Щиб бугеб парахатал рищиязул пардавалда нахъ?\nГьатIан къоялъ 26 маялда Гъизилюрт мухъалда тIоритIана бакIалъулаб депутатазул мажлисалде рищиял. КIиго анкьидаса гьез вищизе ккола муниципалияб гIуцIиялъул бетIер.\nДагъистаналъул рищиязул комиссиялъ «Эркенлъи» радиоялъе кьурал баяназда рекъон, тIоцебесеб бакIалда буго «Цолъараб Россия» партия 58 % гьаркьазулгун, кIиабилеб – «РитIухъаб Россия» 13 проценталде гIагарарал гьаркьалгун, Коммунист партиялъе щун буго 7%. ГьабсагIаталда мухъалъе нухмалъи гьабулев Шабанов МухIамад депутатлъун ине ихтияр кьун гьечIо Юстициялъул министерлъиялъ. Щиб гIиллаялъ гьев нахъе гьавурав абураб суалалъе жаваб кьезе инкар гьабуна рехсараб министерлъиялда. Цо-цо экспертазул ва политологазул пикруялда рекъон, гьединаб хIукму гьабиялъе гIилла буго цебеккун диван тIад къотIарав чи рищулеб хъулухъалде рачIин гьукъараб къанун. Лъалеб букIахъе, гьединаб къанун къабул исана Пачалихъияб думаялъ.\nРищиязул хIасилазул хIакъалъулъ ва хъулухъалде рачIине бегьулел чагIазул бицана Гъизилюрт мухъалъул Кироваул росулъа цеве депутатлъун вукIарав АмирхIамзаев АмирхIамзаца.\nАмирхIамзаев АмирхIамза: «Нилъер президент Рамазан ГIабдулатIипов вуго халкъияв президент. Амма гьесда сверухъ ругел чагIи гьечIо халкъалъул ургъел бугел. Дида лъаларо президентасухъе щолеб бугищали гьаниб бугеб ахIвал- хIалалъул хIакъалъулъ битIараб баян, амма бугеб жоялъухъ балагьарабго цIакъ лъикIаб гуреб хIал буго. Дун рищиязда гIахьаллъизе виччачIо президентасул жанисел ишазул управлениялъул нухмалъуев Артур Исрапиловас.\nШабанов нахъчIвана юстициялъул министерлъиялъ. ХутIарал киналго рищана халкъалъ 80-90% гьаркьазулги кьун. ГьабсагIаталда Шабановасухъе кьун буго Гъизилюрт мухъ, гьесда абизе буго МахIачхъалаялдаса пуланав чи вукIине кколин муниципалияб гIуцIиялъул нухмалъулевлъун. Малъараб гьесги гьабизе буго ва жиндихъ гIенеккулев гIадав муниципалияб гIуцIиялъул бетIер тезе вуго».\nРеспубликаялъул рищиязул комиссиялъул баяназда рекъон рищиязул процесс ана гIодобиччан, тунка-гIуси ва дагIба-рагIи ккечIого. Гъизилюрталдаса Лабазанов ГIабдулвахIидица бицухъе, рищиял унел рукIин лъалеб хIал букIинчIо. Республикаялъул гIемерал политикиял къуватазул интересал цоцалъ тункулеб мухъалда рищиял гьедин гIодориччан иналъе гIажаиблъи гьабулеб буго гIемерисел политологаз ва журналистаз.\n«Миллат» газеталъул бетIерав редактор БисавгIалиев МухIамадица «Эркенлъи» радиоялъе бицана Гъизилюрт мухъалда политикиял ва финансовиял интересал ругел къуватазул хIакъалъулъ.\nБисавгIалиев МухIамад, «Миллат» газеталъул бетIерав редактор\nБисавгIалиев МухIамад: «Дагъистаналъул президентлъун МухIамадсалам МухIамадов вугеб мехалдаго Гъизилюрт мухъулъул нухмалъулевлъун МахIачев ХIажи вачIарабго киназдаго бичIчIулеб букIана президентасе гьенив жиндир божарав чиги лъун гьеб мухъ кодобе бачине бокьун букIин. Гьеб буго гIемерал республикаялъул политикиялгун финансовиял къуватазул интересал цоцалъ тункулеб бакI. Гъизилюрталда интересал руго Пенсионнияб идараялъул нухмалъулев Сагид МуртазагIалиевасул интересал, спорталъул министр МухIамад МухIамадовасул итересал ва гьединго республикаялъул тIалъиялъулги рукIинарищха.\nМахIачев ХIажи хъулухъалдаса нахъе витIиялъе гIилла буго цо-цоязул пикруялда рекъон, федаралияб къануналда цевеккун тIад диван гьабурав чи дандеккунгутIиги хIисабалде босун президентасулгун къотIи-къайги гьабун гьев нахъе ин, цогидаз бицунеб буго гьев хIакъикъаталда Р. ГIабдулатIиповас хъулухъалдаса нахъе витIун вугин. Гьел гIемерал чагIазул хьул бугеб бакIги хIисабалде босун, президентас гьениве витIана Шабанов МухIамад. Гьев вуго гьел киналго гьенир цоцалъ тункулел къуватазе гIага-шагарго данде кколев чи. Гьев вукIа абе, дов цоги жиндир дандияв вукIинегIан абун кколеб буго щивасда. Амма МахIачевасего гIадин, гьесиеги данде кколеб гьечIо муниципалияб гIуцIиялъе нухмалъи гьабизе, гьесда тIадги диваналъ хIукму гьабун буго.\nДихъе щварал баяназда рекъон, Шабановас щибаб партиялдаса жиндирго чагIи ккезарун руго депутаталлъун ва гьес жиндие бокьарав чи ккезавизе бегьула муниципалияб гIуцIиялъул бетIерлъун. Гьеб мехалъ гьесулгун контракт хъван живги районалъул администрациялъул бетIерлъун хIалтIун, жиндирго кверщаликь кквезе буго Гъизилюрт мухъ.\nКIиго анкьидаса Гъизилюрт мухъалъул депутатазул данделъиялъ вищизе ккола Гъизилюрт мухъалъул муниципалияб гIуцIиялъул нухмалъулев.\nГъизилюрталдаса «Эркенлъи» радиоялъе щварал цо-цо баяназда рекъон, мухIканго абизе бегьула гьеб хъулухъалда хIалтIизе вугин цеве районалъул администрациялъул нухмалъулевлъун хIалтIулев вукIарав Багьавудин Адаматов.


9 сентябралда тIобитIараб ДРялъул Халкъияб собраниялъул иргадулаб сессиялда аслияб кIалъай ккана республикаялда ран рахъунел гьечIел объектазда ва гьелъие гIайибиязда тIасан.\nГьелда бан цо чанго къоялъ цебе парламенталъул спикер Хизри ШихсагIидовас инстаграмалдасан бадибчIвай гьабун букIана бакIал раялъулгун рукIа-рахъиналъул магIишаталъул министр Малик Баглиевасе.\n«10 млрд гъурущ буго хIалтIизабичIого хутIун, заказчик хIисабалда министерство щиб гьабулеб букIараб? Гьелъие жаваб кьезе министр Малик Баглиевасе расги бигьаго букIинаро. Свакан ватани, цогидасе нух кьезе ккела», - ян хъван букIана Х. ШихсагIидовас.\nГьединлъидал киналго балагьун чIун рукIана министрас кинаб жавабдай спикерасе кьелаян. Амма гьес инкар гьабуна интернеталдасан баян кьезе. ШихсагIидовасин абуни хадусеб къоялъ добго инстаграмалдасан хъвана сессиялде хIадурлъулеб данделъиялда гьел объектазда тIасан хабар кканин.\nГьелъул хIакъалъулъ гIатIидго бицана арбагI къоялъ тIобитIараб сессиялда. ДРялъул бетIер Владимир Васильев гуревги, гьелда гIахьаллъана РФялъул Федерациялъул Советалъул вице-спикер Иляс ГIумахановги, Пачалихъияб Думаялъул депутатал Мурад ХIажиевгун Валерий Газзаевги.\nМинистр Баглиевас бицана исана соналда жаниб гьабураб хIалтIул.\n«Масала, тIаде босун буго 24,5 миллиардалдаса цIикIкIун гъурщиде 286 объект базе. Гьелда гьоркьоса 77-яб ккола лъай кьеялъул объект - 57 ясли-ах (9100 лъимералъе бакI бугеб) ва 20 школа (9550 цIалдохъанасе бакI бугеб). Гъоркьгоги гIоларого рукIарал ясли-ахалги школалги гьанже, Каспийскиялде рагъулаб флотилия гочинабун хадуб, тIуранго къанагIалъизехъин руго», - ян бицана министрас.\nГьелда бан республикаялъул тIалъиялъе хIажат буго гьел хехго ран лъугIизаризе. Гьединлъидал цо къадаралъул хIалтIи Оборонаялъул министерствоялдаги тIадкъан буго. 77 объект базе биччараб I4,8 млрд гъурщил аслияб къадар гьеб министерствоялъ харж гьабулеб буго. Амма батIи-батIиял гIиллабазда бан рагъулал хъулухъчагIаз бакIал раялъул иш хадуб бехъерхъизабулеб буго.\nГьелъие гьадинал гIунгутIаби рехсана Малик Баглиевас: бакIазда хасал генпланал гIуцIичIолъи ва хIажатал документал цойиде ккун гьечIолъи, цинтIаго гIемерал бакIал цадахъ разе ккеялъ цо пуланаб объект бан бахъинабизе бюджеталъул гIарац гIунгутIи, хасаб лъай бугел махщелчагIи гьечIолъи (архитекторал, сметаби рахъулел чагIи, геодезистал, технологал). МоцIрое щолеб 18-20 азарго гъурщихъ гьединал, къанагIатаб махщалил чагIи хIалтIуде росизе бажарулеб гьечIеблъи.\nГьелде тIадеги, иш хIалуцинабунин ришватал росун яги бюджеталъул гIарцуе хIилла- макру гьабун батун, цо-цо чиновникал туснахъазда лъеялъгиян абуна Баглиевас. Гьес бадибчIвай гьабуна Оборонаялъул министерствоялъул ункъабилеб ГВСУялъеги (Главное военно-строительное управление). ХIалтIухъ гIарац кьеялъул рахъалдасанги нухмалъи гьабиялъулъги тартиб букIинчIила гьезул.\nГВСУялъул цIияв нухмалъулев МухIамадэмин Чамаевас жаваб кьуна жидеца объектал разе тIадкъан бугила Дагъистаналдаса подрядниял гIуцIабазда. Амма гьезул инженериябгун техникияб лъай мукъсанаб букIиналъ жидер гIемераб заман унеб бугила гьезда хIалтIи малъулаго. Гьединго объектал разе бюджеталдаса биччалеб 11 млрд гъурщил 3 млрд гурони щун гьечIила жеги жидехъе.\nХадуб депутатаз байбихьана Чамаевасе суалал кьезе. Масала, МухIамад ГIарациловас гьикъана Тарумовка районалда базе бихьизабураб лъабго объекталъул цонигиялъе кьучI лъезецин лъугьун гьечIила, гьелъие гIилла щибилан.\nЧамаевас жаваб кьуна пачалихъияб контракталда гъоркь гъулбас лъун гьечIила, гьелдаса хадуб байбихьилила гьениб хIалтIи.\nМухтарпаша ГIумахановас гьикъана республикаялда 73 объект базе тIаде босулелъул, нужеца нужерго ресазул хал гьабунищин, гьединго, цого заманалда къогоялдаса цIикIкIун объект базе тIадкъарал субподрядчиказул анализго гьабунищин.\nХадубго тIаде жубана муниципалиял гIуцIабазулгун бухьенги гьабун ралагьизе бегьулаанин гьез субподрядчикалгиян.\nЧамаевас гьелъие чIванкъотIараб жаваб кьечIо.\nСпикерасул заместитель Камил Давдиевас кIвар буссинабуна исана 1 сентябралде гIицIго анкьго гурони социалияб объект бан бахъинчIолъиялде. Амма цебеккунго рагIи кьун букIун буго 22 объект базе.\nДепутат Мухтар Оздеаджиевас рехсана доб цебехун рехсараб управлениялъул хIалтIулъ цо моцIида жаниб тIатинабун букIараб 267 гIунгутIи.\nГьанжелъизегIан рачIого хутIарал объектазул гIайиб ункъабилеб ГВСУялде гьабуна Оздеаджиевас. ТIадежоялъе, БакIал раялъул министерствоялъ гьелъухъе кьезехъин бугин жеги 11 объектги базе, амма гьеб биччазе бегьуларин лъазабуна депутатас. Гьединал бакIазде хIалтIизе росилалде цебе хасаб лъай кьолел цIалул идарабиги рагьизе кколин рикIкIунеб буго Оздеаджиевас.\nХадур кIалъана Иляс ГIумахановгун Хизри ШихсагIидов.\nГьединаб, ай хашаб хIалтIудалъун нужеца республика хьуцIилъе цIалеб бугин кIалъана ГIумаханов. Рагъулал бакIал ралезул къадру абуни улкаялда кутакалда кIудияб бугила.\nГьес Чамаевасе малъа-хъвай гьабуна хасал терминалги тарихалги рехсей жибгоги тун, чIванкъотIарал ишазде байбихьизе, щайин абуни – «гIадамазе объектал хIажат рукIун».\nАхиралда кIалъана ДРялъул бетIер Владимир Васильевги.\nРесалги, гIадамалги ругин, гIарацги бугин, амма хIасил бихьулеб гьечIин абуна гьес.\nГьанже пандемия байбихьидал, объектал ралел рукIарал азербайжаналъулалги, китаялъулалги, цогидалги жиде-жидер ватIаналде тIадруссун индал, хIалтIухъабиги гьечIого хутIун руго заказчикал. Масала, Васильевас бицухъе, Азербайжаналдаса лъабазарго чи вачине кколев вуго гьаниве гьел объектазда хIалтIизе.\nМашинабаздалъун гурони, хъалахъги кодоб ккун гьабулеб гIиси- бикъинаб хIалтIи гьабизе разилъулел гьечIин дагъистаниял, гьединлъидал ахIизе кколел ругин республикаялде азербайжаналъулалин бицана Васильевас.\nКин букIаниги, республикаялъул бетIерасда лъикIаблъун бихьана ккара-таралъул хIасилги гьабун, кIвараб куцалда хIалтIизе.\nДругие материалы в этой категории: « Фондалъул вакиллъи рагьизе буго Турциялдаги\t«МацIал рижула, церетIола, унтула, хола» »


