ВатIаналъе рухI кьуразул адаб гьабизе ккола кидаго\nГьал къоязда «Дагъистан» РИАялда тIобитIараб данделъиялда бицана республикаялда «Хвел гьечIеб полк» абун цIар лъураб тадбир гIуцIиялъул хIакъалъулъ. Россиялъул «Хвел гьечIеб полкалъул» ДРялда бугеб исполкомалъул нухмалъулей Сабина Къурбановалъ ва жамгIияб гIуцIиялъул регионалияб штабалъул вакил Сефижат МухIамадрасуловалъ бицана улкаялдаго «Хвел гьечIеб полк» гIуцIиялъул ва гьеб жамгIияб багъа-бачарилъун лъугьиналъул хIакъалъулъ.\nДагъистаналда «Бергьенлъиялъул ирсилазул парад» тIобитIизе байбихьана 2013 соналдаса нахъе. Гьенир аслияб къагIидаялъ гIахьаллъулаан цIалдохъабигун студентал. Хадуб тIобитIизе байбихьараб «Хвел гьечIеб полкалъулъ» тадбиралда щибаб соналъ цохIо МахIачхъалаялда гIахьаллъула 16 000 чи, тIолабго республикаялдайин абуни, гIахьалчагIазул къадар бахуна 30 000-ялде.\n«КIудияб ВатIанияб рагъул хIакъалъулъ нилъеда жеги гIемераб жо лъаларо. Амма лъала балугълъиялде рахинчIел гIолилазцин, жидеего бокьун, гьелда гIахьаллъи гьабураблъи. Гьединал бахIарзазул хIакъалъулъ бицинеги ккола нилъеца ва адаб гьабизеги тIадаб буго», - ян бицана Сабина Къурбановалъ.\n«Хвел гьечIеб полкалъул» исанасеб тадбиралда гIахьаллъизе вуго 2500 цIалдохъанги, гьединго тIоцебесеб нухалда гIахьаллъизе вуго 30 волонтер-медикги. Нагагь щиб кканиги, гьезухъ рукIине руго тIоцебесеб кумекалъе хIажатабщинаб жаниб лъурал санитариял сумкаби.\n«Хвел гьечIеб полкалъул» тадбир байбихьизе буго сагIат 12 тIубайдал ва Ленинил цIаралда бугеб майданалдасан ине руго Расул ХIамзатовасул цIаралда бугеб къватIккун, Авартеатралде цере щвезегIан. Гьениб сагIат лъабгоялда бихьизабизе буго концертги. Гьебго заманалда концерт букIине буго Даггосфилармониялъул риидалилаб майданалдаги.\nПрочитано 137 раз\tПоследнее изменение Среда, 15 мая 2019 14:16\nДругие материалы в этой категории: « Миллияб бечелъи\tСахаватлъи бихьизабуна »\n12:03, 02 июня 2020, 56


Иран. Протесталъул акция\nИраналъул ва цогидал улкабазул шиитазул ццим бахъун буго 2 январалда СагIудиязул ГIарабиялда шиитазул вагIзачи Нимр ан-Нимр ва гьесдаго цадахъ жеги 47 чи диваналъул къотIиялдалъун чIван рукIиналъ. СагIудиязул ГIарабиялъ Ираналъулгун дипломатикиял бухьенал гьоркьоса къотIун хадусала, гьединабго хIукму гьабуна Катаралъ, Бахрейналъ ва Кувейталъ.\nГIараб дунялалъул проблемаби лъазабулев политилог Константин фон Эггертица абулеб буго Ираналъулги СагIудиязул ГIарабиязулги интересал ГIагараб Машрикъалда киса кирго цоцаде данде раккулел ругин.\nКонстантин фон Эггерт: «Ираналъул режималъул кIудиял планал руго Персиялъул лиманалъул регионалда хурхарал. Гьелъ гIамал гьабулеб буго гьениб жиндирго тIокIлъи бихьизабизе. Гьеб режималъ къасд гьабулеб буго жинда Ислам-дин бичIчIулеб къагIидаялъ жиндирго идеология тIибитIизабизе.\nГьеб рахъалъан Тегеран ккола динияб радикализмалъул базаралда СагIудиязул ГIарабиялъул конкурент. Цогидаб рахъалъан регионалда жиндирго тIокIлъи бихьизабизе хIалбихьулеб СагIудиязул ГIрабиялъул дандияб улкалъунги ккола Иран.\nЭр-Риядалъ гIемерал соназда жаниб Тегераналде гIунтIизабулеб буго статус-кво биххизабиялъул гIайиб. СагIудиязул ГIарабиялъ ГIагараб Машрикъалда гIамал гьабулеб буго жиндирго пайдаялъе къуватазул балансалъе квербакъи гьабизе.\nВа Эр-Риядалъул хIисабалда Тегераналъ гьеб баланс хвезабулеб буго. Гьединлъидал абизе бегьула гьениб диниябги, политикиябги, геостратегикиябги рагIирекъонгутIи бугин».\nЭР: Щайха хасго гьаб захIматаб заманалда СагIудияз кIикъоялда 47 чи чIвазе къасд гьабураб? Гьелда цебеккунго бихьулеб букIинчIищ Ираналъул реакция?\nКонстантин фон Эггерт: «Гьай-гьай, амма СагIудияздаги тIадаб гьечIищ къираллъиялда жаниб низам цIунизе? СагIудиязул къираласул тухумалде тIадецуй гьабулеб буго цо гуреб рахъалъан. Руго СагIудиязул ГIарабиялъул политика хисизе бокьулел радикалиял сунниталги. Гъозул вагIзачагIаз тIалаб гьабулеб буго къираллъиялда жеги кьварараб къагIидаялда шаргI тIад чIезаби.\nРуго гьенир Ираналъул жасусаллъун рикIкIунел шиитазул вагIзачагIиги. Гьалеха СагIудиязе жиндирго таваккалъи бихьизабизе бокьун букIанин, дида ккола, жал Ираналъул асаралъе мутIигIлъизе гьечIин абулаго.\nЦойги рахъалъан Ираналъул ракI чIараб буго СагIудиязул къиралалъул тухумги, хIукуматги, тIалъиги коррупциялъулъ гъанкъун рукIиналда. Тегераналъул пикруялда гьелъие гIарцул ва политикияб квербакъи Америкалъул Цолъарал Штатаз гьабулеб буго.\nСагIудиязул режим тIаса рехарабани, СагIудиязул ГIарабия Ираналъе гIагараб ва гьудуллъиялъул улкалъун букIинаан Тегераналъул хIисабалда. Гьеб гуребги – СагIудиязул ГIарабия Ираналъул асаралъул форпост, ай хъала хIисбалда букIинаан регионалда.\nДида ккола СагIудияз жиндирго къуват бихьизабунин Тегераналъе ишара гьаби мурадгун. Эр-Риядалъ регионалияб къеркьеялда къезе гьечIин ва къурбаназда ралагьичIого хIаракат бахъилин гьеб къеркьеялда бергьине».\nЭР: Кин дуда кколеб? Ираналда ва СагIудиязул ГIарабустаналда гьоркьоб кIудияб рагъ багъаризе рес бугищ?\nКонстантин фон Эггерт: «Гьадинаб ресги нахъ чIвазе бегьуларо. Ираналъул тIадтарал ругьунлъана къватIисел улкабазул вакиллъабазде тIаде кIанцIизе. Гьадинаб гIадат бижанаха гъозул 1979 соналдаса байбихьун.\nАятоллагь Хаменеица абуна Сагудиязда Аллагьасул ццим бахъилин ахир-къад. Шайих ан-Нимр ва цогидал вагIзачагIи чIвараздаса къисас босизе буго, ян шиитаз кьураб рагIиялъ ахIвал-хIал лъикIлъизабизе гьечIо.\nИраналъулгун СагIудиязул рагъулаб конфликтги жидерго цIорораб рагъги унеб буго. КIудияб рагъулийн бицани, нагаглъун цо лъугьа-бахъин кканани, гьединаб рагъги багъарилаан хъващтIан.\n«Ираналъулгун СагIудиязул рагъ букIине бегьула»\nИран хIадураб буго ГIиракъалде данде Вашингтонгун цолъизе\nГlиракъалъул конфликталъулъ Ираналъул бакl


Дагъистаналъул тIабигIиял сурасатазул ва эколоргиялъул министерлъиялъул тIалабалда рекъон кирпич къотIулеб 76 заводалъул хIалтIи чIезабун буго. Амма тIабигIат цIуниялъул прокуратураялъ абулеб буго гьеб гIицIго министерлъиялъул тIалаб гIоларин завод къазе ккани.\nАмма гьезул ихтияр букIунарин заводалъул хIалтIи чIезабизе, гьелъие диваналъул чIванкъотIараб хIукму хIажалъолин абуна «Эркенлъи» радиоялъе МахIачхъалаялъул тIабигIат цIуниялъул прокурор НурмухIамадов ГIалица. Мисалалъе гьезул идараялъ халгьабиялги тIоритIун, гьелъул материал диваналдеги кьун, чанго завод къан буго церегIан соназ Гъизляр шагьаралда, Тарумовка мухъалда ва цогидал бакIаздаги. Каспийскалда аскIор ругел заводазулги хал гьабун буго гьез, амма гьел къазе гIураб гIунгутIаби гьезул хIалтIулъ ратичIилан абуна НурмухIамадов ГIалица. Гьел халгьабиял исана цIигьарун руго, щайгурелъул цересел соназда гьаз хIалтIи гьабулаго ратун рукIинчIел, тIаде цIиял рагьарал чанги заводал ратун руго гьезда Каспийскалда аскIор. Гьезда тIад гьабураб халгьабиялъул хIасил чанго моцIидасан лъазе бугилан бицана гьес.\nНурмухIамадов ГIали: «Гьез гIемерал документал хIадуризе ккола нижеда рихьизе. Гьел заводаз къватIире кьолел хутIелазул ракь хIалтIизабиялъул ва гь.ц. Мисалалъе гьез хIалтIизабулеб ракьалъул категория дандеккезе ккола магIишаталъулаб категориялда. Гьел гурелги санэпиднадзоралъул, экологиялъул ва цогидалги иадарабздасаги рукIуна гьездаса тIалаб гьарулел документал. Гьезул цонигияз гIунгутIи тIатинабуни административияб гIакIаги къотIула гьезда тIад.\nЭР: «Мисалалъе чанго соналъ цебе Каспийскалда гIумру гьабун ругел гIадамазул гIарз букIана, кирпич къотIулел заводаздаса бачIунеб кIкIуялъ битIахъе накIкI лъун бугила шагьаралда тIадилан».\nНурмухIамадов ГIали: «Каспийскалде цониги кирпич къотIулеб заводалдаса кIкIуй унаро, гьеб уна кьищни-къул бухIулеб бакIалдаса. Гьеб дида лъала. Нижеца гьарурал халгьабиязул цонигиялда батичIо заводалдаса Каспийскалде яги цогидаб бакIалда сверухъ гьаваялъе зарал гьабизе бегьулеб хIужа. Гьел заводазда кирпич бухIизе хIалтIизабула хъахIилаб цIатари, гьеб бухIун хадуб хутIелазул миллиграммазул хIисаб гьабуни гьеб буго чанго азарго нухалъ дагьаб, гьелъул зарал бицине гIураб гьечIо».\nРеспубликаялда кирпич къотIулел заводазул бугеб хIажалъиги бихьун ункъо завод танин жидеца хIалтIизеян абулеб буго ТIабигIаталъул рахъалъ министерлъиялъ.\nДагъистаналъул кирпич къотIулел заводазул «Эркенлъи» радиоялъ гIемер бицана жиндирго эфиралда, гьенир лагъзал гIадин хIалтIизарулел ратарал гIадамазул хIакъалъулъ. Гьел гIадамал хвасар гьариялда тIад хIалтIулеб «Альтерантива» абураб къукъаялъул гIахьалчи ИсмагIилов Закирица бицунелда рекъон гьел заводазул хIакъикъияб къадар бахчулеб буго информ.алатаздаса. Гьедин 76 гуреб гьединал заводал 180 ниги ругин республикаялда.\nКирпич къотIулел заводазул цоял къалел руго


Крым-татаразул жамгIияв цевехъанМустIапа Жамилев.\nКрым-татаразул жамгIияв цевехъан, советияб заманалъул диссидент МустIапа Жамилевасе Крымалъул оккупационияб тIалъиялъ гьенибе нух къана. Гьалкъояз крым-татараз хIадурлъи гьабулеб буго халкъалъул депортация гьабиялдаса 70 тIубаялда хурхараб тадбир тIобитIизе.\nНижер радиоялъул ГIурус сервисалъул мухбир Наталья Голицинагун гара-чIвари гьабулаго, МустIапа Жамилевас кIвар цIикIкIарал цо-цо суалазе жавабал кьуна.\nКинаб къагIидаялъ крым-татараз депортация ракIалде щвезабизе бугин абураб тIоцебесеб суалалъе Жамилевас гьадинаб жаваб кьуна.\nМустафа Джемилев : «Депортациялъул къурбанал кIодо гьабиялъул къо ва жибго депортация ракIалде щвезабиялъул тадбир крым-татаразе кидаго букIана кIвар цIикIкIараб тадбирлъун. Ва гьеб къо кIодо гьабулеб буго татараз гIумру гьабулел киналго улкабазда.\nТIад балагьани, Крымалда бугеб оккупационияб тIалъиялъул хиял гьечIин рехсараб тадбир гьукъизе. ГIаксалда, гьел тIадтараз абулеб буго жал хIадурал ругин гьелъулъ гIахьаллъизецин ва гьелдалъун зигара базе. Амма гьезде данде чIун буго Крым-татаразул мажлис. Гьединлъидал хIалуцараб-ахIвал хIал хутIулеб буго гьениб».\nЭР: Кинаб бербалагьи бугеб крым-татаразул Россиялъ Крымалъул аннексия гьабиялда.\nМустафа Джемилев «Россиялъул тIадтаразе бокьун буго Крымалда ругел киналго гIадамазе хIалица Россиялъул гражданлъи кьезе. Ва гьелдаса инкар гьабулел гIадамал рикIкIула чияр улкаялъул гIадамаллъун».\nЭР: Крымалда квершщелъи кодоб босараз татаразул миллияб мажлис гьукъизе бугищ-гьечIищали ахир къад? Щиб дуца абилеб гьелда бан?\nМустафа Джемилев: «Советияб квершеллъиялъ нижер миллияб багъа-бачари къабул гьабулеб букIинчIо. Гьез ниж рикIкIулаан экстремизмалъул ва антисоветияб багъа-бачарилъун.\nГьадинабго бербалагьи баккана жакъаги. Гьедин бугониги, Мажлисалъ жиндирго хIалтIи халат бахъине буго гьукъиалде балагьичIого.\nКрым-татаразул жамгIияб телевидениялъ дагьалъ цебе гьабураб гьикъа-бакъиялъул хIасилалъ бихьизабулеб буго Мажлис гьукъиялъ гьелъул хIалтIи загьиплъизабизе букIиналда гIицIго 12 процент божулеб бугеблъи».\nЭР: Дагьалъ цебе Россиялде цIикIкIараб цIайи бугез референдумилан абулеб тадбир тIобитIун, жидерго лъидаго бачIеблъи лъазабуна. Бокьун бугищ крым-татаразеги жидерго автономия тIалаб гьабизе?\nМустафа Джемилев: «Байбихьудасанго нижеца ахIи балеб букIана нижер территориалияб автономия цIигьабиялде.\nАмма я Украиналъул я Россиялъул тIадтараз нижехъ гIинтIамичIо. Нижер ахIи гIадахъ босичIо. Гьез абулеб букIана Крымалда аслияб къагIидаялда гIурус миллаталъул гIадамал ругилан.\nХIакъикъаталдаги, Сталиница гоьабураб депортациялъул хIасилалда Крымалда гьанже 14 процент гурони, тIокIал крым-татарал гьечIо.\nАмма гьеб хIужа багьанадуеги босун, ниж нижерго ихтияралдаса махIрум гьаризе кколаро.\nНижерго гIагараб ракьалда нижер ихтияр буго ращадаллъун рукIине.\nАмма, рекIелъ гIагалигун гьеб суал гьоркьоб лъолеб букIинчIо. Ва дида ккола оккупациялъул шартIаздаги гьеб суал дандбазе гьечIо».\nЭР : Дур рукъ Крымалда буго. ГIага-божаразги доба гIумру гьабьулеб буго. Амма дуе нух къан буго рукъобе. Щиб дуца абилеб гьелда бан?\nМустафа Джемилев: «Ахирисеб нухалъ дида дирго лъади йихьана нейтралияб зонаялда – Украиналда ва Россиялда гьоркьоб.\nГьелдаса нахъе ниж дандчIвачIо. Советияб заманалдаги дир рес букIинчIо дирго хъизам бихьизе халатаб заманалда жаниб. Гьанже тарих такрарлъулеб буго»


