Балъго ислам цIунарал\nДоб мехалда дун вукIана гьитIинав чи, дида бичIчIулароан нижер хъизамалда жаниб лъугьунеб букIараб жо, амма зама-заманалда бихьулеб букIана, щибаб нухалда дун школалдаса тIадвуссараб мехалда, эмен рахIатхун лъугьунев ва гьурмалъ хисулев вукIараб куц. Кидаго, дица гьесие дарс бицунеб ва Инжилалдаса лъазабураб жо цIалараб мехалда, испан мацIалдасан щварал лъикIал къиматал рихьизарулаго, гьев пашманлъун лъугьунаан ва нижее аскIорегIанцин къазе гьукъун букIараб жиндирго рокъове жаниве унаан. Дида лъалароан щиб гьес гьениб гьабулеб букIарабали, амма гIемерал сагIтаздаса хадув къватIиве вачIунаан багIарлъарал бералгун, живго хутIараб хIалалда халатккун ва ракIунтун гIодулев вукIарав гIадин. Гьев гIемер валагьулаан дихъ пашманго ва ургъун, ва цо жо абизе бокьарав гIадин, амма, дун гьесда цеве кIваркьун вахъунчIун вукIаралъухъ балагьичIого, гьесдаса цо жо рагIизе бокьун гьев кьурун вуссунаан ва нахъе унаан. Дир эбелги, дун школалде тIовитIулаго, гIодулаан ва къочун, гIемераб мехалда дун виччалароан, ва тIубараб къоялъ дир кIаркьада букIунаан гьелъул магIил бухIиялъул асар.\nДун рокъове вуссараб мехалъин абуни, гьелъ дида дандчIвай гьабулаан, дун цо чанго сагIаталъ гурев, чанго соналъ рокъов вукIинчIев гIадин. Гьел гIемер кIалъалаан цоцазда дие чияраб мацIалда ва, дун аскIовегIан вачIаравго, гаргар гьоркьоб къотIизе толаан. Дида бичIчIуларого букIана гьезул хьвада-чIвади, гьелде тIадеги гIазабалда жанив вукIана, ургъалида вукIана дун гьезул вас ватиларин, гьезул гьоркьоблъи бичIчIулеб букIинчIо ва, кIудияб рокъоб жаниб цо бокIонги батун, къваридго гIодулаан.\nГьеб киналъго жиндирго асар гьабуна, ва дун цогидал дирго кьерилал гIадин васандулароан, велъанхъулароан, ургъел гьечIого, аваданго дирго заман тIобитIулароан. Дун дунго гIодов чIолаан ва пикрабалъе восулаан, дирго масъалаб тIуразе нухал ратизе хIаракат гьабулаго, монахазул цояс къвал ккун, цIан, как базе ахIизегIан.\nАнцIго сон дица бараб мехалда, нижер хъизамалда лъугьана рохалилаб лъугьа-бахъин, гьавуна дир гьитIинав вац. Амма дида бихьичIо дир инсул гьурмада рохел, гьев хIатта гьимизецин гьимичIо. Пашманго ана гьев килисаялде ва кашиш ахIана лъимер хъанчизе (крестить). Гьурмада кIудияб пашманлъиялъул ва къварилъиялъул лъалкIгун нахъвуссун вачIана гьев кашишгун цадахъ рокъове. Гьеб кинабго жоялъ ургъалилъе тIамуна дун ва цIикIкIинабуна дир унти.\nЩвана Пасхаялъул сордо. Гранада букIана канлъул ралъдалъ тIерхьун, Ал-Гамбара букIана киналго кьеразулъ кенчIелеб. Гьелъул хъубабазда тIад гвангъун рукIана хъанчал. ГIадамал релъанхъилел, аваданго рукIана. Гьеб сордоялъ инсуца ахIана дун жиндирго рокъове жаниве. Дир ракI хIалуцине лъугьана щиб букIаниги гIажаибаб жо бихьиялъухъ балагьун, ва дун сородулев вукIана щиб букIаниги хIинкъараб жо бихьилилан. Гьес дун рокъове жаниве вачана ва лахIчIегIераб бецIлъиялда жаниб чирахъ бакине байбихьана. Инсуца гьитIинаб чирахъ бакараб мехалда, дун сверухъ валагьана ва бихьана халичаги, хъарщазда тIахьалги, къадалда далараб хвалченги тун, рокъоб жаниб тIокIаб щибниги жо гьечIеблъи. Гьес дун жиндаго аскIов халичаялда тIад гIодов чIезавуна ва халатбахъун дихъ валагьун вукIана, кIалъазе таваккал гIоларого. Цинги босана кодобе дир квер ва сасараб гьаркьица абуна:\n– Дир вас, дур гьанже буго анцIго сон. Мун гьанже бихьинчилъун лъугьана, ва дие бокьун буго дуе цо балъголъи рагьизе, дица дудаса гIемераб заманалъ бахчун букIараб. КIвелищ дуда гьеб цIунизе, хIатта эбелалдасагицин? Дудаса борчIараб цо рагIуца дун вачине бегьула инквизициялъул махIкамаялде гъоркье.\nДида «инквизиция» абураб рагIи рагIараб мехалда, ракI гъанцIиялъ дун тIуркIизавуна. Расал хичун чIана, щайгурелъул дие гьеб рагIудаса хIинкъи бугеб жо щибниги букIинчIелъул. Дида щибаб къойил бихьулеб букIиндал инквизициялъ гIадамазе рухIизе хIукму къотIулеб букIараб куц. Ва дун гIенеккун чIана.\n- Дуе щиб, щай дуца жаваб кьолареб, дуда кIвелищ цIунизе дица дуда абизе бугеб жо?\n- У, кIвела, эмен!\n- Дуца лъиданиги бицинаребищ гьеб, хIатта эбелалдагицин?\n- ГьечIо, бицинаро.\n- ГIодов чIа аскIовегIан, дун хIинкъун вуго, къадазулги рукIине бегьула гIундул.\nГьес хъорщодаса босана цо тIехь ва абуна.\n- Дуда лъалищ гьеб щиб тIехьали?\n- Гьаб буго хирияб калам.\n- Гуро, гьеб буго Къуръан, Аллагьас жиндирго авараг МухIамадихъе битIараб.\nВиххун хутIиялъ дида щибго жо абизе кIвечIо.\n- Гьаб буго исламалъул тIехь. Ислам жиб МухIамад-аварагасе киналго гIадамазухъе босун бачIараб. Гьев вижана гьаниса цIакъ рикIкIад, ралъадазда нахъа, салул авлахъалда, цIакъ жагьилал гIадамазда гьоркьов. Ва бецIлъиялдаса канлъуде, жагьиллъиялдаса гIелмуялде, саяхълъиялдаса ахлакъалде рачана гьес гьел. Ва гьез гьеб канлъи тIибитIизабуна тIолабго дунялалда, ва нилъер улка Андалусиялде щвана. ГIуцIана кIудияб маданиятги ва идара гьабуна 800 соналъ. Дунялалда бищунго цебетIураб улкалъун гьабуна гьаб улка. У, вас, нилъ ккола гIарабал, бусурбаби.\n- Щиб?!! Нилъ бусурбаби?!\n- У! Гьеле гьеб буго доб, дица дуе рагьизе кколеб букIараб балъголъи. У, нилъ руго бусурбаби. Нилъ руго гьаб улкаялъул бетIергьаби. Нилъеца рана гьал гьундулги, гьабсагIаталъ жидеда жаниб тушбабаз гIумру гьабулел ругел. Нилъеца рорхана гьал минараби, жидедесан как ахIулел рукIарал, гьанжейин абуни кIудиял цIурмал кьабулел ругел. Нилъеца рана гьал мажгитал, жидеда жаниб чIурканаб кьер гьабун цо имамасда хадув чIун, цого заманалда 80000 чияс как балеб букIарал. Гьанже гьел ккола килисаби ва монастырал. Гьаниб щибаб бакIалда буго нилъер умумуз тараб лъалкI, щибаб ганчIида гъоркь турулел руго дур кIудадаязул рукьби. Нилъеца бачIана гьаб культура, рана шагьарал, лъуна нухалги кьоялги, гIезаруна гьал ахал.\nАмма кIикъого соналъ цебе, рагIулищ дуда, кIикъого соналъ цебе шагьаралъул ахирав бетIер МухIамад Абу ГIабдуллагьица Ал-Гамбра гьундузул кIулал кьуна испаниязухъе ва, абадиялъ шагьарги рехун тун, Мароккоялде ана, гьенив ялгъузго хвезе гIоло. Къиралай Изабеллаялъги къирал Фердинандицаги рагIи кьун букIана нилъер диналъул эркенлъиги ритIухълъиги цIунизе, ва гIемерисел хутIана гьанир. Амма бащдаб чIинкIиллъиялъул тIубанго кверщел кодоб бугел бетIергьабилъун рахъараб мехалда, гьез хвезабуна жидецаго кьураб рагIи. Чанго соналдасан аслияб майданалда рухIана киналго диниял ва гIараб тIахьал. Гьукъана исламалъул кинаб букIаниги загьирлъи, гьукъана мацI ва лъималазда жидерго гIадатал малъизе. Инквизициялъул мукъадасаб махIкамаялъ дин батIиявщинав чиясе чIвазе къотIула. КIикъого соналъ, дир вас, гьаб гIазабалда жанир руго нилъ, Аллагьасул рахIматалъухъ балагьун руго ва хьул къотIун гьечIо. Гьеле гьеб балъголъи буго дица дудаса бахчун бугеб. Дун хвалдаса хIинкъуларо, амма дун хIинкъун вуго хвезе, дуда нилъер мацI, нилъер дин малъичIого. Гьанжейин абуни кьижизе а, ва кIочон тоге дуца дие кьураб рагIи.\nГьелдаса нахъе щибаб нухалда Ал-Гамбраги, минарабиги, рукъзалги, гьундулги рихьараб мехалда, дун пашманлъулаан, дир ракI гьаб шагьар бараздехун рокьуца цIолаан, ва тушманлъи букIана гьеб хвезабулел ругездехун. Дун тира-сверулаан къватIазда ва гаргадулаан шагьаргун: «Ва, Ал-Гамбра! Ва, хирияб гьин. КIочон таралищ дуда мун барал, бидуцаги гIетIуцаги мун лъалъарал, дуца киналго хIайран гьаризе гIоло бугебщинаб жо къурбан гьабурал? РакIалда ругищ дуда дур ритIухъал гIамирал, дуе машгьурлъиги реццги босун рачIарал? Ругьунлъанищ мун как ахIиялдаса хадуб кIудиял цIурмазде, имамзабазда хадуб монахазде, канлъудаса хадуб бецIлъиялде?!» – ян.\nДица лъазабулеб букIана гIараб мацI. Дица латин хIарпаз хъвалаан, инсуцайин абуни аскIор гIараб хIарпал хъвалаан. Гьес дун ругьун гьавулев вукIана гьаркьал рахъизе ва хъвадаризе, как базе ва дугIаби гьаризе, нижеца доб хасаб рокъоб тIуралел рукIарал къасиги къадги дир чорхолъа унеб букIинчIо хIинкъи. Дида балъголъи цIунун бажариларилан абураб. Инсуцайин абуни, дир хIалбихьизе гIоло, дихъе йитIулаан эбел, ва гьелъ цIехолаан сундуе дун инсуца ругьун гьавулев вугевали, амма дица кIал рагьулароан ва сундасаги инкар гьабулаан ва абулаан гьес дида щибго малъулеб гьечIилан.\nАна чанго сон. Дица лъазаруна гIараб мацI ва диналъул аслаби. Инсуца дир лъай-хъвай гьабуна балъго исламалда хадур рилълъарал цогидал бусурбабигун. Дун ана Севилья, Кордова шагьаразде, ва кирго рукIана балъгоял бусурбаби. ХIатта Толедоялдацин, жеги 500 соналъ цебе испаниязул кодобе аралъухъ балагьичIого, дида ратана балъго исламалда хадур рилълъарал гIадамал.\nИнквизициялъ кутаклъизабуна жиндирго хIаракат. Киналго цIияб насран дин босарал насраниязул божилъиялде халгьабулеб букIана ва, щибниги щакаб жо батани, рухIизе бегьулаан ялъуни цогидаб тамихI къотIулаан гьезие. Цо нухалда 90 сон барай кIодохъ (Изабелла Сюзан) батун буго Къуръан, ва жинда цIализе лъаларилан гьелъ абуниги, рекIинаюн хIамидаги, шагьар сверизабун буго гьелда. Цо мориск (Испаниялда ва Португалиялда – официалияб къагIидаялда насран къабул гьабурал Ал-Андалусиялъул бусурбаби ва гьезул наслаби – А.М.) гIазаб кьун, хвезавун вуго гьесул «тIокIаб» ва щакаб рацIцIалъиялъе гIоло.\nЦо нухалда инсуца ахIана дун ва абуна: «Дида бичIчIулеб буго гор дандекъалеб букIин. Дун хIинкъуларо ва бокьун буго Алжаналде ккезе. Дица гьабизе кIолебщинаб жо гьабуна, малъана дуда ислам. Амма, щиб кканиги, дуца гьав чиясухъ гIинтIаме», – ян ва вихьизавуна жиндирго гьудул.\nАна чанго анкь. Цо сордоялъ инсул гьудулас ахIана дун ва буюрана ретIел ретIине ва жинда хадув ине.\n– Кире нилъ инел ругел?\n– Инсуца дуда абунагури дихъ гIенеккейилан, гьединлъидал щибго гьикъуге ва дида хадув вилълъа.\nШагьар тун къватIирехун ниж рахъараб мехалда, гьев чIана ва абуна: «Дур хъизамалъе инквизиторазул квераздасан Алжаналде ине хъван буго. Нилъин абуни инел руго Мароккоялде – бусурбабазул улкаялде. Бисмиллагь», – ан.\nБуссинабуна АхIмад МуртазагIалиевас.\nПрочитано 529 раз\tПоследнее изменение Вторник, 11 сентября 2018 10:22\nДругие материалы в этой категории: « Узун-ХIажил имараталъул гIарац\tБалъхъадерил хъаладухъ ккараб балагь »


