Араб батуларо, тараб щвеларо\nАхирал соназда ригь арал гIадамаз гIемер бицунеб рагIула Советияб заманалда букIараб лъикIлъиялъул. ХIатта цо-цо гIолилазцин абулеб рагIана жидее Совет Союзалда гIумру гьабизе бокьилаанин абун. ХIисаб гьабидал, бичIчIулеб буго гIолилазул гьеб пикру социалиял гьиназда Советияб гIуцIиялъул хIакъалъулъ бицунел харбазда божун бижараб букIин.\nДун ккола доб заманалъул чи, цIалана школалда ва лъугIана ВУЗ. Гьел сонал ккола дир талихIаб лъимерлъиялъул ва гIолохъанлъиялъул заман. Гьайгьай, дие бокьилаан гIанчIаб гIолохъанлъиялде тIад вуссине! Лъиеха бокьилареб классцоялгун, гьудулзабигун, даималъго нилъедаса ратIалъаралгун дандчIвазе, риидал майданазда бурда-тIил ва торгIо хIазе, рогаткагун «тушманасде» гьужумалъ ине…\nЛъимерлъи ккола, сундулго ургъел гьечIеб ва бокьараб мехалда эбелалъул хинкIал кваназе рес бугеб, ай инсанасул гIумруялъул бищунго талихIаб заман.\nНиж, лъимал, машинабазда рекIунаан рачел бачIого, лъим гьекъолаан пластикабазул шушбузухъа гуреб, иццда кIалги чIван. Рокъоса унаан радал, тIад руссунаан дунял рукIкIиндал. Нижер рукIинчIо компьютерал, телевидениялъул батIи-батIиял спутниказул телеканалал, компакт-дискал, сотовиял телефонал, интернет...\nКIудияб хIикмалъилъун рикIкIунаан Ильичил чирахъги, тIад къали гьечIеб репродукторги, шарикалъулаб ручкаги, велосипедги. Бечедал чагIазул гурони букIинчIо радио, холодильник, мегеж кIкIвалеб машина. КигIанго херлъун ругониги, гIемерисезе бокьула буссунареб-сунареб урхъиялъул асаралъ, жидерго талихIаб лъимерлъи ракIалде щвезабизе, накъит рекъеялъе харбида гьоркьобе дагьабго содаги бан, хIухьелккун, рекъе-решезабун, цебего араб гIолохъанлъиялъул хIакъалъулъ бицине...\nГьереси щай, араб лъимерлъи-гIолохъанлъиялъухъ дирги букIуна буссунареб чIалгIенги доб заманалде тIадвуссине бокьилин абураб пикру-анищги. Лъимерлъуда нилъ батIайиса балагьула дунялалъухъ, анищаз ва божияз цIун рукIуна ракIал. Божула, киве аниги, щваниги дун, рокъовго гIадин, эркенго, аваданго вукIинин, гIадамал кирго дидаса рохунги разиги рукIинин.\nШколалъул къоял, классцоял. Доб заманалда букIунароан цоцазулгун виртуалияб, ай Интернеталъулаб яги мобильникалъулаб бухьен. Цоцахъе гьоболлъухъ унаан, кучIдул гьарулаан ва ахIулаан, хасал тетрадазда хъвалаан рокьул кучIдул ва мурадал.\nГIедегIун бекерулеб ккола гIумру, унеб жо буго заман.\nБичIчIулеб буго, харабазул гьеб чIалгIен, Советияб гIуцIиялъул заманалъухъ гуреб, тарихалде араб жидерго лъимерлъиялъухъ, гIолохъанлъиялъухъ, гьудул-гьалмагъзабазухъ ва абадияб рокъоре арал гIагарал чагIазухъ бугеб урхъи букIин.\nЦо-цо мехалда лъалел-хъвалез, гьудул-гьалмагълъиялъ дида бадибчIвала дун кивалиго 60-70-абилел соназулъ къан, гьениса ворчIизе кIоларого вугин. Цо рахъалъ гьеб битIарабги батила. Дида лъикI лъала ва бичIчIула жакъасеб къойил сагIтил хехаб кIутIиялъул бакъан. Амма ракIалдаса унаро жакъа дунгун гьечIел гьудулзабазул сипатал ва дол соназул лъугьа-бахъинал.\nНиж-пионеразул данделъаби, спортивиял къецал, гIи-боцIуе рехьлъи гьаби, студентлъиялъул талихIаб заман, «Океан» абулеб транзисторалдасан «Голос Америки» радиоялъул цIиял харбал…\nДоб заманалъул гIадамал рукIана киналалиго батIиял, тIокIал. РакI бацIцIалъи, гIумру-яшавалдаса разилъи ва гIагараб партиялъ жал битIараб нухдасан рачунел рукIиналда бугеб божилъиялъ гьел цIунун рукIана Западалъул «гьайбатлъабаздаса». ГIумру букIана чIара-хьараб ва гIодобе биччараб. Вакъарав чи вукIинчIо. Бекьулеб хур, хьихьулеб гIи-боцIи, бертаби, годекIабахъ бахIсал… Гьеле нужее чIалгIен, гьеле аралъухъ, ай лъимерлъиялъухъ бугеб урхъи.\nТIоцебесеб иргаялда, херал чагIазда лъимерлъи цебе чIезабулаго, ракIалде щола жидерго рукIарал хIаял, пайда босулел рукIарал алатал ва рокьулел расанкIаби. Гьале гьезул цо-цоял.\nДругие материалы в этой категории: « «Халкъалъул хIажалъаби хIисабалде росула»\tГIаммаб ишалъе гIоло гьабулеб хIалтIи »


Адвокат юхаразул цояв ахираталде къокъана\nМухIамадова Сапият: "Лъабго соналъ цее дун юхаралдаса хадуб чанго нухалъ вихьун вукIана дида Батирби. Гьес дие кумекцин гьабулеб букIана".\nХамиз къоялъ Хасавюрталда чIван вуго полициялъул капитан Магьдиев Батирби. Гьесде кьвагьдон руго документазул хал гьабизелъун лъалхъизабураб автомобилалъусан. Кьвагьа-гIанхъи ккараб бакIалда лъукъел ккун буго аскIосан уней гIолохъанай ясалъеги. Магьдиев Батирби ккола 2010 соналъ адвокат Сапият МухIамадова кьабурал полициялъул хIалтIухъабазда гьоркьов вукIарав чи.\nПолициялъул капитан Магьдиев Батирби чIван вуго Хасаювюрталда октябралъул 17 къоялъ. Изну гьечIого яргъид гIуцIараздаги полициялъул хIалтIухъабаздаги гьоркьоб кьвагьа-гIанхъи ккун бугин гьенибилан баян кьун букIана информ.алатаз.\nГьеб баян гьоркьоб заман ун хадуб цIигьабулеб букIана. Рохьилазул цо чи чIван цо полициялъулав лъукъунги вугилан. ГIемерго заман иналде лъана полициялъулав хун вугилан.\nГьев ккола хасаб къукъаялъул командир Магьдиев Батирби. Цадахъ хIалтIулеца гьесда гьединго абулеб букIун буго ГIамайиланги. Эркенлъи радиоялъухъе щвана цойги цIияб баян. Батирби ватана 2010 соналъ адвокат Сапият МухIамадова кьабурал полииялъул хIалтIухъабазул цоявлъун.\nГьеб баян нижее кьуна жийго Сапиятица. Сон шагьаралда букIараб кьвагьа-гIанхъи рагIун буго гьелда. Гьелъул мухIканлъи цIехон Хасавюрталъул жанисел ишазул идарялде кIалъайдал гьелда бицунеб буго Батирби лъукъун вугилан, дагьаб хадусан хваниланги ахIун буго.\nГьаниб абичIого гIоларо 2010 соналдаса нахъе жийго кьабурал полициялъул хIалтIухъаби тамихIалде цIай тIалаб гьабун диванханаялъул прокуратураялъул ва цIех-рехалъул комитеталъулгун дагIбаялда йиго Сапият гьабсагIтаги.\nХун вугилан рагIидал ракIги гурхIанин жиндир гьесда, амма гьесдаса тIаса лъугьине ракIалда букIинчIилан жиндаян абулеб буго гьелъ жакъаги:\nМухIамадова Сапият: «Лъабго соналъ цее дун юхаралдаса хадуб чанго нухалъ вихьун вукIана дида Батирби. Гьес дие кумекцин гьабулеб букIана хIалтIуда жаниб. Гьеб гуребги лъалел хъвалезухъ ругьелги битIун бачIунаан тIаса лъугьайилан абейин жиндасаян.\nАмма дида тIаса лъугьине ракIалда букIинчIо лъугьинеги лъугьунароан. ЧIван вугилан рагIидал ракIги бухIана, гьереси бицинаро. Амма дун кьабулел рукIарал гIолохъабазда цадахъ гьев вукIанилан абураб пикруялъ кинго рахIатги толеб гьечIо.\nГьев хун вугилан дихъе гьесулго пишацояв кIалъан вачIаравго дун божулей йикIинчIо, дун махсароде кколей ятилин гьес, гьесда лъалеб букIаралъул гьесулги дирги букIараб гьоркьоблъиялъул, гьединлъидал ургъунго бицунеб хабар батилин гьесилан ккун букIана.\nАмма гьес кIиабизеги такрар гьабуна кIиго сагIаталъ цевеги дида цадахъ гIодовги чIун вукIарав Батирби гьанже тIокIалъ гьечIилан. Гьеб мехалъ божана ва гIажаиблъизаюна гьеб хабаралъ».\nСапиятил ишалда хурхун диванханаялъул халгьаби тIобитIизе кколаан октябралъул 16 къоялъ, амма I8 къоялде нахъбахъун буго гьеб гьедин нахъе бахъун гIайиб гIунтизабулел чагIи нахъе риччан гIемерал квал-квалал гьаруна Сапиятие.\nДун юхараб соналъго лъалеб букIанин жинда гьедин цIа-цIазе букIин цIех-рехалъул иш, амма лъалеб букIаниги къануналда рекъон гIайибиял чагIазе тамихI къотIизе кколилан абураб пикруялъ нахъаса йичIичIого гьалда хадуй чIанин жий:\nМухIамадова Сапият: «ГьабсагIатги хьул гьечIо дир жакъа тIобитIулеб диваналъул халгьабиялдаса хадубги дие пайдаяб куцалъ хис-баси ккелин гьеб ишалъулъилан.\nКинан букIаниги халгьабиялда жанир хиса-басиял гьаризе ккола, гIайиб гIунтIизабулезул цояв Батирби хваралъул.\nГьелдаса хадуб кIиабизеги, лъабабизеги диванханаялъул хIукмуялда дунго рази гьечIилан гIарза хъваялъулги магIна букIинарилан ккола.\nГIицIго балагьила жакъасеб диваналъул данделъиялъул хIасил кинаб кколебали».\nГьаб моцI байбихьаралдаса Магьдиев анкьабилев полициялъулав ккола Дагъистаналда чIварав.


Ярлыкапов АхIмадица абулеб буго Чехиялда тIобитIараб гIелмияб конференциялда жинцаги жиндирго коллегалъги гьабураб докладалъ кIудияб дандерижи багъаризабунин.\nДокладалъе кьучIлъун ккун бугин жидеца лъабго соналда жаниб гьабураб цIех-рехалъул хIасил.\nЯрлыкапов АхIмад: «Чехиялъул ГIелмабазул Академиялъул гьанжесеб тарихалъул институталъ гIуцIараб гьаб цIакъ интересияб конференциялда гьоркьоб лъун букIана "Тарихияб пагьму ва миллияб бичIчIи" абулеб суал.\nРоссиялъул ГIелмабазул Академиялъул вакилзабиги гIахьаллъана гьелъулъ. Хасго Этнологиялъул ва Антропологиялъул институталъулги Социологиялъул институталъулги гIелмиял хIалтIухъаби.\nЧехиялдаса ва Словакиялдаса коллегаби гурелги - Польшаялдасаги Латвиялдасаги гIалимзабаз гIахьаллъи гьабуна рехсараб конференциялда. Гьоркьоб лъураб суал гъваридго ва паракъатго дандбалеб букIана.\nДие бокьана гьеб суал дандбараб куц, щай гурелъул гьеб цIакъ захIматаб суал букIиналъул. Гьеб тадбир тIадегIанаб гIелмияб даражаялда тIобитIана.\nДицаги дир коллега Адриана Скоробогатовалъги бицен гьабуна Дагъистан республикаялда миллияб хаслъиялъул ва миллияб бичIчIи камиялъул хIакъалъулъ. КьучIое босун букIана ахирисеб лъабго соналда жаниб гьабураб цIех-рехалъул хIасил.\nНижер докладалъ кIудияб дандерижи багъаризабуна конференциялда. Чехиялдаса ва цогидал улкабаздаса нижер коллегаби абулеб букIана гьединаб интерес бакканин жидеда Дагъистаналъул ва Шималияб Кавказалъул хIакъалъулъ дагьаб гурони тIокIаб щиниги лъалеб гьечIолъиялъ.\nГьез нижее кIудияб баркала кьуна доба бугеб бакIаб ахIвал-хIал нижеца бичIчIизабун букIиналъухъ. Гьеб темаялда тIаса кIудиял бахIсал гьаруна Россиялъул ГIелмабазул Академиялъул гIалимзабазги.\nЖидерго рагIи абуна социологазги. Гьез абуна къватIисел улкабазда гуребги - жибго Россиялдаги гьеб проблема бичIчIулеб гьечIин гIемерисезда».\nЭР: - Дагъистаналда бихьулеб миллияб бичIчIиялъул кризис абулеб рагIабазул магIна щиб? Щиб гьеб кколебали? Бегьулищ абизе цогидал республикабаздаги гьадинаб кризис бугин?\nЯрлыкапов АхIмад: «БитIараб абуни - тIолго Шималияб Кавказалда цебе гьадинаб масъала буго. Нижеца гIадахъ босула миллияб хаслъиялъул чанго даража: этникияб, динияб ва гIаммаб гражданияб.\nВа гьалго щинал даражабазда захIматаб кризис бихьула. Мисалалъе этникияб, миллияб бичIчIи Дагъистаналда бищун тIадегIанаб даражаялда букIана кидаго. Жакъайин абуни гьелде данде динияб хаслъи чIезабун буго.\nГьединаб бичIчIи тIоцебесеб бакIалде бахунеб буго. Гьеб кризис гъваридаб буго хасго гIолохъанал дагъистаниязда гъорлъ. Гьелъие гIиллалъун ккун буго мацI лъангутIи. Ай, жиндирго рахьдал мацI лъаларев тумав вукIа, магIарулав вукIа, ялъуни цогидаб миллаталъул вас вукIа - жинца жив жиндирго миллаталъул вакиллъун вихьизегIан - бусурбанчилъун вихьизе ва вихьизавизе бокьилаанин.\nГьадинаб бербалагьиялъ гъозие рес кьола жал гIатIидаб, кIудияб жамагIаталъул вакилзабилъун рихьизе ва рихьизаризе, ай - цо миллард щунусго миллион чи вугеб тIолго дунялалъул бусурбан миллаталъул вакилзабилъун.\nЭР: - Гьедин батани гIурусалъ гуреб - гIараб мацIалъ кIалъазе ккеларищ?\nЯрлыкапов АхIмад: «Гьебги ккола миллияб бичIчIиялъул кризисалъул аспектазул цояб, щай гурелъул мацIалъул суал хIакъикъаталдаги баккулеб буго ва гьеб сан гьабичIого тезе ресги гьечIо.\nГьеб суалги гIадтIидго дандбалеб буго. Масала гIолохъанал бусурбабаз жидерго интернет-форумазда рагьараб къагIидаялда абулеб буго гIурус мацI тун, Исламалъул ахирисеб гIусманияб халифаталъул мацI, ялъуни гIараб мацI хIалтIизабизе кколин.\nГьел киналго процессаз ниж ургъалида тIамун, нижеда цере гIемерал масъалаби раккизарулел руго.\nЦIакъ квешаб кризисалде рехун буго гIаммаб гражданияб хаслъиги. Жал россиялъулал ругин абизе кьучIги гъираги бугел гIадамазул къадар дагьлъулеб буго соналдаса соналде.\nГьадинаб цIаралде разиял гIадамазе нух къалеб буго ахирисел соназ бахъараб вахIшияб кавказовфобиялъ, ай миллияб рокьукълъиялъ. Ва гьелдалъун гIолохъабаз батIиял нухал рала-гъалагьулел руго».\nЭР: - ГьабсагIат цIидахъан гьоркьоб лъун буго паспорталда миллат бихьизабиялъул хIужа. Кин дуда кколеб, гьелдалъун пайда букIине бугищ?\nЯрлыкапов АхIмад: «ГIаксалда, гьелдалъун жеги кIудияб зарал швелин гьанжелъагIан гIуцIичIеб гIаммаб гражданияб хаслъиялъе дида ккоухъе. Дир хIисабалда паспорталда миллат нахъеги бихьизаби - гIантаб ищ буго. Лъалеб букIахъе тарих кIиго нухалъ такрарлъула. ТIоцебесеб нухалъ гьеб букIине буго - фарс, ай махсароде релъараб жо.Унго-унгояб фарс»!\nЭР: - Щиб дуца абилеб мактабазда тарих малъулеб цIияб тIехьалъул хIакъалъулъ. Дуда лъалеб батила - дагьалъ цебе кIудияб ахIи-хIур багъаризабун букIана татаразул хIаракатчагIаз цIияб тIехьалда гъозул умумул вахIшиял, гIурусазул лъимал кваналел гIадамаллъун рихьизарун рукIиналъ.\nЯрлыкапов АхIмад: «Дир пикруялда гIадамаз ризго гIантал жал гьарулел руго кигIан берцинал анищал ругониги гъозул. Гьединлъидал гьаб рехсараб цолъарабилан абулеб тIехалда сверухъ бугеб гъалмагъиралде, гьеб иш тIубалеб куцалде балагьун абизе бегьула - гьеб кIудияб гIадаллъи бугин.\nГьединго абизе бегьула - гьеб букIине бугин дол советиял тIехьазда релъараблъун. Долги цолараллъун рукIана. Дида бихьухъе гьениреги журалел руго дол советиял тIехьазда рукIарал щинал гIантал гъалатIал.\nМисалалъе босани советияб заманалда абулаан Меседил Орда абураб татаразул пачалихъалъул кинабгIаги хурхен букIинчIин Россиялъул тарихалда, гIаксалда, гьеб букIанин тушманаб пачалихъ. Амма хIакъикъаталда Меседил Ордаялъ кIудияб роль хIана Россиялъул пачалихъ гIуцIиялда.\nСоветиял тIахьаздайин гьеб тарихияб хIужа нахъ чIвалеб букIана. Гьале гьаб цIияб цолъараб тIехьалъги гьебго позиция кквезе бугин, дида ккола.\nАмма доб советияб заманалда гIадамазе цорахъалъулаб гурони тIокIаб батIияб информация букIун гьечIони, жакъа гьеб бигьаго батизе бегьула.\nГьединлъидал, мактабазда тарих малъулеб гьаб цIияб цолъарабилан абураб тIехьалъ батIи-батIиял миллатазда гьоркьоб питна багъариялъе гIиллалъун ккезе буго.\nТарихалъе асар гьабурал, тарихалда гъваридал лъалкIал тарал цогидал халкъазул хIакъалъулъ рагIицин гьечIеб тIехьалъе кинаб къимат кьелеб гьел халкъазул гIадамаз?!\nБосе добго ГIурус-Кавказияб рагъдул тарих. Гьеб буго рахIат хвезабулеб суал. Гьединлъидал гьелда тIасан баянал цIодорго гьабизе ккола. Амма хIакъикъат гIадамазде бицине ккола доб, ялъуни гьеб рахъалдехун сверичIого рукIине рес гьечIониги.\nДир щаклъи буго гьаб цIияб тIехьалдаги цо-цо тарихиял хIужабазул хIакъалъулъ руцIун чIезе ругин авторал.\nЭР: - ГIурус миллатчагIаз ахирисеб заманалда ахIи балеб буго бакI-бакIалда ГIурусазул республикаби гIуцIиялде. Гьеб гуребги цо-цо политиказги абулеб буго Россиялъул Федерациялда ругел цогидал миллатазул бугеб гIадаб статус гIурус халкъалъеги кьезе кколин, ГIурус республика лъазабун.\nНугъай миллаталъул вакил хIисабалда щиб дуца абилеб жидерго автономияб статус гьечIеб дур миллатцоязда цере ругел проблемабазда бан?\nЯрлыкапов АхIмад: «РекIелъ гIагалигун абила дица пачалихъияб даражаялда нугъай миллаталъул къисмат киданиги дандбан букIинчIин. Сан гьабичIого тун буго гьеб проблема. Гьеб мекъи буго, дир хIисабалда, щай гурелъул гъоркьисан гьеб суал чIечIого борхизабулеб буго.\nАбулеб буго нугъай миллаталъул цониги статус гьечIин кибниги. Масала Ставрополь икълималда нугъаязул проблема гьанжелъагIан нахъ чIвалеб букIана тIадтараз, хIаракатчагIаз ахIи балеб ва гIарз гьабулеб бугониги.\nГьадинаб бербалагьи нахъеги халат бахъинабуни - квешаб гурони лъикIаб хIасил бачIинегIан балагьун чIезе рес гьечIо. Гьеб суал миллияб пашманлъилъун лъугьунеб буго».\nЭР: - Нугъай миллаталъул депутатазул къадар кIудиябищ?\nЯрлыкапов АхIмад: «Россиялъул Пачалихъияб думаялда нугъай миллаталъул депутатал гьечIо. Республикабазул парламентазда - Дагъистаналда ва Гъарачайгун Чергессиялда гьел руго.\nСтаврополь икълималда нугъай миллаталъул вакил тIамиялъул суал цебе лъун букIана, амма хIасил гьечIого хутIана гьеб жигар. ХIатта нугъай миллаталъул гIадамаз яшав гьабулеб букIарал Хъаясули ва Ачикулахъ мухъазул кьучIалда гIуцIараб Нефтекумск мухъалъул мажлисалдацин гьечIо нугъай миллаталъул вакилзаби.\nНугъай миллаталъул гIемерал хIаракатчагIазда лъикIалан бичIчIула гьеб проблема гIемерал цогидал регионазул интересазда хъинтIулеб бугеблъи. Ва гьабсагIат хъващтIан гьеб масъала тIубазабизе рес гьечIо.\nАмма гьел рехсарал регионазул тIадтараз гьелда жиндирго бербалагьи дагьабниги хисарабани - гIемерал цогидал масъалаби тIуразарилаан.\nУ, Нугъай Республика гIуцIи захIматаб ва цогидазе зарал гьабулеб ишлъун ккезе бугони, альтернативиял вариантал хIалтIизаризе щай бегьулареб?\nНугъаязул автономия гьечIого миллиял проблемаби тIуразаризе рес кьолеб диалогалде ахIи бан, мактабазда нугъай мацIалъул адабияталъул ва нугъай халкъалъул тарихалъул дарсал кьун. Гьелдалъун гIемерал суалал тIуразаризе бегьула».\nШималияб Кавказалъул республикабьазда миллияб бичIчIиялъул кризис бихьулеб бугониги дунялалъул бакI-бакIалда гIаксалда тIадтараз хIаракат бахъулеб буго гьединаб миллияб хаслъи гIуцIизе.\nМисалалъе Босниягун Герцеговинаялда. Динцояллъун кколел амма жиб-жиб мацIалъ кIалъалел дагъистаниязул мисалалъул гIаксалда гьенир гIумру гьабулел гIадамазул рахьдал мацI буго гIаммаб буго – ай – сербазулгун-хорватазул.\nАмма гьеб халкъ лъабго диналъ бикьун буго – гIисал диналъул ордодоксалияб гьаркьелалъ ай православиялъ, католизизмалъ ва ислам диналъ.


Грызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Ноябрь 4, 2020 15.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Ноябрь 2, 2020 30.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 29, 2020 200.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 28, 2020 600.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 26, 2020 40.00 грн.\nГрызуны - - Октябрь 24, 2020 10.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 24, 2020 550.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 22, 2020 50.00 грн.\nГрызуны - Харьков (Харьковская обл.) - Октябрь 22, 2020 30.00 грн.


"ГΙакъилаб" инициативагун дискриминациялде\nКъануналде хиса-басиял хΙадурарал депутатал Алексей Журавлевасги Сергей Жигаревасги рикΙкΙунеб буго Россиялда миграциялда хурхарал проблемаби рижизариялъе аслияб гΙиллалъун кколин хΙалтΙул мигрантазул къадар цΙикΙкΙун букΙинин.\nКъануналъул проекталъул цеберагΙиялда хъвалеб бугохъин, 2012 соналда Россиялде вачΙун вуго Ι5-ялдаса цΙикΙкΙун чи. официалияб къагΙидаялда хΙалтΙизе ихтияр кьун буго миллионгун 500ялдаса гъоркье ккараб къадаралъе.\nОфициалиял лъазабиязда рекъон, Россиялда санайил 3-7 миллионалде щвезегΙан легалиял гурел мигрантал рукΙунел руго хΙалтΙулел. ХΙалтΙизе рачΙарал махщел гьечΙел мигрантал гΙемерлъиялъ миллияб цолъиялъе хΙинкъи буго Россиялда, хасго такъсиразул къадар цΙикΙкΙунеб букΙин ракΙалде босаниянрикΙкΙунеб буго къануалъул хиса-басиязул авторазул пикруялда.\n2012 соналда административияб жавабчилъиялде цΙан рукΙаразул къадар бахун буго 2 миллионгун щунусгогΙанав чиясде. Гьединабго цифра букΙун буго 20ΙΙ соналдаги.\nГьедин букΙаниги ахΙвал-хΙал зисулеб гьечΙо. Щивав чи нахъе, аслияб къагΙидаялда Гьоркьохъеб Азиялде, витΙулаго холеб буго30-40 азаргоялде бахун гъурущ.\nГьелъ Россиялъул бюджеталъе кΙудияб зарал ккезабулеб буго. Къануналде хΙадурулел ругел хиса-басиязеги бюджеталдасан гΙарац къваригΙине буго. Амма гьел гьарун хадусан бюджеталъе ккезе бугеб экономия цΙикΙкΙун букΙине бугин холеб гΙарацалдасайин, рикΙкΙунеб буго проекталъул автораз.\nГьел киналго гΙиллаби гΙураб кьучΙ кколин рикΙкΙунеб буго депутатаз къануналде хиса-басиял гьариялъе. Къануналъул проект ккола «Единая Россия» партиялъул фракциялъ хΙадурараб.\nВиза рагьизе кколарел улкабаздасан Россиялде рачΙунел мигрантаз босизе ккезе буго миграциялъул вексель. Нагагьлъун Россиялдаса депортация гьабизе кколеб бугони, гьеб векселалъухъ кьураб гΙарцуца бецΙизе кколеб буго мигрантасда тΙад хвезабураб гΙарац.\n«Гражданское содействие» абураб инсанасул ихтиярал цΙунулеб гΙуцΙиялъул нухмалъулей Светлана Ганушкиналъ божулей гьечΙо гьеб хиса-басиялъ позитивияб хΙассил кьезе букΙиналда.\nСветлана Ганушкина: «Гьеб гΙумруялде бахъинабун бажарулеб пикру гуро.\nДие цΙакъ бокьилаан къанун ургъаразухъан, гьел цогидал улкабазде унаго 30-40 азарго доллар яги евро босун батизе, нагагьлъун щиб кканиги, щварал улкаялда гьез гъалмагъир гьабунани янги абун».\nМоскваялъул инсанасул ихтияразда тΙасан бюроялъул нухмалъулев Александр Бродил пикруялда, гьеб къанун букΙине буго бай0бихьдасаго дискриминациялъулаб.\nАлександр Брод: «Гьеб къануналъул проект ккола цудунго дискриминацияблъун. Щайгурелъул гьелъ, нагалълъун щиб кканиги абун гΙадамазухъа гΙарац босулеб буго.\nРоссиялъул миграциялъул политика низамалде бачине ккола. Амма гьединал тадбираздалъун гуреб, улкабазул Вакиллъабигун Консульствоялгун бухьенги чΙезабун. Жалго мигрантазулгун лъай кьеялъулал хΙалтΙабиги гьарун».\nГΙакъилаб инициативагун... дискриминациялде\nМигрантазде данде цlиял волонтёрал\nЩвалде щвечlел къануназул пайда лъие бугеб?


От Иоанна 5:41\nОт Иоанна 5:44\n1. Коринфянам 9:1\n1. Коринфянам 9:2\nГІадамазул рецц-бакъ къваригІарав чиги гуро дун. Цоцазул рецц бокьулел нуж гІадинал гІадамаз иман лъелищ, цохІо Аллагьасдасан щолеб баркат тІалаб гьабулеб гьечІелъул нужеца. Дун эркенав чи гурищ? Дун МасихІил чапар гурищ? Нилъер ТІадегІанав ГІиса вихьарав чи гурищ? ТІадегІанасде нуж цолъи дир хІаракатчилъиялъул хІасил гурищ? Цогидазе дун чапар ватичІониги, нужее дун чапарлъидалха! ТІадегІанасде цолъараб нужер гІумруялъ нугІлъи гьабула дун МасихІил чапар вукІиналъе.


