Гьал къоязда Россиялъул хасал идарабаз кьурал баяназда рекъон «Исламияб пачалихъ» абулеб экстремистияб гIуцIиялъул кьерулъ Шамалда кIиазаргоялдасаги цIикIкIун россиялъулав вагъулев вуго. МухIканал гурел баяназда рекъон гьезда гьоркьов вуго 600гоялдасаги дагъистанияв. Ахираб заманалда жаниб «Исламияб Пачалихъалъул» рахъалда рагъизе унезул къадар цIакъго цIикIкIун бугин лъазабулеб буго экспертаз. Гьедин цохIо Дагъистаналъул Берикей росулъа бащадаб лъагIалида жаниб 40гоялдаса цIикIкIун чи ун вугин гьенив вагъизейилан абурал баянал руго.\nАхирисел баяназда рекъон «Исламияб пачалихъ» абулеб экстремистияб къокъаялда гъорлъ кIиазаргоялдасаги цIикIкIун Россиялдаса чагIи рагъулел руго. Цо-цо баяназда рекъон гьезул къадар щуазаридегицин бахине бегьулеб буго. Гьедин лъазабуна гьал къоязда лъидаго рачIел пачалихъазул цолъиялъул терроризмалде данде къеркьолеб идараялъул нухмалъулев Андрей Новиковас.\nГъоркьисала Россиялъул терроризмалде дандечIараб идараялъ лъазабун букIана «Исламияб пачалихъалъул» кьерулъ Россиялдаса 800ялдаса бахъаравI200гIунтIун чи вугилан. Гьединазул къадар цIакъ цIикIкIиналъе гIиллалъун бугила экстремистаз жидерго кьерулъе гIадамал цIаялъул хIалтIи кутакалда цIакъ гьабулеб букIинилан рикIкIунеб буго экспертазги. Аслияб хIалтIи гьез интеренталдасан гьабулеб буго.\nРоссиялъул паспортал ругел «Исламияб пачалихъалъул» рагъухъабазда гьоркьоб аслияб къагIидаялъ кавказалъулал ругин лъазабулеб буго хасал идарабаз. ГIемерисеб къадар гьезул кколел руго чачанал, Грузиялда гIумру гьабун ругел чачанал, гIалгIаял ва дагъистаниял. Дагъистаналъу хасал идарабазул баяназда рекъон гьединазул къадар 1600 чиясдасаги цIикIкIине бегьулел руго.\nДагьаб цебегIан Дербент мухъалда букIараб терроризмалде дандечIараб комиссиялъул данделъиялда Дагъистаналъул пачалихъалъул вице-премьер Рамазан Жафаровас лъазабуна чанги Турциялда ва Мисралда рукIарал Дагъистаналъул гIолохъаби Шамалде рагъде ун ругила, гьединазул къадар жеги тIубан чIезабун гьечIилан.\nГьебго комиссиялъул данделъиялда Жафаровас лъазабуна Дербент мухъалъул Берикей росулъа цохIо ахираб бащадаб лъагIалида жанив «Исламияб пачалихъалъул» кьерулъе рагъизе ун ругила 40 гIан чийилан. Гьезда гьоркьор цохIо бихьинал гурониги гIисинал лъималги рачун руччабиги ун ругин.\nБерикей буго ралъдал рагIалда бугеб, лъикIаб, гьава-бакъ рекъараб, минералиял лъел иццалги ругеб, хIухьабахъиялъул бакIазулги цIураб росу. Гьединаб лазатаб бакIалдаса гьевщинав чи щайин экстремистазде гъорлъе Шамалде вагъизе аравилан абураб суал кьуна «Экренлъи» радиоялъ экстремистал ракълилаб гIумруялде цIалеб Дербенталъул комиссиялъул гIахьалчи, адвокат Селим АхIмадовасда.\nСелим АхIмадов: «80гIан чи анин Берикеялдаса ИГИЛалъул кьеразулъейин абураб баян буго. ТIубарал хъизанал ккун аралги руго. Официалияб къагIидалъ 38 кIудиялги , 4 лъимерги анин гьанисайин абулеб буго, амма гьезул къадар гIезегIан цIикIкIараб буго. Карандаса тIечIел гIадал гIисинал лъималги рачун ун руго гьениса руччаби. Гьанжего –гьанже хъизан гьабурал бахIарал ун руго, лъимаде ругел руччабиги рачун арал руго. БукIинеселъе хIинкъи бугеб хIал буго гьаб сагIат гьеб росулъ. Гьелде букIине кколеб кIвар кьолеб гьечIо. Масала, гъоркьисала Дербент мухъалъул бетIерлъуда Къурбанов Къурбан вугев мехалда гьеб экстремизмалъул суал гьаб мухъалда гьедигIан цIакъ тIибитIун букIинчIо. КигIан дун гьев Къурбановасде данде чIарав чи вукIаниги, абизе ккола гьес гьел рохьорехун ралагьаразда хадуб цIакъ халккун букIунаанилан. Гьес полицияги гьоркьоса къотIичIого гьелде данде хIалтIизе тIамулел рукIана, диниял чагIигун цадахъ бичIчIикьеялъул хIалтIиги букIана гьабулеб. Гьев ун хадуб экстремизмалде данде къеркьеялъул хIалтIуде кIвар кьезе регIарав чи вукIинчIин абизе бегьула. Мухъалъул цIияб нухмалъиги хъулухъазда сверун гьарулел рагъа-рачарияз батIияб жоялде регIизе толел гьечIо.\nГьединго АхIмадовас бицана жидеца гьоркьоса къотIичIого интереталда мониторинг гьабулила. Гьелъул хIасилазда рекъон абизе кIолила интернеталдасан гIадамал экстремизмалде гъорлъе цIаялъе гьабулеб хIалтIи чанцIулго цIикIкIун бугин цебеялде дандеккун. Гьебги цойги гIилла батилила гIолилал ИГИЛалде гъорлъе иналъе. Гьелго гIиллабазда гьоркьоб гьес рикIкIунеб буго Берикей магIишат гьабизе захIматаб бакI букIин.\nСелим АхIмадов: «Социалиябгун экономикияб ахIвал-хIалги ккун батизе бегьула гьел гIолилал экстремистазул кьерулъе иналъе. Хасго Берикей буго кидаго гIодоса тIадего хурухъанлъиялдалъун магIишат гьабулеб бакI. Гьединаб захIматаб хIалтIи гьабизе бокьулеб гьечIо гIолилазе.ТIокIаб гьениб хIалтIизе бакI гьечIо, къо бихьун гурони магIишат лъугьунаро гьениб. Гьелда тIадеги Берикей буго гIемер батIиял миллатазул гIадамаз гIумру гьабун бугеб бакI, гьединаб бакIалда лъица щиб гьабулеб бугебали гIинтIамуларо гIадамаз. Цого миллаталъул чагIи ругеб росулъ дагьабниги мухъдаса тарараб жо бадий реххун бачIуна, гьелъул киназго бицуна, гьелде дандечIей гьабула. Гьедин Берикеялда ругел гIолохъабазда хадуб халкввезеги захIмалъулеб бугеб. Цойги гьеб мухъ буго накотикал рича-хисиялъулги, цойги къваригIел гьечIебщинаб жо гьабиялъул центр гIадаб бакI. Гьединал бакIазда гIурал гIадамазда динги лъаларо, гьелъ гьеб буго экстремизмалде халкъ цIалезе унго-унгояб бакI. Гьез жигьадалде рилълъани нуж алжаналде кколила, чанго моцIида жанир шагьидзабилъун рахъине рес бугин абун харбалги рицун, сундулниги бичIчIи гьечIел гIолилал кколел руго гьезул кьерулъе».\nГьединго Селимица абуна Берикей Гъаякент мухъалъул гIурхъуда букIиналъги батизе бегьулила гьениб экстремизм тIобитIараб. Гъаякент мухъ Дагъистаналда рикIкIуна салафиязул кIудияб къадар бугеб мухълъун. Хасго гьезул цевехъан Абу-Султанилан абун лъалев Султанов Камилги Дагъистаналда салафиязул кьерулъ кIудияб къимат-къадруялда вугев чи кколаан. Исана май моцIалда гьес «Исламияб Пачалихъалъул» бетIерасе гьа бан буго. Гьесдаго хадув Шамалдеги ун гьебго экстремистияб гIуцIиялъул кьеразулъе лъугьун вуго цойги Дагъистаналъул салафиязул цевехъан Надир Медетовги.\n2015 соналъ гIадамал экстремизмалде ахIулел рукIарал 8 чиясе диван гьабун буго, цIех-рех лъугIизегIан гьединазул 10 ялдаса цIикIкIун чи туснахъ гьавунги вугин лъазабулеб буго Дагъистаналъул жанисел ишазул баяналда.


ВатIаналъул унго-унгояв патриот\nВарис вукIана Аллагьас сценаялъе вижарав чи\nЖиндир мунагьал чураяв Варис вукIана цо батIияб гIамалалъул чи. ГIодове виччарав, сабурав, хIалимав, гIаданлъи бугев, гIадатлъи бугев, гIадамазда гъорлъ жуварав, ракI рагьарав, кумекалъе хIадурав, кивго хIажаталъе ватулев, гIисиназдаги чIахIияздаги сундулъго кверчIвазе хIадурав, кидаго жив аваданав, эркенго хIухьел цIазе бокьулев чи. Халкъалда гьоркьов машгьурлъанагIан, гIадатиял гIадамазда аскIов гIагарлъизе бокьулев чи… Живго кIудияв гIунагIан, гIамал гьитIинав чи...\nВарис вукIана кибго цебехъанлъи гьабизе бокьулев чи. Сценаялда актерасулаб культура цIунизе лъалев чи. Бокьараб лъикIаб хIалалъ киналгIаги батIи-батIиял данделъаби, концертал, вечерал, бертаби, церерахъинал нухда рачине лъалев чи. Варис вукIана Аллагьас сценаялъе вижарав чи.\nВарис Нуровасул бакъназдасанго бичIчIула гьев ВатIаналъул унго-унгояв патриот, жив гIураб росу-ракь, гIагараб Гъуниб район, Дагъистан хирияв чи вукIин. Хасго жиндир миллаталъул магIарулал рокьулаан Варисие, Расул ХIамзатовасда цадахъ лъугьун. Хъвана гьес аслияб куцалъ кIудияв шагIирасул кучIдузе гIемерал бакънал. Миллаталъул гимнлъун лъугьарал «МагIарулазул улка» ва «МагIарулал» абурал Расулил кучIдузда цадахъ киса-кирего машгьурлъана Варисил бакъналги. «Борхатаб Гъуниб» абураб дир кечIги гIенеккулезда рагIана Варис Нуровасул бакъаналда цо чанго батIияв кочIохъанас ахIулаго. Бакъназда цадахъго Варисица жинцагоги хIалбихьулаан магIнаял кучIдул хъвазе.\nВай, бер гIорцIуларо, бер гIорцIуларо,\nБугеб боцIудаса чанги чагIазул.\nДунни гIорцIуларо рокьиялдаса,\nРакьцоял гIадамал, нужеде бугеб!\nГIемерисеб нилъер творчестваялъулаб интеллигенцияго гIадин, жакъасеб къоялъул пашманаб къисматалъ веэдичIо Варисги.\nГьудулзабаз абула цIияб бакъан бахъеян,\nЦIигьабун гIуцIиялъе хасал нотаби хъваян.\nДица жаваб гьабуна гьанже ирга дихъ гьечIин,\nДалай-щалай гIемерлъун, гIинкълъарав бецлъун вугин.\nВарис вукIинчIо кинабгIаги хъулухъалъ ворхизавурав ялъуни гьелъул даражаялъ тIадегIан гьавурав чи. Гъуниб районалда Культураялъул отделалъул нухмалъулевлъун хIалтIулагоги, тIалабчилъи бихьизабуна гьес сундулъго. ТIад ругезул амру тIубазабизе гIоло батIи-батIиял жал ургъолаго жиндир хIалтIухъабазде семулаго-вагъулаго гуребха, гьел битIараб нухде рачунаго чанги къагIидаби ратана гьесда районалъул культура ва творческияб нух гIатIид гьабизе...\nМагIарулаз Надир-шагь щущахъ виххизавураб, Шамил-имамас ахираб щулалъи ккураб Гъуниб мугIрул тIалъиялъул тIанкIгIанасеб ГIобох росулъ I956 соналъ гьавуна магIарулазул машгьурав композитор, кочIохъан, шагIир, Дагъистаналъул Культураялъул мустахIикъав хIалтIухъан, Дагъистаналъул миллияв бахIарчи, унго-унгояв гIадатияв вас, магIарулав, гIаданлъи цIикIкIарав кIудияб хIарпалъул Инсан Варис Нуров.\n... ГIолохъанав композитор мустахIикълъана 1986, 1988, 1989 соназ СССРалъул Композиторазул союзалъул дипломазе. 1990 соналда ва гьелдаса хадубги МахIачхъалаялда тIобитIана Варис Нуровасул творчествоялъулаб чанго вечер.\nВарис Нуровасе – махщел гIурав кочIохъанасе, гьунар камилав композиторасе кидаго къиматаб букIана шигIрияб рагIи. Гьес цебего хъвалел рукIана кучIдул. Гьел рахъулаан газетаздаги журналаздаги. КъватIибе биччана «КунчIараб цIва» ва «Дунялги ахиратги» абураб шигIрияб кIиго тIехьги. Цо батIияб хаслъи батула гьесул кучIдузулъ. Балагье цо, ункъо мухъалда жаниб жиндир гIумруялъулги гIамал-хасияталъулги сурат кьезе кIун буго Варисида:\nГьудуллъи бичичIо, намус биличIо,\nБорхатго цIунана цIаги гIищкъуги.\nХIилла-макру лъачIо, къулизе лъачIо,\nКъадарал чагIигун бокал борхичIо…\nМа ша Аллагь, цо камиллъи ва мухIканлъи рагIабазул!\nВарисил руго цоги гьадинал рагIабиги:\nДида бичIчIуларо дуниялалде\nДагIба-рагъ, мацI-хIилла кисан бачIунеб?\nКвешабги лъикIабги лъалеб мехалда,\nЛъалиниса хвалчен щай къватIиб цIалеб?..\nЗобазда бакъгун моцI, кенчIолел цIваби,\nНуж даим рукIана, рукIине руго.\nНилъ рачIуна-уна, тIанхал гъенола,\nТIугьдул их бачIингун бакъуй гьимула.\nВарис хванилан хабар рагIидал, цIакъ ракI бекана, бакIаб тIалу тIаде бегана. «ТIокIалъ кIалъаларо ХIасановилан дихъе гьевилан» пикраби рещтIана ботIролъ... Аллагьасул къадаралдаса лъиегIаги рорчIизе бакI гьечIелъул, гьарила гьевгун цадахъ нилъ Алжаналда данделъизе къотIи батагиян ва иманалда гьев тIовитIун ватагиян. Амин!\nПрочитано 733 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 04 марта 2019 14:02\nДругие материалы в этой категории: « МухIамад Танкаев гьавуралдаса 100 сон тIубаялде\tГьалмагъасул хIакъалъулъ калам »