"Журналистазул хIаязул" ва гьересицIаразул хIакъалъулъ\nГьаб сагIаталда МахIачхъалаялъул ралъдал рагIалда бугеб "Джага" абураб ашбазалда унеб буго республикаялъул пачалихъалъулги эркеналги халкъияб информациялъул алатазул вакилзаби гъорлъ гIахьаллъараб "Игры журналистов" абураб данделъи.\nДагьаб цебегIан журналист ва блоггер Тамерлан МухIамадовасул хIаракаталдалъун гIуцIун букIана цебехун рехсараб цIаралда гъоркь пресс-клуб. Журналистикаялъул практикаялда гьединаб гIуцIи цебехун букIинищали лъаларо, амма хал гьабурабго гIезегIан интересаб положенияги, правилабиги, хIайги бугоан гьезул.\nГIахьаллъула микьго журналист, цебехун социалиял гьиназда лъола щуго-анлъго актуалияб тема ва халкъалъ бищунго кIвар бугеблъун рикIкIараб босула журналистазул хIаязда гьоркьоб лъезе. Щивав гIахьалчи жиндие бихьизабураб темаялда лъабго минуталъ кIалъала.\nАхиралда жидецаго клубалъул фишкаби лъикIаблъун рикIкIараб докладалъеги кьун тIаса вищула бергьарав чи. Буго гьеб клубалъул хасаб жюриги. Гьеле гьеб жюри абураб жоялъул кинаб масъала букIине бугебали дида лъаларо. МоцIида жанир щибаб рузманалъ хIан ахиралда бищунго цIикIкIун фишкаби щварав журналист бергьаравлъун рикIкIине рагIула. Масала, жакъасеб данделъиялда аслияб тема буго "Ине бегьулищ рухIияб идараялъул вакилзаби парламенталде?" абураб.\nЩибха кьелеб нилъее гьаб гIуцIиялъ ва бахIсаз? Дир хIисабалда анкьица темаялдеги хIадурлъун лъикIаб пасихIаб мацIги гъваридаб анализги бугел махщелчагIаца цебе лъураб темаялда тIаса гьабулеб бахIс, жибго власталъеги пайдаяб, кIвар буссинабизе рекъараблъун букIине рес буго.\nБокьараб жамгIияталдаса бачIараб пикруялъул рахъ кквезе рекъараб буго, гьелъ халкъалъул пикруги, бичIчIиги, кантIиги бижизабулеб батани. Хьул буго цIияб гIуцIиги гьеб нухда инин. Амма гьаб журналистазул клуб абураб гIуцIиялде гIемерисезул божилъи гьечIеб гIадаб, иргадулав макручияс ургъараб пиар-акциялде гIадаб бербалагьи буго . ГьечIин гьениб пиар абуниги, бугин абуниги кIиябго пикру мекъи букIина, гьеб щиб жояли нилъеда лъала ахиралда хIасилазухъ балагьун.\nЩай гьединаб божилъи гьечIеб пикру бижараб халкъалъул? Щай гурелъул ахираб соназда жамгIиял гIуцIабазул рагъа-рачариялъул хIасилазда раккун рачIана цIакъ гIемерал гьересицIаралги, гьезда сверухъ жидеего санагIалъи гьабулеб халкъги. "ЛъагIалил инсан", лъагIалил хIаракатчи", "лъагIалил спортсмен", лъагIалил кочIохъан", лъагIалил къолохъан" ва гь.ц.\nГьеб цIаралъул бергьарал къуралги рихьизаризе байбихьана телефоналде ва интеренеталдаса ритIулел смскабазул къадаралъ. Масала, цо тIадагьав чиясда ракIалда ккола жагьилаб халкъалда щибин лъалеб кин жиние цIар щварабали, кIвараб жо гьабизе ккола "лъагIалил инсанлъун" дунго гьавизеян. ТIубараб фан-къокъаги гIуцIун, абухъего цIекIав МухIумица телефоналъ кьурун, смс битIун, гьарун чагIи тIамун, рукъ-рукъалде ун, анкьие, моцIие бакIарула чамалиго анцI-анцI азарго гьаракь ва гьесдаса гьавула "лъагIалил хIаракачи".\nКколищха гьев лъагIалил хIаркатчи? Ккола, халкъалъе пайдаяб хIаркаталъул гуревха, бищунго кIудияб хIаркаталда жиндиего гьаркьал гьарарав хIаркатчи. Щиб пайдаха халкъалъеги, тIалъиялъеги, улкаялъеги букIинеб гьеб учузаб акциялъулги, гьересицIаралъулги, цIекIаб реццалъул дармидасаги? Щибниги букIинаро. Гьелъул гIаксалда кIудияб зарал букIина. Гьелъ хIакъикъияб цIарги, гьеб цIаралъе мустахIикъал гIадамазулги къимат хвезабула. Гьаниб пачалихъалъулги, пачалихъалъул къануназулги камиллъи гьечIолъиялъ гьоркьоб биччан тараб цо рахъ буго.\nМасала, щай гьечIеб гьединаб хIаркаталъе гIурхъичIвай? Лъил ва кинал гIуцIабазул букIине кколеб ихтияр гьединал цIарал кьезе? Щай гьеб хIаракаталъ зарал гьабулеб батани законалъул регламент гьечIеб гьелда хурхун? Гьанибго бачIина бищунго аслияб суал - щай пачалихъалъ гьеб кверщел гIицIго жиндихъего толареб? "Пачалихъалъ жиндихъего босизе ккела"- ян абилаан нилъеца.\nПайда щиб, жибго пачалихъги рещтIун буго кьолел цIаразда аскIоб гьеб подвалазда рижарал жамгIиял гIуцIабазул ва гьересицIаразул къебелъилъун. 99 процент халкъалда жиндир асар лъаларел халкъиял поэталги, мекъи диагноз лъун гIадамал чIварал "мустахIикъал тохтиралги", цIалдохъабазул 10 ясдаса 9 чияр кумек гьечIого ЕГЭ кьезе кIоларел, хIатта живгоцин лъабилалдаса тIаде унарел "мустахIикъал мугIалималги" гIезарураб пачалихъалъухъа кин цIарал кьеялъул гIадлу нилъеца тIалаб гьабилеб?\nГьабун лъугьунищ гьеб, лъугьанин ккани релълъунищ гIадлуялда? МагIарулаз абухъе, "гьан махIцараб мехалъ тIаде цIам щвала, цIам махIцун хадуса щибдай гьабилеб?" Хабар лъикIаб рагIайги.


«Тарки-Тау - 2018»\nТIахьаз данде гьаруна\nИсана анкьабилеб нухалда тIобитIулеб буго\nДагъистаналда тIахьазул выставка-ярмарка\n20 сентябралда, Расул ХIамзатовасул цIаралда бугеб библиотекаялда тIобитIулеб буго «Тарки-Тау - 2018» абураб цIаралда гъоркь тIахьазул выставка-ярмарка. Исана гьеб тIобитIулеб буго анкьабилеб нухалда. Выставка-ярмаркаялъул ва гьенир тIоритIизе ругел батIи-батIиял тадбиразул хIакъалъулъ бицана «Тарки-Тау - 2018» проекталъул нухмалъулел Марат ХIажиевас ва Саид Ниналаловас. ТIахьазул выставка тIобитIизе кумек гьабулеб буго ДРялъул Информатизациялъул, бухьеналъул ва гIаммал коммуникациязул министерствоялъ ва ДРялъул Культураялъул министерствоялъ.\nИсанасеб выставка-ярмаркаялда гIахьаллъана Москваялдаса адабияталъул критик Галина Юзефовичги. Выставка-ярмаркаялда гIахьаллъулел руго «Литературияб газета», «Политика ва экономика» газетазул вакилзабиги.\n«Тарки-Тауялъул» тIоцебесеб къоялъ миллияб адабияталъул ва хъвадарухъабазул хIакъалъулъ бицана. Расул ХIамзатовас 95 сон тIубаялде Шапи Казиевас хъвараб «Расул ХIамзатов» абураб тIехьалъул презентацияги тIобитIана.\nВыставка-ярмарка халатбахъине буго 22 сентябралде щвезегIан.\nВыставкаялъул кIиабилеб къоялъ хъвадарухъан Мариям Ибрагьимовалъ 100 сон тIубаялъул хIурматалда, гьелъул «Имам Шамил» абураб тIехьалъул хIакъалъулъ бицунеб данделъиги тIобитIизе буго.\nЛъималазул адабияталъул къоялдайин абуни, миллияб библиотекаялде рачIарал гьитIинал цIалдохъабазе рес щвезе буго Дагъистаналъул пачалихъияб ясикIабазул театралъ бихьизабулеб «Хъазал-хIанкъваби» абураб ясикIабазул спектаклялъухъ ралагьизеги. Гьединго «эркенаб микрофоналдасан» бокьараб кечI рекIехъе рикIкIинеги бегьула лъималаз.\nВыставка-ярмарка тIобитIулаго, номинациязда рекъон, выставкаялда лъуразда гьоркьоса бищунго лъикIал тIахьал тIасарищизе руго ахирисеб къоялъ.\nПрочитано 479 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 24 сентября 2018 13:14\nДругие материалы в этой категории: « Ансадерил гени, гендерил цIибил...\tМиллияб прессаялъул букIинесеб »


Крымалъул политикияб багьа\nРоссиялъул Крымалда бугеб Генералиб Консульствоялъ байбихьун буго хасаб къокъа «Беркуталъе» Симферополалда хехаб къагIидаялъ Россиялъул паспортал кьезе.\nКрымалда рекъел ва паракъалъи чIезабеялъе кумек гьабеян президент Владимир Путинида гьарун буго Крымалъул Министерзабазул шураялъул нухмалъулевлъун вищарав Сергей Аксеновас. «Дица гьарулеб буго россиялъул президент Владимир Путинида Автономияб Республика Крымалда рекъелги паракъалъиги чIезабиялъе кумек гьабеян».\nРоссиялъ кIвар буссинабичIого тезе гьечIин Крымалъул министерзабазул шураялъул нухмалъулесул гьари. Гьадин лъазабун буго россиялъул президентасул администрациялдасан. Амма кинаб кумек гьеб букIине колебали якъин гьабулеб гьечIо.\nУкраинаялъул премьер министр Арсений Яценюкица Москваялда лъазабулеб буго нахъралагьичIо Крымалдаса аскарал нахъе рачеян. РачинчIони хадуб ккун Крымалда ккараб-таралъул жавабчилъи Россиялда тIад лъезе бугин лъазабулеб буго гьес.\nУкраинаялъул жанисел ишазул министерлъиялдасан рачIунел лъазабиязда рекъон Крымалде Россиялъ рехун руго 6000 гIанасев аскарияв.\nГьаб соналъул маялда тIобитIизе хIисабалде босун букIараб Крымалъул статус чIезабиялда бараб референдум тIобитIизе буго 30 марталда.\nГьеб цудун гьабизе кколеб ахIвал хIал бугин лъазабун буго Крымалъул министерзабазул шураялъул нухмалъулев Сергей Аксеновас .\nКрымалъул киналго къуватал структурабиги цохIо жиндие мукIулъизе кколин буюрухъ тIубаларез хъулухъ тейиланги лъазабун буго гьес. Крымалдасан россиялъул информация тIибитIизабулел алатаз кьолеб буго Сергей Аксеновасул гьеб лъазаби.\n«Дица , автономияб республика Крымалъул министерзабазул шураялъул нухмалъулес гIадин тIуразарулел руго дие кьун ругел ресал. Киналниги къуватал структураби цохIо дие мукIурал рукIине ккола.\nКомандираз тIуразаризе ккола цохIо дир буюрухъал гьелда. ТIад рекъоларез хъулухъ тезе ккела», ян лъазабулеб буго Сергей Аксеновас.\nЛъалеб бугохъин щамат къоялъ Крымалда гIуцIун буго жамгIияб паракъалъи цIуниялъул хасал бутIаби.\nБихизабураб «Беркут» къоялде гьоркьоре унел рукIарал хъулухъчагIиги гьоркьоре рачун.\nКиевалда гъалмагъирал гьарулел нахъе гъолел рукIана беркуталъ.ЦIарги тIун буго гьеб къокъаялда цебего букIараб «Беркутин» абун.\nДагьав цеве Россиялъул президент Владимир Путинидехун кIалъан вуго Украинаялъул заманалъулав президент Александр Турчинов.\nГьадинги лъикIаб гьечIеб ахIвал хIал Киевалда хIалуцинабуге ян ва провокациялги жалго тун кIалъаралъаязде руссаян.\nЖидерго миллаталде гьабураб телекаламалда Александр Турчиновас абун буго Россиялъ байбихьун бугин украинаялъул халкъалдехун рагьараб агрессия.\n«Гьез аскарал лъун руго Крымалда ,гьеб гуребги нухмалъулезул минаби ккун руго, гражданазул бакIал, коммуникациял колел руго,украинаялъул аскарал ругеб бакIазда блокал лъезе хIал бихьулеб буго.\nГьез нилъ рагъулаб конфликталде цIазе хIаракат бахъулеб буго», - ян лъазабун буго Украинаялъул заманалъул президент Александр Турчиновас.\nРоссиялъул къватIисел ишазул министерлъиялъ гьабун буго лъазаби.\nГьелда Киев ахIулеб буго гьадингоги хIалуцараб ахIвал хIал захIматаб бакIалде ккезабичIого тезе.\nАраб сордоялъ Крымалда жанисел ишазул министерлъиялъул мина кквезе щалали лъаларел яргъид гIуцIараз гьабураб хIалбихьиги Киевалдасан гIуцIараб провокация кколин абулеб буго россиялъул къватIисел ишазул министерлъиялъул лъазабиялда.\nПровокация нахъ чIвазе кIванин Крымалъул жалго цIунулезул аскаразул къуваталдалъунин хъвалеб буго лъазабиялда.\nРоссиялъул къватIисел ишазул министерлъиялъул лъазабиялда ахIулел руго гьединал буюрухъал кьолел, сабру гьабун чIезе. Россиялъул Крымалда бугеб Генералиб Консульствоялъ байбихьун буго хасаб къокъа «Беркуталъе»\nСимферополалда хехаб къагIидаялъ Россиялъул паспортал кьезе.\nГьеб хабар уяб бугин лъазабун буго Россиялъул дипломатияб идараялдасан.\nГьединго нахъ чIвалеб гьечIо хадуб ккун украинаялъул цогидал гражданазеги россиялъул паспортал кьезе бегьиги. Крымалда лъугьунеб бахъунелъе жиде жидер къимат кьолеб буго Россиялъул рахъалъги, Украинаялъул рахъалъги, Европаялъ, Цолъарал Штатаз ва цогидалги улкабаз.\nМисалалъе Цолъарал Штатазул президент Барак Обамаца лъазабулеб буго Москваялъ кIудияб къудияб багьа кьелин аскIоб бугеб улкаялде рагъулаб тIадекIанцIи гьабуни –абун.\nУкраинаялъул премьер министр Арсений Яценюкица лъазабулеб буго Крымалда Россиялъул аскариязул хIалтIи буссараб бугин гьениб туризмалъул заман хвезабиялде –абун.\nГьенире Россиялдасан яги Белоруссиялдасан, яги Европаялдасан щивниги вачIунгутIизе ва Крымалъул халкъ хIалтIи гьечIого тезе. Бажарараб щинаб гьабизе буго Россиялъ.\nАрсений Яценюкил рагIабазда рекъон Сочи олимпиадаялде хIадур гьабулаго Россиялъ хвезабун буго 48 миллиард доллар ва туристал Сочиялде рачинелъун Россиялъ кинабго гьабизе буго.\nАбхазиялдаго гIадин Крымалдаги курорт хвезабизе къваригIун буго Россиялъе. Анлъго соналъ Абхазиялдеги щивниги инчIин хIухь бахъи гьабизе ян ракIалде щвезабулеб буго Арсений Яценюкица.\nРоссиялъул президентасул рахъалдасан яги гьесул прессхъулухъалъул рахъалдасан гьел лъазабиязда бан жеги щибниги абун гьечIо.\nЕвропаялъул шураялъул хIинкъи гьечIолъи цIуниялда тIасан комитеталъул официалияб гуреб данделъиялда россиялъул цевехъан Виталлий Чуркиница лъазабулеб буго Россиялъ Крымалда гьарулел ишал чIегIер ралъдал флот гьениб букIиналда тIасан гьабураб къотIиялъул гIурхъулъ гьарулел ишал кколин.\nУкраинаялда кризис лъугIизабизелъун Виталлий Чуркиница ахIулел руго 21 февралалда хъвараб къотIиялъухъ цоги нухалъ балагьизе ва гьеб тIубазабизе.


