В. Иноземцев: "Гьанжеги накабазда хутIулел руго нилъ"\nВладислав Иноземцев, Постиндустриалияб жамгIияталъул цIех-реххазул централъул директор\nПутин Россиялъул нухмалъуда вуго 16 соналъ. Кинал хIасилал ругел гьесул хIалтIул? Гьеб суалалъе жаваб кьезе хIалбихьун буго Постиндустриалияб жамгIияталъул цIех-реххазул централъул директор Владислав Иноземцевас жинцаго гьабураб цIех-реххалда.\nИноземцевас абулеб буго, жакъасеб тIалъиялъул букIанин заманги сурсаталги, анцIго-къого соналда жаниб экономикияб тегьаялъе кьучIги лъун, Россия кIиабилеб Китаялде батичIониги, цIиял Эмиратазде гIаги буссинабиялъейин. Щибха ккараб хIакъиъкаталдаги?\nАвторасда бихьухъе, Путин нухмалъуда вугеб заман кколеб буго гIадада хварал сонал.\nВладимир Путин нухмалъудагун байбихьараб 27-билеб сон россиялъулаз данчIвалеб бугин гIага-шагарго 2006 соналъул гьоркьохъеб харжалъул гIадал ресал ругеб гьоркьохъеб харжгунин. Ай, долларалъул багьа босун, жакъасеб гьоркьохъеб харжалъухъ къимат дандбазе бегьулеб буго 2006 соналъул гьоркьохъеб харжалъухъ къиматалда.\nГьеб 17-леб сон нилъеца дандчIвалеб бугин, ахирисеб лъабго сонида жаниб 280 миллиард долларалъул капитал къватIибеги унин, 4,4 нухалъ цIикIкIинабураб рагъулаб бюджетгун, нухмалъиялъул классалде буссараб бюрократиягун, ахирисел соназда байбихьараб кIиго рагъгун, постсоветияб гIатIилъиялда рукIарал гьалмагъзабазцин тун ва магIишаталъул рахъалдаса аслиял партнеразулгун гьоркьорлъабиги хвезарунин, жубалеб буго цIех-реххалъул авторас.\n«Пачалихъалъул бетIер Владимир Путиние битI ккана. Гьесие ккимана конъюнктура. 2000 соналда баррелалъухъ 28,5 долларалъул нартил багьа 2014 соналде щвезегIан бахана баррелалъухъ 102 долларалде. Гьесул нухмалъиялда гъоркь халкъалъе бокьун букIана лъикIаб гIарац щвезе, гьелдаса пайда босизе ва «накабаздаса рахъунел» рукIиналдаса роххун рукIине», - ян хъвалеб буго Иноземцевас.\nПикру халат бахъинабулаго, гьес абулеб буго, Россиялъул экономика цебетIезабиялъул аслиял масъалаби цере рукIарал «Газпром» гIадал корпорацияз ранин кIудиял рогIораби. Амма 20I5 соналда бахъулеб газалъул къадар гIодобе кканин. Лъазабулеб букIанин, гьел рогIорабазул ресал гIуралъ кIудиял ругин, амма Россиялъул газалде интерес гIодобе кканин. Гьедин батани, щай добго Катаралъ бахъулеб газалъул къадар цIикIкIинабураб ва гьеб бичиялда хурхун гьелъул кинал гIаги проблемаби гьечIин, лъолеб буго суал авторас.\n«Путинил эпохаялъул Россиялъул экономика цебетIеялъул тарихалде балагьани, баянго бихьулеб буго, гьеб заманалда хIакъикъаталдаги пачалихъалъул гуреб сектор цебетIолеб букIараблъи, опталъул ва розницаялъул даран, коммуникация ва бухьен, хасал банкал, объектал рай, коммерциялъул хъулухъазул сфера цебетIураблъи. Пачалихъияб сферайин, абизе бегьула, тормозалда лъун букIанин», ян хъвалеб буго Иноземцевас.\nАвторас кIвар буссинабулеб буго, гьеб заманлда хIакъикъаталдаги кIвар буссинабизе кколеб букIараб рахъалда. Баянго бихьулеб букIанин, гьелд соназда жаниб тIоцебего инфпаструктураялде кIвар бусинабизе кколеб букIараблъиян абулеб буго гьес.\n«Жиндие кIудиял ресал щавараб (батIалъи гьечIо сундасан гьел щваралали, рукIине те гьел ракIалдаги гьечIого щварал нартил долларалардасацин), тарихалъ кодоре шансал кьураб улкаялъ, нахъ тIамичIого разе кколел рукIана автомобалзулги маххулги нухал. Кьоял, энергетикиял объектал. Гьелегури Китаялъул мисал цебе буго. Гьеб гьедин букIуна кисса-кибего, Россиялда хутIизегIан.\n16 сонида жаниб бан гьечIо, хехаб маххул нухалъул транспорталъул цогIаги километр. Ралел гIадатиял нухазул темпалги цIахъ тохал руго.\n16 сонида жаниб Россиялъул ралъдал портазул ресал гIатIилъиязариялъул даражаги гьитIинаб рагIула Шанхаялъул цого-цо порталъул ругел ресаздасацин.\nПутиница рагIи кьун букIана ВВП кIиго нухалъ цIиккIинабизе бугин, нартидаса рарал рукIиналдаса рорчIизе ругин», абулеб буго Иноземцевас.\nАвторас бачунеб буго улкаялъул бетIерас кьурал ва тIуразаричIого хутIурал рагIабазул тIубараб сияхI ва цIидаса лъолеб буго, кибха бугеб Россия накабаздаса рахъиналъул ишараян, абураб суал.\nХиралъичIеб жого хутIичIо\n«ЛъикIал дагъистаниял» ва дотациязул экономика\nГIисинал харжал ва чIахIиял мухьал


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Другое / Презентации / Тема: Цlадаса Хlамзат "Пилги цlунцlраги"\nЛъабабилеб февраль. Авар адабияталъул дарс. (6 класс) № слайда 2\nТема: Ц1адаса Х1амзат «Пилги ц1унц1раги» Мурад: Баснялъул аслияб маг1на бич1ч1и № слайда 3\nДарсил ин. 1.Класс дарсиде г1уц1и(доска,портрет) 2.Араб дарсил ц1ех-рех гьаби. Суалал:1.Щив чи кколев Ц1.Х1амзат? 2.Чанабилеб соналъ ва кинаб хъизамалда гьавурав Х1амзат? 3.Кинал куч1дул нужеда лъалел Ц1.Х1.хъварал? 4.Жиндирго куч1дузулъ щал какулел ругел Х1амзатица? 5.Куч1дул гурого цоги щал хъвалел рук1арал Х1амзатица. 6.Басня щиб кколеб? 7.Баснябаз нилъеда щиб малъулеб? 8.Чан бут1аялде бикьулеб басня? № слайда 4\n3.Ц1ияб дарс. Ц1.Х1амзат «Пилги ц1унц1раги» Басня кколаха,лъимал,сатирияб маг1наялъул коч1одалъун яги хабарияб формаялда хъвараб гьит1инаб асар.Баснялъулъ рук1уна г1адамазул квешал рахъал,г1унгут1аби къват1ир ч1вазарун. Баснялъ г1емерисеб мехалъ г1унгут1аби х1айваназул,х1анч1азул,жанаваразул мисалалда какун рук1уна.Нилъеда баснялъулъ г1адамасул калам къанаг1ат гурони дандч1валаро. Жакъа нилъеца ц1ализе буго машгьурав шаг1ир Ц1адаса Х1амзатица хъвараб басня «Пилги ц1унц1раги». Гьеб басня буго,лъимал, коч1одалъун хъвараб. Х1амзатица,жиндирго къуваталде мугъч1вайги гьабун, ч1ух1араб Пилалъ1л мисалалдасан г1адамасулъ рекъеч1еб ч1ух1и какулеб буго.Пил буго жибго бихьизе к1удияб,амма щибниги г1акълу гьеч1еб.Ц1унц1ра буго бихьизе гьит1инаб,гьунар к1удияб. № слайда 5\nБух1араб бакъул къоялъ Х1еренго балеб ц1адакь Царай ч1ужу ячунеб Вечералда рук1ана. Рокьанщинал ниг1матал, Кьер-кьераб гьекъолеб жо,- Гьуинаб рохалида Ихтилат-кеп гьабуна. Гьекъараб жоги рек1ун, Рак1алде ч1ух1иги ккун, Кутак бергьараб цо пил Гьанже цебе лъугьана. (Т1оцебе сюжетияб бут1аялда лъугьа-бахъиналъул бицунеб буго ). № слайда 6\nБихьизе к1удияб,гьунар гьеч1еб,ч1ух1араб,г1амал к1удияб пил. № слайда 7\nБаснялъул к1иабилеб бут1аялъ нилъеда бич1ч1изабула х1асил. № слайда 8\n1.Басня пасих1го ц1алила. 2.Рич1ч1уларел раг1абазе баян кьезе. 3.Ц1алдохъаби т1амизе басня пасих1го,чвахун ц1ализе. Словарияб х1алт1и. Ниг1матал-бат1и-бат1ияб квен. Хвенех-хобот(пилалъул къалал). К1алагъоркье реч1ч1ана-г1одаб ккана. № слайда 9\nРокъобе. Ц1адаса Х1.биография лъазабизе.Баснялдаса 6 куплет рек1ехъе лъазабизе. № слайда 10\nАвтор Дибирова Патимат Магомедовна\nДВ-205941 Получить свидетельство о публикации\n28.11.2015 Просмотров: 407 Комментариев: 0 Контрольна робота з теми "Фонетика.Графіка.Орфоепія.Орфографія"(тести)\n28.11.2015 Просмотров: 402 Комментариев: 0 ДОПОЛНИТЕЛЬНАЯ ОБЩЕРАЗВИВАЮЩАЯ ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНАЯ ПРОГРАММА В ОБЛАСТИ МУЗЫКАЛЬНОГО ИСКУССТВА «НАРОДНЫЕ ИНСТРУМЕНТЫ» по учебному предмету Музыкальный инструмент (баян - аккордеон)\n28.11.2015 Просмотров: 378 Комментариев: 0 РАБОЧАЯ ПРОГРАММА УЧЕБНОЙ ДИСЦИПЛИНЫ ОХРАНА ТРУДА И ТЕХНИКА БЕЗОПАСНОСТИ\n28.11.2015 Просмотров: 251 Комментариев: 0 Поурочный план урока по казахской литературе на тему "Төле би"\n28.11.2015 Просмотров: 165 Комментариев: 0 Поурочный план урока по казахской литературе на тему Султанмахмут Торайғыров "Арманым" өлеңі\n28.11.2015 Просмотров: 273 Комментариев: 0 632415632363632356632343632341632274632262


Исраил — Википедия\nИсраил яги Исраил хlукумат (гIараб мацIалда:دولة إسرائيل; гIибрит мацIалда: מדינת ישראל), ккола Бакъбаккуда, бусурманаб гӀарабазулаб пачалихъ ПилистІиналъул ракьалда гӀуцӀараб жугьутӀазул динияб пачалихъ. Исраил гIорхъода руго, Ливан, Шам, Урдун, ва Мисир хIукуматал.\nЖакъа къоялда жаниб, Исраилалъул гIадамазул къадар бахуна 7 миллион чиясде. Гьезул цIикIкIунисеб бутӀа жугьутІал руго.\nИсраилалъул тахшагьар - Тел-Абиб буго.\nМедина́т Исраэ́ль دولة إسرائيل\nКьучӀ лъуна 862 сон\nИстикълал щвараб къо-моцӀ 14 май, 1948 сон ( КIудибиританлдаса)\nРасмияб мацӀ гІиврит ва гІараб мацIал\nХӀукмуялъул низам Парламентияб Жумгьурият\nПремьер министр ШимгІон Перез\n• % лъел бутІа 147 (143)-билеб дунялалда\n20 770 км²/22 072  км²\n#перенаправление Шаблон:ЦІикІкІен 8 051 300чи (97-билеб)\n355 чи/км² (21-билеб)\nИПГӀИ (2011) 0,888 (Цакъ цIикIкIараб) (17-билеб)\nТелефоналъул код +972\nСагӀтил рачел +2 (+3 риидал)\nБитахӀ Тикфаялда бугем медицинаялъул центр\nБайтул Макъдис шагьар\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Исраил&oldid=74393»\nПоследний раз редактировалась 2 март 2021 в 03:40\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 03:40, 2 март 2021.


