хасаб операциялъул хIасилалда 7 изнугьечIого яргъидгIуцIарав чIван вугилан. Гьезул жаназаби цIакъго рухIун рукIиналъ генетигияб анализ гьабичIого гьел чагIи щалали мухIканго лъазабун бажаруларин абурал баянал кьолел руго цебехун рехсараб идараялъ.


Наккдалъ бахчун варани тIубачIо\nДагъистаналъе коронавирусалъ гьабураб зарал борцун бажарулеб роценго батиларо. Пандемия байбихьаралдаса нахъе РФялъул президентас хасаб данделъи тIобитIизегIан ДРялъул официалияб статистикаялда ругел баяназда гIажаиблъизе бачIунаан. Хварал гIадамазул…\nТохтурзабазеги къваригIуна кумек\nИсана июлалда байбихьизе буго коронавирусалъ унтарал гIадамазул сахлъи цIунизе къеркьарал тохтурзабазе психологияб кумек гьабизе. Гьелъул хIакъалъулъ «ХIакъикъаталъул» бетIерав редактор ГIумахан ГIумахановасулгун гьабураб гара-чIвариялда бицана «Журавли»…\nТуркиялъулазгун гьенир ругел нилъер ватIанцояз дарабаздалъун ва медицинаялъул къайи-цIаялдалъун гьабураб кумек тIаде щвана. Ай, 26 маялъул къаси МахIачхъалаялде щвана гьеб къайидал цIураб кIудияб машина.\n18 маялда РФялъул президент Владимир Путиница видеоконференция тIобитIана нилъер республикаялъул нухмалъигун. Гьединго гьелда гIахьаллъана муфтий АхIмад-ХIажи афандиги. Республикаялда лъугьун бугеб захIматаб ахIвал-хIалалда тIасан хабар ккана…\nИнсанасул сахлъи цIуниялъул фронталда тушманаб коронавируса- лъулгун цебесеб кьерда рагъ балеб буго жакъа тохтурас.\n18 маялда РФялъул президент Владимир Путиница тIобитIараб видео-конференциялда бицана Дагъистаналда бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ. Видео-бухьеналда гIахьаллъана РФялъул сахлъи цIуниялъул министр Михаил Мурашкоги, РФялъул бетIерай санитарияй тохтур…\nУнтаразул къадар лъабазариде бахана\n11 маялда Владимир Путиница цIияб хитIаб гьабуна халкъалде. Гьесул кIалъаялдаса аслияб хIасиллъун босизе бегьула хIалтIуларел къоязул болжал лъугIанин улкаялдаян президентас аби. Амма эпидемиялде данде гьабулеб…\nБукIинчIеб лъикI, ккараб квеш\n28 апрелалда улкаялъул нухмалъулев Владимир Путиница лъазабуна хIалтIуларел къоял 12 маялдалъагIан халат рахъинарулел ругилан. РекIкIаб «коронавирусалъ» унтаразул къадар цIикIкIун гурони дагьлъулебги гьечIо.\nХьул буго хIеж гьоркьоб къотIиларин\n«ХIеж-Миссиялъул» цIияв нухмалъулев, хIажизаби гуккулел гьоркьохъаби ва пандемиялъул хIасил


Нугъай мухъалъул полициялъул бутIаялда Эрадил Асановасул чIваялъул гIайиб бугев полициялъулав тамихIалде гъоркье вачин тIалаб гьабун чанго митинг тIобитIана Терекли-Метебалда.\n2014 соналъул октябрь моцIалда Нугъай мухъалъул полициялъул бутIаялда чIварав гIолохъанчиясул гIагарлъиялъ лъазабулеб буго гьеб такъсиралда хурхун букIине кколеб цIех-рех гьабулеб гьечIин. Гьев вас чIваялда щаклъи бугев полициялъул хIалтIухъан январь моцI лъугIилалде туснахъ гьавичIони, цIидасан митингал тIоритIизе ракIалда буго гьезда.\n22 сон барав Эрадиль Асанов чIваралдаса ункъго моцI аниги жеги гьесул ишалда хурхун букIине кколедухъ цIех-рех гьабулеб гьечIин, Дагъистаналъул къуваталъул идарабаз гьелде кинабгIаги кIвар кьолеб гьечIин абун разигьечIого руго чIварасул гIагарлъи. Цо дагьабниги цIех-рехалъул иш цебе туркIизе ккани жидеца митингал тIоритIизе кколел ругин, гьеб мехалда гурони тIадругезда Нугъай мухъалъул полициялъул бутIаялда жанив гIолохъанчи чIвараблъи ракIалде щолеб гьечIин абун ццин буго Асановасул гIагарлъиялъул.\nДагъистаналъул къуваталъул ва цIех-рехалъул идарабазда божилъиги гIечIого Асановасул гIагарлъиялъул тIалабалда рекъон гьесул иш Россиялъул бетIераб прокуратураялде кьун букIун буго. 2014 соналъул декабрь моцIалда чIварасул гIагарлъи Патигорскаялда данчIвана Россиялъул генералиляв прокурор хисулев Иван Сыдорукгун. Гьес абун букIун буго Эрадиль Асанов чIваялъул ишалда хадуб халкквелин жидецайилан. Гьелдаса хадуб Сыдорукица гьеб иш жидехъего тIалаб гьабун буго. Гьелде щвезегIан моцIгун бащадалъ Асановасул гIагарлъиялъ ккурав адвокатасулхъе бихьизегицин кьун букIун гьечIо гьеб иш ва гьелда гъорлъ гурел документал, хIатта Эрадиль чIваялъе гIилла чIезабураб экспертизаялъул хIасилцин лъазе тун букIун гьечIо гьесда.\nГьедин жидеего бокьа-бокьараб гьабулеб букIанила Дагъистаналъул къуваталъул идарабазилан абун лъазабулеб буго адвокат Дилимхан Аслановас. Генпрокуратураялъ хал-шал гьабизе байбихьун хадуб къватIире кьурал экспертизаялъул баяназда рекъон Асанов Эрадилил ботIродаги танчидаги гьоркьоб манзил 1 бахъараб 30 сантиметралде бахун буго. Гьелъ бихьизабулеб бугила лъачIого гьесда гьеб таманча речIчIичIолъийилан абураб пикру буго адвокатасул.\nГьеб такъсир гъоркьисала 6 октябралда ккун букIаниги жеги Дагъистаналъул цIех-рехчагIаз гьеб гьабиялда щаклъи бугев полициялъул подполковник Сайпулакъади Жамалудиновасда тIад чи чIваялда хурхун такъсирияб иш рагьун гьечIо. Гьесда тIад гьабун буго цохIо хъулухъалдаса букIине кколелдаса цIикIкIун пайда босиялда хурхун иш. Гьелдасаги цIакъ Асановасул гIагарлъиялъул ццин бахъинабун буго жеги гьев Жамалудинов туснахъ гьавун гьечIолъиялъ.\nЦIех-рех лъугIун бахъинегIан гьесда хурхун хIукму къотIизе гьабураб диваналдаги Жамалудинов гIахьаллъичIо. Гьесул адвокатас лъазабуна гьев кванирукъги унтун азарханаялда вегизавун вугилан. Амма гьаб кванирукъ унти диваналде рачIинчIого рукIине гIураб гIузру гурин, къануналъги гьединал гIузрабазда гьоркьоб рехсон гьечIин Асановасул адвокатас абуниги гьелъухъ гIинтIамулев чиги ккун гьечIо.\nГьаб сагIаталдаги Сайпулакъади Жамалудинов азарханаялда вегахъего вугин абурал баянал кьуна «Эркенлъи» радиоялъе Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулев Темирбеков Расулица.\nРасул Темирбеков: «ЦIех-рех лъугIизегIан гьесда хурхун диваналъ хIукму къотIизехъин бугеб мехалдаги данделъиялде вачIун бажаринчIо гьев, азарханаялда вегун вукIана. Щиб унти гьесул бугебали гьаб сагIат дица абун бажаруларо. Амма унтарасу диваналде ун бажарулеб хIал букIине ккола, гьелдаса хадуб гурони гьесда хурхун диваналъул данделъи ахIуларо. Гьев сахлъизегIан чIезе ккола».