Википедия — эркенаб энциклопедия\n(«БетIераб гьумер» гьумералдаса гьанибе буссинабуна)\nЛъикӀ щварал Авар Википедиялде,\nэркенаб энциклопедиялде, жиб киназго редактинабизе бегьулеб\nБалагьизе 2809 макъалаялда гъорлӀ\nГьабсагӀат Авар Википедиялда буго 2809 макъала.\nЖакъа буго талат къо, 2022 соналъул 17 май | 15 Шаввал 1443 гь.\nЖакъа тІасбищараб макъала\nАвар мацӀ (aw.ˈar mat͡sʼː) яги магӀарул мацӀ (ma.ˈʕa.rul mat͡sʼː) ккола Бакъбаккул Кавказалда (тарихияб Аваристаналда) жиб бугеб нахгун дагъистаниял мацІазул хъизаналъул, авар-гIандисезул-цІунтІасезул гIаркьелалъул авар-гIандисезул къокъаялъул мацIлъун.\nАвар мацІ тІибитІун буго аслияб къагІидаялъ Дагъистаналда ва ЦІоралда, буго гьединго Чачаналъда, бакъбаккул Хъизихъалда, ва Туркиялда ругел авар мужагьирзабазда гьоркьоб. Ккола Дагъистаналъул расмиял мацІазул цояблъун, гьединго Дагъистаналъул бакътІерхьуда, ай тарихияб Аваристаналда бугеб лингва франкалъун (БолмацI). Авар адабияталъулаб мацІалъул кьучІалда буго гьебго БолмацI — магӀарухъ гӀумру гьабун ругел гьитӀинал тухумазул ва тайпабазул жидедаго гьоркьоб бо (аскар) бакӀарараб мехалъ бицунеб букІараб мацӀ, жибги авар мацIалъул шималияб тІадкаламалде гъорлъе кколеб. КІалъалезул къадар бахуна цо миллионалде.\nАвар мацІалъул фонетикияб гІуцІиялда буго гІатІидаб рагьукъал гьаркьазул (консонантазул) система, жиндида жаниб къвакІаралги (геминатал) лабиалиял рагьукъалги ругел. Рагьараб гьаракь адбияталъулаб авар мацІалда буго щуго, гьел руго гІадатал, кирго абула кӀудияб хиси ккечӀого, ай аллофонлъи гьечӀого, амма адабияталъулаб мацІалде бищун гІагараб кколеб хундерил мацІалъул сверелалъул гаргаразда дандчӀвала халатал рагьарал гьаркьалги.\n↪ жаниса цӀализе ›››\nЖакъасеб лъикІаб макъала\nСуракъат — аваразул нуцал, жив, цо-цо баяназда рекъон, XI гІасруялда, цогидал баяназда, XII вукІарав. Нуцал Саратанил вас.\nБакихановасда рекъон, Абу Муслим вукІун вуго гьижрияб V гІасруялда, ай 1009 ва 1107 соназда гьоркьоб заман. Суракъат нуцалил заманалда гІуцІула тах ирсалъе кьеялъул тартиб, жинда рекъон Суракъатил ирсалъул варисзабазе гурони ихтияр букІинчІеб Аваристаналъул тахида рукІине.\nСуракъатил рагІият букІана насранияб ва жугьутІ дин ккурал, хъанчие лагълъи гьабулел. Нуцал рикІкІунев вукІана цІакъ къуватав, рагІи билъарав бетІерлъун. Авар нуцаласе мутІигІал рукІана Шамахалдаса бахъараб Кабардаялде щвезегІан ругел киналниги халкъал, тушал ва чачанал. Императорасулаб географияб жамагІаталъул хъвай-хъвагІаялда рекъон, Суракъатица «ханлъи гьабулаан буго Шамахалдаса бахъараб Кабардаялъул гІорхъоде щвезеган ругел халкъазе, чачанал ва тушиял абуни рукІана гьесул рагІиятчагІилъун».\n↪ жаниса цӀализе›››\nЖакъа тІасбищараб сурат\nКӀодо гьабизе сураталда тӀад цуй\nСуртазул альбом • Балагьизе\nАстрономия · Биология · Геология · Геометрия · Статистика · Физика · Математика · Химия · ТІабигІатиял гІелмаби · Ракьул гІелмаби\nБухьен · Экономика · Медицина · Компьютерал · Къанун · Сахлъи цІуни · Технология · Агрономия · Менеджмент · Инженерия\nАдабият • Археология • Тарих • Социология • Дин • Психология • Лингвистика • Политология • Философия\nИскусство ва маданият\nАрхитектура • Искусство • Хобби • Кьурди • Дизайн • Сурат • Адабият • РакІгъезаби • Музыка • Живопись • Скульптура • Театр • Кинематограф\nРачІа данде бан хъвазе!\nХириял магӀарулал! ХӀурматиял авар мацӀ бокьулел!\nАвар Википедиялда жидорго лъалкІ тезе бокьараз гІахьаллъи гьабизе бегьула авар мацІалъулги, миллаталъулги ватІан Аваристаналда хурхарал темабазда гъорлъ. Гьаб Википедияги Авар мацІалда бугелъул, гьанир цогидазда цадахъ рукІине рекърал руго Авар мацІалдаги, миллаталдаги, маданияталдаги тарихалдаги, тІолго Аваристаналдаги хурхарал макъалаби, гьединлъидал Авар Википедиялда гьаб моцІ хас гьабун лъазабулеб буго\nАргъвани росдал бо\nГьарадерихъ росдал бо\nИгьали росдал бо\nМелъелтІа росдал бо\nЦІиликь росдал бо\nЦІунди-Шабдухъ росдал бо\nАнсалтІа росдал бо\nБолъихъ росдал бо\nГъодобери росдал бо\nГІанди росдал бо\n'Муниб росдал бо'\nРикІвани росдал бо\nХелекьури росдал бо\nЧанхъо росдал бо\nБацІада росдал бо\nКудалиб росдал бо\nКІогьориб росдал бо\nКъорода росдал бо\nКьогъоб росдал бо\nРугъжаб росдал бо\nСугъралъ росдал бо\nЧІохъ росдал бо\nШангъода росдал бо\nШуланиб росдал бо\nГІанчихъ росдал бо\nИнгердахъ росдал бо\nКІкІаратІа росдал бо\nЛъибишо росдал бо\nТІад Инхело росдал бо\nТІад Магъилъ росдал бо\nЦІолода росдал бо\nГъведиш росдал бо\nГъерел росдал бо\nГьиндиб росдал бо\nКІособ росдал бо\nКолоб росдал бо\nКъамилухъ росдал бо\nКъардиб росдал бо\nЛъаратІа росдал бо\nМазада росдал бо\nНачІада росдал бо\nСанагІортІа росдал бо\nТІохьотІа росдал бо\nХадиял росдал бо\nХидиб росдал бо\nХьиндахъ росдал бо\nЧІадаколоб росдал бо\nЧІорода росдал бо\nШидиб росдал бо\nГІаркьухъ росдал бо\nХубар росдал бо\nБалахьуни росдал бо\nГьаракІуни росдал бо\nИштІибури росдал бо\nМайдан росдал бо\nУнсоколо росдал бо\nХъахІабросо росдал бо\nБакьайчІи росдал бо\nГьамищтІа росдал бо\nГьамущи росдал бо\nГьоцІалъ росдал бо\nГІахьалчІи росдал бо\nГІобода росдал бо\nГІочІло росдал бо\nЛъагІелухъ росдал бо\nСамилахъ росдал бо\nСиухъ росдал бо\nТІануси росдал бо\nУздалросо росдал бо\nХунзахъ росдал бо\nХІариколо росдал бо\nДарада-Мурада росдал бо\nКІикІуни росдал бо\nМогьохъ росдал бо\nХъвартихьуни росдал бо\nГьадири росдал бо\nГьигьалъ росдал бо\nГъоркь Гьаквари росдал бо\nГъоркь Хъваршини росдал бо\nИнхъокъвари росдал бо\nКІванада росдал бо\nКІочІалиб росдал бо\nТІад Гьаквари росдал бо\nТІинди росдал бо\nХуштада росдал бо\nХъварши росдал бо\nЦІумада росдал бо\nШава росдал бо\nЭчеда росдал бо\nГӀумахан V КІудияв\nва бодул церехъаби\nМацІ ва адабият\nНекІсияб авар мацІ\nАвар мацІ машгьурлъизаби\nАвар мацІалъул мугІалимзабазул дандеруссин\nХочбарил хІакъалъул кечІ\nБудун дамдамаги, дибир гьороги\nШагІирзаби ва хъвадарухъаби\nЦІияб макъала хъвазе\nАвар Википедиялда жакъа къоялда жаниб буго 2809 макъала. Дуе хъвазе бокьараб махъала гьаниб жаниб батизеги бегьула, гьединлъидал макъала хъвалалде цебе дуца гьеб балагье гьаб формаялда. Гьеб батичӀони, дуе хъвазе бокьун бугеб макъалаялъул цІар хъвай гьаб гъоркьехун бугеб мухъалда жаниб ва макъала хъвай.\nКӀвар кье! Хъвазе бугеб макъалаялъул цӀаралда ругони хадуб хӀучч лъезе кколел хӀарпал (тӀ, кӀ, чӀ, цӀ ва гьел гурелги) , нужеца хӀалтӀизабе кириллияб алипбаялъул хӀучч. Гьеб лъезе бегьула гьаниса насхуги гьабун (Ӏ).\nБегьуларо рукӀине латин I хӀарп, l хӀарп, 1, кириллицаялъул І хӀарп.\nДагъистаналда руго росаби Албания ва Люксембург абураб. Гьединго Дагъистаналда рукІана Камчатка, Притория ва Миср абурал росаби.\nДагъистаналъул тахшагьар МахІачхъалаялда буго Шималияб Кавказалда бищун кІудияб университет.\nПётр Багратион Дагъистаналъул Гъизляр шагьаралда гьавуна.\nГендерил машинабазул тоннель, Шурагьиял (cоветиял) хІукуматазул ракьалдаго бищун халатаб кьурда гъоркьан бухъараб тоннель буго.\nДагъистаналъул ракьалда буго Россия Федерациялъул пачалихъияб гІурхъи ва гьелъул халалъи буго 1081, 3 км.\nДагъистаналъул аслиял халкъал ккола бусурбаби - суннит мазгьабалъул. Дагъистаналда бищун некІсияб Къуръан батана 19 гІасруялъул ва гьебги бугоан Персазул шагьас Дагъистаналъул хІакимасе сайгъат гьабураб жо.\nТІоцебесеб гІадамал раччулеб поезд щвана Дербендалде 1898 соналъул 25 октябралъ.\nДокузпара мухъалда бугеб Къуруш росу ккола Россиялъул бищун борхатаб тІанкІлъун.\nХасавюрталда бугеб Знаменский килиса ккола Шималияб Кавказалда бищун кІудияблъун.\nМашгьурав хирург, даруяб мазь ургъарав Александр Вишневский гьавуна Дагъистаналда, Новоалександровка росулъ (гьанже Гъоркь Чирюрт).\nБашликент абураб росдада цІар букІана цебе "Александркент" абун, Россиялъул пача кІодо гьавун лъураб.\nВикипедиялъул ракІалде щвезаби\nГьаб къоялъ — 17 май\n9 май (1913) — Къади Абакаров, КӀудияб ВатӀанияб рагъул гӀахьалчи, СССРалъул багьадур.\n2 май (1729) — Екатерина II, Россиялъул империялъул императрица.\n5 май (1852) — XIажи Мурад, имам Шамилил наиб ва бищун аскIовегIанав кумекчи.\n30 май (2013) — Александр Вишневский, советияв ва россиялъул Вишневскиязул тохтурзабазул тухумалдасан хирург.\nЖакъа тӀасбищараб портал\nЖакъа тІасбищараб портал…\nАхирисеб тІасбищараб портал:\nМедиафайлазул гъамас Викикъамус\nКъамус ва мугӀжам Викимактаб\nАслиял текстал Викицитата\nТӀахьал ва нухмалъи ВикижамигI\nТӀабигӀат гӀелмуялъул тайпаби\nВикимедиа проектазул хӀакъалъулъ Вики Викибаян\nБаяназул база Викидалил\nНухлул далил Инкубатор Викимедиа\nЦӀиял мацӀазул бутӀаби\nВакиллъи / Embassy — Бигьаяб версия — Кумек гьаби — Фонд Викимедиа — Контактал — Цоги мацІазул бутІаби\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=БетӀераб_гьумер&oldid=79476»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабураб заман: 17:10, 16 април 2022.


Мультимедиа, Июнь 20, 2019 page 1\nКавказалъул гIолохъабазул байрам МахIачхъалаялда\n"Кавказ - единая семья" абураб гIолохъабазал музыкалияб фестиваль байбихьана МахIачхъалаялда 29 апрелалда.\nМахIачхъалаялда ракIалде щвезабуна Чернобылалъул балагь\nД. Клуни: "Армениялда гIадамал чIвай геноцид букIана"\nЕреваналда Aurora Prize For Awakening Humanity абурал шапакъатал кьеялъул тадбир рагьулеб мехалда цеве вахъарав актер ва гражданияв хIаракатчи Джордж Клуница абуна 1915 соналда ГIусманиязул империялъ эрмениязул гIемер чи чIваялъул трагедиялда битIараб цIар кколин геноцид.\nКиргизиялъул къануналда бихьизабулеб буго Рузманалъе заман\nКиргизиялъул парламенталъ хIукму гьабуна хасаб къануналдалъун Рузманалъе заман бихьизабизе. ХIажат бугищ улкаялъе гьединаб къанун, гьелдалъун рикIкIалъизехъин бугищ Киргизия дунялияб гIумруялдаса? "Настоящее время" сурсаталъул репортаж.\n"Роботазул анкь" Дагъистаналда\n11 апрелалдаса МахIачхъалаялъул 13-леб гиманзиялда унеб букIана «Робототехникаялъул анкь». Тадбир гIуцIун буго «Пери Инновации» абураб олигарх Зиявудин МухIамадовасул фондалъ. «Анкь» тIобитIизе Москваялдаса рачIун рукIана «Центр педагогического мастерства» абураб гIуцIиялъул специалистал.\nСагIидал эбел Роза\nДагъистаналъул Ново-каякенталдаса Саида Халикъова щуго сонги кьун Лефортовоялда жаний тIамун йиго.\n"Хиджабазда гъорлъ рихьулел макьаби"\nХиджабазул хаслъиги чияраб культураги лъазелъун гьанжегIагар Мароккоялде щвана ЭР-ялъул фотограф ва графикаялъул дизайнер Ксения Диодорова.\nСамарканд - некIсияб шагьар\nЧернобылалъул хIайваназул талихI\n30 соналъ цебе кьвагьараб Чернобылалъул АЭСалъул сверухълъиялда (30 километралъул радиусалда) гIадан чи гьечIо гIумру гьавун.


