Гъуранщинал чагIи… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nТIарикъаталъул устарзаби ругеб жаниблъиялда гIуна дун. ГIадатлъун батичIо нижер гIадамазулъ, кигIан ракIунтараб хвел ккарабги рокъоб ахIун магIил рагIаби рикIкIи, къадаралде мукIурлъулареб согIлъи. Лъахъаса ХIамзат афанди накълолъарал къояз ниж, лъимал гIисинккун гIодулел рукIана, нижер кIудада хванин абун (росдалго лъималаз кIудадаян абулаан калам гьуинав ХIамзат устарасда.) ЧIахIияз нижеда абуна гIодичIого къулгьугун альхIам цIализе кколин кIудада воххизеян.\n«КигIанго диналда данде чIараб, кьварарал законазул заман бугониги ХIамзат афанди камурал къояз гьидерида аскIор эхетана иманалъ нур гвангъарал дагъистаниял,»- ин бицунаан мунагьал чураяв Суракъатица. Устарзабазухъе щун иман щула гьабурав, гIалимзабазухъ балъго цIалун гIелму камил гьабурав чан чи гIужиев гъурав жалго дагъистанияз Дагъистаналда! Муршидзабазул ракьалъул къиматги лъан нижер ракьалда гьоболлъи балезул цоял букIана ЦIиликьа ХасмухIамадги гьесул васалги. Советияб заманалъул Советский район бугониги, жидер иман шулалъизе бокьанщинав чи, тIарикъаталъул муридзаби нижер ракьалде хьвадулел гьоркьор къотIичIо. Гьелъги батила комунистаз кьураб «Советский» цIар къабуллъулеб букIинчIеб районалъул халкъалъе. «Советский» хисун «Шамил» цIар районалъе кьей жиндиего хасаб рохеллъун къабул гьабуна, дол соназ Дагъистаналъул муфтиясул заместительлъун вукIарав СайидмухIмад Абубакаровас. Гьеб цIар хисулеб къоялъ Суракъатгун цадахъ нижер районалдеги вачIана СайидмухIаммад-хIажи.\nДунгIан гIадатияв чияс жиндир бицунев, бицун гьесие къимат кьолеб даражаялъул чи СайидмухIмад вукIинчIо. Щаяли лъаларо, гьесул сураталъухъ балагьизегицин адаблъула жеги. БукIана халкъалъул гьесде гIорхъи гьечIеб хIурмат, гьесдаса чIухIи, метериселде гьесда бухьараб хьул. Гьев камунин лъайдал лъукъана ракIал.\nГьадин ракIалда чIана СайидмухIаммад-хIажи шагьидлъараб къоги.\nАвгуст моцIалъул къо, къаде какдаса хадуб гIуж. Зурма, къали, тIармида ахIулел кучIдул, горсверулъ умумузул кьурди - нижер мухъалъул цо росдал жамагIат бакIарун букIана бертадул тепсиялда нахъа. СухIмат гIуцIараб гьоцIу рагIалдаса унеб шагьранухда лъалхъана районалъул бетIер МухIамад МухIамадзагьидовасул машина. Гьесие хIурматалъе гIедегIана тамада, адаб гьабун тIаде рахъана гIолохъаби. Амма, аваданлъиялъул гурулъе вачIунев, гьесул гьурмада букIинчIо гьеб ихтилат гIахьал гьабулеб кинабниги гIаламат.\nЖамагIаталъе саламги кьун, бахIаразда къокъаб каламалдалъунги баркун гьес абуна:\n- ХIурматияб жамагIат, гIолохъаби, бертадул лъарги борхун, кьурдул свери бахъулеб хIал гьечIо жакъа ракIалъул, кIудияб пашманлъиялъул ругьел щун буго нилъехъе, чIван вуго Дагъистаналъул муфтий СайидмухIаммад-хIажи... Гьеб, нилъее киназе гIахьалаб къварилъи нужееги бицинчIого тезе рекIее къабуллъичIо… Дун зигараялъ унев вуго.\n-Вай, Аллагь… Уяб жойищ..?-ин гIисинаб шур-шур..\nГьоркьоб къотIана кьурди, бертин, къвине тана зурмил гьаракь. Ругеб бакIалдаса шуричIого, цIорон ракIалгун хутIана гIадамал…\nИсана школаги лъугIун Дагъистаналъул медакадемиялде цIализе лъугьана, исламалъул лъикIаб кьучI щварав, I988 соналъул августалъ данделъарал бахIаразул вас СаййидмухIамад.\nХвелгьечIеб цIар нахъе таразул баракат камугеги наслабазе.\n» Никита Шангин: «Нижер хъизаналда гIадат гьечIо ниж наибасул наслуялдаса ругилан ахIдолеб»\nВаллагь гъурана ха,нилъер бищун гӏакъилалги,церетӏуралги,къвакӏаралги(\nшары с доствкой ---- Я буду краток и понятен ---- бездепозитный бонус Слотс Сити ---- Сколько нужно, все бери ---- взять займ онлайн срочно на карту


ПАЙДА БУГЕБ ТАДБИР. - 6 Февраля 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Февраль » 6 » ПАЙДА БУГЕБ ТАДБИР.\nПАЙДА БУГЕБ ТАДБИР.\nЖакъа т1олабго Северияб Кавказалда, хасго Дагъистаналда цебе ч1араб аслияб масъалалъун ккола терроризмалде ва динияб экстремизмалде данде къеркьей. Республикаялъул бет1ерлъуде Рамазан Г1абдулат1ипов вач1аралдаса ц1айи бугеб х1алт1и гьабулеб буго гьеб суалалда хурхун, административиял ва диниял идарабаз лъималазулгун ва г1олилазулгун т1орит1улел руго бич1ч1и кьеялъул дандч1ваял. Гьединаб х1алт1ул х1асилалда республикаялда къот1ана терактал ва г1одобе ккана терроризмалъул х1инкъи. Гьединаздаса цояблъун бук1ана гьал къоязда Х1ариколо гьоркьохъеб школалда т1обит1араб тадбирги.\nГьеб г1уц1ун бук1ана росдал администрациялъул ва районалъул диниял идарабазул х1аракатчилъиялдалъун. Данделъиялда г1ахьаллъи гьабуна Х1ариколо ва Буц1ра росабазул дибирзабаз, гьединго Х1ариколо росдал администрациялъул х1алт1ухъабаз ва школалъул лъималазгун учительзабаз. Гьениб гьоркьоб лъураб аслияб суаллъун бук1ана Г1агараб Бакъбаккуда бугеб «Исламияб х1укумат» абураб террористазулаб г1уц1иялъул х1акъалъулъ бич1ч1и кьей. Буц1улдерил дибирас лъималазе бицана террористазде гъорлъе ккеч1ого рук1ине жакъа лъилгун гьудуллъи гьабизе бегьулеб, лъилгун бегьуларебали. Хадур к1алъазе рахъараз бицана гьекъолдиялъул, наркотиказул ва цогидалги жакъасеб г1ун бач1унеб г1елалъе х1инкъи бугелщинал заралиял жалазул.\nАхиралда к1алъазе вахъарав росдал администрациялъул бет1ер Саг1адула Х1айбулаевас бицана гьадинал дандч1ваял зама-заманалдасан т1орит1изе ругин ва баркала кьуна тадбиралда г1ахьаллъи гьабизе рач1анщиназе. Тадбир ана г1ахьаллъаразе пайдаяб ах1вал-х1алалда.


Щай Россиялъ Кавказалъул рагъ ракIалде щвезабулареб?\nИсана 25 августалда 156 сон тIубана Шамилил ахирисеб хъала - Гъуни магIарда рагъ лъугьаралдаса.\n«XVIII-XIX гIасрабазда Кавказалда ккарал рагъулал лъугьа-бахъиназул хIакъалъулъ Россиялъул тарихалда бицунеб бакIго гьечIин абизе бегьула.\n1812 соналда КIудияб ВатIанияб рагъ лъугIиялда бан, Романовазул минаялъ 400 сон тIубаялда хурхун, ТIоцебесеб Дунялалъул рагъ лъугIаралдаса 100 сон тIубаялда ва цогидал хIужабазда хурхун улкаялда букIараб роххалилаб ахIи-хIурги хIисабалде босун, Кавказалъул рагъ лъугIаралдаса 150 сон иналдехун щайдайин гьадигIан кIвар кьечIого тарабин суал бачIунеб буго», - гьедин байбихьулеб буго гьанжегIагар басмаялда бахъараб «Кавказский сборник» абураб тарихиял магIнаялъул тIехьалда тарихчи Андрей Максимчица бахъараб макъала.\nЦо рахъалъ, Россиялъе ничаб жолъун батилин малъгIанасеб Дагъистангун жиб гIадаб кIудияб империя чанго анцI-анцI соназ багъиялъе мукIурлъиян рикIкIуна дагъистаниязул цо къокъаялъ. Цогидаб рахъалъ босани, советияб заманалдаги битIараб къимат кьолеб букIинчIин гьеб рагъуеян бицуна тарихчагIаз. Кьезе биччалебги букIинчIила. Гьедин рагIа-ракьанде щун гьеб заманалъул хIакъикъат рагьун гьечIолъиялъ рижулел ругин Шамилида сверухъ батIи-батIиял маргьабигиян рикIкIуна тарихчIужу ПатIимат ТахIнаевалъ. Масала, Чачаналдаса наиб Байсунгъурил хIакъалъулъ. Гъуниб магIарда Шамилиде ахIдон вугин гьев гIурусазухъе кверде унгейин абураб кечIгицин баккун буго. Амма Байсунгъур наиб гьеб къоялъ Гъунивгицин вукIинчIин абула ПатIимат ТахIнаевалъ.\nГIурус пача Александр КIиабилесул божарав чи, Кавказалда букIараб армиялъул штабалъул начальник ва инарал-адъютант Дмитрий Милютинил буго «Гъуниб. Шамил асир гьави» абураб хъвай-хъвагIай. Кверде вачIине гIурусаз имам Шамилилгун гьарурал къотIи-къаязул нугIлъун ккун вуго гьев.\nГьес хъвалеб буго пачаяс Кавказалда тарав вакил Барятинский цIакъ ракI бекун вукIанин 30 августалъул рохалилаб къоялъ (пача тасдикъ гьавулеб, ай инагурация гьабулеб къо) Кавказ мутIигI гьабунин пачаясда лъазабизе букIараб гъира, хIорго хутIулеб бугин, рагъги халалъизехъин бугилан. Щайин абуни кигIан гIемер хIалбихьиял гьаруниги, Шамил кверде вачIунарого вукIун.\nМилютинил асаралда рекъон, 25 августалъул бакъанида ккараб хIакъкиъат гьадинаб букIана: «… нижеца милицал, пехотаялда нахъе чIаян буюрана. Гьеб мехалъ рихьана нижеда росулъа къватIир рачIунел муридзаби. Гьезда гьоркьов чода рекIарав Имам ватIа вахъизе лъалев вукIана. Росу рагIалда рукIарал рукъзабаздаса цеве гьев ваккигун, кинабго фронталъго «Гьура!» ян ахIана.\nГьеб ахIиялъул магIна бичIчIичIого, Шамилги, цадахъ ругелги заманаялъ лъалхъана. Дун, кколеб бугеб бицине, бетIерав командующиясухъе гIедегIана. Гьесул амруялдалъун, Имамгун вукIарав 40-50 гIанасев чи дагьал дорегIанго чIезаруна. Шамил жиндир бищунго божарав лъабго чигун, гьездаго гьоркьов Юнусгун, хутIана. Ярагъ цо Шамилихъ гурони течIо. Барятинскияс Шамил ганчIида гIодов чIовухъего къабул гьавуна. Гьесда сверухъ чIун рукIана киналго инаралал жидерго чукъа-рахьангун, хъазахъал, гьединго милицал. Киназего бокьун букIана гьеб тарихияб лъугьа-бахъиналъул нугIзаллъун рукIине. Шамил чодасан рещтIана, къадруялда начальникIасде аскIов ана. Гьесул муридзаби рахIат хун рукIана. Юнусица зама-заманаялъ чухъил къвалал гурулел рукIана, заруца вагъизе хIадурлъулев чияс гIадин. Барятинскияс кьварун абуна мун нижеца лъурал, дуеги маслихIатал, шартIазда разилъичIин; мунги хъизанги яргъидалъун хIукму къотIизе лъугьанин; дур дол цере нижее лъурал шартIазде хьул лъогейин; дур къисмат Пачаясул гурхIел рахIмуялда бараб бугин; цохIо дуеги, дур хъизаналъеги хIинкъи букIине гьечIин.\nШамилица чанго рагIудалъун абуна нужеца цереги къотIаби хвезариялъ тIамунин дун вас-васдизе. ГIемер соназ халатбахъараб рагъги чIалгIун бугин дир халкъалда, жиндийги ракълида, Аллагьасе гIибадат гьабулаго хвезе бокьун бугин».\nГьедин хъвалеб буго инарал-адъютант Дмитрий Милютиница.\nШамил имам кверде иналда тIасан гIемер бахIсал рукIуна. Цояз абула гьев асир гьавичIин. Гьеб букIанин къотIи-къай. КIиабилез рикIкIуна гьев кверде анин, амма щиб кканиги гьабизе бегьулароанин гьес гьеб.\nГIагараб тарих лъазабиялда тIад хIалтIулев ГIабдурахIман МухIамадовасин абуни гьадин бицунеб буго ЭР-ялъе.\nГIабдурахIман МухIамадов: «ХIурматияв асир вукIана имам. Къун бергьана гъов хIакъикъаталдаги. АнцIила хадуб шартI буго имамас пачаясда цебе лъураб. Жинда щибниги гьарейин абула гьес Шамилида. Имамас жаваб кьола Аллагьас бижараб махлукъаталда жо гьаурларин жинца. Гьедин батани, нужер диналда рекъон буюрухъ кьейин жиндиеян абула пачаяс. Гьеб мехалда лъурал шартIал руго Шамилица. Масала, «матушкаби» гIадин ясалги рачинаро, бокьун гурони, зулмуялдалъун жидер рахъалде магIарулазул чиги вачинарин абун. Бокьараб мехалда рачIун бокьараб жо гьабулеб букIун буго цебе гIурусазщул аскарияз. Масала, руго хIужаби къинл руччабазул чахьалги ссун, лъимал къватIире рахъаралгицин».\nИмам Шамил гьавуралдаса 200 сон тIубаялда бан 1997 соналда Шамил мухъалда букIараб мажлисалда Дагъистаналъул вукIарав муфтий СаййидмухIамад-хIажи Абубакаров гьадин кIалъана.\nСаййидмухIамад-хIажи Абубакаров: «Чанги рагIула жакъа абулеб (Россиялъе цIарги гьабун) бихьуларищдила пачаяс имам кIодо гьавураб куц. Гьелдалъун цо-цо чагIаз нух рагьула гьелъулъ цIикIкIунисеб цIар Россиялъе кьезе. Гьев пачаясда адаб гьабизе кколеб куц малълъарав чи живго имам вукIана. Щай? Щайгурелъул асир гьарурал гIурусаздехун (жинда данде рагъулел рукIарал тушбабаздехун) гьададигIан тIадегIанав имамас гьабулеб букIараб бербалагьи бихьидал, Аллагьас пачаясеги рес тун букIинчIо гьедин гуреб, батIайисан гьабизе».\n27 августалъ Шамил хъизангун цадахъ, цIунизе батальон лъелазулги, дивизион рекIаразулги кьун, Хважалмахьисан, Кутишасан, Джунгутаялдасан Темирхан-Шураве витIана (Д. Милютин – ЭР).\nГIурус пачаясулгун кавказиязул рагъ лъугIараб къо\nИмам Шамиль: щиб хIакъикъат, щиб гьереси?