\nАмма чIварав гIолохъанчиясул гIагарлъиялъ лъазабулеб буго Жамалудиновасул сахлъиялъе щибниги къварилъи бугин абураб жоялда жал божуларила. Гьединал жалги гьарун гьев тамихIалдаса ворчIизавиялъе нухал ралагьулел, заман цIа-цIалел ругила Дагъистаналъул къуваталъул идарабабазул нухмалъулел. Гьединлъидал цIидасар гьеб киналдасаго разигьечIолъиги загьир гьабун кагъат хъван букIун буго Эрадиль Асановасул гIагарлъиялъ Россиялъул генералияв прокурорасухъе. Гьеб кагътие бачIараб жавабалъул ва жидерго тIалабазалу хIакъалъулъ «Эркенлъи» радиоялъе бицана чIварасул гIагарав чи ГIадильгереев Рустамица.\nРустам ГIадильгереев: «Нижер кагътие жаваб бачIана Россиялъул генералияб прокуратураялдаса, гьеб ишалда хурхун цIех-рех букIине кколеб хIалалда гьабулеб гьечIин хъван буго гьелдаги. Жидеца гьеб ишалъул цIех-рех унеб къагIидаялда хурхун тIадкIалъаялги гьарун кагътал ритIанин Дагъистаналъул прокуратураялдейилан лъазабулеб буго гьеб генпрокуратураялдаса бачIараб кагътида.\nАмма нижеца жеги щибниги хIасил бихьулеб гьечIо гьел кагътазулги, нижер хитIабазулги. Гьев подполковникги жеги къватIив вуго, гьев туснахъалда тIамизеги гьезда ракIалдаго гьечIин ккола дида. Гьединлъидал гьаб январ моцIрол ахиралде щвезегIан гьев Жамалудинов туснахъалда тIамичIони ва гьеб цIех-рехалда хурхун нижер цойгидал тIалабал тIурачIони, нижеца митинг гьабизе буго».\nГьединго ГIадильгереевас лъазабуна гьаб нухалда цохIо митинг тIобитIун хутIиялда щаклъи бугила жиндир. Жидеца федералияб нух къазеги бегьулила, гьеб мехалдагIаги жал тIалъиялда рагIизе ратилилан.\nЭрадил Асанов чIварасе тамихI гьабиялда щаклъи буго гьесул гIагаразул


«Рохьилазул» кумекчи вукIанин абураб гIайиб гIунтIизабун буго Хасавюрт мухъалдаса МухIамад Сулаевасда низам цIунулез. Амма адвокат Сапият МахIамадовалъ рикIкIунеб буго, ахирисез жидерго хIалтIул статистика лъикIлъизабизе ккун вугин Сулаевин.\nРадал 24-леб декабралда Хасавюрт мухъалъул Байрам росу сверухъ ккуна къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз. РосдалчагIазда гьез абун буго оперативиял тадбирал гьарулел ругин, изну гьечIого яргъид гIуцIаралгун бухьенал ругел ралагьулел ругин. Ордерал яги цогидал документал рихьизаричIого полициялъулаз чIухь бан буго росдалчагIазул минабазда.\nБайрамалдаса Амирхан ГIазизовас бицана «Эркенлъиялъе» низам цIунулез чIухь-балеб букIанин бичIчIулареб къагIидаялъ. Гьесул рагIабазда рекъон, минадул щибаб рокъор раккулел рукIинчIо низам цIунулел, цо-цо минабазул азбаралдеги рачIун нахъеги унел рукIана. Гьес абухъе, рохьилазул кумекчагIи цIехолел рукIун ратани, щай мухIканго чIухь бачIеб жиб-жиб минаялъуб. «Галочкаялъе гьабулеб тадбирлъун бихьана полициялъул хIалтIи», - илан абуна ГIазизовас.\nАмма гьел тадбиразул хIасилал рукIана: низам цIунулез цадахъ вачун ана росдалчи МухIамад Сулаев. Цебе чанги нухалда ккун вукIана гьев полициялъулаз ва гьесул гIарзаби рукIана, жиндир гIайиб сундулъниги батани, жиндие тамихI гьабеян, батичIони - живги жиндир хъазанги парахатго теян. 2012-леб соналда къуваталъулаз гьев ккурав мехалда, гьес лъазабулеб букIана жиндие гIакъубаби кьолел ругин полициялъул хIалтIухъабаз ва жинца гьаричIел такъсиразе мукIурлъизе тIамулев вугин.\nСулаевасул чIужу ПатIиматI МухIамадовалъ инсанасул ихтиярал цIунулезухъе битIараб гIарзаялда рекъон, 24-леб декабралда радал сагIат анкьго туIбараб мехалъ къуваталъулаз сверухъ ккун буго гьезул мина. «Рагъулаб техникаялда рачIана низам цIунулел. Хъизаналъул хважаин гьеб мехалда рокъов вукIинчо, рогьалил какдаса мажгиталдаса жеги тIадвусинчIо. Низам цIунулез чIухь бана минаялъуб, амма къануналъ гьукъараб щибго жо батичIо гьезие», - илан бицана МухIамадовалъ. Гьелъ гьединго тIаде жубана, чIухь баялъул протокол полициялъулаз кьечIин жиндихъе.\nМажгиталдаса вачIунаго нухда ккун вуго къуваталъулаз Сулаев. ХъахIаб джипалде рекIинавунин гьевилан, абулеб буго Сулаевгун цадахъ рукIарал росдалчагIаз. Ккурасул гIагарлъиялдаса чагIи ун руго Хасавюрталде ва жанисел ишазул министерлъиялъул мухъалда бугеб идараялде раккун руго. Гьениб гьезда абун буго, Сулаев фамилия бугев чи жидехъ гьечIилан. Сулаевасул чIужуялъ гьебго къоялда гIарза кьуна прокуратураялде, жиндир рос вугеб бакIги щай гьев ккуравги лъазабеян.\nХадуй гьей ун йиго адвокат Сапият МухIамадовалъухъе. Цересел нухазда Сулаев полициялде ккейдал МухIамадовалъ цIунулел рукIана гьесул ихтиярал. Адвокат МухIамадовалъ бицаралда рекъон, 24-леб декабралда гьей ункъго нухалда щвана прокуратураялдеги, МВДялъул идараялдеги. Гьелъул гIарзаби тIоцере къабул гьарулел рукIинчIо низам цIунулез, амма гьей республикаялъул прокуратураялде кIалъан хадуб гIарзаби хIисабалде росана.\nЖиндирго каналаздаса МухIамадовалъ лъазабун буго, Сулаев Хасавюрт мухъалъул МВДялъул идараялда вугеблъи. Гьение гьей ячIараб мехалда, гьелда абун буго Сулаевас бицанин, жиндир ихтиярал цIунулей гьечIин МухIамадоваилан. Адвокаталъ абуна «Эркенлъиялъе» Сулаев ва гьесул гIагарлъиялдаса чагIи хIинкъизарун ратилин низам цIунулез.\nСапият МухIамадова: «РакIчIун абизе кIола, адвокаталдаса инкар гьабизе гьев тIамунин. Гьев чанги нухалда ккун вукIана цеве, амма кидаго гьесул ихтиярал дица цIунулаан. Гъоркьисала гьев ккурав мехалда, полициялда гьесие гIакъубаби кьуна ва хадуб дица видео бахъана гьевгун. Видеоялда гьес абулеб буго, щиб кканиги, щиб жинца хадуб абуниги, жиндир адвокат йигин Сапият МухIамадова. Гьесул чIужу дихъе ячIана, щайгурелъул гьес гьелъухъе дир номер кьун букIана, живгун щиб-букIаниги кканиги, дихъе ахIеян.\nЧIужуялъги чIванкъотIун гьанже абулеб гьечIо, щай Сулаевас инкар гьабулеб бугеб дидасан. РакIалде кколеб буго, Сулаевасе ва гьесул гIагарлъиялда чагIазе хIинкъаби кьун ратилин. Низам цIунулез жидерго хIалтIул статистика лъикIлъизабизе ккуравлъун рикIкIуна дица Сулаев. Дун адвокатлъун ячугеян гьесда ургъунго абун батила низам цIунулез. Гьесие тамихI къвакIараб гьабиларин рагIи кьун батилаха. Лъаларо, щиб гьезда ракIалда бугеб, амма дихъе буго Сулаевасул видео ва гьес абулеб буго дун гурони, цогидав адвокат кIваричIин».\nХасавюрт мухъалъул МВДялъул идараялда «Эркенлъиялъе» абуна Сулаевасда хурхун рагьун бугин такъсир гьабиялъул иш. Гьеб иш бачунев цIех-рехчи Арслан Булатовас баян кьечIо, амма мухIкан гьабуна Уголовияб Кодексалъул 208-леб бутIаялдалъун рагьун бугин ишилан ва Сулаевасда гIунтIизабулеб гIайиблъун кколин рохьилазе кумекчилъи.