Буйнакскалъулал: «Партиялъе гуро, ГIусмановасе кьуна гьаркьал»\n"Черновика" газеталъул редакциялда ветераназул партиялъул нухмалъулев Ильдар Резяповасулгун пресс-конференциялда.\nБуйнакск шагьаралъул депутатазул гIуцIиялде вищарав жидер 17 чиясда гьоркьосан депутатазул нухмалъулев вищизе къваригIун буго «Россиялъул ветераназул партиялъул» вакилзабазе.\nГьедин бицана 21 сентябралда журналисталгун дандчIваялда «Россиялъул ветераназул партиялъул» нухмалъулев Ильдар Резяповас. Хадубго гьезда ракIалда буго Буйнакскалъул мэрлъиялдеги жидерго вакил ворчIизавизе. Амма жидеца жеги гьавин абун лъиданиги цIар чIван гьечIин абуна Резяповас. Лъалеб букIахъе, Буйнакскиялда къуна хIакимзабазулин рикIкIана «Единая Россия» партия. Гьединлъидал республикаялъул тIалъиялъ гьабсагIаталда шагьаралда вугев мэр ХIусен ХIамзатов хъулухъалдаса вахъизеги рес бугин абураб ракIчIей буго цо-цо экспертазул. Гьедин гуребги, шагьаралъул цIикIкIанисел гIадамазги абулеб буго ХIамзатов хъулухъалдаса нахъе ине кколилан. Гьеб гIиллаялъ гьел 20 сентябралда Агрегатазул заводалъул азбаралъуре митингалде рахъун рукIана.\n13 сентябралда Буйнакскиялда жал бергьине рукIиналда ветераназул партиялъул чагIазул жидергогицин кIудияб ракIчIун букIун гьечIо, пресс-конференцияда Ильдар Резяповас бицухъе. Гьеб партиялда кутакалда къадруял чагIи ругин Россияги бокьулел, гьединлъидал гьезда хадур анин халкъилан абураб пикру бугоан Резяповасул. Амма экспертазул пикруялда рекъон, Буйнакскиялъул гIадамал мэр ХIусен ХIамзатовасул хIалтIудаса разилъи гьечIолъиялъ цолъун руго цо хасаб партиялда сверухъ.\n20 сентябралда Буйнакскиялда гIадамаз митинг гьабиялъе аслияб гIиллалъун ккун бугоан гьезул ракI рекъоларев ХIусен ХIамзатовги нахъе вахъун, республикаялъул тIалъиялъ Буйнакскалде мэрлъун МахIачхъалаялъул вице-мэр ГIабдулмуъмин Ибрагьимов витIулев рагIулин раккарал харбал.\nБуйнакскалъулазул рищиязда хадусеб митинг\nПалхIасил, 21 сентябралда ветераназул партиялъул нухмалъулев Ильдар Резяпов дандчIван вуго Дагъистаналъул бетIерасулги хIукуматалъулги администрациялъул нухмалъулев Рамазан ГIалиевгун. Гьеб дандчIваялда бицанищин нужеца ГIабдулмуъмин Ибрагьимовасул хIакъалъулъин журналистаз гьикъидал, Ильдар Резяповас жаваб кьуна жинда тIоцебе рагIулеб бугин гьев чиясул цIар. Жидеца гьениб бицанила гьабсагIаталда мэрлъун вугев ХIусен ХIамзатов хъулухъалдаса нахъе унев гьечIолъиялъул. Щайин абуни гьесул депутатал гьенир хутIун гьечIила. Гьесул рахъкколеб партияги къун бугила. Гьединго Резяповас тIалъиялъул чагIазда абун буго 20 сентябралда Агрегатазул заводалда митингалде рахъарал гIадамаз рахъ кколеб бугин ГIусман ГIусманов абурав чисул. Гьесул рахъкквезе хIадур ругищин тIалъиялъин вакилзабиян гьикъана журналистаз Резяповасда. Амма гьес абуна жиндир гьединаб ихтияр гьечIила вачIун нужер республикаялъул хIакимзабазда аскIовегун малъаризе, гьале гьав чи вукIине кколин гьенивилан абизе. Щив гьенив Буйнакскалда мэрлъун вукIиневали заманалдасан лъалилан абуна ветераназул партиялъул нухмалъулев Ильдар Резяповас.\nИльдар Резяпов: «Ниж оппозиция гуро. Дица рикIкIуна гьел митингалги чIезе тун, чIванкъотIараб хабар бицине кIиябго рахъалдаса гIадамал гIодор чIезе кколилан. Бажариги, гьунарги, лъайги бугев чи гурони шагьаралдеги виччазе бегьуларо жакъа. Гурони киназего къваригIун буго шагьаралъе республикаялъ кигIанасеб гIарац биччалебалиги цIехон, гьелде хьулги лъун шагьаралъул бетIерлъун вахъине. Гьеле гьединал чагIазе нухал къазе ккола». Гьеб гIарац харж гьабизе ккола гIицIго шагьаралъул мурадазе гIоло – лъим бахъизе, газ бачине, нухал рахъизе».\nИльдар Резяповасда цадахъ пресс-конференциялда вукIана Дагъистаналда ЖамгIияб палатаялъул вакилзаби Шамиль Хадулаевас тIадежубана ахираб ункъо сон жаниб республикаялъул бюджеталдаса ункъо млрд гъурущ биччан бугин, амма килщида килищ кIутIарабгIанасеб хIалтIи гьабун гьечIилан.\nПалхIасил, ветераназул партиялъул нухмалъулев Ильдар Резяповас чIванкъотIун абичIо Буйнакскалъул депутатазул гIуцIиялде рищарал депутатаз мэр хIисабалда ГIусман ГIусмановасда цIар чIвазе бугищ гьечIищали. Жеги лъаларин абуна гьес. Гьев шагьаралъул депутат кколарила.\nАмма 20 сентябралда митингалда буйнакскалъулаз абулеб букIана жидеда гьаркьал гьеб ветераназул партиялъе гурин кьурал, хас гьабун ГIусман ГIусмановасул чагIазейилан кьунила.\nКандидатазул сияхIалда руго хIакимзабазул лъимал\nБуйнакскалъул нухмалъи хиси тIалаб гьабулеб буго гIадамаз\nБуйнакскалъул бетIерлъун лъабабилеб нухалдаги ХIусен ХIамзатов вищана\nКъеркьей гьечIел рищиял\nХисун лъикI гьел - махIцинчIого рукIине…


Табасаран мухъалда гъоркьисала хасаб операциялъул заманалда низам цунулез чIварав Мирзаханов Рамисил гIагарлъиялъ лъазабулеб буго гьев мекъи ккун чIвараблъиялъе къуваталъул идараби мукIурлъулел гьечIила. Гьез жидедаго ккараб гIайиб бахчизабиялъул мурадалда чIварав Рамисилги экстремист вахъинавулев вугилан.\nРитIухълъи балагьун Россиялъул бетIераб прокуратураялде щвезегIан аниги, хIасил кколеб гьечIила, гьединлъидал, жидерго тIалабалги загьир гьабун, митинг тIобитIизе ккезехъин бугин жидецайилан лъазабулеб буго Мирзахановазул хъизаналъ.\n2014 соналъул 21 сентябралда Табасаран Мухъалъул Акка росулъ хасаб операция тIобитIулеб мехалда рокъоса къватIиве вахъарав 34 сон барав Мирзаханов Рамиз чIван вуго низам цIунулез. Гьеб сордоялъ чIварасул рукъалда нахъа бугеб минаялъул бетIергьан, Табасараналъул изну гьечIого яргъидгIуцIаразул къокъаялъул гIахьалчи ГIабдуселим Мирзаханов кквезелъун тIобитIун букIун буго гьеб росулъ хасаб операция. ГIабдуселимги Рамисги гIагарал чагIи кколел руго, гьезул минабиги цоцада аскIор рукIун руго. Амма гIагарлъи букIаниги ГIабдуселимил ва гьесул хъизаналъул экстремистиял бербалагьиязе гIоло\nРамис ва гьесул хъизаналъул гьезулгун кинабгIаги хурхенго букIун гьечIо. Хасаб операция бугеб сордоялъ кIудияв вацас ахIун рокъоса къватIиве вахъарав Рамис чIван вуго низам цIунулез. ГIабдуселим Мирзахановги кквезе щун гьечIо гьезухъе. Жидецаго мекъи ккун щибниги гIайиб гьечIев чи чIваялъе мукIурлъулел гьечIила къуваталъул идарабийилан абулеб буго чIварасул гIагарлъиялъ. Къуваталъул идарабазул вакилзабаз Рамис экстремист вукIанила, гьес жиндирго рокъов вахчизавунила ГIабдуселим Мирзаханов, низам цIунулезе хасаб операция гьабизе квалквал гьабизехъин букIанила гьес, гьединлъидал чIванин гьевилан лъазабулеб букIанил бицана «Эркенлъи» радиоялъе чIварасул вац Русланица.\nГьеб ишалъул цIех-рех унеб бугеб куцалдаса рази гьечIо Мирзахановазул хъизан, гьез абулеб буго жеги жеги гьев эксремистасул цIар бахъулеб гьечIила жидер вацасдасайилан. Гьев экстремист вукIичIеблъи гьезда гIезегIан лъикI лъалаанила, гьев вукIанила киназдаго лъалев жамагIатчи, мухъалъул гIолилазул парламенталъул нухмалъулев, «Единая Россия» партиялъул ва гьезул «Молодая Гвардия» абураб гIолилазул багъа-бачариялъул гIахьалчилъун. Амма низам цIунулез жидеца гьабураб иш ритIухъгьабиялъе гIоло кIвараб хIалалъ Рамис экстремист вукIанилан чIезабулеб бугилан.\nРуслан Мирзаханов: «ЦIех-рехалъул идараялда жакъа нижеда абуна гьев Рамис чIваялъул мухIканлъи чIезабизе хасаб экспертиза гьабизе бугилан, гIурусалъ гьелда ситуативная экспертизайилан абула. Гьеб бихьизабизе кколила кин ва киб бакIалдасан гьесда речIчIарабали. ГьанжелъагIан гьев экстремист вугинги чIезавун, гьанже дагьал рагъа-рачаризе лъугьун руго. Цо мухIканал гурел баяназда рекъон нижеда лъана гьеб хасаб операциялда гIахьаллъицин гьабичIев низам цIунулезул кьерулъ вугев васасде реххулеб бугила Рамис чIваялъул ишилан. Гьес кинабго лъугьа-бахъиналда тIасан баянги кьун бугилан. Щибниги гIайиб гьечIев цойги чиясул гIумруги гьоркьоб инабизехъин буго гьел къуваталъул идарабаз букIине кколедухъ хIалтIизе бокьичIого.\nЦцин бахъинчIого кин букIинеб гьезда , бащадаб лъагIалица гьез цо галул манзилалъгицин Рамис чIваялъул иш цебехун бачунеб гьечIеб мехалда. Бащадаб лъагIелищ къваригIунеб цо экспертиза гьабизе ккеялъул хIукму къотIизе, жибго гьеб гьабизеги инарищха цо таманаб заман. Ниж инчIеб бакI хутIичIо, Шималияб Кавказалъул федералияб округалъул прокурорхисулесухъеги, Россиялъул ТIадегIанаб прокуратураялдегицин щвана ниж гьеб иш рагьиялъе квербакъи гьабейилан абизе. Гьелдаса хадуб батилаха цIех-рехчагIи дагьалниги рагъа-рачарарал. Жакъа цIех-рехчияс абуна дида Рамисидаса экстремист вукIанин абураб цIар бахъизеги бегьулилан, жеги гьебги мухIканлъун гьечIо». Гьедин бицана «Экренлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда чIварасул вац Мирзаханов Русланица.\nГьединго Русланица бицана жидехъе баянал щванила Рамис ургъунго чIван ватизе бегьулин абурабги. Гьев чIвазе заказ некIого букIанин абурал баяналги ругила. Гьев гIадамазда гьоркьоб къадру-къимат бугев, гIемерав чиги лъалев республикаялъул тIалъиялдаги , Россиялъул пачалихъияб Думаялдаги лъай-хъваялги ругев чи вукIанила. Бокьараб мехалда мухъалъул бетIерлъуде вачIине яги цойги тIадегIанаб хъулухъалде вачIине рес букIанила гьесул, гьединлъидал гьев чIвазе къваригIарал чагIиги гIезегIан рукIун ратизе бегьулила. Амма цIех-рех чагIаз Рамиз заказ кьун чIварав чи вукIине бегьулин абураб жо баккизего толеб гьечIилан бицана Русланица. Гьединго чIварасул гIагарлъиялъ лъазабулеб буго гьаб гIагараб заманалда къуваталъул идарабаз Рамис чIваялъул мухIканлъи ва гьелъие гIайибиял ралагьичIони жидеца митинг тIобитIизе бугилан.\nТабасаран мухъалда хасал тадбиразул хIасилалда кIиго чи чIван вуго


МахIачхъалаялда бугеб лъимал гьарулеб кIиабилеб рокъоб, араб соналъул январалда лъимер хвеялда бан рагьараб такъсир гьабиялъул иш къазехъен буго цIех-рехчагIаз. Хвараб лъимадул улбуз лъимер тохтуразул гъалатIалда хванин рикIкIунеб буго, амма цIех-рехчагIаз ишалъе гIурал хIужаби гьечIин чIезабулеб бугила. Гьелда тIадеги, лъимал гьарулеб кIиабилеб рукъалъул нухмалъиялъ лъимер хвараб ИсхIакъовазул хъизам диваналде кьезехъен буго, жидеде бугьтан лъунилан.\nДагъистаналда цебеккун гьабун букIинчIеб лъимадул къаркъала ссузе разилъун вуго. Гьес абулеб букIана жинца гьеб иш рагIалде бахъинабизе бугин, цогидал улбузде гьединаб къварилъи бачIинчIого букIине, амма гьесда гIемерал квекIенал дандчIан руго. Гьеб такъсиралъул ишцин гIицIго моцI лъимер хун байдал гурогон рагьичIин ЦIех-рехалъул идараялъ, лъимер хвеялъул хIужа батизе кIолеб гьечIин абун гIилла бачунеб букIанила гьезин баян гьабуна ИсхIакъов Къурбаница «Эркенлъи» радиоялъе.\nКъурбан ИсхIакъов: « ТIубараб моцIалъ цIех-рехчагIаз балагьулеб букIана лъимер хун букIиналъул хIужа, амма гьелдаса цебе гьелго цIех-рехчагIаз направление кьун битIун букIана лъимадул жаназа ссузе, экспертиза тIобитIизе. МоцI араб мехалъги гьез иш рагьулеб букIинчIого адвокатги ккун гьеб рагьизабуна. ТIоцебего гьабураб экспертизаялъ бихьизабуна лъимер кислород гIечIогон хун букIин, хадубго Дагъистаналъул экспертазул къокъаялъ гьабураб экспертизаялъ чIезабуна тохтуралзда щибго гIайиб гьечIин, гьезул гIайибалда хвараб кколарин лъимер. Гьелдаса хадуб Росздравнадзоралъ гьараб экспертизаялъ бихьизабуна тохтуразул ишал ритIарал рукIинчIолъи, гьеб ахIвал-хIалалда ва гьезда цо буIта гIайидалъу букIин. Гьеб хIасилалда дун рази вук1инчIо. Гьелдаса хадубги дица тIалаб гьабуна Ростовалда экспертиза гьаби, амма гьезул жаваб бачIунарогон бана бащдаб лъагIалидаса цIикIкIун заман. Гьенже гьенисан бачIана жаваб, тIубанго Дагъистаналда гьабураб халгьабиялъул хIасилазда релълъараб, тохтуразда щибго гIайиб гьечIилан абун».\nГьеб экспертизаялъул хIасилазда тIасан цIех-рехчагIаз хIукму гьабун буго иш къазе. Къурбан ИсхIакъовас абулеб буго жиндир сурсатал ва рес гьечIин хадубккун гьеб системаялде данде къеркьезе. Гьеб лугьа-бахъиналъ жиндир тIубан ракIчIанила, гьаниб ритухълъиялъул махIцин гьечIолъиялда. Адвокат ккун хадубккун иш халат бахъинабизе жинда кIоларила, амма азарханаялъул нухмалъиялъ жив диваналде кьунани гьелдаги жинда щибго гьабизе кIоларин бицана гьес.\nКъурбан ИсхIакъов: «Дир чIужу, гьеб азарханаялдаса йиччараго жеги унтун йикIана ва ниж ине ккана Ростовалде гьелъие дару-сабаб гьабизе, гьелда тIадеги, тIубараб къоялъ лъимер гьабизе кIоларогон йикIиндал, гьелъул беразде хIалккун, канлъукълъи лъугьана гьелъул ва Уфа шагьаралде ун, гьениб чанго беразе операция гьабизеги ккана. Гьеб заманалда, гьеб киналъего гIайибиял тохтуразе шибго тамихI гьабичIо, гIицIго цо тохтур цогидаб хIалтIуде ячун йиго, Мусаева абуни шагьаралда ругел хIукуматалъул гурел поликлиникабазда хIалтIулей йигин рагIана дида».\nЖиндир мисал кколеб бугин мисаллъун гIадатияв чи, нилъер ругел къануналгун системаялда данде къеркьон бажарунгутIиялъул, ккаралде бералги къанщун чIанани гуронийилан абулеб буго ИсхIакъовас.\nКъурбан ИсхIакъов: «Дир хIалбихьиялъухъ балагьун абунани, щибго магIна гьечIо тохтураздасан гIарз гьабиялъул, цIуну-къаялъул идарабазда гIицIго иш цуцазухъе кьун гурого кколеб куцалда цIех-рех бачун бажаруларел хIалтIухъаби рукIаго. Дир ресги бажариги гьечIо, гьел тохтуразул гIадин, кIи-кIи адвокатал кквезе. Нилъер гIадинал къанунал гIумруялде рахъинаригун кидаго ритIухълъи букIинаро, дида гьеб бихьана кинабго жанисан. Дица Аллагьасде тIамун толеб буго гьеб».\nИсхIакъовасул хъизамалда тIаса льугьаян гьериялъул бакIалда, уголовияб иш къазехъен букIин лъайдал, МахIачхъалаялул кIиабилеб лъимал гьарулеб рукъалъул нухмалхиялъ жидер цIар хвезабиялъухъ ва бугьтанал лъеялъухъ ИсхIакъовасда тIасан диваналде кьезе гIарза хIадурулеб буго. Гьединго ИсхIакъовас бицана азарханаялъул хIалтIухъабаз харбал риччалел ругин жинца хвараб лъимадухъ 600 азарго гъурущ тIалаб гьабулеб букIанилан абун.