Тахшагьаралъул бутIрузул лъазабиязда рекъон, риххизарулел руго аслияб къагIидаялда ахирисеб къого гIанаб соналда жанир «изну гьечIого» рарал дармил павильонал, кафеял, ресторанал, квен-тIеххалъул бизнесалъул ва цогидал объектал.\nГьезул бетIергьабаз ва ижарачагIаз абулеб буго, жидехъ гьел объектазул бетIергьаби жал рукIиналъул гурелги, хасаб буголъиялъул статус тасдикъ гьабулел батIи-батIиял инстанциялъул диваназул хIукмабиги рукIанин.\nЦо-цоязни, объектал риххизаричIого тезе бегьиялде хьулалгун жидерго тукабазда, киосказда седон рукIун руго Путинил сураталцин. Амма жидехъ балагьулел ва жидехъ гIенеккулел чагIи ратичIин, гIарз гьабулеб буго гьез.\nМоскваялъул метроялъул «Кропоткинская» станциялда аскIоб Mr.Pit абураб «хехаб» кванил рестораналдасаги сардил клубалдасаги махIрумлъана гIолохъанав бизнесмен Александр Колосов.\nАлександр Колосов: «Декабралда нижеде абуна, нижер мина биххизабизе бегьулин. Хадуб гьеб галиялъул заман нахъе цIана. ГIицIго гьеб «Кропоткинская» станциялда аскIоб бугеб мина капиталияб объект букIин кIиго нухалда тасдикъ гьабун букIана ТIадегIанаб диваналъ. Арбитражалъулалдаса байбихьун ТIадегIаналъулалде щун диваназул киналго процессазда бергьараб бизнес билъанхъизабиялъул гIатIилъи кола гьеб. Москваялъул хIукуматалдаса 32 нухалъ бергьана ниж диваналда. Амма ТIадегIанаб диваналъул хIукмуялъулцин асар гьабичIо шагьаралъул бутIрузе».\nПавильоназул бетIергьабаз полициялъулаздаса тIалаб гьабулеб букIун буго жидер объектал риххизариялъул багьанаби хъварал документал рихьизари, амма гьелъул бакIалда низам цIунулез гьезул цоял кколел рукIун руго. Цо-цо лъазабиязда рекъон, цIикIкIараб жигарлъи бихьизабурал бизнесменал ва ижарачагIи гьез рухунелги рукIун руго.\nМашгьурав экономист Михаил Хазиница гьелда бан гьадин бицана Эхо Москвы» радиоялъе.\nМихаил Хазин: «Лъиданиги бажаризе гьечIо жидер объектал риххизаричIого хутIизаризе. Москваялъул хIукуматалдаса я компенсацияби, я цогидаб жо щвезе рес букIине гьечIо. Щайгурелъул, тIоцебе босани, Россиялда диваналъул система гьечIин абизе бегьула. Гьеб система бугин рикIкIунеб батаниги, гьеб нусго проценталъ коррупциялъулъ къан буго. ДиванчагIи бадиреги балагьун гьерсал рицунел рукIуна. Гьез бихьудахъе къануналги, конституцияги хвезабула. Пачалихъиял хъулухъчагIаз жидецаго къанунал хвезарулеб мехалда, захматго букIуна нухмалъиялъул галиялде данде чIезе».\nМоскваялъул бутIрузул галиялъе хадусеб къоялъго кьуна «Халатал ковшазул сордойин» абураб цIар. Гьелъ ракIалде щвезабулеб буго I934 соналда Гитлерица жидедаса хIинкъи бугел штурмовиказул къокъаби чIваялъул бидулаб акталъе кьураб «Халатал нусазул сордо» абураб цIар.\nАлександр Колосовасул гIадал мисалалазул хIакъалъулъ гIемер бицана информалатазда. Гьез хъвалеб буго, бизнесменазул аслияб къадаралда рукIун ругин шагьаралъул администрациялъ кьурал документал, амма гьезде балагьулев чи гьенив ватичIин. Гьеб гIечIого, махрумлъараб буголъиялъухъ гьезие компенсация кьезе шагьаралъул бутIрузул планал гьечIин.\nЦингиги, нартица цIа ссинабулеб гIадаб эффект букIана Москваялъул мэр Сергей Собяниница «Вконтакте»-ялда тараб хъвай-хъвагIаялъулги.\n«Бегьуларо баянго хIарамзадалъиялъул къагIидаялда щвезабураб буголъиялъул хIакъалъулъ кагътаздаги нахъ рахчун рукIине», - ян хъвалеб буго Собяниница.\nМоскваялдаса тохтур, жамгIияв хIаракатчи ва блогер СагIидов ГIабдурашидица абулеб буго, улкаялъул тахшагьаралда архитектуралъулги коммуналиябгун рукIа-рахъиналъулги сферабазда «низам» гьабулеб къагIида жиндие ракIалъе гIечIин ва мэриялъ хIалтIизарурал къагIидабаз гьитIинабги гьоркьохъебги бизнесалъул гIадамал хIакъир гьарунин.\nСагIидов ГIабдурашид, тохтур, жамгIияв хIаракатчи\nРоссиялда къанунал хIалтIулел гьечIолъиялъе цойги нугIлъи кколин Собяниница «Вконтакте»-ялда тараб хъвай-хъвагIайин, абулеб буго Хазиницаги.\nМихаил Хазин: «Гьеб ккола, гьанив дун вуго "пахан" вугин абураб, кинабго гьаниб букIине буго дица абухъе. Нужер кагъталин абуни, нужеца ххезе бегьула магIазда баянаб бакIазда, абураб.\nГьениб кинаб гIаги бицен гьабулеб гьечIо я къануназул, я конституциялъул, я диваназул хIукмуязул. Гьениб аслияб жо ккола, дун гьанив бетIергьан вугин, абураб жо.\nНижер хIукмуялъул кIвар нужер кагътаздаса кIудияб буго. Щай? Щайгурелъул гьел кагътал нужер ругелъул. Ниж гьанир бетIергьаби ккола. Нуж щал колел?!, абураб. Нилъер жакъа къанунал гьечIо».\nХазинил рагIабазда гьеб кколеб буго гьитIинабги гьоркьохъебги бизнесалде гьужум.\nМихаил Хазин: «Жакъа нилъер нухмалъиялъ ургъунго тIагIинабулеб буго гьитIинабги гьоркьохъебги бизнес. Гьел бакIал риххизари гуребги, бизнесчагIазе борхизабулеб буго магъалабазул даража. Нилъ ккола дунялалдаго цого-цо улка кризисалъул заманалда магъалаби цIикIкIинарулеб.\nНужго ургъеха, щиб лъикIаб бугеб, гьиси-бикъинаб пайда кьолел нусго гьитIинаб бизнесищ яги цо кIудиябищ? КIудияб бизнесалдаса буго гьезие кIудияб пайда. Гьелъул вакилзабазулгун хабар бицинеги бигьаяб букIина. Гьисинал безнесалъулгун проблема буго, щивасухъа гьитIи-гьитIинаб босизе кколеб мехалда».\nРоссиялъул президентасул администрациялъул бетIер Сергей Ивановасги Москваялъул бутIрузул галиялъе лъикIаб къимат кьолаго, абулел руго гьитIинаб бизнесалъул чагIи хIакъир гьарулел рагIаби.\n«Гьел «гадюшниказул» кинаб гIаги хурхен гьечIо гьитIинабин абулеб бизнесалде, щайгурелъул аслияб къагIидаялда гьел ккола криминалъул ва антисанитариялъул бусен», - ян Ивановас.\nНижер программаялъул киналго гIахьалчагIаз пикруялда рекъон, Ивановасул лексикаги, гьесул бербалагьиги битIахъего данде ккола къануналги мерхьулев, халкъалъул ургъелги гьечIев кIудияв хъулухъчиясул бербалагьиялде.\nМашгьурав журналист ва жамгIияв хIаракатчи Сергей Пархоменкоца бицен гьабулеб хIужжаялъе къимат кьолаго , абуна, Москваялда ккараб жалго москваялъузда гуребги, тIолабго улкаялда хъвараб бугин. Талъиялъ гьениб баянго къанунал хвезариялъул дандерижи регионазда букIине бугин тIадеги магIна гьечIебги вахIшиябгиян.\nМахIачхъалаялдаги хъулухъалде вачIунев щивав мэрас рагIи кьола шагьаралда низам чIезабизе, гьелъул куц-мухъ рукIалиде буссинабизе. Амма нилъеда гIагсалда бихьулеб буго доба яги гьаниб магIна гьечIеб къагIидаялда, арихитектураялъул тIалабазде данде кколарел объектал рижунел рукIин. Шагьаралда бигьагьабун парказул гIатIилъи дагьлулеб буго, цо-цо бакIазда тротуарал тIагунел руго.\nГьеле МахIачхъалаялда вуго цIияв бетIер, гьесул, абухъего, жиндирго командаги батила. Гьанже гьезги къануналде данде кколарин рикIкIарал объектал риххизарулел ругони, кинаб кIагIидаялда гьеб процесс ине букIараб, дуда бихьухъе? Гьединаб суал нижер программаялъ кьуна архитектуралде хурхен бугей журналист, экономист ХIуризада Камаловалъе.\nХIуризада Камалова, журналист\nХIуризада Камалова: «БитIараб бицани, нилъер гьаниб гьеб букIине кколеб къагиIдаялда ине букIиналда дун божуларо. Щай? Мисалалъе, цебе риххизарулел рукIана М. Ярагъиясул къватIалда ругел валюта хисулел пунктал. Щибха цинги ккараб? Риххизаруна, амма киналго гуро, хутIана кIиго-лъабго. Гьезул бетIергьабазул талъиялда жидерго чагIи, гIагарал чагIи рукIун ратила. Гурони, кинха гьел гьенир тезе рукIарал? Гьебго жо гьанжеги такрарлъилаха».\nМахIачхъалаялъул бетIерияв архитектор, Халкъаздагьоркьосеб архитектураялъул академиялъул профессор МахIамадрасул ГьитIиновас абулеб буго Москваялъ жиндирго куц-мухъ рукIалиде бачунеб букIиналъе лъикIаб къимат кьолеб бугин, амма жинца гьеб хIалтIи цогидаб къагIидаялда гьабизе букIанин.\nМахIамадрасул ГьитIинов, Махачхъалаялъул бетIерав архитектор\nМахIачхъалаялда гьабизе бегьулеб Москваялда гIадаб галиялда хурхун СагIидовас загьир гьарулел гьечIо кинал гIаги оптимистиял пикраби.\nЖурналист Антон Орехица абулеб буго Москваялда бизнесчагIазул объектал биххизабиялда хурхараб баянлъи баккизе бугин гьел бакIазда цIиял объектал ран хадубин. Гьеб мехалда нилъехъе щвезе бугин жаваб – щай цо сордоялда жаниб бомбаби рарал хIалалде гьел бакIал руссинаруралин, абураб суалалъе жаваб. Гьелде щвезегIан нилъер ботIролъ рукIине руго, щай кисса-кибего ва цинтIаго, щай сардикь, щай берцинго лъазабичIого ва бичIинабичIого гьеб кинабго гьабурабин, абарал суалал.\nМахIачхъалаялдаса базарал гочинарулел руго\nТахшагьаралда тIад гIащтIи ва хъухъадиро\nКинаб нухмалъи хIажат бугеб тахшагьаралъе?\nМахIачхъалаялда биххизабун буго изну гьечIого бараб 100-гIан бакI\nДуца бан, дица биххун…\n"Эрмениясул гьобо" тIокIаб гьечIо Дербенталда\n"ТIасияб Гъуниб" ишаналде босун бугин ккола\nСочи: Олимпиял хIаязда хадуб – казиноялъул хIаял


М-3. Абулмуслимов, ДРялъул мустахIикъав учитель. 2002-10-25 "ЦIумадисезул гьаракь"\nТIадгьаквари гьоркьохъеб школа лъугIарав цогиги гIолилас гIелмуялъул цо хасаб борхалъи квегьана. Рамазан МуртазагIалиев аспирантураялда цIалулев вугилан дица хъваралдасан инчIо кIиго сон. Ва гьаб соналъул 27 июналда РАНалъул член-корреспондент М-Р. МухIамадовасул гIелмияб нухмалъиялда гьоркь Рамазаница "Влияние выпаса на продуктивность и структуру растительности пастбищных экосистем Дагестана" абураб темаялда цIунана биологиялъул гIелмабазул кандидатлъиялде диссертация. Абизе ккола Р.МуртазагIалиев гIемер щванин нилъер районалъул мугIрузде батIи-батIиял гIалимзабазул къокъабигун, гьез чанги хIехьезе кканин тIабигIиял нилъер мугIрузда дандчIвалел захIмалъабиян. ГьабсагIат 26 сон гIумруялъул бугев гьев гIолилав рикIкIуна республикаялда бищунго лъай бугел гIалимзабазул кьерда къадруяв бакI кколев ботаниклъун. ХI. МухIамадовасул, ГI-ХI. ГIабдулаевасул, М. ГIабдулхабировасул, П. ХIабибовасул, А. ИсмагIиловасул ва цогидалги Гьаквариса гIалимзабазул мисал босарав Р. МуртазагIалиевасул бергьенлъиялдаса рохарал ва чIухIарал руго ТIадгьаквари росдал гьоркьохъеб школалъул коллективги, гьесул эбел, нилъер районалъул роддомалъул медсестра Марьямги, эмен ГIалибегги, тIолго гIагарлъиги, росдал халкъги.\nДун божула Рамазаница жегиги гIелмуялъулъ бергьенлъаби росизе рукIиналда. Гьарула гьесие икъбал ва цIи-цIиял гIелмиял рорхалъаби квегъизе тавакал.\nРатила жегиги аспирантурабазда цIалулел нилъер районцоял. Вуго нижехъаги Акнада гьоркьохъеб школа ЛъугIарав Мурад Нуцалхановги Санкт-Петербургалда. РакIалде ккола гьесул хIакъалъулъги нилъеда лъикIаб хабар рагIилин...


Нахъеги гIадамал тIагIунел руго\nШамиль МахIамадов вукIун вуго полициялъул сияхIалда. Гьанже гьесул гIага-божаразда лъалеб гьечIо гьев кив вугевали.\n17 марталъ Дагъистаналда кIиго чи тIагIун, кир ругелали чIезаризе кIоларого руго гьезул гIага-божаразда, абулеб буго гьел низам цIунулез ккун рачун унел рихьун ругин. Дагъистаналда низам цIунулезул сияхIазде росарал гIадамал тIагIун, заманалдаса низам цIунулез ккун ратулел лъугьабахъинал гIемерлъун ругин лъазабулеб буго инсанасул ихтиярал цIунулез.\nБуйнакск шагьаралдаса Шамиль МухIамадов гьесул гIага-божаразда кив вугевали лъазе кIоларого кIиго къо балеб буго. 17 марталъ, радал лъимал школалде ва лъималазул ахалде щвезаризе арав чи тIад вуссун вачIинчIин, ахIидал мобилияб телефонги свинабун букIанин абулеб бугеб гьесул вацасул чIужу Сабринаца. Шагьаралде рахъун цIех-рех гьабидал, лъимал щвезарун, тIад вуссун вачIунев вукIарав Шамиль чIезавун, гIадатияб ретIел ретIарал низам цIунулез вачун анин бицанила гьеб бихьарал гIадамаз.\nЖанисел ишазул бутIаялде ун цIехедал, гьев ккун гьечIин ва жидеда лъалеб жо гьечIилан лъазабунила полициялъулаз. 18 марталъ, МухIамадовасул гIагарлъиялъ Шамиль тIагIиналда хурхун гIарза кьун буго Буйнакск шагьаралъул Жанисел ишазул бутIаялде.\nАвтомобиль чIезабун, гъурун цIурдулгун, цогидаб автомобилалда жанивги къазавун вачун инев вихьун вугин гьев гьениб гIагар бугеб чед бежулеб бакIалъул гIадамазда амма, рагьун гьеб абизе гьел хIинкъулел ругин бицана «Эркенлъи» радиоялъе тIагIарасул гIагарай гIадан Сабрина МухIамадовалъ.\nСабрина МухIамадова: « Школалде ва яслиялде лъимал щвезарун, тIадвуссун вачIунаго, цо чед бежулеб бакIалда ругел гIадамазда бихьун буго гьев вачун инев. Гьесул машина чIезабун, цIурдул гъурун къватIиве вахъинавун, цогидаб автомобилалда рекIун вачун ун вуго гьев, цогидас гьесул автомобильги бачун ун буго.\nГьеб лъугьа-бахъин ккараб бакIалда гъурараб цIерги букIана, гьесул тIагъурги батана. ЦIех-рех гьабидал, гьесул щибго лъалеб жо гьечIин абуна низам цIунулез. Цевего хIажат вукIана гьев гьезие, гьесул вац изну гьечIого яргъид гIуцIаразулгун бухьен букIиналда хурхун жанив тIамун вукIиналъ».\nЖивго Шамиль МухIамадовги 2013 соналдаса нахъе вукIанин низам цIунулезул сияхIазда, амма цогIаги нухалъ бутIаялде вачун яги ккун вукIинчIин баян гьабуна МухIамадовалъ.\nГьединго кив вугевали лъазе кIолеб гьечIо МахIачхъалаялдаса Хириясулаев Мурад. 17 марталъ, къад, сагIат 2 тIубалеб мехалъ, Ярагъиясул къватIалда бугеб кафеялдаса къватIив вачIунев чи «Газель» машина бачIун, гьениса къватIире рахъал 7-8 чияс ккун вачун анин ва киве гьев вачуневали щибго абун гьеч1ин цадахъ вукIарасдайин баян гьабулеб буго кккун арасул гьалмагъ Каримица.\nХириясулаевасда цадахъ гьеб параялъ цоги гьалмагъ вукIанин, гьеб газелалдаса къватIире рахъарал гIадамаз Мурад жиндирго «Приора» автомобилалда жанив рекIинавун, гьесул машин цо рахъалъ бачун ун бугин, хадубго хутIарал низам цIунулел рекIарал «Газель» машинаги анин бицана жиндир цIар абизе бокьичIев чияс.\nМурадил гьалмагъ Каримица баян гьабуна гьев кинабгIаги къануналда данде кколареб жо гьабулев, яги цогIаги нухалъ полициялъулаз тамихIалде цIарав чи вукIинчIин. Гьев жиндирго автомобилазда хурхараб бизнес бугев чи вугилан. Дагьаб цебегIан, Хириясулаев низам цIунулез салафияв гIадин жидерго сияхIазде восун вукIанин, амма тIокIаб гьесдехун кIалъай букIинчIилан тIаде жубана гьес.\n«Экенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна МахIачхъалаялъул Советский, Киров ва Ленинский мухъалъул Жанисел ишазул бутIабигун, амма гьенисан кинабгIаги информация щвечIо, гьез жидеда гьединав чи ккун вукIиналъул лъалеб жо гьечIилан абун. Дагъистаналъул Жанисел ишазул министерлъиялъул цIар абизе бокьичIев вакиласул рагIабазда рекъон, ккун вачун чи ун вугонини гьеб Жанисел ишазул хIалтIухъабазда лъачIого букIинеги рес бугила, Федералияб цIуна-къаялъул хъулухъазул хIалтIул баянал гIицIго гьезда гурого лъангутIиялъ.\n17 марталъ йигей бакI лъан, ятун йиго 10 марталдаса нахъе тIагIун йикIарай ТIалхIатова ГIайшат. Гьей ва лъимер чIаго ругин ва рокъоре нахъруссанин бицана гьабуна гьелъул гIага-божараз. Амма тIокIал киналгIаги баянал кьезе инкар гьабуна.\n2013-2014 соназ, цересел саназда данде ккун гIадамал тIагIун, рикъун, ккун, ругеб бакI лъазе толарого рукIиналъул хIужабазул къадар дагь букIанин цересел саназда данде ккун, амма 2015 сон байбихьаралдасаго гьел хIужаби гIемер ругин, гIадамал ккун, кир ругелали лъазе толел гьечIин, гьел ккуралги ругин низамцIунулез сияхIалде росарал гIадамалин баян гьабулеб буго инсанасул ихтиярал цIунулеб «Правозащита» гIуцIиялъул вакил Юсупов Идрисица. Цо бакIалда тIагIарав чи, чанго къо индал, цогидаб бакIалда такъсир гьабиялъул ишги рагьун, цIех-рехги тIобитIун вати гIадатияб ишлъун лъугьун бугила.