Хъвадарухъабазул правлениялда гьабураб хъвай–хъвагIай » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nХъвадарухъабазул правлениялда гьабураб хъвай–хъвагIай\nНилъго нилъехъангойилан абурабила гIатIал хинкIаца…\nИсана хъвадарухъабазул союзалъул тIоцебесеб гIатIидаб правление ахIана ХIамзатил Расулил кабинеталъуб. Хъвадарухъабаз кьабун цIураб кабинеталъуб хIухьел цIазецин гьава гIолеб букIинчIо. Цо–цо хъвадарухъаби гIодор чIезе бакIцин щвечIого, гIайиб ккарал лъимал гIадин, нуцIил кIалтIа эхетун рукIана. Амма Совминалдаса ХIапизатги, культураялъул министр ГIабдулхIамидоваги ГIашильтIа Манташ гIадин креслабазда кIусун рукIана. ГьакIкIадилей министрги, килщал рекулей ХIапизатги рихьарав чи гьезул даражаялъухъ расги урхъилароан. Расул ХIазатовасда церего–цере гIодорги чIун, гьесда бадир бералги къазарун, цо билбагIарал гурдалги ретIарал ясалги рукIана.\nКидаго гIадин байбихьана Расул ХIамзатовас гьаб нухалъги кIалъай. Бицана цо щалалиго хъвадарухъабазе премия кьунила ва нилъер адабият цо къадаралъ цебетIун букIиналъе нугIлъи гьабулила, щибаб къойил къватIире рачIунел гьалгощинал цIи–цIиял тIахьаз. Цинги, Расул ХIамзатович, гьанжего–гьанже магIарул мацIалда къватIибе бачIараб, цIияб журнал беццизе жувана. Журнал бахъараздаги абуна гьес молодцийила, бихьиналила, жив воххарав вугила гьадин жакъа хъвадарухъабазул бугеб хIал–хIукмуялъул анализ гьабизе кIварал гIолохъабаздаса. Зама–заманалдасан тIад вуссун Расулица «Сабаб» абураб цIар бахъанщинахъе, цо–цо магIарул хъвадарухъабазул кьунсрул цоцазда данд тункулел рукIана.\nМацIалъ бицун хIал кIвечIеб жо квералги хьвагIун бичIчIизабизе лъугьана, хадув кIалъазе вахъарав даргиязул гIолохъанав поэт Къасумбек МигIрабовги. Гьелго гIолохъанал хъвадарухъабазул гIузрабазул бицана хадур кIалъазе рагIи кьурал гIолохъабазги. ГIолохъанав поэтилан абидал квеш бихьана лъарагIазул поэт Бадрудин МухIамадовасда. Цинги гьев лъугьана живила гIолохъанлъи лъалелдего херлъанилан абурал жал рицине.\nБадиб килищги тункун гIайибав чи вихьизавичIого, мажгит гIадаб хъвадарухъабазул союз какизе щай нуж нечоларелан ахIдезе лъугьана, магIарул фамилияги босарай гIурус поэтесса, М.АхIмадоваги. Гьелъги, палхIасил, бичIчIизабуна, жийги Расул ХIамзатовичги гьечIони, цониги тIехь Москваялда бахъизе нилъер хъвадарухъабазда кIоларилан. КIалъалаго гьейги гьоркьой къотIизаюн, данде ахIдезе лъугьарав цоги гIолохъанав поэт, Расулица кверзул ишараги гьабун вуцIцIун чIезавуна.\nХъвадарухъабазул союзалда чIобого бугеб рукъ щай журналалъе кьоларебин «Сабабалъул» хIалтIухъанас Расулида гьикъидал, цо къокъавго тумазул поэт эхе–эхеде кIанцIезе лъугьана, «неформальный» журналазе кабинеталги кьун, хъвадарухъабазул союзалъул хIалтIухъаби къотIнорищ чIезе ругелилан. КIалъаял чIезе тун лъикIилан хабар ккедал, ГIабдула Дагъановас кверзул ишараялда цадахъ тIеренабго гьаракьги гьабун, ГIадалло ГIалиевасда кIалъазе вахъайин бичIчIизабуна. «ХIет гIадаб магжида» кверги бахъун, ГIадаллоги (Дагъановасул гIуж–куц мекъи бичIчIараб лъаларо) къватIиве лъугьун ана. Заманалдасан, тIанчил жалги кодор ккун, жанивеги вачIана.\nГьанже ирга щвана СССРалъул хъвадарухъабазул Союзалъул членлъиялде хъвадарухъаби росиялъул суалалде. Членлъиялде щив восаниги ургъел гьечIел хъвадарухъаби, гIемерисел, тIадеги рахъун нахъе ана. Щибаб миллаталъул хъвадарухъабазул секциялъул руководителас, кIвараб куцалъ реццизеги реццун, кIи–кIи хъвадарухъан вихьизавулев вукIана членлъиялде. Гьоркьо–гьоркьоб чан сонин гьесулги бугебин гьикъулел гIолохъабиги, Москваялда тIехь бахъанищан цIехолев Расул ХIамзатовги рукIана. МагIарул хъвадарухъабазде ирга щведал, кIанцIун тIадеги вахъун ГIадалло ГIалиевас, кIиго, церегоялдаса нахъе гIолохъанго гьечIел, хъвадарухъабазул цIарал рехсана. Гьел ккола: ГIарип Расуловги, МухIамад ХIасан–ХIусеновги.\nГьанже гIемер бицун хисизе жо гьечIо, палхIасил, киналго тасдикъги гьаруна ва гьезие жеги–жеги гIолохъанго рукIине тавпикъги гьарана. Вассалам–вакалам.\nБаяналъул кьучI: Журнал "Сабаб"\n» Гьарзаяб магIишат, бахилаб нахърател (сапаралдаса хъвай-хъваг1аял)


Гъизилюрталъул «долгостроял» ран лъугIизеги рес буго\nГьал къоязда Гъизилюрталда ДРялъул бетIер Сергей Меликовас хал гьабуна 2008 соналдаса нахъе балеб бугеб шагьаралъул больницаялъул, стадионалъул ва кьодул, гьединго щвана цо предприятиялде ва гара-чIвари гьабуна гIадатиял гIадамазулгун.\n13 соналъ балеб бугеб больница лъугIизегIан шагьаралдасаги сверухъ ругел хъутабаздасаги унтарал сах гьарула некIого жагъаллъараб, басрияб больницаялда.\nМеликовасда бихьана 1987 соналда бараб шагьаралъул кьоги къачIазе кколеб хIалалда букIин. Больницаго гIадин, бан лъугIулеб гьечIо Гъизилюрталда стадионги. Документация рукIалиде ккезабун гьечIолъиялъ 2010 соналда чIезабун буго гьенибе биччалеб гIарац.\nМеликов щвана «Юг-Спецгидроэнергомонтаж» абулеб предприятиялдеги. Гьелъ къватIибе биччалеб буго ГЭСазе, насосазул станциязе, кьоязе хIажатаб къайи.\nХадув гьев гIенеккана гIолохъанал хъизаназухъ. Гьел рази гьечIоан жидее балеб бугеб гIемертIалаяб мина рагIалде бахъунгутIиялдаса. Сергей Меликовас рагIи кьуна гьелъиеги церехун рехсарал объектазеги республикаялъул бюджеталдаса гIарац балагьизе.\nДругие материалы в этой категории: « Гъизляралъул коньякги ЧIикIаб хIорги\t«Дун хекко тIагIине вачIарав гьечIо» »


Буйнахъскалъул депутатаз цоцаде «гъегъ балеб буго»\nБуйнахъскалъул депутатал МахIачхъалаялда пресс-конференциялда, 1Фев2016\nБуйнахъскалъул мэрлъун вукIарав ГIусманов ГIусманил рахъккун митинг тIобитIизе ракIалда бугошагьаралъул мажлисалъул депутатазда.\nЦеве Буйнахъскалъул мэрлъун вукIарав ГIусманов ГIусманил рахъалда ругел Буйнахъскалъул мажлисалъул депутатазда ракIалда буго гIагарал къоязда цIидасан гьесул рахъккун митинг тIобитIизе. Гьеб гьабилалде, цере ГIусмановасул рахъалда рукIарал гьанже Буйнахъскалъул мэрасул ишал тIуралев ГIамиров Закарьял рахъалде арал депутатал нахъруссун ГIусмановасулго рахъалде рачIинчIони жидеца депутатазул мажлис биххиялъул суал борхизе бугин бицана гьез итни къоялъ МахIачхъалаялда «Черновик» газеталда тIобитIараб пресс-конференциялда.\nГьеб тадбир тIалъиялда гIайибал чIваялдасан байбихьанин абизе бегьула. ГIусмановасул рахъккураз лъазабуна заманалда тIалъиялъ жидехъ гIинтIамун букIарабани гьадинаб захIматаб ахIвал-хIал Буйнахъскалда лъугьунароанилан. Буйнахъскалъул халкъ гIодобе биччазабизе ккани ва депутатал цоцалъ рекъон хIалтIизе лъугьине ккани республикаялъул бетIер ГIабдулатIипов Рамазаница жидер тIалабал тIуразе кколин лъазабуна гьеб пресс-конференциялда жамгIияв хIаракатчи Зайнудинов ГIалибегица.