Наслабаз адабалда рехсола Багъужал цIар\nГьесул кIудияб махщел букIана бачIараб балагьалъ кIвекIулей эбелалдаги яхI гьечIев такъсирчиясдаги сабуралда кIалъазе\nЦIияб Лак районалде кIанцIун рукIарал яргъид гIуцIарал хъачагъазе суд гьабулаго, Пятигорск шагьаралъул судалъул залалда, 2003 соналъул 17 июналда къадаралде щвана ДРялъул Верховный судалъул судияв Багъужа ГIонжолов. Доб заманалда гьев лъаларев, гьесул цIар рагIичIев чи Дагъистаналда къанагIатги вукIун ватиларо. Бокьун буго, гьев лъикIав инсанги ракIалдещвезавун, цоги нухалда гьесул хIакъалъулъ дагьабго калам гьабизе.\nБагъужалгун дир лъай-хъвай ккана мачIадисезул рохьоб. Хохолчакмаялги, хIалтIул ретIелги ретIун, басриябго шляпаги лъун, кодоб гIаштIигун Дагъистаналъул Верховный судалъул судияв ГIонжолов вихьидал, дун гIажаиблъун хутIана. Дида бугеб хIал бичIчIараб гIадин, гьес абуна: «Кутакалин чIарал хIакимзаби ва дирго ишцоял отпускалъ курортазде уна. Гьидерил тIалъиги гIагараб росдал тIабигIатги дие сундасаго хирияб буго. Гьаниб щола дие лазатги рахIатги», - ян. МачIадисез бицунебго рагIун букIана отпускалъул заманалда Багъужа росулъе вачIунин ва щибаб къойил гьев вихьулин рохьов цIул къотIулевги гамачI данде гьабулевги.\nАнкьго сон бан букIана Багъужаца эмен рагъде индал. КIиго соналдасан гьесул эбелалъухъе бачIана магIу бахъараб кагъатги. Дол соназда кинавго чи вукIана къварилъиялда, амма Багъужада букIараб хIалалъул бицунеб цо мисал бачина. Хасалил квачалъул махIчIвалеб кватIараб хаслихълъи букIана доб. Багъужа, лъилалиго тIадкъай тIубазе, цого-цо бугеб горде-тIажуялъулъ аскIоб бугеб росулъе унев вукIана. МагIалъа абулеб бакIалда гьесда дандчIвана кIудадал имгIал - МагIазило. «Гьадин толохIочго мун эбелалъгIаги кин виччарав, дир вас», - ан абуна гьес ва, жиндасаго бахъун, гьесда квасквасул куртка ретIана. Гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ Багъужаца гIемер бицунаан ва абулаан: «Гьеб куртка букIана дие гIумруялъ щвараб бищунго къиматаб сайгъат, гьелъ жакъаги дир черхги ракIги хинлъизабула», - ян.\nБагъужал эбел йикIана гIакъилай, гьаюдизе лъалей гIадан. Кьварарал гIадатазда рекъон тарбия кьун гIезавуна гьелъ цо вугев вас. ЦIализе витIана учительлъун, жигар бахъана гьев гIадамалъе вахъинавизе. Дол соназда росабалъ учительзабиги тохтурзабиги хIурматиял чагIилъун рикIкIунаан, цоги махщел букIунеблъиги гIемерисезда лъалароан. Багъу-\nжаца бергьенлъиялда лъугIизабуна Буйнакскалъул педучилище ва ракIбацIцIадго кьуна гIагараб росдал лъималазе гIумруялъе чара гьечIел лъикIлъиялъул, гIаданлъиялъул ва захIмат бокьиялъул дарсал. Гьел соназда Багъужа къамартIго хIатIазда эхетана ва хIукму гьабуна цебегосеб анищ гIумруялде бахъинабизе, ай судиявлъун цIализе ине. Саратовалъул юридикияб институтги лъугIизабун вачIарав Багъужа тIамуна Советский районалъул прокуратураялъул следовательлъун. Районалъул тIалъиялъ мустахIикъаб къимат кьуна гьесул жигараб хIалтIуе ва кватIичIого гIолохъанав юрист тIамуна районалъул судиявлъун. Хадуб букIана республикаялъул Верховный суд. Хехго лъукъулеб ва асар гьабулеб гьесул рекIелъан ана щибаб дело, щибаб къисмат, щибаб магIил горо. ГIонжоловасул лъай-махщалие ва ритIухълъиялъе мукIурлъилъун рикIкIине ккола террорист С. Радуевасе ва гьесул гьалмагълъиялъе гьабулеб судалъе нухмалъи гьаби гьесда тIадкъай.\nГьеб судалдаса хадуб «Народная газеталда» бахъараб «Приговор Радуеву - предупреждение всем террористам» абураб диргун букIараб гара-чIвариялда «Гьединаб судалъе председательлъи гьабизе тIадкъай, гьайгьай, кIудияб божилъи ккола. Щай мун тIасавищарав?» - ан абураб суалалъе гьес гьадинаб жаваб кьун букIана: «Нухмалъиялъ гьеб судалъул иш дида тIадкъана. Гьединабго хIасилалда гьеб тIубазабилаан бокьарав дир ишцоясги», - ян.\n- Судалъул заманалда дуе кинабгIаги хIинкъи кьеялъул хIужа кканищ? Мун лъикI\n- Дица суд гьабиялъул рахъалъ лъилниги дагIба букIинчIо, чачаназул боевиказул ра-\nхъалдасан хIинкъикьейги ккечIо. Дун цIунула, амма бищунго ракIчIараб куцалъ дун Аллагьас цIунула.\nБагъужал бетIерлъиялда гъоркь гIемерал такъсирчагIазе гьаруна судал. Амма бищунго хIалуцараблъун рикIкIуна Буйнакскалда гIемертIалаяб мина кьвагьизабиялъул ва МахIач-\nхъалаялъул Пархоменкол къотIноб гьабураб теракталъул гIадал, дунялалдаго ахIи бахъи-набурал судазул заседаниял. Гьел рукIана цIакъ захIматал. Багъужаца гьел тIокIлъиялда, тIад рагIи абизе кIолареб хIалалда тIоритIана. Я Россиялъул генпрокурорасул, я судалде ккарасул рахъалдасан гьесдехун щибго дагIбаги букIинчIо.\nВас чIварай эбелалдехунги такъсир гьабуразул гIагарлъиялдехунги Багъужа адабалда ва хIурматалда вукIунаан. Амма судалъул гIадлу хвезабулев чиясда гьес гурхIел гьабулароан. Верховный судалъ хIукму гьабун жанив тIамурав чанго чи гьес тамихIалдаса эркенги гьавуна. Гьев витIаравги вукIунаан. РФялъул судалъул бищунго тIадегIанаб инстанциялъги рахъкколаан гьес къотIараб хIукмуялъул.\nХIукуматалъги мустахIикъаб къимат кьуна гьесул ракIбацIцIадаб хъулухъалъе. Гьесие щварал орденал-медалал рикIкIинчIого, Багъужа ГIонжоловасе кьуна гьадинал шапакъатал: РФялъул мустахIикъав юрист (1998 сон), «ЛъагIалил инсан» абураб цIар (2001 сон), ХIурматалъул орден (2003 сон), ДРялъул Пачалихъияб Советалъул ХIурматалъулаб грамота (1999 сон) ва цогидалги.\nКIикъого чияс лъикIав чи вукIанин нугIлъи гьабуни, бусурбанчи алжаналде унин абула. Багъужал хIакъалъулъ лъикIаб гуреб рагIиго рагIичIо. Цо-цо чагIаз гьесие гьадинаб къиматги кьолеб буго:\nИмам Яралиев, ДРялъул прокурорлъун хIалтIулев вукIарав: «Багъужа вукIана Халикъасго судиялъи гьабизе, ай ритIухълъи цIунизе тIасавищарав чи».\nАнвар МухIамадов, ДРялъул Верховный судалъул председательлъун хIалтIулев вукIарав: «Гьесда тIадкъалаан бищунго захIматал ишал, щайгурелъул Багъужада гIадин берцинго, ритIухълъи цIунун гьел тIоритIун цогидазухъа лъугьунароан. Верховный судалда хIалтIараб 20 соналда жаниб Багъужае цониги бадибчIвай щвечIо. Радуевасе гьес гьабураб судалъул бицунаго, РФялъул Генералияв прокурорас «высший пилотаж» абураб къимат кьуна ва, тIад цIарги хъван, гьесие Макаровасул таманча сайгъат гьабуна».\nМухIамад ГIабдулхIалимов, ДРялъул Верховный Судалъул заместительлъун хIалтIулев вукIарав: «ЛъикIаб лъай, Аллагьасго кьураб гьунар букIиналъ ва умумузул гIадатал цIуниялъ кумек гьабулаан гьесие судазда битIарал хIукмаби къотIизе. БачIараб балагьалъ кIвекIулей эбелалдаги, яхI гьечIев такъсирчиясдаги сабуралда кIалъазе гьесул кIудияб махщел букIана».\nСуракъат Асиятилов, Халкъияб Собраниялъул депутат: «Багъужада гъваридго лъалаан жиндирго хIалтIи, гьес ракIбацIцIадго хъулухъ гьабуна халкъалъе, ритIухълъиялъе ва законалъе, ай къиматалда цIунана судиясул цIар».\nИбрагьим ХIажиев, Шамил районалъул лъайкьеялъул управлениялъул начальник: «Багъужа вукIана ракIалда бугеб жо абулев, абураб гьабулев чи. Дунгун цадахъ гьев цIалана Буйнакскалъул педучилищеялда, хIалтIана школалда. Гьев вукIана художествиял тIахьал цIалиялъул рахъалъ тIоцебесеб бакI ккурав чи. Гьезул баракаталдалъун щвана гьесие лъикIаб гIакълу ва гIумругун гIадамал ричIчIиги».\nРамазан ГIабдулатIипов, Дагъистаналъул вукIарав бетIер: «ЛъаратIа районалъул прокуратураялъул следовательлъун хIалтIулев вукIана гьев. Багъужал лъикIлъиги, гIаданлъиги, ритIухълъиги бихьун, ХIебда ва МахIачхъалаялда гьев хIалтIулеб мехалъги, лъаратIисел къваригIелалъ гьесухъе унаан. Гьесул букIинчIо кIудияб бечелъи, чIухIарал кIалгIаби, секциялда гIумру гьабун букIана машгьурав судиясул кIудияб хъизан. Гьелъги гIемераб жоялъул хIакъалъулъ бицуна».\nКIудияб чIалгIенгун кIудияв вас МухIамадица бицана жидее эмен вукIанила нух бихьизабулеб канаб цIвалъун, жидеца жигар бахъулаанила гьесда релълъине, жидедаса гьев чIухIулеб хIалалда гIумру гьабизе. Берцин бихьулаанила гьесул хъулухъ, гIадамазулъ гьесул бугеб къадру, гьесдаса цогидазе щолеб кумек. Гьединлъидал ниж, ай васал хIалтIизе анила ихтиярал цIунулел идарабазде, хIалтIулелги ругила ахираталдаса валагьарав эмен жидедаса чIухIулеб хIалалда.\nБагъужал бищун кIудияв вас МухIамад ккола юридикиял гIелмабазул кандидат, профессор, подполковник, МахIачхъала шагьаралъул Ленинский районалъул судияв, нотариаталъул ва халкъазда гьоркьосел бухьеназул институталъул преподаватель. АхIмад хIалтIулев вуго таможняялда, Ибрагьим ва ХIасан - милициялда, ХIусен - судалъул пристав.\nБагъужал гIамал-хасияталъулъ букIана гIадатги гIадамалги кIодо гьабулеб рахъги. Гьелъие нугIлъи гьабулеб цо мисал бачина. Жакъасеб модаялда рекъон гIемерисез, росабалъа ун, шагьаразда жидерго лъималазе бертаби гьарулеб заманалда, Багъужаца жиндирго анлъавго васасе бертин росулъ гьабуна. Гьесул анищ букIана, пенсиялде аравго, росулъе вуссинеги. Пайда щиб, Аллагьас жиндихъего вачун ана лъикIав инсан.\nБагъужаца жиндирго рекIелъан биччалаан Дагъистаналда ва Россиялда лъугьунебщинаб гIалагъважа. Гьесда хIехьезе кIолароан улкаялъе гьабулеб бугеб инжитлъи, бахIарчиял умумузул ирсилаз гIадатал хIатIикь мерхьунел рукIин, гIемерисел дагъистанияз, гIарцуда, бечелъиялда хадур лъугьун, яхI-намус бичулеб букIин. РакIунтун бицунаан ихтиярал цIунулел идарабазул хIалтIулъ ругел чIахIиял гIунгутIабазул, гьел хисизаризе жиндирго гIолареб къуваталъул.\nБатIи-батIиял газетазда ва журналазда гIемер хъвана ва бицана Багъужал хIакъалъулъ. Росдал школалда лъуна гьесул цIар. Амма цебего заман щун бугониги, жеги гьечIо гьесул хIакъалъулъ хъвараб тIехь. Гьединаб тIехь букIинаан гьев ракIалдещвеялъе бараб памятниклъун ва гIун бачIунеб гIелалъе тарбия кьеялъе унго-унгояб квербакъилъун.\nБагъужаде хъварал гIемерал кучIдузда гьоркьоб шагIир Залму МухIамадовалъул гьаб кечI берцин бихьана дида, цIалдолезеги гьеб бокьилин абураб хьулалъ бахъулеб буго газеталдаги:\nИнсул азбаралда кьибил гIарцул гъветI\nКьолболъа бахъараб, рагIанищ васал,\nКьолбода нур бараб меседил матIу\nБекун гIодоб лъураб, лъанищ Дагъистан.\nЦохIо васазейищ эмен камурав,\nКинабго Дагъистан чIегIербан бугин,\nЦо мачIадиселищ мунан угьдулел,\nРитIухълъи хIажатаз ахIулин дур цIар.\nРагIиги магIнаяв, гIакълу камилав,\nМун къваригIун вуго къобахъанагIан.\nГIадлуги битIарав ритIухъав инсан,\nМун хIажалъун вуго хIукму къотIизе.\nГIарцуца бичулеб чамгIалаб заман,\nЗагьрулъун сверана дуе, Багъужа,\nТIаса амру бачIун, къотIулеб хIукму,\nДур ритIухъаб судалъ тасдикъ гьабичIо.\nЗаконазул тIахьал рекIехъе лъалев,\nЛъица мун хисилев Дагъистаналъе.\nАхирисеб рекIел кIутIи чIезегIан,\nРоссиялъе хъулухъ гьабуна дуца.\nЧIухIигун рехсела мун наслабаца,\nМисаллъун букIина халкъалъе дур цIар.\nМеседил лъалкI тана дуца ракьалда,\nКьижа хIасраталда, хIасратав инсан.\nПрочитано 277 раз\tПоследнее изменение Пятница, 01 июня 2018 10:07\nДругие материалы в этой категории: « ГIодориччан чIезе заман гьечIо\tКалендарь »


ГIизраилалда бугеб гIарабазул Абу Гош абулеб росу.\nЧачан республикаялъул бетIер Къадиров Рамзанил хиял буго ГIизраилалда кIудияб мажгит базе.\nФинансабазул министерлъиялъул официалиял баяназда рекъон Чачан республикаялъул бюджеталъул дефицит 2012 соналда 414 миллион гъуршиде бахана. Бюджеталъул хайир – гага-шагарго 65 млрд гъурщиде бахун буго, гьездаса 8 миллиард ккола магъало бахъиялдаса швараб хайир, хутIараб ккола Федералияб централдаса щолел дотациял.\nГIизраилалъул Абу-Гош абулеб росулъ базехъин бугеб мажгиталъул багьа загьирабун гьечIо жегиги. Амма официалиял гурел баяназда рекъон гьеб букIине буго цIакъ чIухIараб мина, щай гурелъул гьелдалъун Къадировасе бокьилаан жиндирго республикаялъул къадру эхеде бахине.\nАбулеб буго гьеб цIияб мина Къудсалда ай Иерусалималда бугеб меседил хъупаялда релъараблъун букIине кколин.\nЖибго Грозный шагьаралдаги синагога базе бугин абураб хабарги тIибитIизабун букIана дагьалъ цебе. Гьеб проекталъул спонсор – цIар арав бизнесмен Тельман ИсмагIилов. Гьебги ккола имиджалъул проект, ян абулеб буго тохалчагIаз, Грозный туристазде берцинаб шагьар хIисабалда бихьизаби мурадалда гьабулеб.\nЛъабабилеб кIудияб проектлъун ккола»Грозный Сити-2» Абулеб элитияб комплекс бай бакьулъ 65 тIалаялъулаб минагун.\nПолитолог Станислав Белковскияс абулеб буго ГIизраилалда кIудияб мажгит баялде гьеб улкаялъул тIадтарал данде чIезе ругин, аммаила, тIаде жубалеб буго гьес, Россиялъул Федералияб Централъул рес гьечIин Къадировгун къацандизе, щай гурелъул Чачан республикаялъул бетIерасул асар кIудияб бугин.\nГIизраилалъул тIадтаразул официалияб реакция жеги загьирабун гьечIо тIадехун рехсараб проекталда бан, амма гьеб гьедегIан кIвар цIикIкIараб хIужа гурин ГIизраилалъе, ян абулеб буго гьеб улкаялъул журналистаз.\nКинабха бугеб гIадатиял гIадамазул пикру? ГIизраилалда бугеб Кваркама абулеб чергессазул росдал тарихчи Аднан Уэркъыжил хIисабалда мажгит бай – лъикIаб иш бугин гьаб халкъалъе гьабулеб бугони.\nАднан Уэркъыж: «Абу Гош абулеб росу Къудсалда, ай Иерусалималда аскIоб буго. Дица университеталда чанго соналъ тарихияб гIелму лъазабулеб букIана. Цониги тарихияб документалда дида батичIо гьеб росулъ чачанал ялъуни чергесал ругин абураб баян.\nМажгиталъул хIакъалъулъ абуни, гьай-гьай мажгит бай гьеб кири буго. Мажгит барав чиясул кIудияб хIурмат гьабила ТIадегIанас. Гьадин малъулеб буго Ислам-диналъ. Гьадинаб гьезул хиял лъикIаблъун рикIкIине ккола гьез гьеб иш халкъалъул пайдаятлъе гьабулеб бугони».\nРехсараб росулъа журналист Фарид аль Абу Гошица гьадин бицунеб буго:\nФарид аль Абу Гош: «Гьел гIадамаз жидерго кьалбазул хIакъалъулъ гьереси бицулаан. Абу Гош росдал гIадамал гьел киналго ккола ГIарабиялъул бащдаб-чIинкIиллъиялдаса гьенире рачIаразул наслудул чагIи.\nДунги вуго гьеб росдал чи. Ва дида киданиги рагIичIо ниж Кавказалдаса рачIаразул наслудул чагIи ругин абураб хабар. Гьадинаб хабар тIоцебего баккидал киназго цIидахъан байбихьана жидерго умумузул тарих лъазабизе. Ва ахир-къад дурус гьабуна жал гIарабал ругеблъи.\nУ, гьениб хIакъикъаталдаги мажгит базе хиял буго. Гьеле 10 соналда жаниб гьадинаб хабар рагIула. Амма гIарац гьечIого хIасилги ккечIо гьанжелъагIан. ГIизраилалда бугеб Россиялъул вакиллъиялда цо чачанав хIалтIулев вуго дипломатлъун, ва дида ккола гьеб хасго гьесул анищ бугин.\nГьесие бокьилаан гьаб бизнес-проект жиндирго нухмалъулелгун хIалтIизабизе. Дида гьениб бихьана Чачанлъиялдаса бачIараб делегацияги. ГIизраилалъул тIадтараз абулеб буго гьеб росдал гIадамал гIараб миллаталъул вакилзаби гурин. БакIалъулал гIадамазул ццим бахъун буго, щай гурелъул гьезда хIакъикъат лъалеб букIиналъул».


ДагIват гьабулеб къагIида буго\nШималияб Кавказалда ва хас гьабун Дагъистаналда ахирал соназда гIадамал исламалде ахIиялъул кIиго батIияб хIасил буго. Цояз гьелъухъ гIин тIамулеб батани, цогидаз гьеб рокьукъго къабул гьабулеб буго. Информациялъул алатазда ва блогосфераялда гьеб темаялда тIаса бахIсал унел руго\nМахIачхъалаялда ва цоги шагьаразда гIемер дандчIвала исламиял тукаби, мажгитазул минараяздаса гIемер рагIула вагIзаби, дандчIвала инсан диналде ахIулел игIланал, къватI-къватIазда хьвадула кодоб исламияб литература, газеталгун журналалги ккун, тIадчIун гьел жидехъа росеян гьарулел гIолилал. Интернеталда ва цо-цо информациялъул алатазда гьединаб дагIваталда тIаса батIи-батIиял пикраби загьир гьарула гIадамаз.\nТIубанго цIикIкIун, мех-мехалда хъачIго гьабулеб ахIиялда дандечIей загьир гьабулеб буго цо-цояз. Фейсбукалда «Дагъистаналъул журналистал» абураб группаялда гьелда тIаса кIудияб бахIс унеб буго ва гIемерисез рахъ кколеб буго тIадчIун дагIват гьабиялъ исламалъе пайдаялдаса зарал цIикIун гьабулеб бугилан. МахIачхъалаялъул Ирчи Гъазахъил къотIноб бугеб базаралда хIалтIулей МухIамадова Хадижатица бицана «Ислам» журнал бичулел гIолохъаби цIакъ гIемер рачIунин тукаде, журнал босеян тIадчIолин амма жинца гьеб босуларин.\nМухIамадова Хадижат: «Дида лъаларо гьез щиб дие бичулеб бугебали, бихьулеб буго гIадамаз жидеего бетIербахъи гьабулеб букIин. Гьездехун кинаб бугониги рокьукълъиги дир гьечIо, щайгурелъул дун гьезде балагьула мисалалъе, сигаретал ричулел, долго газетал ричулел чагIаздехун гIадин. Ахираб заманалда исламалда аскIор лъугьунел батIи-батIиял лъугьа-бахъиназдаса хадуб дун божуларо гьез дие бичулеб журналалда хъвараб жоялда, дида щиб лъалеб щиб гьениб бугебали, дун божун гьечIо гьениб битIараб ислам букIиналда.\nБокьун гьечIо дирго гIадалнах хIалтIизабун бажарулареб информациялъ цIезабизе, ялъуни мекъи ккун батIияб рикьиялда хадуй ине, гIемер ругелъул гьел гьанже батIи-батIиял. Дие бокьараб тIехьги босун, дицаго лъазабуни лъикI букIини ккола, гьез абуни тIамулел руго босизе. Дида лъалеб бакIалдаса гIебеде, исламалда гьединаб къагIида беццараб гьечIо. КIицIул абун чияс босулеб гьечIони, лъабабизе гьев гIенеккуларо ва тIубанго исламалда дандечIезе бегьула. Транспорталдаги кирениги унел ругони, машинаялде жанире раккула, босеян гьардола. Цо-цоял нечола босичIого тезе, жал диниял чагIи гьечIилан гIайиб чIваялдаса хIинкъула. Амма гIемерисез гьединаб къагIида рокьукъго дандчIвала, цохIо дица гуро. Рокьукъго дандчIвай гуребги, хIинкъула гьездаса щибниги босизе, гьезул бугеб тIадецуй бихьун».\nГьелдаго цадахъ, исламалда рекъон щивав бусурманчияс гIадамал диналде ахIизе ккола, мекълъаби гьарулел ругони ритIизаризе ккола ва дагIват гьоркьоб къотIизе бегьуларо абун бицунеб буго цо-цояз. Нефтекумск шагьаралъул имам Жарулаев МухIамадица «Эркенлъи» радиоялъе баян кьуна гьеб суалалда хурхун.\nЖарулаев МухIамад: «ГIараб мацIалдаса буссинабуни, «дагIват» абураб рагIул магIна ккола «ахIи», ай исламалде гIадамал ахIи. ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда хъвараб куцалъухъги, Аварагасул хIадисазда бугеб къагIидаялъухъги балагьани, дагIват гьабизе ккола щивав бусурманчияс ва гьеб гьабулеб къагIида буго. ГIадамал исламалде ахIизе ккола гьезда исламалъул берцинлъиги бихьизабун, ислам щиб жояли бичIчIизабун. ДагIват ккола щивав чияс жиндир рокъоб лъимералъе кьураб тарбия, ялъуни чиясе гьабураб лъикIлъи. КъотIновеги вахъун, хъачIаб мацIалъ кIалъан диналде инсан вачизе кIоларо, гьелъ тIадеги нахъе къала гIадамаз. Гьединал чагIазда аскIоса тIурула гIадамал. ТIоцебе щивав чияс байбихьизе ккола жиндасаго, жиндир мисалалдалъун бихьизабизе ккола исламалъул лъикIаб рахъ. Гьеле гьеб ккола унго-унгояб дагIват».\nПсихолог Меджидова Маринаца бицана гьабсагIаталда исламалда хурхарал суалаз гIадамазда гьоркьоб дагIба бижизабулеб бугин. Гьелъул пикруялда рекъон, киса-кибго диналъ бакI кколеб мехалда бокьараб бакIалда баккараб гIадатияб дагIба-рагIи динияб дандечIеялд сверула. «Инсанасда цIакъ хъинтIула гьес гьабулеб дин мекъаб бугилан абурабго, ялъуни гьесул иманалда щаклъулел ругони, гьединлъидал гIадамал кидаго чIезабизе буго жалго ритIарал рукIин»-, илан бицун букIана гьелъ цебеккун «Эркенлъи» радиоялъе кьураб баяналда.