ЛъагIалил гIуж борцун ракулел цIаял\nВ Махачкале по улице будет приостановлено движение машин\tДвижение автотранспорта ...\t- 16 мая 2022\nПредседатель Правительства Дагестана принял ряд кадровых ...\tПредседатель ...\t- 16 мая 2022\nДагестанская «Интербригада» приняла участие в акции ...\tС просьбой оказать ...\t- 16 мая 2022\nИнвалиды-колясочники Каспийска приняли участие в ...\tИнвалиды-колясочники ...\t- 16 мая 2022\nСегодня Глава Республики Дагестан Сергей Меликов провел ...\tОткрывая совещание, ...\t- 16 мая 2022\nЧетверг, дек 23 2021\nЦIи-цIиял рекIелгъеял цIикIкIанагIан хисулел умумузул гIадатазул пикру гьабичIого хутIуларо. Гьел цояз какула - бусурбабазе бегьулеб къагIида гурин, цогидаз реццула - росу чIаголъизабулел, рекIее цIилъи кьолел гIадатал ругилан. Жакъа бицен гьабизе бокьун буго, Дагъистаналъул цо-цо росабалъ цIунун хутIараб, хасел чIеялъул сордо кIодо гьабиялъул. Гьебги букIуна декабралъул 21-22 къояз. Хасалил бищун халатаб сордоялъ аслияблъун букIуна росдадаго бихьулеб борхалъуда кIудияб цIа бай ва щивасул рокъоб цIетIе гьарзаго бакъвараб гьан-бакьалъул хъазан ккезаби. Нижер росдал цIикIкIараз мажгиталда цереги кIусун хIисаб гьабулаан бакъ баккулеб, тIерхьунеб бакIалъул. Бищунго гьитIинаб къоялъ, ай хасел чIараб сордо лъалаан бакъ унеб щобда чIвараб кIиго заниялъухъ балагьун. Гьел заназда гьоркьосан гIодобе бакъ щинкIараб сордоялде абула кIодосордойилан. Жидехъ балагьун лъагIалил гIуж роцIинабулел гьел занал жакъа къоялдаги гьенирго руго. Байрамал гьарза гьечIеб заманалда росуго букIунаан хIадурун кIодосордоялда дандчIвай гьабизе.\nКIодосордоялъул тIоцебесеб, гIисиназеги чIахIиязеги гIахьалаб ихтилатлъун букIана гвадали (кIудияб цIа бай). Гьелде хIадурлъи гьабулаан росдал гIолохъабаз. КъотIулаан магъилъа цебеккунго балагьун хIадур гьабураб гъветI. Гьеб бехъерхъулаан росдал тIарада бугеб гохIде ва гьениб бахъун чIезабулаан. ГIисинал лъимал унаан росдал руччабахъе цIатари балагьизе. Руччабаз цебеккунго хIадур гьабун букIунаан заз-хъарахъ гьоркьоб бугеб хер, цIоросаролъил гIучIалъул гулал ва цоги бухIизе бегьулебщинаб. Гьеб цIатари рекъезабулаан гIолохъабаз гохIда щула гьабураб гъотIода. Киналго гьидерил росабазул гIадамал ралагьун чIун рукIунаан къо рукIкIиналъухъ. Канлъи къотIарабго цIа гъолаан. Къец бан, лъилдай бищун кIудияб цIадул гIер букIунебан, киналго росабаз цоцазда рихьулел бакIазда ралаан гьелги. Харабаз хал гьабулаан кIкIуй кибехун унеб бугебали. Гьеб росдада тIасан кIкIалахъехун унеб бугони, киналго рохулаан бачIунеб соналъ хIалухъин бечедаб щвезе бугилан. Хадуб хIаракат бахъулаан гьеб гъветI бегизабизе. Дагьабго чIурхIун гуреб щибго лъугьинчIеб гъветI бехъерхъулаан мажгитул кIалтIе, ялъуни годекIанибе. Гьениб гьеб къотI-къотIун гIисин гьабулаан. Щивав цIадухъе вачIунес босизе кколаан цIа рекIинелъун гъоркь лъезе кан, бакъвараб цIулал мачIо. Гъоркь бакъварабги лъун, тIад биччараб гъотIол цIулги лъун, бакулаан кIудияб цIа. МаркIачIул какдаса хадур росдал гIадамал къватIире рахъиналде гьелъул лъугьунаан рикIкIаде хинлъиги канлъиги кьолеб цIа. ЧIахIиял тIингъаз мугъалги хинлъун, цереса цIадуда роркьулаго цIвакарал ганчIазда гIодор чIолаан чIахIияб ригьалъул бихьинал.\nГьел сардазул сипат-сурат паркъула гьанжеги цебе: годекIан бакьулъ цIулал кIудияб цIа, зурмил къвакъвади, къолол двари. Сверухъ тIохаздеги рахун, тIимгъазулъги рахчун хал гьабун лъимал. КIочонаро кополав мугIалим Расулил кечI: «ГодекIанив ганчIида гIодов кIусун вукIаго…» Такрарлъулел цого рагIаби чIамучIлъун гьесул гьудул ГIарипица балеб ахIи: «Ле, Расул, хисизабе гьеб кечI!» Расулица цIидасан байбихьула: «ГIодов кIусун вукIаго ганчIида годекIанив…» «Ялъачи, Расул, цоги кечIго лъаларищ дуда?» «ГIарип, дуда гьабги лъаларо». «Лъалароха», - ян велъулев ГIарип. Кеплъун ругониги, бихьиназул кIалдиса рагIулареб цониги тохаб рагIи.\nГьебго заманалда, кIодосордо баркун рукъзабахъе хьвадизе хIадурлъулаан гIолохъабазул къокъа. Гьезда гьоркьоре унаан «херав», «хIама», «бахIарай», гьей цIунулев чи ва къокъадул цевехъан. Жиде-жидер хъулухъалда рекъон ретIа-къанги рукIунаан гьел. Херасда бегуниса ретIараб тIимугъ, халатаб мегеж, кIудияб гъалараб тIагъур, «хIамида» кодор рукIунаан хулжал, яс цIунулев чи яргъид гIуцIун вукIунаан. Ясалъул роль хIазе, берцинго къачIа-кIатIан, гьумерги бахчун, жинс-куц рекъарав гIолилав толаан. Цевехъанлъунги куц-мухъ хисизабурав, амма щивали ватIа вахъизе лъалев гIолохъанчи вукIунаан. «БахIарай» щивали лъазе бокьун, цеве къалев, гьелда квер хъвазе, кIаз нахъе цIцIазе лъугьарав чиясда бадиб рахъул хъат ялъуни гьодилъ тIил щвезабулаан.\n«Ци-бацIал» щолаан росдал киналго рукъзабахъе. Щибаб хъизанрукъалда, гьезул рукIа-рахъиналда рекъараб махсаро-хочI гьабулаан гьениб. Рокъосан лъикIаб кванил махI чIвайдал «хIама» чехь унтун бугин чIолаан, хIамихъего ахIдон рокъоса гьан щвечIого къватIибе билълъунароаан. КIодосордоялъ гьабулеб аслияб квен гьанги тIамун хинкIал рукIиндалха, цIетIасаго бахъунги унаан гIолохъабаз бакь. Гьеб кинабго махсаро рихунев чиги вукIунароан. ГIемерисел сайигъатги хIадурун «ци-бацIал» рачIиналъухъ балагьун ратулаан, хIадурун букIунаан гьезие кьезе пихъ, цIулакьо ва цогидаб.\nЩварас щвараб маска тIад ххун, гьурмада лахI бахун, рукъзабахъе хьвадулаан гIисинал васазул къокъабиги. ЧIахIиял гIолохъабаздаса балъго, гьезда дандчIвалареб хIалалъ рахча-хьвалелги рукIунаан гьел. Щвараб давлаги цо бакIалдеги бакIарун, цадахъ кваналаан гьез.\nРосу сверун чIахIиял «ци-бацIал» тIад руссун щвелалде чIобоголъун годекIанги, тIеренлъун цIадул габур батулаан. Сардил бецIлъиялдаса пайдаги босун, цIул балагьизе ритIулаан гIолохъабаз жидерго къокъацоял. Росдал гIадамаз кьун щварабщинаб нигIмат киназдаго гьоркьоб бащадги бикьун, цIидасан байбихьулаан гIолилазул рекIелгъей.\nГьелдалъунги кIодосордо лъугIулароан. ГодекIанир тIоритIулаан цIадуда тIасан кIанцIи, бекI тIами ва чанги кополал хIаял. КигIан хъачIабгицин махсара рихинчIого, аваданлъиялда сордоги тIамун, рогьалида руссунаан гIолохъаби рокъоре.\nРосдал годекIабахъ рагIараб тун батIияб цIияб хабар лъалареб, къанагIат гурони газет-журналал, телевизорал гьечIеб доб заманалда, гIадамал урхъун рукIунаан гьеб сордоялъухъ.\nГьанже чIороголъулел росабазул годекIаби, чIунтарал гьоцIцIаби урхъун ратила жамагIат данделъарал тадбиразухъ. Кин бугониги, цо-цо росабалъ цIакъ кьварун жидерго гIадатал цIунулел руго.\nЦIадуй бетIер къулун наку чIваларо\nРабигIат Къурбанова: «Хасел чIараб къоялъул къаси гIадатазда хурхарал чанги тадбирал тIоритIула нижехъ. Руччабаз данделъун цадахъ квен гьабула, гьеб кваназеги цо бакIалде ракIарула. Миллиял хIаял тIоритIула, хераз гIолилазе росдал тарихалъул бицуна. Гьеб къоялъ, росу бакьулъ кIудиял хьагазда гъоркь цIаялги ракун, мугь белъулеб гIадатги буго. Гьебги росдаего бикьула, босизе рачIаралщиназ росу-жамагIаталъего дугIа-гьари гьабула. Росдал гIадамал жеги цолъизарула, гъункизарула гьеб тадбиралъ.\nИсанаги Шамил районалъул Ракьуб росдал жамагIаталъ цIакъ берцинго дандчIвай гьабуна кIудияб сордоялда».\nХадижат ХIусенова (Лъахъ): «Бечедаб яшав гьечIониги, цере гIадамал рукIана цоцалъ ракIжубарал, аваданал. Гьанже гьел гьоркьорлъаби хисулел руго. Гьеб бицинчIониги, киназдаго бихьулебги буго. Хисун буго кIодосордо гьабиги, гьечIо гьелда хурхун гьабулеб аваданлъиги. «ЦибацIалиланги» абун рачIуна лахIуца гьурмал релъарал, сипат-сурат батIабахъизе лъаларел лъимал. Рукъзабахъе хьвадиги, гъоб цебе гIадаб махсара-хочIги гьанжесел гIолохъабазул гьечIо. Цебе гIадин, гьангун хинкIал, пихъ къабуллъулеб гьечIо гьанжесел лъималазе гIарац гуреб батIияб жо босулебги гьечIо.»\nПатIимат Хираева (ГьентIа): «Мисалалъе, гьентIасез гьеб сордо гьабсагIатги тIобитIула нижеего хасиятаб аваданлъиялда. Хасалихъего данде гьабун букIуна росдал хобал рацIцIараб гIучI-мукъул. ГIолохъабаз ракIарула машинабазул басриял бурдул. ГIисинал васаз, жанибе турутги бугIун, тIаде нартги тIун, хIадурулаан жидеего маххул банкаби. ЦIаги гъун, тукниялдаги рухьун хьвагIулаан гьез гьел ракетабиянги абун. Гьанже гьел банкаби хисун руго кьер-кьерал кьвагьулел жалаз, феерверказ. ЦIа бакараб бакIалдаса, гIолохъабазул ихтилат гочуна лъилниги рокъобе. Гьениб камуларо кочIохъабазул, зурма-къалиялъул гIахьаллъиги. ХIакъаб жо буго, цIадуй бетIерги къулун лъицаго наку чIвалареблъи. Гьеб ихтилат-хIаязул зарал гьечIо я диналъе, яги гIадлу-низам цIуниялъе».\nДругие материалы в этой категории: « Сайпудинил баракат\tБукIина газ, цIунила росаби »\n21:04, 16 мая 2022, 230\nВ Махачкале по улице будет приостановлено движение машин\n21:00, 16 мая 2022, 331\n20:54, 16 мая 2022, 115\n20:11, 16 мая 2022, 87\n20:09, 16 мая 2022, 99\nСегодня Глава Республики Дагестан Сергей Меликов провел заседание Оперативного штаба по развитию экономики региона\n17:11, 16 мая 2022, 112\nИльман Алипулатов награжден орденом Ломоносова\n09:55, 16 мая 2022, 89\nОбзор газеты "ХIакъикъат" №19 2022г


ЗАМАНА - Хайдакьлантанира гIеббуциб\nАвтор Саида МяхIяммадова, «Хайдакьла зяхIматчи» газетала корреспондент\nБалбуц республикала лерилра районтала ва шагьуртала халкьли гIеббуциб.\nХайдакьла районна 16 шилизиб хIербирути 2 азир адамли балбуцличир бутIакьяндеш дариб. Мажалис-Мамедкъала федеральный гьунила 2,5 километрла кIелра шайчи 1500-личир имцIали хурла мархIяби удатур.\nБилхъаличир дарибти хIянчиличила искусствобала школализи башути дурхIнани кадяхъибти суратунала конкурсра бетерхур. БиштIатани илди шиниша тIабигIятличила суратуни билхъаличиб бузути адамтачи хIербикIули дирутири. Районна бекI ГIялим Темирбулатовла сипта хIясибли дураберкIибсири ил конкурс.\nБурес гIягIнибиркур, Хайдакьлизиб дурабуркIуси ил балбуцличи Светлана Горева ракIили лерри. Светлана Горева «Вице-Мисс Москвы-1998», «Первая Вице-Мисс России-2000», «Краса России-2003», «Мисс Мира»-ла ва «Мисс Вселенная» балбуцла ахирласи бутIализи дурарухъунси исбагьи, цархIил дугьбани буралли, дунъяличирра бегIлара жагати хьунул адамтазирад ца сари. Илини биштIатала суратуни хIердариб ва ца сурат кабяхъибси кIапIилизи ванати, хайдакьлантас гIяхIдеш булгути дугьби делкIун. ГIур биалли Светлана Горевалира ГIялим Темирбулатовлира галгуби удалтуси билхъализир бутIакьяндеш дариб. ХIера, илкьяйдали дунъяличирра жагаси хьунул адамли Хайдакь жагабарес кьасбариб.\n«Нуша лебталалра къайгъначибли ца-чумал дусли ишаб хурла галгубала дякь бетарар, — викIар ахирличив районна бекI. — Челябкьлализиб кьасбирисра тяп ишдигъунти дякьани (аллеяби) районна шимазирра диахъес, кьакьурбазир, школабала ва биштIатала унхърала мякьлар. Халаси баркалла хIушаб ишбархIи барибси хIянчилис».


РухIияв цевехъан » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Общество - ЖамгIият » РухIияв цевехъан\nДобавил(а): istina от 17-03-2017, 11:58\nРосдал гьоркьохъеб школалда, «ХIакъикъат» газеталъул редакциялъул хIалтIухъабазда ва районалдаса рачIарал гьалбадерида дандчIвай гьабуна цIалдохъабаз, учительзабаз, росдал жамагIаталъ. Хъвадарухъанасул - нилъер рухIиял церехъабазул цоявлъун кколев Ражаб ДинмухIамаевасул цIаралда бугеб школалъул жанахIалъул къадада бан бугоан магIарул газеталъе гIемерал соназ нухмалъи гьабурав Ражаб ДинмухIамаевасул хIурматалда гьабураб хъарщи. Гьенибго гIуцIун букIана Ражабил гIумруялъул ва хъвадарухъанлъиялъул хIакъалъулъ бицунеб бокIон. Тадбир байбихьана ракIалдещвеялъул хъорщода цере тIугьдул лъеялдалъун. Щвана хъвадарухъанас гIумру гьабун букIараб рокъоре. Нижеда цадахъ гьенир рукIана Ражабил вацасул ва яцалъул лъималги. Гьез бицана имгIаласул гIумруялъул хIакъалъулъ. Школалъул залалде ракIарун рукIана хъвадарухъанасул росуцоял, гIагарлъи, гьалбал, районалъул бетIерасул заместитель Дибиров ГIабдусалам, росдал бетIер Салманов ГIусман, шагIирзаби Сабигат МухIамадова ва НасихIат ГIабдурашидова. Дандеруссин нухда бачунев Дибиров ГIабдусаламица бицана росуцоясул хIакъалъулъ. Цинги рагIи кьуна ГIали Камаловасе. - Ражаб ДинмухIамаев гьавуна 1905 соналда. ЗахIматаб букIана гьесул лъимерлъи. Эмен, росулъа чиги чIван, гIурус ракьалде гочине ккана. Ункъо сон барав Ражабица инсуда цадахъ гIумру гьабуна Орелалда, Тулаялда, Петербургалда. АнцIго соналдасан гьел рокъоре тIадруссана. Ражабица гIахьаллъи гьабула совет хIукуматалъе гIоло гьабулеб къеркьеялъулъ. 15 сон барав Ражаб ккола Буйнакскалъул лъималазул рокъове, гьениса - магIарул лъималазе рагьараб школа-интернаталде. Ражабида лъикI лъалаан гIурус мацI. Гьес бергьенлъиялда лъугIизабуна совпартшкола, хIалтIана Хунзахъ районалъул комсомол организациялъул секретарьлъун. Гьесул бажариги гIуцIарухъанлъиялъе бугеб махщелги бихьун, цIализе витIула Москваялде. ХIалтIана партиялъулгун советиял идарабазда, районалъул газеталъул редакторлъун. Хъвадарухъанлъиялъул махщел цIикIкIарав Ражаб ДинмухIамаев 1931 соналда тасдикъ гьавуна "Социализмалъул байрахъ" газеталъул редакторлъун. 1934 соналда тIамуна "МагIарул большевик" газеталъул редакторлъун. КIудияб хIалтIи гьабуна гьес редакция щула гьабиялъе, гьенире махщел бугел журналистал ракIариялъе, - ян бицана ГIали Камаловас. - Ражаб ДинмухIамаев вукIана Дагъистаналъул адабияталда прозаялъе кьучI лъуразул цояв, магIарул адабияталда - тIоцевесев. 1929 соналда къватIибе биччана гьесул "Бидухъ би" абураб къиса, 1932 соналда - "Хъабчилъ бахIарзал" абураб роман, "Галинал гьалбал" абураб къиса ва цогидалги тIахьал. Гьев гIахьаллъана 1934 соналъул 17 августалда Москваялда тIобитIараб ТIолгосоюзалъул хъвадарухъабазул тIоцебесеб съездалда. Типлисалда, офицерзабазул школаги лъугIизабун, 1943 соналда ана рагъде. 1944 соналъул апрелалда Украинаялъул Тернополь районалъул Заболотниково росдада гIагарлъухъ гIумруялдаса ватIалъана Ражаб ДинмухIамаев,- илан бицана Зикрула Илясовас. Гьеб къоялъ Урма росулъ рагIулел рукIана гIумруялъ рачунел лазатал бакънал. Гьел журан рукIана, ихдалил ругьелги босун, росулъе рачIарал хIанчIазул гIажаибал бакъналгун. Хъвадарухъанасул минаялда берчIварабго, цере рачIунел рукIана араб гIасруялъул 30-40-абилел сонал. Гьале гьаб минаялъур рижана магIарул адабияталъул жавгьарлъун кколел пикраби. Гьаниса роржана нилъехъе гьеб къоялъ Урма росулъ рагIулел рукIарал талихIал лахIзатазул цIурал бакънал. ГIажаибго лъикIал гIадамал ратана урмасел - изнуго цIехечIого, нижер ракIазулъе лъугьарал гьез бицунеб букIана магIарулазул чарангIан къвакIараб намусалъул, дунялго хIайранал магIарул гIадатазул, гIаламго урхъараб гьудуллъи-вацлъиялъул хIакъалъулъ. Школалъул цIалдохъабазул ва учительзабазул коллективаз бихьизабуна концерт, рекIехъе цIалана Ражабил асараздаса кескал, рихьизаруна хъвадарухъанасул асараздаса, жидецаго хъварал спектакляздаса бутIаби. Урмадерида байрам баркизе рачIун рукIана районалъул художествияб хIаракатчилъиялъул гIахьалчагIиги. КучIдул ахIана дарги ва гIурус мацIазда. Гьелеха дол гIумруялъ рачунел лазатал бакъназул цоял - вацлъиялда гIумру гьабун ругел халкъазул талихIалъул кечI, гIумруялъул чIвабзаз рачунел хIикматал саринал. РекIее кIудияб асар гьабуна кIиябго миллаталъул гьудуллъиялъул бицунеб Лаваша районалъул гимналъ. Росдал бегавул Салманов ГIусманица абуна росдал цо къватIалъе Ражаб ДинмухIамаевасул цIар кьезе бугилан. Гьес нусазарго гъуруш биччан буго росуцоясул цо тIехь цIидасан бахъиялъеги. Гьелъие кумек гьабилин абуна ГIали Камаловасги. Гьединго хъвадарухъанас гIумру гьабун букIараб минаялъул къадада чIвазе буго ракIалдещвеялъул хъарщиги. Автор: Шамай Хъазанбиева\nГазета №: 10, от 17. 03. 2017 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.\nЮбилеялдеМашидат Гъайирбеговалъул кочIол гъасдаГьобол рещтIунареб къо бачIунгегиМухIамад ТIагьировГIагараб ракьалъул дарсал