\nЗайнудинов ГIалибег: «Нижеца бакIалъулги, республикаялъулги, Россиялъулги тIалъиялъухъеги прокуратураялдеги хъвараб цониги нижер кагътил букIине кколедухъ хал гьабичIо. Цонигиялъе жавабги бачIинчIо. Гьебгиха 5-6 моцIида жаниб. Гьедин гIинтIамичIого тезе ккани нижеца гьабураб такъсир щиб бугеб. Рищиязда ниж бергьин хIехьезе кIоларогойищ гьел ругел. Нижер ветераназул партиялъул вакилзабазулги ГIусмановасулги хIаракаталдалъун тIоритIана Буйнакскалда рукIине кколел рищиял. Цере гIадин тIалъиялъе бокьухъин гьел гьаризеги течIо. ГIезегIан къоги бихьун гьенир бергьинеги бергьана нижер партиялъул депутатал. Халкъги нижее гIоло къватIибе бахъун букIана. Гьанже кинабго гьеб хIадурараб бакIалде тIаде вачIинейилан лъугьана ГIамиров Закарья. Гьеб гурищ яхI гьечIолъи, щай гьев мэрасул хъулухъалда ГIусманов ГIусман вукIине бегьуларев. ТIалъиялъ жидецаго багъаризабуна Буйнахъскалда гьеб гъалмагъир».\nРоссиялъул ветераназул партиялъул рахъалдасан Буйнахъскалъул мажлисалъул депутаталлъун вахъарав 17 чи ГIусманов ГIусманил рахъалда рукIана. Хадур гьезда гьоркьоса цо къокъаялъ лъазабуна ГIусманов тIалъиялъе данде кколев гьечIила, гьелде данде рахъунарила жал ва республикаялъул нухмалъиялъ шагьаралъул бетIерлъун тIамурав ГIамиров Закарьял рахъалде ине ругин жалилан. Гьел депутатал кIийиде рикьиялъе батIи-батIиял гIиллаби рехсолел рукIанила, амма гьелъие аслияб гIиллалъун ругила букIине кколедухъ жидерго хIалтIи гьабизе лъалареб республикаялъул тIалъиялъул вакилзабийилан абуна гьеб тадбиралда гьеб шагьаралъул мажлисалъул депутат МухIамаев МухIамадица.\nМухIамаев МухIамад: «Гьаб сагIатни рикьун руго ниж, амма нижеда ккола гьеб заманаялъулаб иш бугилан. Гьел ГIамировасул рахъалде арал гIолохъабазда кинабго бичIчIилин ва гьел тIад руссун нижер кьеразулъе рачIинин ккола дида. Гьел киналго руго гIисинал гIолохъаби, гьезул бетIер бокьухъин сверизабизе бегьула. Бицунеб букIана гьезие гIарац кьун бугиланцин, амма дун гьелда божуларо. Нижеда гьоркьоб гьеб рикьелги лъугьунароан, шагьаралда ахIвал-хIалги гьадигIан цIакъ хIалуцунароан гьел суалал тIуразе кколел Дагъистаналъул тIалъиялъул вакилзабаз жидерго хIалтIи букIине кколедухъ гьабун букIарабани. Цониги нижер я кагътие я хитIабалъе жаваб кьечIо гьез. Гьанисан-добасан ГIусманов мэрлъун киданиги толарин абун бакк-баккизаби гурони щай гьев гьеб хъулухъалда толаревали цониги чияс бичIчIизабичIо. Гьев такъсирчийищ вугев, хIалтIигьабун бажаруларевищ вугев, гьеб хIалалъ нахъе цвизе ккани гьез. Гьелъие гIиллагIаги бицунебани. Гьебго тIалъиялъ гьоркьоса къотIичIого тIадецуй гьабулеб букIана депутатазде, гьев ГIусманилги нужерги жо кколарин абун. Гьеб чIалгIун хIехьезе кIвечIого ГIамировасул рахъалде анин дол депутаталин ккола дида».\nДепутат ГIазизов Шамилица лъазабуна жидеда дандеругез абулеб букIанила ГIусманов ГIусманица жидеда тIадецуй гьабулеб букIанин депутатлъиядаса инкар гьабейилан абун. Гьеб гьереси бугила, я ГIусмановас я Буйнахъскалъул вукIарав мэр ХIамзатов ХIусеница жидеда гьелдаса инкар гьабейилан абичIин ва тIадецуй гьабичIилан. Цадахъ рекъон ХIусеновги ГIусмановги депутатазда гьезул мандатал нахъеги кьезарун, цIидасан рищиял гьаризе къваригIун бугин абиги гьереси бугилан. Гьел кIиялго цолъиялъул хIакъалъулъ цIарцин бахъизе бегьуларин, гьеб киданиги букIунеб иш гурилан.\nГьединго Шамилица баян гьабуна жиндихъаги цойги жидер рахъалда вугев цойги депутатасухъаги мандат нахъе босизейилан гьанже Закарья ГIамировасул рахъалда вугев Темирханов Темирлан лъугьун вукIанилан. Гьес абунила нужеца ГIамировасул рахъкколеб гьечIеблъидал жиндица республикаялъул рищиязул комиссиялдеги ун нужер мандаталги нахъе кьун нуж депутатлъиялдаса эркен гьаризе ругилан.\nБуйнакскалъул депутатаз цоцаде «гъегъ балеб буго»


Гьанже Ак-Гель хIорги "сверун кколеб" буго ресал кIудияз\nМахIачхъалаялда бугеб, Ак-гель хIорил рагIаллъи къанунги хвезабун бакIал разе кьун бугин абун разигьечIолъи буго шагьаралъул гIадамазул. Гьелда бан махIачхъалаялъулаз республикаялъул бетIерасухъе хитIаб гьабун буго, гьеб ишалъе квалквал гьабеян, тIалабги гьабун. Дагъистаналъул прокуратураялъги хIорил рагIалда ралел ругел цо-цо рукъзал къанунги хвезабун ран ругин чIезабун буго, гьелда хурхун цIех-рех лъугIизегIан чанго балеб бугеб бакIалда хIалтIиги чIезабун буго.\nГьал къоязда МахIачхъала рагIалда бугеб Ак-гель хIорида ракI унтараз Дагъистаналъул бетIерасухъе гьебги гьелъул рагIаллъиги цIунейилан тIалаб гьабун хитIаб хъван буго. Гьелда гъоркь гъулбасал ракIарулел руго гьез интернеталдасан, 18 июналда гьеб тIалабалда гъоркь 462 чияс гъулбасун буго.\nГIадамазул рахIатхун буго хIорил рагIаллъиги хвезабун гьенир гIемертIалаял минаби ралел рукIиналъ. Халкъалъе хIухьбахъи гьабизе бакI толеб гьечIин, гьенир гьарулел хIалтIабаз экология хвезабулеб бугин абун хъвалеб буго гьез жидерго хитIабалда. Амма аслияб къагIидаялъ гьезул разигьеч1олъи буго гьеб хIорил рагIаллъи тIадругез бокьахъин бича-хисун гьабулеб букIиналда бан.\nХитIаб гIуцIараз гьелъул гIайиб МахIачхъалаялъул администрациялдеги ва ракьул суалал тIуралеб, ай кадастровияб палатаялдеги гIунтIизабулеб буго. Гьеб кагътида бицен гьабулеб буго гьеб палатаялъ республикаялда ракьуда хурхун бокьараб хIилла-макру гьабулеб бугилан. Масала, гьебго хIорил рагIалда бугеб цо квадратный метр гурони кIодолъи гьечIеб ракьул кесек бихьизабун бугила гьез промышленносталъул объект базе бугеб бакIлъун, гьеб кесекалъе кадастровияб номерги кьун бугилан хъвалеб буго гьез. Кинила гьедингIан гьитIинаб бакIалда объектал ралел, хасго промышленносталъул. Гьеб бакIалда сверухълъи битIа-бишизабулел гIемераб техника бугила гьениб, гьеб гьитIинаб ракьул кесекалъе кьураб номералда гъоркь гьез гьениб сверухъ бугеб кIудияб бакIги гъорлъе бачун хIилла гьабизехъин бугин лъазабулеб буго гьез. Гьединго цин хIисабалде босун букIараб ункъго гектар ракьул, цо заманалдасан тIубан тIагIанилан, гьеб мухъалъул картаялдецин босун гьечIин гьебилан хъвалеб буго гIадамаз. Гьеб ишалда хадуб халкквейин ва гIайибиязе кьварараб тамихI гьабейин тIалаб гьабулеб буго Дагъистаналъул бетIер ГIабдулатIипов Рамазаниде гьабураб гьеб хитIабалда гъоркь гъулбасараз.\nАмма жидедего гIайиб биччалеб гьечIо цебехун рехсараб ракьул ишал тIуралеб идараялъги. Гьезул пресс-хъулухъалъул нухмалъулев Эседов Альбертица «Эркенлъи» радиоялъе баян кьолаго, лъазабуна жидер идара ракьал кьолеб бакI гурила. Лъиданиги тIад хъван, яги лъидасаниги тIаса рахъи гьеб жидеца гьабуларилан. Жидехъе ракьул кесек хIисабалда лъезе рачIунила гIадамал, гьелъие хIажатал документал гьез рачIун ругони сундухъниги балагьичIого жидеца гьеб бакIалъе номер кьезе кколилан бицана гьес.