Цуппагу ссурухIи кунма бия |\nЦуппагу ссурухIи кунма бия\nМахIачкъалалив «Хаял» тIисса ресторандалуву хьунни лакрал агьалинан нукIува ххирагу, бусравгу хьусса Зарипатлул концерт. МахIаттал хьунсса иш бакъар Зарипатлунгу балайлухсса ччаву Хъусращиялжяматрая, цIанихну балай учайсса цила ниттия Бахъия ва ссия Загьидатлуя дияву.\n— Нава тачIав сахIналийн бувккун балай тIунссара тIий къабикIайссияв. Цалчин на балай увкуссар Загьидатлул концертрай. Ванил, жула ниттиву, ттуву бусса гьунар вивугу бакъа къабикIайссар тIий, буккан бувссара сахIналийн. Га чIумал тамашачитурал рязину кьамул бувкун, ттувунмагу балай тIунсса гъира багьуна, — тIий, буслай бур Зарипат.\nВа хьхьунусса мажлисрайгу исват хьунни Зарипат сахIналий тIалавну, ххирану бушиву. Ххишала дакъа гурсса хъатру ришлай, тамашачитал лагма лавгун, къавтIий, тIутIавун бахьлаган бувну, бахшишру дуллай, ларгунни Зарипатлул концерт. Цуппагу цIу буну ларххун, ссурухIи кунма бия. Тамашачитурал дянив чансса бакъая лакраву бусравсса, сий дусса инсантал.\nЗарипат цила балайрдайну агьалинан бусрав шаврицIун, дакI-аьмал хъиншиврийнугу, хIал бакьаврийнугу ва иминсса хасиятрайнугу ххирасса бур.\nХъинну ххуйну мажлис бачин бувну ия Дагъусттаннал культуралул лайкь хьусса зузала Ссупиян Оьмаров.\nЗарипатлул концертрал мажлисрал сий хъиннура гьаз дурунни ДР-лул лайкь хьусса артистътурал – Рашид Багъатаевлул, Ямлихан ХIажиевлул, Аьбдул Мурадовлул.\nМукунма Зарипатлул кьини хъун дан бувкIун бия Дагъусттаннай машгьурсса даргиял балайчи Зульфия, лазгиял миллатрал балайчи Ирада, яруссаннал балайчи Сабина Аьбдуллаева ва цаймигу.\nМякь бувккун бия тамашачитал цила зумуну, бюхханну халкьуннал балайрду учайсса, ДР-лул лайкь хьусса артистка Загьидат Муслимовал балайрдахгу.\nКонцерт къуртал хьуну махъгу тамашачитал ппив хъанай бакъая.\nПредыдущая записьМюхтажминнах вичIилийСледующая записьКультуралул хаварду – кутIану


Добавил(а) Administrator on 18 Октябрь 2013.\nАлмахъалдаса Г1абдулвагьабил яс Саибат\nг1ун йиго Хасавюрталда. К1удияб рагъ байбихьун хадуб гочун руго Алмахъалде. Гьей лъугьун йиго комсомолалде, х1алт1ун йиго комсорглъун. 1949 абилеб соналъ медсанитаркалъун х1алт1ун йиго Калининаулалда. 1952 соналъ гьей йосун йиго партиялде. Т1оцее гьей х1алт1ун йиго завмаглъун Дилималда. Гьенисан йит1ун йиго инструктор–массовиклъун. Саибатица бицана партиялъул чаг1и бат1и-бат1иял бак1азде т1амулаанила х1алт1изе, гьедин рит1аралъуре инеги кколаанила. Хадусан т1амун йиго Калининаулалде завклублъун. Гьенисан перевод гьаюла Алмахъалде изба-читальня х1алт1изабизе, гьенисан йит1ула Ленинаулалде завклублъун, х1алт1ана Калининаулалда школалъул завхозлъун. 1961 соналъ рукъалде ун гочуна Хасавюрталде, гьений х1алт1ула Горторгалъул 124-аб. тукада завмаглъун. Ахиралда гьей х1алт1ула АТП-6 гаражалъул контролёрлъун, гьенисан пенсиялдеги уна. Гьеб буго къокъабго Саибатил х1алт1улаб биография.\nГьелъул йиго цо яс Мадина ва 1978 соналъ трагически хола армиялда срочная службаялда вук1арав цо вугев вас Руслан. К1иго моц1 рокъове вач1ине хут1араб мехалъ учениялда ккун буго гьесие гьеб балагь. Саибатил нилъер журналалда цебеги ц1ар рехсон бук1ана Жабраг1илов Мансурица бицараб алмахъазул культураялъул х1акъалъулъ хъвараб харбилъ.\nСаибатица бицана: Алмахъалда бук1инч1о щибниги я музыка, я художественныяб самодеятельность. Гьение изба-читальнялъул заведующийлъун т1амураб мехалъ дица кинабго организовать гьабуна. Гьеб изба-читальнялде г1олхъанал ясал, васал рак1арун, гьезул умумузде гьел риччазаризе хьвадизе кколаан. Художественная самодеятельность г1уц1ун, концертал кьезе смотразде хьвадун, районалда т1оцебесел бак1ал щун нахъ руссунаан. Т1олго Дагъистаналъул фестивалялда нижецаги Новолакалъулазги гурони т1оцебесел бак1ал кквеч1о. Алмахъалда гуребги, Калининаулалде, Ленинаулалде т1амидалги гьенирги организовать гьарулаан художественный самодеятельностал, дун хьвадулаан бак1-бак1алъе агитаторлъунги. Хъутаналде рецарухъабазда хадур унаан концертал кьезе. Гьединаб х1алт1и гьабун щвана дие Почёталъулал грамотабиги ва цогидал шапакъаталги. Чанго росабалъе ун концертал кьун, гьез докладал гьарулаан баркала загьир гьабун. Доб рагъ байбихьидал Хасавюрталда рук1ана эбел-эмен г1умру гьабун. «Бав!»-илан сверухъ кьвагьиги, киса-кирего к1к1уялги рук1ана. Нижер рукъалда цебесан рук1ана окопал рухъула солдатал. Г1исинал ясал, дунги Эпих1атги цогидал ниж г1адиналги рук1ана мобилизовать гьарун окопал рухъизе. Квачараб хасел бук1ана, окопахъе решт1инарун, ракь бак1арун эхеде кьолаан солдатахъе, ц1орон холел кверал рук1унаан, ракъиялъ х1ал щвезабун г1одулаан... Цо сордоялъ нижелъуве щвезавун вач1ана лъукъарав, щибго лъавуда гьеч1ев Рах1матил вас Башир (Хасавюрталде поездалдаса решт1инавун вач1ун ватила), гьесда рук1арал ругънаца рак1 гъанц1изабулаан, бицун бажарилареб х1алалда вук1ана. Цинги радал додинго лъавудего вач1инч1огон хъарщиг1адин носилкабазда лъун ана эхеде. Гьединго лъавуде вач1инч1огун хун вуго гьев рокъове щведал. Алмахъалда школалъул директорлъун вук1арав рагъде арав Буртунаялдаса Г1усман вач1ана лъукъун нижелъуве вачун, гьевги хвана. Дир эбелалъул вац Адильгереев Адильгере вач1ана рек1еда сверун каранда гъорлъ гулбигун, щуго моц1 хвезеги кьун. Щуго моц1идасан хвезеги хвана. Гьедин г1емерал рач1унаан нижелъуре рагъда лъукъун Хасавюрталде щвезарурал. Байгъизица гьезул ругънал чурулаан.(Гара-ч1валиялда гьоркьоб Саибатида рак1алде щвана доб Ставрополялъул музеялда батараб алмахъазул 1906 соналъ бахъараб сураталда туманк1ги ккун йигей ч1ужуг1адан кколила жиндир эбелалъул эбел Наургъиз. Гьей йик1ун йигила гьанже сельсоветалъул председатель г1адин тарай ч1ужу. Туманк1 кодобгун хьвадулейги йик1ун йиго). Дир эбелалъул эмен Адильгереев Мух1амашарип, красный партизан, вук1ана Т1оцебесеб дунялалъул рагъде ун. Дагъистаналъул полкалда ("Дикая дивизия") гьевгун цадахъ вук1ун вуго Хъах1аб росолъа Мах1мудги. Дос бицунаан дагьав г1амал к1удияв чиги вук1анила Мах1муд. Гьес Карпатазул муг1рузда рагъулъ ругеб мехалъ Муиде бахъараб цо кеч1 лъалаан Мух1амашарипида\nГ1адан вихьуларев рохьазда вугев,\nВихьуларищ сардилъ кьенсер-бер ч1ег1ер.\nРосаби т1аг1арал муг1рузда вугев,\nТ1амуларищ цебе т1огьилаб тастар.\nМух1амашарип вук1ана г1емер жо лъалев, история лъик1 лъалев чи. Хасавюрталде вук1ана ахирал соназ гъов нижедего аск1ове вачун. Г1емер къват1иса г1адамалги рач1унаан гьесухъе гара-ч1вализе. Рагъулъ щварал кресталги цогидалги жал рук1ана. Цояца ун, цояца ун т1аг1ана...\nХадусан Мах1муд ч1валелде цебе, гьев ах1ун вук1ун вуго гьудулас гьоболлъухъ. Гьел квана-гьекъолаги тун лъади ун йиго лъадае. Мах1муд рокъове ине къват1иве лъунаго, лъин босун щун йиго дов гьудуласул лъади. Гьелъухъги балагьун кеч1 бахъун буго Мах1мудица:\nЛъадае инаго нахъаса берцин,\nНахъе яч1унаго цееса берцин,\nГ1инда к1илик1 берцин, к1иго бер берцин,\nК1азил раг1алалда баракат бугей...\nГьеб жо сабаблъун жанивеги ун кьвагьулеб жо босун дов гьалмагъас ч1ван вуго Мах1муд. Холаго Мах1мудица бахъун буго гьаб кеч1:\nГ1акъло гьеч1еб бет1ер, ч1обогояб рак1\nЧ1ух1арал хиялаз хвана г1адада...\nГ1емер жо лъалев чи вук1ана Мух1амашарип, история лъалаан.\nЦебеотаралда вук1ана учительлъун х1алт1улев берцинав вас Тавболатов Г1умарасх1аб, гьевги рагъда т1аг1ана. Рагъде инаго Хасавюрталлда нижехъе вач1ана щвезе. Гьенисан дир эмен Г1абдулвагьабица нухав рег1ана. Дова ч1ван акт бач1ана. Хасавюрталде немцаз бомбаби ралеб мехалъ нахъе рач1ана ниж гочун. Чортоялда вук1ана Базарганов Насрола, гьесул цояб рокъоре рач1ана.\nКъебедил Дадал цересел г1агаразул рукъзал рух1ана. Г1усманил Мух1амадил (Г1амадалав) рукъ бух1ана. Таибатил к1иго рукъ бух1ана, Х1алиматил (гьейги Къебедил Дадал хъизан) рукъзал рух1ана. Рукъги бух1ун, ракьулъ бухъараб землянкаг1адинаб бак1алъ рук1ана Х1алиматги лъималги. Гьениб квеш унти ккун хадусан къадаралде щвана абун йик1арай гьелъул яс Умайжат. Гьей хола йигин раг1арав Умайжатил абурав щвезе вач1индал гьелъул раг1аби:\nМетер къаси вач1а дир къулпуялде\nКъоно борхалъизе, хоб г1ат1илъизе.\nГ1адамал аниги нахъеги унге,\nДуе г1оло кьолеб г1азаб бихьизе.\nТаибат йик1ана анлъго моц1алъ жаний т1амун, Г1абдулагьабги, Мух1амадги т1амуна лъаб-лъаб соналъ жанир Дадал г1агарал чаг1ийилан.\nКалининаулалда 200 чи хвана гьорозеги гьорон ракъоца. Гьедин бицуна бук1унаан. Валадимир вук1араб рокъоб бук1ана больница. Х1анку, мич1ч1 белъун кваналаан, цоги жо кваназе бук1инч1огон. Микк корохъги гьабун гьеб кунаан, кьог1аб рокьокъаб жо. Х1ок1 г1исинги гьабун, хенон гьелъул квен гьабулаан. Чанги къварилъи бихьана г1адамазда. Малярия (сири, бакъул унти) бук1ана т1ибит1ун, уколал гьарулаан гьелъие. Гьанжеги дилъ буго хроническая малярия. Рагъда т1аг1арал Х1ажимух1амал Мух1амадх1абиб, Жабраилов Мух1амад, Г1абдулаев Г1абдула, Рах1матил Башир берцинал васал рук1ана.\nЛенинградалдаса Люсяги, Любагийилан г1олохъанал учительзаби рук1ана рач1ун школалде х1алт1изе. Гьит1инай дица абулаан гьезде гьал г1олохъабазе рачине ругин нужилан. Гьезул рак1алда бук1ана, гьаниса нахъе инаго дунги жидедаго цадахъ ячун Лининградалда ц1ализайизе. Рагъги байбихьун хут1ана.


