Автор: ilchi · 29.01.2019\nДагъусттаннал Росгвардиялул управлениялул пресс-къуллугърал хъунама, полициялул полковник Константин Шиян гьуртту хьунни Щалагу Аьрасатнавусса «Юнармия» тIисса суккушиндарал региондалул штабрал батIаврий.\nШикку гьурттушинна дунни ДР-лул Жагьилтурал министерствалул ва МахIачкъалаллал КIулшивуртту дулаврил управлениялул вакилтурал. Ларгсса шинал клубрал дурмунил хIасиллугу дурну, уттиния тихуннай дулланмур ххал диргьунни. КIицI лавгунни Управлениялул ва жяматийсса организациялул хIала-гьурттушиврул масъала. Константин Шияннул бувсунни ларгсса шинал чIаваармейцынащал архIал цала хъунисса мероприятияртту ва патриот акциярду дуршиву.\n— Управлениялул каялувчитурал хъуннасса къулагъас дуллалиссар школарттай, колледжирттаву дуклакисса оьрчIах, цанчирча ва оьрмулувусса оьрчIру бигьану чил биялдарайн лагайссар, бигьану бяйкьин бюхъайссар. Жува хIарачат бан аьркинссар вайнная унгу-унгусса патриотътал хьун бан,- увкунни хIаписарнал. Ванал оьвкунни заседаниялий гьуртту хъанахъисса цинявннайн 27-мур мартрай Росгвардиялул кьинилун хасну хьунтIисса шадлугърайн.\nРегиондалул отделениялул хъунама Марат РахIимовлул барчаллагь увкунни Росгвардиялул зузалтрахь хIала-гьурттуну дуллалисса даврихлу.\nСпецоперация превращается в КТО\nВ Махачкале почтили память кавалера ордена Мужества Марата Молчанова\nСледующая публикация Спортивный комплекс для инвалидов в Махачкале\nПредыдущая публикация Токрахсса ва газрахсса багьри лахъ хьунни


13 октябралда Дагъистаналъул ЦIумада мухъалда лъазабуна терроралда дандечIараб низам. Гьелде щвезегIан контртерроралда дандечIарал низамал лъазабун рукIана республикаялъул жеги чанго мухъалдаги. Кинаб гIилла букIине бегьулеб ахирал моцIазда Дагъистаналда гьединал тадбирал такрарлъиялъе? Гьел суалазда тIасан эксперталгун гара-чIвари гьабуна нижеца.\nЦIумада мухъалда терроралд дандечIараб низам лъазабун буго радал сагIат анлъго тIубаралдаса нахъе. Къуваталъул идарабаз гьенир ралагьулел руго изну гьечIого яргъид гIуцIаразул къукъаби. Гьенив я ккурав, ялъуни чIварав чиясул щибниги баян къватIибе загьирлъичIо талат къоялъ.\nМикьабилеб октябралда КIванада росдада аскIоб полициялъул хIалтIухъаби тIад рекIараб автомобилалде кьвагьдон рукIана щалали лъазе кIвечIел гIадамал. Абулеб буго гьебги цояб гIиллалъун букIине бегьулин ЦIумада мухъалда къуваталъул идарабаз хасал тадбирал тIоритIиялъе. 2015 соналда жаниб гьеб кIиабилеб нух ккола мухъалда терроралда дандечIараб низам лъазабураб.\nГьедин исана ункъабилеб августалдаги букIана гьениб хасаб операция тIобитIулеб. Изну гьечIого яргъид гIуцIаразул къукъаби ралагьулел рукIана Эчеда росдада аскIор. Терорралда данде чIараб низам нахъе бахъун букIана 14 августалда, гьелъул хIасилазул баян къватIибе кьун букIинчIо.\nГьединго 10 октябралда рогьалилъ Унсоколо мухъалъул Генуб байбихьараб хасаб операциялъулъ чIвана изну гьечIого яргъид гIуцIаразул лъабгоявги хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул федералияб хъулухъалъул цо хIалтIухъанги. Гьенир жанир чIварал лъабгоял гендерил терроралъул къукъаялда гъорлъе унаанин бицунеб буго низам цIунулез.\nГьезул щаклъи буго дол чагIаз флешкаби ритIун, бечедал чагIазухъа гIарац бахъулеб букIараблъиялда (гьеб гIарац хадубккун терроралъул ишал рагIалде рахъинаризе хIалтIизабулаанинги тIадежубалеб буго низам цIунулез). Гьелго чагIаз республикаялда къанун цIунулел хIалтIухъаби чIвалел рукIанин абураб щаклъиги буго цIех-рехалъулазул.\nТерроралда дандечIараб низам лъазабун букана анлъабилеб октябралда Гъарабудагъкент мухъалдаги. Гьелдаса цебе 28 сентябралда гьеб лъазабун букIана КъурахI, МахIарамкент, Сулейман-стIал, Табасаран ва Хив мухъалдаги.\nГьеб лъазабиялъе гIиллалъун ккун букIана гьелдаса чанго къоялъ цебе Сулейман-СтIал мухъалдаса щуго чанахъанасул жаназа бати. Гьел чIварал бакIаздаса дагьаб добегIан батун букIан изну гьечIого яргъид гIуцIаразул рукIелги.\nЧанго моцIалъ сихIкъотIиги букIун кIиго моцIида гьединал контртерроралъулал низамал лъазабиялъе гIилла кинаб букIине бегьулеб абураб суалалда тIасан «Эркенлъи» радиоялъ гара-чIвари гьабуна батIи-батIиял эксперталгун.\nГьениб цоги суал баккулеб буго Россия Сириялда унел рагъулал тунка–гIусиязда гъорлъе лъугьиналъулги бухьен букIине бегьулиш гьениб абураб? Политолог Максим Шевченкода гьединаб бухьен бихьулеб гьечIо, амма гьес абулеб буго цIуна-къай гьабулеб гIадин Сириялда кколеб толелъулги хIисаб гьабун Дагъистаналъул ва федералиял къуваталъул идарабаз цIодорлъи гьабулеб гIадин тIоритIулел ругин Дагъистаналда гьел хасал тадбирал.\nМаксим Шеченко: «Сириялда унел рагъулал лъугьа-бахъиназул асаралда гъорлъ кинал рукIаниги тадбирал тIоритIизе кколин бураб пикру бугилан кколеб буго дида низам цIунулезул. РагIа-ракьанде щун гьеб ахIвал-хIалаллъул дица хал гьабичIо дица, гьединлъидал чIванкъотIун абизе захIмат буго.\nЛъагIалил ахиралда гьединал хасал операциял гIемер тIоритIула низам цIунулез Дагъистаналда, гьеб цIияб жо гуро. Экстремистал рукIун ртичIоницин, лъагIалил ахиралде гьел хех гьабун ратизе ккола гьез. Гьалейин жалги хIалтIулел ругилан тIадехун ругезда бихьизабизе гьабулеб хIалтIи буго гьеб».\nГьесулалда релъараб пикру буго Дагъистаналда биччалеб «Московский Комсомолец» газеталъул бетIерав редактор ХIапизов Юсупилги.\nЮсуп ХIапизов: «Риидалил заманалда букIараб «сихIкъотIи» «биххизабуна» гьел хасал операцияз. Дида кколеб буго гьел ругин цере рукIарал изну гьечIого яргъидгIуцIаразул хутIелал ялъуни гьезул бакI кквезе къеркьолел цIиял къукъабиян.\nСириялда кколеб бугелда гьеб хурхинабизе гIилла дида бихьулеб гьечIо. Нилъер гьанир ругел аскариязул цо къукъа Азербайжаналъул гIорхъоде рехун буго, Сириялдаса бачIунеб изну гьечIого яргъид гIуцIаразул «Джабхат Ан Нусра» абураб къукъаялд дандечIей гьабизе, гьез гьаниреги рачIун жидерго вахIшиял терактал гьаричIого рукIине».\nМаксим Шевченкоцаго гIадин Сириялда кколеб букIиналъул хIасилалда тIоритIулел хасал операциял кколарин гьел Дагъистаналдаян абуна Юсуп ХIапизовас хадубги.\nРоссиялъ жииндирго аэропаланал Сириялде рагъизе ритIун рукIинчIеланиги, гьенир рагъулел ругел Дагъистаналдаса изну гьечIого яргъид гIуцIаразул къукъаби республикаялде рачIиналъул хIинкъи кингоги букIанилан рикIкIунеб буго гьес.


ЦIаха гIадин буго, цоцахъе цIалеб » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nАраб анкьил сиясатги сси хвейги\nКиб ва лъил гIумру, нах гIадин, талихIалда къокъунеб бугебилан цIехолеб буго гIасрабаз. Араб анкьалдаги букIана гьелда тIасан хабар Россиялда. Дагъистанги Кавказги гIалхулаб, нахъе ккараб, гьардухъабазулги, щокъазулги, спортсменазулги ракьлъун рикIкIунел гIурус чагIазда цевеги чIун, «Интерфаксалдасан» кIалъана ДРялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIипов.\nГендерил нохъода – нахъеги кIулал\nАхирал соназда Дагъистаналда гьабураб хIалтIул хIасилазул бицунаго, гьеб пресс-конференциялда ГIабдулатIиповас абуна : «Аслияб масъалалъун дида бихьула гIадамазул бичIчIи, пикру хисизаби. Террористазул рахъккун, щивниги къотIнове вахъунаро жакъа Дагъистаналда. 2013 соналда Дагъистаналде дун вачIаравго, МахIачхъалаялда хасаб операция тIобитIулелъул, террористазул рахъккун, нус-нус чагIи къватIире рахъана – гьезда гъорлъ рукIана цо-цо депутаталги министралги. Жакъа цебе чIезабизе рес гьечIо гьединаб жо».\nАмма террор лъугIун гьечIо. Террористазда данде чIараб операция гьабулеб бугилан, гьале 17 сентябралда къараб Гендерил тоннель жеги рагьун гьечIо. «Гъобго хурив гъовго Мусаян» абухъего, цIидасанги лавашдерил хъапустIаналъул хурзабазухъги ралагьун, Хважалмахьиса тIехIнисуги босун, нухда заманги, цIатариги, гьакалги хвезарун, свери бахъун хьвадизе кколел руго чанго районалдаса аза-азар магIарулал. Квешав чиясул квешлъи ралъдалъ бугеб ччугIиеги щолилан абиги гьечIищха.\n«Щибаб городалъул боржалъул кIалтIа…»\nВатIанги, динги, умумулги ричарал мункуртазул лъицаниги къимат гьабуларо. Гьел киналго хазинабиги халкъияб тIабгIги цIунарал чагIазул тушбабазцин хIурмат гьабула. Бокьилароан, Дагъистан Азербайжаналъул ва Чачанлъиялъул нухдасан ани. «Щибаб городалъул боржалъул кIалтIа», щибаб минаялъул къватIиселги жаниселги къадазда рарал «вождасул» суратазги, щибаб росдал ва шагьаралъул годикIаниб эхетараб пахьул тIураб бетIералъги гуро улкаялъул ва халкъалъул даража борхизабулеб. БахIарчиял кавказиязда цIакъго рекъоларо гьеб цIекIлъи. ХIамзатил Расулица хъвавухъего : «Дагьал цIекIлъулел гьечIищ гьанже гьал гIолохъаби?» Щибаб мугIрул тIогьиб ГIабдулатIиповасул сурат чIвайги магIарулал ва Дагъистан кIодо гьаби кколаро.\n«Чухъа халалъи гуреб…»\nГрозный шагьаралда гIадин, Россиялъул бетIер Владимир Путинил къватI МахIачхъалаялда загьирлъизеги цIакъго бокьилароан. Кидаго Шималияб Кавказалда Дагъистан букIана мадугьалзабазе мисаллъун. Дагъистаналдасан бачIана Чачанлъиялдегун Гъалгъаялълъе исламияб динги. Гьанжеги нилъерго нух ккун ине тIадаб буго дагъистаниязда. Гурони, Азербайжаналда ХIайдар ГIалиевасул памятникалъухъ гIадин, Дагъистаналдаги цIорораб махх-чараналъе ва гьецIо-хIарщалъе рукIугIгун сужда гьабулел хутIизе руго имамзабазул багьадураб халкъалъул ирсилал. XX къарнуялда Владимир Лениние гIадин, лагълъи гьабейилан жакъасеб Россиялда лъилго амруги гьечIо. Жалго лъугьун накалда чIей цIакъго нахъегIанаб пиша ккола. «Доз накаби чIвана гIицIго какие…», - абун хъвачIищ магIарул шагIирас нилъер умумузул хIакъалъулъ. «Бечедал чагIазда гъорлъ чараб гIамал батула, чухъа халалъи гуреб хайир гьезул кколаро», - ян хъвалеб буго Инхоса ГIали-хIажияс. Гьаб заманалда чухъби халалъун руго, амма хIакъикъияб магIаруласул хасият дагьаб рикIкIалъулеб буго. Инсул тIалъиялъул гьеб тIабгI тIубанго билизе тезе рес гьечIо нилъер.\n«ЦIарго квешаб буго шуша-ханасул…»\nАраб анкьалда Дербент мухъалъул бетIер Къурбан Къурбановасда тIад уголовнияб делоги гьабуна. Гьев Къурбанов Бакуялъул «квегIаб квералъул гьитIинкилищ» гIадав чи вугилан абула экспертаз. Дербент жидерилан рикIкIунел къажарал гIемер руго Бакуялда. Гьелъул хIакъалъулъ хъвалеб буго пантюркизмалъул рахъалъ махщалилав, тарихчи Тамерлан Айтберовас. Гьеб Бакуги Ириванги цоцазулъ рагъизаризе къваригIун, гьоркьобе ракьа рехулеб буго ГIамиркаги. ХъахIабросулъа МахIмудида цебе макьилъ сужда гьабун буго СШАялъул бетIерас : «Кинабгоги гIалам гIажаиблъана, гIамирканазул хан накалда ккедал», - абун хъвалеб буго нусго соналъ цеве Дунялалъул рагъдаги жоги гIахьаллъарав хъахIабросулъес. Гьев гIамирканазул чIегIерав ханас чIегIераб къо чIезабуна Россиялъул халатаб гъурущалда, санкциязул гIарадаги бан. Россиялъги СШАялдаги НАТОялдаги данде жиндирго санкциязул топал ралел руго, хIасил щиб ккелебали. Гьеб геополитикаялда гьоркьор магIарулалги ругоха Кавказалда. СШАялъ МугIрузулаб Гъарабагъ багъаризабуни, гьенире ЦIоралъул магIарулал ралагьизарула Бакуялъ, Донбассалде «къадировцал» Путиница ритIулел гIадин. Франциялъ алжиралги рукIуна кидаго, «гIакIадул бо» гIадин, топаз щущазаризе, цере къотIун. Гьединаб кколеб буго кавказиязулги къисмат.\nГьаб моцIалда Великобританиялъул Уэльсалда тIобитIараб НАТОялъул саммиталдаги хIалбихьун буго Европаялъул политиказ эрмениялгун азербайжанал цоцазде гьусизе. Гьединги Россиялда хIунчизе къасдгун.\nДагъистаналъе кIвар бугел пресс-конференциязул аслияб Рамазан ГIабдулатIиповас «Интерфаксалда» тIобитIараб кколелъул, гьениб гьес гьабураб чанго лъазабиялъеги комментарий гьабилин.\nЕГЭ-туризмги къурбан хъвейги\nРамазан ГIабдулатIиповас абуна Дагъистаналда исана ЕГЭ-туризмалъулги ричун росарал экзаменазулги мугъал реканилан ва лъималазда жал цIалдезе кколеблъи бичIчIанилан. Гьединго бицана ахираб заманалда 32 бетIерав тохтур хъулухъалдаса вахъанилан ва сахал медхIалтIухъаби гIолел гьечIилан. Россиялъул къватIаздагун байдабазда Кавказалъул кьурди гьабиги къурбаналъе жал хъвейги какана ГIабдулатIиповас. Дагъистаналда гьедин гьабулариланги абуна. БитIараб бугоха, байрам-жо гуреб мехалда МахIачхъалаялъул аслияб байданалда кьурдулел гIолилал рукIунаро. Нилъералин абуни, СШАялда афроамериканцал гIадин, ахIи-хIуралда рукIуна Россиялъул батIи-батIиял регионазда. Бусурбаби рукIине ккола лъикIаб тIабгIги насибал, рацIцIалъиги хъатирги кодосел - дуего бокьараб жо чидаеги бокьизегIан дур иман камиллъиларилан хIадисги бугелъул.\nГIага-шагарого гьединаб букIана араб сиясияб анкь. «ЦIаха гIадин буго, цоцахъе цIалеб», - абун хъвана ЦIадаса Расулица ракьалъул хIакъалъулъ. Гьедин цоцахъе цIалеб бугоха магIарул халкъги, Дагъистанги, Кавказги – киналго гIасрабазги гьанжеги. ЛъикIаб бихьизе ва рагIизе хъван батаги, миллатцоял.


