"Колхозникасул" бригадаялъул анкьго иш...такъсирияб\nРоссиялъул цІех-рехалъул комитеталъул идараялъ жиндирго хІалтІул планалде босун буго Дагъистаналъул низам цІунулел идарабазул хІалтІухъаби чІваяллда хурхараб 7 такъсирияб иш.\nЦІех-рехчагІаз лъазабулеб буго, низам цІунулел идарабазул хІалтІухъаби чІваялда щаклъи букІун такъсириял ишал рагьанин къуватияб структурабазул хІалтІухъабазул тІолабго къокъаялда банин. Гьезулго рагІабазда чІвадарахъабазул къокъаялъул нухмалъулев рагІула Гъизляр шагьаралъул прокурорасул кумекчи ГІабдулхІалимов МахІамад, тІокІцІар «Колхозник».\n«Коммерсант» газеталъул сайталда бахъараб макъалаялда ЦІехх-рехалъул комитеталда базабун бицунеб буго, Колхозникас гІуцІараб къокъаялъ гьеб федералияб гІуцІиялъул регионалияб идараялъул бетІер ХІажибеков Арсен ва цогидал чІваялъул хІакъалъулъ. Гьев чІван соналдаса къокъаялъул гІахьалчагІи тІадекІанцун руго ХІажибевковасул пишацояв ГІашурбеков Нурланиде. Гьеб лъугьа-бахъин бахъун буго хал-кквеялъул камераялъ.\nГьеб гуребги 20ІІ соналда гьез хІалбихьун буго прокуратураялъул хІалтІухъан Наталья Мамедкеримова чІвазе. ЦІех-рехалъ гьединго чІезабун буго, гьебго къокъаялъ 2007 соналда гьебго идараялъул хІалтІухъан ГІумарова ГІабдулбасир чІван вукІинги.\nКолхозникасул къокъаялъул такъсиразул 7 иш жидехъего босун букІиналъул хІакъалъулъ лъазабуна Россиялъул ЦІеххрехалъул комитеталъул официалияв вакил Владимир Маркиница.\nНизам цІунулел хІалтІухъабазул лъиданиги бачІеб профсоюзазаул лидер Шамилов МахІамадица цебего ахІи балеб букІана къуватиял структурабазда жанир такъсирал гьарулел хІалтІихъаби рукІиналде кІвар буссинабулаго. Гьесул гІуцІиялъ чанго нухалъ митингги тІобатІана къуватиял структурабазда жаниб бугеб ахІвал-хІал бянлъизабулаго.\nГьанже Колхозникасул къокъаялда бан баккараб информациялъ жиндилъ оптимизм бижинабунин абуна Шамиловас нижер программаялъе комментариял гьарулаго.


Лаваша мухъалда талат къоялъ изну гьечIого яргъид гIуцIаразулгун букIараб кьвагьа-гIанхъиялъул хIасилалда чIван вуго лъабго полиицялъул ва лъабго халкъияб низам цIунулезул къукъаялдаса чи. Мухъалда унеб буго контртерроралъулаб режим, гьеб жеги лъугIун гьечIо. Рохьилазулги лъабго чи чIван вуго. Гьединго Гъизилюрт мухъалъул Чонтаул росулъ арбагI къоялъ радал чIван вуго полициялъул хIалтIухъан. ТIоцебесеб октябралъул къаси Хасавюрт шагьаралда аскIовги чIван вуго полициялъул хIалтIухъан.\nЦохIо сордо-къоялда жанир республикаялъул батIи-батIиял мухъазда ункъо полициялъул хIалтIухъан чIвана Дагъистаналда. Октябралъул тIоцебесеб къоялъ Лаваша мухъалда байбихьараб хасаб операциялда лъабго чи гIумруялдаса ватIалъанилан кьуна информалатаз, гьезда гьоркьор кIиго полициялъулавги цо гIадатияв чиги, гьесул цIар щиб букIарабали рехсолеб гьечIо баяналда. Гьединго лъукъун вуго жегиги лъабго полициялъул хIалтIухъан. Мухъалда контр-терроралъулаб режим лъазабун букIана талат къоялъ къад сагIат цоялда бащдаб хIалтIарабго. Изну гьечIого яргъид гIуцIаразулгун полициялъул хIалтIухъабазул кьвагьа гIанкъи ккун буго Гъоркьияб ва ТIасияб Убеки росдад аскIоб бугеб рохьоб.\nКIиабилеб октаябралъул къалъул гIудалде щварал баяназдаса лъана хасаб операциялъул хIасилалда рохьилазул лъабго чи чIан вукIин. Гьеб баян кьуна цIех рехалъул комитеталъ.\nГьединго Гъизилюрт мухъалда арбагI къоялъул радал чIван вуго жиндирго хъулухъ тIубазе унев вукIарав полициялъул хIалтIухъан. Полициялъул кIудияв сержант кинологасед тIаде кIанцIи гьабун буго сагIат ичIго тIубараб гIужалда Чонтаул росулъ\nТIоцебесеб октябралъул сардилъ Хасавюрт шагьаралда аскIоб щалали лъаларел чагIи кьвагьдон руго полициялъул хIалтIухъанасде, щварал ругъназул хIасилалда гьеб бакIалдаго хун вуго гьев. Такъсирияб лъугьа-бахъин ккун буго Хасавюрт-Герменчук шагьранухда «Мираж» абулеб кафеялда аскIоб\nСордо-къоялда жаниб полициялъул щугогIанасев чи хвеялда бан официалияб пикру загьир гьабуна Эркенлъи радиоялъе плициялхул хIалтIухъабазул махщалил цолъиялъул нухмалъулев жамгIияв хIарактачи Шамилов МухIамадица.\nЖакъа полициялъул хIалтIухъаби чIвалел ругин, жиб жиб къоялъ гIадин гьел хIужаби такрарлъулел ругониги гьелъие жаваб кьезе кIолев чи ватулев гьечIилан абуна гьес.. Бищунго мекъса ккараб жо бугин жакъа Дагъистаналъул жанисел ишазул министр Республикаялъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповасул къайимлъиялда гъоркь гьечIевлъи. Жанисел ишазул министрасе щибниги ургъел гьечIин чIвалел, холел тIагIунел ругел гIолохъабазул\nШамилов МухIамад: «Полициялъул хIалтIухъаби чIвалел руго, цо рахъалдасан гьезги чIвалел руго гIадамал, гьезда тIад зулму гьабизе гьел тIамулел руго хасал чагIаз. Гьелъухъ рецIел босулеб гIадин гьелги чIвалел руго. Гьа, чIварал гIадамазул жваб кьолев, гьелъул хIисаб гьабулев чи вукIине кколариш? ГьечIо! ЧIван вугищ, вуго. Васалам вакалам. ГIаммаб магIишаталъул цо бече хвананицин кIудияб ахIи-хIур гьабулаан коммунистаз цебе. Гьанжейин абуни полициялъул хIалтIухъан чIван вугилан рагIани гьелде ругьунлъун руго церего гIадамал. Кутакалда ракI гурхIараб хIалалда буго Дагъистаналда низам цIунулел хIалтIухъабазул иш.\nЖакъа Советский мухъалъул жанисел ишазул идараялъул минаялда аскIоб бугеб квана-гьекъезе гIадамал рачIунеб бакIалда дун вугеб мехалъ гьенире рачIана I5 гIансев полициялъул офицер. ТIаса ярагъгъ-къолденги бахъун паракъат гIдор чIана киналго. Цин гьезул видеоги бахъун дица гьикъана гьезда, нолъалдаса нахъе лъабго ункъониги полициялъулав чIван вугеблъи лъалиш нужедаян. Цо гIадамазда лъалеб батичIо! Нужецаго хIисаб гьабе гьелъул. Кваназе гIодор чIарабго жалго цIунизе кIалтIа хъаравулъун щивниги чицин течIо гьез. Гьеле гьединаб цо гIажаибаб, жалгоцин цIунун бажарулареб бакIалде бачIун буго Дагъистаналъул полициялъул хIал-хIукму».\nОктябралъул кIиабилеб къоялъ къалъудаса хадур щварал, дагьалги мухIкан гьарурал баянздасан лъана Лаваша мухъалда изну гьечIого яргъид гIуцIаразулгун букIрааб кьвагьа-гIанхъиялдаса хадуб, лъабго полициялъул, лъабго гIадатиял гIадамзул чи хун вукIин. Лъабго полициялъул хIалтIухъан лъукъунги вуго. Рохьилазул рахъалдаса хун вуго лъабго чи. ГIадатиял гIадамазул рахъалдаса хварал чагIи ккола полициялъулазе кумек гьабулел рукIарал халкъиял низам цIунулезул къукъаялдаса гIадамал. Мухъалда контр-терроралъулаб режим жеги лъугIун гьечIо, рохьилазул лъалкI цIехолеб буго низам цIунулез.


ЧIамучIаб цIех-рех - жаваб щвечIеб суал\nШималияб Кавказалдаса журналистал чIваялъул цIех-рех халат бахъунеб бугин, гьеб дурго жавабчилъиялда гъорлъе босеян гьарана президент Путинида, инсанасул ихтияразул рахъалъ мажлисалъул вакил Максим Швеченкоца. Кьезе бугиш гьелъ пайда ва кин тIобитIизе кколеб журналистал чIваялъул цIех-рехилан абурал суалазда тIасан, батIи-батIиял эксперталгун гара-чIвари гьабуна нижеца\nГьал къоязда инсанасул ихтияразул рахъалъ мажлисалъулгун Россиялъул президентасул букIараб дандчIваялда гьелъул вакил Максим Шевченкоца цоги нухалъ ракIалде щвезабуна Владимир Путинида Шималияб Кавказалдаса журналистал чIваялъул цIех-рех гIодобе биччан унеб букIиналъул.\nЛъагIелалъ цебе дица дудехун гьелъул бицен гьабун букIанилан абуна Максим Шевченкоца президентасда, амма гьелдаса нахъе гьабураб хIалтIицин гьечIин. ХIатта гьел журналистазда гьоркьоса лъабгоязул цIех-рехин абуни тIубанго чIезе тун бугин.\nГьел ккола Дагъистаналъул президентасул пресс-хъулухъалъул вукIарав нухмалъулев Гьарун Къурбановги, Дагъистаналъул инфомациялъулгун миллияб политикаялъул вукIарав нухмалъулев Загир Аруховги, «Новое Дело» газеталъул вукIарав мухбир АхIмаднаби АхIмаднабиевги.\nШевченкоца гьарулеб буго гьел чIвай-хъвеязда тIасан рагьараб такъсир гьабиялъул иш Улкаялъул ХIинкъи гьечIолъи цIуниялъул хъулухъалъухъе кьун, гьединго журналистал чIвай ва гьезул гIумруялде квер борхи жамгIияталъего кIвар бугев чиясде квер борхиялда бащалъизабеян.\n«Эркенлъи» радиоялъ гара-чIвари гьабурал гIадамазул цонигиязул хьул гьечIо кIиабилеб нухалдаги президент Путинида гьараниги гьеб ишалда жаниб лъалеб цебетIей лъугьинилан. Мисалалъе «Черновик» газеталъул мухбир МухIамад МухIамадовасда гьадин бихьулеб буго журналистал чIваялъул иш хадуб бехъерхъиялъе гIилла.\nМухIамад МухIамадов: «Бищун кIудияб гIиллалъун гьениб буго цIех-рехалъул идарабазда жанив политикияб кIваралъул чIвай-хъвеял рагIа-ракьанде щвезаризе бокьарав цониги чи гьечIолъи. Цо лъилалиго тIадкъялда рекъон гьарурал чIвай-хъвеязда жанив кидаго вукIуна цо кинав вугониги кIудияб ишалъул хIаким.\nГьединлъидал цIех-рех чагIазухъ киналго баяналги далилаги рукIаниги гьеб чIвай-хъвеялъул хIакъалъулъ, гьеб рагьизе гьезул гъира свинабула батIи-батIиял хIужабаз. ТIоцебесеб иргаялда гьезул жидерго букIунаро божи цIех-рех рагIалде бахъинегIан живгоцин чIаго хутIилин абураб жоялда. Гьединлъидал цIех-рехчагIазул жигар бахъилин гьеб иш рагIалде бахъинибазиеян абураб жоялда божи гIададисеб жо буго.\nГьединабго гьари Максим Шевчекоца Путиниде гьабуна букIана лъабго соналъ цебе ХIажимурад Камалов чIвараб мехалъго. Шевченкоца абулеб букIана гьеб иш федералияб даражаялъул цIех-рехалде бачеян. Дида ккола гьаб нухалъниги гьелда гъорлъе бакIалъулаб цIех-рехчагIи гурел, Пятигорскиялдаcа гьединго, Москваялдаса махщел бугел хIалтIухъаби гъорлъе рачани хIасил букIинилан. Гурого бакIалъулал хIалтIухъабаз гьабураб хIалтIуде гIей гьабун чIанани гьелъ кьезе жо гьечIо».\nЖамгIияв хIаракатчи ГIисалмухIамад Набиеваги абулеб буго хас гьабун Путнида гьеб ишалде кIвар кьеян гьарунилан гьелдаса бугеб пайда жинда бихьуларилан.\nГIисалмухIамад Набиев: «Цере рукIарал цIех-рехчагIаз хвезабураб кинабго материал, цIех-рех рагIалде бахъунареб къагIидаялъ ургъунго гьабураб хIалтIи гьанже цIигьабизе кIвелин абураб жоялда дун божуларо. Щай абуни цо нухалъги президентасда гьарун букIараб мехалъ кIиабизеги гьесда гьарунилан мехалъ рагIалде бахъиниланиш?\nЧан цIех-рехчи хисун ватилев, чан хIужа тIагIинабун батилеб. БачIинахъего гьеб иш Шималияб Кавказалъул цIех-рехчагIазухъе, гьеб ишалда жаниб хасаб интерес гьечIел чагIазухъе кьун букIарабани хIасил ккелаан букIараб».\nДагъистаналдаса журналист АхIмаднаби АхIмаднабиев чIваялъул ишалъул цIех рех халат гьаби тIалаб гьабун букIана, араб соналъул сентябралда Цолъалараб миллатазул гIуцIиялъул данделъиялда халкъазда гьоркьосеб инсанасул ихтиярал цIунулеб «Артикль-19» абураб идараялъги.\nГьезул баяназда рекъон 10 соналда жаниб дунялалда чIван вуго 500 журналист. Россиялъул журналистазул цолъиялъул баяназда рекъон ахираб къого соналда жаниб Россиялда чIван вуго 351 журналист. Гьезул гIемерисезул цIех-рех букIине кколеб хIалалъ гьабулеб гьечIо.\n"Журналистал чIвала тIадтаразул кIвар гьечIолъиялъ"\nХI.Сагитов: «АхIмаднабиев чIваялъул гIайиб гIайибго гьечIесде рехизеги рес буго»\nХIажимурад Камалов чIваралдаса – лъабго сон\nДагъистаналда кIиго журналист вухун ва цояв ккун вукIана\nЖурналист ГIабдулмалик АхIмадилов чIваразе тамихI къотIана\n«Журналистал цIуниялъул комитеталъ» Москва ахIулеб буго Елена Милашина цIуниялде