Щай гьанжеги ратичIел ХI. Камаловасул чIвадарухъаби?\n15 декабралда ункъо сон тIубала Дагъистаналъул «Черновик» газета гIуцIарав ХIажимурад Камалов чIваралдаса. Амма ункъо сон аниги гьев чIварал чагIи жеги кквезе щун гьечIо ва цIех-рехалъул хIалтIуда жаниб щибниги цIияб хIалтIи загьирлъулеб гьечIилан абулеб гьесул гIага-божараз.\nХIажимурад Камалов чIвана 2011 соналъул 15 декбаралда «Черновик» газеталъул редакциялда цеве. Гьев чIваялъ кIудияб ахIи-хIур багъаризабуна гIицIго Дагъистаналдаги, Россиялдаги гуребги – тIолго дунялалдаги. «Черновик» газеталъул журналистаз рорхулел рукIана ришватчилъиялъул, коррупциялъул, полициялъ гьабулеб зулмуялъул темаби ва цIакъ кIудияб асар гьабулаан жамгIияб пикруялъе.\nХIажимурад Камалов чIван бащдаб лъагIел араб гIадаб мехалъ 2012 соналъул маялда тIибитIун букIана хабар гьев чIварал чагIи ралагьизелъун Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъул хIалтIухъабазул къукъа бачIине бугин Дагъистаналдеян. Гьезул кумекалдалъун цIех-рехги рагIалде бахъинин, ХIажимурад чIварал чагIиги ратилин абураб хьул букIана доб мехалъ ХIажимурад Каамаловасул вац Магьди Камаловасул, амма цIех-рехалъул хIалтIулъ кинабгIаги цебетIей лъугьинчIин гьелдаса чан сон анигиян бицана гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nМагьди Камалов: «Гьез гьабураб хIалтIиги ккечIо, оперативияб къагIидаялъ тIоритIизе кколел тадбиралги тIоритIичIо, заманги ана гIадада. Дида лъаларо гьалдаса хадубги кинаб къагIидаялда хIалтIизе ракIалда бугеб Шималияб Кавказалда бугеб ЦIех-рехалъул комитеталдаяли. Лъаларо, дир хьул гьечIо ХIажимурад чIварал ратилин гьанжеян. Гьел ратизе бегьула цо анцIго сон ун хадубниги. Кисан баккунги гьеб баян къватIибе лъачIого хутIиларо».\nХIажимурад Камаловги, гьединго 2013 соналъул июналда чIварав «Новое Дело» газеталъул журналист АхIмаднаби АхIмаднабиевги чIварал чагIи ралагьи дурго бербалагьиялде гъоркье босеян гьарун букIана исана, президент Путинилгун букIараб дандчIваялда политолог ва жамгIияв хIаракатчи Маским Шевченкоца. Амма гьелдаса хадубги лъалеб цебетIей гьениб лъугьун гьечIо. Гьанже гьесда ракIалда буго цоги нухалъ Путингун дандчIван, тIадехун бицен гьабурал журналистал чIврал чагIи ралагьизелъун ХIинкъигьечIолъи цIуниялъул хIалтIухъабаздаса хасаб къукъа гIуцIеян президентасда абизе.\nМаксим Шевченко: «Цин хабар букIана ХIажимурад рохьилаз чIван вугилан. Амма дида лъалеб бакIалдаса гIебеде ХIажимурад жидерго чIегIераб сияхIалде восун вукIана Гъизилюрталъул «Робин гудал» абулеб къукъаялъ. Рохьилаз гьесул цIар бахъулеб букIинчIо.\nДие чан сон кьун батаниги Аллагьас, дун чIаго вугебгIан мехалъ дица гьоркьоб къотIизе тезе гьечIо ХIажимурад чIваялъул цIех-рехалда хурхун гьабулеб хIалтIи. Гьеб буго дида тIад лъураб налъи, дир гIумрудул борч. Гьев дир лъикIав гьудул-гьалмагъ гуревги, цIакъ сахав бихьинчиги вукIана. Кинаб зарал диеги, дир карьераялъе кколеб бугониги дица гьеб гьоркьоб къотIизе теларо, ТIадегIанас борцунеб жо гуро гьеб карьера, гьес хIисабалде босулеб гIамал батIияб буго».\n1991 соналдаса нахъе чIванги араб бакI лъачIогоги Россиялда тIагIун вуго 230 журналист. Амма гьезул хIакъикъияб къадар жеги цIикIкIараб букIине рес буго.\n1992 соналдаса нахъе Дагъистаналда чIварал журналистазул къадар ккола 17 чи. Гьезул цонигияв чIварав чи лъалев гьечIо. Гьезда гьоркьор руго гIадатиял журналисталги, информациялъулгун басмаялъул министралги.\n«Репортеры без границ» абураб халкъазда гьоркьосеб гIуцIиялъ тIиритIизарурал баяназда рекъон, 2014 соналда жанив дунялалда чIван вуго 66 журналист.\nЩай гьанжеги ратIичIел ХI. Камаловасул чIвадарухъаби?\nЧIвана15 журналист, валагьичIо цогIаги такъсирчи


Магьирлугъ – терроризмалийн къаршину |\nЧялишсса гьурттушинна дуллай бур Лакрал театр «Культура – против террора» тIисса Дагъусттаннал Культуралул министерствалул проектраву. Му проектрал лагрулий республикалул шагьрурдай ва районнай ккаккан буллай бур спектакллу: «АхIмад-Хан Султан» ва Апанни Къапиевлул дяъвилийсса чичрурду гьануну ларсъсса «Кьакьан дурасса макь».\nЛаргсса хамискьини «Кьакьан дурасса макь» ккаккан бунни Къизилюртуллал магьирлугърал къатлуву, шагьрулул ва лагмасса шяраваллал школалул дуклаки оьрчIан.\nСпектакль байбишин хьхьичI оьрчIахь дяъвилул ва ватан ххирашиврул темалийн багьайсса ихтилат бунни Лакрал театрданул директор МахIаммад ХIусайновлул ва Къизилюртуллал райондалул администрациялул бакIчинал хъиривчу Расул Мусаевлул. Хъунмур чIурчIав дурунни экстремизмалул ва терроризмалул суаллай.\nПредыдущая записьАнатолий Карибов назначен первым зампредом Правительства ДагестанаСледующая записьМицIкIиссурттайсса оьрму


"Предметияб цIар"- дарс-маргьа -5 класс » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Авар мацI » "Предметияб цIар"- дарс-маргьа -5 класс\nДарс - маргьа\nДарсил тема: Предметияб цIар.\nДарсил мурад: Предметияб цIаралъул грамматикиял гIаламатал такрар гьари.\nКIалзул гьунар пасихI гьаби.\nЛъимал дарсиде хIадур гьарила.\nМугIалимасул цеберагIи: ВорчIами, лъимал. Нилъер жакъасеб дарс буго гIадатияб гуреб. Нилъеца бухьила сапар магIарде, гIалахалде гуреб, цо тамашаго берцинаб, гIажаибаб, балъголъабазул жиб цIураб улкаялде. Гьеб улкаялда цIарги буго «Каламалъул бутIаби». Гьеб улкаялда кверщел гьабулеб буго цо гIакъилав, гIакълу камилав, цIодорав ханас.\nХанасда цIарги буго «Предметияб цIар».\nПредметияб цIар щиб жояли лъачIони нилъеда лъачIони, сверухъ ругел предметалги, тIабигIатги – гIаммаб къагIидаялъ абуни щибго лъазе гьечIо. Гьединлъидал нилъеца гьев ханасулгун лъикIаб гьудуллъи кквезе ккола.\n- Гьаха, лъимал, лъицаха бицинеб дида, сунда абулеб предметияб цIар?\n(Жинца предмет магIнаги кьолеб, щиб?, щив? Щий? щал? абураб суалалъе жаваблъунги рачIунел каламалъул бутIаялда предметияб цIар абула).\n- ХIалчIахъадал, лъалеб буго. Амма, лъайха нужеда нух ханасухъе бигьаяб гьечIо. ДандчIвазе руго нухда гIемерал захIмалъаби, ратила гIорал, рохьал ва цогидабги. Нужеца яхI бахъани бигьаго нахъа тела гьеб кинабго.\n- Рилълъинищха, лъимал, дунгун маргьабазул улкаялде? – Рилъининха.\nII. ТIоцебесеб захIмалъи буго нухда гьадинаб: «РагIабазул диктант» абун цIарги бугеб. Гьал дица рихьизарурал суратаздасан нужеца хъвазе ккола рагIаби щиб? (в,й.л). – абурал суалазе жаваблъун рачIунел.\nЭкраналда бихьизабила сурат. (бакъ, хIинчI, мугIрул, гъутIби, гIанкI, вас, хIама, тIугьдул, росу, цIер, гIазу, таращ, хер, берцинлъи, гIурччинлъи).\nIII. гIурччинлъи, тIугьдул – абурал рагIаби рагIул гIуцIиялде риххе.\nГIурччинлъи, тIугьдул (гIурччин-кьибил, лъи-суффикс. ТIугь-кьибил, дул- суффикс)\n- ЦIакъ цIодорал лъимал руго, хIалчIахъадал.\nIV. Вореги, лъимал, цIодорлъи гьабе. Гьанже батизе буго гIор. Гьеб буго цIакъго кIудияб, бахизе кIолареб. Нилъеца лъезе ккола гьелда тIасан кьо. Гьал кьурал рагIаби дандрани, нилъер лъугьина кьо.\n- Лъица гьабураб? (Лъугьараб предложение доскаялда хъвала ва членазде биххила)\nV. ГIор нилъеца бигьаго баха. КIвеладай лъимал гьаб рохьосан нух бахине.\n- Кинал гъутIби нужеда гьанир рихьулел ругел? (пихьилги рохьилги).\n- Пихъ бижараб чан бугеб? (4)\n- Пихъ гьечIеб чан бугеб? (15)\n- Чан падеж бугеб авар мацIалда? (19 падеж)\n- Кинаб кIиго группаялде гьел рикьулел? (ГIадатал ва бакIалъул)\n4 гIадатаб 15 бакIалъул\n- Гьал рагIаби падежазде сверизаре: Эбел , ВатIан\nVI. Гьалеха нилъеца нахъа тана рохь.\nСвакаралищ? ХIухь бахъизе чIелищ?\nГьабсагIат нужеда бихьила цо гьитIинабго церерахъин.\nVII. Рилъинищ лъимал цере?\nЦойги кинабха бугеб предметияб цIаралъул гIаламат.\n(Предметиял цIарал рукIуна хасалги гIаммалги).\nГьабсагIат тIобитIила нилъеца «ТIасабищул диктант»\n(Гьал рагIаби кIиго хIуби гьабун хъвай. Хасал ва гIаммал)\nЧакар, чанахъан, тIавус, гъалбацI, гьитIинавас, манарша, булбул, будун.\n- Хал гьабила, цо- кIиго цIалдохъан цIализе тIамила. ХIасил гьабила.\nVIII. Лъимал. Хъаладухъе унаго нухда батула нилъеда борхатаб мегIер. Гьаб мегIер бегизе ккани гьаб суалалъе жаваб лъазе ккола. Щиб нужеда бихьулеб бугеб сураталда.? Суалал лъе.\n- Чан жинсияб класс бугеб предметияб цIаралъул?\nЧ.ж. Ч1.ж. Гь.ж.\nВас эбел хIама\nДада яс тIехь\n- Гьалмагъ, цIалдохъан, гьудул – абурал рагIаби кинаб жинсалъул кколел? Кин чIезабулеб гьезул жинс?\n(предложениялда жаниб жинда бараб рагIухъ балагьун)\nМасала: Дуца гьудуллъун ккве квер гIатIидаб тIехь,\nКиб хIажалъаниги дуе батулеб.\nЦI. ХIамзат «Гьудуллъи лъилгун кквелеб?»\n- ЦIалдохъан абураб рагIигун 2 предложение гIуцIе ч.ж. ва чI.ж.\nIX. Гьалеха нахъа тана нилъеца борхатаб мегIер. Цебе буго цIан битIараб авлахъ. Авлахъалда буго цохIо ицц. БагIарараб бакъукьан унаго, лъим гьечIони нилъее гьеб нахъа тезе захIмалъула. Нилъеца ицц балагьизе ккола. Гьеб батила нужеда предметияб цIаралъул цойги гIаламат лъани.\nВас – васал, ицц- иццал, хур – хурзал\nТIехь – тIахьал ракь – ракьал эмен – улбул\n- Кинаб гIаламатха гьаб кколеб?\n- ГIемерлъул форма лъугьинабулел суффиксал кинал кколел?\n- ал - , - дул-, - би-\n- Сурат бихьизабила. Гьал предметиял цIаразул форма бице.\nКIулал, цIороберал, гьундул\nЧIужу, эбел, вехь.\nX. Карточкабазда тIасан хIалтIи. (6 карточка)\nКIигояз магIнаяб текст гIуцIила «Эбел» - абураб темаялда.\nXI. Дарсил хIасилал гьари. Гьалеха, лъимал, нилъеца нахъа тана гьалагал гIоралги, бецIал рохьалги, хьонлъабиги, гъваридал кIкIалалги. Щванаха ханасул кIалгIаялде. Бокьарабищха нужее сапар? Гьелгощинал гIаламатал лъалел нужеда кIвезе буго «морфологияб разбор» абураб ццидалаб цо гъалбацI къезабизе. Гьеб нужеца хадусел дарсазда гьабила.\nXII. Рокъобе хIалтIи. Нужеего бокьараб цо хIайваналъул хIакъалъулъ маргьо гIуцIизе.\nЖакъа дарсида лъикI хIалтIана:\nБокьарабищ дарс нужее? Бокьарав чияс багIараб смайл борхе. Дарс бокьичIез гIурччинаб борхе.\nГъуниб районалъул Шамгъода гьоркьохъеб школалъул\nАвар мацIалъул мугIалим АхIмадова Аксиратица\nАварский язык Учитель аварского языка Методическое пособие по аварскому языку\nДобавлено: 17-04-2017, 20:52