Марго Гонтарь: "Гьересиялде данде ниж къеркьола хIужабаздалъун"\nУкраиналда бугеб ахIвал-хIалалъ информациялъулабин абулеб рагъалде гъорлъе цIцIана улкабазул гIемер информалатал. Гьезул цояз интернеталда букIа, телевидениялда букIа, прессаялда букIа рахъула пропагандаялъулал «сенсацияби», цогидазин абуни гьел нахъ чIвала. Амма ракI чIун хIакъикъат чIезабизе захIматаб масъала кколин, гьелъие къваригIунин далилал ратун, хIужа чIезабизейин, абулеб буго нижер программаялъе комментариял гьарурай Украиналдаса Stopfake.org абураб проект гIуцIаразул цояй Марго Гонтарица.\nМарго Гонтарил рагIабазда, Stopfake.org проект гIуцIиялъул идея бижун буго Могилянскалъул журналистикаялъул школаялда. Гьеб идея гIумруялде бахъинабиялъул мурадалда хIалтIизабун буго гьебго школаялъул материалияб базаги. Гьелъул гIахьалчагIиги байбихьудасаго рукIун руго аслияб къагIидаялда студентал.\nНижер къокъаялъ жиндаго цебелъураб масъала букIанин информалатаз тIобитIизабулеб гьереси, гьезул материалазул провокациялъулаб хасият тIатинаби ва гьеб интернет-гIатIилъиялда тIибитIизабиян, абулеб буго Гонтарица.\nМарго Гонтар: «ХIукму гьабуна гьересиял материалал, гьересиял харбал нахъ чIваялъул мурадалда сайт рагьизе. Гьаб моменталда жибго сайталда тIад хIалтIулев вукIуна къварагIелалде балагьун лъабго-ункъго чи. Амма информациялда сверун цIехх-рехх гьабулезул руго жидеего бокьун, чIобого хIалтIулезул тIурарал къокъаби. Мисалалъе, руго журналистазул, къватIисел мацIаздаса макъалаби руссинарулезул, программистазул, руго маркетологазулгин къокъаби. Буго гьединго дун гъорлъе унеб видеокомандаги. Нижеца риччала видеодайджестал.\nГьабсагIатги гьеб волонтеразул проект ккола. Соналдаса цIикIкIун ниж хIалтIулел руго волонтерал хIисабалда. Амма гьанже нижеца пачалихъиял гурел коммерциялъулал фондазулгун калъа-басаял гьарулел руго, нижее квербакъи гьабиялда сверун.\nУ, гьеб сайт нижеца гIуцIана интернет-сурсатазда, информалатазда кьолеб гьереси тIатинабиялъул мурадалда. Гьеб гIуралъ интеллектуалияб хIалтIи ккола. Гьелда ниж бищунго роххизарулеб жо ккола, сайт рагьулезул кIудияб интерес бакки, гьезда нижер хIалтIул логика бичIчIунеб буго. Гьезда бичIчIунеб буго, нижер хIалтIиялъул кIудияб кIвар букIин».\nЭР. - Кин нужеца балагьулеб гьересияб информация, кин нужеца чIезабулеб гьеб гьересияб букIин? Щай гицIго нужеда божизе кколел сайт рагьулел?\nМарго Гонтар: «Нижеца интернеталъул кумекалдалъун мониторинг гьабула информалатазул контенталъул. Щаклъи бижинабулел материалазда хурхун нижер журналистаз гьабула жидерго гIуралъ гъваридаб цIех-рехх. Нижеда мухIканлъизабизе бажарулареб жо, нижеца нижедего тIаде босуларо. Амма далилал рачине бажарулел материалалин абуни, нижеца лъикIаланго тIад хIалтIун, тIиритIизарула интернеталда.\nНижер руго гьересиял материалал тIатинариялъул къагIидаби. Гьел нижеца нижерго сайталдаги рахъун руго. Гьезул кумекалдалъун жалго гIадамаздаги бажарула, гьереси тIатинабизе. Гьебги ккола нижер хIалтIуда гIадамал божиялъе бугеб цойги багьана.\nГьаб ккола журналистазул хIалтIи. Цо-цо нухалда журналистазул цIех-рехх ккола гьеб. Нижеца хIалтIизарула цIиял технологиял. Гьереси тIатинабиялъе цIакъ кумек гьабула добго Google Searсh-алъ. Балагьизе ккола лъица гьединаб видео лъурабали интернеталда, интернеталъулго кумекалдалъун баянлъизабизе бегьула киб гьеб цебе бихьизабун букIарабали. Амма документазда хурхараб хIалтIиялъе гIуралъ рекерахъдизе ккола, хIужжабазде хурхен букIине бегьулел гIадамал ралагьизе ккола, хъулухъчагIазулгун контактал гьаризе ккола. Нижеца мухIканал далилал щвечIого нижерго материалал тIиритIизаруларо. Цалдолезда бихьизе ккола, нижеца бицунеб жо битIараб букIин, нижер аргументазда мугъчIвайги гьабун».\nГонтарица абулеб буго, конфликт багъараралдаса Украиналда хурхун хасго Россиялъул телевидениялъ тIибитIизабулеб бугин цIакъ гIемер гьересиян. Гьеб нахъ чIваялъул, гьеб тIатинабиялъул мурадалда жидеца аслияб къагIидаялда хIалтIи гьабулин визуалияб материалалда хурхунин, ай, сураталгун видеоялъулгунин. Жидеца чанго нухалъ ккунин Россиялъул информалатал Шималияб Кавказалда яги терроризмалъул актал загьирлъулел дунялалъул цогидал регионазда рахъарал суратал яги видео хIалтIизабун, Украиналда лъугьа-бахъунеб хIисабалда бихьизабулеб мехалдайин.\nЭР. - Нужеда бихьулеб бугищ нужер хIалтIуца эффект кьолеб букIин?\nМарго Гонтар: «Нижехъе зама-заманалдаса хъвала цIалдолеp. Гьез загьир гьабула нижее моралияб квербакъи, гьез хъвала, нижеда бажаранин жал божизаризе, доба яги гьаниб хIалтIизабураб инфомациялда хурхун хIакъикъат бихьизабизеян.\nГьеб гуребги, гьанже нижеда хурхинабун, нижер материалал хIалтIизарун яги ниж рехсон Украиналда лъугьа-бахъунелъул бицунел дунялалъул информалатазул къадар цIикIкIунеб буго бихьулеб къагIидаялда. Гьелъги бихьизабулеб батила нижер хIалтIи гIададагосеб гьечIеблъи.\nГъоркьиса цIакъ гIемер рукIана гьересияб информация яги лъугьа-бахъиназул гьересияб интерпретация бугел материалал. РукIана гьезда гъорлъ лъималазе зарал ккеялъул хIакъалъулъ, Чачаналъ рахъарал хIужжаби ругел видео Донбассалда бахъараб гIадин бихьизабун.\nРоссиялъул телеканалазул гьереси бициналъул буго кIудияб махшел. Амма гьанже, нижер гIуцIиялъул пикруялда, гьединал материалазул къадар дагьлъулеб буго. Дида ккола, гьелде нижер хIаракатчилъиялъулги хурхен бугин».\nРоссиялъул солдатал кин кколел Украиналде


UTC+3:30 — Википедия\nСейчас 21 ч 28 мин (обновить)\nUTC+3:30 — хасало Ираналда хІалтІизабулеб сагІтил рачел.\n2 Гь. балагье\nUTC+3:30 дунялалъул сагӀтил рачелазул картаялда:\nбецӀ-хъахӀилаб — зона UTC+3:30 хасало (ноябр-март) Шималияб бащадгоралда\nИран ккола жиндир заманалда UTC заманалда данде ккун тІубараб тарих гьечІел дунялалъул пачалихъазадаса. Гьединлъидал Ираналда хасалил заман бищун буго UTC+3:30. БакІалъул заман 52° 30’ мередианалда ххал ккун реъезе гьабула (Тегьраналъул гІеблъи — 51° 30' в. д.).\nГӀагардаб Машрикъалда заман\nUTC+4:30 Тегеранское время\nРиидал заманаялъ (апрел-октябр) Иран UTC+4:30 заманалда бахъула.\nТегьраналъул заман (IRST)\n↑ 1,0 1,1 IRST – Iran Standard Time (Time Zone Abbreviation) (инг.) (15 December 2019).\nВремя в Иране // В Иране 1 часовой пояс, поэтому во всех городах страны одинаковое время.\nГьаб тІубачІеб макъала буго заманалъул хІакъалъулъ. Нужеца кумек гьабизе бегьула проекталъе, гъалатІ битІизабун ва макъалаялда тIад жо жубан.\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=UTC%2B3:30&oldid=80104»\nТІурачІел макъалаби заманалъул хІакъалъулъ\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабураб заман: 16:32, 14 май 2022.


Цо-цо мехалда жамгIияб гьаракьги рагIуна тIалъиялда...\nЖамгIияталъ хIакимзабазда тIад бергьенлъи босараб хIужа ккана гьал къоязда МахIачхъалаялда. Чанго соналъ цебе бухIараб лъималазул школа-интернаталъул ракьалда иргадулаб нухалда бизнес гьабизехъин батун, гьениб парк букIине кколин чIана халкъ.\nАнцIидаса цIикIкIун соналъ цебе МахIачхъалаялда бухIун тIатIала ккун букIана гIинкъал ва мацI лъаларел лъималазул школа-интернат. БитIун шагьранухда букIиналъ, гьеб ракь шагьаралъул мэрасул гIагарлъиялъ жидеего босулеб бугиланги букIана хабар. Гьединлъидал доб мехалда биценгицин букIана ургъунго лъураб цIа бугин гьеб, гьениса лъимал нахъе рахъинаризе. Гьелдаса хадуб гьеб интернат Ленинкенталде бахъана.\nГьеб цIадулъ гIезегIан лъимал рухIана ва лъукъа-къотIи щвана.\nГIезегIан мехалъ гьеб ракьалда щибниги букIинчIо. Цинги цо заманалда бакIал ралеб гIуцIи рагьун бугин абулаан.\nГьанжегIагар гIадамаз суал борхана нусазаргогIан чияс гIумру гьабулеб жидер Сепараторазул мухъалда цониги объект гьечIин хIухьбахъизе рес кьолеб. Гьединлъидал гьезда ракIалде ккана школа-интернат букIараб бакIалда парк гьабизе. Гьал арал гIодоркъояз халкъ бакIарана гьенибе росун булдул-лъундулгун, ва цогидаб алатгун. Цинги вачIун чIана цо Батир абулев чи жив вугила гьеб бакIалъул хважаин. ГIемертIалаяб мина базе гьеб ракь шагьаралъул администрациялъ кьунила жиндие.\nГIодоркъоязда гьениб хIалтIулеб халкъалда гьоркьов вукIана Дагъистаналъул гIолилазул ишазул рахъалъ гIуцIараб министерлъиялъул вакил МикагIил МикагIиловги. Гьадин бицана гьес ЭР-ялъе.\nМикагIил МикагIилов: «Дида бичIчIараб бакIалъа гIебеде, доб цIа ккун хадурго ун рукIун руго гьел гIадамал экс-мэр СагIид Амировасухъе гьеб бакIалда парк гьабеян гьаригун. Гьабилин рагIи кьун букIун буго, амма хIасил ккун гьечIо.\nГьеб бакIалда субботник гьабизехъин букIин гьал гIодоркъоязда интернеталдасанги лъан ун вукIана дунги цогидал гIолохъабиги гьенире (чвантинир квердаххелалги лъун)».\nМахIачхъалаялда тIоцебесеб мисал бугин абизе бегьула гьеб халкъалъ хIакимзабазда тIад бергьенлъи босараб.\nМикагIил МикагIилов: «Гъоба якъинго бихьулеб букIана,щив гьелда тIад бетIергьанлъи гьабизе лъугьаниги, халкъ бергьине букIин. Щайин абуни гьенир рукIана чIахIиялги, хералги, руччабиги, лъималги... ГIицIго гIундул рекарал гIолохъаби гьенир рукIаралани, батIияб ахIвал-хIал лъугьинаанха гъоба. Цояз цоясухъа хIал гьабун бахъичIого телароан гьеб ракь».\nГьеб ракь жиндир бугин чIарав чиясухъ ратун гьечIо гьелъие нугIлъи гьабулел документал. Юристаз гьенир гIезегIан гIунгутIаби тIатинарунин бицана ЭР-ялъе МикагIил МикагIиловас.\nМикагIил МикагIилов: «Юристаз абулеб буго аукционги гьабичIого бичараб ракь букIун бугин гьеб. Гьеб рахъалъ цIех-рех гьабизе кколаан жакъа (21 марталда – ЭР) шагьаралъул администрациялда. Гьаб ахIи-хIур бахъинегIан гIадамазда гьеб ракьалъул хважаин вихьунго вукIун гьечIо. Гьелъул ункъо-щугониги хважаин вугин абулеб букIана. ПалхIасил, жидеца гьеб ракьалда парк гьабизе бугин чIараб щулияб пикру буго халкъалъул. Администрациялъ мекъаб хIукму гьабун бугин, гьединлъидал цогидаб бакIалда кьезе биччайинха гьесие ракьилан абураб пикруги загьир гьабуна гIадамаз».\nПаркги гьабун, гьенир рухIун хварал лъималазе монумент базеги ракIалда буго бакIалъул гIадамазда. Гьелда тIад рекъон буго тахшагьаралъул администрацияги.\nМинабазул масъала – Амировасул ирсищ?\n«Лазурный берег» проект къана


Жидер проект какулезе ХIакъикъаталъул жаваб\nМугIрузул мухъазул газетаби цIунизейин бахъараб ахIи.\nЗульфиял материалалда бицунеб гьеб проекталъул\nмухIканлъаби нижеца цIехана «ХIакъикъат» газетаялъул бетIерав редактор хисулей СултIанбегова Шамсиятида. Гьелъ бицана магIарул мухъазул бутIруз гьарулеб букIанин жидеда мухъазул газетаби тIуранго лъугIиялдаса рорчIизаризе кумек гьабейин.\nШамсият: «Гьеб буго гIицIго проект. Цониги чи хIал гьабун гьелда разилъизе нижеца тIамулев гьечIо. ГIемерал мухъазул бутIрул руго гIарз гьабулел жидер дора газета гьабизе чи гьечIин, кумек гьабеян. Кин гьабизе бегьулеб кумек?\n-ЛъугIун унеб буго газета. Гьеб гьабизе рес гьечIо,-ян абулеб буго гьез.\nГьеб проектги нижго лъикIал лъугьун гIуцIараб жо букIинчIо. Гьеб букIана мухъазул бутIрулгун бухьенги ккун гьабураб жо. Гьезул гьабураб хIалтIиги республикаялда бихьизабизейин абун. Нижер хIалтIи цIикIкIин гурого нижее гьелдасан бугеб хайирги гьечIо. БукIинищха? Амма газетаби цIуниялъе гIоло гьел гьелде рачIунел ругонани гьеб гьабизе ниж хIадурал рукIана».\nЭР: ГьедигIан хайир щолареб хIалтIи, гьезул газетаби цIунизейин абун гьедигIан цIакъ тIаде босун нужее щай?\nШамсият: «МацI цIунизеха. Щибизе букIинеб! Гьелъул хайир букIине бегьула дозул газета хъвалел чагIаз нижер газетаги хъваялъул. ТIокIаб батIияб жо гьениб гьечIо. ТIадежоялъе нижеца цониги мухъалъул газетаялъул хIалтIухъан нахъеги рехун, гьебги къан гьабейин абулеб жо букIинчIо. Нижее гьенисан къваригIараб жо букIана информация. Цониги хутIичIого мухъалъул бетIерас абула гьел газетал "листовкабазде" сверун ругин, гьезда жаниб информацияги гьечIин. Руго лъикIал газеталги мухъазда. Амма гIемерисел ругоха гьединал. Нижехъе нижехъего рачIарал мухъазул бутIрулги рукIана кумек гьабун. Гъоркьиса нижеца "Гъуниб" газетаялъе тIубараб лъагIалица кумек гьабуна. Нижеда жаниб бичIчIачIониги, батIаго бичIчIазе».\nЭР: "ХIакъикъат" газетацин магIарул росабалъе щвеялъул проблема букIин балъголъи гуро. Почал гьечIо кирго хIалтIулел. Нужеда цадахъ къан кьабулеб бугони гьезул мухъазул газетабиги кватIун щвезе рес гьечIищ?\nШамсият: «Гьеб буго гьезул газетаги нижер газетаги заманалда щвеялъе бугеб лъикIаб хIукму. Гъозул хIалтIухъаби нахъе рехейин гурелъул абулеб бугеб. Гьез газета щвезабиялъе хIалтIи гьабизе бегьула. Руго лъилго кумек къваригIунарел лъикIал газетабиги, масала хундерил газета. Ругоха риххун лъугIаралги. Гьел загIипал газетал ругел мухъазул бутIрузе бокьун гьечIо гьел гьединал рукIине. Гьезие бокьун буго жидецаго гьабураб хIалтIи бихьизабизе».\nЭР: Мухъазул газетал нужеца кьолел ругони, мухъалъул бюджетаздаса гьелъие бихьизабураб гIарац кибе ине бугеб?\nШамсият: «Мухъазул бюджетаздаса бихьизабураб гIарац бичIчIантеха гьез жидерго хIалтIухъабазе кьезе. БичIчIантеха гьениб корпункт букIине. Гьеб буго гIицIго проект. РагIа-ракъанде щун киналго суалал рагIалде рахъинарун гьечIо гьенир.\nГьабсагIат Фейсбукалда бицунеб бугеб куцалда Камаловас (Камалов ГIали, ХIакъикъаталъул бетIерав редактор. ред) кинабго жиндирго кверщаликье босизе гьабулеб жо гуро гьеб. Гьеб буго мухъазул бутIрузул гьари тIубазабураб жо. Гьадинабги букIине бугьула гьеб проблема рагIалде бахъинабиялъе нухин абун гьабураб проект».\nЭР: Фейсбукалда бугеб ахIи-хIурги бихьун, цо-цо редакторазул кьварараб дандечIейги бихьун, гьеб проект рагIалде бахъинин кколищ дуда?\nШамсият: «Щибаб цIияб жоялде данде чи вахъунев гьечIони, гьелда абула хвараб жамагIатин. Гьеб проекталъулги рагIун, живго лъикI хIалтIулев редактор гьелде данде кIалъачIони, гьев чиги бетIерав редактор вукIунаро. Гьеб буго букIине кколеб реакция».\nЭР: Гьеб проекталда гIахьаллъизе бокьарал редакторалги гIахьаллъун, бокьичIелги гIахьаллъичIого рагIалде бахъинабизе рес бугищ гьеб?\nШамсият: Буго. Щай букIунареб? Бокьарал ричIчIанте. ХIинкъун рукIинеги рес буго гьел гьеб къабул гьабизе. Щагурелъул гьеб буго жегиги гьабун букIинчIеб жо».\nГьей йикIана «ХIакъикъат» газетаялъул редактор хисулей СултIанбегова Шамсият.