Гьезда хадур айги хутIаралщинал…\n(Ришиязул, чIвадарухъабазул, цIогьазул ва щал рищилел лъалареб халкъалъул хIакъалъулъ)\nСентябралъул бакьулъ республикаялда тIоритIизе руго рищиял. Бищизе буго шагьаразул, районазул ва росабазул бакIалъул нухмалъи – бутIрул ва законал рахъулел органал, депутатал.\nЩиб кьезе бугеб нилъее гьел рищияз? Щвезе ругищ Дагъистаналъе лъикIал нухмалъулел? КIвезе бугищ гьезда гIадамазе гIадатиялниги рукIар-рахъиналъул шартIал чIезаризе абураб суал хутIулеб буго рагьараблъун.\nЛъалеб букIахъе республикаялъул нухмалъиялъ чIезабуна тIаса гъоркье щулияб вертикаль ва гьечIо жакъа Дагъистаналда республикаялъул бетIерасе мутIигIаб гуреб кинабгIаги политикияб къуват.\nХалкъалъул пикруялдалъун церехъаби рищулеб къагIидаялда къоно чIванин абизе бегьула. Халкъалъ рищулел руго гIицIго тIасан рищизе ихтияр кьурал нухмалъулел.\nХIабургъарал 90 абилел соназ нилъее кьун букIана ихтияр батIи-батIиял нухмалъулел рищизе. Рищизеги рищана нилъеца гьел, пайда щиб, цохIо нухалда нилъеца рищун хадур гьез байбихьана жалго жидецаго рищизе. Жакъа гьел хIабургъарал ункъоялда анцIабилел соназул лебалал гIолохъаби республикаялъул политикияб аренаялдаса нахъе ана. Цоял туснахъалъуре, кIиабилел - цIех-рехалдаса рахчун улка тун къватIире, лъабабилел - кьунщиналда щукруги, щванщиналда реццги гьабун хIалхьиялде ана. БатIи-батIиял рукIана гьел нухмалъулел.\nЦо-цо бакIалда лъикIал ишалги гьаруна, цогидалъуб цо гIелалда бацIцIине кIолареб, тIадбуссин гьечIеб хIалалъ шагьар хвезабурал хIужабиги ккана. Гьез кинабго гьабулеб букIана жидедаго бичIчIухъе. Пайда щиб гьезул бичIчIиги лъайги букIана гIей гьечIеб, гIадамаздаса батIияб, жидеего хасиятаб. Халкъалъ къабул гьабулеб букIана тIаса гьоркье гъоз кьураб, гьел рукIана мисалаллъун гIолеб гIелалъе. Гьезул «кумекалдалъун» гIезаруна нилъеца цоял цогидаздаса сурарал ишал гьарулел бегIукъал ва моралиял инвалидал. Гьел лъугьана гIун бачIунеб гIелалъе мисалаллъун.\nГьелъие цо мисал. РакIалда буго 20I0 абилеб соналъ МухIуца Москваялъул тIалабалда рекъон вице-премьерлъун МухIамад ГIабдулаев тIамурабго (хадув президентлъун тезе хIисабалъ) «Эхо Москвы» радиоялдаса Юлия Латининица абулел рукIарал жал: «Дагъистаналъул хIакъикъаталда вице-премьерлъун тезе хIажалъула анцIгониги чиги чIварав, чанго квартал минабиги кьвагьарав чи. МухIамад ГIабдулаев рагIула гьоцIо бичулев чи, щиб кIвелеб гьесда Дагъистаналда гьабизе?» - ян абуна Юлияца.\nГьаб пикру чIобогояб бакIалда бижараб жо гурелъул. Гьеб букIана щуго соналъ цебе Дагъистаналда букIараб хIакъикъат. Жакъа власталъ гьел кварталал кьвагьарал чагIиги нахъе рачун жидерго чагIи толел руго хъулухъазда. Рищиял гьечIо хIакъикъиял ва гьеб лъиениги цIияб хабар гуро. Нечезе ккараб хIалги буго къоло цоабилеб гIасруялда гIадамазда жидеего мустахIикъаб тIалъи бищизе лъалеб гьечIин абизеги. Амма ихтиярал кьолел гьечIин абулеца лъикI букIинаан цо лахIазаталъниги хIисаб гьабуни, щив бергьунев метер тIолгохалкъалъул рищиял риччани мэрлъун, яги депутатлъунали?\nНахъойги нилъеца рищизе руго долго 90-абилел соназул лъимал. Нилъер гIаданиб жеги ханлъи гьабулеб буго долго Калашниковазгун бакI- бакIазда бомбабиги лъун рахъунел кьвагьияз. ГIемерисел бачал гIадин унел руго дозда хадур. Гьеб «лагълъиялда» Дагъистан тархъан гьабизе ахир лъуралгIайги ратаги цIиял «рищиялин» цIар бугел жал.\nДица беццулеб гьечIо жакъасеб хIакъикъат. ГIемерисеб мехалда нилъеца вищизе кколев вуго хIакимлъун я цIогьор, яги чIвадарухъан, батIияб ресго хутIулеб гьечIо. Гьезул кинавха лъикI абураб суалалъе дица жаваб кьелаан машгьурав шагIир Иосиф Бродскияс жиндир гьудуласухъе хъвараб жавабалдалъун: «Говоришь, что все наместники - ворюги? Но ворюга мне милей, чем кровопийца …» - ян.\nКIиго квешлъиялдаса дагьаб тIаса бищеян абула гIурусаца. ЧIвадарухъаби дагь-дагь ккун рагIдукье ана, гьезда хадур айги хутIаралщинал - цIогьалги, ришватчагIиги, хIелхIелчагIиги ва цогидаб хъуш-хъаламгиян дугIа гьабизе лъикIан жакъа Дагъистаналъе.


Жакъа МахIачхъалаялъул вокзалалда бугеб мажгиталъур рузманалде рачIарал гIадамаца лъабабго тIалаги цIун къотIнор халичабигицин тIамун рукIана. Мажгиталде гIагарлъанагIан рикIкIадисаго рагIулеб букIана гIенеккаразе асар гьабулеб имамасул вагIза.\nЦIакъ кIвар бугеб суал бугоан имамас жакъасеб рузманалда борхун - Исламалда чIахIиял мунагьал. Бицунеб букIана чи чIваялъул, рибачилъиялъул, зинаялъул, ширкалъул ва цогидал мунагьазул.\nМасала, зиначагIи тIамулила доб дуниялалда жужахIалъул агьлуялдаса къватIибе бачIараб хъублъи, гIетI, би ва рецIцI гьекъезе. РакI къалел ва ракI гъанцIизабулел суратал цере тIамизарулел рукIана мунагьазул ва гьезухъ къачIараб жазаялда хурхун. Гьединго бицунеб букIана рибачилъиялъул, цо чиясухъе къарзалъе гIарацги кьун гьелда тIаде бачIараб проценталда кванаялъул бугеб мунагьалъул. Амма киналго мунагьазда хурхун гьабураб вагIзаялдаса цо рахъ хутIана тIубанго бичIчIичIеб ва хадув гъезе захмалъараб.\nИмамас абулеб буго: "Бищунго кIудиял мунагьаздаса цояблъун ккола чи чIвай.\nЦо чи чIвай бащалъула тIубанго инсаният чIваялдаян абулеб буго ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда. Жинда свалатги саламги лъеяв нилъер аварагасда гьикъун буго асхIабзабаца, я МухIамад, (с.т.гI.в) щив чи кколев бищунго кIудияб мунагь гьабурав ва Аллагьасул рахIмуялдаса махIрумлъаравин. Жинда свалат салам лъеяв аварагас абун буго бищунго кIудияб жаза бугин жиндие хьихьизе захIмалъилин хIинкъун, жиндир чохьол тIалаб цебе гьабун вас чIварав инсуе. Нужеца хIисаб гьабеха, диналъул вацал, жакъа нилъеца гьарурел абортал (ургьилго лъимал чIвай) абурал жал кколел руго гьел мунагьаздаса" - ян.\nГьаниб дир суал бачIунеб буго, бугодай, масала, квание зарал гьабилин, чIагояв, жинда "дада" - ян ахIулев лъабго, ункъго, яги щуго сон барав вас чIваялда, ялъуни тIубанго инсаният чIваялда бащадаб мунагь гьеб аборт абураб жоялъул? Мунагь букIин хIакъаб жо буго, гьелда щаклъизе нилъее нухги гьечIо, мунагьалъукь ккола, Аллагьас цIунайги гьелдаса. Суал буго гьеб мунагьалъул ва жазаялъул бащалъиялда хурхун.\nГьенибго абуна имамас цойги тIад ургъизе тIамулеб гIадаб жо. "КIиго кодоб ханжаргун вагъизе вахъарав чиясул жив чIварасеги жинца чIварасеги буго бащдаб мунагь ва гIазаб доб дунялалда. Щай гурелъул кIиясулго цохIого ният букIана, чи чIвазе. Гьанибги живго чIварасул хIал жеги квешаб буго жинца чIварасдаса. Щай гурелъул жинца чIварасул рес буго тавбу гьабизе, жив чIварасул гьечIо". Дица цо бакIалда цIалун букIана, Исламалъул рахIматаздаса бугин, бусурманчиясе мунагь хъвалин гIицIго гьабураб мунагьалъухъ, нияталъухъ хъваларин, гьеб мунагь гьабун гьечIони.\nАмма лъикIаб ишалъе, масала, дудаго рачIел гIиллабаз ниятги букIун гьабичIого хутIаниги кири хъвала, щай гурелъул рес ккани дуца гьеб лъикIаб иш гьабулаан абун. Гьеб пикру нахъе чIвараб гIадаб жо кколеб бугищ гьадаб имамас абураб жив чIваравги, жинца чIваравги ващалъулин абураб пикруялъ. ХIисабал, суалал... ЦIакъ кIвар бугеблъун дида бихьана имамас лъималазе Аллагьасул кириги рахIмуги эбел-эмен разилъиялдаса гурони гьечIин абураб вагIза. Аварагасул (с.т.гI.в) цо асхIаб вукIун вугила хвалил бусада вугев.\nРухI бахъулеб лахIзаталъ гьес шагьадат битIизе ва витIун ккезаввиялъул мурадалда аскIор асхIабзаби чIаниги кIолеб букIун гьечIо гьесда шагьадат битIизе. КIалъалев вукIун вуго, шагьадат такрар гьабун бажарун гьечIо кигIан кIалъаниги. Жинда салам лъеяв аварагасда абурабго гьес асхIабасул эбел ахIизаюн йиго жиндихъего ва абун.\n-Дур васадаса разилъи гьечIолъи бугищ? - ан.\n-Валлагь бугинха, Бисасул авараг, гьев лъадухъ гIенеккулаан, рукIана гьесул дир ракI хвезарурал бакIал - ин. Аварагас (с.т.гI.в) абун буго.\n-ГIумру гIибадаталда аниги гьесда шагьадат битIизе кIолеб гьечIо мун тIаса лъугьинчIого. Гьеб мунагьгун дове иналдаса гьесие азарцIул бигьаяб буго гьанивго цIаги бакун цIадав вухIи - ян. Жиндир вас цIадав вухIулев цеве тIамун эбел гIодун йиго ва Аллагасде гьардон йиго тIаса лъугьайигин. Гьелдаса хадуб салават битIизе кIун буго асхIабасда ва Аллагь тIаса лъугьун вуго. Аллагьас ритIун тIоритIайги киналго. ТIадехун рехсарал суалазе жаваб щвани иргадулаб рузманкъоялъ кьезе буго гIалимчиясул кьучIаб жаваб ва баян хабар лъикIаб рагIайги.\n«Хваразулгун рагъ» такрарлъун буго МахIачхъалаялда