Гвангъила, зулму ун, зодихъ нужер цIва » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nГьаб кIиябго сураталда гьоркьоб буго гIицIго цодагьаб заман, лъабго-ункъо сон. Гьел соназда жанибги кьучIдасанго хисизе рес кколеб буго инсанасул гIумроги, къисматги.\nЦояб сураталда Парханисай йиго талихIай, лъималаздаса бугеб рохелалъ гьурмада бакъ кунчIарай магIарулай.\nГьелъие гIиллаги буго - гьеб сурат бахъараб къоялъ Россиялъул президент Владимир Путиница кверги бачун, баркала кьуна Парханисалъе гьадинал, улкаялъего жидедаса пайда бугел васал гIезаруралъухъ.\nГьитIинго захIмат бокьизе эбел -инсуца ругьун гьарурал ва лъикIаб тарбия-лъай кьун куцарал МухIамадги Зиявудинги лъугьана рекIелъ гурхIел-рахIму бугел ва Дагъистаналъеги улкаялъеги пайда бугеллъун...\nАмма гъалатIал кколарев чи вукIунарелъул, ккун ратизе бегьула вацазулги гьел. Амма гъалатIазул роцен жакъа гьезде гIунтIизабулеб гIайибалде бахунеб бати кинго букIине рес гьечIеб ва божизе захIматаб жо буго.\nХьул буго цIех-рехалъул идарабаз гьеб киналъулго хIисаб гьабун хадуб ритIухъаб хIукму гьабилин ва вацал МухIамадовазе хадубккунги гIагараб улкаялъе гIемер пайдаял ишал гьаризе рес щвелин, эбелалъул гьурмада цIидасан рохалил кунчIиги цIилъилилан.\nГьанчи къадру буго къорикье рехун\nКъуват бергьараца тIад къаналги чIван.\nЧIагоял цIумазул цIаралги кIочон\nЧанги гъедо буго гъур-гъур бачунеб.\nНамусгин -яхIалде хIал- зулмо буго ,\nТах-бакIида хIалел хIалихьатазул.\nРиди тIаде ккараб хасият буго\nЧияр тIорахьалде хьул тIамуразул.\nЧудкуз сверун ккураб хъиргъу бихьигун,\nБахьинаб надалда бачIищ бохьун гIетI,\nГъудуца къор гъураб цIумалда берчIван,\nБачIинчIищ хIалакин хIалимаб рекIел.\nВаллагь бортиларо бадиса магIу,\nСибир къотIун къватIий ритIун аниги.\nТаллагь чучиларо чара хваниги,\nЧорокал къасдазул къавмал рохизе.\nРохугеян абе хиянатчагIи,\nЭзийги аб дунял даимлъиларин.\nХъантIугеян абе хъамалчагIазда,\nНахъегIанлъи чанги чорхолъ багъулин.\nЖахIда-хIусудалъул расенги гьабун,\nБайрахъ борхе абе ал режиссераз.\nХIалихьалъиялъул тIад накъищги хъван,\nКъотIун бикье абе къватIулаз яшав.\nСордо ингун бакъ щун къоги гвангъулин,\nГвангъила, зулму ун, зодихъ нужер цIва.\nХасел ун, их рещтIун, тIегьги баккулин,\nТIегьала жегиги нужее шагьра.\nАллагьасул нухда квер гьарзалъарал,\nГьарзалъайги нужей бичасул рахIмат.\nБихьараб къварилъи кIоченабулеб\nКьейги БетIергьанас батIияб къуват...\nАвтор: Жамиля Пахрудинова\n» ЦIадулъе нарт тIолелги гьеб свинабулелги


ЛЪАГ1ИЛУХЪ Ц1ИЯБ ЯСЛИ-АХ. - 25 Ноября 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Ноябрь » 25 » ЛЪАГ1ИЛУХЪ Ц1ИЯБ ЯСЛИ-АХ.\nЛЪАГ1ИЛУХЪ Ц1ИЯБ ЯСЛИ-АХ.\n21 ноябралда к1удияб рохел бук1ана Лъаг1илухъ росулъ. Гьениб рагьулеб бук1ана ц1ияб ясли-ах. Ц1ияб садик рагьиялъулъ г1ахьаллъи гьабуна районалъул нухмалъиялъ, ясли-ахалъул х1алт1ухъабаз, росдал жамаг1аталъ ва цогидазги.\nБаркиялъулаб к1алъаялдалъун тадбир рагьана районалъул бет1ерасул ишал т1уралев Нурмух1амад Задиевас.\n«Бищунго ц1акъ рохарал чаг1и жакъа ратизе руго лъимал. Гьединлъидал дие бокьун буго бищун цебе лъималазда, гьезул эбел-инсуда ва садикалъул коллективалда ц1ияб садик рагьи баркизе. Нилъер районалъул аслияб масъалабаздасан цояб буго лъималазе хъулухъ гьаби. Гьит1инаб къоялдаса нахъе гьединал ц1иял ясли-ахазда, лъик1аб тарбия-лъай кьун г1урал лъимал хадуб к1удиял г1ейдалги жидерго росдаеги районалъеги пайдаяллъун лъугьиналда дир рак1ч1ола. Баркала кьезе бокьун буго киналго гьаб ясли-ах гьабизе квербакъаралщиназе, хасго гьадинаб зах1матаб заманалда жаниб районалдаса г1арацги балагьун садик базе х1аракат бахъарай нухмалъулелъеги.\nГьединго баркиялъулгун баркалаялъул к1алъаял гьаруна росдал бегавул Х1асанх1усенов Х1амидица, росдал гьоркьохъеб школалъул директор Къурамух1амадов Бегас, ясли-ахалъул заведующая Г1абдуразакъова Г1абидатица, подрядчик Г1умаров Камилица ва цогидазги.\nГьелдаса хадуб куч1дул рик1к1иналъул ва ах1иялъул номералгун цере рахъана ясли-ахалъул гьит1ичал. Хадуб байрамалъулаб ах1вал-х1алалда ц1ияб садикалде лента къот1ана районалъул бет1ерасги объект т1аде босарав подрядчик Г1умаров Камилицаги.\nХ1акъикъаталдаги ц1акъ лъик1аб ясли-ах буго гьабун. Г1уц1ун руго киналго гьаб заманалъул шарт1ал, г1аммаб къаг1идаялъ гьениб буго 30 лъимадуе бак1. Гьединго райадминистрациялъул рахъалдасан ц1ияб ясли-ахалъе сайгъат гьабуна токалъул корги (духовка).\nПросмотров: 111 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


ЖамгIияв хIаракатчи ХирамухIамад МухIамадов щалали лъаларел, тIад маскIаби хурал чагIаз ккун вуго МахIачхъалаялда.\nМухIамадов кколев вуго Москваялда ксенофобиялда данде лъазабураб миллионияб митинг гIуцIаразул цояв.\n«Союз српаведливых» абураб жамгIияб гIуцIиялъул вакил ХирамухIамад МухIамадов хIал гьабун ккун, машинаялда жанив къазавун цо рахъалде анин вачунин лъазабулеб буго гьеб лъугьа-бахъиналъул нугIзаз.\n23 маялъ МахIачхъалаялъул ХIажиева къватIалда бугеб Дагъистаналъул Пачалихъияб университеталъул аслияб минаялда тIобитIулеб букIараб «Школа гражданских лидеров» абураб тадбиралде вачIунев вукIарав МухIамадов щалари лъаларел, тIад маскIаби ххурал чагIаз ккунин абулеб буго гьеб параялъ гьенир рукIарал гIадамаз.\nХирамухIамад МухIамадов викъи\nГьезие дандечIей гьабуниги, щалали лъаларез кверал кьурун, чIегIераб приора машинаялда жанив къазавунила гьев. Гьениб бугеб Ленинил комсомолалъул паркалъул кIалтIа рукIарал полициялъул гьенире гьоркьоре лъугьиндал маскIаби хураз гьезда цо кагътал рихьанила ва гьел нахъе анилан абулеб буго гIадамаз.\nМухIамадов кколев вуго Москваялда ксенофобиялда данде тIобитараб миллион чи вакIарараб митинг гIуцIаразул цояв, гьединго МухIамадовас гIахьаллъи гьабулеб букIана гражданиял форумазда ва коррупциялда данде ругел рази гьечIолъиялъул акциязда.


Хъирималъул хъирмал » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nСимферополалда буго гIаммаб хоб…\n2018 соналъул 16-20 августалда Хъирималда (Крымалда) тIобитIана Халкъазда гьоркьосеб адабияталъул данделъи. Гьеб бащдаб чIинкIиллъиялда бугеб ахIвал-хIалалъул дагьабго бицен гьабулеб буго гьаб макъалаялда, 2014 соналдаса дунялалъулго кIвар буссараб ва гIемер рехсараб масъала кколелъул. Нилъеда рагIаралдаса батIияб бугищ хIакъикъат? Гьеб суалалъе жаваб кьезе хIаракат бахъулеб буго гьаб макъалаялда. ГIаммго босани, Хъирималъул ракьалда нухал ва бакIал раялъул хIалтIаби тIадран унел руго. Машгьураб Хъирималъул кьоги эхетун буго. Амма лъадал, электроэнергиялъул ва цоги бутIабазул рахъалъ жеги кIудиял захIмалъаби ругоан гьенир. Ралъдахъабилъун ва бакIал ралел чагIилъун хIалтIулел гIезегIан дагъистаниялги, магIарулалги дандчIвана.\nРиидалил заманалда Россиялда гражданиял самолетазул фирмабазул хважаинзабаз гIадамал хIулун рехула. Самолетазул билетазухъ зодобе бахараб багьа чIезабула ва гьеб хIужаялда сверухъ цIех-рехчагIаз, низам цIунулез, монополиялда данде къеркьолез гьабулеб хIалтIи бихьулеб гьечIо. ГIемерал гIадамаз риидал тIаса бищула гьаказул транспорт, автомобиль. Дагъистаналдаса Хъирималде хьвадулел руго кIиго батIияб нухалда автобусал: Дербент – Евпатория ва МахIачхъала – Ялта. «Петербургалдаса Москваялда сапар» абураб асар хъварав Александр Радищевасда бихьарабщинаб мискинлъи ва нахъегIанлъи бихьичIониги, жакъасеб Россиялъул гIолелги гIоларелги рахъал тIатуна нухда.\nСамолеталда рекIине кьолелда дандеккун, Дагъистаналдаса Хъирималде автобусалъухъ кьолеб 3000 гъурущ гIемер гьечIо. Амма нухда вахъунесда лъазе кколаха къайиялъухъги, квен-тIехалъухъги, хIатта хIажатханалъухъги гьесул гъурщал унеллъи… Кавказ тарабго, квине рекъараб жоги къанагIалъула, парччи бугеб хIажатханги батуларо, гьенибе гьабураб «чабхъадухъ» багьаги 10 гъурущалдаса 15-ялде бахун батула… Квеш-лъикI, цере къирула гьакал. Вамамма, Шималияб Кавказалъул щибаб республика бахиндал, пачалихъияб гIорхъода рукIунел таможниялги кIочон тарал щулалъаби, постал, чIухьбаял, халгьабиял дандчIвала. Автобусал цIурал гIадамазда гъорлъа гIолохъаби рахъинарула къватIире. Нахъаса къотIичIого, паспортал риччала цо алаталдасан. Цо бугони гIоларищ Шималияб Кавказалда постали лъаларо, щибаб сагIаталдасан гъобго чIухь байбихьула. Герзелалъул пост, Осетиялъул кIиябго гIорхъода кIиго пост, цинги Кабардагун Балкариялда бугеб пост – гьелгощинал сангарал регизе ккола пакъирав нухлулас. Зулму-кьалалдаса, терроризмалдаса цIунизеян гьабулеб хIалтIи батила гьеб. Амма цIакъго гIемер ва гIорхъолъа ун бугин ккола. Гьел гъеждакIичIал рарал чагIи хьихьун хутIун буго гIадатияб халкъ. Цоги регионазда гьечIо гьедин гIемерал постал, Кавказалда гурони.\nЦо посталъул хъаравуласда гьикъана: «Гьадин, боцIи гIадин, гьанир чIаян, дора чIаян абун, эркенал гражданал хъинтIизе бегьулищ? Щибаб регион тедал, посталищ хIажалъулел? Нилъ цо пачалихъ гурищ? Европаялда гьедин гьечIо…», – абун тIадеги жубан букIана. Европаялда «хъахIилалги» къануналъ тасдикъ гьарун ругилан абуна хъаравулас. Гьединго абула МахIачхъалаялъул токалъул ва лъадал бутIрузда тарал хъулухъчагIазги: «Ургъел гьабуге, фашистаз сверун ккураб Ленинградалда жеги квеш букIана», – абун. Валлагь, кутакаб юморги бергьарал жавабалги руго.\nГьел автобусалъул бетIергьаби ва гьокочагIи нилъер миллаталъул ратула гIемер. 15 августалда 14.00 МахIачхъалаялдаса къватIибе бахъараб автобус 16 августалда 20.00 щвана Хъирималъул бакътIерхьул рагIалдегIан бугеб Саки абураб шагьаралде, 30 сагIат нухдаги бан. Автобусалъул хважаин вугоан магIарул чи. Дагъистаналъул сиясатги гIемер лъикI лъалеб батана гьесда. Доб аваразул халкъияб маргьудулъ гIадин, нух теялъе чанги хабарги бицана нижеца. Гьесул гIагарав гIолохъанчи вуго Севастополалъул флоталда. Рагъулал гумузда чанцIулго Шамалъул рагIалдеги щун вуго гьев. Кьоял, нухал, минаби ва цоги ралел бакIазда хIалтIулел ругин дагъистаниялиланги бицана гьокочи МухIамадица.\nХъахIабросулъа МахIмудил кочIохъего, «Хъирималъул кьодукь хутIанила Россия, кьодул сакги тIун», – гьединаб гIадаб магIнаялъул биценал тIиритIизарун рукIана исана риидал цо-цо улкабазда. Гьокочи МухIамадица абулеб бугоха, цIакъ щулаго бараб кьоги бугила, Украинаялъул цо-цо политиказе бокьухъе, ралъад багъарунилан ва чвахунцIад банилан, гьеб кьо босун унарила, бацIие бокьухъе хIама холарилан. 16 августалъул (хамиз къоялъул) бакъанида рахана гIемер рехсараб Хъирималъул кьоде. МагIарул шагIирзабаз гIемер хъвана кьоязул хIакъалъулъ. «СиратIалъул кьо» абурабги бахъун букIана тIехь. Хъирималъул кьодул кIалтIа цIидасанги «бартудаса» (автобусалдаса) рещтIинаруна нухлулал. Паспорталги иргадулаб халгьабиялде рачана, гьаб нухалда гьоркьов чиги течIо – я руччаби, я хараби, я лъимал. Гьеб кьоялда ракета речIчIизе кколилан абулел цо-цо американал ва украиналги ругеб мехалда, цIуничIого телищ Россиялъ, миллиардалги хвезарун, бараб гьеб кIодоч!\nЛъикIаланго сураталги рахъана кьодул. Автомобилазул кьоялда аскIосан балеб буго маххул нухлул кьоги. Автомобилазул кьо рагьана Россиялъул бетIер Владимир Путиница исана 15 маялда, жинцаго КамАЗги бачун. Паромалда (гIатIидаб гама гIадаб жоялда) раччулел руго къайи босулел машинаби, гIадамал рекIунеб транспорт гурони, жеги биччалеб гьечIоан Хъирималъул кьодасан.\nХъирималъул татаразул талихI къосараб къисмат\n1944 соналъул 18-20 маялда Хъирималдаса Узбекистаналде, Казахстаналде, Тажикистаналде ва цоги ракьазде гочинабуна нус-нус соназ гьениб гIумру гьабулеб букIараб кьолболаб халкъ – хъирималъул татарал. Совет Союзалъул кIицIулго БахIарчи Амет-Хан Султанил (1920 – 1971 сс.) эбелцин гочинаюлей йикIун, гьесул рагъулал гьудулзабазул кумек щун, хутIун йиго. 1956 соналда тIадруссана гочинарун рукIарал чачанал, ингушал, гъарачаял ва цоги халкъал. Хъирималъул татаразе изну кьечIо Гьоркьохъеб Азиялдаса жидер ватIаналде руссине. СССРалъул генсек Никита Хрущевас Хъирим Украинаялъул ССРалда гъорлъе бачана ва татарал нахъе риччачIо.\nХъирималда ратарал татаразулгун гьарурал накъитаздасан ва цIех-рехаздасан якъинлъана гьеб халкъалъул къисмат жакъаги пашманаб букIин. Дунялалдаго риххун руго гьел. ГIицIго XX гIасруялъул 90-абилел соназда, СССР биххун хадуб, байбихьун буго татараз Гьоркьохъеб Азиялдаса жидерго бащдаб чIинкIиллъиялде тIадруссине. Амма, тIадчагIаз гIемерал квекIенал гьариялъ, гIемерал гIадамал гочинаруралъурго хутIун руго. Украинаялда гъорлъ рукIаго, Киевалде ва цоги шагьаразде жалго яшав гьабизе ун руго аза-азар татарал. 2014 соналда Хъирим Россиялда гъорлъе бачиндал, гьел гIадамал тIокIал жидер ватIаналде риччалел гьечIо.\n2014 соналдаса Россиялъул цоги регионаздаса гIамадал гIумру гьабизе рахъине лъугьун руго Хъирималде. Гьедин тIаде рачIаразул къадар чанго нусго азарго бугилан абулел цIех-рехчагIиги дандчIвана.\nХабада эхетун буго чармил танк…\nЦIадаса ХIамзатил Расулил «Россиялъул солдатал» абураб поэмаялда руго гьадинал мухъал:\nСимферополь ккола Хъирим Республикаялъул тахшагьар. Гьениб бугеб танкалъе бараб памятникалда цIар хъван буго Совет Союзалъул БахIарчи, КIаратIаса МухIамадзагьид ГIабдулманаповасулги. КIиго миллионалдаса цIикIкIун чияс гIумру гьабулеб буго гIага-шагарго гьеб бащдаб чIинкIиллъиялда. Россиялъул империялъул ва Совет Союзалъул тарихалда жаниб кIицIун сверун ккун букIана Хъирим ва Севастополь шагьар. Гьанжесеб сверун кквей лъабабилеб бугилан абулел чагIиги дандчIвана. 2014 соналда, референдумги гьабун, Россиялда гъорлъе Хъирим бачаралдаса, Украинаялъ киналго рахъаздасан гьеб ракьалъе «хIухьел къазе» байбихьана. Днепр гIоралдасан бахъараб каналалъ лъалъалеб букIараб Хъирим, Украинаялъ гьебги къан, хъвархъвалеб хутIана. Нухал къана. Токалъул станцияздасан электроэнергия къотIизабуна. Гьанже дагь-дагьккун Россиялъ гьеб ракьалда гIумру лъикIлъизабиялъе ишал гьарулел руго.\nСаки шагьаралда аскIоса гIебеде ругел росабалъа татараз бицана, гьанже лъадал суал бугин цIакъго захIматабилан. Канал хIалтIулеб мехалда, азбаралде биччан букIунаанила лъим. Гьанже ракьуда гъоркьа лъим кьабулеб бугила (скважинабазухъа), амма гьедин гьабизегицин гьукъун бугила, гьеб реччел цIунизе кколилан. Кубаналдасан, материкалдасан бачун буго Хъирималде ток. Гьединго бачине хIисабалде босун буго лъимги. ЦIиял нухал гьарулел руго киса-кирего, бухъ-бухъун бан буго гьеб бащдаб чIинкIиллъи.\nМиллияб лъабго телеканал\nДагъистаналда тIоцебе басмаялда тIахьал къабизе байбихьарав МухIамад-Мирза Мавраевасул биографиялда хъван буго басмаханаялъул алат, печаталъул станок гьес Хъирималдаса босанилан. XX гIасруялъул авалалда Мавраевас бергьун кIудияб хIалтIи гьабуна Дагъистаналъул адабият ва маданият церетIезериялъе. Гьесие кумекалъе батун буго Хъирималъул халкъалъул печаталъул тIагIел. Жакъа Хъирималъул татарал тIалъиялда дагь гурони гьечIилан бицуна гьезул вакилзабаз. Низам цIунулел идарабазда, диваназдва ва цоги пачалихъиял хъулухъазда къанагIат гурони ратулел гьечIо татарал. 2014 соналде щвезегIан,10-15 татаразул миллияб школа рагьун буго, 2014 соналдаса цониги рагьизе течIилан бицана гьезул хIаракатчагIаз. ГIадатиял школазда кьолел руго гIурус, украинаялъул, татар ва ингилис мацIал. Амма татар мацI малъиялъул даражаялдаса рази гьечIоан чангиял. «Ассаламу гIалайкум!», – илан абизе гурони малъуларила татар мацIалъул дарсазда ва хас гьарурал татар школаздаян абулелги ругоан.\n2014 соналде щвезегIан немцал, полякал ва цоги Европаялъул улкабаздаса гIадамал гIемер рачIунел рукIун руго Хъирималде хIалхьи гьабизе ва сахлъи тIалаб гьабун. Хъирималда руго даруял лъим, цIам, хIарщ. Хъирималда буго Александр Пушкиница поэмаялда хъвараб Бахчисараялъул фонтан. Хъирималда, Ялта шагьаралда, 1945 соналда фашизмаялда данде къеркьолел пачалихъазул бутIруз къотIи-къаял гьаруна рагъда хадусеб дунялалъул хIакъалъулъ. Хъирим фашистаздаса эркен гьабулаго, араб бакI лъачIого тIагIана ЦIадаса ХIамзатил вас Ахилчи. Хъирим буго кIудияб стратегиялъул кIваралъул, некIсияб тарихалъул ракь. Щибаб къойил гьенир зодор роржанхъулел рукIуна рагъулал самолетал, Севастополалда буго Россиялъул ЧIергIерралъдал флот. БакътIерхьул улкабаз санкциял лъеялъ, чанги захIмалъабиги руго хъирималъулазе. Амма Сахалиналдаса, Якутиялдаса гIунтIун, туристал рачIунел руго гьенире. Туризмалъ, бича-хисиялъ хьихьун гIемерисеб халкъги буго.\nЦебесеб эраялдаго некIсиял греказул шагьарал рукIана Хъирималда. Археологаз чIезабулеб буго Саки абураб шагьаралда аскIоб бугеб Хъара-Тобе абураб щулалъи цересел греказул хъала букIанилан. Гьенибеги сапар бухьине рес щвана. ЦIакъ чIахIиял ганчIаз бараб щулалъи бугоан.\nХъирималъул татаразул мацIалда чIечIого хIалтIулеб лъабго телеканал бугилан бицана. МагIарулазул жеги гьелде иш щун гьечIо. Гьел телеканалал рагьарав, мажгитазе квербакъарав, жиндир халкъалъул маданият цебетIезабиялъе сурсатал риччарав чи Бутыркаялда вугин чанго моцIалъ жанив тIамуниланги баян кьуна.\nБигьаяб заман батиларо нилъ жанир ругеб гIасру. 1937 сон жеги захIматаб букIун батила. Аллагьас лъикIаб бихьизе хъван батаги ва нухал ритIаги.\nДагъистан - Хъирим\n» МагIарул гIораз кьолеб канлъи киб бугеб?