Г1УЦ1АРУХЪАНЛЪИЯЛЪЕ ВИЖАРАВ. - 7 Декабря 2011 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nСуббота, 18.01.2020, 16:55 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2011 » Декабрь » 7 » Г1УЦ1АРУХЪАНЛЪИЯЛЪЕ ВИЖАРАВ.\nМах1ачил умумул руго Х1ариколо росулъа. Инсул к1удияв эмен Хважа-х1ажи революция ккелалдего анкьго нухалъ х1еж бopxapaв чи ккола. Эбелалъул к1удияв эмен-Г1алихан Аварский. Мах1ачил эмен Айтбер вук1ана Дагъистаналдаго ц1ар раг1арав бах1арчи, чот1ахъан, капитан Айтбер Бижанов бах1арчиясул хвелалъ хвана Ват1аналъул рагьда, Кавказ ц1унулаго. Гьединаб кьалбал щулияб хъизамалда 1929 соналъул 19 декабралда гьавуна Мах1ач Бижанов. «Ц1удул бусадаса гъедо боржунарин» аби бугелъул гьев бат1ияв лъугьине ресги бук1инч1о.\nМах1ач Айтберович Бижанов дида т1оцеве вихьана 1970 соналъул ахиралда, Буйнакскиялъул консервал гьарулел заводалде вач1ун. Дун вук1ана гьенив х1алт1улев г1олохъанав инженер. Заводалъул нухмалъулез бицунеб бук1ана гьав дур ракьцояв вугин Каспийскиялда исполкомалъул председательлъун х1алт1улев вук1арав, ракь багъарун хадуб ц1идасан шагьар базе обкомалъ вит1арав горкомалъул секретарилан.\nКаспийск бук1ана городин ц1ар бук1аниги, цо гурони асфальт лъураб къват1ги гьеч1еб, нилъер хъутаби г1адаб, х1арщул ц1ураб, галошал рет1ун гурони хьвадун бажарулареб шагьар. Гьеб бук1ана к1иго заводалъе : «Дагдизель», «Завод точной механики» бараб шагьар. Заводазда сверун рук1ана г1емерал баракал, азбаралъуб лъин, цогидабги гьелдаго релъараб. Бижановас шагьар ц1идасан бана. Каспийскиялъе щвана РСФСРалда бищунго бац1ц1адабги, г1урччинабги шагьаралъул ц1ар, гьединго абадиялъе хьвадулеб Баг1араб байрахъги. Кинаб шагьар бук1араб Буйнакск Мах1ач гьениве вач1араб мехалъ? Ракь багъарун риххарал рукъзал, лъабго сменаялда х1алт1улел школал, радал анлъго т1убараб мехалъ школазде унел ц1алдохъаби, кинабго г1айиб ракь багъариялдеги рехун гьеч1еб г1адлу-низам, планалго т1ураларел завод-фабрикал».\nМах1ачица х1алт1и байбихьана г1адлу-низам ч1езабиялдасан. Х1алт1и бажаруларел нухмалъулел хисана, бажарулеб ишалде т1амуна. Бугеб г1айиб чиясда бич1ч1изе гьабулаан, г1айиб гьеч1ев чи вахъулеб г1адат бук1инч1о. Х1алт1улезе кумек гьабулаан, квер ч1валаан. Мисал: консервал гьарулеб к1удияб, лъабазарго чи х1алт1улеб заводалда сезон бакъулъ ц1а ккана. Гьеб свинабизе нухмалъи гьабулев чи вук1ана Бижанов, МВДялъул министр Свистунов гьенив вук1ананиги. Т1убанго ящиказул цехги бух1ун (гьелда баг1арараб заманаялъ бензиналда г1адин ц1а рек1ана) к1вана ц1а свинабизе. Аск1об бук1ана нефтебаза, к1удияб балагьалдаса хвасарлъана. Заводалъул директор вук1ана г1олохъанчи Мух1амаднуров Нурмух1амад, директорасул заместитель Саг1идов Мах1ач. Бижановас горкомалъул бюроялда хехго суалги лъун к1иясего выговоралги кьуна, х1алт1удаги тана. Обкомалъул бюроялъ т1алаб гьабулеб бук1ана ц1акъ к1удияб зарал х1укуматалъе ккедал, к1иялго х1алт1удасаги рахъизе, ва партиялдасаги рехизе. Гьабизе кколеб г1адлу жинца гьабун бугилан, Мах1ачида к1вана к1иявго ц1унизе. Хадуб Нурмух1амад т1амуна – «Дагконсервалъул» бет1ерав инженерлъун, рик1к1уна Россиялдаго бищун лъай бугел консервщиказда гьоркьов, гьанже х1алт1улев вуго «Дагконсервалъул» генералияв директорлъун, Саг1идов Мах1ачги х1алт1ана заводалъул директорлъун.\nКват1ич1ого Хасавюрталъул консервал гьарулеб заводалда ккана Буйнакскиялда бук1аралдаса гьит1инаб пожар. Директор х1алт1удасаги вахъана, партиялдасаги рехана, туснахъалдаги т1амуна. Досда гьикъараб мехалъ дуе гьаб тамих1 щай гьабурабин, жаваб кьун буго Хасавюрталда жив ц1унизе Бижанов гьеч1илан. Дида гьеб кинабго мух1канго лъала, аск1об бугеб чадил заводалъул городалда бищун г1олохъанав директорлъун вук1ана дун. Х1алт1удеги Бижановас т1амун вук1ана. Консервал гьарулеб заводалъул нухмалъулел рук1ана дир лъик1ал гьудул-гьалмагъзаби, г1емер лъик1аб-квешаб дида малъарал. Гьедин жинда цадахъ х1алт1улел Мах1ачица ц1униялъул г1емер мисалал рук1ана. Т1оцевесев секретарас жидер гьабулеб т1алаб бихьун, кутакалда гъираялда х1алт1улаан киналго г1уц1иязул нухмалъулел. Кват1ич1ого городалда хут1ич1о цониги план т1убалареб г1уц1и (предприятие).\nАслияб к1вар Мах1ачица кьолеб бук1ана ц1идасан шагьар баялде. КПССалъул ЦКялъул ва Министерзабазул Советалъул х1укмуялда рекъон шагьар базе кьун бук1ана щуго сон. Х1укмаби кагьтида хут1ула гьел т1уразе Мах1ач г1адав нухмалъулев гьеч1они. Т1олабго Союзалдаса рук1ана Буйнакскиялда строителал: Армениялдаса, Ставрополалдаса, Армиялъул строителал, «спецконтингент» абун туснахъалда ругелги. Мах1ачида к1вана киналго шагьаралъул г1адамазул строителаздехун бугеб бербалагьи кьуч1дасанго хисизе, гьездехун адаб-х1урмат бугеб бербалагьи лъугьинабизе. Горкомалъул пленумалда киназдаго лъазабун бук1ана, кинаб къвариг1елалъ лъихъе строителал рач1ананиги, гьел приёмниялда ч1ун тезе бегьуларин. Мисал гьенибги жинцаго бихьизабулаан. Горкомалда кинаб данделъи гьабулеб бук1аниги, строитель приёмниялда вугин абурабго гьесул къвариг1ел т1убазе къват1иве вахъунаан ва ч1обогояб кабинеталдеги вачун гьесул мурад т1убалаан. Строителазул къо ц1акъго к1одо гьабулаан, киналго х1алт1ухъабазе сайигъатал кьолаан, фабрик-заводазул нухмалъулезда т1адаб бук1ана гьезие к1олеб г1аданлъи гьабизе. Рак1алда буго: Армениялдаса вач1арав цо цевет1урав строителасул лъабкъого сон т1убараб къо к1одо гьабуна т1олго шагьаралъул активги данде ах1ун, кьуна сайигъатал, Расул Х1амзатовасул баркиялъул телеграмма бач1ана, гьелдаса ц1акъго вохана гьобол. Гьедин жидер адаб-х1урмат гьабулеб бихьараб мехалъ строителазе ц1акъ бокьана шагьарги, ц1акъ гъираялда х1алт1изеги х1алт1ана.\nШагьар базе зах1малъаби ккарабго Мах1ачие кумекалъе ватулаан нилъерго Х1амзатил Расул. Россиялъул Федерациялъего лъаг1алие щуго гурони гьеч1еб асфальтоукладчик Буйнакскиялъе щвезе гьабун бук1ана Расулил кумекалдалъун. Бищун борхиялдаса байбихьун асфальтги лъун шагьар х1арщудаса бац1алъана. Лъабго-ункъго соналда Буйнакскиялда бана ункъазарго квартира, ц1ияб микрорайон «Гьудуллъи», щуго школа, сельхозтехникум, г1емер тукаби, ясли, больница, поликлиника, ГОВД, АТС, тюрьма, кинотеатр, дворец культуры, асфальтобетонный завод, цогидалги х1ажатал минаби. Лъабго сменаялда ц1алулел рук1арал лъимал 1 - 1,5 сменаялде ц1алдезе хьвадана.\nГьеб кинабго бук1ана цебе жинцаго мисалги бихьизабун Мах1ачица гьабураб х1алт1ул х1асил. Радал саг1ат анлъго т1убарабго резинадул чакмабиги рет1ун шагьар сверулаан гьес, стройкабазде щолаан, анкьго т1убарабго данделъи ах1улан.\nНижее киназего Мах1ач вук1ана мисал, гьев вук1ана Аллагьас жиндие кинабго кьурав чи: ворхатав, къарт1ав, сипат рекъарав, ц1акь берцинго к1алъазе лъалев чи. Ниж гьесдаса чух1ун рук1унаан. Шагьаралъе лъабго Баг1араб байрахъги тун Мах1ач вачана Дагпотребсоюзалъул пpeдседaтeльлъyн х1алт1изе. К1иябго шагьаралъул зах1матчаг1аз-Каспискиялъулаз ва Буйнакскиялъулаз Мах1ач Айтберович вищана жидерго х1урматияв гражданинлъун. Ц1иял нухмалъулел рач1аралго Буйнакскиялдаса строителал мохъ-мохъалъ ана, адаб гьабизе кколел г1адамазде т1аде семизе лъугьана, бюро г1емер ах1улаан, х1алт1и дагь гьабулаан.