МочIохъ: депортациялъ къуркьизабичIеб росу » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nМочIохъ: депортациялъ къуркьизабичIеб росу\nБлогал / Хунзахъ мухъ\nМагIарулазул росу. «Миллаталъул» проект\nЖакъа МочIохъ буго тIабигIияб газ, рес буго ччугIихъанлъи гьабизе, рагьана ясли-ахги\nХунзахъ районалъул централдаса 35 километралъ рикIкIад бугеб МочIохъ росдал хIакъалъулъ рагIичIев чи къанагIатги ватиларо дагъистаниязда гьоркьов. РагIизабуна гьеб такрарлъи гьечIеб тIабигIияб хIор аскIоб букIиналъги, Расул ХIамзатовас «форелал лъедолеб мачIхъадерил хIорилан» хас гьабун хундерил гимналда хъваялъги, чанги лъикIал сахаватчагIигун гIалимзаби жанир рахъиналъги. Жакъа къоялда нусгогIан магIишат гурони жаниб гьечIеб гьеб росу бараб бакI буго мегъ бакьулъ, сверун гьарзаго лълъималги ругеб, беричал харибакIазги сверун ккураб. МочIохъе бухьараб сапаралъ бихьараб-таралъ сагьвил гьаюрай дида ракIалде ккана газета цIалулезулгунги рекIел асарал рикьизе. Жакъасеб мухбиралъул сапар – тIогьол расалъабазги, хехал лъаразги, гьалбал хириял гIадамазги гьайбат гьабураб, магIарулазул МочIохъ росулъе.\n12 росулъа рачIарал гIадамаз ккураб росу…\nДагъистаналъул мустахIикъай мугIалим, президентасул гранталъул лауреат, цIар бугей педагог Булул МухIумаевалъ дида бицанихъе, МочIохъ росдал цIар бачIун буго «мачIу» абураб рагIиялдасан. Жакъа къоялдаги мачIуялъул тIубарал сиртIал ратизе бегьулин гьанирилан бицана гьелъ дида.\nТIоцебе росу ккун буго ГIахьалчIиса вачIарав КIудияв ГIумардибирас, гьесда цадахъ гьениве вачIун вуго гьесул ункъо васги.\nГьеб хъизаналъ тIоцебе кьучI лъун буго гьанжесеб МочIохъ росдае. Гьезул рещтIен гьениб лъугьараб мехалъ, ГIахьалчIиса гочун руго гьезул гIагарлъиялъул цогидал хъизаналги, дагь-дагьккун кIодолъизе лъугьун буго росу. КIудияв ГIумардибирас гьеб росдае бегавуллъи гьабун буго кIикъого соналъ. Гьев живго гIараб гIелму кодосев чи вукIиналъ, гьес росулъ, росдал гIадамазул кумекалдалъун, бан буго гьабсагIатги хIалтIулеб бугеб мажгит.\nГьаниб бицен гьабичIого гIоларо ГIумардибир МочIохъе гочиналъе гIиллаялъул. Гьеб букIун буго гьезул тухумалъ тIад квер лъураб ракь, гьединго МочIохъ гIадаб гьава-бакъ рекъараб бакI батизеги захIмат буго, гьаниб жаниб тIабигIаталда букIунеб кинабго буго: боцIуе кваназе гIалахги, бекьизе гьарзаяб ракьги, гьекъезе тIагIам лъикIал иццалги, цIакъго хIажат ккани, цебе балалъги нахъа балалъги рохьалги. Аби буго МочIохъ батараб: гьавураб къоялдаса жиндир гIумруялда жанив жив хвезегIан сундениги хIажалъун МочIохъа чи къватIиве ине ккечIевилан. Цебе гьелда абулеб букIун буго гьитIинаб Шалиян.\nШали ккола чачаназул росдал цIар. Гьеб абиялъе гIиллаги букIун буго гьениб гьарзаяб бачIин кьолеб ракь букIин. МочIохъе сверухъ ругел росабалъа гIадамал гIемер рачIунел рукIун руго тIощел ва кванил цогидал нигIматал росизе. ХIисаб гьабураб мехалъ, МочIохъ росу бугеб бакI гьениб гIумру гьабулезе чорхое щулияб сахлъиялъеги ва гIумруялъул халалъиялъеги кьураб тIабигIаталъул гьайбатаб бакI бугилан, гьенире гIемер рачIунел рукIун руго батIи-батIиял махщалил гIадамал, гьез жигар бахъулеб букIун буго гьенибго гIумру гьабун чIезе. Гьелъие цоги гIиллаги букIун буго - мачIхъал гьалбал хириял, гьединго тIаде рачIарал лъикI къабул гьарулел гIадамал рукIин. МачIхъадерил ролъул чадил тIагIамги лъараб, богIол чIагIдал къвакIиги бихьараб мехалъ, гьалбадерица гьениб заман бахъулеб букIун буго. Абула МочIохъ росулъ 12 батIияб бакIалдасан рачIарал гIадамаз гIумру гьабулеб бугилан. КъватIиса рачIун чIарал ругониги, гьез вацлъиялда тIобитIулеб буго гIумру.\nКIудияв ХIасан ва цоги гIелмудал ралъадал\nМочIохъ росу кIодолъун, гIуцIун хадубги, колхозал гьарилалде цебе, ГIахьалчIиса рачIаразе гурони, ихтияр кьолеб букIун гьечIо магIарде боцIи битIизе. Гьедин заман анагIан, МочIохъ байбихьун буго гIараб гIелмуялъул машгьурал гIадамал рахъине. Гьале гIалимчи КIудияв XIасан лъабго соналъ халваталда жанив чIун вуго гIелму щулалъиялъе. Абулеб букIун буго гьесулъ кашпулъи бугиланги. ГIалимзабазе гIелмуялъе кьучI лъезе МочIохъе вачIун вуго шайих АхIмадил Бадай. Гьесие бараб шайихасул рокъов вукъун вуго гьев, гьесде зиярат гьабула мачIхъадерица ва къватIиса рачIарал зияратчагIаца. КIудияв гIалим вукIана СайгидулбатIал. Гьесул цIар тIоцересел гIалимзабазда гьоркьоб буго Дагъистаналъул музеялда. Музеялда гуребги, «Дагъистаналъул цIар рагIарал сонал» абураб тIехьалдаги тIоцересел гIалимзабиян хъван руго ГIободаса ХIайдарил МахIамадилги СайгидулбатIалилги цIарал. Хадувго гIун вачIана МочIохъа Къадил МухIума, гьев гIемерал соназ хIалтIана ЦIадаса ХIамзатгун цадахъ Хунзахъ шаргIияб судалъул секретарьлъун. Хадувго гIалимчи вахъана живго жиндаго чIун гIараб гIелму лъазабурав, жинда Къуръаналъул, жузазул магIна лъалев вукIарав Исбагьиев Гъайирбег. Гьединго рукIана гIалимзаби Сиражудин-ХIажи, ХIасанил АхIмад, MуxIамадов XIacaнxIoceн (КIудияв).\nМочIохъе дин щула гьабизе вачIарав ва МочIохъ дибирлъи гьабулев вукIарав Хьиндахъа Бугъадибирасул хоб буго шайих вукъараб хабалалъ гIалимзабазда гьоркьоб. ТIоцебе гIараб гIелму ва Къуръан цIализе малъизе Мадраса рагьун буго росдал мажгиталда жаниб, гьенир цIализарулел рукIун руго киналго росдал лъимал, гьелъ рес кьун буго тIаде гIолеб гIел гIелмуялда гъорлъе лъугьине ва дин-ислам щула гьабизе. Гьезда гъорлъаги рахъун руго шаргIияб гIелмуялда гIадамал куцаялъе гIалимзаби. Гьаниб гIелмуялъул бицунаго, бихьизабизе ккола цебе гIелму кодосел гIалимзаби кигIан диналъеги шаргIалъеги ритIухъалги рацIцIадалги рукIаралали.\nЧуги меседил цIурал хулжалги\nГьеб букIине ккола XIX гIасру. Гъумекив вукIун вуго цIакъ бечедав хан. Гьес гьенире ахIун руго доб мехалъ Дагьистаналда рукIаралщинал гIалимзаби мавлидалде, гIемераб боцIиги хъвехъун. Гьениве ахIун вукIун вуго КIудияв ГIумардибирги. Мавлид лъугIун хадуб киналго мавлидалде ахIаразда гьикъун буго ханас, гьаб бечелъи, гьаб ракь, гьаб боцIи-панз дие хIалалаб бугищилан. Гьениб ханасе кIудияб рецц-бакъги гьабун, гьеб кинабго хIалалаб букIин загьир гьабун буго мавлидалде ахIараз. Амма ГIумардибир вуцIцIун чIун вуго, кIалъачIого.\nМавлидалде ахIарал нухда регIун хадуб, гьенивги чIезавун, ханас ГIумардибирасда гьикъун буго дие рецц-бакъ гьабичIого мун щай вуцIцIун чIаравилан. ГIумардибирас гьесда абун буго: «Гьаб боцIи, ракь, бечелъи дуе хIарамаб бугилан». Гьеб мехалъ ханас ГIумардибирасда абун буго, мун гурони мавлидалда рукIаразул цониги чи вахъинчIин гьедин абулевилан. Амма гьаб кинабго хIарамаб букIин дидаги лъалилан. Нуха регIулаго, ханас ГIумардибирасе чуги меседил цIурал хулжалги кьун руго. Гьедин Гъумекиса вачIунаго, гьев щун вуго гIехьелдерил иццухъе. Гьениб, чодаса гъоркьеги рещтIун, гIодов чIун вуго тIаде чи вачIинегIан. ВачIун вуго цо вас. Гьев вас аскIовеги ахIун, витIун вуго росдал дибир ахIизе. ВачIун вуго дибир гьесда аскIове иццухъе, бицун буго ккаралъул ва дибирасухъе кьун руго месед жаниб бугеб хулжалги чуги. ГIумардибирас дибирасда абун буго: «Дуца гьаб месед бикье росулъ ругел мискинзабазе, бесдалазе, гьалде ккаразе, дица гьаб рокъобе босани, гьалда тIаса чIужуялъ месед босичIого толаро, гьеб буго дие хIакъ», -ян. КIудияв ГIумардибирасул гIелмуялъулги вацIцIалъиялъулги хъвараб тIехь букIун буго Kьохъa СултIанахIмад-хIажиясухъ. Гьев мунагьал чураяв ва баракат нилъее щваяв хвана, гьеб тIехьалде халгьабизеги щвечIо.\nБугъади – 19 кули\nТIоцебе росу ккуразул ГIахьалчIиб гIагарлъи гIемераб буго, амма заман гIемер ун бугелъул батила, гьенире къварилъи ккараб мехалъ унел дагьлъун руго.\nЦебе, бетIергьанал ракьазда гIадамаз кулал гьарун, бетIербахъи гьабулаан. Гьедин кулал гьарураб Бугъадиян абулеб бакIалда букIана анцIила ичIгогIанасеб кули. Гьелъ бицунеб буго некIо гIадамаз гIумру гьабулеб букIараблъи жидее гIумру гьабизе бигьаяб, жалго бетIергьанаб ракьалда.\nЖакъа къоялдаги гьабурав чиясе гIезегIан магIишат гьабизе санагIатаб, квегIенаб бакI буго МочIохъ: росдал цояб рахъалда – чIегIерракьул хурзал, цогияб рахъалда – чабаххIалал ракьал – картошка, ламадур гьарзаго рижулел руго гьанир, лъагIел кинаб бачIаниги.\nМоцIрол канлъухъеги хIалтIулел\nДиргун хабар ккарай байбихьул классазул учительница МутIалибова Сакинатица бицана араб соналъ 16 сотых ракьалда бекьараб ламадурил бачIин бичун 73-азарго гъурущ щванин жиндиеян. Узухъда, школалъул мукъсанабго харжиде тIаде гьеб кIудияб квербакъи ккола. Жалго бетIергьанал кIудиял хурзалги хьихьараб боцIиги гьечIев чи МочIохъ гьечIо жакъа къоялдаги. Дойго Булул МухIумаевалъ бицана, мадугьалихъ росабалъ КТО лъазабидал рещтIарал гIорхъалаби цIунулезул аскарияз г1ажаиблъун мачIхъадериде абун бугин: «Сордо-къо цIехечIого, свак лъачIого, моцIрол канлъухъецин хIалтIулел рукIунин гьал чагIи», - ян (рагIи-хер къазе прессалде ирга къад щоларелъул, къаси-къаси гьабулеб букIун гьаз гьеб хIалтIи, -- авт).\nМочIохъ росу – депортациялъул къурбан\nУзухъда, кидаго бигьаяб яшавалда рукIанин мачIхъалан дица абиларо. Лъабго магIишаталда гьоркьоб цо-цо гьокоги кьун, гIицIго гьелда лъураб къайи-цIагун Чачаналъе гочинарун рукIун руго МочIохъ росдал гIадамал 1944 соналъул кьварараб кьиндал гIужалъ. ХIакъикъаталдаги, щибха захIматаб букIинеб, рижараб росу-ракь, яшав тун, херал-беццал ратIа гьаричIого, чияр ракьалде рахъине ккеялдаса?! ГIицIго 1957 соналда нахъруссине риччан руго мачIхъал гIагараб росулъе.\nДандчIварал захIмалъабаз къвакIарал магIарулал къуркьизаричIолъиялъе нугIлъи гьабула цIигьабураб росуялъги гьанир гIуцIарал шартIазги, захIматчагIазул хIалтIулал бергьенлъабазги. Росдал магIишаталъул асс бугел соназ 200-210 чIегIерхIайван (гьездасан 100-110 беч1ч1улеб г1ака) жаниб хIебтIун, лъаг1алие 190 тонна рахьдал, 10 тонна гьанал кьолеб бук1араб фермаялдеги щвана дун гьеб къоялъ МочIохъ. БитIахъе ракI бахиллъилел бокьал, дояркабазул рукъ, бачазул ферма чIунталиде сверун ругоан жакъа къоялде. Киналго магIишатазе хасиятаб гьеб сураталъ гьоркьоб тун гьечIо рас тIуни нах кIанцIилеб гIадаб боцIи хьихьизе кIолел керчал харибакIал ругеб МочIохъ СПКги.\nГрантал щвечIониги, ччугIби гIезарурел руго\nМочIохъеги щун, хIорихъе щвечIони, дун цIалдолезда мекъи йичIчIилаан. Аллагьас майилан кьураб сайгъатлъун бихьана дида цо къоялъ зодил кьераб, цоги къоялъ гIурччин харил кьергун жубан бакъуда данде паркъолеб гьаб лъадал «матIу». 1963 соналъ мегIерги ччукIун бачIун, лъугьун буго 40-45 га гIатIилъиялда мачIхъадерил хIор. Риидалил заманалъ гьаниб хIухьбахъи гьабизе рачIунел руго, цо Дагъистаналдаса гурел, мадугьалихъ ругел республикабаздасаго гIадамал. Амма, пашманлъизе ккараб хIужа-гьелщинал соназда жаниб хIукуматалъ гьаб тIабигIияб памятник сверун гIуцIун гьечIо хIухьбахъиялъе кинал рукIаниги шартIал. Совет Союзалъул заманалда гьаниб ккунагIан форель, сазан, толстолобик тайпабазул ччугIби, тIад рекIине цIулал русби рукIарал ратани, гьанже хутIун буго гIицIаб хIор. Форельгицин нагагь-надир гурого лъедолеб гьечIо гьаниб. ГIезабизе бегьуларищя? ЦIакъ бегьула.\nХIоринибе биччазеги жидеего хайиралъе бича-хисизеги букIинеян ччугIа гIезабизе лъикIаб къасд бижараб гIолохъанаб хъизангунги ккана дир гьудуллъи МочIохъ. ГIабдулкъудусова ПатIиматилги гьелъул бетIергьанчи Муслимилги буго, икра, гIисинаб ччугIа (малек) босун, гьеб гIезабулеб магIишат. ГIезегIан тIад жидерго гIарцулал сурсаталги хвезарун, гIуцIараб буго гьезул магIишат. Хьул букIун буго рос-лъадул, росдал магIишаталъул грантниги щун, «хIатIазда рахъун чIезе». Амма гранталги квегIал-кваранал гIарцал щолелги республикаялда батIиял ратула. ГIезабулеб ччугIил тIинчIалъул бащадалдаса ц1ик1к1ун къадар хваниги, гьабулелдаса ракIбуссин гьечIин жидеран бицана Муслимица. Гьелъул гIаксалда -- аскIобго балеб буго жанир чIезе мина, къачIалеб буго сверухълъи.\nЧчугIихъабазул «чIинкIиллъиялдаса» гьороца росун рачIунел ххунеб гIатIалги хьоналъулги тIагIамал махIаз дир балагьи кIкIалал рагIалдехун буссинабуна. Нусгоялдасаги цIикIкIун сон жиндир бугеб умумузулго батараб лъеда гьобо (лъетIагьоян абула хундерица гьелде гьакIкIараб кIалалъ) хIалтIизабулеб буго 90-ялдасаги жиндир гIумрудул сонал арав ГIабдулмуъминица. Цебе гьединаб гьобо лъабго букIанила росулъ, гьанже киналго механизированияб къагIидаялде, бигьаяб яшавалде ран, гьезде хIажалъи гьечIила. ГIодоркъоял гьечIониги, магъилъ наял кинигин хIалтIулел мачIхъал рихьидал, библиотекаялъул МочIохъ филиалалъул нухмалъулей Халилбегова Ирайсатида дица гьикъана хIухьбахъи, эркенаб заман тIобитIиго букIунарищ нужеран. АзаргогIанасеб тIахьазул фонд, казият-журналазе подписка (щаяли, гьезда гьоркьоб «Миллат» дида бихьичIо) бугеб «тIахьазул рокъоре» 100-150 цIалдолевги хьвадулин, байрамкъоязде вечералгун гIодорчIеялги гIуцIулин клубгун цадахъ жидецаян бицана Ирайсатицаги.\nКьерханкъояз гьенирегIаги руссинчIого, ракIги свакги сундеха чучилеб росдал захIматчагIаз?\nЯсли-ах, тIабигIияб газ, Шамалда хIалтIулев тохтур…\nКIикъогогIан соналъ анищ букIун буго гIолохъанал хъизамазул росулъ ясли-ах рагьизе. Ва гьале, рохел! 27 июналъ 17 гьитIичазе пайда босизе кьуна хIалеб площадкаялдалъун, богорукъалъул къайи-цIаялдалъун хьезабураб «Колосок» («ТIор») ясли-ах. Пачалихъияб Думаялъул депутат ГI. Магърамов гIахьаллъана гьеб рагьиялъул тадбиралдаги, гьебги - кодоб сайгъатгун - къед цIураб телевизоргун. Баракатаб батаги, хадур гIемерлъаги росдал гIадамазе хIажатал объекталгун сахаватал сайгъатал. Амин. Аллагьас кьураб тIабигIияб бечелъи гуребги, росуцоязул баракат камунги хутIулел гьечIо рикIкIадаб росдал гIадамал. Хунзахъ районалда кIиго-лъабго росулъ гурого гьечIеб тIабигIияб газ МочIохъ щибаб рокъоб буго. Гьеб бачине сахаватлъиялъул квер бегьун буго Россиялъул Оборонаялъул министерствалда чанго соналъ хIалтIарав « Бизнес-инжиниринг» компаниялъул директор, сахаватчи МухIамадрасул Юсуповас. Жидерго бажарарал ракьцояздаса бугеб чIухIи загьир гьабун лъугIуларого рукIана гIадатал гIадамал гьеб къоялъ. Лъидаха рагIичIеб, гьанжегIагар сахлъи цIуниялъул министр В. Скворцовалъул гъулбасалда гъоркь «Призвание» абураб миллияб премиялдалъун кIодо гьавурав, Сириялда госпиталалъул заведующийлъун хIалтIун, гIемерал гIадамал хвасар гьарурав рагъулав врач, капитан Сулиманов Исламил цIар?!\n«ХIамил бетIергIанаб» росулъа вахъана Дагъистаналъул мустахIикъав бакIал ралев чи Халилбегов Пазлудин, Республикаялъул мустахIикъав тохтур МухIамадов ХIусен, Аллагьасдасанго тIокIборчIараб учительлъиялъул гьунар жиндие кьурай МухIумаева Булул ва гьел гурел цогидалги жалго хIалтIулел, цIалулел бакIазда къадруялда росдал цIар цIунарал гIадамал.\nРакI гъолеб, парахатаб бакI буго МочIохъ росу. Гьанир гохIал-щобал, «даруял хурдузул гъамас» тIад сокIкIарал гIурдаллъаби мерхьунаго, дида кIочон тана гьаб сапар гIадаб чIагояб гуреб, гIатIгояб данделъиялде ретIарал рорхатал эгъебекеназ унтизарулел ругел хIатIазулги, ккун бугеб тIобитIун кIалалъулги, рокъое нахъюссине цебе бугеб сагIатгун бащадалъул нухлулги. Хадубккунги, рокъобго аппаратги, къаламги, диктофонги тун, свинабун телефонгун, хIорил рагIалда кIусун хIухьбахъизе, пикрабазул гIадлу гьабизе МочIохъе щвезе щулияб нигатгун мухбиралъул хъвай-хъвагIаязул блокнот къана дица.\n» ГIашилтIаса КъурбангIали\nГьениб т1абиг1ияб газ бук1ин ц1акъ лъик1аб х1алт1и буго рохалие х1алт1изабеги, амма бич1уларо щай гьеб нижер район къот1ун гьенибе унеб кибниги лъалхъич1ого?


люлИлйлИ лџлБлџлЏлФ лЏлълЏ / лЏлълЏ лелљлалФ лЏлълЏ лАл«лалЪлалўлЌ лўлЊлалБлелџлў лЏлълЏ. LOL Dolls Surprise лАлњлълўлюлў лалБлџлљлюлў. лўЛђлИлйл░ лўл▓л░лйлИЛєл║л░ЛЈ Рђћ лАл╝лЙЛѓЛђлИ Mail.ru\nлюлИлйлИ лџлБлџлЏлФ лЏлълЏ / лЏлълЏ лелљлалФ лЏлълЏ лАл«лалЪлалўлЌ лўлЊлалБлелџлў лЏлълЏ. LOL Dolls Surprise лАлњлълўлюлў лалБлџлљлюлў. лўЛђлИлйл░ лўл▓л░лйлИЛєл║л░ЛЈ\nлћлЋлЏлљлЋлю люлИлйлИ лџлБлџлЏлФ лЏлълЏ / лЏлълЏ лелљлалФ, лЏлълЏ лАл«лалЪлалўлЌ, лўлЊлалБлелџлў лЏлълЏ. LOL Dolls Surprise лАлњлълўлюлў лалБлџлљлюлў. ЪњЎ лел░л▒л╗лЙлйЛІ ЛЂ л╗лЙл│лЙЛѓлИл┐л░л╝лИ лЏлълЏ: https://drive.google.com/file/d/0B28Q0jbYBaMCbjhKMExVcVo5UGs/view?usp=sharing ******************************************************************** ЪЉЅ люлЙЛЈ л│ЛђЛЃл┐л┐л░ лњлџлълЮлблљлџлблЋ: http://vk.com/irinka_iva_plastika ******************************************************************** MUSIC: player.epidemicsound.com


Ираналъул атомияб программаялда сверун суалал тIокIкIун гьечIо\nМагърибалъул цIар бицинчIев дипломатас лъазабун буго Ираналъ жегиги мухIканаб жаваб кьечIин гьелъул атомияб программаялда сверун 10 соналъ халат бахъунеб бугеб басхI рагIалде бахъинабизе дунялалъул церетIурал улкабаз гьабураб цебелъеялъейин.\nГьеб цебелъей гьабун букIана - Америка, Россия, Китай, Британия, Франция ва Алмания цолъараб къукъаялъ Казахстаналда февралалда рукIарал кIалъа-ралъаязда. Гьеб букIана кIиго соналда жаниб тIобитIараб щуабилеб раунд. Гьениб дунялалъул церетIурал улкабаз абулеб букIана Тегераналде данде гьарурал санкциял чучлъизарилин жидеца Ираналъ дагьабги тIадегIанаб даражаялда уран бацIцIад гьабиялъул хIалтIаби чIезе таниян.\nИраналъ нахъ чIвалел руго жидеца атомияб ярагъ гьабулеб бугин абурал бокьарал лъазабиял. Рузман къоялда атомиял суалазда сверун ираналъул вакил ГIали Багерица лъазабуна Тегераналъул ругин жиндирго церелъеялин, амма гьел кинал ругелали гьес бицинчIо.