27 окт 2017\t0 комментарий\tХайдакьла районна администрацияла пресс-служба\nИлизир бутIакьяндеш дариб Хайдакьла ва Дахадаевла районтала шайчибси ДР-ла дявила комиссар ГIумар СягIидовли, дергъла ва бузерила ветерантала Советла председатель Зияутдин Кьагьрумановли, дявила гражданский кабизла призывла пунктла отделениела начальник МяхIяммад Пашаевли, дявила комиссарла бекIлириубси кумекчи Хадижат Хажаевани, илкьяйдали районна декIар-декIарти кабизунала ва ведомствобала руководительтани. Жагьилти гьуниббатес бакIилри илдала гъамти, юлдашуни, дергъла ва бузерила ветеранти.\nБалбуц ибхьули, Хайдакьла ва Дахадаевла районтала шайчибси ДР-ла дявила комиссар ГIумар СягIидовли цIакьбарили буриб, РФ-ла Ярагъладиубти ЦIакьанала къяяназиб къуллукъбарни – гьарил гражданинна хIурматла чебла саби или. «Нушала гIярмия ишбархIи гьабкьяси техникаличил ярагълабиубли саби. ГIярмияла пагьмучебти, секIал балути ва гъабзадеш лерти ВатIан балтахъантачи хIяжатдеш леб. Заманала къияндешуначи хIерхIеили, гIярмиялизиб къуллукъбирни мурталра мурул адамтачи лайикьси баркьуди саби. Илдазибад бахъалгъунти кавлули бирар Ярагъладарибти ЦIакьаназиб вягIда хIясибли къуллукъбирули. ГIярмия гъабзадешла ва патриотизмала школали бирусири ва гьаннара саби», — баянбариб илини.\n«ГIебшнила призывлизиб нушани 20 адам бурхьулра гIярмиялизи. Илдазибад 8 ишбархIи къуллукъбарахъес багьандан дявила частанази аркьули саби. Вирхулра, хIушани ВатIа гьалабси чебла ункъли ихъниличи, дявила лерилра уставти, командиртала ва начальникунала хъарбаркьуни гъайагарли тамандирниличи, тяхIяр-кьяйдаличи чекадизурти ва игитдеш лерти дургъанти детарниличи», — буриб ГI.СягIидовли.\n«Солдатли виъни – жагьил адамлис хIурматласи саби. Дус хъярхъли шалгIеббулхъан, ва хIуша, гьарли-марти мурул адамтили – чIуматили, цIакьтили, гъабзадеш лертили чардулхъадая. ХIязлис ахIен, гIярмиялис гIямрула школа или бикIути», — цIакьбарили буриб дергъла ва бузерила ветерантала Советла председатель З.Кьагьрумановли.\nГIур жагьилтас насихIятуни дуриб М.Пашаевли, Х.Хажаевани, жагьилтала бегIтани ва цархIилтани.\nЖавабла дугьбачил гъайухъун челябкьлализиб солдатли ветаруси Мурад БяхIмудовра. Илини чесиб хIялай ва гIягIниси тяхIярли къуллукъуни тамандарес. Ил бархIи Ярагъладарибти ЦIакьанала къяяназиб къуллукъбарахъес республикала сборный пунктлизи гехIел адам бархьиб.


«Like» лъолаго цIодор рукIа\nЭкстремизмалде интернеталдаса гIадамал ахIиялда хурхун чанго такъсир гьабиялъул иш рагьун буго 2015 сон байбихьаралдаса Дагъистаналда.\nЦересел саназда данде ккун, социалиял гьиназдасан гьабулеб экстремизмалъул пропаганда чанго нухалъ дагьлъун бугин лъазабулеб буго цIех-рехалъул Комитеталъул вакилас.\nСоциалиял гьиназдасан гIадамал экстремизмалде ахIиялда хурхун гIайиб гIунтIизабулеб буго МахIачхъалаялдаса МухIамадов Мурадиде. ГIолилас «Одноклассники» абураб социалияб гьиналда «Мурад Ас-Саляфи» абураб цIаралда гъоркь тIиритIизарун руго видео ва цогидал хъвай-хъвагIаял, Дагъистаналъул изну гьечIого яргъидгIуцIаразул пропаганда гьабулеб. Лингвистикияб ва цогидал халгьабияз гьеб экстремизмалъул хIужаби гъорлъ ругеллъун рикIкIун руго. Гьедин лъазабулеб буго Дагъистаналъул прокуратураялъул сайталда. МухIамадовасул иш кьун буго Шималияб Кавказалъул икълималъулаб рагъулаб Диваналде.\nЭкспертаз чIезабун буго гьес социалияб гьиналда тIиритIизарурал хъвай-хъвагIаязда гъорль изну гьечIого яргъидгIуцIаразул жигарчилъи ритIухъгьарулеб ва цо-цо гIадамазул къокъабаздехун рокьуклъи ва ццим бижизабиялъул калам бугилан.\nИнтернеталдасан гIадамал экстремизмалде ахIиялъухъ такъсиралъулаб,ай уголовияб жавабчилъиялде гIадамал цIаялъул къанун къабул гьабуна 2014 соналъул июналда. Гьелда рекъон, информ-сурсатаздасан, яги социалиял гьиназдасан экстремизмалъул хIужаби гъорлъ ругел жал тIиритIизариялъухъ 5 сон туснахъ гьариялде щун тамихI гьабизе рес буго. Гьеб хIужаялда хурхун 4 такъсир гьабиялъул иш рагьун буго Дагъистаналда 2015 сон байбихьаралдаса. Гьедин, март моцIалъ 2 сон туснахъалъул шартI хIисабалда бихьизабун буго ЛъаратIа мухъалъул диваналъ ЦIунтIа мухъалъул Вициялъ росулъа 16 сон барав Расулов СагIидие.\nИнтернеталда ва социалиял гьиназда гьабураб мониторингалъул хIасилалда анцIгоялдаса цIикIкIун чагIазул аккаунтазул лингвистикияб халгьаби тIобитIулеб бугин2015 сон бай-бихьаралдаса, бищун кIудияб квекIен кколин, экстемизмалъул хIужа гъорлъ бугеб информация тIибитIизабурав чи чIезавизе гIемер заман балъеб букIиналъин баян гьабулеб буго Дагъистаналъул цIех-рехалъул Комитеталъул вакил Балашов Егорица.\nГьединаб мониторинг социалиял гьиназда тIобитIулиа Жанисел ишазул ва Федералияб цIуна-къаялъул хIалтIухъабигун цадахъ\nБалашов Егор: « Аслияб куцалъ гьединал хIужаби ратиялъул хIалтIи нижехъе бачIуна федералияб цIуна-къаялъул Хъулухъалъул хIалтIухъабаздасан, амма нжер идараялъги гьабула мониторинг «Одноклассники», «Вконтакте», «Фейсбук», «Твиттер» ва цогидал гьиназул ва блогазул. Амма гьеб кколаро циндаго такъсир гьабиялъул иш рагьулин абулеб жо, гIемер заманаялъ хал ккола гьединал аккаунтазда хадуб, цинги, экспертизаби тIоритIун хадуб, экстремизмалде ахIиялъул, яги рокьукълъи бижизабиялъул хIужа бугони рагьула такъсир гьабиялъул иш. Бищун кIудияб квалкал ккола гьеб информация, сурат яги видио тIибитIизабурав чи щив кколевали вати, живго гьев чияс тIибитIизабурабищ гьеб бугеб, яги киса букIаниги босарабищ бугебали лъазабизегIан. Абизе ккола цересел саназда данде ккун, гьединал хIужаби дагьлъун ругин».\nАраб соналъ экстемизмалде ахIиялъул хIужа гъорлъ батун 50 аккуунт босанила хасаб хъулухъалъул сияхIалде, гьезда гъорлъан 23 аккаунталъул информациялда тIад лингвистикияб экспертиза тIобитIанила ва 21 аккаунталъул бетIергьабазда хурхун такъсир гьабиялъул иш рагьанила. Социалиял гьиназда информация тIибитIизабичIогон, гIицIго гьеб бокьиялъул ишара, ай лайк лъурал гIадамалцин кколин жидер сияхIаздейин бицана цIех-рехчияс. Гьанибго абизе ккола, гьеб къанун бахъаралдаса нахъе лъебергоялдаса цIикIкIун сайт гьукъанин Дагъистаналъул хасаб кибердружинаялъ, гьез экстремизмалъул пропаганда гьабулеб батиялъул гIиллаялда.\nЭкстремизмалдаса интернет бацIцIад гьабизе лъугьун руго низам цIунулел


Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас Халкъияб Мажлисалдеги жибго халкъалдеги гьабураб хитIаб.\nДагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас Халкъияб Мажлисалдеги жибго халкъалдеги гьабураб хитIабалъулъ кIвар буссинабизе жал гIезегIан ругоан. КIалъай букIана мухIканаб, пасихIаб, гIенеккаразда макьу речIчIулареб. ХитIабалъул киналго рахъал цохIо гьаб макъалаялда рехсезе рес гьечIо. Гьединлъидал росизе руго бищунго кIвар буссинабизе рекъарал гIадал бакIал.\nПарламенталъул хIалтIи лъикIаблъун рикIкIана. ХIукуматалъул хIалтIи гIей гьечIеблъун рикIкIана. Гьеб гIей гьечIеб букIиналъул хIасилалда хисанила гIезегIан министралги, вице-премьералги. "Нилъ гуккулел руго 105-110 проценталъ экономикагун промышленносталъул цебетIеялъул темпал абурал тарихаз. РагIизе гIемераб бугониги хIакъикъаталда гьеб кколеб буго гIей гьечIеблъун. Щай гурелъул гьеб цебетIей буго 70 проценталдасаги тIаде гIодобе тIинде ккараб промышленносталъул ва экономикаялъул хIасилазда данде ккун цIикIкIун бихьулеб. 150 процентниги гьечIого нилъее гIоларо церетIеялъе" - ян абуна ГIабдулатIиповас.\nГьесул рагIабазда рекъон республикаялда цересел соназда данде ккун лъаледухъ дагьлъун буго федералияб централъ кьурал дотациязул къадар. Гьединабго ахIвал-хIал рагIула муниципалитетаздаги.ТIадеги хIаракат бахъизе кколила нилъго нилъеца хьихьиялъе нухал ралагьизе. Хасго лъикIаблъун бихьана транспорталъул магъало бакIалъул бюджетазухъе кьезе, щай гурелъул гьезда лъала лъил чан ва кинаб автомашина бугебали.\nЛъикIаб хIасил букIанин араб соналъ цIибил гIезабиялъулги, нилъеда кIвана 150 азарго тонна цIолбол бакIаризеян ГIабдулатIиповас абурабго залалъул ращдаца хъат чIвана. "ЛъикIаб чагъир бокьулел депутатаца хъат чIвана"- ян махсароги реххана. Бицана 2015 абилеб соналъ тIоритIарал рищиязул, гьел лъикI анин, гIемерисел мунициалитетал жинца тун рукIанин хIакъикъияб ахIвал-хIал лъазе, гьоркьоре чагIи лъугьине риччачIого. Бугеб ахIвал-хIал лъанила, хадуб гьениб лъикIаб гIумру букIиналъе кинабго хIисабалде босилин.\nГьединабго критикаялъул цIал щвана араб анкьалъ вищарав медакадемиялъул цIияв ректорасда ва гьев вищаразда. "Медакадемия ришватаздаса хавасар гьабизе бокьарал чагIаца ректорлъун вищулев вуго проректор, гьел ришватазда бакьулъ вукIарав чи. Кинаб гIадлу гьабилеб гьеб ахIвал-хIалалда ругьунав чияс? ГьанжелъагIан доба студентас преподавателасе кьолеб букIун батани ришват, гьанже жиндие гьаракь босизе преподавателас студентасе кьун рагIула. ХIажат буго пед ва мединститутазда гIадлу гьабизе".\nГьединабго критикаялъул цIал щвана ФАСалда (антимонополияб служба), СМИязда (информациялъул алатазда), хасго иргадал "криминалиял ва финансовиял къокъабазул заказазда хIалтIулел" хIукуматалъул гурел газетазде. "Критика гьабизе гьукъун гьечIо. Гьеб беццарабцин буго, критикагун суалал роцIцIунеб нух бихьизарурал макъалаби къабул гьарула, хIисабалдеги росула, амма гIицIго хасал чагIазул мурадазе гIоло власть какулеб батани гьелъие нух букIине гьечIо. СМИязда лъазе ккола гIорхъи лъикIлъигун квешлъиялда, ватIан бокьигун хиянатчилъиялда гьоркьоб, гьеб лъачIони лъикIалде рачунаро. Дица нуж киналго ахIулел руго Дагъистан кризисалдаса бахъиялъул программаялда сверухъ цолъизе" - ян абуна ГIабдулатIиповас информациялъул политикаялда хурхун.\nГьединабго критикаялъул порция щвана Москваялда ругел Федералияб Собраниялъул ва Пачалихъалъул Думалъул депутатазеги. "Гьезул цонигияв кколеб даражаялда хIалтIулев гьечIо, цохIо Сулейман Керимов гурони, гьесадса кумек щолеб буго республикаялъе" - янги абун тIоцебесеб кьерда чIарал Думаялъул депутатазде бер речIчIизабуна. Гьенир рукIана ХIажимет СафаргIалиев, ГIабасов, МухIамадкъади ХIасанов, Мурад ХIажиев (коньяк завод), МухIамад ХIажиев (фикса).\nГьелъул магIна букIана нуж иргадулаб болжалалда депутаталлъун рищи щакаб жо бугин абураб. ХитIабалъухъ гIенеккизе рачIинчIо Ильяс ГIумаханов ва Ризван Къурбанов. Цо-цо депутатал тIокIал чIечIого жинда тIаса мацIал гьарун президентасул администрациялде хьвадулел ругинги абуна. "Гьанир Дагъистаналдаса гьел гъоркь рукIарал нухмалъулез лъутизарун рукIана. Гьезда тIаса гIарзалъ ине хIинкъун сихI къотIун чIолаан. Дица гьеб лагълъиялдаса хвасар гьарурал чагIи руго дида тIаса гIарзал гьарулел. Дица гьезда абулеб буго, гIелин мацIал гьарулел. Критика гьабе гьаниреги рачIун, суалал ратани кье дие, нуж гьенире мацIихъанлъиялъе рищун гьечIо"- ян.\nГьединго хитIабалъулъ аслияб бакI кколеб букIана бищунго хIалуцараб ракьул суалалъ. БетIерас парламенталде хитIаб гьабуна ракь бичун босиялъул къануналъул проект хIадур гьабеян. Гьеб гьечIебгIан мехалъ киданиги бажаруларо ракь пайдаяб хIалалъ хIалтIизабунин рикIкIунеб буго ГIабдулатIиповас. "ХIажат буго гIакъилаб, сабураб ва гIодобе биччараб нухмалъи ва масъалаби лъе. Сабру гIолеб гьечIо нилъер гIемерисезе. Радал дун гьаниве вачIунаго лъабго минуталъ нух къанин сигналаца босун унеб буго шагьар. Дица абулеб буго, гьудулзаби, дун нужехъе посланиягун вачIунев вуго, нужеца дун тIубараб лъагIелалъ "послать" гьавурав, жакъа послание цIализениги дунги виччай" - ян.\nЗалалда хъуй бахъана релъулезул ва варххиялда хъат чIвана. ГIемерал гIакъилалги кепалги жал бицана Рамазаница хитIабалда.