\nЦ1ияб, жинда лъазего лъалареб х1алт1уда Мах1ачица живго вихьизе гьавуна бергьун гьунар т1ок1ав г1уц1арухъан х1исабалда. Дагъпотребсоюз бук1ана Россиялдаго кинабго рахъалъ нахъе ккарал лъабго потребсоюзалда гьоркьоб цониги нухмалъулев вахъун гурони х1алт1удаса инч1еб контора. Гьеб бук1ана ц1акь к1удияб организация: тукаби, чед, консервал, чагъир гьабулел заводал ругеб, Дагъистан тун къват1ибги жиндир предприятиял ругеб: х1укуматалда жаниб х1укуматин» абулеб г1уц1и. Гьенив Мах1ач х1алт1араб ич1го соналда жаниб даран ц1ик1к1ана к1иго нухалъ, овощал, пихъ боси 8,5 нухалъ, рана ц1иял консервал ва чед гьабулел заводал, бана ункънусго тукен. Дагъпотребсоюз г1уц1аралдаса нахъе ран рук1инч1о гьедиг1ан тукаби. Дагъпотребсоюз Россиялда бищун нахъе ккаралдаса бачана т1оцебесеб, к1иабилеб бак1алде. Потребсоюзалъул х1алт1ул къаг1ида, гьанир семинарал гьарун бихьизабуна Россиялъул цогидал регионазда, мисалияб х1исабалда. Автономиял республикабаздаса Центрсоюзалъул членлъун вук1ана цох1ого цо Мах1ач Айтберович Бижанов. Т1оцебе потребсоюзалъул историялда Центрсоюзалъул советалда председательлъи гьабизе к1удияб х1урмат гьабун т1ад къан бук1ана Мах1ачида.\nБицен буго Дагьистаналда х1алт1удаса рахъулин ц1акъ квеш х1алт1аралги, ц1акъ лъик1 х1алт1аралгиян. Мах1ач Бижанов ккана к1иабилезде гьоркьове. «Антика» тукада нус азарго гъурщил къайи камунилан, гьеб г1айиб бугезда- бец1изабун бук1ананиги Мах1ач г1арзаги кьун нахъе ине ккана. Гьединал х1алт1ухъаби г1адада хут1уларелъул, ункъого сон баниги Мах1ач берцинго х1алт1улев вуго Каспийскиялъул бет1ерасул заместительлъун.\nМах1ач потребсоюзалдаса ун балеб буго къоло микьго сон, г1емер дандч1вала цадахъ х1алт1улел рук1арал гьалмагъзаби, амма гьесул гьунаралъул, бажариялъул, г1аданлъиялъул бицунев гурев чи дандч1валаро, нилъер талих1 кканила гьединав чигун х1алт1изе щвеян абула. Нижеца г1емер пикру гьабулаан киндай цо чиясда к1иго шагьарги базе к1вараб, лъихъаго бажарич1еб Дагъпотребсоюзги цебе бачине к1варабин? Гьеб буго Мах1ачие нилъер г1адамал рокьи, Дагъистан бокьи. Гурони гьединал к1удиял х1алт1аби бажаризе рес бук1унаро.\nМах1ач живго г1елилан ч1олароан, хадур х1алт1изеги г1олохъанал нухмалъулел х1адур гьарулаан. Гьес ругьун гьаруразда гьоркьор руго: Гъази Гъазиев-Мах1ачхъалаялъул маххул нухазул отделениялъул бет1ер, министрлъун х1алт1улев вук1арав Г1усман Г1усманов, Дагъконсервалъул генералияв директор Мух1амаднуров Нурмух1амад, Халкъияб Собраниялъул председателасул заместителаллъун х1алт1арал Насир Х1айдаров ва Каммаев, Карабудахкент районалъул бет1ер Г1исаев ва г1емерал цогидалги.\nНижер, бат1и-бат1иял миллатазул цадахъ х1алт1улел рук1аразул цо пикру бук1ана: Мах1ач Айтберович Бижанов Дагъистаналъул т1оцевесев нухмалъулевлъун вук1ине бищунго мустах1икъав чи вугилан. Гьедин ккун бук1арабани гьаб къабих1лъиялде нилъги Дагъистанги ккелароан. Т1адег1анав Аллагьас бат1айиса хъван бук1ун буго. Нилъер мунагьазе г1оло батила, нилъедаго релъарал т1адеги т1амун.\nАхиралда, Мах1ачие гьарула щулияб сахлъи. Лъималги гьезул лъималги жиндаго релъарал, Дагьистан урхъарал лъугьаги гьесул.\nШамил районалъул х1урматияв гражданин.\nПросмотров: 631 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


30 сентябралъ чанго къоялъ цебе Казбек мухъалда лъазабун букIараб терроризмалде данде чIараб низам гьоркьоб къотIизе тун буго. Къуваталъул идарабаз гьеб низамалъул ва гьеб мухъалда тIоритIарал хасал тадбиразул кинаб хIасил ккарабали лъазабулеб гьечIо. Амма бакIалъул гIадамаз бицухъе хасал тадбирал тIоритIулаго, рохьов чIван вуго Алмахъ росулъа чи. Гьеб баян официалияб къагIидаялъ кисаниги къватIибе кьун гьечIо.\nАнкьица цебе Россиялъул терроризмалде данде чIараб миллияб комитеталъ баянал тIиритIизарун рукIана Казбек ва Гумет мухъалъул гIурхъуда бугеб бакIалда изнугьечIого яргъидгIуцIарал ралагьулел ругилан. Гьелда хурхун цин гьеб кIиябго мухалъул гIурхъуда, хадуб тIолабго Казбек мухъалда хасаб низамги чIезабун букIана.\nИтни къоялъ гьеб низам нахъе бахъанин абун лъазаби кьей гурони, гьел хасал тадбирал тIоритIиялъул хIасилазул хIакъалъулъ я цебехун рехсараб комитеталъ, яги цойгидал къуваталъул идарабаз киналгIаги баянал кьечIо.\nАмма Казбек мухъалъул Алмахъ росулъа гIадамаз хасгьабун «Эркенлъи» радиоялъе бицана гьеб хасаб низам лъазабиялъе гIиллалъун кканила жидер росдада аскIоб бугеб рохьов жидерго росулъа вас чIвай.\nГьезул баяназда рекъон рохьов изнугьечIого яргъидгIуцIаразул къокъаялде тIадеги ккун гьез речIчIараб жоялъ чIван вуго Алмахъалдаса 44 сон барав Сахрудинов Саип.\nГьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялдаса Алмахъалдаса Расулица гьадин бицана.\nРасул: «Алмахъалда аскIоб бугеб рохьор изнугьечIого яргъидгIуцIарал ругин абураб баян щун хадуб полициялъул хIалтIухъабиги цойги росулъа чанго гIолохъанчиги ун руго гьеб бакIалде. ЧIварав живгоги цеве полициялда хIалтIулев вукIарав гьанже, пенсиялда вугев чи кколаан.\nГьев тIоцеве ккун вуго гьел экстремистазде тIаде. Гьез хадур рачIунезде ахIун буго гьанир боевикал ругин, нуж тIурейин абун. Гьез речIчIараб гуллица лъукъарав гьев живгоги цо 500 метралъ гIан тIурун ворчIун вуго. Гьениб тIоцебесеб кумекги щун буго гьесие, букIаниги хун вугоха гьев».\nРасулица бицухъе гьев Алмахъалдаса Сахрудинов Саип чIваялъул хIакъалъулъ киналгIаги баянал къватIир кьун гьечIо хасал идарабаз. ЧIварасул гIагарлъиялда тIалъиялъ гьеб информация кибениги кьогейин лъазабун бугин, гьединлъидал хIинкъун гьезги гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ щибго бицунеб гьечIин бицана Расулица.\nРасул: «Гьев чIварасул гIагарлъиялъ гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ кибниги цIар бахъун гьечIо. Гьел тIалъиялъукьа хIинкъун руго. Дица гьелда хурхур баян кьелин абураб мехалдаги кьогейин рукIана гьел гаргадилел».\nЦере-цереги гьединал хасал тадбирал тIоритIулел рукIаралищин гьеб мухъалдаса гIебеде, гIемерищин гьенир рохьахъ изнугьечIого яргъидгIуцIарал ругелин цIехараб мехалда Расулица «Эркенлъи» радиоялъе бицана, жидер росу Чачаназулгун гIорхъода бакI бугилан. Гьединлъидал чачаназул экстремистал ругин гьени рохьахъ рахчунин гьабун хасал тадбирал гьениса гIебеде чанги тIоритIулилан.\nСахрудинов Саип чIван 7 аниги цониги информалатаз къватIибе кьечIо гьеб информация. Полициялъул сордо-къоялда жаниб респубилкаялда лъугьа-бахъараб такъсирияб щибаб ишалъул хIакъалъулъ кьолеб хIисабалдаги гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ киналгIаги баянал ратичIо «Эркенлъи» радиоялъул мухбиралда.\nГьеб къватIибе щайин кьечIебилан цIехезе Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул пресс-хъулухъалде ахIараб мехалда гьезги баянал кьезе инкар гьабуна. Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъул вакилзабазги цин гьев Сахрудинов Саип чIваялъул хIакъалъулъ жидеда щибго лъаларин абуна, хадубги тадсикъ гьабуна гьев чIван вугин, гьеб ишалда хурхун такъсиргьабиялъул ишги рагьун бугилан. Щайин гьеб информация къватIибе кьоларебин цIехараб мехалдаги гьез жаваб кьечIо. Гьединго киналгIаги баянал щвечIо «Эркенлъи» радиоялъухъе Алмахъ росдал бегавуласдасан ва чIварасул вацасдасанги.\nГьединго гьеб лъугьа бахъиналъул хIакъалъулъ цIех-рех гьабизе «Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна Казбек мухъалъул азарханаялъулгун. Гьенисан щварал баяназда рекъон речIчIаралъуб къан чIолеб гуреб, чорхолъ щун хадуб добе-гьанибехун унеб гулла речIчIун букIун буго чIварав Саипида. Гьесул ургьимес цIакъ тIе-тIезабун букIанин, гьелде тIадеги гIемераб биги чваххун букIанила ругъуналдаса, гьединлъидал операция гьабуниги гьев къадаралде щванилан бицана азарханаялда.