7 меседил ва 4 гIарцул медаль\n26-28 январалда Красноярскалда тIобитIана эркенаб гугариялъул рахъалъ Гран-при «Иван Ярыгин» абураб халкъазда гьоркьосеб турнир. Дагъистаналъул командаялъе гьениб щвана тIоцебесеб бакI ва батIи-батIиял даражабазул 11 медаль.\nТурнир тIобитIулеб ахирисеб къоялъ ункъабго финалалда тIоцересел бакIал кквезе ресал ругел гугарухъаби рукIана бищунго къуватал. Гьединаб мехалда гугариялъухъ балагьаразе бокьула цIиял цIарал лъазе, дагьал загIипал гугарухъабазул рахъкквезе. Масала, гьедин букIана 2014 соналда, доб мехалъ гIемерисезда жеги лъаларев, ГIабдулрашид Садулаев Красноярскалда чемпионлъун вахъиндал ва хадув гьев дунялалдаго машгьуравлъун лъугьиндал. Амма гьеб къоялъ кинабго букIана цебеккунго хIадурараб сценариялда рекъон гIадин. Гьевго Садулаев, тIоцебесеб бакI кквезе рес бугев гугарухъанасул даражаялда, 6:0 хIисабгун бергьана Кабардино-Балкариялдаса Анзор Уришевасдаса. Финалалде вахъинегIан Дагъистаналъул командаялъул цевехъан кIиго дандчIваялда 10:0 хIисабгун бергьана ва гьесул финалияб гугариялъухъ балагьун бихьулеб букIана цIияб – 92 кг цIайиялда гугаризе гьесие кинабгIаги квалквал гьечIеблъи. Цевехъанасул бакI кквезе букIиналде ругьунлъун вуго Аланиялдаса Хетаг Цаболовги. 74 кг цIайиялда гьесде вахарав гугарухъан Россиялда гьабсагIат гьечIо. ЦIияб – 79 кг цIайиялде дагъистанияв АхIмад ХIажимухIамадов индал, 2017 соналъул дунялалъул чемпионаталъул финалистасул аслиял дандияллъун рикIкIине бегьула Хетагил ракьцоял. АсатIиназул бетIерлъи гьоркьоб къотIизабизе гьеб къоялъ хIалбихьун букIана 70 кг цIайиялда Россиялъул чемпион МухIамадхIабиб КъадимухIамадовасги, амма тIасарищиялъе букIараб дандчIваялда махIачхъалаялъулав 3:5 хIисабгун къуна Кахабер Хубежтыдаса. Гьевин абуни бащдаб финалалда 0:5 хIисабгун къуна Заурбег Сидакъовасдаса. АсатIиназул кIиабилеб дандечIей букIана, 3:1 хIисабгун Цаболов бергьараб финалияб къеркьеялда.\nТурниралъул чемпионазе кьуна 100 азаго гъуруш, кIиабилеб бакIалъухъ 75 азарго ва лъабабилелъухъ - 50 азарго гъуруш. Красноярскалда бергьарал ва призалъулал бакIал щварал Россиялъул цо-цо гугарухъабазе рес щвана исана ихдал Каспийскалда тIобитIизе бугеб эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул чемпионаталда гIахьаллъизеги. Дагъистаналъул гугарухъабазе гьеб чемпионат, узухъда, букIине буго рокъосеблъун. Красноярскалда чемпионлъун вахъарав анкьго ва призерлъун вахъарав ункъо гугарухъанасе ихдал тIобитIизе бугеб Европаялъул чемпионаталде путевкаби гьанжего щвана.\nПрочитано 409 раз\tПоследнее изменение Пятница, 02 февраля 2018 10:30\nДругие материалы в этой категории: « Дагъистан хIадурго буго чемпионаталде\tБайрахъ - Олимпиадаялъул, спортсменал - Россиялъул »


ЦIвабзазде нух "къокълъизабулеб" буго гIалимзабаз\n12 апрелалда Нью-Йоркалда Россиялъул бизнесмен ва инвестор Юрий Мильнерицаги Британиялъул гIалимчи Стивен Хокингицаги загьир гьабуна Breakthrough Starshot абураб проект. Гьезда ракIалда буго Альфа Центавра абураб цIвабзазул системаялде спутникал ритIизе, гьенибе 40 триллион километр бугониги. Гьезул рагIабазда, ритIизесел мини-роботал гьенире щвезе кколел руго 20 сонидаса.\nПроекталъул презентация гьабулеб мехалда гьеб проекталъул мурадазул гьадин бицана Юрий Мильнерица.\nЮрий Мильнер: «Breakthrough Starshot ккола цIех-реххалъул проект ва гьелъул багьа ккола 100 млн. доллар. Гьеб проекталъул мурад ккола канлъиялъул чIоралъул кумекалдалъун наноспутниказе кIудияб хехлъиялъул импульс кьезе бегьиялъул концепциялъе далила рачи ва Альфа Центавраялде инсан витIизе бегьиялъул ресал раккиялъе кьучI лъей».\nАльфа Центавраялде щвезе ва гьенисан ракьалде информация къого сонидаса кьезе ккани, наноспутниказ сагIтида жаниб нахъ тезе кколеб буго 160 млн. километр.\nБи-Би-Си агентлъиялъе интервью кьолаго, профессор Стивен Хокингица абулеб буго, гьединал халатал космикиял сапарал церегоялдаса анищаллъун хутIулел ругин, щайгурелъул гьединал экспедициязул техникиял проблемаби цIакъ захIматал рукIиналъ. Амма гьеб анищ хIакъикъаталде буссине рес бугин нилъеда кколелдасаги хехгойин, жубалеб буго гIалимчияс.\nХокингил рагIабазда, гIалимчагIаз рикIкIунеб буго, Альфа Центавраялъул системаялъул цIвабзазул цоялда сверухъ сверулеб бугин Ракьалда релъараб планета ва хадусеб къого гIан соналда жаниб ракьалда ва космосалда рукIинесел телескопазул кумекалдалъун нилъеда бажаризе бугин гьелъул хIакъалъулъ цIицIикIкIун информация щвезейин.\nЮрий Мильнер ва Стивен Хокинг\nГIагарисеб цIвабзазул системаялде рагIула нилъедаса 40 триллион километралъул манзил. Жакъасел технологиязул ресазде балагьун, гьенире щвезе къваригIунеб рагIула 30 азарго сон. Амма кIудияб гIарац хвезабун, щвалде щварал цIех-реххал гьарун, рес бугин гьеб манзил 30 сонида жаниб нахъ тезе бажарулеб космикияб аппарат гIуцIизейин, абураб пикруялде бачIун буго экспертазул къокъа.\nНАСАялъул цIех-реххалъул централъул директорлъун вукIарав, гьанже Breakthrough Prize Foundation фондалъул нухмалъулев Пит Уорденица абулеб буго, цIиял технологиял раккиялъ экспертазда бажаранин цIияб концепция гIуцIизе ва гьеб хурхараб бугин космикияб гама цIакъго гьитIин гьабиялда, мисалалъе электронияб алатазда хIалтIизарулеб чипалъул гIадал параметрабазде щвезегIанин.\nАза-азар гьединал роботал-гумизул щибалда букIине кколеб буго «бакъул парус». Гьелъ рес кьолеб буго канлъиялъул къуваталдаса пайда босизе, ралъдал парусалъул гумуз гьуриялдаса гIадин. Ракьда аскIосеб орбитаялдаса гьединаб, цебе чIезабизе захIматаб, манзилалде гьел ритIизе рес кьезе рагIула ракьалдаса гьезде битIизабураб кIудияб къуваталъул лазералъул чIоралъ. Гьел мини-гумизе гьеб чIорал кьезе кIолеб буго канлъиялъул хехлъиялдаса 20 проценталъул импульс.\nГьединаб хехлъигун жинда тIад миниатюриял камераздаса байбихьун къваригIанщинал ресал ругел нанороботал Альфа Центавраялде щвезе кколеб рагIула 20 сонида жаниб. Бицен гьабулеб буго концепциялъул ва гьелда тIад хIалтIи гьанже байбихьулеб рагIула.\nЦIвабзазде нух "къокълъизабулеб" буго гIалимчагIаз\n«Филе» рештIана кометаялда тIаде.


13 маялда журналистазулгун букIараб дандчIваялда Владимир Путинил пресс-секретарь Дмитрий Песковас абуна Кванхиса Рамазан Жалалдиновасул мина бухIанин аби битIараб батани, низам цIунулез кIвар кьезе ккелила гьелде.\nГьединаб хIужа ккун бугилан рузманкъоялъ радалго тIибитIана интернеталда.\nГьелде щвелалде «Новая газетаялъ» хъвана Жалалдиновасул хъизан-лъимал Хасавюрталде щвезарун ругила, тIокIалъ киданиги Чачаналде нахъруссунгеянги лъазабун рагIулила гьезда. Цин хIинкъалаби кьун, цинги 5 млн гъурущ кьелилан, живго Жалалдинов Рамазанги ахIулев вукIун вугила Чачаналъе.\nКванхи росдаде кIвар кьолеб гьечIин республикаялъул нухмалъиялъилан исана маялда видеохитIаб гьабун букIана гьес президент Владимир Путиниде. Чачаналда рагъ лъугIаралдаса нахъе къачIачIила гIадамазул минабиги росдал нухалги. ЦIадаца гьабураб зарал бецIизелъун пачалихъалъ биччарабги хIалтIи гьечIого хутIаразе кьолебги гIарац щванила ришват кьурал чагIазе. Гьес рехсолел ругоан цогидал масъалабиги. ЭР-ялъ гьеб киналдаго тIасан мухIканго бицун букIана.\n6 маялда Кванхиве вачIун вукIана Чачан Республикаялъул бетIер Рамзан Къадировги. РагIи кьуна росдал масъалаби лъугIизаризеги.\nЭР-ялъ чанцIулго ахIаниги, 13 маялда Жалалдиновасул телефон ссвинабун букIана.\nГьебго къоялъ «Черновик» газеталъ тIибитIизабуна живго Жалалдиновасул кIалъай бахъараб видео. Гьесул рагIабазда рекъон, хъизан-рукъалда хадуб халкквезе тарав чияс Жалалдиновасда бицун буго маскабаз гьурмал рахчарал чагIи рачIанин гьесул рагьтIе. Цинги Жалалдиновасул лъади яккун йиго къватIие. Доз гьелда абун буго хехлъи гьабун къайи бакIарейин, жал рачIун ругин нуж хвасар гьаризе. Ккара-таралда тIасан баянал кьунщинал чагIазеги, гьебго жо гьабизе бугин.\nНужецаги нух босейин гьаниса, бащдаб сагIаталдасан бихьилин дуда нужер мина бухIизе бугеб куц. Гьедин жиндир лъади Дагъистаналъулгун гIорхъода бугеб Герзелалъул кьодухъе щвезегIан лъелго ячIанин бицунеб буго Рамазан Жалалдиновас. 12 маялда абуни Кванхиве щун вугила жанисел ишазул министр хисулевги. Гьес абун бугила Къадировас нужее кинабго гьабизе рагIи кьун гьечIищин, тIокIалъ кирениги ун гIарзахъдугейин.\nХадуб Рамазан Жалалдиновас гьеб видеоялда бицунеб буго доз ккун вугин цеве школалъул директорлъун вукIарав чи. Жиндие кумек гьабулеб батилин гьесилан щаклъи букIанила гьезул. Жиндайин абуни гьев вихьичIого кIиго лъагIелниги бугила. Гьелъие гIолойищила жиндица гьабщинаб жо видеоялдасан бицарабилан суал лъолеб буго Рамазан Жалалдиновас.\nРамазан Жалалдинов: «Гьалъие гIолойищ дида Къадировас битIараб бицейин абун букIараб? Дица цохIо битIараб жо гурони бицунеб гьечIелъул. ХитIаб гьабунщинав чиясе гьабгунияб жо гьабулеб батани, Путиница чIагоял эфирал гIададайищ гьарулел ругел? Дица инасанасул ихтиярал цIунулел киназдаго гьарулеб буго дунги дир хъизанги цIунеян. Бахчун тIубалеб жоги гьаниб гьечIо. Киназдаго лъанги буго. Бералги гIундулги ругел чагIазда гьеб бихьулеб буго – язихъаб халкъалда тIад зулму гьабулеб букIин».\nГьеб хIужаялъ гIадатиял дагъистаниязе квешаб асар гьабураблъи бихьулеб буго фейсбукалда тарал хъвай-хъвагIаяздасан. «Дагъистаналъул гугарухъанас гьабураб-гьабичIеб лъалареб гъалмагъиралъухъ» Калмыкалъе щвезегIан тIаса лъугьин гьарун ун вукIанила Дагъистаналъул премьер-министр ГIабдусамад ХIамидов, гьанже Чачаналъе Рамзан Къадировасухъеги айила щиб ккарабали цIехезе. Амма гьеб хIужаялда бан Дагъистаналъул нухмалъиялъ гьабураб официалияб лъазаби гьечIо жеги.\nГьединго Рамазан Жалалдиновасул ракьцояв АхIмаднаби Ибрагьимовас фейсбукалдасан ахIи балеб буго Жалалдиновазул мина цIи гьабизе гIарац бакIаризе бугилан.