\nАльберт Эседов: «Гьел нижехъе рачIунел документазул экспертиза гьабизе яги гьеб бакI бихьизе къватIире рахъинецин рес кьун гьечIо нижее. РукIунел ратила чанги гьереси документалги, ракьуда сверун гьарулел хIиллабиги. Хасго гьединаб хирияблъун рикIкIунеб ракь бугеб бакIалда гьединаб жо камуларо, амма кидаго нижеде гIайиб гьаби гьебги битIараб гьечIо. Нижер идараялъ ракьул планазе номерал кьола, гьел хIисабалде росула, тIокIаб нижеца гьабулеб жо букIунаро. Гьеб хитIабалда рехсон ругел ракьул кесказе номерал нижедаги лъачIого, нижер базаялде жаниреги лъугьун официалияб гуреб къагIидаялъ кьун руго. Дагьаб цебегIан нижецаго тIатинабуна гьеб иш. Гьеб хIисабалде босейин бачIараб цохIониги я гIарза, яги цойги батIияб документги гьечIо. Гьел гьечIого гьеб номер хIакъикъияблъун рикIкIунаро ва цойгидал гьеб ракьуда хурхарал документал щоларо. Гьеб иш гьабурав чи тIатинегIан нижеца гьеб ракь хIисабалдаса бахъичIого тун буго, кида –къадги гьелъул цойги документазда хадув вачIине ккола гьев. Нижеца гьеб ишалда тIасан гIарза ФСБялдеги хъван буго».\nГьедин кадастровияб палатаялъ жидедасаго гIайиб шагьаралъул нухмалъиялде хъущтIизабуна. Гьеб ракьал рикьиялъул, гьезие документал кьеялъул ва ралел бакIазда хадуб халкввеялъул иш гьез гьабизе кколилан. Амма МахIачхъалаялъул нухмалъиялъги жидедего гIайиб биччалеб гьечIо. Гьеб хIорил рагIалда ралел ругелщинал бакIал къануналда рекъон ралел ругин лъазабуна «Экренлъи» радиоялъе Дагъистаналъул тахшагьаралъул администрациялъул бакIал раялъул ва риххизариялъул бутIаялъул нухмалъулев ГIазизов МухIамадица.\nГIазизов МухIамад: «Гьенир хIорил рагIалда цониги къануналде данде кколареб хIалалъ балеб бакI гьечIо. Нижеца гьоркьоса къотIичIого халгьабула шагьаралда ралел ругелщинал бакIазул. Щибаб моцIица гьезул мониторингги гьабун хIисабги кьола шагьаралъул бетIерасе. Гьеб хIорил рагIал бакIал раялъе 15 соналъ цебего кьун букIана. 10 соналъ цере ран лъугIун хIалтIизе риччарал объекталги руго гьенир. Гьаб сагIат гьенир ралел минабазулги цохIонигияб балел гьечIо гьел раялъе хIажалъулел документалги гьечIого».\nГьединго ГIазизовас лъазабуна гьеб цебехун рехсараб хитIабги цойгидал гьелда релълъаралщинал ишалги, ургъунго, МахIачхъалаялъул мэр МухIамад Сулеймановасул хIалтIи хвезабизе гьарулел ишал ругилан. Гьесул бакIалде рачIине къваригIаразе республикаялъул бетIерасда гьев квешаб хIалалъ вихьизавизе къваригIун вугилан.\nКигIан цIакъ ГIазизовас гьеб хIорил рагIалда къануналда рекъон ралел ругин бакIалин лъазабуниги республикаялъул прокуратураялъулги гьелда щаклъи ккун буго. Гьедин 18 июналда гьезул сайталда кьураб баяналда рекъон Ак-гелалъул рагIалла «Уютный дом» абураб фирмаялъ балеб кIиго гIемертIалаяб мина къанунги хвезабун балеб буго. Гьедин ралел ругел гьел рукъзал риххизабизе кколилан лъазабулеб буго прокуратураялъ.


«Лъим гьекъараб иццухъ хъублъи гьабуге!» - Газета "Единство" - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\n«Лъим гьекъараб иццухъ хъублъи гьабуге!»\n«Иццулги рекIелги бацIцIалъи цIуне» гьадин абулаан нилъер умумуз. Цойги абулаан «Лъим гьекъараб иццухъ хъублъи гьабуге»-янги.\n«Иццулги рекIелги бацIцIалъи цIуне» гьадин абулаан нилъер умумуз. Цойги абулаан «Лъим гьекъараб иццухъ хъублъи гьабуге»-янги. ЧIалдаса эхере унаго кваранихъе, эхеде рачIунаго квегIихъе хIорида тIад къараб рищни-къулалъул гъатал рихьичIев чи ватиларо. РакI гъанцIулеб сурат буго. Гьелеха нилъер рукIа-рахъин рагьулеб гьумер! Щивас жиндирго азбаралъул кIалтIа, авалалда, иццазухъ, лъаразухъ, гIурул мухъ ккун гьабураб хъублъи буго гьеб чороклъи, чваххунцIцIадаз босун хIорихъе щвараб. Риидалил гьайбатаб къоялъ нилъер районалъул цо росулъе щун рукIана гьоболлъухъ. Рагъдаса руссинчIел ракIалдещвеялъе росу рагIалда цIигьабураб памятник бихьизе лъалхъана. РакI багъарулеб махI бугоан сверухъго. ГьадигIан тIабигIат берцинаб борхалъуда бугеб капураб махI щибан халгьабидал, памятникалдаса лъабго галул манзилалъ гъоркьехъун батана росуго сурукъ гьабулеб сурат-рощнол гохIазул гIор щвараб хIисаб. Хасго тохлъи, чороклъи халлъула райцентралда. ВачIунев гьоболги, рещтIунев хIакимги гIемераб, тIолабго районалъул гьумерлъун бугелъул гьеб. КIиго соналъ цере батIи-батIиял районаздаса нижер махщелцоял щун рукIана нилъехъе гьоболлъухъ. Борхалъуда, гIатIилъуда бугебщинаб берцинлъиги бихьун, нилъер ракьалде «МашаАллагь»-инги абулаго щвана ХIебда росу лъугIулеб, гьаадерил басрияб кьодул авалалде. ГIор бихьулеб рагIаллъуда сурат бахъизе эхетидал, шагьранухдаса гIурухъе щвезегIан бугеб муссоралъул «лъар» рехана цебе. «Валлагь, гьабни бегьичIо»-янги абун нахъе-нахъе къана гьел. ХIебда бакI лъугIизегIан тIокIалъ машина лъалхъинабугеян шурана водителасдехун.\nГIемерал кучIдузулъ шагIирзабаз рехсараб, Аллагьас нилъее рахIматлъун кьураб АваргIурул рагIалде рахъиндал, иман бугев чиясул ракI гIодила! БизнесчагIаца тIолабго жидер хутIел, кинабго рищни-къул хьвагIула гIурул мухъде «ГIор щвараб мехалъ босун уна»-янги абун. Жидерго богорокъобе лъим бигьаго чваххизабизе бокьаразул шлангал руго гьез жидецаго чIехьараб чороклъиялъулъ рахчун! Щибаб росдал сверухълъиялда бугеб кIкIал-хъитI (лъим чваххулел, чIорогоял батIалъи гьечIого) сверун руго чороклъиялъул полигоназде. Гьеб гурищ нилъер нафсалъул хъублъи, ургъел гьечIолъи, иманалъул загIиплъи рагьулеб хIужжа?!\n«РацIцIалъи алжаналъуса бачIараб буго»-ян абураб ва чанги лъикIаб хIадис буго жиндихъе Къуръан рещтIарав нилъер аварагас (с.гI.в.), гьесул нух босарал имамзабаз нахъе тарал. Бусурбаби, щай нилъ гьадигIан лъавукъаллъун, чохьолги чорхолги гурони кIвар гьабулареллъун лъугьарал?\nХIурматиял диниял церехъаби, нужер вагIза-насихIат сабаблъун буго халкъалъе. Бокьилаан, нилъеда сверухъ рацIцIалъи букIинабиялде, гIорал, лъарал, иццал, къватIал хъублъиялдаса цIуниялде ахIулеб малъи нужедасаги цIикIкIун рагIизе. Щибаб рузман къоялъ, щванщинаб зияраталда, какда хадуб нилъерго нафс бацIцIалъегиян дугIа гьабизе лъикIабин абулаан цIикIкIарал чагIаз. Гьеб дугIаялъул магIналъун букIина нилъер щивас аскIов вугесе зарал кколареб лъикIаб иш гьаби. Биччанте гьеб букIине нухдаса гамачI нахъе гиризабурабгIан, сверухълъи чорок гьабулел рекIеда ратизарурабгIан гьитIинаб, амма кIудияб кIваралъул иш.\nКверда рекIун чороклъи хутIуларо, гьеб чуризе лъим кьун буго БетIергьанас. Нилъерго авал, росу, район, ицц, лъарал ва гIурул мухъ бацIцIадго бихьизе бокьуларев чи вукIинин кколаро.\nИсанасеб сон нижер редакциялъ лъазабулеб буго «РацIцIалъиялъул сонлъун». Нужеца гьабураб лъикIабщинабги бихьизабила, тохабги квер хьвагIун теларо.\nКидаллъизегIан Аллагьасеги къабулаб гуреб нилъеегоги заралияб гIамалалда рукIинел?