Дагьаб цебегIан "Эркенлъи" радиоялда кьун букIана Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас МахIачхъалаялда Нажмудин Самурскиясе памятник лъезе ккеялда хурхун бахъараб хIукмуялда тIаса макъала "Памятникал рала пачазабазе..." абураб цIаралда гъоркь.\nМакъалаялда рехсон рукIана Самурскиясул нухмалъиялъул заманалда гьарурал такъсирал ва гьесие памятник лъей кколин хварал, чIварал репрессиязул къурбанал ва гьесул наслаби инжит гьари гIадаб жойин абураб пикру.\nХIасил калам, Рамазан ГIабдулатIипов ахIулев вукIана жамгIияталъул пикру лъазабичIого лъураб гьеб памятник лъечIего тезе. Гьеб темаялда тIаса бахIсал рукIана "Миллат" газеталдаги. БачIун букIана макъала Гиничукь росдада тIад гьабураб зулмуялъул ва чIварал гIадамазул 1921 абилеб соналъ Самурскиясул нухмалъиялъул хIасилалда. Цойги гIащтIичиясул нухмалъи ва багIаразул вахIшилъи ва тIурал биял рехсараб макъала бачIана долъие дандерижилъун ЧIиркъатIа музеялъул директор Ибрагьим Ибрагьимовасухъа.\nГьес хъвалеб буго: " Гьеб букIана 1921 соналъул 11 март, рузманкъо, рузманалдаса рахъунел бихьиназда лъана росулъе БагIар Армиялъул отрядал рачIун рукIин ва мажгит сверун ккун букIин. РачIана гьел, бихьиназда гъорлъа багIараз ратIа гьарулел рукIана гIолохъанал, лага-черх бугелщинал чагIи.\nГьедин гьез рищун ратIа гьаруразул къадар 27 чиясде бахана. Гъоркьалъалие восарав 27-авго чи жанир тIамуна мажгиталда аскIор ругел Чупаласул Сулейманилги МухIамадил ХIасанилги рукъзабахъ. Росдал жамагIаталда цебе большевиказ лъуна тIубазе ресго гьечIел тIалабал: росулъа бакIарун кьезе 500 туманкI, 300 таманча ва ХIоцоса Нажмудинил боязда гъорлъ гIахьаллъаралщинал чагIи. Имам Шамилил заманалъго букIараб цо чанго туманкI гурони росдада бакIаризе кIвечIо.\nРосдал старшина ШугIайпил Абакардибир лъугьана большевиказул командирасда бичIчIизабизе гьеб къадар яргъил росулъ киданиги букIинчIин ва Нажмудинил бодулъ рукIарал чIагIаз росу танин абун. Бицунаго хабар ахIи-хIуралде сверана ва Абакардибир гьеб бакIалда нодо бакьулъ гуллаги речIчIун чIвана. Гъоркьалъалие ккурал бихьинал кIи-кIи, лъаб-лъаб цоцадеги рухьун росдал тIасияб годекIанире рачуна ва тIалаб гьабулеб къадар яргъил кьечIони, гьел чIвазе ругин лъазабула. Къо бухIарал сахъал сихIкъотIиялда рукIана.\nЦIараб заман арабго Чупаласул Сулейманил тIохдасан гъоркьалъалие ккуразде пулеметалъ тIухьидул цIцIад бана. Гьеб бакIалда сахъадерил 24 чи чIвана. Доре рачунаго нухасан квералги ричун вахчизе кIварав Ибрагьимил МухIамадсултанги, нахъисеб кьерда рукIиналъ чIварал гьалмагъзабазде гъоркье ккун рорчIарал Щайихил Жалалудинги, Къурбанил Лабазанги рорчIана. Гьалмагъзаби чIвалел рихьидал ццидаца гьалаглъарав МухIамадсултан, бахчараб бакIалдаса туманкIги босун тущбаби гъуризе жувана.\nТIоцебесеб гьесул гуллаялъ большевиказул командир гIодов лъуна. Хадусеб щуго гуллаги гIужда щвана, амма багIаразул гуллил цIадалъ МухIамадсултанги щапана. Большевиказ хадусеб кIиго сагIаталъ росулъ вата-ватарав чи чIвана. Рукъзабахъе, бокьахъе, тIохазде рахун, гьез росулъ бихьинал, руччаби, херал, бахIарал, гIисинал, чIахIиял-щибго батIа гьабичIого, шурулеб жо течIо.\nНахъисеб къоялъ росулъ чIаго хутIаразда гъорлъа вилъине кIолев 28 чи вачана жидерго чIварав 7 большевикасул жаназаги баччун Болъихъе. Гьедин 1921 абилеб соналъул II марталъ Гумбет районалъул Сивухъ росулъ большевиказул къурбаналлъун ккана 132 чи. Гьелдаса моцI гIечIеб заманалъ цебе Гиничукь гьебго вахIшилъиялда чIван вукIана 68 чи.\nГинчадерил балагьалъул гIемераз бицуна ва гьеб дагъистаниязда лъала. Амма сахъадерил балагьаб лъугьа-бахъиналъул биценго рагIичIелъул, дир пикру ккана гьеб киназдаго рагIизабизе. Гьебги нилъер миллаталъул цоги бидулаб тIамач бугелъул" - ин хъвалеб буго Ибрагьимица.\nГьел чIварал гIадамазул жаназаби рукъизе чагIи гьечIого анкьаца къотIнор хутIун рукIанинги бицана Ибрагьимица. Кинаб пашманаб къисмат??? ГIадада абураб жо букIун гьечIо хIурият гьабизе пикру кьолин идеалистаз, гIумруялде бахинабулин фанатаз, тIалъи босулин хIалихьатица абун. Гьел бищунго къосарал, инжитал, хIалихьатал ва хIинкъарал гIадамазул вахIшилъиялъ гIемер биял тIуна, туснахъ гьаруна, Сибаралъул бецIал рохьазда ракъуца ва квачалъ хвезаруна нилъер умумул.\nГьеб буго улкаялъул тарихалдаса бищунго рогьоял тIанчал, киданиги кIочене тезе бегьуларо рогьояб иш, кIочани гьеб нахъойги такрарлъула. Хабар лъикIаб рагIайги.\nРепрессиязул къурбанал: МухIаммад-Къади Дибиров


МахIмудапанди МухIамадовасул «Халкъияб тохтурлъиялъул хазинаялдаса»\nГьелъие, тIарсинибе хинаб лъелъе тIела цо кIудияб гъуд шампуналъулги 45 % спирталъул бащдаб стаканги ва багъарила. Гьелда гъорлъ ччураб катаналъ, ругънал лъугьунел бакIазде хасаб кIварги кьун, тIолабго черх бацIцIина. Цинги черхалда ругънал лъугьарал бакIазда бахина мазь ва эмульсия.\nМазь гьабула гьадин: босила щарил нахул 200 г, семечкадул нахул 200 г, цIибахъараб накIкIигъотIол пицIцIил 100 г ва найил хIедул 100 г. Кинабго лъела чинидал цIарагIалъуб. ГьитIинаб цIаялда гьализабила 30 минуталъ. Цинги, бухIилаго, мазь тIела банкаялъубе ва, тIад тIалъелги къан, цIорораб бакIалда лъела. ЛъикIаб букIуна мазь, ругънал лъугьинегIан чIечIого, цебеккунго бахунеб бугони.\nЭмульсия хIадур гьабулеб къагIида: цо кIудияб гъуд шампуналъулги, кIиго кIудияб гъуд спирталъулги, кIиго кIудияб гъуд талькалъул яги лъималазул присыпкаялъулги, аспириналъулги стрептоцидалъулги лъикI хъурараб цо-цо таблетка цоцалъ журазарила. ХъахIаб эмульсия лъугьинегIан лъикI багъарила. Гьеб бахина ругънал лъугьарал бакIазда. Заманалдасан эмульсия ругънадаса, макъарги лъугьун, бортула. Цинги гьеб цIидаса бахуна. Щибаб нухалда эмульсия цIияб гьабизе ккола.\nДругие материалы в этой категории: « Дару батизе захIмат бугониги…\tПайдаял хурдул »


МахIачхъалаялдаса ГIалибегов Насрудиница нижехъе бачIараб суалалда хъвалеб буго живги лъадиги кколила пенсионерал. Жидер бугила жидеца пайда босулеб ракьул гьитIинабго кесек. Лъазе бокьилаанила пенсионеразе пачалихъалъул рахъалдасан ракьалъухъ босулеб магъалоялъул бигьалъи букIунарищали.\nГьеб суалалъе жаваб кьолаго юрист Хазамов МахIмудица бицана РФялъул «Ракьул хIакъалъулъ» абураб къануналда рекъон, пенсионерал ракьул магъалоялдаса эркен гьаруларилан.\n«Амма гьеб рахъалъ бигьалъаби рихьизарун руго КIудияб ВатIанияб рагъул ветераназе ва инвалидазе, Совет Союзалъул ва Россиялъул БахIарзазе, тIоцебесеб группаялъул инвалидазе, гьединго, 2004 соналъул 1 январалде щвелалде кIиабилеб группа инвалидлъи чIезабуразеги, лъимерлъудасаго инвалидлъи бугезеги, Чернобылалда ккараб авариялъул хIасилал лъугIизариялда гIахьаллъаразеги».\nЮрист Хазамов МахIмудица бицухъе, РФялъул Магъалабазул кодексалъул 391-абилеб статьяялда рекъон, бакIалъулаб тIалъиялъул ихтияр букIунеб рагIула, ресалъухъ балагьун, пенсионеразе бигьалъаби гьаризе. Гьединлъидал суал кьурав ГIалибегов Насрудин ине кколев вуго жинцаго гIумру гьабун бугеб шагьаралъул мухъалъул тIалъиялде, пуланаб суал тIубазабиялъе кумек гьабейилан гIарзагун.


Архитектуралулсса буллалисса комитетрал хъунама увчIунни\nАвтор: ilchi · 24.11.2019\nДагъусттаннай республикалул архитектуралул ва градостроительствалул комитетрал хъунама увчIлачIисса\nконкурсрал хIасиллу дунни. Конкурс баян бувссия Дагъусттаннал ХIукуматрал ва БакIчинал администрациялул сентябрь зурул 10-нний.\nХъунаману увчIунни чIумуйнусса ва къуллугъ бартбигьлагьисса Незир ХIусайнов. Ва Рутуллал райондалиятусса ур, къуртал бувну бур инженертал – строительтал хIадур байсса Москавуллал институт.\nВеликобританиянаву курсругу къуртал бувну, Лондоннай практикалий ивкIун ур. Дагъусттаннайн учIаннин зий ивкIун ур Москавлив личIи- личIисса къуллугъирттай, зий ивкIун ур Аьрасатнал хIукуматрал финансирдал академиялувугу.\nЗун бивкIу бакъассар, къучагъсса вирттал!\nСледующая публикация ХIукуматрал ва бизнесрал дянивсса ламурду\nПредыдущая публикация Пахру бан лайкьсса тарихрал ххуллу


Лъимал чияраллъун рукIунаро\nГьабураб лъимер рехун тезе ккани, кинаб ракI букIине кколеб?\nМахIачхъалаялъул ГIахъушиясул къотIноб бугеб № 34 минаялда аскIоб, кьишни жанибе базе лъураб къолода гIагарлъухъ, къаси сагIат 11 тIубараб заманалда, ХIусенова Хадижатида батун буго, чIартилъ жемараб, гьанжего гьанже гьабураб лъимер. Лъимадул гIодулеб гьаракь рагIун тIаде ккун йиго Хадижат. «Хехаб кумекги» ахIун, лъимер больницаялде (ДРКБ) щвезабуна, ва тохтурзабаз абуна, хинаб заман букIиналъ, чIаго хутIун бугин гьитIичилан.\nМахIачхъалаялда ккана гьадинабги лъугьа-бахъин. Кьишни рехизе арай гIаданалда рагIун буго лъимадул гIоди. Халгьабидал, къвачIинибги лъун, кьишни балелъубе рехун батун буго лъабго къо бараб лъимер. ХIисаб гьабидал, гьитIичица гьениб бан буго чанго сагIат. Больницаялде бачиндал, тохтурзабаз васасда цIарги лъуна Ражаб абун.\nПуланай гIаданалъ, чIартилъги жемун, лъимер нухлул ракьанде рехун тана. Гьеб хIужа бахъун буго гьениб аскIоб букIараб тукада лъураб видеокамераялъ. Хасавюрталъул полициялъулаз ялагьулей йиго къотIнобе лъимер рехарай гIадан.\nГьел къабихIал ишазда бан, социалиял гьиназдасан жидерго пикрабиги загьир гьарулел руго гIадатиял гIадамаз. Масала, гьадин хъвалеб буго гьез: «Толеб батани, лъимер те лъил бугониги рукъалъул кIалтIагIаги», - ян. «Лъимер рехун буго рогьо бахчизелъун. ХIакъикъияб рогьойин абуни ккола гьедин лъимер рехи», - ян. «Хасал бакIал рагьизе ккола лъимал тезе. БакI-бакIалде рехун толезе гьелъул кIварги букIунеб батиларо. Амма инсанасул гIумру хвасар гьабизе рес букIинаан», - ян.\nГIалимзабаз гьарурал цIех-рехаз чIезабуна хIайваназда ва хIанчIазда гьоркьоб бищун гIакъликъаблъун гIанкIу кколилан. Амма къурущалъ, кигIан кIудияб хIинкъи жиндир гIумруялъе бугониги, тIанчIи цIунула. Гьедин батани, жиндаса тIураб гьан, бакъ-моцIлъун Аллагьас кьураб лъимер рехун толей «эбел» гIанкIудагIанги гIакълу гьечIей гIадан кколей йиго. Гьоркьоб заман индал, гьединазул цо-цоял лъугьуна рехун тараб лъимер балагьизе, жидеда гIайиб букIинчIолъи чIезабизе. Амма, «араб батуларо, тараб щоларо». Гьелъул бицунеб цо мисалги бачина. «БахIарго херайилан» гIадамаз цIар лъурай Аминатица бицана: «Ячинилан рагIиги кьун, рокьи ккарав васас, жиндиего бокьараб щвезегIан, гуккана дун. Лъимер ккун букIин бициндал, гьев тIагIана. Дида лъалаан гьеб рогьо тIатани, инсуцаги вацазги дун чIвалейлъи. Гьабизе жо тIагIарай дица, чIарахъаналъухъе ун, вас гьавуна ва гьебго сордоялъ гьев больницаялъул нуцIида аскIов лъуна. Гьоркьоб заман иналде, дие «жужахIалъул» нуцIа рагьана. Эбелалда кодоб лъимер бихьидал, гьелегьунаан каранда цIа, васандулев вас вихьидал, магIица цIолаан берал, школалде-нахъе унев цIалдохъан дандчIвани, ахцан лъугьуна дун. Чан нухалъ хIалбихьараб дунго дицаго чIвазе, кIвечIо. Дица гьабураб ахIмакъаб ишалда рекъараб гIадлу гьабуна Аллагьас, дун ккола я хъизан-рукъ гьечIей, я лъимал гурей янгъизай гIадан», -илан.\nМисал босизе рекъараб\nТIадагьаб гIакълу-пикруялъул ясал кантIилародай абураб хьулалъ, бицине бокьун буго цо чIужугIаданалъул бахIарчияб ишалъул хIакъалъулъ.\nКитаялдаса Лю Сяу Иница бана 88 сон. Гьей йикIана кьишни бакIарулей гIадан. Язихълъиялда йикIаниги, гьелъ гьабуна дунялалда тIад инсанас къанагIатги гьабуларебгIан кIудияб бахIарчияб иш. Кинабго байбихьана 1961 соналда. Кьишни балеб къолониб гьелда батана лъимер. Китаялда гьеб къанагIатаб лъугьа-бахъинлъун кколаро. Доб къоялъ Люйида лъимер рехун тезе кIвечIо, гьеб рокъобе бачана. Росасги дагIба гьабичIо, жидерго бугеб язихъаб гIумруялъухъ балагьичIого, лъимер хвасар гьабуна ва гьеб жидергояб гIадин хьихьана. КватIичIого Люйида батана кIиабилебги лъимер, хадуб цоги, жеги цоги лъимер... Лю, гIадатияй кьишни бакIарулей гIадан, дагь-дагьккун яхъана лъимал гIемерай эбеллъун. Люйие росасги жигаралда кумек гьабулаан, амма цо къоялъ гьев хвана. БахIарчияй китаялъулай къуркьичIо, гьелъ, цебего гIадин, рехун тарал лъимал хвасар гьарулаан. Люйица лъиданиги бицунароан жинцаго гьабулеб ишалъул хIакъалъулъги, къанагIатав чиясда гурони лъалароан гьелъул рокъоб лъугьа-бахъунебги. Гьелъ жиндирго гIумру чияр лъималазе къурбан гьабуна. ТIолабго харж гьезда тIад хвезабулаан. КIиго-лъабго къоги букIунаан жийго якъун хутIараб, амма лъимал гьелъ кваназарулаан. ГIумруялда жаниб гьелда батана ва гIезабуна 30 лъимер.\nАхирисеб лъимер гьелда батана больницаялде ккелалде моцIалъ цебе. Лъимер букIана кьер хисун, шекъер букIана къотIун, амма гьитIичалъ хIухьел цIалеб букIана. Лъимерги каранде къан, Лю больницаялде гIедегIана. Тохтурзабазда кIвана гьеб хвасар гьабизе. Гьанже хабалъе бох бортарай Лю лъималазда хадуй хьихьардилей йиго, хасго исана школалде ине кколев васасда хадуб букIуна гьелъул ракI. Амма жакъа гьелда ургъел чIвазе кколаро, гьелъул бахIарчияб ишалъул хIакъалъулъ лъайдал, Китаялъул хIукуматалъ тIаде босана щибаб лъимадуе кумек гьабиялъул жавабчилъи: гьезие рукъ кьезе ва гьел цIализаризе. Жакъа Лю парахатго йикIине бегьула. ГIемерисезе балагьизецин бокьулеб букIун батиларо кьишни бакIарулей Люйихъ. Лъалеб букIарабанищха гьезда Люйил хIакъалъулъ, гьайгьай, гьел батIиял бераз ралагьилаан гьелъухъ. Кьишни бакIарулел ва къватIал рацIцIунел чагIи рихьидал, ракIалдещвезае Лю Сюу Ин. РатIлихъ балагьун кьоге гIадамазе къиматги. Гьезул каранлъги букIине бегьула гIатIидаб ракIги бахIарчияб рухIги.\nПрочитано 2617 раз\tПоследнее изменение Вторник, 09 октября 2018 10:26\nДругие материалы в этой категории: « Кумек хIажат буго\t31 январь - ювелиразул халкъазда гьоркьосеб къо »\n21:04, 16 мая 2022, 193\n21:00, 16 мая 2022, 296