дискуссия - РЕЛИГИЯ и статьи на аварском - статьи - Персональный сайт\n(«Х1акъикъат», 30 август 2006 с, гьум. 5)\nБищунго инсан иманалдеги, рах1муялдеги, ракълидеги ах1улеб дин гьоркьоб ккун дунялалда кколел ругел рагъазулги тунка-г1усиязулги бицинч1ого таниги, щай цого дин гьабулеб умматалда, миллат-халкъалда жинибцин разилъи, цоцада рич1ч1иги, рич1ч1изе бокьиги бук1унареб? Гьеб суалалъе жаваб ц1ехолеблъун бихьун бахъун бук1ана нижеца Г1. Саг1идовасул «Диналъе рац1ц1алъи- бук1инеселъе дару-сабаб» абураб макъала. Гьелдаса т1оцебесеб иргаялда рази гьеч1оан ДУМДалъул х1алт1ухъаби. Гьел ц1унунги, жиндирго пикру загьир гьабунги хъван бач1ана нижер кидагосев автор Шамил Мух1идиновасги. Москваялде т1адвуссун иналде редакциялде ваккарав Г1. Саг1илдовасе рес щвана гьелъулгун лъай-хъвай гьабизе ва чанго къоялдаса бит1ун бач1ана гьелъие жавабги.\nК1иябго макъалалда руго маг1наял, жидехъ г1енеккизе бегьулел пикраби, квеш ккараб жо буго, к1иявго бах1салъулас х1акъикъат баян гьабиялдаса ц1ик1к1ун жалго ц1унизе, данде раг1и абизе, тункизабизе жигар бахъулеб бук1ин (бич1ч1ула цо къадаралъ гьеб г1аламат гьеч1ого т1убалареблъиги).\nГьединго, гьал къоязда Г1. Саг1идовасул макъалаялъе жаваб кьураб кагъат бач1ана г1алим, муфтиясул заместитель Къурамух1амад-Х1ажи Рамазановасги. ИншаАллагь, гьеб нижеца хадуб номералда лъела.\nГьаб соналъул 20 июлалда «Х1акъикъат» газеталда бахъараб «Диналъе рац1ц1алъи- бук1инеселъе дару-сабаб» абураб Г1абдурашид Саг1идовасул «хасаб пикру» ц1алараб мехалъ, дица г1емереаб жоялъул пикру гьабуна. Макъалаялда гъорлъ руго ц1акъ рит1а-рит1арал, лъидаго т1адк1алъай гьабизе к1оларел пикрабиги, лъик1ал раг1абазда гъолъ бахчун, х1акъикъаталдаса г1адамазул пикру цоги рахъалде буссинабизе бахъулеб х1аракатги, «х1акъикъат жинди-жиндир буго», - янги абун, Т1адег1анав Аллагьасул т1алабаздаса г1адамал жиндирго пикруялде руссинаризе бокьиги.\nГьес дунялалъул бат1и-бат1иял сиясиял ва маг1ишатиял мурадал дандеккунгут1иялъул х1асилалда ккарал тунка-г1усиялги, питнабиги Динияб идараялъул г1айиблъун бихьизабулеб буго. Щай? Гьесул мурад щиб? Гьес хъвавухъе, х1акъикъат лъазабийиш яги, мекъи ватани, х1акъаб жоялде вач1ине, кант1изе бокьийиш?\nДинияб идара ккола цо-цоязе бокьанаиги бокьич1ониги, дагъистаналъул бусурбабазе нухмалъи гьабулеб цого-цо бугеб идара. Гьал ккарал рагъазулги, питнабазулги, кьалалъулги г1айиб гьезде кколеб бугони, гьез нухмалъи гьабулел бусурбабаздеги кколеб бугони, «хъах1ал маккаллъун» лъугьанаха, Америкалъ кьурал долларалги росун, Дагъистаналда питна бекьизе ярагъгун рач1арал вагьабиялги, гьез ричун росарал, пикру гьеч1ел цо-цо г1олилалги.\nГ1абдурашидида лъаларогойиш бугеб нилъер умумуз нус-нус соназ гьабураб исламги Дагъистаналде данде гьабулеб питнаялдаса гьелъул халкъ ц1унизелъун ДУМДалъ киг1ан г1емер х1алт1и гьабурабалиги. Гьес «аза-азар рух1аниязде» г1айиб гьабулеб буго, коммунистияб бет1ерлъиялда гъоркь киг1ан рах1аталдайин нилъ рук1аралилан абиялъе г1оло. Гьес жиндиего суал кьолеб гьеч1о, щай гьез гьедин абулеб бугебилан. Эркенго дин гьабизеги, х1ежалде иналъеги рес щвеялдаса рек1екълъуниш бусурбаби ругел? Гьеб Аллагьасул ц1обалдаса гьел роххун руго. Роххун рук1ин бич1ч1ула, Г1абдурашид рек1екълъаниги, лъабабизеги, ункъабизеги, анц1абизеги х1ежалде унел рук1иналъ. Гьеб гуребги, Г1абдурашидилги гьесулгун пикруцоязулги жигаралъ, заман хисун раг1ула «исламиял г1алимзабазе» бокьухъин гуреб, цогидаб рахъалде. «Цогидаб» абураб раг1иялъул маг1на «демократияб» абун бич1ч1изе кколеб батилаха? Щайха бусурбабазда доб советияб заманалъул зах1малаъаби к1очон тарал? «Гьезда к1очон буго инсанасул ихтияразе бук1араб мукъсанлъи», - ян хъвалеб буго гьес.\nГьездани дагьаб цебег1ан бук1араб к1очон буго, Г1абдурашидида щай к1очараб хадур рач1арал «демократаз» щивав чиясул чвантиниса, ай сберкнижкабаздаса г1арацги лъуг1изабун, бугебщиналдаса г1адамал мах1рум гьари, ваучералилан, гьереси кагъталги кьун халкъ махсароде кквей, 10-20 процент халкъалъухъе улкаялъул бугебщинаб бечелъиги сверизабун 80-90 процент халкъ зах1матаб х1алалде ккезаби.\nЦоял къват1исел пачалихъазул курортаздаги ч1инк1иллъабаздаги, виллабаздаги рах1ат ва кеп босулел ругеб мехалъ, цогидал, маршруткаялъухъги чадихъги кьезениги моц1рол харж г1езабулел руго. Бит1араб буго, инсанасе ихтиярал щвана гьардухъанлъиялъеги, рощнол гох1ал рищни-къул балел ящикал хъирщизеги, х1алт1и гьеч1ого лъаг1елаз сверизеги, рукъ гьеч1ого къот1нор хут1изеги. Г1абдурашидидаги рек1елгъеялъе телевизоралдаса бах1сал гьарулел депутатаздаги гьел бусурбаби рич1ч1уларо.\nГьел дуца рехсолел доб заманалъул г1унгут1аби, рук1арал жал руго, амма жакъасеб къоялъул х1акъикъаталъ, доб алжан бук1анин ккезабулаха г1емерисеб халкъалда.\nДуцаго абухъе, «рух1ияб» рахъалде раккизин. Пикруялда ва диналда хурхарал законал, камилал гьеч1ел ратаниги, рахъун руго. Дин гьабизе ихтияр кьей, гьеб закон ккола. Какил чан ракаг1ат базе кколебалиги рузманалда хадуб къаде как балищалиги, цогидалги Г1абдурашидица рехсолел суалазе законал шарг1алда рахъун ругелъул, х1укуматалъ гьел рахъизе кколаро. Идараялъги законал рахъуларо, Т1адег1анав Аллагьасги, Аллагьасул расуласги (сг1в) рахъарал законал Идараялъ халкъалъухъе щвезарула ва гьезда рич1ч1изарула. Гьел Г1абдурашидил пикруялде данде кколел ратич1они, гьеб гьесул иш буго. Аллагьас ургъараб исламги шарг1ги Г1абдурашидил пикруялда данде кколеб батич1они, Г1абдурашидие гьеб пикру хисизабуни лъик1аб бук1ина.\nТохтурзабаз абула, гьаб квен г1емер кванагеян, яги гьадинаб пихъ, г1урдах1ан загьруяб бугин, гьаб кваназе лъик1 гурилан. Гьезда божич1ого гьеб кванани, жаваб жидецаго кьеларищха. Динияб идараялъги абулеб буго гьадинаб т1ехь ц1ализе г1емерисев чиясе заралияб бугилан. Гьедин абунилан, гьезулъ тушманлъи г1акъло бугев чияс гьабизе ккелишха? Ц1алани ккараб заралалъул жавабги ц1аларас кьеларишха. Масала, дица абулеб буго, педагог х1исабалда, ц1алдохъанасе жиндие дарс кьолев учитель вокьизе ккола, хасго г1елмуялъул суалазулъ хасго гьел эбел-имсудасаги гьел учителасухъ г1енеккизе кколаян. Дида гьениб такъсир бихьулеб гьеч1о. Гьеб бит1араб буго.\nАмма, суффизмги бич1ч1уларел, устар щив, мурид щивалиги лъаларел г1адамаз, муридазда г1айиб ч1валеб буго жидерго рух1анияв учитель вокьунилан.\nВокьуларев учителасдасан, устарасдасан пайда дагьаб бук1унеблъиги бич1ч1изе ккелариш пикру гьабулев чиясда. Пикру гьабизе лъиего гьукъун гьеч1о. Т1адег1анав Аллагьас инсан гьеб гьабизе т1амун вуго, амма вас-васалда бугеб, гъалат1 ккезе бегьулеб суал, дир пикру гьадинаб бугин хъвач1ого, лъалесда гьикъун баян гьабуни лъик1аб бук1инародай? Динияб идараялда Г1абдурашидида дандч1варал г1адамазги, живго Г1абдурашидицаги г1елму абураб раг1иялда гъорлъ лъун руго бат1и-бат1иял маг1наби. Г1абдурашидица г1елмулъун рик1к1унеб буго г1иц1го жинца ц1аларал дунялалъул г1елмаби, Динияб идараялда гьесда дандч1варас г1елмулъун Аллагьасдасан рач1арал диниял г1елмаби рик1к1ун руго. Киналго г1елмабазул г1алимлъун вахъине зах1матаб жо бугелъул, гьениб цоцада бадибч1ваялъе нух батун буго. Г1абдурашид гьезухъе гьел рич1ч1и мурадалда ун гьеч1о, гьезие жиндирго т1адег1анлъи бихьизабизе ун вуго. «Кидаллъаг1ан аза-азар дагъистаниял руц1ц1ун ч1езе ругел? Руц1ц1ун ч1аралг1ан гьездаги ккезе буго, жал гурони г1алимзабиги, дунялгун т1абиг1ат лъалелги гьаб ракьалда гьезего гьеч1ин абун. Заман щвеч1иш гьаб ах1макъаб пикруялъе жаваб Нури Г1усмановас ва цо-цо журналистаз гуребги, т1олабго интеллигенциялъ кьезеги. Гьеб жаваб кьезег1ан питнаялъе ахир бук1ине гьеч1о», - ян хъвалеб буго Г1абдурашидица ва «аза-азар рух1аниязде данде» рахъине ах1улел руго «аза-азар дагъистаниял», ай, интеллигенция. Гьеб дир пикруялда питна ккола. Маслиг1ат бук1инаан «аза-азар интеллигенциялъ», «аза-азар рух1аниязда» интеллигенциялда лъалеб г1елмуги лъазабун, цоцада рич1ч1улеб х1ал гьабуни, г1умруялъул сонал арав г1алимчи Нури Г1усмановги байрахълъун цеве къот1ич1ого, гьевги мустах1икъаб х1алхьиялда тани. «Дун ислам раг1а-ракьанде щун лъалев чи гуро» - ян абураб Г1абдурашидил раг1абазда божизе бач1уна гьес хадуб хъваралъул пикру гьабуни.\nКъокъ гьабун абуни, Г1абдурашидил пикруялда рекъон, коммунистаздаги, идараялъулаздаги, гьезда данде ч1араздаги, к1очон толеб буго нилъ светияб пачалихъалда рук1ин. Дир пикруялда гьеч1о. Гьезда лъалеб буго светияб пачалихъалдаги жидерго дин, идеология рит1ухъ гьаризе бах1сал рук1унеблъи. Гьел гьарулелги руго. Г1абдурашидида гьеб питналъун бихьулеб буго, бихьизе бокьун бук1инеги бегьула. Бит1араб буго, дин т1аса бищизеги, т1арикъат босизеги, босич1ого тезеги ихтияр щивасул буго. Щивас Аллагьасда цебе жавабги кьезе буго. Гьединги бугеб мехалъ, Аллагьас аварагги (сг1в) гьоркьов ккун, исламияб дин решт1анин, гьеб х1акъикъиябги бугин, Аллагьасде г1агарлъизе бокьарасе т1арикъаталъул нухги лъик1аб, бигьаяб бугин г1алимчияс аби х1инкъи бугеб жолъун щайха бихьизе кколеб?\nМуг1алимго гьеч1ого тохтир вахъинги къанаг1атаб жо буго. Муг1алимас, устарас малъараб динги нухги г1емерисев чиясе х1ажат бук1унин, живго лъик1ав лъугьун лъазабиялъулъ мукъсанлъи бук1унин аби бегьулареб жойиш? Яги т1арикъаталда ругез гьабулеб дин Конституциялда данде кколареб, Г1абдурашидица гьабулеб кколебищ бук1унеб? Конституциялда данде ч1арал бусурбаби жакъа Дагъистаналда гьеч1о, ругел ратани гьел пачалихъ ц1унизе тарал идарабаздаги лъала. Гьединлъидал, аза-азар бусурбаби Конституциялда данде ч1араллъун рихьизари лъие х1ажат бугеб? Г1абдурашидида бич1ч1улареб жо буго, инсанас жиндирго динлъун ислам т1аса бищани, гьес жиндего Аллагьас т1ад лъурал ишалги т1уразе, аварагасда нахъги вилълъиине т1аде босулеблъи. Гьеб мехалъ кинха гьесул ихтияр бук1унеб «рузманалде инеги, инч1ого вук1инеги, ун хадуб жиндие бокьараб ва жинца (Динияб идаралъ гуреб, г1алимзабаз гуреб – жинцаго) бит1араблъун рик1к1унеб х1алалда парз т1убазеги? Динияб идаралъги г1алимзабазги Алагьасдаги, аварагасдаги нахъ рилълъун гуриш дин малъулеб бугеб? Гьезда данде ч1езе ва жидеего рак1алде кковухъе дин гьабизе бусурбаби ах1и питнаялде ва ислам хвезабиялде ах1и кколариш?\nДинги раг1а-ракьанде щун лъалеб гьеч1они, лъалезухъ г1енеккизеги бокьулеб гьеч1они, гьеб кин бич1ч1илеб?\nЖиндирго макъалаялда Г1абдурашидица идараялъул х1алт1уе къимат кьолеб буго Москваялдаги вук1ун, гьесухъе мац1ихъабаз щвезабураб куцалда, гьезда малъарулев вуго гьезул х1алт1иги лъач1ого. Гьесда квеш бук1ун буго, рес бугелги чиновникалги рузманалде ин, гьез идараялъеги мажгитазеги кумек гьаби. Гьес киналго исламалъе кумек гьабулел ресалда ругел г1адамал рик1к1унел руго «ц1огьодулеб квералъ ч1умалги сверун к1игьумерчилъи х1алеллъун».\nАллагьасда гуреб борцине к1олареб амру т1аде босулеб гьеч1иш Г1абдурашидица. Гьединал лъалел ратани, гьедин хъвалеб яги бадибе абулареб щай, г1амм гьабун киналгоян ах1ич1ого. Г1абдурашидида лъач1ониги, школазе, больницабазе кумек гьабулел бусурбабиги руго Дагъистаналда.\nБит1араб буго, оппозиция камун г1умру бук1унеб гьеч1о. Амма исламалъе бугеб оппозиция, гьеб Аллагьасде данде ч1араб оппозиция ккола ва Дагъистаналъул унтаби Москваялдаги рук1ун сах гьаруларо.\nГьаб Г1абдурашидил макъала Динияб идараялда рак1 хун ва х1акъикъат мекъи сверизабизе бокьун хъвараблъун гуреб батани, Динияб идараялдаги бич1ч1изабизе, цо кинаб бук1аниги лъик1аб жоги гьабизе Дагъистаналда щай гьев ч1оларев? Яги «Исламияб партияги» г1уц1ун ислам мекъи нухде бачине гьабураб х1албихьиялъул х1асил ккеч1еб мехалъ, жинда нахъ рилълъинч1ел дагъистанязда ццим бахъун хъвараб макъалацин гурищ гьаб кколеб?\nКатегория: РЕЛИГИЯ и статьи на аварском | Добавил: saidov-ak (23.12.2007) | Автор: Ш. Мухидинов\nПросмотров: 719 | Рейтинг: 1.0/7 | - Оценить -ОтличноХорошоНеплохоПлохоУжасно


Дагъистаналъул бетIерасул кортежалъул лугьа-бахъиналъул дандерижи\nДагъистаналъул Нухлул инспекциялъул нухмалъиялъ жаваб гьабун буго республикаялъул нухмалъулесул кортежалда хурхун бачIараб гIарзалъе. Жавабалда лъазабулеб буго гIайибиял тамихIалде цIан ругин, амма мухIкан гьабулеб гьечIо цониги гIайибиясул цIар. Дагъистаналда хIакимчагIазул кортежаз цIурдул гъури гIадатияб иш бугин, амма гIадамал гьезие тамихI гьабиялда божуларин абулеб буго экспертас.\n1 апрелалъ МахIачхъалаялъул къватIаздасан унаго Дагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповасул кортежалда гъорлъ вукIарав полициялъулас чанго аскIосан дагьал хIинцго унел рукIарал автомобилазда кодоб букIараб хасаб тIил кьабун, гьезие жагъалъи ккезабулеб видео тIибитIун букIана интернеталда. «Синие ведерки» абураб жамгIияб гIуцIиялъул вакилас гьеб видео, кортежалдасан гIарз гьабун битIун буго Дагъистаналъул нухлул инспекциялде.\n«Синие ведерки» кколеб буго хIакимчагIаз бокьа-бокьараб гьабиялда ва нухда къанунал хвезариялда данде бугеб жамгIияб гIуцIи. Гьез тIалаб гьабулеб буго хасал хъахIилал паркъераби гIицIго экстрениял хъулухъазул автомобидазда гурого лъезе тунгутIи.\nДагъистаналъул автоинспекциялде гIарз гьабурав гьеб гIуцIиялъул вакил Георгий Кокориница баян гьабулеб буго гьенисан бачIараб жавабалдалдаса рази ругин. Гьелдаго цадахъ Санкт-Петербург шагьаралъул Жанисел ишазул нухмалъиялдеги битIун букIанила гьебго тайпаялъул гIарза, амма гьез къанун хвезабиялъул хIужа батичIин жаваб бачIани лъазабулеб буго гIуцIиялъ.\nДагъистаналъул Нухлул инспекциялъул тIалъиялъ бачIараб жавабалда лъазабулеб буго гIайибиял къануазда рекъон тамихIалде цIанилан. Амма гьеб тамихI лъие гьабурабали кинабгIаги мухIканлъи щвечIо Дагъистаналъул Нухлул инспекциялдаса.\nГIайибиял тамихIалде цIанин абураб жоялъ кинабгIаги мухIканлъи кьоларин, гьенир пуланал гIадамал рихьизарун гьечIин абулеб буго жамгIияв хIаракатчи МухIамад Шамиловас. «Эркенлъи» радиоялъе гьес баян гьабухъе, зарал гьабурал хIалтIухъабазе тамихI гьабунгутIиялъ гIадамал гIарзалъ унел гьечIо, амма гьединал хIужаби чанги рукIунила.\nМухIамад Шамилов: « МатIаби гъураралги цIурдул гъураралги гIадамал гIемер рукIуна, амма гьел гъурарал кортежазул чагIазе тамихI гьабунгутIиялъ, гьел гIарзалъ унаро. ЦогIаги чиясе хIакъикъаталдаги тамихI гьабун букIарабани, гьев чиясул цIар хъван букIине кколаан. Гьав пуланав чиясе гьаб пуланаб тамихI гьабунилан абун. Гьадинго, тамихIалде цIанин абун хъварал рагIаби ккола щибго кьучI гьечIел, мухIканлъи кьун гьечIонани. Гьеб цо бугеб лъугьа-бахъин гуро гури. Щибав хIакимчиясул рукIуна кортежал, гьединал кортежазда цо-цо матIаби гъуризе бокьулелги камуларо».\nЦо нухда чIун хутIарал гIечIого, нухдаса унел кортежалъул машинаялдаса къватIиреги раккун, дагьабниги аскIорегIан ругел автомобилазул матIаби гъурулин лъазабулеб буго автомобилистаз.\nГьедин гъуранин жиндирги матIабийилан абулеб буго МахIачхъалаялдаса МухIамадов Къасумица. Жинда цадахъ, ГАИялъул пост бугеб бакIалде ункъо чи щванила, кортежалъул гIахьалчияс матIаби гъурарал, амма цонигиязецин щибго кумак гьабичIила гьениб.\nМухIамадов Къасум: «Нухда инаго, нахъасан баккун бачIуна кортеж сигналалги гьарулаго, кIвараб куцалъ нух кьун рагIалде къаниги кьабун дубинкабигун рекула матIаби. Дирги гьединго ккана. Посталде полициялъулазде гIарз бахъун ункъоял рукIана, амма щиб гъоз гьабилеб? Гьел посталда ругезги релъун тIаса рихьизаруна гIадамал, президентасул кортежлъидал гьебилан абун».\nЦо гIайибиял кортежалъул гIахьалчагIи тамихIалде цIай гуребги, гьел кортежал лъил ратаниги, хIакимчиясе гьабизе кколин тамихI, гурого, гьединал гIарзазул хIасил кколарин рикIкIунеб буго автомобилистас.