«Кавказалъул бициналде, цин Кавказ лъазабе!»\n14 сентябралда МахIачхъалаялда байбихьана «Россиялъул Кавказ» абураб политологиялъул форум. Кавказалъул рахъалъан батIи-батIиял экспертаз бихьизабулел рукIунин кин регионалда парахалъи чIезабизе кколебали, кин гIадамазул рукIа-рахъин гIуцIизе кколебали. Амма гьел ругин щвалде щун Кавказги лъаларел, цо нухалъгIагицин гьениреги щвечIел чагIиян абураб пикру загьир гьабун буго данделъиялда.\nПолитологиялъул форумалда гIахьаллъулел руго Россиялда машгьурал политологалги, гIалимзабиги, Пачалихъияб Думаялъул депутаталги, Дагъистаналда мадугьалихъ ругел республикабаздаса нухмалъулелги. Жакъа къоялда жамгIияталъ Кавказалда кIал гьикъулеб бугин, гьедин МахIачхъалаялда гьеб форум тIобитIиялъул магIна кколин гьеб кIал гьикъиялъе жаваб кьезе хIадур ругин нижин абураб. Гьедин лъазабуна форумалда Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас.\nКавказалъул хIакъалъулъ гIемер хъвала Россиялдаги гьеб тун къватIибги. БатIи-батIиял экспертаз гIакълаби кьола кин гьениб парахалъи чIезабилеб, кин гьениб гIадамазул рукIа-рахъин лъикIлъизабилебали. Амма гьел чагIи ругин щвалде щун Кавказги лъаларел, цо нухалъгицин гьениреги щвечIел чагIиян абураб пикру загьир гьабуна форумалда Рамазан ГIабдулатIиповасги Чачан Республикаялъул парламенталъул нухмалъулев Дукваха ГIабдурахIмановасги. Масала, Кавказалъул хIакъалъулъ хъвайин Кавказалде рачIун, Рамзан Къадировгун яги Рамазан ГIабдулатIиповгун цадахъ жидер къватIазда тира-сверарал, жидер кеп-ихтилатазда гIахьаллъарал, гьединго гIадамазул рукIа-рахъин бихьарал чагIазин абуна Дукваха ГIабдурахIмановас.\nДукваха ГIабдурахIманов: «ЦоцIулгицин Кавказалдегицин щвечIого, киназго хъвалеб буго гьелъул хIакъалъулъ. ШагIир Расул ХIамзатовасдаса байбихьун, гугарухъан Бувайсар Сайтиевасде щвезегIан киналго гьунар бугелщинал гIадамалги Кавказалда рукIаго киназего къваригIун буго нижеда малъаризе».\nДукваха ГIабдурахIмановас мисал бачана дагьалъ цебегIан Москваялда гьабулеб букIараб Кавказалъул халкъазул конгрессалъулги. Москваялдаги рукIун Кавказалъул бицунел нуж щибулелин, гъореги ун тIобитIейин гьеб данделъиян абунила жинца гьеб конгресс тIобитIулезда.\nРамазан ГIабдулатIиповасул рагIабазда рекъон, Дагъистаналъеги, Чачаналъеги, Ингушетиялъеги нухмалъи цо ккураб куцалда гьабизе къваригIунеб буго тIадехун ругезе. Амма гьеб мекъи буго, щайин абуни Кавказалда щибаб республикаялдаяли киб гурин, щибаб росулъ буго жиндирго хаслъиги культураги. Гьедин цо нухалъ президент Владимир Путинидаги абун букIанила жинца Кавказалъул рахъалъ эксперт абурав чи вукIунарилан.\nГьединго Дагъистаналъул нухмалъулес кIвар буссинабуна Кавказ цебетIеялда хурхун Россиялда цо щвалде щвараб программа гьечIолъиялде. Масала, гIуцIана Россиялъул Къилбаялъул рахъалда бугеб федералияб округ, хадуб – Шималияб Кавказалъул федералияб округ. Щибха гьелъ кьураб? Кьуна гIицIго гъоркь рукIаразда тIадеги хал гьабиял тIоритIулезул тIубараб къокъа. Шималияб Кавказалда гьечIо республикабазда гьоркьор киналгIаги экономикиял проекталги. Гьеб рахъалъ ратIа тIун руго гьел.\nРоссиялъ Дагъистан чIалгIаде кваназабулеб бугин абураб пикруги ракIалде щвезабуна ГIабдулатIиповас. Мисалалъе, ахираб 20 соналда жаниб Дагъистан бугила Россиялъул бюджеталдасан бищун дагь гIарац биччалел регионазда гъорлъ. Гьеб мехалда киндила Дагъистан чIалгIаде кваназабулеб?\nРамазан ГIабдулатIипов: «Высоцкиясул кочIолъ гьечIищ абулеб: цого бакIалда чIун рекери. Гьеле гьелдаго релълъараб жо буго гьеб экономикаялъул модельги. Дагъистан чIалгIаде кваназабуге, амма церетIеялъул моделалде баче гьеб. Дица щивниги какулев гьечIо, гIицIго анализ гьабулеб буго дирго республикаялда, улкаялда лъугьа-бахъунелъул».\nГьединлъидал унел ругин дагъистаниял Дагъистан тун къватIире бетIербахъиялъе гIолойин абуна республикаялъул бетIерас.\nФорумалда кIалъана Михаил Горшковги (Россиялъул ГIелмияб Централда цебе рагьараб социологиялъул институталъул директор), Валерий Тишковги (Россиялъул ГIелмияб Централда цебе рагьараб этнологиялъулгун антропологиялъул институталъул директор) ва цогидал. Форумалда цIар «Россиялъул Кавказ» абун букIаниги, гьез хас гьабун Кавказалда хурхинаричIо жидерго кIалъаял. ГIицIго Тишковас абуна нужеца гьеб цIар битIун лъун бугилан. Чанго соналъ цебе жинца гьединаб цIар тIехьалда лъейдал, гьелда рази гьечIел гIадамал гIезегIан рукIанила.\nГьеб форумалда республикаялъул нухмалъулес бадирчIваял Дагъистаналда бугеб политологазул ассоциациялъеги. Кирдила ругел нужги нужер проекталги. ТIалъиялъ жал щибниги къваригIун жидехъего ахIуларин жаваб кьуна гьеб мехалда ассоциациялъул нухмалъулев ГIабдулнасир Зираровас. Къойилго гIадин республикаялда кьвагьа-гIанхъиял цогидабги кколеб мехалда, гьеб ахIвал-хIалалдаса рорчIиялъе нухалги ралагьичIого, жидеца ахIизегIан балагьунищдила чIезе кколелан абуна ГIабдулатIиповас.\nФорум халатбахъине буго 21 сентябралде щвезегIан.


Тохтурасул махщел камиллъиялда бараб букIуна инсанасул сахлъиги гIумруги. ЦIикIкIараб жавабчилъиялъул иш ккола нейрохирургия. Гьеб пишаялда машгьурлъана Россиялъул нейрохирургиялъул цIех-рехазул институталъул гIалимчи, исана октябралъул ахиралда медицинаялъул гIелмабазул докторасул цIаралъе мустахIикълъарав нилъер ракьцояв МухIамад Маматханов.\nМухIамад хIалтIулев вуго лъималазул тохтур-нейрохирурглъун Санкт-Петербургалда. Гьев гьавуна 1968 соналъул тIоцебесеб январалда Болъихъ районалъул Чанхъо росулъ. ЦIалана Болъихъ росдал №1 гьоркьохъеб школалда. 1986 соналда тIокIлъиялда лъугIизабуна №19 ССПТУ. 1986-1988 соназда хъулухъ гьабуна СССРалъул армиялда, 1987 соналъул маялдаса 1988 соналъул июналде щвезегIан вукIана Афгъанистаналда.\nАфгъанистаналдаса тIад вуссун хадув хIалтIана ХХ партсъездалъул цIаралда бугеб колхозалда ва 1990 соналда цIализе лъугьана И.П. Павловасул цIаралда бугеб Ленинградалъул №1 медицинаялъул институталде. ТIокIлъиялда гьебги лъугIизабун, цIалана Санкт-Петербургалъул Дипломалда хадусеб медицинаялъул академиялда гIаммаб хирургиялъул кафедраялда. Интернатураялдаса хадувги, 1997-1999 соназда цIалана проф. А.Л. Поленовасул цIаралда бугеб Россия-\nлъул нейрохирургиялъул цIех-рехазул институталъул ординатураялда. 2002 соналда цIунана медицинаялъул гIелмабазул кандидатлъиялъе диссертация. 1998-2002 соназда, цIалулев вукIаго, хIалтIана И.И. Джанелидзел цIаралда бугеб хехаб кумекалъул гIелмиял цIех-рехазул институталъул нейрохирурглъун ва 2002 соналъул августалдаса нахъе вуго гьебго институталъул штаталда. ГIелмиял цIех-рехазул аслияб тема буго ботIролгун гIадалнахул ругънал сахлъизарулел къагIидаби.\nМухIамад Маматханов ккола лъималазул фармакорезистентная эпилепсия хирургияб къагIидаялъ сах гьабиялъул рахъалъ махщел камилав тохтур. Гьев гIахьаллъула гIелмиял дандеруссиназда, гьабула цогидал тохтурзабазе малъа-хъвай ва, кумек гьабиялъул мурадалда, гIемер уна Россиялъул шагьаразде. Гьесул буго «Нейрохирургиялъул» рахъалъ тIадегIанаб квалификацияги «Нейрохирургия» ва «Хирургия» абурал махщелазул сертификатги.\nМ. Маматхановас хъвана 170-ялдаса цIикIкIун гIелмияб макъала, гьев ккола анкьго цIирагьиялъул патенталъул соавторлъунги. Докторлъиялъе хъвараб диссертация-лъул гIелмияв консультант В.А. Хачатряница гьадинаб къимат кьуна дагъистаниясе: «М.Р. Маматхановасул лъикIаб пагьму буго гIелмиял тIахьаздаса пайда босизеги, унти чIезабиялъулги унтарав сах гьавиялъулги гьанжезаманалъул бищун лъикIал къагIидаби ратизеги, фармакорезистияб эпилепсиялъул операциял гьариялъе санагIатал къагIидаби ралагьизеги ва гьел цIалулгун хIалтIул хIаракаталъулъ гIумруялде рахъинаризеги», - ян.\n2006 соналдаса нахъе МухIамад Маматханов хIалтIулев вуго гIелмиябгун клиникияб отделениялъул кIудияв гIелмияв хIалтIухъанлъунги лъималазул нейрохирурглъунги. Гьев ккола Санкт-Петербургалъул И.С. Бабчинил цIаралда бугеб нейрохирургазул жамгIияталъул членлъунги. Маматхановасул гIелмиял цIирагьияздаса жакъа пайда босулеб буго Россиялъул сахлъи цIуниялъул идарабазда ва медицинаялъул вузазда.\nДругие материалы в этой категории: « Бащдаб нух танин абизе бегьила\tНигIматазул ах гIадинав »


ГIАЖАИБАБ КЪУВАТАЛЪУЛ ИНСАН. - 30 Сентября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПонедельник, 19.03.2018, 19:02 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2016 » Сентябрь » 30 » ГIАЖАИБАБ КЪУВАТАЛЪУЛ ИНСАН.\nГIАЖАИБАБ КЪУВАТАЛЪУЛ ИНСАН.\nАхIмадил мадугьал, жиндир мунагьал чураяв, МухIамадов МухIамадица (АтахI) бицунаан М ахIачхъалаялде АхIмадихъ битIун букIанила I00 литр тIолеб бочка цIураб нарт босизе. Эхеде щвараб мехалъ 40-45 метралъул манзилалъ, гъажалда бочкаги лъун, вачIанила гьев жаниве лъугьун - ма гьале, бухIулел рукIаянги абун.\nЦоги, АхIмадил рахъалъ бицуна: ГIалиев XIамидил рокъове щвараб мехалъ гьесул хъизан ПатIимат ятула азбаралда гIака бечIчIулей. АскIовеги вачIун АхIмадица гIака, кьегIер гIадин, гъажалде рехула ва 5-6 метралъ босун добегIан лъола.\nАхIмадил гIумру ана шоферлъун хIалтIулаго. 60 абилел соназ МахIачхъалаялда ва Буйнакскиялда цIалулел рукIарал росдал гIолохъабаз бицуна данде ккедал 5-I0 гъурущ кьолаанила гьев лъикIав инсанас эбелалъ, кIодоца битIаниланги абун, гьебин абуни АхIмадица жиндирго чвантинисайин кьолеб букIараб. ГIемер баччана АхIмадица, рокъоса шагьаралде «эбел-инсуца студентазе битIараб» квен- тIехги картошкадул хъапалги.\nМухIамадов МухIамадица (АтахI) бицана цо нухалъ АхIмад вачIанила жиндихъе лъабилаб баси хъвезе кумекалъе вачIайилан. Живги, мадугьаласул гьари къабул гьабун, вилълъанила Хочолазул дове. Квар- гIарщгIаги босейин абидал, гьалъие кваргIаги щайиланги абун, хурхун лълъурдуздагун, бетIерги кьуризабун, баси гIодоб лъун буго. АхIмадица бохдузда гьоркьосан рачIги цIан дугъдазабун басиги чIезабун горбода нус лъейилан абун буго мадугьаласда.\nАхIмад вукIана хIинкъи лъаларев, лебалав, тирияв инсан. Цо нухалъ ЛъагIилухъ росулъе щваравго гьоболасул бакI цIехон унев гьесда цадахъ ккараз абун буго гьоболасул цIакъ ццидалаб, кIудияб гьой бугилан, гьелъ чиги жаниве къазе толарилан. Къададасаги вахун ун вуго АхIмад гьой бугеб бакIалде. Рахсидасаги бичун, гьебги къвалакь ккун рокъовеги лъугьун гьоболасда абун буго гьадигIан хIинкъараб гьойгIаги рокъоб щай хьихьун бугебан, хIакъикъаталдайин абуни гьой букIарабила хьиндал кIкIалахъ чанго нухалъ багъун бергьараб гьой. Цойги нухалъ машинаялъул коробка босизе Горький шагьаралдеги ун тIадвуссунев районалъул гIолохъабазда данде ккун вуго вокзалалда къандалъоялда жаниб лъураб коробкаги къвалакь ккун босун вачIунев. Гьез бицунаан лълъел цIураб ведро босун вачIуневин кколаанила.\nI968 соналъ, 9 май кIодо гьабулеб байрамалда, районалъул гугарухъан бергьараб мехалъ АхIмадица хапун жиндаго аскIов вукIарав гьалмагъги кодов ккун свери бахъана. Гьес кодове восарав чийин абуни вукIун вуго доб мехалъ Хунзахъ районалъул тIоцевесев секретарь Маххулов МухIамад.\nКутакалда бокьулаан гьесие спорт, гleмep вихьулаан АхIмад къецазухъ валагьун. I97I соналъул хаслихъе машинаялъ авария гьабун нилъедаса ватIалъана лебалав, махсара-хочI гIемерав, гIажаибаб къуваталъул инсан. Амма хунздерил рекIелъ гьевги, гьесул гьунар-къуватги, къо хIехьейги абадиялъго хутIана. Ахираталъул рокъов вохизавун ватаги гьев.