Улкаялъул бетIер цIунизе къанун хIадурулеб буго\nПачалихъияб Думаялъ хIадур гьабулеб буго Россиялъул президент хIакъир гьавуралъухъ къвакIараб тамихI чIезабулеб къануналъул проект.\nГьелъие гIиллалъун парламенталъул вакилзабаз рехсолеб буго социалиял гьиназда улкаялъул бетIер хIакъир гьавурал рикIкIен гIемерал видеороликал гIемерлъулел рукIин. Халкъалъул кинаб пикру бугеб гьединаб къануналда хурхунали лъазе гьабуна нижеца.\nГьеб къануналъул проекталъул автор ккола ЛДПР партиялъул депутат Роман Худяков. 1990 соналдаго бахъун букIараб, СССРалъул президентасул намус хIакъир гьабуралъухъ тамихI гьабиялъул къанун цIигьабизе кколин рикIкIунеб буго депутатас.\nЩайгурелъул социалиял гьиназда гIемерлъулел ругин Россиялъул президент инжит-хIакъир гьавулел рикIкIен гIемерал видеороликал. Мисалалъе гьел видеороликал бищун гIемер рагIула ютуб, социалияб гьиналда.\nУлкаялъул нухмалъулев ва тIалъиялъул рахъалдаса хIакизаби хIакъир гьарурал чагIазе тамихI гьабулеб статья буго Россиялъул уголовияб кодексалда. Гьанже депутат Роман Худяковас абулеб буго хас гьабун улкаялъул бетIерасда хъинтIулеб, инжитаб рагIи абурав чиясда хурхун хIадур гьабизе кколин хасаб къанун, гьесие гьабулеб тамихIги цIакъго къвакIизабизе кколин.\nДемокартиялъулаб пачалихъалда гIумру гьабун ругел Россиялъул халкъалъул кинаб пикруха бугеб гьединаб къануналда хурхун? Гьеб суалалда тIасан гIадатиял дагъистаниязда гьоркьоб цIех-рех тIобитIана нижеца.\n-Президент вукIа гьев, бокьарав цогидав чи вукIа, гIадан инжит гьавизе лъицаниги бегьуларо. Амма гьелъухъ тамихI гьабиялда тIасан дир чIванкъотIараб пикру гьечIо. Нилъер буго демократиялъулаб пачалихъ, чи какизе изну буго чиясул, амма инжит гьавизе ихтияр лъилниги гьечIо.\n-Вищун вугищ нилъеца президент улкаялъул бетIерлъун, нилъеца гьесухъ гIинтIамизе ккола. Амма гьев инжит-хIакъир гьавизе лъилниги изну гьечIо, ракI рекъон гьечIищ, загьир гьабе дурго пикру, гьелъие нухал руго гIемерал.\n-Лъалароха, цо рахъалъ балагьани тIалъиялъулги къанун бахъулезулги рахъалъ манипуляция гIадаб жоги бихьулеб буго дида гьениб. Президентасда данде рахъун митингал, протесталъулал акциял гьез гьаричIого рукIине гьабулеб жоги батизе бегьула гьеб парламенталъул. Амма цогидаб рахъалдаса балагьани, президент хIакъир гьавулелги ругелъул чагIи.\nБокьарав чиясул ихтияр буго жиндирго пикру загьир гьабун кIалъазе, амма инсан, тIаде жоялъе гьев пачалихъалъул бетIерги вугони, гьев хIакъир гьави мухъдаса араб жоги кколеб гьечIищха. Гьединлъидал цIикIкIарасеб къадаралъ дица гьеб къануналъул проекталъул.\n-Улкаялъул бетIер вуго нилъеца кинзазго божилъиги гьавун вищарав чи. Гьев хIакъир гьавун кIалъазе нилъ бегьилищ, гьелъул дица рахъкколаро. Нилъер гIадамазда демократия абураб жоялъул магIна бичIчIула, киналъего изну кьун бугеб гIадин.\nДемократиялъулги жиндирго гIурхъаби руго. Нилъерго рокъоса байбихьун эбел-инсулги, росдал бегавуласулги, республикаялъул ва улкаялъул бетIерасул нилъеца адабги хIурматги гьабулеб гьечIони гIадлу низам кинаб букIинеб?».\nПрезидент какун улкаялда жанир хъвадарулел чагIаздасаги, къватIисахун бугин Путиние бищунго кIудияб тIадецуйилан рикIкIунеб бугго Каспийскалдаса Исупил МухIамадица. Гьединазда данде хIалтIизабизе гьеб къанун цебего къваригIун букIанин.\nИсупил МухIамад: «ГьабсагIат иш бачIун буго гьадинаб ахIвал-хIалалде. Президентасде къватIисахун гьабулеб тIадецуй лъугIичIони, нилъее кIалъазе нухги толеб гьечIони, дунялалда Россиялъул къадру букIине гьечIо.\nРоссияллда жанир ругез Путиние гьабулеб тIадецуй бигьаяб жо буго, гьесул аслиял тушбаби руго къватIир. ГьабсгIат нилъер бугеб къуватги, сурсатги цIунизе Путинихъа бажарула, гьелъие нилъецаги гьесие кумек гьабулеб бугони\nГIадатиял гIадамазда гьоркьор гьесде ганчIал рехулел чагIи руго оппозициялъ гIарацги кьун, гьусун тIамулел чагIи».\nСовет хIукуматалъул заманалда жанибги цIакъго кьваризабулеб букIанин улкаялъул нухмалъулесда хъинтIулеб рагIи абуралъухъ гьабулеб тамихIилан бицуна чIахIиял гIадамаз. Мисалалъе бищунго тамихI кьваризабулеб букIанин Сталин хIукуматалъул бетIерлъун вугеб мехалъ.\nГьесул цIаралда хурхараб кинаб бугониги щакаб калам дур кIалдиса къватIибе ани гьебсагIаталъго щвезабун батулаанин гьеб жанисел ишазул идараялъул, ялъуни пачалихъалъул хIинкъи гьечIолъи цIуниялъул хIалтIухъабазухъе.\nДова Москваялдаги вукIун гьанив магIарухъ вугеб жинда сири базабизе кIванин Сталинидаян мукIурлъула жакъаги гьесул заманалъ гIумру гьабун рукIарал цо-цо чагIи.\nПачалихъалъул бетIер хIакъир гьавуралъухъ кьварараб тамихI гьабулеб буго жакъа дунялалъул цогидал пачалихъаздаги.


«Эбел».Расул ХIамзатов.Такрар гьаби. » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Авар адабият » «Эбел».Расул ХIамзатов.Такрар гьаби.\nДарсил тема: «Эбел».Расул Х1амзатов.Такрар гьаби.\nДарсил тайпа: г1адатияб гуреб щула гьабиялъул дарс.\nДарсил мурад ва масъалаби:\nРасул Х1амзатовасул творчество лъималазда лъик1го лъай;\nМаг1арул мац1алда хъварал асарал лъималазда пасих1го маг1на бич1ч1ун ц1ализе бажари борхизаби.\nГьел асаразул мисалалда лъималазул эбелалдехун ва рахьдал мац1алдехун рокьи ва адаб куцай.\nДарсил алатал: компьютер, проектор, экран, Расул Х1амзатовасул ва цогидал шаг1иразул эбелалде хъварал асарал, лъималазул квералъ гьарурал х1алт1аби, улбузул суратал .\n1.Авалияб г1уц1и. Дарсил байбихьи.«Эбел» кеч1 биччала Машидатил. Гьеб ах1ун бахъарабго дицаго эбелалде гьабураб «Эбел» коч1ол мухъал ц1алила.\nНоябрь моц1алъул ц1орорал къояз\nБихьун буго дида т1оцебе дунял,\nТ1оцебе дий канлъи кунч1изабурай\nГьимун йиго дие т1оцее эбел.\nДир хирияй эбел,гьелдаса нахъе\nБатила дур гьаракь дий хиралъараб,\nДур хинал квераца кодойги йосун\nСаратилан дуца диде ах1араб…\nЭбел! Гьеб раг1ул берцинлъи, гьеб раг1ул гьуинлъи, гьелъул гьайбатлъи. Кинабго лъимаде бугеб рокьиги, х1еренлъиги, недегьлъиги бессун буго эбелан абураб раг1улъ.\n2.Рокъобе х1алт1и ц1ехей.Нужее рокъобе кьун бук1ана Расул Х1амзатовасул «Эбел» абураб кеч1 рек1ехъе лъазабизе. Цояз шаг1ирасул къокъабго биография хъван рефератги къач1азе бук1ана.Лъица х1адур гьабураб ,лъимал, гьеб?\nа)Ц1алдохъан доскаялде вахъун ц1алила жиндирго х1алт1и ва цинги гьеб кьела муг1алималъухъе.\n-Кеч1 лъазабунищ нужеца? Рахъаха бицине.\nб)Лъимал рахъинарила кеч1 бицине доскаялде цо-цоккун(4-5 ц1алдохъан).\n3.Дарсида т1ад х1алт1и.Расул Х1амзатовасул цебе малъараб цониги кеч1 рак1алда бугищ нужеда?\n«Ц1уне ниж гьерсидаса!» т1оцебесеб классалда малъана.\nРач1а киназго цадахъ рик1к1ине гьеб.\nЦ1уне ниж гьерсидаса!\nЦ1уне ниж мац1идаса!\nЦ1уне ниж яргъидаса!\nЦ1уне ниж рагъалдаса!\nКье нижей бац1ц1адаб зоб!\nКье роц1ц1араб дуниял!\nКье хъах1илал ралъадал!\nКье т1адег1анаб г1умру!\nГьересиги, мац1ги, ярагъги рагъги лъик1аб жо гуро. Ккогеги нилъ киданиги гьелде. Дунялалда т1ад г1емерал руго гьабсаг1атги кколел рагъал . Хасго бусурбабазул х1укуматазда т1ад зулму гьабулеб буго кутакалда. Нуж г1адин рат1лидги кванидги хьун, г1орц1ун гьеч1о киналго лъимал . Бац1ц1адаб зобги, роц1ц1араб дуниялги, т1адег1анаб г1умруги анищлъун буго Палестинаялъул лъималазе. Г1орц1изег1ан гьекъезе бац1ц1адаб лъимцин щоларо жакъасеб къоялда жаниб гьезие.Гьезул минаби риххизарулел руго, улбул ч1валел ялъуни рачун жанир лъолел руго израилалъул солдатаз, гьезул ракьалде т1адеги к1анц1ун.Жидерго саназде дандеккун, г1емерго хех к1удиял г1олел руго гьел лъимал г1акълуялъул рахъалъан.Гьезда г1емераб г1акъуба бихьулеб буго.Палестиналъул гьит1инав васасул ц1аралдасан г1урус мац1алда Анатолий Пшеничныяс хъвараб маг1арул мац1алде буссинабураб кеч1 ц1ализе вахъа ,Х1асанов Г1абдуллагь.\n«Палестиналъул лъималазул кеч1».\nРак1алда бугищ, баба,нилъерги рукъ бук1араб,\nЧамасдак1алъул гъот1окь т1аде раг1ад рехараб?\nЦо къоялъ тушбабазул бомбаялъ биххана гьеб.\nНилъги къват1ир хут1ана т1анхазул чадиралъукь.\nРак1алда бугищ,баба,дирги дада вук1арав,\nЦо ццидалав тушманас туснахъалде гъезег1ан?\nБук1ана дирги ват1ан –г1агараб Палестина,\nЯргъил кутак бергьараз кодоса бахъинег1ан.\nАмма Палестиналде дир рек1елъ бугеб рокьи\nКинго бахъизе к1веч1о хъант1арав тушманасда.\nГ1одуге,гьебин баба,бац1ц1ине те , дур маг1у,\nГьеб бац1ц1ине г1ураб х1ал бугин гьал дир кверазда.\nЖакъа дур гьурмадаса маг1у бац1ц1араб г1адин.\nПалестиналъул ругънал регъезарила дица .\nНилъехъа бахъанщинаб нахъ буссине гьабила.\nЩвела ват1ан . цинги рукъ,рукъалда цере хурзал.\n- Ц1унаги нилъ Аллагьас гьединаб х1алалдаса.Нилъ Бет1ергьанас кутакалда лъик1 хьихьун руго.Нужер эбелаз рух1 бахъунги лъик1абщинаб ч1езабизе х1аракатги бахъулеб буго нужее.Гьелъул къимат гьабизе ккола нужеца.Эбелалъул адабги гьабизе ккола.Аллагьасе щукруги гьабизе ккола щибаб бач1араб къоялъ.Нилъеца гьекъолеб бац1ц1адаб лъимг1анги бац1ц1адго ц1унизе ккола нилъерго хъизаналъул къадруги, нилъерго ях1-намусги.Гьеб лъел щибаб къат1раги г1адада г1одобе чвахизе тезе бегьуларо.Нилъеда аск1осан чвахулеб бугеб Сулахъ г1урул лъимги гъорлъе бата-батараб чороклъиги бан хъублъизабизе бегьиларо г1адамаца.Нилъеда кидаго рак1алда бук1ине ккола лъел нахърател(запас) ракьулъа кида бугониги лъуг1улеблъи.Лъим гьеч1они г1умруги бук1унаро.Гьединлъидал лъел х1урмат гьабизе ккела нилъеца, гьеб исрап (исраф-расточительство)гьабизе бегьиларо.Гурищха,лъимал?\nГьанже нахъруссина нилъ нилъерго Расулил асаразде.Цоги кинал куч1дулха малъарал нужеда к1иабилеб классалда Расул Х1амзатовасул?\nЛъималаз цо-цоккун рахъун бицина куч1дузул ц1арал:\n«Ассаламу г1алайкум!», «Хаслихълъи», «Дингир-Дангарчу», «Дир ракь», «Дах1адада» ва цогидалги. Гьезул цониги кеч1 рек1ехъе бицине к1велищ лъиданиги? «Ассаламу г1алайкум» киназго бицина:\nАссаламу г1алайкум,аваразул миллат-мац1,\nАдаб кьоч1ое лъураб ,ахир рокьуе гьеч1еб.\nАссаламу г1алайкум,аваданаб авар халкъ,\nАфрикаялъул х1анч1аз август т1амулел т1охал.\nАрмяназул пашманлъи Арарат мег1ер буго,\nАваразул пашманлъи-авар мац1 лъач1ел лъимал.\n-Щай,лъимал,аваразул пашманлъи авар мац1 лъач1ел лъималилан хъвалеб бугеб авторас?Щайгурелъул гьанже маг1арул лъималазда гъорлъ г1емерал ругелъулха жидерго рахьдал мац1 бицине лъаларелги.Нилъеца х1аракат бахъила нилъго аваразул пашманлъилъун гурел, нилъерго халкъалъул рохеллъун рук1ине.Гурищха?ИншаАллагь.\nМарямие кинаб кеч1 бокьун бугеб бицине?\n«Хаслихълъи» бицина Марямица.\nХаслихълъи кинаб лъаг1алил заман кколеб?Осень.Цоги кинал заманал лъалел нужеда?Гьабсаг1ат кинаб заман щолеб бугеб?Их.\n-Школалда малъич1еб, жиндицаго рахьдал мац1алъул къецазде лъазабун бук1араб Расулил «Пат1имат»абураб кеч1 бокьилаан дие гьаниб дарсида Пат1иматицаги бицине. «Пат1имат» кеч1 бицина Х1амзатова Пат1иматица.\n-Лъабабилеб классалда малъанищ нужеда Расулил цониги кеч1?\nМалъана т1оцебесеб дарсидаго «Маг1арулазул Ват1ан» .Гьеб кеч1 лъугьана маг1арулазул гимнлъун. Нилъ гьабсаг1ат г1енеккила гьелъухъ. Киназго цадахъ ах1ани дагьабги лъик1 бук1ина.Гимн биччала. Маг1арулазул гимнилан ц1ар лъуниги Дагъистаналъул гимнлъун лъугьана гьеб.Нилъер Дагъистаналда руго г1емерал бат1и-бат1иял мац1азул халкъал. Узухъда, нилъерго рахьдал мац1 бокьизе ккола сундасаго цебе.Амма нилъеда цадахъ г1умру гьабулел ругел халкъазул ва гьезул мац1алъулги гьабизе ккола адаб. Нилъеца гьел мац1азулги адаб гьабулеб куц бихьизабила жакъа гьалбадерида.Маг1арул лъималаз рик1к1ина нужее лъараг1, лаказул, лезгин ва чачан мац1азде руссинарурал эбелалде гьарурал Расулил куч1дул.\nЧачан Х1айбулаева Салимат\n- Нилъер халкъал цоцазда к1алъалеб, нилъер к1иабилеб мац1лъун лъугьараб г1урус мац1алде буссинабич1еб асар цониги батиларо Расулил .\nЭбелалде гьабураб кеч1 рик1к1ине яхъа Х1амзатова Пат1имат ва Къурбанова Умидат.Г1урус гуребги, т1олго дунялалъул мац1азде руссинарун руго Х1амзатил Расулил куч1дул.Ингилис мац1алде буссинабураб шаг1ирасул «Эбелалде» гьабураб кеч1 ц1ализе яхъина Саида.\nСаида яхъина ингилис(английский)мац1алда кеч1 рик1к1ине.\nБат1и-бат1иял мац1ал лъазарулел ругони, гьелъ цевет1ун гурого нахъе чи ккеларин рак1ч1ола дир.Нилъер Шамил имамасдаги лъалел рук1аралъидалха къогоялдасаги ц1ц1ик1к1ун мац1ал.Имам Шамил щив кколевали, лъалищ лъимал нужеда?(Бицен гьабила)Амма бищунго лъик1 имамасда лъалаан маг1арул ва г1араб мац1.Бусурбабазе г1елмуги Аллагьасул Каламги лъазе ккани г1араб мац1 чара гьеч1ого лъазе кколеб жо буго.Гьеб буго буго дунялалъулго мац1азда гьоркьоб пасих1лъиялъул ва бечелъиялъул рахъалъ жинде бахунареб мац1 .Гьеб буго куч1дузул мац1.Коч1одалъун хъвараб Къуръанги Бет1ергьанас г1адада батиларо г1араб мац1алда нилъехъе кьураб.Гьанже г1енеккеха гьеб пасих1аб гьайбатаб мац1алда эбелалде хъвараб назмуялъухъ.\nГьаниб биччала видео эбелалъул х1акъалъулъ нашидгун г1араб мац1алда.Перевод хъван бук1уна слайдазда.\nЭбелалде кеч1 хъвач1ев цониги шаг1ир ватиларо.Хъвана гьединал куч1дул Расулица гурелги, киналго нилъер шаг1ирзабазги.Нилъехъе дагьай цеег1ан гьоболлъухъ яч1ун йик1арай Тубх1ат Зургьаловалъул т1убараб т1ехь буго эбелалъухъ гьабураб маг1у(бихьизабила т1ехь).Нужеда лъалищ , лъимал, гьединал куч1дул?\nГ1абасил Мух1амадил кеч1 «Эбел» рик1к1ина Магьдиев Мух1амадица.\nПат1иматил эбел гъоркьиса ун йик1ана х1ежалде.Лачен журналалдасан лъазабураб эбелалде гьабураб кеч1 бокьун буго гьелъие бищунго.Гьабсаг1ат нилъееги бицина гьеб кеч1 Пат1иматица.Пат1имат,яхъа доскаялде.\n«Эбел х1ежалдаса юссараб мехалъ» кеч1 рик1к1ина Пат1имат Гьит1иновалъ.\nДун шаг1ирги гуро,лъимал, хъвадарухъанги гуро,г1адатияй маг1арул мац1алъул муг1алим йиго.Амма диеги нужеего г1адин рух1г1анги йокьула дирго эбел.Дицаги гьаруна эбелалде чанго кеч1.Пат1иматица ц1алараб коч1одаса хадуб диеги бокьун буго нужее ц1ализе дирго эбел х1ежалдаса юссараб мехалъ гьабун бук1араб кеч1.\nКеч1 ц1алила дицаго «Марх1аба,лъик1 щварай!»:\nМарх1аба,лъик1 щварай,х1ежалъул микки\nМаккаялдеги щун, анищ т1убарай\nХ1абибасул равза бихьизе щварай….\n«Дуда эбелалъул гьумер бихьанищ» биччала кеч1 ва доскаялда слайдал риччала эбелазул суратазул.\nДир ц1алдохъабазда гьоркьорги камич1о цо-цо къалмил х1албихьарал лъимал.Гьезги ц1алила нужее гьабсаг1ат жидерго эбелазде гьарурал куч1дул.\nМусаева Пат1имат «Эбел»,Х1асанов Г1абдуллагь «Дир баба».\n-Нилъ херлъаниги эбелалъе кидаго хут1ула гьит1инал лъималлъун. Эбел ч1аго дунялалда йигейг1ан заманалъ, чохьол лъимадул ургъел рек1елъа унаро гьелъул.Нилъ ракъани якъун, нилъ г1орц1ани г1орц1ун, нилъ роххани йоххун, къварилъани къварилъун - гьеле эбелалъул г1умру.Чан макьу гьеч1еб сордо рогьунеб гьелъ лъимадул къаданиб.Киг1ан г1акъуба х1ехьолеб эбелалъ лъимаде г1олон.Аллагьас Къуръаналда гьелъ ятила гьей к1одо гьаюн йигей. Алжан эбелалъул х1ат1икь бугилан абулелъул.Нужецаги, лъимал, нужеего алжанги щвезе, Аллагьасе нилъгоги рокьизе киданиги тоге эбелалъул адаб.Рокъоб к1вараб кумек гьабе гьелъие.Хъулухъалдеги хьвадани, рукъалъул х1алт1иги цадахъ бачине ккани зах1матаб жо бугелъул.Эбел свакан йик1уна,гьей нужер кумекалде х1ажатай йик1уна.К1вах1аллъуге рукъалъул х1алт1и эбелалъул гъуждуздаса борхизе.Щибаб какда хадуб гьаре эбел-инсуе г1умру ва сахлъи.Гьезие дуг1а гьабич1они нужеца гьарараб щибго жо къабул гьабуларо Аллагьас.\nБищунго йокьулей цо эбел йиго\nГьелдаса хирияв щивг1аги гьеч1о.\nКинаб ургъалилъе дун ккананиги\nУргъел дир бикьизе цо гьей ятула.\nГьал бусурбабазул абиго буго\nКъуръан эбелалъул х1ат1икь батулин.\nАлжан кьолеб г1амал бокьун батани\nЭбел рази гьае гьаб дунялалда.\nДирги нужеда малъарилей йик1аниги, дирго рукъалъул х1алт1уцаги рег1ел гьеч1олъиялъги чанги эбел-инсуе гьабизе кколеб хъулухъ гьабич1ого хут1улеб буго. Дун ине кват1ани дир эбел дихъе яч1инч1ого ч1оларо, киг1ан унтун йик1аниги, тату хун йик1аниги. Дие бокьун буго киназдаго цебе дирго хирияй йокьулей эбелалда т1аса лъугьаян гьаризе.Т1аса лъугьа, дир эбел нижеца дур тараб адабалдасаги гьабич1ого хут1улеб хъулухъалдасаги, ниж сабаблъун дуца баччизе ккарабщинаб зах1малъиялдасаги.\n5.Рокъобе х1алт1и.-Дица нужее х1адур гьарун руго т1анчал , нужер щивасул эбелалъул сурат т1ад бахъараб.Бажарараз маг1арул мац1алда, бажаринч1ез г1урус мац1алда гьал т1анчазда хадусеб дарсиде сочинениял хъвай нужеца.Жакъасеб дарсие киназего щуйилал лъолел руго.Гьелги г1адатиял гурелха, меседил . Гьел меседил гъурщазда жаниб бугеб гьуинлъиг1анги гьуинго к1алъай нужерго эбелаздехун.Эбелалъул хахараб рахьг1анги гьуинлъаги нужее рахьдал мац1ги. Месед г1адин ц1уне нужеца нужерго улбул ва рахьдал мац1.\nДие ц1акъ бокьилаан дир эбелалъ нилъее киназего гьаниб дуг1аги гьабизе.\nСкачать урок: Скачать файл: 3_klass_tema_ebelalde.doc [3,44 Mb] (cкачиваний: 184)\nПосмотреть онлайн файл: 3_klass_tema_ebelalde.doc\nДобавлено: 13-02-2017, 10:03