Ростовалда ахиралде щвана гIадамал хвасар гьариялъул операция\nBoeing 737-800 бортараб бакI.\nРостов-Доналда ахиралде щвана Боинг-737 боржаро бортараб бакIалда гIадамал ратиялъул ва хвасар гьариялъул операция. Гьадин лъазабуна авиакатастрофалъул цIех-рех гьабулеб хIукуматалъул комиссиялъе нухмалъи гьабулев Россиялъул транспорталъул министр Максим Соколовас.\nГьес гьединго абуна, байбихьулеб бугин жаназабазул идентификация гьабиялъул процедура. Гьеб халат бахъине бугин кIиго анкьалъ.\nРоссиялъул гIорхъолъа рорчIарал ахIвал-хIалазул министерлъиялъул Ростов икълималъул бетIераб идараялъул нухмалъулев хисулев Ярослав Гладченкоца гьадинаб баян гьабуна журналистазе.\nЯрослава Гладченко: «Нужеда бихьухъе боржаро щущахъ гьабун буго. ГIицIго гIисинал кескал хутIана гьелъул. Ахираб пара швезегIан хьул букIана чIаго хутIарал ратизе, амма, рекIелъ гIагалигун, гIадамазул жаназабази гурони, хвасарлъарал гIадамал ратичIо».\nГьатIан къо Ростов икълималда лъазабун буго чIегIер баялъул къолъун.\nFly Dubai авиакампаниялъул лайнер Ростов-Доналде боржун унеб букIана Цолъарал ГIараб Эмиратаздаса. Гьава-бакъалъул квещал шартIал рукIиндал пилотазда кIвечIо боржаро рештIинабизе. Гьелъул хIасилалда 62-гIан чи чIван вуго. Гьезда гъорлъ – ункъго лъимерги.


В Дагестан приехал Анатолий Чубайс с тест-системами\tПредседатель правления ...\t- 28 мая 2020\nВ Табасаранском районе идет ремонт одной из центральных улиц\tВ селе Цалак ...\t- 28 мая 2020\nВ Хасавюртовском районе завершили благоустройство ...\tВ рамках реализации ...\t- 28 мая 2020\nСубъекты МСП могут получить поручительство Гарантийного ...\tНа ...\t- 28 мая 2020\n100-летие ветерана Великой Отечественной войны Елены ...\t100-летие ветерана ...\t- 28 мая 2020\nПятница, дек 28 2018\nЛъагIалил тIоцебесеб бащалъиялда бичулеб къайиялде тIаде бахъулеб гIарцуда лъолел налогал цIикIкIине руго.\n1 январалдаса нахъе НДС цIикIкIине буго 18-20 проценталде щвезегIан. Гьелдалъун батIи-батIиял кванил нигIматал хиралъизе руго, автомобилазул, ретIел-хьиталъул, техникаялъул\nва цогидалги нигIматазулгун къайиялъул багьаби цIикIкIине руго.\nНалогал цIикIкIинариялъ, 75 процент къайиялъул ва хъулухъазул хиралъизе буго. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб буго РФялъул Экономикияб цебетIеялъул министерствоялъги. Цо-цо социалияб тайпаялъул нигIматаздагун къайиялдайин абуни, кидаго гIадин, льготабазда рекъон, 10 процент гурони НДС лъоларо. Гьел ккола лъималазе къайи, цо-цо дараби, тIахьал, цо-цо кванил нигIматал (хIан, щарил нах, ханал ва цогидабги).\nТIолгодунялалъулго банкалъ (ВБ) гьабураб хIисабалда ре-къон, НДС цIикIкIиналъ, гIадамаз бичулеб жоялде бачIунеб хайирги 0,8-0,9 проценталъ гIодобе ккезе буго. ВБялъул цIех-рехазда бицунеб буго гьеб ахIвал-хIалалъ пенсия хисизе гьечIин.\nРоссиялда санайил коммуналиял хъулухъазухъ кьезе кколеб багьа хиралъула. 2019 соналдайин абуни коммуналиял хъулухъазухъ багьаби рахине руго кIиго нухалда - тIоцебесеб январалда ва тIоцебесеб июлалдаса нахъе, 1,7 ва 2,4 проценталъ.\nТIасияб соналдаса нахъе цIикIкIине буго рищни-къул нахъе баччаралъухъ кьезе кколеб мухьалъул къадарги. 2019 соналдаса нахъе цIияб къагIидаялда бакIаризеги батIа гьабизеги бугелъул туруларебги цогидабги рищни-къул.\nРоссиялда бензин хиралъизе байбихьана ихдалидасаго нахъе. Гьебги чIегIернартил багьаялдацин бараб букIинчIо. Бензин ва дизелалъул цIатари хиралъизе буго хадусеб соналъги. Гьеб бараб букIине буго 1 январалдаса нахъе акцизал цIикIкIиналда. Дизелалъул цIатариялъе акциз цIикIкIине буго 2700 гъурушалъ, бензиналъул тоннаялъухъ – 3700 гъуруш. ХIисабалъул палатаялдаги лъазабун букIана, акцизал цIикIкIиналдалъун цIатариялъухъ багьа цIикIкIине бугин.\nБензиналъухъ багьа хиралъизе буго 31 марталдаса хадуб. ЦIатариялъул рынокалда багьа цого къагIидаялда цIуниялъе гIоло гьабун букIараб къотIиялъул заман лъугIула 31 марталдаса хадуб. ЧIегIернарт бичулезулгун хIукуматалъ къотIи гьабун букIана, цадахъго босулеб мехалда, цIатариялъухъ багьа учуз гьабиялъе.\nБензин хиралъи бараб букIине буго цогидаб къайи ва нигIматал хиралъиялдаги.\n«Киналго нигIматазде тIаде бахъун букIуна гьеб баччара-лъухъ (транспортировка) багьаги. ГIемерисеб къайиялъухъ тIолалго регионазда 7-10 проценталъ багьа цIикIкIине буго. РикIкIадал регионаздайин абуни цIикIкIун хиралъизе руго нигIматал. Хиралъизе руго чед, макаронал, росдал магIишаталъул нигIматал», - ан баян гьабулеб буго Россиялъул финансовиял директоразул клубалъул вице-президент Тамара Касьяновалъ.\n2019 соналъул тIоцебесеб июлалдаса нахъе индексация гьабизе буго «Платон» мониторингалъул къагIидаялъулги.\nРоссиялда гIадат буго санайил жамгIияб транспорталъухъ гIарац цIикIкIинабулеб. Автобусазул ва цогидабги транспорталъул билетазухъ багьа бахиналъул ва цо багьа чIезабиялъул иш бараб букIина бакIалъул нухмалъулезда…\n2019 соналда, авиакеросин хиралъиялда бан, хиралъизе бегьула авиабилетазухъ багьаги.\nТIасияб соналъ хиралъизе буго бухьеналъул хъулухъги. Цо-цо регионазда байбихьун буго рукъалъулаб Интернет хиралъизе. Гьебги бараб буго НДС цIикIкIиналда.\nЯнваралъул байбихьуда Россиялда долларалъул багьа бахине буго 70-72 гъуршиде.\nПрочитано 171 раз\tПоследнее изменение Пятница, 28 декабря 2018 13:49\nДругие материалы в этой категории: « Унеб соналъ рекIелъ тарал асарал\tТарихал ва хIужаби »\n17:41, 28 мая 2020, 56\nВ Дагестан приехал Анатолий Чубайс с тест-системами\n15:56, 28 мая 2020, 35\nВ Табасаранском районе идет ремонт одной из центральных улиц\n15:48, 28 мая 2020, 105\nВ Хасавюртовском районе завершили благоустройство общественной территории\n15:45, 28 мая 2020, 35\n15:30, 28 мая 2020, 41\n100-летие ветерана Великой Отечественной войны Елены Зюряевой отметили праздничным концертом\n15:22, 28 мая 2020, 37\nФлешмоб «Красота поэтического слова» запустили в Кайтагской районной библиотеке\n14:34, 28 мая 2020, 37\nРаботы по дезинфекции начались в Буйнакске\n14:28, 28 мая 2020, 48\nМасштабные мероприятия по дезинфекции продолжаются в Дагестане\n14:21, 28 мая 2020, 140\n14:05, 28 мая 2020, 39\nВидео-сюжет программы «Вести – Дагестан» о работе студентов ДГМУ\n13:58, 28 мая 2020, 41\n13:47, 28 мая 2020, 114\nСанобработка почти тысячи объектов проведена в Дагестане\n13:41, 28 мая 2020, 38\nВладимир Васильев обсудил с замминистра здравоохранения России Виктором Фисенко ситуацию с коронавирусом в Дагестане


МочIохъ хIорихъа бахъараб чIегIернарт… » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nВа ГIарахъмагIарда бараб космодром\nБачIунеб гьатIан къо, 2015 соналъул 13 сентябрь, Россиялда рищиязул къо ккола. Кинаб даражаялъул гьел рукIаниги, рищиязда цебе шура-хъури, накъира хъвай, гьаркьазда хадуб чан, ва цогидалги хIикмалъаби камуларелъул, гьеб цирк, театр гIадамазда бихьизабуна гьаб нухалдаги. Рищиязул хIакъалъулъ къанун хисизабун буго, гIадамазул ихтиярал дагь гьарун, тIадчагIазе байдан гIатIид гьабун. ГIадлу-низам биххунгутIизе гьарурал хиса-басиял ругин гьелилан абулеб буго. Россиялъул гимнлъун «Боже, царя храни» бачIинчIони ва пачалихъ цIидасанги ханлъиялде сверичIони, цогидал гIузраби бигьаял жал ругин, ракI-макI гьабулелги руго.\nДагъистаналдаги тIатарабги бахчарабги гIезегIан багъа-бачари буго, рищиязул къо гIагарлъанагIан, хIалуцунеб. Ахирал моцIазда Дагъистаналда цо-цо тIадчагIазда гьоркьоб гьабураб «чистка», рагьарал делаби ва цогидалги хIужаби рищиял тIоритIулеб къоялъ гьез квалквал гьабичIого букIиналъе билълъанхъизабураб политика кколилан абурал пикрабиги руго.\nМагIарулазул ракьаздаги тIоритIулел руго цо-цо районазул ва росабазул бутIрулгун депутатал тIаса рищулел рищиял. ГIадатияб халкъалде гIагарлъарабгIан, тIадчилъиялда сверухъ къеркьей хIалуцуна ва чанги къваригIел гьечIел жалги ккола. Цо-цо «бакIалъулал политологаз» абулеб буго гьел «сачма-депутатал» рищиялдаса захIматаб жого лъаларилан, пачалихъалъул бетIер вищизего бигьаяб букIунила, авалалъул вакиласда цIар чIвазегIан.\nXX гIасруялъул 90-абилел соназда рищиязда чакар-конфетал рикьулел рукIарал ратани, гьанже ахIвал-хIал дагьаб батIайиса буго, къагIидаги хIасилги гъолго ругониги. БакьагьечIиса Дацица рищиязул кандидатасул кечIалда гъосул программаялда гъорлъ рехсон букIана МочIохъ хIориниса чIегIернарт бахъи. Гьанже пачалихъ бакъараб ва доллар эхеде бахараб заманалда цIакъго хIажалъи бугоан гьеб мачIхъадерил хIориниса бахъараб бищун камилаб чIегIернартиде. Амма цIиял кандидатаз кьварун лъазабулеб буго, дунялалда нилъее бакI къварилъун бугила, цоги планетаби ралагьизе космосалде роржанхъизе кколила, гьеб программа гIумруялде бахъинабизе ГIарахъмагIарда космодром базе бугилан. Мыс Канавералда бугеб ва Байконур космодромал гьадингоял жалила, жидеца ГIарахъмагIарда базесеб космодромалда данде ккуни.\nГьал рищиял абурал жалаз вац вацасул тушман лъугьинавула, лъудбузда цIар ккезабула ва тIамизабула, хIатта хIайваналцин гаргадизарула ва цоги гIасиял хIикмалъаби загьирлъизарула. Илбисалъул ва шайтIабазул байрам-къоялде сверула чанги гьеб рищиязул къо. Цо-цояз маскаби ххола, «тIагърал лъун хьвадулел рохьил циял» гIадамазе гьоцIо бикьизе журала. Амма гьеб гьоцIо загьруяб батула, рищиязул къоялдаса хадуб гьеб «нигIмат» ургьиб унтула, жаниб беччарула, магIарзухъан къватIибе бачIуна. Гьадинлъидал, хIурматиял магIарулал, ЦIадаса ХIамзатица хъвавухъего, «тIад толел хIакимзаби, хIалкIун, лъикIал ралагье». СагIат лъикIаб батаги.\n» Баниги щиб, гьудул, АхIулгохIда си, хъалабаз гурелъул иман борцунеб…