Россиялъул регионазда жаниб спорталъул рахъалъ цебетIуразул цояблъун рикIкIунеб регион - Дагъистаналда 2013 соналъги камичIо кIвар бугел спортивиял лъугьа-бахъинал.\nЦере рачIана цIиял спортсменал, росана цIиял бергьенлъаби, улкаялъул спортивияб гIумруялда жанир цIиял лъалкIал тана. Цо-цо спортсменал тIараде рахана, цогидал тIинде ана.\nЛъагIалил рищунго лъикIал спортсменал ва тренерал рищулел рукIана 26 декабралда Дагъистаналъул физкультураялъулгун спорталъул министерствоялда.\nГьелъул хIасилазул хIакъалъулъ «Эркенлъи» радиоялъе бицана рехсараб министерствоялъул пресс-хъулухъалъул хIалтIухъан Шамил МухIамадовас.\nШамил МухIамадов: «Спорталъул министерлъиялъ гIуцIун буго лъагIалида жаниб щивав спортсменасул рейтинг.\nГьениб хIисаб гьабула спорсменас росарал бергьенлъаби Россиялъул ва халкъазда гьоркьосел турниразда.\nХIисаб гьабула гьезул кIвар ва бергьенлъи босараб къагIидаялъул. Гьелъул хIасилалда рекъон 26 декабралда нижеца рехсана рищунго лъикIал спортсменал ва тренерал.\nОлимпиялъул спортивиял тайпабазда жанир тIоцересел бакIал росана гугарухъабаз. Гьел ккола Нариман Исрапилов, Бекхан Гойгереев, Эдуарl Бекбулатов, МухIамад КъурбангIалиев, Шамил КIудиявмухIамадов, бакIаб атлетикаялъулав Рамазан Расулов, тэквандист Сайфула МухIамадов ва боксер МухIамад ГIумаров.\nПараолимпиялъул спортивиял тайпабазда гъорлъ лъикIаллъун рикIкIана дзюдоист ШагIбан Къурбанов, ГIадула КъурамухIамадов, БейсултIан Абакаров ва Мурад МухIамадилаев.\nТренеразда гъорлъ лъикIаллъун рехсана квер багъизе тIамулеб спорталъул тренер ХIасан ГIалибегов, кикбоксингалъул тренер Арсен Ибрагьимов ва гьел гурел цогидалги».\nРехсарал спортсменал церерахъана Дагъистаналда, Россиялда ва дунялалда батIи-батIиял къецазда ва гIемерал батIи-батIиял шапакъатал росана.\nЛъагIалил байбихьудаса нахъе республикаялда аслиял спортивиял харбал рукIана футболияб команда «Анжиялда» сверухъ.\nДагъистаналдаса олигарх Сулейман Керимовас дунялалдаса ва Россиялдаса рищунго лъикIалин рикIкIунел гьунар бугел футболистал ракIарараб клуб Россиялъул чемпион бахъизе балагьун рукIана киналго футбол бокьулел.\nАмма маялда лъугIараб турнир Дагъистаналдаса командаялъ лъугIана лъабабилеб бакIалда. Хьул букIана гIемерисезул 1 июналда Грозный шагьаралда Анжиялъ Россиялъул кубок босизе, амма гьениб Анжи къуна Москваялдаса ЦСКА командаялъухъа.\nДагъистаналъул президентас лъазабухъе, сентябрь моцIалъ Дагъистаналда тIоритIизе кколаан «Кавказалъул хIаял».\nГьелде хIадурлъизе кIвечIони спорталъул хIакимзаби хъулухъалдаса рахъизе ругиланцин лъазабун букIана. Амма Дагъистаналъул спортивиял гIуцIарухъабазда кIвечIо хIадурлъизе ва гьел тIоритIана октябралъул байбихьуда Пятигорскиялда.\nГьезул хIасилалда Дагъистаналъул командаялъе щвана кIиабилеб бакI.\n2013 сон Дагъистаналда ракIалде хутIана добго Анжи командаялда кIудиял хиса-басиял гьарураб сонлъул.\nГьезул хIасилалда Россиялъул футболалъул чемпионаталда ахирисеб бакIалда буго команда лъагIалил ахиралда ва 18 нухалъ хIаниги цониги нухалъ бергьичIого Россиялъул чемпионаталъул антирекорд лъун буго.\nКлубалъул хважаин Сулейман Керимовас сентябралъул байбихьуда лъазабуна жинца тIокIал командаялде багьа цIикIкIарал футболистал росизе гьечIин ва ругелги цоги клубазде риччазе ругин.\nГьединаб хIукмуялде С. Керимов вачIана лъагIалил байбихьудаса нахъе кигIан гIемер гIарац биччаниги клубалъ хIасилал квешал рихьизарулел рукIиналъ.\nЧемпионаталъул хIасилалда команда гъоркьияб дивизионалде ккезе бегьулаян рикIкIунеб буго спортивиял экспертаз.\nДагъистаналъул спорталъе лъикIаб гуреблъун ккана ноябрь моцI. Профессионалияб рингалда цониги нухалъ къечIев, кIудияб букIинисеб бугев Дагъистаналдаса боксер МухIамад ГIабдусаламов къуна ноябралъул байбихьуда тIобитIараб данделъиялда Кубаялъул боксер Майк Пересидаса.\nГьелъул хIасилалда М. ГIабдусаламов гьабсагIаталдаги Нью-Йоркалъул клиникаялда сах гьавулев вуго.\nТохтурзабаз гьесул гвангвараялъул цо бутIа къотIун буго гьесул гIумру хвасар гьабиялъул мурадалда.\nСпорталъул министерлъиялда «Эркенлъи» радиоялъе кьураб баяналда рекъон, исана лъикIал хIасилал рихьизаруна Дагъистаналдаса спортсменаз цереккун нилъер республикаялъе хасиятал гурел рукIарал спортивиял тайпабаздаги.\nМисалалъе, руччабазул регбиялъул рахъалъ тIолгодунялалъул рейтингалда лъабабилеб бакIалда йиго Дагъистаналдаса Байзат ХIамидова. Жиндирго яц Навратгун цадахъ Россиялъул тIасабищараб командаялда цее яхъулел гьей кIиго спортсменка лъугьун руго тIолгодунялалъул регбиялда киназдаго лъалел чагIилъун.\nГьеб хIужаги кьочIое босун, Дагъистаналъул спорталъул министерствоялда ракIалда буго тIасияб соналъ Дагъистаналда бихьиназул ва руччабазул регби цебетIезабиялъе шартIал гIуцIизеян бицана министерствоялъул пресс-хъулухъалда.\nГьединго бицанан, гIаммаб къагIидаялъ босани спортивияб рахъалъ исана сон цогидаздаса батIияб букIинчIин, Россиялда спортивияб рахъалъ бищунго церетIуразул кьеразулъ буго Дагъистан.\nГьелъие нугIлъи гьабулеб буго Россиялъул спорталъул министерлъиялда лъагIалил хIасилал гьарулаго Дагъистаналъул спорталъул министр МухIамад МухIамадовасе спорт цебетIезабиялъухъ кьураб шапакъаталъ абун тIадеги жубана пресс-хъулухъалда.\nДагъистан: спорт-2013. ХIасилал.


«ГIажаибал бахIарзал» ян абулеб Ганиева Алисал макъалоялда тIад Sueddeutsche Zeitung газетаялъул редакциялъ гьадинаб анонс кьолеб буго: «Гъозие бокьилаан коммунизмалъул, килисаялъул, жигьадалъул ва эркенлъиялъул рахъ кквезе. Щиб ургъулеб Россиялъул гIолохъанал жидерго бикь-бикьараб улкаялъул хIакъалъулъ»?\nАвторалъ абулеб буго, жинца гьеб макъало гIурусалъ хъванин, Германиялъул газетаялъул редакциялъийн гьеб жиндирго мацIалде буссинабунин. Хадуб гIурус мацIалде Иносми сайталъул редакциялъ буссинабунин, ва гьелъул хIасилалда гIемерал пикрабазул магIнаги хисанин.\nАлиса Ганиева: «Гьеб гъваридаб макъало гуро. Гьеб буго гIицIго баян, комментарий. Мех-мехалъ Германиялъул прессалъ гьарулеб буго дида гьаб ялъуни доб хIужаялда тIаса макъало хъвазе. Исана гьеб улкаялда къватIибе бахъана дир тIехьги Шималияб Кавказалъул хIакъалъулъ.\nГьаб нухалъ масъала букIана дир гIелалъул хIакъалъулхъ гуребги дидаса анцIго соналъул ригьалъ кIудиял ялъуни гьитIинал гIолохъаназул хIакъалъулъ хъвазе, гъозул бербалагьиялъе къимат кьун. Ругищали гьел Европаялъул гIолохъаназда релъараллъун? Бугищ гьезда гьоркьоб кIудияб батIалъи? Советияб заманалъе кинаб къимат гьез кьолеб? Кинал къиматал цIунулел гьеб гIелалъ?\nДица хIисабалде босана дирго напсияб хIалбихьи, дир лъимерлъиялъул ракIалдещвеял. Хасго лъималазул ахалъул хIакъалъулъ дица хъвараб бутIаялъ кIудияб ахIи-хIур багъаризабуна социалиял сайтазда.\nГьеб лахI-чIегIераб гьереси бугин, абулеб буго гIемерал цIалдохъаназ. Гьезул бербалагьиялда дица квещаб маргьи бицана Советияб заманалъул хIакъалъулъ. Доб советияб гIумру букIанила лъикIаб берцинаб маргьи киннигин.\nГьединго гьел разиял гьечIо бикьараб жамгIияталъул дица гьабураб биценалдаса. Амма гьаниб абизе ккараб буго гьадинаб жо. Дунял кIиго бутIаялъ бикьи - гIицIго Россиялъе хасиятаб ищ гурин. Гьаб бутIа хъахIаб, доб бутIа чIегIераб буго, ян абулел гIадамазул цIураб буго дунял.\nЧияр бербалагьиялъ гIемерал гIадамазул ццим цIакъ бахъинабулеб буго. Россиялда хасго. ГьечIо гьениб толерантлъи. Паракъатго пикру гьабизе дагьал гIадамазул гурони, гIемерал гIадамазул гьунар гьечIо. БукIа гьеб Украиналда бугеб ахIвал-хIалалда тIаса гьабураб баян, букIа тIадтаразул официалияб лъазаби.\nСверухъ бугеб щиналъул цIех-рех гьабулеб мехалда, жамгIият хъващтIан кIиго бутIаялъ бикьун, цоцаде бакIал гIайибал гIунтIизаризе хIаракат бахъула, хъубал, чорокал рагIаби хIалтIизарун. Гьелъул хIасилалда цо гIадамал рихьизарулел руго бахIарзал хIисабалда, цогидал - такъсирчагIи хIисабалда.\nМасала Шималияб Кавказалъул яргъид гIуцIаразда абизе бегьула гьел боевикал ругин, гьединго бегьула абизе гьел ритIухълъиялъе гIоло къеркьолел чагIи ругин. Амма гьеб дираб пикру гуро, дица рехсана гIадамазул рагIаби.