КватIун гьабураб хитIабалъул ва цIиял тIалабазул хIакъалъулъ » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nАрбагI къоялъул радал МахIачхъалаялъул аслияб байдан цIун букIана республикаялъул бетIерас парламенталде\nва халкъалде гьабизе бугеб хитIабалъухъ гIенеккизе бачIунеб гIаламалъ. Цебехун кидаго гьеб хитIаб\nреспубликаялъул бетIерас гьабулаан парламенталъул минаялъуб. Гьенир рукIунаан депутатал, республикаялъул\nхIукумат, жамгIиял хIаракатчагIи ва журналистал. Гьаб нухалда щаялиго хIукму гьабун буго тIасан дагьаб\nгIатIидаб форматалда, гIемер чагIиги ахIун, гьабизе.\nМагъало бахъиялъул къиса\nГьединлъидал жанив азаргогIан чи унеб «Дом Дружбы» абураб бакIалде рачIунел рукIана гIадамал. Гьенир рукIана хIукуматгун парламент, шагьаразулгун районазул бутIрул, культураялъул, спорталъул, халкъияб информациялъул алатазул, жамгIиял гIуцIабазул вакилзаби, диниял церехъаби, ай республикаялъул гIумруялъулъ дагьалниги халкъалда рихьулел, лъалел киналго гIадамал ракIарун ругоан. Данделъи рагьана Дагъистаналъул Халкъияб Собраниялъул вице-спикер СайгидахIмад АхIмадовас. Хизри ШихсагIидов вукIинчIо данделъиялда, СайгидахIмадица, баркиялъул рагIиги абун, хитIабгун халкъалда цеве вахъине ахIана республикаялъул бетIер\nГьаниб Васильевас республикаялъул гIумруялъулъ жиндир командаялъ гьабураб хIалтIулги, рарал бакIазулги, ракIарарал магъалабазулги, жеги хIисабалде росун ругел ишазулги мухIканго бицана тарихаздалъун ва хIужабаздалъун кIиго сагIаталдасаги цIикIкIун заманаялъ. Гьел нужеда рагIун ратила социалиял гьиназдасанги, телевидениялдасанги, цогидал каналаздасанги. Лъугьинаро гьел тарихал гьанир такрар гьаризе. Дица бицина кинаб сигнал кьураб тIалъиялъ жамгIияталъе ва власталда ругезе гьаб хитIабалдалъун ва сунде гьелъ нилъ рачине ругелали, дир пикруялда.\nХIикматаб «экономия» ва хъат чIван рахъарал пинкьал\nВ. Васильев гьаниве централъ бетIерлъун витIиялъухъги витIун хадув гьес гьаниб гьабулеб бугеб хIалтIухъги балагьун, якъинго цебе реххулеб буго цохIо масъала. Гьесда цебе лъун буго, бокьараб къагIида хIалтIизабун, кIванагIан дагьал сурсатаздалъун республикаялда нухмалъи гьабизеги жаниб власталъул вертикаль щула гьабизеги. Гьеле гьеб ишалъе квал-квал гьабурал, кодоб гIемераб гIарац букIарал чагIи политикияб аренаялдаса ана. ЦIиял рачIаразда цебе масъала лъуна, нужеца кIванагIан дагьаб гIарцул къадаралдалъун кIванагIан гIемераб иш гьабизе кколин. Гьеб масъалаялъулъ цо-цо мехалда гьабулеб хIалтIул объемалдасаги цIикIкIараб кIвар бугин харж гьабичIого цIунараб гIарцул. Масала, хитIабалда В.Васильевас рецц гьабуна кIиго министрасе. Нухазул ва транспорталъул министр Ширухан ХIажимурадовасе ва тIабигIиял бечелъабазул министр Набиюла Карачаевасе. Сундухъ азие рецц? ТIоцевесес чанго миллиард нухазул гIарац «экономия» гьабун рагIула (дида бихьулеб бакIалдаса, гьаричIого нухалги тун, масала, ЛъаратIа районалде хъил тIезе 210 миллион бихьизабун букIана араб соналъ, цо капек харж гьабичIо, исанаги бихьизабун гьечIо). Карачаевасе рецц гьабулеб буго магъало кьоларел рукIарал карьерал, канлъудеги рачун, гьел магъалаби кьезариялъухъ, рищни-къулалъул операторазда хурхараб хIалтIи рукIалиде бачин ва цогидал «экономиязухъ». Гьел экономия гьабиялъул, магъалаби ракIариялъул суалазда цадахъго Васильевас бицунеб букIана рарал школазулгун лъималазул ахазул, больницабазулгун хехаб кумекалъул машинабазул, республикаялда операциял гьарун хвасарлъарал гIадамазул, нухазда камераби лъеялдалъун аварияздаса цIунараб гIадамазул гIумруялъул. ГIемерал тарихал, хIужаби, схемаби ва диаграммаби рукIана экраналда. Иргадулаб сурат паркъарабго яги арабго, хъат чIвалеб залги букIана. Цо санагIат гьечIев чи вукIана дида цеве гIодов чIун, кколелъубги кколарелъубги хъат чIвалев. Гьев дида Дедил заманалдаса нахъе вихьана сессиязда хъат чIвалев.\nБищун дагьаб гIарац кьолеб регион\nЦойги В.Васильевасул хитIабалдаса дида бичIчIараб жо ккана цебехун Рамазан ГIабдулатIиповас абураб «Дагестан кормили, но не лечили» абураб жо дос гуреб, Васильевас гьабулеб букIин. Балагьараб мехалда, ГIабдулатIиповасда цебеги централъ лъун букIун буго гьебго «лечениялъул» масъала. Гьелъул магIна ккола жанисел сурсатал рати, бецIлъукь бугеб экономика канлъуде бачин, федералияб централъ кьолел дотацияздаса республикаялъул жанисел сурсатал цIикIкIинари.\nГIабдулатIиповас гьеб гьабичIо, гьесда лъикIаблъун бихьана, магъалабаздалъун халкъ къакъачIого, кIванагIан цIикIкIун Москваялдасаги тIалаб гьабун, кваналеб къагIида. Дида ккола, кIалалъ щиб абуниги, гьесда бичIчIулеб букIанин гьадинги Москваялъ 85 субъекталда жаниб бищунго дагьаб гIарац Дагъистаналъе кьолеб букIин. Кинал магъалаби гьелда тIадеги? Гьеб масъала тIубачIолъиялъ ун ватула гьев хъулухъалдасаги, гьелъул хIасилалда байбихьун ратула гьанир туснахъалги, уголовниял делабиги, диваналги\nКанлъухъ ва газихъ налъи – 70 миллиард гъурущ\nЖакъа В.Васильевас абулеб буго республикаялъулила 70 миллиард газалъулгун токалъул налъи бугила. Гьеб халкъалъ бикъараб ялъуни кьечIеб гIарац гурила. Жидецаго нухмалъулез бикъизеги бикъун, Дагъистаналда тIад лъураб налъи бугила гьеб. Лъалеб букIахъе, газалъулги токалъулги нухмалъи буго Москваялда, бикъараб гIарацги дора ругезгун бикьун батула. Гьелъул хIасилалда гурищ дагьав цевегIан 30 миллиард газалъул гIарац бикъун бугин жанив лъурав черкесазул сенатор Арашуков?\nХIасил калам, кинниги законалъул нухдеги рачIине ккун ратани, республика аслияб къагIидаялда жибго жинцагоги хьихьизе ккун батани, гьабсагIаталда В.Васильевасул нухмалъиялда гъоркь унеб жо буго гьеб «лечение», «терапия», абизе бегьула «шоковая терапияйиланги» - бизнес канлъуде бачин, магъалаби кьезе тIами ва бикъулеб гIарцуе гIурхъи чIвай гьаби. Гьеб якъинго бихьулеб буго хитIабалдаса.\n30 соналъ кватIараб хитIаб\n«ТIоцебе малъула магъало кьезе кколин, законалъул тIалабазда рекъон, хадуб тIалаб гьабула, жеги хадур тIамула, гьелъулги жо кколеб гьечIони, букIине рес бугеб жо нужеда лъалеб батила», - ян абуна генералас гIодор чIаразда, Лефортоваялде ккаразул къисматги ракIалде щвезабун. ХIажат букIанищ Дагъистаналъе гьадинаб тIалабин гьикъани, букIана. Жакъа гуребха, жакъаялдаса 30 соналъ цебе. Жиндир заманаялда Дагъистан цIогьаздасаги цIунун, бикъараб гIарацги Москваялде баччизе течIого, законалъул гIорхъабазда лъун букIарабани, жакъа экономикияб рахъалъ тIегьалеб республикаги букIинаан, аза-азар чиги чIаго хутIилаан, жамгIияталъул батIиял тIалабалги рукIинаан. Жакъасеб В.Васильевасул хитIаб кватIун буго 30 соналъ.\nХабар лъикIаб рагIаги.\n» Дагъистанги Чачанги: ракьал, гIадамал, тарих


Депутат: "Прокуратураялъ пиаралъе гьарулел руго цо-цо ишал..."\nДагъистаналда прокуратураялъ дагIба балеб буго культураялъул министр Зарема Бутаевалъ гьеб идараялда хъулухъалда жиндир дурц теялда. Исана февралалда гьелъ гьев чи тун вукIун вуго федералияб кIваралъул объектал цIуниялъул бутIаялда тIоцебесеб даражаялъул махщелчилъун.\nАмма прокуратураялъ рикIкIунеб буго цо бакIалда хъулухъалда гIагарал чагIи тани, гьез гьелдаса пайда босулилан.\nРеспубликаялъул прокуратураялъ гьарулел гьел бадирчIваязул магIна батилин хIукуматалъул вакилзабазда гьоркьоб тухумчилъи лъугIизабиян рикIкIунеб буго МахIачхъалаялдаса журналист ГIали МухIамадовас. Амма культураялъул министралъ хъулухъ кьурав дурцасул мисал цIакъго мукъсанаб жо бугила.\nГIали МухIамадов: «Прокуратураялъ гьабулеб хIалтIул мисалал гIезегIан ратила, гьезие хIалтIиги гьаниб гIемер батила. Амма дун министр вукIаравани, дица дирго гIагарав чи хIалтIуда телароан. Цогидаз гьабун бихьун, такрар гьабун батила Бутаевалъги гьеб жо. Лъиего заралги гьабичIого, унголъунги гьединав хъулухъчиги хIажалъун вукIун, коллективалда дандги бан, конкурс гIадаб жоги тIобитIун гьабунани, батIияб жо буго. Амма гьеб мисал мукъсанаб жо буго. Гьелдасаги кIудиял мисалал зобги ракьгигIан гIемер руго республикаялда. Культураялъул министрлъиялда гьединаб хIужа букIин прокуратураялда лъан батила лъица батаниги гIарз бахъун хадуб. Гурони, жалго лъикIал лъугьун лъалароан гьелда гьелъул хIакъалъулъ. Амма нилъер гьаниб цIакъ сурукъго унеб буго гьагъаб хIалтIи – хъулухъал ирсалъе кьей».\nЭР-гун букIараб гара-чIвариялда Халкъияб Мажлисалъул депутат МухIамад МухIамадовас абуна тIасахун прокуратураялъ абизегIан чIезе кколароанин хIакимзаби гьединаб гIунгутIи лъугIизабизе. Гьезда байбихьудаго, гIагарлъи хъулухъазда толеб мехалдаго, лъазе кколин жидеца къанун хвезабулеб букIин.\nАмма цогидаб рахъалъ босани, прокуратураялъги зани бегизабизе бегьуларила. Масала, хал гьабизе кколила гьев чи (лъил гIагарав ватаниги) унголъунги хIалтIизе бажарулев чи вугищали.\nХадубго МухIамад МухIамадовас кIвар буссинабуна республикаялда хIакимзабаз хъулухъазда жидерго гIагарлъи гуребги, росу-ракь цIехонги толел ругила гIадамал.\nБицен гьабулеб суалалда бан депутат МухIамад МухIамадовасда ракIалде щвана гъоркьанкьида республикаялъул парламенталда ккараб хIужа.\nУнкъо бакI эркенлъун букIана гьениб депутатал министраллъунги муниципалияб гIуцIиялъул нухмалъиялдеги иналъ. Гьедин мандатал Пайзудин Уцумиевасеги Аслан Казибековасеги кьолел ругин сессиялда лъазабидал, гьел щалилан гьикъана республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас.\nАслан Казибеков вугин дагьалъ цевегIан рукIа-рахъиналъулгун коммуналияб магIишаталъул ва бакIал раялъулгун министрлъун тIамурав Ибрагьим Казибековасул вас, Пайзудин Уцумиев вугин Гъизилюрт шагьаралъул мэр МухIамад Уцумиевасул василан жаваб кьуна гьесие.\nГьеб мехалда Рамазан ГIабдулатIиповас абуна жиде-жидерги ругелъулинха васалги цогидаб гIагарлъиги. Жиндаги кIвелаанин гьел цере тункизе.\nПалхIасил, ГIабдулатIиповас абуна гьев кIиявго чиясул суал нахъбахъейин, ургъизегIан. Амма гьедин букIаниги, гьеб сессиялъул ахиралда Казибековги Уцумиевги парламенталъул комиссиялда гъорлъегицин рищана.\nГьелда бан гьадинаб баян кьолеб буго ЭР-ялъе цевехун рехсарав КПРФ-лъул депутат МухIамад МухIамадовас.\nМухIамад МухIамадов: «ТIасан кIалъаял тIасан кIалъаял руго. Гьел ритIаралги ратизеги бегьула, цо рахъалдасан балагьани. Амма цогидаб рахъалъ абуни, гьел чагIазул сияхI хIадур гьабула пуланаб партиялъ ва гьел цереккунго хIадурунги рукIуна. Гьедин, мисалалъе, цо депутат хIалхьиялде унеб мехалъ гьесул бакIалде вихьизавурав чи гьесул васниги яги гIагарав чи вукIунилан, гьев депутатлъун вищизе гьукъуларелъулха къануналъ.\nГьесул мандатги хIадурун бугони, рищиязул комиссиялъ гьабула хIукму гьев тасдикъ гьавизе. Гьединлъидал гьев лъилалиго гIагарав чи вукIунилан ва моралиябгун этикияб хьвада-чIвадиялъул гIурхъиги гьес бахунеб гьечIони, гьев депутатлъун тезе бегьуларилан нижеца хIукму гьаби ккола къанун хвезаби.\nГьединлъидал цIакъго тIокIрорчIарал жал гьаризе бегьуларилан рикIкIуна дица. Гьанже гьев лъилалиго вас вугин, гьав хIакимчиясул дурц вугин, пуланав министрасул цинагIал вугилан нилъ кигIан гаргаданиги, кинаб къагIидаялъ батаниги, гьел ккун руго ХъахIаб Рокъоре, ва гьелъул системаялде гьоркьоре ва гьел гьениса нахъе рачине бигьаго тIубалеб масъала гуро».\nПалхIасил, прокуратураялъ иш пиаралде буссинабичIого, унголъунги къанун цIуниялде буссинабизе ккелин рикIкIунеб буго депутат МухIамад МухIамадовас.\nДепутат: «Прокуратураялъ иш пиаралде буссинабичIого, унголъунги къанун цIуниялде буссинабизе ккела»\n«Тохтурзабазул ишалъулъ» цIиял баянал


Районалъ 90 сон тIубаялъул байрамалдаса Къокъго байрамалъул хIакъалъулъ - Районные новости - Новости - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\nРайоналъ 90 сон тIубаялъул байрамалдаса Къокъго байрамалъул хIакъалъулъ\nГлавный редактор Газеты "Единство"\nНилъер район гIуцIун 90 сон тIубаялъул юбилей гIатIидго тIобитIана араб шамат къоялъ. РикIкIен гIемерал гьалбал данделъана 21 сентябралъул радалго районалъул администрациялъул азбаралъур.\nГьезда гъорлъ рукIана Дагъистаналъул тIалъиялъул вакилзаби, республикаялъул чIахIиял идарабазул нухмалъулел, мадугьалихъ ругел районазул бутIрул, Россиялда ва Дагъистаналда районалъул къадру борхинабулел, батIи-батIияб рахъалда тIадегIанал хъулухъазда ругел нилъер ракьцоял. Гьалбадерида ва нилъерго ракьцоязда гьоркьор гIемерав чи вачIун вукIана умумузул миллияб ратIлилъ. Гьелъ хасаб берцинлъи кьуна зурма-къолол гьаркьихъе Шамилил къватI ккун байрам тIобитIулеб майданалде унеб кIудияб къокъаялъе.\nМахIмуд ГьитIиновасул цIаралда бугеб паркалда жанире лъугьунаго гьалбал хIикмалъулеб берцинлъи тIибитIун батана гьениб: щибаб росдал миллияб ратIлил, кверзул гьунаралъул, кванил нигIматазул хаслъи бихьулел азбаразда цере лъалхъулел рукIана районалъул нухмалъулелги хIурматиял гьалбалги.\nРайоналъул жамагIаталда баркун ва тIаде рачIарал гьалбазе баркалаги кьун тадбиралъул байбихьуда кIалъазе вахъана районалъул бетIер МухIамад ХIасанов. Къокъго районалъул тарихги, гьанир рахъарал хIурматалъе мустахIикъал гIадамалги ракIалде щвезарун, жакъасеб къоялъ социалиябгун экономикаялъул бугеб ахIвал-хIалалъул баян кьуна гьес.\nГьалбадерил рахъалдаса баркиялъул кIалъай байбихьана ДРялъул ХIукуматалъул председателасул заместитель ГIабдулмуслим ГIабдулмуслимовас. Дагъистаналъул бетIер Владимир Васильевас битIараб кагъатги цIалун, Шамил районалъ республикаялда кколеб бакIалъул, гьаниб бугеб хаслъиялъул, кIвар буссинабизе кколел рахъазул бицана Дагъистаналъул тIалъиялъул вакилас.\nЖидерго пишацоясда ва тIолабго жамагIаталда юбилей баркизе цере рахъана Хунзахъ, ЛъаратIа,ЧIарада, Унсоколо, ГIахьвахъ, ЦIумада, ЦIунтIа, Казбек, БежтIа мухъазул бутIрул.\n-МагIишат къватIиб гьабуниги мина-къай росулъ гIуцIеян аби буго нилъер умумузул, -ин байбихьана ОАО «Концерн КЭМЗ»алъул генералияв директор Ибрагьим АхIматIовас жиндирго кIалъай. Гьес абуна районалдаса рикIкIада ругониги умумузул ракьалъе пайдаял, бажари бугел гIолохъаби нилъер гIемер ругилан.\nГьесул рагIаби тасдикъ гьаруна хадурккун кIалъазе цере рахъарал медицинаялъул гIелмабазул докторал Расул Тинчаевас, МухIамад ХIамидовас, ДРялъул туризмалъул министр Расул Ибрагьимовас ва цоги машгьурал нилъер районцояз. КIалъазе цере рахъинчIониги тадбиралда гIахьаллъана районалъул гIумруялда жаниб жигараб гIахьаллъи гьабулел, хIажаталъуб кумекалъул квер ракьцоязе битIулел, бажари бугел районцоял.\nНилъер район кIодо гьабун байрамалда гIахьаллъана гIемерал хIурматиял гIадамал, республикаялъул жамгIиял гIуцIабазул нухмалъулел, машгьурал журналистал, творчествоялъул ва гIелмияб интеллигенциялъул вакилзаби. Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул гIуцIиялъул нухмалъулев МухIамад АхIмадовгун баркиялъул калам гьабизе цере рахъана нилъер ракьцоял шагIирзабиги.\nБаркиялъул каламалдаса хадуб жамагIаталъе баркалаги загьир гьабун кIалъазе яхъана Авар мацIалъул мугIалимзабазул ассоциациялъул нухмалъулей, «МагIарулай» журналалъул редактор Баху МухIидинова. Баркала гьелъ кьолеб букIана магIарулазул гIаммал мажлисазда, байрамазда, къецазда нилъер районалъул газеталъул коллективалъ, мугIалимзабаз, культураялъул махщелчагIаз гьабулеб жигараб гIахьаллъиялъухъ. ЧIагояб кIалъай букIана МухIамад Танкаевасул фондалъул нухмалъулев, жамгIияв хIаракатчи ХIасанхIусен ГIабдужалиловасул. Дагъистаналъул жамгIияб гIуцIиялъул рахъалдасан «БахIарчияй эбел» абураб меседил цIва кьуна 14 лъимер гIезабурай ГIалиасхIабил ПатIиматие. «ЧЕСТЬ И ГОРДОСТЬ ДАГЕСТАНА» шапакъат кьуна нилъер ракьцояй шагIир, Залму МухIамадовалъе. Районцоязда жиндирго къуват ва гьунар бихьизабуна «Книга рекордов Гинесса» тIехьалде восарав Зивуриса МухIамадхIабиб ГIисаевас.\nЮбилеялъулаб тадбиралъул кIудияб бутIа ккуна культураялъул хIаракатчагIазул церерахъиназ. Гьезул мухъилъ рукIана Дагъистаналъул машгьурал кочIохъаби Мухсин Камалов, Загьидат Муслимова ва цогидал. Юбилеялъул программа нухда бачана ХIебда школалъул мугIалимзаби, «ЦОЛЪИ» казияталъул хIалтIухъаби Давуд Давудовас ва ПатIимат МухIамадовалъ.\nБайрамалъул кIиабилеб бутIа букIана «АваргIор-гьудуллъиялъул гIор» фестивалалъул. Гьенир гIахьаллъана Дагъистаналъул 10 ялдасаги цIикIкIун районаздаса культураялъул ва искусствоялъул гьунарчагIи.\nЮбилеялъул ва фестивалалъул программа бечед гьабуна Ростов областалъул Боковский районалдаса бачIараб «Православный Дон» ансамблялъул церерахъиналъ. Жидерго районалъул бетIерасул рахъалдасан баркиялъул кагъатги сайигъатги МухIамад ХIасановасухъе кьуна гьеб ансамблялъул нухмалъулев, РФялъул культураялъул мустахIикъав хIалтIухъан Генадий Иванович Вечоркиница.\nКиналго тIаде рачIарал гьалбадерица кIудияб баркалаги лъикIаб къиматги кьолеб букIана районалъул нухмалъулезе, байрам гIуцIаразе. Гьелдаго цадахъ гIемеразул ракIбакъвай букIана Шамил районалъул фольклоралъул бечелъи бихьизе щвечIолъиялъ.\nГьалбадерие бакI кьолаго нилъерго гьунаразул бечелъи рагIдукь хутIана.


