Картошкагун хIанги гьангун чедги нилъерго лъикI\nМахIачхъалаялда тIобитIана «Дагъистаналъул меседилаб хасалихълъи - 2018» форум\n«Гьудуллъиялъул рокъоб» тIобитIана республикаялъул росдал магIишаталъул хIалтIухъабазул, гIи-боцIухъабазул, хурухъабазул ва экономикаялъул кIвар бугеб гьеб бутIаялъул специалистазул данделъи. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул хIукуматалъул бетIер А. Здуновасги. Гьениб щибаб магIишатияб бутIаялъул вакилзабаз рихьизаруна жидерго къайиги нигIматалги. Жакъа газет-журналазул гьурмаздасанги телевидениялдасанги, кIалъазе яхъарай Сугъралъа доярка Зайнаб ГIабдулаевалъ абухъе, фермабазда, ахикь, хурир хIалтIулел гIадамазул захIматалъул хIакъалъулъ цIакъ дагь гурони хъвалеб, бицунеб ва рагIулеб гьечIолъи – гьебги батила ичIнусиялдасаги цIикIкIун чи гIодов чIолеб зал цIун букIиналъе гIиллаги.\nАмма Дагъистаналъул хIукуматалъул председателасул заместитель-росдал магIишаталъул ва кванил нигIматазул министр ГIабдулмуслим ГIабдулмуслимовас церехъабазул цIарал рехседал, гIенеккараз гьеб ритIухъ гьабун хъатги чIвана. Гьезда гьоркьоре ккола овощал гIезариялда бергьенлъи босарав, 500-600 азарго тонна къватIисел пачалихъаздецин битIарав Дербент районалдаса КФХялъул нухмалъулев Аледин Абакаров, ГIахъуша районалъул «ГIалиханский» СПКялъул вехь АхIмад Куниев, щибаб лемагалда хадуб кьегIер цIунарал ва квас къунцIиялда чIел босарал гIухьби: ЛъаратIаса ГIабдулжалил ГIабдулкъадиров, Гумбеталдаса Муртуз Исламбиев, Хунзахъа МухIамад ГIубайдулаев, Кулиялдаса ХIажикъурбан АхIмадов, Хасавюрталдаса гIанкIаби гIезарулей Аминат Жамбулатова, Хелекьуриса ва Сугъралъа дояркаби Райгьанат МухIамадова, Зайнаб ГIабдулаева ва гIемерал цогидалги.\nКин бугониги, хIалтIулев чиясул къимат республикаялда гIодобеккун гьечIо. Ккезеги кинха телеб исана росдал магIишаталъул нигIматал гIезариялъулъ Дагъистаналъе чIахIиял бергьенлъаби щведал.\nЖакъа росабалъ гIумру гьабулеб буго дагъистаниязул 55 проценталъ. Республикаялда гIезабулеб гIаммаб регионалияб продукталъул щуго бутIа гьабун цо бутIа ккола росдал магIишаталъул. ЗахIматалъул гьеб бутIаялда хIалтIул ригьалде рахарал гIадамазул буго 30 процент ва магIишатиял аслиял фондазул 12 процент.\nАртем Здуновас бицухъе, Дагъистаналъул агропромышленнияб комплексалъул кIвар Россиялда тIадеялдаса тIаде цIикIкIунеб буго. Нилъер республикаялъул гIи-боцIухъанлъиялъул, бахчабазда гIезарулел нигIматазул рахъалъ, хIатта къватIисел пачалихъазде унеб гьанаде гIунтIунги, гIезабулеб цIолбоде щунги лъикIал хIасилал руго. Гьединал, лъикIаб рахъалде хиса-басиял рукIиналъе кьучIлъун букIана пачалихъалъ фермеразе ва цогидазе гIарцудалъун гьабулеб кумекги. Исана 9 моцIида жаниб агропромышленнияб комплекс цебетIеялъе биччан букIана 2102,1 млн гъуруш: федералияб бюджеталдаса - 1921,0 млн гъуруш. Исана гьал рехсарал магIишатазда гIезабураб регионалияб продукциялъул багьа бахунеб буго 76,9 млрд гъуршиде, ай гъоркьиса букIаралде дандеккун 102,1 проценталъ цIикIкIун.\nГI. ГIабдулмуслимовас бихьизабуна гIи-боцIухъанлъиялда гIумруялде рахъинарулел ругел проектазул цоялъул хIасилалда Россиялъ къватIисел пачалихъазде бичулеб гьанал 10,9 процент кколин нилъер гIиял гьан. Гьаб соналъул арал моцIазда Ираналде бичун буго 3300 тонна гIиял гьанал. Дагьал къояз цебе Москваялда, «Меседилаб хаслихълъи - 2018» выставкаялда, Дагъистаналъул Росдал магIишаталъул ва кванил нигIматазул министерствоялъул къайимлъиялде кколел магIишатаз къватIисел пачалихъазулгун гьезие тIадеялъул 800 тонна гIиял гьанал бичизе къотIи-къай гьабуна. Гьеб выставкаялда Дагъистаналъул гIияхъаби мустахIикълъана 53 медалалъе, гьезда гьоркьоса 38-яб ккола меседил.\nЖакъа аслияб масъалалъун министрас бихьизабуна республикаялъул росдал магIишаталде инвестициял рачIинари. Гьеб рахъалъ гьабураб хIалтIул хIасилалда бизнесчи Игорь ГIисаевас загьир гьабуна Дагъистаналда чIегIербоцIи хьихьулеб комплекс базе бокьун бугилан. Гьеб мурадалда бизнесменас харж гьабизе буго 500 млн гъуруш гIарац. Гьединго бизнесчи Мухтар Давудовас хIукму гьабун буго 250 млн гъуруш багьа бугеб боцIи хъолеб комплекс базеги.\nМинистерствоялъул букIинеселде лъезе ругел галабазда гьоркьор руго Хасавюрт районалда «Теречный» ГУПалъул магIишаталъул кьучIалда тайпа лъикI гьабулеб ва хьон кьолеб центр гIуцIизе. Гьелдаго цадахъ хIалтIи гьабулеб буго Дагъистаналъул ипподром цIигьабизе ва ахалтекин тайпаялъул чуял гIезаризе. Дагъистаналда гIезарурал гьеб тайпаялъул чуял дунялалъул къецазда 12 нухалда рахъана чемпионаллъун.\nЦеречIарал масъалабазул цояблъун форумалда бихьизабуна росдал магIишаталъул техника цIигьабизе ккей ва гьелъие тIадеялъул республикаялъул бюджеталдаса 100 млн гъуруш лизингалде биччай. Гьелде тIадеги, жакъа республикаялъул магIишатазда ругел 20,7 азарго тонна росдал магIишаталъул нигIматал цIунулел складал гIоларого рукIинги хIисабалде босун, цIиял агрологистикаялъул бакIал разеги руго.\nМинистерствоялъ пикру буссинабулеб суал буго росдал магIишаталъул продукциялъул бакIалдаго гьабулеб къайи цIикIкIинабиялде. Щайгурелъул гьединаб къайиялъул къадар республикаялда жакъа дагьго гурони гьечIо: масала, гьанал - 12,1 процент, рахьдал - 12,5 процент, бахчабазул культурабазул – цо процент.\nФорумалда кIалъана росдал магIишаталъул хIалтIухъаби гурелги гьелъул специалисталги. Бицаралъул хIасилалда форумалъул гIахьалчагIаз хIукму гьабуна республикаялъул росдал магIишаталъул захIматчагIаздехун хитIаб гьабизе. Гьединго хIалтIул церехъабазе кьуна хIукуматалъул ва министерствоялъул рахъалдасан сайгъаталги.\nКиназего рекIее гIураб цIияб хабарлъун данделъиялда букIана росдал магIишаталъул ва кванил нигIматазул министр ГI. ГIабдулмуслимов хIукуматалъул председателасул заместительлъун тIамиги. Гьев вуго Тимирязевасул академия лъугIун хадуб колхозалъул магIишаталда зоотехникасул хъулухъалдаса байбихьун, жиндирго лъаялдалъун ва бажариялдалъун гьеб кIудияб даражаялде вахарав инсан.\nПрочитано 201 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 26 ноября 2018 10:50\nДругие материалы в этой категории: « ЛъикIал хIасилалги мустахIикъал шапакъаталги\tРитIучIазул нух »


Федеральный закон от 29.12.2015 N 408-ФЗ (ред. от 03.07.2016) "О внесении изменений в отдельные законодательные акты Российской Федерации" (с изм. и доп., вступ. в силу с 21.12.2016)\nПункт 1 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2016 года.\nПункт 2 статьи 6 вступает в силу с 1 июля 2016 года.\nПункты 3, 4 статьи 6 вступают в силу с 1 января 2016 года.\nПункт 5 статьи 6 вступает в силу с 1 августа 2016 года.\nПункт 6 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2016 года.\nПункт 7 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2016 года.\nПункт 8 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2016 года.\nПункт 9 статьи 6 вступает в силу с 1 января 2016 года.


Рак1алдаса унарел лъугьабахъиназдалъун бечедаб буго Ленинаул росулъа партиялъул, рагъул ва зах1маталъул ветеран Г1. Гъазиевасул г1умруялъул нух. 13 сон т1убарав чиясда т1аде ккана бесдаллъуда хут1араб хъизаналъул т1алаб. 14 сон байдал вищана Алмахъалда т1оцебе г1ц1араб комсомолалъул ячейкаялъул секретарьлъун. 15 сон бук1ана 1930 соналъ 25 октябралъул ц1аралда бугеб колхозалъул х1исабчиясул иш т1ад базабураб заманалда. 1932 соналъ восана КПССалъул членлъиялде кандидатлъун. Гьебго соналъ т1уразаруна колхозалъул председателасул, бухгалтерасул ва кассирасул хъулухъал.\n1934 соналъул ихдал колхозал г1уц1иялде дандеч1араз Г1умарасхабида нахъесан туманк1 реч1ч1ана. Бохалда лъураб ругъун сахлъун хадув х1алт1ана учительлъун. Амма 1934 соналъ х1инкъи ккана колхоз биххиялда ва партиялъул райкомалъул бюроялъул х1укмуялдалъун Гъазиев нахъеги колхозалъул председательлъун т1амуна.\n1939 соналъ Г1умарасхабил г1умруялъулъ ккараб к1удияб лъугьа-бахъинлъун бук1ана партиялъул членлъун воси ва колхозалъул парторганизациялъул секретарьлъун вищи.\nГьеб хъулухъалда вук1ана К1удияб Ват1анияб рагъ байбихьизег1ан. Алмахъалдаса г1олилалго г1адин Гъазиев 1942 соналъул 10 январалда фронталде ана. Жиндирго рагъулаб нух байбихьараб бак1лъун гьес рик1к1уна Москваялъул сверухълъи. Пехотаялъул полкалъул хасаб разведчиказул ротаялъул х1исабалда вагъулаго г1ахьаллъана Москва, Смоленск, Брянск областал немцаздаса эркен гьариялъулъ. 1943 соналъул августалда Курскалъул дугаялда т1орит1арал рагъазулъ зах1матго лъукъана ва лъабго моц1алъ госпиталалда сах гьавун хадув, г1агараб росулъе т1ад вуссана.\n1944 соналъ къисматалъ Г1умарасхаб Ленинаулалде вачана. Байбихьана халкъияб маг1ишат цебет1езабиялда х1алт1изе. Г1емерал соназ х1алт1ана Ленинаулалда, Буртунаялда колхозазул парторганизациязул секретарьлъун, партиялъул райкомалъул пропагандистлъун, рохьил маг1ишаталда. К1иго нухалда мустах1икълъана ДАССРалъул Министрзабазул Советалъул, РСФСРалъул «Знание» обществоялъул ва ВЛКСМалъул обкомалъул Х1урматалъул грамотабазе.\n1974 соналъ «Гьудуллъи» колхозалда бухгалтерлъун х1алт1улаго. Гъазиев мустах1ихъаб х1алхьиялде анна. Жакъаги гьев нилъгун вуго. Росдал г1олилазе, ц1алдохъабазе Г1умарасхаб ккола х1урматияв гьоболлъун.\nК1удияб Ват1анияб рагъулъ бергьенлъи босаралдаса 43 сон т1убалеб къо к1одо гьабулаго 1 даражаялъул Ват1анияб рагъул орденалъ, 11 медалалъ керенги гвангъизабун, Г1умарасхаб нахъеги дандч1валев вуго росуцоялгун. Гьезие бицине жо ветеранасул г1емераб буго.\nИ. Мух1амадов, нижер хасав мухбир. Г. «Коммунист» 04.08.1987 с.


Шамил имамас 220 тIубаялде – Авар басмабазул цолъиялъул пресс-тур » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЖурналистал щвана Имаматалъул хъалалъун букIараб Аргъванире\n2017 соналъул 21 октябралда Аваразул басмабазул ассоциациялъ тIобитIана Шамил имамасул цIаралда хурхарал бакIазде пресс-тур. Ассоциациялъул гIахьалчагIи щвана Кавказалъул тIоцевесев имам ГъазимухIаммад шагьидлъараб ва хадув имамлъун вищизе вугев Шамил 1832 соналъул 17 октябралда хвасарлъараб Гендерил къварилъухъе, гьединго машгьураб, 1839 соналъул 3 моцIалъ муридзабаз цIунараб АхIулгохIде. Пресс-туралъул гIахьалчагIи щвана 1839 соналъ рагъ ккараб Бакълъул районалъул басрияб Аргъвани росулъеги.\nПресс-туралда, сапаралда гIахьаллъана МагIарул басмабазул цолъиялъул нухмалъулев, информациялъулгун аналитикияб «Пикру» централъул нухмалъулев МухIамадрасул ГIумаров, «Аварпресса.ру» порталалъул ва «Гумбет» газеталъул бетIерав редактор, Россиялъул хъвадарухъабазул Союзалъул член ХIамзат ГIизудинов, «Цолъи» газеталъул бетIерай редактор ПатIимат ГьитIинова, авар мацIалда биччалеб «Ассалам» газеталъул редактор ГIабдула-хIажи МухIамадов, «Ахихъан» газеталъул бетIерай редактор Саният КъебедмухIамадова, «Миллат» газеталъул редколлегиялъул член Ашахан Юсупов ва цогидалги.\n«Аваразул басмабазул ассоциациялъ, Авар мацIалъул учительзабазул ассоциациялъгун цадахъ, кIвар кьолеб буго магIарул мацI лъазабиялде ва цебетIезабиялде. ЖамгIиял гIуцIаби ва социалиял институтал хIисабалда, нижеца цебе суал лъола школазда авар мацI малъиялъул даража борхизабизе ккеялъул. ТIоритIула слетал, гургинал столал, гIадамазулгун дандчIваял, конференциял, пресс-турал. Ахирияб заманалда цо-цо жавабчилъи гьечIел гIадамал цере рахъунел руго школазда миллиял мацIал малъизе хIажат гьечIилан. Гьединал харбал риччай нижеца рикIкIуна халкъазул гIемер гIасрабазулаб маданият ва мацIал тIагIинабилъун. Ниж къеркьана ва къеркьезе руго халкъазул мацI, маданият, гIадатал цIуниялъе гIоло», – ян абуна Авар басмабазул ассоциациялъул нухмалъулев МухIамадрасул ГIумаровас.\nПресс-тур тIобитIулаго, росабалъ журналистаз гIадамазулгун гара-чIвариял гьаруна, кинал суалаз гьезул рахIат хвезабулеб бугебали цIех-рехал гьаруна.\nГьеб тадбиралъул хIасилал гьарун, МугIрузул Дагъистаналда бугеб ахIвал-хIалалъул ва Кавказалъул миллияв бахIарчи Шамил имамасдеги гьесул муридбаздаги бугеб халкъияб рекIел цIайиялъул хIакъалъулъ макъалаби рахъизе хIисабалде босун буго.\n» Информациялъул «Гумбет» гIуцIи – улкаялъул ва республикаялъул шапакъатазул лауреат