Насрудиновасе тамихI диваналъ къотIизе буго 22 апрелалда\n20 апрелалда Дагъистаналъул хIукуматалъул вице-премьерлъун вукIарав МухIамадхIусен Насрудиновас республикаялъул тIадегIанаб диваналда ахирисеб кIалъай гьабуна. КIиго сагIатлъун бащадалъ халат бахъараб гьеб кIалъаялда гьес диваналде хитIаб гьабуна Дагъистаналъул букIинеселъе гIоло ритIухъаб хIукму къотIейилан.\nХIилла-рекIкI гьабун пачалихъалъул цIакъго гIемер гIарац бикъиялъул, хас гьабун абуни муниципалияб газалъул система цIакъго учузаб багьаялдеги бичун жиндидего гьеб буссинариялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго Насрудиновасде.\nАмма гьес диваналда лъазабуна жинца цониги гьеб такъсир гьабичIилан, ва жив чIаго вугев гIан мехалъ киналго жиндир ресалги, сахлъиги, жан-жигарги хIалтIизабизе бугила жив такъсирчи гуреблъи чIчIезабиялдейилан.\nЖив Дагъистаналъул гIадатиял гIадамал талавур гьариялда дандечIчIун вукIиналъ бихьизабулеб бугила жиндида гьабгощинаб къойилан лъазабуна гьес.\nНасрудиновас лъазабуна прокурорас жинда бугеб гIайиб чIчIезабулеб цониги далил бачинчIилан, гьаваялдаса росарал баяналги, гьереси документалги хIалтIизарун гурони букIине кколедухъ жидерго хIалтIи гьабун бажаринчIин гьезухъайилан.\nДиваналде баянал кьезе рачIарал цониги нугIзадерицаги жинда гIайиб букIин бихьизабулеб информация кьечIилан лъазабуна гьес. Гьелде тIадеги Насрудиновас гъулбасги лъун гьеб газалъул система учузго бичиялъул къотIи-къай гьабураб документги ургъун бахъараб кагъат бугилан.\nХIилла-рекIкI гьабун газалъул система бича-хисиялъул документазул халгьабизе ахIун вукIарав экспертас кьураб баянги хIисабалдего босизе бегьуларила, щай гурелъул гьес жинцаго абунила диваналда гьел документалги, киналго баяналги рихьизарулеб компьютералъул хасаб программа жинда лъаларилан.\nГьебги лъаларев, гьединаб ишалъул бичIчIиги гьечIев чиясул баяналги кьочIое росун жив гIайибиявлъун гьавизе лъугьин гьеб къанун хвезаби бугин чIчIана Насрудинов.\nГьединго экс-вицепремьерас абуна жив гIайибиявлъун гьавизе гIемераб хIалтIи гьабунила прокуратураялъ, гьездеги диваналдеги тIалъиялъул кутакаб тIадецуй букIин бичIчIулила жиндида. Гьеб тIадецуялъул кутакалъ прокуроразда цо-цо мехалда жидецаго гьарулел ругел гIадалал жал ричIчIулел рукIинчIила, масала гьел чаналиго соналъ цеве хварав «ДагъГаз» компаниялъул хIалтIухъанас гъулбасарал документалги росун гьел жинда данде хIалтIизаризе лъугьанилан. Гьеб документ гIуцIараб заманалъухъ балагьун гьев чи лъабго соналъ цевего хун вукIанилан.\nЖиндица учузго ричанин абулел муниципалиял газалъул системаби ричун росун рукIинчIолъи бихьизабунила киналго гьел унел муниципалитетазул нухмалъулез. Гьелъухъги гIинго тIамичIила прокурорасилан.\nАхиралдаги Насрудиновас абуна Россиялъул газалъул компаниялъул нухмалъиялъеги, Кавказалда гьеб газ бичулел, гьеб баччулел, бахъулел компаниязул тIалъиялъеги данде кколев вукIинчIила живилан. Гьезул заказалда рекъон ккурав чи жив вукIин лъалила.\nГьез гьечIеб бакIалда ургъунго газалъул багьабиги рахинарун гIадатиял гIадамазухъа гьеб гIарац бахъиялде дандечIчIун вукIанила живилан. Гьелъ гьусанила гьел компанияз жинде тIаде ФСБги хутIарал къуваталъул идарабагийилан.\nНилъер республикаялда бахъулеб газалъул кубометралъул багьа бугила цо гъурущгун къого копекги. Амма гьеб гIарцуде гьеб газ нилъер халкъалъухъе щоларила. Щай гурелъул газ бахъулелги, гьеб баччулелги, бичулелги, гIадамазухъе гьеб щвезабулелги батIи-батIиял компаниял рукIунелъул.\nНилъер гьаниса бахъун гьеб газ цин пятигорскалде межрегионгаз компаниялде унила гьез цойгидал гьеб газ баччулел компаниязе бичулила, хадуб гьез тIад буссун Кавказ межрегионгазалъеги бичун гьезухъа щибаб кубалъухъ 5.20 босулила. Ургъунго гьедин бахинабун багьагун халкъ махсароде кколила гьез, дун гьеб схемаялде данде вукIанилан лъазабуна Насрудиновас.\nДиваналъ Насрудиновасе хIукму къотIизе буго 22 апрелалда, цебехун прокурорас гьев микьго сонгун бащадалъ туснахъ гьавейилан тIалаб гьабулеб букIана. Гьесул адвокатас прокурорасул тIалаб гIорхъолъа араб, кьучIгьечIеб мекъаб тIалаб бугин лъазабун букIана журналистазулгун букIараб гара-чIвариялда.\nЛъица бикъараб 200 миллион гъурущ?\nНасрудинов 8,5 соналъ жаниве тIами тIалаб гьабулеб буго прокуратураялъ


ГьоцIдерил ГЭС хIалтIизе биччай иргадулаб нухалъ нахъ бахъулеб буго. ЦIебеккун лъазабун букIана гьеб 1 июлалъ рагьизе бугин. ХIалтIухъабаз ва бакIалъул гIадамаз абулеб буго гьенир техникиял гIунгутIаби ругин, амма «Русгидро» гIуцIиялъ гьеб информация уяб гьечIин абулеб буго.\nИюнь моцIалъул авалалда ЧIалда-Къорода нух къараб бакIалде щварал Шималияб Кавказалъул ишазул министр Лев Кузнецов ва Дагъистаналъул БетIер Рамазан ГIабдулатIипов гьединго щвана ГьоцIдерил ГЭС балеб бакIалде.\nГьениб тIалъиялда цебе «Сулакский ГидроКаскад» гIуцIиялъул директор Тимур ХIамзатовас лъазабуна ГЭС рагьизе къо цIан бугин ва, гьенир гьарулел киналгIаги аслиял хIалтIаби, ай сангар бай ва турбинаби лъей лъугIун ругин, гьединго 665 метраялъул борхалъуде бахун цIезабун бугилан.\nАмма 1 июль гIагарлъилалде гьенир цебеккун агрегатал хIалтIизе риччалаго гьениб авария кканин абулеб буго хIалтIухъабаз. Гьенир гIеемер гIунгутIиял тIатун, заводалъул брак ва хIалтIулареб изоляция батанин лъазабулеб буго гьез.\nГьабсагIаталда ГЭСалда гьел гIунгутIаби тIагIинариялда тIад хIалтIулел ругила ва мухIканго гьеб кида хIалтIизе биччалебали лъаларин лъидагойин баян гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе жиндир цIар абизе бокьичIев хIалтIухъанас.\nГьеб информация мухIкан гьабизе «Эркенлъи» радиоялъ бугьен гьабуна «Русгидро» гIуцIигун. Гьезул баяназда рекъон, гьениб кинабгIаги техникияб гIунгутIи гьечIо. «Русгидро» гIуцIиялъул вакил МухIамад ХIамзатовас баян гьабухъе ГЭС рагьи нахъбахъун хутIулеб буго гьенире рачIине кколел хIакимчагIазул заман гIолеб гьечIоъиялъ.\nМухIамад ХIамзатов: « Гьеб иш нижее бокьун буго тIадегIанаб хIалалъ тIобитIизе, Дагъистаналъул бетIер, «Русгидро» гIуцIиялъул нухмалъулев, Федералияб даражаялъул министр ва цогидал рачIун. Гьел рачIине цоясул данде ккун, цогидасул данде кколарого буголъун хутIун буго.\nГьеб хIалтIаби гьарулел рукIиналъ нахъбахъун бугин абулеб жо мекъи буго, щай гурелъул, гьенир биччан хадуб хIалтIаби кидагоги рукIуна. ТIубан хIалтIизе биччан, ГЭС бугеб къуватIалда хIалтIизе байбихьизегIанцин».\nХIамзатовас баян гьабухъе, гьенир киналгIаги гIунгутIаби тIатинарун рукIиналъул харбал уял кколел гьечIо. Амма гIунгутIаби ругониги, гьел къватIире лъазе кингоги толарин, гьеб гуреб батIияб жо гIуцIиялъул вакилзабаз абилищинхайин бицана цIар абизе бокьичIев хIалтIухъанас. ХIасил калам, 1 июлалъ ГЭС хIалтIизе биччачIогон хутIаралдаса, гьеб биччазе бугеб цогидаб къо цIалеб гьечIо.\nГьоцдерил ГЭС кколеб буго Дагъистаналда ругел ГЭСазул къуваталъул рахъалъ ункъабилеблъун.\nГьал къояз «РИА Новости» агентлъиялъе кьураб интервьюялда Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас лъазабуна, Дагъистаналда жеги 37 ГЭС базе бугин Самур ва Сулахъ гIоразда, батIатIун гьез республикаялъул мугIрул мухъазул халкъ электрикияб энергиялдалъун хьезаризе рукIине.\nГьабсагIаталда республикаялъул ругел энергетикиял ресазул гIицIго 10 проценталдаса гурого пайда босулеб гьечIин тIаде жубана Дагъистаналъул нухмалъулес.


Вачагаев Майирбек (гIурус мацIалда)\nВачагаев Майирбек: "Щиб букIаниги хисараб жо гьаниб бугин дица абиларо, гьаниб дица гIумру гьабулеб шагьаралъул мухъалдаха. Дун къватIив вуго, дун сверун гIадамалги руго, киналго тукабиги руго рагьун, кинабго хIалтIулебги буго. Кинал рукIаниги гIурхъаби нижеда рихьулел гьечIо. Гьелде тIадеги гIадамаз цоцазе махсарогицин гьабулеб буго-мунгийищ, хIинкъичIого, къватIиве вахъарав-ян. Шагьар бакьулъегIан гIемер рихьулел руго полициял ва солдатал. ТIокIаб хиса-басиго бугин абизе кIоларо, масала Парижалъул 13, 14, 15 мухъазда.\nАмма абизе ккола улкаялда гъорхъолъа араб ахIвал-хIал лъазаби гьеб махсаро гурин. Ахирал анцI-анцI соназда жаниб тIоцебе гьабураб буго гьеб. Гьеб буго Франциялде бачIараб кIудияб балагь. Гьаниб терроризмалъул проблема букIана Алжир лъидаго бачIеб букIин лъазабун хадуб 80-соназда. Гьеб французазе рикIкIадаб проблема гуро. Амма нолъ гьаниб ккаралъ киналго риххизаруна.\nЖакъа, дида бихьараб жоха, гIадамал цоцалъ гьавугьин кIалъалел руго. Кутакаб пашмалъи гьез загьир гьабулеб бугин абиларо, гьелъул гIаксалда ццим буго гьезул бахъун.\nГьезда бичIчIулеб буго нолъ рахъарал къурбаназул бакIалда гьезул щибав вукIине рес букIин. Рестораназда къаси гьел хъизабигун уна, концерталдеги гьел унаан билет щун букIарабани, футболалъулги щибизеха бицинеб.\nТерактал ккарал цоги бакIазде дандеккун гьаниб тIубанго батIияб ахIвал-хIал букIанин абизе бегьула. Масала таксистаз нолъ гIадамазухъа гIарац босулеб букIинчIо. ХIалкIвараб жо кьейин, кIвечIони кьечIого тейин абулеб букIана гьес. Трагедия ккараб бакIалда сверухъ ругел кафе-рестораназда гIадамазе чIобого кьеолб букIана квен. Трагедия ккараб бакIал полициялъ сверун къан букIана. Гьениса къватIире рачIина ругел гIадамал, хасго футбол бихьизе рачIарал немцазде-гьалбазде гIадамаз абулеб букIана бокьани къаси жидехъе сордо базе рилъайин, метер радал дагьаб бигьаяб букIине бугин. Парижалъулал цо хъизан гIадин рукIана нолъ".\nРЭ: ГIадамазулъ хIинкъи бихьулеб бугищ?\nВачагаев Майирбек: "ГьечIо! Буго ццим ва бичIчIунгутIи. Гьез абулеб буго дунялалъул туризмалъул централде (Парижалъ 70 соналъ тIоцебесеб бакI кколеб буго туризмалъул рахъалъ), гьалбал хириял жидее гьеб балагь щай гьабурабин.\nГьеб буго ургъунго магърибалда, гьелъул централда, гьелъул цивилизациялда щвезабураб кьаби.\nГьеб гьабуразе къваригIун букIун батула берцинаб ва бечедаб Парижалдацин бокьараб мехалда кьаби щвезабулин жидецайин. Амма гьелъул гIаксалда парижалъулал цоцалъ гъункана.\nЦоги абизе ккола соналдаса цониги комментаторас цо рагIудалъун абичIин гьеб исламияб террор бугин яги гьелда релъараб цоги кинаб букIаниги рагIи. Дица бихьулеб буго Франциялъул аслияб лъабго канал. Гьез цо рагIи абичIо бусурбабаздехун.\nГьужум гьабун буго миллаталде яги диналде балагьун гуреб-парижалъулазде".\nРЭ: Гьел гьужумал гьаруразул хIакъалъулъ кинал рукIаниги баянал кьолел ругищ французаз?\nВачагаев Майирбек: "Цересел терактал гьарураб мехалде дандеккун, гьанже тIалъиялъ информация цIакъ дагьаб гурони кьолеб гьечIо. Гьез лъазарулел гьечIо гIадамазде кьвагьдаразул цIаралги. Гьезул рахъ кколел чIаго ва эркенлъуда ратилин абураб пикруги букIине рес буго. Микьго террористасул тIоцересел сордо бащалъилалде чIван рукIиндал сон. Жеги рехсечIо цониги фамилия.\nПрезидент Франсуа Оландица гьел тIадекIанцIиял гьарун хадуб гьабураб каламалда абуна гьужумал гьабурал чагIи французал рукIанин, ай эркенго паранг мацI бицунел гIадамал. Фамилиял жеги абичIо".