- Чагъанаги гIодоб лъун, туманкI кодобе босе. ТункIидаго лъикI бачуна дуца. ГьабсагIат рохьоб ци бихьана дида.\nХерас чагъана гIодоб лъуна ва ци киб бихьарабилан цIехана. Цинги, туманкIги босун, рохьове ана. Рохьоб херас гIемераб заманалъ балагьана ци, амма гьелъул лъалкIцин батизе кIвечIо. Свакана херав ва хIухьбахъизе цо хIохьода гIодов чIана. ГIажаибго сасун букIана рохьоб. Цониги гIаркьел чIваркьичIо. ХIинчIалъ гьаракь гьабичIо.\nЦо дагьаб заманалдасан ззиин-н-нилан берцинаб гьаракь рагIана херасда. Дагьалъги чIун, цIидасан бахъана гьебго гьаракь. Щивдай рохьов бакънал рачунев вугевилан, чанахъан тамашалъана.\nХерав тIаде вахъана ва цIодорго гьаракь бахъараб рахъалдехун ана. Гьаракь рохьил рацIцIалъудасан букIин лъана. Херав, вахчарулаго, гьениве щвана ва накIкIигъотIода нахъасан валагьун чIана. РацIцIалъуда буго пириялъ бекараб гъотIол гIучIахараб хIехь. ХIохьода цебе, квачIалъ цо гIучIги ккун, бугоан ци.\nЦица жиндего цIала гIучI ва биччан тола. Цинги бахъулаан доб берцинаб гьаракь – ззиин-н-ннн. БетIерги къулун, ци гIенеккулаан.\nГIенеккана херавги. КъотIана гьаракь. Цица цIидасан нахъе цIана ва биччан тана гIучI.\nКъасиялде довго колхозчи унев вукIана херасул кIалтIасан. Херав чагъанагун кIалтIа гIодов чIун вукIана. Гьес килщица цIалеб букIана чIчIва, ва гьелъ ззинан ахIулеб букIана.\nКолхозчияс херасда гьикъана:\n- Щиб ккараб, чIварабищ ци?\n- ЧIвачIо, - ян абуна херас.\n- Щайха чIвачIеб?\n- Кинха дица гьеб чIвалеб, дунго гIадаб музыкант гьебги батараб мехалъ.\nХерас бицана пириялъ бекараб гъотIол гIочIода циялъ бакъан бачунеб букIараб куцалъул.\nПрочитано 144 раз\tПоследнее изменение Среда, 29 января 2020 10:43\nДругие материалы в этой категории: « Лъалищ нужеда?\tКIиго квер »


Цудунго тIатинабуни, сах гьабизе бигьалъула\nПонедельник, окт 19 2020\nАхираб 10 соналда жаниб Дагъистаналда рак унтиялъ унтаразул къадар цIикIкIун буго 35 проценталъ. 2019 соналда республикаялда ракалъ унтун вуго 5026 чи (2391 бихьинчи ва 2635 чIужугIадан).\nСоналдаса соналде рак унтялъ унтаразул къадар цIикIкIунеб букIин гуребги, гьеб «гIолохъанлъулебги» буго. Рак унти ккеялъе рукIунел гIиллабазул, гьеб сах гьабиялъе республикаялда гIуцIун ругел ресазул,\nгьелдаса цIуни-къай гьабизе кколеб къагIидаялъул бицун, нижеца гара-чIвари гьабуна ДГМУялъул онкологияб кафедрая лъул доцент, республикаялъул онко логияб централъул хирург-онколог-мамолог ГIумардибир МухIамадовасулгун.\n- ГIумардибир, сундалъун кколеб рак унти?\n- Гьеб ккола инсанасул пуланаб логол клеткаби къокъаб заманалда жаниб цIакъго гIемерлъиялдалъун. Гьелъие ругел гIиллабиги гIалимзабазда жеги тIуран лъалел гьечIо. Унти ккеялъе квербакъула чиясул геназул ва гормоназул гIунгутIабаз, квешаб экологиялъ, заралиял вирусаз, хашаб къагIидаялда гIумру тIамиялъ, хъалиян цIаялъ, мехтизарулел жал гьекъеялъ, заралиял жал гъорлъ ругеб кваница.\nУнти байбихьула чорхол цо клеткаялъул гIадлу хвеялдасан. Цоги, некIо унтараб, загIипаб ва заман щвелалдего гьабураб лъимер, гIемерисеб мехалда, холаан. Жакъайин абуни, хIатта 300-400 грамм гурони бакIлъи гьечIел гьитIичалги, хасал боксазда жанир гIезарун, хвалдаса рорчIизарула. КIудиял гIедал гьезул иммунитетги сахлъиги загIипаб букIуна ва гьел ракалъ унтизе бегьула.\n- Рак унти «гIолохъанлъулеб» букIиналъе гIилла щибха кколеб?\n- Гьелъие бугеб аслияб гIилла ккола жакъа гIолилаз бигьаго гIумру тIамулеб букIин. Гьел хIинкъула захIматаб хIалтIудаса: я магь баччуларо, я хур чIараларо, хъахIаб чедги кун, сериалазухъги ралагьун, тахида регун унеб буго гIумру. КъанагIатги кунаро хъачIаб, къвакIараб квен, хIалтIизабула кьаралъи. КватIун гурони ясал рос-рукъалде унаро, аниги, гьез кватIун гурони лъимал гьаруларо. Гьелдалъун хола ясазул гормоназул магIна, гормонал цIикIкIуна курмузул клеткабазулъ. Гьеб ккола курмузда рак унти ккеялъе бугеб аслияб гIиллаги.\n- Сахаб гIумру тIамулев чиги унтулагури ракалъ…\n- Цо гIилла сабаблъун ракалъ унтулел рукIаралани, гьеб бигьаго сах гьабизе кIвелаан. Рак унти букIине бегьула эбел-инсудаса ирсалъе щварабги, вирусал-бактериязул «гIайибалдалъун» ккарабги, гIураб къадаралда пихъалгун овощал щвечIолъиялъги.\n- Рак унтудаса цIуниялъе бищунго цIикIкIун сунде кIвар кьезе кколеб?\n- Бищун гIемер хола гьуъразда рак унти ккарал. Гьуърал унтиялъе аслияб гIиллалъунги рикIкIуна хъалиян бухIи. Гьелъ рак унти ккезабула кIветIалдаги мукъулукъидаги.\n- Рак унтиялъ бищун цере инсанасул кинал лугби жагъал гьарулел?\n- Гьеб рахъалъ Дагъистаналда тIоцебесеб бакIалда руго руччабазул курмул, кIиабилеб бакIалда - гьуърал, лъабабилеб бакIалда - тIом, ункъабилеб бакIалда – чехь-бакь, щуабилеб бакIалда - предстатаялъул цIекIгьан... Предстательнияб цIекIгьанада рак унти ккеялъе бугеб гIиллалъун рикIкIуна черх хIалхьиялда «хьихьи», гьединго саяхълъиялда хьвади.\n- ГIемерал гIарзал рукIуна республикаялда медицинаялъул хъулухъ гIураб гьечIин, больницабазда хIажатал дараби рукIунарин, хъулухъ гьабиялъул даража тохаб бугин, поликлиникабазда иргаби рукIунин... Гьеб рахъалъ онкологиялъулаб централда щиб хIал бугеб?\n- Араб гIасруялъул 70-абилел соназда бараб онкоцентралъул минаялда унтаразе буго 260 койка, ай гьоркьохъеб хIисабалда, Россиялъул цогидал регионазда бугелдаса лъабго нухалъ дагь. Дагъистаналдаго гIадин лъабго миллион халкъ бугеб Россиялъул регионалъул онкоцентразда унтаразе букIуна 600-700 койка. Руго гьаб заманалъул унти чIезабулел гIемерал алатал. ХIалтIулеб буго позитрониябгун эмиссионияб томограф.\nАмма камуларо цIакъго багьаял цо-цо дараби гIоларого рукIиналъул хIужаби.\n- Исана республикаялъул онкоцентралда цебе хIалтIизе биччана цIияб стационар ва поликлиника. Гьелдалъул унти тIатинабиялъул ва сах гьариялъул даража кин хисизе бугеб?\n- Онкоцентралда цебе хIалтIизе биччараб цIияб поликлиника ва 60 койка бугеб стационар нилъее лъугьана кIудияб рохеллъун. Поликлиникаялда иргаби дагьлъана, тохтурзабазухъе ине унтаразе нух къокълъана. Стационаралда рагьана киналго алатаздалъун ва специалистаздалъун хьезабураб руччабазул керен сах гьабиялъе хасаб отделение, гьайгьай, кватIичIого гьелъ лъикIал хIасилал кьезе руго. Онкоцентралъул хIалтIи лъалаго лъикIлъана, рачIана цере щолел рукIинчIел цIиял препаратал ва цогидабги.\n- МахIачхъалаялда онкологикияб кластер базе букIиналъул гIемер бицуна…\n- Гьеб букIинаан Северияб Кавказалъул киналго республикабазул унтаразе кумек щолеб кластерлъун. Гьениб букIине буго лъикIал алатаздалъун хьезабураб поликлиника, радилогикияб центр... Амма кида гьеб бан бахъине бугебали лъаларо.\n- Онкологаз абула, цудунго тIатинабуни, рак унти сах гьабизе бигьалъулин. Амма унтарал централде рачIунин кватIун. Гьениб унти чIезабиялъул гIунгутIийищ бугеб яги гIадамазул жидерго сахлъиялда тIадчIей гьечIолъийищ гьеб кколеб?\n- Черхалъул рукIунаро рак унти цудунго загьирлъулел киналгIаги гIаламатал ва гьел тIатиндал ракалъ черх чIвала. Гьелъулъ буго аслияб масъалаги, захIмалъиги. Цудунго унти тIатинабиялъул мурадалда, щивав чи тохтурасул бербалагьиялда гъоркь вукIине ккола. 35-40 сон барал чагIи лъагIалида жанир цо-кIиго нухалъниги онкологасухъе ине ккола. Чара гьечIеблъун ккола зама-заманалдасан республикаялъул тIолабго халкъалъул цIех-рех гьабиги. Масала, профессионалияб цIех-рехги гьабун, рак унти гьечIин абураб справка гьечIони, бакътIерхьул улкабазда щивго хIалтIуде восуларо.\n- Рак унти сах гьабиялъе нужеца гьаб заманалъул кинал къагIидаби хIалтIизарулел?\n- Сах гьави бараб букIуна унтул даражаялда, унтарасул ригьалда ва гьесул чорхолъ ругел цогидалги унтабазда. Аслияб къагIидаялда, захIматаб рак унти сах гьабула хирургиялъулаб кумекалдалъун. Гьелъул хIасилазухъги балагьун, операциялдаса хадуб гьабула химия-, гормоно- ва лучевая терапиял. Жакъасел ресаздаса пайдаги босун, хирургас жигар бахъула унтараб лага цIунизе. Масала, церетIурал улкабазул хирургазухъа бажарула, нахъе къотIичIого, 95 проценталдасаги цIикIкIун руччабазул керен цIунун. Гьеб рахъалъ республикаялда буго бицинего нечараб хIал, ай цIакъго дагьаб къадаралда гурони нилъер хирургазухъа бажаруларо руччабазул керен цIунун.\n- Нилъер онкоцентралда бищунго кIудияб гIунгутIи щиб бугин рикIкIунеб дуца?\n- ГIемерисел тохтурзабазул лъайгун махщел буго мукъсанаб. КъанагIат гурони махщел камил гьабиялъе гьезие рес кколаро я улкаялъул яги къватIисел пачалихъазул медицинаялъул центразде ине.\n- Ракалъ унтаразда щиб малъилеб, кинаб гIакълу гьезие кьелеб?\n- Рокъовго тун, ракалъ унтарав чи сах гьавизеян лъугьине бегьуларо. Сах гьавиялъе аслияб шартI ккола сахлъизе вукIиналда унтарасул ракIчIей, тохтурасул лъай-махщел ва хIалтIул хIалбихьи. Ракалдаса жив ворчIуларин абун, гIумруялде квер хьвагIун чIезе бегьуларо, къеркьезе ккола. ЗахIматго унтаравги сахлъараб хIужа чанги ккола.\nДругие материалы в этой категории: « Бищун лъикIаб дару - прививка\tКоронаялда данде къеркьолел антителаби »\n23:17, 16 января 2022, 39\n23:10, 16 января 2022, 50\n23:00, 16 января 2022, 44\n22:49, 16 января 2022, 47\n22:45, 16 января 2022, 48\n22:40, 16 января 2022, 46\n22:28, 16 января 2022, 74\n20:50, 16 января 2022, 53\n15:48, 16 января 2022, 146\n15:40, 16 января 2022, 87\n15:22, 16 января 2022, 76\n11:38, 16 января 2022, 351\n11:36, 16 января 2022, 95


Щивго кIочон гьечIо...\nГIумруялъ гIезегIан кIвекIаниги, жакъаги лъикIаб жаналда вуго ветеран\nГьеб букIинчIо нижер тIоцебесеб дандчIвай. Щибаб нухалъ Гъазалиев ГIабдулажидида мисалалъе бачине батулаан цебехун рагIичIеб, амма хадубккун тIад пикраби гьаризе тIамулеб лъугьа-бахъин. Цин гьес нилъ рачуна пачаясулаб Россиялде, цинги рикIкIадаб 1937 соналъул ракI гъанцIизабулел лахIзатазде. Гьел соназ ГIабдулажидил эмен, мунагьал чураяв ГIиса, кулакги гьавун, чIван вугилан бицуна…\nГIемерал соназ киса-кибего цадахъ букIанилан абизе бегьула ГIабдулажидида «тушманасул, кулакасул вас» абун лъураб тIокIцIар. Гьеб сабаблъун, гьесда дандчIвачIеб захIмалъиги бухIиги хутIунго батиларо.\nГIагараб росулъ букIараб минаги бахъун, гочине ккана шагьаралде. Щуго класс лъугIидал, инсул вацасда цадахъ витIана Грозныялде. Гьениб ФЗУги лъугIизабун, цIализе лъугьана фельдшерал хIадур гьарулеб школалде.\n- Гьенив цIализеги спорталъеги лъикIав вукIана дун, - ян бицана ГIабдулажидица. - Цо нухалда мисалияв студент хIисабалда, лагералде витIулев вукIана, амма виччачIо кулакасул вас витIулеб бакI гьеб гуриланги абун. ХIисаб гьабе, кулакасул вас вугинги абун, Советияб армиялда хъулухъ гьабизецин виччачIо. ХIалтIизе витIана Буйнакскалде, санинструкторлъун. КIудияб ВатIанияб рагъ байбихьидал, ана дунги рагъулаб хъулухъалде.\nГьесул умумулги рукIана рагъулаб хъулухъалда рукIарал гIадамал: кIудияв инсуца, Дагъистаналъул рекIаразул полкалъул вакил хIисабалда, цIунулев вукIана Кавказалде вачIун вукIарав Александр Дюма. Цогидав кIудияв инсуца хъулухъ гьабуна Кавказалъулаб эскадроналда. Инсул вацал рукIана гIурусазул армиялъул офицерзабилъун. Гьез гIахьаллъи гьабуна тIоцебесеб дунялалъул рагъдаги.\nКIудияб ВатIанияб рагъул заманалда ГIабдулажидица гIахьаллъи гьабуна Каменск-Шахтинск, Ростов, Сталинград, Ворошиловград гIадал шагьаразда ккарал гIассиял рагъазулъ. 1947 соналде щвезегIан хъулухъ гьабуна гIорхъаби цIунулезул аскаразда. Гъазалиевасе кьуна рагъулав офицерасул чин, гьесул каранда улкаялъ рана шапакъатал: КIудияб ВатIанияб рагъул кIиабилеб даражаялъул орден, «Рагъулаб тIокIлъиялъе гIоло», «Кавказ цIуниялъе гIоло», «Бергьенлъиялъе гIоло» абурал медалал.\n- Гьеб букIана 1942 сон, ихдалил заман, - ан бицана ветеранас. - Нижер рагъулал гьалмагъзабаз немцазде гьужумги гьабун, гьезухъа бахъана кванил нигIматазул цIураб склад. Гьениб батараб бечелъи нижее чанго моцIалъе гIуна. Амма гьеб гьарзалъигун ниж гIемераб заманалъ хутIичIо. Немцаз тIаде кIанцIун, гIисинал къокъабаздеги рикь-рикьизарун, нилъер рагъухъабазул къуват чучлъизабуна. Рохьахъ, хьуцIахъ тIиритIун арал ниж, лъазего лъачIого тушманас сверун ккуна ва асир гьаруна. ТIубараб километралъул манзил букIана нилъер асиразул, кьерда чIараб мехалъ. ТIоцебесеб къоялъго хIажат тIубазе цIоросаролъил хуриве арав дие рес щвана гьенив вахчизе ва асирлъудаса лъутизе. Дон гIурул цояб рахъалде вахана. Гьениб батичIо я немцазул, я нилъеразул кинабгIаги власть. ГIемерисел гIадамал рукIана гьекъон-кванан. Амма кватIичIого хIалакълъун тамахлъарав дун тIаде ккана советиял аскаразде. ГьебсагIаталъ гьезги жанив лъуна, - ян бицана ГIабдулажидица.\nГьевго гIадал, асирлъудаса лъутаразул вукIана щунусгогIан чи. Гьездаса гIуцIун букIана хасаб къоккараб мехалъ хIажатаб бакIалде битIизе хIадураб полк. ТIоцере рагъухъаби ритIана Тифлисалде, гьенисаги Азербайжаналъул Ханлар абулеб бакIалде. Амма щибаб къоялъ сурав босулаго рахIат толеб букIинчIо Гъазалиевасеги гьалмагъзабазеги. Цо талихIалъ дандчIварав ракьцоясул кумекалдалъун гьеб гIазабалдасаги ворчIана ГIабдулажид.\nГьелдаса хадув ккун вуго Грозныялде, Кубаналде, Харьковалде, Кривой Рогалде… 1943 соналда вукIана 37-абилеб дивизиялда гъорлъ. Гьениб бихьараб къоялъулги гIемер бицуна ветеранас. Ахирги, Болгария цIунизе унезда цадахъ витIун вуго.\n1947 соналде щвезегIан рагъулаб хъулухъалда хутIарав ГIабдулажидида гIагараб ЧIохъ росулъе щвараб мехалда эбел ятана янгъизго. Гьесие бокьичIо фельдшерасул хIалтIуде тIадвуссине. Гьесул пикру буссун букIана гьеб заманалда магIарухъ хIалтIулеб букIараб профессор Геннадий Мовчанил экспедициялде. ГIабдулажидица байбихьана суратал рахъизе. Ва хадуб гьесул яцгIал, учительница Кибичева ГIайшатица гьеб хабар щвезабуна Мовчанихъе. Гьесги, гIемер кватIичIого, архитекторлъун вахъине бокьани Москваялде вачIаян ругьел битIун бачIана.\nМовчанил кумекалдалъун вахъанила жив скульпторлъунгиян бицана ветеранас. Гьес рана В. Ленинил, У. Буйнакскиясул, генерал-майор Б. Музруковасул, хирург А. Вишневскиясул, поэт Эфенди Капиевасул ва гIемерал цогидазулги памятникал. Гъазалиев ккола СССРалъул Художниказул союзалъул член, Дагъистаналъул искусствоялъул мустахIикъав хIаракатчи, Дагъистаналъул халкъияв художник. Щибаб соналъ гьес Москваялда кIодо гьабула кIудияб Бергьенлъиялъул къо - 9 май. ДандчIвала ветераналгун, жамгIиял хIаракатчагIигун, гьудул-гьалмагълъигун. Гьелин абуни ГIабдулажидил цIакъго гIемерал руго. Гьев вихьизе бегьула Москваялда бугеб Дагъистаналъул вакиллъиялда рукIунел батIи-батIиял дандчIваяздаги. Гъоркьисайин абуни ветеранас кIодогьабуна 95 сон тIубаялъул юбилейги.\nПрочитано 829 раз\tПоследнее изменение Вторник, 15 мая 2018 10:22\nДругие материалы в этой категории: « Бергьенлъиялъ 73 сон тIубаялде\tКечI бижиялъе гIилла »