4 февраль - рак унтиялде данде къеркьеялъул къо\nГIемерисеб хIалтIи буго кагътидаго\nЧIужугIаданалъул керен цIунун бажаруледухъ пластикияб операция гьабизе кIолел\nхирургал республикаялда гьечIо\nДРялъул онкологияб централъул баяназда рекъон, Дагъистаналда вуго 4550 ракалъ унтарав чи (2230 бихьинчи ва 2320 чIужугIадан). 2016 соналда, кереналда рак унти бугин абун, хъвай-хъвагIай гьабун буго 550 чIужугIаданалъул, ай 100 азаргоялда гьоркьоса 150-ялъул (Россиялда – 408-ялъул).\nСоналдаса соналде руччабазул кереналда рак унти ккеялъул хIужаби цIикIкIунел рукIинги хIисабалде босун, гьелъие бугеб гIиллаялъул, цIодорлъи гьабизе кколеб къагIидаялъул, сахгьабиялъе ругел ресазул бицун, нижеца гара-чIвари гьабуна ДГМУялъул онкологияб кафедраялъул доцент, республикаялъул онкологияб централъул хирург-онколог-маммолог ГIумардибир МухIамадовасулгун.\n- ГIумардибир, щиб жо кколеб каранзул рак унти, кин гьеб кколеб?\n- Рак унти ккола пуланаб логол клеткаби цIакъго гIемерлъи, ай, хIатталдаса ун гьезул къадар цIикIкIин. Гьелъие бугеб аслияб гIилла жеги тIубанго лъалеб гьечIо. Унти ккеялъе квербакъула клеткабазул геназул ва гормоназул гIунгутIабаз, квешаб экологиялъ, заралиял вирусаз, гIумру гьабулеб къагIидаялъ, лъимер рехиялъ…\n- Гьеб унти «гIолохъанлъулеб» бугин абула, гIелмуялъ щиб абулеб бугеб?\n- Жакъа гIолохъанал ясаз бигьаго гIумру тIамулеб букIин ккола гьелъие бугеб аслияб гIилла. Гьез я магь баччуларо, я хурир чIарадуларо, хъахIаб чедги кун, сериалазухъги балагьун, тахида регун, тIамулеб буго гIумру. Гьез къанагIатги кваналаро хъачIаб, къвакIараб квен, кванилъ гIемер хIалтIизабула кьаралъи, кватIун гурони росасе унаро, кватIун гурони лъимер гьабуларо. Гьел гIунгутIабазул «кумекалдалъун» ясазул чорхолъ гормоназул хьвади, магIна хола, каранзул клеткабазулъ гьел цIикIкIуна, гьелдалъун каранда рак унтиги ккола.\n- Кинал гIаламатазде руччабаз кIвар кьезе кколеб, кин цIодорлъи гьабилеб?\n- Байбихьудаго рак унти тIатинабизе захIмалъула. ТIоцере гьелъул раккула гьадинал гIаламатал: руччабазул 80 проценталда гьеб тIатуна каранде кIанцIараб къвакIараб гороялдасан, кереналда цIа-кан цIикIкIуна, гьелде багIарлъи рехула, керен кIодолъула, моцIу гьетIула, гьелдаса би бачIуна яги ругъун лъугьуна, къвалакье цIуцIдул рехула. Квералъ кващун, лъазе кIола цо-кIиго сантиметр кIодолъиялъул рак, УЗИялъ бихьизабула кIиго-лъабго миллиметр роценалъул рак. КIиго сантиметралъул кIодолъиялде рак унти бахине ункъо-щуго сон бала. Гьединлъидал, щияй чIужугIадан щибаб соналъ халгьабизе онкологасухъе уней йигони, маммография ва УЗИ гьабулеб бугони, рак унти цудунго тIатинабизе кIола. Хехго тIатарабгIан сахгьабизеги бигьалъула.\n- Рак унти букIиналде щаклъи ккедал, тIоцебесеб иргаялда, чIужугIаданалъ щиб гьабизе кколеб?\n- Руччабазул 80 проценталда жидедаго тIатуна каранда рак букIин. ГIемерисел лъугьуна гIумруялдаса ракIбуссун, хIинкъун-риххун. ГIадамазда лъазе бокьичIого, унти бахчула, унти бугезда цIехолдула. Тохтурасухъе ине хIинкъун, гIемераб заман гIадада биччала. Рак унтиялда дагьабниги щаклъи ккани, чIужугIадан онкологасухъе екеризе ккола. Гьаб заманалъул къагIидабазул кумекалдалъун, цудунго рак унти тIатарал руччабазул 70-80 процент тIубанго сахгьабизе кIола. Рак унтиялда абула росасда хехго тIатунеб унтийилан, гьединлъидал руччаби гьезухъги гIенеккизе ккола.\n- ЧIужугIаданалъ жийгоги, жиндирго гIагарал руччабиги ракалдаса кин цIунилел?\n- Каранда рак унти ккеялъе бугеб аслияб гIилла жеги тIубан лъалеб гьечIо, гьединлъидал нилъго гьеб сахгьабизеян лъугьине бегьуларо. Россиялда щияй 100 азарго чIужугIаданалда гьоркьоса 50-ялъул, Дагъистаналда 31-ялъул каранда рак унти буго. Гьезда гьоркьоса Россиялда холей йиго 15, нилъер республикаялда 12 унтарай. Гьелдаса якъинлъулеб буго рак унти жакъа сахгьабизе кIолеб букIин.\n- Каранда рак унти ккарал ва гьелдалъун холел руччабазул къадар Россиялъул регионазда бугелдаса Дагъистаналда дагьаб букIиналъе гIилла щиб бугеб?\n- Дагъистаналда, чIахIиял чагIаздаса, лъималазулги гIолилазулги къадар гIемерго цIикIкIун буго, гьеб ккола республикаялда рак унти дагьаб букIиналъе бугеб аслияб гIилла. Нилъер республикаялда рак унти тIатинаби ва гьелъул хъвай-хъвагIай гьаби цIакъго гIодобегIанаб даражаялда буго, хваравщинав чиги рекIел унтиялъ, бидул тIадецуялъ хванин абула. Каранда рак унти бугел руччабазул 70-80 процент унти мухIкан гьабизе ва сахгьабизе Дагъистаналдаса къватIире уна, ккарал хIасилазул баянал гьениса нижехъе ритIун рачIунаро.\n- Рак унти цудунго тIатинабиялъул мурадалда, кинал тадбирал тIоритIизе кколел?\n- ТIоцебесеб иргаялда, дица абила жалго бетIергьанал клиникабазе гьукъун буго рак унтаби сахгьаризе, унтарал гьенире ине бегьуларо. Рак унти тIатинабиялъе бищунго бигьаяблъун ва лъикIаб хIасил кьолеблъун рикIкIуна скрининговиябин абулеб программа гIумруялде бахъинаби, ай гIемерал сахал руччабазул халгьабиялъул тадбир. Гьелда гIахьаллъизе ккола, бищунго гIодобегIанаб къадаралда, руччабазул 70 процент. Дагъистаналдайин абуни, жеги бажаричIо гьеб тадбиралда 1,5 проценталдаса цIикIкIун руччаби гIахьаллъизарун. Гьеб тадбир тIобитIиялъе къваригIуна УЗИ ва маммограф аппараталги, жалго бетIергьанал клиникаби цIех-рехалда гIахьал гьариги. Ресал руго, амма жакъа гьеб рахъалъ гьабулеб хIалтIи кагътидаго хутIун буго.\n- Унти сахгьабиялъе гьаб заманалъул кинал къагIидаби нужеца хIалтIизарулел?\n- Сахгьаби бараб букIуна унтиялъул даражаялда, унтаралъул ригьалда ва гьелъул чорхолъ ругел цогидал унтабазда. Аслияб къагIидаялда унти сахгьабула хирургиялъул кумекалдалъун. ХIасилалъухъ балагьун, операциялдаса хадуб гьабула химия-терапия, гормоно-терапия ва лучевая терапия. Жакъа къоялъул къагIидабазул кумекалдалъун хирургаз жигар бахъула унтаралъул керен цIунизе. ЦеретIурал улкабазул хирургазухъа бажарула 95 проценталдасаги цIикIкIун руччабазул, нахъе къотIичIого, керен цIунун. Нилъер гьанибин абуни, гьелъул бицинего нечараб хIал буго, хирургазухъа бажаруларо, цIакъго дагьал руччабазул гурони, керен цIунун.\n- Нужер гIолареб жо щиб бугеб, сунца квалквал гьабулеб бугеб?\n- Квалквалал цIакъ гIемер руго. Рак унти бугезе онкологиялъул централъул диспансералда регизе буго кинабниги 200 койка, къваригIуна 600-700 койка. Рак унтабазул киналго тайпаби сахгьарула цо специалистас. Цебего заман щун буго каранда рак бугел руччабазе хасаб отделение рагьизе. Унтаразе я койкаби, я дараби гIолел гьечIо. Гьединго къваригIун буго специалистал Россиялъул ва къватIисел улкабазул онкоцентразе цIализе ритIизеги. Республикаялъул онкологиялъул централда гьечIо чIужугIаданалъул керен цIунулеб къагIидаялда пластикияб операция гьабун бажарулел хирургал.\nПрочитано 292 раз\tПоследнее изменение Пятница, 09 февраля 2018 11:21\nДругие материалы в этой категории: « ГI. Мирзабеков гьавуралдаса - 80 сон\tИмам ракIалдещвезавуна »


Араб соналъул хитIабалъул 125 бутIаялъул бащдал тIубазарунила\nДагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIипов\nХалкъияб Мажлисалде щибаб соналъ гьабулеб хитIабгун цевевахъана Дагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIипов.\nТIоцебесеб февралалда Халкъияб Мажлисалде щибаб соналъ гьабулеб хитIабгун цевевахъана Дагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIипов. Гьес бицана республикаялъул экономикаялъул, Сириялъул, лъай кьеялъул, экологиялъул ва гьел гурелги халкъалъул гIумруялда хурхарал чанго батIиял суалазул.\nРеспубликаялъ тIубанго рахъкколин Президент Владимир Путинил политикаялъулилан абуна Рамазан ГIабдулатIиповас хитIабалъул байбихьуда. Нилъеца жакъа гIумру гьабулеб бугин захIматаб кризисалъул заманалда. Амма гьеб кризисалъги нилъее цIиял ресал рагьулел ругин нилъерго экономика бечед гьабизеян, Владимир Путиница дагьаб цебегIан абун рукIарал рагIаби такрар ГIабдулатIиповас. Гьесул бихьизабиялда рекъон ахираб лъабго соналда жаниб республикаялда унеб букIанин бажаригун лъай гьечIел хъулухъчагIздаса тIалъи бацIцIад гьабиялъул тадбир. Амма гьеб тадбир жеги рагIалде бахъун гьечIилан абуна Рамазан ГIабдулатIиповас.\nРамазан ГIабдулатIипов: «Коррупциялде данде къеркьезелъун рагьараб хасаб комиссиялъ гьабураб хIалтIуда рекъон, хъулухъалдаса эркен гьаруна чанго министрги гьел хисулелги, гьединго жавабчилъиялде цIан руго гьединго чанго кIуди-кIудияб хъулухъалда ругел хIакимзабиги. Прокруратураялъги, Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъги, ХIинкъи гьечIолъи цIуниялъул хъулухъалъги, гьединго Дагъистаналде ритIун рачIарал къуваталъул идараялъул халтIухъабазги кIудияб хIалтIи гьабулеб буго. Амма мухIканаб анализ гьабурабго чанги бакIал ратулел руго жеги квер щвечIел. Россиялъул президентасул тIадкъаялда рекъон хIалтIи гьабулеб буго республикаялъул мухъазда ва хасго МахIачхъала шагьаралда, нухмалъиялъул хъулухъазда ругел такъсирчагIи тIатираниялъе. Амма республикаялъул низам цIунел хIалтIухъабаз рагIан ракьанде щун гьениб хIалтIи гьабичIо. ТIаде жоялъе цо къапила лъугьана инофрмалатаздаса дидеги ШихсагIидовсдегун ХIамидовасдеги чороклъи хьвагIизе, нижеца гьабулеб хIалтIи какун гьез нижеде тIечIеб хъублъи течIо. Гьеб къапилаялъул пикруцоял камун гьечIо республика тун къватIирехунги. АнцI-анцI соназ раеспублиаялд жаниб бахчун букIаничинаб чороклъи бацIцIад гьабизеян лъугьарав дитIе гьез жидецаго букIуна чороклъи хьвагIулеб. Дагъистаналда чанго соналъ ханлъиги гьабун рукIарал хъачагъазухъаги хIинкъун гьабулеб букIана гьез гьеб кинабго».\nАраб 2015 соналда гьабун букIараб хитIабалъул 125 бутIаялъул 68 тIубазабунилан абуна ГIабдулатиповас хутIаралщинал жеги тIуразаризеги ругин. Гьесул гьединго тIадкIалъаял рукIана республикаялъул хIукмуталъул министерлъиялъул нухмалъулездеги, амма гьелъул магIна кколарин гьел хIалтIизего хIалтIичIилан абура,, гьез гьабураб хIалтIулъ чанги лъикIал хIасилалги ругилан абуна ГIабдулатIиповас.\nТерроризмалъул тема борхулаго ГIабдулатIиповас абуна терроралда данде гьабулеб къеркьей жеги лъугIун гьечIин. Республикаялдаса Сириялде рагъизе ун ругин 800 гIанасев гIолохъанчи. Гьениве анщинас чиясул цIарги, суратги социалиял сурсатазда тIиритIизаризе кколин, гьединго хасаб сияхIалде росизе кколин гьезул гIага-бажаралги, щайгурелъул гьезул кверчIвай гьечIого гьел гьенире ине рукIинчIин.\nЛъай кьеялъул суалазул бицунаго ГIабдулатIиповас бахчичIо гьал къоязда дагъистаналъул медакадемиялда ректор вищараб куцалда жиндирго разигьечIолъи.\nРамазан ГIабдулатIипов: «Цеве вукIарав ректорас рищват босулеб букIанилан гьев хъулухъаладса вахъун вукIана. Гьанжейин абуни ректорасул хъулахъалде вищана гьенив проректорлъун вукIарав чи. Элъул ккараб щибха цинги? Гьебго системаялъул чи гьенив тезейиш реткор нахъе вахъун вукIарав. Гьединго республикаялхул педагогикияб университеталадса буго ахIи гьезул ректорасдаса рази гьечIого. Жакъа республикаялъе хIажат руго жидерго иш лъалел, рацIцIадал хъулхъчагIи. Гьединлъидал дица тIадкъай кьолеб буго ресубликаялъул ректоразул шураялъул нухмалъулев ТIагьир ИсмагIиловасе, тIадегIанал цIалул идарабазда кадровияб потенциял цIигьабеян ва гьенир лъай кьеялъул низамги рукIалиде бачIинабеян».\nГIемертIалалял минаби раялъул суалалдаги хъинтIана ГIабдулатипов хитIабалда. ТIокIал чIечIого ралелго ралел ругин республкиаялд жанир рукIине рукъзал, хасго Каспийскалдагун МахIачхъалялда гьоркьор гIемер ругила гьел. Амма раялъул пайда щибила гIемерисев мискинчиясул рес гьечIила кьун гIарацгун гьеб босизе. Щайила бегьулареб мисалалъе Европаялъул пачалихъалда гIадаб къагIида хIалтIизабизе гьанибги. Гьенир хIукуматалъухъа ижараялъе росулин гIадмаз жанир рукIине рукъзал, амма ижараялъухъ кьолеб мухь букIунила гIодобегIанаб.\nБеццизе ккаараб куцалда гьечIин экологиялъул суалгиян бицана ГIабдулатIиповас хадубги. МугIурузул иццал лъарал чороклъун ругин, гьел рацIцIадго цIуниялхе хIалтIи гьабизе кколин. Исанасеб сон республикаялда мугIрузулаб сонлъун гIадада гурин лъазабун бугеб, хIажат бугин мугIрузда чIун хутIараб халкъияб магIишат чIаголъизабизе, мугIрузул экономика цебетIезабизе.\nГьединго спорталъул ва ракьазул хIакъалъулъги бицан ГIабдулатIиповас. ХитIабалъул щибаб пункт цIалун бахъанщинахъе, Федералияб Мажлисалде Владимир Путиница гьабураб хитIабалда гьоркьоса цо-цо бакIалги ракIалдещвезарулел рукIана.