Бищун лъикIаб дару - иццул лъим\nЧаялъги, кофеялъги, соказгун компотазги лъеца гIадинаб асар гьабуларо\nДиетологаз абула лъамияб квандасаги соказдасаги чорхое къваригIараб къадаралда лъим щоларин, кофе-чаялъ гьеб хисуларилан. Чорхолъ лъим дагьлъани, чорхол чIаголъи хола, бидул кьаби ва бидул тIадецуй цIикIкIуна, кIал бакъвала, кIуш дагьлъула. Къечон гьечIинги абун, лъим гьекъечIого тезе бегьуларо. Тохтурзабазги абулеб буго сордо-къоялда жаниб инсанас гьекъезе кколин 2-2,5 литр лъел.\nГIалимзабаз гьарурал цIех-рехаз чIезабуна гIураб къадаралда лъим гьекъолеб бугони, 41 проценталъ рекIел ва бидурихьазул унтаби дагьлъулин. Чехь-бакьазул хIалтIи лъикIлъулин ва чорхолъ цIекIлъи дагьлъиялъе кумек гьабулин. Гьединго 45 проценталъ дагьлъулин рак-унти ккеялда букIунеб хIинкъиги. Лъеца квербакъула цIайи дагь гьабизеги. Масала, кваналелде сагIаталъ цебе лъим гьекъани, кваниде гъира дагьлъула. Чаялъул, сокалъул бакIалда гьекъани, лъеца къваригIел гьечIел калорияздаса черх эркен гьабула. Чорхолъе бакIарараб къваригIел гьечIеб лъамалъи къватIибе инабула лъеца.\nГьализабичIеб яги гьализабураб\nГьекъолеб лъим букIине ккола черхалъе зарал гьечIеб, бацIцIадаб. ЦIамхIаллъи гьечIеб лъелъ рукIуна черхалъе пайдаял микроэлементал: калий, натрий, магний, гьединго газал: кислород ва азот. Гьалараб лъелъ гьел рукIунаро, ай гьеб сверула щибго жо бихIинабизе кIолареб лъиналде ва гьелъ лугбал гьорозарула. Гьединаб лъеца лъалъазе бегьуларо тIугьдулцин. ЦIамхIаллъи гъорлъ гьечIеб лъим бацIцIадаб букIиналда щаклъи бугони, гьеб цIцIвизе ккола фильтразул кумекалдалъун, гIарцул гъуд лъелъе биччани, гьелъ лъелъ рукIунел заралиял бактериял ва микробал хвезарула. Пластикаялъул шушбузда жаниб бугеб лъим цIуниялъе чIезабураб заман букIуна ва гьеб цIикIкIун заман базегIан тани махIцине бегьула. Гьекъезе бищунго бацIцIадаблъун ва пайдаяблъун рикIкIуна салулъан ва чабхилъан, ай тIабигIиял фильтрабалъан бачIараб иццул лъим.\nЧерхалъе зарал ккечIого букIиналъе, лъим гьекъеялъе цIунизе ккола гьадинал къагIидаби: лъикIаблъун рикIкIунаро кваналеб мехалъ ва кваналелде цебе лъим гьекъезе. Щайгурелъул, лъеца квен бихIинабулаго чорхолъе бачIунеб цIекIлъиялъул (соляная кислота) къуват хола ва гьелдалъун квен регьине захIмалъула. Лъим гьекъезе ккола дагь-дагьккун, къойида жаниб чанго нухалъ. БагIарараб риидалги, бакIаб хIалтIи гьабулагоги лъел роцен цIикIкIинабизе ккола.\nЛъеца кумек гьабула загьруял ва чорокал жалаздаса черх бацIцIад гьабизе.\nБацIцIадаб лъимгун цадахъ нилъер чорхолъе лъугьуна пайдаял микроэлементал (йод, калий, магний, фтор ва гь.ц.).\nЧорхолъ киналго биологиял лъугьа-бахъинал ккола лъел гIахьаллъигун.\n* Лъим гьекъеялъ берцинлъула тIом.\n* Лъел кумекалдалъун рекъезабула цIа-кан.\n* Лъеца гьукъула гъиз свари.\n* Бигьалъизабула тIулал ва ургьисалабазул хIалтIи.\n* Лъеца щвезарула инсанасул чорхол киналго лугбузде пайдаял веществаби.\n* Лъеца лъикIлъизабула чорхол тIолабго хIалтIи.\nКIудияв чиясе сордо-къоялда жаниб 1,5-2 литр лъел къваригIунин рикIкIуна. ГIелмиял цIех-рехаздалъун чIезабун буго, 24 сагIаталда жаниб инсанасул чорхол цо килоялъе 30 грамм бацIцIадаб лъел къваригIунеблъи. Масала, 80 килограмм цIайи бугев чиясе къваригIуна 2,5 литр лъел.\nГьекъезе ккола иццул, гIазу-цIер биараб лъим, гьеб щолеб гьечIони, бацIцIадаб яги минералияб. «Лечебно-столовая» абулеб лъим тохтурасда дандбан гурони гьекъезе бегьуларо.\nКъанагIат гурони дандчIваларо чорхое хIажатаб къадаралда лъим гьекъолев чи. Гьеб гъалатI бигьаго битIизабизе бегьула гъоркьехун рехсараб щуго гIакълу къабул гьабуни.\n1. Лъим гьекъей бухьинабизе ккола кинаб бугониги ишалда, гьелъ кумек гьабула гьелде ругьунлъизе. Масала, ворчIана – лъел стакан гьекъана, хIалтIуде щвана – лъел цоги стакан гьекъана, къадекваназе иналде – цоги стакан… Гьедин лъим гьекъолеб бугони, гьелде ругьунлъула, ай хIажатаб къадаралда чорхое лъим щола.\n2. БачIинахъего тIубараб стакан лъел гьекъезе бокьичIого букIине бегьула. ХIал гьабуге, цин гьекъе бащдаб стакан, 5-10 минуталдасан цоги бащдаб. Анкьго-анцIго къоялдаса 24 сагIаталда жаниб гьекъела лъел 2,5 литр.\n3. ХIалбихье, балагье, щиб дандекколеб бугебали. Кидаго бацIцIадаб лъим гьекъезе захIмалъулеб бугони, хIалбихье лъелъе бацIцIадаб гьоцIо жубазе, гьацIул лъим цIакъ пайдаяб букIуна. Яги лъелъе рехе лимоналъул, гьуинаб пихъил кесек. Гьединаб лъел кьерги, махIги, тIагIамги лъикIаб букIуна, пайдаги ккола. Амма тIагIамалъеги кьералъеги цIакъго дагьаб къадаралда гурони я гьоцIо, я лимон, яги цоги батIияб тIагIам жубазе бегьуларо.\n4. Кванде къасд лъунищ – гьекъе лъим. ТIадчIун лъим гьекъезе ругьунлъи гуребги, гьелъул кумекалдалъун гIодобе ккола черхалъул цIайиги.\n5. Лъим кидаго бихьулеб бакIалда лъун букIине ккола. ГIураб къадаралда лъим гьекъечIого хутIиялъе аслияб гIилла ккола гьеб гьекъезе кIочонеб букIин. Гьединлъидал, лъим жаниб бугеб тIагIел кидаго лъезе ккола бихьулеб бакIалда.\nЛъел терапиялъул бугеб кIваралъул хIакъалъулъ гьадин бицана тохтур-диетолог ГIисаев АхIмадица:\n- БацIцIадаб, цIамхIаллъи гьечIеб лъим инсанасул сахлъиялъе пайдаяб букIин цебего лъала. Амма, тIадчIун, щибаб къоялъ лъим гьекъезе киназухъаго бажаруларо, гьединлъидал, гьеб гьекъолел чагIи цIакъ дагьал руго. Гьезие дица гьадинал малъа-хъваял гьарила: гьалараб лъел сахлъиялъе щибго пайда букIунаро, гьекъезе ккола хинаб ва бухIизабураб лъим. ЦIорораб лъим гьекъезе бегьуларо, гьеб хинлъизабулаго гIадада уна черхалъул гIемераб къуват. Гьекъезе лъикIаб буго газ гъорлъ бугеб лъим.\nГьалараб чаялъулги кофеялъулги сахлъиялъе кинабгIаги пайда букIунаро. Европаялъул рестораназда чаялъул яги кофеялъул чашкаялда хадуб кьола бацIцIадаб лъел стакан.\nКваналелде лъеберго минуталъ цебе бухIараб лъел стакан гьекъани, квен лъикI бихIуна, кваналаго гьекъани, чорхолъ бугеб лъамалъи дагьлъула ва кванараб жо бихIунарого букIуна.\nПрочитано 444 раз\tПоследнее изменение Пятница, 19 января 2018 10:26\nДругие материалы в этой категории: « Тохтурасул харж\tРахунел унтаби »\nЖамгIияталда - мустахIикъаб бакI\nГьаваялда - гьунар, ракьалда - лъалкI\nМухIамад Танкаев гьавуралдаса 100 сон тIубаялде