17 июлалъ тIолго дунялалда ругел гIемерисел бусурбабаз кIодо гьабулеб буго кIал биччалеб къо, ай Рамазан моцI лъугIи. Дагъистаналда цебеккунго лъазабун букIана кIал биччалеб къо 18 июль бугин, амма цересел къояз социалиял гьиназда ва интернеталда гIемер гIадамаз рази гьечIолъи загьир гьабулеб букIана Дагъистаналда батIа тIун кIал биччалеб къо кIодо гьабулеб букIиналда хурхун.\nИсана Дагъистаналда кIалбиччанкъо цо букIине бугин, цересел саназ гIадин аскIоб бугеб кIиго росулъги батIи-батIиял къояз гьабизе гьечIин гьеб. Гьеб мурадалда гIуцIун бугин хассаб комиссия, моцI цIилъулеб куц ва гьижрияб къагIидаялда моцIал байбихьиялда хадуб хал кколеб.\nГьединаб лъазаби баккана Рамазан моцI байбихьигун «ИсламДаг» абураб сайталда. 14 июлалда гьеб комиссиялъ гьабураб хIукму лъазабуна Дагъистаналъул муфтияталъ, гьеб лъазабиялда рекъон, официалияб хIалалда Дагъистаналда кIал биччалеб къо кколеб буго 18 июль.\nГьеб лъазаби халкъалда гьоркьоб тIибитIизабуна бакIалъул информ-алатаз ва социалиял гьиназул кумекалдалъун.\nАмма 16 июлалъул бакъаниде, гьелго соцалиял гьиназда тIиритIана лъазариял, ГIарабиялда моцI цIилъун бугилан ва гьениб кIал биччалеб бугин 17 июлалъ, гьебго хIал букIана Россиялъул цогидал регионаздаги, масала, Москваялда «Рамазаналъул чадир» къалеб бугин 16 къоялъ ва 17 июлалъ кIал биччалеб бугин хъвалеб букIана журналист Мария Маловалъ.\nГIадатиял гIадамазда гъорлъ гIемер тIадкIалъаял раккана Дагъистаналда кIалбиччанкъо исламиял улкабаздаса ва цогидал регионаздаса батIа-тIун тIобитIулеб букIиналъ:\nЖидер росулъ имамас лъазабунин 17 къоялъги кIал кколеб букIин, гьес абуралда хадур рилълъун, кIалалги ккунин абулеб буго ГьоцIалъ росулъа Сулейманов МухIамадица.\nКIал биччалеб къо Дагъистаналда 18 букIин лъазабун букIаниги, жинца 17 къоялъ кIал кквечIин, жиндир ХIежалда, ГIумраялда вугев васас вотсапалдаса хъван бачIанин гьениб моцI бихьун букIиналъул ва кIал биччалеб къо 17 июль букIинин абулеб буго МахIачхъалаялдаса Фаризаца.\nСоциалиял гьиназда гIемерисел щибго бичIчIуларого хутIун рукIана, Россиялъул рухIияб идараялъ байраб 17 июлалъ гьабулеб букIаго, Дагъистаналда 18 къо байрамлъун лъазабун букIиналда бан гIемер бахIсал тIоритIана.\nЩай Дагъистаналда кIал биччалеб къолъун 18 июль лъазабурабали мухIканлъи цIехон, «Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна Дагъистаналъул муфтий хисулев Кахаев АхIмадгун.\nГьесул баяназда рекъон, комиссиялъ киналгIаги мухъазул имамал ракIарун тIобитIараб мажлисалда хIукму гьабун буго, киналго исламалъул тIахьазда рехсарал хIужаби хIисабалде росун, моцI бихьигун, кIал биччаялъул лъазабизе. Дагъистаналда, гIалимзабаз хIисабазул хIасилалда гьабураб хIукмуялда рекъон, моцI бихьулеб буго 17 къояъ.\nАхIмад Кахаев: «Цересел саназ, батIа-батIаго гьабулеб кIалбичанкъо букIун, исана гьеб цо къоялъ, гIаммаб куцалъ республикаялго байрам гьабизе хIукму гьабун букIана гьеб цо къо чIезабизе комиссия гIуцIизе. Гьенир ракIарарал гIалимзабаз, комиссиялъул бетIер, МухIамад ГIабдурахIмановасул нухмалъиялда гъоркь, гIемерал халгьабиял тIоритIана. ШаргIалда рекъон, киналгIаги хIужби хIисабалде росун рачIана гьеб хIукмуялдеги.\nАслияб мурад букIана жамагIат цолъизаби. Дагъистаналда нолъ моцI бихьизе кинго рес букIинчIо. ГIарабиязул улкабазда гьеб бихьун батизе рус буго, амма нилъер гьаниб гьечIо. Нилъер гьаниб кколеб хIалалъ 30 кIалги ккун гIидалъул къо букIине буго 18 июлалъ».\nЦIересел саназ гIемерисеб мехалъ Дагъистан гIарабиязул улкабазда нахъбилълъун, гьениб моцI бихьидал кIал биччалеб букIанин, исана хIакъикаталдаги, гьеб такрарлъичIин, Дагъистаналда киналго гIалимзабаз дандбан, нилъер гьаниб моцI бихьиялда рекъон, биччалеб бугин кIалилан хъвалеб буго «Чернови» газеталъул рухIияб колонка бачунев журналист ГIабдулмумин ХIажиевасги.\nКIалбиччалеб къо субботаялъ кколеб букIиналда бан, Дагъистаналда 20 июль хIалтIулареб къолъун лъазабун буго.


СШАялъул спецназалъ чIван вуго "Исламияб пачалихъ" гIуцIиялъул лидеразул цояв\n«Исламияб пачалихъ» абураб экстремистияб гIуцIиялъул лидеразул цояв абу Сайаф чIваялъул хIакъалъул лъазабуна Цолъарал Штатаз. Америкаялъул спецназалъул хасаб операция тIобитIун буго Сириялъул машрикъалъул рахъалда.\nХъахIаб рукъалъ 16 маялда бахъараб лъазабиялда абулеб буго, экстремитстазде данде рейд тIобитIанин Цолъарал Штатазул президент Барак Обамал буюриялда рекъонин.\n«Исламияб пачалихъ» гIуцIиялда Абу Сайафил хIаракатчилъи хурхараб букIун буго нартгун газ бахъиялда, гьелдаса пайда босиялда ва финансал хIалтIизариялда.\nReuters агентлъиялъ лъазабулеб буго, «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ гъоркьлъалие росарал американиял ва цогидал улкабазул гражданал хвасар гьариялъул икъбал щвечIеб цебесеб соналъул балъгояб рагъулазул акция ракIалде босичIого, гьеб кколеб буго Америкаялъул спецназалъул тIоцебесеб хасаб операция Сириялда.\nХIинкъигьечIолъиялъул мажлисалъул вакил Бернадетт Миганица лъазабуна, ГIиракъалъул территориялдаса операция тIобитIанин ГIиракъалъул нухмалъиялъул изнуги босунин. Аммайин, жубалеб буго гьелъ, жибго Сириялъул нужмалъиялда ХъахIаб рукъалъ лъазабун букIинчIин тIобитIизесеб операциялъул хIакъалъулъин.


ЦIолбохъанлъи цебетIеялъе нухал\nДагъистаналъул бетIер Владимир Васильевас тIобитIараб данделъиялда бицана бюджеталъул гIарац харж гьабиялъул хIакъалъулъ\nИргадулаб данделъиялда аслиял суалазул цояблъун букIана цIолбол бачIин бакIари. Гьелъул хIакъалъулъ бицана республикаялъул росдал магIишаталъул министр Абзагьир ХIусеновас. ЦIолбохъанлъи цебетIезабиялъе исана харж гьабизе буго 500 млн гъурущ. Жакъа къоялде пачалихъалъул кумек щун буго республикаялъул 66 магIишаталъе. Исана тIадеги 900 гаялда чIезе буго цIибил. ГIаммаб къагIидаялда босани, республикаялда 25,8 азарго гаялда гIезабулеб буго гьеб. СКФОялда цIолбол бачIин бакIариялъул рахъалъ Дагъистан буго тIоцебесеб бакIалда, Россиялда – кIиабилеб бакIалда (тIоцебесеб бакIалда – Краснодар край). Россиялдаго бакIарулеб цIолбол 30,6 процент кколеб буго Дагъистаналде. Жакъа къоялде цIибил бакIарун буго 401 гаялдаса. Гьелъул бачIин исана бахине буго 180 азарго тоннаялде. БакIариялъул рахъалъ цере руго Дербент, Сергохъала, Гъизляр районал.\nГьединго цIолбол 125 азарго тоннаялъул гьаризе руго нигIматал: коньяк, чагъир ва шампанское. Гьелде кIудияб квар кьолеб буго пачалихъалъ. Пачалихъияб Думаялъги къабул гьабуна цIолбохъанлъи цебетIезабиялъул хIакъалъулъ проект.\n- Республикаялъул гIурал ресал руго цIибил ва гьелъул нигIматал кIванагIан цIикIкIун ричизе. Дагъистаналде рачIине бокьарал инвесторазул къадарги цIикIкIунеб буго. ЦIибил ва гьелъул нигIматал ричун щвараб гIарац кин харж гьабилебалиги ургъизе ккола. Кумек хIажатазе гьебги гьабизе буго. КIвар кьезе буго заманалда лъалъазе дагьалги ресал ратиялдеги. ЦIибил гIезабулездаги гьелъул нигIматал гьарулездаги гьоркьор рукIине ккола чIванкъотIарал къотIиялги. КватIичIого республикаялда хIалтIизе рачIине руго Россиялъул Росдал магIишаталъул министерствоялъул хIалтIухъаби. Гьез кIвар кьезе буго республикаялда аграрияб магIишат цебетIеялде. Масала, Дагъистан тун къватIибехун гьан бичизе дагьалги шартIал чIезариялде, пиринчI гIезабиялде. ПиринчI лъалъазе Терекалдасан бухъизе буго 400 метр халалъиялда канал. Лъалъади цебетIезабиялъе исана биччан буго 500 млн гъурущги, - ян бицана республикаялъул бетIерас.\nХIалтIулезе шартIал гIуцIизе ккола\nДанделъиялда кIвар кьураб кIиабилеб суаллъун букIана исана соналъул анкьго моцIида жаниб бюджеталъул гIарац харж гьаби.\nГьелъул хIакъалъулъ бицана ДРялъул хIукуматалъул председателасул тIоцевесев заместитель ХIажимухIамад ХIусеновас. Гьес бицана республикаялъул бюджеталде рачIарал налогазул хIакъалъулъ. Гъоркьисаялде дандеккун гьеб цIикIкIун буго анлъго проценталъ. Налогал ракIари лъикI гIуцIун буго Буйнакск, Гумбет, Гъарабудагъкент, Лак, ЦIияб Лак, Сулейман-Стальск, Хасавюрт, Хунзахъ, ЦIунтIа, ЧIарада районазда ва Буйнакск, Гъизляр, Южно-Сухокумск шагьаразда.\nГьабсагIаталда республикаялда хIалтIулел руго улкаялъул регионаздаса кадастралъул специалистал. Кадастровияб учеталда лъезе руго гIемерал бакIал. Гьелъ рес кьезе буго районазул ва шагьаразул бюджеталде рачIунел налогазул къадар цIикIкIинабизе.\nНалогазул гуреб гIарац бюджеталде бачIиналъул хIакъалъулъ бицана мал-мулкалъул ва ракьул ишазул рахъалъ министр Агъарагьим КъагьирхIажиевас.\nДанделъиялда гьединго бицана ГУПазул хIалтIул хIакъалъулъги.\n- Жакъасеб къоялъул тIадкъаял рагIа-ракьанде щун тIуразарулел гьечIо гьез. Гьезул хIалтIул къагIида гIуцIизе ккола батIияб куцалда, - йилан абулеб букIана кIалъазе рахъараз.\nЖиндирго кIалъаялда Дагъистаналда бугеб Россиялъул федералияб налогалъул хъулухъалъул управлениялъул начальник Гъазинур Абсяломовас къокъго бицана налогал ракIариялъул рахъалъ республикаялда бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ\nИсана анкьго моцIалда жаниб республикаялъул бюджеталде бачIун буго 17 млрд гъурущ, араб соналде дандеккун - 2,86 млрд гъурущалъ цIикIкIун.\nГьединго гьес бицана учеталда рукIинчIел предпринимателазул бизнес тIатинабиялъул хIакъалъулъги. Масала, хъвай-хъвагIай гьабун батичIо 5,5 азарго бакIалъул, 2428 чиясул, хъвай-хъвагIай гьабун буго 1091 бакIалъул.\n- РакIбацIцIадго хIалтIаразе чIезаризе руго шартIал, гьабизе буго кумек. ХIалтIиялда хадуб халкквезе ккола гьеб ишалъул жавабияз. ГIарцуца гуро ахIвал-хIал роцIинабулеб, гIадамазе кумек гьабизе шартIал гIуцIиялъ ва санагIалъаби ратиялъ, - илан абуна Владимир Васильевас.\nДругие материалы в этой категории: « Машук-2019\t«Машук - 2019» »