Рахьдал мацIалъул байрам\nМагIарул мацIалъул ва маданияталъул фестивалалда\nРахьдал мацI –\nкъисматалде рагьараб каву\nГIагараб магIарул мацI. Унго-унгоги гьелъул берцинлъи. Гьелъулъ бугебщинаб къуват. Гьелъул кучIдузги сариназги нухарегIула щивав инсан гIумруялъул нухде. Гьенибги дандчIвала эбелалъул кечI. МагIарул мацIалда ахIулеб. Щивасул рекIел гъварилъуда сунарел лъалкIалги гвангъарал расеналги толеб. ГIагараб магIарул каламалъ куркьбал гъола нилъер щивасул талихIалда. Гьеб талихIалдаса инкар гьабуразе мунагь букIинарищ.\nГIагараб миллат нурлъун гвангъизе, гIоло мугIрузда рещтIараб бакъ. Гьелъул къисматалда накъишал рикIулеб миллаталъул матIу. МагIарул халкъалъул къадруяб тарих къарнабаз наслабазе цIунараб хIикматаб жавгьар. МагIарулазул гъасда бакараб, свине рес гьечIеб чирахъ. Бищунго тIадегIанаб. Бищунго борхатаб. ЦIвабзазда цIар хъвараб гIагараб калам. Гьекъон, къеч хьвалареб гIумруялъул ицц. МагIарул мацI – къисматалде рагьараб каву…\nЩуабилеб… амма ахирисеб гуреб\n24-25 февралалда МагIарул миллиябгун маданияб автономиялъул ва МагIарул мацIалъул учительзабазул ассоциациялъул квербакъиялдалъун МагIарул театралда тIобитIана рахьдал мацIалъул ва маданияталъул щуабилеб фестиваль. Театралъул жанахI кьабун цIун букIана байрамалде рачIараз. Киса-кибего магIаруллъиялъул махI. Гьале магIарул районазул газетазул выставка, гьаб цояб рахъалда – ансадерил устарзабазул цIулал тIагIелалги гьоцIдерил гIарцул устарзабазул хIалтIабиги. Гьанибехунин абуни, магIарул кечI-бакъан. Пандрида рачунел некIсиял, умумузул бакъназ шавкъ щвезабурал магIрулал гIашикъго гIенеккун рукIана унго-унгояб магIарул кочIохъ. Добехунин абуни, аргъаналъул саринахъе сородулел лугбалгун магIарул кьурди-хъаталда цоял. Гьалеха доб бокьараб миллат урхъизеги рухIдаллъизеги бегьулеб, магIарулазе киданиги свине ресго гьечIеб гъансито. Гормендаби чIварал, хъахIмакказул сипаталда байрамалде рачIарал мусудулги мугIрузда тIавап гьабулел пахруял цIумазул суратазда горсверулъе журарал гIолохъабиги, гьезие гIумруялъул дарсал кьолел миллаталъул машгьурал вакилзабиги – унго, бугебдай дунялалда гьеб берцинлъи борцунеб роцен.\nБайрамалда гIахьаллъизе рачIун рукIана магIарул мацIалда тIахьал къватIире риччалел басмаханабиги. МагIарулазул миллияб байрамалде ячIун йикIана Дагъистаналъул миллияб политикаялъул рахъалъ министр Татьяна Гамалейги. Гьелъ магIарулазда байрам баркана ва бицана министерствоялъ миллатазда гьоркьоб гьудуллъи щулалъиялъе гьабулеб бугеб хIалтIулги гIолилаздаги цIалдохъабаздаги гьоркьор тIоритIулел конкурсазулги хIакъалъулъ.\nБайбихьана аслияб бутIа\nГьеб сайгъат гьабун букIана магIарул мацIалъул учительзабазе ва гьезул цIалдохъабазе. Сценаялда жидерго пагьму-гьунар бихьизабуна гьез. АхIана ва рикIкIана кучIдул, рихьизаруна кьурдабиги спектаклязул бутIабиги. Щибаб районалъул жиндирго маданиятги гIадаталги ругел гьел церерахъиназ пана гьарун рукIана балагьарал.\nГьелдаса хадуб магIарул мацI, адабият, маданият цебетIеялъулъ жидеца бутIа лъурал учительзабазе шапакъаталги кьуна МагIарул мацIалъул учительзабазул ассоциациялъул председатель Баху МухIидиновалъ.\nФестивалалъул кIиабилеб къоги байбихьана кечI-бакъаналдалъун. Урхъун рукIун руго магIарулал цоцазухъ. РикIкIадасан гьеб киналдаго хадуб халккведал, рохелги пашманлъиги цадахъ букIана. Рохел – гIадамазул урхъиги рокьиги бихьун. Пашманлъи –унго-унголъунги бахъиладай нилъехъа гьеб талихIилан абун. Абула, нилъеца тIахьал цIали тун бугилан. Амма гьеб къоялъ магIарул мацIалда хъварал тIахьал росулел, шагIирзабазулгун, хъвадарухъабазулгун гара-чIвариялда гIолилал рихьидал, рекIелъе рохел рещтIунеб букIана.\nЭркенаб микрофоналдасан кучIдул ахIизе ва рикIкIине, кьурдизе, гIагараб каламалъул хIакъалъулъ рагIи абизе ихтияр букIана бокьарав чиясул. Гьенир цере рахъараз хIасратго бицунеб букIана рахьдал мацIалде жидерго бугеб рокьул хIакъалъулъ. Киназего бокьун букIана кIалъазе ва мацI цIунизе кколин, гIагараб миллаталде ахIи базе.\nШапакъатал ва сайгъатал\nГьелдаса хадуб байбихьана миллаталъул тарихалда жидерго хасал лъалкIал толел ругел магIарулазе шапакъатал кьезе. Гьел кьуна МагIарул миллиябгун маданияб автономиялъул нухмалъулев ШагIбан ХIапизовас. Шапакъатал щвана журналистазе, шагIирзабазе, хъвадарухъабазе, гIалимзабазе, МагIарул театралъул артистазе, гьединго сахаватал ишал жидеца гьарурал магIарулазе.\nФестивалалъул ахиралда театралъул артистаз бихьизабуна «Васигат» абураб спектакльги.\nПрочитано 659 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 05 марта 2018 10:10\nДругие материалы в этой категории: СахлъицIуни »


"Муслимат" руччабазул гIуцIиялда тIобитIана рекIехъе Къуръан цIалиялъул къец » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Религия - Дин ва гIумру » "Муслимат" руччабазул гIуцIиялда тIобитIана рекIехъе Къуръан цIалиялъул къец\n"Муслимат" руччабазул гIуцIиялда тIобитIана рекIехъе Къуръан цIалиялъул къец\nДобавил(а): istina от 2-06-2017, 10:13\nГIемер хъвала газетазда "Муслиматалъул" лъикIал ишазул, гIолилясазе, руччабазе гьениса щолеб берцинаб тарбиялъул хIакъалъулъ. РухIияб берцинлъиялъул школа. Гьеб ккола "Муслиматалъул" ракIги рухIги. Санайил гьенир тIоритIула рухIияб берцинлъиялъул къецалги. Гьединазул цояллъун ккола Къуръаналъул жузал рекIехъе цIалиялъул къецал. Гьединал тадбираз куцала инсанасулъ лъикIлъи ва гьелъ хвасар гьарула квешабщиналдаса. Гьединаб мурадгун исанаги данделъун рукIана "Муслиматалъул" къецазде. Исана гьелда гIахьаллъана 53-гоял. Гьезул бищунго гьитIиналъе букIана лъабго сон. Гьей ккола Болъихъ районалъул Кьохъа.\nКъецал тIоритIана ункъо номинациялда: "ГIамма" рекIехъе цIали, Къуръаналъул щуго жузалде щвезегIан рекIехъе цIали, анцIго жузалде щвезегIан рекIехъе цIали, лъеберабилеб жузалде щвезегIан рекIехъе цIали.\nТIоцебесеб номинациялъул хIасилал гьаруна ва тIоцебесеб бакI ккуна ГIаличуева Хатиматица (ТIинди), кIиабилеб бакI щвана Исламова ГIайшатие ("Муслимат"), лъабабилеб бакIалде ячIана Абакарова Зугьайбат ("Муслимат").\nКIиабилеб номинациялда бергьана БатIалова Асият (Кьохъ), кIиабилеб бакIалъе мустахIикълъана БатIалова Хадижат (Кьохъ), лъабабилеб бакI кьуна ХIасанова Фатимае (Кьохъ).\nЛъабабилеб номинациялда бергьенлъи кьуна ХIажисулаева Марямие (ЦIияб Лак район, Дучи росу), кIиабилеб бакI щвана Сулейманова Таибатие (ЦIияб Лак район, Шушия росу), лъабабилеб бакIалъе мустахIикълъана МаламухIамадова ХIалимат (Кьохъ).\nШамай Хъазанбиева Автор: Шамай Хъазанбиева\n"Муслиматалъул" рагьарал нуцIбиъецазда гIахьаллъи гьабуна халкъазда гьоркьосел гроссмейстеразги ФИДЕялъул ...XX гIасруялъул ГомерГIелму - хвел гьечIеб хазинаЧуял тIами


Кавказалъ асир гьаруразухъ гьоболлъухъ\nПятница, нояб 29 2019\n27 ноябралда Махъачхъалаялда, Поэзиялъул театралда данделъун рукIана Кавказалъ асир гьарурал Москваялдаса гьалбадерида дандчIвай гьабизе.\nТадбиралда гIахьаллъизе ва жидерго Кавказалдеги, Дагъистаналдеги, дагъистанияздеги бугеб адабалъулги рокьулги хIакъалъулъ бицине рачIун рукIана «Дир Планета» телеканалалъул вакилзаби. Гьезда гьоркьов вукIана «Кавказалъул асир» абураб проекталда рекъон, «Дагъистан. Гъамсукь» документалияб фильмалъул автор Андрей Понкратовги.\nЖакъа къоялде гьез бахъун буго Северияб Кавказалъул республикабазул хIакъалъулъ анлъго фильм. «Дир Планета» телеканалалдасан гьел рихьизаризе руго цIияб соналъул гIодоркъояздаса хадуб.\n- Гьале Дагъистаналъул тахшагьар. Гьенисан байбихьулеб буго киноялъул авторас жиндирго сапар. Цинги – Сулахъалъул къварилъи, ЧIикIаб ГЭС, ТIелекь росу, Гъуниб ва ахиралдаги - араб гIасруялъул лъабкъоялда анцIабилел соназде щвезегIан жаниб гIумру гьалдолеб букIараб, гьанже чIваданалде сверун бугеб Гъамсукь росу.\nГьеб сапаралъ рекIее кIудияб асар гьабулеб буго авторасе. МагIаруласул миллияб парталги ретIун, гьес нахъа толел руго мугIрузул сухъмахъалги, Сарры-кумалъул салул авлахъалги, тIагIамалда кваналел руго магIарул хинкIалги, пурщабиги, бакъварабгун цIияб гьанги.\nМагIарул тIимугъги ретIун, гьев щвана тIелкьадерил годекIанивеги, гара-чIварана «институтал цIалун лъугIичIониги, цIвабзазул мацI лъалел» магIарулалгун. Гьесда лъана магIарул тIимугъ гьабиялъул балъголъабиги, ва ахиралда гьесие кьуна сайгъаталъе буртинаги. Гьелъул магIна букIана магIарулазги мугIрузги къабул гьабунин гьесул рокьийилан абураб.\nГъамсукь росулъе щведал, рекIел чIваби тIелеб гIадаб сариналда гъоркь, рихьизаруна чIваданазул сипатазда ругел минабиги, кидаялиго тIабигIаталъ кьураб жиндир берцинлъиялдаса хIалхьоларого ругел цIумазул жакъасеб рорженги, росу сверун ругел мугIрузул тIогьазда гьабулеб тIавапалъул нурги…\nТадбиралда гIахьаллъарал республикаялъул Туризмалъул, Культураялъул министерствабазул вакилзабаз баркала загьир гьабуна Москваялдаса гьалбадерие Дагъистаналъул хIакъалъулъ бахъараб киноялъухъ.\nГьелдаса хадур гьел гара-чIварана дандчIваялде рачIарал дагъистаниялгун.\n- БитIун бицани, нижеда ракI-ракIалъ абизе кIола гIадамал хиралъиялъги гьалбадерие гьабулеб адабалъулги рахъалъ Дагъистан дунялалдаго тIоцебесеб бакIалда бугин. Гьанир руго лъикIал гIадаталги, гьелдаго цадахъ цIакъго тIадегIанал гIадамалги. Гьобол-гьудул хиралъиялъ батила нужер гьаниб бизнес гьабизе квалквалги букIунеб. Щайин абуни, лъихъаниги сундухъниги гIарац босиларилан лъугьунел руго нуж, - илан абуна гьез.\nГьеб букIана дагъистаниязе гьалбадерица кьураб цIакъго кIудияб къимат.\nГьезда гьикъана Дагъистаналда щиб бокьичIебиланги. Нечадго гIадин гьадин абуна Андрей Понкратовас:\n- Кинабго лъикI буго. ТIабигIатги ТIадегIанас нужее нужго гIадаб, бищунго лъикIаб, берцинаб кьун буго. Амма ракIбакъвала, киса-кибего щущан бугеб рищни-къул бихьидал,- илан.\nКидалгIагидай нилъ кантIилел!?\nДругие материалы в этой категории: « Бежкьасал\tМагIарулал годекIанир »\n09:43, 08 декабря 2021, 12\n09:38, 08 декабря 2021, 39\n20:04, 07 декабря 2021, 77\n20:00, 07 декабря 2021, 87\n19:58, 07 декабря 2021, 84\n19:56, 07 декабря 2021, 154\n19:54, 07 декабря 2021, 88\n19:52, 07 декабря 2021, 91\n19:49, 07 декабря 2021, 86\n19:47, 07 декабря 2021, 96\n14:55, 07 декабря 2021, 115