Суал - жаваб\nСуалазе жаваб кьолеб буго Кьохъа СултIанмухIамадида цеве гIелму цIаларав ГIободаса МухIаммад-хIажияс.\nСуал: Чанго чияс гьикъулеб буго аттахIиятуялда хадуб цIалулеб ссалат кинаб къагIидаялъ жинда ссалат салам лъеяв Аварагасде битIизе кколеб, гьелъул ахиралда ва саллим абизе бегьулищ?\nЖаваб: ТIоцебесеб аттахIиятуялда Аллагьумма салли гIала МухIаммад, ахирисеб жинда хадуб салам кьолеб аттахIиятуялда Аллагьумма салли гIала МухIаммади(н) ва гIала али МухIаммад абурал рагIабазда чIела.\nСуал: ТIаде васаллим жубани яги тIаде камассалайта цIалулеб бугони батIалъи букIунищ?\nЖаваб: Камассалайта тIаде цIализе яги сайидина МухIаммадан абизе хирияблъун бихьизе гьабун буго. Амма ва саллим тIаде цIикIкIинабизе бегьуларилан абулеб буго, хIатта гьелъ какцин хвезе гьабулин абулел гIалимзабиги руго.\nСуал: АлхIам цIалун лъугIарабго амин абунищ тезе лъикIаб бугеб, яги тIаде Раббиль гIаламин жубазейищ хирияб бугеб?\nЖаваб: АлхIам цIалун лъугIарабго какилъ ругониги гьечIониги амин абизе суннатаб буго, тIаде жубан амин раббиль гIаламин абизе жеги хирияб буго.\nСуал: Къуръан гIажамиял (гIурус, магIарул ва цоги гIараб тун батIиял) мацIазда цIализе бегьулищ? Гьедин цIалараб Къуръаналъул кири букIунищ?\nЖаваб: Къуръан буго Аллагьас гIараб мацIалда рещтIараб калам. Гьеб мацIалда гьечIеб гьеб Къуръанлъунги букIунаро, гьединал мацIазда бугеб гьеб цIализеги бегьуларо, хъвазеги бегьуларо, ай хIарамаблъунцин бихьизе гьабун буго гIалимзабаз. Гьединаб цIалиялъул кириги букIинищха.


МИЛАТ ЧУЧЛЪИЗАБУЛЕБ ГАЛИЛЪУНГ1АГИ БАТУГЕГИХА. - 11 Июля 2011 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2011 » Июль » 11 » МИЛАТ ЧУЧЛЪИЗАБУЛЕБ ГАЛИЛЪУНГ1АГИ БАТУГЕГИХА.\n…..Руго Расулица мугъзада хъатч1ван\nХ1алихъе рахъарал шаг1ирзабиги,\nК1удияс кидаго хунздерий гуреб,\nГьабич1о лъиего кепкил мунпаг1ат.\nГьеб кинабго бихьун, кинабго бич1ч1ун,\nКаранда кверги лъун, абула дица,\nХ1апшадерил росулъ хунздерил г1адал,\nШаг1ирзаби ругин г1ияда нахъа.\nХунзахъ районалда г1урал т1олалго шаг1ирзабазул буго унти-учузаб рецц-бакъ бокьулеб. Г1урус мац1алда гьелда абула шизофрения.\nГьеб буго унти.\nГьале дида цебе «Миллат» газеталъул т1оцебесеб номер\nГьелъул редакторалъул М. Бисавг1алиевасул цебераг1и ц1алулаго, гьес жинцаго абухъе, унтараб миллат сах гьабизе гьел журналистазул гъира-шавкъ бихьидал, йохизе бач1ана.\nАма гьеб батана, гьадингоги чучлъараб миллат дагьабги чучлъизе т1амураб иргадулаб гали.\nМиллат сах гьаби байбихьун бугоан хунздерил шаг1ирзабазде гьужум гьабулеб шаг1ир Майсарат Мух1амадовалъул макъалаялдасан.\nТ1оцебесеб номерго даг1ба, питнаялдасан байбихьич1ебани, миллат лъилъизехъин бук1ун гьеч1огури. «Х1акъикъат газетаялдеги, г1айиб г1унт1изабулеб бугоан.\nЧан макъала критика гьабун хъваниги, дир макъалаби гьеб газеталда рахъана. Бисавг1алиевасул макъалабазеги бак1 батулаан гьениб. Амма рак1ч1ун лъала, Г1али Камаловас гьеб макъалаялъул ахир газеталда кьезе бук1инч1еблъи. Гьединал ч1андабазе бак1 къварилъидал, бахъараб газетацин гуродаян ккана дида гьеб. Макъала ц1алараг1ан рак1 къварилъизе бач1унеб бук1ана.\nБич1ч1ич1о, щибг1аги Майсаратие гьеб макъалаялдалъун абизе къвариг1ун бук1арабали. Махсут1 Зайнулг1абидовасда бахъараб ццинищ гьеб, яги Г1абасиласде бугеб рокьукълъийищали?\nГ1абасилавги Савдатги лъаларев чи нилъер маг1арулазда гьоркьор ратиларо.\nГьел жал рокьизе кколилан ах1долел гьеч1о. Г1агараб халкъалъул гьезде бугеб к1удияб рокьуе нуг1лъи гьабуларищ рик1к1ен г1емерал, щибаб къойил гьез къабул гьарулел гьалбадерица? Щай Майсаратида бич1ч1ич1еб, шаг1ир жий йик1аниги, хвел гьеч1еб ц1ар авар адабияталъул тарихалда классик Г1абасиласда цадахъ Савдатицаги хъвараблъи.\nГьединал лъик1ал г1адамаздехун кин бижизе кколеб гъодиг1ан к1удияб рокьукълъи. Шизофрениялдасаги вах1шияб гьеч1ищ гьеб унти?\nКинав маг1аруласда гьикъаниги вокьулев поэтасул ц1ар абейилан, рак1ч1ун лъала, гьез Майсарат рехсезе гьеч1ейлъи. Гьеб суалалда т1ад, ургъизе заман г1ун батиларо жинцаго жийго жиндирго куч1дулъ поэтессаялъе. Расулица цебехун нух кьун бук1инч1еб батани, гьев хун саналги анин, цо х1ок1алъг1аги т1аде щайдай яхинч1ей?\nРасул цох1о хунздерил вук1инч1о, дов вук1ана т1олго Дагъистаналъул. Гьединлъидал досжиндирго т1ехьалда ц1арги «Дир Дагъистан» абун лъураб.\nХ1амзат. Расул. Г1абасил Мах1амад. Фазу, Заид Х1ажиев, М. Сулиманов. Х1. Гъазимирзоев. Х1усен Х1ажиев, А. Мух1амаев ва гь. ц. Гьел ккола Дагъистаналъулго ч1ух1илъун. Гьеб список дагьабги халатаб буго.\nМайсаратица хъвавухъе, ц1али-хъвай гьеч1ел Абут1алиб Гъапуровги Сулейман Стальскийги Дагъистаналъул адабияталъул т1ерхьунарел ц1вабилъун хут1ила, амма гьелъул кеч1 рак1алдасан ц1алулев чи ватани (цо к1иго-лъабго гьелъул кеч1 ах1улел хут1изег1ан), гьелдасацин йохизе ккола Майсарат.\nГ1абасиласул «Саба-меседоги», «Хъах1абросулъа Мах1мудги», «Камалил Баширги» маг1арулазда лъала, амма Майсаратил т1ахьазда ц1арал лъалев чан маг1арулавдай вугев?\nХ1урматияй Майсаратида лъалебани, дир г1агараб Хунзахъ жинца къват1ире риччарал киналго т1ахьазул багьаяб цо-цо раг1и бугел раг1ул устарзаби щибаб росулъ рук1ин.\nЛъач1огоги лъик1. Лъалеб бук1арабани, гьелъ ручка-къалам кодобе босизе бук1инч1о.\nГ1абасиласул т1ахьал ричун росизецин щоларо, амма Майсаратил т1ахьал, т1ад х1урги ккун, почалда регунги рихьун рук1ана дида.\nСавдатги шаг1ир гурелъул, гьелъул ц1арг1аги щай рехсараб, Махсут1ил т1ехьалъе критикаги гьабун, хабар къокъ щай гьабич1еб? Ч1ахъаги Савдат г1адал муг1рул руччаби. Лъик1аб бук1инаан Майсаратиеги гьелдасан цодагьабг1аги мисал босанани. Анц1го соналъ г1умруцин халалъун раг1ула шаг1ирасе г1емер елъиялъ Махсут1 Зайнулг1абидовасул Г1абасиласе сайгъат гьабураб т1ехь ц1аларабго. Дидани ккола, гьеб г1умру 20 соналъ къокълъун батилилан. Рес гьеч1о гьединал «рокьукълъи» илан абураб вах1шияб унтуца унтарал г1адамал г1умру халатал рук1ине?\nКиг1ан ц1алданиги, дида батич1о Майсаратил творчествоялъе я лъик1аб, я квешаб къимат кьураб бак1. Гьелъцин гуродай лъик1ал г1адамазул х1акъалъулъ хъвараб жо ц1алидал, рек1елъги бидулъги бессараб ццин багъарулеб?\nХунздерил шаг1ирзабазул, Майсаратил г1адин, г1ададисеб ч1андаялъе заман бук1унаро. Гьезул асаразулъ дида, киг1ан ц1аланиги, рокьуе гурони, рокьукълъиялъеги бак1 батич1о.\nГьез цо хасаб бак1 ккола Дагъистаналъулги, дунялалъулги, Россиялъулги адабияталда. Гьелъие нуг1лъи гьабула дунялалдаго Расулил къункърабазе рарал памятниказги, Фазул каранда кенч1арал шапакъатазги, Х1амзатил Сатираялъги, Г1абасиласул рокьул сариназги.\nШагьарги тун, бачал хьихьизе росулъе яхъун йигелъул, Майсарат Мух1амадовалъе жиндирго лъик1аб бук1инаан х1апшадерил г1ияде яхъани. Ц1ияб гьаваялда ругони, бет1ерги ц1илъун, г1акълу ц1ик1к1инеги бегьулелъул. Бокьараб критика бокьараб т1ехьалъе гьабизе ихтияр буго гьелъул. Амма щайха критикаялда лъуг1изе теч1еб?\nРедакциялъул х1алт1ухъабазул пикру кидаго гуро ц1алдолезулалде данде кколебилан газеталъул ахиралда хъван бугониги редакциялъул х1алт1ухъабаз гьеб гъираялда къабул гьабун бугоан.\nГуребани, гьеб ч1амуч1аб, пайда гьеч1еб хабаралъе бак1 ц1ияб газеталъул т1оцебесеб номералдаго батилароан.\nРедакторас хъвалеб буго исана т1ад росилила, т1адеялъул лъим лъалила.\nЦосина «т1ад росахъего хут1иладай, лъедонги бажарич1ого» ц1ияб газета питнаялдасан байбихьарал «бадибе» раг1и абулел «рак1бац1ц1адал» журналистал?!\nАхиралдаги к1удияб баркала кьезе бокьун буго дир критикал рук1аниги, макъалаби газеталда рахъаралъулъ, «Миллаталъул» журналистаз инкар гьабураб «Х1акъикъат» газеталъе ва гьелъул редакор Г1али Камаловасе, гьединго дир ц1алдохъабазул асарал къабул гьабураб лъималазул гьудул «Бурут1алъе».\nАмма «Миллаталъе» баркала кьолев чиго вук1инадай?\nЦ1идасанго байбихьизехъин буго нилъго нилъецаго каки, цоял цоязда рекъонгут1и.\nУнго цогидал миллатазул бугебдай гьединаб «гьунар».\nНилъее, маг1арулазе, къвариг1ун буго цолъи, гьудуллъи, цоцазда рич1ч1и. Критикаялъги цоцазда т1илал кьабг1иялъги миллат лъилъуларо. Гьелъие къвариг1уна г1емераб сабруги, г1акълуги, цоцахъ г1енеккиги.\nЦоцаца х1акимзаби какунилан, г1адатаб халкъалъе гьелдасан пайда гьеч1о.\nКин бук1аниги, бит1араб нухде рачаги нуж, Т1адег1анас, х1урматиял «Миллаталъул» журналистал!\nТ1ануси росу. Хъазанбиева Шамай (Асият Г1абдулат1ипова).\nПросмотров: 667 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


Гъизилюрт мухъалъул СултIанянгъиюрт росулъ щваян республикаялъул бетIерасул пресс-хъулухъалдаса амру бачIарабго тIоцебе бичIчIичIо, хадуб бокьичIого къабул гьабуна, ахиралда "щибгIагидай азие аб щамат къоялъ гIадамалги ахIун лъарагIазул росулъ гьабизе къварегIун бугеб? Щай СултIанянгъиюрт? Я МахIачхъала гуреб, я Буйнакск гуреб, я жибго Гъизилюрт гуреб, Гъизилюрт районалъул росулъ щай гьеб гьабулеб?" абурал суалал рачIана.\nБукIун буго гьелъул цо хIисаб. ТIоцебесеб иргаялда - Гъизилюрт район буго республикаялда цере тIураздаса цояблъун рикIкIунеб росдал магIишаталъул район. КIиабизе - гьелъул бетIерлъун вуго республикаялда, хIатта бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасде гIунтIун лъикIал гьоркьорлъаби ругев МухIамад Шабанов. Гьесул хIаркаталъул хIасил букIин бичIчIана. СултIанянгъиюрталъул гьоркьохъеб школалъул азбаралда кьер гьабун лъун бугоан лъикIаб рекьарул ва тIорщел бакIарулеб техника.\nЦадахъ Гъизилюрт районалъул бетIер МухIамад Шабановгун Рамазан ГIабдулатIиповас ва республикаялдаса рачIарал хIакимзабца хал-шал гьабулеб букIана техникаялъул. Гьениб гIагардаго бугоан росдал магIишаталъул выставкаги. Ахалтекин тайпаялъул чуял, чахIияб тIаса бищараб тайпаялъул оцалгун гIачи, куйдул ва Хасавюрт районалъул Костек росулъа къиматаб цIоко-къехь бугел цакьуял (росомаха).\nГьезда цебе свериги бахъун киналго ракIарана районалъул ва шагьаразул бутIрул, министрал ва хIукуматалъул жавабиял хIалтIухъаби, халкъияб информациялъул алатазул редакторал гIахьалъараб данделъиялде. Республикаялъул бетIерас хIасилал гьарулел рукIана щивав муниципалитеталъул нухмалъулев вахъизавун гьезул социалиябгун экономикияб хIалалъул, лъагIалил магъалаби ракIариялъул ва кьолеб букIана болжал гIадлу гьабизе. Баркана цIирищарал бутIрузда хъулухъал. Хадубго рагIи кьуна росдал магIишаталъул министр БатIал БатIаловасе.\nБатIалица цIалулеб букIана мухIканго гIадатияб трафареталъулаб, киналго министраз цIалулелда релълъараб доклад. ГIабдулатIиповас кIицIул чIезавуна министр: "Дуца дие бицунге жалго жидецаго хьихьулел фермеразулги, жалго бетIргьанаб боцIи хьихьун гIадамаца базаралде кьолел нигIматазулги. Дуца бице, кинаб цебе тIураб программа, технологиял ва нигIматал гIезариялъул къагIидаби министерствоялъ фермеразе кьурал? Гьениб бачIараб гIарац бикьиги, бичараб гьангун рахьалъул хIисаб кьейги хIажат гьечIо дие..." -ян. БатIал багIарлъана, нахъойги къо бихьун къачIараб доклад цIализе жувана.\n-БатIал, щибизе дуца нижееги, дуцаго дуегоги гIакъуба кьолеб, мун эркен гьавулев вуго дица хIалтIудаса. Батила дудаса пайда щолеб цониги иш, гьелда тIад ургъила, гIодов чIа... - ян абуна ГIабдулатIиповас. Залалда сихIкъотIи лъугьана. БатIаловас минуталъ цере министрасул рукIарал, гьеб лахIзаталъ лъиениги хIажат гьечIел кагътал данде гьаруна, залалъухъ валагьана, республикаялъул бетIерасухъ валагьана.\n-Баркала дун хIехьаралъухъ - инги абун залалде ана жив гIодов чIараб бакI балагьизе. ГIабдулатIиповас тIад вуссун бичIчIизабуна нухмалъулезда цIияб заманалда рекъон хIалтIизе кколин. Данделъиялъул аслияб суал букIана финансовияб кризисалъул шартIазда нилъго нилъеца хьихьи нигIматал гIезари, бюджеталъул экономия гьаби ва муниципалитетаз магъалаби ракIари.\nГьел суалазда тIаса лъикIаб ва магIна бугеб доклад букIана республикаялъул бетIерасул администрациялъул нухмалъулев Рамазан ГIалиевасул, вице-премьер Раюдин Юсуповасул, гьалбал къабул гьарурав Гъизилюрт районалъул бетIер МухIамад Шабановасул, республикаялъул налогазул инспекциялъул нухмалъулев ГIумахан ЖабрагIиловасул. Повесткаялда букIараб кIиабилеб суал букIана ГIабдулатIипов вачIаралдаса повесткаялдасаго бахъичIеб "культура ва невежество" абураб суал. Аслияб доклад гьабуна республикаялъул бетIерас.\nКIалъайгун цее яхъана культураялъул министр Зарема Буттаева, Болъихъ районалъул бетIер МухIамад ПатхIулаев. Киназго бицунеб букIана культура кIвар бугеб жо бугин. Бугинха бетIер гьанкIезабулел бутIрулги рукIана. Ахиралда республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас экономикагун культураялъул бугеб бухьен бичIчIизабураб, повесткаялда букIараб кIиго аслияб суалалъул хIасил гьабураб кIалъайги гьабун данде бачана росдал магIишаталъул форум. Рахъ-рахъалде цIиял масъалабигун министрал ва бутIрулги ана. Хабар лъикIаб рагIайги.