ЛЪИМАЛАЗУЛ БЕРАЗДАЛЪУН. - 28 Мая 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Май » 28 » ЛЪИМАЛАЗУЛ БЕРАЗДАЛЪУН.\nДагьал церег1ан къояз районалъул библиотекаялъул х1алт1ухъабаз жидерго т1ахьал ц1алулел школлъималазда гьоркьоб т1обит1ана «Лъимал терроралде данде» абураб ах1иялда гъоркь конкурс. Терроризм – ч1ах1иязе къварилъи-ургъел бугеб балагь бук1аниги, лъималазе гьеб ккезехъин буго х1акъикъияб лъугьа-бахъинлъун, г1исинккун ч1вай-хъвеялде, кьвагьа-г1анхъиялде ругьунлъулел руго гьел. Гьеб буго т1оцебесеб иргаялда нилъ ч1ах1ияз биччазе, гьукъизе кколеб жо. К1иабизе абуни, терроризмалъул бугеб заралги вах1шилъиги нилъеца лъималазда жакъа бич1ч1изабизе кват1ани, гьелъ кинаб пашманлъиялде метер рачунебали киназдаго бич1ч1улеб батила. Гьединлъидал гьеб бич1ч1и кьеялъул х1алт1и гьаби мурадалда библиотекаялъул х1алт1ухъабаз т1обит1араб конкурсалде гъорлъе бачун бук1ана лъималазул бераздалъун кинан гьезда терроризм абураб раг1ул маг1на бич1ч1улебали асфальталда суратал рахъи.\nАбизе ккола лъималаз жидеда цебе лъураб масъала т1ок1 борч1унги т1убазабунилан. Х1акъикъаталдаги гьез махщалида, рак1 унтун рахъарал суратазулъ бихьулеб бук1ана, терроризмаялде данде лъималазул бугеб рокьукълъи, гьезие рекъел х1ажат бук1ин.\nК1иабилеб – «Родной поэзии живительное слово» абураб конкурс гьез т1обит1ана лъималазул библиотекаялъул минаялда чаялъул чашкаялда нахъа г1одорги ч1ун. Школлъималаз г1одорч1аразе рик1к1ана г1агараб поэзиялда, хирияб т1алъиялде, вах1шиял террориcтазде гьарурал бат1и-бат1иял куч1дул. Панаго, берцинго махщалида лъималаз рик1к1унел коч1ол куплетазухъ г1енеккараб мехалъ бихьулеб бук1ана жалго ч1ах1иязул гуребги, лъималазул бадибгицин маг1у хулун бук1ин. Мажлисалъул ахиралда цере республикаялда ва районалда т1орит1арал церехун рехсарал конкурсазда г1ахьаллъарал школлъималазе библиотекаялъул заведующая Къебедова Написатица кьуна дандрекъон кколел даражабазул дипломал, грамотаби ва къиматал сайгъатал.\nМахщел бахчун, нахъе лъун теч1ого конкурсазда хадурккунги г1ахьаллъизе рач1ин мурад бук1ин загьир гьабуна гьелъ ахиралда.\nБаркала буго лъималазул библиотекаялъул заведующая Къебедова Написатие ва х1алт1ухъабазе санайил гьединал пайдаял мажлисал лъималазе г1уц1аралъухъ, нилъер г1олеб г1ел бит1араб тарбия-лъай кьун нухда т1орит1аралъухъ.


23 февралалдаса нахъе къасиги –къадги нухги ккун чIун ругел митингалъул гIахьалчагIи кIийиде рикьун руго МитингчагIазул штабалъул вакилзабиги, гIавухъазул диниял церехъабигун, Дагъистаналъул халкъияб мажлисалъул депутатазул данделъиялдаса хадуб гьез хIукму къотIана гIавухъазул масъалаби тIуразе пачалихъалъул вакилзабазе кIиго моцI кьезе.\n26 апрелалда лъагIан митинг лъугIизе тезе ва гьеб къоялде гьезул суал тIубачIони гьеб мехалъ байбихьизе лъугIи гьечIеб митинг, амма митингалъул гIемерисел гьеб хIукмуялда разилъичIо, цIакъго разилъи гьечIолъи бихьизабуна гIолилаз. Жал тIокIал лъиданиги божуларин, жидеда чIалгIанин жал махсаруде кквей, жидее хIасил къваригIун бугин абулеб буго гIолилаз.\nМитингалъул штабалъул нухмалъулев Рамзан Хизиевас Эркенлъи радиоялъе бицана митинг ракIалдаго гьечIого тIобитIанин, гьелде церехун хIадурун рукIинчIин. Митинг унеб бугеб лъабго сордо-къоялда жанир жалгун дандчIвазе цониги Дагъистаналъул пачалихъалъул вакил вачIинчIин, жидер ургъелго гьечIин тIадлъиялъеянги тIаде жубана штабалъул нухмалъулес.\nРамзан Хизиев: «Щибаб соналъул 23 февралалда чачан халкъ гочинабиялда хурхун нижеца тIобитIула митинг. Исана гьеб митингалдаса хадуб ракIалдаго гьечIого халкъ нух къазе рахъана. Гьелде гьабураб хIадурлъиги щибниги букIинчIо. ГIолилазда чIалгIун буго 69 соналъ гьел махсароде кквей. I957 соналъ Никита Хрущевас хъван букIана репрессиязде ккараб халкъазе реабилитация лъазабураб буюрухъ.\n1991 соналъул 26 апрелалда доб мехалда улкаялда букIараб ТIадегIанаб Шураялъ бахъун букIана репрессиязде ккарал халкъазул хIакъалъулъ къанун. Гьелдаса хадуб I99I соналъул сентябрь моцалда Дагъистаналъул халкъиял депутатазул данделъиялда хIукму къотIун букIана ГIавухъ мухъ цIидассан гIуцIизе.\nЖакъа къоялде цониги гьеб хIукму тIубазабулеб гьечIо. Лъабго сордо-къоялъ квачан, риччун, гьанир рахъун чIун руго гIолохъаби, амма жеги цониги тIадлъиялъул вакил нижгун дандчIвазе вачIинчIо. Ниж Дагъисталда гIумру гьабун гьечIел чагIилъун рикIкIунел руго гьез».\nМитингалъул гIахьалчи, тарихалъул мугIалим ХIамид ГIумаровас абулеб буго жал ругин цохIого –цо жидерго мухъ гьечIеб дагъистаналъул халкъ. Жидедаса чанго нухалъ рикIкIендагьал дагъистаналъул халкъазул ругин районалин.\nХIамид ГIумаров: "Дагъистаналда гIумру гьабун руго 150 000 цIикIкIун гIавухъав. Дагъистаналда руго чанго нухалъ нижедаса рикIкIен дагьал халкъал, амма гьезул 2-3 ниги мухъ буго, амма нижер ГIавухъ мухъ цIидасан гIуцIулеб гьечIо. Халкъ къватIибе бахъиналъе цоги гIиллалъун ккана гъоркьисала декабралда Дагъистаналъул президентлъун вукIарав МухIамадсаламилгун букIараб пресс-конференциялда, гьес ГIавухъ мухъ кIиго соналдасан гурони гIуцIизе гьечIин аби.\nЧанго соналъ цебе нижер халкъалъул вакилзабазулгун дандчIваялда гьес абун букIун буго 2013 сон нижер суал тIубазе бугилан. Гьелда цин бахъана халкъалъул, нижер гIадамаз гIумру гьабун бугеб 58 росулъ тIоритIана данделъаби, халкъалъ гьикъулеб букIана щайин ракьал тIад руссинариялъул суал гьанжеги нахъбахъизе кколебин»\nТарихчи ГIумаровасул рагIабазда рекъон, гьесухъ буго Дагъистаналъул прокуратураялъ, юстициялъул министерлъиялъ, тIадегIанаб диванханаялъ кьурал ГIавухъ мухъалъул цIар ЦIияб лакалде хисеян хъвараб хIакъикъияб гурин чIезарурал документал.\nТарихчи ГIумаров: «Прокуратураялъ, юстициялъул министерлъиялъ ва тIадегIанаб диванханаялъ гьеб буюрухъалъул юридикияб къуват гьечIин чIезабидал щайха нижер мухъ нахъ буссинабулареб, щай нижер росабазе цере гьезда рукIарал цIарал тIадрусснируларел. Кин гьеб мухъ гIуцIилебин абун бахIсал руго чанги, дир пикруялда рекъон, I944 соналде щвезегIан рукIарал гIорхъабигун гIуцIизе кола ГIавухъ мухъ»\nМитингалъул гIахьалчи 83 сон барав Хасавюрт мухъалъул Новосельское росулъа ГIали Халаевас Эркенлъи радиоялъе бицана жал кире хъвадараниги хIасил кинабниги кколеб гьечIилан.\nГIали Халаев: «Дица нижер халкъалъул масъалабазулги захIмалъабазулги хъван чанго нухалъ кагътал ритIана Россиялъул президент Владимир Путинихъе, гьенисан дие жаваб бачIана жидеца дур кагъат республикаялъул тIадлъиялъухъе битIанилан, амма гьенисанги цониги нухалъ жаваб бачIинчIо ва дир хъвадариялъул кинабниги хIасил ккечIо. Дица рикIкIуна цебе букIарабги гьанже бугебги Дагъистаналъул тIадлъи нижеде дандечIчIун бугин».\nЦIикIкIарал чагIаз, диниял чагIаз, депутатазгун хIакимзабаз рокъоре айилан абуниги митинг гьоркьоса къотIизе тезе гьечIин чIана гIемерисел гьелъул гIахьалчагIи. Цересел къояз гIадин гIемер чи гьечIониги нолъги жакъаги митингаллъул гIахьалчагIи гьениса нахъе инчIо. Сон митингалъулъ гIахьаллъи гьабуна 1500-гIан чияс.\nГьеб тадбир берцинго гIадлуялда унеб букIана. Полициялъул хIалтIухъабазда цадахъ гIадлу цIунун рукIана митингчагIазул хасаб къокъаги. Киналго кIалъазе рахъараз бищун цебе гьарулеб букIана гIадлу цIунеян, киналго суалал ракълилаб къагIидаялда тIоритIизе кколин. МитингчагIаз къотIи гьабуна гIагарал къоязда заманаялъ Дагъистаналъул президентасул хъулухъал тIуралев Рамазан ГIабдулатIиповасухъе хитIаб гьабизе ва гьсулгун данчIваялъе жидерго церехъабазул къокъа гIуцIизе. Гьесулгун дандчIвай тIалаб гьабулебги буго гIавухъаз.\n23 февралалдаса нахъе ЦIияб Лак мухъалде унеб нухги ккун чIун ругел гIавухъаз митинг 2 моцIица гьоркьоб къотIизе тана. Гьеб заманалда жаниб тIалъиялъ жидер суал тIубачIони жал 2013 соналъул 26 апрелалда дагьабги цIикIкIараб къадаралда халкъги бакIарун ахир гьечIеб митингалде рахъине ругин лъазабулеб буго гIавухъаз.\nМитингчагIаз аслияб къагIидаялъ тIалаб гьабулеб буго 1944 соналда Казахстаналде гочинаризегIан жидехъ рукIарал ракьалги тIадруссинареян ва жидеца гIумру гьабун букIараб ГIавухъ мухъги цIидасан гIуцIеян.\nЛъабго сордо-къоялъ гьоркьоса къотIизе течIо гIавухъаз митинг. Цересел къоязги гIавухъазул диниял церехъабазги, Дагъистаналъул халкъияб шураялъул депутатазгун цогидал хIакимзабазги рокъо-рокъоре айилан абуниги митингчагIаз гьезул рагIухъ гIинтIамун букIинчIо.\nМитингалъул штабалъул нухмалъулев Рамзан Хизиевас бицухъе талат къоялъул къаси чIахIиязда кIун буго митингалъул гIахьалчагIи кIиго моцIалъ митинг лъугIизе тезе мукIур гьабизе.\nРамзан Хизиев: «Халат бахъараб гара-чIвариялдаса хадуб, 26 февралалъул къаси, нижеда кIвана, кIиго моцIалъул болж тIадлъиялъеги кьун, гIолохъаби митинг гьоркьоб къотIизабизе мукIур гьаризе. КигIан бокьичIониги гIолилал гьелда разилъана, чангияз гьеб бадиб магIуги хулун гьабуна. Гьебго сордолъ нижедаго хадуб кинабгоги бакIарун нижеца нух рагьана. Амма 26 апрелалде щвезегIан нижер суалалгун масъалаби тIурачIони дагьабги гIемераб халкъги бакIарун, ахир гьечIеб митинг тIобитIизе буго нижеца».\nХизиевас гьединго бицана жиндихъе щварал баяназда рекъон гьесдаги ва цоги чанго митингалъул жигарал гIахьалчагIаздаги хурхун уголовиял ва административиял ишал гьарун ругилан.\nРамзан Хизиев: «Дихъе щварал баяназда рекъон дида, ва цоги чанго митингалъул жигарал гIахьалчагIзда хурхун, тIадлъиялъ разилъи кьечIеб митинг гьабунилан, уголовиял ва административиял ишал гьарун рагIула. Къуваталъул идарабазул хIалтIухъабахъ митингалда нижер хIаракатчилъи бихьизабулел суратал ва видеоги рагIула. Ниж Жеги официалияб хIалалъ кирениги ахIичIо, нижеда лъан цониги цIех-рехалъул тадбирги нижеда хурхун гьабулеб гьечIо.\nЖакъа радал телефоналъ дихъе ахIун бачIана ЦIияб Лак мухъалъул полициялъул нухмалъулес. Жиндие мунгун кIалъазе къваригIун бугин вукIана гьев. Дица дун МахIачхъалаялда вугин гьабсагIат регIун гьечIин абуна гьесда. Щибизе къваригIун вугевин цIехедал гьадинго цо гIиси-бикъинаб суалалъ вукIани ахIулебилан абуна гьес».\nГьесул рагIабазда рекъон митингалъул цониги гIахьалчиясда хурхун уголовияб иш байбихьани гIавухъаз дагьалги цIикIкIун гIадамалги ракIарун ахIи-хIур бахъизабизе буго.\nРамзан Хизиев: «ЧIахIиял чагIаз рокъо-рокъоре аяан гIолилал мукIур гьарулеб сордоялъ, гьезие суал кьун букIана, цосина цониги гIахьалчиясда хурхун уголовияб цIех – рех байбихьани щибин гьабизе бугебилан. Гьеб мехалъ чIахIияз лъазабуна чанго нухалъ цIикIкIун халкъги бакIарун дагьабги кIудияб ахIи-хIур бахъинабилилан. Мажгитаздасанго гIадамал къватIире рахъинарилин жидецайилан».\nМитингалъул гIахьалчагI абулеб буго гьел къватIире рахъун рукIаралщинал къояз цониги Дагъистаналъул тIалъиялъул вакил жалгун дандчIвачIин, амма чачаназул муфтияс дандчIваялде ахIун анин жидер гIолохъабиян. Гьеб дандчIваялда кинал суалал рорхарал ва щиб хIасил ккарабали гьел гIолилал тIадруссинчIого лъаларин абулеб буго гIавухъаз.\nМахIмудова ПатIимат, журналист.