Воскресенье, 07.03.2021, 03:03 | RSS | Приветствую Вас Гость\nДица рехсолел руго доб заманалъул цо-цо мисалал. РакӀалде щвезабичӀого гӀоларо Скалистый шагьаралъе нилъер цӀар арав бахӀарчи-подводник МухӀамад ХӀажиевасул цӀар тӀадбуссинабиялъе нижеца бахъараб хӀаракатги. ГӀемераб дагӀба-рагӀи ккана гьеб шагьаралъе бахӀарчи - дагъистаниясул, кавказалъуласул цӀар кьезе цӀакъго цӀакъ дандечӀун вукӀарав Жириновскиясулгун. Гьес абулеб букӀана Кавказалда гӀурусазул солдатал чӀвалеб заманалда, дагъистаниясул цӀар гӀурусазул шагьаралъе кьезе кинго бегьуларилан. Гьеб мехалда дун ана Мурманск областалде ва гара-чӀвариял гьаруна гьеб регионалъул нухмалъулезулгун. Ахир-къадги нилъер мурад тӀубана. Гьеб ишалъулъ кӀудияб хӀаракатчилъи бихьизабуна Скалистый шагьаралъулги Мурманск областалъулги нухмалъулез.\n- Халкъияб Собрание хӀалтӀана Дагьистаналъул тӀадегӀанаб пачалихъалъул идаралъун букӀараб Пачалихъалъул Советгун цадахъ республикаялъул цогоял масъалабиги мурадалги тӀуразарулаго, абухъего, цоцазда хьибил цун. Гьеб букӀана гӀемермиллатазулаб нилъер республикаялда коллективияб президент хӀисабалда. Щиб дуца абилеб гьеб цадахьаб хӀалтӀул хӀакъалъулъ ва кинаб кӀвар букӀараб Дагъистаналъул цӀияб тарихалда гьеб идараялъул ?\n- 90 абилел соназул байбихьи букӀана Дагьистаналъул пачалихъалъул г1уцӀиялъеги республикаялъул власталъеги хӀалбихьиялъул заманлъун, гьелъул бажариги къвакӀиги борцунеб экзаменлъун. Доб политикияб рахъалъ захӀматаб заманалда Пачалихъалъул Совет гӀуцӀи букӀана битӀараб ишлъун. Дагъистаналъул киналго халкъазул интересал хӀисабалде росулеб пачалихъалъул нухмалъиялъул идара доб мехалда чара гьечӀеблъун букӀана.\nСССР биххаралдаса хадусел 1991-1994 сонал нилъер тарихалда рукӀана цебеселдаса улка рикӀкӀалъараб, цӀиябги жеги гӀуцӀичӀеб, цо гӀуцӀиялдаса цогиялде рачӀиналъулаб, заманлъун.\nГьеб заманалда Дагьистаналда байбихьана миллиял багъа-бачариязул хӀаракатчилъи. «Тенглик», «Садвал», «Цадеш», «Бирлик» ва гӀемерал цогидалги гӀуцӀаби лъугьана хӀакъикъиял къуваталлъун. Щибаб миллаталъул рижана жиде-жидер багъа-бачариял. Гьезул цо-цоязе бетӀерлъи гьабулеб букӀана сабруги, бичӀчӀиги бугел, ахӀвал-хӀалалъе битӀараб къимат кьезеги лъалел гӀадамаз. Цоги гӀуцӀабазулин абуни рукӀана хӀакъикъияб ахӀвал-хӀалалъухъ балагьичӀого, кинабго жидеца абухъе букӀине кколин чӀарал бутӀрул. Гьез цо-цо мехалъ цере лъолел рукӀана тӀуразарунцин бажаруларел т1алабал. Камун рукӀинчӀо жидеего цӀар-реццалъе гӀологи цоги цоги тӀок1лъаби ралагьизелъунги лъугьунелги. Гьединаз халкъалда гьоркьоб багьа-бачари ккезабизе хӀаракат бахъиялъул хӀужабиги камун рукӀинчӀо.\nХӀажаталлъун кколел рукӀана, ахӀвал-хӀал хӀалуцунгутӀизе, щибаб суалги гӀакъилго борца-къотӀун гьел гӀадамазулгун кидаго гара-чӀвариял гьаризе. КӀудияб хӀинкъи букӀана республикаялда унго-унголъунги ax1вал-хӀал хӀалуциналъул. Верховный Советалда кӀвана батӀи-батӀиял рахъаздаздаса рачӀунел гьединал гьужумал нахъчӀвазе. Цо-цо гьалагал гӀадамаз цо нухалда гуро суал борхараб дун, МухӀамадгӀали МухӀамадов ва цогидалги советияб заманалъул нухмалъулел цӀияб власталда хӀалтӀизе бегьуларилан. Гьединал чагӀи доб мехалда нухмалъиялде ккун рукӀаралани, республикаялда кинаб хӀал букӀине букӀарабали хӀисаб гьабизе жакъа захӀматаб жо гуро. Кколаан доб заманалда гьезухъ гӀенеккизеги, гьезулгун берцинго гара-чӀвариял гьаризеги, гьебго заманалда ахӀвал-хӀал хӀалуцунгутӀиялъе тадбирал гьаризеги. Гьеб букӀана цӀакъ кӀудияб жавабчилъиялъул иш. Цадахъаб хӀалтӀуца хӀасилги кьуна. БатӀи-батӀиял къуватазул интересал ращадго цӀунулеб пачалихъияб нухмалъи доб заманалда киназего данде кколебги санагӀатабги букӀана.\n- Советияб Дагъистаналъул нухмалъулев хӀисабалдаги, хадубккунги республикаялдаго цадахъ дудаги дандчӀвана Совет Союз биххиялъулги, социалияб хӀалуциналъулги, миллатазда гьоркьосеб рагӀидандеккунгутӀабазулги лъугьа-бахъинал. Кинаб къимат дуца кьолеб доб заманалъе жакъасеб къоялъул борхалъудасан балагьараб мехалъ? Щиб гьабизе кколеб букӀараб ва щиб гьабичӀого тезе кколеб букӀараб республикаялда ахӀвал-хӀал батӀайиса букӀинелъун?\n- Доб букӀана кинабго гӀаксалдехун сверараб, хӀатӀал эхеде, бетӀер гӀодобе буссараб заман. Парламенталде ккун рукӀана щибго жо бичӀчӀуларелги гӀадамал. Масала, вукӀана цо депутат дица сессия рагьилалде трибунаялда эхетулев. Дуе щиб абизе бокьун бугебин гьикъидал, гьес абулаан дие халкъалда цеве вахъун кӀалъазе бокьун бугилан. Гьединаб суал жакъа нилъеца гьоркьоб лъолеб гьечӀин дица абидал, гьев чӀолаан: те гьел партиялъул къагӀидабиян. Гьедин кколаан кидаго. Жакъа гьеб махсаро хӀисабалда ракӀалде щвезабизе бегьула. Амма доб заманалда гьеб букӀана цӀакъ хӀинкъи цӀикӀкӀараб иш. Парламенталда ккараб бокьараб дагӀба-рагӀиялъул хӀасил кинаб ккелебали лъалароан. Майданалде ракӀарулаан гӀемерал гӀадамал. ЗахӀматаб социалиябгун экономикияб хӀал жидерго мурадазда хӀалтӀизабизе хӀаракат бахъулелги чагӀи рукӀиндалха. Митингалги ахӀи-хӀурги гӀемерал рукӀана. УргъичӀого абун борчӀараб цо рагӀиялъги республикаялда цӀа бакизе рес букӀана.\nНилъер тарихалда цӀакъ хӀалуцараблъун букӀана Дагъистан Россиялда гьоркьоб гьелъул субъектлъун букӀине ккеялъул тарихияб хӀукму гьабулеб заман. Гьеб суал хӀабургъинабулеб букӀана Чачан Республикаялда ккарал лъугьа-бахъиназги, Жовгьар Дудаевас гьениб ккураб нухалъги. Гьеб низамалъ Дагъистанги рагъулъе цӀазе хӀаракат бахъулеб букӀана. Нилъер г1орхъуда гьарулел рукӀана яргъид гӀуцӀарал гӀадамаз гъалмагъирал, Дудаевасул хъачагъал кӀанцӀана Гъизляралде, лъала нилъеда Первомайскиялда ккарал талихӀ къарал ишал.\nРеспубликаялда жанибги цебетӀолеб букӀана диниябгун политикияб экстремизм, социалиябгун динияб хӀалуцин. Гьарулел рукӀана террактал, рикъулел рукӀана гӀадамал, рижизарулел рукӀана Россиялда данде чӀарал пикраби гӀадамазулъ. Гьелъул хӀасиллъун ккана 1998 соналъул маялда яргъид гӀуцӀарал гӀадамаз Дагъистаналъул ХӀукуматалъул мина бахъи, Карамахи ва Чабанмахи росабалъ лъиего мутӀигӀлъуларел исламиял бакӀал лъугьин, ахирги 1999 соналда Дагъистаналде халкъазда гьоркьосел хъачагъазул къукъаби Чачан Республикаялдасан кӀанцӀи.\nДагъистаналъул парламенталъ гӀемераб хӀалтӀи гьабуна гьел республикаялда рагъ-кьал ккунгутӀиялъе, иш гьединаб хӀалалде сверунгутӀиялъе. Гьеб бичӀчӀила Халкъияб Собраниялъул данделъабазда гьарурал дир кӀалъаял цӀаларазда. Амма пашманаб жо, кӀвечӀо гьеб гъалмагъир нахъчӀвазе.\nДагъистаналъул парламенталъги гӀемераб хӀалтӀи гьабуна 1999 хъачагъазул къукъаби рачахъиялъе. Лъугьун бугеб ахӀвал-хӀалалъул бицун дун гӀемер кӀалъазе ккана Москваялда гуревги, Брюсселалдаги Берлиналдаги халкъазда гьоркьосел батӀи-батӀиял данделъабазда.\nРес букӀанищ Дагъистаналда гьел талихӀкъосарал лъугьа-бахъинал ккечӀого хутӀизе? БукӀана. Нух къазе кколаан криминалиялги криминалазде гӀагаралги гӀадамазе ва батӀи-батӀиял кланазе нухмалъиялъул ишазде рачӀине. Гьединго кколаан, кинаб нух батунги власталда хутӀизелъун гуреб, дагъистаниязул гӀаммал мурадазда рекъон иш гьабизе. Гьеб букӀана дол соназда гьарурал дир киналго кӀалъаязул магӀнаги.\n- Халатаб ва бигьаяб гуреб нух букӀана дур политикаялда. Щал дуца рикӀкӀунел дурго аслиял мугӀалимзабилъун, щал дуе кколел политикаялда хиси гьечӀел къадруял гӀадамаллъун? Дурго политикиял оппонен-таздехун кинаб бербалагьи букӀараб ва гьабсагӀатги хутӀараб дур? Щал дуца рикӀкӀунел дурго политикиял гьалмагъзабилъун?\n- Дие битӀккана. Дие кӀалъа-бацазе рес щвана ГӀабдурахӀман Данияловгун. 12 соналъ хӀалтӀана райкомалъул секретарлъун МухӀамадсалам ГӀума-хановас Дагъобкомалъе нухмалъи гьабулеб заманалда. Хадуб щуго соналъ вукӀана МухӀамад Юсуповгун цадахъ. Гьел ккола тӀадегӀанаб даражаялъул дагъистаниял. ЦӀакъ кӀудияб асар гьабуна дие Данияловас. Гьес цӀакъ гӀадатияб къагӀидаялъ абуна дида политикаялда бищунго аслияб жоялъул хӀакъалъулъ. ГӀабдурахӀман Данияловичас абуна политикияб хъулухъалда, хасго гьеб кӀудияб бугони, къосине рес бугел гӀемерал лахӀзатал рукӀунин. ХӀакимлъиялъул хӀалтӀи бокьа-бокьарав чиясда хӀехьезе кӀолеб хӀалбихьи гурин. Гьес абуна нухмалъиялъул хӀалтӀуда цӀакъ гӀемерал, квалквалал дандчӀвазе рес бугин. Гьелъ чиясда тӀадаблъун гьабулин жиндирго цӀарги, чилъиги, къадруги цӀунизе. Жеги гӀолохъанго вукӀиналъ, дос бицаралъул гӀемераб жо жеги дида бичӀчӀулеб букӀинчӀо. Дос абуна, нухмалъиялъул хъулухъалда хӀалтӀулев чиясе жиндирго гӀагарлъицин унго-унгояб хӀалбихьилъун букӀунин. ЦӀакъго къиматал рукӀана гьесул пикраби нухмалъулесул намус-яхӀалъул хӀакъалъулъги. ГӀабдурахӀман Данияловасул пикраби хӀажатал рукӀана советияб заманалдаги, кӀвар цӀикӀкӀарал руго жакъа къоялдаги.\nДица цӀакъ хӀурмат гьабулаан Евгений Примаковасулги. Гьев вачӀун вукӀана Дагъистаналдеги, гьудуллъи букӀана Расул ХӀамзатовасулгунги. Гьединлъидал ниж мех-мехалда дандчӀвалаан. Гьесие бокьулаан Дагъистан ва дагъистаниялгун дандчӀвалаго, нилъер къагӀидаялъ «Ассаламу гӀалайкум!» - илан абулаан.\n- Дуца президентлъи гьабулеб цӀияб къарнуялъул авалги расги бигьаяб букӀинчӀо. Экстремизмалъул жигарчилъи цӀикӀкӀараб, террактал гӀемераб, машгьурал гӀадамал чӀвалеб, гьелде тӀадеги экономикияб рахъалъ цӀакьго нахъе республика ккараб заман букӀана гьеб. Социалиябгун экономикияб ахӀвал-хӀал рукӀалиде бачиналъе щиб гьабун бажарараб дол соназда? Кинаб букӀараб аслияб цебетӀей ва гьабичӀого щиб хутӀараб гьеб заманалда?\nДагъистаналъул президентлъун дун вищана 2006 соналъул авалалда. Гьеб заманалде щуго сон ун букӀана хъачагъазул къукъаби щущахъ риххизаруралдаса. РакӀалде кколаан республикаялъул гӀумруялъул цӀияб тӀамач рагьанин ва Дагъистан кинабго рахъалъ цебетӀезабизе байбихьизе бегьилин. Амма гьеб лъугьинчӀо. Дагьабго заман гьоркьоб индал цӀидасан байбихьана террактал, гӀадамал рикъи, республикаялдаса гӀадамал къватӀире ин. Дун президентлъун вачӀинегӀан кӀиго соналъ (2004-2005с.с.) гьарун рукӀана бищунго гӀемер террактал. 1999 соналда рагъ бугеб заманалдасаги чӀван ва лъукъун рукӀана гьел соназда халкъалъул парахалъи цӀунулел идарабазул ва цогидалги гӀадамал. Экономикаялдаги букӀинчӀо расниги лъик1аб хӀал. 50 проценталдасаги цӀикӀкӀун гӀадамал хӀалтӀулел рукӀана жидеего щолеб хайирги балъго гьабун. Даран-базаралъул ва рукӀа-рахъиналъул хъулухъазулги бащадалги рукӀана балъгояб къагӀидаялъ хӀалтӀулел. Гьел ва цогидалги нилъер республикаялда ругел гӀунгутӀаби рихьизарун рук1ана Россиялъул президентасул ЮФОялда вугев вакиласул аппараталъ х1адурараб «Дагьистан Республикаялда бугеб ахӀвал-хӀал ва гьеб рукӀалиде ккезабиялъе гьаризесел хӀалтӀаби» абураб справкаялда. Нилъер республикаялъул цо-цо газеталгун журналазда бахъунги букӀана гьеб.\nДир масъала букӀана республика гьел киналго гӀунгутӀабазул хьуц1илъа къватӀибе бахъи. Нижеца байбихьана гьеб хӀалтӀи модернизациялъул нухаздалъун. Ресалин абуни цӀакъго мукъсанал гурони рук1инч1о. Квал-квалал гӀемерал рукӀана: тухумчилъи, политикаялдаги экономикаялдаги хъизамчилъи, гражданлъиялъул обществоялъул институтал загӀипал гурони рукӀинчӀелъул хӀалтӀи бажарулел гӀадамал гьечӀолъи ва цоги цогидалги рахъал.\nАмма хадубккун иш лъикӀлъизе букӀиналде хьул бихьизабулел хӀужабиги рукӀана (идеологиял, экономикиял ва социалиял). Жеги цӀунун хут1араб промышленнияб ва гӀелмиябгун техникияб инфраструктура, захӀматалъул сурсатал, гӀелмиял, маданиял ва лъай кьеялъул ишазе гӀадамал рукӀин. Гьоркьохъеб классалдаги дагь-дагьккун рухӀ речӀчӀулеб букӀана.\nПолитикияб хӀалтӀи цебе бачунеб букӀана нухмалъиялъул идарабазде халкъалъул божи бижиялде, гражданлъиялъул обществоялъул ва правовияб пачалихъалъул кьучӀал гӀуцӀиялде, нухмалъиялъул къагӀида демократияблъун лъугьинабиялде, экономикиябги социалиябги цебетӀеялъе шарт1ал гӀуцӀиялде ишанги босун. Гьелъие квербакъана административияб, пачалихъалъул хъулухъазул ва бакӀалъулаб самоуправлениялъул, бюджеталъулгун налогазул бутӀаялъул реформабаз. ГӀуцӀана пачалихъалъул хъулухъазде конкурсалъулаб нухалдалъун гӀадамал росиялъул къагӀидаги.\nНижеца кидаго кӀвар кьолеб букӀана инфраструктура цӀигьабиялъул ва цебетӀезабиялъул, энергетикаялъул, телекоммуникациялъул, хасго мугӀрузул районазде нухал гьариялъул ва газ бачиналъул суалазде. Цо гара-чӀвариялда киналъулго бицине рес рекъеларо. АбичӀого гӀоларо, исполнительнияб власталъул Федералиял идарабаз, хасго Россиялъул Федерациялъул президент Владимир Путиница унго-унголъунги рахъ кколеб букӀана киналго нижеца байбихьарал ишазул. Хасго ракӀалде щвезабизе бокьун буго Дагъистаналъе кӀвар цӀикӀкӀараб лъугьа-бахъинлъун букӀараб 2008 соналъул февралалда гьес Болъихъе гьабураб сапар. Президентасда цадахъ рукӀана лъай кьеялъул, сахлъи цӀуниялъул, транспорталъул, жанисел ишазул, оборонаялъул министрал, ФСБялъул директор, ГазпромОАОялъул правлениялъул председатель, цогидалги жавабиял гӀадамал. Гьениб хӀукму гьабуна гендерил тоннель цӀигьабун къачӀазе, Дагъистаналъул мугӀрузул районазде газ бачине, республикаялъул энергетика цебетӀезабизе, нухал гьаризе.\nЛъикӀлъана Дагъистаналда диниябгун политикияб экстремизмалда данде гьабулеб къеркьей. Рихьулел хӀасилал рукӀана гӀадамазе рукӀа-рахъиналъе шартӀал лъикӀлъизариялъул рахъалъги.\nПашманлъизе ккараб хӀужа, Владимир Путин Россиялъул президентасул хъулухъалдаса ун хадуб ахӀвал-хӀал хисана. Медведевасул заманалда, жиндирго гуреб гӀайибалдалъун захӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккараб регион хӀисабалда Дагъистаналдехун гьабулеб бербалагьи хисана, дандбан хӀалтӀи гьаби лъугӀана. Гьеб киналъулгоги цогидал масъалабазулги хӀакъалъулъ дица хъван буго кватӀичӀого Москваялда къватӀире рачӀине ругел дирго тӀахьазда.\n- Мун политикияв хӀаракатчи гуревги, жамгӀияб ва миллатазул гьоркьосеб разилъиялъул суалазда тӀад хӀалтӀулев гӀалимчиги вуго. Гьел масъалабазул теориялда тӀад хӀалтӀизе гуребги, республикаялъул нухмалъулев хӀисабалда дурго гӀелмиял концепциял хӀакъикъияб гӀумруялде рахъинаризеги ккана дуца. ГьабсагӀат сунда тӀад мун хӀалтӀулев вугев?\n- РАНалъул Философиялъул институталда гьабсагӀатги дун хӀалтӀулев вуго разилъиялъул хӀакъалъулъ теория хӀадур гьабиялда тӀад.\nГьеб институталъул сборникалда бахъана дир «Социализм: философская истина и аксиологические правдоподобие» абураб макъала. Цогияб макъалаялда цӀар буго «Глобализация и международный терроризм» абун.\nДир лъикӀаланго макъалаби руго территориалияб цебетӀеялъул социалиялгун философиял масъалабазул бицарал. Гьеб темаялъе сайгъат гьарурал руго дагьаб цебегӀан Москваялда къватӀире речӀарал дир «Выбор курса» ва «Неожиданный поворот» абурал тӀахьал.\n- ТӀадегӀанал хъулухъазда ругел нухмалъулел гьарулел ишазул гӀемерлъиялъ къасиги къадги хутӀула хӀалтӀуда, гӀемер ине ккола командировкабазде. Гьединлъидал, хьизан-лъималазда, г1ага-божаразда гӀемер рихьизе щоларо. Щиб дуца абилеб дурго хъизан-лъималазул хӀакъалъулъ. Кинаб асар гьезие гьабураб дур гӀемер соназулаб малъиялъул хӀалтӀуца?\n- Дун вуго, хъулухъалъул ишалъе тӀири хутӀичӀого жиндирго заманги тӀолабго жигар-жанги кьурал гӀадамазул цояв. Гьединлъидал, дун рег1ич1о хъизаналде, лъималазде, гӀагарлъиялде. Дир тӀолабго заман хӀалтӀуда унаан. Хъизан-лъималазе кьезе гьеб цӀакъго дагь гурони хутӀулароан. Гьанже х1аракат бахъулеб буго гьеб кинабго хисизабизе, битӀизабизе. Доб заманалда жидедасаго рикӀкӀалъаралъухъ гьанже дидаса хъизан-лъималаз рец1ел босула (велъула).