Кин борцунеб хъулухъазухъ мухь?\n30 марталда МахIачхъалалда тIобитIизе буго минаби ралел компаниязул вакилзабазул митинг. Гьезие къваригIун буго цIиял минабахъе рахъиндал, къануналда рекъон, гIадамазе лъимги, газги, канлъиги борцунел алатал чIорого лъезаризе кколин абураб тIалаб Дагъистаналъул хIакимзабазда цебе лъезе. Амма гьабсагIаталдайин абуни гьел лъолел руго 25-50 азарго гъурщиде.\n30 марталда МахIачхъалалда тIобитIизе буго минаби ралел компаниязул вакилзабазул митинг. Гьезие къваригIун буго цIиял минабахъе рахъиндал, къануналда рекъохъе, гIадамазе лъимги, газги, канлъиги борцунел алатал чIорого лъезаризе кколилан абураб тIалаб Дагъистаналъул хIакимзабазда цебе лъезе.\nМахIачхъалаялда гIагарлъухъ буго гьанжего-гьанже гIун бачIунеб Семендер абулеб бакI. Гьенир цIиял минабахъе рахъарал гIадамазул 30 проценталъ жидер рукъзабахъ электроэнергияги, газги, лъимги борцунел алатал ришваталъе 25-50 азарго гъурщги кьун лъунин бицана ЭР-ялъе гьеб бакIалда гIумру гьабулев Назимица.\nКIиго соналъ цебего 25 азарго гъурущги кьун гьес жинцагоги лъун буго кIиго алат – газги электроэнергияги борцунеб. Гьел лъечIел чагIазухъейин абуни щибаб моцIил ахиралда рачIунин инспекторал хIалтIизабураб лъехъги, электроэнергиялъухъги, газалъухъги гIарац босизейин бицана Назимица. ГIадамаз абулила жидее бокьун гьечIин гIадада гIарац кьезе, лъе жидее гьел алатал. Гьезул багьа буго 500 гъурущ, лъуралъухъги уна гьедигIанго.\nАмма Назимица бицухъе, инспектораз тIалаб гьабула 25, 40,50 азарго гъурущ. Гьеб масъала гIезегIан лъикI лъала Абакаров Абакаридаги. МахIачхъалаялда гIемертIалаяб чанго мина бана гьес.\nКъануналда рекъон, газги, электроэнергияги, лъимги борцунел алатазул багьа щунусго гъурущ гурони гьечIин абуни, гьадин жаваб кьолин жиндие гьел хъулухъазухъ гIарац бакIарулел инспекторазин бицана Абакаров Абакарица.\nАбакар Абакаров: «Лъе, лъе гьедин батаниян абула гъоз. Цинги гьез дун вачIинавула къануналда рекъон гIарза хъвазе. Гьалейин анцIазарго чи чIун вугин гьеб алат лъезе иргаялда, мун анцIазаралда тIоцевесев вугин бичIчIизеги гьабула. Гьединлъидал кIиго соналдасан вачIайин, жидеца дуе гьеб щибго квалквал гьабичIого лъелинги абула. Гьеб заман тIаде щвезегIан канлъиги, газги, лъимги гьечIого рукIун бажаруларелъул, щиб гьабилеб? Гьеб мехалда ургъизе кколаха инспекторас абухъе 50 азарго гъурщиде доб алатдай лъела, яги хIалтIизегицин гьабичIониги коммуналиял хъулухъазухъ гIадада гIарацдай кьелаян. Бищун квеш ккараб жо буго электроэнергиялъухъги, газалъухъги, цогидалъухъги Дагъистаналда тIад гьадинги кIудияб налъи букIин, гьединан гIадамазухъа гIарац бакIараниги гьеб налъи бугелъубго хутIулеб букIин. Гьеб суал тIаде кколел хIакимзабиги зама-заманалдасан хис-хисула. Гьезие жидеего щолеб жо щун букIуна. Масъалайин абуни тIубачIого хутIула».\nАбакар Абакаровасул рагIабазда рекъон, цоги квеш ккараб жо буго гьес гIадин нусго яги цIикIкIун рукъзабазул минаби ран лъугIидал, газги, лъимги, электроэнергияги борцунел алатал щайин лъоларел абун, гIадамаз гьеб минаби ралеб компаниялъул нухмалъулесде гьужумал гьарулел рукIин. Гьедин ахирги коммуналиял хъулухъазухъ гIарац бакIаризе рачIунел инспекторал «кваназаризелъун» гIадада гIарац кьечIого рес букIунаро гIадамазул.\nГIададайин абураб жоялъул магIна – гьез инспекторазе кьолеб ункъазарго, щуазарго гъурщида гьоркьоса бащадаб багьаялде гурони гьел хъулухъаздаса пайда босун букIунарелъул. Гьел алаталги лъола гIицIго пачалихъияб идараялъ, жалго бетIергьанал гIуцIабазул ихтияр гьечIо гьел лъезе. Гьеб рахъалъ монополия гьабулеб буго пачалихъалъ. Гьединлъидал гьеб бугин пачалихъалъ ургъараб ришватчилъиялъул схемайин рикIкIунеб буго ралел бакIазул компаниязул вакилзабаз.\nГьеб суалалда тIасан Абакаровасги минаби ралел цогидал компаниязулги нухмалъулез хъван букIана Дагъистаналъул нухмалъулесухъеги, прокурасухъеги, цогидал идарабазухъеги хъван букIана. Амма жеги хIасил ккун гьечIо.\nГьединлъидал гьанже гьезда ракIалде ккун буго 30 марталда МахIачхъалаялда митингалде рахъине.


РАЙОНАЛЪУЛ АТКЯЛЪ ЖИДЕРГО Х1АЛТ1УЛ Х1ИСАБ КЬУНА. - 11 Марта 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2017 » Март » 11 » РАЙОНАЛЪУЛ АТКЯЛЪ ЖИДЕРГО Х1АЛТ1УЛ Х1ИСАБ КЬУНА.\nРАЙОНАЛЪУЛ АТКЯЛЪ ЖИДЕРГО Х1АЛТ1УЛ Х1ИСАБ КЬУНА.\n22 февралалда Хунзахъ Ш. Шамхаловасул ц1аралда бугеб культураялъул к1алг1аялда т1обит1ана районалъул терроризмалде данде къеркьеялъул комиссиялъ 2016 соналда гьабураб х1алт1ул х1исаб кьураб данделъи. Гьениб г1ахьаллъи гьабуна райадминистрациялъул х1алт1ухъабаз, республикаялъул АТКалъул муг1рузулаб территориалияб округалда вугев вакил Сайпудин Сайповас, районалъул прокурор Рамазан Г1умаровас, полициялъул начальникасул ишал т1уралев Мух1амад Мух1амадовас, росабазул бегавулзабаз, диниялгун жамг1иял х1аракатчаг1аз ва цогидазги. Данделъи нухда бачана х1инкъи гьеч1олъиялъул рахъалъ районалъул бет1ерасул заместитель Х1амид Гьит1иновас. Араб соналъ комиссиялъ гьабураб х1алт1ул х1исаб кьун, к1алъазе вахъана Х1амид Гьит1инов. Жиндирго докладалда гьес бицана районалда ч1ара-хьараб жамг1иябгун политикияб ах1вал-х1ал бугилан ва араб соналда криминалияб ах1вал-х1алалъул бицинег1ан хиса-баси ккеч1илан. Амма мадугьалихъ ругел цо-цо районазда гьеб рахъалъ зах1матаб х1ал бук1иналда бан, гьенисан нилъер районалдеги динияб экстремизмалъул в терроризмалъул т1иралаби щвеялъул х1инкъи бугилан. Аслияб х1инкъи бугила къват1исел пачалихъазда ругел, розыскалда вугев 10 чи районалде т1ад вуссунги вач1ун, гьез гьанибги жидерго идеология т1ибит1изе рес бук1иналъул. Гьединго уголовнияб кодексалъул лъабго статьялда рихьизарурал такъсирал гьаруралъухъ розыскалда вуго Г1ахьвахъ районалъул Т1адмагъилъ росулъ гьавурав, гьабсаг1аталда Гьоц1алъ хъвай-хъваг1ай гьабун вугев Х1ажиев Х1ажимурад. Гъоркьисала т1обит1араб хасал тадбиразул х1асилалда Г1орот1а ккун вуго динияб экстремизмалъул рахъ кколел ва федералияб розыскалда ругел г1адамал рахчизе квербакъарав 4 чи. Розыскалда вугев к1иго чи ч1ванги вуго. 34 чи лъун вуго жанисел ишазул Хунзахъ райотделалъул учеталда. Гьезда гьоркьоса районалда г1умру гьабун вуго 14, улка бахун къват1ивехун-10, тамих1алде ц1ан руго 10 чи. Районалда г1умру гьабун ругезда хадуб хасаб бербалагьи ч1езабун буго ва зама-заманалдасан гьезулгун бич1ч1икьеялъулаб х1алт1и гьабула.\n2016 соналъ т1обит1ун буго комиссиялъул 5 данделъи, гьениб гьоркьоб лъун буго 16 суал. Районалда тасдикъ гьабун буго г1адамал терроризмалдасагун экстремизмалдаса ц1униялъул мурадалда бич1ч1икьеялъулаб х1алт1и гьабиялъул план. Гьединабго х1алт1и гьабулеб буго мекъаб идеологиялде гъорлъе ккеялда х1инкъи бугел г1адамазулгунги. Араб соналъ гьединаб къокъаялъулгун гьабун буго 81 гара-ч1вари. Диниял х1аракатчаг1игун цадахъ 272 тадбир т1обит1ун буго лъай кьеялъул учреждениязда. Араб соналъ районалъул СМИяздасан къват1ибе кьун буго 180 материал. Телевидениялдасан бихьизабун буго 87 материал ва республикаялъул печаталъулгун информациялъул министерствоялъ лъик1аллъун рихьизарурал 25 фильм ва ролик. «Росдал зах1матчи» газетаялда «Антитеррор» абураб рубрикаялда гъоркь бахъун буго 33 макъала, интернеталда лъун буго 41 материал.\nУмумузул г1адатал ц1униялъе ва гьел г1ун бач1унеб г1елалда малъиялъул мурадалда т1орит1ула маданияталъулгун лъай кьеялъул тадбирал. Диниялги т1алъиялъулги вакилзабиги г1ахьаллъун т1орит1ула г1олилазулгун дандч1ваял. Г1емерал г1адамал данделъулел бак1азда, учреждениязда т1ирит1изарула т1ахьал, буклетал, брошюраби ва цогидалги къват1исеб рекламаялъул алатал.\nТерроризмалда данде ч1араб темаялда школлъималазда гьоркьоб т1орит1ана бат1и-бат1иял конкурсал. Сентябралда районалъ жигараб г1ахьаллъи гьабуна республикаялъулаб даражаялда т1обит1улеб бук1араб месячникалда. Гьелда рекъон районалъул киналго школазда т1орит1ана «Экстремизму-нет», «Осуждаем терроризм» абурал цогоял дарсал, гьединго 3 сентябралда т1орит1ана Бесланалда ккарал пашманал лъугьа-бахъиназул къурбанал рак1алде щвезариялъул митингал.\nЖакъа районалда руго 14-30 соназда ругел 8600 ц1ик1к1ун г1олилал. Ц1айи бугеб х1алт1и гьабулеб буго гьел рух1иябгун моралияб ва патриотикияб къаг1идаялда куцазе. Санайил т1обит1ула районалъул студентазулгун г1олилазул форум. Гьелъул мурад буго г1елму-лъаялдехун, ц1алудехун ва спорталдехун гьет1и бугел г1олилазда квер ч1вай.\nСайпудин Сайповас бицана мекъаб идеологиялде гъорлъе ккарал г1адамазул г1ага-божараз гьел рахчулел ругилан. Бегавулзабазда гьарана жиде-жидер росабалъ щибаб рокъореги раккун, гьединал г1адамал т1атинариялъе мух1канаб хал-шал гьабеян. Гьединго эбел-эмен ах1ана жидерго лъималазда хадуб халкквезеги.\nДанделъи ана пайдаяб ва цоцада рич1ч1иялъул ах1вал-х1алалда.\nПросмотров: 63 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Евродиваналъ Навальный ритIухъ гьавун вуго\nИнсанасул ихтиярал цIуниялда сверун Европаялъул диванаханаялъ рикIкIунеб буго «Кировлес» абун лъалеб ишалда Алексей Навальныясул ва Петр Офицеровасул ихтиярал хвезарун ругин. Гьел кIиялго лъазарун рукIана «Кировлес» абулеб идараялъул буголъи бикъиялъулъ гIайиб бугеллъун.\nТалат къоялда къватIибе загьир гьабураб гьеб диванханаялъул хIукмуялда абулеб буго Навальныйгун Офицеровасул ишалъул хал гьабулаго процессуалиял гъалатIал риччан рукIанин ва гьелъ, гьезул ишалъул хал гьабулеб букIараб-Кировалъул Ленинил мухъалъул диванханаялъ- магIна гьечIеб хIукму къотIун бугин.\nЕвропаялъул диванханаялъ чIезабун буго Навальныйгун Офицеровасда гIунтIизарун рукIанин гIадатияб бизнесалдаса ратIа рахъизе кIоларел ишазда хурхун гIайибалин. Гьел кIиязего микь-микьазарго евроги кьезе кколин, Навальныясе диванаханаялда тIад хвараб 48 азарго евро ва Офицеровасе-23 азарго евро бецIизеги кколин чIезабун буго Европаялъул диванханаялъ. Гьебго заманаялда «Кировлесалъул» иш политикияблъун рикIкIунеб гьечIо Евродиваналъ.


Владимир Путин ва Сергей Меликов хьунабавкьунни\nОбщество / Передовая / Политика\nАвтор: Патимат Рамазанова · 19.08.2021\nАвгуст зурул 19-нний видеоконференциялул кьяйдалий Аьрасатнал Президент Владимир Путиннул ва Дагъусттаннал БакIчинал къуллугъ чIумуйну бартбигьлагьисса Сергей Меликовлул республикалул социал-экономикалул тагьар ххал дигьлагьисса ихтилат хьунни.\nМеликовлул барчаллагь увкунни Аьрасатнал хъунаманахь Дагъусттаннайсса тагьарданул хIакъиравусса докладрах вичIи дишинсса чIун ляъаврихлу. КоронавирусрацIун дархIусса тагьардания буслай, Меликовлул кIицI лавгунни аьмну Дагъусттаннай уттинин азар тасттикь хьусса 40 азара иш хьушиву, азар ххал дигьлагьисса тагьар сантирайн дутаншиврул республикалул бюджетравагу 67 миллион ялунгу личIи бувшиву. Бувсунни зунттал районнайгу КТ — исследованияртту дуллай бушивугу, захIматсса къашайшалт шагьрурдайсса азарханардайн санитар авиациялул биян бувайшиву, вакцинарду бувайсса 86 стационар пункт ва 58 мобил пункт бушиву. Бувсунни ковидгу дахчилай душиву республикалийсса социал-экономикалул тагьар гьаз дуван. МуницIухва чIярусса шиннардий лахъи лавгсса къювусса масъаларттугу бушиву.\n– ХьхьичIва-хьхьичI кIицI лаганна инфраструктура лащинсса душивруцIун бавхIуми масъалартту – щинал, канализациярдал, ттукIрал ва газрал. Хьхьиривун чапалсса щин нанаврийн бувну ва щин марцI дувайсса система сантирайн рутан къабюхълахъаврийн бувну, республикалул турист потенциал щаллуну ишла буван, багьайкунсса хайр ласун бюхълай бакъар. Дурния махъ мархлуцIакулсса ремонт къаккарксса объектру дур щинал дузалшинна дуллалисса. Мунияту гьанумур къулагъас дуван багьлагьисса масъаларттавух бур МахIачкъалаллал очистные сооружениярдал реконструкция дуваву ва ми гьарза-гьарта даву, – увкунни Меликовлул.\nВанал Путиннухь тавакъю бунни 2022 шиналсса федерал бюджет цIакь буллалийни, паччахIлугърал программалул гьанулий Дагъусттаннан кумаг буван кIай ялув кIицI лавгсса масъалартту бартбигьин, канализациялул коллектор дувансса кумаг буван.\nГьаз бунни Меликовлул докладраву хъу-лухччив щинал дузал даврил, чавахъирттал хозяйство сантирай зузи даврил, федерал ххуллурду бакьин баврил ва цаймигу къювусса масъарартту. ЧIурчIав дунни республикалийсса водоемру щинал ххуйну дузал баврийну балугъирттал производствагу гьаз дуван хьунтIишиву.\nАьрасатнал Президентнал кIицI лавгунни хIукуматрайн тапшур бувантIишиву хьхьичIххуттайн лавсъсса масъалартту бартбигьин кумаг буван, республикалийсса инфраструктуралул модернизация бартдигьин. Расул ХIамзатовлул 100-шинал юбилейрайн Дагъусттаннайн оьвтIий буру тIисса Меликовлул предложениялул хIакъиравугу, Путиннул увкунни: «На мудангу личIиссава асардащал учIара Дагъусттаннайн. Нанияра пикри буваннуча юбилей лайкьсса даражалий кIицI лагаврил хIакъиравугу, циван чирча, Расул ХIамзатов Дагъусттаннал, Яруссаннал билаят бакъассагу, щалвагу Совет Союз, Аьрасат машгьур бувсса инсанни.\nХIажлун ккаллисса аьрххи\nСуратрищултрал фестивальданул хьунийн\nОбъявлены первые должности для победителей конкурса «Мой Дагестан»\nСледующая публикация ХIакьину бансса чаран цамур бакъар!\nПредыдущая публикация Сергей Меликов провел координационное совещание по обеспечению правопорядка в Дагестане


Динищ, тарихищ? » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nМаг1арул чиясе жакъа бищун зах1матаб жо буго умумузул тарихалда хъат1улеб, рекъеч1еб иш-пиша лъугьин. Нилъ киналго ч1ух1ула умумуздаса, амма щаялиго нилъго гьезда релълъине ях1 бахъуларо. Щиб жо бугеб нилъее тарих? Т1оцебесеб иргаялда имамзабазул гъазаватал ва к1иабилеб иргаялда гуржиялъе гьужумал. Гьел унго-унгоги ч1ух1изе карал ишалги руго. Кинниги гьеб к1иябго х1ужаги буго исламияб дин щулалъун, гьелъул кьуч1алда лъугьарал. Амма, к1иябго цоцаздаса бат1ияб буго. Т1оцебесеб бук1ана гьужум, к1иабилеб – дандеч1ей. Кинабго жо г1иц1го исламалда борцун т1убаларо, сиясияб рахъги лъезе ккола ц1адирабазда. Имамзабазул гъазават босани, т1оцебесеб иргаялда цебе бач1уна шариг1ат ва дин ц1унулаго гьабураб къеркьей бук1анин гьеб абун. Гъорлъе-гъорлъе раккидал гьеб батулеб буго шариг1аталъул кьуч1алда г1уц1араб пачалихъ (имамат), амма киналго диналги маг1ишат яшавги жинда жанир рук1араб ва щивав чиясул ихтиярги ц1унараб. Нилъер миллаталда кидаго к1очонареб тарих буго гьеб. К1оченарин абун нилъ руц1ц1ун ч1унги т1убаларо. Нилъеца гьелъул бицине ккола ва г1елаз г1елазухъе кьезеги ккола.\nАх1улгох1да г1агарда бараб сиялъул гьаб казияталда г1езег1ан хъван батила, амма цо гьадинаб пикруги абич1ого бегьиларо. Жакъа Ах1улгох1 нилъее тарихищ иман щулалъиялъе х1ужайищ. Цояз абила тарихилан цогидаз х1ужжайилан. Дора хварал шагьидзаби Аллагьасда аск1ор бук1ине кколеб даражаялда ратиялда нилъер щибго шаклъи гьеч1о. Нилъее абуни доз ирсалъе тун буго кин ват1ан ц1унизе кколебали мисал. Бах1арчилъиги ях1ги иманалъ кьурал бусурбаби ват1ан ц1унулаго шагьидлъарал бах1арзал рукъараб г1ох1 буго гьеб.\nКин бугониги, жакъа бараб сиги буго гьеб тарихияб иш рак1алда ч1езе бигьалъиялъе, доб заманалда бук1араб рагъ цебе ч1езабиялъе кумек бук1ине бараб. Лъиданиги рак1алде ккезе бегьиларо гьениб исламги динги имамзабиги г1одорег1ан гьарулел ругин. Щибго исламалда хъвараб бак1 гьеч1о гьеб сидул. Гьеб буго дагъистаналъул бах1арчияб тарихалъул аслияб нуг1 Ах1улгох1 бихьизе бук1ине бараб бак1. Как базеги цоги диналда хурхараб мажлис-зикруялъе бук1ине дагьаб г1одобег1ан киг1анги лъик1аб мажгитги буго. Гьединлъидал, х1урматиял маг1арулал, дида ккола цо-цо г1адамаз дин хвезабулеб бугилан гурел жалги рицун г1адамал ралъаргъич1ого тани лъик1 бук1инилан.