РакIбацIцIадаб дармие гIоло\nТIолгороссиялъул Халкъияб фронталъ (ОНФ) халгьабуна АЗСазухъ\nОНФалъул Дагъистаналъул отделениялде рачIарал гIарзазда бицунеб букIана машинабазе бензин тIолелъул, автозаправкаялъул (АЗС) хIалтIухъабаз жидер ихтиярал хвезарулел ругин абун. Гьелда бан, «РакIбацIцIадаб дармие гIоло» абураб проекталда рекъон, ОНФалъ халгьабуна республикаялъул шагьараздагун районазда бугеб 50-ялдаса цIикIкIун заправкаялъухъ.\nХалгьабуна МахIачхъалаялда, Дербенталда, Хасавюрталда, Гъизилюрталда, гьединго, Хасавюрт, ЦIияб Лак, Казбек, Гъизилюрт, Хъумторхъала ва Дербент районазда ругел АЗСазухъ.\nГIезегIанго ратана ракIбацIцIадго даран гьабулел предприниматель. Амма цо-цо АЗСазда тIатана потребителасул ихтиярал хвезариялъул хIужабиги. Рехселин гьезул аслиял:\n1. ГIемерисел АЗСазда гьечIо цIатари бикьулел ва машинаялде тIолеб бензиналъул къадар мухIкан гьабулел пистолетазул халгьабиялъул хIакъалъулъ сертификатал. Гьединго батичIо халгьабизе рес кьолеб роценалъул алатги (мерник).\n2. Цо-цо АЗСалда гьечIо «Потребителасул бокIон» яги гьелда ран руго басриял, ай болжал лъугIарал документал, гьездаго гьоркьор – бензиналъул даражаялъе нугIлъи гьабулел паспорталги.\n3. Руго хIалтIизе ихтияр кьолел документалго гьечIел заправкабиги.\n4. ЦIунулел гьечIо цIа ккеялдаса цIуниялъул тIалабал. ГIемерисел АЗСазул газалъулги бензиналъулги колонкаби чIезарун руго гIадамаз гIумру гьабулел минабаздаги, кафеяздаги, тукабаздаги, хIатта шагьраялда цIакъго гIагарда.\n5. ЦIикIкIарасел заправкабазда цIатари тIоларо бичун босараб къадаралда.\n6. Лабораторияб гуреб къагIидаялда, «Октис-2» абураб алаталъул кумекалдалъун халгьабуна цIатариялъул качество. Гьелдалъун чIезабуна, цо-цо заправкабазда АИ-92 маркаялъул бензиналъул бакIалда бичулеб буго АИ-80 маркаялъул бензин.\n7. ГIемерисел заправкабазда кьоларо чек, гьечIо гьеб кьолеб алатгицин.\n8. ЦIатариялъухъ багьа цIикIкIинабулеб буго жидеего бокьун. Гьебги гьабула гIисинал заправкаби базаралдаса тIагIинариялъул мурадалда. Гьелъие гIоло АЗСазулги АГЗСазулги бетIергьабаз ва цадахъго гIемераб цIатари бичулел компаниязги къотIи гьабулеб буго, пуланаб багьаялде киназго бензин бичиялъул хIакъалъулъ.\nТIатарал хIужабазул хIакъалъулъ чанцIулго лъазабуна ДРялъул прокуратураялдаги, налогазул федералияб хъулухъалдаги, Роспотребнадзоралдаги. Амма рехсарал идарабаз тIадаб хIалтIи гьабуларого буго. Кин батаниги, гьабсагIаталда бакIарун буго административияб низам хвезабиялъул хIакъалъулъ материалги, бахъун буго цо чанго заправкаялъул бетIергьабазухъа гIакIаги.\nПрочитано 98 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 29 октября 2018 10:46\nДругие материалы в этой категории: « Диктант - 2018\tРедакциялде кагъат »


К1УДИЯВ Г1АЛИМЧИ РАК1АЛДЕ ЩВЕЗАВУНА. - 28 Апреля 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nСуббота, 17.11.2018, 12:31 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2018 » Апрель » 28 » К1УДИЯВ Г1АЛИМЧИ РАК1АЛДЕ ЩВЕЗАВУНА.\nК1УДИЯВ Г1АЛИМЧИ РАК1АЛДЕ ЩВЕЗАВУНА.\n26 апрелалда Хунзахъ Ш. Шамхаловасул ц1аралда бугеб культураялъул рукъалъул к1алг1аялда т1обит1ана 18-19 г1асрабазул машгьурав г1алимчи, поэт Хунзахъа Дибир- къади накълулъаралдаса 200 сон т1убаялда хурхараб тадбир. Гьеб г1уц1ун бук1ана г1алимчиясул тухум-кьибилалъул, районалъул нухмалъиялъул ва жамг1ияб г1уц1иялъул цадахъаб х1аракаталдалъун. Данделъиялда г1ахьаллъи гьабуна республикаялъулгун районалъул интеллигенциялъ, районалъул т1алъиялъ, росдал жамаг1аталъ ва цогидазги.\nДанделъаразе саламги кьун тадбир рагьана районалъул нухмалъулесул ишал т1уралев Шамил Г1аммаевас. Жиндирго к1алъаялда гьес бицана г1алимзабаздалъун поэтаздалъунги кидаго бечедаб бук1анин хундерил ракьилан ва нилъеда цебе ч1араб масъала кколин г1ун бач1унеб г1елалда жидерго тарихги бах1арчиял умумузул ц1арги гьезул г1адат-г1амалги к1очон тезе биччангут1иян.\nГ1алимчиясул г1умрудул х1акъалъулъ г1ат1идго бицана Ц1адаса Х1амзатил ц1аралда бугеб Россиялъул г1елмабазул академиялъул Дагъистаналъул г1елмияб централъул мац1алъулгун адабияталъул ва искусствалъул Институталъул литературияб отделалъул к1удияй г1елмияй х1алт1ухъан, «Хунзахъа Дибиркъадил г1умру ва творчествоялъул ирс» абураб т1ехьалъул автор, нилъер ракьцояй Пат1имат Г1алибеговалъ.\nПат1имат Г1алибеговалъ гьеб т1ехь бахъулаго гьабураб х1алт1ул ва маг1арул мац1 ц1унизе ккеялъул бицана тарихчи Г1алибег Хъазанбиевас.\n-Маг1арул мац1, диниябгун дунявияб г1елмаби ц1униялъе, гьел церет1еялъе Дибир къадица гьабураб х1алт1ул бицун х1алк1оларо. Гьаб заманалъул шарт1алги санаг1алъабиги гьеч1ел 18-19 г1асрабазда гьесул х1аракатчилъи, х1акъикъаталдаги бах1арчилъилъун рик1к1ине бегьула. Амма гьелдаго бащадаблъун рик1к1уна дица Пат1имат Г1алибеговалъ гьесул х1акъалъулъ т1ехь бахъизе гьабураб х1алт1иги. Амма пашманлъизе ккараб жо буго гьединаб т1адег1анаб даражаялда нилъер умумуз ц1унараб авар мац1 жакъа маг1арулазда к1очон толеб бук1ин. Хасго гьеб загьирлъулеб буго г1ун бач1унеб г1елалда гьоркьоб. Рахьдал мац1алъ к1алъай рогьолъун бихьулеб буго гьезул цо-цоязда. Эбел-инсуцаги гьеб рахъалде к1вар кьолеб гьеч1о. Г1иц1го миллаталъул бук1инеселъул ургъел бугев цо чанго чи хут1ун вуго мац1 ц1унизе кколин ах1и балев. Амма цох1о гьезухъа гьеб масъала т1убазабун бажариларо, киназго цадахъ х1аракат бахъани гурого. Районалъул нухмалъиялъги гьеб суалалде к1вар кьуни лъик1аб бук1ина,-ян абуна тарихчияс.\nГьединго маг1арул адабияталда ва тарихалда жаниб хундерица кколеб к1удияб бак1алъул бицарал к1алъаял гьаруна ДНЦ РАН ИЯЛИялъул г1елмиял х1алт1ухъаби Мух1амад Ибрагьимовас, Ах1мад Муртазалиевас ва цогидазги.\nКиназего к1удияб асар гьабуна Бакьагьеч1и гьоркьохъеб школалъул учительница Гьудова Умалфазуца.\n-Гьадинал тадбиразда мац1 ц1унизе кколин цере рахъунел чаг1аз бищун цебе жалго рокъор г1урус мац1алда гаргадула. Гьединлъидал, бищун цебе нилъедасанго байбихьизе ккола мац1ги миллатги ц1унизе.\nЖакъа ригь арал чаг1игицин ратулел руго жидеда рахьдал мац1 лъаларел. Гьеб буго нилъ нечезе ккараб х1акъикъат. Лъималазда кинан авар мац1 малъилеб, эбел-инсудагицин гьеб лъалеб гьеч1они,-ян абуна гьелъ. Дибир-къадил г1агарлъиялъул рахъалдасан тадбир г1уц1аразе баркала кьуна Баталов Мух1амадица. Гьес Пат1имат Г1алибеговалъе сайгъат гьабуна г1алимчияс жиндирго кверзул хъвай-хъваг1аязул т1ехьги.\nАхиралда Шамил Г1аммаевас ва хундерил бегавул Т1алх1атов Хизрица баркала загьир гьабуна дандеруссин г1уц1изе квербакъаразе ва гьелда г1ахьаллъи гьабуразе. Районалъул нухмалъиялъул рахъалдасан конференциялда г1ахьаллъарал г1елмиял х1алт1ухъабазе кьуна баркалаялъулал кагъталги.\nДанделъиялдаса хадуб гьенире рач1аразе т1обит1ана к1удияб мавлидги.


Гьел низам цIуниялъул системаялдаса нахъе рехине гьечIин, жанисел ишазул министерлъиялъул цогидал бутIабазде росизе ругин, бицана «Эркенлъиялъе» МВДялдаса вакилаз. Кинал мухъазда гьел хиса-басиял ккезе ругелали гьес мухIкан гьабичIо.\nГьесул рагIабазда рекъон, централияб МВДялда рази гьечIо Дагъистаналъул полициялъула хIалтIудаса. Гьезул хIалтIи жеги эффективияблъун букIине бегьулин хъван рагIула Москваялдаса республикаялъулаб МВДялде щвараб кагътида.\nДагъистаналъул министерлъиялъул нухмалъулев ГIабдурашид МухIамадовас цебе бицухъе, изну гьечIого яргъидгIуцIаразде данде низам цIунулезул хIалтIиялъ хIасил кьолеб буго, такъсирал республикаялда дагьлъана, терроргун бухьен бугел такъсирал гьоркьоса къотIана. Министерлъиялъул официалияб сайталда лъун бугеб МухIамадовасул докладалда рекъон, полициялъул хIалтIи, мисалалъе, араб соналда лъикIлъана. Ярагъ гIадамазухъа бакIари, наркотикал тIиритIиялъе дандечIей, такъсириял къукъаби тIатинари ва кквей, терроргун экстремизмалде дандекъеркьей, жамгIияб низам цIуни - рехсарал гьел ва гь.ц. пунктазул хIасилал лъикIал ругин абизе бегьула, министерлъиялъул нухмалъулесул доклад цIалун хадуб.\nГьеб доклад МухIамадовас чанги данделъабазда ва гургинал столазда цIалана ва гьелъие лъикIаб къиматги кьуна хIакимаз. Мисалалъе, Дагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповас, парлмаенталъул сессиялда МухIамадов доклад цIалун хадуб, министрасда баркана ва гьесие баркала кьуна гьабураб хIалтIиялъухъ.\nАмма щайха Москваялдаса МВД рази гьечIеб? Цеве МВДялда хIалтIулев вукIарав ва гьанже жамгIияв хIаракатчилъун кколев Руслан Расуловасул рагIабазда рекъон, министр МухIамадовас щаялиго къимат кьолеб гьечIо полициялъул такъсиразе. «Мисалалъе, щай гьес бицулареб МВДялъул цIех-рех чагIазда гъорлъ ватарав киллерасул хIакъалъулъ, яги щай бицулеб гьечIеб МВДялда бугеб ришватчилъиялъул, щай щибго абулареб «рохьилалгун» бухьенал ругел полициялъул хIалтIухъабазул?», - ян абуна Расуловас.\nЖакъа къоялда 67 полициялъулав туснахъалда вуго ришватчилъиялъул такъсирал сабаблъунилан, бицана жанисел ишазул министерлъиялда хIалтIулев вукIарав полковник СалихI ХIажиевас «Черновик» газеталъе кьураб интервьюялда.\nГьес абухъе, туснахъалда жеги гIемер полициялъул рукIине кколаан. «Кадровияб рахъалдаса бищун гIемер гIунгутIаби ратизе бегьула Дагъистаналъул МВДялда. ХIалтIуде росулел бокьаралщинал чагIи. Кин гьел кколел ругел полициялъул кьеразда гъорлъ? Ришватал кьун рахъунел руго. Гьединго тухумчилъиялъ ккун буго МВД. Робин Гудилан тIокIцIаралдалъун машгьурлъарав Гъизилюрт мухъалъул ОВДялъул нухмалъулевлъун вукIарав ГIасхIабгIали Заирбеков мисаллъун вачина. Терроралде данде къеркьолев чилъун вихьизавулев вукIана гьев. Хадуб лъана гьев такъсирчи вугевлъи, бизнесменазухъа гIарац бахъулеб къукъа гьес гIуцIараблъи. МВДялда батIи-батIиял хъулухъазда толев вукIана гьев, гьесда тIаса ругел гIарзаби хал гьабичIого толел рукIана. Министрасда Заирбеков щив чи вугевали лъалеб букIинчIищ? Яги минстрасул яцгIал гьесул чIужулъун йикIиналъ Заирбековасул «багьадурлъи» хIисабалде босичIогойищ толеб букIараб? Россиялъул министрас чанги нухалда абулаан, полициялъулаз гьабурал такъсиразухъ жаваб гьев полициялъул нухмалъулес кьезе кколин», - ян загьир гьабуна жиндирго пикру ХIажиевас.\nКадровияб суалалъул ва ришватчилъиялъул масъалабазул хIакъалъулъ полковниклъун вукIарав ХIажиевас мухIканго бицана. Гьес абухъе, Россиялъул МВДялъул буюрухъалда рекъон, мухъазда ва шагьаразда ругел полициялъул идарабазде хIалтIухъаби росизе ккола гьел идарабазул нухмалъулез. «Амма Дагъистаналъул МВДялъул министрас жинцаго росулел руго хIалтIуде киналго полициялъулал. Гьелъие гIоло МВДялда кадровияб бутIаялда хIалтIулев вуго микьго чи. ХIалтIудаса нахъе унел, хIалтIуде рачIунел, цогидал хъулухъазде унел - кадровияб бутIаялде цо соналда жаниб гIага-шагарго 1500 чиясул ишазул хал гьабулаан. Микьго чиясда гьеб хIалтIи бачине кIолищ? ТIадежоялъе живго минстрас Россиялъул МВДялъул буюрухъги хвезабулеб буго. Ришват кьун, полициялъулавлъун вахъине бегьула бокьарав чи. ГIадамаз бицухъе, Дербенталда полициялъулавлъун вахъине бокьарас 450-500 азарго гъурущ кьезе ккола, МахIачхъалаялда - 350-400 гъур. Офицеразул хъулухъал цодагьго хириял руго», - ян бицана ХIажиевас.\nСалихI ХIажиев: «Ришватчилъиялъул суалалгун дун министрасухъе чанги нухалда щун вукIана. Масъала хIисабалде босилин абулаан гьес, цIех-рехал гьарилин абулаан, амма гьабураб кинабгIаги хIалтIи букIинчIо. Дагъистаналъул МВДялда тIаса кIудияб цIех-рех гьабизе кколаан. Гьенир лъикIал хIалтIухъабиги руго, амма гIемерлъулел руго жидерго хIалтIи лъаларел чагIи. Нухмалъиялда, мисалалъе, ратизе бегьула гьединал чагIи. Хасал операциязда полициялъулал холел руго гьединал нухмалъулел сабаблъунги. РукIине кколеб къагIидаялъ полициялъулал гьез ругьун гьарулел гьечIо, рагъулаб инструктаж гьез мекъ гьабулеб буго яги букIине кколеб къагIидаялъ гьабулеб гьечIо».\nХIажиевас абухъе, Дагъистаналъул МВДялда ругел масъалабазул гьес бицун букIанаан федералиял каналаздаса. «Бицун букIана полициялъул хIалтIухъабазул лъималазе профилакторий базе кколеб бакIалда министрасул хъала гIадаб мина бан бугин, гьебго бакIалда низам цIуниялъул системаялдаса цогидал хIакимазул минаби ратизе бегьулин. КинабгIаги реакция букIинчIо гьеб информациялда тIаса», - ян абуна ХIажиевас.\nДагъистаналъул МВДялъул пресс-хъулухъалда оперативияб баян «Эркенлъиялъе» кьезе кIвечIо. Пресс-хъулухъалъул вакилалъ абуна, хасаб кагъат битIеян ва анкьида жаниб гьеб кагътида рехсарал суалазе жавабал хIадур гьарилин.\nРишватчилъиялъ ккураб Дагъистаналъул МВД