Цин Амировасда, гьанже ГIабдулатиповасда хурхинабулеб данделъи\nАмировасул рахъ ккуразул данделъи, Махlачхъала, 12Aпр2014\nКватIичIого МахIачхъалаялда тIобитIизе буго депортация гьабурал халкъазул кIудияб данделъи. Гьелъул бицана 7 маялда республикаялъул тахшагьаралда данделъарал жамгIиял гIуцIабазул вакилзабаз.\nГьеб букIана «За единство и справедливость» абураб жамгIияб гIуцIиялъулги «Справедливая Россия» партиялъулги вакилзабазул данделъи. Депортациялда рукIарал халкъазул масъалаби гьоркьоб лъураб данделъи хIукуматалъул вакилзабазда цадахъищ гьабилеб, яги гьелги гьечIогойищ абураб суалалда сверухъ букIана байбихьуда кIалъай. Цинги хIукму ккана хIукуматалъул чагIазда цадахъ тIобитIизе. Щайин абуни, щиб гьабизе кканиги, гIарац хIажалъулелъул, гIарацин абуни хIукуматалъухъ бугила. Амма хIукуматалъул чагIазда цадахъ гьеб гьабуни, хабар гьезие рекъохъе бицине кколин абурал разилъунгутIиги букIана гьениб. Риччайин гьенире рачIине республикаялъул нухмалъулевги журналисталги, гьеб мехалда бихьилин гьезда жидеца цере лъолел тIалабал законалдаса арал гьечIолъиян абураб хIукму ккана ахиралда гьениб.\nЖурналисталги ахIизе кколарин гьенире, гьерсихъаби ругин гьелгиян ахIдана цояв, хъвалсан дихъги валагьун. ЖамгIиял хIаракатчагIазул рахIат хвараб жо ккун бугоан дагьалъ цебе «Дагестанская правда» газеталъул редакциялда гьез кьураб пресс-конференциялдаса хадуб официалиял газетаз къватIибе кьураб информация.\nДагъистаналъул халкъазул кIудияб данделъи тIобитIизе гьел чагIаз хIалбихьун букIана цебесеб моцIалдаги. Амма низам цIунулез гьезие квалквал гьабуна.\nГьаб нухалда тIобитIулеб данделъиялдаса «Справедливая Россиялъул» вакил Расулов Руслан махIрум гьавизе къотIиги ккана жамгIиял гIуцIабазул. «Справедливая Россиялъул» нухмалъулев ХIажимурад ГIумаровасги Руслан Расуловасги жидее хилипчилъи бихьизабунин абуна гьез. Цин бугони, щаялиго ГIумаров ХIажимурад вачIинчIила гьеб данделъиялде. КIиабизе бугони, Расуловас жидеда цIарги бахъичIого туснахъалда вугев МахIачхъалаялъул экс-мэр СагIид Амировасул цIар хъван батанила Дагъистаналъул президентлъиялде кандидатура лъурал чагIазул сияхIалда.\nЦинги гьесие къваригIун букIанила гьеб данделъиялда гIахьаллъанщинал чагIаз Амиров президентлъун вукIиналъе разилъи кьезе. ПалхIасил, Дагъистаналъул халкъазул данделъиги багьанадуй ккун, Амиров машгьур гьавизе хIалбихьулеб батанила Расулов Русланица. Жибго гьеб данделъи тIобитIаниги тIобитIичIониги жиндие ургъел гьечIин, жиндие хас гьабун прецендент къваригIун бугилан абунила жидеда живго Расуловас. Гьедин бицана 7 маялда букIараб данделъиялда «За единство и справедливость» абураб жамгIияб гIуцIиялъул нухмалъулев ГъазимухIамадов НурмухIамадицаги цогидазги.\nГьабсагIаталда туснахъ гьавун вугев Амиров СагIидил цIар президентлъиялде кандидатураби рихьизарурал чагIазда гъорлъ хъвалеб букIин жамгIиял гIуцIабазул вакилзаби ГъазимухIамадов НурмухIамадидаги, Гъайирбиев Гъайирбидаги, Беймаев Анварбегидаги, цогидаздаги дуца дандбан рагIуларин абидал, ЭР-ялъе гьадин жаваб кьуна Расулов Русланица.\nРасулов Руслан: «Гьез диде абулебщинаб жо буго кинабго гьереси. Дандбазе кколел чагIазда данд банги букIана дица гьеб Амировасул суал. Жидеда гьелъул хIакъалъулъ лъалеб жо букIинчIин абулеб рагIула гьез. Гьеб гуребги цогидаб жоги лъалеб гьечIо гьезда, гьедин гIумруялдаса нахъе ккунги руго гьел. Гьедин нахъе ккечIого рукIине, гьез жиде-жидецаго тIоритIизе ккола батIи-батIиял тадбирал. Гьанже гьезда ракIалде ккун буго Дагъистаналъул халкъазул данделъи республикаялъул тIалъиялъул нухмалъиялда гъоркь тIобитIизе. Гьедин гьабуни, гьезие лъикI букIинин ккола дида».\nГьаб нухалда Дагъистаналъул халкъазул данделъи республикаялъул тIалъиялда цадахъ тIобитIулеб букIиналда бан гьабулеб гIайибалъе жаваб гьадин кьолеб буго жамгIияв хIаркатчи Гъайирбиев Гъайирбица.\nГъайирбиев Гъайирби: «Ниж я СагIид Амировасул рахъ ккурал, ялъуни республикаялъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповасда данде чIарал чагIи гуро. Амма ниж рази гьечIо гьесул политикаялдаса. Жакъа нижеца рикIкIуна ГIабдулатIиповасул пикраби гIумруялде рахъинарулеб команда гьечIилан. Добго цебесеб гвардия буго. Масала, чанго мухъ буго нухмалъулел хисизе кколел. КигIан нижеца ахIи баниги, митингал гьаруниги, такъсириял ишазул цIех-рехал гьаризе байбихьаниги, Казбек мухъалдаги нухмалъулев хисулев гьечIо…».\nБицен гьабулеб данделъи жамгIиял гIуцIабаз кватIичIого МахIачхъалаялда тIобитIизе буго. Гьениб гьоркьоб лъезе буго аслияб кIиго суал – гьабсагIаталда Дагъистаналда бугеб жамгIиябгун политикияб ахIвал-хIалги депортациялда рукIарал халкъазул масъалабиги.\nЖидеца гIумру гьабулеб бакIалъа хIалицаго Дагъистаналъул халкъал Чачаналъе гочинаруралдаса исана 70 сон тIубалеб буго. Рагъул заманалда Гьоркьохъеб Азиялде гочинарурал чачаназул бакIалде зулму гьабун Дагъистаналдаса 186 росулъа 46 азаридаса цIикIкIун чи гочинавун вукIана. Цинги чачанал тIадруссингун, гьел Дагъистаналъул лъарагIлъиялде тIадруссинаруна. Цо-цо халкъалин абуни нахъруссун хадур Дагъистаналдаго жеги цоги бакIалдеги гочинаруна. Гьединлъидал щибаб нухалда цIида-цIидасан магIишат гьабизе кутакалда захIмалъун буго гьезие. Гьедин жегиги лъугIун гьечIо гьел чагIазул масъалаби. Гьезие къваригIун буго пачалихъалъ жал депортациялда рукIарал халкъаллъун рикIкIине.\nШамилов: Амиров Дагъистаниял цоцалъ разаризе ккурав чи вуго


Спортрахагу зун бивкIунни |\nСпортрахагу зун бивкIунни\nМай зуруй Новостройрайсса ЦIуссалакрал шяраву цIуну буллалисса школалул чIарав кIива спортивный площадка бувансса давурттив дайдирхьунни. Ми давурттив ккалли дуллай бур Новостройрай бантIисса спортрал объектирдал хъиндайдихьуну. Буллай байбивхьунни футболданий ва волейболданий буклансса площадкарду.\nЦIуссалакрал райадминистрациялул бакIчи ХIажи Айдиевлул бувсунни кIивагу площадка июнь зурул ахирданийннин бувну къуртал буван дакIний бушиву, гихунмай лечлан гъира буминнансса дорожка, баскетболданий ва теннисрай буккайсса площадкарттугу буллан дакIний бушиву. Бувсуна кIицI лавгсса спортрал комплекс Дагъусттаннал президентнал къуллугъ чIумуйну биттур буллалисса Рамазан АьбдуллатIиповлул ЦIуссалакрал агьалинансса бахшиш хъанахъишиву ва щаллагу райондалул цIанияту Рамазан ХIажимурадовичлуйн барчаллагьрай ушиву.\n«ЦIуну сакин буллалисса ва комплекс райондалул агьалинан ххаллилсса бахшиш хьунтIиссар, ва комплексрал хIадур буллантIиссар республикалул ва федерал лагрулийсса спортрал бяст-ччаллил тIуркIурдаву хьхьичIунсса кIанттурду бугьлантIисса спортсментал.\nДуклаки оьрчIру бакъагу, комплексравун занантIиссар райондалул агьалигу: цIуллу-сагъшиврун мюнпатну чIун гьан дуван ччими, спортрахун машхулми, — увкунни ХIажи Шихамировичлул. – Жул мудангу хъуннасса къулагъас дуссия райондалул дуклаки оьрчIру, жагьилтал спортрахун машхул баврих, му даву Новостройрайгу цIакь дуллантIиссару».\nНовостройрай спортрал комплексраха зий дур 2008 шиная шиннай спортрал объектру буллалисса даврил мухIлу-хIингу хъинну кIулсса, опытгу бусса компания «Академия спорта». Му компаниялул вакил Аьлиаги Мамедовлул бувсунни спортрал площадкарду ттизаманнул технологиярттайн бувну бувантIишиву ва цалла давриву ишла дувайшиву анжагъ ххуйсса качествалул материаллу.\nМуналгу чIурчIаву дунни футболданий ва волейболданий буклансса площадкартту ца зурул дянив бувну къуртал бувансса ниятрай зий бушиву.\nПредыдущая записьТтул ппу совет солдат ияСледующая записьНовостройрал масъалартту ххалбивгьунни


dagestan / Nasrudinov's court\nМахIачхъалаялда байбихьана Дагъистаналъул хIукуматалъул вице-премьерлъун вукIарав Насрутдинов МухIамадхIусенида тIад диван.\nГьесде хIилла-рекIкI гьабун гIемер гIарац бикъиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго. Насрутдиновас жив гIайибияв гьечIин рикIкIунеб бугин лъазабулеб буго гьесул адвокатаз.\nАрбагI къоялъ букIараб диваналъул данделъиялда Дагъистаналъул экс-вице-премьер Насрутдинов МухIамадхIусеница жинде кьучIгьечIел гIайибал гIунтIизарулел ругин лъазабуна. Гьеб лъил букIаниги заказалда рекъон, ургъунго багъаризабураб иш буго. Гьедин лъазабуна гьессул адвокат Данила Паршиковас.\nМухIамадхIусен Насрудиновасде гьес 2002 соналъ хIилла рекIкIги гьабун гьабун муниципалияб газалъул система бичиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго. ЦIех-рехалъул баяналда рекъон ООО «Дагрегионгаз» ва ОАО «Даггаз» компаниязда гьоркьоб къотIи-къайги гьабун 200 миллионалъул багьа бугеб гьеб система гьес 58 млн. босун буго жиндиего. Гьедин 20I4 соналъул 19 апрелалъ Москваялда хасал идарабаз ккуна гьев экс-вице-премьер.\nЖивго Насрутдиновасги цебехун чанцIулго лъазабуна жинца Дагъистаналда газ бикъиялда данде рагъ балеб букIанин, гьеб данде кколарез ургъунго жинда данде багъаразибунин гьеб ишилан. Гьесул адвокат Данила Паршиковасги рикIкIунеб буго гьеб ишалъулъ Насрутдиновасде гIайиб гIунтIизабизе бакIгицин гьечIилан.\nДанила Паршиков: «Гьеб буго кьучгьечIеб гIадалаб гIайиб гIунтIизаби, гьениб кIиго компаниялъул гьоркьоблъаби рукIин гурони МухIамадхIусен Насрутдиновасда бараб жо щибниги гьечIо. ГьечIеблъи дагьабниги хIалбихьи бугев чиясда тIаде балагьунго лъала. Амма гьеб кинабго хIисабалде босизе бокьун гьечIо цIех-рехчагIазе. Гьезда цебе чIараб масъала буго щиб гьабунги, кинаб нух батунги гьев туснахъ гьавизе. Дица ихтиярал цIунун ругес щибниги къанун хвезабун гьечIо. Гьединлъидал гьевги жинда гIайиб гьечIин чIун вуго. Гьев вуго гьел муниципалиял газалъул системаби ричулев вукIарав чи. Гьениб бича-хисиялъул къотIи-къаялда гъулбасараб гуреб, гьес тIокIаб кинаб букIаниги гIахьаллъи гьабун гьечIо гьеб ишалъулъ».\nГьединго Данила Паршиковас абулеб буго цIех-рехалъул системаялъ ва диваналъ Насрутдиновасул ихтиярал хвезарулел ругилан. Гьес щивниги чIван гьечIила, цебе-цебе цониги такъсиргьабун букIинчIила, лъиениги хIинкъи бугев чи гурила, амма гьедин букIаниги лъагIалица туснахъалъуса къватIиве виччачIила гьев. БитIахъе бищун кIудияв чIвадарухъан яги террорист гIадин жанив тIамунила гьев. Я гъоркьлъалие гIарац кьун виччачIила, я рокъов туснахъ гьавун тейилан абураб жидер гIарзаги нахъчIванила диваналъ. Гьев эркен гьавейин абун 2 апрелалъ букIараб диваналдаги иргадулаб нухалда тIалаб гьабун буго Насрутдиновасул адвокатаз, амма диванчияс нахъчIван буго гьеб. Данила Паршиковасулги ракIчIун буго гьеб кинабго ургъунго гьабулеб букIиналда.\nДанила Паршиков: «Гьеб иш цо пуланал чагIазул заказалда рекъон гьабулеб бугин абизе кIола дида. Гьев хъулухъалдаса вахъизе къваригIарал чагIаз гьабун батизеги бегьула гьеб. Гьес жинцаго абухъе республикаялъул газбикъулел чагIазеги гьев туснахъалда вукIун лъикI буго, щай гурелъул гьезде дандечIун вукIана гьев. Гьеб ишалда сверун ахIи-хIурги ургъунго бахъинабулеб буго. Гурони ФСБялъ щай гьеб жидехъего босизе кколеб ? Гьав халкъазда гьоркьосев террористищ вугев ? Гьеб буго экономикаялда хурхараб иш, ФСБялъ гуро гьединал ишазул хал гьабулеб. Гьелъие цIех-рехалъул идарабазул чанги бутIаби руго. Гьеб буго кIиго компаниялда гьоркьоб буголъиялда тIасан унеб гIадатияб къец. Уголовияб иш рагьизе бакIги букIинчIо гьениб, гьеб буго гIадатияб гражданияб, арбитражалъулаб диваналда халгьабизе кколеб букIараб иш».\nГьединго Паршиковасул рагIабазда рекъон 2 апрелалда букIараб диваналъул данделъиялда гьеб ишалъул халгьабиялъе байбихьи лъей гурони, тIокIаб кIвар бугеб жо букIун гьечIо. Цин диваналъ Насрутдиновасда гIайиб букIин бихьизабулел кагътилал далилазул хал гьабизе бугила, хадур нугIзазул цIех-рех байбихьизе бугин лъазабун буго диваналда.\nНасрутдиновасул ишалда хурхараб диваналде цониги журналистги виччачIо. Гьеб къараблъун гьабиялъе гIилла бугила гьенив жив щивали лъазе бегьуларев нугI гIахьаллъулев вукIинилан лъазабулеб буго Дагъистаналъул ТIадегIанаб диваналъ.\nЖурналистал гурониги гьесул гIагарлъиялъул чагIигицин риччан гьечIо данделъиялде. Жанире риччачIониги къватIир диваналъул кIалтIа ракIарун рукIана гьесул рахъкколезул 600 гIан чи. Насрудиновасул иш рагьараблъун гьабейин, гьесда щибниги гIайиб гьечIин, рейдеразул къурбан вугин гьевилан тIад хъварал игIланалги кодор ккун цо митинг гIадинаб акция тIобитIана гьесул рахъкколез. Хадусеб диваналъул данделъи тIобитIизе буго 15 апрелалда.\nУргъулеб буго коррупциялде данде цIияб хъулухъ