Гьал къоязда МахIачхъалаялдаги Буйнакскиялдаги гьоркьоб бугеб Атлибуюналъул свералабазда аскIоб тIобитIана, вузазул спортивияб фестиваль. Гьел къецал тIоритIиялъул аслияб мурад букIана сахлъи щула гьабулеб къагIидаялъ гIумру тIамизе, спорталъулгун гIадамаз бухьен щула гьаби ва гIолилал гъункизари.\nКъецал тIоритIана гьал хадур рехсарал спортивиял тайпабазда гьоркьор:\n1000 метралъ рекери.\nЧIараб бакIалдаса кIанцIи.\nФестивалалъул хIурматиял гьалбаллъун рукIана: эркенаб гугариялъул рахъалъ Олимпиялъул чемпион Сайпула Абсаидов, квержубараб рагъул рахъалъ дунялалъул чемпион МухIамадхан ХIамзатханов (Волк-Хан), тIада- гьаб атлетикаялъул рахъалъ халкъазда гьоркьосел къецазул чемпион ХIайбула Арбулиев, ушу- саньдаялъул рахъалъ дунялалъул чемпион Мурад Ахадов, квержубараб рагъул рахъалъ дунялалъул чемпион МухIамад ЖабрагIилов, ММАялъул рахъалъ дунялалъул чемпион Мурад ГIабдулаев ва цогидалги. Гьединго, гьенире рачIун рукIана республикаялда ругел спортшколазул тренералги ва машгьурал спортсменалги.\nКъецазул аслияв судиявлъун вукIана Атай ЖабрагIилов.\nЛъималазул командаялда гьоркьоб 1-себ бакI ккуна «Лидер» спортшколалъ. Квар цIаялъул къецазда дандчIвана кIиго къуватаб команда: МухIамадхан ХIамзатхановасулги ХIайбула Арбулиевасулги тIаса рищарал спортсменазул кIиго къокъа. ХIалуцарал къецазда бергьана «Волк-Ханил» команда.\nГиря рехун 1-себ бакI ккуна ТIагьир ГIалиевас. Гиря борхун бергьана Шамил Таймасханов. Рекерун, кIанцIун ва турникалда цIан бергьана «Лидер» спортшколалъул вакилзаби.\nЧIор рикIкIаде рехиялъул рахъалъ мастер-класс бихьизабуна ХIайбула Арбулиевас.\nГьединго, гьес бицана тренер Атай ЖабрагIиловасул нухмалъиялда гъоркь, сентябрь моцIалда, Сочиялда тIобитIизе бугеб чемпионаталда гIахьаллъизе хIадурулев вукIиналъулги.\nАллагьас хъван батани, 32-абилеб нухалъги чемпионлъун вахъине къасд бугин абуна ХIайбулаца.\n- ГьабсагIаталда дун хIалтIулев вуго имам Шамилил цIар кьураб, Северияб Кавказалъул гуманитарияб колледжалда, - ян бицана гьес «ХIакъикъаталъе». - Газета гьоркьобккун баркала кьезе бокьун буго колледж гIуцIарав Тавлу Казакбиевасе ва Жавид ХIажиахIмадовасе. Щибаб нухалда республика бахун къватIир тIоритIулел къецазде дун нухарегIизеги, тIад вуссунелъул дандчIвай гьабизеги рачIуна гьел кIиялго. Гьединго, гIарцул рахъалдасан кумекги гьабула гьез.\nГьал къоязда ХIайбулагьил гIумруялъул тIубана 71 сон. «ХIакъикъат» газеталъул коллективалъ баркула гьесда гьавураб къо ва гьарула бергьенлъабиги, гIолеб гIелалъе мисалияб куцалда сахаб гIумру тIамизе тавпикъги.\nДругие материалы в этой категории: « Къуват букIун гIоларо, лъайги къваригIуна\tНух битIун вуссаги, магIарул игит! »\n18:10, 30 ноября 2020, 52\n18:06, 30 ноября 2020, 52\n10:56, 30 ноября 2020, 425\n10:53, 30 ноября 2020, 437\n10:50, 30 ноября 2020, 429\n10:44, 30 ноября 2020, 437


Удалил плагин базе заказать у фрилансера #144986 🚀\nГлавная > Магазин > Плагины для сайта > Удалил плагин базе\nКоличество Удалил плагин базе\nАртикул: d3afec3c11dd Категория: Плагины для сайта\nУдалил плагин базе CMS WordPress ( Вордпресс ) #144986 Удалил плагин базе Woocommerce #144986 Удалил плагин базе 1С битрикс #144986 Удалил плагин базе Drupal #144986 Удалил плагин базе Flexbe #144986 Удалил плагин базе Hostcms #144986 Удалил плагин базе Insales #144986 Удалил плагин базе Joomla #144986 Удалил плагин базе LPgenerator #144986 Удалил плагин базе Magento #144986 Удалил плагин базе Modx #144986 Удалил плагин базе Moguta CMS #144986 Удалил плагин базе Opencart #144986 Удалил плагин базе Simpla #144986 Удалил плагин базе Tilda ( Тильда )#144986 Удалил плагин базе Ucoz #144986 Удалил плагин базе UMI CMS #144986 Удалил плагин базе Webasyst #144986 Удалил плагин базе Wix #144986 Удалил плагин базе на конструкторе сайтов#144986 Скрипт или HTML #144986 Удалил плагин базе php веб сайт #144986\tУдалил плагин базе motocms #144986 Удалил плагин базе keynote #144986 Удалил плагин базе templatemonster #144986 Удалил плагин базе shopify #144986 Удалил плагин базе virtuemart #144986 Удалил плагин базе dle #144986 Удалил плагин базе prestashop #144986 Удалил плагин базе phpbb #144986 Удалил плагин базе themforest #144986 Удалил плагин базе темплейт монстер #144986 Удалил плагин базе TemplateMonster #144986 Удалил плагин базе elementor #144986 Удалил плагин базе макет сайта #144986 Удалил плагин базе страничка сайт #144986 Выбирайте лучше для веб сайта #144986\nадаптивный лендинг пейдж Удалил плагин базе #144986 Удалил плагин базе одностраничный сайт или многостраничный сайт#144986 Удалил плагин базе сайт визитка #144986 Удалил плагин базе сайт каталог #144986 Удалил плагин базе интернет магазин #144986 Удалил плагин базе landing page #144986 веб дизайн #144986\nУдалил плагин базе\t#\t107521\t2860\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107522\t2870\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107523\t2880\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107524\t2890\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107525\t2900\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107526\t2910\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107527\t2920\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107528\t2930\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107529\t2940\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107530\t2950\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107531\t2960\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107532\t2970\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107533\t2980\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107534\t2990\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107535\t3000\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107536\t3010\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107537\t3020\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107538\t3030\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107539\t3040\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107540\t3050\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107541\t3060\tруб.\nУдалил плагин базе\t#\t107542\t3070\tруб.


Шамиль мухъалда терроризмалде дандечIараб операциялъул низам\nШамиль мухъалда къуваталъул идарабазул хIалтIухъабазда ва изнугьечIого яргъид гIуцIаразда гьоркьоб ккарб тунка-гIусиялъул хIасилала цо полициялъулав захIматго лъукъун вуго, мухIканаб гуреб баяналда рекъон изнугьечIого яргъидгIуцIаразул кIигояв чIван вуго.\nИтни къоялъул къаси Шамиль мухъалда байбихьараб ва жеги талат къоялъги халат бахъараб хасаб операциялъул заманалда цо полициялъул хIалтIухъан чIван вуго, гьединго кIигониги изнугьечIого яргъидгIуцIаравги чIванин гьеб тунка-гIусиялъул заманалдайилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Шамиль мухъалдаса Таймасханов ИсмагIилица.\nИдрисов Басир: «Гьеб тунка-гIуси ккун буго гьидерил кьода аскIоб. Гьениб букIун буго рохьилаз жидеего гьарурал щулалъаби, гьеб бакIаллдаго гьезул кIигоявги чIван вуго. Гьебго тунка-гIусиялда цIех-рехчиги лъукъун рагIула. ЧIварал чагIи щалалиги лъалеб гьечIо жеги. Гьел рохьилазда гьоркьор ТIидиса васал ругин абулеб букIана, гьеб кьоги гьезда аскIобегIан буго гьелъ чIварал чагIиги гьел тIидисаел ратизе бегьула».\nДагъистаналъул къуваталъул идарабаз Шамиль мухъалда ккараб рагъ-кьалалда чIваразул къадар жеги мухIканчIо чIезабун гьечIин лъазабулеб буго.\nАхIмад МахIамадов «Гьениб жеги халат бахъунеб буго хасаб операция, гьединлъидал жеги щиб кинали ракIчIун абун бажаруларо. Чан чи чIван вугевалиги лъаларо, нижер мухIканал гурел баяназда рекъон изнугьечIого яргъид гIуцIаразул цояв чIван вуго, амма гьевги лъиданиги вихьун гьечIо, низамцIунулезда гьоркьо камиял гьечIо».\nГьединго хасал идарабазул хIалтIухъабаз бицухъе гьезухъе баянал щун руго ХIебдаса 5 километралъ рикIкIад бугеб бакIалда ярагъ бахчараб бакI бугилан, хал-шалалъе гьеб бакIалде унаго полициялъулазде кьвагьи бахъинабун буго. Гьенив каранлъ гуллаги щун лъукъун вуго Шамиль мухъалъул жанисел ишазул идараялъул цIех-рехчилъун хIалтIилев вугев 45 сон барав МухIамадов Мурад. Гьеб тунка-гIусиялдаса хадуб сверун ккун буго изнугьечIого яргъидгIуцIарарал рахчараб бакI ва лъазабун буго терроризмалде дандечIараб операциялъул низам.\nЦебегIан гIодобе биччарабин рикIкIунеб букIараб гьеб Шамиль мухъалда ахираб заманалда кIиабилеб нухалъ лъазабулеб гьеб терроризмалде дандечIараб операциялъул низам.\nТIоцебе гьеб лъазабиялъе гIиллалъун букIана 21 ноябралда цебехун рехсараб мухъалъул ТIелекь росулъ изну гьечIого яргъидгIуцIаразул кьералъ рукIиналда щаклъи бугел чагIи кквеялъе хасал тадбирал тIоритIи. Гьел тадбиразул заманалда Шамиль мухъалъул полициялъул нухмалъулев лъукъана ва Лаваши мухъалъул низам цIунулев чIвана, гьединго изну гьечIого яргъидгIуцIаразул цояв чIвана ва кIигояв лъутун ворчIана. Гьез рецIел босизе чIван ватизе бегьулин 6 декабралда ТIелкьадерил бегавул Къебедов Халидиланги рикIкIунеб буго цIех-рехчагIаз. Гьел лъугьа-бахъиназдаса хадуб ТIелкьадерил росдал жамагIаталъ гьенир гIумру гьабун ругелщинал исламалъул вагьабияб гIаркьелалъул рахъ ккуразда росу тезабулеб буго.


ГIазиз ГIалиевас гIемераб лъикIлъи гьабуна Дагъистаналъе\nМахIачхъала, август 2015\nАзербайжаналъул нухмалъиялда ракIалда буго 1940-абилел соназда Дагъистаналъул Обкомпартиялъул вукIарав тIоцевесев секретарь ГIазиз ГIалиевасе монумент лъезе МахIачхъалаялда. Гьединго гьез тIаде босулеб буго МахIачхъалаялда гьесул цIар кьураб къотIноб гIадамазе хIухьбахъиялъул шартIалги гIуцIизе ва гьеб къватIги цIигьабун къачIазе. ХIажат бугищ Дагъистаналда ГIазиз ГIалиевасул монумент ва кинаб бугеб гьелда тIасан тарихчагIазул пикру?\nАзербайжаналъул нухмалъиялда ракIалда буго Дагъистаналъул захIматалъул министерлъиялъул минаялда цебе бугеб бакIалдаса байбихьун кинабго сверухълъи къачIазе. Гьенир гIуцIизе рагIула шагьаралда гIумру гьабун ругел гIадамазе хIухьбахъиялъул шартIал, гьединго цIигьарун къачIазе рагIула сверухъа гIебеде ругел цогидал минабиги. Гьеб ккола МахIачхъалаялда ГIазиз ГIалиевсул ва Абубакаровасул къватIал цолъулеб бакI. Гьенибго лъезе рагIула ГIазиз ГIалиевасе монументги. Гьеб хIадур гьабизе байбихьун бугин Бакуялдаян хъвалеб буго информалатаз. ГIазиз ГIалиев кколев вуго гьанжесев Азербайжаналъул нухмалъулев Ильгьам ГIалиевасул эбелалъул эмен.\nГIазиз ГIалиев ккола 1941 соналдаса 1948 соналде щвезегIан Дагъистаналъул Обкомпартиялъул вукIарав секретарь. Республикаялъе гIемерал мунпагIатал ишал гьарурав чи хIисабалда гьесие монумент базе букIиналъул цебего, гьалдаса 15 соналъ цебего букIанин бицунебилан абуна «Эркенлъиялъе» МахIачхъалаялъул администрациялъул хIалтIухъан ГIумарова Аминатица\nАмина ГIумарова: «Гьеб къачIазехъин бугеб бакI буго цебе хасаб бетIергьанлъиялъул къайимлъиялда букIараб бакI. Администрациялъул гьабураб хIукмуялдалъун гьанже гьеб кьун буго муниципалитеталде гъоркье ва республикаялъулги Азербайжаналъулги къотIи-къаялда рекъон гьез тIаде босулеб буго гьеб бакI къачIазе. ЦIигьабун къачIаялъул хIалтIаби байбихьун буго. Цебе гьеб бакIалда букIана такси чIолеб бакI, гьанже гьел цогидаб бакIалде рахъинаризе руго. Гьенир хIалтIулезда ракIалда буго тIадеялъул ихдал заманалде киналго хIалтIаби рагIалде рахъинаризе».\nАмма хIажат бугиш МахIачхъалаялда гьединаб монумент абураб суалги баккулеб буго цо-цо гIадамазул. ГIадан хIисабалда ва политикияв цевехъан хIисабалда ГIазиз ГIалиев лъикIав чи вукIанилан абулеб буго гьелда тIасан тарихчи Тимур Айтберовас. Дагъистан цебетIеялъул рахъалъги гIемераб хIалтIи гьабунила гьес гьелъул нухмалъулевлъун вугебгIан мехалъ. Амма гьесие монумент баялъе къимат заман ун хадуб кьезе бугин магIарулазилан абулеб буго тарихчияс.\nТимур Айтберов: «Жиндаго хадув Даниялов Дагъистаналъул Обкомалъул бетIерлъун тезеги гьес гIемераб хIалтIи гьабуна. МагIарулазул гьаракь лъиданиги рагIулеб букIинчIеб, чияда бараблъун хутIун букIараб Дагъистан нилъер хIукуматлъун букIинаби гьесул даража ккола, гьеб нилъеда кIочон тезе бегьуларо. Дица рикIкIуна гьесие монумент лъей гьесул хIурмат гьаби гIадаб иш букIинилан. Амма гьез, (азербайжаналъулаз), жидерго пантюркистаз малъараб гьабизе гьел лъугьани, щакаб жо буго магIарулаз гьеб монумент рукIалида телеблъи.\nХIасил-калам гьев квешав чи вукIинчIо, Дагъистан Азербайжаналде гъорлъе бачиналда дандечIарав чиги вукIана дол 1940-абилел соназда. Амма дие рахIат толеб гьечIо цо пикруялъ. Азербайжаналъул просвещениялъул министерлъиялъул бетIер сверизабулеб буго пантюркистаз. Гьезие бокьун буго нилъеда магIарул мацIги кIочон тезабун, магIарулал къажаразде сверизаризе. Гьеб мурадалда гьабулеб батани гьезул жо кколаро, гIадада гIодобе балеб гIарац буго гьезул гьеб. Амма нилъеца гьелъие къимат кьезе буго, гьез магIарулазул маданият цебетIеялъе квербакъиялдалъун, нилъер мацI цIунизе гьез санагIатал ресал ратиялдалъун. Гьединаб хIасил гьелъ кьезе батани, гьеб лъикIаб хIалтIи буго. Биччанте!».\nГьаниб гьединго ракIалде щвезабизе бегьула МахIачхъалаялъул нухмалъулевлъун СагIид Амиров вугеб мехалъго Азербайжаналъулазе бокьун букIана гьабсагIат ГIазиз ГIалиевасул цIар кьураб къотIноб жидерго вакиллъи рагьизе. Амма добмехалъ Амировас биччан букIинчIо гьезул къасдал гIумруялде рахъинаризе.\nАзербайжаналда Дагъистаналъул вакиллъи лъие хъулухъалда бугеб?