Щай Расулица имам Шамил какарав?\nНилъеца араб гьатIаналъ бицун букIана кIикъоялда анцIабилел соназул байбихьуда Расул ХIамзатовасул творчествоялъул. Гьесулгун ГIабдурахIман Данияловасул гьоркьоблъиялъул.\nСталин вукъизе кIиявго цадахъ ккеялъул. Гьел соназда гIолохъанав вугониги улкаялдаго машгьуралъарав Расул ХIамзатовасул цо гIумруялъ мугIрул халкъалда тIаса лъугьаян хадув гьардезе ккараб гъалатI ккана. Дие бокьилаан гьаб макъала цIалулел бахIарзазда дун витIун вичIчIизе, Расул какулев вугин ахIмакъал къиматал кьунгутIизе.\nАраб макъалаги цIалунги лъугьун букIана цо къадкилаб бетIер малъаризе гьедин бегьуларин хъвазеян. Расулица жинцагоги балъго гьабичIеб, гIаламалдаги лъалеб, хадуб дос тIаса лъугьаянги гьарараб "балъголъиялъул" гьаниб абизе бегьулеб рагIуларо.\nГьеб рагIизе бокьичIезе дица дир "рокъобе" нуцIа къалеб буго. Гьеб суалалъулъ мухIканлъи букIиналъул мурадалда дица рагIи кьолеб буго живго Расул ХIамзатовасеги. Гьеб харбиде рачIана гьадин. 2000 абилеб соналъул хасалихълъи букIана. Хъвадарухъабазул Союзалда Расулил кабинеталда ругьунаб пишаялда рукIана, кучIдул, бахIсал, бихьа-рагIаралъул бицунел. Хабар ккана имам Шамилил. Дица махсаро хIалие ккун абуна, пикруялъул рахъалъ гъалатI бугониги киналго Шамил веццараздаса дов какун хъвараб кечI пасихIаб буго,Расул, дур абун. Гьев гIажаиблъи гьабурав гIадин валагьана ва дагьаб рахIат хварас гIадин гьикъана:\n- Дуда киса гьеб лъалеб?\n- Дида лъала гьеб ракIалдаса, гьитIинаб мехалда росулъго рагIун букIана, - ян абуна дица.\n- ЦIалеха лъалеб батани, - ян абуна Расулица. ЦIалана дица гIедегIичIого рагIи-рагIи ккун.\n"Туркаца хинаялъ мегежги белъун,\nАнгличанаца тIад чалмаги жемун,\nГьаб нилъер халкъалъе къачIан вукIана\nКъуръанги ханжарги кодоб ккун имам.\nГьеб ханжар хьвагIана гъазаватилан,\nЦин цере гъаримал магIарулазде\nЦинги гьеб хьвагIана капурзабиян\nЧидае кепалъе гIурус васазде.\nХвалчаца цIунана анцI-анцI лъагIелаз\nМагIарул халкъалъе ракъи, хIакъирлъи,\nЭбелалъе - магIу, лъималазе - хвел,\nЛъудбузе - къороллъи, россабазе - рагъ... (тIубан кьезе рес гьечIо редакциялъул тIалабазда - авт.)\nРасул къанщун бералгун гIенеккун чIчIун вукIана. Хадув дихъ валагьана:\n- Дуца гIабдалас гIадин къватI-къватIазда цIалулеб батизе гуринха гьеб, - инги абун гьимана. Гьеб букIана гъорлъ ракIбеки ва пашманлъиги бугеб гьими. Цо щинаб асул ругънаде цIам щвараб гIадаб жо кканадай гьеб кечI цIали абун дица цIалана гьеб кочIохъ мугIрул халкъалда тIаса лъугьин гьарараб "Какана дицаги уян ккун Шамил" абураб\n"...ГIицIал тIулбузддаги тIад хер бижула,\nГIумрудул санаца ругънал сахлъула.\nОгь тIадегIанаб халкъ, васас гуккарав\nЭмен киниги мун дихъ балагьуге...", - ян.\n"Гьанже гьелъ щиб кьелеб, дозда хадур гьел мухъал руго лъеда накъищ, гьури...", - ян квер хьвагIана Расулица, ракI бекарас гIадин. Дида бичIчIана гьесие гьеб пикру гьереси гьабизе бокьун букIин. КIвараб хIалалъ бичIчIизабуна гъалатIалдаса цIунарал чагIиги аварагзаби гурони рукIунароян.\nДуца Шамилги, Кавказалъул рагъул къеркьохъабиги, мугIрул халкъалъул бахIарчилъиги кIодо гьабун ахIараб кечI дунялалъул адабияталъул хазинаялде ана. Нус-нус мацIазде буссинабуна.\nГьелда данде мекъи ккун гIолохъанчияс хъвараб гьаб кечI гьадингосеб жо бугин. ЦIалана гIемерал Шамилиде хъварал кучIдул, ХIажимурадил бетIералъулгун "накъит" ва гIемераб цогидабги. Расулица мухIкан гьабун бицана гьеб Шамил какараб кечI хъваялде жив сунца вачаравали. Иргадулаб гьатIан къоялъ мухIкан гьабун бицине буго гьелъул.


ФЕДЕРАЛЬНЫЙ ЗАКОН О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ В ЧАСТЬ ВТОРУЮ НАЛОГОВОГО КОДЕКСА РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ И ОТДЕЛЬНЫЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬНЫЕ АКТЫ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ - Нормативно-правовые акты РФ\nФЕДЕРАЛЬНЫЙ ЗАКОН О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ В ЧАСТЬ ВТОРУЮ НАЛОГОВОГО КОДЕКСА РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ И ОТДЕЛЬНЫЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬНЫЕ АКТЫ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ\nРедакция от 19-11-2014\nНаименование документа ФЕДЕРАЛЬНЫЙ ЗАКОН О ВНЕСЕНИИ ИЗМЕНЕНИЙ В ЧАСТЬ ВТОРУЮ НАЛОГОВОГО КОДЕКСА РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ И ОТДЕЛЬНЫЕ ЗАКОНОДАТЕЛЬНЫЕ АКТЫ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ\nДата принятия 14-11-2014\nДата редакции 19-11-2014\nПункт 3 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 4 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 7 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 10 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 11 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 12 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 13 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 14 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 17 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 18 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 19 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 20 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 21 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 22 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 23 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 24 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 25 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 26 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 27 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 28 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 29 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 30 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 31 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 32 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 33 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 34 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 35 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 36 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 37 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 38 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 39 статьи 1 вступает в силу с 25 декабря 2014 года.\nПункт 40 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 41 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 42 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 43 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 44 статьи 1 вступает в силу с 25 декабря 2014 года.\nПункт 45 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 46 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 47 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 48 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 49 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 50 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 51 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 52 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 53 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 54 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 55 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 56 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 57 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПункт 58 статьи 1 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПодпункт "а" пункта 1 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nПодпункт "б" пункта 1 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2015 года.\nЧасть 1 статьи 7 вступает в силу с 1 января 2015 года.


РЕДАКТОРАЛЪУЛ КАЛАМ УРХЪАРАБ ГЬОБОЛГИ РЕКIЕЕ САБРУГИ. - 28 Мая 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПятница, 14.12.2018, 08:57 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2017 » Май » 28 » РЕДАКТОРАЛЪУЛ КАЛАМ УРХЪАРАБ ГЬОБОЛГИ РЕКIЕЕ САБРУГИ.\nРЕДАКТОРАЛЪУЛ КАЛАМ УРХЪАРАБ ГЬОБОЛГИ РЕКIЕЕ САБРУГИ.\nПаризаяб тIоцебесеб кIал дица ккуна цIакъго кватIун, аставфируллагь. Гьереси щай, кIалдибе лъим босизабун, черхалъе бугеб «зарал» чIезабун какал раялдаса, кIалал кквеялдаса, мажгитаздаго гIураллъун жакъа жалго рихьизарулел светиял хIаракатчагIаз тархъизариялда ана диргун гIелбащадазул лъимерлъи. Жакъайин абуни дуй йохарай йиго тIад лъураб гуреб, суннатабцин кIал кквезе щвараб ресалдаса, хъвалисун балагьулезул берда цеесан яхча-хьвараб ретIа-къаялда данделъабаздегун бюрократиял гIодорчIеязде ине дидаго кIвеялдаса.АльхIамдулиллягь.\nРагIулеб буго цо-цоязул багIарараб риидалил моцIалъ кин кIал кквезе кIвелебилан ургъалаби рикьи. Кинха, диналъул яцалгун вацал, кIал биччазе рокъоб чадил мицIирцин гьечIого дол нилъер анкьумумузда кIвараб гIадин! КIалги какги гьоркьоб биччачIого, рагъулъги рукIун, исламияб дин тIибитIизабизабулаго,асхIабзабаз хIаракат бахъараб гIадин! Цо-цоязул тIубараб къого унин абуни мекъи ккеларо, кIал биччаялде гьабизесеб кванил бицунеб. Ялъуни тукабаздаса батIиял-тIокIал нигIматал росулел. РечIа-гедан, сихIкъотIун, зулмуялда ругел киниги рукIуна 700 нухалъ жинда жаниб гьабураб лъикIаб гIаламалъухъ кири цIикIкIунеб рамазан лъугIизегIанги. Цойгидал, гьелъул гIаксалда-лъида тIад речIчIилелали лъаларого, семи-рагъиялда. Иманалъул ункъил бутIа гьабун цо бутIа бугилан абула кIал кквеялде. Рецц БетIергьанасе буго, исанаги кIал кквезе нилъ чIаго таралъухъ.Чан чи вугев араб соналъ нилъеда цадахъ, ихтилат-кепалда вукIарав, амма исана ракьул чохьонив лъун вугев? Чан гIолохъанчиясул рукIарал лъикIалде нигатал, херлъидал тIуралин нахъе тIамун тарал диниял ахIкамал?!\nБокьула «Алжаналда жаниб Райян цIар бугеб, жиндасан кIал ккурав чи гурого лъугьунареб, рагьу» букIиналъ. Бокьула Аллагьас щибаб гьаб моцIрол сардилъ малаикзабазда: «Вугищ мунагьал чуризе бокьарав чи, Дица гьесул мунагьал чуризе руго. Вугищ дугIа гьабулев чи, Дица гьесул дугIаялъе жаваб гьабизе буго» ян гьикъулеб букIиналъ. Бокьула бокIо-бокIоналда дагьа-дагьаб жо хIеккинабулелги, намуслъун, рахчун чIеялъ. Бокьула чалухал ясазде сабру рещтIиналъ. «Бокьула», «бокьула», жеги гIемер нух «бокьула»!\nЩибха гьабилеб, СагIудиялъ гIадин, ичIгоялдаса къад кIигоялде щвезегIан гурого хIалтIул къо чIезабичIого(тIубараб хIалтIул къоялъул мухьги цIунун), гIадатаб магIарухъ гIумруялда: хур-хералда, лъугIи гьечIеб хIукуматалъул хIалтIуда гьеб ине букIунилан. ЗахIмат бихьун гьабурабгIан, къо бихьанагIан гурищ доб кири цIикIкIун букIунеб? Щвараб кири мацIал гьариялдалъун гьерсал рициналдалъун хвезабулареллъун рукIине дугIа буго дир нужее, газета цIалулел. Гьаб каримаб моцIги ахираталъе ва дунялалъе хайиралда, тIадегIанав Аллагьасе реццалда, тIобитIизе къуватги жанги кьеги киназего. Амин.


Бикъун бичулезе баккараб бакъалъ ...\nАпрелалъул ахиралда Дагъистаналъул энергосбыт компаниялъ кьурал баяназда рекъон, республикаялда цебе рагIула 18 миллиардгун 253 миллион гъурущ налъи токалъул гIарцул.\nГьениб жаниб буго юридическиял лицаби - пачалихъалъулги, пачалихъалъул гурелги идараби. ТIоцересел хас гьабун федералияб бюджеталдаса батаниги, республикаялъул бюджеталдаса батаниги гьеб токалъухъ кколеб гIарац жидее бихьизабурал.\nКIиабилел - жидерго сурсатаздаса гьеб гIарац кьезе кколел. Гьелда тIаде гIадамаца жидерго рукъзабахъ бухIараб токалъул гIарацгиха. ГIадамалгун хасал чагIазул фирмабини тела, ал пачалихъалъ жидее токалъе бихьизабураб гIарацниги кьоларел чагIи щалха? Щай гьеб гIарац кьолареб? Гьеб буго тIубанго пачалихъалъул гIаммаб организмаялда жаниб щибаб клеткаялде гIунтIун коррупциялъулги, цIогьодиялъулги, хIалаллъи хIарамлъи балагьичIого гIалам гIарцуда хадуб лъугьиналъулги унти ккуун букIин бихьизабулеб гIаламат.\nЩайха гьеб налъи 18 миллардалдаса тIаде инегIан хутIараб? Гьелъул хъаравуллъи гьабулев чигойищ вукIинчIев абун бачIунеб буго суал. Щайгурелъул ток бичулесеги, бухIулесеги, гьелда хадуб хъаравуллъи гьабизе тарасеги киназего гьединаб ахIвал-хIал санагIатаб букIун. Такъсирчилъи, цIогь, ришватчилъи тIегьала гьеб гьабулесеги гьабизе гьукъизе тарасеги кIиясего гьеб санагIатаб бугеб мехалда. Гьелъул хIасилалда лъугьараб жо буго гьадаб 18 миллиард.\nГьебго ахIвал-хIал рагIула газалда хурхунги. Социалиял сетаздаги халкъалда гьоркьобги хабар тIибитIун букIана 2013 абилеб соналъ "Регион газалъул" нухмалъулев хисарабго гьеб хъулухъалъухъ Москваялде 500 миллион гъурущ кьун бугин. Нагагь гьеб гIарац кьун батани кисаха гьеб хъулухъалда тарав чиясе гьеб тIад буссун щвезе кколеб?\nГьелго гьереси отчеталги кьун контролераз мешокаца бакIарулеб гIарац нахъе лъунха. БатIияб нух гьечIелъул. Гьебго жо букIинарищха токалъулги. ТIокIаб чIечIого информациялъул алатаздаса цере рахъунги, хIукуматалъул данделъабаздаги, парламенталъул сессияздаги бицунеб буго Дагъистаналда бугеб токалъул ва газалъул налъиялъул. Щибха гьениб кколеб бугеб?\nГьеб токалъул гIарац бакIарунгутIиялъул бицине сессиялде вачIунев вуго токалъухъ бакIарараб гIарац кассаялде кьечIого гьелъухъ босараб джипалда рекIарав хIаким. Гьесие рагIи кьолеб буго жинцагоги токалъулгун газалъул гIарац кьоларев чияс, гьесухъ залалда гIенеккунги руго киналго кIалтIе контролер къазе толареб къапила, гьеб кинабго халкъ ургъулеб буго капек кьечIого щибдай гьабун лъикI налъиялда абун. Нилъер киназдаго ракIалда батила МахIачхъалаялда мэрлъун СагIид Амиров вугеб мехалда гьеб токалъул сетал гьес ОАО "Дагъэнергоялъухъаги" рахъун жиндир кверщаликье ракIарун рукIана. РакIалде батила Пятигорскалъулгун МахIачхъалаялъул рагъги, нужер налъи бугин дол, кьоларого ал.\nАхирги гьеб масъала МухIу президент вугеб мехалда В. Путинида цеве лъун гьесул Амировасде букIараб гьужумги, машгьураб калима "Где деньги, Зин?". Доба живго В. Путиница абуна: "Дихъе щварал баяназда рекъон дагъистанияз кIудияб ресалда жалго гьечIониги 95 проценталде гIагарун гIарац кьолеб рагIула" - ян. ГIажаибаб хIалтIи, гьеб хIакъикъат лъаниги хисизабичIо живго Путиницацин гьеб токалъул гIарац кьунгутIи чиновниказе санагIатаб букIунеб къагIида.\nЦо росдал колохъа Москваялде щун лъугьун буго коррупционияб къагIидаялъул вертикаль. Кагътазда цо, хIакъикъаталда цойги хIакъикъат. Гьеб кинабго лъугьун буго пачалихъ гъорлъ жубараб бакI букIун. АзарцIул такрар гьабила гьеб пикру - пачалихъ бугебщиналъуб буго бюрократия, цIогь, ришватал ва корупция. Масала, кин токалъул гIарац бакIарилареб гьелда хадуб хъаравуллъи кквезе тарал чагIазе бакIарараб гIарцуда рекъон гуреб цо капек харжги кьечIони, хасаб комиссияги гIуцIун цадахъ органалгун цо лъагIалида жаниб министрасдаса сантехникасде щун щибаб рукъ учеталдеги босани? Щай гьабулареб гьедин? ГьабунгутIи санагIатаб букIун. Бикъун бер къанщичIого. Гьезие битIунги буго яшав.\nПоэтас абухъе: "Бикъун бичулезе баккараб бакъалъ, ракъвазарун рекьичIел хурзал...". Батани, щибаб площадкаялда гIарац кьолеб гьечIин нунудиялъул магIна щибха? Нужеца кванараб гIарац пачалихъалъухъе щун гьечIин халкъалда ккараб гIайиб щиб? Адресат къосун вуго, кин букIараб доб "Маймалакги матIуги" абураб баснялда. "...Дудего битIе квер тIубала хIалтIи", - ян гурищ? ГIарац араб бакI балагьулеб батани, цере нужерго конторазухъ цоцахъ ралагье, цIакъго мухIканлъизе бокьани - матIуялда жанире.