Дурангъи росулъа МухIамадов ХIажияв-Освенцим эркен гьабуразул цояв\n1945 соналъул 27 январалда Польшаялъул Освенцим абураб шагьар Советиял аскараз эркен гьабун хадуб гьеб къо Цолъарал Миллатазул гIуцIиялъ официалияб куцалда лъазабуна холокосталде ва массовыяб геноцидалде дандечIараб къолъун. Гитлерил фашизмалъ Освенцималъул концлагералда гьабураб вахIшилъиялъул хIакъалъулъ ракIгъанцIизабулел баянал кьолел руго жакъа Россиялъул ва дунялалъул информалатаз. Официалиял баяназда рекъон, Освенцималъул концлагеразда рухIун ва ракъуца хвезарурал гIадамазул къадар бащалъулин лъабго миллион чиясдаян хъвалеб буго цо-цо баяназда. Амма тарихчагIаз рикIкIунеб буго гьенир хваралшинал гIадамазул хIакъикъияб къадар киданиги лъазе рес гьечIин, щайгурелъул газалъул камеразда ва крематориязда немцаз рухIизе ритIулел гIадамал хIисаб-суал гьечIого рукIанин гьенире гъолел.\n70 соналъ цебе Освенцим эркен гьабуна Украинаялъул фронталъ. Украинаялъул абун цIар букIаниги гьенир чанго миллаталъул вакилзаби рукIун руго рагъулел. Гьезда гьоркьов 50 чи вукIун вуго Дагъистаналдасаги. Гьезул цонигиял жакъа чIаго гьечIилан абураб баян швана нижеца цIех-рех гьабидал. Гьезул цояв ккола Буйнкаск мухъалъул Дурангъи росулъа МухIамадов ХIажияв. Гьев рагъ байбихьараб соналъго ун вуго фронталде. Освенцим эркен гьабиялъул хIакъалъулъ гьес щиб бицунеб букIарабли лъазелъун нижеца бухьен гьабуна гьесул вас, Дагъистаналъул ГIелмияб централда бугеб археологиялъул ва этнографиялъул институталдаса гIалимчи, МухIамадов Рабаданилгун.\nРабадан МухIамадов: «Инсуе бокьулароан гьелъул хIакъалъулъ ракIалде щвезабизе. ГIицIго дос бицунаан цIакъ квешаб махI букIанин доба. Нус-нус аза-азар чи жанив вухIараб печалдаса бачIунеб махI кинабха букIун батилеб? БитIахъе рас бахъун чIезабулеб букIанила гьелъ. Биччараб чIортIоги магIарзул къалазда жемун рукIунаанин жал.\nРукьбузда тIад тIомги бакъварал, хIваразул рухIал гIадал чагIи рукIанин хIаллица гурони риллъине кIоларел. Ниж рихьидал тIад хурхун, къочизе къасд гьабулеб букIанин гьез. Амма жидеда лъазабун букIанин хвасар гьарурал гIадамазда аскIоре къагейин, гьезда бахунеб унти бугилан.\nГьес бицараб жоялъул мукъсанал гурони баянал гьечIо дихъ. Дир ракIбухIун буго гьеб кинабго къалмиде босун нахъе цIуничIолъиялдаса».\nРабадан МухIамадовасул эмен, МухIамадов ХIажияв Освенцим эркен гьабун хадув гIахьаллъун вуго Берлин бахъиялъе гьарурал рагъазулъги ва гьениб дандчIвай гьабун буго гьес бергьенлъиялдаги. Берлиналъул къадада, Дагъистаналдаса МухIамадов ХIажиявги щванин гьанивеян абураб хъвай-хъвагIайги тун буго Дурангъиса магIарулас.\nОсвенцим ракIалде щун


ЗАКОНАЛЪУЛ Т1АЛАБАЛ Ц1УНИЗЕ ГУРИЩ ДУН ВАЧ1УН ВУГЕВ. - 26 Ноября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Ноябрь » 26 » ЗАКОНАЛЪУЛ Т1АЛАБАЛ Ц1УНИЗЕ ГУРИЩ ДУН ВАЧ1УН ВУГЕВ.\nЗАКОНАЛЪУЛ Т1АЛАБАЛ Ц1УНИЗЕ ГУРИЩ ДУН ВАЧ1УН ВУГЕВ.\nРоссиялъул прокуратураялъ бихьулеб бут1а лъола нилъер г1адамазул конституциялъулал ихтиярал, гражданазул эркенлъи, улкаялда законалгун, г1адлу-низам ц1униялъулъ. Жиб г1уц1аралдаса нахъе прокуратураялъ жигар бахъана Ват1аналъе, халкъалъе бит1ун хъулухъ гьабизе. Россиялъул прокуратураялда гьоркьобго Дагъистаналъул, гьелдаго цадахъ нилъер районалъул прокуратураялъги жигараб х1алт1и гьабуна такъсирчилъиялда данде къеркьеялъе, г1адамазул ихтиярал ва эркенлъи ц1униялъе. Чанго прокурор хисана районалда гьеб г1уц1аралдаса нахъе. Щивас бихьулеб бут1а лъуна районалда парахалъи ва законал ц1униялда сверухъ. Жакъа нижергун гара-ч1вари гьабулеб буго араб соналда нилъер районалде вач1арав прокурор юстициялъул к1удияв г1акълучи Г1умаров Рамазан Г1умаровичасулгун.\nГъоркьехун бахъулеб буго гьесдаги дидаги гьоркьоб ккараб гара-ч1вари.\n-Рамазан Г1умарович, дир х1исабалда прокурор ккола бит1араб къаг1идаялда законал х1алт1изариялда хадуб пачалихъияб халкквей бук1инабулев чи. Бокьилаан Дуца бицани, кинаб къаг1идаялда районалда гьеб х1алт1и унеб бугебали. Кинаб г1уц1и бугеб районалъул прокуратураялъул гьеб жавабияб ва гьебго заманалда зах1матаб х1алт1иялда нахъа.\n-Россиялъул Федерациялъул Прокуратура ккола цогояб централизованнияб система, жинца Россиялъул Федерациялъул Конституция ва РФялда ругел законал ц1унизелъун тараб. Гъоркьег1ан ругел прокурорал мут1иг1лъизе ккола т1адехун ругезе ва Генералияв прокурорасе.\nНилъер районалда бугеб прокуратураялъги хал ккола законал ц1уни кинаб къаг1идаялда унеб бугебали. Ккарал х1асилалги рихьизарула 20 ялдасаги ц1ик1к1ун отчетазул формабазда.\nГьедин, гьаб соналъул 10 моц1алда жаниб, прокуратураялъул жигарчилъиялдалъун т1атун буго 1101 законалде данде кколареб иш. Нахъ ч1ван буго законалда данде кколареб х1алалда гьабураб 80 дело, 63 г1арза бит1ун буго судалде, 67 бихьизабиги нухмалъулезухъеги бит1ун, 129 жавабияв х1алт1ухъанасе гьабун буго дисциплинарияб г1адлу-низам. Г1умруялде бахъинабун буго 5 уголовныяб делоги.\nНижер буго г1емер к1удияб гьеч1еб коллектив. Дун, прокурор Г1умаров Рамазан Г1умарович, прокурорасул заместитель Рамазанов Г1умарасх1аб Рамазанович, прокурорасул кумекчи Онжолов Х1усен Багъужаевич, канцеляриялъул заведующая Г1амирова Разият Гъазимух1амадовна ва водитель Г1алиев Мух1амад. Нижеца цере ч1арал масъалабиги, т1адал ишалги щивасул намусалда ва ях1алда рекъон цадахъ лъугьун т1уразарула,.\n-Щай дуца юристасул махщел т1аса бищараб?\n-Дие гьит1инаб мехалдасанго бокьулаан рит1ухълъи ц1унизе. Г1емер ц1алулаан детективал. Дагь-дагьккун гъира бижун бач1ана г1адамазул интересал ц1унун законал лъазаризе, гьезул кумекалдалъун гражданалги ц1унизе. Дун бач1инахъего гуро прокуратураялде вач1арав. Т1оцебе дун х1алт1ана полициялда следовательлъун, хадуб к1удияв следовательлъун, прокурорасул заместительлъун, ахиралдаги прокурорлъун. Гьел х1алт1абазги борхизабуна дир жавабчилъи ва щвана жеги ц1ик1к1ун х1албихьиги.\n-Аслияб къаг1идаялда кинал г1арзалгун прокуратураялде г1адамал рач1унел?\n-Г1адамазул г1арзал рук1уна ракьал кьеялда ва гьел ц1униялда, социалиял выплатабазда, пенсиязда, предпринимательлъиялъул ишазда, бюджеталъул бут1аялда, зах1маталъул законодательствалда, алиментал рахъиялда хурхарал. Мисалалъе босани, Гьит1инаб Гьоц1алъан г1арза бач1ун бук1ана Гьоц1алъ ГЭС балеб бак1алда аск1обег1ан бугеб ракь, законалъул т1алабазухъги балагьич1ого кьун бугилан, гьединго Г1араниса бач1араб г1арзаялда хъвалеб бук1ана рагъулаб городокалъе кьураб ракь законнияб гуреб къаг1идаялда кьураб бугилан. Гьабураб хал гьабиялъул х1асилалда, гьел унго-унголъунги ратана законалъул т1алабалги т1уразарич1ого кьурал. Г1айибиязда т1ад актал гьарун материалал судалде рит1ана.\nГьамущи росулъа цо хъизаналъул бет1ергьанчи т1аг1ун вугилан абун, гьересиял документалги гьарун босулеб батана лъималазе г1арац. Уголовныяб делоги т1ад гьабун гьеб материалги судалде бит1ун ана.\nНилъеда киназдаго рак1алде ккола экстремистал, террористал доба кибалиго Сириялда, г1арабазул улкабазда гурого, нилъеда аск1ор гьеч1илан, бицунеб раг1ун гурого, нилъеда эл лъазеги лъаларилан. Амма, хал гьабураб мехалда гьел нилъеда сверухъги ратулел руго. Дагьал церег1ан моц1азда Г1орут1а росулъ лъазабураб контртеррористазулаб операциялда, жанисел ишазул х1алт1ухъабазда т1атинаризе к1вана 2 террорист, гьезул цояв нилъерго районалъул Гьоц1алъа чи кколев ватана, цогияв Табасараналдаса вач1арав ватана. Лъида ккелеб бук1араб, Г1орут1аса чияс террористазе г1арцудалъун кумек гьабулеб батилилан. Амма гьеб росулъа Бейбулатов Ах1мадида хадуб хал кквейдал, гьеб гьедин бук1ин мух1канго якъинлъана.\nГ1айибиязе данд рекъон кколеб тамих1 гьабуна. Рак1алде ккола гьеб цоги гьединазе мисаллъун бук1инилан.\nДандч1вала г1адамал, жидерго лъималазе кьезе кколел алименталги кьеч1ого, жидерго харж-мухь балъго гьабулел. Амма щивав лъимадул инсуда лъан бук1ине ккола, киг1ан гьев вахчараниги, вахчарич1ониги, х1алт1улев вугониги, гьеч1ониги, судалъ х1укму гьабун бугелдаса нахъе, алиментал кьеч1ого гьев кивениги ворч1улареблъи. Х1алт1улев гьеч1ев чияс рес батизе ккола, алиментал кьезелъун, бокьараб х1алт1и гьабун гьел кьезе.\n-Уголовныяб ишалъул хал гьабулеб судалда прокурорал рук1уна г1айиб т1аде г1унт1изабулел х1исабалда, гражданазулаб судалда истецаллъун, ахирисеб г1айиб г1унт1изабизе жидерго предложениял кьолел г1адамаллъун, нуж рокьуларел г1адамал г1емерал рук1унищ?\nКинаб судалда хал гьабулеб бугониги, прокурорал рук1уна рит1ухълъи ц1унулел г1адамаллъун. Нижер талих1 буго законалъул т1алабал гьезда рит1ун рич1ч1улел рук1ин.\n-Ккарабищ нужеца гьабураб х1укму нахъ ч1варал лъугьа-бахъинал?\n-Ккеч1о. Щай гурелъул гьел х1укмаби гьарула т1оцебе уголовннияб халгьабиялъе дознавателазухъе, хъулухъалъулал приставазухъеги рит1ун кинабго мух1кан гьабун, якъин гьабун. Иш мекъи ккезе кинго рес бук1унаро. Кинабго мух1канлъараб мехалда гурого, ниж г1айиб г1унт1изабулезул рахъалда ч1оларо.\n-Дур хъулухъалда жаниб кканищ, прокурорасул кумекалдалъун г1адамазе ц1акъго пайда-хайир ц1ик1к1араб иш?\n-Цо районалда бук1ана педагогазе харжал ц1ик1к1инарун хадуб, кьезе кколеб бук1араб 20 миллион гъурущ кьеч1ого хут1араб лъугьа-бахъин. Прокуратура гьоркьобе лъугьиндал, гьеб г1арац педагогазухъе щвана.\nЦоги бак1алда аслияб школаги къан, рагьулеб бук1ана байбихьул школа. Гьебги прокуратураялъул кумекалдалъун къач1ого хут1ана. Гьаниб цо-цо мисалал рехсаниги, гьединал лъугьа-бахъинал г1емерал рук1ана.\n-Дуца мисалал рачана нилъер районалдаса цо-цо г1олохъаби террористазде гьоркьоре ккун рук1иналъул. Гьедин ккеч1ого бук1иналъе щиб гьабунидай лъик1аб бук1ина?\n-Нилъер г1ун бач1унеб г1ел-нилъер бук1инесеб кколелъул, дица т1адаблъун рик1к1уна эбел-инсуца, школалъ г1ун бач1унеб г1елалде к1вар кьезе. Гьанжего гьанже школа лъуг1арал, жеги г1умруялъул х1албихьи гьеч1ел васал уна шагьаразде ц1ализе. Гьезда дандч1вазе бегьула гьезул бет1ер сверизабизе бегьулел г1адамал. Гьединлъидал, эбел-инсуцагин школаз г1олохъаби рит1изе ккола щал кколел террористал, экстремисталали мух1канго лъазабун, дандч1вазе бегьулел гьерсихъабазул, къвариг1ел гьеч1ел пишачаг1азул цебеккунго бицун, иш роц1ц1инабун.\nЦо-цо г1олохъаби унел руго «Бац1ц1адаб исламалъе г1оло» абураб ах1иялда гъоркь Сириялде рагъизе. Гьел кколел руго законалде данде кколарел къокъабазде гьоркьоре. Х1асилал нилъеда рихьула ц1акъго пашманал кколел рук1ин. Лъималазда бич1ч1изабизе ккола лъаларел г1адамазулгун гьоркьоблъи гьабизе, бица-бицаралда божизе бегьунгут1и.\n-Хунздерица Дуца малъараб гьабулеб бугищ?\n-Хунз руго саламатал, церет1урал г1адамал. Бицунеб хабаралъухъ г1енеккула, гьелъие бит1араб къимат кьезе лъала, х1ажатаб бак1алда х1ажатал рихьизариял кьола, х1асил-калам законалъухъ г1енеккулел рит1ухъал г1адамал руго.\n-Дуца ришват босулищ?\n-Гьединал г1адамазде данде къеркьолев чияс кинаб ришват босулеб? Гьеб босулелги, такъсирал гьарулелги, законал хвезарулелги къват1ир ч1вазари гурищ-дир х1алт1и (виха-хочун).\n-Баркала гара-ч1вариялъухъ. Бокьун буго нужее гьаризе сахлъи, законалъе ва ват1аналъе рит1ухъаб хъулухъ. Хъизаналда гьабулебщинаб данде билъаги, рак1алда ругел мурадал т1урайги.\n–Дуеги баркала нижер ах1вал-х1ал ц1ехезе яч1аралъухъ.\nПросмотров: 93 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