Мартрал 28-нний ДР-лул БакIчинал кIанайма Владимир Васильев хьунаавкьунни Аьрасатнал паччахIлугърал ва политикалул ишккакку, СССР-данул лайкь хьусса спортрал усттар, Аьрасатнал Федерациялул Виричу, Олимпий тIуркIурдал 3-ла чемпион, лачIунукку Александр Карелиннущал.\nРеспубликалул каялувчинал барчаллагь увкунни мунахь лачIун буккаврил Европанал чемпионатрайн хIадур шаврин кьимат бищун учIаврихлу.\n— Жун хъинну хьхьичIунссар жура дурсса ва дуллалисса даврин ина кьимат бищаву. Цама пишакарнан ххуйну ва тIайлану чIалан дикIайссар жун хIисав къархьуну диркIсса диялдакъашивурттугу, — увкунни Васильевлул.\nАлександр Карелиннул бусаврийн бувну, Владимир Васильев чемпионатрал сакиншиндарал комитетрал бакIчину цува ацIаврил хъуннасса мяъна дуссар, мунийн хIадур шаврил даражагу лахъссар.\n— На урувгра Аьли Аьлиевлул цIанийсса лачIун буккаврил къатрах – гьарзат цила-цила кIанайн руртун, хъинну ххуйсса хIадуршин дурну дур, — увкунни Карелиннул.\nХьунабакьаврий ххал бивгьунни чемпионатрайн багьайсса цаймигу масъалартту.\nЛакралми жагьилталгу аьралуннал кьюкьравун\nЭтнотурист И. Дементьевскийщалсса хьунабакьаврий\nСледующая публикация АпатIру тикрал къахъананшиврул\nПредыдущая публикация Парламентрал ирглийсса сессиялий


ЧIа учинну тIайлабацIу |\nЦIуссалакрал райондалул 1-мур ДЮСШ-рал спортсментурал ларгсса шинал, Республикалул ва СКФО-рал яла машгьурми чемпионатирттай гьуртту хъанай,цимилгу хьхьичIунсса кIанттурду бувгьуссар. ЦIусса шингу ва школалул спортсментурал дайдирхьунни, личIи-личIисса турнирдай гьуртту хьуну, хьхьичIунсса кIанттурду бугьаврийну.\nВа ххуллух Республикалий хьусса боксрал первенствалий 2003-2004 шиннардий бувсса, 46 кило кIушиврул дусса спортсментурал дянивсса бяст-ччаллаву цалчинсса кIану бувгьунни Аьлиев Юсуплул. Ванал тренерну ур ЦIуминалийсса ДучIиннал шяраву спортшколалий зузисса АбутIалиблул арс Чупалаев Халид.\nЦIанакул Юсуп дуклай ур ДучIиннал 2-мур СОШ-рал 7-мур классраву.\nЧемпионатрай цалчинсса кIану бугьаврийну Юсуп кьамул унни Дагъусттаннал цачIун дур командалувун, чIал къавхьуну СКФО-рай хьунтIисса агьамсса бяст-ччаллай гьурттушинна дантIиссар.\nЧIа учинну тIайлабацIу жула жагьилнан.\nПредыдущая записьХалкьуннал артистурал 100 шинал юбилейСледующая записьАнатолий Карибов назначен первым зампредом Правительства Дагестана


Мискиназул къадар цIикIкIунеб буго Шималияб Кавказалда\n"Инсан" абураб фондалъул кванил нигIматал рикьиялъул акция\nШималияб Кавказалъул республикабазда 80 процент хъизамаз тIаде щолеб харжалъул бащалъиялдасаги квание харж гьабулеб бугин лъазабуна гьал къояз Россиялъул омбудсмен Элла Памфиловалъ. Омбудсменалъ лъазабуна цадахъго социалиял гъатазда гьоркьоб бугеб батIалъигт кIодолъулеб бугин. Амма экономист Халил Халиловас баян гьабухъе, официалияб статистикаги хIакъикъатги батIи-батIияб кколеб буго.\nГIицIго араб соналда жаниб мискинлъиялъул даража 3 миллионалъ цIикIкIун бугила улкаялда. Мискинал ва бечедазда гьоркьоб бугеб батIалъиги кутакалда цIикIкIун бугин лъазабуна инсанасул ихтияразул рахъалъ Россиялъул президентасул ишал кодоселъ. Масала, 1990-абилел соназал гьеб батIалъи щуго нухалде щун кIудияб букIун батани, жакъа къояле гьеб 16 нухалъ цIикIкIун бугила. Гьелда бан хIажат бугила мискинъиялда ругел гIадамазе кванил нигIматаздалъун, лъедалъун ва дарабаздалъун пачалихъалъ кумак гьабулеб программа бахъизе.\nКвешаб экономикияб хIал бугеб регионаллъун кколила Шималияб Кавказалъул республикаби: Ингушетия, Чачан республика ва Дагъистан.\nОмбусменалъул докладалда рехсарал тарихаз кигIаналъ битIунинибихьизабулеб Шималияб Кавказалъул республикаялда бугеб экономикиял ресазул ахIвал-хIалин цIехана «Эркенлъи» радиоялъ экономист Халил Халиловасда.\nКинаб букIаниги экономикаялда хурхараб статистика гIуцIулаго кIочене бегьуларила, Шималияб Кавказалда, хас гьабун Дагъистаналдаги, бугеб кIудияб даража рагIдукь бугеб экономикаялъул ва гьединго официалияб гуреб куцалда хIалтIудалъун хьехаруразул. Гьеб хIисабалде босун балагьанани, Россиялъул цогидал регионазда бугелдаса батIияб хIал батизе гьечIила гьанибги. Мискинлъиялъул бицунеб бугони, тIолго Россиялда гьеб цIикIкIунеб бугила бащад, хIатта централиял регионазда цIакъго кIудияб хIалалда.\nХалил Халилов: «ТIоцебесеб иргаялда, араб соналъул хIасилазда рекъон, 80 проценталдаса циIкIараб тIаде щолеб харжал гIадамаз харж гьабун буго тIоцебесеб хIажалъиялъул къайи ва нигIматал росизе Дагъистаналда. Амма Дагъистаналда кIудияб буго структура харжазул. Щиб гьелъие гIилла? Нилъеда лъалаха, ахираб чанго соналда жаниб, щолеб харжалъул рахъалъ нилъер республика буго ахирисеб бакIалда. Амма гьебго заманалда, реалияб тIаде щолеб мухь ккола кIудияб.\nОмбудсменалъ кьолел баянал ккола гьеле гьел официалияб, Дагъистан бищун ахирисеб бакIала бугеб, тIаде щолеб официаияб харжалъул статистика хIисабалде босун, гьелда тIад гIуцIараб. Гьелда рекъон, хIакъикъаталдаги 83 проценталдасаги цIикIкIун щолеб харж унеб буго нигIматал ва цогидаб хIажатаб босизе».\nЖакъа Дагъистаналда гIицIго цо МахIачхъала шагьалдала 3 000 чиясде щун ругила батIи-батIиял рахIмуялъул гIуцIабазул сияхIазда, гьез кванил нигIматаздалъун щибаб моцIалъ кумак гьабулеб мискин чагIи. Амма хIукуматалъул даражаялда гьединаб кумак гьабулаго вала-рахас гIемер ккезе бугин рикIкIунеб буго экономист Константин Казенниница. Щаклъи кколила унгоги хIажат бугел гIадамал ккун хутIи гьеб кумакалъул сияхIазде.\nКонстантин Казенин: «Шималияб Кавказалда буго хаслъи мискиназе кумак гьабиялъул. Цо рахъалъ, кидаго гуро мухIканаб букIунеб официалияб статистика. Щай гурелъул Кавказалда цIакъ тIибитIараб буго официалияб гуреб тIаде щолеб харж бугел чагIи рукIин. Цинги, къанагIалъи кколаро хIакъикъаталдаги кумак хIажатал тун, хIажат гьечIезе кумак щолеб.\nЦогидаб рахъ гьеб суалалъул хурхараб буго этикияб рахъалда. ХIукуматалъул гьединаб кумак гьабулеб идара гIуцIун, гьелъул хIасил цIакъ хIенцго цебе ине буго. Гьединлъидал хIукуматалъ пайда босизе ккола рахIмуялъул гIуцIабазул хIалбихьиялдаса».\nКазенинил пикруялда, гIадатлъун буго гIицIго къватIибе биччалеб къайиялъул къадаралде кIвар кьун, гьебго заманалда гьел нигIматазул ва къайиялъул гIадамазе экономикияб босизе рес бугищали халцин гьабичIогон тей.\nГьедин, лъабго гъоркьинаб социалияб гъатазул 80 процент гуреб, дагьабги цIикIкIун унеб батизе рес бугила квание харж гьабун. Гьединал кколила, масала, социалияб мухьалда божун ругел хъизаби. Гьединал хъизамазул къадар жакъа Дагъистаналда босанани, 20 азаргоялдасаги цIикIкIун бугила.\nРахIму-цIобалъул гIуцIиял гIемер руго Дагъистаналда ...кагътида


ДРялъул бетIерасул ишал тIуралев Владимир Васильев дандчIвана Россиялъул оборонаялъул министрасул заместитель Тимур Ивановгун\nДанделъиялда гIахьаллъана Россиялъул Оборонаялъул министерствоялъул департаменталъул директор Михаил Сапунов, Югалъулаб рагъул округалъул аскаразул бетIерасул заместитель МухIамад Хандаев, Каспийскалъул флотилиялъул бетIерасул заместитель Александр Прохоров, ДРялъул хIукуматалъул председатель Артем Здунов, экономикаялъул министр ГIусман Хасбулатов, вице-премьерасул ишал тIуралев Рамазан Жафаров, сахлъицIуниялъул министр Жамалудин ХIажиибрагьимов.\nДанделъи рагьулаго, Владимир Васильевас ракIалдещвезабуна Россиялъул президентасулги 1999 соналда рагъулал лъугьа-бахъиназул гIахьалчагIазулги букIараб дандчIвай.\nХадуб Дагъистаналъул бетIерас ва Тимур Ивановас дандрана рагъулал хъулухъчагIазул лъимал гьез хъулухъ гьабулеб бакIалда ругел школазде ва ясли-ахазде росизе ва гьезул руччаби хIалтIудалъун хьезаризе ккеялъул суалал.\nГьединго гьоркьоб лъун букIана Болъихъ бугеб ясли-ахги школаги бакIалъулаб администрациялъул къайимлъиялде кьезе ккеялъул ва Каспийскалъул флотилиялда рагъулаб хъулухъалда ругезе жанир чIезе минаби разе ккеялъул масъалабиги.\nКватIичIого Каспийскалда байбихьизе буго цIиял бакIал разе. Гьездаго гьоркьор разе руго хIухьбахъиялъул ва рекIелгъеялъул централги гумул чIолел ва гидротехникиял бакIалги.\nПрочитано 238 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 мая 2018 10:24\nДругие материалы в этой категории: « Данделъаби\tРеспубликаялъул гIумру »