Камиль Султанов. Рагъул соназда аваразул поэзия » MAARULAL.RU :: Аварский Культурно-Просветительский Портал\n14 мая 2011 | Стихи, Поэзия и Рассказы | добавил(а): s_xanaev | Просмотров: 5442\nКIудияб ВатIанияб рагъул тIоцересел къояздасанго байбихьун Дагъистаналъул гIемер миллатазулаб, гьелдаго гьоркьоб аваразул литератураги, лъугьана заманаялъулал тIалабазе жаваб кьолеблъун, ай гIадамазул ракIазулъ гIагараб ракьалде рокьиги рокьукъав тушманасде гIорхъи гьечIеб ццинги бижизабулеблъун. ЦIадаса ХIамзатил бетIерлъиялда гъоркь аваразул поэтаз ва хъвадарухъабаз тIолабго къуват буссинабун букIана улкаялъул къадруги цIунун цIоб гьечIел фашистазда тIад бергьенлъи босиялде. БитIун букIина живго ХIамзатида дол соназда халкъалда гьоркьоб гьабураб литературиябгун бичIчIи кьеялъул хIалтIи патриотияб гьунарлъун букIанин абуни. 1942 соналъ республикаялъул тахшагьаралда букIараб Гитлерил хъамалчагIазда данде чIараб тарихияб кIваралъул митингалда тIолабго Дагъистаналъул халкъалде гьелъул гIахьалчагIаз гьабураб ахIиялда гъоркь рукIана киналго миллатазул машгьурал гIадамазул цIарал ва бищун цебе ЦIадаса ХIамзатил цIарги.\nВатIанцоял къисасалде ахIулеб цо кочIолъ тушманасул вахIшилъиялъул хIакъалъулъ гьадин бицунеб буго поэтас:\nЖакъа халкъалда бугеб\nКъваридаб хIал бицани –\nГъветI-хералъ чIегIер бала.\nЗоб-ракьалъ магIу тIела,\nМугIрул щобал угьдила.\nГьединал рагIабаз рагьул майданалда ругел гIолохъабазеги тылалда сордо-къо батIа бахъичIого хIалтIулел гIадамазеги гьабулеб букIараб асаралъул бицинчIониги щивасда лъала.\nАхIичIого рачIарал «гьалбадерида» тIад бергьенлъи босиялъе гIоло бахIарчилъиялда жал рагъулаго рагъулал гьалмагъзабазулъ ВатIаналде рокьиги, къвакIиги, таваккалги куцалеб букIана фронталда рукIарал аваразул гIолохъанал поэтазги. Рагъ байбихьилалдего хъвараб Мухтар Абакаровасул цо кочIолъ руго гьадинал мухъал:\nДуниял рихинчIез хиял гьабуге\nХвалчен рекIаразде тIаде рачIине,\nХвел анищлъун гьечIез чIоге цо хIетIе\nСовет гIорхъабазул гIагарлъабазде.\nХIакъикъаталдаги гьедин ккезеги ккана. ГIолохъанав поэт, Дагъистаналъул кавалериялъулаб эскадроналъул рагъухъан Мухтар Абакаров вукIана гIалхулал фашистазда данде советияб халкъалъ гьабураб бахIарчияб къеркьеялъул цевехъанлъун.\nУмумулъ батараб яхI-намус цIунун\nКъо хIехьон рагъула мугIрузул васал,\nФашистазде бугеб гьалагаб цциналъ\nКьаби щвезабула нилъер бахIарзаз.\nБиччанте бергьиие Совет Армия,\nПасикъал фашистал щущазе гьарун.\nБиччай тIаде щвезе ракълилаб байрам,\nБукIине халкъалъе талихIаб гIумру\nАмма жинца ракI унтун гIагар гьабулеб букIараб бергьенлъиялъул къо бихьизегIан поэт хутIичIо. Гьев 1944 соналъ бахIарчи гIадин хвана.\nРагъул тIоцересел къояздаго гIарзаги кьун кьалул фронталде аразда гъорлъ вукIана гьанжего гьанже анцIила микьго сон тIубарав ГIабдулмажид Хачаловги. Эбелаб ВатIан цIунулаго тушманасул квердасан камурал советиял солдатазул гьунар хвел гьечIеб букIиналда ракIчIун хъварал руго поэтасул гьал мухъал:\nАмма рагъда хварал хириял васал\nХалкъалъ чIагоязулъ рикIкIине руго,\nРикIкIад хутIарал, хобал лъаларел\nНужей памятникал рорхизе руго.\nРагъулал гьалмагъзаби ракIалде швезе гьарулаго ГIабдулмажидица гьабсагIатги гIемер такрар гьарула: «Цо дун гуро. Дунгун вуго рагъда чIварав дир гьалмагъги» – абурал рагIаби.\nЖиндир творчествоялъул нух КIудияб ВатIанияб рагъул саназда байбихьарав гIолохъанав Расул ХIамзатовасда бачIинахъего бичIчIана цебе чIараб масъала:\nКъисас, къисасилан халкъалъул тIалаб\nХадуб лъугьун буго кидаго дида,\nДун киве щваниги, кив къуланиги\nКъисас босиялде ахIулев вуго.\nКраснодоналъул лебалал гIолилазул бахIарчилъиялъул бицунеб поэма байбихьулеб буго шагIирас гьадинал рагIабаздасан:\nКраснодоналъул лебалал лъимал\nРокьи ккун буго дир цIарухъе нужохъ.\nЦIвабзазде гIунтIараб Дагъистаналда\nДир ракI чIухIун буго нужер хIалтIабаз.\nТушман Москваялде гIагарлъидал тIолабго советияб халкъалъ рахIат хун хал кколеб букIана гьеб цIуниялъе гьабулеб къеркьеялда хадуб. Рагъухъабазул ракIазулъ къвакIиги бергьенлъиялде божиги бижизабиялдаго цадахъ советиял поэтаз бихьизабулеб букIана жиб ВатIаналъул ракIлъун кколеб Москваялде бугеб гIорхъи гьечIеб рокьиги, гьелъул къадру цIунун рагъулел советиял солдатазул гъункараб гьудуллъиги. «Москваялъе гIоло» абураб кочIолъ ЦIадаса ХIамзатица хъвалеб буго:\nВатIаналъе гIоло церехунилан\nЦадахъ улка-ракьалъ ахIи тIамуна,\nМоскваялъе гIоло церехунилан\nЦо кверлъун тIаделъун тушман хъамуна.\nМагIарул поэзиялъул москваялъул циклалъ гIатIид гьабуна гIемермиллатазулаб Северияб Кавказалъул литературабазул гьудуллъиялъул гIорхъаби. Гьезул аслияб темалъун букIана кIудияб ГIурус халкъалдехун нилъер гIисинал миллатазул халкъазул бацIцIадаб рокьи.\nКир рагъулел рукIаниги батIалъи гьечIого мугIрузул улкаялъул поэтаз ва гьезул лирикиял герояз цIунулеб букIана Дагъистан, Россия ва тIолабго улка. КIудияб ВатIаналъул чияда бараблъун гьечIолъиялъе гIоло бажарараб щинаб гьаби гьез рикIкIунеб букIана советияв гражданин хIисабалда жиндир тIадаб борчлъун.\nВатIанняб рагъда хварал бахIарзазул гьунаралъул бицине цIи-цIиял къагIидаби ралагьулаго аваразул поэзия бахана кIудиял рорхалъабазде. Гьелъие мисаллъун рехсезе бегьула тIолабго дунялалда жиб машгьураб Р. ХIамзатовасул «Къункъраби» абураб кечI. Къоабилеб гIасруялъул поэзиялъул тIадегIанлъилъун кколеб гьеб кечIалда тIад поэт хIалтIана гIемерал соназ. «Къункъраби» ккола цо ккураб заманаялъул гIорхъабаз жанибе бачунареб, даималъего хвел гьечIеб асар. Гьеб къанагIатаб лъугьа-бахъинлъун ккола искусствоялъул кинаб бутIаялда босаниги.\n«Къункърабазул» хIакъалъулъ гIемераб бицана ва хъвана. Дица гьаниб рехсела гIицIго цо мисал, ай Марк Бернесица тIоцебе гьеб кечI ахIидал советияв полководец маршал И.С. Коневас кочIохъанасда абурал рагIаби «Нижее, рагъухъабазе, гьукъараб букIана гIодизе. Баркала. Дуца ахIараб кочIоца гьеб ихтияр нахъ буссинабуна».\nРагъ лъугIун бащдаб гIасруялде гIагарун заман аниги аваразул поэзиялда гьеб темаялъ жакъа къоялдаги бихьулеб бакI ккола. Гьеб бичIчIулеб жоги буго, нилъеда цебе лъун букIана «ГIумру яги хвел» абураб суал. Нилъер гьанжесеб гьайбатаб гIумруялъе гIоло къеркьарал бахIарзал кIочон тезе лъилниги ихтияр гьечIо.


Дагъистаналъул кирпич къотIулеб заводалда ватун вуго лагъ хIисабалда хIалтIизе тIамурав Белоруссиялдаса чи. Гьезул къватIисел ишазул министерлъиялдаса вакилзабазул жаваб бачIиналъухъ балагьун чIун руго гьев эркен гьавиялда тIад хIалтIулеб «Альтернатива» группа. Гьеб идараялъул вакилас «Эркенлъи» радиоялъе бицунеб буго Дагъистаналъул кирпич къотIулеб заводазда бугеб ахIвал-хIалалъул ва кин гьенир лагъзал гIадин хIалтIулел гIадамал цIикIкIунел ругелали.\nКирпич къотIулел заводазда лагъазал рижун рахъунел ругин цIад бан хадуб гIурдахIанал кинигиян бицана «Эркенлъиялъе» «Альтерантива» абураб группаялъул вакилас. Чанго сон буго гьесул гьеб къукъаялда цадахъ гIакъубаялда гъоркь хIалтIулел гIадамал лагълъиялдаса эркен гьариялда тIад хIалтIулев. Белоруссиялдаса чиясул цIех-рех гьабулаго Каспийскалда жеги гьединав кIигоги лагъ вукIиналъул хIужа тIатинабун буго гьес гьал къоязда. «Эркенлъи» радиоялъе баян кьолеб лахIзаталъги гьев кIиго лагъасул суалалъ Каспийскалде щун вугоан. Гьел кколел руго цояв Хабаровск шагьаралдаса цогидав Калугаялдаса.\nБелоруссиялдаса чиясул хIакъалъулъ бицунаго гьес абуна жал гьабсгIат ралагьун чIун ругила гьеб республикаялъул къватIисел ишазул министерлъиялъ кьураб жавабалъухъ. Гьев чиясул документал гьез гьанирейищ ритIилел ялъуни жалго гьезул вакилзабийиш Дагъистаналде рачIинелали жеги мухIканго лъалеб гьечIилан бицана Закирица.\n2013 соналъ гIемерав чи лагълъудаса эркен гьавуна Закирил къукъаялъ. Нижеца гьесда гьикъана гьел тадбираздаса хадуб кинаб букIаниги хиса-баси лъугьинчIин Дагъистналъул кирпич къотIулел заводазда лагъзадерил къадар дагьлъичIищан, дагьлъичIин гьел дагьалги цIикIкIунел ругилан абулеб буго Закирица. Кинавниги жакъ къоялъ лъагIан Закирил «Альтернатива» групааялъ эркен гьабун вуго 120 лагъ. Амма лагълъуда гьабсагIат ругезул чIванкъотIараб баян гьечIилан мукIурлъана гьев.\nИсмагIилов Закир: «Жиндир заманалъ нижее гIемераб кумек гьабуна СагIид Амировас. Гьев МахIачхъалаялъул нухмалъулевлъун вукIаго цо кIиго хутIун хутIаралщинал кирпич къотIулел заводал къан рукIана гьенир. Гьев вачун аравго нахъойги рижун рахъана гьел. БитIахъе цIад бан хадуб гIурдахIанал киниги раккун ратулел руго гьел. Нижеца гьабулеб хIалтIи гIадада кколеб гIадаб хIисаб кколеб буго, кигIан цIикIкIун лагъзал нижеца эркен гьаруниги гьелдасаги цIикIкIун ратула цогидал заводазда гьел. Асллияб куцалда Дагъистаналде гьел рачун рачIуна ихдал. Гьеб гIуж буго кирпич къотIулеб сезон цIи гьабулеб, бищун хIалтIул кор боркьулеб гIуж».\nМахIачхъалалаялдагун Каспийскалда гьоркьор ругел 70 гIанасев кирпич къотIулел заводазда ругин къануналда рекъон киналго ихтияралги цIунун хIалтIулел заводалилан бицана Закирица хадубги аммма гьезул къадар цIакго дагьаб бугин, хутIаралщинал гьабулеб жо гIадан бицун божулеб хIалалда гьечIин. Гьенив хIалтIизе вачарав чиясулгун гьез хъваларин кинабниги хIалтIул къотIи-къай, паспорталги нахъе ракIарун рогьаралдаса рукIкIинегIан хIалтIизе тIамулин гьез лагъзал.\nИсмагIилов Закир: «Бокьараб кирпич къотIулеб завод босе, бищун дагьалдасан 15 чи гьечIони гьеб заводалъул мукагIалъи букIине гьечIо. Гьел гIадамал чара гьечIого къваригIарал гIадамал ккола заводалъе. Гьединал заводал МахIачхъалаялдагун Каспийскалда гьоркьор 70-ниги руго. ГIажаибаб жо жалго хIалтIулел бакIазда гара-чIвари гьабулеб мехалъ кинабго бугеб къагIидаялъ бицунаро нижее. ХIалтIул бакIалъул нухмалъулесухъа хIинкъулев ватизе вуго гьев».\nГьаниб даьаб баян гьабизе ккола щай хас гьабун ихдал гьенир лагъзал цIикIкIунилан Закирица абура рагIи. Хасало кирпич дагьаб гурони къотIулеб гьечIо, гIемерисеб заман гьезул хIухьбахъиялда унеб бугилан бицана гьес. Ихдал абуни хасало гьел хьихьизелъун гьезда тIад харж гьабураб гIарац кIиго бутIаялъ бецIизе кколеб буго гьес хважаинасе.