«Ни в коем случае бегьуларо…»\n(Экономикияб кризис, санкциял, чиновникал ва «кьурдухъаналда» гIарац чIвараб Россия) Долларахъ хисулел гъурщал киниги Гъаримлъулеб гьечIищ дур ияхI, улка?... Р.ХIамзатов\nТамашаяб ахIвал-хIал лъугьана нилъер пачалихъалъул ахираб кIиго соналда жаниб? Цояз «нулевые», цогидаз «тучные» абун цIар лъурал сонал нилъедаса араб гIадаб жо лъугьана исана. КигIан нилъеца пуланав хIакимасул гьунаралдалъун школаги спортзалги банин реццал гьаруниги, щакаб жо буго рачIунел санаца хIакимзабазул гьединал «гьунарал» загьирлъи.Гьеб кинабго «цебетIей» ва парахалъи батана дунялалъул базаралда нартил багьаялда бараб жо.\nНарт бичун щварал доллараз ццулъараб Россиялъ империялъул гIорхъаби гIатIид гьаруна. Жиндиего бокьун нилъеда жанибе бачIана Югалъулаб Осетия. Гьебго рокьуца араб соналъ кIудияб ватIаналде тIад буссун букIана бащдаб гIасругIан заманаялъ батIалъараб Крым. Гьел лъугьа-бахъиназул хIасилалда квешлъанин нилъедехун хутIараб дунялин цоял, гурин, гьезие бокьулеб гьечIин нилъ щулалъи ва церетIей абун Путин, гIадан хадур гъоларел харбал тIиритIана ахираб кIиго соналда жанир рукIарал лъугьа- бахъиназда сверухъ.\nКинабха ккараб хIасил? ХIасил ккана кинабго Европаги, Америкаги, хIатта Азиялда ва Африкаялдацин ругел цо-цо улкабиги данде чIана Россиялде. Тохлъукьего бортун ана барелалъухъ нусго долларалдасаги букIараб нартил багьа. Нарт бичиялдалъун гIумру гьабулеб Россиялъул экономика лъугьана хъегIизе. Западалъ жиндихъ гIенеккулареб Россиялъе лъуна экономикиял санкциял. Гьелго санкциял Россиялъ БакътIерхьул улкабазеги лъелин рагъарун руго гьанир. Байбихьана кванил нигIматал гьукъиялдаса. Гьезул бакIалда нилъерго гIезабизеян. Цо гурде – тIажу ретIарал чагIи рачIуна районазде Япониялъул джипалдаги рекIун, брионии костюмги къан «импортозамещение» абураб рагIиги лъазабун, гьеле гьеб жо гьабизе ккола нилъецаян.\nГьаниб бичIчIуларого буго цохIо жо. Лъица азие квал-квал гьабулеб букIараб гьеб «импортозамещение» гьабизе I27 долларалде баррель нартилги бугеб, триллионаз доллараз резервный ва стаблиционный фондги бугел соназда? Гьеб гIарацги Америкаялъул банказда, хIатта Россиялда жанибцин гьечIел гIодорегIанал процентаздаги лъун, халкъалда Бушил «бохдулги» кваназарун, гIодоб росдал магIишатги речIчIизабун, гьанже бачIун буго азухъе гIакълу. Гьебни араб темаян тела, кванил нигIматал нилъеца гIезеризе рес буго, кIудияб пачалихъ буго гIорхъи гьечIел ракьазул. Технологиялгун, производствоги бугелда гIей гьабилин ва тIаде цебе бачилин. ТIагIизабизе кколеб рагIула бытовая химияги, Европаялъе квешезеха. Гьаблъиялда унел ратани киналдасаго гьабизе ккелаха инкар. Япониялъулгун немцазул автомобилаздасаги, италиязулгун турказул ратIлидасаги, бытовая техника – телевизорал, холодильникал, пылесосал, кондиционерал, кухонный комбайнал, фенгун, иту ва анцI-анцI цогидаб хIажатабщиналдаса гьабизеха инкар. Гьаб макъала дица хъвалеб буго Япониялъул компьютералда, хъван лъугIун бугищали дихъе ругьел бачIунеб буго Америкаялъул телефоналдаса.\nГьеб киналдасаго инкар гьабизе кколин ва кигIан кIвар бугеб жо бугеб «импортозамещение» абун Корреялъул телевизоралдаса дие бицунеб буго нилъер пачалихъалъ гьабураб маргъалгIан жо тIад гьечIев чиновникас. Гьес дида ракIалде щвезавуна магьари лъолеб бакIалда гIурус мацIалда абизе бегьулищ абидал цо дибирас жаваб кьун бугила: «Ни в коем случае бегьуларо» абун. Щибха хутIизе бугеб кинабго къватIиселдаса инкар гьабуни? ХутIизе вуго толо-хIочорав чи чуялда пуруцги бан хъабахъ бекьулев. Сунца нилъ гьелде ккезарурал? Нилъ гьелде ккезаруна бечелъиялъ, ай нилъер бетIер хIалтIичIого тIаде реххун бачIараб гIарцуца.\nМискинлъи хIехьезеялдаса циIкIкIун гIакълуги сабруги хIажалъулеб рагIула бечелъи хIехьезе. Нартгун газ бичун, месед бахъун, тIабигIиял бечелъабаз гогьлъизарун ва гьаглъизарун. Гьединаб хасият буго Россиялъул халкъалъул, магIарулазулги батIалъи щибха, гIурусазда цадахъ ругел чагIилъидал нилъги. Кинабго дунялалда гIарац щварал халкъал ва гIадамал тIамула гьеб гIарцуда тIаде гIарац балагьизе, ишал гьаризе ва бизнес империял гIуцIизе. ГIурусалгун магIарулал лъугьуна ахирисеб капек лъугIизегIан квана – гьекъезе. Гьеб гIадатиял гIадамазул хасият хIалтIун буго глобалияб къагIидаялъ пачалихъалъул масштабалда. БачIараб харжги кьурдухъаналда тIаде бан гъванша хъарсулев гьекъолдухъанасда релълъун буго жакъа Россия. БетIер къачIазе тарал граммаздаги кIутIун пурцил гIоркь кквезе замана щвана гьанже. Щиб лъалеб гьаб хIалбихьи кIудияб, гучаб экономикиябгун агро-промыленияб пачалихъ гIуцIиялъе сабаблъун тIамураб батизеги рес буго. ГьедингIаги батагиха… Хабар лъикIаб рагIайги.


Шиитазул яргъид гIуцIарал къокъабаз ккун буго Йеменалъул Таиз шагьар\nЙеменалда шиитал-хуситазул яргъид гIуцIарал къокъабаз ккун буго улкаялъул бищунго кIудиял шагьаразул цояб Таиз. Гьез жидерго контролалде гъоркье росун руго пачалихъиял идарабазул минаби ва чанго стратегияб объект, гьездаго гъорлъ, аэропорт, рагъулазул авиабаза ва централияб туснахъ. Гьелъул хIакъалъулъ магърибалъул информациялъул агентлъиязе лъазабун буго бакIалъулаб нухмалъиялъ.\nГьатIан къоялда Цолъарал миллатазул гIуцIиялъул ХIинкъигьечIолъиялъул Мажлисалъ тIобитIулеб буго экстреннияб данделъи. Гьелда гьоркьоб лъолеб буго Йеменалда нахътIамичIого тIоритIизе кколел тадбиразул суалал. Гьединаб хIукмуялде рачIун руго Йеменалъул президент Абд Раббу Мансур Хадица ХIинкъигьечIолъиялъул Мажлисалде хитIаб гьабун, улкаялда лъугьа-бахъунелде гъорлъе лъугьин тIалаб гьабун хадуб.\nРузман къоялда Санаялда шиитал-хуситазул мажгитазда жаниб гьабураб кIиго кьвагьиялъул хIасилалда хвана бищунго дагь босун I40 чи. ТIадекIанциязул жавабчилъи жиндего тIаде босана «Исламияб пачалихъ» абураб радикалиял исламистазул гIуцIиялъ.


АрбагI къоялъул сардилъ Гъарабудахкент мухъалъул Уллубийаул росдал бегавуласул рищиязе гIоло гIадамазда гьоркьоб ккараб кьвагьа-гIанхъиялъул хIасилалда цо чIужугIадан чIван йиго, цойги чи лъукъун вугин абурал мухIканал гурел баяналги руго. Гьединго 12 ноябралда ЦIиябкули росдал бетIерасул рищиязе гIоло, гьенив бегавуллъун вищарав Абакар Капланов цIунулел гIолохъабаца гьесде данде вукIарав кIиго чи вухун, азарханаялде ккун вуго.\nГъарабудахкент мухъалъул Уллубийаул росулъа кIиго хъизамалда гьоркьоб 11 ноябралъул сардилъ ккараб тунка-гIусиялъул хIасилалда 55 сон барай чIужугIадан чIван йиго. Гьеб лъугьа-бахъиналъе гIиллалъун ккун руго, цебехун рехсараб росдал бегавуласул рищиял. «Эркенлъи» радиоялъухъе щварал баяназда рекъон 29 октябралда Уллубийаулалъул бетIерлъун вищарав Дадашев Дадашил гIагарлъиялда ва гьесде данде вукIарав цойгидав кандидат ГIабдулманапов ГIалиханил гIагарлъиялъул чагIазда гьоркьобги гьел рищиял мекъи тIоритIанин абун даг1ба ккун буго. ГIабдулманаповасул гIагарлъи чIун букIун буго Дадашевас росдал мажлисалъул депутатазде тIадецуй гьабунила живго вищизе вукIинейилан. КIалъай ккун хадуб, цоцалъ рагъун руго гьел, хадуб гьебги кьвагьа-гIанхъиялде сверун буго. Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ гьеб лъугьа-бахъиналда бан такъсиргьабиялъул иш рагьун буго. Гьеб идараялъул вакил Егор Балашовас «Эркенлъи» радиоялъе баян гьабуна ва гьей хварай гIаданалде лъица кьвагьарабали чIезабулеб бугила гьаб сагIат цIех-рехчагIаз ва гьеб такъсир гьабурав чи кквезе хIалтIаби гьарулел ругилан. Гьеб гъалмагъиралъул цониги гIахьалчи жеги ккун гьечIо низам цIунулез. Гьединго къуваталъул идарабаз жеги ккун гьечIо ЦIиябкули росдал бетIерцIунулелги. Гьез 12 ноябралда ЦIиябкули росдал бегавуллъун вищарав Капланов Абакариде данде рукIарал вацал Къурбанов Русланги, Къурбанов Шамильги рухун руго ва гьел гIолохъаби гьаб сагIат азарханаялде ккун ругин бицана «Эркенлъи» радиоялъе ЦIияблакалдаса жамгIияв хIаракатчи МухIамадов Рамазаница.\nМухIамадов Рамазан: «Росдал администрациялъул азбаралъуб ярагъидгIуцIарал Абакар Капланов цIунулев щуго чи тIаделъана жакъа гьел Къурбановазде. Гьел рухарал гIолохъабахъ кинаб букIаниги ярагъги букIинчIо. БотIролъ автоматалъул хъундагъги кьабун бекун бетIергун вуго гьезул цояв, цойгидавги лъай-гIакълуялдаса инавун азарханаялде хъамун ана. Гьеб ахIукь рачIарал полициялъулалги тIаде ралагьун рукIана, щибниги гьабичIо гьез гьел Капланов цIунулезе, кквезеяли кир гурин гьел кколел. Капланов вуго ЦIияблак мухъалъул бетIер Айдиев ХIажил чи, гьес къазавуна гьев бегавуллъунги. ГIадамазе къваригIарав чи вукIинчIо гьев, киназдаго лъала гьев хванщинал ишазда вукIунев чи вугеблъи. Амма гIадамазухъ гIинтIамичIо лъицаниги, халкъалъул пикру цIехечIо. Сон гьел рищиязул заманалда гьанир рачIун рукIана киналниги лаказул хIакимзаби, МахIачхъалаялдасаги цойгидал мухъаздасагун шагьараздасаги. Гьел киналго Каплановасул рахъалда рукIана. Абизе бегьула гьел рищиязул заманалда гьанир Каплановасул рахъалда киналго бечедал чагIи рукIанин, гьесде данде вукIарав Султановасул рахъалда мискин халкъ букIанилан. Щиб гьабунги гьеб тIалъиялъ жидерго чи къазавичIого течIо гьенив. Рищиял тIоритIичIин гьенир, гьев Капланов восун лъунин бегавуллъиялдайилан абизе бегьула. Гьадинго ххвалие гьаруна гьел рищиял, гьев вищизе кколел рукIарал росдал депутаталги цоял хIинкъизарун цойгидазе гIарац кьун тIамуна гьесие гьаркьал кьезе».\nДагъистаналъул жанисел ишазул пресс-хъулухъалъул бетIер Фатина ГIубайдатовалъ «Эркенлъи» радиоялъе гьеб ЦIияблак мухъалда ккараб-таралда тIасан баян кьун бажаруларила жидехъа гьабсагIатилан лъазабуна. Гьеб ишалъул мухIканлъи цIехолеб бугила жидер хIалтIухъабаз, гьел вацал Къурбанова рухиялда бан жеги щивниги чи ккун гьечIинги абуна гьелъ.\nГьединго «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда МухIамадов Рамазаница лъазабуна жиндирги жидер гIадамазулги кутакалда ццин бахъун бугила иргадулаб -лъабабилеб нухалдаги ЦIияблак мухъалъул бетIерлъун Айдиев ХIажи вищун вукIиналъги. 11 ноябралда ЦIиблак мухъалъул мажлисалъул киналго депутатаз гьаракьги кьун вищун вуго гьев Айдиев. Гьес мухъалъе нухмалъи гьабулеб буго 2007 соналдаса нахъе. Чан нухалда гьесде данде ЦIияблак мухъалъул гIадамал рахъаниги, чан митингал гьез гьаруниги Айдиев хъулухъалдаса кьуричIо. МухIамадов Рамазаница абулеб буго цойгиги болжазда Айдиев бетIерлъун вукIин жидее къваригIараб иш гурила, цIидасан гьесде данде рахъине ругила жалилан. Гьединго жамагIатчияс цIакъ кIудияб гIайиб гьабулеб буго республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасдеги, гьес жинцаго чанцIулго лъазабунила нухмалъуда цого чи гIемераб мехалъ тезе бегьуларин абун, амма гьедин абуниги лъабабилеб нухалдаги халкъалда рихарав Айдиев бетIерлъун танилан. Дагъистаналъул тIалъиялъ рахъкколеб букIинчIебани кигIан цIакъ депутатазги халкъалъги вищарав нухмалъулев хъулухъалда хутIуларин абураб пикру буго гьесул.\nГьединго гьал гIагарал къоязда Дербент мухъулъул бетIерги вищана. Гьеб хъулухъалде вачIана гьеб мухъалъул бетIерасул ишал тIуразарулев вукIарав МухIамад Желилилов. Гьевги киналго депутатаз гьаркьалги кьун вищана. Гьединго киналго депутатаз гьаркьалги кьун анкьица цеве вищун вукIана Дагъогни шагьаралъул бетIер Зейдула Гьашимовги.\nДербенталъул мэрлъун вищана Малик Баглиев