ЗАХ1МАТАЛЪ БЕРЦИН ГЬАВУЛА ИНСАН. - 25 Июня 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nВторник, 24.04.2018, 21:23 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2016 » Июнь » 25 » ЗАХ1МАТАЛЪ БЕРЦИН ГЬАВУЛА ИНСАН.\nЗАХ1МАТАЛЪ БЕРЦИН ГЬАВУЛА ИНСАН.\nИнсанасул багьа учузлъунилан, г1аданлъи чилъиялъул къимат хванилан, кинабго г1арцуцаги, ришватазги борцунеб бугилан г1емерисез бицунеб гьаб заманалда, ратулел руго цо-цо г1адамал, нилъер ц1ар арал умумузул ях1-намус борхатго ккурал, жидеда т1адал хъулухъалъул, ишал рак1бац1адго ва махщалида т1уразарулел. Гьереси щай гьединал г1адамал дандч1вайдал ч1ух1изе бач1уна, рек1ее лъик1аб асар лъугьуна, бук1инеселде божилъи гьабизе бач1уна.\nГьединазда гьоркьов рехсезе бегьула Мах1ачхъала шагьаралда г1умру гьабулев вугев, республикаялъул урологиялъул централда врач анестезиолог - реаниматологлъун х1алт1улев вугев Мусаев Х1ажидада Иманг1алиевич.\nГьавуна Х1ажидада Хунзахъ росулъ 1955 соналъ. Г1агараб росулъ 10 класс лъуг1ун хадуб гьев ц1ализе лъугьана Дагъмединституталде лечебный факультеталде. Гьеб лъуг1ун хадув 1979 аб. соналдаса 1983 соналде щвезег1ан Х1ажидада х1алт1изе вит1ула Пенза областалъул Никольск шагьаралде врач терапувтлъун. Гьесдаго цадахъ гьение ана медучилище лъуг1арай гьесул г1умрудул гьудал Багьжатги. Гьенив гьезие гьавуна вас Мух1амадги.\nХ1алт1ул байбихьудаго Х1ажидадаца живго вихьизавуна, т1аса бищараб махщел бокьулев камилав врачлъун. Гьелъие нуг1лъи гьабула больницаялъул нухмалъиялъ х1алт1улъ щварал бергьенлъабазе г1оло Х1ажидадае кьурал грамотабазги.\nКоллективалъул гьариялда рекъон бихьизабураб болжалалдаса ц1ик1к1ун гьенивги х1алт1ун, 1983 аб. соналда Х1ажидада т1ад вуссана Дагъистаналде ва х1алт1изе лъугьана Кизилюрт шагьаралъул централияб больницаялде врач анестезиолог реаниматологлъун.\nРагьарал рак1азул, гьобол-гьудуласул х1урмат гьабулеб г1олохъанаб хъизан, роххун къабул гьабуна Кизилюрт шагьаралъул сахлъи ц1униялъул коллективалъ. Гьенив 20-г1ан соналъги х1алт1ун, 2002 аб. соналдаса жакъа къоялде щвезег1анги Х1ажидада х1алт1илев вуго Мах1ачхъала шагьаралда республикаялъул урологиялъул централда врач анестезиолог – реаниматологлъун. Киб бак1алда х1алт1аниги Х1ажидадаца живго вихьизавуна х1алт1и лъик1 лъалев, сабурав врачлъун вук1ин.\nМахщалил ц1убай, лъадари, врачасул т1адег1анаб ц1аралъе мустах1икълъи, жиндие Кизилюрт шагьаралда х1алт1улаго щвараблъун рик1к1уна Х1ажидадаца. Рак1алдаса унарел лах1затал х1алт1улъ кинал рук1аралалилан ц1ехедал, Х1ажидадаца бицана гьел г1емерал рук1анилан. Бищун рак1алдаса унареблъун хут1анила Кизилюрталда х1алт1улаго ккараб гьадинаб х1ужа. Больницаялде ах1ун бач1анила рокъой зах1матго унтарай, лъимер гьабулей г1адан йигилан. Хехаб кумекалдалъун бригада гьенибе щведал, гьей киениги ягъаризайизе бегьулареб х1алалъ зах1матго унтун ятула. Гьеб мехалъ Х1ажидадалги цадахъ рук1аразулги пикру ккола, лъимадулги эбелалъулги г1умру хвасар гьабизе минутал гурел секундал хут1ун рук1инги х1исабалде босун гьенибго столалда т1ад операция гьабизе. Гьеб кинабго лъик1ги ккун эбелги васги гьез хадур больницаялде рачуна. Лъимер гьабурай г1аданалъ жиндирго васасда ц1арги г1умру хвасар гьабурав врач Х1ажидадаян лъола. Цоцада релъарал рук1инч1ониги инсан хвалил к1ич1икьа вахъиялъе гьарурал операциялги, врачазе, унтаразе гьабураб кумекалги г1емер бук1анилан бицуна гьес.\nБольницаялде регун сах гьарулезги, нилъер гьаниса эхере гьеб централде регизе аразги к1удияб адаб- х1урматалдалъун бицуна гьес гьабураб кумекалъул. Гьев лъалелщиназ хинал раг1абаздалъун рехсола гьесул ц1ар. Х1ажидада вуго Гиппократил гьаялъе хилиплъич1ев врачазул цояв. Нилъ ч1ух1арал руго лъик1аб рахъалдасан район машгьур гьабулел гьединал ракьцояздаса.\nБокьун буго профессионалияб байрамги баркун Х1ажидадае ва Багьжатие рак1-рак1алъго щулияб сахлъи, талих1, х1алт1улъ бергьенлъаби гьаризе.\nГьединавлъун хут1аги мун, Х1ажидада Иманг1алиевич кидаго.\nПросмотров: 140 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Гьединаб тарих лъазабулаго лъикIаб буго чIван къотIарал мисалаздалъун хасал чагIазул гIумруялъул ва ишазул цIех-рех гьаби. ГЬелъ рагьула хIакъикъат лъугьа-бахъаралъул. Жакъа бицен гьабулеб буго лъабго кьер машгьурал бодул церхъабилъун рукIарал Балахьуниса Чончолав, гьесул вас Чончол Муса ва машгьурав Мусал ГIадаласул хIакъалъулъ. Гьеб заманалъул бахIарзазул хIакъалъулъ жиндирго хъвай-хъвагIаязулъ бицун буго Шамилил наиб Гьигьалъа Иман-МухIамадицаги:\n«Арал гIасрабазда Дагъистаналъул росабалъ рукIана гъазаваталъул нухда рагъулел бодул церехъаби. Гьел рукIана жеги имам Шамил ваккилелде. ГЬезул цо-цоял хутIана Шамил «загьирлъизегIан» ва рагъана гьесда цадахъги. Шамил ваккизегIанги къанщана гIезегIан бахIарзал: ЦIобокьа БацIилав, Унсоколоса ГIусманил НурмухIамад ва ЧIегIерав ХIужа, ХарачIиса Рекъав Ражбадин, Бекьилъа Хъаба ГIалилав,ХъахIаборосулъа Юсуп, Балахьуниса Мусал ГIадалав, кIкIаралазул Къурбан ва гьесул вас Муса, Къедиса КIушкIантIи ва цогидал.Гьел машгьурал церехъаби гьитIинаб къоялдасаго лъадарана хвалчал рагъулъ ва кверзул рагъулъ, гIел цоял эбелалъул керен хахун ругеб заманалдасаго. Капурзабазул ракьалда гьел сверулаан жидерго чан кквезе тIаде кIанцIулел цIиркъазде ва гъалбацIазде.\nТIадехун рехсарал бодул церехъабаз аслиял гьужумал, ай гъазават гьабулеб букIана Тушетиялдегун Кахетиялде. Гьезул рукIана батIи-батIияб къадаралъул къокъаби, Дагъистаналъул гIолохъабаздаса гIуцIарал.\nНухда дандчIварал гуржиязул бихьинал гьез чIвалаан, лъималгун руччаби асир гьарун гьарун рачун унаан.Гьел чабхъеназул хIасилалда Дагъистаналда туш-кахетиязул тайпа ва би бугел чагIи цолъана гIемерисел магIарулазул уздензабигун ва лъелъе реххарабго цIам гIадин риана дагъистаниязда гъорлъ. Гьаб сагIаталдаги гьел ратIа тIун хутIарал бакIазда магIарулазул уздензабигун гьел асиразул наслабазул букIуна вакьадасулгун дурцасул цоцаде бугеб гIадаб гьоркьоблъи.» - ян хъвалеб Иман-МухIамадица.\nБалахьуни росу кидаго машгьураб букIана бахIарчиял, нахъе къай гьечIел бодул церехъабаздалъун. Аслияб машгьурлъи щун букIана Гуржи-ЦIоралде чабхъенал гьарулел церехъабаздалъун.Биценалъ, абиялъ ва халкъиял кучIдулъ хутIун руго жидер бахIарчилъиялдалъун ругьунал бодул церехъаби Чунчалав, Чунчал Муса, Мусал ГIадалав, КIудияв НурмухIаммаде, Юсупил МухIаммаде, ХIожол ГIиса ва цогидал балахьунисел.\nТIоцебе гьел бодул церехъабазул рахъалъ хъвана тарихчи Расул МухIаммадовас. Гьеб букIинчIо гьесул цIех-рехазул хIасилалда гьабураб гIелмияб хIалтIи, букIана фольклоралдаса, биценаздаса гьеб тарих лъикI лъалев Балахьуниса НурмухIмадов АхIмадица бицаралдаса данде гьабураб.\nГьес бицаралдаса хъварал руго Чончоласул рахъалъ гьал мухъалги:\nЧуял къадарал чагIи\nМоцосиялде рахъа. (Тушетиялде абураб магIнаялда).\nГьелдего рачIарал мухъал кьун руго Чончоласул хIакъалъулъ жиндирго тIехьалда МухIамад СагIдулаевас: «Ярагъ чаран гIадал, чу гьалакал – Чончоласул болъе, гьеб гьечIел – ах-хуралъул хIалтIабазде». Амма фольклоралдаса ва биценаздаса гурони Чончоласул хIакъалъулъ документалиял баянал ралагьизе нижеда кIвечIо.\nИнсул гьечIониги гIезегIан документазда дандчIвалеб буго гьесул вас Мусал цIар ва рачизе кIола хIужаби. Масала, «ГьерекIли кIиабилесул ханлъи» абураб хIалтIулъ гьесул заманалъул тарихчи Оман Херхелуидзеца чанго бакIалда рехсолев вуго Чончол Муса». Гьеб документалда рекъон I757 абилеб соналъ Теймураз хан ва ГьерекIли ун руго Картлиялде ва гъурун руго гьенире чабхъад щварал «лекIаби» (магIарулал магIнаялда)\n«Жидерго аскаралги нахъе риччан гьел лъалхъана дагьабго замнаялъ хIухь бахъизе Кцхинвал хъаладухъ. Гьоркьоб заман инелде Дагъистаналъул аскаразул церехъаби: Чончол Муса, ПатIара ГIиса ва ГьитIинав цадахъ 4000 чи вугеб аскаргун рачIун байбихьана кьвагьдезе хъалаялде. Тарихчи Оман Херхеулидзеца хъвавухъе «ханзаби рукIана аскар гьечIого, цадахъ рукIана гIицIго гьел цIунулел чагIи». Амма гьезда цадахъ букIине кколаан хъала цIунулеб гарнизонги. Гьел бахIарчиго данде кьвагьдезе лъугьарабго Чончол Мусаги аскарги цогидаб хъала босизе ана абун хъвалеб буго. Гьаниб хан ГьерекIли кIиабилесул бахIарчилъиялда щаклъизе бакI гьечIо. Гьелъие нугIлъун буго гьесул тIубараб гIумру кьалда араб биография, хIатта живго цохIо къеркьезе вахъун гьев бергьарал бакIалги. Кин бичIчIилеб кIудияб аскаргун Чончол Муса нахъе анин абураб жо. ГЬаниб Мусада бихьун батила хъала сверун ккун, гьеб босизе гIемер замани не бугеблъи ва тIаде гуржиязе кумек щвезе бегьулеблъи, гьебги хIисабалде босун ун ватила цогидаб хъала босизе.Гьебги хIисабалде босун Мусал аскар ун буго «Алис цихе» абураб хъала сверун кквезе.\n«Хъалаги босун, гIемерал асиралгун ва кIудияб давлагун ана Муса нахъе» - ян хъвалеб буго документазда.\nХадусеб, I758 абилеб соналъул октябрь моцIалда «лекIабазул» кIудияб аскар кIанцIана Картлиялда тIаде. Гьенив Чончол Муса вукIун вати щакаб жо буго, щайгурелъул Херхеулидзеца кьолеб буго гьадинаб баян. Аскар кIанцIана Гартискариялде Мцхеталда аскIоб, Тифлисалдасаги рикIкIад гьечIеб бакIалда. Гьел тIаде кIанцIана тохлъукьего Константин Мухренали князасда тIаде Мухраниялдаса Тифлисалде гьев унеб нухда. Князги чIван кIанцIана дармил караваназда тIаде ва бахъун ана гIемераб бечелъи.Херхеулидзеца хъвалеб буго:\n«Теймураз ханас ГьерекIли ханасухъе хъвана Кахетиялда гьезие нух кквеян. Инсул тIадкъайги тIубан ГьерекIли чIана Непареулалда, вагъана гьенив «лекIабигун», гъурана гьел, бахъана гьез араб бечелъи ва жалго лъутизаруна».\nТеймураз ханас живгоги Картлиялда чIун Кахетиялда ханлъи гьабизе тана ГьерекIли хан. Балагьараб мехалда киб магIарулазе гъоркьчIел гьабизе кколебали Теймуразица малъун буго ГьерекIлида. ГьерекIли чIун вуго Напареули абураб бакIалда ЦIунтIе унелъув нухда. Гьениб Кахетиялъул гуржияз кьаби щвезабун буго магIарулазда. Тохлъукьего щвараб кьабиялъ магIарулал лъутизе ккун руго жидерго росабалъе асиралги, давлаги гъоркьго тун.\nАмма хадусеб, I759 абилеб соналъ цIидасан кIудияб аскаргун чабхъен гьабун буго магIарулаз. Бодул церехъабилъун рукIун руго Чончол Мусаги, Унсоколоса Малачиги. (Гуржиязул хъвай-хъвагIаязулъ КIохIтIа абураб цIаралда вуго « вакIа-вахарарав, къамартIав абураб магIнаялда). КIиго аскар,гIага-шагарго щибазулъ 4000 чи вугел лъугьана Кахетиялде батIи-батIиял бакIаздаса.\nКIудияб дандечIей гуржиязул росабалъги батичIого Чончол Муса ана Мачабели князасул Ачабети хъала босизе. Сверунги ккун кверде босана хъала ва гIемерал асирал.Гьениса Муса ана аскаргун Лиахви гIоралъул бетIерлъиялде, гьаб сагIаталда бугеб Югалъулаб Осетия. Гьениса Мусаца сапарал гьаруна гIасатIиназул росабалъе, цадахъ давлагун асиралги рачун. Проне гIор ккун гъорлъеги рещтIана Авневи росулъе ва сверун ккуна гьениб хъала. Малачилас сверун ккуна Къварелиялда букIараб Атоци хъала.\nГьеб мехалда Теймуразица кагъат хъвана Имеретиялъул хан Соломонихъе кумекалъе аскар битIе аварал нахъе хъамизеян.Оману Херхулидзеца хъвавухъе,\n«Соломон хан аварзда данде вагъизе багьанаги букIун ана Теймуразил ахIиялда рекъон кумекалъе ва гьелги щущахъ риххизарун бахъана Атоци Малачиласухъа ва гъурана КохтIал аскар». Хъвай-хъвагIаязде балагьун бихьулеб буго Малачиласда ва Чоночол Мусада данде аскаргун ине Соломон хнасе гIилла букIана гьесул ракьазде гьарулел чабхъенал рукIин. Бащдаб гуреб къуваталъул къеркьеялъулъ хIасил кколареблъиги бихьун хIукму гьабула авараз аскараз тIад руссине.\nГуржиязул сиясияб ахIвал-хIал\nКартлиялъул хан Теймураз ва гьесул вас хан ГьерокIли захIматаб хIалалда рукIана Чончол Мусал ва КIохтIал (Малачиласул) гьужумаз. Грузия загIиплъизабун букIана гьоркьоса къотIичIого авараз гьарулел чабхъеназ. Папуан Орбелианца хъвалеб буго: «Лезгиназ гьоркьоса къотIичIого гьарулел рукIана Картлиялде чабхъенал. Цо-цо мехалда гуржиязул ханзабаз гъурулаан гьел, цо-цо кIудияб давлагун ва асиралгунги унаан.\nКIудияб зарал гьабулаан гьел чабхъеназ росдал магIишаталъе, кIолароан гIадамал къватIир рахъизе. 1757 абилеб соналъ чабхъеназул хIасилалда ккараб ракъиялъ хер кваналеб букIана гIадамазин хъвалеб буго документазда. Бищунго кIудияб гьужум гьабуна лекIабаз 1759 абилеб соналъ Чончол Мусал ва КIохIтIал (Малачиласул) нухмалъиялда гъоркь 8000 чи вугеб аскаралъ. Теймуразица, ГьерекIли ханас ва Соломоница хвасар гьабуна гьелги хъамун Грузия ва КIохтIа (Малачилав) чIванаян хъвалеб буго. (ХIакъикъаталда гьев чIвагна 1770 абилеб соналъ. Гьел чабхъеназул хIасилалда мискинлъарав ва рес къотIарав Теймураз валагьизе ккана Шималияб рахъалъул мадугьалзабахъ. 1752 абилеб соналъ Теймуразица жиндирго васгун ритIана митрополит Афанасий ва князь Симеон Макаев гIурус пача Елизавета Петровнаялъул къайимлъиялде живго вачеян. Нилъехъе щвана гуржиязул ханзабаца гIурус пачаялъухъе хъвараб кагъат, гьениб хъвалеб буго « сверун ккун руго квешал, дин батIиял халкъаз, чабхъенал гьарун чIвалел, рикъулел руго гIадамал, гьезие бокьун буго килисаби чIунтизаризе ва христианствоялъе ахир лъезе».\nХадуб Картлиялъул хан Таймуразица хIукму гьабула живго гIурус пачаялъухъе ине. Гьелъие гIиллалъун рехсолеб буго вас ГЬерекIли ханасулгун гьесул гьоркьоблъи хвей. Грузиялдаса кIудияб къукъагун вахъарав Теймураз 1760 абилеб соналъ щвана гIорхъода бугеб гIурусазул хъала Гъизларалде. Гьев Россиялде вачIун вукIун вуго авараздаса жиндир ракьал цIунизе кумек гьарун ва Кавказалдагун Ираналда Россиялъул асар цIикIкIинабилин абураб пикругун. Амма Россиялдаса абизегIанасеб кумек Грузиялъе щвечIо 1760 абилел соназул ахиралде щвезегIан. Картлиялде ва Кахетиялде аваразул чабхъенал гьоркьор къотIичIо цониги соналъ. Масала, 1763 абилеб соналъул риидал гьабун буго чабхъе Гори абураб шагьаралде, гьениса рачун ана 15 чи, гьенир ругел гIадамаз данде рагъ гьабуниги, нухда Дюшети росулъаги ана рачун 90 чигун кIудияб давла, гъоркьчIелги гьабун гуржияз гIадамал рахъула»- ян хъвалеб буго. Цо-цо баяназда рекъон гьеб соналъ Грузиялде чабхъен гьабун буго Чончол Мусал аскаралъ ва щун руго Гори шагьаралде ва Душети росулъе.\nЧончол Мусал хвел\nГьоркьоса къотIичIел рагъаз ва даим гьарулел чабхъеназ кида щваниги бачIине кколаан хвел. I767 абилеб соналъ турказ гьужумал гьарулев Имеритиялъул хан Соломоница кумек гьарана гьелгун рагъизе аваразухъа. Хадуб ккун буго документазда хъвавухъе гьадин: Соломонил рахъалда туркалгун жиндир тушбаби рагъулел ругин давлаялъухъин рагIарав ГьерекIли ханас хIукму гьабула тIад руссунел гьезие къор гъезе. Аскарги бакIарун чIана гъоркьчIел гьабун Иори гIурул рагIалда. Чабхъадаса гIемераб давлагун, боцIигун рачIарал свакарал магIарулаз гIор бахъулаго лъуна кьаби ГьерекIли ханас.\n«Хъевехъана Дагъистаналде хабаргун инецин чи течIого». Гьелъул рахъалъ мухIканго хъван буго Гъизларалъул комендантас архимандрит Григорийихъе гьабураб хъвай-хъвагIаялъулъ. Гьенир кIиябго рахъалдаса рукIарал камиял гурел къо-моцIги бихьизабун буго 12 (23) декабрь 1767 сон. Гьеб сон кколеб буго Чончол Муса чIвараб сонлъунги.Гьесул вас, машгьурав Мусал ГIадалав гIолев вукIана эмен гьечIого, амма тарбия ва гIумруялъул нухлуе кьучI лъуна гьесда лъимадул ригьалда рагIарал умумузул бахIарчилъиялъул къисабаз, харбаз ва кучIдуз.\nКIваричIо, ГIадалав, дуе гьеб чабхъен\nЧабхъад вукIунлъидал дуе эмен камурав.\nБакьангуро, дир вас, цIоралъул давла,\nДавла сабаблъунин дур вацал-вацгIалзаби дора хутIарал.\nХундерил ханасе давла щун,\nБодул церехъабазе хвалил гIажал щун\nЩибго рахъи гьечIеб рагъде вахъине,\nВореги ГIадалав, гIедегIуге мун.\nГIангурал тIаделъун тIетIезе гурин,\nТIавап гьабизецин гIечIел дур куркьбал.\n СагIадулаев М. Указ. раб. Гь. 370.