Кубачиязул декоративно-прикладнояб искусство | Тарих ва гIадатал | Киназего гIаммаб Россия\nДагъистаналъул бищун к1вар бугеб декоративно - прикладной искусствоялъул центр буго устарзабазул росу Кубачиялда. Гьезул махщалил х1акъалъулъ лъалаан нек1о заманаялдасаго.\nДагъистаналъул бищун к1вар бугеб декоративно - прикладной искусствоялъул центр буго устарзабазул росу Кубачиялда. Гьезул махщалил х1акъалъулъ лъалаан нек1о заманаялдасаго. Археологияб ц1ех- рех гьабулел чаг1азул г1алимзабаз ч1езабун буго, Дагъистаналда маххул х1алт1аби жеги 1V - 111 азарго нилъер соналда цебего рук1ун ругин.\nТ1ун гьарурал пахьул х1айваназул ва г1адамазул фигураби ва пахьул к1илк1ал, курхьаби, ва бот1рода ралел археологазда ратарал гьез, нилъее рес кьолеб буго мух1канго Дагъистаналда нек1о заманалъго пахь т1езеги, гьебгун х1алт1изеги бажарулеб бук1анин мух1канго абизе.\nНилъер эра щвелалде азарго сонил гьоркьоблъиялдаго муг1рузул Дагъистаналда ратарал антропоморфнияб ва зооморфнияб (анималистическияб) скульптураялъ гьит1инаб формаби ратидал ч1езабизе к1вана гьеб пахьулгун х1алт1аби доб заманалдаго гьарулел рук1ин. Г1емерисел гьел ратана чи рукъарал бак1азда.\nКубачиязул искусствоялда хасаб бак1 ккола пахь т1ун гьабураб т1аг1елалъ: г1арт1ал, гулгунал, богорукъалъул т1аг1елаз, пахьул подносаз, жидеда т1ад к1одого харил накъищал ругел.\nХV111 г1асруялдаса байбихьун, ХХ абилеб г1асру лъуг1изег1анги г1емер гьабулеб бук1ана рагъул т1аг1елалги: ханжар, хвалчен, туманк1ал.\nАмузгиназул ва харбукиназул устарзабаз рач1унел рук1ун руго жидерго т1аг1ел кубачинцахъе, щай гурелъун гьезда бажарараб х1алт1и доб заманалда цонигиязда к1оларебанлъун гьабизе. Кубачиялъул устарзабазда бажарулаан месед, г1арац, пилалъул ракьа х1алт1изабун такрар гьаризе к1оларел берцинал т1аг1елал гьаризе. Гьезул гьел ричунги унаан бигьаго, Кавказалда гуребги, Россиялда ва къват1исел пачалихъазда.\nИраналда ва Турциялда г1асрабазго ц1акъ къимат к1удияблъун рук1ана кубачияз гьабураб ярагъги, цойги гьезул х1алт1абиги.\nХераз жакъаги ч1ух1адго бицуна, к1иго лълъар бугеб Александр Македонскиясул рагъул т1агърил, г1урус князь Мстиславил хвалчадул, Александр Невскиясе гьабун бук1араб щиталъул ва гьединго ц1ар раг1арал полководцазе гьарун рук1арал хунжрузул ва хвалчабазул х1акъалъулъ.\nГьелдаго цадахъ ювелирияб искусствоги цебе т1олеб бук1ана. Гьез гьарулаан ва гьарула курхьаби, баргъичал, к1илк1ал, рачлал, газыраби, партсигараби, хъуби ва цогидабги т1аг1елал.\nЩивав кубачинцасул рокъор руго жиде - жидерго т1аг1алаби рак1арарал гьит1инал музеял. Жидерго гуребги цойгиязул искусствоялъул берци - берцинал накъищ бугел персазул, индиязул, китаялъул, французазул ва г1урусазул х1алт1абиги руго гьез рак1арун. Гьел умумуца кьола жидерго лъимазухъе, гьезги жидерго лъимазухъе, къиматалда ц1унун бук1уна кинабго.\nРуччабазул рат1лида т1асан ралел рачлал гьез гьарула филиграньги, кьер -кьерал ганч1алги х1алт1изарун. Гьелдаго цадахъ эмаль биччазеги гьунар бук1ана кубачиязул.\nК1удияб къимат кьола жакъа берцинго гьарулел г1арцул т1аг1алабазеги.\nЖакъасел устарзабаз гьарурал т1аг1алаби аслияб къаг1идаялда сайигъаталъе кьезелъун росула.\nКубачиязул искусствоялъул х1алт1аби ц1унун руго ч1ах1иял коллекцияби ругел к1удиял Россиялъул ва къват1исел х1укуматазул музеязда Москваялда, Государственный Эрмитажалда, Лувралда, Лондоналда ва Нью-Йоркалда.