Ваши письма - Нужер кагътал » Страница 7 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Ваши письма - Нужер кагътал\nГьабурабгIан батула хIалтIи\nДобавил(а): Musa от 27-03-2013, 13:50\nГIаймакдерил нухмалъулесул ишал ва росуцоязул баркала\nГIаймаки буго цебе заманалдаса нахъего аскIор ругел росабалъе ине нухги бугеб, тIаде вачIарав чиясе гьумер битIараб жамагIат жаниб гIураб бакI. Нухлулазе санагIалъиялъе, как базеги, кваназеги бакI-бакIалда гьарун рукIун руго рукъзал. Гьанжеги гьединабго буго халкъ ва хириял гьалбал къабул гьаризе хIадурго рукIуна росуцоял. Амма гьелъул гуро бицине бокьун бугеб. Бокьун буго газета гьоркьобккун гIаймакдерил жамагIаталъул рахъалдасан росдал бетIер Баширов МухIамадие баркала загьир гьабизе ва 2011-2012 соназда гьарурал хIалтIабазул бицине.\nПенсиялде аниги ...\nДобавил(а): Musa от 27-03-2013, 13:47\nРасулов СагIидил гIумру\nКазбек районалдаса Расулов СагIид, техникаялъул рахъалъан лъикIаб лъай букIин гуребги, гIадамазулгун хIал рекъезабизе лъаялъги, кIалъазе бугеб махщелалъги батила, партиялъ жавабчилъи цIикIкIарал хъулухъазде тIамулаан.\nКIалъалеб буго Гумбет\nДобавил(а): Musa от 27-03-2013, 13:44\n"ХIакъикъат" газеталъул "РекIел ахIи" рубрикаялде бачIун букIараб ругьелалда Гумбет районалъул халкъияб театралъул рехсей гьабун букIана. Газеталъул араб номералдайин абуни гьелъие жавабги кьуна Гумбет районалъул культураялъул управлениялъул начальник МухIамад ГIумардибировас. Халкъияб театралъул хIалтIухъабаз, "ХIакъикъат" газеталъул электроннияб почалдеги бачIун буго гьелъие жаваб. Подробнее\nДобавил(а): Musa от 27-03-2013, 13:12\nЖамагIаталъул тIалабалда рукIине ккола нухмалъулел\nАхираб 10-15 соналда жаниб лъаларедухъ хисана гIумру. Амма къойидаса къойиде магIишатияб рахъ цебетIеялъе квалквалал гьарулел шартIал гIемерлъулел руго. Кире ралагьаниги, камулеб гурони, тIаде цIилъулеб бихьулеб гьечIо. Шагьаразда гIумру гьабулел зигардулел рукIуна рукъзабахъ хинлъи чIезабулеб гьечIин, хинаб ва цIорораб лъим букIунарин, токалъухъ ва цогидал коммуналиял хъулухъазухъ босулеб гIарац тIадеялдаса тIаде цIикIкIинабулин, минаби къачIаларин.\nАрхив гьечIолъи ПатIиматил гIайибищ?\nДобавил(а): Musa от 27-03-2013, 13:08\nАнцI-анцI соназ пачалихъалъе хIалтIаниги, архивалда хъвай-хъвагIай батичIолъиялъул хIасил\n"ХIакъикъат" газеталъул редакциялде бачIунеб щибаб кагътил тIалаб гьабизе хIаракат бахъула хIалтIухъабаз. Кагътазул гохI бугилан абуни, гьереси букIинаро. ЦIакъго къокъаб заманалда жаниб жаваб балагьизеги бажаруларо, кигIан нижее бокьаниги. Амма рукIуна "срочно" абураб гIаламатги тIад лъун, батIаго лъолел кагъталги. Гьезда гьоркьоб букIана гьаб кагъатги:\nИрсилал чIухIарав, улка бахилав\nДобавил(а): Musa от 19-02-2013, 11:34\nЩуабилеб февралалда лъабго сон тIубала ЧIарада районалъул Рилъаб росулъа милициялъул полковник АхIмад МухIамадов такъсирчагIазул квердаса гIумруялдаса ватIалъаралдаса. Хун хадуб гьесие кьуна Россиялъул БахIарчи абураб тIадегIанаб цIарги.\nГьев ракIалде щвезавиялъул мурадалда бокьун буго кочIодалъун чанго рагIи абизе.\nДобавил(а): Musa от 19-02-2013, 11:31\nУнтулареб черхги, чурулареб боцIиги букIунарелъул,\nунтарал рекерула тохтурзабазухъе. Гьелги батIи-батIиял дандчIвала. Болъихъ районалъул Гъодобери росу ЦIумада районалъул гIорхъода буго. Гьенир ругел тохтурзабазул гIаданлъиялъ, жидее Аллагьас кьураб махщел чIухIи гьечIого тIубалеб букIиналъ, Гъодобери росдал унтарал гIадамал ЦIумада райбольницаялде уна. Берцинаб кIалъай гьабун гурони, гьез нижеда\nжеги абичIо нуж Болъихъ райбольницаялде айилан. Гьенир ругел тохтурзабазул хIеренаб, тамахаб каламалъ унтаразе гIураб бигьалъи гьабула. Нижер Болъихъ районалда хIалтIарав чи ккола гьанже ЦIумада райбольницаялъул бетIерав тохтурлъун кколев Анам Дибирасулаев. Болъихъ вугеб мехалъго гIадин, ЦIумадаги нижер гIадамазе Анамил кумек камуларо. Тохтур ХIабибовасул цIарин абуни, Гъодобери росдал чиясул гIадин лъала.\nДобавил(а): Musa от 19-02-2013, 11:22\nРокъобе нух кидаго гIатIидаб\nШамил районалда ругел росабазда гьоркьоб магIишат гьабизе санагIалъи бугеблъун рехсола Гьолокь. Цебегоялдаса нахъего гьеб росу машгьураб буго ахихъанлъиялдалъун, хурухъанлъиялдалъун ва гIи-боцIухъанлъиялдалъун. Умумузул гIадат-гIамалги яхI-намусги борчлъун цIунулеблъун буго гьеб росдал гIун бачIунеб гIелги.\nИмам ХIамзат – сценаялда\nДобавил(а): Musa от 19-02-2013, 11:16\nРекIее асар гьабуна\nХирияв МухIаммад авараг (с.т.гI.в.) гьавураб моцIги кIодо гьабун, Лаваша районалъул Культураялъул управлениялъ районалъул магIарул росабалъе битIана халкъияб театралъ лъураб "Имам ХIамзат" абураб спектакль.\nХIажатхана букIине ккела\nДобавил(а): Musa от 19-02-2013, 11:13\n2012 соналъул 28 сентябралда къватIибе бачIараб "ХIакъикъаталда" школазда ругел хIажатханабазул бицун борхараб суал цIакъ битIараб буго.


МАГ1АРУХЪ Г1ЕЗЕГ1АН РУГО ДАРУЯЛГИ МИНЕРАЛИЯЛГИ ИЦЦАЛ. - 4 Августа 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Август » 4 » МАГ1АРУХЪ Г1ЕЗЕГ1АН РУГО ДАРУЯЛГИ МИНЕРАЛИЯЛГИ ИЦЦАЛ.\nМАГ1АРУХЪ Г1ЕЗЕГ1АН РУГО ДАРУЯЛГИ МИНЕРАЛИЯЛГИ ИЦЦАЛ.\nКавказалда цониги гьеч1о Дагъистан г1адинаб гьава-бакъги рекъараб, ч1ах1-хералдалъунги рух1ч1аголъабаздалъунги гьарзаяб, бечедаб ва беричаб т1абиг1аталъул бак1. Субтропиказдаса байбихьун, даим г1аздаца рацарал ц1орол муг1рузде щвезег1ан т1абиг1аталъул хаслъаби, устарас накъиш угьун г1уц1арал г1адал муг1рул-щобал, г1едерал льаралгин г1орал, рик1к1ен г1емерал х1орал - сахаватго кьун руго Бет1ергьанас Дагъистаналъул ракьалъе. Гьелде т1адеги, нилъер гьанир руго такрарлъи гьеч1ел тарихиялгун т1абиг1иял памятникалги. Гьеб баракаталда гьоркьоб хасаб бак1 ккола республикаялъул ракьалда ругел минералиял иццазги лъиназги. Г1алимзабаз гьарурал ulex-рехазда бихьизабулеб буго Дагъистаналда лъабнусгог1ан минералияб ицц бугилан. Г1елмуялъ ч1езабун буго муг1рул лъугьин, г1уц1и (неоконченный процесс горообразования) лъуг1ун гьеч1ел бак1азда (т1олабго Кавказалъул муг1рул гьединал руго) ракьул гъварилъабазда лъугьунел ругел багъа-бачариязул х1асилалда лъугьарал ракьул кьват1елазухъа къват1ире рач1унел ругин бух1арал ва ц1орорал лъинал. Нухда гьелъ цадахъ босун бач1унеб буго инсанасул сахлъиялъе пайдаял мнкроэлементал.\nРадон, йод, бром, ч1абат1, водород гьоркьоб бугел гьел лъинал х1алт1изарула лага-чер- халъул, ургьимесалъул, т1омол, чехь-бакьалъул г1узраби сах гьариялъе.\nГьел лъиназул Дагъистаналда жакъа къоялъ микьго-ич1гоялдаса гурого пайда босулеб гьеч1о. 38 градусалдаса 100 градусалде щвезег1ан бат1и-бат1иял руго лъиназул темпе- ратураги.\nТалгиялъул хинаб ицц. Гьеб буго Мах1ачхъалаялдаса щуго километралъ рик1к1ад бугеб Талги поселокалда. Гьеб рик1к1уна бищун ц1ик1к1ун ч1абат1гун водород гьоркьоб бугеблъун. Гьениб бан буго нусго чияс цадахъго х1алхьи гьабизе бегьулеб санаторий, нусиялда лъеберго чиясе бак1 бугеб пансионат.\nГъаякенталъул хинаб ицц. Гьеб буго Гъаякент районалъул Ц1ияб Гъаякенталда. Ункъо\nбак1алдаса, ай буругьаздаса, иццаздаса бач1уна гьеб лъин. Гьениб бан буго «Гъаякент» санаторий. Унтаразул сахлъи щула гьабиялъе гуребги, бух1араб лъим х1алт1изабула рукъзал хинлъизариялъе, росдал х1амамалда.\nАхтиялъул хинал иццал. Ахти росдадаса анлъго километралъ эхедехун, Ахти-чай гlyрул раг1алда руго ч1абат1, водород, радон, йод ва бром гьорлъ бугел лъинал-иццал. Гьениса г1емер рик1к1ад гьеч1ого руго Жени ва Купул- Яд абурал хинал иццалги. Гьениб рагьун буго курорт.\nМанасалъул хинаб ицц. Гъарабудагъкент районалъул Манаскент росдада г1агарлъухъ бугеб гьеб лъиналда аск1об бан буго гьанже заманалъул киналго т1алабазда рекъон къач1араб санаториялъулгун курорталъул комплекс «Каспий».\nИзбербашалъул хинаб лъин. Избербаш шагьаралда бугеб гьеб лъин къват1ибе бач1унеб буго ич1го иццдаса. Санаторий-курорт гьеч1ониги, гьенире рач1аразе х1алхьи гьабиялъе квег1енлъаби ч1езарун руго гьенир. Лъим х1алт1изабулеб буго шагьаралъул г1адамазул рукъзал хинлъизариялъеги. Избербашалда рагьун буго «Азиз» абураб ц1аралда шушбузухъе т1ун лъим бичулеб гьит1инабго предприятиеги.\nГъизляралъул хинал лъинал. Х1алт1улеб буго анкьго ицц. Лъим х1алт1изабула г!адамал жанир ч1олел г1емерт1алаял минаби хинлъизариялъе. Иццал руго шагьаралда жанир.\nГъизляралдаса анц1го километралъул манзилалда югалъулабгун бакъбаккудехун бугеб Кардоновка росдада аск1об бугеб хинаб иццдаса бач1унеб лъим х1алт1изабула росдал х1амамалда. Шушбузухъе т1ун гьеб лъим бичулеб гьит1инабго предприятиеги буго.\nРычалалъул хинаб ицц. Лъебералда анлъго градус температура бугеб гьеб ицц буго\nС. Стальск районалъул, ралъдал гьумералдаса 1120 метралъ борхалъуда бугеб Цмур росдада rlarap- лъухъ. Гьениб рагьун буго курорт, х1алт!улеб буго минералияб лъел «Рычал-Су» заводги. Гьеб курорталде х1ухьбахъи гьабизе аза-азар чи вач1уна щибаб соналъ.\nМах1ачхъалаялъул хинал лъинал. Гьениб бугеб анц1ила ункъо иццалъул лъим х1алт1иза- була шагьаралъул г1емерт1алаял минаби ва промышленниял предприятиял хинлъизариялъе, цо бут1а больницабазе, унтаразе процедураби гьариялъе. Дагьа-макъабго къадар шушбузухъе т1унги бичула.\nТарнаиралъул хинаб лъим. Гьеб лъел температура бахуна баг1ариялъул 97-98 градусалде. Къоло щуго иццалдасан х1алт1улеб буго г1иц1го анлъгояб. Гьениб буго т1убараб лъаг1елалъго унтарал къабул гьарулеб ва сахлъизарулеб «Тарнаир» санаторий.\nБихьулеб бук1ахъе, гьел киналго руго Каспиялъул г1одоблъиялда.\nМаг1арухъ минералиял иццал\nРеспубликаялъул ракьалда бугеб лъабнусгог1ан минералиял иццазул, ц1ик1к1арасеб къадар буго муг1рузул районазда, гьел камураб район маг1арухъ цониги гьеч1о. Гьеб рахъалъ ц1акъго бечедал руго Ц1умада, Ц1унт1а, Лъарат1а районал ва Бежт1а участок. Рехселин гьезул цо-цо- ял. Ц1умада районалъул ракьалда Г1андиг1урул жаниблъиялда, гуржиязул г1орхъоде щвезег1ан къогоялдаса ц1ик1к1ун минералияб ицц буго - Агъвали, Хуштада, Гьигьалъ, Метрада, Хъвайни, Хушет, Инхокъвари росабазул ракьалда, Хъваршисезул к1к1алахъ. Хасго машгьураб буго Инхокъварисезул минералияб ицц. Щумадисез гьелда абула «Регьа» абун. Чанго бат1ияб унти сах гьабизе квербакъулеб гьеб иццухъе нус-нус чи вач1уна республикаялъул бат1и-бат1иял бак1аздаса.\nБежт1адерил росдада аск1об Оцукувакьа абулеб бак1алда буго ч1абат1гун водород гъорлъ бугеб лъим. Бежт1адерица гьелда абула Могь иццин абун. Бак1алъул г1адамаз даруялъе х1алт1изабула гьеб.\nБежт1аса микьго километралъ гъоркьехун, Лабахи абулеб бак1алда, Симбирисхеви rly- рул кваранаб г1аркьелалда, Аваразулгун Кахетиялъул нухда гъоркьехун буго кибго лъалеб Бух1араб лъим (горячий источник). Хьваназул мац1алда гьелда абула Южулъ иццилан. Чанго соналъ цебе Аваразулгун Кахетиялъул нух г1ат1ид гьабулаго, т1аде кьурабиги ун, гьеб бахчизабун бук1ана, гьанже бац1ц1адги гьабун, къач1ан буго. Советияб г1уц1иялъул заманалда бежт1адерил Бух1араб иццухъе гьеб лъедаса пайда босизе цоял вертолетазда, цогидал Вантляшевалъул габурлъухъан, чуязда рек1ун, ра- ч1унаан гуржиялцин. Маг1арухъ ругел минералиял иццазул х1акъалъулъ хабар ккедал, эколог, биологиялъул г1елмабазул доктор, профессор Гъайирбег Г1абдурхIмановас абуна: «Республикаялда ругел минералиял иццазул инвентаризация гьабун, г1адамазул сахлъи щула гьабиялъе гьездаса пайда босиялъе хасаб программа къабул гьабизе ккола Дагъистаналъул х1укуматалъ. Бихьараб зах1маталда рекъараб хайир щолеб гьеч1олъиялъ, нахъеккун буго маг1арухъ росдал маг1ишат, дагьалго рук1аниги рагьун рук1арал промышленниял предприятиязул филиалги къана.\nДир пикруялда, маг1арухъ туризм цебет1еялде к1вар кьуни, ц1ияб рух1 реч1ч1изе бегьула маг1аруллъиялда. Гьелъие квербакъи гьабила цо-цо машгьурал минералиял иццал ругеб бак1алда курортал, санаториял рагьани. Щай бегьулареб Инхокьвари иццухъ, бежт1адерил Бух1араб лъеда аск1об санаториял разе? Санаториял рагьани, гьениб г1адамазе х1алт1изе бак1ал рук1ина, рагьила гостиницаби, тукаби, жанир ч1езе рукъзал, ай цебет1ела инфраструктура. Нилъерго гьанисанги къват1исанги туристал гъираялда рач1ина гьенире х1ухьбахъизеги сахлъи щула гьабизеги. Гьединал иццал ругеб бак1алда санаториял, курортал рагьун гурищ росаби, поселокал г1урал Талгиялда, Манасалда, Ц1ияб Гъаякенталда».\nХ1исаб гьабидал, бит1араб пикру буго г1алимчиясул. Дагьистаналда, хасго маг1арухъ ругел минералиял лъинал, Кисловодскалда, Пятигорскалда, Железноводскалда ругел минералиял льиназдаса нахъеккарал гьеч1ин абула. Нус-нус километрги нахъа тун, аза-азар гъуруш харжги гьабун, риччел х1алаб Кавказалъул минералиял лъиназухъе инч1ого, санаториялги, бук1ине кколеб инфраструктураги г1уц1ани, г1адамаз бакъулаб Дагьистанго т1асабищила х1алхьи ва сахлъи щула гьабизе. Берда бихьулаго, пайда босич1ого гьединаб бечелъи тезе бегьиларо.