Назрань шагьаралда тIобитIана эркенаб гугариялъул рахъалъ Россиялъул чемпионат.\nГьелда гIахьаллъана Дагъистаналъул тIасабищараб командаги. Экспертаз абулеб букIана исана гIадинаб къуватаб команда нилъер кидаго букIинчIин, ай щибаб цIайиялда бергьенлъи босун бажарулел, хIалбихьи бугел спортсменал рукIанин. Экспертазул гьеб пикру ритIухъ гьабуна дагъистанияз чемпионаталъул тIоцебесеб къоялъго. Россиялъул чемпионлъун вахъана 61 кг цIайиялда ХIажимурад Рашидов. Финалалда гьев дандчIвана Якутиялдаса Виктор Рассадингун. Бекхан Гойгереевасе щвана лъабабилеб бакI. Финалалда 70 кг цIайиялда дандчIвана кIиго дагъистанияв: МухIамадхIабиб КъадимухIамадовгун МухIама ДибирхIажиев. Гьеб къеркьеялда дандиясдаса къуват цIикIкIана МухIамадхIабибил.\nКIиабилеб къоялъ 57 кг цIайиялдаги финалияб речIчIи букIана кIиго дагъистаниясда гьоркьоб. ХIалуцараб къеркьей букIана Хасавюрталдаса спортсменал Заур Угуевасдагун Артем Гебековасда гьоркьоб. 3:1 хIисабгун бергьенлъи босана Заурица. Щибго щаклъи букIинчIо 86 кг цIайиялдаги меседил медаль Дагъистаналде бачIине букIиналда. Щайгурелъул гьеб цIайиялда Европаялъул чемпион Шамил КIудиямухIамадов гугаризе вукIун. Финалалде щвезегIан щибго гIакъуба бихьичIого бергьана гьев дандияздаса. Амма финалалда нилъерасе битIккечIо. Чанго нухалъ хIалбихьана Шамилица дандиясде гьужум гьабизе. Кин къеркьаниги, жиндиего щварал баллалги цIунун чIарав асатIинав Владислав Валиев гьесда къуркьизавизе кIвечIо. Чемпионат лъугIун хадуб Владислав мукIурлъана жив дагъистаниясдаса цевеккун чанго нухалъ къун вукIиналъе. Гьединлъидал, рес буго гьев кIиявго цоги нухалъ гугаризе тIамизе ва бергьарав дунялалъул чемпионаталде витIизе.\nБакIаб, ай 125 килограммалде щвезегIан цIайиялда Дагъистаналъул командаялда гъорлъ къуватав спортсмен гьечIин абулеб букIана. Амма гьеб гьедин гьечIолъи бихьизабуна МухIамадхIажи Нурасуловас. Жиндаго 104 кг цIайи гурого гьечIониги, ракIчIараб къагIидаялда бергьана гьев залимал дандияздаса. Амма, КIудиямухIамадовасего гIадин, битIккечIо гьесиеги финалалда. Санкт-Петербургалдаса Анзор Хизриевасдасаги къун, гIарцул медаль щвана дагъистаниясе.\nЧемпионаталъул ахирисеб лъабабилеб къоялъухъ балагьун чIун рукIана киналго. Щайгурелъул жиндие цIияблъун кколеб 97 кг цIайиялъул категориялда ургуялде "Россиялъул танк" ГIабдурашид Садулаев вахъине вукIун. Финалалде щвезегIан цогIаги балл кьечIо гьес дандиязе, ай 42:0 хIисабгун вахъана гьев аслиб къеркьеялде Северияб Осетиялдаса Владислав Байцаевасда данде. Рехсараб цIайиялда хIалбихьи гьечIолъиялъ батила, ГIабдурашидица гъалатIал риччана гугарулаго. Жиндасаго залимав Владислав тIасан нахъеги рехун гIодов лъезе хIалбихьана гьес, амма бажаричIо, ва асатIинас, данде приемги гьабун, чанго балл босана. ГIабдурашидица дандиясда хадуб бихьизабуна гьев щивгун гугаризе ургуялде вахъун вугевали. Чанго приемги гьабун, 8:7 хIисабгун лъабабилебги нухалъ Россиялъул чемпионлъун вахъана ГIабдурашид.\n57 кг: 1. Заур Угуев (Дагъистан) 2. Артем Гебеков (Дагъистан) 3. Омак Сюрюн (Тыва-Новосибирск) 3. Дмитрий Аксенов (Саха-Якутия).\n61 кг: 1. ХIажимурад Рашидов (Дагъистан - Москва) 2. Виктор Рассадин (Якутия - Крым) 3. Бекхан Гойгереев (Дагъистан - Чачан) 3. Ислам Дудаев (Чачан).\n65 кг: 1. Алан Гогаев (ХМАО-Алания) 2. Муршид Муталимов (Дагъистан) 3. Куулар Начын (Тыва-Красноярск) 3. Имам Ажиев (Дагъистан)\n70 кг: 1. МухIамадхIабиб КъадимухIамадов (Дагъистан) 2. МухIамад ДибирхIажиев (Дагъистан - Иваново) 3. Давид Баев (ХМАО - Алания) 3. Расул Жукаев (Чачан).\n74 кг: 1. Хетик Цаболов (Москва область - Алания) 2. ХIажи Набиев (Дагъистан) 3. Алан Засеев (Алания-МОС) 3. Никита Сучков (Красноярск)\n86 кг: 1. Владислав Валиев (ХМАО - Алания) 2. Шамиль КIудиямухIамадов (Дагъистан) 3. АрсенгIали Мусалалиев (Дагъистан) 3. Анзор Уришев (Красноярск-Кабардино-Балкария)\n97 кг: 1. ГIабдурашид Садулаев (Дагъистан) 2. Владислав Байцаев (Ставрополь-Москва) 3. Расул МухIамадов (Дагъистан) 3. Юрий Белоновский (Красноярск)\n125 кг: 1. Анзор Хизриев (Санкт-Петербург) 2. МухIамадхIажи Нурасулов (Дагъистан) 3. Цыбик Максаров (Бурятия) 3. Адлан Ибрагьимов (Чачан Республика).\nПрочитано 2335 раз\tПоследнее изменение Среда, 21 июня 2017 15:13\nДругие материалы в этой категории: Сакинат Магомедова выиграла чемпионат мира по тхэквондо »\nКомментировать\t Понедельник, 14 августа 2017 14:39\tнаписал\tМага\n16:52, 08 июля 2020, 125


Тахшагьаралъул бутIрузул тохлъи баянлъизабуна тIоцебесеб гIазуялъцин\nТIоцебесеб гIаздаца цинтIаго берцинлъизабураб МахIачхъалаялъул къватIал цIидаса сурукъаб хIалалде руссинаруна тахшагьаралъул хъулухъаз бакIаричIого тараб ришни- къулалъ.\nКиса-кирего къватIазда рощнол гохIал руго. Гьеб бакIаризе кколеб идараялъ абулеб буго, шагьаралъул администрациялъ жидее кколеб гIарац кьолеб гьечIилан, жибго шагьаралъул нухмалъиялъ абуни, чIванкъотIараб жаваб кьолеб гьечIо бугеб ахIвал-хIалалда хурхун.\nТахшагьаралда рищни бакIарула «ЭКО-М» абураб идараялъ. Цереккунги гьезул хIалтIухъабазул гIарза букIана жидее хIалтIухъ харжал кьолел гьечIилан. Доб мехалда республикаялъул нухмалъулесул кумекчи ГIалибег ГIалиевги гъорлъ жуван масъала роцIцIун букIана заманаялъ.\nХадубги ГIалибегица республикаялъул телевидениялдаса лъазабун букIана рищни бакIариялъухъ гIарац кьолеб гьечIин цохIо шагьаралъул администрациялъ гуреб, жалго гIадамазги. Гьезда гъорлъ ругин гIемер хIакимзабиги. Нагагьлъун гьез гIарац кьолеб гьечIони, информалатаздаса рихьизарун суризаризе ругилан лъазабун букIана ГIалиевас.\nГьесул баяназда рекъон, гьабсагIаталда рищни-къул бакIараулеб идараялда хIалтIулел руго 453 хIалтIухъан. Гьез лъухьулеб буго 302 къватI. ГьедигIанго къадар тротуаралги. 73 хIалтIухъанас къотIносан рищни машинабазде реххулеб буго. Щибаб къоялъ шагьаралъухъ\nхьвадулеб буго кIи-кIи чиясдаса гIуцIараб 13 бригада. 63 машина буго хIалтIулеб, гьезулги 20яб ремонталда буго. ХIасил, щивав хIалтIухъанас бацIад гьабулеб буго 6660 квадраталъул метр къватIалъул, ва гьелъухъ щолеб буго цIакъго дагьаб гIарац. Гьебги моцIаз кьечIого толеб буго.\nЦIидаса рехсараб пробема загьирлъиялъе гIилла ккола шагьаралъул нухмалъиялъ нахъойги гIарац кьунгутIи ва цебеккун ЭКО-М идараялъгун гьабураб къотIи-къаялъул болжал лъугIи. Гьединаб пикру буго рехсараб идараялъул нухмалъулезул цояв ИбрагьимхIажиев ИбрагьимхIажил.\n«ГьабсагIаталда нижер идараялъе шагьаралъул администрациялъ кьезе кколеб гIарцул къадар бахун буго 55 миллионалде. Щай кьолареб абун цIехарабго, гьез абулеб буго нижеца хIалтIи хашго гьабулеб букIанин, кинабго рищни-къул бакIарулеб букIинчIин. Контракталда абуни хъван буго 300 азарго чи вугин шагьаралда, гьелда рекъон кьолеб буго гIарацги. Нилъеда лъаларищха, МахIачхъалаялда 300 азарго гурев, бищун дагьав 800 азарго чи вугевлъи.\nЖеги 70 млн гIарац кьезе ккола жалго гIадамаз жидер рищни бакIариялъухъ, гьезги гIарац кьолеб гьечIо. Гьезухъан гIарац бакIаризе кколел идарабиги руго шагьаралъул администрациялъул кверщалида гъоркь. Шагьаралъул мэрасе къваригIун буго рищни бакIарулеб идара жиндир кверщаликье бачине, нижеда щибниги гьабизе кIолеб гьечIилан гIайибалги чIван жиндие бокьарал чагIазухъе тендер ккезабизе».\nГьединго ИбрагьимхIажиевас бицана, 20 ноябралде щвезегIан шагьаралъул администрациялъ тендер лъазабизе кколеб букIанин 2016 соналъ рищни бакIаризе кколеб идара чIезабизе. Амма гьеб тендер жеги лъазабун гьечIин, рищниги лъицаниги бакIарулеб гьечIин. Гьеб гуребги, шагьаралда гьечIо рищни жанибе базе гIурал бакал, гьел гьечIеб мехалъ гIадамаз бокьа-бокьараб бакIалда бан толеб буго гьеб.\nРищни бакIарулеб идараялъулин абуни, гьеб рищни бугеб ящик сверун бугеб бакI гурони бацIад гьабизе кколаро контракталда рекъон. ТIадеги, контракталда гъорлъе унел гьечIоан МахIачхъала сверун ругел Семендер, Кяхулай росаби, гьезул бутIруз жидецаго тIалаб гьабизе ккола рищни бакIаризе.\nЩай рищни бакIарулеб идараялъе гIарац кьолеб гьечIеб, щай гьанжелъагIан жеги тендер лъазабун гьечIеб абурал суалазе жаваб щвечIо «Эркенлъи» радиоялъе МахIачхъалаялъул администрациялдаса. Я пресс-хъулухъалъ, я шагьаралъул мэрасул заместителал Запир Алхасовас ва Евгений Цветковас, ялъуни коммуналияб магIишаталъул бутIаялъул нухмалъулес жаваб кьечIо гьел суалазе.\nРеспубликаялъул бетIерасул кумекчи ГIалибег ГIалиевас рикIкIунеб буго рищни бакIарунгутIиялъул гIайиб бугин шагьаралъул администрациялдаги, ЭКО-М идараялдаги кIияздаго. Гьез кIиязго рекъон хIалтIун ургъизе кколин гIадамазухъа гIарац бакIарулеб къагIида, щайгурелъул бащдазги гьелъухъ гIарац кьолеб гьечIо.\nШагьаралъ рищни къул бакIариялъухъ кьолеб буго 200 миллион гIарац щибаб соналъ, амма гьеб буго тIолабго рищни бакIариялъухъ кьезе кколеб гIарцул лъабил бутIа. ХутIараб гIарац бакIаризе ккола хасал чагIазухъа. Гьезда гъорлъ руго гIемерал хIакимзаби, батIи-батIиял идарабазул нухмалъулел.\nТIабигIияб балагьалъул зарал бецIизе гьечIо\nВа бана… горо\nТΙабигΙияб балагьалъ кΙвекΙараб Дербенталда\nХасалилги буго гIураб берцинлъи…