Къо-мех лъикI, «Миллат» .., миллат... » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nНижеда ракIалда букIинчIо гьаб къагIидаялда нужергун къо-лъикI гьабулеб къо тIаде бачIинилан. Амма бачIана аб, я нижеца гьарун, я нужеда казият чIалгIун гуро бачIараб аб, ТIадегIанав Аллагьасул хIукмуялдалъун бачIана. Гьесул къудраталдалъун гурони гIучIги багъаруларо я зобалазда, я ракьалда.\n«Миллат» казият къватIибе бачIаралдаса микьгогIан сон сверана. Гьаб бижун букIана 2011 абилеб соналъул ихдал…\nБижунги букIана МухIу ГIалиевги хисун, тIад вуссун гIурусаз МухIамадсалам МухIамадов бетIерлъун витIун вачIарабго. Гьев тIаса вищун вукIана ункъго магIарулавги гъоркь тун. ХIалуцараб, хIалкъараб, нилъер миллат жакъа бугелдасаги гIемераб гIодобегIан гьарурал сонал рукIана гьел. КъватI-къватIазда бомбабиги лъун рахъулел кьвагьиязги, гъоркьчIелги гьабун маскаби ххурал гIадамаца цогидал гIадамал чIвайги лъугьун букIана гIадатияб ишлъун. Лъица щиб чйвалев вугеб лъалеб хIал букIинчIо. МагIарулазул сахаздаса сахал васал гIужие гъолел рукIана. ГIадилгерейги чIван гьесул тахбакI чияца араб, МухIу хисун гьесда цере ханлъуда рукIарал рачIараб, магIарулазул лебалалщинал васал цоцаца чIаралел рукIана гIарцул, политикиял ва цогидал суалал роцIцIине кIоларого. Гьеб мехалда миллат цолъиялъулги, аралъул хIасил гьабизеги, букIинеселъул хIисаб гьабизеги, жакъасеб къоялъе хIакъаб ва мустахIикъаб къимат кьезеги хIажалъана эркенаб, лъиданиги бачIеб басма - "Миллат" газета. Гьединаблъун букIинеги букIана газета гьал соназдаго.\nГазеталъ гIуцIараб "СанагIат гьечIел суалал" абураб рубрикаялъе жавабал кьечIев ва нижгун гара-чIваричIев магIарулазул дагьавниги рагIарав политик яги хъулухъчиго хутIун ватиларо. Цо-цо мехалда республикаялъул гIурус мацIалда риччалел газетал "Новое дело", "Черновикалъ" гIурус мацIалде руссинеги гьарун рахъулаан гьел гара-чIвариял, "Миллат" газеталдаса росанаян абун. МухIамадсаламил заманалда гьаб газеталъ тIамуна тIалъи жибгун кIалъазе ва рорхарал масъалабазе жавабал кьезе, гьединал мисалал гIемерал руго. МухIамадсалам МухIамадов хъулухъалдаса ун хадув бетIерлъун Рамазан ГIабдулатIипов вачIаралдасаги хIажат букIана гьадинаб басма тIалъиялъухъе халкъалъул тIалабал щвезаризеги гьесда данде республикаялда лъазабураб информационияб рагъулъ магIарулазда хIакъикъат бичIчIизабизеги. 2017 абилеб соналъул хаслихъе Дагъистаналда тIалъи хисана. Гьаниве витIун вачIана МВДялъул генерал В.Васильевги гьесда цадахъго премьер А.Здуновгун хъазан-татаразул къапилабиги. Республикаялда ккана кIудиял кадровиял ва политикиял хиса-басиял. Туснахъ гьарун Лефортовоялде ана бащдалдасаги цIикIкIун Дагъистаналъул хIукумат. Жанир лъуна премьергун вице-премьерал, министралгун шагьаразул ва районазул бутIрул ва цогидал гIемерал жавабиял хIалтIухъаби. ТIубараб республика букIана битIахъе жазмуялде ккун боххун, гьелги жанир ун, гьезухъа бахъараб гIарац жидее кьелин. "Миллат" газеталъ рагьун хъвана гьел чагIи туснахъ гьари гьеб хIалалъ роххизе ккараб иш гурин. Гьел гIадамал Москваялда лъачIого цIогьодичIин, гьеб рагъги коррупциялъулгун низам цIуниялъул рагъ гурин, коррупциялъулгун коррупциялъул рагъ бугин. Пайда щиб, хъваралъул хIисаб гьабизе кколеб бакIалда, гьел макъалабазул копиял гьарун, цоял ХъахIаб рокъоре, цоял КГБялъухъе ритIун, хIалтIулел руго магIарулазул мацIихъаби.\nЦоги къагIидаялъ жо кколарого, Максим Шевченко тIамуна Васильевасде "Ютубалда" бугеб жиндир каналалдасан В.Васильевасухъе хитIаб гьабизе "Миллат" газеталдаса БисавгIалиевас магIарулал гIурусазда данде чIезе ахIулел ругин. Аллагьасе рецц, битIахъе закон хвезабиялъул хIужа батичIо гьезул цIех-рехалда ва мацIихъабазул анищал хIорлъана. Амма Россиялъ къо бахъанагIан эркенаб рагIуе гIурхъичIвай гьабулеб буго. "Яровоялъул пакет" абун цIар щвараб цо инжитаб къанун баккана бокьараб, тIаса-масаго диниял, миллиял яги социалиял темаби хасал къокъабазда хъинтIараб жо борчIани, миллионазул гIакIаби, хIатта туснахъ гьариялде гIагарараб тамихI бихьизабулеб. ТIаса бер босичIого "доносал" хъвалел магIарулазул мацIихъабиги ругеб, тIалъиялъ законалги къвакIизарураб заманаялъ ритIухълъиялъе гIоло къеркьей бигьаяб жо гьечIолъиялда бан, газеталъул тарих гьалда лъун лъугIизе толеб буго.\nМАП (Межрегиональное агентство подписки) абураб Москваялда бугеб цо гIуцIиялъ араб соналдаса нахъе нужеца подписка гьабураб гIарцудаса нижее цо капек бачIун гьечIо. Гьезулгун диваналъул процесс байбихьизе буго гIагараб заманаялъ. КIиабилеб бащдаб лъагIалие нужее кьезе хутIараб гIарац почтаялъ тIадбуссинабула нужехъе, нижее кколеб, диваналъ МАПалдасаги бахъун, гьезул бахъизе жо батани, бачIилин хьулалда руго. Гьединаб хIилла - рекIкI цIикIкIараб, кумек дагьаб, магъалабаца гъанкъулеб, мацIихъаби гьарзаяб, закон къвакIараб, къватIиса нухмалъиялъ зурулеб заманалда щивха вукIинев магIарулазул газеталъе кумек гьабизе хIадурарав чиги? Гьев валагьизе нижги рахъунаро, жалго рачIине хIадурарал чагIи миллаталда гьоркьорги гьечIо.\nАмма нижер коллектив жеги хун гьечIо, гъорлъан цо-цоял камуниги. Ургъулел руго цоги цебехун букIинчIеб цIияб творческияб проекталда тIад. Интернет-радио бугониги, "Ютюбалда" хасаб канал бугониги, интернет-СМИ бугониги, рагьизе ният буго. Рес буго Аварпресса.ру сайталде хъвадаризеги. Жакъа кинабго гIалам телефоназда жанибе иналда бан, цIияб заманаялъул тIалабаздаги данде кколеб, гIемераб гIарацги харж гьабизе кколареб, улкаялда ва Дагъистаналда лъугьа-бахъунеб жо нужеда бичIчIизабулеб цо сурсат рагьила, Аллагьасул хIукму батIияб батичIони.\nГьаб газеталъул гьурмазда ахирисеб микьго соналъ щибаб рузман къоялъ гIемерал пайдаял, цIализе гъира балел макъалабазда цадахъ редакция ва хъвалев чи мекъи ккарал, гIисинлъарал, илбисалъ къосинавурал бакIал рорчIун ратиялдаги щибниги щаклъи гьечIо. ЧIагоял чагIилъидал, кин мунагьалдаса рорчIилел? Мунагьаздаса цIунарал чагIи цохIо аварагзаби гурони гьечIеб мехалда. Гьединлъидал, хириял диналъул вацал, магIарулал, гьарула, Аллагьасе гIоло, нижер мунагьаздаса ва хатIабаздаса тIаса лъугьа нуж. Жинда ссалат-салам лъеяв Аварагас абунги буго: "ХIакълъунго Аллагь тIаса лъугьуна жалго тIаса лъугьунезда", - абун. Дун киназдаго тIаса лъугьарав вуго, нужги тIаса лъугьа нижехъа рорчIарал санагIат гьечIел хъвай-хъвагIаяздаса. Гьаб газета къаялъе сабаблъун ккана гIицIго финансовиял, политикиял ва цогидал рахъал гурелги, цо нижехъе гьоболлъухъ вачIарав исламияв гIалимчиясул рагIабиги: "Гьаниб бугеб хъвай-хъвагIай гъибаталде ккеялдеги хIинкъи буго", - ян гьес кьураб кантIизариялъ. Жакъа гIалам, суждаялдаса борхичIого ккарал мунагьаздаса тавбу гьабун, Аллагьасда гьардолеб мехалда нижеца гIарац кьун гъибаталде ккезе рес бугеб жо къватIиб биччай ахIмакълъи букIинарищха? Аллагьас нилъер щивасе гIакълуги, сабруги, кантIиги кьеги хIакъаб нух тIаса бищизеги, гьенисан таричIого церехун инеги, гьеб нухда даимлъизеги. Харбалги лъикIал рагIаги. Амин.\n» Экстремалал. Зобалазда къвалги балаго