\nАмма цоязда гьеб бихьана жиндирго къагIидаялъ. Гьез абулеб буго дица мужагьидал бахIарзал хIисабалда рихьизарулел ругин. Гьеб гуребги - гIемерал цогидал дир рагIаби тексталдаса ратIа гьарун, мекъаб рахъалъан рихьизаруна.\nТIадежоялъеги - Иносми сайталда загьирабун буго алман мацIалдаса гIурус мацIалде нахъе буссинабураб оригиналияб гуреб текст. Цин Sueddeutsche Zeitung газетаялъ дир гIурус текст жиндир мацIалде буссинабуна, цинги Иносми сайталъ алман мацIалдаса гIурус мацIалде буссинабуна гьеб ва гьелдалъун бакI-бакIалда мекъиги ккана».\nГаниева Алисаца нижер программаялъе битIана жиндирго тексталъул оригинал. Гьале гьелъул аслиял пикраби.\n«Совет Союз шушаралдаса хадуб бижараб гIелалъул хIакъалъулъ бицани, аслияб пикру гьадинаб буго – захIмат буго абизе гьеб цолъараб, щулияб жамгIият бугин». Хадуб Алиса Ганиевалъ ракIалде щвезабулеб буго жиндирго лъимерлъиялъул мех.\nГьелда ва жиндиго вацасул лъимерлъиялъул заманалда гьоркьоб кIудияб батIалъи бихьулеб буго Алисада ва гьелъие гIиллалъун гьелъ рикIкIула советияб заманалдаса нахъе микроэпохаби, ай – заманалъулал къокъал политикиял манзилал ризго хисулел рукIараблъи.\nГьелдаго цадахъ хехго хисулеб букIана гIун бачIунеб иргадулаб гIелалъул политикияб бербалагьиги. «Гьединлъидал, - абулеб буго Ганиева Алисаца, - лъеберго сон барал жакъасел гIолохъаназда гъорлъ ругел гIемерисезул ракIалда буго советияб заман ва гьел гьанжелъагIан хIехьолел руго доб заманалъул асар.\nКIиазарабилел соназда Россиялъул централиял телевизиониял каналазул программабазда дагь-дагь ккун раккулаан советияб гIумрудул гIаламатал – кучIдул, рукIа-рахъиналъул къагIидаби», - ян хъвалеб буго Ганиева Алисаца ва абулеб буго, гьеб бугин ара-хвараб кIудияб советияб чIухIиялда гъозул ностальгияилан.\nЖагIилазул ва дагьа-макъаб малъи-лъай бугезул гьединаб ностальгия баккулеб бугин миллатчилъи хIисабалда. Гьеб бугин камураб тIокIлъиялда ва патриотизмалда бараб гъозул гIоди. Гьадинабго буссунареб чIалгIен гьанже бихьулеб бугин интеллигенциялдаги гъорлъ.\nЖинда кIолин перестройкалда цебе букIараб заман бецулел гIолохъанал хъвадарухъаназул кIудияб сияхI рехсезе, ян абулеб буго Ганиева Алисаца. Мисалалъе гьез гIуцIанин «БагIарал гIолохъаназул авангард» абулеб къукъа.\nКъого сон барал гIолохъаназул бербалагьиялда Совет Союз кколин динозавразул киннигин заман. Амма гьеб гIелалъул жамгIиятги бикьараб бугин Ганиева Алисал хIисабалда. Цо рахъалъан пуланаб «Новороссия» пуланал фашистазукьа (гьедин гьез абула Украиналъул официалияб тIалъиялъул рахъ кколезда) хвасар гьабиялда ахIи балел ва Магърибалда хурхараб щинаб какулел, цогидаб рахъалъан Россиялда кколеб щинаб какулел.\nЖакъасеб Россиялда руго цо-цо гIажаибал гIадамалги, - ян абун, Ганиева Алисаца мисалалъе бачунеб буго жинда лъалев цо чиясул политикияб бербалагьи: «Гьев вуго тIадегIанаб лъай бугев либерал, ва цого мехалъ гIурусазул миллатчи. Цогидай чIужугIадан - урхъарай коммунист, Совет Союз цIигIуцIиялда ахIи балей, цого мехалъ гьей ккола диналде юссарай. Гьадинаб бичIчIулареб бербалагьи бугел гIадамал гIемер руго улкаялда», - ян хъвалеб буго Ганиева Алисаца.\nБусурбабаз гIумру гьабулел Россиялъул регионазул бицен гьабулго, гьелъ абулеб буго гьенир гIолохъанал Исламалде руссарал ругин. Гьадинабго ахIвал-хIал бугин аслияб къагIидаялда гIурус миллаталъул гIадамаз гIумру гьабулел регионазда.\nГьеб бугин «гIадал нахалъул православие» абулеб унтиялъул диагноз. Гьединаб унтиялъ унтарал диналъ мехтараз как балеб буго Килисаялъеги Пачалихъалъул тIалъиялъеги.\nГаниева Алисаца абулеб буго гьадинаб шизофрения хасиятаб бугин жибго улкаялъеги: «Щиб гьабуниги гьелда кIоларо бичIчIизе, цIвайищ, кIибетIераб цIумищ жиндир гIаламат.\nКибе гьеб цIум балагьулеб бугеб – Машрикъалдеищ, Магърибалдеищ? ПалхIасил – гIурхъи ва рухI гьечIеб империяищ, ургъизе гьунар камичIел гIадамаз гIумру гьабизе бегьулеб бакIищ жакъасеб Россия?» - ян хъван буго Алиса Ганиевалъул макъалоялда.\n«Щалха кколел жакъасел бахIарзал гIолохъаназул бербалагьиялда рекъон? БахIарчилъун гьез рикIкIула тIадегIанаб ритIухълъиялъе гIоло къеркьолев инсан. ЖамагIаталъ инкар гьавурав.\nАмма дунялалъул къануналъ гьадинав инсан хъачагълъун рикIкIула. Де юре гьесул къеркьей ритIухъаб гуро. Амма де-факто гьев ритIухъ вуго. Ва жибго ритIухълъи гьесул рахъалда буго. Гьев ккола зулмуялде данде чIарав таваккалав къеркьохъан, Россиялъул системаялъ ялъуни декаденсалъул Магърибалъ къабул гьабичIев.\nГьадин балагьани хъахIбаханаби ва пачалихъиял хъулухъазда ругел ришватчагIи кьвагьизарулел Кавказалъул мужагьидал - гьай-гьай бахIарзал руго. Щай гурелъул, гъозие бокьилаан Аллагьасул низам тIад чIезабизе.\nАмма цогидаз чIван къотIун гьезда абула гьел такъсирчагIи ругин. ТIад балагьани – рехсараб щинаб къиматалъе кьучIги батила, ва гьеб буго бищун квещаб жо» - ян хъван буго Алиса Ганиевалъ. Гьелъул макъалаялъул хасго гьеб кесекалдаса разиял гьечIо гIемерал гIадамаз, ян абулеб буго авторалъ.\nДагьалъ цебе цойги дагIба багъарун букIана хъвадарухъан Ганиева Алисалда бан. «Литературная газетаялда» Кузьменков Александр абурав критикас ганчIида гамачI течIо «Салам дуе, ТIалхIат» абулеб Алисал къисаялда.\nКритикасда гIажаибаблъун бихьула Ганиева Алисае литературиял премияби кьей. Гьесул хIисабалда гьей гьединал тIадегIанал шапакъатазе мустIахIинклъун гьечIин.\n«Восе довго ТIалхIат, Вася абун гьесие цIарги кьун, къисаялда бихьизабураб этнографикияб кьучIги хисун, цIале текст. Бугищ интерес?» - ян абураб суал живго жидеего кьун, гьев Кузьменковас ракIалде щвезарулел руго Россиялъул XIX гIасруялъул литературияв критик Катенинил гадинал рагIаби «Узденязул хвалченал чIалгIанин».\nГьадинаб къимат гьес кьун букIана ГIурус-Кавказалъул рагъул темаялда тIаса хъварал асаразе. Критиказул хIисабалда гьадинабго къимат кьезе ккола Ганиева Алисал асаразеги. «Салам дуе, ТIалхIат» абураб къисаялъе гуребги - «Рохалилаб мегIер» абулеб къисаялъеги.\nКин дуда кколеб, гьеб миллатчилъиялъул кьучIалдаищ хъвараб макъало, ян абураб суалалъе Алисаца гьадинаб жаваб кьолеб буго.\nАлиса Ганиева: «Гьадинаб къасд - дун Кавказиязул къукъаялъул гIахьалчIужулъун йихьизаризе гьез мех-мехалъ гьабулебги буго. Дун йигила дагъистаниязул хъвадарухъан, гьединлъидал, доехун ин, магIарухъ чIун лъикI, ян абураб гIакълу кьолеб буго гьеc дие.\nГIурусалъ хъварал дир асаразда бан, гьес абулеб буго, дида гIурус мацI лъим гIадин лъаларин, дун гIурусай гурелъул. Гьадинаб бербалагьи дида гуребги - киналго кавказиязда бараб буго. Кавказиязда лъикIаб бербалагьиги буго Россиялда, амма гьебги буго гIажаибаб.\nМасала кавказиял гьез къабул гьарулел руго чияр гIадамал, гьалбал хIисабалда. Кавказияв гIурусалъ кIалъалеб мехалда гьел тамашалъизарула. ВахI, кисан дуда гIурус мацI гьедегIан лъикI лъалебилан, суал кьолаго.\nГьелдалъун бихьула гьез кавказиял жидерго жамгIияталъул ва улкаялъул чагIилъун къабул гьарулеб гьечIолъи. Гьале гьаб рехсараб макъалаялъул авторас хасго гьадинаб бербалагьи бихьизабуна дида бан. Гьесул пикруялда дие литературиял премияби кьолf миллияб квотаялдалъун. Дун гьелъие мустахIикълъун гьечIониги».\nЖиндирго хIалтIул планалъул гьадин бицана нижер программаялъул ахиралда Ганиева Алисаца:\nАлиса Ганиева: «Дица цIияб роман хъвана. ГьабсагIат мухIанго абизе кIоларо кида ва киб гьеб роман къватIибе бахъине бугебали. Гьеб роман Дагъистаналъул матариалалда хъван буго. Цере дица хъварал асаразде данде ккун гьаб дир ахирисеб роман аслияб къагIидаялда буго психологикияб. Гьелъул аслияб тема - ригьиналъул. Рагьарал ва къарал жамгIиятазда бертин гьабиялъул гIадатазул хIакъалъулъ хъвазе къасд гьабуна дица.\nКин цо-цо гIадатал кIочон толелали, ва кинал кIочон тарал гIадатал гIумруялде тIад руссинарулел ругелали. Гьале гьадинал суалазе жавабал ратизе хIалбихьана.\nДица гIадахъ росана гIемерал хIужаби. Дие кIудияб асар гьабуна персиялъул поэзиялъ. Романалда гьеб асар бихьулеб гьечIо. Амма рехсараб поэзия лъалел гIадамазда гьеб бигьаго тIатинабизе бегьула».