ГУРХ1ЕЛ-РАХ1МУЯЛЪУЛАБ Ц1ОБАЛДА. - 12 Июня 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2017 » Июнь » 12 » ГУРХ1ЕЛ-РАХ1МУЯЛЪУЛАБ Ц1ОБАЛДА.\n8 июналда нилъер улкаялда к1одо гьабуна социалияв х1алт1ухъанасул къо. Щай къвариг1арал чаг1и социалиял х1алт1ухъаби? Гьел х1ажалъула жалго жидедаго ч1ун жидеего хъулухъ гьабун бажаруларел г1адамазе кумек гьабизе, гьезул х1ажалъи т1убазе. Гьединазде гьоркьоре аслияб къаг1иядаялда ккола ригь арал г1адамал.\nРигь арал г1адамазе х1ажат бук1уна г1иц1го материалияб къаг1идаялъ хьезаризе гуребги, сверухъ ругезул бербалагьи, к1алъа-ралъай, ургъел бикьи, цоцада рич1ч1иги. Цониги чи жидехъе ваккизе вач1ани, гьел г1исин лъимал г1адин рохула, хасго кодоб-хъатикь жоги бугони ц1акъго разилъула. Гьебги бич1ч1ун районалъул социалияб рахъалъ г1адамал ц1униялъул централъ (ЦСОН) жигараб х1алт1и гьабула ригь арал г1адамазе, лъимал г1емерал хъизаназе, ресукъазе цебе г1адин бажарич1ониги, жидеда ч1варабниги кумек гьабизе, гьеб бажаринч1они, гьезухъе раккизег1аги ине.\nЖакъа нижгун дандч1варав КЦСОНалъул начальник Дибирчуев Х1ажица нижеда гьадин бицана:\nАбула берцинлъиялъ дунял хвасар гьабулилан, гьелдасаги дагьаб гьеч1еб к1вар буго инсанасул рух1ияб берцинлъилъун кколеб гурх1ел-рах1му буголъиялъул. КЦСОНалъул х1алт1ухъабазул аслияб мурадлъун ккола жидер ц1обалде ккарал г1адамал рич1ч1и, гьезие бажарухъе кумек гьаби. Гьеб мурадалда КЦСОНалъул сиях1алда вуго 500-г1ан чи. Гьезие хъулухъалъе районалда рихьизарун руго 70ялдаса т1аде арал социалиял х1алт1ухъаби. Гьез ригь аразе гьаризе ккола социалиялгин рук1а-рахъиналъул хъулухъал (гьез г1умру гьабулеб бак1алда рокъоб печь баки, тукаде ин ва цогидалги гьездаго релъаралг1адал). Цебе щибаб росулъ х1ажалъиялде ккарал гьединазул къадар нижецаго балагьулеб бук1ун батани, гьанже щивав чи яги гьезул г1агарлъиялъул чи вач1ине ккола хъван г1арзагун нижер учеталда лъезе. Хадусеб иргаялда гьезда хадуб вухьинавула кумекалъе социалияв х1алт1ухъан.\nМадугьалзабазе йокьи-гьебги дир талих1 ккола.\nГьит1инова Мадина Мух1амадовна\n-Дун йиго Гьоц1алъ росулъа Хунзахъе росасе яч1арай г1адан. Бет1ергьанчиги хвана, диего лъималги щвеч1о, дунго ялгъузго рокъой хут1ун йиго. Чанго сон буго х1алт1уде яч1уней йик1арай г1аданалъул г1одойги реч1ун бох бекун бук1аралдаса. Г1езег1ан зах1малъи бук1ана гьеб заманалда рокъой егун йигеб мехалда. Гьанже х1ет1еялъул мадар лъугьун буго, амма давлениялъ толей гьеч1о.\nДун йохун йик1уна къват1иса яч1арай г1адан йигониги, авал-къоноялъго, мадугьалзабаз т1аде гъоркье раккич1ого дун жагъалго толей гьеч1олъиялдаса. Мадугьал Къебедова Пат1иматица рехун толаро дун. Зама-заманалдасан яч1ун ц1ехола х1ажатаб-тараб щиб бугебан, гьелъул васасул вас Мух1амадов Мух1амадица живго 7-леб классалда ц1алулев гьит1инав чи вук1аниги, аск1ове вач1ун ц1ехола щиб х1ажат бугебан, ц1ехоч1огогицин, г1азу бараб мехалда жеги дун т1аде яхъиналдего, йилъине нух гьабун батула, чед босизе уна ва гьединго дица щиб малъаниги малъараб гьабула.\nМадугьалзаби: Ажай, Хъанича, Хадижат-гьелги ц1акъал ясал руго. Гьабураб квен бугони, цо-цо гьеб бегьула, къварилъи г1ат1илъи ц1ехон т1аде раккула, к1удияб гьуинлъи-яцлъиялда рук1уна.\nЙиго дир дие хъулухъалъе тарай социалияй х1алт1ухъан Мусаева Пат1инахъатунги. Гьелъги дун рехун толаро. Дидаги гьелдаги гьоркьоб кидаго цоцада рич1ч1иялъулаб ах1вал-х1ал бук1уна, къвариг1араб гьикъула, х1ажатаб гьабула.\nЦоги дун йохизе ккараб иш буго дир бет1ергьанчиясул лъимал дунгун лъик1 рук1унел рук1ин. Жалго Мах1ачхъалаялда г1умру гьабун рук1аниги, т1аде-гъоркье щвезе рач1инч1ого рук1унаро. Унтун Мах1ачхъалаялда больницаялда дун егараб мехалдаги, гьез дир т1алаб-агъаз гьабуна.\nБокьун буго социалияв х1алт1ухъанасул къоги баркулаго, киналго г1адамазе социалияб хъулухъ гьабиялъул х1алт1ухъабазда баркизе гьезул къо. Гьаризе гьезие чорхое щулияб сахлъиги, гьезул рак1алда ругелщинал мурадал т1урайги.\nАнц1ул к1одолъулин, цоц1ул гьит1инлъулин абухъего…\nХ1усенова Сиядатица г1умру гьабулеб буго Г1арани росулъ. Рикь-рикьун лъималги бак1-бак1алде ун, бет1ергьанчиги хун жийго цох1о хут1арай г1адан йиго гьей. Г1олохъанаб мехалда,-ян бицана Сиядатица,-жидер хъизаналъ г1умру гьабулеб бук1анила «Комсомольское» совхозалда. Г1езег1ан лъик1аб маг1ишат-яшавги бук1анила жидер. Чанахъанлъи гьабулев вук1арав вакьад унтун лъугьун т1ад руссине кканила маг1арухъе.\nБет1ергьанчи инсул т1алабалда рокъов вук1унаанила, жиндица районазда гьоркьосеб руччабазул школа-интернаталда уборщицалъи гьабулеб бук1анила. Цодагьав бет1ер сверарав г1адин лъугьун вук1ун, вакьадасда лъик1аб-квешаб щибго бич1ч1улеб бук1инч1ила, гьелъ гьит1инав лъимер г1адин хьихьанила жинца гьевги. Жиндирго васасдаги абич1ого, чвердезавеян, малъал къунц1еян, гьеб гуребги щибго гьабеян вач1унаанила гьев жинда аск1ове. Гьедин уна г1езег1ан санал. Амма заман г1емераб мехалъ цого бак1алда ч1ун бук1унарелъул, Сиядатидаса рат1алъула бет1ергьанчиги, вакьадги. Лъималги жиде-жидер рукъалде руссинарула.\nНиж Сиядатихъе щвараб мехалда бицинег1ан ц1акъ херлъунги, къваридгоги ятич1о нижеда гьей. Махсаро-хоч1 бокьулей г1адан ятилилан тана нижеца гьей, жиндирго ах1вал-х1ал ц1ехедал гьелъ абуна: «Хвараз доеги йиччалей гьеч1о, ч1агояз анийги толей гьеч1о. амма дун къвак1ун ч1ун йиго киего инч1ого анийго ч1елилан»,-абун. Г1езег1ан къварилъаби рихьарай, цересел г1агарлъиялъул чаг1и хварай г1адан йигила жийилан бицана Сиядатица. Пикру гьабураб мехалда г1аданг1ан ц1акъав чи жинда гьаб дунялалда ватич1ила. Г1арац, рет1ел-кун, бечелъи-щибго гьадингояб жо бук1ун бугила инсанасде данде ккун. Гьеб бич1ч1улеб бугила, херлъидал жийго цох1о хут1араб мехалда. Гьелъ насих1ат гьабуна ворегийила нужеца кинав ватаниги инсанасул къимат гьабич1ого тогейилан.\nПросмотров: 313 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Информалатаздасан Казбек мухъалъул полициялъул хIалтIухъабазул къимат-къадру хвезабулел лъазабиял гьарунин абун, Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъ адвокат Сапият МухIамадова диваналде кьун йиго. Адвокат гьеб хIукмуялда рази гьечIо, гьелъ лъазабулеб буго гьеб кьучIгьечIеб гIайиб бугила, жиндица жанисел ишалазул идарабазул хIалтIухъабаз къанун хвезабиялъул гIемер хIужжаби къватIир чIвазарулелъул, жиндие квешезего хъвараб гIарза бугин гьебилан.\nГьал къоязда Хасавюрталъул диваналда халгьабизе байбихьана адвокат Сапият МухIамадовалда тIасан Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъ хъвараб гIарзаялъул. Гьелда низамцIунулез хъвалеб буго гъоркьисала откябралда «Кавказский Узел» сайталда къватIибе бачIараб макъалаялда адвокаталъ Казбек мухъалъул полициялъул хIалтIухъабазде такъсирал гьарияъул гIайиб гIутIизабулеб бугилан.\nЦебехун рехсараб макъаялда Сапият МухIамадовалъул рагIабаздасан хъван буго 2013 соналъул 18 октябралда Казбек мухъалъул полициялъул бутIаялги вачун гьебго мухъалдаса Салатгереев Шамиль низамцIунулез вухун вугин. ГIазабги кьун полициялъулаз гьев цIогь гьабияъе мукIурлъизе къваригIун вукIанин, гьеб гIазабкьей хIехьезе кIвечIого Салатгереевас живго жинцаго чIвазе хIалги бихьун букIанилан.\nГьел хIужжабазда тIасан Казбек мухъалъул полициялъул хIалтIухъабазда тIад такъсирияб иш рагьейин абун цIех-рехалъул идарабазде гIарзаги хъван букIун буго адвокат МухIамадовалъ. Гьеб гIарзаялда хъваралда тIасан хасаб цIех-рех тIобитIанин жидеца, амма гьел хIужжаби тадсикълъичIелъул полициялъулазда тIад такъсиргьабиялъул иш рагьизе гьечIин лъазабун буго цIех-рехчагIаз.\nАдвокат МухIамадова Сапиятица гьеб жанисел ишазул министерлъиялъ гьелда тIасан хъвараб гIарза мекъаб бугилан рикIкIунеб буго, тIадежоялъе гьеб гIарза хъваялдалъун гьез жидецаго къанун хвезабулеб бугин абулеб лъазабулеб буго адвокаталъ.\nСапият МахIамадова, адвокат\nСапият МухIамадова: «Дун гьеб гIарзаялда разияй гьечIо, гьелда тIадеги, дица гьеб къануналде данде кколареблъун рикIкIуна. Щай гурелъул, къануналда рекъон адвокатас жиндирго хIалтIи гьабунин абун, яги гьеб заманалда загьир гьабураб пикруялъухъ, гьев кинабгIаги жавабчилъиялде цIазе бегьуларо. Дица гьеб гIарза адвокатасул хIалтIуде гьоркьобе лъугьин рикIкIуна, гьебин абуни къануналъ гьукъараб жо буго. Лъилниги ихтияр гьечIо адвокатасул хIалтIуде гьоркьоре лъугьине. Гьелда тIадеги дица рикIкIунеб буго диваналъ гьеб гIарза къабул гьабизецин бегьулароанин. Щай гурелъул гьениб хъвалеб буго Казбек мухъалъул полициялъул хIалтIухъабазда тIад я такъсиргьабиялъул иш рагьун букIинчIила, яги гьел диваналде цIцIан рукIинчIила, гьединлъидал дица гьез Салатгерев вуханин абурал рагIаби кьучI гьечIелъун ругилан.\nДица гьев вухиялъулъ гIахьаллъарал полициялъул хIалтIухъабазда тIад такъсиргьабиялъул иш рагьейин абун Хасавюрталъул цIех-рехалъул идараялде хъвараб гIарза цIех-рехчияс тIагIинабуна. Хадуб дида лъана гьес гьел полициялъул хIалтIухъабазул гIагарав васасухъе кьун букIин, гьедин ургъунго гьоркьоб инабуна гьеб. Гьеб гурониги гIемераб хIужжаби руго гьез къанун хвезабиялъул. Диваналда гьеб кинабго бихьизе кколаан, ва гьединаб лъамияб гIарзаялъул халгьабизецин бегьулароан. Гьезда бичIчIизе ккола такъсиргьабиялъул иш рагьизе инкар гьаби, гьеб такъсир гьабичIин аби кколареблъи».\nГьединго Сапиятияца абулеб буго лъагIалица цебе къватIибе бачIараб гьеб макъаялда тIасан гIарз гьанже хъваялъе, ва гьелда рекъон жавабчилъиялде я Салатгереев Шамиль яги гьеб бахъун букIараб «Кавказский Узелги» жалго тун цохIо жий цIаялъе гIилла кколила гьаб сагIат жий низамцIунулез къанун хвезабиялда хурхарал ишалгун хIалтIилей йикIин.\nСапият МухIамадова: «Жанисел ишазул идарабазул хIалтIухъабаз къанун хвезабиялъул хIужжабазда хурхун рагьарал такъсиргьабиялъул чанго ишалъулъ гIахьалъи гьабулеб буго дица. Гьел ишазулъ руго Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялда тIадегIанал хъулхъазда ругел чагIиги. Гьел низамцIунулезул ишаздалъун къварилъи ккаразул рахъккун хIалтIулей йиго дун. Гьел ишал дица рагIалде рахъинаричIого рукIине, дун батIияб жоялде юссинайизе, ургъунго дие квешезе гьабун буго министерлъиялъ гьеб багъа-бачари. Гьеб макъалаги багьанадай ккун цохIо дидасан гIарз хъван букIиналъги нугIлъи гьабулеб буго гьелъие. Салатгеревасда ва «Кавказский Узелалда» цадахъго дунги жавабчилъиялде цIалей йикIарайанигицин бичIчIилаан дида. Гьезие къваригIун буго дир хIалтIуе квал-квалал гьаризе, гьединлъидал дун жавабчилъиялде цIазейилан лъугьун руго гьел».\nГьединго Сапиятица абулеб буго жибго Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъ диваналде кьураб гIарзагицин мекъи хъван бугилан. Гьениб абулеб бугила жиндица жанисел ишазул министерство хIакъир гьабулел рагIаби абун ругилан. Гьеб гIадалаб жо бугин абулеб буго адвокаталъ щай гурелъул министерлъиялъул къадру-къимат хвезабуларила, жиндица гьезул минайищила инжит гьабун бугеб. Къадру-къимат хвезабурал гIадамазул цIарал хъван рукIине кколила гIарзалда, гьенийин абуни киса-кибего министерлъиян хъван ругони, цIарал реххсараб бакIго гьечIилан.\nГьеб цебехун рехсараб гIарзаялда тIасан баян тIалаб гьабун «Эркенлъи» радиоялъ республикаялъул жанисел ишазул министерлъиялъул пресс-хъулухъгун бухьен гьабуна. Гьелъун нухмалъулей ГIубайдатова Фатинаца лъазабуна кинабгIаги баян гIарзаядда хъван бугила, тIокIаб тIаде кинаб букIаниги информация жидеца кьолеб гьечIилан.\nСапият МухIамадовалъ цIидаса "рахIат хвезабун" рагIула полициялъул


Баркула » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Новости - ЦIиял харбал » Баркула\nДобавил(а): istina от 13-06-2017, 09:46\nХIурматиял дагъистаниял! Баркула нужеда пачалихъияб байрам - Россиялъул къо!\n27 соналъ цебе Россиялъ тIоцебе рагIун лъазабуна демократиялъул къагIидабазе ритIухъаблъун букIиналъул, инсанасул ва гражданазул ихтиярал цIуниялъул ругел тIокIлъабазул, хIалхьараб, киналго шартIал ругеб гIумру гьабиялъе щивав чиясул ихтиярал рукIиналъул хIакъалъулъ.\nЦебетIеялъул бигьаяб гуреб нухги нахъа тун, нилъеда цIунизе кIвана цолъи, щула гьаризе кIвана пачалихъиял институтал, гIуцIизе кIвана социалиялгун экономикиял цIигьариялъе кьучI.\nДагъистан ккола Россиялъул Федерациялъул тIей гьечIеб бутIалъун. КIудияб улкаялъул цогидал халкъазгун цадахъ нилъехъа бажарула цоккураб ва хIинкъи гьечIеб хIалалъ гьеб улка цебетIеялъе гIоло бищунго захIматалги масъалаби тIуразаризе.\nГьарула нужее рекъел, икъбал, Дагъистан ва Россия церетIеялъе гьабулеб хIаракатчилъиялъулъ хадурккунги бергьенлъаби!\nСоциалияв хIалтIухъанасул къо\nРеспубликаялъул халкъ социалияб рахъалъ цIуниялъул органазул ва учреждениязул хIалтIухъаби, ветеранал! Баркула нужеда социалияв хIалтIухъанасул къоялъул байрам. Социалияб рахъалъ халкъ цIуниялъул бутIа жакъа буго цIиял реформаби гьариялъул байбихьуда. Гьел хиса-басиял бергьенлъиялда гIумруялде рахъинариялъе гIицIго тIадегIанаб махщалилаб хIадурлъи гуребги, хIажалъула социалияб хъулухъалъул хIалтIухъанасул хIаракатчилъи ва гьабулеб ишалъул хIакъикъияб пайда букIине бугеблъиялда божилъи. Нилъер республика кидаго бечедаб букIана муруватлъи бугел, ракIгIатIидал ва цогидазе кумекалъе хIадурал гIадамаздалъун. ХIурматиял хIалтIухъаби! Нуж кумекалъе рачIуна бищунго цIикIкIун гьеб хIажатазе - рахъккола херал гIадамазул, инвалидазул, ветераназул, лъикIаб гуреб ахIвал-хIал бугел хъизамазда гьабула профилактикияб хIалтIи, тIалаб-агъаз гьабула эбел-инсуца рехун тарал ва бесдал лъималазул. Гьединазе нуж кидаго лъугьуна бищунго гIагарал чагIилъун. РакIчIарав вуго нужер махщалилаб лъаялъ ва хIалбихьиялъ гьеб рахIмуяб хъулухъ тIубазабизе хадубккунги нужее кумек гьабизе букIиналда.\nГьарула нужее гьабулеб ишалъулъ бергьенлъи!\nР. ГIабдулатIипов, Дагъистан Республикаялъул бетIер\nХалкъазул цолъиги цадахъаб жавабчилъиги\nРоссия - хирияб, гьайбатаб ВатIан,\nРоссия - бокьулеб кьолболаб улка. Бергьараб къуватги къин гьечIеб реццги -\nДуе хасиятаб абадиялъго!\nГьедин байбихьулеб буго нилъер гьайбатаб улкаялъул Гимн. Гьеб улкаялъе кьучI лъуна 1990 соналъул 12 июналда букIараб РСФСРалъул халкъиял депутатазул тIоцебесеб съездалъ къабул гьабураб пачалихъ жибго жиндаго чIараблъун лъазабураб декларациялъ. Гьеб ккола Россиялда гIумру гьабун бугеб 193 миллаталъе кIвар бугеб тарихияб лъугьа-бахъин. Гьелда жаниб бихьизабун буго улкаялъул кьучI, магIна - халкъазул миллияб цолъи ва цадахъаб жавабчилъи. Чияда бараблъун гьечIолъиялъе нугIлъун бугеб гьеб кагътида бижун бачIана нилъер пачалихъалъул Россиялъул Федерация абураб цIияб цIарги. Гьеб букIана Россиялъул пачалихъияб гIуцIарухъанлъиялъулъ цебехун лъураб щулияб гали. Гьединлъидал, Россиялъул Федерациялъул ТIадегIанаб Советалъ гьабураб хIукмуги кьочIое босун, 1998 соналъул 12 июналда халкъалдехун гьабураб хитIабалда Борис Ельциница абуна гьеб къоялда "Россиялъул Къойилан" цIар тезе бугилан. Гьелдаса нахъе гьеб цIар лъугьана нилъер байрамалъе официалияблъунги. Гьеб къоялъ тIолабго улкаялдаго тIоритIула байрам кIодогьабиялъул данделъаби, рохалилал дандчIваял, концертал ва цогидалги тадбирал.\nЖакъа Россия ккола гIемермиллатазул щулияб, къуватаб ВатIан. Гьелъул пикруялъухъ гIенеккула дунялалъул улкабазул нухмалъулел. Дагъистаналъул къисматги щулаго бухьараб буго Россиялъул гIумруялда.\nГIасрабаз цереккун лъугьарал гьел гьоркьорлъаби къойидаса къойиде щулалъулелги руго, ва жакъа Дагъистан ккола, Россиялъул цогидал республикабиго гIадин, ихтиярал бащадаб бутIалъун.\nНилъ жакъа рохизе ккараб хIужа буго Советияб Союз биххиялде данде вукIарав, Россиялъул цолъи цIунун Федеративияб къотIи хIадур гьабиялъулъ гIахьаллъи гьабурав Рамазан ГIабдулатIипов нилъер ватIанцояв вукIинги.\nНилъер тарихалъул халгьабидал, лъикIаблъун бихьулеб буго нилъер халкъазул гIурус миллаталъулгун гьоркьоблъи букIин, гIурус халкъалъ нилъер экономикияб ва культурияб рахъ цебетIезабиялъе кIудияб кумек гьаби.\nРоссиягун цадахъ ругел кIинусгоялдаса цIикIкIун соназ цебетIуна нилъер халкъазул гIелму, борхана гIумру гьабиялъул даража.\nДагъистаналда гIуна аза-азар гIалимзаби, рахъана академикал ва Россиялъул пачалихъалде рокьи-гьуинлъиги бугел гIемерал гIелал. Жакъа нилъер руго 75 Совет Союзалъул БахIарчи, 104 Социалистияб захIматалъул БахIарчи, 35 Россиялъул БахIарчи, 9 Ленинил премиялъул, 14 - Сталинил, 45 - СССРалъул, РСФСРалъул ва Россиялъул пачалихъиял премиязул лауреатал.\nНилъеда бичIчIула гIицIго гьадинаб демократияб улкаялда гурони рес букIинчIеблъи жидерго гIакълу-лъаялдалъун ва бахIарчилъиялдалъун кIудияб Россиялъе кумек гьабизе бажарулел гьитIинал миллатазул Амаев ГIамир, Акаев Юсуп, ХIасанов Генрих, ХIамзатов Расул, Капланов Мурад, ХIажиев МухIамад, Мусаев СагIаду, Эмиров Валентин, ГIаливердиев ГIаливерди гIадал ва гьел гурел гIемерал цогидалги махщел ва гьунар бугел вакилзаби рижизе. Гьездаса чIухIула тIолабго Россия.\nДунялалдаго ахIвал-хIал хIалуцараб гьаб заманалда нилъеда бихьулеб буго кигIан гIемераб хIалтIи гьабизе кколеб бугеб Россиялъул Президентасул ракълилаб нухккун церехун иналъе ва улкаялда жаниб гIумру гьабиялъул даража лъикIлъизабиялъе. Россиялъул цо бутIа хIисабалда нилъецаги гьеб ишалъулъ жигараб гIахьаллъи гьаби - гьеб ккола нилъерги кIвар цIикIкIараб борчлъун. Гьелдаго цадахъ Дагъистаналъул халкъазда гьоркьоб гъунки букIинабиги ккола нилъер аслияб масъалабазул цояб. Зикрула Ильясов\nБарки"ХIакъикъат" - 100 сонШапакъатАнкьил хIасилал12 гIасруялъул хIалбихьи