Украиналда гIуцIулеб буго демократияб парламент\nУкраиналда бищана цIияб ТIадегIанаб Рада. Бергьана Европаялъул рахъ ккурал Порошенкол, Яценюкил, Садовоясул партияби. Гьанже парламенталда бакIал щварал партияз хIаракат бахъулеб буго Европаялдехун балагьараб демократияб парламент ва хIукумат гIуцIизе.\nУкраиналъул парламенталъул рищиязул комиссияздаса рачIарал протоколазул 90-ялдасаги цIикIкIун проценталъул хал гьабун хадуб, баянлъулеб буго лидерлъун «Народный фронт» хутIулеб букIин.\nЦентралияб рищиязул комиссиялъул хIисабалда, премьер-министр Арсений Яценюкил партиялъе щун буго гьаркьазул 22-ялдасаги цIикIкIун процент.\nБащдаб гIанаб проценталъ нахъ хутIулеб буго «Блок Петра Порошенко».\nЛьвов шагьаралъул мэр Андрей Садовоясул «Самопомощь» абураб цолъиялъе кьун буго гьаркьазул 11-ялдаса цIикIкIун проценнт.\nХадур унел руго Олег Ляшкол ва Юлия Тимошенкол партияби.\nГьанже баянго бихьулеб буго бергьунел партиязул аслияб къадар цогIагиялъе щолеб гьечIолъи, гьединлъидал гьез гIамал гьабулеб буго хехаб къагIидаялда парламнталъул коалиция гIуцIизе. Президент Порошенкол сверухълъиялъ рикIкIунеб буго премьер-министрасул тах Яценюких хутIизе бегьулин.\n«Радаялде борчIараб цогIаги политикияб къуваталъул гьечIо ихтияр коалиция гIуцIи тохлъизабиялъул… Ниж хIадурал руго коалиция гIуцIиялъе кьучлъун рукIине. Гьелда гъорлъ рукIине ккола Радаялде рорчIарал киналго демократиял партияби», - ян лъазабуна Украиналъул юстициялъул министр ва «Народный фронталдаса» кандидат Павел Петренкоца телеканалазул цоялъул эфиралда.\nГьелда цебе Украиналъул президент Петр Порошенкоца лъазабуна ТадегIанаб Рада, парламенталъул цIияб коалиция ва хIукмуат гIуцIиялъул хIалтIи тохлъизе тезе гьечIин. Жиндир кIудияб интерес бугин улкаялда цере ругел масъалаби хехаб къагIидаялда тIуразаризеян.\nПетр Порошенко: «Дир интерес буго 300 гьаракь кьезе бажарулеб коалиция букIиналъул. Дир интерес буго Конституциялда кьучIиял хиса-басиял гьариялъул, гьелдаго гъорлъ децентралиязациялъе рес кьолел хиса-басиял гьариялъул. Гьел гьаричIого улка хутIуларо.»\nПАСЕялъулги ОБСЕялъул тоххалчагIаз аслияб къагIидаялда лъикIаб къимат кьолеб буго гьатIан къоялда тIоритIарал рищиязе.\nТадегIанаб Радаялде рищиял демократиял принципазде данде кколел рукIиналъул ва гьел къабул гьарулел рукIиналъул хIакъалъулъ лъазабуна Цолъарал Штатазги Еврцолъиялъги.\nРоссиялъул къватIисел ишазул министр Сергей Лавровас лъазабуна, Россия хIадураб бугин ТIадегIанаб Радаялъул хIасилал къабул гьаризе, рищиял Украиналъул тIолабго территориялда тIоритIун гьечIонигиян.\nСергей Лавров: «Нижер вакильзаби руго ОБСЕялъул халкъазда гьоркьосеб группаялда гъорлъ. Ниж чIела хIасилал лъазаризегIан. Бихьулелде балагьун, рищиял тIоритIараллъун рикIкIине бегьула, гьел Украиналъул тIолабго территориялда тIоритIун гьечIониги. Дида ккола, нижеца гьел рищиязул хIасилал къабул гьаризе ругин, щайгурелъул нижеца кIудияб кIвар кьола Украиналда цоцалъ рагъулел, улка добе-гьабе, магърибалде яги машрикъалде цIалел къокъабаздаса гIуцIараб нухмалъиялъе гуреб, Улкаялда цере ругел проблемаби рагIалде рахъинарулеб нухмалъиялъе».\nРадаялде рищиял тIоритIичIо Россиялъ аннексия гьабураб Крымалда ва Донецкгун Лаганск областазул сепаратистазул контролалда гъоркь ругел территориязда. Гьеб кколеб рагIула рищиязда гIахьаллъичIого хутIанин улкаялъул рищарухъабазул щуго миллион гIанав чийин абураб. Гьелъие гIоло ТIадегIанаб Радаялда 450 депутатасул бакIалда вукIине вуго 423. КквечIого хутIулеб буго цо мандатазул округазда ва рищиязда гIахьаллъичIел территориязул депутатазе тараб 27 бакI.\nГьелдаго цадахъ жидецаго жалго лъиданиги рачIел пачалихъаллъун лъазарурал Донецкалъул ва Луганскалъул халкъиял республикабазул лидераз лъазаруна парламенталъул рищиял. Гьел тIоритIизе ракIалда руго 2 ноябралда. Гьезул хIасилал къабул гьаризе гьечIин Цолъарал Штатазин лъазабулеб буго гьезул вакильзабаз.\nРоссиялъул къватIисел ишазул министр Сергей Лавровас лъазабуна, Россиялда ракIалда ругин гьел рищиязул хIасилал къбалу гьаризеян.\n28 октябралда Кремлалъул пресс-секретарь Дмитрий Песковасги лъазабуна, Донецк ва Луганск областазда тIоритIизе планалда ругел рищиял къабун гьарунгутIиялъе Россиялда кинал гIаги багьанаби рихьулел гьечIин.\nУкраиналъул къватIисел ишазул министерлъиялъул вакил Дмитро Кулебаца какана Россиялъул хукIму, анлъго моцIалъ халат бахъунеб конфликталъе ахир лъезе ресал къотIизарулел ругинги абун. «Франс-пресс» агентлъиялъе комментариял гьарулаго гьес абуна, Россиялъул планал ритIахъего данде кколел гьечIин Минскалъул къотIи-къаяздейин. Халкъазда гьоркьосеб партнер хIисабалда Россиялде божилъи тIадеги хвезе бегьулин.\nУкраиналъул президент Петр Порошенкоца лъазабуна Украиналъул бокьарал бакIалъулал рищиял тIоритIизе кколин Украиналъул къануназда рекъонин, Донецк ва Луганск областалда тIоритIизесел Киевалъулгун хурхен гьечIел рищиял къанунияллъун рикIкIине гьечIин.\nКиевалъ лъазабулеб буго жинца гьел территориязе кьезе бугин лъабго соналъул болжалалъул жидецаго жидеего нухмалъи гьабизе рес кьолеб статусин ва бихьизабулеб буго рищиял тIоритIиялъул заман – 7 декабрь.


Краснодаралъул губернатор Александр Ткачевги Чачан республикаялъул нухмалъулев Къадиров Рамзанги, Кисловодск, 10Aвг2009\nАваразул миллияб багъа-бачариялъул нухмалъулев МахIачев ХIажица Россиялъул прокуратураялдаса тIалаб гьабулеб буго Краснодаралъул губернатор Александр Ткачев уголовияб тамихIалде цIай. Гьединаб тIалабалъе гIиллалъун ккун буго 2 абилеб августалда Краснодаралъул жанисел ишазул идараялъул данделъиялда губернаторас гьабура кIалъай. Гьениб Ткачев Александрица бицунеб букIана аскIор ругел Шималияб Кавказалдаса гьоболлъухъ ялъуни гIумру гьабизе рачIунел кавказалъулазе дандечIей гьабизе полициялда цадахъго хIалтIулел хасал казаказул рекIаразул рагъулал къокъаби гIуцIизе кколилан.\n8-абилеб августалда аваразул миллияб багъа-бачариялъул вакилзабаз Россиялъул генералияв прокурор Юрий Чайкахъе хитIаб гьабуна губернатор Ткачев Россиялъу уголовияб кодексалъул 282 статьяялда рекъон тамихIалде цIазе кколин. ХитIабалда бицунеб букIана гьединго гIемермиллатазулаб пачалихъалда рехсарав губернаторас халкъалда гьоркьоб питна бекьулел, экстремистиял лъазариял гьарулел ругин, ва гьелъ улакаялда багъа-башари гьабизе рес бугилан.\nСентябрь моцIалъ миллияб багъа-башариялъухъ щвана прокуратураялдаса кагъат гьеб хитIаб Краснодаралъул прокуратураялде битIун бугилан. I0 октябралда гьебго прокуратутаялдаса аваразул миллияб багъа-башариялъул нухмалъулев МахIачев ХIажил цIаралда бачIараб кагътида хъван буго 2 августалда губернатор А. Ткачевас гьабураб хитIабалъул анализ гьабун буген эксперт-лингвистас ва гьеб кIалъаялда жанир киналгIаги миллатазда гьоркьоб рокьукълъи бижизабулел, экстремизмалде гIадамал тункулел рагIаби гьечIилан.\nЖибго халкъалда гьоркьоб Аваразул миллияб рагъа-рашариялъул гьеб галиялде батIи-батIияб бербалагьи буго. Цояз рикIкIунеб буго битIун бугин, миллатчагIигун къеркьезе кколин. Цогидазул пикруялда рекъон МахIачев ХIажие ва рехсараб миллияб рагъа-рашариялъе жидеде прессаялъул ва тIалъиялъул кIвар буссинабизе бокьун буго. ЛъаратIа мухъалъул гIолилазул комитеталъул нухмалъулев ГIалиев ГIалибегица ЭР-ялъе бицана гьеб лъугьа-бахъиналда хурхун жиндирго пикру.\nГIалиев ГIалибег: «ГIадамазе жидеего церерахъине къваригIараб мехалъ ракIалде щвезарула гьединал жал. ХIажи МахIачевас жиндир заманалда магIарулазе гIезегIан пайдаял ишал гьаруна, гIезегIан бихьинал хасияталги загьир гьаруна. РакIалде щола 90-лел соназ магIарулалги данделъун, цеве МахIачевги гьавун, миллаталъе къваригIараб бокьараб иш гьабизе кIолаан. Хадуб чанго соналъ руцIцIунги чIун гьанже гьезул гьаракь рагIарабго батIи-батIиял пикраби гьаризе тIамула. Киса-кирего кавказиял хIакъир гьари щивасда хъинтIулеб жо бугелъул. Гьеб жоги кьочIое босун жидеего политическиял баллал росулел чагIи гьел ратизе дие бокьилароан, ва гьеб иш дица цIакъ мекъаблъун рикIкIуна. Гьеб жо политика батичIониха…».\nЖурналист ва жамгIияв хIаракатчи Максим Шевченкоца ЭР-ялъе бицана кавказалъулал жидерго къадру гIодобегIан гьабулел ишазда данде диваназда къеркьей лъикIаб иш бугин ва демократияб пачалихъалда гьедин букIине кколин.\nШевченко Максим: «Дида ккола кавказалъулазул политикияб чIаголъи бихьизаби гьеб цIакъ лъикI кколилан, демократиялъул принципал кавказалда цIикIкIун церетIурал ругин цоги регионазда данде ккун. Россиялда унеб кавказал рихинарулеб политикаялдаги, исламалде данде чIарал къуватаздаги, гьел гурел, пачалихъ биххизабизе бокьарал либералиял фашистаздаги данде чIей гьеб тIоцебесеб масъала буго. Нилъер улка буго гIемермиллатазулаб, гIемердиназулаб, гьанир гьединал рагъа-рашариял данде кколаро ва улка биххиялдаса цIунизе бокьарав чияс гьезулгун рагъ лъазабизе ккола. Кавказ къуватаб буго гIадамаздалъун. Гьеб буго Россия хвасар гьабиялъе кумекалъе ахIизе кколеб къуват. Гьединлъилал дица цIикIкIун кIвар кьола Кавказалъул проблемабазде.\nЦоги рахъ буго гьеб ишалъул. ГьабсагIаталда кавказалъулаздехун рокьукълъи бугеб жамгIияталда гьез дагь-дагьккун Москваялда ва Россиялъул цоги регионазул диваназда жидер ихтиярал цIунизе лъугьани гьелъ тIадеги ццин бахъинабизе буго церехун дица рехсарал къуватазул. ХIажи МахIачевас кинабго битIун гьабулеб буго. Гьеб унго-унгояв бихьинчиясе хасиятаб гали буго».\nАваразул миллияб рагъа-рашариялъул исполкомалъ рикIкIунеб буго прокуратураялдаса бачIараб жаваб кьучI гьечIеб бугилан ва хадурккун тIадехун ругел идарабзе хитIабал гьаризе ругин, халкъазда гьоркьосел диванале щвезегIан.\nЖивго МахIачев ХIажица гьеб лъугьа-бахъиналда хурхун баян кьезе инкар гьабуна.


Йилун йикΙарай яс ятана\n31 августалъул радал МахIачхъалаялда тIагIарай гьитIинай яс ятана гьатIанкъоялъул бакъанида. Гьей йикъиялда щаклъи бугей чIужугIадан Дагъистаналъул къуваталъул идарабаз ккун йиго. Гьеб ишалда сверун такъсиргьабиялъул цIех-рех унеб буго.\n2 сон барай МухIамадова Алимат тIагIана шамат къоялъул радал 10 тIубараб гIадаб мехалда гьезул хъизамалъ гIумру гьабун бугеб МахIачхъалаялъул ГIахъущиясул къотIноб бугеб минаялъул азбаралъуца. Гьей жиндирго щуго сон барав вацасда цадахъ эбел ячIинегIан азбаралъуй тира-сверулей йикIун йиго. Алиматил вац Камилица бицухъе гьезда аскIое ячIун йиго гьазда лъаларей чIужугIадан ва гьесул цIарги абун, дуе лъим гьекъезе инее бокьун батани, айин, мун вачIинегIан дун йикIинин ясалда аскIойилан абун буго. Гьедин лъим гьекъезе рокъове арав Камилги гьесул эбелги ячIиналде ясги гьей гIаданги тIагIун ратун руго.\nАлиматил гIагарлъиялъ киса-кибего ахIи бахъинабуна яс тIагIун йигин абун. Интернеталдасан гьелъул сураталги, яс тIагIун йигин абурал баяналги хехго тIиритIун ана киса кирего. Хасго социалиял бухьеназдасан гIадамаз цIакъ кIваркьун добе –гьанибе ритIулел рукIана гьей ясалъул суратал.\nДагъистаналъул блогерал ва гьадинго яс ялагьизе кумек гьабизе бокьарал къокъаби гIуцIун гьелъул-цIех рех гьабизе лъугьиналъул хIакъалъулъ бицана «Эркенлъи» радиоялъе журналист ва блогер Аида Мирмаксумовалъ.\nАида Мирмаксумова: «ГьатIанкъоялъул радал сагIат I0ялда киналго яс ялагьизе кумекалъе рачIине бокьарал данделъана МахIачхъалаялъул жанисел ишазул идараялда аскIор. Нижер кинавниги къогогIан чи вукIана. Цин полициялъулазда данд бана щиб кин гьабилебали. Хадур рикьа-къотIун кIварас кIвараб гьабулеб букIана. Цо къокъа Алиматил сураталги росун гьел рикьизе дора-гьанир шагьаралда гьел чIвазе ана, цо-цоял яс тIагIараб бакIалдасан хьвадулеб жамгIияб транспорталъул шоферзабазул автомобилазда ругел видеорегистратораз бахъараб записазухъ рагьагьун рукIана, цойгидал гьебго мухъалда ругел къватIиб лъугьа-бахъунеб видеоялде рахъулел камерабаз бахъаралъулъ ралагьун рукIана. Гьениб цо камераялъул записалда рахъун ратана тIагIарай ясги гьей йикъарай гIаданги. Гьеб суратги нижеца хехго интернеталдасан тIибитIизабуна. Гьебги бихьун МахIачхъалаялда аскIоб бугеб Хушет абураб росулъа гIолохъабазда ятIа-яхъизе лъай йиго ясги гьей гIаданги. Гьелъ Хушеталда къотIной ятарай цойги гьитIинай ясалдаса кIилкIал рахъун руго, гьелда хадур рекерарал васазда ятIа-яхъизеги лъан, гьез ккун йиго гьей ва полициялде лъазабун буго. Полицияги бачIун гьеб бакIалдаго ккуна гьей»\nДагъистаналъул къуваталъул идарабаз кьурал баяназда рекъон Алимат МухIамадова йикъун йиго цееги туснахъ гьаюн йикIарай гIаданалъ.\nЕгор Балашов : «Гьей яс йикъиялда щаклъи бугей полициялъ ккун йиго. Гьелда хурхун цIех-рехги унеб буго. Алимат МухIамадова йикъиялда щаклъи бугей Хив районалдаса, I987 соналъ гьаюрай Янгибекова Сабрина цееги туснахъ гьаюн йикIана. Гьаб сагIатадалда тIокIал мухIканал баянал кьун бажаруларо», - ян бицана «Эркенлъи» радиоялъе Россиялъул цIе-рехалъул комитеталъул Дагъистаналда бугеб идараялъул вакил Егор Балашовас.\nАлимат МухIамадовалъул эбел-эмен ратIалъун рукIун, эбелалъе квешезе инсуца гьабун батизе бегьулин гьеб ишиланги абулеб букIана бетIералда. Хасго гьей ясалъул вацас бицухъе Алимат йикъун арай гIадан цее инсуца гьей хьихьизе гIарацги кьун ккурай чIужуялда релъарай йикIана. Амма цIех-рехалъул идарабаз чIезабухъе гьей хьихьун йикIарай гIадан ва ясалъул эмен гьеб ишалда гьоркьор рукIун гьечIо.\nИнтернеталда цIакъ кIудиял бахIсал рижизаруна гьей яс тIагIиналъ. Гьей ятун хадуб яс йикъарай гIадан чIвазе кколин, цойгидизда цееги ячун тIу-тIун язе кколин абулеб букIана цIакъго ццин бахъараз. Полициялъ ккун ячун унагоги гьелда тIад речIчIун рукIана руччаби, къуваталъул идарабазул вакилзабаз хIалихъе нахъе рачана гьел. Полициялъ ккун хадуб журналистаз щайин дуца гьеб иш гьабурабилан цIехедал Янгибековалъ жиндица яс йикъичIилан чIечIо, журналистазул суалалъеги гьелъ жинда лъаларила щай жинца гьеб иш гьабурабилан абулеб букIана.