Авар архив, Апрель 01, 2016\nРузман къо 1 Апрель 2016\nИмам Шамилги Ермоловги, тарихалъул тIахьазда кин ращад гьарилел?\nШималияб Кавказалъул регионазда ругел тарихалъул тIахьазда гIемерисеб баян гIаксаги сверизабун хъван бугин, гьел гъалатIал хисизаризе кколин абулеб буго экспертаз.\nБуйнахъскалъул вукIарав мэр ХIамзатов ХIусеница диваналде гIарза кьун букIана жинца гъоркьгъулбасичIеб жив хъулухъалдаса нахъе уне вугин абун хъвараб гIарзалъул кьучIалда хIалтIудаса живги витIун шагьаралъул цIияв мэрасул рищиял тIоритIизехъин ругин Буйнахъскалъул депутатазул мажлисалъилан.\nТерроризмалде дандечIей гьабиялъул хIалтIи игIланал чIваялде сверун буго\nШималияб Кавказалъул ТIадегIанал цIалул идарабазда экстремизмалда ва терроризмалда дандечIей гьабиялъул дарс баккизе рес буго гIагараб заманалда. ЦIалул программабзде гьеб дарс жубазе хIажат ккеялъул лъазабуна гьал къояз Сергей Меликовас.\nСордо-къоялда жаниб лъабго кьвагьи ккана Дагъистаналда\n30 марталъул радал Табасаран мухъалъул Сиртыч росдада аскIоб автомобиль кьвагьизабулн буго. Дагъистаналъул къуваталъул идарабазул баяназда рекъон Сулейман-Стал мухъалдаса бачIунеб шаклъи ккараб автомобилалда хадур халккун рукIун руго полициялъулал.\nЦIияб бренд «ЦIияб Дагъистан»\n«ЦIияб Дагъистан» абураб брендалъул цебебоси гьабун буго Дагъистаналда 29 марталъ. Гьеб брендалда гъоркь Дагъистаналдаса бизнесчагIазе рес щвезе бугин жидерго къайи тIолго Россиялда тIибитIизабизейин абулеб буго цо экономистаз, цогидазул пикруялда, гьеб иргадулаб гIицIго рагIабазда хутIулеб проект батизе рес буго.\nДун бегьиларищ эв Ленин къачIазе?\nМарталъул ахиралда госзакупки сайталда баккана МахIачхъалаялъул ЖКХаялъул нухмалъиялъ лъураб лот - тахшагьаралъул къватIал, сквералгун, бульварал ва памятникал къачIаялъе цо хъулухъ гьабулеб идараялъехъе кьезе бугин абураб лъазаби.\nХалкъазда гьоркьосеб «БагIараб Хъанчил комитет» абураб гIуцIиялъ жиндирго Хасавюрталда букIараб офис къалеб буго. Гьедин лъазабуна гьелъул вакилзабаз.\n2016 соналда жаниб басриял риххун инел ругел минабахъа гIадамал гочинариялъул пачалихъиял программабазда рекъон дербенталдаса 281 хъизан цIиял рукъзабахъе рахъинаризе кколел руго.


Гьал къоязда гIадатаияб гуреб чIаголъи лъугьун букIана МахIачхъалаяда Каспий ралъдал рагIалда. ЦIакъ гIемерав чи вакIарун вукIана гьениве ралъдадасан роржанхъулел кайтсерфералги, батIи-батIиял гумиги, лъеда тIад бугеб хъорщодаги рекIун трюкал рихьизарулел чагIазухъги балагьизе.\nГьединаб лъел байрам Дагъистаналда тIоцебе тIобитIулеб бугин, гьединлъидал гIемерав чи вакIарун вугин гьелъухъ балагьизейилан бицана гьеб тадбир гIуцIараз.\n«Лъел байрам» гIуцIун буго Дагъистаналъул спорталъул лъел тайпабазул федерациялъ ва ОАО «РусГидро» компаниялъул Дагъистаналда бугеб бутIаялъги. Цебе киданиги тIоритIун рукIинчIел гьединаб байрамги къецалги гьариялъе аслияб гIиллалъун бугила спорталъул гьел тайпабаздехун гIадамазул гъира бижизе, гьел тIитIизари ва туризм цебетIезабийилан бицана «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда церехун рехсарал тадбирал гIуцIарав Дагъистаналъул спорталъул лъел тайпабазул федерациялъул нухмалъулев ГIумаров Мухтарица.\nМухтар ГIумаров: «Гьаб кинабго гIуцIун букIана спорталъул лъел тайпабиги, лъеда хIухьбахъи гьабиги, туризмги цебетIезабияъе гIоло.\nЦого-цо спорталъул рагъулал тайпабазде кIварги кьун кидал лъагIан нилъ рукIинел. Гьел спорталъул лъел тайпаби церетIезариялъе кинал рокьаниги тIабигIиял ресал руго нилъер, цохIо гIарцулал ресал ратизе хутIун руго. ЦохIо «РусГидро» ялъ дагьабго кумек гьабуна нижее гьал тадбирал тIоритIулаго, хутIараб жо нижерго бажариялдалъун гIуцIана.\nНижер байрам бугеб мехалда халкъазда гьоркьосеб «Золотой Ногтоус» абураб гIисинал гумузда гьоркьоб тIобитIулел къецазул цо бутIаги букIана гьаниб. Гьелъулъ гIахьаллъи гьабизе Казахстаналдаса, Украинаялдасацин гумиги рачIун рукIана, Дагъистаналдаса «Аврора» йилан абураб гамаги букIана гьениб гIахьаллъулеб.\nГьел гумузухъ балагьизеги цIакъ гIемерав чи вачIун вукIана, гьединго лъетIа роржанхъулел, гьенир трюкал гьарулел кайтсерферазухъ балагьунги хаган хутIун рукIана гIемерисел.\nГьеб киналъго бихьизабулеб буго гIадамазул гьелде гъира букIин, гьанже гьелъие къваригIунеб жо буго дагьабго кумек. ТIалъиялъ квербакъилин хьул буго дир, тIадеялъулалда гьез кумекги гьабун дагьабги кутакалда тIобитIилин гьай байрамиланги».\nГьединго Мухтар ГIумаровас «Эркенлъи» радиоялъе бицана лъицаниги кумекги гьабичIого жиндица нухмалъи гьабулеб Дагъистаналъул спорталъул лъел тайпабазул федерациялда цебе гIуцIун бугила лъимал гьеб спорталъе куцалеб «Парус»илан абураб гIуцIиги.\nГьенире рачIине бокьарал лъималазул 4 бутIагицин куцазе рачине рес гьечIила жидерилан. Гьезие къваригIунел сурсатал камун ругила, гьел росизе гIарацги гьечIила жидерилан.\nЖидее хIалтIизе ресал чIезаруни цо чанго соналдасан Дагъистаналъул лъималаз спорталъул лъел тайпабазулъ лъикIал хIасилал рихьизаризе ругин абуна ГIумаров Мухтарица.\nЦерехун бицарал тадбиразулъ гIахьаллъизе рачIун рукIана Украинаялдаса ва Казахстаналдаса I2 спортсмен. Казахстаналъул Актау шагьаралдаса кайтсерфер Кудяков Павелица «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда абуна гьадинал лъикIал тIабигIиял ресалги рукIун Дагъистаналда спорталъул лъел тайпаби церетIезарунгутIи гьеб такъсир бугилан.\nКудяков Павел: «Дун кайтсерфингалде вуссун I2 сон ана. Гьеб буго спорталъул лъел тайпабазда гьоркьоб гIолохъанабин абизе бегьулеб тайпа. Чанги бакIаздеги щвана дун кайталда рекIинеялъе гIоло, амма Каспий ралъадгIадаб гьелъие гьава –бакъ рекъараб бакI дида кибго батичIо.\nДида бичIчIула гьеб кайтсерфингги цойгидал спорталъул лъел тайпабиги церетIеялъе гIемераб гIарац къваригIунеблъи, гьезие хIажатал сурсаталги гIезегIан хириял жал рукIуна, амма гьадинал ресалги рукIун гьезде кIвар кьечIого тей дир пикруялда рекъон такъсирчилъи буго.\nДир гIагараб Актау шагьаралдаги МахIачхъалаялдаги гIадал ресал кирниги гьечIо гьеб спорт цебетIеялъе, тIубараб лъагIалица гьоркьоб къотIичIого лъелъе лъугьине бегьулеб гьава-бакъ букIуна гьениб».\n«Лъел байрам» гIуцIараз лъазабуна жидер кIудияб хьул бугила щибаб санайил гьел тадбирал тIоритIун бажаринилан абун. Гьелъие квербакъи гьабейилан абун къагътал хъван ругила жидеца Дагъистаналъул спорталъул министрасухъеги, МахIачхъалаялъул администрациялдегийилан. Амма жеги цониги гьеб идараялдаса гьел кагътазе жаваб бачIинчIилан.\nДагъистаналда лъел байрам