ДРялъул Журналистазул союзалъ кIодо гьабуна Печаталъул къо\nДРялъул бетIер дандчIвана республикаялъул СМИязул журналисталгун\n- Республикаяъул ункъо газеталъ нахъа тана гIасруялъул нух. Россиялда 100 сон тIубарал газетазул юбилеял тIоритIана кIудияб къадруялда. Нилъер республикаялда абуни гьеб тарихияб лъугьа-бахъин, гIарац гьечIин багьанаги батун, тIаса бихьизабуна. Жеги кватIун гьечIо нахъеги гьеб суалалде тIадруссине. Миллиял газетазул дагьал гьечIо кIвар кьезе ккарал суалал. Гьел киналго руго республикаялъул ва газетазул нухмалъулелги данделъун тIуразе кIолел. Бокьилаан гьеб киналъулго бицун гара-чIвари гьабизе рес батани.\n- Дун хIадур вуго нужее кумек гьабизе ва гьел суалазул бицун мунгун дандчIвазе.\nГьелда гIахьаллъана «ХIакъикъат» газеталъул бетIерав редактор, Дагъистаналъул Журналистазул союзалъул председатель ГIали Камалов, республикаялъул хIукуматалъул председателасул тIоцевесев заместитель Анатолий Карибов, Дагъистаналъул бетIерасул ва хIукуматалъул администрациялъул информациялъул управлениялъул нухмалъулев Зубайру Зубайруев, ДРялъул информатизациялъул, бухьеналъул ва коммуникациязул министр Сергей Снегирев, Россиялъул почалъул управлениялъул Дагъистаналда бугеб филиалалъул нухмалъулев МахIач МухIамадов, газетазул редакторзаби ва ветеранал.\nДанделъи рагьулаго, ГIали Камаловас абуна: «Дагъистаналъул журналистикаялда руго гIемерал гIунгутIаби, гьезул нилъеца жакъа бицинаро. Гьезул гIемерисел руго регионалъул нухмалъиялда рухьарал, цадахъ рекъон хIалтIани, тIагIинарун бажарулел. Гьал къоязда букIана ДРялъул бетIерасулги республикаялъул печаталъул вакилзабазулги дандчIвай. Гьенире цо-цоял ахIун рукIинчIо. Хадубккун ракIалде ккола нилъеца гIолелги гIоларелги рахъазулги цогидалъулги цадахъ гIодорги чIун бицине батилин. Нилъер адаб гьабуларебани, гьанире хIукуматалъул вакилзабиги рачIине рукIинчIо. РачIа цадахъ хIалтIизе», - ян.\nКIалъазе вахъарав Анатолий Карибовас абуна: «ГIали Камалов ккола цевегоялдаса журналистикаялда гъорлъ вугев, хIалбихьи бугев, гьеб рахъалъул гIадамазда гьоркьов Россиялдаго хIурмат гьабулев, жиндирго пикруялъе хилиплъуларев инсан. Гьединлъидал гьес бицаралъухъ нижецаги гIинтIамула. Кинабго рагIа-ракьанде щвезабун бажаруларо, амма ругел гIунгутIаби нилъеца тIагIинарила. Баркула киназдаго профессионалияб байрам», - ян.\nДРялъул информатизациялъул, бухьеналъул ва коммуникациязул министр Сергей Снегиревасги баркана журналистазда байрам: «РФялъул Журналистазул союзалъул председатель Владимир Соловьевасги баркулеб буго Дагъистаналъул журналистазда байрам. ГIицIго нилъер регионалде битIун бачIун буго гьес баркиялъул телги. Гьес лъикIаб къимат кьолеб буго нужер махщалиеги. Аслияб жо буго, республикаялъул бетIерас, киназдаго рагIизабун, хIукму гьабуна киналго – пачалихъиялги жалго бетIергьаналги – басмабазул подписка гьабизе. РакIбохизабула, печаталъул СМИязул къадру ва гьез жамгIияталда мустахIикъаб бакI кколеб букIиналъги. Гьелде тIадеги, регионалъул бетIерасул руго журналалги газеталги церетIезариялъул хIакъалъулъ хасал пикраби», - ян абуна гьес.\n«Интернеталъул заманалда цIикIкIунеб буго печаталъул гурел, электрониял сурсатазул гьурмазде ралагьулел гIадамазул къадар. Абиларо, гьениб ритIухълъиги букIунин, мацIалъул бацIцIалъиги цIунулин абун, амма киназдаго лъала, гIолеб гIелалъе гьез кIудияб асар гьабулеблъи. Хехал тадбирал гьарун нижехъа бажарулеб батичIониги, нилъеца хIаракат бахъизе ккола, Интернеталъул сурсатазулгун къец гьабун бажарулеб хIалалда рукIине», - ян абуна Зубайру Зубайруевас.\nПрочитано 134 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 января 2019 14:59\nДругие материалы в этой категории: « Анкьил хIасилал\tАдминистрациялъул ишал »


Ришват тIалаб гьабиялда хурхун, гьал къоязда, тIад диван гьабизе буго ЦIунтIа мухъалда хIалтIулев цIех-рехчиясда. Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ лъазабухъе низам цIунулес, такъсирчиясухъа ришват тIалаб гьабулеб букIун буго гьес гьабураб такъсир бигьаялде сверизабуралъухъ. Къуваталъул идарабазул баяналда рекъон исана соналда жаниб ришват тIалаб гьабиялъухъ хIалтIудаса нахъе рехун вуго 10 гIан полициялъул хIалтIухъан, гъоркьисала гьезул къадар 15 чиясде бахун букIун буго.\nЦIунтIа мухъалда хIалтIулев цIех-рехчияс ришваталъе 700 азарго гъурущ тIалаб гьабиялда щаклъи букIун такъсиргьабиябиялъул иш рагьун букIана кIиго моцIалъ цебе. Гьал къоязда гьев цIех-рехчи диваналда цеве чIезе вугин лъазабулеб буго Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ. Гьезул баяназда рекъон цIех-рехчиясухъ букIун буго ЦIунтIа мухъалъул ХIупри росулъ школа базе кьураб гIарац хIилла-рекIкIги гьабун, гьеб базе тIаде босарав чияс бикъиялда бан рагьараб такъсиргьабиялъул иш.\nГьеб такъсир дагьаб бигьаялде сверизабуралъухъ тIалаб гьабулеб букIун буго гьес ришват. Гьев бизнесчияс жиндидаса ришват тIалаб гьабулеб бугин абун Федералияб ХIинкъигьечIолъи букIинабулеб идараялде гIарза хъван буго. Гьеб хасаб идараялъул хIалтIухъабаз цIех-рехчиясул рокъоб бизнесчияс гьесухъе гIарац кьолеб мехалда тIадккун вуго гьев. ЦIех-рехалъул идараялъул лъазабиялда рекъон, диваналъул хIукмуялдаса хадуб, ЦIунтIа мухъалда хIалтIулев вукIарав гьезул гьев вакил хъулухъалдаса нахъе вахъизе вуго.\nГьединго гьал гIагарал къоязда диваналде кьун буго МахIачхъалаялъул нухазул полициялъул хIалтIухъанас ришват тIалаб гьабулеб букIиналда бан рагьун букIараб такъсиргьабиялъул ишги. ЦIех-рехалъул баяназда рекъон полициялъулас халгьабизе чIезабураб автомобиль бачунесухъ гьеб бачине рес кьолел документал ратун гьечIо.\nГьелги гьечIого автомобиль бачунеб букIиналъухъ административияб иш тIад гьабичIого букIине щуаразго гъурущ кьейин чIун вуго полициялъулав. Автомобиль бачунев вукIарас гIарза хъан буго хасал идарабазухъе, гьез ришват босулеб бакIалда тIад ккун вуго полициялъулав.\nДагъистаналъул прокуратураялъ дагьал цебегIан халгьаби байбихьун буго Хьаргаби мухъалъул полициялъул бетIерхисулев МухIамад ГIумарсултановас бизнесчагIазухъа ришват тIалаб гьабулеб букIанин абун «Черновик» газеталъ хъварал баяназда хурхун. Газеталда хъвавухъе бизнесчи МухIамад Цихиловасухъе 2012 соналда балахьунисезул изну гьечIого яргъидгIуцIаразул рахъалдасайиланги абун, щуго миллион гъурущ тIалаб гьабун флеш-карта бачIун буго.\nГIарац кьечIони дур хъизан чIвазе бугин абун хIинкъалабиги кьолел рукIун руго гьел чагIаз. Цихиловас гьезие гIарацги кьун гьечIо, гьеб лъугьа-бахъиналдаса хадуб лъагIалидасан гьесул рукъалда цебе граната кьвагьун буго, хадуб цо дагьаб заманалдасан кIудияб кьвагьулеб алатги лъун батун буго минаялда цебе. Полициялъ гьабураб цIех-рехалъул хIасил кколеб гьечIолъи бихьун, бизнесчияс ФСБялде гIарза хъван буго.\nГьез чIезабун буго Цихилов МухIамадихъе гIарац тIалаб гьабун ва хIинкъалаби кьун смс-ал ритIун рукIани ва кIалъаял гьарун ругин Хьаргаби мухъалъул полициялъул бетIерхисулев МухIамад ГIумарсултановасул телефоналдасанилан. Цихиловги ГIумарсултановги кIиялго кколел руго Хьаргаби мухъалъул МагIли росулъа. Гьебго росулъа цойги бизнесчагIазухъаги гьев цевехун рехсарав полициялъулас гIарац тIалаб гьабулеб букIиналъул хIужаби ругинги хъвалеб буго «Черновикалъ».\nИсана соналда жаниб чан низам цIунелесда тIад ришват тIалаб гьабиялъухъ такъсирияб иш гьабун бугебали мухIканго лъазабизе кIвечIо «Эркенлъи» радиоялда. ЦIех-рехалъул идарабахъа нижехъе щаварал баяназда рекъон 2015 соналда гIага-шагарго 10 гIан низам цIунев тамихIалде цIцIан вуго гьеб такъсиралъе гIоло, дагьабги цIикIкIунцин батизе бегьулин гьезул къадарилан абулеб буго гьез.\nДагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул гIайиб ккарал низам цIунулезе тамихI гьабулеб полициялъул бутIаялъул нухмалъулев Хизриев МухIамадица журналистазулгун букIараб дандчIваялда лъазабуна жидеца къуваталъул идарабазу кьеразулъ гIадлу букIинабиялъе кIудияб хIалтIи гьабулеб бугилан. Жидехъе бачIараб цониги гIарзалъул хал гьабичIого толарила, низам цIунулезда жидеца бокьараб гьабизе бегьулин ккун букIиналъ хвезабун бугила кинабгойилан.\nМухIамад Хизриев: «Диваналъ гIайиб гьечIин абун нижеца тIад такъсиргьабиялъул иш рагьарав цониги полициялъулав виччачIо. Киналго гьел ишазул цIех-рех рагIалдеги бахъинабуна, гIайибги чIезабуна, тамихIги къотIана. Нижееги къваригIун рукIунаро такъасирчагIи-низам цIунулел. Гьединазде данде къеркьеялъе хIалтIи гьабулеб хасаб бутIагицин буго гIуцIун. ЦохIо гъоркьисала такъсиргьабурав 15 полициялъул хIалтIухъанасда тIад диван гьабуна, жеги 60 гIан ишалъул цIех-рехги гьабулеб буго.\nКигIан дие бокьичIониги абизе кколеб буго жакъа Дагъистаналда жеги гIезегIан руго къанун хвезабулел къуваталъул идарабазул хIалтIухъаби. ЦохIо ришват тIалаб гьабун хутIуларо, гьез гIахьаллъи гьабулеб буго наркотикал рича-хисиялъул бизнесалъулъ, хIаязул бизнесалъулъ».\nГьединго Хизриевас лъазабуна гIемерисел низам цIунулез гьарурал такъсирал тIатинчIого хутIулел ругила гIадамаз гьезул хIакъалъулъ лъазабунгутIиялъ. Халкъалъул божилъи хун бугила къуваталъул идарабаздайилан абуна гьес. Гьелдаса пайда босун, гIадамал хIинкъизарун жидеего бокьа-бокьараб гьабулел ругила гьел такъсириял кьерулъ ругел низам цIунулелгийилан лъазабуна Хизриевас.\nПолициялъулазги ришват босулеб богони, коррупциялде данде щалха чIезе кколел?\nРишват босулаго ккун вуго лъабго полициялъулав\nРишват босулелги гьеб баччулелги, аскIор женжедулел гьоркьорхъабиги\nЦIунтIа ришват босулаго ккуна цIех-рех чи


Бидзина Иванишвили ва Георгий Маргвелашвили. Тибилиси, 28Окт2013\nРищиязул централияб комиссиялъ, бюллетеназул 90 процент хIисабалде босун гьабураб хасилалда рекъон, «Гуржиязул анищ» абураб ва гьабсагIат хIакимлъуда бугеб партиялъул рахъалъан улкаялъул президентасул рищиязда кандидат хIисабалда гIахьаллъулев Георгий Маргвелашвилие щолеб буго гьаркьазул цIикIкIараб къадар. Ай гIага-шагарго 62 процент.\n«Цолъараб миллияб багъа-бачари» абулеб оппозиционияб гIуцIиялъул рахъалъан кандидат Давид Бакрадзие щолеб буго 22-гIан процент. «Цолъараб Гуржистан» абулеб демократиялъулаб багъа-бачариялъул рахъалъан кандидат Нино Бурджанадзее квер бакъи гьабуна рищарухъабазул анцIгогIан проценталъ.\nТIоцебесеб туралда бергьенлъи щвезелъун хIажатаб буго 50 процентгун цо гьаракь. Давид Бакрадзеца Георгий Маргвелашвилида бергьенлъи баркун, лъазабуна, оппозициялъул цевехъан хIисабалда жив хIадурав вугин цIияв президентгун ва хIукуматгун цадахъ рекъон хIалтIизе.\nАмма Нино Бурджанадзе разияй гьечIо рищиял унеб куцалда. Гьелъул штабалъ Маргвелашвилиде ва Бакрадзеде гIунтIизабуна хIилла-макру гьабизе къасд гьаби.\nРищиязул Централияб комиссиялъ гьеб гIайиб нахъ чIвалеб буго.\nГеоргий Маргвелашвилица гIамал гьабулеб буго Цолъарал Штатазулгун ва Евроцолъиялъулгун бухьенал щулалъизаризе, гьев Абхазиялъул ва Жанубияб Гьириялъул лъидаго бачIеблъиялде данде чIолев политиклъун рикIкIула.\nЦого мехалъ гьесие бокьилаан Россиягун бугеб гьоркьобакI лъикIлъизабизе.\nЭкспертазул ва мухбирзабазул пикруялда хасго нухмалъи гьабизе буго исана ноябрпь моцIалда Вильнюсалда букIине бугеб саммиталда гуржиязул делегациялъе.\nГуржиязул президентасул рищиязул официалияб хIасил лъазабун хадуб улкаялда хIалтIизе буго конституциялъул цIияб редакция. Гьелда рекъон Гуржистан букIине буго парламентияб республикалъун. Ай – тIолго квершел премьер-министр Бидзина Иванишвилие швезе буго.\nГьес лъазабуна кватIичIого жинца хъулухъ тезе бугин ва жиндирго ирсилавасул цIар загьирабизе бугин.\nГуржистаналъул Конституциялда рекъон лъабабилеб нухалъ тIатIала Саакашвилие гьукъараб буго президентасул рищиязда гIахьаллъизе.\nХасго гьеб сабаблъун гьес гIамал гьабуна улка парламентияб республикалъун гьабизе, амма арал парламентиял рищиязда Бидзина Иванашвилица нухмалъи гьабулеб Гуржиязул анищилан партия бергьун, Саакашвил рес къотIараб хIалалда хутIана. Тибилисиялъул пачалихъияб Университеталъул социологиялъул кафедраялъул бетIер Яго Качкачишвилица гьадин абулеб буго:\nЯго Качкачишвили: «Гьел рищияздаса нахъе нижер улкаялда букIине буго политикиял къуватазул тIубанго батIияб дизайн. Гьенив вукIине вуго дагьал ихтиярал ругев президент. Гьадинаб буго цIияб конституционияб низам».\nГIаммаб къадаралда рищиязда гIахьаллъана 23 кандидат. Гьезул гIемерисел гьедегIан цIар арал политикал гуро.\nГIумрудул 44 сон барав Георгий Маргвелашвили цеве хIалтIулаан лъай кьеялъул министрлъун, ЖамгIиял бухьеназул суалазул рахъалъан Гуржистаналъул университеталъул ректорлъун, гьесда абулеб буго гьев вугин гьунар тIокIав философ ва лъикIав гIуцIарухъан. Гьале гьадинаб къимат кьолеб буго гьесие Яго Качкачишвилица:\nЯго Качкачишвили: «Гьесул руго унго-унгоял гьунарал гьаб хъулухъалда лъикIалан хIалтIизе ресал кьолел. Гьев вуго гIатIидаб лъай бугев, лъикIаб хасияталъул инсан.\nГьев вукIинчIо политиклъун. Цониги политикияб партиялда хурхенги гьечIо гьесул.\nГьединлъидал, дида ккола, гьев гьел политикиял хIаязда гIахьаллъизе гьечIин».