Парту Патимагун Баху-бика хисун – Амина Даги, Меседу Багьавудинова… — Кавказские женщины\nМасала, гьединазул цояй ккола гIумрудул сонал 90-лъе рахарай ГIарац МахIмудова. Жийго ЦIунтIа мухъалъул Сагьадаса йикIаниги, гьабсагIаталда гьелъул чIей Тарумовка мухъалда буго. Умумузул росу гьелъ рехкн тезе ккун буго I944 соналда. Доб мехалда Гьоркьохъеб Азиялде гочинарурал чачаназул ракьалде рахъинарулел рукIун руго дагъистаниял, кигIан гьез дандечIей гьабуниги. Цинги чачанал дораса тIадруссингун, дагъистаниял цIидасан гочинаруна – цоял магIарухъе, цогидал — лъарагIлъиялде (гIуру къарал ва хьуцIал лъугьарал ракьал рахъинаризе).\nПредыдущий Образ восточной женщины в современном дагестанском обществе обсудили в ДГУ\nСледующий В Дагестане женщины из МВД посоревновались в стрельбе\nКоличество посещений 459841


Гьанже гIоде, гIадамал, гIодой бутIрулги къулун, ГIешдерил Щулалъул гохI щванин тушбабазухъе » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nГьанже гIоде, гIадамал, гIодой бутIрулги къулун,\nГIешдерил Щулалъул гохI щванин тушбабазухъе\nАвартеатралда – «Дир Дагъистан» моноспектакль\nАраб анкьалъул ахиралда ЦIадаса ХIамзатил цIаралда бугеб магIарулазул драмаялъул театралда бихьизабуна Россиялъул мустахIикъав артист ХIусен Казиевасул «Дир Дагъистан» абураб, Расул ХIамзатовас 95 сон тIубаялде хIадурараб спектакль.\nПаналъи ва кIодолъи…\nМагIарул маданияталъулги адабияталъулги кIалгIа ккола Авартеатр. Гьединаб бакIлъун букIин буго гьелъул борч, магIна, масъала. Гьединаблъун букIине, гражданазул налогаздасан сурсаталги риччан, хIалтIулебги буго гьеб. Авартеатралъ лъикIаб спектакль лъуни ва гьениб лъикIаб тадбир гьабуни, магIарулал рохула. Авартеатралда «Viva» дискотека рагьани ялъуни «Маймалаказул церерахъин» моцIаз лъун бугони, магIарулал пашманлъула.\nХIамзатил Расулил «Дир Дагъистан» тIехьалдасан гIуцIараб Россиялъул мустахIикъав артист ХIусен Казиевасул моноспектакль гIадамаз лъикI къабул гьабуна. Нилъер халкъалъул, Дагъистаналъул, Кавказалъул къисмат рагьулеб асар буго гьеб.\nРакIалда буго, ХIамзатил Расул тIаде вачIаравго ялъуни гьес асар цIаларабго, зал цIурал гIадамал тIаде рахъунаан. Гьеб буго нилъер халкъалъ кIудияв инсанасул ракI-ракIалъго гьабулеб хIурматалъул гIаламат. ХIусен Казиевасул «Дир Дагъистан» моноспектаклялъеги, тIаде рахъун, хIурмат гьабуна гIадамаз. Ралагьаразе хасго кIудияб асар гьабуна, нилъер имамул агIзам, Кавказалъул миллияв бахIарчи, исламалъул багьадур, шайих Шамилил къеркьеялъул бицарал мухъал актерас цIалулелъул.\nГIешдерил Щулалъул гохI щванин тушбабазухъе, –\nгьел мухъал цIалулел рукIун руго Шамил имамасе жиндирго руччабаз, АхIулгохI толагоги, Гъуниб магIардаги, Маккагун Мадинаялъул салул авлахъаздаги… Гьедин хъван буго ХIамзатил Расулица «Дир Дагъистаналда» имамзабиги, исламги, диналги какулел захIматал соназда. Буго цо бергьараб паналъи ва зодобе гIунтIараб кIодолъи гьел рагIабазулъ.\nЩибизе вахарав борхатаб Гъунив…\nЩибизе вахарав борхатаб Гъунив,\nГъалбацI асирлъараб ссанда берчIвазе,\nХъвахIав пачаясул чукъа – фельдмаршал\nЧIухIун гIодоб чIараб гамачI бихьизе.\nДолго согIал соназ гьединги хъвана ХIамзатил Расулица. Гьел мухъалги руго шагIирасул ва хъвадарухъанасул бищун машгьурал асаразул цояблъун кколеб, камилаб ва хIикматаб «Дир Дагъистан» абураб тIехьалда.\nЦIакъ лъикIаб хIужа ккола магIарул театр магIарул халкъалъул гIаламаталлъун кколел хIаракатчагIаздехун гьумер битIун буссин, ХIамзатил Расулил адабияб ирс гIадамазда цIидасанги ракIалде щвезаби, гьесул асаразул инсан лъадарулеб магIна гьурщизе жигар бахъи. Бокьилаан гьеб къагIидаялда цоги авторазул ва нилъер кIудиял хIаракатчагIазул гIумру ва къеркьей бихьизабулел асарал нилъерго театралъул сценаялда рихьизе.


Агъаларов Мурад Москваялъул Тверской абулеб диваналда.10Окт2012.\nЖидеде гIунтIизабулеб гIайибалъе мукIурлъичIел дагъистаниял Рамазанов Зурабица, МухIаммадов Адилица, Мамедрзаев Русланица ва Селимов ГIазизица диваналъул ахIи сан гьабичIого тун, гьелъул данделъиялде рачIинчIо, ян лъазабуна прессалъ. Диваналъул данделъиялъул болжал бахъун буго 19 октябралде.\nТверской абулеб махIкамаялда гьел дагъистаниязул цоясул адвокатас лъазабуна гьел васал Дагъистаналде ун ругин жидерго хIинкъи гьечIолъи цIуни мурадалда. Цогидасул адвокатас гьарулеб буго диваналъул гIенеккиял МахIачхъалаялда гьаризе рес кьеян абун. Амма диванчияс гьесде абуна Москваялда махIкамаялъул данделъи тIоритIизе щибго квал-квал гьечIин.\n15 сордо-къоялъ жаниве тIамурав Агъаларов Мурадица араб анкьалда полициялъулазде нахъеги лъазабуна жинца я аскIоса унел автомобилазде я гьавадуе кьвагьи гьабичIин абун.\nПолициялъул хIалтIухъабаз жиндир иргаялда абулеб буго журналистазул кумекалдалъун жидеда кIванин лъабго сон барав бигьаго лъукъарав вас ватизе. Гьесул эбелалъул рагIабазда рекъон бахъараб кьвагьиялъул хIасилалда бекараб цIорол цо кесекалъ жиндир васасул беркIал хачан ругин.\nРоссиялъул жамгIияб Палатаялъул вакил ва эркенав журналист Шевченко Максимица чIван къотIун абулеб буго гьеб гьеб бугин лахI чIегIераб гьереси ва бетІералдасан байбихьун ахиралде щвезегIан цебеккунго ургъун гьабураб ишилан.\nМаксим Шевченко: «Дица гьабсагIат мухIканаб цIех-рех гьабулеб буго ккараб хIужаялъул ва 98 проценталда ракI чIун дида кIола абизе гьеб цебеккунго ургъун гьабураб иш бугин. Гьелъие гIилла гьадинаб буго: бахIарав Артур ГIалибегов - гьев вуго Россиялъул цо кIудияб кампаниялъул кIвар цIикIкIараб хъулухъалда хIалтIулев чи. Дирго цIех-рехалъул интересазе гIоло гьабсагIат дица гьеб кампаниялъул цIар абиларо.\nГьеб кампаниялъул проект Россиялъул цо регионалда хIалтIизабулаго Артуридаги хIатта Москваялъул даражаялдацин асар гьабизе кIолел бакIалъулал тIадтараздаги гьоркьоб дагIба багъарун бугоан.\nКин гьеб бертадул автомобилазул тIел багъарун унеб букIараб, киб гьеб чIезабун букIараб – гьанже гьеб киналъулго хIакъалъулъ нижеда дурусго лъала. ПалхIасил – гьеб буго лъикIалан гIуцIараб ва ГIалибегов Артурил къадру хвезаби мурадалда сахаватго ришват кьун тIобитIараб акция.\nВидео хъвай-хъвагIаялъ бихьизабулеб буго бертадул автомобилал унеб мехалда кьвагдей букIун гьечIолъи. Ва гьел видео хъвай-хъвагIаял загьирарун руго. Дица чIван къотIун абулеб буго – «Комсомольская правда» газетаялъ ва «Life News» абулеб Интернет сайталъ гьел дагъистаниязда бугьтан лъолеб букIанин. Амма цохIого цо суал буго жаваб гьечIого хутIараб: гьединаб гьереси гьез щибго лъачIогоищ, гIарцухъищ бицараб?»\nЭР: Хасго сундул хIакъалъулъ гьеб гьереси букIараб?\nМаксим Шевченко: «Москва бакьулъ автомобилалдаса дагъистанияз гьавадуе гуребги – полициялги гIужие росун речIчIун рукIанилан. Гьеб бугьтан хасго тIадехун рехсарал информалатаз тIиритIизарун рукIана. «Комсомольская правда» газетаялъул мухбир Стешиница гIурус миллатчагIазул комментариялги кьуна хъващтIан.\nАмма, цоги нухалъ такрар гьабила дица. Москваялъул Тверская къватIалда доб къоялъ кьвагьи гьабун букIинчIо. Нижеда гьеб лъана.\nЦин автомобилал чIезарун, цинги Охотный ряд абулеб бакIалда 10 минуталда жанир ралагьун чIун рукIана. Гьел дагъистаниязда кколаан аскIоса пачалихъияб хъулухъалда вугев цо кIудияв чиясул автомобиль ине бугин, ва хасго гьеб сабаблъун жал чIезарунги ругин полициялъ.\nХадур гьенире рачIана полициялъул хасаб тIадкъаялъул къукъаялъул хъулухъчагIиги цереккунго хIадурарал журналисталги.\nОМОНалъул хъулухъчагIазда байбихьуда бичIчIичIо – щайдай жал гьенире ахIун рукIаралали. Гьез тIаса-лъугьинги гьарулеб букIана. Гьел дагъистанияз низам хвезабун гьечIолъиялъе нугIлъи гьабулеб буго протоколазги.\nАмма гьелда балагьичIого хадур гьел полициялде швезарун рукIана. Доба гьез бана цо чанго сагIат. Хасго гьеб мехалъ «Life News» абулеб Интернет сайталъ загьираруна гьезул цIаралги паспортазул баяналги. Изну гьечIого инсанасул хасал баянал загьирари – гьеб буго къануналде данде кколареб иш, ва гьадинаб иш гьабурал жавабчилъиялде цIазе ккола.\nДица гьел васазул улбузда гьикъа-бакъи гьабуна ва гьез диде абуна гьабго-шинаб ахIи-хIур багъарун хадусала телефоналъ ахIулаго хIинкъаби кьолаанин шалали лъаларез.\nБуго гьеб телефонияб кIалъаялъул аудио хъвай-хъвагIайги. Жал Димитровский мухъалъул жанисел ишазул бутIаялъул хIалтIухъаби ругин абулаго, гьел пуланал гIадамаз хъубал рагIаби рицулаан ва хIинкъаби кьолаан.\nАхIи-хIур багъарана гIурус миллатчагIаз социалиял сайтаздаги. Дораги хIинкъаби кьолел рукIана гьел дагъистаниязеги, гъозул яцазеги руччабазеги».\nСоциалиял сайтазда жидерго пикраби загьираруна гIемерал дагъистаниязги.\nЧанги нухалъ вахIщиял кьвагьиял гьарунин араб моцIалда жалго москваялъулаз ва Россиялъул цогидал шагьаразул гIадамаз, ян абулеб буго жиндирго Facebook-алда Дагъистаналъул ЖамгIияб Палатаялъул эксперт ва журналист Уллубий Эрболатовас ва мисалалъе бачунеб буго жинца гьабураб сияхI:\n17-билеб сентябралда Москваялъул метроялда пуланав чияс гьавадул таманчаялъ речIчIун лъукъизаюна цо чIужу-гIадан.\n21-билеб сентябралда Москваялда речIчIун чIван вуго «Ростелеком» абулеб идараялъул консультант Сергей Аваков.\n22-билеб сентябралда Санкт-Петербургалда нусалъ кьабун чIван вуго 20 сон барав студент.\n23-билеб сентябралда Ленинград икълималъул Сосновый Бор абулеб шагьаралда вахIщияб къагIидаялда чIван вуго 78 сон барав пенсионер.\n25-билеб сентябралда Москваялъул цо поликлиникаялъул бетIерав тохтур Михаил Дегтяревас травматикияб таманчаялъ речIчIун захIматго лъукъизавуна азбар-къоноялъул рацIцIалъи цIунулев тажикав.\nГьале жиндирго Facebook-алда Эрболатовас гIуцIараб халатаб сияхIалдаса росарал цо-цо мисалал. Гьелда гъоркь гIемерал комментариял руго тун дагъистаниязги гIурус миллаталъул гIадамазги. Уллубий Эрболатовас хас гьабун гьадин абулеб буго Эркенлъи радиоялъе:\nУллубий Эрболатов: «Дие бокьилаан бихьизабизе Москваялдаги тIолго Россиялдаги гIемерал вахIщиял такъсирал гьарулел ругеблъи. Прессалъ гьезул хIакъалъулъ гьедегIан гIатIидго хъвалеб гьечIо. Амма нагагьлъул кавказиязул, хасго дагъистаниязул гIахьаллъигун цо гьитIинаб лъугьа-бахъин ккани - хъващтIан багъаризабулеб буго кIудияб ахIи-хIур».\nКавказофобиялъул ай – миллияб рокьукълъиялъул цIияб карачел борхана улкаялда, ян абулеб буго Максим Шевченкоца. Гьесул пикруялда гьадинаб бербалагьиялъ Россиялъул Федерациялъул гражданазул ихтиярал гурелги Конституцияги хвезабулел буго ва гьелдалъун пачалихъ биххиялъул хIинкъи щолеб буго.\nЦолъараб ва бикьулареб Россия тIалаб гьабулел ва цого мехалъ улкаялда миллияб питна багъаризабулел гьел радикалиял миллатчагIазда гьеб хIинкъи бихьуларищилан абураб нижер суалалъе гьадинаб жаваб кьолеб буго гьес:\nМаксим Шевченко: «ТIоцебесеб иргаялда абизе ккараб буго Владимир Тор, Виктор Чесак, Александр Белов, Алексей Навальный, Егор Холмогоров гIадал миллатчагIазул церехъабаз улка биххиялъул позиция ккун бугин рагьараб къагIидаялда. Ай - Кавказ батIа гьабун, лъидаго бачIеб ГIурусазул республика баялъул позициялда.\n1990 соназда чачаназул цо-цо церехъабаз ахIдолел игIланал такрар гьарулел руго гьез. Доб ахIи багьанадуеги босун, тIолго чачан халкъалъе гIазаб-гIакъуба кьун букIана. Щайха цоязе гьукъараб жо – цогидазе бегьулеб жолъун ккун бугеб? Щай гурелъул гъозда тIадегIанаб даражаялъул тухумчагIи ратулел рукIиналъул.\nДир хIисабалда гьез такъсир гьабулеб буго. Амма рагIабазухъ гIадамазе диван гьабиялда дун разияв гьечIо. Дица гьезулгун дагIба-рагIи гьабулеб буго. Дир пикруялда Америкаго гIадин Россияги эркенаб пачалихълъун букIине ккола. Ва гIадамал рагIабазухъ жанире тIамизе бегьуларин.\nГьал дица тIадехун рехсарал миллатчагIазул хIаракатчилъиялъе балъгояб квер бакъи гьабулеб лобби батилин дида ккола. Квершеллъиялъул бищун тIадегIанаб даражаялда руго гьединал гIадамал».\nЭР: «Коммерсант» газетаялъул мухбирас Дагъистаналъул бетIер МухIаммад Салам МухIаммадовгун гьалкъояз гьабураб гара-чIвариялъул байбихьуда бицен ккана Москваялъул Тверская къотIноса бертаде унеб мехалда бахъараб кьвагьдеялъул. Гьеб буго данде-кколареб хьвада-чIвади, ян абуна МухIаммад-Салам МухIаммадовас. Кин дуда кколеб, Дагъистаналъул тIалъиялъ гьелда бан ккураб позиция битIарабищ?\nМаксим Шевченко: «ГIагалигун абизе ккола гьадинаб каки Дагъистаналъул президентас гIемер ургъичIого гьабунин. Гьев дандчIвачIо я гьел гIолохъанал дагъистаниязулгун, я гъозул улбузулгун».\nУллубий Эрбулатовасулги пикруялда Дагъистаналъул бетIерас мекъаб позиция ккун буго. ЛъикIаб мисал хIисабалда гьес бачуцнеб буго Чачан республикаялъхул хIалбихьи.\nУллубий Эрболатов: «ХIалтIизабизе бегьула мадугьаллихъ бугеб Чачан Республикаялъул хIалбихьи. Гьелъул бетIерас цебеккунго лъазабуна, нагагьлъун лъицаниги Москваялда ялъуни Россиялъул цогидаб шагьаралда такъсир гуребги дагьа-макъаб гIаги данде кколареб иш гьабуни, гьесдаса гуребги, гьесие лъикIаб тарбия кьезе кIвечIел улбуздасаги тIалаб гьабизе бугин жибго республикаялда. Гьалеха, гьел хIалихьатал васал сихI къотIун чIун руго хIинкъулаго».\nАхирисел соназ миллатчагIазги гьезул асаралда гъоркь бугел гIадатиял гIадамазги Москваялде ва цогидал кIудиял шагьаразде рачIарал кавказияздехун руссун чIечIого ахIдолаан – гьаб нужер ракь гурин. Гьезул хIисабалда кавказиял ккола такъсирал гурони тIокIаб щибниги гьабизе кIоларел гIадамал.\nАмма Москваялъул Тверская абулеб къватIалда лъугьа-бахъаралъ бихьизабулеб буго хIатта кIудияб махшелцин бугел гIакъилал кавказиялги гIурус миллатчагIазда хIехьезе кIолареблъи. Максим Шевченкоца гьадин бичIчIизабулеб буго гьеб хIужа.\nМаксим Шевченко: «ГьабсагIат жаниве вугев вас гьев ккола Москваялъул Пачалихъияб университеталъул кибернетикаялъул факультет цIалун лъугIарав вас. Гьес жиндирго диссертациялда тIад хIалтIи гьабулеб буго хIисаб гьабулеб техника цебетIезабиялъул темаялда тIасан. Ва гьесда гIалхьулав магIарулавилан абизе бакI гьечIо.\nЖивго бахIаравги вуго гIакъилав вас, гьев мустIахIикълъана Москваялъул Пачалихъияб университеталъул багIараб дипломалъе. Ва гьев кIиявго кавказалъулгун дагъистаналъул гуребги – тIолго россиялъул жамгIияталъул элитаялъул вакилзабилъун рикIкIине ккола.\nПалхIасил гьеб бертадул киналго гьалбал ккола жамгIиялгун-гуманитариял гIелмабазул гурел – мухIканал ва кутакалда захIматал гIелмабазул дипломал щварал гIадамал. Ва гьел васал вахIшиял гIадамал хIисабалда рихьизарулез жибго прессалъул намус басра гьабулеб буго. Гьебни щиб – гьез зарал гьабулеб буго Россиялъул Федерациялъул стратегикиял интересазе».\nГьатIан къоялъ МахIачхъалаялда тIобитIана миллияб рокьукълъиялде данде гIуцIараб митинг. Гьелъие гIиллалъун ккун буго Москваялда багъхарараб бертадул дагIба. Митингалъул гIуцIарухъаби разиял гьечIо Россиялъул прессалда кавказиял, хасго дагъистаниял квешаб рахъалъан рихьизариялде. Доб бертадул питна цебеккунго ургъун гьабураб провокация бугин абулеб буго гьез.\nМитингалде рачIаян Facebook-алда ахIиги бана гьез. Гьелъулъ гIахьаллъи гьабизе бугин Москваялдаса рачIарал инсанасул ихтиярал цIунулезги.\nНилъги кколилан Россиялъул гражданазул ихтиярал ругел гIадамал. РачIезин цадахъ улка биххялде данде чIезе. Кавказ Россиялдаса батIа гьабизе биччан тоге. Гьадинал ва гьелда релъарал ахIиял загьирарун руго гьенир ва гьезда гъоркь гIемерал комментариял руго тун.\nАслияб къагIидаялда баянал гьарулел руго гьелда разиял гIадамал. Амма руго батIияб бербалагьиги бугел. «КигIан кIудияб хIаракат нужеца бахъананиги нуж Россиялъе къваригIун гьечIо», - ян абулеб буго гьезул цояс.