Газа мухъ: цIикIкIунеб зулму, дагьлъулеб хьул\nХIухь балев ГIизраилалъул аскарияв. Газа мухъ, 21 июль, 2014\nГаза мухъалда халат бахъунеб зумлумаялъул гIайиб цоцазде гIунтIизабулеб буго ГIизраилалъул тIадтаразги ХАМА гIуцIиялъул церехъабазги. Къойидаса къойиде цIикIкIунеб буго къурабаназул къадарги.\nГIизраилалъул аскарияз лъазабуна талат къоялъ Газа мухалда багъарараб кьалда чIварав цо аскариясул жаназа камунин. Анлъгоясул жаназа батун бугин. Гьел киналго чIван ругин гьатIан къоялъ ГIизраилалъул рагъулаб автомашинаялде палестиниязул рагъухъабаз гьабураб гьужумалъул хIасилалда.\nХАМАС гIуцIиялъ лъазабуна жидеца цо аскарияв асир гьавунин, амма ГIизраилалъул тIадтараз гьеб хIужа нахъ чIвалеб буго.\n8 июлялда ГIизраилалъул аскарияз ХАМАС гIуцIиялде данде багъарараб рагъулаб операциялъул хIасилалда 550-гIанасев палестинияв чIван вуго.\nАслияб къагIидаялда ракълилал гIадамал, ян лъазабуна Палестинаялъул тIадтараз. ГIизраилалъул колмандованиялъул лъазабиялда рекъон чIван вугин 183 къеркьохъан.\nЦIикIкIунеб буго чIварал ГIизраилалъул аскариязул къадарги. Жакъа къоялде чIван вуго ГIизраилалъул 27 рагъулав хъулухъчи ва кIиго гIадатияв инсан.\nГаза мухъалда зулму лъугIизаби мурадалда ГIагараб Машрикъалде сапар бухьун буго Цолъарал Штатазул пачалихъияв секретарь Джон Керрица.\nКаиралда гьев данделъана Мисралъул къватIисел ишазул министр Самех Шукригун. Миср ккола ГIизраилалъулгун-палестиниязул конфликталда гIоркьохъанлъи гьабулеб улка.\nГIагардисеб заманалда гьениве вачIине вуго Цолъарал Миллатазул гIуцIиялъул Генералияв секретарь Бан Ги Мунги\nДунялалъул политиказги, экспертазги дандбалеб буго ГIагараб Машрикъалда бугеб ахIвал-хIалалъул суал.\nЛондоналда вугев политикияв комментатор, Машрикъ лъазабулев гIалимчи Андрей Остальскияс Эркенлъи радиоялъе баян кьолаго, берщвезабулеб буго ГIараб-мацIалъул прессалде.\nЖив гIажаивлъанин гьадинаб хIужаялъ. Газетабазда комментариял кьолаго, цо-цо бусурбабаз абулеб буго ХАМАС гIуцIиялъул къадру хвезабун бугин, гьелъ палестиниязул би бичун букIиналъ. Остальскияс бачунеб буго гьадинаб мисал – цIар арав блоггер КамальЖабраилица ХАМАС гуIуцIиялъул церехъабазе къимат кьолаго, абулеб буго гьел Саддам ХIусенида релъарал ругин.\nЦо диктаторас, ялъуни цо къукъаялъ жиндир интересазе гIоло жиндирго халкъ гъоркьлъалие босун букIин гьеб кколин кIудияб балагь, ян абулеб буго рехсараб блоггерас. Гьесул хIисабалда ХАМАС гIуцIиялъ гьарулел ишаз ГIизраилалъе рес кьолеб буго тIокIаб чара гьечIого цIикIкIараб къуват хIалтIизабизе.\nЦолъарал Штатазул президент Барак Обамаца лъазабуна, Америкалъ кIудияб кIвар кьолеб бугин ГIагараб Машрикъалда бугеб ахIвал-хIалалъе. ГIадатиял палестиниял цIикIкIараб къадаралда чIваялъ рахIат хвезабулеб буго, ян хIасил гьабуна Америкалъул президентас.


МахIачкъалалив ххал бивгьунни цаппара объектру\nАвтор: ХIажимурад ХIусайнов · 20.11.2020\nНоябрьданул 15-нний ДР-лул БакIчи Сергей Меликовлул МахIачкъалалив ххал бивгьунни цаппара буллалисса ва зузисса идарартту. Республикалул бакIчинащал архIал ивзунни ДР-лул БакIчинал ва ХIукуматрал Администрациялул Каялувчи Алексей ХIасанов, ДР-лул ХIукуматрал Председательнал хъиривчу Инсаф Хайруллин, республикалул министерстварттал ва ведомстварттал, МахIачкъалаллал администрациялул каялувчитал.\nСергей Меликов увкIунни Ипподромрал микрорайондалийсса оьрчIал садик ххал буван. Му бувну бур 2018 шинал, амма, цаппара диялдакъашивуртту ляркъуну, объект кьамул къабувну бивкIун бур. Дагъусттаннал каялувчинал Салман Дадаевлуйн тапшур бунни анаварну дукьан дуван диялдакъашивуртту.\nСергей Меликовлул ххал бивгьунни цIуну буллалисса «Лезгинка» ансамбльданул къатри. Республикалул каялувчинал тапшур бунни давуртту анавар дуккан дуван.\nЯла Сергей Меликов увкIунни Ися Идавсил РувхIанийсса центрданийн ва Виртталсса хIакинтурал халкьуннал аллеялийн. Микку мунал ххал бивгьунни буллалисса МухIаммад Идавсил () мизитрацIунсса комплекс ва цаймигу социал объектру.\nМуния махъ ДР-лул БакIчи ивунни республикалул кказитирттал ва журналлал комплекрайн. Микку Дагъусттаннал информатизациялул, дахIаврил ва агьалинайнсса коммуникациярттал министр Сергей Снегиревлущал цачIу ххал бивгьунни ГЖК-рал масъалартту.\nЯла Сергей Меликовлул ххал бивгьунни «Ак-Гель» бяр ва мунил лагмасса кIанттурду. ДР-лул тIабиаьтрал луртаннал ва экологиялул министр Набиюлла Къарачаевлул бувсунни бярув щин чан къахьуншиврул дуллалисса давурттал ва миккусса паркрал лагмасса кIанттурдай дузалшинна даврил хIакъираву.\nДР-лул БакIчи увкIунни Дагъусттаннал паччахIлугърал филармониялул тагьар ххал дан.\nСергей Меликовлул ххал бунни Сулайман Стальскийл цIанийсса бульвар ва Буйнакскийл цIанийсса куча. Яла ххал бивгьунни шагьрулул каялувчинащал цачIу кучарду дузал баврил масъалартту.\nМухIаммад Ярагъскийн хасну\nТатьяна Беляева: «В Дагестане начинается углубленная диспансеризация переболевших COVID-19»\nСледующая публикация Гъумук тIивтIунни мадраса\nПредыдущая публикация Электроэнергиялул дузалшин ва къадузалшин


Путиниде Временный росдал гIарз\nУнсоколо мухъалъул Временный росулъа гIадамаз хитIаб гьабулеб буго Россиялъул президент Владимир Путинихъе. Гьез гьарулеб буго аскариязул зулмуялдаса хвасар гьарейин. ЭР-ялъ цебеккун бицун букIахъе, анкьидаса цIикIкIун мех буго аскарияз гьеб сверун ккуралдаса. Гьезул щаклъи буго гьенир жанир изну гьечIого яргъид гIуцIарал гIадамал рахчун рукIиналда ва бакIалъул гIадамаз гьеб балъго гьабулеб букIиналда.\nАмма гIадамаз абулеб буго гьабщинаб заманалда жаниб гьезда гьенив щивниги ватичIин, ватизеги гьечIин. Гьединлъидал гIадада чIухьалги ран гIадамазе гIакъуба кьечIого гьел тадбирал ахиралде щвезаризе хIалтIи гьабеян.\nДагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповги гьоркьов тун, Владимир Путинихъе хитIаб гьабиялъе гIиллалъун кканин гьес жидее Facebook-сайталдасан жаваб кьечIолъийин абулеб буго Временный росулъа ПатIимат абулей гIаданалъ.\nГьей ккола гьабсагIаталда росулъ хутIарай 60 гIан чIужугIаданалъул цояй. Аскарияз гьезда абуна жидеца хасал тадбирал тIоритIун рахъинегIан росу теян. Амма амазонкаби гIадин росуги цIунун чIун ругин жалин бицана гьелъ ЭР-ялъе.\nПатIимат: «Эзие къваригIун буго нижги аниса гочинарун, нижер рукъзал талавур гьаризе. Дун эзулгун квешаб скандалги гьабун чIолей йикIана рокъой.\nАмма Аллагьасул цIар бахъана дие гIурусаца, яхъадила къватIие абун, гьеб мехалда яхъана дун кIиябго лъимерги бачун. Анир гIадамазе кутакалда заралал гьарулел руго, инжит гьарулел руго. Лъималазулги нижерги стресс лъугьун буго.\nБихъулеб, биххулеб, бухъулеб буго росу. Бихъе, бухIе, кьвагье, ярагъги гIайибиялги ратараб бакIалда. Амма гIайиб бугелги гьечIелги цого роцада лъолел руго. Надиршагьицаги Тимурицаги Дагъистаналде чабхъенал кинан гьарулел рукIарал?\nГьединалго чабхъенал гьаризе ругьунлъун руго ал Генуб росулъе.\nЯ цониги хъвараб жо биччалеб гьечIо гьаниса къватIибе, я корреспондентал риччалел гьечIо. Лъимги къотIинабун буго. Школа рахан руго, ясли-ах рахан буго.\nБалугълъуде рахунел лъимал къватIире рахъине риччазе кIолел гьечIо нижеда. Унтараб лъимерги бачун къватIие гъолей йикIана росулъа.\nГенераласулгун дандчIваялде ине рукIана ниж гьеб киналъулго бицине, амма риччачIо. Нилъерго тIадчагIаз гьабулеб батана кинабго жо – къватIире рахъайин абулеб бугин нужедаянги абун».\nПатIиматица ЭР-ялъе бицухъе, командировкаялъ Дагъистаналде ритIун рачIарал аскариязул бербалагьи лъикIаб бугин жидедехун, жалго дагъистаниязулалдасаги.\nПатIимат: «КъваригIараб жо жидеда абейин рукIуна гьел, гIурусал лъикIал руго, гьаниб бугеб тIалъиялдаса. ХIакъир гьарулел руго ниж. Генусан жидеде кьвагьданилан абулеб буго гьез. Щивниги гьечIо гьезде кьвагьдолев чи гьанив.\nЩутIалаяб минаялда жаниб I4 батIияб къокъаги бачIун хъирщана гьез кинабго. Ахиралда къада рухана, столазда кIанцIана».\nАскарияз абулеб буго Временный росулъ рахчун ругила изну гьечIого яргъид гIуцIарал гIадамал, амма гIадамаз гьеб жидедаса бахчулеб бугила.\nПатIимат: «Рахчун ругила. Нижеда гьанир рахчарал чагIи лъаларо, яц. Мадугьалзабиги цогидал росуцоялги - киналго руго жидерго хIалтIи-пишаялде, сундениги регIичIого.\nЖакъа нужеца гьанир щай гьел ралагьулел ругелин гьикъулеб буго нижеца гьезда, гъоркьисала гъол нужехъе кьун тараб мехалда.\nАмма гьелъие жаваб кьолев чи ватулев гьечIо нижеда. Ахиралда абуна цояс гьаб бугила жидерго «чед», гIарац. Гьедин гьабизе кколила жиндица бетIербахъи.\nАмма хIалбихьейила жидеда тIасан гIарзахъдизе, жидеца нужехъе ярагъ рехилила, цогидаб гьабилила».\nПатIиматица бицухъе, Временноялдаса киналго бихьиналги къватIире ритIун, росулъ хутIун ругила унтарал ва херал чагIи.\nПатIимат: «Нижер гьанир руго сакъаталги, онкологиялъ унтаралги, эпилепсия бугелги гIадамал. ГЭСалъищ унтизарун ругелали. Хаселги буго тIаде щолеб. Бугеб магIишатги талавур гьабизе тун, ниж кире рахъинел гьаниса?\nДида хьолбохъ йиго унтарай, херай гIадан. Онкологиялъул азарханаялде хьвадизе ккола гьей. Бикъун гьелъул магIишатгун, кьечIеб гIакъуба киб тараб гьез гьелъие?»\nБицен гьабулеб ахIвал-хIалалда тIасан ЭР-гун букIараб гара-чIвариялда низам цIунулез инкар гьабуна официалияб куцалда баян кьезе, щайин абуни хасал тадбирал ахиралде щвезегIан чIезе кколилан.