Дербенталъулаз "Эрмениясул гьобойин" абулеб букIараб 100 сон бараб рукъ биххизабуна\nКультураялъул объектазул сияхIалде босараб 100 сон бараб мина биххизабун буго Дербенталда. Гьеб хIужжаялда бан Дагъистаналъул Культураялъул министерлъиялъ байбихьун буго жиндирго цIех-рех. Гьедин ишал унел ругони, кватIичIого некIсияб шагьаралъул гьумер лъазецин гьечIин, гIарз гьабулеб буго экспертаз.\n100 соналдаса тарих бугеб, Дербенталдаса эрменияв Макар Сарухановасул букIараб лъабтIалаяб мина биххизабиялда тIасан цIех-рех тIобтIулеб бугин, гьеб культураялъулаб кIвар бугел объектазул сияхIалде кколеб букIиналъин лъазабулеб буго Культураялъул министерлъиялъул регионалияб кIвар бугел объектал цIуниялъул бутIаялъул вакил Къасумова Сабринаца.\nГьадинаб букIана "Эрмениясул гьобо" биххизабилелда цебе\nЧанго моцIалъ цебе, гьеб минаялъул тIох бахъидал, киназулго ракIчIун букIанин, гьенир цIигьариялъул хIалтIаби тIоритIизехъен рукIиналда, амма марталъул авалалда гьеб биххун гIодоб лъунин баян гьабулеб буго блоггер, Дербенталдаса жамгIияв хIаракатчи Артур Саидовас. Цебеккун социалиял гьиназда тIиритIизарун рукIанила суратал шагьар къачIалъул ва тарихиял бакIал цIигьариялъул хIалтIаби тIаса-масаго гьарулел ругилан, гьанже дагь-дагьккун шагьаралъул гьумер хисизабулеб бугила лъикIаб гуреб рахъалде, гьелъул хаслъи хвезабун.\nГьеб тIоцебесеб гурин Дербенталда биххизабураб тарих бугеб бакI, гьелдаса цереги рукIанин гьединал хIужабийилан баян гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе тарихчи, Дербенталъул археологияб экспедициялъул бетIер МуртазгIали ХIажиевас. "Эрмениясул гьобо" абун киназдаго лъалеб гьеб мина кколаанила Дербенталда бищун берцинал бакIазул цояб.\nМуртазгIали ХIажиев : «1913 соналъ бараб гьеб мина кколаан тарихияблъун рикIкIараб культураялъул объектазул сияхIалде босараб бакI. Гьелда цебеги биххизабуна Дербенталда «Волна» петер букIараб басрияб мина. Гьеб биххизабилалде гьенир археологиял халгьабиял тIоритIизе кколаан, щайгурелъул Дербенталда щибаб ракьул кесек ккола тарихияб кIвар бугеблъун. Гьениб щибго хIалтIи тарихчагIаз тIобитIичIогон бухъ-бухъун бана ракьги, чабах-салигун жураб церелъун руго гьенир цересел заманаялъул XX-XI гIасрабаз букIараб щегI ва цIер биунеб кор букIараб бакIалъул хутIелал, рагI-мачалъул кескал».\nШагьаралъул тIалъиялъ гьеб бакI бичун жидеего гIарац гьабун букIиналъул хIужаби гьечIониги, гьеб кIудияб гIарцухъ бичун букIин киназдаго лъалила.\n«Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна Дербент шагьаралъул администрациягун, гьезул рагIабазда рекъон, гьеб мина букIараб бакIалда гIемертIалаб мина базе буго, гIадамаз жаниб гIумру гьабизе, гьелъул бетIергьанги кколеб буго шагьаралъул муниципалитет.\nГьединго шагьаралъул нухмалъиялъ баян гьабуна гьеб культураялъул объект букIаниги, басралъун биххун инеб букIиналъ биххизе кканилан.\nХIукуматалъ культураялъул объектал цIуниялъе ва цIигьариялъе гIарац биччалеб гьечIолъиялъ гьеб биххизабизе бегьулеблъун бихьулеб бугилан абулеб буго тарихчияс.\nМуртазгIали ХIажиев: « Пайда-хайир гIемер букIина гIадамазе рукъзал ричизе гIемертIалаяб мина баялдаса, амма гьеб хIалалъ цере унаго 20-30 соналъ цебе нилъеда лъалеб букIараб Дербенталъул нахъе дагьаб жо хутIила. Гьеб бичун босарав чияс гьеб цIунизе кколаан».\nДагъистаналъул Культураялъул министерлъиялъул буюрухъалда рекъон, мина биххараб бакIалда киналгIаги хIалтIаби чIезарун руго, гьенир хIалтIаби гьарулел рукIанин дагьаб гIарцухъги хIалтIулел узбеказ. Гьез кинабго рищни-къул, гамачI-ракь нахъе баччулеб бугила, амма гьеб гамачI реставрациялъул хIалтIабазе цогидаб бакIалда хIалтIизабизегIаги бегьулаанин рикIкIунеб буго археологас.\nДербенталда 100 сон бараб мина биххун буго


Подписка - 2017 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Общество - ЖамгIият » Подписка - 2017\nДобавил(а): istina от 16-06-2017, 11:07\n2003 соналда "ХIакъикъат" газеталъул тираж букIана 23 азарго, гьанжейин абуни анкьазаргоялдаса дагьабго цIикIкIун буго. Гьелъие гIиллаби батIи-батIиял руго: гIадамал росабалъа гочунел рукIин, харжал дагьал рукIин, цIалдолел гIадамал дагьлъулел рукIин, газеталъул багьа хиралъи, гьеб заманалда щунгутIи, Интернет бакки ва цогидалги. Гьеб гIицIго "ХIакъикъат" газеталда сверухъ бугеб ахIвал-хIал гуро, гьедин буго киса-кибего. Цогидал миллиял газетазда дандеккун, "ХIакъикъаталъул" тираж жакъа дагь гьечIо, амма магIарулазул къадаралъул хIисаб гьабуни, цIакъго гIей гьечIеб буго. Гьеб нижер "унти" гуребги, хIалтIиги кколелъул, газета хъвалезул къадар щай дагьлъулеб бугебали цIехезелъун сапаралъ рахъана Шамилхъалаялде. Гьениса 13 магIарул районалде бикьула поч. Гьениб нижер хабар ккана Шамилхъалаялъул почтамталъул нухмалъулесул заместитель ХIусен ХIусеновасулгун:\n- Газетал хъвалезул къадар дагьлъиялъе гIилла ккола, дир хIисабалда, гьеб хиралъи. ГьабсагIаталда гIадамазухъ гIарац гьечIо. Газета хъвалаан, аслияб куцалъ, пенсионераз, педагогаз ва цогидал хъулухъалъул гIадамаз, хъвалаан гьединго организацияздасанги. Щивав почтальонасда рекIехъе лъала чан цIалдолев жиндир сияхIалда дагьлъаравали. Гьез абула пенсионерал дагьлъулел ругин, амма гьезул бакIалде гIолохъанал газета цIалулел рачIунел гьечIин. Цере щибаб районалда цо течIого учителас хъвалаан районалъул ва республикаялъул газетал. Гьанжеги руго гьединал районал. Гумбет, ЦIумада, ЦIунтIа, ЛъаратIа районазул, БежтIа участокалъул учительзабаз киназго гIадин хъвала газетал.\n- Дуца рехсечIо бищун церетIураллъун, лъай бугел гIадамал цIикIкIараллъун рикIкIунел рукIарал Хунзахъ, Гъуниб, Унсоколо, Хьаргаби районал. Гьеб тIалаб гьечIолъиялъул хIасилищ, ялъуни гьенир лъай бугел гIадамал дагьлъулелищ ругел? - Дица рехсечIел районазул учительзабаз ва гIадамаз газетал хъвангутIиялъе бугеб гIилла щибали лъаларо, амма гьенир цIакъ къадарго гурони газетал хъвалел гьечIо. Руго районал газет-журнал хъваялде кIвар кьолелги. Масала, ЦIумада районалъул бетIер Вечедов АнвархIажи. Гьениб щибаб организациялъе, учреждениялъе гьабураб план буго. Хъвала районалъул ва республикаялъул газеталгун журналал, жидерго махщалида хурхараб литература. Дир хIисабалда, гьеб буго районалъул кадрабазул лъай борхизабиялъул мурадалда гьабулеб хIалтIи. Гьединабго кIвар кьола Шамил районалъул бетIер ХIасанов МухIамадицаги. Гумбет, ГIахьвахъ, ЛъаратIа, ЦIунтIа районазда, БежтIа участокалда буго лъикI хIалтIи гIуцIун. ГьечIо Гъуниб районалда цебе гIадаб хIалтIи. Хунзахъ район букIунаан кидаго цебесеб кьерда, гьениб къадарлъун буго хIалтIи, гьечIо беццилеб хIал Унсоколо районалдаги.\n- Ниж кIалъарал бакIазда гIайиб чIвалеб буго почалъул хIалтIуде, ай заманалда щоларин газетайилан…\n- Поч заманалда щоларин абун багьанаги батун, газета хъвачIого тезе бегьиларо. Нижеца щибаб районалде щибаб анкьида жаниб щуго нухалъ поч босун машина битIула. Бихьизабураб заманалдаса машинаги кватIуларо. Росабалъе поч щвезабизе почалъул бухьеналъул отделение абун 13 районалда буго 80 отделение, гьенибе поч щвезабула анкьида жаниб лъабго нухалъ. ГIицIго гьабсагIаталда нухал рахъулел ругел районазде (ЛъаратIа, ЦIунтIа) кватIизе рес буго поч. Нагагьлъун гIарз бугони, заманалда газета щунгутIиялъул бицун кIалъазе бегьула районалъул почазул отделениязде ва росабалъ ругел отделенияздаса кIалъазе бегьула нижехъе гьал номеразде: 55-10-47, 89034289198. Щибаб почалъул отделениялда букIуна гIарз гьабун кIалъазе бегьулеб телефон хъвараб тIехь. Гьединаб хIужа ккани, гьебсагIатго нижеца почалъул хIалтIухъанасдаса жаваб тIалаб гьабула. Абизе ккола, гьединаб хIужа цогIаги букIинчIо. - Гьанже лъугIулеб буго лъагIалил кIиабилеб бащалъиялъе гьабулеб подписка. РакIалде кколищ тIоцебесеб бащалъиялъе гIадаб къадаралда цIунизе кIвелин подпискайилан?\n- РакIалде ккола "ХIакъикъат" газеталъул подписка гIодобе ккечIого хутIилин. Щайин абуни, бугеб подписка "кквезе" бигьаяб букIуна. Щивав почтальонасухъ букIуна жиндирго подписчикасул сияхI, гьел щибаб рокъоре щола. * * *\nСапаралъ рахъиналде цебе нижеца УФПСалъулгун бухьен ккун букIана. Сапаралдаса хадубги гьенире щвана республикаялда газетал-журналал хъваялъул иш щиб хIалалда бугебали цIехезе. ГIемерал соназ гьений нухмалъулесул заместительлъун хIалтIулей йиго Ангелина Акбулатова. Гьелъ байбихьудасаго гIайибчIвана дагъистаниязде, хасго интеллигенциялде ва гьадинаб хитIаб гьабуна:\n- Хириял дагъистаниял! Подпискаялъул кампания гьадин къадарго унеб букIиналдаса пашманго йиго дун. 2015 соналда Россиялдаго бищун цIалулеб регион букIана нилъер республика. Гьеб соналъ нилъеца ккун рукIана цересел бакIал. Нижер хIалтIухъаби, кIодо гьарун, ахIун рукIана Москваялде. Щиб лъугьараб гьелдаса нахъе? Пашманго йиго республикаялда бищун цIалдолел чагIи пенсионерал ругин бицине ккеялдаса. Интеллигенциялъ подписка гьабунгутIиялдаса нечон йиго дун. Нижеца киналго муниципалиял гIуцIабазул, администрациязул бутIрузухъе, министерствабаздегун ведомствабазде кагътал ритIана жидерго коллективазда подписка гьабеян. РекIее квешаб асар лъугьинабуна нилъер интеллигенциялъул жавабалъ. Гьезул цояс абуна подписка бугин щивав чияс рекIее бокьун гьабулеб жо ва тIадеги жубана жакъа Интернетги бугилан. ХIурматиял ракьцоял, кинабгIаги Интернеталъ хисуларо газета. ЦIияб газеталъ рекIее кьолеб лазат, гьелдаса чIвалеб хасаб махI... Газеталда бихьизабун букIуна нилъер республикаялъул гIумру, гьенир рукIуна къваригIунел документалгун малъа-хъваял. Кинал дагъистаниялха нилъ кколел республикаялда кколелъул интерес гьабулеб, гьелъул гIумруялъулъ гIахьаллъулел ва республикаялъул газетал цIалулел гьечIони. Нужехъе хъварал кагътал рукIана рекIел хинлъи гъорлъ бугел. Гьезда рорхулел суалал гIицIго нижер суалал гурелъул, гьел руго республикаялъулго суалал. Нижее бокьун гьечIо Дагъистан нахъеккезе, бокьун буго нилъ цебесеб кьерда рукIине. Щай Дагъистаналъул хIакъалъулъ гIицIго квешаб пикру букIине кколел? Щай жакъа Ингушетия, Чачан нилъедаса цере рукIине кколел? Гьезул подписка жакъа буго 60 проценталдасаги цIикIкIун. Дун нечон йиго нилъер гьаниб гьабураб подпискаялъул тарих рехсезе. Жакъа нилъеца планалъул 25 процентцин тIубан гьечIо. Нилъер республикаялда гIумру гьабун вуго 3,5 млн чи, щибаб хъизаналъ цогIаги газета хъвазе кIолареб бакIалдейищха нилъ ккун ругел? Щай нилъеца нилъерго лъикIал гIадатал цIунуларел, щай нилъеца нилъерго миллиял газетал кколарел? Гьел нилъер мацIалда гурищ ругел? Гьел нилъер улбуз нилъее кьураб, нилъеца лъималазе ирсалъе тезе кколеб бечелъи гурищ?\nДандекквеялъе цо мисалги рехсела: "Лезги газет" хъвала 9000 чияс, лезгиязул буго 5 район, щуябго районалда хъвала лъабаза-азар, кинавниги гьезул вуго 385,2 азарго чи; нилъер газета хъвала 7200 чияс, нилъер буго 14 район, вуго 850 азарго чи.\nЗахIматаб суал буго мунго вокье, миллат бокье абун гIадан тIами. Гьедин рокьи бижизабун бажарулареблъиги лъала. Амма абичIого гIоларо нилъерго, ай дурго, дурго наслуялъул, росдал, миллаталъул тIалаб гьабеян. Рес гьечIин абулелги камиларо, балагье сверухъ гьечIищха нужер газета хъвазе рес? Ракке бокьараб рокъоре, гьанже рес гьечIел гIадамал гьечIо - кваназеги буго, ретIинеги буго, амма рухIияб рахъ къобахъанагIан нахъекколеб буго. Газета хъвазелъун абулеб рагIи гуро, гьикъе дуцаго дур лъималазда мацI лъалищ, гьезда МахIмуд лъалищ, Расулил кечI цIалулищ, гьикъе гьезда щив кколев Шамил имам, гьикъе анкьумумузул цIарал. Щиб лъалеб нилъеда нилъерго хIакъалъулъ? Нилъ сверулел гьечIищ магIаруллъи гъорлъ гьечIел магIарулазде. Щал нилъ мацIги лъаларел, нилъерго рухIияб хазинаги бичIчIуларел, тарихги рагIичIел, рахьдал мацIалда газета-тIехьги цIалуларел?!\nГазета хъвачIогоян бадибчIваял гьарулеб мех гуро, газета хъвангутIи нилъер чорхолъа магIаруллъиялъул махI тIагIунеб букIиналъул гIаламат батилин хIинкъун руго. Шамсият Султанбегова\nАвтор: Шамсият Султанбегова\nЛъица, киб ва кигIан?Гьанже щиб камун бугеб?Нилъецаго гьабураб гурони батулароРЕДАКЦИЯЛЪУЛ РАХЪАЛДАСА:«ХIакъикъат» ва чIарадисел