«Жаназабазул» къанун хисизабулеб гьечIо\nГIагарлъиялъухъе рукъизе жаназаби кьунгутIи я Шималияб Кавказалъул халкъазул, ялъуни гIурус культураялда данде кколеб жо гуро. Гьединлъидал хъачагъал хIисабалда рикIкIарал чагIазул жаназаби рукъизе кьунгутIиялда хурхун бахъараб къанун хисизабеян гьаризе ккола Россиялъул президент Владимир Путинида.\nГьедин хIукму гьабун букIана гьал къоязда Сергей Кривенкоца. Гьев ккола гражданазул жамгIият гIуцIиялъулги инсанасул ихтиярал цIуниялъулги рахъалъ Россиялъул президентасда цебе гIуцIараб шураялъул вакил. Амма Кривенкол гьари гIадахъ босизехъин гьечIолъи бичIчIизабуна прессаялдасан 12 июлалда Кремлялъ.\nСергей Кривенкоцаго гIадаб магIнаялъул пикру загьир гьабуна гьал къоязда бицен гьабулеб шураялъул нухмалъулев Михаил Федотовасги. «Террористал тIагIинаризе кколин рикIкIуна нилъеца. Амма такъсирчи ватаниги, вукъизе чиясул жаназа кьунгутIи Россиялъул халкъазул гIадатазда данде кколаро», - ян абун букIана Федотовас.\nГьеб суал баккана чанго къоялъ цебеккун гражданазул жамгIият гIуцIиялъулги инсанасул ихтиярал цIуниялъулги рахъалъ Россиялъул президентасда цебе гIуцIараб шураялъул вакилзаби Чачаналде щведал. Гьединго гьаб моцIил байбихьуда гьеб суал борхана инсанасул ихтиярал цIуниялъул рахъалъ гIуцIараб Европаялъул диваналдаги. 2005 соналда чIварав Аслан Масхадовасулги цогидал рагъухъабазулги жаназаби Россиялъ нахъе кьолел гьечIин хъвараб гIарзабазул халгьабуна гьениб. Жаназаби нахъе кьей-кьунгутIи Россиялъул жиндирго ихтияр бугин, амма гьеб цIакъ нахъегIанаб хIукму бугин рикIкIун букIана Европаялъул диваналъ.\nАмма Кремлялдаго гIадин, Пачалихъияб Думаялдаги руго хъачагъазул жаназаби рукъизе нахъе кьезе бегьуларин рикIкIунел гIадамал. Масала, хIинкъи гьечIолъиялъулги ришватчилъиялда данде къеркьеялъулги рахъалъ гIуцIараб Думаялъул комитеталъул нухмалъулев Николай Ковалевас абулеб буго гьедин кьечIого тезе къанун бахъаралдаса нахъе улкаялда парахалъи рещтIанин. Амма Ингушетиялъул нухмалъулев Юнус-Бек Евкуровас дагьалъ батIайисан абулеб буго. Инсанасул ихтиярал цIунулезул рахъ кколаго гьес абулеб буго гьезул республикаялда, масала, террористалин рикIкIаразул хутIизегIан, хъачагъазул жаназаби нахъе кьолилан.\nКремлялъ гьеб суалалъулъ хиса-басиял гьариялде жиндир хьулго гьечIин абуна ЭР-лъе МахIачхъалаялдаса инсанасул ихтиярал цIунулей Фатима Тарасовалъ.\nФатима Тарасова: «Рахъулел киналго къанунал руго Кремлялъе квъаригIараб къагIидаялда хъварал. Бокьараб къанун гьел тIадчагIаз бегуниса бахъунги, жидеего данде кколеб куцалда рекъезабула. Босе бокьараб къанун. Гьезул цонигиялъ гIадатал гIадамазул гIумру хисизабилин абураб хьулго гьечIо дир. Гьез кинабго рагъуде бачунеб буго. ЛъугIана иш».\nТарасовалъ хадубго тIадежубана гьедин жаназабазда ццим бецIизе лъугьиналъ такъсирчилъи лъугIуларила, гьезул гIагарлъи дандечIезабун гурони.\nДагъистаналда гIемер хабар ккола гьеб суалалда тIасан. Щайгурелъул гIемер тIоритIула хасал операциял. Гьенир гIумруялдаса ратIалъарал жаназаби балъго ричун росизе рес бугин абурал харбалги рукIуна.\nИсана хасало МахIачхъалаялда Казбековасул къотIноб хасаб операция гьабун хадур чIван рукIана Шамил мухъалдаса васал. Байбихьуда гьезухъги гIарац гьарулеб букIанин, амма хадур кьунин бицунеб буго ЭР-ялъе гьезул гIагарай гIадан Паризат АхIмадовалъ.\nПаризат АхIмадова: «Цин гIарцул абулеб букIанаха гъозда. Амма бакъанидехун нахъе кьунаха гьел».\nЖинда къануназул иш лъаларин, амма шаргIалда рекъон, жаназа ракьулъе ккезабизе кколин бицана ЭР-лъе Буйнакскиялъул мажгиталъул дибир ГIабдукаримица.\nГIабдукарим, мажгиталъул дибир: «Гьанже кин вукъилев - чурунищ вукъилев, какищ балеб – гьеб хIукму батIияб гьечIищха? Бокьарав чи ракьудасан вижун вуго Аллагьас, гьединлъидал ракьулъеги ккезавизе ккола. Гьеб буго шаргIалъул хIукму. Къануналин абулел жал батIи-батIиял руго, шаргIалда данде кколищ, кколарищали – гьеб суал батIияб бугоха».\nМахIачхъалаялъул рагIалда буго террористал хIисабалда гIадамал рукъулеб хасаб хабзалги. Заназул бакIалда хобазда тIад чIван руго тарихалги хъварал маххул хъарщал.


ДАРАБАЗДЕ Х1АЖАЛЪИГИ ЛЪУГ1УН, АПТЕКА КЪАЗЕ ККАГИ. ДАРУЯЛДЕ ЧЕРХ ККОГЕГИ. - 27 Ноября 2011 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nСуббота, 18.01.2020, 17:29 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2011 » Ноябрь » 27 » ДАРАБАЗДЕ Х1АЖАЛЪИГИ ЛЪУГ1УН, АПТЕКА КЪАЗЕ ККАГИ. ДАРУЯЛДЕ ЧЕРХ ККОГЕГИ.\nДАРАБАЗДЕ Х1АЖАЛЪИГИ ЛЪУГ1УН, АПТЕКА КЪАЗЕ ККАГИ. ДАРУЯЛДЕ ЧЕРХ ККОГЕГИ.\n. Гьал къояз г1умруялъул 55 сон т1убай к1одо гьабуна Хунзахъ №17 аптекаялъул заведующая Г1амирханова Султануца. Гьеб аптекаялда х1алт1улей 35 сонги бана гьелъ. Гьездасан ахирияб 15 соналъ х1алт1улей йиго гьелъул заведующаялъун. Султанул т1олабго зах1маталъулаб г1умру унеб буго Хунзахъа Г1арание х1алт1уде хьвадулаго. Хьвадана унтаразул х1ажатал т1уразе хасалоги риидаги, балеб г1азу-ц1адалъухъ, пулел гьуразухъ балагьич1ого, рек1унги лъелгоги, декреталъулаб отпуск лъуг1изег1ан рокъой ч1еч1огоцин. Гьедин бук1уна гьабулеб бугеб х1алт1ул жавабчилъи бич1ч1улеб ва х1алт1и бокьулеб бугони. Нужедаги халлъун батила жидецаго гьабулеб х1алт1и бокьулел г1адамал г1емерго гуро дандч1валел. Султануе жиндирго х1алт1и бокьулеб буго. Гьеб гьелъул талих1 буго. Гьеб дие загьирлъана гьелъулгун бук1араб гара-ч1вариялдасан. Гара-ч1вари къокъго газета ц1алулезе г1ахьал гьабила дица.\n35 соналъ Султануца т1убазабулеб х1алт1уе кьуч1 лъун буго гьелъул эмен, республикаялдаго машгьурав педагог-г1уц1арухъан, Хунзахъ районалда ц1али-къали гьанже г1адаб гуреб, т1адег1анаб даражаялде бахинабурав РСФСРалъул ва ДАССРалъул мустах1икъав учитель, росдал къадруяв жамаг1атчи, лъик1ав инсан, мунагьал чураяв Г1амирханов Мух1амадица. Гьес кьун буго яс Султануе г1акълу Алагьасул кириги г1емераб, г1адамазул баркалаги к1удияб, сах гьеч1олъиялъул къварилъуде ккаразе кумекги гьабун бажарулеб, инсанасул сахлъи ц1униялда хурхараб махщел т1аса бищеян. Инсул малъа-хъвайги г1адахъ босун, т1адег1анаб лъай босизе бокьун бук1аниги, районалда аптекарьлъиялъул махщел бугев чиги вук1инч1ого, 1974 соналъ Султану Мах1ачхъалаялъул медучилищеялде ц1ализе лъугьун йиго. 1976 соналъин абуни, гьей Хунзахъ №17 аптекаялде х1алт1изе йосана ва жакъаги гьебго бак1алда йиго х1алт1улей. Султану т1аса бищараб махщалидаса разияй йиго. Х1алт1ул т1адал ишал гурелги, г1адамазе бажарараб кумек, лъик1лъи гьабеян инсул жиндие бук1араб васиятги т1убазабун, дару-сабабалде ккарал рази гьаризеги бажарулеб, рес бугеб бак1 бугила аптекаян абуна Султануца.\nЦ1алиги лъуг1ун, х1алт1уде яч1араб мехалъги бит1 кканила жиндие, доб мехалъ Хунзахъ аптекаялда Ибрагьимов Ибрагьим г1адав х1алт1и лъалев заведующийгун х1алт1изеги ккун. Ибрагьимица жиндие г1емераб практикияб лъай кьунила, ругьун гьаюнила дару-сабабалде ккарал унтаразул адаб-х1урмат гьабизе, гьезул гьари-т1алабазухъ г1енеккизе.\nДаруде черх ккаразул, чорхое г1ажизлъи, сакъат ккаразул (инвалидазул, хасго харабазул, ригь арал г1адамазул) рек1ел х1алги чорхол сахлъиги жинда барай г1адан ккола Султану. Гьединал г1адамаз Султанул х1алт1удаса рази рук1ин загьир гьабуна №17 аптекалдаса дараби ч1обого росулел инвалидаз. Султанулъ дида бихьана мунагьал чураяв инсулго г1адаб (гьев дида лъик1 лъалаан) сабру, ц1одораб, х1еренаб калам, жиндихъе рач1аразул адаб. Гьай-гьай, гьелъ Султанудехун унтаразулъги бижизабула адабги х1урматги.\nДагьаб цебег1анги Султануца нухмалъи гьабулеб аптекалъ 10 чиясе х1алт1и кьолаан. Гьанже гьелъул штатал 3 чиясде ккезарун руго. Гьелъие г1илла дармил оборот дагьлъи бугилан бицана аптекаялъул нухмалъулелъ. Дол соназ дараби г1емерго учузал рук1аниги, аптекаялъул дармил оборот ц1ик1к1араб бук1ун буго. Масала, 2005 соналъгицин щибаб моц1алъ 350.400 азарго гъурщиде дараби ричулел рук1ун руго. Аслияб даран т1аде кколеб бук1ун буго ЦРБялде ва к1иябго участкаялъулаб больницаялде. Гьанже гьез дараби росулел руго МФС г1уц1иялдаса, аптекаялдаса босулеб буго г1иц1го операциял гьарулаго, чара гьеч1ого х1ажалъулеб спирт ва ц1ик1к1араб асаралъул (сильно действующие) наркотикал гъорлъ ругел дараби. Больницабазе ричарал гьел дарабазухъ аптекаялъе лъаг1алие щолеб буго г1ага-шагарго 800 азарго гъурущ. РЦБялда-450 азарго, Гьоц1алъ больницаялда-110 азарго, Харахьи-52 азарго гъурущ аптекаялъе налъи бугила. Налъаби ругониги, дарабиги бат1ияб идараялдаса росулел ругониги, г1адамазул сахлъиялда хурхараб жо бугелъул, жидеца больницабазул мурад т1убач1ого теч1ила. Гьеб гуребги ц1ик1к1унел ругила жалго бет1ергьанал аптекабазул къадарги. Гьелъ аптекаялъул даран дагьлъулеб бугила ва штатал къазе кколел ругила. Жакъа къоялде аптекаялда хут1ун вуго 3 чи.\n-МФСалъул дарабазул качество т1адег1анал, багьаби г1одорег1аналцин гурищ ругел. Гьеч1еб батани, нилъерго районалъул больницабаз анц1-анц1 соназ жалго дару-сабабалдалъун хьезабураб аптека цебет1езе, гьелъул дармил оборот, хайир ц1ик1к1ине квалквал гьаби бич1ч1изе зах1матаб жо гьеч1ищ?\n-Качествалда бищун рак1ч1ч1арал, подделка, фальшивка гьеч1ел дараби пачалихъияб идара Дагаптекоуправлениялъул системаялде гъорлъе унел пачалихъиял аптекабаз ричулеллъи бич1ч1улеб жо буго. Аптекоуправлениялъул нухмалъулев М. Багандалиевас щаклъи бугел г1уц1абаздаса дараби росуларо, гьезул качествалда хадуб кьварараб контроль бук1уна. Х1акъикъиял рук1иналда рек1елч1ей гьеч1ел дараби росизе гьукъула. Заман арал дараби аптекоуправлениялъул аптекабаздасан ричиялъул биценго бук1ине бегьулеб жо гуро. Учузлъи-хиралъиялъул бицани, нижер аптекаялда 1000 гъ. бугеб дару больницаялъ 5000 гъ. бичун босиялъул х1ужжа лъала дида. №17 аптекаялда дараби ричула х1укуматалъ ч1езабураб багьаялде. Жалго бет1ергьанал аптекабазул г1адин бокьараб багьаялде дару бичизе нижер ихтияр бук1унаро.\nБольницаялъулги аптекаялъулги цадахъ рекъон гьабулеб х1алт1иги лъик1ал гьоркьорлъабиги рук1ана Мух1амадова Сидратица районалъул бет1ерай врачлъи гьабулел соназ. Гьединал гьоркьорлъабазул пайдаги к1иябго рахъалъе, хасго унтаразе бук1ана. Гьединал гьоркьорлъабазулъ кьват1ел рехун, гьел чучлъана райбольницаялъул бет1ерав врачлъун Х1ажи Гайдалов вач1аралдаса. Бокьилаан, дир гьединаб мурадги буго, цере рук1арал г1адал лъик1ал гьоркьорлъаби ц1и гьаризе. Дир хьул буго гьал къояз х1алт1изе лъугьарав главврач Мусаев Мух1амад Шайхг1алиевичгун нижер лъик1ал гьоркьорлъаби рижиялда. Бокьилаан аптекаялъул гьанже ругел зах1малъаби Мух1амадида рич1ч1ани. Гьесда к1велаан гьел лъуг1изаризе. Г1арани больницаялда сверухъ буго г1адамал бет1ергьанаб 3 аптека. Цо бут1а г1адамаз дараби гьенисаги росула. Гьанже г1адамаз къол росулел дарабазул къадарги 3-4 азарго гъурщидаса т1аде унаро. Бич1ч1улеб жо, гьадинаб ах1вал-х1ал бугони, №17 аптека къазе бегьулеблъи. Базаралъул экономикаялда заралалда х1алт1улеб идара лъицаниги ц1унуларо. № 17 аптека буго муг1рузул районазда церего рагьаразул цояб. Кидаго бук1ана беццулеб, цебет1ураблъун. Гьелъул «х1алт1ул стаж» 72 соналда бащалъула. Ниж х1алт1и гьеч1ого хут1иларо. Цояз жалго бет1ергьанаб аптека рагьила, цоял пенсиялде ина, нижеего г1оло абулеб жо гуро, бокьилароан аптека къазе. Гьеб къани, ч1обого пачалихъалъ дару-сабаб кьолел инвалидалги цогидал льготникалги Шамил районалде хьвадизе ккела дарабазда хадур. Гьеб бук1инаан Хунзахъ районалъул къадру хвараб х1ужжаги.\n-Ч1орого дараби кьолел г1емерищ ругел районалда? Гьел дару-сабабалдалъун хьезариялъулъ зах1малъаби дандч1валищ?\n-Федералиял льготникал абулезул къадар 700 чиясде бахуна. Ч1орого дараби кьоледухъ гьединазул хъвай-хъваг1ай гьабун, г1арац биччан бугони, дараби щвеялъул квалквал бук1унаро. Амма 31 октябралде щвезег1ан гьезие лъаг1алие г1арац бихьизабун бук1ине ккола. Масала, регионалиял льготниказе гьаб соналъ 920 азарго гъурущ бихьизабун бук1ана, 810 азарго гъурщиде квалквал гьеч1ого дараби щвана, нахъе хут1араб г1арцуде росизеги квалквал бук1ине гьеч1о. Ч1орого дараби кьоларел, гьел росизе рес-санаг1ат гьеч1ел ц1акъго рескъот1арал г1адамазе гьел учузго, ялъуни г1арацго босич1ого, щвезаризеги х1аракат бахъула. Гьеб рахъалъ ц1акъ рах1му-гурх1ел бугей г1адан йиго поликлиникаялъул заведующая Махулова Пат1имат. Гьелъги ц1акъ х1аракат бахъула льготниказе заманалда дараби щвеялъе. (Нагагь, гьезие дараби щолел гьеч1они, жийго Султануги уней йиго дарабазда хадуй Мах1ачхъалаялде).\nГара-ч1вариялъул ахиралда дица Султануда гьикъана нужедаго рарал, нужер г1айибалдалъун гьарич1ого хут1арал кинал г1унгут1аби ругелан? Султану ургъана ва абуна «г1ат1илъи г1ураб, санаг1атаб, гьанжег1агар къач1араб помещениеги буго… дида лъаларо… ургъизе ккелаха». Гара-ч1вари гьабулаго, аск1ов вук1арав федералияв льготник Мух1амадинов Г1алиасх1абица абуна «Ургъун гурого ратуларел г1унгут1абазул хъвач1ониги бегьилилан». Бараб г1анасеб г1умру, Султануеги, гьебго гьари-рахьи аптекаялъеги гьабун, ниж къват1ире рахъана. Амма гара-ч1вари гьаниб лъуг1изе тун лъик1 гурилан г1акълу кьуна дие херазул советалъул председатель Мух1амадинов Г1алиасх1абица. Гьесул г1акълуялда т1адги рекъон, дица гара-ч1вари гьабуна цо-цо ч1обого дару № 17 аптекаялдаса кьолел дол льготникал абулезулгун.\nГьаб материал хъван лъуг1идал, дица гара-ч1вари гьабуна ч1обого дараби щолел инвалидал Хунзахъа Мух1амадов Г1амирхангун (Атах1), Мух1амадинов Г1алиасх1абгун, Буц1раса Г1алиев Мух1амадгун. Гьадинги макъала халалъун бук1ун, дица щивас Султануе кьураб къимат гьезул раг1абаздалъун хъвалеб гьеч1о. Гьез киназго № 17 аптекаялъул х1алт1ухъабаздаса разиял рук1иналъул, гьезул, хасго заведующаялъул х1алимлъиялъул, х1еренлъиялъул бицана. Аптекаялъул даран-базаралъул, гьеб къазецин рес бук1иналъул бициндал, инвалидазул ц1акъ рах1ат хвана.\nПросмотров: 440 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


Украиналда халат рахъунел руго протесталъул акцияби\nУкраиналъул оппозициялъ Евроцолъиялъулгун Украиналъул ассоциация гьабиялъул документалда гъоркь гъулбас лъезе инкар гьабулеб бук1иналда бан х1укуматалде божи гьеч1олъи лъазабиялъул х1укмуялъул проект кьун буго Т1адег1анаб Радаялде.\nУкраиналъул оппозициялъул рахъ ккураз улкаялъул хIукуматалъул минаялда цебе пикет халат бахъинабуна итни къоялдаги. Пикеталъул гIахьалчагIаздаги милициялдаги гьоркьоб ккана тунка-гIуси. Протесталъул гIахьалчагIаз тIалаб гьабулеб буго премьер-министр Николай Азаров хъулухъалдаса нахъе ин.\nМинистразул кабинеталъул минаялдаса оппозициялъулал нахъе къотIулаго полициялъ хIалтIизабуна магIу бачIинабулеб газ. Итни къоялдаго баянлъана гьатIан къоялъ милициялъулгун ккарал тунка-гIусиязда хурхун нухмалъиялъ такъсирияб иш рагьун букIиналъул хIакъалъулъ. Демонстрантазги жидерго гIарзаби хъван руго диваналде милициялъул хIалтIухъабазул хьвада-чIвадиялда хурхун.\nГьатIан къоялда «Европаялъул Украинаялъулхъ!» абураб оппозициялъул митингалда гIахьаллъана 50 – I00 азаргоялде гIунтIун чи.\nАкцияби тIоритIана улкаялъул цогидал шагьараздаги.