ГIабдулманап НурмухIамадов ракIалде щвеялъе\n3 июлалда нилъедаса ватIалъана ГIабдулманап НурмухIамадов. Гьев щив ва щиб пишаялъул чи вукIаравали газета цIалулезда бицинчIониги лъала. Гьесул вас ХIабибица цоялда хадур цоял машгьурал бергьенлъаби росун хадуб, цадахъго тIибитIана ГIабдулманапил цIарги нилъер пача- лихъалда ва улка бахун къватIибехун. Дунялалъул 18 чемпион хIадур гьавурав чи хIисабалда, гьесул цIар босун буго Россиялъул Гиннессил тIехьалдеги. Апрелалъул ахирада гIадин, ГIабдулманап НурмухIамадовги коронавирусалъ унтун вугин рагIараб кьогIаб хабаралъ гIемерав чиясул рахIат хвезабуна. Социалиял гьиназда къо гьоркьоб бахъун гьесие мадар лъугьагиян дугIа-алхIамалда букIана бащдаб Дагъистан.\nХIакъикъаталдаги гьесие мадар лъугьун бугин абураб хабарги бачIун букIана дагьаб цебегIан къватIибе. Амма гIемер къоялго ралелде щвана гьев къанщун вугилан пашма- наб ругьелги. ЦIакъ гIемерав чиясул ракIхвана гьеб хабаралъ: цоцада зигара балел, ГIабдулманапил лъикIлъаби рехсолел рукIана магIарулал гьаб анкьица. «Кутакалда гIадамасул адаб бугев, иманги гIамалги берцинав чи вукIана мунагьал чурад», - илан абулеб буго киназго цо кIалдиса гIадин.\nНижер пикру ккана ГIабдулманап лъалев вукIарал, гьевгун цадахъ чанги гIодорчIарал гIадамаз, гьесул гьудулзабаз рицарал ракIалдещвеял кьезе жакъасеб номералда.\nЦIумада районалъул Силдиса МухIамад ТIалхIатов, ГIабдул манапил гIагарав чи: «ГIабдулманап, мунагьал чурад, дида лъалаан гьавураб мехалдасаго. Амма цогидазул гIадаб гIадатияб лъимерлъи гьесул букIинчIилан абизе бокьун буго дие. Щайгурелъул гьев вукIана гьитIинго кIудияв гIурав чи. Цогидал лъимал гIадин, расандабазде, рекIелгъеязде вуссун гьев киданиги вукIун ватиларо, гьелъие гьесул заманги букIинчIо.\nЩайгурелъул школалда цIалиги, гьелдаса хадуб эбел-инсуе гьабулеб кумекги, хадув жиндаго тIад хIалтIиги - бикьун букIунаан гьес заман. Цо батIияб тIабигIаталъул вас вукIана гьев гьитIинаб мехалъго. ЦохIо ГIабдулманап гуревги, жеги лъабго васги рукIиндалха гьезул хъизамалда, амма ГIабдулманап цо лъиданиги релълъинчIев, цо бахилаб гIамал-хасияталъул инсан вукIана, гьединавлъун хутIана дие гьев чан сон аниги.\nАрмиялде инелде цебе байбихьана гьес росдал гIисинал гIолохъаби спорталъе куцазе. КиналгIаги шартIал гьечIеб, гъоркь тIамизе сахаб ургуцин гьечIеб спортзалалде ракIарулаан гьес лъимал. РакIаризеги, живго хадув рокъовеги ун рачун рачIунаан. Гьединаб инсулаб тIалабги, цадахъго кьвариги букIана гьесул гIун рачIунел гIолохъабаздехун. Гьелъ росдаего кIодолъана гьев. Гьединабго рокьи букIана гьесул диналдехунги. Паризаялин, суннаталин какал ратIа гьаричIого, гьел гIужда разе хIаракат бугев чи вукIана мунагьал чурад. Кутакалда иман щулияв, гIадатияв чи вукIана гьев. ЦохIо ХIабиб гуревги, жеги кIигоги вас вуго гьесул, гьев лъабавго васасулъ жиндирго бугеб тIабигIат куцазе бажарана гьесухъа, гьеб кIудияб даража буго инсанасул. Гьев гIемер вачIунаан дир рокъовеги. Кироваулалда дир рукъалда аскIоб буго рузман балеб кIудияб мажгит. Кидаго рузманалдаса хадур ниж кIиялго дир рукъалъул азбаралъуб бугеб тIадхъваликь гIодор чIолаан хабар-кIалалда. Гьесул гьабизе ракIалда бугебщинаб жо букIунаан росдае, жамагIаталъе гIоло киридахъ гьабизе ният ккараб. Жиндирго рукъалъе гьединаб жигарги хIаракатги гьесул букIун батиларин кколаан дида ракIалде. Нижер Кироваулалда 30 км. батила гьес хъил тIун къачIарал нухазул. Гьединго гIагараб Силди росулъ гьес рагьана киналго санагIалъабиги ругеб гьанже заманалъул спортивияб комплекс. Жеги чIахIиял планалги хьулалги рукIана мунагьал чурадил. Гьанже ХIабибица абуна инсуда ракIалда рукIарал киналго мурадал жиндица гIумруялде рахъине гьарилин, Бичас биччани. Аллагьас тавпикъ кьеги гьесие. ГIабдулманапги Аллагьас Алжан кьун вохизавун ватаги», - ян ракIалде щвезавуна МухIамад ТIалхIатовас ГIабдулманап.\nМашгьурлъи щваниги, живго хисичIев\nМухIамад БисавгIалиев, «Дагъистан» журналалъул бетIерав редактор: «Диргун ГIабдулманапил тIоцебе лъай-хъвай ккана 2012 соналъ. Фейсбукалъул гьурмазда нижерго тIомуразул, некIсияб Журмуталъул биценал, тарихиялгун этнографиялъул хъвай-хъвагIаял дица лъезе байбихьараб заман букIана гьеб. ГIабдулманап вукIана кутакалда магIаруллъи бокьулев чи. МагIарулазул гIадат-гIамал, халкъиял кIалзул гьунарал, нилъер маданият цIакъ хирияв чи вукIана гьев. Живго спорталъул вакил вугониги, гъваридаб миллияб бичIчIи бугев чи вукIана. Гьедин тIоцебе виртуалияб куцалда лъай-хъвай ккана нижер. Гьелдаса гIемер мех инелде гьес ахIун бачIана Сулейман Стальскиясул къотIноб дудаса гIемер рикIкIад гьечIого бугеб жиндир офисалде вачIине рес гьечIищин дур, чайги гьекъезе, хабар-кIалги бицине. Гьениб бицана гьес мухIканго, хъанда шаригIаталъул заманалда жиндирго умумул Ставрополь краялде гочинариялъул, эбел-эменги хун, гьитIинав вас цо эрмениязул хъизамалъ вичун восиялъул ва гьесул хадусеб къисматалъул хIакъалъулъ. ТIабигIаталъго кьураб къвакIараб, щулияб къуват бугев чи лъугьуна гьев васасул. Цо-цоккун гьес жиндирго кьерилал рухулел рукIин бихьарабго, цо эрменияс хIехьезе кIвечIого, абула гьесда: «Мун эрменияв гуро, къватIиса лъутун вачIарав чи вуго», - ян. Гьеб рогьо хIехьезе кIвечIого, живго хьихьарав инсуда гьикъула гьес: «Дун щив ва мунги щив кколев, кин дун духъе ккарав», - абун. Гьев херав эрмениясги бахчичIого бицуна дур умумул Дагъистаналдаса кколин, къисматалъ гьел чияр ракьалде кканин, гьел хведал мунги жидеца вачанин хьихьизе абун. Гьеб хIакъикъат лъарабго гьениса Гуржиялде ун, хадув ЦIунтIе вачIун, ЦIунтIаса Силдиве щун жиндирго кIудияв эменги, кIудияв инсул вацги ватула гьесда ва гьенийго чIужуги ячун яшав гьабизе байбихьула. Гьесдасан лъугьараб наслу кколеб буго ГIабдулманапил. Гьесул эбелалъул рахъалдаса наслу наибзабазул тухумалъул чагIиги жанир рахъараб, къадруяб наслу буго, гьезул тарихчагIаз бицухъе. Нижер лъикIаб гьоркьоблъи букIана ахирал соназда. ГIемерав щолаан гьесухъе хIалтIудеги, гьев вачIунаан дихъе рокъовеги, цо-цо чайкаби кваназаризе ралъдахъеги хьвадулаан. Гьедин цоцаздехун хIажалъи цIикIкIараб гьоркьоблъи букIана нижер. Жакъа гьесул вас ХIабиб вугин абизе бегьула Кавказалда бищун машгьурав чилъун. Амма ГIабдулманапил гIакълу гIуна, кигIан кIудияб машгьурлъигун цIар-рецц, хIатталдаса ун гIемераб гIарац васасе щваниги, гьелъ жиндирго бетIер сверичIого хутIизе. ЦIакъ гIадатияв чи вукIана гьев. Гъваридав, сабурав, тIаде вачIарав чиясухъ гIенеккулев, гьесул хIажалъи тIубазе хIаракат бахъулев. ХIабиб чемпионлъун вахъун хадуб щвараб машгьурлъиялдаса хадусевги, гьелдаса цеве вукIарав ГIабдулманапидаги гьоркьоб дида батIалъи батичIо, гьев хисичIо. Гьев вукIана иманги щулияв, гIакълуги камилав, гIадамалги рокьулев, тарихги бичIчIулев, пикруги бугев инсан. Аллагьас иманалда тIовитIун, ахират лъикIаб щун, вохизавун ватаги БетIергьанас гьев. Нахъе ругезе халатаб гIумруги, рекIее сабруги кьеги. Амин».\nЧемпионазул къебелъи куцарав\nМухIамадгIарип Къадиев, рагъулаб самбоялъул рахъалъ дунялалъул чемпион МухIамад МухIамадовасул эмен:\n«2001 сон букIана. Автодорожнияб техникумалда бугеб кикбоксингалъул залалде хьвадулев вас вачIана рокъове, (гьебго соналъ гьев вахъун вукIана кикбоксингалъул рахъалъ Россиялъул чемпионлъун) жив батIияб клубалде инехъин вугилан.\nЩиб батIияб клубгIаги гьеб, щай мун эниве уневин гьикъидал, рагъулаб самбоялъул цIияб клуб рагьун бугин, эниве хьвадизе бокьун бугин жиндиеян бицана гьес. Щив элъул тренерин цIехедал, ГIабдулманапин жаваб кьуна васас. «Щибха гьабилеб дуе бокьун батани», - ян, дунги батIаго тIад вахъинчIо. Васас байбихьана цIияб спортивияб клубалде хьвадизе. Цо къоялъ дунго щвана гьениве, ккана ГIабдулманапилгун лъай-хъвай. ТIоцеве вихьараб мехалъго гьес дие гьабураб асар дида гьаниб тIубан рагIа-ракьанде щун бицун бажариларо. ЦIакъ гIадатияв, сабурав, иман бугев чи гьев ватаравго, унголъунги гьадинал чагIиги рукIунел ругин дунялалдаян, вохизе бачIана. ГIолохъабаздехун гьесул букIана хинаб бербалагьи. Вега-вахъунги спортзалалдаго вукIунаан гьев. 2002 соналъ дир вас вахъана рагъулаб самбоялъул рахъалъ республикаялъул чемпионлъун. КIиго соналдасан гьевги, Шамил Завуровги, жеги чанго гIолохъанчиги рахъана рагъулаб самбоялъул рахъалъ дунялалъул чемпионаллъун. МахIачхъалаялда тIобитIун букIана гьеб кIудияб тадбир. Гьел кIиялго ккола ГIабдулманапица хIадур гьарурал тIоцересел чемпионазул цоял. Жин- ца ругьун гьарулел гIолохъабаздехун инсулаб тIалаб букIунаан гьесул. Тренировка лъугIун хадуб, гьел рокъоре эбел-инсуда аскIоре щун ругищали лъазабулаан гьес, щивасул рокъобеги ахIун. Доб мехалъ спортивиял турнирал тIоритIизе кIудиял ресал рукIунароан республикаялъул Спорталъул министерствоялъул. Гьединлъидал ГIабдулманапица жиндирго кисиниса гIарацги кьун кумек гьабулаан гIолохъабазе къецазда гIахьаллъизе. Гьединав, гIаданлъиги иманги цIикIкIарав чи вукIана ГIабдулманап. Щиб гьабилеб, ворчIичIо гьев гIажалалдаса, Алжан кьун вохизавун ватаги Аллагьас».\n«Кумекни кIваричIо, квалквалгIаги гьабуге»\nМухIамад ХIайбулаев, педагогикиял гIелмабазул кандидат:\n«ГIабдулманапилги дирги лъай-хъвай ккана 40 соналъ цебе, гьев Кироваулалда совхозалъул председательлъун хIалтIулел сонал рукIана гьел. Хадуб совхозал риххараб, ракьалги гьасухъе-досухъе рикьизе байбихьараб мехалъ, цоцазулгун гьоркьоблъи хвезе байбихьана гIадамазул. Дора Россиялде гочун арал гIадамазулги ратулаан гьанир-дора хъвай-хъвагIай гьабурал совхо- залъул рукIарал ракьал.\nГьеб сабаблъун гIемерав судазде хьвадизе ккана ГIабдулманап. Гьесул гьудул вукIана лъикIав адвокат, гьес кумек гьабун, кидаго бергьинеги бергьунаан гьев судазда. ЦIакъ чIалгIунги букIана ГIабдулманапида гьеб гизма. Цо къоялъ абуна дица гьесда щайин дуе гьаб кинабго гIала-гъважа, кидаллъагIанин мун гьазулгун дагIба-рагIиялда вукIинев, шагьаралде щай мун вахъунаревилан. Дида ракIалде ккун букIана хъизангун цадахъ вачIинин гьевилан, амма лъицаниги гьабулареб гIадаб жо гьабуна гьес. Живго инеги ун, 11 гIолилавги вакIарун гьел куцазе байбихьана. Доб мехалъ колледжалъул директорги вукIун, нижерго спортзал кьуна дица гьесухъе. Гьес хIадур гьарурал 11-ясул щугояв вахъана рагъулаб самбоялъул рахъалъ дунялалъул чемпионаллъун. Хадуб гьесул хIаракаталдалъун дунялалъул чемпионат тIобитIана МахIачхъалаялдаги.\nГIемерав чи дандечIунги вукIана гьесда. РакIалда буго, доб мехалъ спорталъул министрлъун вукIарав ШагьгIабас Шагьовасда гьес абуна дур кумекги къваригIун гьечIин, гIарацги хIажалъиларин, квалквал гьабичIониги тейилан. Амма толеб букIинчIо гьесие рахIат гьез. Республикаялда цебе ккураб спорт, эркенаб гугариги букIун, гьебги нахъегIан цун, рагъулаб самбоялъе гьединаб тIадегIанаб даража щвей рекIее гIун букIинчIо гьезие.\nАмма ГIабдулманапица течIо гьеб рагIалде бахъинабичIого. Гьев вукIана кIвахI гьечIеб, къвакIараб хасияталъул, щулияб пикруялъул чи. Гьес кидаго абулаан спортсменасул кидаго бицун цебесеб кьерда букIине кколин гIадлу-низам. Гьеб гьечIони, гьесул иш цебехун унарилан. Гьеб жиндирго гIолохъабаздасаги тIалаб гьабулаан гьес. ХъахIлъи барабго рахъинарун, ралъдахъе рекеризе тIамун, чорхое лълъадарулел гьабун, эркенаб минуталъ чIун толароан гьес гьел. Хвалидеги хIадур вукIана. Гьес жинцаго гьедин абизеги абуна «Нилъеда лъаларо кида нилъ гьаб дунялалдаса унелали, амма дунги мунги гьелде кидаго хIадур рукIине ккола» ян. Цойги гьев вукIунаан жиндие цIакъ бокьилаанин жив хун хадуб, валлагь ГIабдулманапица жинхъаго бажарараб кумек гIадамасе гьабичIого течIин, жиндаго аскIове вачIарав чиги нахъчIвачIилан абизе. Гьедин магIарулаз абизе букIиналдаги дир щибниги щаклъи гьечIо, гIемерав чиясул ракI бохизабурав чи вукIана дир гьудул. Аллагьас ахираталъул рукъалдаса вохизавун ватаги.\nДругие материалы в этой категории: « Динияб лъай кьеялъеги интернеталдаса пайда босула\tТурциялъул магIарулазул гъасда накъитал »


Школалдаса къиматал ва дарсал тIагIине бегьула\nШколалъул лъай кьеялъул реформаби Цогояб пачалихъияб экзаменалда лъугIизе гьечIин, жеги хиса-басиял цере ругин лъазабулеб буго лъай кьеялъул федералиял тIадчагIаз. БукIинеселда школалдаса тIагIине ругила къиматал ва жалго дарсалгицин.\nКиналго ругьунал къиматал, цо дарсдаса цогидалде ахIулеб цIумур ва дневниказда хъвай-хъвагIай гьаби школаздаса гIагараб букIинеселда тIагIинабизе бугин лъазабуна гьал къояз «Интерфакс» агентлъиялъе «Высшая школа образования» абураб институталъул директор Константин Зискиница.\nХиса-басиял хIажат рукIин гьес бичIчIизабуна цIалдохъанасда къимат щун хадуб лъазабураб жо тIубан кIочонеб букIиналдалъун. Амма хутIизе ругила экзаменал, гьел рукIине ругила роценаллъун, цIалдохъанасе щвараб лъай борцунеб\nЖакъа бугеб къагIидаялда цо цIумур кьабуралдаса цогидаб кьабизегIан рукIине гьечIила дарсалги. Гьеб система некIого нахъе бахъун бугин Финляндия гIадинал улкабаздайин баян гьабулеб буго Зискиница. Дарсазул рукIине гьечIила чIезарурал заманалъул гIорхъаби.\nМугIалимзабиги педагогалги хIинкъулел руго рукIинесел реформабаздаса\nШколалъул лъай кьеялда жанир гьарурал реформаби, ай Цогояб пачалихъияб экзамен ва Аслияб Пачалихъияб экзамен хIалтIизабизе лъугьаралдаса лъималазул лъай борхичIин, гIаксалда лъимал автоматикияб куцалда жаваб кьеялде ругьун гьарун, пикру гьабизе тIамулел гьечIин абулеб буго педагог ва лъай кьеялъул централъул нухмалъулев Давуд Зулумхановас.\nЧанго соналъ жиндихъе рачIунел цIалдохъабазда хадуб хал ккведал бичIчIулеб бугила, школалда лъималазда жидерго рагIабаздалъун щиб бугониги бичIчIизабизе лъалеб гьечIолъи, гьезул лъай релълъунеб бугила автоматикияб къагIидаялда хIалтIулеб машинаялда.\nРукIинесел реформабазул бицунеб бугони, я цебеккун, я гьанже хIакимзабаз мухIкан гьабулеб гьечиIла гьел реформабазул мурадин баян гьабуна гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nДавуд Зулумханов: «Министерлъиялъги гьеб институталъги гьел реформабазул мурад я цебе баян гьабичIо, я гьанже гьабулеб гьечIо. Гьезул хIасилал гьарулел ругониги, цебеккун кинаб мурад бугебали лъалеб гьечIони, кин хIасилал гьарилел.\nЛъаларо, школалдаса ичIго класс лъугIидал гьезул бизнесчагIи гьаризе ва школа лъугIидал гьел жидецаго бизнес рагьизе кIолел чагIи рахъинаризе хIажат батани, жакъа школа гьелдса цIакъ рикIкIад буго. Советияб заманаялъ лъай кьеялъул мурад букIана коммунизмалъул гIуцIарухъаби рахъинари, гьелда рекъон гьабулеб лъай кьеялъул хIалтIиги букIана, жакъасел реформабазул мурад бичIчIулеб гьечIо.\nГьебго ЕГЭялъ лъимал гIинкъалги кIалъазе лъаларелги чагIазде сверизарун руго. ГIицIго къалам хIалтIизабизе лъалел. Гьезда кIоларо жидерго мацIалъ щибгIаги бицине. ЕГЭялъ гIицIго тIадчагIазе экзаменал роси бигьа гьабуна цо къагIидаялде сверизабун, амма лъай кьеялъул даражаялъул бицунеб бугони, гьеб тIубан гIодобе ккана».\nЖакъа реформаби гьаризе ккеялъул бицунелщинал чагIи лъай кьеялъул ургъел ккун гьел гьарулел чагIи ругин кколарин жиндайин абулеб буо Тахо-Годил цIаралда бугеб институталъул хIалтIухъан МухIидинова Бахуца. Жакъа гIадан ургъизе тIамулевлъун гуреб, гьев малъа-малъарав гьабулев чилъун вахъинавиялде сверизабизе хIажат бугила лъай кьей тIалъиялъе.\nБаху МухIидинова: «ЕГЭялги ОГЭялги, гьеб кинабго буго гIадам ургъизе тIамуларев, малъа-малъарав гьабулев чи гIезавулев лъай кьей. Гьебги цо гIорхъаби гьечIеб, риччарихъан тарал, дарсинан дарс гуреб, лъайилан лъай гуреб,тарбияйилан тарбия гуреб букIинаха хадубккунги. Щиб ургъун батаниги, лъай кьей хвезабизе гурого, гьеб бахъинабизе ургъараб жо гьебги батиларо».\nГIадатиял мугIалимзабаги пашманлъизарулел руго, школалда лъй кьеялъул процесс тIубанго биххизехъен букIиналъ рукIинесел хиса-басияз. Жакъа къоялде гьарурал реформабазги букIараб лъай кьей хвезабун гурого, тIаде кьураб жо щибго ккечIин бицана «Эркенлъи» радиоялъе мугIалим ХIасанова ГIайшатица.\nХIасанова ГIайшат: « Школалда цIияб реформа гьабиялъул пикруго мекъаб бугин рикIкIуна дица ЕГЭялъги гьеб лъай кьей хвезабун гурого, тIаде бачIараб жо ккечIо. Лъималазе къиматал лъей нахъе бахъанани, лъай кьеялда жаниб кIудияб зарал ккезе буго гьелъул. Къимат ккола лъимазе лъаялъухъ щолеб мухь.\nКъимат ккола цIалдохъанасе стимул. Гьеб гуребги, къиматал нахъе рахъани, киналго лъималазул улбузулги учительабазулги дагIба-хIур цIикIкIине буго, щай гурелъул къимат гьечони, киназго абизе буго рокъоб, даср бицанини, лъанин, амма экзаменалда гьеб лъан батичIогон букIине буго. Дица тола гьеб реформа гьабунани, нилъер лай кьеялъул иш тIубанго лълъаранибе инилан».\nЦIех –рех гьабурал мугIалимабазда гъорлъ ккечIо цониги чи, рукIинесел реформаби лъикI къабул гьарурал. ГIадатияв мугIалимги Лъай кьеялъул суалазул рахъалъ жавабиял тIадчагIиги цуцадаса тIуран ратIа-тIун ругин абулеб буго гьез.\nПедагогал: "Богода хIелеко ахIдани, рогьине байбихьуларо гури..."\nЦIалдохъабазул квен мукъсанаб буго\nЕГЭ нахъе бахъизеги рес буго\nРахьдал мацI гьечIелъубе чияр мацI бачIуна\nНухмалъиялъ хIадурулел руго муниципалиял реформаби\n«Нулевой урок» ва кватIизе бегьулареб мацIазул реформа