Микьабилеб март – ихтиярищ яги бакIаб гьирищ?\nГьитIинаб къоялдаса нахъе дида микьабилеб март лъалаан руччабазда баркиялъул берцинал рагIаби абулеб, батIи-батIиял тIугьдуз\nкъалъизабураб къолъун. ЧIужугIадан - эбелалъе, яцалъе, лъадуе, учительницаялъе баркала загьир гьабулеб байрамлъун бихьизабулаан гьеб нижеда школалда цIалулеб мехалдаги.\nАхирал соназдайин абуни, гьеб байрам кIодо гьабиялъулги гьелъул тарихалъулги хIакъалъулъ батIи-батIиял пикраби тIиритIун руго халкъалда гьоркьор. Жакъа микьабилеб март руччабигун бихьиназе ращадал ихтиярал кьолеб байрам гуребги, намус тIагIарал цо-цо къокъабазе ихтиярал кьеялъул къо кколинги абун, политикиял хIаялгун жубазабун чорок гьабула. Исламалда рекъон, гьеб бихьизабун батула баркизего бегьулареб байрамлъун.\nГьеб къоялъул тарихалъулъеги раккун гьелъул ритIухълъигун тIекълъи гIочIода чIван бихьизаби гуро макъалаялъул мурад бугеб. МагIарул чIужугIаданалъе гьелъ гьабураб лъикIлъи яги квешлъи бугищ абураб суалалъе жаваб батизе бокьун буго.\nХIажат бугищ магIарулалъе, бусурбанчIужуялъе микьабилеб марталъул байрам? МагIарул руччабазул гIумруялъулъ кинаб хиса-баси лъугьараб бихьинчиясулгун ихтиярал ращад гьариялъе гIоло гIуцIараб байрамалъ? Гьелда тIасан батIи-батIияб пишаялъул руччабазул пикраби цIехана нижеца.\nШамай - мугIалим, мухбир: «Гьеб байрамалъ сундуего квал-квал гьабичIо. ЧIужугIаданалъе рес ккана тIадегIанаб лъай щвезе, лъаялда рекъон гIумру бачине. Гьелда кIвана хъизанги, рукъги, жамгIияб гIумруги цадахъ бачине. Ахираб заманалда нилъеца киналъулго диналъул рахъги борцун хал гьабулеб буго. Гьеб байрамалъул магIнаги киданиги букIинчIо, бихьинчиги диваналда вегун тун, чIужугIаданалъ магIишатги кинабго хIалтIиги жинцаго гьабизе кколин абураб. Гьелъул магIна ва мурад букIана чIужугIаданалъе жиндирго пагьмуялдаса пайдаги босизе, хIалтIигун цадахъ жиндирго хъизан-рукъги бачине щвей. Нилъ ругьунлъулел руго цебе букIараб кинабго лъикIалдаги квешалдаги тIад хIучч цIазе. Гьанжейин абуни цо-цояз гьеб байрам гIад-хочIие гьабулеб буго. Руччаби бихьиназдаса цIакъаллъун рихьизариги букIинчIо байрамалъул магIна. Гьеб букIана чIужугIаданалъулги щивав инсанасул гIадаб ихтияр букIине кколин жамагIаталда гьоркьое яхъинеги, жиндирго пикру загьир гьабизе, лъикIаб лъай щвезегиян абураб магIнаялда ургъараб байрам. Гьениб щибгIаги квешлъи бихьулеб гьечIо дида.\nДие микьабилеб март ккола рекIелъе рохел рещтIунеб, их макьидаса борчIулеб заманлъун».\nМарина, лъабго лъимадул эбел: «Микьабилеб март нижер хъизаналда кIодо гьабуларо. ТIугьдул кьолеб гIадатги гьечIо. Дие гьеб байрам бокьула, тIугьдул ва цогидаб сайигъат росас кьуни, гьелдасаги йохилаан. Гьеб капурзабаз ургъараб байрам баркизе бегьулеб гьечIин, сайгъаталги гьаризе бегьуларин абула цо-цояз. Бусурбабазул байрамаздаги щайха бихьиназ жидерго лъималазул улбузе тIугьдул яги сай-гъатал кьоларел? Берцинаб рагIиги, лъагIалида жаниб цо нухалдагIаги тIугьдузул квацIи-ги щвезе мустахIикъай гьечIищ чIужугIадан?!\nДица баркала кьола руччабаздаги бихьиназдаги гьоркьор ихтиярал ращад гьаруразе. Жакъа хъизан хьихьизе росасе цIакъ захIмалъилаан дун хIалтIулей йикIинчIейани. Лъимал кваназарураб гIоларелъул, жа-къасеб къоялда рекъараб лъайги кьезе ккола гьезие, минабиги разе ккола. Диналда рекъон, чIужугIаданалда хIалтIизе тIадаб гьечIинги абун, гIодор чIун тIубалел гьечIо жакъа руччаби.\nНилъер республика бечедаб бакI гуреблъи, дица бицинчIониги, лъала киназдаго. Нилъер руччаби киданиги рукIинчIо рахIаталда рокъорги кIусун. ГIасрабаз тIаса инчIо магIарулалдаса хурулги боцIулги захIматаб хIалтIи. Лъималазе тарбия кьеялъул ишги кидаго чIужугIаданалда тIад букIана. Бихьинал хIалтIудаса рокъоре щвейгун, къоялъ хIалтIун свакан ругинги абун, телевизоралъухъги балагьунги тIубала. Руччабазейин абуни хIалтIудаса рокъоре щвейгунги рес букIунаро хIалхьи гьабизе. Къоялъ рокъойго йикIуней гIадатияй чIужугIаданалъ гьабулеб кинабго хIалтIиги букIуна гьелда тIад, лъималазе цIалулъги кумек гьабизе, гьалбалги къабул гьаризе ккола. Бокьилаан лъагIалида жаниб цо нухалъгIаги баркалаялъул рагIаби рагIизе».\nГIаишат, пенсионерка: «Микь-абилеб мартги, чIужугIаданалъе хIалтIизе жамагIаталъулъе яхъине ихтиярал щвезарурал гIадамал, щал ратаниги, гьезие нагIана кьола дица. МагIарул чIужугIаданалъул гIадлу биххизабуна эркенлъиялъ. ЧIужугIаданалъе бихьиназда ращадал ихтиярал кьунин абун дун йохарай гьечIо, щайин абуни эркенлъиялдаса бергьун кIудияб пайда босарал гIемерал руччаби «рахсидаса» тIун ана. Гьез цIунуларо я шаргIалъул нух, я умумузул кьучI. ЧIужугIаданалъухъе рокъоб-ги къватIибги ихтияр щвеялъ магIирукъгицин тепсиялде буссинабулеб буго. Хвелги бертинги тIобитIиялъул низам руччабазухъ буго. Гьелдалъун гьечIищ зарал нилъер жамгIияталъе? Бихьиназул рагIи билълъунгутIи - гьеб гурищ нилъ пашманлъизе ккараб хIужа? Кредиталги росун бертаби гьаризеги чIужугIадан йиччаялде ккун буго гIемерал бихьиназул даража.\nЧIужугIаданалда бакIлъи борхун бажарулеб букIиналде ругьунлъарав бихьинчи загIипавлъун лъугьунев вукIиналъул мисалал гIемер руго. ЧIужугIаданалъулин абуни тIабигIатго бихьинчиясда-са цIикIкIун захIмалъи хIехье-зе кIолеблъун бижараб буго. РакIбакъвайги, тIаде бачIараб ба-\nлагь-къварилъиги хIехьезе чIужу-гIаданалъухъа цIикIкIун бажарула. ХIасил-калам - чIужугIаданалъул бажари цIикIкIанагIан бихьинчиясулъ чаран чучлъана».\nПатIимат, жамгIияй хIара-катчIужу: «Бихьинчиясулгун ращадал ихтиярал щваралдаса нахъе хIалтIудаги жамагIаталда гьоркьобги чIужугIаданалъул гъуждузда тIад буго цIакъ захIматаб «гьир». КIудияб хIалтIуда йигей магIарулалъе жакъа жиндирго напс квешабщиналдаса цIунизе бигьаяб иш гьечIо. Хисардулеб гьаб заманалъул квешлъабаздаса жийго цIуниялъе цеетIурай чIужугIаданалъе сабаблъун буго гьитIинго щвараб исламалъул кьучI, чорхолъ бессараб росдал гIадат-гIамал, умумузул ракьалъул-гун кидагосеб бухьен. Гьединай чIужугIадан йикIине бегьула 100 бихьинчиясда гьабизе бажарулареб лъикIлъи халкъалъе гьабулейлъун-ги. ЛъикIаб тIадегIанаб лъайги щварай, иманги, исламги, адабги чорхолъ бугей чIужугIадан ккола жамгIияталъего пайдаяй гIадан. Гьелдалъун берцинлъула гьелъул тухум, росу, Дагъистан.\nЖакъа чIужугIаданалъе кутакалда захIмалъулеб буго хъулухъалда йикIине, гьелдаго цадахъ жиндирго ва хъизаналъул къадру-къимат мустахIикъаб борхалъуда цIунизе. ГIемерал гьечIониги политикая-лъулъги, жамгIияб гIумруялъулъги бихьиназдаса лъикI хIалтIи гьабулелги руччаби руго нилъер. Жеги цIикIкIун рукIинеги бегьилаан жамгIияталъе цIикIкIун пайда кьолел руччаби. Чанги лъайги гIакълуги цIикIкIарал руччабаз хъулухъ-ишалда данде тIаса бищулеб буго лъималазе тарбия кьун рокъор чIезе. Гьел ратилаха лъикIаб бажариялъул бихьинчи рокъов вугел хъизанал».\nМарият, бизнесчIужу: «Микь- абилеб марталъул байрам кидаго кIодо гьабулаан нижеца. МагIарул чIужугIаданалъ хурзабахъ ва бокьазухъ гьабизе кколеб захIматаб хIалтIи тIаса ана. Рес щвана лъай босизе, бокьараб ишалде руссине. Рос хIалтIулев вугин, гьес хьихьун йигин абун, дун щай рокъой чIезе кколей? ГIицIго богорукъги, хурги, бокьги гурони бихьизе мустахIикъай гьечIищ чIужугIадан? Бихьинчиго гIадин Аллагьас йижарай, гьесулго гIадинал анищалги хьулалги ругейлъун ккола чIужугIаданги. Росасул жиндирго хIалтIи ва анищал руго, диеги гьукъуларо гьес анищазда хадуй лъугьине. ГIумруялъго цIалулей, лъай босулей йикIине ккола чIужугIадан. Лъималазда малъизе ккани, цин эбелалдаги лъазе ккола дунял. Дица машинаги бачуна, дирго бизнесги рагьун буго, гьеб дие гьукъулев чиги гьечIо. Амма камуларо рокъор гIодорги кIусун, дилъ жахIда гьабулел руччабиги».\nДругие материалы в этой категории: « АнкьцIул борцун лъикI гурищ?\tСариралъул тахшагьар букIана ТIануси »