РагIи хисичIого, бачIараб хIалалъ\nМухIамад Рамазанов, Гъизилюрт шагьар\n«ХIакъикъат» казияталъул бетIерав редактор ГIумаханов ГIумаханихъе\nИсана анлъабилеб марталда къватIибе бачIараб «ХIакъикъаталда» бахъун буго «КIОДОЛ КВЕРАЛ» абураб дир кечI. Квербакъарав мун ватилин ккола. Гьениб «Бархатные ручки» крем бихьичIел» абун хъвараб мухъ «Кверазда бахунеб кремго бихьичIел» абун хисун хъван буго. КечI «Гьудуллъи» журналалдаги бахъун букIана. Гьеб цIалана Хъвадарухъабазул союзалда ругел шагIирзабаз, хиса-баси гьабизе кколин абулев чи ккечIо, рекIее гIуна. Дица, кагътил бакьулъ лъураб ункъо мухъ хъвазе, ункъого кагътидаса хъвагIала мухъал. Гьениб гьижа гIезе хисун батани, цIихъвараб мухъ дагьабги дандекколареб буго: хIажат гьечIо "глубокомысленная риторика". Дун кочIол гIуцIиги, кочIол мацIги, кочIол роценги лъаларев чи гуро, щай абуни, цогидаз хъварабги цIалулаго, лъабкъого соналъ хъвалеб буго. Жакъа лъицаялиго кочIол чвахиги магIнаги мукъсан гьабиялда дун рази гьечIо. Лъиеялиго рекIее гIечIел «Бархатные ручки» рагIабиги кочIолъ рекъон руго. Дун лъугьинаро адабияталъул терминазул кумекалдалъун баян кьезеги.\nГъоркьиса букIанин ккола, «ХIакъикъаталда» бахъун бачIана «РакIазул кьаби» тIохьодаса босараб дир кечI. Гьенир руго:\nРекIей хIалхьи гьечIел\nбуго дирги сси.\nабурал мухъал. Казияталда «сси» «ссий» абун хъван бачIана.\nТIехьалъе редакторлъи гьабуна болмацIалъул балъголъабиги лъалев, кочIолъ гьелъул чвахиги машгьур гьабурав Дагъистаналъул халкъияв шагIир ГIабасил МахIамадица. Гьес гIаммаб тIохьода бугеб дир нусиялда кIикъого мухъалъул гIицIго кIиго рагIи хисизе тIамуна дун.\nГьеб гуро колхозалъул хIисабкьеялъулгин рищиязул хIакъалъулъ хъвараб макъала, гьеб буго кечI. Макъала къачIазе бегьила, амма дица кечI чияца къачIазе хъваларо.\nКIирекъарал хIарпазул битIунхъвайги лъалеб батила дида, университеталъги малъидал, казияталдаги хIалтIидал, чамалиго соналъ гIурус ва авар мацIазул мугIалимлъунги вукIиндал, лъалареб цIехезеги кIолелъул ва лъалебги бицунелъул. Лъиеялиго бокьун батани дун лъавукъавлъун вихьизавизе, ЦIадаса ХIамзатица абухъего, «… букIинаро никогда».\nДоб «ссий» гIемерисел хъвадарухъабаз «сси» абун хъвала. Гьеб гъалатI кколаро, кочIолъ рекъонги ккола.\nсси щвана чорхой.\nГьединал мисалал гIезегIан руго.\nАнлъабилеб классалдаго хъвадарана дун «БагIараб байрахъ» ва цогидал казиятазде. Хъвараб киданиги нахъчIвачIо. Дагьалъ цере дандчIвайдал, дуца дида абуна хъвадарейилан. Ункъабилеб сон буго «ХIакъикъат» казияталде хъвадаричIелдаса. ГIилла? Хъвараб билулаан. Щибаб нухалда гьоркьове М. МахIатIов лъугьинавулаан, хъвараб кIиабизеги битIизе кколаан. Гьаб кагъатги тIагIинчIониха…\nДун гIарцуе гIологи хъвадаричIо. Хъвараб щуябго тIехьалъул тIолабго тираж школазеги гьалмагълъиялъеги бикьана. Исана къватIибе бачIине ккола кIиго тIехь - гIурус ва авар мацIазда. Гьезул цоялда лъезе буго лъиеялиго рекIее гIечIел «Бархатные ручки крем бихьичIел» рагIабигун кечIги.\nАрхивалда батила, цIале «Иццул кIалтIа кIусараб аздагьо хъаме» абун ГI. Камаловасухъе хъвараб рагьараб кагъатги.\nГIумахан, бокьилаан гъалатI битIизабизе.\nДругие материалы в этой категории: « Расул ХIамзатовас тIогьол гул кьурай\tБаркалаялъул кагъат »\n16:21, 19 января 2022, 20\n16:08, 19 января 2022, 17\n15:54, 19 января 2022, 22\n15:42, 19 января 2022, 35\n12:37, 19 января 2022, 46\n12:21, 19 января 2022, 54\n11:57, 19 января 2022, 70\n11:49, 19 января 2022, 196\n11:47, 19 января 2022, 77\n11:44, 19 января 2022, 53\n10:31, 19 января 2022, 124\n20:03, 18 января 2022, 142


17 ноябралда, ДРялъул хIукуматалъул нухмалъулев ГIабдулпатахI ГIамирхановасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIана данделъи. Гьениб бицана 2021-2022 соназ хаслихълъиялдегун хасалиде ЖКХялъул объектазул бугеб хIадурлъиялъул хIакъалъулъ. Гьеб хIалтIи унеб бугеб куцалда хадуб халкквезе ва гьелъул иш рукIалиде ккезабизе гIуцIун буго хIукуматалъул нухмалъулев ГI. ГIамирхановасул нухмалъиялда гъоркь оперативияб штабги. Щибаб моцIалъ штабалъул гIахьалчагIаз хал гьабизе руго цере чIарал масъалабазул.\nДанделъиялда кIалъарав республикаялъул Энергетикаялъул ва ЖКХялъул министрасул ишал тIуралев Ризван Мурадовас баян кьуна гьеб рахъалъ республикаялда гьабулеб бугеб хIалтIул хIакъалъулъ. Гьес бицана, аслияб куцалда, хасалиде гIураб хIадурлъи бугин ва абуна газалдалъун хьезаричIел бакIазда ругел социалиял объектазда хинлъи чIезабиялъе 13538 тонна тIорччол нахърателги гьабун бугин. ПалхIасил, жакъа къоялде ЖКХялъул объектал хасалиде хIадурго руго 98 проценталъ. Республикаялъул тIолалго муниципалиял гIуцIабазул социалиял объектал хьезарун руго хинлъиялдалъун. Р. Мурадовас бицухъе, цоцо квекIенал дандчIвалел руго токалда ва лъеда. Гьединлъидал гьеб рахъалъ гьарулел хIалтIабиги хIукуматалъул хасаб бербалагьиялда гъоркь руго.\nХалкъалъе гьабулеб хъулухъалъул даражаялъул хIакъалъулъ бицун данделъиялда кIалъана ДРялъул Пачалихъияб жилищнияб инспекциялъул нухмалъулесул ишал тIуралев Сергей Касьянов, МахIачхъала шагьаралъул бетIер Салман Дадаев ва цогидалги.\nКоммуналияб магIишаталъ хасалиде дандчIвай гьабулеб бугебали цIех-рех гьабизе ниж щвана МахIачхъалаялъул ЖКХялъул управлениялъул нухмалъулев Шамил МухIамадовасухъе. Гьесул рагIабазда рекъон, централияб отоплениялъул ва хинабгун цIорораб лъим кьолел рогIразул хал-шал гьабун, хисизе кколелъур хисун, къачIазе кколелъур къачIан хIалтIаби гьарун руго.\n- Исана дунял цудунго цIорозе букIинги хIисабалде босун, нижеца хIалтIабиги цереккунго гьаризе байбихьана. Отопление, хинабгун цIорораб лъим кьолел рогIралго гIадин, нижеца къачIана канализация, гIемертIалаял минабазул тIохал, подъездал, ай квер бахъана нижер жавабчилъиялда бугеб шагьаралъул магIишаталда. Хасалиде хIадур ругин абурал паспортал кьуна 1772 гIемертIалаяб минаялъе.\n- ЦIакъго цIорораб заманалда токалъул мухъазда ялъуни отоплениялъул системаялда авариял ккани, хехаб къагIидаялда гIунгутIаби тIагIинарун бажарулищ шагьаралъул ЖКХялъухъа?\n- Гьединал лъугьа-бахъинал ругони, бакIазде ун, гIунгутIаби тIагIинарулел хасал къокъаби рукIуна газалъул, токалъул, лъел жаваб кьолел идарабаз чIезарун. Токалъул бицани, авария ккарал мухъал къачIалебгIан мехалъ, гIадамазе канлъи кьола цогидаб, ай нахъраталилаб мухъалдасан.\n- Гьедин батани, щайха тахшагьаралда яги гьелда гъорлъе унел поселоказда токалъул къварилъи ккедал, хехаб къагIидаялда цогидаздасан биччалареб?\n- Биччала. Ахираб заманалда гьединал хIужабазде цIикIкIун кьолеб буго кIварги. Мисалалъе, лъел бицани, гIемерисел гIемертIалаял минабазда руго лъим цIунулел рогIрал. Авария ккун бугони гьездаса минабазде лъим кьабула кIиго-лъабго къоялъ. Гьединго токалъулги, ай трансформатор бухIун бугони, гьеб къачIазегIан ток кьола бищунго аскIобегIан кколелдаса. ПалхIасил, гIадамал квачакъго толаро. Амма кидаго гуро нижее бокьухъе кколебги. РукIуна цо-цо цIакъго рес къотIараб ахIвал-хIалги.\n- ГIазу-цIад бани, цебе гIадин, гIалагъважа букIине бугищ шагьаралъул къватIазда?\n- ЦIорой ккелалде нижеца исана кинабго хIисабалде босун буго. ТIоцебесеб иргаялда, къачIан буго къватIаздаса гIазу хъвалеб техника. Гьеб хIалтIи тIубазе буго «МахIачхъала-1» МБУялъ. Нухаздаса цIер биинабизелъун хIадурун буго 800 тонна салул, 40 тонна химиялъул реагентазул ва 70 тонна цIамул. Гьединго рацIцIад гьарун руго канализациялъул рогIрал, люкал. ГIемертIалаял минабазда хадур рухьинарурал хъулухъ гьабулел компаниязги тIоритIана хал-шал гьабиялъул тадбирал. Гьез нижехъе кьурал баяназда рекъон, гьабсагIаталда гIунгутIаби ругел бакIал гьечIо.\nДругие материалы в этой категории: « Рокъосанго цIали букIине гьечIо\t25 соналъ ссудулеб ругъун »