Намусалъул сивуний сси\nМугIрул чIужугIадан! Дур бицун свакалей гьечIо дун. Цо-цо мехалда дур берцинлъи рагьизе рагIабигицин ратуларого йикIуна.\nГIагарал мугIрузул тIогьазда дуцаго дуего бараб намусалъул сивуний гIодойги чIун, хIайранго ялагьун йиго мун дуниялалъухъ.\nРоол иххаз чурхъаниги, хасалил бураназ квегъаниги, къуркьичIо мун къисматалъе. Гьез дагьабги къуват кьуна дуе. КочIолъги ахIараб дур берцинлъиялъул, къисаби сайгъат гьарурал дур гьайбатлъиялъе, хъизамалъул гъасда даим сунареб дур цIаялъе бетIерги къулараб жибго гIумруялъ.\nМугIрул чIужугIадан! Бокьун буго жакъаги цоги нухалда дуе сайгъат гьарурал рагIаби хъвазе. Гьаб нухалда дир лъай-хъвай ккана Зайнабилгун. Щвана дун гьелъул рокъоеги.\nДица нуцIа рагьулаго, дандего ячIана сабураб гьурмада гьимиялъ жиндирго накъишал рахъарай чIужугIадан. ЛъикI щварайилан магIарул мацIалда гьей кIалъаниги, гIурус мацIалда жаваб кьолей дие бадибчIвайги гьабуна гьелъ. Дунги дагьай йихха-хочана, гьей магIарул мацIалда кIалъайдал.\n- Щай дида лъалареб магIарул мацI. Валлагьги лъалебха. Дун чIухIула магIарулай ятиялдаса. Болъихъ гьаюрай ва гьенийго гIурай дида цIакъ лъикIха лъалеб магIарул мацI, - иланги абун, гьимана гьей.\nГьелъухъ кодоб букIана дагьаб цебегIан къватIибе биччараб «ХIакъикъат» журналги.\n- Вай-вай, магIарул журнал-газетагийищ дуца цIалулеб? – илан дица гьикъидалги, гьаб нухалдаги жавабалъул бакIалда гьимана гьей.\nУнго-унголъунги, гьимиялъ чIужугIадан берцин гьаюн толеб куц. Гьелъ херлъиялъе кьун букIунеб гьайбатлъи. Гьелъулъго бахчун букIунебщинаб къварилъиги! Цогидаздаса пашманлъи бахчараб гьими…\nТIоцебесеб иргаялда, гьелъ ракIалде щвезабуна жиндирго тухумалъул тарих. Ва дагь-дагьккун гьелъ дун ячана ракIалдещвеязул чIинкIиллъиялде. Гьениб гъасда гьелъ цIидасанги бакана цIа.\nРакIалдещеял. Гьелин абуни, гIезегIан ругоан Зайнабил. Бицана гьелъ дие умумузул, кIудиял умумузул, гьезулги…, гьезулги… умумузул къиса. Гьелъ гьединго лъазарун руго гьезул хобал ругел бакIалгицин.\nГьеб кколарищ жакъасеб гIелалъе унго-унгояб мисаллъун, анкьумумузул къисматалъул балъголъаби лъазари. Гьеб букIана дие Зайнабидасан щвараб гIумруялъул дарс.\n- Я, дир эбел, гьай ячIун йиго, дур анкьумумузул хъвазе гурей, дур хIакъалъулъ хъазе,- йилан яс Аминатица абуниги, Зайнабица жиндирго ракIалдещвеял лъугIизаруна.\n- Гьале гьанже щванаха дидего ирга, - йиланги абун, цодагьалъги лъалхъун, цоги нухалдаги гьимун, цIидасанги ракIалдещвеязул карачелазулъе лъугьана гьей.\nГьез еэдулей йикIана, санал ран кIодолъаниги, гIолохъанлъиялъул гьимиялъе хилиплъичIей, хъахIаб халгIаталъе бараб гьаялъе жегиги ритIухъайлъун хутIун йигей Зайнаб Агъларовна ГIалиева.\nХъахIаб халгIаталъе бараб гьа\nБолъихъ гьоркьохъеб школаги лъугIизабун, гIолилай цIализе лъугьана Дагъистаналъул пачалихъияб медицинаялъул институталде сах гьариялъул факультеталде.\nГьебги лъугIизабун, хIалтIана Гъизилюрт шагьаралъул больницаялда, жиндиего къисмат гьимараб Казбек районалъул больницаялда. Чанго соналъ нухмалъи гьабуна гьеб больницаялъе. ЦIакъго жавабчилъи цIикIкIараб гьеб хIалтIи роцIинабулаго, гIемер захIмалъабиги къулчIизе ккана гIолохъанай бетIерай тохтуралъ.\n1975 соналда ячIана МахIачхъалаялде, Централияб больницаялда хIалтIизе. Цин хIалтIана гастроэнтерологлъун.\n1984-2011 соназда хIалтIул кIудияб хIалбихьи щварай Зайнаб ГIалиева хIалтIана гьебго больницаялда поликлиникаялъул рахъалъ бетIерав тохтурасул заместительлъун.\nГьенибги тохтуралъ жийго йихьизаюна махщелчилъи тIадегIанаб даражаялда бугей хIалтIухъанлъун.\nГьелъ жигараб гIахьаллъи гьабуна Дагъистаналда амбулаториябгун поликлиникияб хъулухъ гIуцIиялъулъ. Гьеб заманалда Дагъистаналде рачIине лъугьана Чачаналдаса, Ингушетиялдаса ва Северияб Кавказалъул цогидалги регионаздаса унтарал.\n- Дун щвечIеб районги шагьарги Дагъистаналда хутIунго батиларо. Гьеб дица кIудияб талихIлъунги рикIкIунаан. ГIадамазе кумек гьабизе щвейги, гьезухъе гIумруялде рокьиги хьулги тIад буссинабиги, гIагараб халкъалъул сахлъи цIуниялъул хъаравуллъуда чIезе рес щвейги – гьеб букIана дица хъахIаб халгIаталъе кьураб гьа. РакIалда гьечIо цониги нухалда дун гьелъие хилиплъараб хIужаги. ХIалтIи бокьулеб бугони, дуда захIмалъабигицин рихьуларо. РакIалда буго 1994 сон. Дагъистаналда нахъеги багъарана вабаъ (холера) унти. Гьеб букIана унтаразе хехго кумек къваригIараб заман. Сордо-къо гурого, хIалтIулел рукIана тохтурзаби. Амма унти нахъчIвазе бажарана, тохтурзабазул жигарчилъиялдалъун. Дида доб заман ракIалде щвана, жакъа бугеб ахIвал- хIал бихьидал. КоронавирусгIан захIматаб гьечIониги, вабаалъги чанги гIумру ана бакIарун. Амма доб заманалде дандеккун, жакъасеб медицинаялъулъ гIемерал хиса-басиялги ккана, цебетIунги бачIана. Щаялиго хадур гъезе толел гьечIо нилъ гьаб унтуца. Дунялалда ругелщинал лъикIал тохтурзаби тIаделъаниги, къеларин чIун бугеб унтуца гъурулеб бугеб халкъ бихьидал, беразда магIуги бакъвалеб гьечIо, - янги абун, къварилъахъдизе лъугьана Зайнаб.\nТохтурлъиялъул аслиял хIалтIабазде тIадеги, Зайнабил рукIана цогидал ишалги.\nМасала, гьей кколаан Дагъистаналъул Сахлъи цIуниялъул министерствоялъ республикаялда тIобитIулеб «ЛъагIалил бищунго лъикIав тохтур» конкурсалъулаб комиссиялъулги, «Российское общество по организации здравоохранения общественному здоровью» гIуцIиялъулги членлъунги.\nЗайнабил библиотекаялда бугеб бицатаб цо тIехьги кодобе босана дица. Ургъунго босараб гIадин, гьеб батана «Кавказалъул машгьурал» абураб тIехь. Гьенир хъван ругоан миллияб тарихалда лъалкIал тарал руччабазул хIакъалъулъ макъалаби. Бегана тIехь - гьенисан дие цоги нухалда гьимана Зайнаб - берцинаб гьурмада намусалъул накъишал угьарал багIарал гIанабиги, гьезда чIвараб мугьру гIадал, гвангъарал, талихIалъул цIурал зодилкьерал бералги ва гьале доб гьимиги, кидаго – сонги, жакъаги, метерги - Зайнабида цадахъ гIумруялъго бугеб, гьелъул къисматалъул сухъмахъалги къалъизарулаго.\nГIумруялъул тIохьодаса тIанчал\nЗайнаб Агъларовна ГIалиева – тIадегIанаб категориялъул тохтур. Гьей мустахIикълъана «За доблестный труд» медалалъе (1970 сон). Гьей ккола «ДРялъул мустахIикъай тохтур» (1998 сон), «Сахлъи цIуниялъул отличник» абураб каранда балеб гIаламатги щвана 1975 соналда.\nЗайнаб ГIалиевалъул ракIалдещвеязул чIинкIиллъиялде гьабураб сапаралъул пикрабазда йиго дун. ГIемераб жого къваригIунеб гьечIо чIужугIаданалъе, талихIайлъун йикIине ккани, хасго мугIрузда йижаралъе. Диргун къо-мех лъикI гьабулелъулги, гьелъул гьимиялъ цоги нухалда ячIайилан гьарулеб букIана. ГIумру гIадамазе кумек гьабулаго арай, жинцаго жиндиего къачIараб берцинаб херлъиялъул гъанситохъ гIодойги чIун йигей Зайнаб зама-заманалдасан щола жиндирго ракIалдещвеязул чIинкIиллъиялде. Гьениб буго жакъа гьелъул талихIги…\nПрочитано 95 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 декабря 2020 15:56\nДругие материалы в этой категории: « Къадруялда тIурана тIадал хъулухъал\t«Авар мацI лъангутIи ками буго дий» »\n13:42, 01 марта 2021, 48