Туркиялъ цIидаса Москваялде гIайиб гIунIтизабуна гьаваялъул гIорхъаби хвезариялъул\nТуркиялъул рагъулал гьаваялъул къуватазул нухмалъиялъ авиация буссинабуна «тIулакьерабин» абураб хъулухъ гьабиялъул режималде. Гьелъул хIакъалъулъ лъазабулеб буго «Анатолиялъул агентлъиялъ».\nГьелда цебе Анкараялъ лъазабун букIана, 29 январалда Россиялъул аэропланалъ цIидаса жидер гьаваялъул гIатIилъиялъул гIорхъаби хвезарунин, хадурги гьединал галаби гьарулел ругони, жидеца гьеб гьедин тезе гьечIин.\nТуркиялъул КъватIисел ишазул министерлъиялъ Россиялде гIунIтизабулеб буго гIайиб кIиябго улкаялъул гьоркьорлъаби хIалуциянариялъул. Идараялъ Россиялъул дипломатияв вакиласухъе кьун буго протесталъул нота.\nНАТОялъул генералия секретарь Йенс Столтенбергица Россия ахIана НАТОялъул улкабазул гьавалъул гIатIилъиялъул гIорхъабазул адаб гьабиялде. Гьесго лъазабуна, рагъулаб альянсалъ рахъ кколеб бугин НАТОялъул гIахьалаб рахъ Туркиялъулин.\nРоссиялъул рахъалъ Анкараялъул гIайибал нахъ чIвалел руго.


Екатеринбургалдаса бергьенлъигун рач1ана "Анжиялъул" футболистал | Спорт | Киназего гIаммаб Россия\nЕкатеринбургалдаса бергьенлъигун рач1ана "Анжиялъул" футболистал\nФутболалъул рахъалъ Россиялъул чемпионаталъул таблицаялда анлъабилеб бакIалде бачIана "Анжи" Екатеринбургалда хIана "Урал" командагун.\nФутболалъул рахъалъ Россиялъул чемпионаталъул анкьабилеб туралда МахIачхъалаялъул "Анжи" Екатеринбургалда хIана "Урал" командагун. Гьеб хIаялда анжиялъулазул аслияб къокъаялда гъорлъ гIахьаллъана: Беленов, Паршивлюк, Ямбере, Лазич, Менса, Мусалов, Георгиевский, Маевский, Гасанов, Бериша, Обертан.\n"Уралалъул" мухъилъ хIана: Арапов, Динга, Меркулов, Фонтанелло, Кулаков, Фидлер, Емельянов, Павлюченко, Чантурия, Лунгу.\nХIажибеговасегун Тигиевасе сакъатлъи ккун букIиналда бан, "Анжиялъул" тренер Врба Павелица гьезул бакIалда хIазе риччан рукIана дагьал цере "Спартакалдаса" рачIарал Яковлевгун Паршивлюк. Абизе ккола тренерас цере лъурал масъалаби гьез букIине кколеб къагIидаялда тIуразарунин. Чанго гьужумалъулъ гIахьаллъана Яковлев, Паршивлюкицайин абуни анжиялъулазул защита щула гьабуна. ХIаялъул тIоцебесеб таймалъул байбихьи букIана цIакъ хIалуцараб. КIиябго командаялъул ресал рукIана цоцае голал кьабизе, амма голкиперазул махщел гIуна - 25-абилеб минуталдехун анжиялъулазда кIвана дандиязул каваби "рагьизе".\nАхирисел минутазде щвезегIан хIай букIана хIалуцараб, амма командабазда кIвечIо тIокIалъ голал кьабизе. 1:0 хIисабгун Екатеринбургалда Дагъистаналъул командаялъ ракIчIараб бергьенлъи босана.\nГьеб хIаялдаса хадуб турниралъулаб таблицаялда анлъабилеб бакIалде бачIана "Анжи" Хадусеб туралдайин абуни махIачхъалаялъулаз "Анжи-Аренаялда" къабул гьабизе буго турниралъул таблицаялъул лъабабилеб бакIалда бугеб Санкт-Петербургалъул "Зенит" команда.


Дагъистаналъул цIияб гимналъул нотаби\n25 февралалда Дагъистаналъул парламенталъ къабул гьабуна кIиго соналъ жинда сверухъ дагIба лъугIичIеб гимн.\nРасул ХIамзатовасул рагIабазда данде Мурад Кажлаевас хъвараб бакъан буго гьелъул. Гьеб суал гьоркьоб лъедал, жибго парламенталдаги баккун букIана дандечIей. РакIалде кканщинахъе хисулел жал рукIунарин пачалихъиял гIаламаталилан. Гимн хисилалде цебе жеги гIезегIан хиса-басиял гьаризе къваригIун ругин республикаялдаян. Гьелда тIасан пикру загьир гьабуна республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасги.\nГимн букIунин миноралдалъун гуреб, мажоралдалъун ахIулеб жоян бичIчIизабулеб букIана республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас парламенталда гIодорчIаразда. Гьезда гьел рагIабазул магIнаги бичIчIизабеян релъулел журналисталги рукIана.\nПалхIасил, ахирги рагIалде бахъана Дагъистаналъул гимналда сверухъ кIиго сонидаса цIикIкIун мехалъ халатбахъараб дагIба. Комиссиялде бачIараб ункъо варианталъул цояб къабул гьабуна парламенталъ. Мурад Кажлаевасул бакъанги Расул ХIамзатовасул рагIабиги ккола гьел. Гьале гьеб.\nШирвани Чаллаевас хъвараб бакъан гурони, рагIаби рукIинчIо цебесеб гимналъул. Хварав чиясде гьабураб магIуялда релълъунеб бугин гьебилан, цIияб ургъизе тIадкъай кьун букIана Рамазан ГIабдулатIиповас.\nХварав чиясде гьабураб магIуялда релълъинабун гьес хъвараб бакъангун, Чаллаев щай гIодовегIан гьавулевилан кIалъана парламенталда коммунистазул депутат МухIамад МухIамадов.\nМухIамад МухIамадов: «Щиб лъалеб, метерисеб къоялъ лъие бугониги гербги рекIее гIечIого букIине бегьула. Россиялъул гербалда цIумил кIиго бетIер щай бугебин чIезе бегьула цонигиял. Байрахъалдаги гIайибал чIвазе ракIалде ккезе бегьула. ГIайибалги чIван, гIодорегIан гьаризе бегьуларо республикаялъул гIаламатал. Гьединго машгьурав композитор – Ширвани Чаллаев. Дица цIакъ адаб гьабула Расул ХIамзатовасул шигIруялъул. Амма гьал гимналъе гьес хъванин абулел рагIабиги гьесул рукIиналда щаклъи бижулеб буго. Босе мисалалъе, «Къункърабазул» кечI. Гьелда абизе бегьула рагъдаса руссинчIел киналго васазул гимнилан. Халкъазда гьоркьосеб гимнлъун гьабизецин бегьула гьеб. ГьабсагIаталда гимн хисиялъе кинабгIаги гIилла букIинчIо. Чед бугони, кечIги букIунин абула. Гьединлъидал дагIбаги тун, гьаб кризисалъул заманалда экономика цебехун туркIизабизе къеркьезе ккола».\nХварав чиясде гьабураб магIу абун, Ширвани Чаллаевасда гIайиб чIвазе къваригIун кьураб къимат букIинчIин жинца гьебилан жаваб кьуна парламенталда кIалъалаго республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас. Щванщинаб бакIалда гIадамаз гимналда тIасан рахъулел рукIарал гIарзазул хIасил букIанила гьеб. Живго Чаллаев жиндие рокьулел композиторазул цояв кколила. Гьес хъварал музыкалиял асаралги росун, жидер кIиясго улка сверанила цо заманалда.\nРамазан ГIабдулатIипов: «Нилъеца гимн цо хасав чиясдайищ хурхинабизе кколеб, яги гимн тIолабго Дагъистаналда хурхарабищ букIине кколеб? Дида ракIалда буго Россиялъул гимн хисиялда тIад хIалтIулелъул президент Путинидеги абунщинаб жо. Сталинил заманалда букIараб коммунистазул гимн тIадбуссинабизе къваригIун бугин гьесиеян. Путинида гIезегIан лъикI бичIчIулеб батана Россиялъул халкъалъе хIажатаб гимн. 1940 абилел соназда нилъер улкаялда букIараб халкъалъул унтиги, бичIчIиги жанибе бачараб гимн тIаса бищана гьес. Гьединлъидал жакъа къоялда дунялалда бищун лъикIаб гимнлъун рикIкIуна Россиялъул гимнги. Композиторал хIисабалда Глинкайищ лъикIав вугев, Александровищ, ялъуни Кажлаевищ къуватав вугев Чаллаевищ йилан суал лъезе бегьуларо. Дагъистаналда руго гIемерал мугIрул. Амма руго бищунго кIудиялги. Гьединго буго кIудияб кIиго борхалъи – Мурад Кажлаевги Расул ХIамзатовги. Дунялалдаго машгьурал гьелги жалго тун, цогидал мугIрул ралагьизе лъугьани, нилъ гIадамазда ричIчIизе гьечIо».\nПалхIасил, Дагъистаналъе къваригIун букIанин Россиялда гуребги, дунялалдаго нилъ лъалеб гимнилан тIаде жубана Рамазан ГIабдулатIиповас.\nГьединго цIияб гимн цIунун кIалъазе рахъарал депутаталги рукIана. Гьезул цояс абуна доб гъоркь букIараб гимнги квешаб букIинчIин, амма доб букIанин 1990 абилел соназда рекъараб гимн. Гьанже заман щванин гьел 90 абилел сонал кIочене.


14 сентябралда Дагъистаналда бугеб Монополиялда данде чIараб хъулухъалъ тIобитIараб данделъиялда гьоркьоб лъураб аслияб суал букIана росдал магIишаталъул гIуцIаби церетIеялъе субсидиял риччаялда хурхараб.\nДанделъи бачунев вукIарав Монополиялда данде чIараб хъулухъалъул жамгIиябгун консультативияб мажлисалъул нухмалъулев Алик ГIабдулхIамидовас лъазабухъе, 90 абилел соназ, росдал магIишат цебе тIеялде биччараб гIарац цогидаб щиналде харж гьабун, росдал магIишат цебетIеялде харж гьабичIогон толеб букIараб заманаялдаса, жакъа къоялде хисараб жо щибго гьечIо.\nМагIишатчагIазе Дагъистаналда биччалеб буге гIарцуца росдал магIишат цебетIей бихьулеб гьечIин баян гьабуна гьес, гьелда тIадеги, хIажат бугила гъорлъан канлъи бихьулеб хIалалда букIине субсидиял лъие риччалел ругел ва кин гьел харж гьарулел ругелали.\nМонополиялда даде чIараб хъулухъалъул нухмалъулев Къурбан Къубасаевас баян гьабухъе, субсидиял кьеялъулъ руго лъабго аслиял гIунгутIаби, цо босанани, гьел кьеялъул захIматал механизмал, цогидаб рахъалъ гIицIго цо хасаб къадаралъе гурени гьел субсидиял щунгутIи, лъабабилеб, гьел кьолаго тIалъиялъул чагIаз жидего данде кколеб хIалалда гьел рикьизе рес букIин.\nЖакъа къоялде Дагъистаналда бугеб Монополиялда данде чIараб идараялъ чанго иш рагьун буго Росдал магIишаталъул министерлъиялъ грантал рикьиялда хурхун.\nЦогидаб гIунгутIилъун кколеб бугила фермеразда риччалел субсидиязул щибго лъангутIи, масала араб соналда, росабалъ ругел росдал магIишаталъул гIуцIаби церетIеялъе Дагъистаналъул Росдал магIишаталъул минисерлъиялде биччан бачIун букIун бугила I70 миллион гъурущ, лъагIалил ахиралда 100 миллион гъурущ гьединго тIадбуссунги ун бугила федералияб бюджеталде, цоиниги росабалъ ругел магIишатчагIазе кумекалъеги биччачIогон.\nФермеразул ассоциациялъул нухмалъулев хисулев ГIабдурахIман ГIабурикIовасул пикруялда субсидиязе биччалеб гIарац мустахIикъал гIадамазе щолеб букIин щакаб буго. ГIиллаги гьелъие бугила, гьеб гIарац бикьизе гIуцIцIун бугеб комиссиялда гъорлъ рукIине кколел 50% жамгIиял гIуцIабазул вакилзабазул цо гIаги чи гьеб комиссиялда гъорлъ гьечIолъи . Аслияб куцалъ гьенир ругила хIакимчагIи.\nГIабдурахIман ГIабурикIов: «Нилъер гьаниб тIобитIулеб буго гьеб. Амма фермеразе данде кколеб хIалалъ гуро, хIакимчагIазе данде кколеб хIалалъ. Гьенир гъорлъ цогIаги ассоциациялъул цогIаги чи гьечIо гьеб бикьулеб комиссиялда гъорлъ. ХIакъикъаталда, мустахIикъал чагIазе, жамгIиял хIаракатчагIаз рихьизарурал гIадамазе бикьизе бихьизабун буго гьеб гIарац, амма Росдал магIишаталъул министерлъиялъ жидеего данде кколеб хIалалъ бикьула гьеб. Нилъер гьаниб хIакимчагIаз кинабго жо жидеего данде кколеб хIалалъ гьабула»\nСубсидиязда божилъи гьабун росдал магIишат гьабулеб бугони гьеб гьабулел чагIиго рукIинароанин абулеб буго Рутул мухъалдаса фермер Амирула ХIайдарбеговас. ГьабсагIаталда киналго магIишачагIи бигьаяб гуреб хIалалда ругила, улкаялда бугеб кризисалъул хIалалда цо-цо чагIазе субсидиял риччаялдасаги, кормабазул, харил, цогидалъул багьаби чIезариялде биччалебани гIарац хайир цикIкIун букIинаанин баян гьабуна гьес. Цадахъ росдал магIишаталъул нигIматалги учизлъизе рукIанила. Цоги суал бугила хIадрараб продукция бичи. Гьеб росабалъа шагьаралде баччизе кканани гIемер квакIенал рукIунила.\nАмирула ХIайдарбегов: «Цо киб бугониги, хIадурараб нигIмат къабул гьабулеб бакI рагьизе лъикIаб букIинаан. Фермеразе кумак гьабулеб бугилан , росдал магIишат цебетIезабизе хIажат бугилан бицунеб буго кибго, амма гьеб бихьулеб гьечIо. Гьан, рахьдал нигIматал, пихъ магIишатчагIаз жидерго къуваталдалъун гурого бичуларо. Цо чIараб багьаялда гьеб къабул гьабулеб бакI рагьани букIинаан кумак кIудияб».\n2015 соналъ Дагъистаналъул Росдал магIишаталъул министерлъиялъ иш байбихьулел магIишатчагIазе квербакъи гьабиялъе бихьизабун буго I66 млн. гъурущ. Гьеб гIарац щвезе гьединго гIемер квекIенал кколел руго гIадатияв магIишатчиясе. Амма кагътида хьихьараб боцIи-панз бугел чагIазе гьеб гIарац щвезе щибго квекIен кколеб гечIо.