Гьаб ахираб заманалда дун гIемер щола тохтурзабазухъе, гIенеккула рекIел тIинда магIулъун гIунараб гьезул хабаралъухъ. Хабарцин гуребха гьеб - угьиги зигараги жубараб гьеб рагIидал, кинаб хIалуцинха лъугьинеб гIенеккарасулги. Гьезухъа тIад юссунелъул, каранда бакI гIоларого ракIги лъугьуна, гIумруялъ тIамула жиндирго берцинлъиялда тIад ургъизе. Хасго хвел аскIоб рещтIиндал, гьелъул берцинлъиялдаса гIорцIуларо. Тохтурзаби-бихьиназегицин захIмат букIуна дол балагьал къоял ракIалде щвезаризе. КъватIибе загьир гьабизе рес гьечIеб магIу рещтIунеб батила рекIел тIинда. Руччаби- тохтурзабаз изну кьола магIуялъе, жидерго гIанабиги чурун, ракьалде тIинкIизе. Гьелдаго цадахъ гьез къватIибе гьурщула къварилъиги, пашманлъинги, угьи-зигараги. Гьаб нухалдаги гьедин букIана. Дун щвана С. М. МухIамадовасул цIаралда бугеб республикаялъул рахунел унтабазул (инфекционная больница) больницаялъул отделениялъул нухмалъулей Саида ГIумаровалъухъе. Телефоналдасан лъай-хъвайги гьабун, дица гьелда гьарана дандчIвазе заман батейилан. Сундул хIакъалъулъ бицине кколебалъи лъайдал, гьелъул гьаракь сорона. Бугониги, разилъана.\nГьалеха дун цо лахIзаталъ лъалхъана чанго моцIалъ гIумруги хвелги цоцазе къуркьуларого букIараб больницаялъул кIалтIа. Гьаний лъалхъидал, дагьайги гIащикълъана гIумруялъухъ.\nГьалеха Саида ГIалигишиевна. Берцинаб гьурмада паркъелеб бугеб гьединабго гьимиялъ къабул гьаюна дун. Харбиде ралалде, гьелъ дида рихьана хасаб формаги ретIун рахъарал жиндиргоги коллективалъулги суратал. РакIгъанцIизабулеб кьогIаб хIакъикъат. Гьале дол жакъасеб заманаялъул багьадурзаби – гIумру тIегьаялъе, гьелда цIилъи чIваялъул нураллъун рукIинеги хутIизеги ТIадегIанас ракьалде ритIарал руччабазда цебе чIараб масъала букIана цIакъго жавабчилъи цIикIкIараб – хвалил квачIикьа гIумру бахъизе хIадур рукIана гьел киналго. Гьезда гьоркьой йикIана Саидаги.\n- Бицун чи божулеб ахIвал-хIал букIинчIо. Беразда цадахъ гIодулеб ракIги букIана. Рихха-хочизеги заман букIинчIо. Унтаразда бихьизе бегьулароан нижер къварилъи, бичIчIизе бегьулароан рекIел хIал. Щайгурелъул гьел нижехъ ралагьулаан гIумруялде кIудияб хьулгун. Гьел къояз ниж гьезие рукIана жидехъе гIумру тIад буссинабизе бажарулел сихIручагIилъун, - ан байбихьана Саидаца диргун гара-чIвари.\nКитаялда коронавирус тIатун бугилан лъаралдаса нахъе, хIадурун рукIана больницаялъул нухмалъиги киналго тохтурзабиги, гьеб «къабул» гьабизе. Россиялъул кавабахъе гьеб «лъугьанин» абидал, бичIчIана тохтурзабазда, гьелъ Дагъистаналъеги салам «кьезе» букIин. Больница, абизе бегьула, хIадур букIана гьелда дандчIвай гьабизе. БукIана хасаб парталги, гьединго рукIана гIурал дарабиги.\nВа гьале тIоцевесев унтарав, кIиабилев…, нусабилев…, кIинусабилев…\nХIалуцана хIалтIи больницаялда\nГIемерлъана тохтурзабазул макьу бикъарал сардал. РукIана гьел Саидалги. Жиндирго лъимал гьелъ магIарухъе, эбел-инсухъе щвезаруна. Ва гьей унго-унголъунги тIаделъана унтаразухъе гIумруялъул кунчIи тIад буссинабизе…\nРукIана гьел къояз Саидал къисматалда хинал къоялги, ай сахлъарав унтарав рокъове нухарегIулел талихIал минутал. Гьединго зама- заманалдасан гьелъул къисматалъул бакъ хьухьикьеги кколаан – Саидаца рокъоре нухарегIизе кколаан гIумруялъул бакъ сун арал, жидеда тIокIалъ гIумруялъул кунчIи бихьизе гьечIел… Гьеб мехалда Саидал ургьимесалдаго цIа рекIараб хIал лъугьунаан, тIун анин кколааан рекIел цо чIваги.\nГьедин ана хъахIаб халгIат ретIарай хIурулгIин Саида ГIумаровалъул тохтурлъиялъул бищунго захIматал лахIзатазул лъабго моцI. Гьебгощинаб мехалда гьей щвечIо рокъое, гIумру гьабун йикIана больницаялдаго.\nДагъистанияздаса дун цIакъго чIухIана\n- Дол захIматал къояз дагьалъги чIухIана дун дагъистанияздаса. Нижер хьолбохъги чIун, къеркьана гьелги унтуде данде. Кванан бахъунаребгIан гIемераб квен бачIунаан къойил нижее жалго бетIергьанал кафе-ресторанал ругезги гIадатиял гIадамазги. Гьанибго рехсечIого гIезего гIоларо ГIахьвахъ районалдаса Шамилил цIар. Гьесул эмен вегун вукIана нижер больницаялда. Гьединлъидал нижер лъикIаб гьудуллъи ккун букIана. Гьев сахаватав магIарулас нижее бачIанщинаб нигIмат. Гьеле доб гIаданлъиялъул унго-унгояб мисал. Гьелъго батила, дагъистаниязул цолъи бихьидал, нилъедаса лъутун ун букIараб гьеб унти. Амма гьанжеги тIад буссунеб бугоха гьеб. Гьеб тIад буссиналъе «квербакъана» дагъистаниязул гIаданлъиялъ. Бертабалъеги хьвадана, магIирукъзабахъеги ана. Гьеб нилъер бидулъго бугелъулха – рохелги къварилъиги гIахьал гьаби, - ян бицана Саидаца. Гьединго гьелъ рехсана МахIачхъалаялъул «Турист» ва «Спорт» гостиницабазул ва больницаялда аскIобго бугеб «Панацея» медицинаялъул централъул нухмалъулелги. Гьенир чIобого гIумру гьабизе рес щвана рокъоре-нахъе ине санагIалъи гьечIел тохтурзабазе. Гьеле инсанасул гьединаб рухIияб берцинлъиялъ хвасар гьабулеб ва цIунулеб батила дуниял квешабщиналдаса. Унтаразул къадар дагьлъизегIан, гьоркьоса къотIичIого, щвана больницаялде Москваялдаса тохтурзабиги, гьезда гьоркьов вукIана вирусалъул заманалда машгьураблъун лъугьараб Коммунаркаялъул бетIерав тохтур Проценкоги. Жидехъа бажаранщинаб кумек гьабуна гьез унтаразе.\nНахъа тана дол жавабчилъи цIикIкIарал къоял. Россиялъул президентасулги Дагъистаналъул бетIерасулги рахъалдасан шапакъатал щвана тохтурзабазе. Гьезул сияхIалда кенчIана Саида ГIалигишиевналъул цIарги. Гьелъие кьуна «Дагъистаналъул мустахIикъай тохтур» абураб тIадегIанаб цIар.\nДиргун гара-чIварулеб заманалдагицин, хIалхьи толеб букIинчIо Саидае телефоналъ – унтарал гьанжеги ругелъулха больницаялда. Гьале цо заманалдасан – цоги зваргъи. Гьаб нухалда – гьанжего гьанже магIарухъа тIад юссарай ясалъул эбелалъухъ урхъараб гьаракь.\nГьеб гьаркьихъе гIедегIана Саидаги. Гьез гIураб заман байдалха цоцаздаса рикIкIад.\nХъахIаб халгIат ретIарай ва гьелъул бацIцIалъиялъе даим ритIухъайлъун йикIине ва хутIизе гьа барай хIурулгIиналда хадуй ялагьидал, рухIдаллъизе бачIунеб букIана – гьелъ цогидазул гIумруялъе кьунщинаб кунчIи. Гьелдаса кIудияб талихI бугебдай ракьалда…\nТIегьараб мурадалъул тIогьий\nСаида ГIумарова ккола Хунзахъ районалъул БуцIра росулъа. ГьитIинго рекIелъ рещтIараб гьелъул анищалъе кунчIи щвана 1998 соналда. Росдал школаги лъугIизабун, гьей цIализе лъугьана Дагъистаналъул пачалихъияб мединституталде. 2003 соналда гьелъул тIубараб мурадалда тIегь бана. Ва институт лъугIаралдаса нахъе гьей хIалтIулей йиго гьеб больницаялда. Макьу тун, квен тун, тохтуралъ рорчIарал сардазда нур базабулеб буго хIалтIуде гьелъул бугеб кIудияб рокьиялъги, унтараздехун гьанжеги гьелъул бугеб адабалъги, тIалаб-агъазалъги. Гьелъул рекIелъа жеги хIинкъиги гьурмадаса пашманлъиги лъугIун гьечIо, цIидасанги тIаде щолеб бугеб унтиялъул сас рагIидал. Гьей хIадурго чIун йиго… Бигьалъаги Саидаеги гьелдаго цадахъ киналго тохтурзабазеги унтулгун гьабулеб къеркьей…\nДругие материалы в этой категории: « ТIабигIат сорона, гIумру гIунана\tКалугаялда батараб талихI »


ЗАМАНА - МягIничебси пай кабирхьни багьандан\nМягIничебси пай кабирхьни багьандан\n18 января, 2019. Пятница 15:26\nЯнварьла 15-личив Дагъистан Республикала БекI регионна СМИ-бала журналистуначил гьуниваиб.\nБалбуц Россияла печатьла БархIи дурабуркIнила дазурбазиб бетерхурсири. Бурес чебиркур, регионна БекIли республикала журналистунани бируси хIянчи ахъли кьиматлабариб. Суненира республикала лерилра газетаби-журналти, ил лугIилизир – миллатла мезаначир дурадулхъутира, дуслис къулбасдариб.\nГьунибаъниличир ДР-ла БекIли журналистунас пачалихъла шабагъатунира дедиб. Республикала БекI В.Васильевли, Дагъиста ишхIелла журналистика гьалабяхI башахънилизи мягIничебси пай кабирхьни багьандан, Баркалла багьахъур ДР-ла «Республикала «Замана» газетала редакция» ГБУ-ла бекI редактор Юсупов Арсен ГъазимяхIяммадовичлисра.\nШабагъатлабарибти СМИ-бала вакилтас илкьяйдали машгьурси модельер Шамхал ГIялихановли сунела автордешла бейсболка, муридешла искусствола шайчир дунъяла чемпионатличиб мургьила медаль сархибси Шахсалан ГIисаевани биалли — гьариллис балбикибси, хасси торт пешкешдариб.


- Щай лъабго лъимадул эбеллъун яхъарай гIаданалъ, гьабун бахъарабго, лъимер рехун толеб? Сунца тIамулей гьей гьеб вахIшияб иш гьабизе, - ян абун, палатаялда цадахъ йигей чIужугIаданалъухъ ялагьун, ургъалилъ йикIана дун.\nХIикмалъизе бачIунеб букIана гьелъухъ балагьун.\n- Гьеб пикруялдаса рекIекълъизеги бегьула гьей. ТIоцебесей нухалда гурелъул эбеллъун яхъуней йигей. КIиго лъимер рокъобги бугин гурищ гьелъ бицун букIараб. Лъимадуе детдомалъул цIорорал къадал гурел, эбелалъул рокьиги недегьлъиги хIажат букIиналде кантIилей ятила гьей…, - абун дирго ракI батизабулей йикIана.\nГIакълуялъ кинго къабул гьабулеб букIинчIо, дирго берда цебе гьединаб нахъегIанаб лъугьа- бахъин кколеб букIин. Росасдаги йигей, гIакълу- лъаялъги лъидасаго нахъе ккечIей 27 сон барай гIолохъанчIужуялъ лъабабилеб лъимадаса больницаялдаго инкар гьабиялъе гIилла кинго бичIчIулеб букIинчIо.\nПалатаялда регарал цогидал ясазда данде- ккун, Марина йикIана гIодое йиччарай ва гIемер гаргадизе бокьуларей гIадан. Нилъер гIадаталги лъикI лъалел гьечIоан гьелда. Эбел гIурусай, эмен Дагъистаналдаса вукIиналъниги батилаха.\nМедсестраялъ бицун лъалаан нижеда Маринаца ясалдаса инкар гьабун букIин, амма гьелда бичIчIичIо жиндирго балъголъи нижеда тIатун букIин. Щай духъе лъимер бачун бачIунаребин цIехедалги, гьелъ жаваб кьуна яс унтарай ва загIипай йикIиналъ тохтурзабаз гьукъун бугин гьей ячине.\nМаринал гьурмада пашманлъиялъул лъалкIал цIехолей йикIана дун, амма бихьичIо гьелъул я магIу, я рекIел бухIи. БукIана гьелъул ягъа-яшариялъулъ хIинкъараб гIанкIил гIадаб хехлъиги щакдариги. Радалго яхъун бахунеб косметикаялъул гъаталъукь бахчун бугин гьелъ жиндирго намусги яхIгийин кколаан ракIалде. Щибго ккечIеб гIадин, телефоналъусан гьудулзабазда кIалъалаан, нижер лъимал реэдулаан.\nГьале жакъаги гIедегIун тумбочкаялъуса къайиги бакIарун, палатаялъуса къватIие ана гьей. Маринаца мугъ сверарабго, гьей какизе лъугьана палатаялда рукIарал ясалги.\n- Гьалда ракIалде кколеб батилаха нилъеда щибго лъаларин. Гьелъул хIакъалъулъ тIоцебесеб къоялъго медсестраялъ бицун букIана гурищ нилъеда. Бихьанищ гьелъ ххвелал гьарулел ругеб куц. Жиндир лъимер унтун бугила. Ункъо кило бугей, кигIанги сахай яс йиго гьелъ гьаюн, - ян щурщудизе лъугьана ясал.\nМарина кватIичIого ячIана. Жиндирго къайиги босун, къватIие ине къачIана. Унелъулги гьелъ нижергун къо-лъикI гьабичIо. Жий гьалмагъа-лъул дое уней йигин, къваригIелги тIубан яс ячине радалго тIад юссинин рагIи кьуна гьелъ. Ясал цоцазухъ ралагьана, амма Маринада щибго абичIо.\nМарина индал, палата найил тIалаялда релълъун букIана. Цогидаб палатаялъуса ясалги санитаркабиги рачIана нижер палатаялде гурхIел гьечIей эбелалъул хIакъалъулъ бицине. Маринада абичIеб чIегIераб-хъахIаб рагIи течIо гьез. Киндай гьединал гIадамал гьаб ракьалъ хIехьон ругелин абун ахIи балеб букIана гьез.\nМаринаца лъимер рехун танин абураб жоялда божизе кинго бокьунги букIинчIо.\n- Гьанже нужеца бицунелъул магIна щиб, ясал? Марина йигеб бакIалда щибго лъалареб ххвелги гьабун, гьанже рахъун гъибат-бугьтан щай нужеца гьабулеб? Гьелда бадибе щай кинабго абичIеб? Щай нилъер цонигиялъ гьелда чохьол лъимер рехун теялъе гIилла цIехечIеб? Щиб лъалеб, гьелъулги букIун батила цо кинаб бугониги къварилъи, - ян абуна дица яхI гьабизеги кIвечIого.\nЧияр лъимадул ургъалица гьеб сордо кин рогьарабали лъаларо дида. Чанго нухалъ щвана лъималазул палатаялдеги. Дир ясалъулалда аскIоб букIана Маринал ясалъул бусенги. ЗобхъахIилал чIахIиял беразул гургинаб гьумералъул гьитIич нянькаялъ хъулухъги гьабун рахIаталда кьижун ятулаан.\nМарина ячIинин абураб хьулгун радалалдасаго нуцIихъ ялагьун берал свакан рукIана. Къалъуда нижехъе яккизе ячIарай палатаялъул тохтуралъ бицана Маринаца гьабун бахъарабго инкар гьабунин лъимадаса.\n-Гьелъул пикру хисизабун бажаричIо психологалдацин. Яс гьаюни, больницаялдаго гьейги тун ячIаян лъазабун букIанин росасилан, бицана гьелъ. Щаялиго, росасухъе ахIизеги биччан гьечIо гьелъ. Росасулгун ЗАГС гьечIолъиялда бан эмен гьечIеб лъимадаса кинниги инкар хъван буго гьелъ, - абун бицана больницаялда кколебщинаб лъидасаго лъикI лъалей санитаркаялъги.\nРехун тарай яс ячине бокьаралги рукIана гIолохъанал улбузда гьоркьор. Гьединаб сахаб лъимер гьитIичазул рокъоб хутIуларин, гьанжего гьеб бачине иргаялда чIарал лъикIал хъизамал ругин нижер ракI гIодобе биччалеб хабар бицунеб букIана санитаркаялъ.\nГьелдаса нахъе ана анлъго сон.\nДидайин абуни рекIелъ къан хутIана – кинаб гамачIдай букIана Маринал каранлъ абураб пикру. ГIалхул хIайваназгицин жидерго тIинчI гьедин рехун толаро. Сунцадай гьей тIамурай жиндирго гьанал бутIа черхалдаса тIун рехизе\nДругие материалы в этой категории: « Нобелил премия щвезеги бегьулаан\tАхIи базе ккараб хIал »\n18:43, 27 октября 2020, 30\n18:37, 27 октября 2020, 35\n18:30, 27 октября 2020, 35\n17:13, 27 октября 2020, 48\n17:06, 27 октября 2020, 57\n15:05, 27 октября 2020, 24\n14:40, 27 октября 2020, 149\n14:02, 27 октября 2020, 12\n13:58, 27 октября 2020, 153\n11:45, 27 октября 2020, 199\n10:48, 27 октября 2020, 202\n18:08, 26 октября 2020, 996\n18:06, 26 октября 2020, 160


Гъоркьисалалде данде исана Дагъистаналда ккарал автоавариязул къадар гIемерго дагьлъун буго. Гьедин бицана Дагъистаналъул нухазул полициялъул бетIер Валерий Громовас кьураб хIисабалъулаб пресс-конференциялда. Цереялде дандеккун исана авариязул къадар дагьлъун букIаниги Кавказалъул регионазда гьоркьоб бищун гIемер авариял кколеб бакIлъун рикIкIунеб буго Дагъистан. Исана цохIо бащадаб лъагIалида жаниб гьел авариязул хIасилалда хун вуго 200 чи.\nИсана бащадаб лъагIалида жаниб Дагъистаналда хъвай-хъвагIай гьабун буго кинабниги 551 авариялъул. Гьеб къадар гъоркьисалалда лъагIалил тIоцIебесеб бащалъиялда ккарал аварияздаса дагьаб букIаниги, гIадамал исана цIикIкIун хун руго. Гьединал баянал кьуна гьал къояз МахIачхъалаялда жидер идараялъ бащадаб лъагIалица гьабураб хIалтIул хIисаб кьолеб пресс-конференциялда Дагъистаналъул нухазул полициялъул бетIер Валерий Громовас.\nИсана соналда жаниб нухазда ккарал балагьал лъугьа бахъиназул хIасилалда хун вуго кинавниги 200 чи, гьезда гьоркьоб 15 лъимерги букIун буго. Гьединго авариязул хIасилалда чорхое зарал ккун буго 685 чиясе, гьезда гьоркьовги вукIун вуго 68 лъимер.\nВалерий Громов: «Ахираб ункъабго соналда жаниб щибаб санайил дагьлъулел руго нухазда кколел авариял, амма гьезул къадар дагьлъаниги холезул къадар цIикIкIунеб буго. Гъоркьисалалде дандеккун исана хваразул къадар 12 проценталъ цIикIкIун буго. Бищун гIемер чи хун вуго нудасан унаго автомобиль тIаде бачун яги гьеб речIчIун. Исана I64 нухалъ тункун буго нухдасан унел чагIазда автомобиль. Гьелъул хIасилалда къадаралде щун вуго 42 чи, 136 чиясе заралги ккун буго. Амма кидаго цохIо автомобиль бачунев чиясда гуро гIайиб букIунеб. Жалго гIадамазул пикру гьечIолъиялъ, ургъел гьабичIого бокьа-бокьаралъусан хьвадиялъги гIемерал балагьал лъугьа-бахъинал ккола. Гьедин нухдасан рачIунезда жидедаго гIайибги букIун, автомобиль тункиялъул хIасилалда 30 ниги чи хвана 6 моцIалда жаниб. Автомобилал рачунелги нилъер кутакалда цIакъал гьечIо батIаго, гьездаги букIуна гIайиб, амма гIадамалги дагьалниги цере ралагьун рилълъине кколаха. Щиб бицаниги авариял ккеялъе бищун кIудияб гIилла буго нухда хьвадизе кколеб къагIидаги хвезаби ва гьекъезеги гьекъон рулалда нахъа рукIин».\nГромовасул рагIабазда рекъон бащадаб лъагIалида жаниб ккараб 200 авариялъу 98 авария ккун буго автомобиль бачунев чи мехтун вукIиналъ, яги гьес наркотикал хIалтIизарун рукIун гьев рекIетIа вукIинчIолъиялъ.\nГьединго Дагъистаналъул нухлул полициялъул бетIерас бицана нухазда гIадлу букIинабиялъеги, авариязул къадар дагьлъиялъеги квербакъи гьабизе бугила Дагъистаналъул тахшагьаралъул батIи-батIиял бакIазда рарал видеокамерабазилан.\n«ХIинкъигьечIеб шагьар» абураб программаялда рекъон рарал гьел видеокамерабазул кумек букIине буго шагьаралъул нухазда гIадлу хвезабулел автомобиль бачунел кквеялъе. Гьез мухIканго бихьизабулеб буго ва хъвалеб буго автомобилалъул хасаб номерги, гьелда рекъон автомобилалъул бетIергьанги чIезавун, гьезул щивасе гIадлу гьабизе бугин лъазабуна Громовас. ЦерегIанин полициялда рихьулареб бакIалда нухазда бокьа-бокьараби гьабун цереса тIагIине лъиениги рес щвезе гьечIила, камерабазги полициялъ гьабулеб хIалтIул цо хасаб бутIа тIубалин лъазабуна гьес.\nЖурналистаз нухазул полициялъе бищун гIемер суалал кьолел рукIана МахIачхъалаялъул нухазда гIадлу букIинабиялъе щиб гьабизе бугебин абун, ва автомобиль бачине рес кьолеб хасаб документал хехго щвезе ккани щибин гьабизе кколебин абун.\nГьел суалазе жаваб кьолаго Громовас лъазабуна МахIачхъалаялъул нухазда гIадлу букIинабизе ккани бищун цебе жамгIияб транспорталдасан байбихьизе кколила. Тахшагьаралъул нухаздасан жидего бокьахъин хьвадулел маршруткабазул къадар чанго нухалъ дагьлъизабизе бугила, гьел киналго хасаб техникияб хал-шал гьабизе тIамизе ругила. Гурони щущан инел ругел, махIцарал автомобилазда гIадамал раччиялъ гьезул гIумруялъе кIудияб хIинкъи бугила, амма жидеего щолеб гIарцул гурони тIалаб гьабулев чи гьечIила гьел маршруткабазул бетIергьабазда гьоркьобилан. Гьединго Громовас лъазабуна чара гьечIого хIажаб бугила кинабго жамгIияб транспорт нухда хасаб бакIалда гурони чIолареб хIал гьабизе, гьеб мехалда гIемер мадар букIине бугила шагьаралъул къватIаздайилан.\nГьединго автомобиль бачине рес кьолел хасал документал щвеялъе бигьалъиялъе исана щибаб гьел кьолеб бакIалда хасал терминалал лъезе ругила, гьезул кумекалдалъун документал хехго-хехго щвезе ругин лъазабуна Громовас.