Унтизе ихтияр букIинчIо бегавуласул\nАрхив газеты 2022\nАрхив газеты 2021\nАрхив газеты 2020\nАрхив газеты 2019\nАрхив газеты 2018\nАрхив газеты 2017\nДин ва гIумру\nЩивго кIочон гьечIо…\nАрхив газеты 2022 год\nАрхив газеты 2021 год\nАрхив газеты 2020 год\nАрхив газеты 2019 год\nАрхив газеты 2018 год\nАрхив газеты 2017 год\nАрхив газеты 2016 год\nАрхив газеты 2015 год\nДоктор медицинских наук Татьяна Руженцова рассказала как ...\tКак отметила заместитель ...\t- 19 янв 2022\nНовый руководитель территориального управления Росгвардии ...\tКомандующий ...\t- 19 янв 2022\nСергей Меликов поздравил с Днем образования ...\tРуководитель РД Сергей ...\t- 19 янв 2022\nИнфекционист рассказала о методах лечения при первых ...\tГлавный инфекционист ...\t- 19 янв 2022\nВ Дагестане за сутки коронавирусом заразились 169 человек\tПо данным Оперштаба, ...\t- 19 янв 2022\nВоскресенье, июнь 14 2020\nРосуцоязул рахъалдасан хъвана ТубхIат ЗУРГЬАЛОВАЛЪ\nГъуниб районалъул БацIада росулъеги коронавирус абураб балагьаб унти бачIана республикаялда жеги самоизоляция лъазабилалдего. Росуцоязда гьоркьоб унти тIибитIиялъе гIиллаги ккана тагIзияталде ракIари.\nРайоналда унти баккилалдего райбольницаялъул отделениял эркен гьарулел рукIана къойилго гIадин чанго нухалъ «Хехаб кумекалъ» БацIадаса хъамун рачIунел захIматго унтаразе. Районалъул росабазда гьоркьоб кIудиябин абизе бегьулеб росулъ, 25 соналъ хIалтIарай тохтур ПатIимат МухIамадбеговна гьениса аралдаса, лъабго медицинаялъул сестра гурони тIадегIанаб лъай бугев тохтур росдае хIажатаб къоялъ ватичIолъиялдаги гIажаиблъи гьабизе бачIана. Гьеб заманалда БацIадаги байбихьана рихха-хочи, хIинкъи, жакъаги щалдай хъахIаб ретIел ретIарал гIадамаз Гъунире рачун унел ругелин цоцахъе телефоналъ ахIдей…\nАмма гIаммаб къварилъиялъ жеги цолъизабураб жамагIаталъул тIалабги гьабун, росдаде рещтIараб захIматаб заманалда гьелъул цевехъанлъун лъугьана, «ХIакъикъат» газеталдасан баркала кьезе бокьун бугин росуцоял дихъе хъвадариялъе гIиллалъун ккарав, росдал бегавул Руслан Замалов.\nЩивасе гьев лъугьана вацлъунги, васлъунги, киназго ахIи балев, жив гьечIого росу цебе чIезабизе кIоларев чилъунги. Русланица бихьизабуна росуцояз жиндего гьабураб божилъи гIададисеб батичIолъи. Цояз – къварилъахъдилаго кьолеб буго гьесие баркала, цогидаз - гьев бахIарчи вугинги абун, кIиго рагIиялдалъун кьолеб буго гьесие къимат.\nБакIалъулаб радиоялдасанги телефоназдасан тIиритIизарунги Русланил лъазабиял щолаан кидаго росуцоязулгун бухьеналда йигей дихъеги. БачIинахъего унти къотIизабизе росулъ карантин лъазабизе гьесул бакIалда цогидавги кантIилароан. ТIоцебесеб иргаялда, хIажат рукIана дараби. ТIоцебесеб лъазабиги букIана росдал хIажалъабазе цебе- цебе бакIараралда тIаде росуцояз, щивасул ресалда рекъон, гIарацги бакIарун гьел росизе ккеялъул. Телефоназдасан бачIараб лъазабиялъухъ гьесие баркалацин кьуна росу тун къватIир ругелги бецIдерица. Гьезги байбихьана, Русланилгун бухьенги ккун, гIагараб росдае хIажатаб къоялъ ратизе. БецIдерица ракI-ракIалъ баркала кьолеб буго жакъа жидеде рещтIараб къварилъи гIахьал гьабурал мадугьалзаби - ГIунтIиб росдал жамагIаталъеги. Гьезги, жидерго росуцоязул къукъаялдасан лъазабиги кьун, бакIарун гIарацгун, БацIаде щвезабуна лъикIаб къадар дарабазул.\nРосулъе нух къана. Районалъул бетIер МудунхIажи Къадировасул тIалабалдалъун райбольницаялдаса, бецIдерица баркала загьир гьабулев кIиго тохтур витIана БацIадаго сах гьаризе бажарулел гIадамал сах гьаризе гьенирго рукIине (больницаялда унтарал регизаризе бакIги хутIун букIинчIелъул). Росдал бегавул Русланица, хIалхьи гьабизени киса гурин, живгоги унтилин хIинкъизецин жиндиего изну кьолеб букIинчIо. Гьев вихьулев, рагIулев вукIана кивго, сордо-къо батIа гьабичIого: мехелалда жаниб жаназа кида росулъе щолеб бугониги, Русланги гьесда сверухъ гъункарал гIолохъабиги хабзалалъ рукIунаан. Гьелго гIолохъаби, ирга гьабун, посталда дежурствоялдаги рукIуна жакъаги. Гьезиеги, Русланиего гIадин, унтизеги унтун хадур сахлъичIого рукIинеги ихтияр букIинчIелъул, хварал рукъизеги росдал бегавуласе мугъчIвайлъун рукIинеги гьел гьечIого гIоларелъул…\nВорчIичIо Русланги вирусалдаса, живгоги унтана, рокъосездеги бахана. Аллагьасул кумекалдалъун рокъорго сах гьаризе кIвана. Унтана «Хехаб кумекалъул» машина бачунев АхIмадги. Щибаб къоялъ унтаразда цадахъ вукIунев гьевги вирусалдаса ворчIичIо.\nГьеб мехалда Руслан живго лъугьана «Хехаб кумеклъунги». «Калина» маркаялъул мех бараб гьесул машинаялда, захIматго унтаразе тIагIам бахъи гуребги, живго Русланиеги хIинкъи цIикIкIана гьездаса унти бахиналъе. Гьеле гьебги, гьеб гуребги, росуцоязда лъаларебги жидерго бегавуласул бугеб ракIунтиялъ, тIалабалъ рохун, гьесие дугIаялда руго жакъа росулъги къватIирги ругел бацIадисел.\nЖалго росуцоязда гIадин, дидаги лъала гьаб каламги Руслан Замаловасе бокьизе гьечIеблъи, тIадежоялъе, гьеб гьесул рекIее бакIлъизецин букIин. Гьес абизе буго гьеб жинда тIадаб иш букIанин ва жакъаги бугин. Кин бугониги, абила - баркала, Руслан!\nНилъер Аварагасул (с.т.гI.в.) хIадис буго: «ВатIан бокьи иманалдасан буго», - ян абураб. ВатIан буго баракат. ТIоцебесеб ватIан - вижараб росу кколелъул, гьелдаса байбихьула кIудияб ВатIан бокьиги. ВатIан бокьиги, хасго гьаб заманалда, кинавго нухмалъулесулъ батулебги, гьесие щолебги шапакъат гуро. Дуе, Руслан, гьеб щун букIин бихьизабуна жакъа росуцояз кьолеб къиматалъ.\nАллагь разилъаги дудасаги дур хьибил ккун чIарал нилъер гIолохъабаздасаги, чIагоял сахлъизеги, хварал абадияб рокъоре тIоритIизеги рахъун чIаралъухъ. Бухъизе ккогеги нужеца анцIила ичIго, жеги зани чIвачIел, жеги цIарал гьечIел хобазда тIаде тIокIабги хобги, квешаб макьу гIадин аги, лъугIаги коронавирусин абулеб унтиялъ бачIараб магIуги, ракIал кIорокIараб асарги… Аллагь гурхIаги киналго хвараздаги тIолалго чIагояздаги!\nДругие материалы в этой категории: « Багьаялда рекъараб къадру букIине гIоло…\tОгь, букIараб лъикIаб заман… »\n16:08, 19 января 2022, 9\nНовый руководитель территориального управления Росгвардии Александр Орехов представлен в РД\n15:54, 19 января 2022, 15\nСергей Меликов поздравил с Днем образования Северо-Кавказского федерального округа\n15:42, 19 января 2022, 28\nИнфекционист рассказала о методах лечения при первых признаках «Омкриона»\n12:37, 19 января 2022, 42\nВ Дагестане за сутки коронавирусом заразились 169 человек\n12:21, 19 января 2022, 51\nВ Дагестане будет увеличено количество колл-центров по борьбе с коронавирусом\n11:57, 19 января 2022, 67\n11:49, 19 января 2022, 188\nЖитель Махачкалы незаконным путем присвоил себе участок площадью 600 кв. метров\n11:47, 19 января 2022, 74\nСергей Меликов принял участие в работе Координационного совета при Правительстве РФ по борьбе с распространением короновирусной инфекции\n11:44, 19 января 2022, 50\nБиблиотека для слепых издала книгу Магомеда Гамзаева «Пророк Мухаммад r»\n10:31, 19 января 2022, 122\nГалипа Галипов: "В Гумбетовском районе вакцинировано более 90 % населения"\n09:46, 19 января 2022, 61\nВ столице Дагестана пройдет живой перформанс Наталии Мали «МЕРА»\n20:03, 18 января 2022, 140\nВ РФ срок карантина по короновирусу сокращён до 7 дней\n19:43, 18 января 2022, 124\nГоран Алексич уверен что «Динамо» может выйти в ФНЛ-1»\nРеспубликанская общественно-политическая газета на аварском языке.\nИсполняющий обязанности главного редактора:\nУмахан Амирханович Умаханов\nУчредитель сетевого издания ГБУ РД "Редакция республиканской газеты "Истина".\nЗарегистрирован Федеральной службой по надзору в сфере связи , информационных технологий и массовых коммуникаций .\nСвидетельство о регистрации средства массовой информации Эл № ФС77-73996 от 19 октября 2018 года.\n© 2017 ХIакъикъаТ - республиканская общественно политическая газета на аварском языке.\nDesigned by habaldin\nШир. Рам. Обрамл. Округл.\nИзменение фонового рисунка