Компания Е-Транс оказывает услуги по переводу и заверению любых личных документов, например, как (ниже описаны возможности переводов аварского языка, более подробно об аварском языке и ценах):\nперевести аттестат с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод аттестата с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести приложение к аттестату с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод приложения к аттестату с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести диплом с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод диплома с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести приложение к диплому с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод приложения к диплому с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести доверенность с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод доверенности с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести паспорт с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод паспорта с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести заграничный паспорт с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод заграничного паспорта с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести права с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод прав с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести водительское удостоверение с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод водительского удостоверения с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести экзаменационную карту водителя с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод экзаменационной карты водителя с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести приглашение на выезд за рубеж с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод приглашения на выезд за рубеж с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести согласие с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод согласия с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о рождении с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о рождении с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести вкладыш к свидетельству о рождении с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод вкладыша к свидетельству о рождении с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о браке с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о браке с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о перемене имени с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о перемене имени с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о разводе с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о разводе с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о смерти с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о смерти с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство ИНН с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства ИНН с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство ОГРН с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства ОГРН с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести выписку ЕГРЮЛ с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод выписки ЕГРЮЛ с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nнотариальный перевод устава, заявления в ИФНС с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод устава, заявлений в ИФНС с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести налоговую декларацию с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод налоговой декларации с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о госрегистрации с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о госрегистрации с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести свидетельство о праве собственности с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод свидетельства о праве собственности с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести протокол собрания с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод протокола собрания с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести билеты с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод билетов с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести справку с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод справки с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести справку о несудимости с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод справки о несудимости с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести военный билет с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод военного билета с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести трудовую книжку с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод трудовой книжки с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести листок убытия с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод листка убытия с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести листок выбытия с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод листка выбытия с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nперевести командировочные документы с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением; перевод командировочных документов с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением;\nи нотариальный перевод, перевод с нотариальным заверением с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением других личных и деловых документов.\nОказываем услуги по заверению переводов у нотариуса, нотариальный перевод документов с иностранных языков. Если Вам нужен нотариальный перевод с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением паспорта, загранпаспорта, нотариальный с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением перевод справки, справки о несудимости, нотариальный перевод с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением диплома, приложения к нему, нотариальный перевод с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением свидетельства о рождении, о браке, о перемене имени, о разводе, о смерти, нотариальный перевод с аварского языка на русский язык или с русского языка на аварский язык с нотариальным заверением удостоверения, мы готовы выполнить такой заказ.\nНашими клиентами в переводах с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык уже стали организации и частные лица из Москвы, Санкт-Петербурга, Новосибирска, Екатеринбурга, Казани и других городов.\nПеревод аудио- и видеоматериалов с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык. Подробнее.\nХудожественные переводы с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык. Подробнее.\nТехнические переводы с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык. Подробнее.\nЛокализация программного обеспечения с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык. Подробнее.\nПереводы вэб-сайтов с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык. Подробнее.\nСложные переводы с аварского языка на русский язык и с русского языка на аварский язык. Подробнее.


ЮБИЛЕЙ. Ц1ИДАСАН, Ц1ИДАСАН Ц1АДАСТАНАЛДЕ… - 15 Сентября 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПятница, 21.09.2018, 23:23 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2018 » Сентябрь » 15 » ЮБИЛЕЙ. Ц1ИДАСАН, Ц1ИДАСАН Ц1АДАСТАНАЛДЕ…\nЮБИЛЕЙ. Ц1ИДАСАН, Ц1ИДАСАН Ц1АДАСТАНАЛДЕ…\nГ1адатлъун лъугьахъе фестиваль байбихьана 8 сентябралда радал республикаялъул нухмалъулев Владимир Васильев, Федерациялъул Советалъул Председателасул заместитель Ильяс Г1умаханов, Дагъистаналъул Х1укуматалъул нухмалъулев Артем Здунов, гьесул т1оцевесев заместитель Анатолий Карибов, Х1укуматалъулгун Бет1ерасул администрациялъул нухмалъулев Владимир Иванов, ДРялъул Халкъияб Собраниялъул председатель Хизри Шихсаг1идов, гьесулго заместитель Елена Ельник ва Расул Х1амзатовасул г1ага-божарал, цадахъ х1алт1аралгун гьудул-гьалмагълъигун цадахъ шаг1ирасул хабада т1угьдул лъезе иналдасан.\n«Пашманлъизе ккараб жо, жакъа гьанир данделъун ругел г1емерисезулг1адин дир рес ккеч1о гьев к1удияв инсангун цадахъ г1умру гьабизе ва гара-ч1варизе. Хасго жакъа Дагъистаналда х1алт1улаго дида бич1ч1улеб буго гьесул к1одолъиги пикрабазул гъварилъиги: ч1аго вук1аго, живго поэт вук1аниги гьесда г1акълу камилав философ ва политик х1исабалда цебеккунго бихьулеб бук1ана лъугьине бугеб ва х1аракат бахъулеб бук1ана Дагъистаналъул хадусел г1елал къисматалъ гьезие х1адурун ругел зах1малъабаздаса ц1унизе. Гьес киназдаго абулаан: бечелъиялдагун ц1аралда хадур лъугьунаго аслияб жо к1очон тезе бегьуларилан – нилъее жидее г1оло г1умру гьабун бугеб Дагъистаналъул халкъ. Гьеб нухдаса кьурич1о гьев жиндирго г1умруялдаги творчествоялдаги. Щивго хут1ич1о гьесул «Къункърабаз» рак1 асир гьабич1ев. Жиндирго г1агараб гьит1инаб Ц1ада росдал х1акъалъулъ ах1арав нилъер поэтасул ц1ар дунялалдаго раг1ана. Т1олго дунялалда т1орит1арал шаг1ирасул кваркьалабиг1адин, «Хъах1ал къункъраби» акциялги г1емерал соназ ч1аго буго»,- ян абуна Владимир Васильевас. Гьединго республикаялъул нухмалъулес баркала кьуна шаг1ирасул г1агарлъигун гьудул-гьалмагълъиялъе гьесул рух1ияб нахърател ц1унаралъухъ.\nГьелдаса хадуб Мах1ачхъалаялда Ленинил комсомолалъул паркалда Лъаларев солдатасул памятникалда цебе гьабуна байрамалъулаб митинг, цинги делегация ана, Расул Х1амзатовасул рокъобе, хадуб республикаялъул хъвадарухъабазул Союзалда т1обит1ана «Халкъал цолъизарулеб поэзия» абураб темаялда гургинаб стол. Ахиралда, гьебго къоялъул къаси Расул Х1амзатов рак1алде щвезавиялъул мурадалда, Поэзиялъул театралда т1обит1ана шиг1руялъул сордоги.\nХадусеб къоялъ байрам т1обит1ана Хунзахъ районалда. Радалго Бух1нат1а абулеб бак1алда районалъул нухмалъулесул ишал т1уралев Нурмух1амад Задиевас жинцаго дандч1вай гьабуна киналго тадбиралде рач1унел гьалбадерида. Гьенибго г1уц1ун бук1ана умумузул квен-т1ехалъул бечедаб тепсиги. Гьеб къоялъ шаг1ирасул Ват1аналде рач1арал гьалбадерида гъорлъ рук1ана Дагъистаналъул т1оцевесев президент Мух1у Г1алиев, республикаялъул хъвадарухъабазул Союзалъул председатель Мух1амад Ах1мадов, цо-цо районалъул цересел нухмалъулел, Дагъистаналъул бет1ерасул муг1рузулаб территориалияб округалда вугев вакил Мух1амад Камилов ва цогидалги.\nЦ1ада росулъ ц1и гьабун къач1араб мемориалияб комплексалде бак1арун бук1ана г1емераб г1алам. Данделъаразе саламги кьун, тадбир рагьана районалъул бет1ерасул ишал т1уралев Нурмух1амад Задиевас.\n- Ниж кутакалда рохарал руго поэтасул Ват1аналда нуж къабул гьаризе рес щвеялдаса. Гьале 15 соналъ нилъеца «Хъах1ал къункърабазул» къоял к1одо гьарулел руго живго Расул Х1амзатовги гьеч1ого. Дунялалда миллионал г1адамазда лъала ва къимат гьабула гьесул творчествоялъул. Гьесул г1умруги творчествоги бук1ана Ват1аналъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьев Россиялъулги Дагъистаналъулги мустах1икъав васасул ц1ар даим хут1ила нижер рак1азулъ ва нижеца ц1унила гьес нахъе тараб рух1ияб бечелъи,- ян абуна гьес.\nДРялъул хъвадарухъабазул Союзалъул председатель Мух1амад Ах1мадовасги баркана киназдаго шаг1ир гьавураб къо.\n- Расул Х1амзатов ккола жиндирго къисматалъги ц1аралъги поэзиялъги Дагъистан т1олабго дунялалда раг1изабурав инсан. Гьев вук1ана нилъер ракьги муг1рулги нилъер щобалги рокьулев, гьеб дунялалдаго т1ибит1изабурав т1оцевесев шаг1ир ва т1оцевесевлъун хут1изеги хут1ана. Ц1вабзаздасан нух балагьулевг1адин, Расул Х1амзатовасул творчествоялдасан лъала Дагъистанги. Исана к1удияв шаг1ир рак1алде щвезавизе нилъехъе рач1ун руго бат1и-бат1иял миллатазул 45 поэт. Гьезул щивас нилъее босун бач1ун буго рокьул гьит1инабго бут1а ва гьаниса цадахъ босизе буго Дагъистаналда бугеб рокьиги. Расул Х1амзатов вук1ана ва хут1изе вуго цогидал поэтал т1аде рахине къеркьолеб борхалъилъун, - ян лъуг1изабуна гьес жиндирго к1алъай.\nДагъистаналъул Халкъияй шаг1ир Залму Батировалъ бицана Расул Х1амзатовасул творчествоялда руччабаздехун бугеб рокьиялъ ккураб к1удияб бак1алъул. «Гьесие кутакалда рокьулаан руччаби ва ч1ужуг1аданалъул х1акъалъулъ ц1акъ берцинал ва рак1 биинабулел асарал хъвана шаг1ирас. Хъах1аб росулъа Мах1мудие цох1о Муи йокьун йик1арай ятани Расулие киналго руччаби хириял рук1ана. Гьединго гьесул творчествоялда ц1айи бугеб бак1 ккуна ц1огь, ришватчилъи, х1алх1елчилъи ва цогидалги г1умруялда дандч1валел квешал рахъал къват1ир ч1вазариялъ, - ян абуна гьелъ.\nГьединго баркиялъул к1алъаял гьаруна Россиялъул хъвадарухъабазул Союзалъул т1оцевесев секретарь Геннадий Ивановас, Минск шагьаралъул хъвадарухъабазул Союзалъул председатель Михаил Поздняковас ва цогидазги. Гьенибго «Хунзахъ районалъул х1урматияв гражданин» абурал шапакъатал кьуна Залму Батировалъеги, Мух1амад Ах1мадовасеги.\nГьелдаса хадуб Ц1адаса Х1амзатие ва Х1ажиегун Расулие рарал памятниказда цере т1угьдулги лъун гьалбал щвана шаг1ирасул рукъ-музеялде. Гьебго къоялъ Ц1ада рагьана Поэзиялъул рукъги. Байрамалъулаб ах1вал-х1алалда лента къот1иялъулъ г1ахьаллъи гьабуна Дагъистаналъул т1оцевесев президент Мух1у Г1алиевасги.\n«15 сон буго Расул Х1амзатов нилъгун гьеч1елдаса, амма гьев гьавураб къо къо к1одо гьабулеб г1адат ч1аго хут1ана ва санайил нилъехъ рач1уна т1олабго Россиялдаса ва къват1исел пачалихъаздаса гьалбал. Расул Х1амзатовгун цадахъ г1емерал тадбиразда г1ахьаллъана дун, дида вихьана гьев рохалида вугев мехалъги пашманлъиялъ къвал байдалги. Рук1ана г1умруялдаса рази гьеч1ел г1емерал, амма Расул Х1амзатовасе кидаго хирияб бук1ана г1умру. Гьесул поэзиялъ гъорлъе рачана инсанасул г1умруялъул киналго рахъал. Щибаб санайил дица ц1идасан рагьула диего Расул. Санал анаг1ан дун жеги ц1ик1к1ун ургъизе т1амула гьесул куч1дуз. Гьезул руго гъваридаб философияб маг1на. Т1олабго дунял тираниги гьесие рух1г1ан хирияб бук1ана Дагъистан. Гьесул рак1ч1араб бук1ана Дагъистан Россиялда гъорлъ бук1ине кколин абураб пикруялда. Амма кинаб Россиялда гъорлъ? Нилъедаги бат1и-бат1ияб бихьараблъидал Россия. Нилъеца араб соналъ к1одо гьабуна Расулил эемен Ц1адаса Х1амзат гьавуралдаса 140 сон т1убай. Х1амзатида бихьана жеги пачаясулаб Россиягицин, Расулил аслияб г1умру ана СССРалда ва гьес живго рик1к1унаан Советияв чилъун. Амма СССР биххидал, 90 аб соназ т1олабго улкаялдаго г1адин Дагъистаналдаги бугеб х1апу-чапур бихьидал, гьес абуна унго дир Дагъистанцин кколищ гьабилан? Гьединлъидал дида рак1алде ккола Расул Х1амзатов гьавураб къо к1одо гьаби цох1о кьурди, кеч1 ах1и, квана-гьекъей гуребги, шаг1ирасул асаразул х1исабги гьабун г1емераб жоялда т1ад ургъизе ккейги бугилан. Гьесул дарсалги васигатги ц1алун ургъизе ккола кире нилъ г1умруялъ рачунел ругел, кинан хьвадизе кколел ва дунялалда бугебщинабги т1екълъигун рит1ухълъи гьеч1олъиги къинабизе кинал нухал ратилелали. Цо-цо шаг1ирзабазул куч1дул рук1уна г1умрудул цо хасаб бут1аялда гурони х1ажалъуларел, ай цогидаб заманалда хурхинч1ел, амма Расул Х1амзатовасул асарал инсаният бугебг1ан мехалъ ч1аго рук1ине руго», ян абуна Мух1у Гьиматовичас.\nТадбиралъул официалияб бут1аялдаса хадуб кьурдул ва кеч1 ах1иялъул номералгун цере рахъана Дагъистаналъул бат1и-бат1иял районаздаса ва республика тун къват1иса рач1арал творческиял коллективал. Мемориалияб комплексалда аск1обго гьалбал кваназаризе х1адурун бук1араб к1удияб шатералда марк1ач1ул бер рук1к1инег1ан халатбахъарана ихтилат-кеп.