Лыжабазул курортаздаса ралъдал пляжазде...\nЛъел рагIалда хIухьбахъиялъул лъикIал перспективаби ругин Шималияб Кавказалда, хас гьабун Дагъистаналда Каспий ралъдахъин лъазабуна гьал къояз Халкъазда гьоркьосеб туристикияб выставкаялда федералияб Туризмалъул агентлъиялъул бетIер Олег Сафоновас.\nАмма Дагъистаналда ралъдал рагIалда хIухбахъи гьаби цебетIезе рес гьечIин рикIкIунеб буго экономист Андрей Меламедовас. Щай гьечIеб рес ралъдал рагIалда хIухьбахъи цебетIезе ва кинал ругел хIакъикъиял туристикиял ресал Дагъистаналъул.\nКаспий ралъдал рагIалда ралъдахъ хIухьбахъи цебетIезабиялъ Шималияб Кавказалде рачIунел туристазул къадар цо лъагIалида жаниб 10 миллион чиясде бахине рес бугин. Гьелъ, хIажат бугин ралъдахъ хIухьбахъи гьаби цебетIезабизе Дагъистаналдайин лъазабуна «Интурмаркет-2016» абураб халкъазда гьоркьосеб выставкаялда Россиялда Туризмалъул рахъалъ федералияб агентлъиялъул нухмалъулев Олег Сафоновас.\nГьелда бан экономист Андрей Меламедовас «Эркенлъи» радиогун букIараб гара-чIвариялда бицана, гьеб иш гIумруялде бахъун, ралъдахъ хIухьбахъи цебетIей щакаб иш бугин Дагъистаналда. Масала, Олег Сафоновас рехсолел ругила гьелъие квекIен гьабулеб гIицIго цо хIужа: инфраструктура гьечIолъи, амма гьелдаса кIудияб гIунгутIи бугила ралъдалъе шагьаралъул канализация унеб букIин.\nАндрей Меламедов: «Дагъистаналда ралъдал туризм цебетIеялъул перспективаби цIакъ загIипал руго. Аслияб куцалда гьелъие квекIен гьабулеб жо ккола МахIачхъалаялъулги, Каспий рагIалккун ругел цогидал шагьаразулги канализациялъул чороклъи ралъдалъе унеб букIин. Базе байбихьаралдаса чанго сон балеб бугониги, канализация бачине гьабулеб коллектор бан бахъунеб гьечIо.\nГьеб баниги, МахIачхъала шагьаралъул шималияб рахъ гурого гьелъ хIебтIун бажаризе гьечIо. Соналдаса соналде цIикIкIунел руго Санэпиднадзоралъ къалел пляжал. Чвердезе гьукъун бугин хъварал пляжаздайищ хIухьбахъи гьабизе бугеб туристаз.\nХIажат буго комплексалъулаб хIалалда тIубазе иш: тIоцебесеб иргаялда канализациялъул чороклъаби ралъдалъе унареб куц гьабизе. Цогидаб гIилла, гьебго инфраструктура гьечIолъи. Гьеб кинабго ккола цадахъ тIубазе кколеб масъала, гьелъие хIажалъула кутакалда кIудиял сурсатал. Жакъа къоялде кIудиял финасал гьечIогон гьеб гIунгутIи тIагIинабун бажаруларо».\nГьединал финансал гьабсагIаталда гьечIилан тIаде жубана Меламедовас.\nКIиго соналъ цебе байбихьун букIун, чIезе тараб мугIрузда лыжабазул хъещтIероял гьариялъул программа гьебго куцалда чIун хутIанин Дагъистаналда, рес бугищин гьединабго хIалалда гIицIго хабарлъун хутIизе ралъдахъ хIухьбахъи гьаби цебетIейилан абураб суалалъе, экономистас жаваб гьабуна Дагъистаналда ралъдахъ хIухьбахъи гьабиялъул туризмалдасаги мугIрузда хурхараб туризм цебетIезе реалиял ресал цIикIкIарал ругилан. Амма тIалъиялъ кидаго цIакъго кIудиял, кутакалда гIемер гIарац унел проектал рахъун, гьел нухда хутIулел ругила.\nАндрей Меламедов: «МугIрузда туризм цебетIезабизе бегьула «Матлас» гIадинал кIудиял проектал гIуцIун гуребги, этнотуризм, гастрономияб туризм, росабалъ гьалбадерил рукъзал ран ва цогидал къагIидабазда. Бегьула лыжабазул хъещтIероялги гьаризе, амма гьебги масштаб бугеб, кIудияб проект гIуцIун гуреб, гIисинал проектаздаса байбихьун. Дагъистаналда гьединго цIакъ лъикIал ресал руго гIораздасан риччай гIадинааб экстремалияб туризм тIибитIизеги. Гьеб рахъалъул перспективабиги руго».\nЦересел соназда данде ккун, 2015 соналда Дагъистаналде хIухьбахъи гьабизе рачIарал туристазул къадар цIикIкIараб букIанин, цересел соназда данде ккунин лъазабуна Дагъистаналъул Туризмалъул министерлъиялъ. ГIаммаб куцалда республикаялда хIухьбахъи гьабун буго 430 азарго чи.\nМеламедовасул пикруялда рекъон, кIвар кьезе кколеб буго кIудияб бутIа гьел туристазул букIараблъи этнотуристал. Ай, республикалъул мугIрул мухъазде ва Дербенталде щвезе рачIарал. Экономистас баян гьабуна, жакъа, мукъсанал гурого финансазул ресал гьечIеб заманаялъ, кIудияял, гIемер сурсатал хIажалъулел проектазда квербачIогон, гьебго этнотуризмалъул рахъалде кIвар кьезе кколила.\nМакьастаялда гIазу тIагIана...цинтIаго\nТуризмалъе ресал берда церего руго\nДагъистаниязул берал "рагьизарулел" руго блогер Илья Варламовас\nРалъдал туризмалъе нух хъулухъчагIазул кIалгIабаз къалеб буго


Баркула 8 март - Халкъазда гьоркьосеб руччабазул къо - Статьи - Сетевое издание «По новому пути»\nБаркула 8 март - Халкъазда гьоркьосеб руччабазул къо\nЩибаб их бачIингун магIарул чIужу\nТIубараб гIумруялъ, гIащикъаб ракIалъ\nМун кIодо гьаюраб кечI ахIанин дос.\nБаркула 8 март — Халкъазда гьоркьосеб руччабазул къо\nХIурматиял Лаваша районалъул руччаби! РакI-ракIалъ баркула нужеда, ихдалил байрамазул тIоцебесезул цояб – 8 март.\nНилъер улкаялда гьеб байрам кIодо гьабула бищунго хIурматияб къагIидаялъ. ЧIужугIадан – гьей ккола инсанасул талихI-рохел, лъикIабщиналде анищ, хьул. ЧIужугIаданалъ цIунула хъизаналъул къайи-свери, гьелъул кверазги, гIакълъуялъги, махщалицаги гIуцIула дунял. Бищунго аслияб, чIужугIадан – гьей йиго эбел. ГIицIго гьеб рагIуе гIоло гьей мустахIикъай йиго гIорхъи гьечIеб хIурматалъе, адабалъе ва тIалаб-агъазалъе. Гьелъул гьумералда рохел, гьими ва разилъи букIин ккола нилъее жинда бащадаб цойги гьечIеб, бищунго кIудияб хазиналъун. Араб гIасруялда руччабаз нахъа тана бахIарчияб къеркьеялъул гьайбатаб нух. Бихьиназда цадахъ гьел къеркьана талихIаб букIинеселъе гIоло.\nКIудияб ВатIанияб рагъул соназда гьел тыл щула гьабиялда свак лъачIого хIалтIана. ТIолабго улкаялъул руччабазго гIадин, бакълъулазул руччабазги хIаракатаб гIахьаллъи гьабулеб буго районалъул экономика борхизабиялда, лъималазе лъайгун тарбия кьеялда, сахлъи цIуниялда, гIадамазе социалияб хъулухъ гьабиялда. ХIурматиял руччаби, гьарула нужее щулияб сахлъи, гIемерсоназулаб талихIаб ва рохалилаб гIумру, хIалтIулъ бергьенлъаби. Биччанте нужер гьурмалъ ва рекIелъ букIине разилъи, рохел. Биччанте нужер хъизаналъулаб гъаситоялда кидаго букIине цIа, парахалъи, гьарзалъи. Нужелъ кидаго цIунун хутIаги магIарул чIужугIаданалъулаб гIаданлъи, яхI-намус, гурхIел-рахIму!\nГьаб ракьалда тIад бугебщинаб берцинлъиги, гьайбатлъиги, хIеренлъиги, чалухлъиги, чергеслъиги БетIергьанас барахщичIого кьурал хIурматиял руччаби! Нуж мустахIикъал руго 8 марталъ гуребги, Аллагьас кьу-рабщинаб къоялъ нижеца, ай бихьиназ, кIодо гьаризеги, рохизаризеги, адаб-хIурматалда рехсезеги. Нуж мустахIикъал руго гьаб ракьалда тIад ругелщинал тIугьдузе, нужедаса берцинал гьел гьечIониги. Нуж руго, хIурматиял руччаби, калам хIалималги, хIалкIолъи бугелги, тIегьлъун кенчIолелги, канлъи бикьулелги, ханлъи бе-кьулелги, рокьуе мукIуралги, гIанчIал ракIазул, гогьаб гьи-мидул, къо ккедал, бахIарчиял, хIал ккедал, бихьинчиял, бухIараб цIорозабизе, цIорораб бухIизабизе кIолел, гIодизе малъизеги релъизе гьукъи-зеги кIоларел, БетIергьанас дунялалде битIараб инсани-яталъул гьайбатаб ва камилаб бутIа. БухIун щвараб бакъу-дасаги гьалаглъун балеб горо-цIералдасаги кIудияб гъветIалъ цIунулел гIадин, нужецаги цIунула ниж, бихьинал, кве-шабщиналдаса, кигIан кIудияб кьуру цебе букIаниги, гьеб кьвагьунги, нух бахъула ну-жер цо рагIуца. Умумуз абухъе, эбелалъул хIатIикь буго ал-жан. Гьениб бакI щвеялдаса талихIал руго нижги! Кьеги нужее талихI.\nМР «Лаваша район» бетIерасул I зам.\nРакI-ракIалъ баркула районалъул тIолалго руччабазда бищунго рохалилаб, гвангъараб ихдалил байрам — Халкъазда гьоркьосеб руччабазул къо — 8 Март. Гьаб ихдалил къоялъ нилъеца рекIелъ кIудияб чIухIигун ва баркалагун ракIалде щвезаюла дунялалда тIад бищунго хирияй чIужугIадан. Гьелъулъ нилъеда бихьула кинабго лъикIабщинаб ва берцинабщинаб. ВатIаналъе ва Республикаялъе бищун захIматаб заманалда улкаялъулго руччабазда цадахъ нилъер районалъул руччабазги гъеж гурун хIехьана тIаде бачIараб къо ва сундулъго бихьизабуна бахIарчилъи. ЦIикIкIараб ва кIудияб бутIа лъола руччабаз район экономикиябгун социалияб ва культурияб рахъалъ цебетIезабиялъулъ, тIаде гIолеб гIелалъе тарбия-лъай кьеялъулъ, гьезул тIалаб-агъаз гьабиялъулъ, жамгIияб хIаракатчилъиялъулъ. Гьарула районалъул киналго руччабазе кибго ва сундулъго сабру, гьабулеб ишалъулъ икъбал.\nМ. ГI. ХаламухIамадов ХС депутат


ЛЪИКIАЛ ИШАЗУЛ ХИНАБ ГЬОГЬЕН\nГьале лъагIел данде щвана Гъуниб районалъул бетIерлъун СалтIа росулъа МудунхIажи Къадиров вачIаралдаса. Гьеб къокъабго заманалда жаниб районалда гьабураб ва гьабулеб бугеб хIалтIул цо-цо рахъазул хIакъалъулъ бицунеб буго мухбир МухIамад Къебедовасул гъоркьехун кьолеб бугеб макъалаялда.\nАбизе бегьула гьеб заманалда жаниб щибха хисарабилан. Гьеб суалалъул бициналде, абизе ккола МудунхIажи районалъул бетIерлъуде вачIанин цIакъ захIматаб заманалда. «ГьадигIанго гIемерал масъалаби ратилин вукIинчIо», - ян гьес чанго нухалда абизеги абуна.\nРайоналъул школазде бачIараб тIорччохъцин кьезе кколеб гIарцул налъи бахун батана 24 миллион гъурщиде. ЦохIо гьеб мисал гIеларищ букIараб ахIвал-хIалалъе къимат кьеялъе.\nГIемераб хIалтIи гьабизе ккана налогал ракIариялъул рахъ роцIинабизе. Исана 10 моцIида жаниб, бачIине кколелдаса, микьго миллионалдаса цIикIкIун гъурущ щун буго налогазул.\nГьелдаго цадахъ хIалтIи гьабизе ккана районалъул халкъалъул социалияб рукIа-рахъиналъул рахъ борхизабиялъул мурадалда.\nХIалтIул тIоцересел къоязго МудунхIажи Къадировас тIалаб гьабуна «Гъуниб» лъималазул санаториялда Гъуниб росдал школалъул филиалалъул хIалтIи цIигьабизе,\nрайоналда физкультураялъулабгун сахлъиялъулаб комплекс Хьиндахъ росулъ баялъе практикаялъулал хIалтIаби гьаризе.\nАхираб заманалда Гъуниб росдаде тIаде балагьараб кьуру тIун бачIунеб хIалалда букIун, гьеб кьуру щула гьабиялъе проекталъулал хIалтIаби гьарулел руго МЧСалъгун цадахъ «Ленгидропроект» абураб гIуцIиялъ.\nХIаракат бахъана батIи-батIиял республикаялъулги федералиялги программаби районалда рилълъанхъизариялъул мурадалда хIадур гьабуна хасаб программа.\nБищунго гIемер гIадамаз кьолеб суал букIана Гъуниб районалде газ бачиналъул. МудунхIажи Къадировас гьеб суалги борхана ДРялъул промышленносталъулгун энергетикаялъул министр Сайгидпаша ГIумахановас тIобитIараб данделъиялдаги. Къокъабго заманалда районалде рачIана газалъул хIалтIухъаби. Бахъана Гъуниб районалде газ бачиналъул хасаб карта.\nЖакъа райцентралде рачIунездаги бихьулеб буго гьелъул гьумер хисулеб букIин. Райцентралда гIумру гьабулел гIадамазе лъадал бугеб къварилъиги хIисабалде босун, тадбирал гьарулел руго гIурухъа лъим бачиналъеги. Гьеб мурадалда, биччан буго 35 миллион гъурущ гIарацги. Райцентралда балеб буго футболалъул майданги.\nГIемерал соназ бицунеб букIана Гъуниб цIияб ясли-ах базе хIажат букIиналъул. Гьале гьанже, райцентралда ясли-ах базе проекталъулал хIалтIаби гьаризе байбихьана.\n«I50 школа» абураб республикаялъул программаялде гъорлъеги бачун, Гьонода росдал школалда хисана школалъул минаялъул тIох, гордал. Гьарулел руго ремонталъулал хIалтIаби. Гьекъолеб лъел масъала тIубазабизабиялъул мурадалда биччан буго анкьго миллионалдасаги цIикIкIун гъурущ гIарац.\nЩивав цIияв нухмалъулесул гIадат буго бугеб ахIвал-хIал мухIканго лъазабизеросабалъеги ун, гьенир дандчIваял тIоритIулеб. Гьедин МудунхIажи Къадиров щвана щибаб росулъе. Ратарал гIунгутIаби хIисабалде росана лъугIизаризе кьуна тIадкъаял, цо-цоязе гьаруна бадирчIваял.\nГьанже росабалъе щвараб мехалда бихьулеб буго цебехун букIинчIеб гIадаб чIаголъи букIин. Цо-цо бакIазда хIалтIи гьабулеб батани хIукуматалъул гIарцудалъун, цо-цояз хIаракат бахъулеб буго жамагIатазул ресазда рекъонги хIалтIаби гьаризе.\nРайоналъул бетIер щварал бакIазул цояб букIана ЧIохъ росуги.\nГьанже гьенибги хIалтIул кор боркьараб хIисаб буго. РагIалде бахъун буго граждан рагъул гIахьалчагIазул хIурматалда бугеб парк къачIан, гьединго лъугIулеб буго КIудияб ВатIанияб рагъул гIахьалчагIазул хIурматалда рагьараб паркги, культураялъул кIалгIаялда хисун буго тIох.\nЦохIо гьеб росдал клуб капиталияб къагIидаялъ къачIазе биччан буго 15 миллион гъурущ. КватIичIого ЧIохъ росулъе бахъизе бугеб цIияб лъел мухъалда хIалтIи гьабизе бихьизабун буго 19 миллион гъурущ гIарацги.\nХьиндахъ росулъ, "Городская среда" абураб программаялда рекъон гьабун буго гьитIичазе расандизе санагIалъи, чIахIиязе торгIо хIазе майдан, къачIалел руго гьенире нухал...\nМохIоре щведал бихьана тIохги хисун, берцинго жанисаги къватIисаги къачIараб ясли-ах.. ГIемерисеб хIалтIул хIасилги бараб букIуна бегавулзабазулги райадминистарциялъулги бугеб гьоркьоблъиялда.\nГьелъул бицуна ахирал соназда, масала, Къорода жалго гIадамазул харжаздалъун гьарулел хIалтIаби цIикIкIунел рукIиналъ. Бачана ЦIияб Къороде кIуядерил лъарахъа лъим, гьарулел руго канализацияби, некIсияб росулъ ралел руго къулгIаби, нухда бетон тIуна. Гьединго гамачI-гъегъалдаса бацIцIад гьабуна хъил тIураб шагьранухги.\nТаманаб заман букIана БацIада росдал школалъул спортзал къачIазе тIалаб гьабулеб букIаралдаса. Гьебги хIисабалде босун, капиталияб къагIидаялъ спортзал къачIаялъе тадбирал гьаруна. Гьелъие биччан буго лъабго миллионгун анкьнусазарго гъурущ гIарац. ГьабсагIаталда гьенир тIад ран унел руго хIалтIаби.\nГьеб буго районалъул цIияв бетIерас тIаде гIун бачIунеб гIелалде кIвар кьолеб букIиналъул цоги мисал. ХIалтIуде вахъун заман балелдего районалда лъазабуна гIолилазда гьоркьоса специалистал тIаса рищиялъул къец. Районалда хIаракат бахъулеб буго цебе букIараб къагIидаялъул даражаялде районалъул лъайкьеялъул хIалтIи бачине. ГьабсагIат унеб буго школаздагун ясли-ахазда щартIал лъикIлъизариялъул хIаракатчилъи. Гьедин республикаялъул хIукуматалъул тIадкъай тIубаялъул мурадалда Гъоркьа-КIогьориб, ГIобохъ, Къорода-кьотIа, СалтIа, СильтIа, ГIунтIиб, Шамгъода, КIогьориб, Гъуниб, Ругъжаб росабазул школазда гьарулел руго хинал хIажатханал.\nКудалиб росдал школалъе кьуна цIияб автобус.\nИсана лъагIалил ахиралде гьединалго микроавтобусал рачIине ругилан бицана районалъул бетIерас Шуланиб ва Гъуниб школазеги.\nЦохIо Гьонода гуребги, «I50 школ» проекталъул хIисабалдасан капиталиял хIалтIаби гьаруна СилтIа, ХIутниб, ЧIохъ-Коммуна, СалтIа, Сугъралъ росабазул школаздаги.\nГьединго районалда гIумруялде рахъинарулел руго «Современная школа» абураб федералияб программа ва «Точка роста» абураб регионалияб проект. Гьеб мурадалда биччараб ункъо миллонгун 800 азарго гъурущ щвана Гъуниб, Сугъралъ, Кудалиб росабазул школазе.\nКъачIазе байбихьун руго росабазул ясли-ахалги: Гъоркьа-КIогьориб - цо миллионгун 34,3 азарго, СалтIа - кIиго миллионгун нусазарго гъурущ гIарац бихьизабун буго.\nЦебехун букIинчIеб къагIидаялъ байбихьун буго районалъул росабазул жанисел нухаздеги кIвар кьезе. Гьедин бихьизабун буго БацIаде нух къачIазе - 14730 азарго, Ругъжабе - 20 миллион, СалтIе - 50 млн, ТIад Гъунибе - 2400 азарго, ХIотIочI-Хьиндахъ- 100 азарго, Гъуниб-БацIада-НакIазухъ нухалъе ичIго миллионгун 700 азарго гъурущ . Гьениб буго нухазда хIалтIи гьабизе букIине проект бахъизе биччарабги.\nГьелде тIадеги республикаялъул нухазулаб фондалдаса МохIоб ва БацIада росабазул жанисел нухазеги бихьизабун буго кIиго миллионгун 404 азарго гъурущ.\nРакIалдаго гьечIого бухIуана Кьогъоб школалъул байбихьул классал жанир цIалулеб корпус. Гьенибги хех гьабун гIуцIана хасаб комиссия. Жеги хIинкъараб хIалалда буго Кьогъоб школалъул хутIараб корпусги. Гьениб 2020 соналда цIияб школа базе планалде босун буго.\nГьеб мурадалда МудунхIажи Къадиров щвана Минэкономикаялде ва рагIалде бахъана бачIунеб соналъ Кьогъоб I00 цIалдохъанасе школа баялъул суал.\nГьединго лъай кьеялъул министерствоялъ 2,5 миллион гъурущ гIарац биччалеб буго Гъуниб росдал школалъул спортзал къачIазеги.\n20I2 соналдаса нахъе тIалаб гьабулеб букIараб Кьогъоб ясли-ахалъе биччазабуна гьелъие гIураб гIарац. Лъел хIалтIаби гьаризе руго СилтIа, Шуланиб росабалъги. ХIотIочIиб къачIазе буго ясли-ах. ЦеречIарал масъалабиги дагьал гьечIо. ЦIидасан базе ккун буго жеги ичIгоги школа. ГьечIо цониги росулъ типалъулаб къагIидаялъ бараб ясли-ахалъул мина.\nГьединалги цогидалги масъалаби дагьал гьечIо районалда. Цо-кIигоги соналда жаниб гьеб кинабго рагIалде бахъунеб хIалги гьечIо. Амма хьул лъезабулеб гьабсагIат гьарулел лъикIал ишаз районалде хинаб гьогьен бачун бачIунеб букIиналъ.\nГьале цебегоялдаса нахъе бицадулъ хутIун букIараб МТС - машинабазулгун тракторазул станция хIалтIизе бичана. Босана гьенибе цIияб кIиго комбайн. Гьелъ рес кьезе буго къватIиса ккураб техникаялъухъ къватIибе унеб букIараб гIарац районалда жанибго хутIизе. Цебе лъолеб буго туризмги районалъе пайдаяб, хайир кьолеб къагIидаялъ гIуцIизе ккелилан абураб суалги.\n2020 соналда бицен гьабулел программабазда рекъон хIалтIи гьабизе хIисабалде босун буго ХIотIочI, Бухтиб, Сугъралъ росабалъ. Базе буго I993 соналдаса нахъе нухдаго хутIун бугеб СалтIа-Кудали кьоги.\nТIолалъулго хIакъалъулъ гьаниб бицун лъугIиларо. Ратила районалда, гIунгутIабиги, гIоларел рахъалги, гIумруялде рахъинаризе кколел ишалги.\nГьеб киналъулго хIасил гьабун буго районалъул бетIерас ва баркала кьолеб буго районалда бугеб ахIвал-хIалги бичIчIун, сундулъго сабурги гьабун, жигаралда цадахъ хIалтIулезе.\nБихьулеб буго районалъул нухмалъиялде вачIунаго МудунхIажилги районалъул гIадамазулги рукIарал хьулалгун анищал дагь-дагьккун гIумруялде рахъунел рукIин. Гьелдаса рази буго Гъуниб районалъул захIматчагIиги.\nПрочитано 933 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 09 декабря 2019 15:35\nДругие материалы в этой категории: « Дагьалдаса байбихьила\tГьай хутIана даим дир учительлъун »