Дагьлъун руго гIолохъанал учительзаби\nРФялъул лъайкьеялъул министр Ольга Васильева:\n«ГIаммаб лъайкьеялда цебечIун буго кIиго кIудияб масъала»\n1. Улкаялда гIумруялде бахъинабулеб буго «Лъайкьей» абураб миллияб проект. Гьелъул аслияб мурад ккола дунялалдаго бищун лъикIаб лъайкьей бугеблъун рикIкIунеб 10 пачалихъалъул сияхIалда гъорлъ Россияги рехсей.\n2. ГIемераб хIалтIи гьабизе ккана школалъул цIалул тIахьазда рукIарал гъалатIал ритIизарулаго.\n3. Лъайкьеялъул рахъалъ масъалаби тIуразарун гIоларо. Кидаго берзукь чIезабизе ккола гIолеб гIелалъе тарбия кьейги. Гьелъие квербакъулеб алат ккола адабият. Нилъер лъималазухъа бажарулеб гьечIо цIалараб тексталъул хIакъалъулъ жидерго пикру загьир гьабун. 1984 соналда нилъер улка букIана функциялъулаб цIалиялъул рахъалъ тIоцебесеб бакIалда. Щибха гьелъул магIна? Пуланаб текстги цIалун, гьелъул магIнаял бутIабазул кьучIалда тезисал хIадур гьари – гьеб иш гьанже бажаруларо школалъул выпускниказул гIемерисезухъа. Гьединлъидал хIукму гьабуна функционалияб цIалиялде кьолеб кIвар цIикIкIинабизе. Регионаздаги байбихьана «Функциональная грамотность» абураб программа хIалтIизабизе.\n4. ГIолохъанал учительзабазул къадар буго цIакъго дагьлъун – цо миллионгун 280 азаралда 582 учителасда гьоркьоса 5,5 процент гурони гIолохъабазул гьечIо. Школазе хIажат руго учительзаби. Бюджетиял бакIазда цIализе педагогиял вузазде вачIуна 63 азарго выпускник, школазде хIалтIизе уна 32 азарго. Гьединаб хIал букIиналъе гIиллалъун ккола мукъсанаб харж гуребги, школалда хIалтIизе хIинкъи букIинги. ГIолохъанал учительзаби школалде рачIиналъул мурадалда 2020 соналдаса нахъе байбихьизе буго «Земский учитель» абураб программа хIалтIизабизеги. Харжалъул базовияб бутIа бахинабизе ккола 70 проценталде ва 30 проценталде – гъирабазабиялъулаб бутIа. 20-ялдаса цIикIкIун соналъ бицунеб буго, педагогиял вузазде цIализе унин цогидал бакIазда цIалун бажаричIел гIолилалин абураб хабар. Гьединаб мехалда кинаб къадру букIинеб учителасул махщалил? Гьебго заманалда нилъер улкаялда буго учительзабазул хъизамазул 700 династия. Гьелъул хIакъалъулъ бицинего бицунаро.\n5. ЦIиял школал разе кколел регионал гIезегIан руго. Аслияб масъала буго лъабго сменаялда цIалиялъе ахир лъей. Росабалъ школа ккола социалиябгун культурияб центр. Гьединлъидал кинаб батаниги школа къазе биччазе бегьуларо. РакIалда буго «Тарихазул школа» абураб проект гIумруялде бахъинабизеги материалиябгун техникияб рахъалъ школал хьезаризеги. Цо-цояз бицунеб буго дида ракIалда рагIулин школал къазе, учительзаби хIалтIи гьечIого тезе, чистописаниялъул бакIалда гIисинлъимал компьютералда нахъа чIезаризе. Гьеб буго кьучI гьечIеб хабар. БукIине буго хехаб интернет. Учительзабазе рес щвезе буго, шагьаралдаса рикIкIадаб росулъ хIалтIулев вугониги, Интернеталъул кумекалдалъун машгьурал методиказдаса пайда босизеги, цIали пайдаяблъун гьабизеги.\n6. ЕГЭялъул къокъаб хIасил хисизабизе бегьула. Амма тIубанго гьелдаса инкар гьабизе гьечIо.\n7. ЦIалул программаби камил гьариялдаги лъайкьеялъул стандартал цIигьариялдаги цадахъго хIажат буго педагог цеветIезавиги. Гьединлъидал миллияб проекталъул бутIалъун гьабун буго «БукIинеселъул учитель» абураб федералияб проектги.\nПрочитано 136 раз\tПоследнее изменение Вторник, 25 июня 2019 15:44\nДругие материалы в этой категории: « ЦIияб гIумруялде рагьараб каву\t«Точка» буго, «Рост» гьечIо »\n17:45, 14 июля 2020, 20\n13:24, 14 июля 2020, 55\n12:22, 14 июля 2020, 77\n15:18, 13 июля 2020, 146\n10:45, 13 июля 2020, 181


Авартеатралда ракIалда буго спектаклазе синхронияб таржама гьабизе. Гьеб ккола магIарул мацI лъикI лъаларел, яги батIиял миллаталъул чагIазе спектакль гIурус мацIалде буссинарулеб къагIида. Миллатал гIемераб Дагъистаналда гьеб кутакалда лъикIаб пикру кколин абулеб буго цо-цояз. Амма гIицIго гьелдалъун цIикIкIунарин театралдехун кIварилан рикIкIунеб буго цогидаз. Театралде гIадамал рачIунила мацI лъикI лъалеб букIиналъ гурел, театр бокьулеб букIиналъ. Гьединго киналго спектаклазул гурила таржама гьабун бажарулеб.\nМиллатал гIемераб Дагъистаналда гьеб кутакалда лъикIаб пикру кколин абулеб буго цо-цо чагIаз. Амма гIицIго гьелдалъун цIикIкIунарин театралдехун кIварилан рикIкIунеб буго цогидаз. Театралде гIадамал рачIунила мацI лъикI лъалеб букIиналъ гурел, театр бокьулеб букIиналъ. Гьединго киналго спектаклязул гурила таржама гьабун бажарулеб.\nГIурус мацIалде синхроналъул таржамаги гьабун 17 марталда бихьизабизе буго Авартеатралда ЦIадаса ХIамзатил «КIодоласул ригьин» абураб спектакль. Хадубккун гьединаб къагIида республикаялъул цогидал театраздаги хIалтIизабизе бугин бицана ЭР-ялъе культураялъул министерлъиялдасан.\nСинхроналъул таржама гьабизе букIиналда тIасан гьадинаб пикру загьир гьабулеб буго ЭР-ялъе Россиялъул мустахIикъав артист Казиев ХIусеница.\nКазиев ХIусен: «Нилъер мацIалда бицунеб жоялъухъ гIенеккизе бокьарал рукIуна, щиб бицунеб букIарабали бичIчIичIилан нахъе инчIого рукIине, кутакалда лъикIаб къагIида буго ургъун. Цо кидаялигоги букIана гьеб, тIубараб залалдаго рагIун гьеб таржама гьабулеб къагIида. Цинги ремонт гьабулеб мехалда кварал-гIарщалги нахъе къотIун, иш лъугIана гьелъул.\nГьелдалъун кIудияб хайир буго театралъе. Цин бугони, театралъе пропаганда гьабизе буго гьелъ. Москваялдаса, цогидал бакIалъа рачIуна гьенире гIадамал. Тарихалда хурхарал, Дагъистаналъул драматургаз хъварал жал щай гьечIелин рукIуна. ГьедигIан лъикI мацIги лъаларо гьезда. Гьединлъидал гьезие санагIалъи буго синхроналъул. Гьелдалъун пикру хисизе бегьула магIарул мацI лъаларел гIадамазулги: рачIайин, мацI лъазабизеян ккезе бегьула гьезда.\nНижеца спектакль сценаялда бихьизабилалде цере театралде рачIуна батIи-батIиял критикал, искусствоялъул чагIи – Гулизар Султанова, Бадрижат МухIамадхIажиева, культураялъул министерлъиялдаса, газетаздаса журналистал. Гьезда мацI бичIчIуларелъул, гьезул гIинзуниреги къулун щурщудулел рукIине кколаан нижер литературияб бутIаялъул нухмалъулей ИзахIат Сайпудинова яги эркенав актер».\nДагъистаналъул пачалихъияб университеталда актеразул факультеталда дарсал кьолев, доцент ГIалисултан Батировас ЭР-ялъе бицана цогидал миллатазул чагIи цере чанги рачIунаанин Авартеатралде. Искусствоялъе таржама къваригIунарин, сценаялда бихьизабулеб хIаялдасан бичIчIулила кинабго.\nГIалисултан Батиров: «ЦIирагьараб жо гуро гьеб. Авартеатралде лъарагIалги цогидал миллаталги кидаго хьвадулаан. Гьанже рахъарал «цIиял дибирзабаз» эб къан бугоха. Гьеб таржама гьабулеб къагIида кутакалда лъикIаб жо буго. Жиб-жиб театралда букIине ккола эб. МагIарулазда лъаларо магIарул мацI. Дун гIолохъанаб мехалда рукIана спектаклял «Русская рота», «МухIамад ХIажиев». Гьезухъ балагьизе лъарагIалги рачIунаан. ПалхIасил, лъикIаб жо буго гьеб къагIида, амма хIакъикъаталда букIунеб жо гурин ккола дида гьеб. Щайин абуни гIезегIан хираго чIолеб жо буго гьеб. Цин бугони, лъикI таржама гьабизе чи къваригIуна. Гьебгицин бигьаяб жо батила. Амма гьелъие багьаяб аппаратура хIажалъула».\nЭР: «КIиго кьералъе гIураб куцалда гурони лъолеб батуларо таржамаялъе хIажатаб аппаратура».\nГIалисултан Батиров: «Дие, масала, щуабилеб кьералда щванани билет? Диени мацIалъул къварилъи гьечIо. Искусствоялъе гьеб къваригIунаро. Гьелъул буго цохIо мацI – хIай. ГIадатияв чияс щиб гьабилеб? Масала, дун даргияв вугони, дуца абила вилълъайин жинда цадахъ жидер театралде. Дур адабги гьабун инаха дунги. Гурони, мацIги лъалеб гьечIони, дун гъове щибизе? ТIадежоялъе жакъа киналго хIалтIулел руго гIарцуе гIоло. КIиго сагIатги хвезабун театралде инегIан, гьавугьинан интернеталда жанив вукIинарищ дун?! Вацапги гIассияб жо бугелъул!(велъулаго)».\n17 марталда бихьизабизе бугеб ЦIадаса ХIамзатил «КIодоласул ригьиналъул» синхроналъулаб таржама гьабизе захIмалъулин бицана ЭР-гун букIараб гара-чIвариялда литературияв критик МухIамад БисавгIалиевас. Щайин абуни гIицIго ХIамзатие хасиятаб юморги, кицабиги, абиялги киндила гIурусалде руссинаризе ругел? Масала, «Боркьараб кор гIадаб, ГIортIаколосей, квачан ятиларо, роол мехлъидал» абун ирония. «Тебе не холодно было, наверное, потому что лето» абун таржама гьабуни, гьелъул кеп лъиедила щолеб?\nГьединлъидал синхроналъул таржама гьабун бажарулелги бажаруларелги спектаклял рукIин тасдикъ гьабуна ЭР-ялъе маданияталда гъорлъ ругел цогидал магIарулазги. ГIабасил МухIамадил «Камалил Башир», «Саба-Меседо», ГъазимухIамад ГъалбацIовасул «Илбис», яги цогидал асаралгицин бажарулила, амма комедиялда хурхарал жалазул жо кколарила.\nГьединго магIарул мацI лъаларел чагIазе гьеб синхроналъул таржама гьабиялъулъ хIажалъи бихьулеб гьечIо церехун рехсарал магIарулазда. Щайин абуни мацI лъай-лъангутIиялда бараб жо букIунарила, гьеб театр бокьи-бокьунгутIиялда гурони. Масала, Дагъистаналда гIурус мацI киназдаго лъала, амма киналго гуро ГIурус театралде унел.