ШартIал ругони, гIадамал кирего гочунаро\nПачалихъалъул кверчIвай бугони, батIи-батIиял нигIматаздалъун\nреспубликаго хьезабизе кIола росабазда\nМагIарухъа гIатIиракьалде гIадамалги гочун, гIисинлъулел ругел нилъер росабазул, цо-цоялин абуни тIуранго чIунтун рукIиналъул хIакъалъулъ нижеца цебеги хъван букIана. Росаби цIуниялъул, гьенир гIадамазе гIумру гьабиялъе шартIал лъикIлъизариялъул рахъалъ гьабулеб хIалтIи гIемерисеб бараб буго росабазул бегавулзабазул речIа-регIиялда, чIаголъиялда ва хIаракаталда. Росаби цIуни ккола нилъер тарих, умумузул лъикIал гIадатал, культура, махщел, гIумру гьабиялъул къагIида - къокъго абуни, нилъер хаслъи, мацI ва миллат цIуни. МагIарул халкъалъул хадубккун букIинеселъе кIвар бугеб суал гьеб букIиналъ, «ХIакъикъат» газеталъул редакциялъ кидагосеб кIвар кьола ва кьезеги буго гIагараб ракь цебетIезабиялъе бажарарабщинаб гьабулел росабазул ва районазул бутIрузул хIакъалъулъ хъвазе, гьезулгун гара-чIвариял гьаризе, гьез гьарурал пайдаял ишазул, гьаризе тIаде росарал хIалтIабазул хIакъалъулъ цIалдолезе бицине.\nЖакъасеб гара-чIвари буго Хьаргаби районалъул чIахIиял росабазул цояблъун кколеб ГIаймаки росдал бегавул Мухтар ХIасанхIусеновасулгун.\n- КIиго сон буго дуца росдае нухмалъи гьабулелдаса. Щиб нигатгун вачIарав мун росдал бегавуллъун, жамагIаталъул хIажалъаби лъалел рукIаралищ? Сунде кIвар кьураб, хъулухъалде вачIиндал?\n- ГIагараб росдае, гIадамазе лъикIлъи, гьезул гIумру, рукIа-рахъин цебетIезабиялъе бажарарабщинаб гьабизеян, диего рагIиги кьун, лъун букIана дица кандидатура рищиязда. Росдал хIажалъабиги дида лъикI лъала. Школа лъугIун хадуб, росдал магIишаталъул техникумалдаги цIалун, чанго соналъ хIалтIана Чапаевасул цIаралда букIараб колхозалда.\nБегавуллъун вачIун хадуб тIоцебе кIвар кьуна нухазде. Ункъабго рахъалде нухал рикьулеб мугIрузул ахалъуда, танкелалда буго нижер росу. Росдал кваранаб рахъалдаса унеб нух буго Зуберха магIардасан Унсоколо районалъул ГьаракIунибехун, квегIисан - Лаваша районалде.\nРосу къотIун уна Хьаргаби-ТIасажунгут нухги. ГIазу-цIад байдал, сверухъ ругел мугIруздаса росулъе ва росда аскIосан эхере унел иххаз хвезарула нухал. Гьединлъидал кверги берги кидаго нухазда хадуб букIуна. Росдал гIадамазул гIемерисеб магIишат, кулал, хурзал, харибакIал руго ТIадмагъилъ абулеб бакIалда. КIудияб квалквал букIана гьенибе бугеб нух чIунтун, машина иналъе хIинкъи бугеб, санагIалъи гьечIеб букIиналъ. ГIатIидги гьабун, чанго километралъул манзилалда къачIана гьеб нух. Регьел хIалакарабго, ччукIарулеб бакIалда, нухлул рагIалда нусго метралъул халалъиялда гьабуна къедги.\nЩуго километралъул халалъиялда тIибитIун бугеб росулъ жанирги къачIана нухал. Хасго хIалкъараб хIалалда букIана Хъарча-авалалдехун бугеб нух. ГIазу-цIад хIалакиндал, кIкIалахъан унел машинаби хIарщулъ къалаан. Къокъабго заманалда жаниб кьоги бан, гьеб суалги тIубазабуна. Къедги бан, сеткаги ккун, жанибе боцIи-панз инаредухъ, къачIана хобалги, гьаруна цогидал хIалтIабиги.\n- ЦIибахъараб Хьаргаби-ТIасажунгут нух рехун тун бугилан абуна. Лъил тIалабалда (балансалда) гьеб бугеб?\n- 2013 соналда рагьана цебе анцI-анцI росабазул магIарулал лъарагIлъиялде хьвадулел рукIараб сухъмахънухккун гьабураб шагьранух. Нух гьабиялъе квербакъарав ХIамзат ХIамзатовасе аза-азар баркалаги буго. ХIисаб гьабе, цебе райцентралде, Хьаргабире, ниж хьвадулаан Лавашисан. Райцентралдеги нахъеги машинаялда унаго тезе кколаан нусиялда къогогIан километр нухлул. ЦIияб нухдасан Хьаргабибе буго анцIила цо километр. ГIаймакибе щвезегIан нухда хъилги тIун буго. Хьаргаби-ТIасажунгут нух Дагъавтодоралъ балансалде босун гьечIо, гьелъ нухги кIвар кьечIого тун буго. Райцентралдаса росулъе бугеб нух нижецаго къачIазе ккола. Араб соналъул ахиралда тIубараб моцI ана ччукIунги, кьуру-къед бачIунги, чIунтизабураб гьеб нух къачIалаго.\n- Аслияб магIишат, бетIербахъи сундасан бугеб гIаймакдерил? Ахирал соназда магIарул росаби мигьлъулел руго рахIатаб гIумру цIехон гIатIиракьалде гочунезул къадарги цIикIкIун. Нужехъ щиб хIал бугеб?\n- МагIарда цураб бакI букIиналъ ахихъанлъи нижер росулъ гьечIо. Хьихьула гIи-боцIи. Гьанже гIемер бицунеб буго росабалъ хIалтIи гьечIолъиялъул хIакъалъулъ. Росулъ чIарав чияс гьабе росдал магIишат – хьихье гIи-боцIи, жидерго бетIербахъиялъе гIологIаги рекье хурзабахъ тIоцебесеб хIажалъиялъул нигIматал. Цебе ГIаймаки сверухълъиялдаго лъалаан, картошка, ламадур, хъабахъ лъикI бижулеб бакI хIисабалда. БитIараб бицани, гьел нигIматал гIезариялде кьолеб кIвар дагьлъун буго. Дир хIисабалда, магIарухъ ракь хIалтIизабиялде пачалихъалъ кIвар кьуни, къватIиса бачIунеб нигIматалде росабазул гIадамал ккелароан. Мисалалъе, гIака хьихьарасе, гIи-хух хьихьарасе (гьебги бугеб-гьечIеб лъалареб) бетIер рикIкIун гIарац, субсидия кьолеб буго. Щай бегьулареб магIарухъ хIалтIизабураб ракьул сотих бихьун, субсидия кьезе?\nГьеб мехалда гIицIго магIаруллъиялъ хурул нигIматаздалъун хьезабилаан тIолабго республика.\nГьанибго абила, бича-хисиялдалъун, даран-базаралдалъун бетIербахъи гьабулелги дагьал гьечIо. АнцIила хадуб жалго бетIергьанаб тукен буго росулъ. Хъулухъ-ишалда гьечIевщинав чи шагьараздаги дармида гурищ ругел? Росулъ гIатIидаб рукъ-бакIги гьабун буго бича-хисулезе, къватIиса рачIаразе дармие санагIалъиялъе. Цо тайпа гIадамазул риидалил заманалда хIалтIизе къватIире уна, хаслихъе тIадги руссуна.\nКIиабилеб суалалъе жаваб кьолаго, дица абила, росулъе анцIго соналъ цебего бачун буго газ, хIалтIизе ва гIумру гьабизе бокьарасе росулъ гIурал шартIалги руго. Микьнусиялда кIикъоялда анцIго цIаракиялда гIумру гьабулеб буго лъабазаргогIан чияс. Росу тун къватIиб буго церего росулъа гочарал, цIали лъугIун махщалида рекъон шагьаразда чIаралги малъун гIага-шагарго лъабнусиде гIагарараб цIараки. Аслияб къагIидаялда гьез гIумру гьабулеб буго, Буйнакскалда, МахIачхъалаялда ва Каспийскалда. Росдалгун гьезул кидагосеб бухьенги буго. Щибаб къойил росулъа маршруталъул такси уна гьел шагьаразде, къасиялде тIадги руссуна.\nРосулъа къватIире гIадамал гочин нижехъ гьечIо, гьелъул гIаксалда, росу кIодолъулеб ва цебетIолеб буго.\n- Росулъ гIадлу-тадбир букIиналъе гIоло, законалда данде кколарел хIужаби ккунгутIиялъе гIоло лъида мугъчIвай гьабулеб росдал бегавулас?\n- Гьеб рахъалъ цIикIкIараб асар буго Херазул советалъул, гьелъул председатель Сагитов ГIабдулагьил. Гьелгун ва росдал мажгиталъул советалъул председательгун, мажгиталъул имамгун дандбала гьаризе ругел хIалтIаби, росулъ тIоритIулелщинал кинал рукIаниги тадбирал.\nРосдал советалъул депутаталги дунгоги щола школалде, цогидал социалиял идарабазде, гьабула хIажатаб кумек. КIочон толаро херал, бецал, унтарал, ригь арал гIадамалги, хIаракат бахъула гьезул мурадал тIуразе.\n- Хадурккун гьаризе хIисабалде росарал хIалтIаби кинал ругел?\n- Аллагьас квербакъани, гьел гIемер руго. Рехселин цо-цоял. Дунял хинлъарабго байбихьизе буго гъоркьиса кьучI лъураб спортивияб зал базе, ухIладерил рохьосан, лъабго километргIан манзилалъ рогIралги лъун, росулъе бачине буго лъим. Ресал ралагьулел руго нусиялда къого лъимадуе бакI бугеб ясли-ахалъе ва участкаялъулаб больницаялъе цIиял минаби разе. Росулъе ток бачарал хIубал басралъун, бакI-бакIаздасан турун руго. Гьеб суалгун гьал къоязда дун ун вукIана «Дагъэнергоялъул» нухмалъулев ГьитIиновасовасухъе. Бугеб хIакъикъат гьесда бицана ва бичIчIизабуна. Хьул буго исана гьеб хIалтIи рагIалде бахъиналдеги.\nПрочитано 292 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 12 марта 2018 14:26\nДругие материалы в этой категории: « Пособие щвезе ккани…\tОгь, дир магIарул мацI! »


Россиялъул халкъалъул цIикIкIунисеб бутIаялъул чвантаязда рагIунеб буго кванил нигIматазул багьа борхулеб букIин, амма гьез рахъ кколеб буго магърибалдаса къайиялъе лъазарурал санкциязул. Гьединаб пикруялде ячIун йиго гьеб суалалъул цIех-рех гьабулей йикIарай Эркенлъи Радиоялъул гIурус хъулухъалъул мухбир Евгения Назарецица «Левада-Централъул» эксперт Денис Волковгун гьабураб гара-чIвариялда.\nРоссиялда къайи багьалъун буго. Гьеб баянлъун буго щибав анцIгоясда гьоркьосан анлъго чиясе. Гьебго заманаялда щибав анцIгоясда гьоркьосан анкьгояс рахъ кколеб буго Евроцолъиялдаса рачIунел кванил нигIматазе Россиялъ лъазарурал санкциязул. Кванил нигIматал багьалъизе рукIин лъалеб букIана россиялъул халкъалда, гьебги Крымалъе аннексия гьабиялъухъ ва Украиналъул машрикъалъул рахъалда сепаратистазул рахъ кквеялъухъ балагьичIого. Россиялъул халкъ ахирисеб къого соналда жаниб даимго балагьун чIун буго хайир дагьлъиялъухъ ва багьаби рорхиялъухъ. Гьедин рикIкIунеб буго «Левада-Централъул» эксперт Денис Волковас.\nДенис Волков: «ХIакъикъаталдаги буго багьаби щай рахунелин абураб суалалъе цо гIаммаб жаваб. Нижеца цIех-рехал гьарулел ругелгIанасеб заманаялда гIадамал балагьун чIун руго багьаби рахиналъухъ. Ахираб 20-25 соналъ гIадамаз кинаб букIаниги гIажаиблъи гьабуларо гьел тIаде рахиналда, гьел гьелде хIадурал рукIунин абизе бегьула. Гьанже багьаби рахунел руго цебе букIаралде дандеккун дагьабго хехго. Гьанже абизе бегьула гьеб бараб бугин Магърибалъул санкцияздаги, гьезие жавабалъе гьарурал контрсанкцияздаги, экономикияб кризисалдаги.\nГьанже дагь-дагьккун цIикIкIунеб буго Украиналъул машрикъалъул рахъалда жалго лъидаго рачIел рукIиналъул лъазабурал республикабазул рахъ кколеб букIин Россиялъ бецIулеб бугин рикIкIунезул къадар. Жеги бичIчIулебги гьечIо Россиялъ бецIулезул багьа кигIан бугебалиги. ЦIикIкIунисез рикIкIунеб буго гьеб кIудияб багьа гурин ва гьеб бецIизе бегьулин. Гьелде тIадеги, гьеб тIолабго халкъалда тIад бащад бикьунги бугелъул.\nБагьаби кидаго рахуна, исана гьел дагьаб хехго рахунел руго. Гьелдаса гIадамазул рахIатхвейги гIемерго загьирлъулеб гьечIо.\nЭР: Кинал захIмалъаби рукIаниги нижеца гьел хIехьезе ругин абун чIухIун чIунищха нилъ ругел?\nДенис Волков: «Цо рахъалъ гьединги ругин абизе бегьула. Амма дида ккола, цIикIкIунисезе гьеб контрсанкциязул суал бугин. ХIукуматалъул лъолел руго гьел гьединал рукIине кколин халкъалда ракIалде кколел галаби. Магърибалде данде чIеялъ гIадамазул жидедаго божилъи цIикIкIунеб буго ва гьезда кколеб буго Россия гьанжеги кутакаб улка бугин ва гьелъукьа гьанжеги хIинкъулел ругин. Гьеб киналъухъго кьолеб багьа гIемерго кIудияб гьечIелъул, гьелъул, абизегIанасеб, квал-квалги халкъалъе гьечIо.\nАмма Крымалъе дур харжалъул цо пуланаб бутIа кьезе мун разияв вугищин рагьун гьикъани, гьелда разилъулев чи гIемер ватуларо. ЦIикIкIунисеб халкъ бохун буго Крым Россиялде гъорлъе бачиналдаса, амма гьелъие гIарац кьезе гьел разиял гьечIо».\nМагърибалъ Россиялде данде гьарурал санкцияздаса зарал кканин гIемерал гьечIел бечедал чагIазе, гьединлъидал халкъалъул аслияб бутIаялъул гIумруялъулъ гьездасан кIудияб хиса-басиго ккечIин рикIкIунеб буго экспертас. Гьесул пикруялда, Россиялъул халкъалъул аслияб бутIаялда магърибалъул гIумруги гьениб букIунеб къайиги телевизоралдасан гурони бихьун гьечIо. Санкциязул суалазда бан халкъалъул гьеб бутIаялъе манипуляция гьабизе бигьаго букIунин. Гьезие гьел санкциял гьарунин камизе жо гьечIин, гьелъул гIаксалда СССР биххараб мехалда билараб ВатIаналдаса чIухIи гьезие тIадбуссинабун бугин абулеб буго «Левада-Централъул» эксперт Денис Волковас Евгения Назарецгун гьабураб гара-чIвариялда.


ЗагIисан буго Шамил, ЛъаратIа, ЦIунтIа районазул ва БежтIа участокалъул росабалъе нух\nДагъистан Республикаялъул картаялда ЗагIиб росу бихьизабун гьечIо. Гьеб буго гьитIинаб, амма цIакъго гIажаибаб тIабигIаталъул бокIон. ТIабигIаталъ жиндирго гьайбатлъи цIакъ сахаватго сайгъат гьабун буго гьеб расалъиялъе. Гьенир гIемер руго балагьарасул рекIелъе рохел лъугьинабулел, берзул лазат босизе рес кколел жал. Шамил районалъул ракьалда, АваргIоралда тIасан гьабураб Гьакьадерил кьоги бахун, тIаса гъоркье рачIунаго, ниж щвана Хунзахъ районалде гьоркьобе унеб ЗагIиб росдал росалъиялде. Гьеб букIана май моцIалъул бакьулъе кколел къоязул цояб. Севералдехун ругел рорхатал мугIрузул гъулдуздаса жеги гIазу биун букIинчIо, амма зегIдерил расалъиялъ гьеб ихдалил къоялъ, накIкIул хIур гьечIеб, цIцIел бер гIадин роцIараб зодисан бакъул чIораз ракьалъе хинлъи кьолеб букIана. ТIегьарал ахбазаналъул гъутIбузул ахикье бер рехидал, ракIалде кколеб букIана гIурччин-багIараб кьералъул тIадагьал накIкIул парчабаз бацун бугин гьебилан.\nБогосалъул ва Нухъакьалъул мугIрузул сиртаз гьури гьукъула зегIдерил расалъиялде. Гьениб гьава букIуна бацIцIадаб, тIадагьаб, хинаб. Гьава-бакъалъул лъикIал шартIал рукIиналъ, гьениб рес буго цIоралъул соно ва инжир гIадинал, цIакъго хинлъи бокьулел пихъазул гъутIби гIезаризеги гьездаса бачIин бакIаризеги. Аслияб къагIидаялъ зегIдерил ахикь руго умумузул заманалда рукIаралги гьанже чIаралги генул, гIечул, мокьрол ва ахбазаналъул гъутIби.\nЗегIдерил расалъи буго АваргIурул квегIаб рагIаллъуда. Росдал харабаз бицана цебе заманалда гьенир цIолбол ахал гьарзаго рукIун ругилан. Гьеб росу гIуцIараб ракьалда гIадамаз цIакъ цебегоялдаса гIумру гьабулеб букIун буго. Гьелъие нугIлъи гьабула цо борхатаб гохIил тIогьиб гьоркьохъел гIасрабаздаго букIараб росдал чIудби хутIун рукIиналъ. ЗегIдерил гIадамазда гьенир ратун рукIун руго шагIил кIудияб хъаба ва курхьен. НекIсияб тарихалъул хIакъалъулъ бицуна килисаялъул хутIелазги. Гьениб буго «Александр» яги «Александер» абураб цIар тIад бикIараб ганчIил къоно.\nЗегIдерил расалъиялде тIаде къуларал мугIрузулги щобазулги батIи-батIиял суратал лъугьун рихьула. Цо мегIер яги щоб цогидалда релълъараб гьечIо. Расалъиялъе берцинлъи кьолеб буго зодил хъахIиллъиялъги, хьолбохъан чвахулеб гIурул лъададасан лъугьунеб кунчIиялъги, ахазул гIурччинлъиялъги. АваргIурул рагIалдасан сапар гьабизе бокьарал, мугIрузда ругел хер-тIегь гьарзаял мучIдузде ва циязги гIалхул хIанчIазги гIумру гьабулел рохьазде щвезе ракIалде ккарал гIадамазе нух зегIдерил расалъиялдасан буго. МугIруздеги расалъабаздеги щвезе, тIабигIаталъул гьайбатал бакIал рихьизе хиял лъоларев чи къанагIатги вукIунаро. Гьеб релълъуна интересаб тIехь цIалиялда. ТIабигIаталда гIемер буго инсанасе жеги балъгояблъун хутIараб, тIубанго лъазе ва бичIчIизе къасд кколеб жо…\nГьанже нуж унел руго АваргIурул квегIаб рагIаллъудаса тIаде хунздерил ЗоногохI мегIералъул къилбаялъул рахъалдасан. Автобусалъе захIмат буго хунздерил гIолохъабаз араб гIасруялъул лъеберабилел соназда гIатIид гьабураб гьакинухдасан эхеде ххаризе. ГъветI-хер гьениб, гъоба расалъиялда гIадин, гьарзаго гьечIо, бакI-бакIалда рихьула зазилги гIинтIидулги хъархъал. Кьурабазул парсахъ, ганчIазда гьоркьор рижун руго гIалхул куракул гъутIби. Гьенир руго цогидал бакIалда рижуларел цо-цо хъархъалги.\nРахъ-рахъалде хьвагIолаго, бигьагьабун эхеде бахунеб автобус гьалагал чвахунцIадаз чучазарурал бакIазде щведал, тормозазул бахъуна ракIгъанцIизабураб къир-къири. Нухлул кIиябго рахъалда, цо-цо бакIалда битIахъе нухдаги ратула кидаялиго кьурабазулъа тIун рачIарал, чIахIиял ганчIал. Эхедерай цIикIкIараб бугелъул, шоферас автобус бачунеб буго «тIоцебесеб хехлъиялда», «кIиабилеб хехлъиялде» рехизе, ай дагьаб гIедегIизабизе ракIалде ккани, мотор «угьдизе» лъугьунин абуна гьес.\nАхирги ниж рахана ИгирагIалде. Гьенисан АваргIор бихьула хъахIилаб гIебаб чалу гIадин, ЗагIиб росуги буго гъоба гъоркьа пахьул шагьиялъул сураталда. Амма къилбаялъул рахъалда КьилимегIер бихьула берцинго, битIахъе аскIоб бугеб гIадин. МугIрузулаб Дагъистаналда бищунго рорхатал бакIазда гьоркьоб рехсола КьилимегIер. Гьелъул тIогь буго ралъдал гьумералдаса 2456 метралъул борхалъуда. РоцIараб къоялъ гьениса Каспий ралъад бихьулинги абуна.\nИгирагIалдасанги Хунзахъе буго битIараб бакIалдасан додинабго къваридаб нух. Нижер гIемерисел хIинкъулел руго автобусалъул гордухъа къватIире раккизе. Нухлул рагIалда бугеб кьурул борхалъиялъ лъугьинабураб кIкIалал тIину бихьуларо. Нухлул ракьандасан бугеб кьурул рагIалде ралагьизе бокьани, тIагъур бортиледухъ, бетIер эхеде борхизе ккола. Богосалъул мугIрузул сирталъул къилбаялъул рахъалда ругел гьел гIицIал кьурабиги рикIкIуна Дагъистаналъул унго-унгоял памятникаллъун.\nБитIараб нухдасан чанго километр нахъа тедал, ахирги ниж щвана гIемерал чвахабаздалъун машгьурлъараб хунздерил тIалъиялде.\n«ХIикматаб Дагъистан» тIехьалдаса\nПрочитано 632 раз\tПоследнее изменение Пятница, 16 марта 2018 11:07