«ГIакъуба кьеялде дандечIараб комитеталъул» Грозныялда бугеб офисалде тIаде кIанцIи гьабуна шагьаралда тIобитIараб митингалда гIахьаллъараз.\n«ГIакъуба кьеялде дандечIараб комитеталъул» мобилияб офис буго Грозныялда. Чечнялъул къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз рикъарал ва гIакъуба кьурал чагIазул гIарзабазда тIаса цIех-рехал гьарулаан Комитеталъ. АрбагI къоялда Чечняялда бугеб цIех-рехалъул идараялда гIагарда митинг тIобитIана, гьеб митингалде гIахьаллъарал хадур Комитеталъул офис бугеб гIемертIалаяб минаялъул азбаралде къокъана.\n«ТакъсирчагIи жавабалде цIазе ккола», «Щай Каляпинал руцIухIун чIун ругел?», «Низам гьечIолъиялъул къурбанлъун ккола Дадаев» - гьел плакатал ккун рукIана кодор азбаралде рачIараз. Къурбанлъун гьез рикIкIунев Жамбулат Дадаев чIвана Грозныялда 19-леб апрелалда Ставрополь икълималдаса полициялъулаз. Гьез гьев федералияб цIех-рехалда лъун вукIана ва Грозныялда гьев кквезе рачIана. Ккараб тунка-гIусиялда гьев чIвана. Чечняялъул нухмалъулев Рамзан Къадиров цидаххана гьеб лъугьа-бахъиналдаса. Чечняялъул низам цIунулездаги лъазабичIого цогидал регионаздаса къуваталъулазул ихтияр гьечIин республикаялда операциял гьаризеян абуна Къадировас. Инсанасул ихтиярал цIунулел какулаго гьес чанги нухалда абуна хадуб «ГIакъубаялде дандечIараб комитеталъ» ва Каляпиница щайила цIунулел гьечIел Дадаевасул гIагарлъи ялъул ихтияралин. Игорь Каляпин кколаан Комитеталъул нухмалъулевлъун.\nСтаврополалдаса полициялъулаз Дадаев чIваравлъи лъан букIаго щаялиго Комитеталъул офис бугеб бакIалде рачIана Дадаевасул гIагарлъиялдаса чагIиги митингалда гIахьаллъаралги. Медикиял маскабиги ххун чамалиго чи офис бугеб минаялъул подъездалде кIанцана маххул тIилалгун. Офисалъул нуцIби рекана гьез кувалдаяз. Офисалда жаниб батарабщинаб жо гъурун чункун бан бугин гьезилан лъазабуна хадуб Комитеталъул вакилаз. КIиабилеб тIалаялда бугеб офисалдаса гордабаздасан тIурана гьел.\nКомитеталъул хIалтIухъан Сергей Бабинецица журналистазе бицухъе, Чечняялъул жанисел ишазул министерлъиялдеги, Грозныялда бугеб МВДялъул идараялдеги чанги нухалда ахIана гьез, амма телефон лъицаниги борхичIо.\nОфисалда доб мехалда вукIарав Комитеталъул вакил Альберт Кузнецовас бицухъе, митингалде рачIараз абулеб букIана Комитеталъул хIалтIухъабаз Дадаев чIваялда тIаса цIех-рех гьабулеб гьечIин. Кузнецовас гIарзаялъул бланк принтералда кьабуна ва пикеталде рахъаралгун дандчIвазе къасдгун къватIиве гьев льугьунев мехалда, офисалъул нуцIа кувалдаялъ бухана пикеталда гIахьаллъараз. «Дадаевасул чIваялда тIаса цIех-рех гьабизе рес букIуна, гьесул гIагарлъиялдаса чагIаз Комитеталде гIарза хъвани. Гьединаб гIарзагун щивниги вачIинчIо гIуцIиялде», - ян бичIчIизабуна хадуб Каляпиница.\nГрозныялдаса телеканалаз хадуб лъазабуна митингалде рахъаразул аслияб мурадлъун букIанин инсанасул ихтиярал цIуни политикияб ишалде сверизе жидее бокьун гьечIин бихьизаби. Комитеталъул офисалда ккарабщиналда тIаса пикру загьир гьабуна Къадировасги. Жиндирго инстаграмалда гьес хъвана Комитеталъул хIалтIухъабигун дандчIвазе бокьун букIанин гIадамазе амма гьелгун дандчIвазе щивго къватIив вахъичIин. Гьединго гьес хъвана офисалде кIанцIаразе къануналда рекъон тамихI гьабилин ва гьел чагIи полициялъ ккунилан.\nОфисалдаса гордухъан тIурарал Комитеталъул хIалтIухъабазни бицана, къотIнор жал полициялъул хIалтIухъабигун дандчIванин ва гьезда кинабго бицанин, амма гьез гIарзаялде гIинтIамичIин. Къадировасулни информация батIияб буго - гьес абухъе Комитеталъул хIалтIухъабаз провокация гьабуна ургъунго. «Митинагалда рукIараз бицухъе, Дадаевасул ихтиярал щай цIунуларел илан абун буго пикетчиказ Комитеталъул хIалтIухъабазда. Гьез жаваб кьун рагIула чIвадарухъабазул ихтиярал жидеца цIунуларин», - хъвалеб буго Къадировас инстаграмалда. Гьес рикIкIухъе, Комитеталъ провокация гьабуна магърибалдаса грантал щвеялъе гIоло.\n«ГIакъуба кьеялде дандечIараб комитет» Чечняялъул нухмалъиялъе бокьуларо. Республикаялда бугеб ахIвал-хIалалъул, полициялъул тIаса ккарал ишазул бицунаан Комитеталъ.\nГIуцIиялъул нухмалъулев Игорь Каляпиница абухъе Чечняялъул хIукуматалъ инсанасул ихтиярал цIунулезда тIад гIадамал гьусизарулел руго.\nИгорь Каляпин: «КIудияб хъулухъалда вугев чилъун вукIаго, полициялъул генераллъун вукIаго Рамзан Къадировас чанги нухалда абуна къануналда дандекколарел рагIаби. Абулелги руго. Гьел рагIабазе къимат кьолел чагIи гьесие рокьулищха. «Рамзаница абуна» - гьединаб къанун буго жакъа къоялда Чечняялда. Гьелдалъун партиялъул официалияб линиялъул торгIо кколарел инсанасул ихтиярал цIунулел республикаялда рукIине гьесие бокьун гьечIо.\nИнсанасул ихтиярал цIунулезда тIад гIадамал гьусизарулел руго. Республикаялъул низам цIунулел идарабазул нухмалъулезухъ дир телефоналъул номер буго. Гьелгун къотIи-къайги букIана цониги суал дихъе яги Комитеталъул хIалтIухъабазухъ баккани, дун республикаялде вачIинин хех гьабун».\n«ГIакъуба кьеялде дандечIараб комитеталда» гьединал гьужумал цереги рихьана. «Kalyapin go home», «Рамзан, долларал сабаблъун инсанасул ихтиярал цIунулездаса цIуне ниж», «Владимир Путин! “Каляпинцал” жидерго хважаинзабазухъе ритIе!» - гьединал плакаталги ккун рачIана Грозныялда декабралда тIобитIараб митингалде бюджеталъулал хIалтIухъаби. Митинг тIобитIараб къоялда Комитеталъул офисалде щалалиго рачIун руго пистолеталгун. Журналистазе интервью кьезе гостиницаялде арал Комитеталъул хIалтIахъабазда гьенив ватарав Чечняялъул МВДялъул нухмалъулев хисулев Апти Алаудиновас абун буго гьезие хIинкъи гьечIолъи чIезабизе жинда кIоларин.\nАлаудинов гостиницаялдаса нахъе ун хадуб цо сагIаталдаса Комитеталъул офисалда цIа ккезабуна. МЧСалъул хIалтIухъабаз цIа свинабуна. Амма цIадуца рухIун руго Комитеталъ рачунел ишазул папкаби.\nПачалихъалъ кьолораб террористазул логика\nЧачаналъ Россиялъул къануназул "тату" холеб буго...


Дербенталдаса Къараханов МухIамад тIагIаралдаса лъабго моцI балеб бугониги, гьев валагьиялъе низам цIунулез щибго гьабулеб гьечIин абулеб буго виларасул эбелалъ. ТIагIун хадув вагьабиязул сияхIалде жиндир вас восун вукIин лъайдал, ихтиярал цIунулезул ва жамгIияталъул кумекалда гьев валагьизе лъугьун йигила жий.\nГьал къояз «Мемориал» абураб ихтиярал цIунулеб гIуцIиялде араб бакI лъачIого тIагаIарав вас валагьизе кумак гьарун ячIун йиго Къараханова Кизилгюль. Гьей гIаданалъул гIарза къабул гьабунин лъазабулеб буго «Мемориал» гIуцIиялъул вакил Сиражудин Дциевас.\n20 Сон барав МухIамад Къараханов тIагIаралдаса лъабго моцI балеб буго 6 августалда, амма гьев валагьиялъе низам цIунулез гьабулеб жо щибго гьечIила. Вас тIагIун вукIиналда бан гIарза босун Жанисел ишазул бутIаялде жий индал, гьев тIагIун вугин абидал жинда тIоцебе цIехараб жо кканила гьес как балеб букIарабищалийин бицана Кизилгюль Къарахановаль «Эркенлъи» радиоялъе. МухIамад Къараханов тIагIиналда бан гьадин баян гьабуна гьелъ.\nКизилгюль Къараханова: « Май моцIалъул авалалда дун йикIана Москаялда, 5 къоялъ гьесухъе кIалъаядай, гьев цо хIал хисун вукIана, суалазе жавабалги цо батIаго кьолел рукIана. МухIамадил гьитIинаб къоялдаса нахъе буго гьуърузда хурхараб унти - астма, гьелъ гьев къватIивего вахъунароан, дове-гьаниве унев вугониги, лъазабичIого толарона.\nНахъияб къоялде гьес телефон борхичIо,къасиялде мадугьалалъ ахIун бачIана нужер гIагарав Балакеримов Тажудин вачун ун вугин, гьелдаса хадуб, нахъияб къоялъго дун тIадюссана рокъое, гьенив вас вукIинчIо, рукъги гьабсагIат нахъвуссун вачIине чи арав гIадин букIана.\nВас тIагIиналда хурхун гIарза босун Жанисел ишазул бутIаялде дун индал, дие тIоцебе кmураб суал ккана как балеб букIарабищила гьесилан».\nХIалтIухъабаз танкан абунила гьев яги рохьов, яги Сириялде ун ватулин, гIарзаги къабул гьабулеб букIинчIила, прокуратураялдасан кингоги гIарза босанила гьез, цинги рокъореги рилълъанила цадахъ, чIухь балеб букIиналъул цIарго бахъичIого бегуниса бахъанила мина, гIодор тIамурал жалазда, диваназда жанирецин раккун, амма гьезда батараб жо щибго ккечIила.\nБакIалъул гIадамаз Къарахановалда бицун буго, 4 маялда гьезул рагьдаса къватIире лъабго гIолилал рачIунаго тIад маскIаби хурал чагIи хадур лъугьун, гьезул кIигоял кколел ва гьел цIакъ рухун, машинаялъул къазарун рачун унел рихьун ругила.\nКъараханова Кизилгюль: «УАЗ машинаялда ва приораялда рекIарал чагIаз ккун вачун ун вуго кIиго чи. Мадугьалалъ бицухъе, гьезул цоясда тIад букIараб ретIелалда рекъон цояв дир вас кколев вуго. Вас викъун, тIагIун вукIиналда хурхун такъсир гьабиялъул иш рагьеян гьарулеб буго дица, амма жакъа къоялъги рагьулеб гьечIо, гьез абулеб буго жидеца хIалтIи гьабулеб бугилан.\nДица нижер мухъалъул участковыясда цIехана, бицейин бугищин дир васасда хурхун кинабгIаги гьукъараб жо гьес гьабиялъул хIужа, яги киниб букIаниги сияхIалда вукIанищин гьевилан, щай гурелъул Балакеримов вукIана вагьабиязул сияхIалда, гьев нижер рикIкIадасеб гIагарлъиялъул чи ккола.\nАмма дир вас кинабгIаги сияхIалда гьечIин, щибго бегьулареб жо гьабиялъул хIужаги гьечIин жаваб гьабуна дие. Жанисел ишазул бутIаялдаги букIинчIо, кинабгIаги информация, гьанжейин абуни гьесул цIар гьеб сияхIалда бугилан абулеб буго. Яги рохьов ватулин, яги Сириялде ун ватулин гIадмал чIвазейин чIезабулеб буго гьез, кин гIанкIоцин хъвезе кIоларев чи гьениве уневилан цIехедал, дие жаваб кьолеб гьечIо».\nЦебегIан, КъурахI мухъалъул рохьахъ рохьихъан чIваялда хурхун гьабураб хасаб операциялдаса хадуб Къарахановалъухъа ДНК анализ ун руго, гьенив гьелъул васги ватизе рес бугилан абун, ама кIиго моцI баниги гьелъулги нахъияб рахъ лъалеб гьечIо. ХIал гьабун, гIазаб кьун хвезарурал гIадамал хасаб тадбирал гьарулаго чIванилан абун лъазарулел ругила низам цIунулезин абулеб буго Кизилгюлица.\nАхираб лъабго моцIида жанив Дербент шагьаралда тIагIарал 7-8 чиясул ункъоял ратун ругила хасаб операциязда чIварал. ГьабсагIат жиндир вас кинаб букIаниги хасаб операция тIобитIулаго чIванилан ватанани, жинда бичIчIизе бугила гьев гIазаб кьун чIван рехарав вугеблъи.\nГIадатиял гIадамазда кинабго бичIчIулила, амма лъидаго рагIун абизе кIолеб жо гьечIин, абизе хIинкъулелги ругин абулеб буго эбелалъ. Гьедин, хасаб операциялдаса хадуб чIваразда гъорлъ Балакеримов ватIа вахъизе моргалде индал бихьулеб букIинила гьесул кверазда жемараб скотч ва цогидал, кинго хасаб операциялда чIварал гIадамазе хасиятал гурел гIаламатал.\nГьединго, «Эркенлъи» радиоялъе бакIалъул гIадамаз баян гьабухъе, КъурахI мухъалда хасаб операция гьабулаго чIварав Пашаев Замирил эбелалъе хIинкъаби кьун руго низам цIунулез гьел руцIун чIезе рукIине. Замирил эбел Айханум къаировалъ вас чIван нахъе кьоларогон вугин ва гьев гьенив чIварав гурев, чIвазеги чIван рехун вугин гьенивейилан лъазабун букIана.


Последние публикации на сайте » Страница 9 » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nХIикматаб жо буго макьу\nЛъаларо щаяли, киноялъул цого сериялъухъ балагьулей г1емер цеве т1амула, гьурмада т1убан роххел сварав к1удияв Расул...\n«Хватит грабить Дагестан!» - анцIго ахIул ишара хадуб лъуниги гIинкълъун буго гIаламгьаб ахIиялъе. Чурулеб буго квералъ квер…\nЛъидаха раг1араб к1ит1алаяб минаялъул къедги даг1агьун, рукъзалги къварид гьарун, къват1 г1ат1ид гьабурав чи? Дида раг1ана, бихьизеги бихьана.\n(Гьаб макъала хIадурана Асият ТIинаевалъ данде гьабураб «Антология аварской поэзии» тIехьалдаса материалги босун)\nСон багIар байрахъ борхун, жакъа гIурччин байрахъ борхараз, метер щиб байрахъдай борхила...?