Авторасул ихтиярал: «Лезги газеталъул» журналист бергьана диваналда\n«Лезги газеталъул» журналист МухIамад Ибрагьимов бергьана «Дагестанская правда» газеталдаса. Гьелъул бетIерай редактор Бурлият Токбулатовалда тIад анцIазарго гъурщил гIакIа къотIана. Гьес тIалаб гьабулеб букIана 150 азарго гъурущ. Амма МухIамад Ибрагьимовас абулеб буго жиндие гIарцул гурила ургъел букIараб.\nХъвадарухъабазул цолъиялъул нухмалъулев МухIамад АхIмадовасухъа босараб МухIамад Ибрагьимовасул интервью гъоркь тIубан батIияб цIарги лъун бахъун буго «Дагестанская правда» газеталъ. Гьеб щай гьедин гьабурабин цIалидал, мун жидер хIалтIухъанги гурин, жидеца дуе АхIмадов МухIамадихъа интервью босизе тIадкъайги кьун букIинчIин жаваб кьун буго бетIерай редакторалъ.\nПалхIасил, жидеца гьениб гъоркь АхIмад ХIасанов абун цIар лъунин, гьеб жидер газеталъул псевдоним букIиналъ, лъезе бегьилищан, живго дов интервью кьолев МухIамад АхIмадовасдаги гьикъанин абуна «Дагестанская правдаялъул» юристалъ диваналда. Интервьюялъул автор МухIамад Ибрагьимовас МахIачхъалаялъул Ленинский мухъалъул диваналде хъван букIана гьезда тIасан гIарза.\nАвторасда гьикъичIого, цIар хисизехъин бугилан, интервью кьурав чиясда щайин гьикъарабин абидал, жиндие юристалъ гьадин жаваб кьунилан бицунеб буго ЭР-ялъе МухIамад Ибрагьимовас.\nМухIамад Ибрагьимов: «Интервьюялъул цIикIкIарасеб бутIа букIунила гьеб интервью кьурав чиясул. Мун вугила гIицIго гьесие суалалги кьун, гьеб кагътиде босарав чи. Цинги диванчияс гьелда абуна гьеб хIалтIул цохIо процентгIаги авторасулги бугел, гьедин гьесдаги дандбазе кколаанин нужеца гьеб суал. КIицIулниги диваналде ахIун вукIана живго АхIмадовги. КъваригIелалъ кивеяли ине кколилан, гьес инкар гьабуна диваналде вачIине. Цинги лъабабилеб нухалдаги гьев вачIинчIеб мехалда диванчияс хIукму къотIана.\nДица диваналде гIарза хъвачIогогицин телаан, гьей диде тIаделъичIеяни. Техникаялъул гъалатIгIаги ккун батилилан, тIоцеве дун «Дагестанская правдаялъул» редакциялде индал, гьезул редактор лъугьана дида пахруго кIалъазе, жидер гьединаб ихтияр бугин – макъалабазда гъоркь бокьарав чиясул цIар лъезе. Живго республикаялъул бетIер Рамазан ХIажимурадович гьаниве гьардезе вачIанигицин жинца газеталъухъа гъалатI кканилан, мукIурлъун баянги кьезе гьечIилан чIана гьей. Гьедин батани, дидаго лъикIин кколедухъ гьабилин дицаги абуна».\nГьедин батани, редакциялда хIалтIуларевщинав чияс рачIарал макъалаби «Дагестанская правдаялъ» ургъун рахъарал цIаразда гъоркь рахъулел ругин абураб хIукмуялде вачIун вуго МухIамад.\nЖинда тIасан диваналде гIарза хъварав журналист дуца хIалтIуда щай толевин абизе жидер «Лезги газеталъул» бетIерав редакторасухъе ячIун йикIанин Бурлият Токболатовайин бицана МухIамад Ибрагьимовас.\n«Дагестанская правдаялда» тIасан диваналде гIарза хъвазе хIадурулев вуго цеве гьенивго хIалтIулев вукIарав ГIабдулафис ИсмагIилов абурав журналистги. Жинца гьеб гIарза Кремлялде информалатазда хурхараб идараялде хъвалин абулеб бугила гьес.\nДагъистаналда гьедин журналистаз цоцазул макъалаби рикъарал хIужаби тIатаниги, диваналде гIарзаби хъвалеб гIадат гьечIо. Цояз гьеб бихьичIеб ххвел гьабун тола, цогидаз иш маслигIаталдалъун лъугIизабула.\n2014 соналда дунялалда хун вуго 60 журналист


ГIолохъаби ИГИЛалде гъорлъе инелъун Дагъистаналъул полициялъ тIадецуй гьабулеб бугин бицана Эркенлъи радиоялъе республикаялъул Гъизилюрт мухъалдаса гIолилас. ХIатта цо-цоязде гьенире аралъухъ гIарацгицин кьелин абун бугила гьез. Нижер мухбир МахIмудова ПатIиматие гьеб бицарав чиясул цIарги гьаракьги хисизабун буго нижеца.\nХIасан: «Гьоркьоса къотIичIого гьез (полициялъулаз) ккун рачун уна гIолохъаби. Сириялде ине бокьун гьечIищила, щайила нуж гьенире унарилан лъугьуна гьезде. ГIадамаз бицун гуреб гьеб кинабго хIакъикъат дида бихьун лъала. Дун тIарикъатчи вукIаниги дун разигьечIо гьел низам цIунулез салафиязда хурхун гьабулеб ишалдаса. Дида лъала гьел мекъаб диналъул чагIи рукIин, амма гIадатиял лъиего заралги гьабичIого жидерго ишалдеги руссун, как-кIалалде руссун ругел гьел гIолилал щай берцинго толарел. Гьел я рохьахъ гьечIо, я ярагъ букIунаро гьезухъ».\nГьедин бицана Эркенлъи радиоялъе Гъизилюрт мухъалдаса ХIасан абулев васас. Гьев вуго тIарикъаталда вугев, устарасул мюрид, амма гьесул кIиявго вацги цойги чанги гIагарал чагIиги руго салафиязул кьерулъ ругел гIадамал.\nИГИЛалъул кьерулъ вагъулев вуго Россиялдаса ва лъидаго рачIел улкабазул гьудуллъиялде ай СНГялде унел улкабаздаса 7 азарго чи. Гьедин лъазабуна Россиялъул ХIинкъигьечIолъи чIезабиялъул идараялъул нухмалъиялъ. Гьезул цIикIкIунисеб бутIа Шималияб Кавказалдаса гIолохъаби ругин лъазабулеб буго хасал хъулухъаз. МухIканго чан дагъистанияв гьезда гьоркьов вугевали лъалеб гьечIо, амма гьал къоязда Гъизилюрт мухъалъул терроризмалде данде чIараб комиссиялъ лъазабуна гьениса щибаб моцIица цохIо гьеб мухъалдаса 15-20 чи унев вугила Сириялде вагъизейилан. Гьел гIолохъаби ИГИЛалде гъорлъе иналъе гIайибияллъун бакIалъул полициялъул хIалтIухъабиги ругин, гьез салафиял полициялдеги рачун гьениб тIадецуй гьабун, тIамулел ругила Сириялде инейилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Гъизилюрт мухъалдаса ХIасаница.\nЖивго салафияв гьечIониги гьездехун хасал идарабазул бугеб квешаб бербалагьи бихьулила жиндида ва гьезде гьабулеб бугеб тIадецуйги лъалин бицана гьес «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда.\nХIасан: «3-4 нухалда ккун рачун ун тIадецуй гьабулел рукIарал гIолохъабиги руго нижер гьанир. Киналниги магжилазде щвана гьеб ишалъул тIири. Полициялъ изну гьечIого яргъидгIуцIаразулгун хурхен букIине бегьулездасан гIуцIараб хасаб сияхIалде росун ругезе рахIатго толаро. Нуж щайила жеги гьанир ругел, нуж нужерго диналъул вацазе кумекалъе ине кколарищин абун тIаделъула гьездеги. Гьедин цо кьвагьун кIиго чан чIвазе къваригIун буго гьезие. Чи гьечIеб мехалда проблемаги букIунарелъул».\nГъизилюрт мухъ Дагъистаналдаго бищунго гIодойбиччай гьечIеб мухъ рикIкIунелъул, гьедин салафиял жидедаго тIаса ун рукIине гьел, щиб гьабунги Сириялде рагъизе ине къваригIун бугила гьезие, зама-заманалдаса полициялъул бутIаялдеги рачун нуж щайин нужерго диналъул вацазе кумек гьабизе унарелилан тIаделъулел руго низам цIунулел гьел гIолохъабазде. ХIасанил гьариялда рекъон, гьесие хасал хъулухъаздасан щибго хIинкъи букIинчIого букIинелъун, гьесул цIарги гьаракьги хисизабун буго нижеца.\nХIасаница абулеб буго гьал къоязда Гъизилюрт мухъалъул терроризмалде данде чIараб комиссиялъ щибаб моцIалъ гьениса 15 -20 чи вагъизе унев вукIанин аби битIарал баянал ратилила, щай гурелъул кIанцIизе бакI тIагIинабун бугила къуваталъул идарабаз гьенир гIумру гьабун ругел дагьабниги салафиязулгун хурхен бугезул. Амма цебеялде данде гьанже гьеб Сириялде ИГИЛалъул кьерулъе рагъизе унезул къадар дагьлъун бугинги бицунеб буго гьес.\nХIасан: «Цо васасда полициялда абун буго щайин мун Сириялде унарев, гьениве ине дур гIарацищин гьечIебилан. ГьечIеб батани мун гьениве аралъухъ жиндица дуе 500доллар кьелинцин чIун вуго гьев полициялъулав. Гьелдаса инкар гьабураб мехалда дур ракI бухIизе бугин абун гьесда кIалалги гьикъун руго дов низам цIунулес. Гьел баянал лъицаниги къватIире кьоларо щай гурелъул гьезда божулевчи дагь вукIунеблъи бичIчIула дол гIолохъабазда. Полициялъулаз гьеб нахъегIанаб иш гьабулеб букIин киданиг чIезабунги бажаруларо, гьел ИГИЛалъул вербовщиказде данде рагъ балелин абун рукIуна жидерго кьерулъ гьел вербовщикалги тун. Дагьв цевегIан кIанцIизе бакI тIагIинабуна гьез нижер мадугьалихъ вукIарав цо ГIумарилан абурав васасул. Щибниги къваригIел гьечIеб ишалъул чи вукIинчIо вукIинчIо гьев, жиндирго динги гьабун дарсазде ун рокъове вачIун вукIунаан. Киназдагоги лъан полициялъулаз гьесул рокъобе жидецаго граната реххана. Жанив тIамизехъин вукIана гьев, жиндие рахIат толареблъи лъана досда, гьединлъидал туснахъалде инегIан гьениве Сириялдего ининги абун тIагIана гьев гьаниса. Ахираб заманалъ жидеего бокьун гьенире рагъде унел дагьлъун ругин абизе бегьула, щай гурелъул салафиязул гIалимзабаз фатва бахъун буго гьеб ИГИЛалъулала хараджитал ругин абун, ай бусурбабазда гьоркьоб рикьи ккезабулел чагIи ругин гьелилан».\nДагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул пресс-хъулухъалъухъан гьеб цебехун ХIасаница бицаралда тIасан «Эркенлъи» радиоялъе баян щвечIо.\nИсана марталда Шималияб Кавказалъул федералияб икълималъул бетIер Сергей Меликовас кьурал баяназда рекъон Сириялда гьеб заманалда вагъулев вукIана 1500 кавказалъулав. Гьединго ФСБялъул лъазабулеб буго исана Шималияб Кавказалда ИГИЛалъе гьа бараб изну гьечIого яргъидгIуцIаразул 7 къокъа тIагIинабуниланги. Россиялъул прокуратураялъ лъазабулеб буго батIиял пачалихъазда рагъулъ гIахьаллъи гьабиялда щаклъи бугев 650 чиясда тIад такъсиргьабиялъул иш рагьун бугиланги.