«ХIакимзабазе гIарац къваригIарабго гIакIаби кьезе кколаро»\nЦIияблак мухъалъул администрациялъул мина\nМахIачхъалаялде аскIоре ЦIияблак мухъалдаса гочинарурал гIадамаз гIумру гьабун бугеб анцIгогIан росулъ анцIго къоялъ газ букIун гьечIо, гьоркьо –гьоркьоб гурони токги кьолеб букIун гьечIо. Гьелдаса разигьечIел гIадамаз кIиго къоялъ федералияб нух ккун букIана.\nГазалъул ва токалъул идарабаз лъазабулеб буго гIадамаз цIатариялъухъ гIарац кьечIолъиялъ свинабун букIанин гьебилан, гIадамаз лъазабулеб буго жидеца щибаб моцIица гIарацги кьолила, тIалъиялъе букIине кколелдаса цIцIикIкIун гIарац бахъизе къваригIун бугин жидехъайилан.\nШамат ва гьатIан къояз МахIачхъала-Астрахань федералияб нух ккун букIана ЦIияблак мухъалдаса гочинарурал росабалъа гIадамаз. Новостройилан абун лъалел гочинарурал тумаз гIумру гьабун бугел Тухчар, Дучи, Шушия, ЦIияблак гIаммаб къагIидаялъ I0 гIан росулъа гIадамал моцIица газги гьечIого хутIун рукIун руго.\nТокги дагьаб-дагьаб заманалъ радалги къасиги гурони кьолеб букIинчIин бицана «Эркенлъи» радиоялъе бакIалъул гIадамаз. Гьелдаса разигьечIолъиги загьир гьабун къан букIун буго гьез нухги.\nБагирчаева Эльмира: «МоцIица газ букIинчIо нижер доба, гьелда тIадеги токги свинабун букIана. Сордо – къоялда жаниб кIицIул кьолаан гьеб токги, амма цIакъго дагь гурони букIунароан гьебги. Рукъ гвангъизабулеб хIалалъ чирахъгицин рекIинабулеб букIинчIо кьураб мехалда гьеб токалъги.\nГIемерав чиясул техника хвана рокъоб, гьеб токалъул базар сабаблъун. Гьанже батIаго май моцI гурелъул бугеб, квачан буго къватIибги, рокъобги. Гьединлъидал я ток гьечIого я газ гьечIого, я бухIараб лъим гьечIого квачан холел, чара хун рукIана гIадамал. Цоязул гIисинал лъимал руго, цойгидазул рокъор цIикIкIарал чагIи руго, гьезие дагьабги захIмалъиларищха.\nГьеб жо букIине бегьулеб жойищ бугеб моцIица гIадамал гьедин тезе? Гьадингоги цо лъикIаб къо бихьичIо нижер халкъалда, кIицIул гочинарун гьанже бетоналъул гьарурал, рагьлилги цIурал, квачан хварал рукъзабахъ тун руго хIукуматалъ.\nГьелда тIадеги гьаб балагьги бачIинабун буго нижеде. Гьабизе жо тIагIун рес къотIун рахъун рукIана ниж къватIире. Митингал тIоритIун хадуб кьуна газ, гьел тIоритIун гурони бегьуларищ гьанже нижее рукIине кколел шартIал чIезаризе?».\nГьедин бицана «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда Новостроялъул Шушия росулъа Багъирчаева Эльмираца.\nГьелъул рагIабазда рекъон шамат къоялъ гьел митингалде рахъараб мехалда мухъалъул нухмалъиялъул вакилзаби рачIун руго гьелгун дандчIвазе. ХIакимзабаз лъазабун букIун буго гьебго сордоялъ гьезул рукъзабахъ газ букIине бугилан.\nЦIарал болжазда жаниб газ кьечIеб мехалда нахъисеб къоялъ митинг тIобитIун течIого федералияб нухги къан буго гIадамаз. Гьеб мехалда ЦIияблак мухъалъул бетIер Айдиев ХIажи вачIун вуго гьениве.\nГьес лъазабун буго жиндица кколел идарабаздеги ахIун сагIаталдасан газги токги букIунеб хIал гьабилилан. Гьесдаги божичIого жеги сагIатгIан мехалъги рагьичIила гIадамаз нухилан бицана Эльмираца. Жал хIакимзабазда божилъиялдаса инарун ругила гьез, гьединлъидал газ кьун бахъинегIан жал гьениса рагъаричIин бицана гьелъ.\nМоцIица гIадамал газги гьечIого теялъе гIилла щибилан цIехезе «Эркенлъи» радиоялъ МахIачхъалагаз компаниялде ахIана. Гьезул юридикияб бутIаялъул нухмалъулей ХIажимурадинова Эльмираца, лъазабуна, заманалъ газалъухъ гIарац кьечIолъиялъ свинабун букIанин Новострояда ругел ЦIияблак мухъалъул росабалъ газилан. Чанги саназ гIарац кьечIел чагIиги ругила гьезда гьоркьорилан.\nХIажимурадова Эльмира: «Нижеда цебе масъала лъун буго гьел гIадамахъа гIарац бакIаризе. Гьезда гьоркьор руго чанги саназ цониги нухалъгицин газалъухъ гIарац кьечIел чагIиги.\nРикIкIун бажарулареб гIан гIемер нухалъ ритIун рукIана гьезухъе заманалда газалъухъ букIине кколеб гIарац кьейилан тIалаб гьабурал кагъталги, къотIана чанги гIакIабиги, амма гьеб киналъулго щибго хIасил ккечIо.\nНижги гIадамал руго, нижедаги бичIчIула кинабго. Квачараб хасалихъе мехалда газги гьечIого хутIи расги лъикIаб иш гуреблъи лъаларев чи вукIинищ.\nАмма гьезда нижги ричIчIаха, нижер чвантинибе унеб гIарац гурелъул гьездаса тIалаб гьабулеб бугеб, гьезда абулеб буго нужеца бухIарабгIанасеб цIатариялъухъ пачалихъалъе букIине кколеб гIарац кьейилан.\nЩиб абуниги гьез гIинтIамичIеб мехалда къатIинабуна гьезие газги. Гьанжеги гьеб заманалъ кьун буго, гьал къоязда жаниб гьез байбихьизе ккола гIарац кьезе. Гьелъие санагIалъиялъе нижеца щибаб азбаралъубго гIарац кьун бажарулеб хIал гьабун буго».\nГазалъул идараялъул баяназда разигьечIо Новостроялъул гIадамал. Гьезул рагIабазда рекъон гIадамаз газалъухъ букIине кколедухъ гIарацги кьолеб буго, амма газалъул идараялъ багьа-багьанаби ратун къотIулел руго гьезда гIакIаби.\nГьел гIакIаби кьезе жидеца инкар гьабулеб бугин лъазабуна «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда Багирчаева Эльмирацаги.\nБагирчаева Эльмира: «Дир 78 сон барав инсуца щибаб моцIица счетчикалда рекъон газалъухъ гIарац кьолеб букIана. Гьеб кьураблъи тадсикъ гьарулел документалги руго гьесухъ.\nАмма гьесда газалъул 236 азарго гъурущ налъи бугин хъван батана газалъул идараялъ. Гьединал чанги чагIи гуро гьанир. Щибаб моцIица гIарац кьураб гIечIого, гьаваялдаса росун гьазул гIакIабиги нижее щибизе къваригIун ругел.\nГьеб базар сабаблъун чанги чияс газалъул идара диваналдеги кьун букIана, амма гьез щиб гьабунги жидеего нухал ралагьулел руго».\nГьединго Эльмираца бицана гIагараб заманалда жидер росабазул ругел киналго захIмалъабиги, масъалабиги рорхараб кIудияб митинг тIобитIизе бугила жидеца.\nГурони жидер ургъел гьабизе ракIалдаго гьечIила я бакIалъул нухмалъиялда, я республикаялъул тIалъиялдайилан.\nХIакимзабазе гIарац къваригIарабго гIакIаби кьезе кколаро


Авар архив, Май 01, 2015\nРузман къо 1 Май 2015\nХаржал цIикIкIинареян балеб ахIи рагIиладай хIакимзабазда?\nМаялъул тIоцебесеб къоялъ МахIачхъалаялъул Родопалъулаб ахикь тIобитIараб митингалде вачIун вукIана азарго гIанасев чи. Гьеб букIана ТIоцебесеб маялъул байрамкъоялда хурхун тIобитIараб тадбир. Гьелъул гIуцIарухъабаз тIалаб гьабулеб букIана пачалихъалъул хъулухъчагIазе харжал цIикIкIинари.\nВоре, херав, сверизаюн!\nТIоцебесеб маялъул байрамкъоялда хурхун, Авар театралда цебе тIобитIараб тадбиралде гIемерав чи вачIун вукIана. Сергъохъала мухъалъул Гулебки росулъа ГIумаров ГIумарасхIаб ккола захIматалъул ва тылалъул ветеран. 79 сонил ригьалда вугониги жакъаги лъикIаб чIаголъиялда вуго гьев.\nГIараб вузазул студентазе Дагъистаналда адаптация гьабила\nГIараб улкабаздаса цIалун тIадруссаралгун адаптациялъулаб хIалтIи гьабизе кколин абуна гьал къоязда Хасавюрталда тIобитIараб гIалимазул мажлисалда.\nБергьенлъиялъул къоялде МахIачхъалаялъул къватIазда рарал баркиялъул игIланазда гъорлъ букIараб Сталин вахъараб баннер нахъе бахъун букIиналда бан батIи-батIиял пикраби загьир гьарулел руго гIадамаз. Цоязе улка бергьенлъиялде бачарав нухмалъулев цогиязда мустахIикъавлъун вихьулев гьечIо суратал къватIазда чIвазе.\nРоссиялда исламиял вузал цо стандарталде рачина\nИсламияб лъайкьей цо стандарталде бачине хIукму къотIана гьал къоязда Казаналда тIобитIараб гIалимазул мажлисалда.\nЛъие бугеб гьуинаб "амнистия" рагIи?\nКIудияб ВатIанияб рагъда бергьенлъи щун 70 сон тIубаялда бан Россиялъул Пачалихъияб Думаялъ лъазабулеб буго гIатIидаб амнистия. Официалияб къиматалда рекъон, гьеб хъвазе бегьула 260-ялдаса 400 азаргоялде щун чиясда. Инсанасул ихтиярал цIунулезул пикруялда, гьединазул къадар букIине бегьула чанго нухалъ дагь. Лъие битIккезе бегьулеб амнистиялда хурхун?\n«Исламияб пачалихъ» гIуцIи – Россиялъул аслияб тушман\n«Исламияб пачалихъ» абураб гIуцIиялда сверухъ бахIсал Россиялда гьоркьоса къотIулел гьечIо.\nЦикIкIунисел лъималазе цебеккунисеб лъай кьей щвезе рес гьечIо\nЦебеккунисеб лъай кьеялдалъун рукIинесел школлъимал хьезариялъул мурадалда Дагъистаналъе 445 миллион гъурщдаса цIикIкIараб гIарац биччан буго. Жакъа Дагъистаналда лъималазул ахазда хурхараб суал хутIулеб буго хIалуцараблъун, мисалалъе МахIачхъалаялда цебеккунисеб лъай кьеялдалъун хьезарун руго гIицIго 30 процент лъималазул.\nГIадамазул тIалъиялда божилъи гьечIин абураб пикруялде рачIунел руго экспертал Дагъистаналъул гIелмияб Централъул социалигиял халгьабиял тIоритIулеб Инстуталъ гьабураб цIех-рехалъул хIасилазул хал гьабидал. Кинал информалатаздаса пайда босулеб жакъа Дагъистанияз ва божулищ гIадамал гьел сурсатазда?


Болъихъ мухъалда рохь бухIулеб буго\nБолъихъ мухъалда цIидасан рохьал рухIулел руго. ГIодоцинабун букIараб цIа гьороца багъаризабун, цIидасан рекIун буго. ГIадамаз цIа ккеялда хурхун гIайиб рагъулазде гIунтIизабулеб буго.\n3 февралалда Болъихъ мухъалъул ГIалахъ росдада гIагар бугеб накIкIил рохьоб цIигьабун цIа рекIун буго. Гьаб нухалъ цIа рохь тун росу бугеб рахъалде бачIун хер бухIун, росулъ чанго минаялъе зарал кканин лъазабулеб буго ГIалахъ росдал Рохьил магIишаталъул вакил МухIамадхIажиев МухIамадица. РогьинегIан росдал гIолохъабигун цIа росулъе борчIичIогон букIине рахъ бахъанила жидеца. ГьабсагIат росулъе цIа бачIиналъул хIинкъи гьечIила.\nАбизе ккола, Болъихъ мухъалда рохьазухъ цIа 21 январалдаса нахъе тIубан свинбизе кIвечIогон бугин. КIиго нухъалъ цIа чIезабизе кIун букIанила, амма гьороца гьеб нахъеги босун бачIун байбихьанила бицана МухIамадица. ЦIа ккеялъе гIиллаби кинал рукIаралали баян гьабулаго МухIамадхIажиевас баян гьабуна гьеб рагъулазул гIайиб бугин. 21 январалда Болъихъ мухъалде вачIарав генераласда цадахъ рукIарал вертолетаз рехарал «Тепловой» абулел ракетаз ккезабун бугила цIа.\nМухIамадхIажиев МухIамад: Гьаниве вачIун вукIун вуго генерал, гьесда цалдахъ рачIарал вертолетал рохьазда тIад сверулаго гьез рехула тепловой ракетаби, гьел гIемерисеб мехалъ сун уна, амма хинаб гьава-бакъ бугеб мехалъ цо-цо свинчIогоги хутIула. Гьедин свинчIого хутIараздаса багъарана гьеб цIа. Гьеб рохь гIадан жаниве лъугьун бажарулеб бакI гуро, гьеб свинабизе тIубан кIвечIо, кIицIулго гIодоцIинабун букIана цIа, амма рохъо цIорозегIанги хIинкъи букIуна цIа ккеялъул. Гьороца багъаризабун нахъеги цIа рекIун, рохь тун къватIибе бачIун 8 гектар гIанасеб бакI бухIана ГIалахъ росдал. Дида бичIчIуларо гьал рагъулаз гьабулеб жо, Игьалиги гьединго рагъулал сабаблъун бухIана рохь».\nБолъихъ мухъалда рохьахъ цIа свинабиялъе кинаб хIалтIи гьабулеб бугебали цIехезе «Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна Дагъистаналъул ГIорхъолъа рорчIарал ахIвал-хIалазул министерлъигун. Амма жидеда гьеб лъаларин ва киналгIаги баянал кьезе кIоларин абуна гьезул пресс-хъулухъалда.\nБолъихъ мухъалъул Экологияб нухмалъиялъул вакил АхIмадудин МухIамадовас баян гьабуна гьеб цIа нахъеги лъикIго рекIун бугин ва гьеб анкьица цебего свинабун бугин лъазаби гьабун тIубан свинчIого тун букIиналъулъ гIайибияб росдал яги районалъул администрациябийищ ругелали хал-гьаби байбихьун бугин.\nРагъулазухъа рохь лъачIогон гурин бухIулебин баян гьабулеб буго социалиял гьиназда гьединал лъугьа-бахъиназда хурхун тIоритIулел бахIсазда. Рохьал рагъулаз рухIулила гьенисан изну гьечIого яргъидгIуцIарар ругони гьел къватIире рачIинаризе.\n21 январалдаса байбихьун 4 февралалде щвезегIан, Болъихъ мухъалда гIаммаб куцалъ 150 га рохьалъул бухIанин баян гьабулеб буго МухIамадхIажиевас. ГIадамазе зарал ккечIила, амма росулъ хIохьел цIазе захIматго бугила, кIкIуялъ берал рухIулел рукIиналъул къварилъи бугила.