Ахираб заманалда кавказиязул гIезегIан чи бетIербахъизе Москваялде ун, гьенир гьел гIемерлъун ругониги, жегиги ругьунлъулел гьечIин москваялъулал дагъистанияздеги гьезда релълъараздегиян абулеб буго гьенир гIумру гьабулел кавказияз. Гьедин гьоркьор къотIулел гьечIила улкаялъул тахшагьаралда кавказиял тун батIиял чагIазе кьолел ругин мухьдахъ кколел рукъзал абун хъварал лъазабиял.\nГьелъ гIажаиблъизарулел руго жалго риэлторалгицин. Масала, Москваялда кквезе рукъзал ралагьулеб HomeApp компаниялъ цIех-рех гьабун буго гьелда бан. Цинги лъазабиязухъ балагьун гIуцIун буго хасаб картаги. Гьениб батIи-батIиял кьераз бихьизабулеб буго гIурус тун батIиял миллатаздехун рокьукълъи загьир гьабулел Москваялъул мухъалги.\nГьеб компаниялъул вакилзабаз кьочIое босун буго гьеб шагьаралда рукъзал кьолел ругин хъвараб 800 000 лъазаби. Рукъзал гIурусазухъе гурони кьеларин хъвараб гIечIого, гьезие гьел жеги учузго кьелинги тIаде жубалеб рагIула гьел лъазабиязда.\nБицен гьабулеб масъала унголъунги бугин Москваялда ва гьелда сверухъ ругел мухъаздаян бицунеб буго ЭР-ялъе чанго соналъ Москваялда гIумру гьабун йигей Дагъистаналдаса журналист ПатIимат Расуловалъ.\nРосгун цадахъ Москваялда чияр рокъор гIумру гьабулел рукIана Дагъистаналдаса Заираги.\nДоб цебехун бицен гьабураб Hom App компаниялъ гIуцIараб картаялда бихьизабухъе, гIурус тун батIиял миллатаздехун, цо лъан-лъалареб гурони, рокьукълъи бихьизабуларел мухъал ккола шагьар бакьулъегIан ругел. Масала, Садовое кольцо, Ленинский проспект, Замоскворечье.\nАмма кавказияздехунги цогидаздехунги божилъи дагь гьабулеб буго Москваялъул рагIалдегIан ругел мухъазда - Юго-западный абулеб ва Бакъбаккул мухъазда.


Дагъистаниязе щвана щуго медаль » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Спорт » Дагъистаниязе щвана щуго медаль\nДагъистаниязе щвана щуго медаль\nДобавил(а): istina от 12-05-2017, 10:26\nСербиялъул Нови-Сад шагьаралда тIобитIараб эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул чемпионаталда Россиялъул тIасабищараб командаялда гъорлъ гIахьаллъана Дагъистаналдаса гугарухъабиги: Заур Угуев (57 кг), АхIмад Чакаев (61 кг), Иляс Бекбулатов (65 кг), АхIмад ХIажимухIамадов (74 кг), Даурен Куруглиев (86 кг), гьединго Милана Дадашева (46 кг).\nЕвропаялъул чемпионаталда гIахьаллъизе Россиялъул тIасабищараб командаялъул тренераз гьабураб хIукму гьез ритIухъ гьабуна. Чемпионат тIобитIараб тIоцебесеб къоялъ меседил медаль щвана Даурен Куруглиевасе (86 кг). Къеркьей гьесие бигьаяб букIинчIо. Хасго хIалуцараб букIана Европаялъул экс-чемпион, гуржияв Дато Марсагишвилилгун гугари. ДандчIваялъул ахиралда таблоялда бихьизабулеб букIана 2:2 хIисаб. Амма Даурен ахиралде щвезегIан гугарана ва, дандчIвай лъугIизе секундал хутIидал, бергьенлъиялъулал баллал росана. Финалалда Куруглиевас 6:0 хIисабгун ракIчIараб бергьенлъи босана Азербайжаналдаса гугарухъан Александр Гостиевасда тIад ва чемпионлъун вахъана.\n57 килограмм цIайиялда гугарулев вукIарав Заур Угуевасда кIвечIо гуржиязул гугарухъанасда тIад бергьенлъи босизе. Цевеги Европаялъул чемпионаталда бергьун вукIарав Георгий Эдишерашвили вахъана исанаги чемпионлъун. Гьединаб даражаялъул къецазда тIоцеве гIахьаллъарав ва юниоразулалдаса чIахIиязул гугариялде гIицIго гъоркьиса вачIарав Угуевасе гьеб чемпионаталда щвана мазгарул медаль.\nЯсазда гьоркьор къецал тIоритIулеб тIоцебесеб къоялъ ургуялде яхъана дагъистанияй Милана Дадашеваги. ТIоцебесеб кIиго дандчIваялда гьей бергьана аслияб заман лъугIилелдего. Амма хадусеб кIигоялда къуна, ва гьелъие медаль щвечIо. Континенталияб чемпионаталъул кIицIул мазгарул призер Иляс Бекбулатовасде вахарав гугарухъан 65 килограмм цIайиялда исанасеб чемпионаталда вукIинчIо. Ункъо дандчIваялда гьесул дандиязда цониги балл босизе кIвечо. Европаялъул чемпионаталда, 42:0 гIаммаб хIисабгун, Илясица ракIчIараб бергьенлъи босана ва меседил медаль щвана.\nКъецал тIоритIулеб кIиабилеб къоялъ Чачаналдаса Анзор Болтукаевасе (97 кг) щвана гIарцул медаль. ГIарцул медаль гьеб къоялъ щвана дагъистанияв АхIмад Чакаевасеги (61 кг). Мазгарул медалалъе мустахIикълъана АхIмад ХIажимухIамадовги (74 кг).\n"Европаялъул чемпионаталда нилъер гугарухъабазе щвараб щуго медаль ва командаялъулаб тIоцебесеб бакI лъикIаб хIасил ккола", - ян баян кьуна Россиялъул тIасабищараб командаялъул тренер ГIабдусалам ХIадисовас.\nЯсазул гугариЭркенаб гугариРоссиялъул гугарухъабазе - командаялъулаб тIоцебесеб бакIСальвадоралдаса тIадруссана лъабго меседил медальгунСтудентазда гьоркьов улкаялъул чемпион


Ракълилал гIадал анкьал кин щварал нилъее?\n«Мемориал» абураб инсанасул ихтиярал цIунулеб гIуцIиялъул лъазабиялда рекъон, хамиз къоялда Гъарабудахкент мухъалъул ЦIияб Агъачаул росулъ низам цIунулез, жаниб бомба батанин ва гьеб хIинкъи гьечIеб хIалалда буссинабизе рес гьечIин, лъазабун, кьвагьизабун буго Дадаевазул хъизаналъул рукъ.\nРеспубликаялда щибаб къойилго гIадин кколел рукIарал кьвагьиял, тIадекIанцIиял, гьарулел рукIарал хасал операцияби ахирисеб чанго анкьалда бихьулеб къагIидаялъ дагьалъана ва ахIвал-хIал гIодобе буссараб гIадин букIана. Гьелде кIвар буссинабуна блогосфераялдаги. Цо-цояз гьеб хурхинабуна Сочиялда тIобитIулеб Олимпиадаялда, цогидаз ишара гьабулеб буго нухмалъиялъе къваригIараб мехалда яргъил хIалтIи чIезабулин абун.\n«Эркенлъи» радиоялъ батIи-батIиял чагIигун гара-чIвари гьабуна гьелъул. Олимпиада байбихьиладе цебе официалияб куцалъ къватIибе кьураб лъазабиялда хъвалеб букIана Шималияб Кавказалда ва хасго Дагъистаналда ккарал криминалиял лъугьа-бахъиназул хIакъикъат къватIибе кьезе гьукъун бугилан. Гьелъие гIилла Олимпиадаялъул балагьизе рачIарал къватIиса улкаялъул гьалбадерида цебе тIагIамбахъи ккечIого букIине гIололъун.\nАмма гьединаб лъазаби букIаниги чIезе рукIанишха Дагъистаналъул лъидаго рачIеб эркенаб прессаялъ тезе букIанищ республикаялда кколел бидулал лъугьа-бахъиназул хIакъикъат къватIибе кьечIого? Ва унго-унголъунги цохIо Олимпиада сабабалъе ккуниш гьединаб гIадатияб гуреб сихIкъотIи бугеб?\nДагъистаналда гьединаб парахалъи рештIун букIин Олипиадаялда бараб жо щибниги гьечIилан рикIкIунеб буго «Миллат» газеталъул редактор БисавгIалиев МухIамадица. Гьес рикIкIунеб буго криминалияб ахIвал-хIал гIодоббичан букIин гьеб кколин федералияб тIалъиялъ Дагъистаналда гьабураб хIалтIул хIасил.\nБисавгIалиев МухIамад: «Лъалеб букIахъе араб лъагIалида жаниб Дагъистаналъул изну гьечIого яргъид гIуцIаразул къукъаялъул бищунго машгьурал церехъаби чIвана республикаялда. Ибрагьим ХIажидадаев, тIубараб республикаялдаго рагIарал такъсирал гьарурал Буйнакскиялъулин абулеб рохьилазул къукъа ва гь.ц.\nМоскваялъ ГIабдулатIипов Дагъистаналде президентлъун тIамуралдаса аслияб кьаби финансовиялгун политикиял къуватазда гуреб, аслияб кьаби щвезабуна экстремистиял къукъабазда. ГьабсагIат чан чи рохьове ун вугев чан чIван вугев абураб мухIкнааб абян дихъ гьечIо. Гьел инчIого рукIиналъе идеологиялъулаб хIалтIи гьабизе ккола Информалатазул вакилзабаз. ГьабсагIаталда террактал дагьлъун рукIиналъе бищун кIудияб гIилла буго бищун цIикIкIун милициялъул хIалтIухъабазде ва бизнесменазде гьужумал гьарурел рукIарал рохьилазул церехъаби чIван рукIин. Гъол хисун цIияб гIел бачIун гьечIо балагьараб мехалда».\nАмма жеги унго-унголъунги Дагъистаналда парахалъи рештIине жеги гIемераб заман балин рикIкIунеб буго Москваялда вугев политолог Къурбанов Русланица. Гьес рикIкIунеб буго Олимпиада лъугIун хадуб Шималияб Кавказалда террористияб багъа-бачари нахъеги цIияб къуватгун хIалтIизе бегьулилан.\nКъурбанов Руслан: «ГьабсагIаталда Дагъистаналда бугеб заманалъулаб сихIкъотIи бухьараб букIине бегьула Кавказалъул киналго регионаздаго гIадин терроралдаса цIуна-къаялъул мурадалда гьарулел хIалтIабазул хIасил. Амма тIубараб парахалъи гьадигIан хекко рештIинилан кколаро дида. Кинабниги щаклъи гьечIо Олимпиадаялда хадубги ва хIатта гьеб унеб заманалда жанибцин цIи-цIиял террактал загьирлъизе рукIиналда. ЧIванкъотIун кинал гIиллаби гьелъие ругелали абизе дида кIоларо. Гьел рухьарал рукIине бегьула изну гьечIого яргъид гIуцIаразул яргъилаб къуваталдаги. Амма нахъойги абила парахатаб гIодоббиччай жеги гьечIо Дагъистаналда».\nАхирисел цIиял харбазул баяналда хъвалеб буго 20 февралалда МахIачхъалаялъул Гъарабудагъкент мухъалда тIобитIулеб буго хасаб операциялъул. Низам цIунулез гьениб кверде босун букIараб мина квьагьизабунилан баян кьуна «Мемориал» гIуцIиялъ. Гьеб рукъ ккола 5 февралалда чIан вукIарав изну гьечIого яргъид гIуцIаразда гьоркьов вукIарав гIолиласул эбел Аслиханум Дадаевалъул мина. Гьеб минаялъуй цохIо гьей гурейги жеги щуго чIужугIаданги, кIиго лъимерги бугилан хъвалеб буго инсанасул ихтияр цIунулез.\nРукъ кьвагьизабун хадуб низам цIунулез лъазабун буго рукъалъул бетIергьан Аслиханумил васги, гьелъул херай эбелги цоги чIужугIаданги жидеца цадахъ рачунел ругилна. Амма кире рачунел ругелали гьезда бицун гьечIо.\nРакълилал гIадал анкьал кисса щварал нилъее?


Эрдогьан: "Террористазе кьварараб жаваб кьезехъин буго"\nАнкара, 2016 соналъул 14-билеб март.\nТуркиялъул президент Ражап ТIайгьип Эрдогьаница абуна 13 марталда Анкараялда гьабураб теракталдаса нахъе Туркиялъ жеги кьварараб къеркьей гьабизехъин бугин террористазде данде. Террористаз гIадатиял гIадамазде гьадинал хIалихьатал тIаде кIанцIиял гьарулел ругин хIинкъи гьечIолъи цIунулел хъулухъазде данде рагъизе кIоларого.\nАнкараялъул Кызылай абулеб майданалда автобусаз чIей гьабулеб бакIалда жаниб бахчун тараб бомбагун автомобиль кьвагьизабун, 37-чи чIван вуго, 120-гояласа цIикIкIарав лъукъун вуго. Къурбаналлъун аслияб къагIидаялда гIадатиял гIадамал ккун руго.\nТуркиялъул тIадтараз журналистазе гьукъана балагь ккараб бакI бихьизабулел суратал загьираризе. ГIицIго официалияб прессаялъе гьадинаб изну кьун буго. Социалиял сайтазда гьадинал суратал тIатинарун хадусала диваналъ хIукму гьабуна Фейсбукалде ва Твиттералде нухал къазе.\nРехсараб теракт гьабун хадусала Туркиялъе жидерго квербакъи загьирабуна НАТО-ялъ, Евроцолъиялъ, Америкалъул Цолъарал Штатаз.