ЦIиял технологияздаса пайдаги босун…\nМуфтияталъул хIаракаталъе лъикIаб къимат кьуна\nРоссиялъул МИДалда тIобитIараб пресс-конференциялда бицана терроризмалде данде къеркьеялъул хIакъалъулъ. Гьеб гIуцIана РФялъул терроралде данде къеркьеялъул комитеталъул (НАК) аппараталъул нухмалъулесул тIоцевесев заместитель Игорь Кулагиницаги НАКалъул информациялъулаб централъул нухмалъулев Андрей Пржездомскиясги.\nИгорь Кулагиница абуна, терроризмалъулгун экстремизмалъул пропаганда къуваталда бугеб заманалда кIудияб кIвар бугин нилъер улкаялъул гIадамал, тIоцебесеб иргаялда, гIолилал гьеб заралияб идеологиялдаса рикIкIалъизариялъул мурадалда гIуцIулел тадбиразул.\nГьеб рахъалъ пайдаяб хIалтIи гьабулеб буго Дагъистаналъул муфтияталъин тIадеги жубана Андрей Пржездомскияс. «ГIолилазда кIалъазе ккола гьезул мацIалда ва гьезие ругьунал бакIазда. Хасавюрталда тIобитIараб данделъиялда гIолилазулгун накъиталъе хIалтIизаруна гьанжезаманалъул къагIидаби. Гьеб ишалъул рахъккуна ДРялъул Информатизациялъулгун бухьеназул ва гIаммал коммуникациязул министерствоялъги. Хасавюрталда, мажгиталъул имамасул заместитель Камилгерей Салгереевас жиндирго рокъоб гIуцIун буго «Исламалъул пикру» абураб онлайн-студия. Щибаб къоялъ гьес 20 минуталъ жавабал кьола гIолилазул суалазе ва гьарула сахлъиялъулги, гьудуллъи-вацлъиялъулги, талихIалъулги, рекъелалъулги, гIелмуялъулги, бизнесалъулги, дунялалда бугеб ахIвал-хIалалъулги хIакъалъулъ накъитал. Гьеб кинабгоги бицуна диналде мугъги чIван, амма киназдаго бичIчIулеб мацIалда. Дагьалъ цебе дица бухьен гьабун букIана Дагъистаналъулгун – гьеб пайдаяб мисал тIибитIизабизе ракIалда буго киса-кибего», - ян бицана НАКалъул вакилас.\nМуфтияталъ гьеб рахъалъ гьабулеб хIаракаталъе нугIлъи гьабула социалиял гьиназда ругел имамзабазул аккаунтазги росабазул жамагIатазулгун ва лъайкьеялъул идарабазул цIалдохъабазулгун гьез тIоритIулел дандчIваязги. Кидаго гIадин, гьениб букIуна ракIрагьараб хабарги. Аккаунтаздасан диниял хIаракатчагIаз жавабал кьола гIадамазул батIи-батIиял суалазеги. Гьеб ккола захIматаб хIалалде ккарал чагIазе психологияб кумекги малъа-хъвайги.\nПрочитано 110 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 15 апреля 2019 13:03\nДругие материалы в этой категории: « Искусствоялъул гIадамал\tНартазул дунял »