Р. ГIабдулатIипов: "Дагъистаналъул нухазда буго гьанже "терроризм"\nТалат къоялъ тIобитIараб, республикаялда хIинкъигьечIолъи букIинабиялъул суалал гьоркьоблъураб, данделъиялда Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас бадирчIваял гьаруна нухазул полициялъул хIалтIухъабазе ва хас гьабун гьезул нухмалъиялъе.\nГьаб сагIат нухазда бугеб ахIвал-хIал гьеб терроризм кколила, 2015 соналъ авариязда хваралгIанасел чагIи цадахъ росун киналго террактаздацин хвечIин лъазабуна республикаялъул бетIерас. Гъоркьисала авариялде ккун Дагъистаналда 500 гIан чи Аллагьасул къадаралде щун руго.\nГьеб данделъиялда рехсарал баяназда рекъон исана соналъул ункъго моцIалда жаниб Дагъистаналда нухазда ккараб 440 авариялъул хIасилалда хун вуго 124 чи лъукъун вуго 658 чи.\nХваразда гьоркьов буго лъабго лъимер, 39 лъимер лъукъунги букIун буго. Гьел киналго авариязул 85 процент автомобиль бачунезул гIайибалдалъун ккун руго. ГIабдулатIиповас Дагъистаналъул нухазул полициялъул хIалтIухъабазда лъазабуна гьел авариял ккеялъул гIайиб нужедаги бугилан.\nБукIине кколедухъ автомобиль бачине бажаруларезе, гьеб бачине рес кьолеб документалги ричулел ругила нужеца. Нухазда хьвадулеб низам хвезабуниги гIарацги босун гьел чагIиги риччан толел ругила. ХIакимзабазул ва бечедал чагIазул автомобилал чIчIезего гьаруларила нужеца, бокьахъин хьвадилел гьелги рукIунила.\nКъанунги гIадлуги киназего гIаммаб букIине кколила, нуж нухда гIарац бакIаризе тарал чагIи гурила, гьениб гIадлу букIинабизе ва авариял ккечIого рукIиналъе хIалтIи, профилактика гьабизе тун ругилан. Дагъистаналъул жанисел ишазул министр хисулев Василий Салютиницаги гьеб нухазул полициялъул хIалтIудаса разигьечIолъи загьир гьабуна.\nГьез гьабураб критикаялдаса хадуб гьеб идараялъул бетIер полковник Валерий Громовас хъулухъалдаса нахъе инее гIарза хъван буго. Гьесул бакIалда заманалъ тун вуго гьев хисулевлъун хIалтIилев вукIарав Ризван Гьарунов. Социологиял цIех-рехазул хIасилазда рекъон бищунго цIакъ нухазда хIинкъи бугел Россиялъул регионазда гьоркьоб цебесеб бакIалда буго Дагъистан.\n«Общероссийский народный фронт» абулеб жамгIияб багъа-бачариялъул баяназда рекъон россиялъул 85 регионазул бищунго нухда хIинкъи бугел тахшагьаразда гьоркьоб МахIачхъалаялъ кколеб буго ункъабилеб бакI. Авариял ккеялъе аслияб гIиллалъун кколеб буго автомобиль цIакъго хехго бачунеб букIин, бегьуларелъусан, данде бачун, цойгидал автомобиль бачунезе нухда квалквал гьаби. ГIаммаб къагIидаялъ нухазда хьвадиялъул низам хвезаби кколеб буго гьелъие гIайиб. Гьел авариязул хIасилалда шофераздасаги чанго нухалъ цIикIкIун нухдасан лъелго ине ругел гIадамал холел руго.\nАхирисеб ункъго соналда жаниб щибаб санайил гьеб цебехун бицен гьабураб гIиллаялъе гIоло нухда карал авариязул къадар щибаб санайил 20-24 проценталъ цIикIкIанилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Дагъистаналъул нухазул полициялъул пресс-хъулухъалъул вакил МухIамадов МухIамадица.\nГьесги абуна авариял ккеялъе гIайиб бищун цебе автомобиль бачунезда бугилан. Гьезул цIикIкIунисеб бутIаялда шагьаралда кин, федералияб нухда кин автомобиль бачине кколебалицин бичIчIуларилан.\nМухIамадов МухIамад:«Авариял цохIо шоферзабазул гIайибалдалъун гурелги ккола, нухал, гьава-бакъ квешаб букIиналъги ккола чанги гьел, амма автомобиль бачунел гIадамазул ургъелгьечIолъиялъ кколелщинал авариязде данде рачине бегьуларо гьел.\nДун 9 соналъ хIалтIана нухда полициялъул инспекторлъун. Чанги шагьра нухдасан унаго кинаб рахъалде автомобиль сверизабизе бегьулеб, кибехун бегьуларебали лъаларелги шоферзаби дандчIвалаан дида. Нилъер гьаниб нухда хьвадиялъул гIаммаб низам цIунизени ккелин абураб пикру бугел чагIи цIакъ дагьал гурони рукIунаро.\nГьанир щивасул жинди-жиндир букIуна гьеб низам. Лъелго хьадулелгиха гьединалго гIадлу гьечIел. Нух бахине бихьизабураб бакIалде яги светофоралде аскIоре щвезе лъабго метр хутIун бугонигицин гьенире щвезегIан ине бокьуларо нилъер гIадамазе.\nРакIалде ккараб бакIалдасан нух бахинейилан лъугьун рукIуна, гьединазе гIоло чан авария кколеб. Масала, исана марталда Гъаякент мухъалда 6 чи чIвараб авария ккана кIиго чIужугIаданалъ бегьулареб бакIалдаса нух бахунеб букIиналъ.\nЖиндирго нухдасан вачIине вукIарав шоферас кIанцIун цере рачIарал гьел руччабазде тIаде биччаларин абун автомобиль цойгидаб рахъалде кIанцIизабуна, гьеб рахъалдасан бачIине букIараб цойги автомобилалде цебеги ккун гьел цоцалъ речIчIана. Гьенир рекIун рукIарал киналго чагIи хвана, гьезда гьоркьоб цо лъимергицин букIана».\nМухIамадовас абулеб буго нухазда гIадлу букIине ккани тIолабго республикаялда киналго автомобиль бачунел цIидасан экзаменал кьезе тIамизе кколила. Цо гьитIинабгицин гъалатI биччарав чиясе документалги кьезе бегьуларила. Нухда гIадлу хвезабурав чиясухъа тIокIал киданиги нахъе руссинаруларедухъ автомобиль бачине рескьолел документалги рахъизе кколилан.


БАХ1АРЧИЛЪИЯЛЪУЛ ЛЪАЛК1. - 26 Ноября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Ноябрь » 26 » БАХ1АРЧИЛЪИЯЛЪУЛ ЛЪАЛК1.\nГьал къоязда къват1ибе бач1ана СССРалъул сахлъи ц1униялъул отличник, «Дагъистан республикаялъул мустах1икъав тохтур», Россиялъул журналистазул союзалъул член Хунзахъа Ахъбердиев Т1алх1ат Иманшапиг1овичасул «Бах1арчилъиялъул лъалк1» абураб т1ехь.\nТ1ехь бикьун буго чанго бут1аялде. Т1оцебесеб бут1аялда руго живго авторасул, гьесул инсул-капитан Ахбердиевасул х1акъалъулъ къиса, эбел Пат1иматил ва яц Умужатил х1акъалъулъ къокъал баянал.\nК1иабилеб бут1аялда нилъеда ратула Кавказалъул гьалдолел къоязул къеркьохъаби: имам Гъазимух1амадил, гъазаваталъул гъалбац1 имам Шамилил, гьесул бах1арчияв наиб Ахъбердил Мух1амадил, наиб Х1ажимурадил, Хириясул Г1алибегил, Дагъистаналъул х1еж-Ах1улгох1алъул, гьенир рагъарал бах1арчиял руччабазул, Хунзахъ т1алъиялда г1урал Кавказалъул рагъул бах1арзазул х1акъалъулъ сок1к1арал асарал.\nЛъабабилеб бут1аялда нилъеца лъай-хъвай гьабизе бегьула К1удияб Ват1анияб рагъул заманалда районалда рахъарал бах1арчиял васазул, гьезул рагъулал гьунаразул, рагъул соназул лъималазул бицунел асаразулгун.\nХадусеб бут1аялда нилъеца ц1ализе бегьула районалъул ц1ар раг1арал тохтурзабазул, гьезул гьайбатал ишазул ва тохтурлъиялъул х1акъалъулъ куч1дул, тохтурасул малъа-хъваял, унтаразул аманатал.\nСатираялъ пашманлъизарула, юморалъ релъизарула абураб бет1ералда гъоркь рахъарал асаразда бицунеб буго нилъер унтун бугеб обществалъул\nХапизе жоялъул т1алаб гурони,\nТ1ок1аб хиял гьеч1о нухмалъулезул.\nИман-ях1, г1аданлъи, бац1ц1адаб намус\nБичун буго г1арцухъ г1емерисеца.\nХасаб бак1 ккун буго т1ехьалда лирикиял асараз, Дагъистаналъул машгьурал г1адамазде ва гьел гурел г1емерал бат1и-бат1иял темабазда хъварал куч1дузги.\nТ1ехь буго г1адамазда бич1уледухъ гьезул рек1елъе бортуледухъ бечедаб маг1арул мац1алда хъвараб. Гьелъ нилъ т1амулел руго г1емераб жоялда т1ад ургъизе, нилъер улкаялъул ва халкъалъул къисматалъул пикру гьабизе.\nТ1ехьалда руго г1умру бихьарав ва гьелъул х1албихьи бугев поэтас хъварал г1емерал куч1дул, сатира, юмор.\nГ1едег1ел гьабе гьелъулгун лъай-хъвай гьабизе.


Молодежь - ГIолохъанлъи » Страница 3 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Молодежь - ГIолохъанлъи\nДобавил(а): istina от 17-04-2015, 10:51\nкъоялдаса нахъе йокьичIо Зубаирие гIурус мацIалъул дарсал кьезе ячIарай цIияй\nучительница Хадижат ГIалиевна\nКатегория: Молодежь - ГIолохъанлъи\nКIикъого соналъ цебе\nДобавил(а): Musa от 3-07-2013, 00:14\nРамазанил къалмил тIоцебесеб хIалбихьи\nГазетазул церегосел номерал регулаго дандчIвала ГIабдурахIман Данияловасул, Халил ФатагIалиевасул, Расул ХIамзатовасул, Мамайхан Агъларовасул, ХIажи ХIамзатовасул, МухIу ГIалиевасул ва цогидазулги макъалаби. Гьезул цо-цоял рукIана газеталъул хIаракатал мухбирзабилъунги.\nХадубккун нижеца газеталда лъезе руго рехсаралги цIарал абичIого таралги машгьурал магIарулазул цересел макъалаби.\nЖакъа нижеца кьолел руго Дагъистаналъул президент Рамазан ГIабдулатIиповасул гьанжеялдаса 40 соналъ цебе газеталда бахъараб кIиго макъала.\nКатегория: Политика, Общество - ЖамгIият, Молодежь - ГIолохъанлъи\nДобавил(а): Musa от 17-06-2013, 18:19\nДобавил(а): Musa от 10-02-2013, 03:02\nЦо-цоккун мугь рехун, мочол къали цIурабила\nДунялалда гIезегIан чагIи руго гIолохъанлъудаго бечелъарал. Гьединазул цояв ккола Андрей Терновский.


Улкаялъул жанисел ишазул министерлъиялъул лъазабиязда рекъон, Харьков шагьаралъул мэр Геннадий Кернес гуллица дове-нахъе ворлъун вуго. Лъазабиязда рекъон, Кернес чIвазе къасд гьабун буго итни къоялъул къаде-нахъе. Гьесул мугъзада речIчIун буго Белгородское абулеб шагьранухдасан хIатIимашинаги бачун унаго. Гьедин лъазабуна журналистазе шагьаралъул Шураялъул информациялъул ва бухьеналъул рахъалъ департаменталъул бетIер Юрий Сидоренкоца. Гьесулго рагIабазда рекъон, гулла хъван гьечIо Кернесил ургьимесалъул гIумруялъе кIвар бугел бутIабазда.\nАмма Украиналъул Миллияб телерадиокомпаниялъул генералияв директор Зураб Аласанияца Facebookалда жиндирго гьумералда хъван буго Кернесида речIчIун бугин Харьковалда Саржиный Яр абулеб иссисуялда гьев чордолагойин. «Гьенив чордолев гIадат гьес тун букIинчIо. Гьев вачIинегIан гьениб гъоркьчIел гьабун букIун буго»,-ян хъвалеб буго Аласанияца.\nУкраиналда тIалъи хисараб мехалда Геннадий Кернесица цин ккун букIана Россиялдехун цIайи цIикIкIаразул рахъ, амма хадусан гьев гьетIун вукIана Киевалъул цIияб нухалъиялдехун.\nГьебго заманаялда Украиналъул хIинкъигьечIолъи цIуниялъул хъулухъалъ лъазабулеб буго Славянскалда жалго цIуниялъул къуватаз 40 чи гъоркьлъалие ккун вугин. Гьедин лъазабуна итни къоялда Киевалда букIараб брифингалда рехсараб хъулухъалъул пресс-централъул бетIер Марина Остапенкоца. Гьелъул рагIабазда рекъон, «асирлъуда» руго Европаялда рекъон-хIалтIиялда ва хIинкъигьечIолъи цIуниялда сверун идараялъул вакилзабиги, украиналъул офицералги.\nГьел эркен гьариялда хурхун гьел кураз кинал рукIаниги шартIал рехсолел ругищан гьикъидал Остапенкоца абуна «жеги гьечIин». Гьенибго Остапенкоца абуна Украиналъул хIинкъигьечIолъи цIуниялъул хъулухъалъ чIезабун бугин Украиналда Игорь Стрелков абулеб цIаралда гъоркь хIалтIулев вукIарав Россиялъул ГРУялъул хIалтIухъанасул цIаргийин. Гьелъ бицухъе, Стрелковасул хIакъикъияб цIар рагIула-Игорь Гиркин. Гьев рагIула Россиялъул гражданин ва гьесул рагIула полковникасул цIарги.\nАхирисеб нухалда Гиркин легалияб куцалда Украиналде вачIун вукIун вуго 26 февралалда. 26-билелдаса 27-билеб февралалъул сардилъ кверде босун букIанин Крымалъул парламент абулел Остапенкол рагIаби кьолел руго «Украинская правда» газетаялъ.\nГьелъулго рагIабазда рекъон, чIезабун буго Донецкалда Европаялда рекъон-хIалтIиялда ва хIинкъигьечIолъи цIуниялда сверун идараялъул вакилзаби рикъиялъулъги Стрелковасул гIахьаллъи букIин.\n«Донецкалъул миллияб республикаялъул» байрахъ чIван буго щалали лъаларел ва ярагъ борчарал гIадамаз итни къоялда Константиновка шагьаралъул исполкомалъул минаялда тIад. «Интерфаксалъ» лъазабулеб буго шагьаралъул сайталда лъурал суратазда рихьулин Константиновка шагьаралъул администрациялда цеве вакIарарав камуфляж ретIарав ва георгиясул чIалал рарав анцI-анцI чиян. Гьединго гьел суратазда рихьулел руго гьенире ракIарарал салул турпиги, автомашинабазул резинадул гьакибералги. Гьединго лъазабулеб букIана щалали лъаларел ярагъ борчарал гIадамаз кверде босун бугин гьеб шагьаралъул милициялъул бутIайинги. Амма Украиналъул жанисел ишазул министерлъиялъул Донецк мухъалда бугеб бутIаялъ лъазабулеб буго Константиновка шагьаралда милициялъул бутIа гIадатияб куцалда хIалтIулеб бугин.\nГьеб идараялъул баяназда рекъон, милициялъул гьеб бутIаялде аскIоре микроавтобусазда рекIун вачIун вукIун вуго ярагъ борчарав 30-гIан чи. Гьел гьеб минаялде жаниреги лъугьун руго, амма ярагъ хIалтIизабун гьечIо. Милициялъул нухмалъулевгун гара-чIвари гьабулев чанго чиги тун гьел киналго нахъе анин лъазабулеб буго жанисел ишазул министерлъиялъ.


Валерия Новодворская ракlалде щвезаюлаго\nМашгьурай политикияй ва жамгIияй хIаракатчIужу Валерия Новодворская гIумруялдаса ятIалъана 12 июлалда Москваялда. Гьелъие букIана 64 сон.\nНоводворская йикIана Россиялда машгьурай ва жиндир адаб гьабулей гIаданлъун, амма рукIана гьелъ бицунеб санде гьабуларел гIадамалги.\nСоветияб заманаялдаса нахъе йикIана гьей диссидентазул багъа-башариялда. Гьей чанги нухалда жаний тIамунги йикIана антисоветияб агитация гьабуралъухъ абураб гIайибги гунтIизабун, хIал гьабун дару гьабизейин абун психиатриял азарханабаздаги тIамун йикIана гьей. Советияб заманаялда гьей милициялъ ккун йикIана кинабниги 17 нухалда.\nНоводворскаялъ абулаан инсанасул ихтияразе гIоло жинца гьабулеб рагъул тактикияб хасият бугин ва гьелъул аслияб мурадги бугин СССР биххийин. Гьеб гьелъ рикIкIунаан классикияб тоталитарияб пачалихълъун «квешлъиялъул империялъун».\n1988 соналда Новодворскаялъ цогиязда цадахъ гIуцIун букIана «Демократияб союз» абураб партия. 1993 соналда гьеб биххун хадуб, гьелъ гIуцIун букIана «рацIцIадал либералиял ва антисоветиял принципал» цIунун «Россиялъул Демократияб союз» абураб партия. Ахирисеб 15 соналъ Новодворская йикIана президент Владимир Путиница гIуцIараб политикияб системаялъул даимай ва радикалияй критиклъун.\nЭркенлъи Радиоялъул авар хъулухъалъе кьураб ахирисеб интервьюялда социалиял сайтазда чиясул хасаб гьумералде сордо-къоялда жаниб лъабазарго чи ваккулев вугони, гьединал гьумерал информалатазда бащалъизаризе къабул гьабураб къануналда тIасан Новодворскаялъ гьадин бицун букIана.\nВалерия Новодворская: «Россиялъул тIалъи-гьеб буго абсолютияб квешлъи. Гьездасан къватIибе борчIулебщинаб жоги буго-квешлъи. Гьединлъидал дандекквеял ралагьизелъун ургъизецин кколаро. Лъазе ккола гьез гьеб щибизе гьабулеб бугебали. Гьеб буго журналисталго гIадин блогералги жанир тIамизе сайталги къазе гьабулеб жо. Лъидаго рачIел информалатал къарал гIадинан къазе руго блогалги. Гьезие къваригIун буго эркенаб пресса билараб гIадинан эркенал блогалги рилизаризе. Жиндир чол тIикъваялда гъоркь хер бижуларин абулаан Аттилаца. Гьелъухъего, Россиялъул тIалъиялъул машиналъул гьакиберазда гъоркьги зазхараб тел гурони щибго бижуларо».\nНоводворская йикIанин «гурде ретIарай мушкетер» ва «яхI бугей иснанин» рикIкIунеб буго россиялъул политикияв ва жамгIияв хIаракатчи Николай Сванидзеца.\nГьей йикIанин унго-унгояй лъай тIибитIизабулей чIужу. Гьей киналго телеканалаздеги ахIун гьелъ бицунелъухъ гIенеккизе кколел рукIанин, амма гьей гьение ахIулей йикIинчIин бицун буго Deutsche Welle газетаялъе машгьурав инсанасул ихтиярал цIунулев «За права человека» абулеб багъа-башариялъул нухмалъулев Лев Пономаревас.\nНоводворскаялъ хъван руго "КIкIалалда тIад гьерсилъ», "Дир Карфаген биххизе ккола", "Рес къотIиялъул гъоркьияб рахъалъ", "Славянкаялъул къо-лъикI гьаби", "Поэтал ва ханзаби" абурал тIахьал. Гьел кьолел рукIана Грани.ру ва "Эхо Москвы" радиостанциялъул сайтазда.\nЛев Пономаревас рикIкIунеб буго Валерия Новодворская политикаялда радикаллъун йикIанин ва гьелъ рес кьолеб букIинчIин гьелъие унго-унгояй политиклъун яхъине. Политика-гьеб компромиссал ралагьи бугин ва радикалаз кIудиял партиязе нухмалъи гьабизе кколарин рикIкIунеб буго Пономаревас.\nСванидзел пикруялдаги Новодворская йикIинчIо политиклъун. Амма гьес рехсолел руго батIиял гIиллаби. Гьесул пикруялда Новодворская йикIинчIо я циниклъун я прагматиклъун.\nЛъазабиязда рекъон, Новодворская хун йиго инфекциониябгун-загьруяб шокалдаса Москваялъул 13 азарханаялъул реанимациялда.