Явнус Джамбалев: «ХIал гьабун армиялде щивниги витIизе гьечIо»\nТIоцебесеб апрелалдаса байбихьун Россиялда унеб буго армиялде гIолохъаби ахIиялъул тадбир. Исана ихдал Дагъистаналда армиялде ахIулел гIолохъабазул къадар цIикIкIинабун бугилан абулеб буго республикаялъул рагъулав комиссар Даитбег Мустафаевас.\nАслияб куцалда тIадчIей гьабулеб бугин цIикIкIараб ригьалъул, гьединго кинаб бугониги махщалие куцарал гIолохъабаздаян абулеб буго МахIачхъалаялъул, армиялде гIолохъаби ахIиялъул бутIаялъул нухмалъулес. Щай гьединаб масъала гьез цебе лъун бугеб ва гьел гурел цогидал суалазда тIасан гьесулгун гара-чIвари гьабуна нижер мухбирас.\nИсана ихдал Дагъистаналдаса армиялде ине вуго 1790 чи. 2015 соналъул ихдал армиялде ахIарал гIолохъабазде дандеккун гьеб къадар щунусго чияс цIикIкIун бугилан абулеб буго Дагъистаналъул рагъулав комиссар Даитбег Мустафаевас. Гьев 1790 чиясдаса гьоркьоса 300 чияс хъулухъ тIубазе рагIула жанисел ишазул аскаразда, хутIарал Улка цIуниялъул министерлъиялъул цогидал рагъулал бутIабазде ритIизе ругилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Джамбалаев Явнусица. Гьев ккола МахIачхъалаялда бугеб, армиялде гIолохъаби ахIулеб бутIаялъул нухмалъулев Хъулухъ тIубалеб бакIалъул география кIудияб бугин, Дальний Востокалдаса Калининградалде щвезегIан. Гьес бицухъе аслияб куцалда армиялде ритIизе рагIула тIадегIанаб цIалул идараги лъугIарал, гьединго кинаб букIаниги махщалиеги куцарал гIолохъаби. Гьел ритIун хадур гурони 18 сон баразде ирга гьечIин абулеб буго Явнус Джамбалевас.\nЯвнус Джамбалаев: «ЦохIо тIадегIанаб цIалул идара лъугIарал ва автомобиль бачине махщел щварал гурелги нижеца гьединго ритIула жидеего бокьун армиялде ине разилъаралги чагIи. Асялиб куцалда 1990-1996 соналде щвезегIан гьарурал гIолохъаби ахIизе руго хъулухъ тIубазе. Гьел лъугIун хадур гурони 18 сон баразде ирга щвезе гьечIо. Гурони нужецаго хIисаб гьабеха щиб гьабизе бугев гьанжего гьанже балугълъарав гIолилас армиялда? Щибниги махщелги гьечIого, я тIадегIанаб лъайги щвечIого лъие гьев армиялде къваригIарав? Гьанже армияги батIияб буго, масъалабиги батIиял руго, щибав хъулухъ тIубалесдаса тIалаб гьабулеб жалги батIиял руго. Гьединлъидал хIукму буго тIоцебесеб иргаялда циIкIараб ригьалъул гIолилал гурони ватIаналда цебе хъулухъ тIубазе ахIунгутIизе. Гьеб тIалаб гьабулеб Улка цIуниялъул министерлъиялъги».\nЦере ахIулел рукIана гурищин гIолохъаби 18 сон тIубарабго гьезул кинаб махщел бугебан цIехечIогоян гьикъидал гьес абуна цебе армияги кIудияб букIанин 3 миллион чияс хъулухъ гьабулеб, гьанже гьединаб кIудияб армия гьечIеб мехалъ армиялде ахIулездехун тIалабги батIияб бугин.\nГьединабго тIалаб хадусел соназдаги букIине бугин абулеб буго Джамбалаев Явнусица гьесул рагIабазда рекъон хIал гьабун щивниги армиялде витIизе рагIуларо. Нижеца гьединго гьикъана армиялде ахIулезда гьоркьор ругищ хъулухъ тIубазе инкар гьабун рахчарулел ругел гIолохъабиян. Гьединазул къадар кIудияб гьечIин абулеб буго армиялде гIолохъаби ахIулеб бутIаялъул нухмалъулес.\nЯвнус Джамбалев: «Бищун ратани тIубараб республикаялда гьезул ратила 2000 гIанасев чи. Гьел ккола нижеца армиялде ахIиялъул кагъат жидехъе щвезабизе рес гьечIел чагIи. ГIумру гьабиялъул хъвай-хъвагIаялда рекъон хал гьабурабго гьенир ратичIел чагIи руго гьел. Рахучулел рукIаян абеха. Армиялде ахIиялъул ригь тIаса ун хадуб гьезие рагъулаб билет щвезе гьечIо, гьезие кьезе буго, 27 сон тIубан хадуб кьолеб тIамач».\nИсана Россиялъул армиялде ахIизе вуго кинавниги 156 азарго гIолилав. 2015 соналъул ихдал ахIун вукIун вуго 150 азарго чи. Араб соналъул хасалихъе армиялде ахIаразул къадар цIакъго дагьаб букIанилан хъвалеб буго информалатаз, 135 850 чи гурони ун гьечIо тIадаб хъулухъ тIубазе. Гьединго исана тIоцебе Россиялъул армиялда хъулухъ гьабулезул кьерулъе лъугьине руго Крымалдасагун Севостополалдаса гIолилалги. Хъулухъ тIубазе бокьаразул къадар цIакъго кIудияб бугин абулеб буго регионалъул, армиялде гIолохъаби ахIиялъул бутIаялда хIалтIулез. Амма исана тIасарищизе ругин щулияб сахлъи бугел гIолилал. Гьедин Крымалдасагун Севостополалдаса исана ихдал Россиялъул армиялде ахIизе вуго 500 чи.\nДагъистаналдаса армиялде унезул тIоцебесеб къукъа къватIибе бахъине буго 18 апрелалда.\nЯвнус Джамбалев: «ХIал гьабун щивниги армиялде витIизе гьечIо»\nАрмиялде унезул сияхΙ халалъулеб буго, рикъун тагΙунезулги гьединго...


Сочиялъул ралъдал рагIаллъиялда аскIоб хъаравуллъи гьабулеб гама, 2013 соналъул 13 ноябрь.\nОлимпиадаялъул заманалда такъсириял лъугьа-бахъинал риччангутIиялъул мурадалда Россиялъул къуваталъул идарабаз цереккун щаклъи бугелщинал чагIи яги улка тун лъутизарулел руго, ялъуни гIайиб гIунтIизабун туснахъалъур лъолел руго, камулел гьечIо къуваталъул идарабаз хъамун араб бакI лъачIого тIагIаралги.\nГьедин хъвалеб буго Дагъистаналда бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ «La Stampa» абураб италиялъул газеталда Марк Франкетти абурав журналистас. Гьездаго релълъарал тадбирал камулел гьечIо цоги.\nМисалалъе, террористазулгун кинабалиго гIагарлъи бугел чагIи тIамулел руго республикаялъул цIех-рехалъул комитеталъ ДНК-ялъул анализал кьезе. «Дагъистаналъул улбул» абураб инсанасул ихтиярал цIунулеб идараялъул нухмалъулей ГIисаева Светланал рагIабазда рекъон, гьединал тадбирал гьарулел руго киса-кирего, гьей жийгоцин тIамун йиго анализал кьезе.\nАмма къануналда рекъон гьеб кьезе тIамизе бегьуларо, гьелъие хасаб диваналъул хIукму букIине кколин бицана адвокат Къадиев Расулица.\nЦIех-рехалъул комитеталда бицунеб буго нагагьлъун такъсирияб лъугьа-бахъин ккани лъица гьеб гьабурабали чIезабизе бигьалъи букIиналъе гIоло гьарулел ругин гьел тадбирал.\nГьединго гьел анализаз кумек гьабулеб буго хехаб заманалда жаниб такъсир рагьизеян бицунеб буго ЦIех-рехалъул комитеталъул вакил Темирбеков Расулица.\nТакъсириял лъугьа-бахъиназул профилактикалъун рикIкIунеб буго гIадамазе ярагъ кьеялъул низам кьваризабиги. Жанисел ишазул министерлъиялъул ярагъ хIалтIизабизе ихтиярал кьолеб идараялъ гьеб низам дагьалъ цебе кьваризабун бугилан бицана Эркенлъи радиоялъе ярагъ бичулеб тукадул хважаин Илясица. Къуваталъул идарабазул вакилзабаз рикIкIунеб буго ахираб заманалда гIадамаз ярагъ гIемер босулеб бугин, гьелъие гIурхъичIвай гьабизе кколин.\nДагъистаналда ругел салафиязул церехъаби гьанисан къватIисел улкабазде лъутизарулел руго абураб пикру загьира гьабулеб буго гIемер информалатаз ва политикиялгун исламиял экспертаз. Олимпиадаялда цересел тадбиразул цояб буго гьебги абун рикIкIунеб буго цо-цо политологаз. Амма батIияб пикру буго жамгIияв хIаракатчи Къебедов ГIабасил.\nГьесул пикруялда рекъон, улкаялда унеб буго Кавказалда рагъ къваригIарал политикиял къуватазул тIадецуй.\nКъебедов ГIабас: «Улка тун къватIире унел гIолохъаби унел руго аслияб къагIидаялъ дора Шамалда рагъизе. Гьенире гьел тункулел руго. Амма гьел нахъруссине ругелъул дораса. Кавказалда рагъ къваригIарал къуватал руго. Сириялдаса нахъруссине руго гьанир ругел гIадинал гIолохъаби гурел, кIудиялги гIурал, рагъунги ругьунлъарал чагIи. Гьел рагъичIогоги чIезе гьечIо. Гьеб бичIчIуларел чагIи ратиларо улкаялъул нухмалъуда. Рагъ къваригIун бугоха лъие бугониги, Чачаналда букIараб гIадаб, гьел чагIи ургъунго доре тункулел ратани».\nШималияб Кавказалда рагъулал лъугьа-бахъинал рукIине ругилан бицунеб буго гьединго дагьалъ цеве Сириялдаса вуссарав «ANNA-NEWS» абураб информационнияб агентствоялъул журналист, Россиялъул экономикияб университеталъул профессор Марат Мусиница.\nГьесул пикруялда рекъон, Сириялда бугеб рагъ лъугIун хадуб гьеб бачIине буго Россиялде. Щайгурелъул, гьабсагIаталда доба бугеб рагъулъ Россиялъул гражданал рагъулел руго Москваялъ рахъ кколеб Асадил хIукуматалда данде.\nГьанире тIадруссун хадубги гьез ярагъ гIодоб лъезе гьечIо.\nГьелдаго цадахъ пачалихъалъ терроризамалда данде къанунал кьваризарулел руго. Дагьалъ цебе президент Владимир Путиница гъулбасана такъсириял лъугьа-бахъиназул хIасилалда гIадамазе ккараб зарал такъсирчагIазул гIагарлъиялъ бецIизе тIамулеб къануналда.\nГьелъул хIасилалда гIайибалда гъоркье ккезе бегьула гIемерал чанго гIайиб гьечIел гIадамал абун рикIкIунеб буго тIалъиялъе критика гьабулел политологаз ва экспертаз.\nГьединаб ургъичIеб политикаялъ такъсирчагIазул къадар цIикIкIун гурони дагьлъизе гьечIо ва гьелъ дагь-дагьккун гражданияб рагъде рачунел руго нилъ абун хъвалеб буго жиндирго макъалаялда политолог Дибиров ГIабдулнасирица.\nГIемерисеб мехалъ гIайиб букIин мухIканго лъаларел, щаклъи бугел чицин къуваталъул идарабаз тамихIалде цIазе рес буго.\nМисалалъе, дагьалъ цебе жанисел ишазул министр Владимир Колокольцевас Россиялъул парламенталда бицана такъсирчагIи ва гьезул кумекчагIи цо-цо ккун гъури гурони батIияб къагIида жинда лъаларин.


ГIадамазул пикрабазул цIех-рех гьабиялда тIасан «Сова» централъ тIибитIизабураб докладалда кIвар буссинабун буго Россиялда дин эркенго гьабизе гьечIел ресазде. Квалквалаллъун лъугьунел руго православияб дин кколеб халкъалъ жидерго тун батIияб диналдехун рокьукълъи загьир гьаби.\n2013 соналда жидедехунго бугеб рокьукъаб бербалагьиялъул къурбаналлъун ккун руго гIемерисел «Иеговил нугIзал»- абулеб диналъул чвахиялъул нух ккурал. ГIадатиял гурел диназул рахъ кколезул проблемаби цересел соназде данде ккун нахъисеб планалде ун руго.\nЦебесеб иргаялде бачIун буго буссургьанаб диналъул рахъ кколезул проблема.\nХасго данде чIеял гьарулел руго буссургьабазе машкIидал раялде .Кьолел гьечIо гьел разе бакIал,раралги тIаса ричизе тIамулел руго цо-цо бакIазда тIадтараз.\nПравославияб диналъул тун батIияб, хасго буссургьанаб диналъул рахъ кколезе машкIидал ралел ругони цебе бачIунеб буго ксенофобиял бербалагьиял.\nДокладалъул автор «Сова централъул» гIахьалчIужу Ольга Сибиревалъ абухъе бищун кIудияб проблема буго россиялъул халкъалъе ричIизе бокьунгутIи цогидал диналъул цереъабазул ихтиярал.\nПравославияб диналъулаз бихьизабулеб буго гьезие къваригIун гьечIолъи чияр диналда хурхаб кинаб букIаниги иш жидерго ракьалда КигIан кIудияб къадар буссургьабазул я цогидазул гьаниб букIаниги.\nГьединал бербалагьиязул рахъ кколеб буго ва цо-цо мехалда инициатораллъунги цин рукIунел руго праворадикалиял идараби.\nГьезда тIадго рекъолел руго цо-цо мохъалъул тIадтаралги.\nМисалалъе цIакъго гьеб проблема цIикIкIараб мохълъун докладалъул автор Ольга Сибиревалъ бихьизабулеб буго Ставрополь мохъ. Гьениб кIиго, шагьарал гIанасел росабалъ Белореченский ва Индустрия абулел 20I3 соналда разе риччан гьечIо машкIидал. Тамун руго ранлъугIилел машкIидал тIаса ричизе. Гьеб къотIиги гьабун буго цин кисловодскиялъул диваналъ,цинги гьелда тIад рекъон буго Ставрополь мохъалъул диванги.\nГьединабго ахIвал хIал цо соналъ цебе лъугьун букIун буго Пятигорск шагьаралда балеб машкIидалда сверухъги. БанлъугIулеб мащкIидалда тIаса кIиго си бичизе тIамун руго жанир гIадамал хьвадулел рукIиналъухъги балагьичIого. Хадубккун гьеб мина биччан гьечIо диналъе хIалтIизабизеги. Цоги бакI кьезе къотIи гьабун буго шагьаралъул тIадтараз, амма гьебги кьун гьечIо. Эркенго, ракIалъ бищараб дин кквезе рес гьечIо Россиялда еретиказулги, католиказулги, иеговасул нугIзазеги.\nСова централъул докладалда гьединго кIвар буссинабун буго диналъул рахъ кколезул бичIчIи хIакъиргьабиялда тIасан къануналъул магIна гьечIолъиялдеги.\nЦIияб къанун докладалъул авторазул рагIабазда рекъон лъугьун буго церерукIарал гьелдаго релъарал къанунал жубагъубазабураблъун. Кин рикьулел къанун цIунулез такъсирал церерукIарал ва цIияб бахъараб къануналда рекъонин суал лъолеб буго докладалда.\n«Гьеб бичIулеб гьечIо я нижеда,я къанун цIунулезда жидедагоцин.ЦIияб къануналда рекъон бижизабураб цониги ишги гьечIо жеги»- ян якъин гьабулеб буго президентасда цебе гIуцIараб инсанасул ихтияразда тIасанги, гражданазул жамгIият цебетIезабиялда тIасанги шураялъул гIахьалчи Александр Верхоскияс.\nГьеб проблема кIвар бугеблъунцин рикIкIунеб гьечIин Россиялда йин хъвалеб буго «Кавказский узел»-интернет тIамчида.Гьелъул корреспондентас бицахъе.\nдоклад цебе лъолеб лъиданиги байчIеб пресс-централде рачIун гьечIо 9 журналистги цолъарал штатазул вакиллъиялъул цо цевехъанги гурони. Журналистал рачIине гIан 20 минуталъ нахъе цин бахъун буго конференция.\nДоклад гIуцIулаго цо хасаб регионалъул буссургьабазе ругел квал квалал хIисабалде росун рукIинчIин ,буссургьанаб дин кколезул тIолго россиялдаго проблемаби ругин абун буго Ольга Сибиревалъ. ХIакъикъаталдаги Москваялъул цо-цо гIумру гьабулез цIакъ агресивияб бербалагьи загьир гьабулеб буго хас гьабун буссургьабазул диналда бан. ГIицIго цо суал кьуна нижеца Москваялда гIумру гьабун йигей Кудрявцева Свеланае.\nКин дуда кколеб Москваялда гIураб къадаралда машкIидал рукIине кколищ православиял килисабиго гIадин эркенго буссургьаби хьвадие?\nКудрявцева Свелана: "КигIанги квешаб бербалагьи буго.ТIадегIанас цIунаге.Раралги рихизаризе ккола нужер машкIидал.Нижерго бакIаздеги ун рй какалги,гIуцIе мажгиталги. Нужер дин ракI-ракIалъ бокьуларо дие. Хас гьабун гьелъул чIужу гIаданалдехун бугеб бербалалъиялдалъун.Дие щибниги квешлъиги исламалъ гьабичIо,амма гьаб бегьула,гьаб цояб бегьуларо абураб гъукъиял.Дие гьеб бокьуларо."\nСветланаца ракIалде щвезабулеб буго машкIидалде жанире инее бакI щвечIеб мехалъ нухазда какикьтIамалги тIамун кIал биччалеб къоялъ Москваялда какал ралел рукIараб халкъ.Ва гьелдехун жиндирго бербалагьи гьадин загьир гьабулеб буго: Доб машкIидалъул кIалтIа гIодор бутIрул чIваял лъие къваригIараб жо Москваялда.\nКудрявцева Свелана: Нужее гьеб дин батизеги бегьула. Нижее Москваялда гьеб щиб гьабизе. НахъегIанисан балагьун гьеб букIана ракI релъулеб сурат. Нужерго улкаялдеги ун гьабе.Москваялда гьеб щиб гьабизе. Гьанже, рарал машкIидал рихизарун бажаризе батиларо,амма цоги тIаде разе къваригIун гьечIо Москваялда."\nАмерикаялда исламофобияб риторика


1. Тимофею 1:11\nДидаса гІадамал разилъизе гуреб, Аллагь разилъизейин дица гьадин абулеб бугеб. ГІадамазда дунго лъикІ вихьизеги гуро. Цебего гІадин, гІадамазда лъикІ вихьизе жал дица гьарулел рукІаралани, дун МасихІил лагълъун вукІинароан. Гьелъул гІаксалда, гьезда бихьана, жугьутІазда Рохалил хабар лъазабизе Пётрие изну кьун букІарабго гІадин, цогидал халкъазда гьеб лъазабизе Аллагьас диеги изну кьун букІин. БитІараб нух ккола гьардарав Аллагьасул къудраталъул хІакъалъулъ диде божилъи гьабураб Рохалил хабаралъул нух.