МухӀамад Къебедов — Википедия\nТуркиялде гьабураб сапаралдаса хабарал\nЛЪИМАЛ ЛЪИКӀАЛ РУГОНИ ДИВАНАЛЪ АХӀУЛАРИЛА…\nКъаси сардилъ рештӀана ниж тӀад рекӀараб самолет Стамбулалда. Макьо кӀочон тана, берал гӀорцӀулел рукӀинчӀо кунчӀкунчӀун бачӀунеб шагьаралда жанир тира-сверулаго. КъватӀахъ жеги хӀалтӀулел рукӀана квен-тӀехалъул бакӀал. Амма ракӀ хӀалаккун букӀана рогьалил канлъи бихьизе. Дагьдагьккун рехараб хъахӀлъиялда цадахъ чӀаголъун бачӀунеб букӀана Стамбулги.\nДир талихӀ ккана- цадахъ вукӀана чанго нухалъ Турциялде, Шамалде щварав «Кавказалъул гьумер» абураб журналалъул бетӀерав редактор Сабир НурмухӀамадов. Гьес гӀезегӀан хӀаракат бахъана шагьаралъул балъголъаби дие рагьизе. Щвана тарихиял бакӀазде. РакӀалде кколаан дунялалъулго халкъазул вакилзаби Стамбулалде данделъун ратилилан. Гьениб рагӀизе рес букӀана бокьараб мацӀ: гӀараб, ингилис, гӀурус, узбек, чачан… Гьай-гьай, нилъерго магӀарул мацӀалда гаргадулелги дандчӀвазе хӀасрат букӀана. Гьелъухъ балагьун гӀадин чанго сагӀаталъги хутӀана.\nСтамбулалда цо базаралъул кӀудияв ватана Хважалмахьиялдаса чи. Гьанир Турциялда дагъистаниязул кинаб росулъа ратаниги гӀадамал цоцада гьоркьор кӀалъала магӀарул мацӀалда. Гьединлъидал гьев даргинав Шарапудин Айкенидаги нижедаги гьоркьоб хинаб хабарги ккана. Хадувго ахӀунгӀадин тӀаде щвана жеги лъикӀ магӀарул мацӀ лъалев ГӀахъушалиса МухӀамад. Гьесул хъизан Сугъралъа йигиланги бицана. Лъазего лъачӀого цо-цо Дагъистаналдаса рачӀарал гӀолохъабиги тӀаде гӀунтӀана. Цо горсвериги ккун, хъош-башги гьабун, доб ВатӀаналдаги гьаниб Турциялдаги бугеб ахӀвал-хӀалги цоцае загьир гьабун, хадур рахана ниж аслияб къагӀидаялъ магӀарулаз яшав гьабулеб Ялова шагьаралъул вилаяталде унеб гамида тӀаде.\nМахӀачхъалаялдаса Стамбулалде махул хӀинчӀалъ бараб заманалдаса гӀемер дагьаб бачӀо Яловалде щвезеги. Гамида рекӀаразухъ балагьунго бицунеб букӀана кавказалъул, дагъистаниязул цо кинабалиго релъен-хъвай, гӀамал-хасият гьениб букӀин. Яловалъул ракьалда абуни нижеда дандчӀвай гьабизе хӀадурго ватана жиндирго гьенир ругел магӀарулаз абухъе гьокогун (машинагун) дагъистаниязда гӀемер рагӀарав, гӀемерисезда вихьарав жив КӀикӀунисаги ЦӀобокьаги кколев рагӀул устар, унго-унгояв магӀарулав, къватӀир Туркиялда аппараглъиялда хутӀарал дагъистаниязул цевехъанилан жинда абизе мустахӀикъав Шагьабудин Озден.\nДида гьев вихьун вукӀана къого соналъ цеве Дагъистаналде конгрессалде вачӀараб мехалъ. Хадусаги чанго нухалъ умумузул ВатӀаналде щун вукӀаниги ниж дандчӀванги рукӀинчӀо. Амма бухьен букӀана. Интернеталдаса гьарурал Шагьабудинилгун гара-чӀвариял рахъун рукӀана «ХӀакъикъаталда». Тукиялдеги вачӀун ракьцоял рихьизе дирги аниш бугилан битӀараб саламалъе жаваблъун Озденица абураб цохӀо «кодоса бачӀараб кумек гьабизе буго» абураб рагӀуца дида цӀа базабураб хӀисаб букӀана.\nГьале гамидасаги рещтӀун порталдаса къватӀире лъугьунаго нижеда данде вачӀунев вуго кӀигояв. Рихьаралго ниж цоцадаги лъана. Амма Шагьабудин дидасаги цеве ккана гьав чи Къебедов МухӀамад вугилан абизе. Гьедин байбихьана нижер Тукиялда ругел магӀарулазухъе гьабураб сапар. Шагьабудинида цадахъ вачӀун вукӀана гьурмада гьими бахчизе кӀоларев Хунзахъа ГӀали Аваркан. Аваркан рагӀул магӀна кколилан бицана аваразул би абураб. Гьебго аваразул би чорхолъ цӀунарав чи ватана чай гьекъезе гӀодор чӀелелде пири гӀадин тӀаде щварав халкъиял махщелал жанир малъулеб Ялова шагьаралъул ва районалъул кӀудияб заведениялъул бетӀер, департаменталъул директор ракӀ-ракӀалъ магӀарул мацӀалда кӀалъазе гъира ккарав Хунзахъ районалдаса умумузул вас, цӀар рагӀарав имам Шамилил наиб ХӀажимурадил ЦӀелмес абураб росулъа Жагьид Йилдеринги. ХӀакъикъаталдаги гьеб фамилиялъул магӀна батана жиндирго гьунаралда, рагъа-ракиялда рекъараб пири абураб.\nШагьабудиница ниж гьенир гӀемер заманаялъ тархъун течӀо. Канлъи къотӀилелде хъамуна жиндирго Туркиялда Ялова вилаяталъул мугӀрузда гьоркьоб бугеб, сверун рохьаз ккураб берцинаб, гьава-бакъ рекъараб Эсадия абураб росулъе. Гьений нижеда балагьун чӀун ятана гьесул лъади. Цо гӀажаибаб жо, Шагьабудиница гьелда абулеб букӀана Мариямилан. Гьедин абулаанила некӀсияб заманалда магӀарулазул бихьиназ жидерго чӀужуялда. Гьелъ росасдаги абулеб букӀун буго МахӀамагӀалиян. Гьанже нилъеца рос-лъадиялда гьоркьоб хӀалтӀизабулеб йо ле гӀадин.\nХӀакъикъаталда Шагьабудинил хъизамалда цӀар буго Сабагьат. Гьей ккола туркай. Школалде дарсал кьезе ячӀарай гьейги Шагьабудинги къисматалъ данде гьарун руго. Гьезул кӀияйго ясалъ гӀумру гьабулеб буго Стамбул шагьаралда: Пари-Дилек ккола цо квен-тӀех гьабулеб бакӀалъул инженер-технолог, гьитӀинай Шагьабудинил эбелалъул цӀар тарай Багьижат ккола хъвадарухъан, журналист. Гьей хӀалтӀун йиго Яловалъул халкъиял газетаздаги Туркиялъулго газеталдаги мухабирлъун. Гьедин абулеб буго гьениб нилъер мухбирасдаги.\nГьаниб бицун цебе чӀезабун бажарилин кколаро тӀоцебесеб сордоялъ Дагъистаналдаса рикӀкӀад, батӀияб ракьалда нилъер уммумуз кьучӀ тӀамизе ккараб росулъ жанив гьавурав, гьенибго гӀумру унеб бугев магӀаруласул рокъоб букӀараб ахӀвал-хӀалги асарги.\nРадал тӀуркӀун ворчӀигун щун ватана гордухъе. Гьениса рихьулел рукӀана рацӀун щегӀ ккурал узданго рарал минаби. ТӀохда ругоан лъим хинлъизабизе лъурал бакъуца хӀалтӀулел алатал. ГӀодоб тӀибитӀун букӀана хъахӀаб накӀ. ГӀурччинлъиялъ ккун букӀана сверухълъи. БитӀахъе курорталда санаториялда жанир ругеб хӀисаб букӀана.\nНижер тӀоцебесеб абизин ишалъулаб гӀодорчӀей ккана Яловалъул гӀагарда бугеб Чифлеткой шагьаралда Кавказазалъул гӀадамазул культурияб централда. Гьанибго абун тезин Туркиялда ругел кавказалъулал гӀадамаз ратӀа гьарулел гьечӀо жидерго миллатал. Гьединлъидал цадахъ гъункун рукӀиналъул мурадалда гьарулел ишазулъ гӀахьаллъи гьабизе хӀаракат бахъулеб буго дагъистаниязги, чачаназги, осетиназги, кабарда-балкаразги, карачаялгун черкесазги, адыгеялгун абхазазги…\nГьеб культурияб Кавказ абураб централъе нухмалъи гьабулеб буго карачаяв Мурад Эрдогъаница. Гьесда цадахъ руго кавказалъул киналниги халкъазул вакилзаби. Гьеб къоялъги данделъиялде рачӀун рукӀана гӀарцулгун меседил къайи бичулеб тукадул бетӀергьан, жамагӀатчи ЦӀобокьа МухӀамад Эркен, Ялова шагьаралъул Чифлиткой районалъул кооперативазул союзалъул бетӀер ЧӀикӀаса Рамазан Текин, ГӀали Аваркан, Ялова газеталъул мухабир Нуртен Илчин, халкъиял махщелчагӀи хӀадур гьарулеб бакӀалъул кӀудияв Жагьид Йилдерин ва цо-цо цогидалги.\nАслияб къагӀидаялъ гьениб хабар ккана нилъер миллиял суалазда тӀасан. Хасго гӀисиналилан абун нилъ ругьун гьарурал батӀи-батӀиял халкъазул мацӀги, цӀарги, гӀадатги, тарихги цӀунизе бугеб кӀваралъул бицана. Бицана Дагъистаналъул журналистаз, «ХӀакъикъат» газеталъ ва «Кавказалъул гьумер» абураб журналалъ гьелда сверухъ гьабулеб хӀалтӀул. Мисалалъе рачана вацлъи рагӀизабурал МахӀачхъала ва Ялова шагьарал. Гьанже байбихьун буго росабазда гьоркьобги гьединабго хӀалтӀи хӀаракатчагӀаз гьабизе. Гьебго мурадалда дагьабги лъикӀ Туркиялда ругел магӀарулазул бугеб гӀумру бихьизабизе «ХӀакъикъат» газеталъеги бокьун бугилан абуна. Гьеб киналъулго хӀакъалъулъ бакӀалъулал мухабираз Яловаялъул газетаздаги хъван бачӀана.\nБурса шагьаралъул Дагъистан дернекалъул, ай жамгӀияталъул цолъиялъул бетӀер Яшар Сабри Долдерилгун данделъи букӀана Армуткой росулъ. Гьаб нухалъ ниж гьенире щвезаруна Канадаялдаса вачӀарав цоги магӀарулав МустӀафаца. Гьенирго рукӀана музыкалиял тӀагӀелал ричулеб тукадул бетӀергьан лезгинав Рамазан Кор, турказул тарихчи, адыгеяв МахӀмуд Би, банкалъул хӀалтӀухъан, жамгӀияв хӀаракатчи абхазав Рифат Озбей, имам Шамилил наиб, черкесазул имам Гьонодаса МухӀамад-Аминил наслуялъул гӀадамал Армуткой росдал мухтар (гьедин абула Туркиялда бегавуласда)ГӀусман Эр ва Шарапудин Сунгур, Бурса шагьаралъул ГӀусман-Гъази районалъул тӀоцебесеб микьгосонилаб школалъул директор Парук Демирташ. Хадур ниж Парукица имам Шамилил ватӀаналъул чи хӀисабалда жинцаго нухмалъи гьабулеб школалдеги ахӀана.\nГьедин тира-сверун, жеги Чифлиткой районалъул Султания абураб росдал гӀадамалгун данделъун хадуса «Кавказалъул гьумер» журналалъул кӀудияв, нижер гьалмагъ Сабир НурмухӀамадовги ана Шамалдехун валагьун.\nНахъисеб къо букӀана цӀакъ хӀалуцараб. Шагьабудингун цадахъ щвана Туркиялда ругел магӀарулазул тахшгьарилан абизе бегьулеб Гюнейкой росулъе. Гьенир рештӀингун аскӀове щвана росдал мухтарги, ай бегавул КӀикӀуниса Шайих-дадал, ай Маданил МухӀамадил васасул вас МухӀамад Алпай Текин. Гьес ахӀун вачӀана КӀикӀуниса Шейх Шарапудинил васасул вас Багьавудинги. Нижехъ кодоб абуни букӀана гьезул уммумузул ватӀаналдаса битӀараб кагъат:\n«Ассаламу гӀалайкум Гюнейкой росдал хӀурматияб жамагӀатӀ,- ян хъвалеб букӀана гьелда,- кьабун квер босараб салам нужеде, нилъее баракат щваял Шайих-дадал ва Шейх Шарапудинил ватӀан КӀикӀуни росдал жамагӀаталъул рахъалдасан. ЦӀакъ рохана ниж нужер кагъаталдаса. ТӀолабго жамагӀаталъего гьеб букӀана рохелъун.\nДун ккола КӀикӀуниб росдал бегавул ГӀусманил вас МухӀамадхӀажи. Дун тӀоцеве нужер росулъе щвана 1992 абилеб соналъ. Дир хъизан ккола Шейх Шарапудинил гӀагарай гӀадан. Нижеца нужер росулъ бана 13 къо. КӀудияб гьоболлъи гьабуна нужер росдацаго. Хасго кумек гьабуна Марзиэбелалъ ва гьелъул лъималаз: Шарапудин, Багьавудин, МухӀамад, Шарипат. Гьезие нижер рахъалдасан цӀакъ кӀудияб баркала.\nНижер районалъул нухмалъулевги вуго КӀикӀуниб росулъа Юсупил вас МухӀамад. Гьесги абуна нилъеца кӀиябго росдал бухьен цӀикӀкӀинабиялъе кинабго гьабизе бугилан…»\nГьедин дица Дагъистаналдаса битӀараб кагъат цӀалун бахъингун Шарапудин устарасул васасул вас Багьавудин тӀаде вахъана. Ва гьесда хаду-хадур щвана Шарапудин шайихас гӀумру гьабулеб букӀараб бакӀалде. ЧӀаго ятана гӀункъойлъаги арай Шарапудин шайихасул нус, цадахъ вукӀарав Багьавудинил эбел Марзияги. Ратана гьенире зияраталъ рачӀарал турказул руччаби. Бицана бакӀ-бакӀаздаса гьедин гьенире цо-цо соналъ азаралда хадувги чи щолилан.\nГьанже цо нухалъ рихьаралги гӀодор чӀаралги бакӀазул бицун лъугӀиларо. ЦохӀо жо загьир гьабун тела. Дица ЦӀунтӀаса Хадижатида гьикъана: Я, гъарин Хадижат, дуда гьаб нилъерго магӀарул мацӀ лъим гӀадин лъалеб мехалъ, гьай дур ясалъе гьеб бицине щай захӀмалъулеб абун. Гьей кӀудияй гӀаданалъ абуна жинца жеги гьей гьитӀинго йигеб мехалда нуцӀа къай, дир ясилан абураб мехалъ гьелъ дандего гьикъулаанила щай «Капийи капа» (турк мацӀалъ нуцӀа къай),- ян абуларебан. Дихъги балагьун гьанже гӀолохъанго кӀодоэбеллъун яхъарай Весиляца жиндирго ботӀрода кӀутӀкӀутӀана. Гьеб букӀана доб мехалъ гӀакълу букӀинчӀохаян абулеб жо.\nГьанир дида ракӀалде щвана дир гьоболлъун лъугьарав Шагьабудиница нухда унаго рехсарал цо биценалъул: «Гьалмагъ лъикӀав вугони нухда какги хутӀиларила, лъимал лъикӀал ругони диваналъги ахӀиларила»,- ян абурал умумузул цӀакъ пикру гьабулев чи гурони хадур гъоларел гъваридал рагӀаби. ХӀакъикъаталдаги нахъа хадур нилъго намусалъул диваналъ ахӀичӀого рукӀине Дагъистаналдаги Тукиялдаги ругел магӀарулазе жидерго мацӀ цӀунун хутӀиялъе гьарулел тадбиразул рахъ нахъ тӀамун тезе бегьулареб бакӀалде иш ккун букӀин бичӀчӀун буго киназдаго.\nГьаб бакӀалда тӀанкӀги лъун, тӀаде вахъине ккана Эсадия росдал мухтар Гьидаятил рокъове цӀурачадал кваназе ахӀулев вугилан хабарги бачӀун…\nМухӀамад КЪЕБЕДОВ. МахӀачхъала, Стамбул, Ялова. 5 май 2012сон.\nЦО ФАМИЛИЯЛЪУЛ ГӀАДАМАЗУЛ СОРДО Туркиялда бицен буго цебего заманалда сверухъ мухъалда эрмениязул, урмазул-греказул росабиги рукӀин хӀисабалдеги росун, цоги жалго туркал курдаздаса цӀунизе мурадалда кьер-читӀир гьабун чӀезарун ругила нилъер магӀарулазул -дагъистаниязул росабиян абураб. Гьездасаги цере падишагьасулгун гӀагарлъиги букӀун гьенире гочун ругилан аби батана черкесазулги.\n1892 абилеб соналда базе байбибихьун буго Ялова вилаяталъул гьитӀинабго Эсадия абураб росу. Гьеб бачӀун буго цо бугони гӀараб мацӀалъул Асад, ай гъалбацӀ абураб рагӀудаса. Гьедин гьеб мухъалда рукӀарал магӀарулазда абулеб букӀун буго гъалбацӀал гӀадал чагӀи ругилан. Цоги бицен буго цо Туркиялдаго машгьурав Эсади абурав генералас жиндиего рекӀее гӀун лъурабила жиндирго цӀар гьеб росдада.\nГьениса рахъун руго гӀезегӀан машгьурал гӀадамал. Масала, ХӀажи ХӀамза Огълари. Гьев вукӀана гӀусманиязул армиялъул чи, генерал.\nРосу буго цӀакъ берцинаб гьава-бакъ рекъараб бакӀалда. БитӀахъе жаниса нух бахъизе захӀматаб рохьоса унаго тӀаде ккола борхалъудаса лъим чвахулеб Челали абулеб хӀоралде тӀаде. Цере гьенире чвердезе хьвадулел рукӀун руго росдал лъимал. Маялъул къоял рукӀаниги гьениб жеги цӀоронго бугоан. Гьенибе бачӀунеб лъарадаги буго гӀажаибаб берцинаб цӀар, Балабан абун. Гьелъулги магӀна кколеб буго бегӀераб гохӀил лъар абураб.\nЦоги гӀажаибаб жо гьанжегицин гьениб рохьоб бакӀ-бакӀалда доб цебего заманалда умумуз бахчун букӀабилан абулеб хазина балагьулел чагӀиги камулел гьечӀо. Рохьоса унаго хӀисабалда рилъине кколел рукӀана гьеб мурадалъе гӀоло рухъарал гондазде жанире ккечӀого рукӀине. Амма жеги гьеб умумузул меседалде, хазинаялде тӀаде ккарав чиги рагӀичӀилан бицана.\nАхираб чанго соналъ гьеб Эсадия росдае бетӀерлъи гьабулеб буго магӀарулав ЦӀобокьа кьибилалъул Йилмаз Гьидаятица.\nГӀемерисел гӀадамал пенсиялда, хӀалхьиялда гьенир ругониги росдал мухтарасул, ай бегавуласул цониги къо бихьуларо кабинеталда гӀодов чӀун хутӀараб. ТӀад балагьунги гьаб росулъги щиб хӀалтӀи букӀунебан ккола. Щибаб рокъоб буго гӀадамасе хӀажатабщинаб. Буго бухӀараб, цӀорораб лъим, къватӀал руго гӀодор рацӀцӀадго чӀезарун.\nХӀукуматалъ росдае витӀун вачӀун вуго хӀажатаб бакӀалде хӀалтӀизе чи. Гьевги вихьула щибаб къоялъ я нух хӀурудаса бацӀцӀад гьабулев, я нухлул рагӀалдаса унеб рахъ къачӀалев, яги лъадал трубаялъе гӀадлу гьабулев. Гьениб бищун кӀудияб хӀалтӀи лъугьун бугилан абизе бегьула пачалихъалъулб нух гӀадамаз бахине ккечӀого букӀине гьелда гъоркьан бахъараб тоннель. Гьебги гьабун буго Гьидаятил хӀаракатчилъиялдалъун.\nНиж щвараб къоялдаги гьенире рачӀун ругоан районалъул нухазул хӀалтӀухъабазул идараялъул вакилзаби. Гьебго къоялъ техникаги тӀаде щун чӀор гӀадин тӀасан ритӀизаруна рохьорехунги сверел-терелалдаги ругел нухал. ГӀадамал руго цӀакъ гӀодоре риччарал, сасараб гӀумру бугел, рази-ракиял, гьалбал хириял, жура-гъурарал. ГӀагараб умумузул ватӀаналдехун, мацӀалдехун рокьуца кодор росун, хӀайранго бицунеб букӀана гьез хабар. Эсадия росулъ бищун цебе рехулеб буго росдал бетӀерасул хъизан. Гьидаятил вуго жеги кӀиго вац: Камил ва МустӀафа. КӀиявгоги вуго лъикӀаб пенсиялда. Камилил гӀумру ун батани гьеб Эсадия росулъ, МустӀафа хӀалтӀун вуго лъебералда щуго соналъ Канадаялда. ЧӀахӀиял машинабигун хьвадун вуго гьениса Америкаялде. Пенсиялде ине заман щварабго вуссун вуго жиндирго росулъе. БачӀунеб буго Канадаялъул пенсия- кӀиазарого доллар. Гьелда тӀадеги гьаниб Туркиялда вукӀинчӀеб лъебералда щуго соналъ гьениб пенсиялъул фондалде кьечӀого хутӀараб взносги жанибе кьун, бакӀалъулаб гьедигӀанасебго къадаралъулаб пенсияги бахъулеб бугилан бицана.\nГьабсагӀат гьес гӀумру гьабулеб буго лъикӀаб европаялъулаб къагӀидаялъ бараб минаялда жаниб. Рагьо-къоно чӀезабун буго берцинго. ХӀухьабихъизе гьарун руго санагӀалъаби. ГӀумру гьабулеб буго МустӀафаца жиндасаго къогогӀан соналъ гьитӀинай цӀакъ хӀалимай, рекӀелъ йосулей болгарай Гюльгьан абураб цӀаралъул гӀадангун цадахъ. Гьей кколей йиго Болгариялъул Селистра абураб шагьаралдаса. Гюльгьанилгун хабар гьабизе гӀурус мацӀалъ дагьаб бигьагоги букӀана.\nГьезул жидерго лъимал гьечӀо. МустӀафал цеехун йикӀарай хъизаналдаса рукӀарал лъималазги гьесулго кӀудияв вац Камилил цо васасги гьабсагӀат гӀумру гьабулеб буго Канадаялда. Гьездаги руго Шамил, Ибрагьим, ИсмагӀил абурал магӀарулазул цӀарал.\nГьай-гьай, гьенир ругел гӀадамаз хӀаракат бахъулеб буго рес букӀун жиде-жидер миллаталъул гӀадамазулгун ригьин-цӀа гьабизе. ХӀатта, росдал мухтар-бегавул Гьидаятица бицана жиндие ясалги дагъистаниязул росасда рукӀине ва васасеги дагъистанияй ячине бокьун букӀанилан. Амма къисмат батӀияб хъван батанилан бицана мухтарас.\nЖакъа Дагъистаналдаса гурони хъизан гьабиларилан вас чӀун вугилан бицана Гьидаятил рахьдал яц Батулицаги.\nГьелъул жиндирго рос абуни вуго туркав- МухӀамад Чен. Амма гьес цӀакъ хӀаракат бахъулеб бугоан дагъистаниязул, магӀарулазул гӀамал-хасияталда рекъон вукӀине. ТӀубан магӀарул мацӀалде ругьунлъун гьечӀониги гьесда бичӀчӀулеб буго нилъер махсара-хочӀ.\nМухӀамад Чен хӀалтӀана нухазул управлениялда. Гьениса пенсиялде араб мехалъ Эсадия росдал рагӀалда бугеб бищун тӀабигӀат берцинаб бакӀалда, рохьоб жаниб бана цӀакъ санагӀатаб нилъер гьаниб абулеб котеджалъул къагӀидаялъул мина. АскӀоб гӀезабуна ах. Гьениб камураб пихъ гьечӀо. Гьениб буго кариги, багӀлиги, инжирги… гранатаялъул гъотӀода берцинго биччалеб букӀана тӀегь. Рагьда рукӀана гӀанкӀаби-хӀелкал. ХӀапделеб бугоан бищун хирияб тайпадул гьой.\nГьениб гӀумру гьабизе берцинлъиги рахӀатги, хъизаналъего гӀураб пачалихъалъул пенсияги букӀана. Амма цо къоялъ Батулица росасда абуна: «дуца бокьараб гьабизе бегьула, дида цо иш гьечӀого чӀезе кӀоларо»,- ян. Щибха, Батули нилъеца гьабилеб, -ян гьелъухъ балагьун хутӀун вуго рос МухӀамад Ченги.\nГьедин гьез Чифлиткой шагьаралда байбихьана тукеналъул хӀалтӀи гьабизе. Хадуб Батулида ракӀалде ккана туркал магӀарулазул хинкӀазде ругьун гьаризе. У, ле, гьелъ рагьана гьеб шагьаралда жаниб хӀакъикъаталдаги «Хинкал» абураб кафе. Гьение хӀалтӀизе ячана кӀиго туркай. Батулица цин жинцаго байбихьана хинкӀазул мицӀир кьуризе. Хадуб турказда гьелъ малъулаан гьеб мицӀир бицатго гьабуни хинкӀазул тӀагӀам букӀунарилан…\nГьале гьанже гьелдаса нахъе ун буго къогогӀан сон. Жакъа киса-кисаго нухлул рагӀалда бугеб Батулил кафеялде хинкӀал кваназе рачӀунарел шагьаралъулги гьалбадерилги чи гьечӀо. Аслияб къагӀидаялъ гьениб чӀаголъи букӀунеб буго къалъудаса хадуб. ХинкӀал гьарулел руго нисулъги, гьаналъги, гьединалго цӀурачадалги… ХӀатта, гьел рокъо-рокъоре росизе рачӀунелги руго гӀадамал. Гьанже магӀарулазул хинкӀазул тӀагӀам лъарал турказул руччабиги гьезде ругьунлъун ругилан бицана.\nГьеле гьедин бакӀ-бакӀазда хӀалтӀулел, гӀумру гьабулел цо фамилиялъул чагӀи абун ракӀарулел рукӀана Эсадия росдал мухтар Гьидаят Йилмазил рокъоре цо-цоккун, кӀи-кӀиккун . Гьелда абулебги бугоан «Цо фамилиялъул гӀадамазул сордо»,-ян. Амма дидаго бихьана батӀаго цохӀо фамилия бугел гурелги чагӀи гьенир рукӀине бегьулеблъи. Гьенире рачӀаразда гьоркьоб букӀана я гӀагарлъиялъул, я мадугьалъиялъул, яги гьудул-гьалмагълъиялъул хурхен.\nНижеда рукъалъул рагьдухъ дандчӀвай гьабуна цин гьелъул бетӀергьан Гьидаятица, хадуб квер босизе хӀадурго ватана гьесул кӀудияв вац Камил. Цинги «ЛъикӀ щварал» абун нижеда аскӀое щвана жий батӀияб миллаталъул йигониги магӀарул мацӀалъ кӀалъазе хӀаракат бахъулей Гьидаятил хъизан ПатӀимат.\nГьедин цо рокъор данделъана бихьинал. Цояб рокъоса рагӀулеб букӀана руччабазул роха-хинлъараб хабар. Гьебги букӀана Дагъистаналдаги Туркиялдаги ругел магӀарулазда бараб. Хадур киналъулго хӀасил гьабизего гӀадин, дой тӀадехун бицен гьабурай Батули тӀаде щвейгун цо ниж бихьинал рукӀараб рокъор данделъана руччабиги. Гьезул цӀакъ гъира букӀана Дагъистаналдаса хабар рагӀизе, хасго магӀарул мацӀалъ кӀалъазе. Дидасаги гӀемерал рукӀана гьезул суалал.\nГьоркьо-гьоркьов гьимулаго нечон гӀадин цо-цо магӀарул рагӀи абулев вукӀана Муниса Хайррудин. Гьесул хъизан МухӀсинатица абуни мадар гьабулеб букӀана уммумузул магӀарул мацӀалда кӀалъазе. Гьедин анцӀила щу-щу къоялдаса цин-циназухъ ирга гьабун данделъулел руго Эсадиялда гӀадамал. Гьениб абулеб къагӀидаялъ мухӀабатт кӀалъай гьабулеб буго. Ай кин-щиб ругел абун, ихтилат, кепаб хабар, умумузул бицен-кици, росулъ гьабулеб гьабизе бугеб-толелъул… Сундулго бицунебги кинабго батӀи-батӀияб нигӀматалъулги гьеб сордоялъ хӀалбихьулеб буго.\nДида гьелъул релъен-хъвай бихьана Дагъистаналда цебе нилъер уммумуз тӀоритӀулел рукӀарал гваязул хӀаракаталда. Гьенибги букӀунаан кепаб хабарги, бицен-кициги, жура-гъурайги… Гваюлъеги ахӀулаан гӀадамал. Туркиялъул росулъги «Цо фамилиялъул сордоялде» рачӀуна гьенире ахӀарал чагӀи.\nБоголил какдаса хадурги росдал гӀадамал данделъулел руго росдал администрациялъул минаялъул тӀоцебесеб тӀалаялда жаниб жамагӀаталъе хабар-кӀалалъеги, хӀухьбахъизеги чай гьекъезеги рагьараб жанахӀалда жанир. Хас гьабун росдал мажгиталъул будунас как ахӀулеб гьечӀо. Ялова шагьаралъул кӀудияб мажгиталъул будунас ахӀулеб какил гьаракь рагӀулеб хӀал гьабун буго киса-кибего гьеб вилаяталъул тӀолалго росабалъ. Ай, гьединаб радиоялъулаб бухьен чӀезабун буго мажгитазда гьоркьоб. Росдал дибирасеги мухь кьолеб буго хӀукуматалъ. Масала, гьитӀинабго Эсадия росдал дибирасул моцӀрол харж бахунеб буго азарго долларалде.\nТуркав вугониги гьевги магӀарулаздаса ругьунлъун вугоан боголил какдаса хадур ратӀалъулаго магӀарул мацӀалда «Сордо лъикӀ, радал рихьила»,-ян абизе…\nМухӀамад КЪЕБЕДОВ. МахӀачхъала, Стамбул, Эсадия.\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=МухӀамад_Къебедов&oldid=41604»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 02:11, 17 Июнь 2012.