Нижер мурад · Академия Корана\nНижер мурад - ножое щвезе кумек гьабизе\nАллагьасул бищун т1адег1анаб шапакъат\nОнлайн ц1али къоялдаса-къоялде машгьурлъулеб буго, щайгурелъул г1олилаз эркенаб заман Интернеталъул сеталда жаниб т1обит1улеб бугелъул. Лъай кьеялъул ц1иял технологиязги ва заманалъул ц1ик1к1улеб къиматалъги онлайн ц1али къвариг1аблъун ва квег1енаблъун гьабулеб буго. Жакъа сеталдасан щвезе бегьула г1араб мац1 ва Къур’ан лъазабиялъе рекъарал т1ахьал, ва гьединго аудио ва видео лекциябазухъ г1енеккизе бегьула. Амма лъай кьей - муг1алимасдаги ц1алдохъанасдаги гьоркьоб цоял-цояздехун бугеб рухьенлъунги ккола, гьесда бич1ч1араб яги бич1ч1ич1еб жо лъазе, ва кин гьесда бич1ч1араб ва бит1унищ бич1ч1араб... Къур’аналъул Академия - онлайн лъай кьеялъул сфераялда г1адатияб гуреб халкъазда гьоркьосеб проект буго, ва гьениб, ц1иял лъай кьеялъул технологиябиги х1алт1изарун, к1везе буго дуда г1араб мац1 ва Къур’ан лъазе гьабизе. Проекталда г1ахьаллъарал чаг1игун, Къур’ан ва г1араб мац1 лъалел г1адамалгун, ц1алдохъабигун ва г1елму т1алаб гьабулелгун гара-ч1вариялъ ва гьездехун бугеб рухьеналъ рес кьезе буго дуе Хирияб Къур’аналъул х1акъалъулъ камилаб лъай щвезе ва г1елму бигьаго бич1ч1изе ва рак1алда ч1езабизе.\nМуг1алимзабазе, умумузе, г1елму т1ибит1изабулезе ва диналде ах1улезе\nМуг1алимзабазе нижеца х1адур гьаруна, щибав ц1алдохъанасул х1асилалъухъ хал гьабизе ва гьев бит1араб нухалде ккезе гьавизе дуе рес кьолеб квег1енаб ва мунпаг1атаб лъай кьеялъул низам. Нижер алатазул квербакъиялдалъун дуца т1ок1 гьабила ц1акъ г1емераб заман! Гьеб гуребги, дур кверщелалда гъоркь бук1ила, Къур’аналъул х1афизаз х1адур гьарурал материалазул к1удияб библиотека. Умумузе Академиялъ кьолел руго бат1и-бат1ияб г1умру ва х1адурлъиялъул даража бугел лъималазе г1емерал онлайн-дарсал. Ц1акъ к1удияб кири бук1ила жидер лъимал бит1араб нух ккурал бусурбабилъун рахъарал умумузе. Лъималазе лъай кьезе ккола гьит1инаб къоялдасанго, гьез ц1ияб информация хехго босулеб заманалда. Диналде ах1улезе ва г1илму-лъай т1ибит1изабулезе Къур’аналъул Академиялда рес буго г1иц1го ц1алдезе ва лъай кьезе гуреб, гьединго щвараб лъай цогидалгун бикьизе, цебехун кьезе ва гьединан жиндирго областалда унго-унгояв экспертлъун лъугьинеги.\nКъур’аналъул Академия - гьеб буго к1удияб халкъазда гьоркьосеб проект, гьединлъидал нижее къвариг1ун буго нужер кумек. Ниж - кинабго дуниялалдаса халкъазда гьоркьосеб команда буго. Сайт макъалабаздалъун ц1езе гьаби, дуниялалъул бат1и-бат1иял мац1азде таржама гьаби, Интернет сеталда жаниб Академия цебет1езаби, программирование гьаби, верстка гьаби, дизайн ва цогидал ножода махщалида гьаризе лъалел х1алт1аби, нужохъ балагьун ч1ун руго. Академиялъул проекталъе кумек гьабулаго, дуе щвезе буго г1орхъи гьеч1еб кири - щайгурелъул дур квербакъиялдалъун мунпаг1атаб г1илму-лъай босизе буго кинабго дуниялалда чанго миллион г1адамас! Гьеб гуребги, нижеда цадахъ х1алт1улаго, ц1акъал х1алт1абаздалъун дуца ц1езабула дурго портфолио, дуе къиматаб х1албихьи щвела ва интересал чаг1игун лъай-хъвай ккела.\nАхирисел баяназда рекъон г1араб мац1 дуниялалда бищун т1ирит1арал щуго мац1азул цояблъун ккола, гьеб мац1алда к1алъала 240 миллион чи ва гьеб рик1к1ен къоялдаса къоялде ц1ик1к1унеб буго. Гьеб гуребги, г1араб мац1 жиндир гьаракь-бакъан рекъараб, жибго берцинаб, г1ажаибго къокъал раг1абаздалъун гъваридал маг1наби кьолеб ва гьебго заманаялда бич1ч1изе бигьаяб мац1лъун ккола. К1иго г1арабиязул раг1удалъун сипат-сурат гьабизе бегьула гьебго мурадгун г1урус мац1алда т1убараб жумла хъвазе кколеб мехалда. Г1араб мац1 ч1обого лъазабизе бегьула аск1ол ругел мажгитазда - гьезул чангоязда бусурбабазе кьола г1араб мац1 малъиялъул дарсал. Диналдасан мун рик1к1ад ватани, амма кин бугониги мац1 лъазе гьабизе гъира батани, мун ц1алдезе бегьула кидаго ачихъаб интернеталда х1алт1улеб Къур’аналъул Академиялда. Г1араб мац1 лъазабизе байбихьулезе бугеб даража - гьеб буго г1араб алипба лъазе гьаби ва рак1алда ч1езаби, таджвидалъул къаг1идабазда рекъон х1арпал аби. Гьоркьосеб даража - раг1аби ва нах1ви лъазе гьаби, амма цебет1ураб - камилаб ц1али ва таржама гьаби буго. Чанго Къур’аналда хурхараб г1араб мац1алъул дарс лъазе гьабурабго, дуда к1везе буго Къур’аналъул суратал ц1ализе ва гьезул маг1набиги рич1ч1изе.


Расул ва колонный залалда боржанхъулеб милъиршо\nАраб гьатIан къоялъ нилъеца бицун букIана ГIабдурахIман Данияловгун Расул ХIамзатов Шамилил темаялда кIалъаялъул. Лъалеб букIахъе, имам какун хъвараб кочIол гIайиб чури гIумруялъул масъалалъун лъугьана шагIирасда цебе.\nЖибго улкаялъги ритIухъ гьабуна Шамилил къеркьей лъабкъоабилел соназул байбихьуда. Поэтас хъвалел рукIана Кавказалъул гьадолел къоязул къисаби, "рагьараб бигъараб ругъназул тарих", махщалида, пасихIго, гъваридго ва цебехун лъицаниги хъвачIеб даражаялда.\nЖивго улкаялъул тIадегIанаб тIалъиялда вукIиналъ гьесие эркенго пикру загьир гьабизе кIудиял ресалги щун рукIана.\nГIадатияв поэтас хъвани цензураялъул гьиналъги кколеб, бокьараб гIайибги гIунтIизабулеб жо гьесие гьукъун букIинчIо. ХIисаб гьабе лъабкъоабилел соназда хъвараб "Щибизе вахарав борхатаб Гъуниб?" абурал мухъазул.\nШагIирас рагьун ракI бухIи загьир гьабулеб имам асирлъиялъул ва Гъуниб магIарда Дагъистан мутIигI гьабиялъул хъвай - хъвагIаялъул хIакъалъулъ:\n"Бице дир, Дагъистан, Барятинский,\nБагьадур гьевищ дур, чIухIи гьевищ дур.\nОгь дида рихьана, рорхатал мугIрул,\nНуж багIарлъулел куц гьелдаса нечон..."\nГьал мухъазухъ бокьарав гIадатияв поэтасдаса классияв тушманги, миллатчиги, динияв фанатикги, халкъ кьалде ахIулев гьавулаан. Расулидаса гуро, гьесие кинабго рагьун букIана ва гIумруялъул гьоко тIараде гирулел сонал рукIана.\n1963 абилеб соналъ поэтасе щола пачалихъалъул аслиял шапакъатаздаса цояб - Ленинил премия "ТIадегIанал цIваби" абураб тIехьалъухъ. Советияб улкаялъулгун партиялъул нухмалъиялда гъоркь тIощел бакIарулеб, боцIи хьихьулеб, минаби ралеб улка букIана.\nЩибаб радал авар радиоялдаса ясаца ахIулеб кечIги букIун буго хIалтIухъабазул ишалде гъира цIикIкIине:\nМагIарул яс радалго хурие уней йиго,\nХирияб ватIаналъе тIорщел щвела гьарзаго" - ян. Амма кигIан ясаз кучIдул ахIаниги ССССРалъ хаслихъе тIорщелги Канадаялъухъа босулеб букIун буго. Расулицаги бугеб гьаракьалъ улка кочIолъ ахIулеб букIана. Гьелъие гьесул кIудияб махщелги букIана.\nГьеб кучIдул хъвай, рахъи, гьезухъ гонорар боси, гIурусалде руссинари ва машгьур гьари бигьалъана гьесие Данияловас кьураб СССРалъул Верховный Советалъул депутатасул мандат кисиниб букIиналъ.\nГьенивги президиумалда вукIана, дояркабазда цадахъ залалда гурев. Президумалда макьу щварабго кьижун, ворчIарабго кечI хъван 25 сон бана гьеб хIалалда ХIамзатовас. Цо нухалда залалда гIодой чIарай цо берцинай киргизазул депутат йихьун кечIцин хъвана добаго:\n"ХъахIаб гьинкатнилъан гьумерги баккун,\nГьай щий щуабилеб кьерда йигей яс?" - абураб.\nПартиялъулгун улкаялъул чIамучIал докладазде, формализмаялде, ххвалие гьарурал данделъабазде, гьезда тIад велъун гIемерал кучIдул хъвана Расулица. "ХъатчIвай", "Гьал собраниязул ахIиги хъуйги", "Бюрократазул кечI", "Карьерисатасул как" ва анцI-анцI цогидалги. Верхсоветалъул чIамучIал докладазул хIакъалъулъ цо Расулил ракIалдещвеяздаса:\n"Колонный залалда улкаялъул киналго бокIназдаса гIаламги ахIун ихдалил рекьи гIуцIиялъул ва агро-промышлениял суалазул кIудияб данделъи букIана. Докладал рукIана цоял цояздаса чIамучIал ва цоцада релълъарал. Бащдаб зал макьихун гьакIкIадилеб букIана.\nИргадулаб докладалъе дие рагIи кьейги, Колонный залалъул рагьараб гордухъа жанибе хIинчI боржун бачIинги цадахъ ккана. Дун хIанчIихъ валагьана. Залалда сихIкъотIи лъугьана.\nДокладалъе хIадурлъарал кагъталги нахъе лъун абуна: "Гьале, ихдалил авлахъаз нилъеда хадуб чапар битIун бачIана гьаб чIандаги жибго тун хур бекьизе рахъаян. Бихьулищ залалде боржун бачIараб ихдалил милъирщо. Гьелъул чIичIиялдаса гIакъилабги, гъваридабги доклад гьаб залалда киданиги рагIичIо. Гьелъ абулеб гIадатаб мацIалда, гIела гаргадулел, хурзал рекье"- ян.\nЗалалъ релъулаго, хъудулаго варххиялда хъат чIвана". Расул вукIана улкаялда лъалев, вокьулев, халкъалъ къабул гьавурав ораторги шагIирги.\nГьесда лъалеб букIана улка бецциялда цадахъ гьелъул гIунгутIаби рихьизаризеги. Власталъ хутIарал шагIиразе гIадин гIурхъи чIван букIинчIо хъвай-хъвагIаялъулъ гьесие, гьев живго вукIана властлъун. Хабар лъикIаб рагIайги.


Магъриб-Машрикъалда гьоркьоб » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nГьадинаб бук1ун буго нилъер къисмат: Европа-Азиялда, ай Магъриб -Машрикъалда гьоркьор рати. Географиялъул г1орхъалабазда балагьани Азия кколеб буго, яшавалъухъ балагьани Европа кколеб буго, тарихалъул бухьенал ц1ик1к1ун бакъбаккул рахъалде (Шам, Г1арабустан, Иран), араб нусго сон балагьани - бакът1ерхьудехун хъетун руго. Щал нилъ? Щиб бугеб нилъер гьелгощинал гьоркьорбак1аздаги рук1ун т1ок1лъи ва хаслъи? Гьанир ратиялдаса бижараб хаслъи буго нилъер, маг1арулал абураб ц1аралда машгьурлъараб. Дунялалда цоги муг1рул гьеч1ого гуро нилъеда маг1арулал абун ц1ар бугеб. Руго киг1анги рорхаталги сог1алги муг1рул. Нилъее гьаб ц1ар бач1ун буго нилъерго цолъи ва т1ок1лъи бихьизабиялъ. Нус-нус азарил соназ умумуз г1уц1ун ц1убан бук1ана маданият, яшав, маг1ишат. Щибаб ишалъулъ цогидазда релъинч1еб (бак1алда рекъараб) бахъун бук1ана низам. Гьебги кагътида хъван нахъе лъун гуреб, щивав чиясда гьит1инаб къоялдаса нахъе бицун лъазабун, цоцахъе кьолаан. Гьединго бижун бач1ана адабият, фольклор ва цогидалги рух1иял рахъал. Жибго жиндаго ч1араб, ц1убараб пачалихъ бук1ана маг1аруллъи. Къват1иса гъарачиясда данде цо чи г1адин рахъунел, нахъидаб заманаялъ жидерго иш-пишаялде руссун рук1унел, жидерго г1адаталги ихтилат-кепги бугел.\nАна сонал, сверана г1асраби. Цебет1олеб заманаялъул карачалабакье ккана маг1арулъиги. Чанги чияс т1адег1анаб лъай босана, бергьенлъаби росана, дунялалда машгьур гьабуна Ват1ан. Лъик1алда цадахъго квешаб рахъги бач1ана къват1иса бачун. Рат1лил форма хисиялдаса байбихьун «магъриблъи» бессана нилъеда гъорлъ. Рак1алъ киг1ан машрикъалда ругониги гьабулеб пиша г1емерисеб европаялъулаб батулеб буго. Доб умумузул г1адат-яшав жакъа къисабалъе ва шиг1рабалъе руссун руго. Гужгат рет1арав бихьинчи яги хъабало рет1арай г1адай йихьани цо кинабалиго театералъул артисталин толел руго. Гьебгиха даимго умумуца рет1араб рет1ел бихьидал. К1очон тана умумузул квен-т1ех. Жакъа Россиялдаса баччун бач1араб ролъуца г1орц1идал нилъее хур бекьизе рахъун щайха?\nГьанжего гьанже нилъер х1укумат лъугьун буго миллияб маданият ц1унизе. Гьеб лъик1 буго. Амма цо маданияталъул к1алг1аялда жанибеги буссинабун, байрамкъояз х1акимзабазда бихьизабизе майданалги гьарун церерахъиналъ маданият ц1илъиладай? Эдинги бук1инч1еб жо гьанже ц1илъун бугин абила нужеца. Буго. Даг1ба гьеч1о. Миллат «магъриблъиялдаса» ва «машрикълъиялдаса» ц1унун жидерго хаслъиялда хут1изе ккани бук1ине ккола г1аммаб къаг1идаялъ киса-кибго рехсон, бицун, беццун, х1атта, школлъималаз рет1улеб формагицин умумузул бук1аралда релъинабун г1адамал ругьунлъун щибго нечеч1ого гужгат-хъабалаби рет1ун хьвадулеб х1ал. Рат1лил бициналъул г1илла - гьеб рет1ел рет1ун къват1ив вахъарав чи ц1унун вук1ине вуго щибго гурел къабих1ал бак1азде иналдаса, инжитал ишал гьаризе лъугьиналдаса. Гьединго мац1алъул суалги. Рахьдал мац1 лъаларев чи вук1уна бищунго т1адгояв (кьалбаз квеч1еб гъвет1 г1адав) бат1и-бат1иял х1алазда рекъон гьет1арулев чи. Гьел чаг1и рук1уна жидерго хасал мурадазе г1оло х1алт1изаризе бигьаял чаг1иги. Киг1ан ц1акъ умумул лъугьаниги лъимал «акцент» гьеч1ого г1урус мац1 бицинабизе абун рахьдал мац1ги малъич1ого тарбия кьезе, гьеб буго бук1унареб жо. Маг1арул чиясда акценталда г1урус мац1 бицин нусц1ул рекъола жиндирго росу-ракьги миллатги к1очаравлъун вук1иналдаса.\nЩибаб заманалда рекъон рат1лил форма хисула, яшавалда рекъон ц1илъи ч1вала. Нилъееги заман щун буго рат1лил, яшавалъул ц1ияб, нилъеего хасиятаб маг1арул мах1 бугеб х1алалда рук1ине. Гьеб мехалъ магъриб-машрикъалъул щибго къварилъи бук1унаро киг1анго нилъеда гъорлъ бессизе лъугьаниги.\nНилъер унти буго Мух1амад-Расул,цоял т1убанго,машрикъалде,цогидал т1убанго магърибалде гьет1улел рук1иналъ,дица абиларо,гьел къвариг1ун гьеч1тн,къвариг1уна,амма т1оцебесеб иргаялда миллат миллатлъун хут1изе бокьун батани,т1адаб буго жидерго тарих,кьибил мац1,адабият,маданият,лъазе.