Мукъадасаб буго, Бикеша,\nГьелъулъ цо хIикматаб\n– КIикъогоялдасаги цIикIкIун соналъ цебе лъугIизабуна Русланица нижер школа, - ян бицана физикаялъул ва математикаялъул мугIалим Бике Измутовна ГъазимухIамаевалъ жиндирго цIалдохъанасул хIа- къалъулъ.\nХIакъикъаталдаги гьелъ тарбия- лъай кьуралдаса гIемерал сонал аниги, гьелъие баркала кьурал кагътал рачIуна улкаялъул батIи-батIиял бакIаздаса. Масала, Валера Янибеговас школалда цIалулеб мехалдаго ургъун букIана жиндирго класса- лъул нухмалъулелда цIалул сон байбихьулеб къо лъилниги пикру хадуб гIунтIулареб къагIидаялъ баркизе. ЦIулакьодул гъотIол тIанхида хъван рукIана баркиялъул рагIаби. КIикъоялда щуго соналъ цIунун буго Бике Измутовнаялъ гьеб тIамах.\nГьадин бицана жиндирго гIум- руялъулги хIаракатчилъиялъулги хIакъалъулъ Бике Измутовнаялъ:\n– Дун гьаюна 1936 соналъул 1 январалда Индиралдаса гочараб хъизамалда. Дир кьолбол кIудиял рукIун руго некIсияб ЧIикIаб росу гIуцIаразда гьоркьор. Дир кIудияв эмен ЧIикIаса ГъазимухIама гIемерал соназ Индиралда мажгиталъул имамлъун вукIун вуго. Гьесул лъади Аминат, кIиго лъимерги нахъе тун, гIолохъанго хун йиго. Индиралъул жамагIаталъ гьесда гьарун буго, мун гIадинав лъикIав имамги нижер мажгиталъе щвезе гьечIин, цоги лъадиги ячун, гьанив чIайилан. Гьез малъухъе, гьес гьений лъади ячун йиго. Гьей дир кIодода цIар букIана Анав. Эмен Измудин, жиндирго щуябго лъимергун, 1929 соналъ Хасавюрталде гочана. Гьений гьаюна дун. Педагогасул захIматаб хIалтIуде дир рекIелъ рокьи бижана кIудияв вац Насрудинидаса мисал босун. Гьес МахIачхъалаялда рабфак лъугIизабуна ва шагьаралъул № 4 гьоркьохъеб школалда тарихалъул мугIалимлъун хIалтIана. Гьеб школалда цIалана дунги 7 класс лъугIизегIан. Гьелдаса хадуй цIализе лъугьун йикIана Ведено школалде, вацас кьуна дун гьение магIарул ясазул интернаталде. Гьев вукIана къвакIараб гIамал-хасияталъул чи. 1938 соналъ ана БагIараб Армиялда хъулухъ гьабизе. Рагъ лъугIизегIан вагъана ВатIаналъул эркенлъи цIунун. Политрук вукIана гьев. ГIемерал соназ хIалтIана школалъул директорлъун, районалъул лъай кьеялъул отделалъул заведующийлъун. Гьесул мисал босун, 1955 соналда гьоркьохъеб лъай щведал, дун цIализе лъугьана Дагъистаналъул руччабазул педагогияб институталъул физикаялъул ва математикаялъул факультеталде. Гьале кIикъоялда анцIила щугоялдасаги цIикIкIун соналъ хиси гьечIого хIалтIулей йиго цин тIоцебесеб школалда, цинги - гIемеррахъазулаб лицеялда. ЦIалун яхъиндал дица мугIалимлъи гьабуна дирго эбел-инсул гIагараб росулъ Индиралдаги.\nГьедин халатбахъараб гара- чIвариялдаса хадуб Бике Измутовнаялъ дида цере столалда тIад тIиритIана жиндирго рукIарал цIалдохъабаз батIи-батIиял соназ ва батIи-батIиял бакIаздаса рачIарал баркиялъулал кагътал, телеграммаби, жиндир хIакъалъулъ газетазда рахъарал макъалаби.\nШагьаралъул «Гьудуллъи» газеталъул 1968 соналъул 16 маялда къватIибе биччараб номералда бугеб «Нижер гьудул ва насихIатчIужу» абураб макъалаялда 8 «а» классалъул цIалдохъаби Д. АхIмаджановалъ ва Т. Мичулаялъ хъвалеб буго: «Бике Измутовна ГъазимухIамаева йиго нижер классалъул нухмалъулей. Рогьаралдаса рукIкIинегIан гьей школалда йикIуна, дарсаздаса хадурги нижее тIадеги занятиял гьарула, классалъулал сагIтал тIоритIула, яги цо цIалдохъанасулгун тарбия кьеялъулаб гара-чIвари гьабула. Цо сундениги машгъуллъичIеб лахIзат гьелъул букIунаро. Ина сонал, нижецаги гали лъела гIумруялъул нухде. Амма гьаб школалда цIаларал сонал киданиги кIочене гьечIо. Щиб лъалеб, ниж гьанир чанго соналдасан нахъеги данде- лъизе бегьула. Гьеб мехалъ аваданго ина нижер халатаб жанахIалъусан, бигьагьабун рагьила нижее хирияб кабинеталъул нуцIа. Гьений доскаялда цее яхъун чIун нижеда йихьила Бике Измутовна, цогидал лъималазда математикаялъул къанунал ричIчIизарулей».\n– Дина АхIмаджанова гьанже нижер шагьаралъул больницаялда невропатологлъун хIалтIулей йиго, - ян бицана Бикеца, гьеб макъала цIалун хадуб.\nГьелъ бихьизабуна РФялъул Пачалихъияб Думаялъул депутат, КПРФялъул фракциялъул нухмалъулесул тIоцевесев заместитель Сергей Решульскияс Москваялдаса битIун бачIараб телеграмма: «Кидаго рекIелъ хинлъигун ва баркалагун ракIалде щола дида дирго цIалул сонал. Дурго рекIел хинлъигун, лъикIлъигун ва кIвар кьун, Дуца хIаракат бахъана нижер щивасулъ лъугьинабизе лъикIлъиялъул ва жавабчилъиялъул, жиндирго ишалъе, жиндирго халкъалъе ва улкаялъе ритIухълъиялъул асар. Гьелъухъ нижер щивасул рахъалдасан баркала буго Дуе тIолабго гIумруялъ. РакI-ракIалъ гьарула Дуе щулияб сахлъи, халатаб гIумру, талихI ва лъикIабщинаб дур гIагарлъиялъе».\n«РакI-ракIалъ баркула лъабкъоялда анцIго сон тIубаялъул юбилей машгьурай, хIаракатай педагог, божарай гьудул ва тIалаб бугей эбел Бике Измутовнаялда», - ян хъвалеб буго РФялъул мустахIикъай мугIалим, Экологиялъул академиялъул академик, Москваялъул хIукуматалъул премиялъул лауреат Инна Дмитриевна Евграфовалъ. «КIудияб хIарпалдасан хъвазе мустахIикъай МугIалим», - абун къимат кьолеб буго гьелъие жидерго телеграммабазда Москваялдаса ХIусен Мухтаровас ва Краснодар краялъул Гулькевичи шагьаралдаса Катя Бурьяновалъ.\nЦо открыткаги дихъе бегьун, Бике Измутовнаялъ абуна:\n– Гьаб буго дие хирияй цIалдохъан Анисатица, гьелъул эбелалъ ва яцалъ баркун бачIараб. Гьелъ дун йохизаюна, лъилниги кумек гьечIого, гъоркьиса гьей Москваялъул медицинаялъулаб академиялде цIализе лъугьиналъ, - ян кIалъана Бике.\nГьаб макъала ахиралде щвезабизе бокьун буго лицеялъул директор, ДРялъул мустахIикъай мугIалим, РФялъул лъай кьеялъул отличник Татьяна Голощаповалъул рагIабаздалъун: «Бике Измутовна йиго Хасавюрт шагьаралъул гуребги, тIолабго республикаялъулго мугIалимзабазда гьоркьой машгьурлъиялъул ва къадруялъул къуватаб кунчIилъун».\nДругие материалы в этой категории: « МугIалимзабазулги мугIалим\tГьудуллъиялъул кьалбазда кьаву чIваларо »\n18:10, 30 ноября 2020, 42\n18:09, 30 ноября 2020, 42\n18:06, 30 ноября 2020, 42\n10:56, 30 ноября 2020, 376\n10:53, 30 ноября 2020, 387\n10:50, 30 ноября 2020, 381\n10:44, 30 ноября 2020, 389


БачIин кьолареб оцбай\nКида бижараб оцбаялъул байрам? Кин гьеб жеги цIунун хутIараб? Гьел суалазе жаваб балагьизе нилъ лъугьинаро. Лъалеб жо буго ислам тIибитIилалдего гьеб гIадат букIараблъи, баянаб буго мугIрул халкъалъе бокьулеб байрам букIинги. ГIасраби свераниги, хурзал рекьулел гьечIониги, байрам цIунун хутIун буго.\nЦебеселъул бицинчIого, жакъасеб сундаха данде кквелеб?\nДир заманалъул лъималазда ракIчIун лъалаан лъагIалида жаниб ункъо нухалъ цIияб ретIел щолеблъи. Гьезул цояб - оцбанкъо, хутIарал - кIалбиччанкъо, маялъул байрамал, тIоцебесеб сентябрь.\nБайрамал гIагарлъулел къояз, гъансил тIала рагьун хъирщараб ххамги къвалакь ккун, рекерулаан гурде букъизе, росулъго бищун лъикIай устаралъухъе. Гьелъ цониги лъимер мурад тIубачIого нахъчIваялъул яги лъихъаниги мухь босиялъул хабар букIунароан.\nЧIахIиял школлъималаз гIисинал куцан гIуцIараб концертги камулароан оцбанкъоялъ росдал майданалда. Гьеб концерт хIадуриги букIана кутакалда балъго гьабулеб иш. Лалал тIамулел, тIощел бакIарулел росдал гьоцIабазул авалалда рукIунаан церерахъиналъе куцалел. Аслияб хIалтIи гьабулаан тIощалидаса эркенлъарал пажазда жаниб. Генералияб репетициялъе, бищунго гIадамазул бердаса хьвараб бакIалда бугеб, гьоцIиреги рахъунаан.\nОцбанкъо хIакъикъаталдаги букIана чIахIиязегун гIисиназе рохел кьолеб росдалго байрам. Берцинго къачIарал, тIад цIулакьо бекьарал гьуинал чадил горал режулеб махI къватIахъго букIунаан тIибитIун.\nГIурдаллъи цIилъилалде ракьулъе мугь хьан росдал хIурматиял харабаз иргадал кьолеб пурцил гIоркь, хур цIун бачIаги, баракатгун рахIмат цIикIкIагиян дибирас гьабулеб дугIа. Гьелда хадурго гъун хараби, лъимал рекерулел къецал, гIолилазул тирилъигун къуват борцунел хIаял. Бергьенлъи босаразул горбода ралел дол гьуинал горалги рукIинарищха. Ясаз ахIулеб кочIохъе миллияб кьурдул свери, разиял гьурмал, махсара-хочI, рохалилаб ахIвал-хIал.\nЖамагIаталъе бикьизе щибаб рокъоса бачIараб садакъаялъул гьарзалъи. Реччебалда буцараб гIатIал панкъал - тIад нахги цIамги бахарал гьезул тату гIумруялъ кIоченаро! ХIухьлахунел могьол хьагал, нисугун нах жубан буцараб тIех, гIанкун цIоросаролъил чIер, чамасдакIгIан гьуинаб бакъвараб гени, нагагьазул рокъоб цIунун хутIараб хасалил гIеч, цIулакьо, дагьаб бугониги кампет-печеня. Камулароан цо-цо бакIалъулал чемпионазе гъурщал рикьулел чагIиги.\nОцбанкъо - гьеб букIинчIо умумуз гIицIго рекIелгъеялъе ургъараб аваданаб байрам. Хаселги нухда регIун, ихдалил хIалтIабазде каву рагьулеб бугин рагIизабулеб къо букIана гьеб. ЦIилъулеб тIабигIаталда цадахъго гьеб байрамалъ чIаголъизарулаан кьиндал гъасда хинлъун бакIлъарал чурхдул, цIикIкIинабулаан магIишат-яшавалде гъира.\nКинха тIобитIулеб бугеб гьеб мугIрул росабалъ? Бугищ гьениб цIунун жиде-жидее хасиятаб къагIида?\nОцбаялъул байрамалде хIадурлъулел ратила цо-цо росабалъ. ГIемерисел бакIазда гьеб байрам тIубанго кIочонги тана.\nНилъер заманалда оцбанкъо хутIун буго аслияб байрам хIисабалдаян абуни, мекъи ккеларо. Гьебги квеш гьечIо, жамагIат данделъулеб буго, хурзал рекьичIониги, бугониги цо-цо хаслъиги цIунун буго. Мисалалъе рехсела Шамил районалъул цо-цо росабалъ их чIеялъул байрам тIобитIулеб къагIида.\nГьал ахирал соназда Гьоориб росдал оцбанкъо республикаялъулго байрамалде сверун бугин абизе бегьила. Гъираялда рещтIуна гьеб къоялъ гьаадерил ракьалда, басрияб КъахIиб ва Басрияб Гьоор росабазул архитектураялъ асир гьарурал, рикIкIен гIемерал туристал. Миллияб спорталъул къецал, аваданлъи, сухIмат. Гьеб рахъалъ гьаадериде вахарав чиго ватиларо магIарулазул. ТIолабго байрам нухда бачине тIаде босула цо хъизамалъ. Исана оцбай тIобитIулес тIадеялъул ирга бугев вихьизавула.\nХучада росулъги кIудияб чIаголъиялда тIобитIула их чIеялъул гIуж. МагIарухъ яшав гьабун цIакъго дагьал гIадамал ругониги, оцбанкъоялъ гIалам рещтIараб хIал букIуна гьениб лъарагIлъиялдаса росуцоялги рачIун. ГьезулгIан аваданаб, магIнаяб оцбай магIаруллъиялдаго хутIун батиларо. Гьезул хаслъиялъул цебеккун чанцIул бицунги букIун батила нижеца. Оцбанкъоялъ хучадисел магIарухъе рачIуна балугълъиялъул гIужде рахарал жидерго васалги рачун. ХIалбихьула гьезул тирилъиялъул, къуваталъул. ЖамагIаталъе хIажаталлъун жал рукIине ругин гьа бала гIолилаз халкъалда цебе.\nПалугьаби, кечI-бакъаналъул гьунарчагIи ахIун, бечед гьабула хIотодисез жидерго оцбанкъоялъул байрам. Пуруц нахъа барал оцаздаги гьениб бер чIваларо, рахъ базе чу камунги хутIуларо. Амма гьеб рахъниса хасалихъе бачIин бакIарулищ - бакIаруларищали баян кьезе кIоларо.\nХIамул рараб пурцил,\nЧанги росабалъа гIарзал рагIана оцбанкъо тIобитIи хвезе тунилан бегавулзабазде гIайиб чIван. Амма рагIуларо гьезул зигарди рехун тарал мегъазул, байрамкъоялъул рахъ базениги росулъ гIезаруларел оцазул бицун.\nСоветияб заманалда бекьарулеб нусгогIанасеб рукь букIараб магIарул росулъ пуруц базе цохIониги оц гьечIо гьанже хутIун. Рекьуе гьел квегъизе, куцазе лъалел гIадамалцин лъугIулел руго.\nХIалтIизарулев чи гьечIого, гIалхуда ругел хIамул пурцида ран картошка бекьулелги рихьана бакIал. Оцазул рехьед хьихьун ругьунал умумузул наслабазда гьеб рекъон гьечIеб куцха!\nКIудияб улка биххиялда цадахъго мегъал чIунтизе теялда хIикмалъула. Пикру гьабе, магIарулал, щибго пайда босичIого чIобого бугебщинаб ракьул!\nЖидер мугъалъ баччун умумуз гъогъодаса рацIцIад гьарурал дол хурзабахъе сухъмахъалцин ратуларо гьанже, харица рацун руго гьел. РецичIого сагаби хутIулел руго ракъвазе. РукIинчIел гIадин лъугIана тIорщалил цIурал пажал, бер чIваларо магъилъ гъобазда. Лал тIами щибали лъаларо гIолилазда, лулбузда рекIун букIунеб рахIат бихьуларо гьитIичазда. Гьедин буго цIикIкIунисел бакIазда, наккдалъ рукIкIен гIадин хъирщани гурони, ратуларо тIорщалил хурзалги, харибакIазда ясалги.\nГIажаиблъи гьечIищ, гьеле гьединал росабалъ оцбаялъул байрамалги тIоритIула кIудияб ихтилат-кепалда.\nЛъикIищ гьеб, квешищ? ЛъикI батила, щиб багьана батунги, жамагIат данделъи, гIадамал рохизари.\nДругие материалы в этой категории: « Ракъиги бихьана, захIмалъиги хIехьана\tЧIунтулел руго магIарухъ росаби »