20 канал бихьила\n«НТВ-ПЛЮСалъулгун» къотIи гьабуна\nДагьал церегIан къоязда Сочиялда тIобитIараб тIолгороссиялъулаб инвестициязулаб форумалда ДРялъул бетIер Владимир Васильевас, 10 кIудияб проект гIумруялде бахъинабиялъул мурадалда, къотIаби хъвана. Масала, «НТВ-ПЛЮС» ОООялъул генералияй директор Наталья Горбуновалъулгун гьабуна къотIи-къай. Гьелда рекъон, дагъистаниязе чIобого биччазе буго тарихазулаб спутникалъул телевидение.\n«2009-2018 соназда РФялда телерадиовещание цебетIезаби» абураб федералияб программаялда рекъон, регионалда бан лъугIун буго тарихазулаб эфиралъулаб телевещаниялъул телевышка.\n2019 соналъул январалдаса июналде щвезегIан дагь-дагьккун аналогияб телевидение хисун тарихазулаб телевидение хIалтIизабизе байбихьизе буго республикаялда. ГьабсагIаталда республикаялъул 54705 чияс гIумру гьабулеб 26 районалъул 138 росулъ тарихазулаб телевидениялъул сигнал кквезе рес гьечIо.\nГьабураб къотIиялда рекъон, исана тIоцебесеб марталдаса байбихьун, Дагъистаналъул рикIкIада ругел росабалъеги «НТВ-ПЛЮСалъ» чIобого биччазе буго тарихазулаб телевидение. Гьелъул хIасилалда бихьизе буго 20 батIияб канал.\nПрочитано 137 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 25 февраля 2019 10:06\nДругие материалы в этой категории: « ГIадамазе шартIал гIуцIи ва сахлъи цIуни - цебесеб бакIалда\tЛенинкенталда - теплица »


Гьунар бугезе гьабе кумек\nЖамгIиял гьиназул гурони газеталъул милат гьабулев чи вукIунарин абураб пикру щулалъизабизе бокьун буго гьаб заманалъ гIемерав чиясе. Аммаха, гьудулзаби, нуж божа – камуларо «ХIакъикъат» казияталда бахъаралъул, хъваралъул бицун къойил нижехъе кIалъалел чагIи. Балъго гьабун щай, гьединаз ракI хинлъизабула, хIалтIуде гъира базабула.\nАида ГIабдулмажидова, Авар театралъул гIолохъанай актриса.\nДагъистаналъул культураялъул колледжалда цIалулаго 2007 соналъ хIалтIизе ячIана театралде. ЦIалана ДГУялъул маданияб лъай кьолеб факультеталда.\nА. ГIабдулмажидова сценаялде тIоцее цее яхъана «Ясазул дада» МесекIил образалда (реж. С. Имангъолов). Хадуй гьей магIарулазда йихьана «МагIарулай» - Пари, (реж. ХI. ГIабдулгъапуров); «Аманат» - Халисат (реж. ХI. ГIабдулгъапуров);\n«Вай, дуе бицине къачIан бугеб цIакъаб хабар», - ин абулаан дир цо мадугьалалъ тIаде-гъоркье щванщинахъе. Гьелъухъего, хириял магIарулал, нижер къиматал цIалдолел, цIияб-лъикIаб жамгIиял гьиназе гуреб, нужее бицине бокьула.\nГьеб, гIалам жанибе сверараб, интернеталъул гIатIилъухъ ятана берцинго авар мацIалда маргьаби, харбал, кучIдул цIалулей гIолохъанай яс. ГIемеразе гьей рекIее гIунги йигоан, камун гьечIо гIунгутIаби цIехолелги.\n«Гьаб карантинги лъугIулебго гьечIо, рокъобги чIалгIун буго. Щаялиго жакъа дида ракIалде щвана Мала Насрудин», - гьадин кIарчанго байбихьиги лъун, машгьурав маргьабазул героясул гIумруялдаса цо лъугьа-бахъин цIалулеб буго гьелъ.\nГьунар бугел чагIазе кумек гьабизе ккола, гьунар гьечIез жидецаго нух бахъулинги абулелъул, цебеккун лъицаго газеталдаса бицен гьабичIеб цIияб гьунар рагьила жакъа нужее.\n«ЧIужу яче, кIудада» - Магьинур; «Берцинал ясал хъамулел куц» - Разият (реж. С. Имангъолов); «Примадонна» - секретарша ( Гъ. ГъалбацIовас хъвараб пьеса, реж. ХI. ГIабдулгъапуров); «Кавказалдаго берцинай» - Нажабат (реж. С. Имангъолов); «ХIикматаб ГIужрукъ» - Наргиз (реж. С. Имангъолов).\nЛъай лъаралдаса нахъе театралда гIурай яс йиго Аида. Гьей йиго Дагъистаналъул мустахIикъай артистка, Унсоколо районалъул ГьаракIуниса Майсарат ГIабдулмажидовалъул яс.\nЛъабго сон балелдего моцIал ран гастролазда эбелалда цадахъ йикIунаан Аида. Бицунеб рагIун, кисаяли цIалун гуреб, гьитIинаб къоялдаса нахъе жиндаго бихьун лъана гьелда театралияб гIумруялъул жанисеб рахъ.\nТворчествоялъул гьитIинабго гали Аидаца тIамуна 6 сон тIубараб мехалъ. ГIиса аварагасул хIакъалъулъ бахъараб кино Авар театралъул актеразул гьаркьаздалъун авар мацIалде буссинабулеб мехалъ гьениб бутIа лъуна Аидацаги. Хадубги Аида ГIабдулмажидовалъул рекIелъе бортулеб гьаракь, нилъеда рагIана магIарул мацIалде руссинарурал мультфильмазда: «Золотая антилопа» - гьитIинав васасул гьаракь, «Неуловимый Фунтик» - Фунтик, «Умка» - цидул тIинчI, «Мама для мамонтенка» - мамонтенок.\nГьунар бугевги гьечIевги чи кIалъалев вихьарабго ватIавахъизе лъалаан мунагьал чураяв СалихI Имангъоловасда. Жинцаго лъолел спектаклязда жавабиял ролалги кьун, божилъи гьабуна гьес Аидада. ЯчIинахъего халкъалъ лъикI къабулги гьаруна гIолохъанай ГIабдулмажидовалъ хIарал образал. ХIакъикъаталдаги гьелъул мацI буго, шагьаралда гIурал лъималазул гIадаб бек-бекун бицунеб гуреб, эркенго чвахун бачIунеб.\nТворчествоялда тIад хIалтIулев чи хIелхIедизе регIуларо\nКарантиналъул заманалда Аида ГIабдулмажидовалъ гьабулеб хIалтIухъ баркалаги загьир гьабизе, гьелъие цо чанго суалги кьезеян кIалъана дун. Телефон борхана, халкъалъе бищунго рокьулел магIарул театралъул актеразул цояй, Аидал эбел Майсарат ГIабдулмажидовалъ.\n- Щиб яц, ПатIимат, дица дуе бицинеб? Бахун цIа-кангун бусада руго Аидаги гьелъул васги. Гьезие хъулухъалъе яхъун чIун дунги йиго. ЙикIанаха гьей ракIчучиялъе цо жал гьарулей, интернеталда лъолей. Пандемия лъугIидал нужецаго гьабе гара-чIвари, - янги абун, дун тIаса йихьизайизе лъугьана Майсарат.\n- Майсарат, 13 соналъ дудаго цее сценаялда яс йигеб мехалъ гьелъул хIакъалъулъ бицине щибнигийищха дур гьечIеб?\n- Гьеле гьелгощинал соназ дудаги цее гурищ йикIарай гьей? - ян суалги кьун гьоркьой къотIизаюна гьелъ дун.\n- ГIемерал спектаклязда гIахьаллъунги йихьана, балагьаразеги гьей йокьулей йиго, диеги цIакъ бокьула гьелъ ролал хIалеб къагIида. Шапакъат-квара щиб бугеб Аидае кьураб?\n- Дида бихьичIоха, гьудул, гьелъие кьура-тараб жо.\nЖийго рагIизайиги берцин йихьизе гьаюдизеги лъаларей, рецц- бакъалда хадуй лъугьунарей гIадан Майсарат йикIин цебего лъалеб жо букIана. РитIухълъиян къеркьолеб, тIекълъиялда рекъолареб гьелъул гIамалалалъ, рагIул бегIерлъиялъ, гIужилго гьеб речIчIиялъ, шапакъаталгун тIокIлъи тIаде гьукъулеб букIин хIакъаб буго. Эбелалъул гьеб хасияталъ ясалъеги квалквал гьабулеб бугодаян паркъана дирго пикру.\n- Цо тIугьдузул квацIиниги, компетазул килониги къвалакь къан ячIине ккелароанищ, ясалъул яги дурго хIакъалъулъ хъвазе дун рекIеда ятизайизе? - ян махсара гьабуна дица Майсаратие.\n- Йо, ГьитIинова, творчествоялда тIад хIалтIулев чи хIелхIедизе регIун вукIунаро. Гьел дуца абулел жалги дихъа лъугьунаро, - ян жиндирго къагIидаялъ кьваризабуна гьелъ.\n- Кьолел шапакъаталги, гьабулеб рецц-бакъги чарагьечIеб жо гуро, аслияб жо буго чиясе жиндирго махщел, пиша бокьи, гьелда тIад хIалтIи. Гьеб хасият бихьизе бокьила ясалъулъги, - ян лъугIизабуна Майсаратица дие кьолеб жаваб.\nКоронавирус тIибитIиялдалъун лъазабураб пандемиялъул низам тIаде щвезегIан Авар театралъулал хIалтIулел рукIана, халкъияб кечIги кьочIое босун, Россиялъул мустахIикъав артист ХIусен Казиевас хъвараб «Кьурулъ хутIарав ГIали» абураб пьесаялда тIад. Гьениб Аида ГIабдулмажидовалъухъе кьун буго Айзанатил образ. Гьеб спектакльги сценаялда лъолеб буго ХI. Казиевас.\nЦогидал гIемераздаго гIадин, Аидадаги хъвана гьаб захIматаб унтул кваркьи. Гьанже гьелъие мадар лъугьунеб буго, амма жидерго ишцояв, гьунар тIокIав артист НурмухIамад НурмухIамадовасухъ гIодулел берал гьелъулги ракъван гьечIо.\nДругие материалы в этой категории: « Их рогьунеб гIужалда\tГьудуллъиялъул багьа »\n16:47, 21 января 2021, 105\n16:41, 21 января 2021, 99


Крымалъ лъазабуна лъиданиги бачIоголъи ва официалияб къагIидаялда гIарза кьуна Росиялъул Федерациягун цолъиялъул. Гьединаб хIукму къабул гьабиялъул мурадалда тIобитIана Крымалъул парламенталъул хасаб данделъи. ХIукму тасдикъ гьабуна данделъиялда вукIарав нусго депутатасдаса гъорлъан 85-яс.\nЦолъарал миллатазул гIуцIи ва пачалихъал Крымалъул депутатаз ахIана бащдабчIинкIиллъиялъул цIияб статус къабул гьабиялде. Хадусел галаби дандразе Москваялде ана хасаб делегация.\nГьединал галаби Крымалъул нухмалъиялъ гьаризе байбихьана гьатIан къоялда тIобитIараб референдумалда халкъалъ Украиналдаса батIалъун Россиялде нух бахъиялъул рахъ ккун хадуб. Официалияб лъазабиялда рекъон, Крым Россиялъул Федерациялъул субъекталде буссиналъул рахъ ккун буго гьаркьал кьуразул 97 гIанаб проценталъ.\nМагърибалъул улкабаз ва жибго Украиналъ Крымалъул плебесцит лъазабуна къануназде данде кколареблъун. Референдумалда цебе Крымалъул парламент бихизабиялъул хIукму гьабуна Украиналъул ТIадегIанаб Радаялъ.\nЕвроцолъиялъул къватIисеб политикаялъул тIадегIанай вакил Кэтрин Эштоница лъазабуна, Европаялъ Россиялде битIизе кколин Крымалда хурхун гьарулел галабазе гIоло гьелъие рукIине бегьулел захIмалъабазда хурхараб сигналин.\nПольшаялъул къватIисел ишазул министр Радослав Сикорский: «Загьирлъун буго Крымалъул «аншлюс», ай, гьелъул аннексия. Халкъазда гьоркьосеб жамгIияталъ гьеб жаваб гьечIого тезе бегьуларо. Референдум конституциялде данде кколеб гьечIо, гьелда гъоркь гьечIо къанунияб кьучI. Крымалъул гали къабул гьабизе гьечIо халкъазда гьоркьосеб жамгIияталъ. Гьеб ккола, Евроцолъиялъ жинцаго абураб, гIумруялде бахъинабизе бугин абураб».\nТалат къоялда Евроцолъиялъул улкабазул къватIисел ишазул министразул Брюсселалда тIобитIараб данделъиялъ хIукму гьабуна Украиналда загьирлъулеб кризисалда хурхун Россиялдаса ва Украиналдаса 2I официалияв хъулухъчиясде данде санкцияби хIалтIизариялъул. Гьезие визабазда хурхун чIезарулел руго гIорхъаби ва банказда ругел гьезул гIрацазул хьвади чIезабулеб буго.\nЛитваялъул къватIисел ишазул министр Линас Линкявичюсица лъазабуна, цогидал тадбиразда хурхарал хIукмаби хадусел къоязда къабул гьаризе ругин. Лъазабулеб буго жидеде данде санкцияби гьарулел гIадамазул сияхI халалъизабизе бугин Россиялъул президент Владимир Путинил сверухълъиялда ругел хъулухъчагIазул цIарал журанин.\nГьезда релъарал жидерго санкцияби лазаризе хIадурулел руго Америкаялъул Цолъарал Штаталги.\nРоссиялъ лъазабулеб буго Крымалда тIобитIараб референдум къанунияб кколин. Кремлалъул лъазабиялда рекъон, Россиялъул президент Владимир Путиница талат къоялда тIобитIизесеб парламенталъул данделъиялда цебелеъей загьир гьабизе бугин Крым Росиялъул Федерациялде гъорлъе босиялда хурхараб.\nРоссиялъул кIудияб даражаялъул парламентарияз рикIкIунеб буго формалияб къагIидаялда Крым Россиялде гъорлъе жубай кколин къокъаб заманалъул суалин.\nКрымалъул депутатаз итни къоялда лъазабуна гьединго, украиналъул пачалихъияб кинабго буголъиялъул национализация гьабулеб бугин ва гьеб гьанжеялдаса нахъе кколин Крымалъул республикаялъулин.\nПарламенталъ гьединго гривнаялда цадахъго гъурущги биччалеб буго хIалтIизе официалияб валюта хIисабалда. Гьелъ лъазабуна Крымалда гривна хIалтIизабизе бегьулин 20I6 соналъул тIоцебесеб январалде щвезегIанин.\nКрымалъул парламенталъул спикер Владимир Константиновас лъазабуна, украиналъул рагъул гIуцIиял бащдабчIинкIиллъиялда риххизаризе ругин.\nКрымалъул премьер-министр Сергей Аксеновас жиндирго Твиттералда хъван буго, 30 марталда республика Москваялъул заманде буссине бугин.\nИтни къоялда Украиналъул ТIадегIанаб Радаялъ тасдикъ гьабуна президентасул 40 азарго резервистасул рагъул къуватазде мобилизация гьабиялъул буюри.\nУкраиналъул хIинкъигьечIолъиялъул ва улка цIуниялъул мажлисалъул секретарь Андрей Парубийица парламенталда лъазабуна 20 резервист рагъул къуватазде ритIизе ругин, хутIарал журазе ругин гьанже гIуцIараб Миллияб гвардиялде гъорлъейин.\n"Ракълилаб маршгун" рагъалде данде


ТIиссал рукIана ВатIаналде тIаде къо ккараб мехалъ маххул къолденлъун чIолел гIадамал. Къажаразул Надир-шагь 1741 соналъ мугIрузде вачIунев вукIин лъарап тIиссадерицаги тIиндадерицаги бодул цевехъанлъун ТIиндиса залим Камалъавги тун жигараб гIахьаллъи гьабун буго гьесда дакде букIараб Дагъистаналъул халкъазул къеркьеялъулъги. Бицуна Камалъав вукIанин гIорхъолъа борчIараб къуваталъул кIиго метргун хадуб чорхол борхалъи бугев чи. Гьев тIиндадерилги тIиссадерилги богун Надир-шагьгун рагьде «Хициб» магъилъе ккун вуго. Бицен буго Камалъасул могорогун ва-гьизе гьунар букIун бугилан. Гьес могоро бан кIиго-лъабгояв ракьалда льолев вукIун вуго. Камалъав ХицIиб магъилъа, бодуе кIудияв камиги ккун бергьенлъигун тIад вуссун вуго. Гьев залим Гуржиялъ чабхъад аралъув цо рагьулъ нахъасан хеч тункун чIван вуго.\nТIиндадерил цоги лебалав ба-гьадур, Шамилил мурид Бусаиласул (Уселъе) бетIерлъиялда гъоркь тIиссадерица Шамилил заманалда ккарал рагъазулъ кьаби щвезабун буго гIурусазда. Бусаилас гIахьаллъи гьабун буго АхIулгохIда ккараб рагъулъги. ЦIадаса ХIамзатица «АхIул гoxI бахъи» поэмаялда абуна:\n«Россиялъул машгьурал ашраназул бутIрузда Циндаго лал тIамурав ТIиндиса Бусаилав,»-абун.\nБусаилав Ах1ул-гохIда гIурусалгун ккараб рагъулъ шагьидлъун вуго 1839 сонапъ Щулалъул roxI цIунун вукIарав 100 муридасда цадахъ.\nГьадин хъван буго 1997 соналъул 1 февралалда къватIибе араб «ХIакъикъат» газеталъул 14 гьумералда: «ТIиндиса Бусаилав-гIемерал гьунарал гьарурав гIурусазул тушман-багьадур»,-абун. Гьенибго бугеб «АхIулгохI цIунулаго шагьидлъарал бахIарзазул сияхIалда 21 буго гьесул цIар.