Тахшагьаралъул мэриялъул кабинетаздаса Кривая Балка бихьулеб гьечIо\nМахIачхъалаялда гIагарда ругел цо-цо росабалъ гIумру гьабулезул гIарзаби руго жидехъ жеги лъим бачун гьечIин, ток ва газ букIине кколеб хIалалъ кьолел гьечIин. ГIемерисел гьединал гIарзаби руго ахихъабазул жамгIиятазда гIумру гьабулезул. Бищун гIемер гIарзаби руго Кривая балка абураб бакIалда гIумру гьабулезул. Кривая балка гIоралда аскIор махIачхъалаялъулазул гIемер дачаби. Документазда рекъон, дачабазул 65 жамгIият буго гIоралда аскIоб. Гьел жамгIиятал ругел ракьал ккола Кумкторкала мухъалъул. Амма МахIачхъалаялъул администрациялъ 1990 соналда гьел ракьаял 49 соналъ арендаялъе росун руго.\nГьеб зонаялда дачабазул бутIаби кьурал мехалда, гIадамаз жидецаго рачунел рукIун руго коммуникациял, амма жакъа къоялда Кривая балкаялда кIудияб росуилан абизе бегьула. Дачаялдеилан абун гьенире шагьаралдаса рачIунезул къадар дагьаб буго, амма кидаго гьенир гIумру гьабулел къадар цIакъ гIемер буго. БатIи-батIиял къиматазда рекъон, гьениб щуазаралдаса цIикIкIун чияс гIумру гьабулеб буго.\nМахIачхъалаялъул администрациялда лъим гIадин лъалеб букIана дачабазул ракьазда росу гIун бугеблъи ва гьелдалъун гьенире коммуниалиял шартIал гьариялъе гIоло шагьаралъул вукIарав мэр Саид Амировас гIуцIана «Садовник» абураб муниципалиябгун унитарияб идара. Гьеб идараялъ Кривая балкаялде гьекъезе бегьулеб лъим, газ ва ток бачине кколеб букIана. Гьанибго абизе ккола, гIемерисел гIадамаз ток ва газ жидецаго бачана минабазде. Гьезие гьеб бигьалъана, щай гурелъул токалъул линиял ва газалъул трубаби дачабазул ракьаздаса унел руго МахIачхъалаялде.\nАмма газалъулгун токалъул масъала тIубанго тIубараблъун рикIкIунеб гьечIо гIадамаз. «Яблочко» абураб ахихъабазул жамгIияталда мина бугев ГIиса Ибрагьимовасул рагIабазда рекъон, газ ва ток гьоркьоса къотIула мех-мехалдаса. Трансформатал росизе ккола токалъул суал тIубазе ва газалъул суал тIубала гьитIинабго станция бани. Шагьаралъул администрациялъ тIуразе кколел сулал ругин гьелин абуна Ибрагьимовас. Амма бищун унтараб суаллъун рикIкIине бегьула лъим бачи.\n«Гьекъезе бегьулеб лъим росулъ гьечIо. БачIуна цохIо техникалъул лъим. Ах-хур лъалъай гурони гьелдаса тIокIаб пайда гьечIо. ГIачазе кьолеб букIана гьеб лъим. Амма ноябралдаса маялде щвезегIан гьебги къотIула - трубаби цIороца ккун кьватIизе бегьулин абула», - ян бицана Ибрагьимовас. Гьединго гьес тIаде жубана, нухазул масъалаги бугин. ЦIад бараб мехалда росдал къватIал хIарщул цIун рукIана ва автомобил гьел нухаздаса бачине кIоларо. ТIадежоялъе сардил мехалда къватIазда канлъи гьечIо.\nКривая балкаялда гIумру гьабулезул гьединго гIарза буго ракьал ричиялда тIасаги. Гьезул рагIабазда рекъон, Амиров мэрлъун вукIарав мехалда ракьал ричулел рукIана гIумру гьабизе къануналъ гьукъарал бакIаздаги. Мисалалъе, гIоралъул лъим гъоркьан унел ракьазда минаби разе бегьуларо, щай абуни тIабигIияб катастрофа ккун хадуб, гьеб минаби лъеца рачун уна.\nГьединго гIадамазул гIарза буго лъимал школалде щвезариялъул масъала жеги тIубан гьечIин. Росулъа 200-ялдаса цIикIкIун цIалдохъан хьвадула Новолак мухъалъул Ахар ва Шушия росабазул школаялде. Лъимал школалде щвезарулел рукIана мухъалъул адмистрациялъ школалъе бичараб гIарцудалъун. Басрияб автобусалъе босулеб букIараб нарталъул багьа бахун хадуб, Новолак мухъалъул администрациялъ лъазабуна, Ахар ва Шушия росабазул лъимал школалде щвезаризе тIадаб бугин жидеда ва Кривая балкаялдаса лъимал щвезариялъул масъала МахIачхъалаялъул мэриялъ тIубазе кколин. ГIадамаз гIарац дандбан ккун руго лъимал школалде ва рокъоре рачунел чагIи. МахIачхъалаялъул мэр МухIамад Сулеймановас рагIи кьуна Кривая балкаялдаса чагIазе цIияб цIалул соналдаса автобус босилин лъималазе.\nДачабазул жамгIиятазе росдал ай поселокалъул статус кьунани жидер масъалаби тIуразе ругин, рикIкIунеб буго гIадамаз. Гьединаб статусалда рекъон, росулъ нухал къачIазе ккола, школа рагьизе ккола, коммуналиял шартIал чIезаризе ккола ва гь.ц. хIалтIабиги гьаризе ккола.\nШагьаралъул администрациялда абуна Кривая балка МахIачхъалаялъул балансалде кьеялъул ва гьеб хадуб росулъун чIезабиялъул сулазул хал гьабилин. Кида масъалаби тIуразе ругел жеги лъалеб гьечIо. Кривая балкаялдани гIадамаз гьекъезе бегьулеб лъим гIарацги кьун босулеб буго. Кривая балкаялдаса Марина Алексеевалъул рагIабазда рекъон, росулъ батIи-батIиял бакIазда руго бацIадаб лъим бачIунел иццал, амма гьеб лъим сахлъиялъе зарал гьабулеблъун батана.\nМарина Алексеева: «Лъим анализалъе кьун букIана ва жаваб бачIана гьеб гьекъезе бегьуларин, гьелдаса батIи-батIиял унтиял ккезе бегьулин. Гьеб лъим халтIизабула ретIел чуризе, цIарагIи чуризе. Гьекъезе бегьулеб лъим гIарацги кьун босула. Хъизаналда гIемер чагIи ругезе цIакъ захIматаб суал буго гьеб. Гьанир гIумру гьабулеб буго шагьаралда рукъ яги мина босизе кIвечIел чагIаз ва щолеб харжалъул бащалъи лъималъухъ унеб буго. Шагьаралдаса лъим босизе кколеб буго».\nДачабазул жамгIиятал росулъун тани тIуразе ругодай гIадамазул масъалаби? Гьеб суалалъе жаваб щвела, МахIачхъалаялъул росабалъ бугеб ахIвал-хIалалда балагьани. Мисалалъе босила, Семендер. Гьениб нормалияб школа гьечIо, буго ункъо классалъулаб школа, ясли-ах гьечIо. Яги маршруткаялда рекIун, яги эбел-инсуца ккураб траснпорталда рекIун щола школазде чIахIиял классаздаса лъимал. Кривая балка чанги километралъ рикIкIад буго МахIачхъалаялдаса, Семендерни шагьаралда рекIараб росуян абизе бегьула. Гьеб росулъги лъималъул суал буго кIвар кьезе кколеблъун - жидерго минабазде гIадамаз бачунеб буго лъим. Гьединго росдалчагIазул кидаго гIарзаби рукIуна ток гьоркьоса къотIунеб бугин мех-мехалдаса.\nТахшагьаралъул администрациялъул кабинетаздаса Кривая Балка бихьулеб гьечIо


ХIалтIизе бокьун гIадамал, теларин хIакимзаби\nРесал ва квалквалал\nДРялъул бетIерасул ишал тIуралев Владимир Васильевасухъе хитIаб гьабуна Гъуниб районалъул ЧIохъ-Коммуна росулъа предпринимателас. Гьес хъвалеб буго росдал бегавул Салим Салимовас тIекъал ишал гьарулел ругин. Гьедин хъварал макъалаби рахъана араб анкьалда республикаялъул газетаздаги. Гьениб бахъун букIана низам цIунулел идарабаз щибго гьабулеб гьечIолъиялда бан хъвараб Сайпула СалихIовасул рагьараб хитIабги.\nСайпула гьавуна ва гIуна ЧIохъ-Коммуна росулъ. Гьесул анищ букIана ферма базе ва гIи-боцIухъанлъиялъул магIишат гIуцIизе. ХIалтIун данде гьабураб гIарцухъ гьес бана гьитIинабго бокь ва бичун босана цо чанго гIака. Амма нилъерго тайпаялъул гIачи хьихьун хайир щолеб батичIо: мугIрузул шартIазде ругьунаб хIайван букIин гурони, гьелдаса бечIчIулеб рахьги дагьаб букIуна, гIемер букIунаро гьанги.\nСайпулада кидаго берцин рихьулаан телевизоралдаса рихьизарулел Европаялъул фермабиги гьезул боцIиги. Гьесие бокьун букIана нилъер мугIруздаги тайпадулаб боцIи гIезабизе. Гьес чанцIулго хитIаб гьабуна республикаялъул Росдал магIишаталъул министерствоялде. Ахир-къадги гьесие кьуна 400 азарго гъуршил грант.\nМосква областалдеги ун, Сайпулаца босана цо чанго гIака: немцазул чIегIерчараб «галштеналъул» тайпаялъулги хъахIаб бетIерги бугеб хъазахъазул «герфорд» абулеб тайпаялъулги. Республикаялде тIадвуссун хадуб, щибаб гIакдадаги басиялдаги бана хасаб чип – пачалихъалъ кьураб гIарац сунде харж гьабулеб бугебали халкквезе рес кьолеб электронияб къагIидаялъул алат.\nГранталъул гIарцухъ Сайпулаца бана бокь. Гьеб ракьги босун букIана росуцоясухъа. Байбихьана боцIи гIезабизе. Гьелго тайпабазул боцIи жидееги хIажат бугилан рачIана Сайпулахъе мадугьалихъа фермабазулги тайпадулал гIи-боцIухъанлъиялъул магIишатазулги бетIергьаби. Амма байбихьана масъалабиги.\nРосдал бегавул Салим Салимовас, хъулухъалдаса пайдаги босун, байбихьана предпринимателасул магIишат цебетIезабиялъе квалквал гьабизе. Гьес Сайпулахъе ритIана районалъул халгьабиялъул идараби. Предприниматель къуркьичIо ва батIи-батIиял идарабаздеги ун, жиндирго ихтиярал цIунизе жувана. Гьебмехалда бегавулас судалде хитIаб гьабуна, ва судалъ хIукмуги гьабуна Сайпулаца рарал бакIал риххизе кколин.\nГIачиязул бокь биххиялъе гIиллалъун бегавулас рехсолеб буго гьеб базе Сайпулал ихтияр гьечIолъи. Предпринимателас судалда цебелъолеб буго, гьеб базе ихтиярги гьарун, жинца росдал бегавуласухъе ритIарал ва жавабго кьечIого тарал хитIабал. Гьесухъ кодор руго гьабсагIаталда бокь бугеб ракьулги гьелда тIад рарал объектазулги бетIергьан жив кколевлъи тасдикъ гьавулел документалги. Жаваб щун гьечIо гьес ДРялъул прокуратураялде гьабураб хитIабалъеги.\nДРялъул Арбитражияб судалъ ЧIохъ росдал бегавуласул рахъккуна, ай предпринимателас бараб бокь биххизе кколин абураб хIукму гьабуна. Гьебгощинаб къоги бихьун гIезабулеб букIараб тайпадулаб боцIул 90 процент хъвезе ккана Сайпулаца. ГIемерал соназ нилъер шартIазде ругьун гьабураб цIияб боцIул тайпа хьихьизе бакI гьечIолъиялда бан, ай хасало цIорон хвеялъул хIинкъи букIун, гIадада хвезе теларин абун, хъуна ва базаралда гьан бичана.\nРосдал бегавуласул «цIакъго жигар цIикIкIараб хIаракаталдалъун» Сайпула СалихIовасул тайпадулал бусби тIокIалъ рахинаро росдал магIишаталъул выставкабазул сверулъе. Гъуниб районги махIрумлъана жалго бетIергьанаб тайпадулаб боцIухъанлъиялдаса.\nПрочитано 325 раз\tПоследнее изменение Пятница, 02 февраля 2018 10:53\nДругие материалы в этой категории: « Нилъеда бараб буго мадугьаллъи\tТуристал рачIинеги бегьула… »


Россиялъул журналистаз гIуцIулеб буго профессионалияб цолъи\nРоссиялъул информалатазул цояз гьатIан къоялда лъазабуна Журналистазул ва информалатазул хIалтIухъабазул профессионалияб цолъи гIуцIиялъул хIакъалъулъ. Цолъиялъул гIахьалчагIилъун лъугьунел руго «Медиазонаялъул», РБКаялъул, «Новая газетаялъул», «Слоналъул» ва цогидал СМИязул хIалтIухъаби.\nПрофессионалияб цолъиялъул уставалда рекъон, хIукму къабул гьабиялъе гIолеб буго гьаркьазул аслияб къадар. ГIуцIиялде лъугьиналъе гIолеб буго гьелъул гIахьалчагIазул кIигоясул рекомендация.\nПрофессионалияб цолъи гIуцIана Гъалгъазул республикаялда Чачан республикаялъулгун гIорхъода аскIоб 9 марталда журналистаздеги инсанасул ихтиярал цIунулездеги гьабураб тIадекIанцIи гьабун хадуб. Жал щалали лъаларез рухана журналистал ва бухIана гьел раччун букIараб микроавтобус. Бищунго квеш вухун вуго гьелъул бетIергьан Башир Плиев.\nАхирисесе цIияб автобус босиялъеги гьесул сахлъи рукIалиде буссинабиялъул мурадалда Москваялда тIобитIизе кколеб букIана рахIму-цIобалъул концерт. Амма минаялда жаниб кьвагьи ккеялъул хIинкъи бугинги абун, Москваялъул полициялъ гьеб тIобитIизе гьукъана.