ЗАХ1МАЛЪАБАЗЕ КЪУРКЬИЧ1ЕВ. - 1 Декабря 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПятница, 23.08.2019, 23:25 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2018 » Декабрь » 1 » ЗАХ1МАЛЪАБАЗЕ КЪУРКЬИЧ1ЕВ.\nАвар мац1алда къват1ибе унеб газеталъул редактор х1исабалда, дун кутакалда йохула бац1ц1адаб маг1арул мац1алда, «т1ад редакторас т1анк1 хут1иларедухъ» хъван рач1унел макъалабаздаса. Гьаб заманалда гьел дагьал гурого рук1унаро. Гьел къанаг1атал, штаталда гьеч1ел авторазда гьоркьов вуго Г1орут1аса Лабазанов Мух1амадги. Т1ерк1елаго рак1гун рагьула дица гьесул берцинаб хат1алъ мухъал ц1ураб конверт. Цебе гьес сахав инсан Мух1амадов Халиял х1акъалъулъ хъвараб очеркалъ дандерижиязул ц1ад базабун бук1ана газеталде. Щвалде щун хъвараб, чанц1улго дицагоги гъираялда ц1алараб бук1ана гьеб. Гьедин хъвалел мухбирзаби ралагьулеб (дол газеталъе кьолел сурсатал мукъсан гьарич1ел соназха!) чанги къо бихьана дида. Кутакалда асар гьабуна дие Мух1амадица гьаб нухалда хъван бач1аралъги. Гьабиларебги кинха, нижер газеталъул гьудул, мунагьал чураяв дир Гьимат-дадал гьобол, лъик1ав инсан, махщел камилав тохтур Харахьиса Х1акимил Ибрагьимил г1ажаибаб къисматалъул хъвараб очерклъидал гьеб батараб! Ц1алана, г1одана, жеги ц1ик1к1ун адабги х1урматги бач1ана авторасдеги героясдеги. Ц1але нужецаги. Х1акълъунго, г1адамас х1ехьолеб буго бихьанщинаб. Амма г1иц1го къуватав инсанас. Баркала, Лабазанов, макъалаялъухъ. Нусго базег1ан сах таги мун гьадинал г1адамазул нижехъе хъвазе.\nНижерго гьудул Х1акимил Ибрагьимиеги щулияб сахлъиги, рак1 разиял соналги дунялалда вохич1еб ахираталда щун вохизеги гьарула.\nБат1и-бат1ияб бук1уна инсанасул къисмат, г1умруялъул нухал, бокьулеб х1алт1и, г1акълу-лъай, махщалил даража.\nГ1адат х1исабалда г1емерисеб мехалъ лъималаз ирсалъе босула жидерго умумузул махщел. Гьанжего гьанже г1умруялъул нухде т1оцересел галаби т1амулел г1олилазе жидерго хасаб нух т1аса бищизе г1емерго бигьалъула жидер умумул маг1ишатияб рахъалъ лъик1аб ресалдаги, махщалил рахъалъ даражаги борхат бугони. Дие бицен гьабизе бокьун бугев Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа Х1акимов Ибрагьим ккола цох1о Харахьи участкаялда гуревги, районалдаго лъик1 лъалев Дагъистан республикаялъул мустах1икъав врач ва I категориялъул врач-терапевт. Жеги лъимерлъиялдаго, х1атта, гьавураб къоялдаса нахъего, х1ехьезе ккана Ибрагьимица чиякълъиялъулги ресукълъиялъулги, жидер лъик1аланго г1умруялъул х1албихьиги бугел, дунялги бихьарал ч1ах1ияб г1елалъецин ц1акъго зах1матал, рук1а-рахъиналъул шарт1ал. Жеги к1иго моц1 Ибрагьим гьавизе хут1ун бук1уна гьесул эмен Мух1амадов Х1аким 1942 аб. соналъул январь моц1алъ вах1шияб рагъде т1овит1араб мехалъ. Г1емер кват1ич1ого эбел Муъминатихъе бач1уна «ч1ег1ераб» кагъат гьелъул рос Мух1амадов Х1аким 1944 соналъул январь моц1алъ араб бак1 лъач1ого т1аг1анилан. Гьадинги заг1ипаб сахлъиялъул Муъминатил ц1обалде ккола к1иго гьит1инаб лъимер: 9 сон барай яц Пат1иматги 2 сон барав Ибрагьимги.\nЛъалеб бук1ахъе, дол зах1матал, рагъул кор боркьарал соназ росабазул г1аммаб маг1ишаталъул х1алт1аби т1аде кколаан гьадингоги къисматалъ къварид гьарурал руччабазул заг1ипал гъуждузде. Зах1матаб х1алт1уцаги, жиндирго гьит1ичазул ургъелалъги, гьезул инсул рух1елалъги Муъминатил чорхолъе унти ккола. Бук1инч1о доб заманаялъ лъималазе пособиялдалъунги унтаразе пенсиялъулги х1укуматалъул рахъалдасан гьабулеб кинабг1аги кумек. Къокъго абуни вакъарасеги, рат1ликъасеги, квачаралги жиндирго жигаралдалъун гурони хвасарлъи бук1инч1о. Кин бук1аниги Ибрагьим школалъул г1умруялде вахана ва 1949 соналъ подклассалде уна.\nКлассцояздаса ц1алул рахъалъ нахъе ккезеги ч1еч1ого, гьес жиндирго рух1алда рекъараб къаг1идаялъ кверч1вазе кколаан рукъалъул мискинабго маг1ишаталда. Эбелалъул унтийин абуни къоялдаса къоялде зах1малъулеб бук1ана, кват1ич1ого бусадеги ккана. Гьанже рукъалъулги жидергоги ургъел к1иго гьит1инаб лъимералде т1аде бегула. Бук1ун батила гьезул чанги заман г1орц1изе хинк1 щвеч1ебги черх бацизе г1адатиябниги партал щвеч1ебги. Кин бук1аниги жидерго рукъалъул къварилъи гьел бесдалаз сабурго х1ехьола ва ц1ик1к1араб зах1маталда нухда бачуна. 5-6 классазде вахъаралдаса Ибрагьимица каникулазул заманалда колхозалъул маг1ишаталда жиндаса бажарараб х1алт1и гьабула. Яцалъин абуни цо лъаг1алил учительзабазул курсал лъуг1изарула ва аск1обго бугеб Хьиндахъ росдал школалде х1алт1изе лъугьуна. Амма къокъаб бук1ун буго г1олилалъул г1умру. 1958 аб. соналъ къокъидго ч1вараб унтудаса хадуб яц Пат1иматги къдаралде щола. Эбелалъги гьит1инав г1олиласги гьеб къварилъиги сабруялда х1ехьола.\nГьанже унтарай эбелалъулги рукъалъул маг1ишаталъулги ургъел т1убанго 15 сон барав Ибрагьимиде т1аде ккола. Жакъад ц1акъго зах1мат буго жеги гьит1инго вугев г1олилас гьеб къварилъи чияде ккезе ч1еч1ого кин х1ехьараб, кин жанибе бачарабали цебе ч1езабизе. Жакъасел г1олилал бицун божуларелг1адал зах1малъабиги нахъа тун, г1олилас 1960 аб. соналъ 10 класс лъуг1изабула. Гьесда лъик1го бич1ч1улеб бук1уна хадусеб г1умруги жиндие бигьаяб бук1ине гьеч1еблъи. «Щивлъун вук1инев»-абураб суалги гьесда цебе бук1инч1о. Гьит1инго гьесул анищлъун лъугьана унтун бусаде ккарай жиндирго эбелалъеги, гьелда релъун чорхолъе унти ккаразеги кумекалъул квер бегьизе к1олев лъик1ав тохтурлъун вахъине.\nАмма рокъосан гьеч1еб ресалъги, т1аде кумек щвезе гьеч1еб бак1алъги гьесда лъик1го бич1ч1улеб бук1уна т1адег1анаб ц1алул заведение жиндие жеги анищлъун хут1улеб бук1ин. 1960 соналъ гьев ц1ализе лъугьуна Дагъистаналъул медицинаялъул училищеялде. Гьенив ц1алулаго щибаб каникулазул заманалда, цебе х1амаги къот1ун, хьвадулаан росдадаса лъик1аланго рик1к1ада бугеб рохьове бух1улеб ц1ул х1адуризе. Г1ураб къадар эбелалъе хасалоялдеги тун, Ибрагьимица гьеб ц1ул бичулаан. Гьеб бичун щварал дагьалго гъурщаз ресги щолаан шагьаралда вугебг1ан заманаялъ къвариг1араб-тараб босизе. Гьеб г1акъубаялда ц1алун, 1963 соналъ училище лъуг1арав гьев, гьоркьохъеб медицинаялъул лъаялъул махщалилав, х1алт1изе вит1ула аск1обго бугеб Коло росулъе, хадубги Гьамущи росулъе. Х1алт1ана жинда божилъи гьабурал райбольницаялъул нухмалъулезулги, гьел росабазул г1адамазулги адабалъеги, баркалаялъеги мустах1икъаб даражаялда. Кин бугониги гьесул рак1 г1одобе биччалеб бук1инч1о. Къисматалъул къварилъаби г1емер х1ехьарав, гьесухъ лъадарарав Ибрагьимица таваккал т1амуна.\n1966 соналъ, бергьенлъиялда къабул гьариялъул экзаменалги кьун, гьев Дагъистаналъул мединституталде ц1ализе лъугьана. Институталда ц1алулаго гьесие к1удияб кумек бук1ана училищеялда ц1алун щвараб лъаялъулги к1иябго соналъ фельдшерлъун х1алт1ун щвараб х1албихьиялъулги. Гьесие рес щвана, ц1алуда цадахъго Республикаялъул Централияб больницаялъул урологияб отделениялда медбратлъун х1алт1ун, дежурствоял гьаризе. Эркенаб заман ц1акъ дагьго гурони хут1ич1ониги, гьеб х1алт1иялъе рес кьуна рокъой хут1арай унтарай эбелалъулги жиндиргоги маг1ишатиял ургъелал дагьалго т1аса рехизе. Гьедин х1алт1иги ц1алиги цадахъ бачун, лъик1ал къиматазда институт лъуг1арав т1адег1анаб тохтурлъиялъул махщалилав х1алт1изе вит1ула доб мехалъ медицинаялъул х1алт1ухъабазде, хасго врачазде ц1ик1к1араб х1ажалъи бук1араб рик1к1адаб Ц1умада районалде.\nХ1алт1ула районалъул больницаялда врач-терапевтлъун, цадахъго бачунеб бук1уна бет1ерав врач хисулесул хъулухъги. Абизе ккола цойгидал муг1рузул районазде дандеккун Ц1умада райбольницаялда х1алт1и г1емерго зах1матаб бук1анилан. Аслиял зах1малъаби рук1ана райцентралдаса г1емерго рик1к1ада ругел росабиги, машинаялъеяли киб гурин, лъелго унезецин зах1матал, х1инкъарал (хасго хасало) нухалги, гьединго росабалъ гьеч1ел г1умру гьабиялъе х1ажатал шарт1алги.\nГьенив х1алт1улаго чанго нухалъ ине ккана унтаразухъе нухда сордоги бан 60-70 км. нахъаги тун.\nГьит1инго зах1малъабазде ругьунав, гьезулъ лъадарарав Ибрагьимица т1олабго жиндирго къуватги, щвараб лъайги буссинабун бук1уна унтаразулги заг1ипал-язихъазулги т1алаб-агъазалде. Больницалъулги т1олабго районалъулги нухмалъиялъ лъик1аб къимат кьуна г1олохъанав тохтурасул х1алт1уегун махщалие. Борхана къадру ц1умадисезул г1адатал г1адамазда гьоркьоб.\nГьанже-гьанжеги гьесул бицен ккараб бак1алда «Нижер Ибрагьимилан» абула гьез. Гьеб к1иябго раг1иялъги нилъеда г1емераб жо бицуна.\nУнкъо соналъ Ц1умадаги х1алт1ун, рес щола гьесие жиндирго г1агараб Хунзахъ районалде х1алт1изе вач1ине. Амма бач1инахъего гуро жиндирго г1агараб Харахьи росдал участковияб больницаялда х1алт1изе бак1 щвараб.\nК1иго соналъ Гьоц1алъ участковияб больницаялдаги х1алт1ун, ункъо соналъ Хунзахъ районалъул Централияб больницаялъул хехаб кумекалъул станциялдаги х1алт1ун, г1иц1го 1983 соналъ рес щола гьесие жиндирго г1агараб росулъ участковияб больницаялда врач-терапевтлъун х1алт1изе.\n1968 соналъго Ибрагьимица г1уц1ун бук1ана жиндирго хъизан. Гьейги кколаан Харахьи росулъ къадруяб тухумалъул росдацаго ц1ик1к1араб адаб-х1урмат жиндир гьабулей, медсестралъун больницаялда х1алт1улей Пат1имат. Гьелъул к1удияб кумек бук1ана унтарай Ибрагьимил эбелалъеги рукъалъул маг1ишаталъеги. Ахир-къадги 1983 соналъ хъизамго данделъана, эбелалъул рак1алъеги ургъелалги дагьлъун, рек1елъе парахалъи решт1ана. Г1олел рук1ана жиндирго Ибрагьимил лъималги. Гьанжени рак1алде кколаан къварилъалабазул къвалакьа гьевги ворч1анин, парахатаб, г1одобе биччараб г1умру бугин цебеян. Амма гьанжеги кьог1аб къисматалъ х1адурун батана гьесие ц1акъго зах1матаб гьесул иманалъулги сабруялъулги гьабулеб х1албихьи.\nРак1алдаго гьеч1ого ч1вараб зах1матаб унтиялъ къокъидго бусаде ккарай, лъималазе йокьулей эбел, росдалго адабалъе мустах1икълъарай гьесул хирияй лъади… лъималги нахъе тун 1998 соналъул август моц1алъ бит1ун анищаб завалалда г1умруялдаса ят1алъана. Г1емераз пикру гьабулеб бук1ана гьаб иргадулаб къварилъи Ибрагьимица бигьаго х1ехьеларин, гьаб рух1алидаса хадуб гьес, т1убанго г1умруялдаса рак1 буссун, бет1ер дализе биччалилан. Ккеч1о гьедин. Гьаб нухалъги Ибрагьимил сабруги, Т1адег1анав Аллагьасул х1укмуялде щулияб иманлъейги бергьана. Хадусеб г1умруги гьес жинде божун хут1арал лъимал г1езариялде, гьезие лъайгун тарбия кьеялъул, гьел жиде-жидер хъизан-рукъалде руссинариялъе кьуна. Гьебги гьесухъа бажарана.\nБихьулеб буго цо заг1ипав чиясе гьеб кинабго г1емерго кьварараб, баччизе х1аталдаса ун бак1аб г1умруялъул х1албихьи бук1ин.\nБит1араб нухдаса кьурич1ого, жиндирго щулияб иманалъул кьуч1 заг1иплъизе теч1ого кин гьелщинал къварилъаби х1ехьаларилан гьесда гьикъидал гьес абула кинабго бугила нилъер Т1адег1анав Бет1ергьанасул х1укму гьес нилъер иманалъул гьабулеб х1албихьи, гьединлъидал гьебги нилъеца, каламги зигардиги тун, къабул гьабизе кколилан. Дида лъаларо кин гьев, ц1акъго гьит1инаб къоялдаса нахъе жиндирго къварилъабигун живго хут1арав чи гьединаб щулияб иманалъул т1адег1анлъиялде вач1аравали. Борхана гьес х1ажгун г1умраги, т1убана исламалъул 5аб. рукнуги.\nДида Ибрагьим лъала дун Харахьи, доб мехалъ районалдаго ункъго гурони бук1инч1еб, гьоркьохъеб школалъул 8 классалде ц1ализе вач1араб 1956 аб. соналдаса нахъе. Г1олохъанлъиялда г1емер т1адч1ун Исламалъул рукнабазул т1алаб гьабич1ев дун, рух1даллъун вук1унаан Ибрагьимил хьвада-ч1вадиялда. Рак1ч1ун абизе к1ола жив школалъул г1умруялде вахаралдаса, кинаб ах1вал-х1алалде кканиги, цониги как яги Рамазан моц1алъул к1ал гьес гьоркьоб биччач1илан. Гьебги ккола Иманалъул щулалъиги, рух1ияб бечелъиги. Хириял ц1алдолел, дица г1емер бицен гьабулеб гьеч1о тохтур х1исабалда Ибрагьимил х1алт1улги, т1адал ишаздехунги, унтараздехунги бук1араб бербалагьиялъулги.\nНужецаго пикру гьабеха гьит1инаб къоялдаса, ай жив гьавуралдаса, гьелщинал къварилъабиги х1ехьарав, г1азабалги къулч1арав чиясул кинаб бербалагьи бук1инеб унтараздехунги заг1ипаздехунги. Г1иц1го абун тела гьев вуго ц1ик1к1араб рух1ияб бечелъиги, кинабго рахъалъан т1адег1анаб культураги, унтараздехун к1удияб т1алабгун х1еренабги х1алимабги бербалагьи бугев унго-унгояв тохтур. Лъалеб бук1ахъе г1елму, хасго медицинаялъул, цо бак1алда ч1ун бук1унаро. Ибрагьимицаги кидаго х1аракат бахъула унтаразе гьарулел дарабазулги гьел гьарулел къаг1идабазулги цебет1ураб х1албихьи лъалевлъун, жиндихъаго гьединал къаг1идаби х1алт1изарун бажарулевлъун вук1ине. Гьанже мустах1икъаб х1алхьиялда вугониги гьесухъе жеги г1емерав чи вач1уна кумек х1ажалъун. Гьесги гьел ресалда рекъон мурадги т1убан рит1ула.\nХ1ехьезе ккаралщинал къварилъабазги рихьарал рух1елазги асар гьабич1ого тун батиларо живго тохтурасул сахлъиялъеги.\nГьедин батилин ккола жеги х1алт1изе къуват-жаналда вук1аго гьев х1алхьиялде ине ккарав. Адаб-х1урматалда рехсола г1адамаз Ибрагьимил ц1ар. Къадру буго гьесул росабазул жамаг1атазда гьоркьобги. Живго Ибрагьимица бищунго т1адег1анаб шапакъатлъун рик1к1уна Аллагьасул рахъалдаса кириги г1адамазул рахъалдаса рак1-рак1алъул баркалаги.\nМух1амад Лабазанов, Г1орут1а росу.\nПросмотров: 118 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0