НИЛЪЕР КОМПОЗИТОРАЛ.. БИЧЧАНТЕ, МУХ1АМАД, ЦО ЩОБИЛ БАКЪАН. - 11 Февраля 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПятница, 23.08.2019, 23:34 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2018 » Февраль » 11 » НИЛЪЕР КОМПОЗИТОРАЛ.. БИЧЧАНТЕ, МУХ1АМАД, ЦО ЩОБИЛ БАКЪАН.\nНИЛЪЕР КОМПОЗИТОРАЛ.. БИЧЧАНТЕ, МУХ1АМАД, ЦО ЩОБИЛ БАКЪАН.\n«Биччанте, МухIамад, цо щобил бакъан»- щибаб аваданаб горсверулъ ахIулеб машгьураб кечI, магIарул халкъалъе къабулаб бакъан.. Исанасеб февралалъ гIумруялъул 80 сон тIубалаан магIарулазул бакъназул устар, Майиндур ТIалхIатов гьавуралдаса. Лъабго сон буго гьев Аллагьасул къадаралде щваралдаса. Ккана 12 соналъ цебе гьабураб гара-чIвари цIидасанги магIарулазе бикьани лъикIин ккана нижеда. КучIдузда куркьбал гъезе бакънал рукIинчIелани дуниялго гIинкъаб букIинаан. Цогидал гьунаразда дандеккун бакъназул устарлъи цIакъго хIикматаблъунги бихьула. КечI-бакъан бокьулел магIарулазул гIемерал гьечIо гьеб махщалил устарзаби. Консерваториязда цIалун хасаб лъай щвечIониги, жидер гьунаралъ маданият бечед гьабуразул цояв вуго Дагъистаналъул культураялъул мустахIикъав хIалтIухъан ва искусствоялъул мустахIикъав хIаракатчи Майиндур ТIалхIатов. Цо-цо гьединал къиматал г1адамазда гьоболлъи бала маг1арул мухбирзабаз. Бакъназул, кучIдузул, гьел ахIулезул бицун гьадинаб гара-чIвари ккана нижер Майиндур ТIалхIатовасулгун.\n-Кин бижулеб бакъан? Бегьиларищ гьелъул балъголъи рагьизе?\n-Щибго балъголъи гьечIо. Бакънал хъвайги Аллагьас инсанасе кьурал гьунаразул цояб батила. Дие кидаго бокьулаан нилъерго шагIирзабазул кучIдул цIализе, гьанжеги цIалула. Цо асар гьабулел, рекIелъе рортарал рагIаби ратидал бижула бакъанги. Гьелги цере лъун бачуна мандолина. ГIемерисеб мехалъ бакъан рекIелъе бачIуна радал. Макьилъ бихьунцин бахъун букIана цо бакъан. Радал вахъарабго бачана мандолинаялда. Гьеб цебеккун бахъаралда релъараб гIадаб батун къватIибе кьечIого тана.\n-Нотабаздаги хъвалареб мехалъ, кингIаги цIи-цIиял бакънал ракIалда чIолел?\n-РакIалда чIезегIан хъвалев ахIулев вукIуна. Хъизаналъги кумек гьабула.\nЦо-цо бакъан, кIиго-лъабго къоялъ кIочонги тун, хадуб жибго бачIуна ракIалде.\n-Майиндур, кида тIатараб дулъ бакънал ургъизе бугеб гьунар?\n-Мунагьал чураяв нижер эмен вукIана Гъизилюрталъул колхозалда завхозлъун хIалтIулев. Цо нухалъ инсуца дун гъутаналде арав хъаравуласул бакIалда гьеб сордоялъ бачIараб цIулал кIиго вагон цIунизе витIана. Гьеб букIана 1958 сон, дир гIумруялъул букIана 20 сон. Киве унев вугониги мандолина кодоса камулароан дир. Гьеб сордоялъ гьалмагълъун босараб гьелъул чIвабзазда кIутIулев, кIутIулевги вукIун бижун бачIана дидаго лъалареб бакъан. Гьелдаса нахъе шавкъалда тIаделъана бакънал рахъизе. Гъизилюрталъул культураялъул рокъой хIалтIулей йикIана Сакинат ГIумарова абулей гIадан. Гьелъухъе векерулаан кIочон телелде цIи-цIияб дирго бакъан малъун ахIизе гьей тIамизе. Гьейгун концертазда гIахьаллъулаан ниж. Амма дица дирго бакъан бугин абун сценаялдаса лъазабизе толароан.\n-Доб мехалъ цIакъ машгьурав композитор вукIана АхIмад ЦIурмилов. Гьединав устарасдаса хадув, гьавги щив бакънал хъвалев чийин гIадамаз абилин, намуслъун вукIунаан. КигIан халкъалъ лъикI къабул гьабулеб бугониги, лъагIелгун хадуб заманалъ бахчана дирго гьунар.\n-Майиндур, кигIан хIикматаб, къиматаб гьунар бугониги, гьаб заманаялъ миллаталъул хасият, гIамал бихьизабулел бакънал хъвалезул гIемер къимат гьабулеб гьечIин ккола, дудаго кин бихьулеб гьеб?\n-ЦIакъ битIараб рагIиха! Къимат хвезабулеб буго гьал, гьанже рахъарал кочIохъабаз. МагIарул букIине кколеб, нилъер махI, хасият бугев кечI ахIизе бокьулев чи цIакъ къанагIат вуго гьезда гьоркьов. ГIезегIан кочIохъаби рачIуна дихъеги бакъан хъвайилан. Киназулго букIуна цого гьари-лезгинкаялда данде кколеб бакъан хъвайила жидей. Дица абула, дун банкетазеги, бертабазеги бакънал хъвалев чи гурилан. Гьалейин, гьаб магIна бугеб, нилъеда данде кколеб бакъан бугин, ахIеян бихьизабула дица. Гьединал бакънал берталъ къабул гьаруларинги абун, гьел разилъуларо. Гьедин холеб, хун лъугIулеб буго магIарул бакъназулги кучIдузулги къимат. Дир гIелалъ ва щуго-анцIго соналъ гIисиназ къабул гьаруни гурони, цогидал магIарул бакъназул интерес гьечIо. ГIун бачIунеб гIелалъул, цогидаб миллиябщиналъулго гIадин, цебесеб кечI-бакъаналъул бичIчIи гьечIо.\n-Дур ракI рекъолеб хIалалъ, щвалде щун дуца хъварал ва цогидал магIарул бакънал ахIулел кочIохъаби щал ругел гьабсагIат сценаялда?\n-Руго гьединалги, Хадижат Жамалудиновалъ ахIула рагIа-ракьанде щун. Гьединго асар гьабуледухъ ахIула М-ТI. Синдикъовас, ГI. Тажудиновалъ, ГI. МухIамадмирзоевас, М. ГIабасовас, «МагIарулал» квартеталъ, ХIамзалас… дихъе рачIарал кочIохъабазда цин бакъан малъула дица, хадуб ахIизе тIамула. Дир ракI рекъолеб хIалалъ ахIани гурони гьезухъе кьоларо бакъан.\n-Дол цересел кочIол устарзабазулгун гIаммаб мацI бигьаго батулеб букIун батила?\n-Доб батIияб замана букIана, гьунарги дозул хIакъикъияб букIана. МагIарулазул киналго машгьурал кочIохъабаз ахIана дир бакънал. Гьел кучIдуз батIияб, гъваридаб асарги гьабула (Манаша, Муи, Дакку, Марижат ва цогидал).\n-Миллияб кечI-бакъанги, жакъа гьелъул бугеб ахIвал-хIалги бичIчIулев чи вуго мун. Щиб къисматдай букIина нилъер бакъназул?\n-Лъаларо, гьабго хIалалда биччан тани миллияб кочIол искусствоялъул щиб хутIилебали… Гьал цIиял кочIохъабаз ахIулелъулъ цIакъ дагьаб гурони гьечIо магIарул яхIги махIги. Цогидал миллатазулги гьединго батила. Жакъа гIенеккун, метер кIочон толеб жо букIине бегьуларо бакъан. Гьеб такрарлъун рекIелъ хутIизе ккола. Дида гIемераз абула щайила чIун вугев бакънал хъвачIогоян. Хъвалел руго дица цIи-цIиял бакънал, гьел ахIулелги руго. Амма лъицаниги, кибниги рехсоларо пуланаб бакъан гьав чиясул бугин композиторасул цIар. Кин лъалел халкъалда гьел бакънал лъилали?\n-Майиндур, дуцаго хъванщинал бакъназул хIисаб лъалищ дуда?\n-КIинусгоялдасаги цIикIкIун бакъан буго дир. Гьединго руго авартеатралъ лъураб ункъго спектаклялъе хъваралги. («Айдемир ва Умайгьанат», «Дурцал», «Вехьасул намус», «Эбелалъул ракI»). Бищунго дие бокьулеблъун лъугьана «Эбелалъул ракI» спектаклялъе хъвараб бакъан.\n-Дуца абухъего, гIемерисел магIарул бакъназул автор лъаларо гIадамазда. Дагъистаналда машгьурал, халкъалъ такрар гьарулел бакънал кинал ругел дур?\n-ТIоцебе рехсезе бегьила магIарул кечI бокьулезе гимнлъун лъугьараб «Биччанте, МухIамад, цо щобил бакъан», гьединго «Щва мун магIарухъе», «Чанахъан».\n-Цебего хъвараб, дурго рекIелъ такрарлъулеб, бокьулеб бакъан бугищ дур?\n-Кидаго ахIизе бокьула «Биччанте, МухIамад», Дакуца ахIулаан цоги «ТалихIалъул кечI». Гьебго цIаралда гъоркь дирго хIакъалъулъ хъвараб тIехьги бачIине буго кватIичIого къватIибе. РекIелъ хутIулел, халкъалъ такрар гьарулел ва миллаталъе кIвар бугел кучIдулги бакъналги нагагьги гьечIо гьанже. Кин бугониги, кочIохъаби руго халкъалъ борхалъуда лъун, щибго кочIол бичIчIи гьечIониги, Дагъистаналъул нухмалъулез кьолел руго гьезие «МустахIикъал», «Халкъиял» цIаралги.\n-Гвангъараб гIумру, бечедаб яшав бугониги нилъер гьаб заман буго пашманлъи гIемераб, ритIухълъи дагьаб. Гьединаб асаралъ рижизарурал бакънал ругищ дур?\n-БачIуна гьединаб пашманаб бакъан, дица нахъе бачахъула. Дица бицен гьабурал спектаклязе хъван рукIана гьединал бакънал. 90-абилел соназда рукIарал пашманал лъугьа-бахъиназдаса хадуб дица Расулида абуна цо аваданаб кечI хъвайилан. Гьес хъван битIун бачIана гьаб кечI:\nКIиго гIаркьел буго дир рокьиялъул:\nЦояб тIегьанани, цояб бечIалеб.\nКIиго кваркьи буго дир рокьиялъул:\nЦояб борханани, цояб биччалеб.\nЯчарай лъадиги хирияй йиго,\nХутIаралги дие къваригIун руго.\nРукъалъулги дица къимат гьабула,\nКъватIибги гIезегIан ракIгъун букIуна…\nДица хъвана гьелъие бакъан, амма гьеб ахIизе лъихъего кьечIо.\nПросмотров: 337 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Тазиев ГIали, диванханаялъ жиндие къотlараб хlукму цlалулеб мехалда, Доналда бугеб Ростов шагьар, 15Окт2013\nДиванханаялъул гьеб данделъи байбихьилалде цебе чIезарун рукIана хIинкъигьечIолъиялъул кидаго рукIинчIел гIадал шартIал. Гьедин лъазабун буго «Интерфаксалъе» диванханаялъул хIултIухъанас.\n«Магасил ишалда» сверун тIасан кIалъаял унел рукIана, гьесул ва гьесул адвокатазул рагьиялда рекъон, къараб низамалда. Пачалихъияв гIайиб гIунтIизабулес тIалаб гьабулеб букIана «Магас» гIумруялъго жанив тIамизе.\nНизам цIунулезул баяназда рекъон, Тазиев кколаан чачаназул сепаратистазул лидер Дока ГIумаровасул гIагардисев кумекчилъун.\nГьезулго баяназда рекъон, Тазиевас гIуцIулаан терактал ва гьев живгоги гIахьаллъулаан гьезда. Гьединал терактазда чIван вукIана 26 ва лъукъун вукIана 344 чи. Гьедин 2009 соналъул 22 июналда гьев гIахьаллъулев вукIун вуго Гъалгъай республикаялъул президент Юнус-бек Евкуров чIвазе къасд гьабураб гьужумалдаги. Гьелъул хIасилалда Евкуровги гьев цIунулезул цоявги лъукъун рукIана, жеги кIиго гьев цIунулев хун рукIана.\nТазиевасда гIунтIизарулел руго къануналде данде кколареб яргъидгIуцIараб къукъа данде гьаби (ст.208, 1 б.), ярагъгун кодов пачалихъалде данде вахъин (ст.279), ярагъ ва гьелъие хIажалъулел алатал цIуни ва гьезие даран гьаби (ст.222, 3 б.), гъачагълъи (ст.209, 1 б.), террористияб акт гьаби (ст.223, 3 б.) гIуцIараб къукъаялъ ярагъ гьаби (п."б" ,3 б, ст.205), хIукуматалъул ва жамгIияв хъулухъчи чIвазе къасд гьаби (ст.277), низам цIунулел идарабазул хIалтIухъан чIвазе къасд гьаби (ст.317) абурал Россиялъул Такъсиралъухъ тамихI гьабиялъул кодексалъул статьябазда рекъон гIайибал.\nЦIех-рехчагIазул баяназде балагьун, 1999 соналъул хасалихъе Тазиев вукIун вуго Грозныялда ва жиндиего бокьун гьев лъугьун вуго Иорданиялдаса чияс гIуцIараб рагъулаб къукъаялде гъорлъе.\nРоссиялъул Генералияб прокуратураялъул баяназда абулеб буго 2007 соналъул октябралда ГIумаров Докаца лъазабунин «Имарат Кавказ» абулеб къануналде данде кколареб идара ва гьелъул «стратегияб мурад бугин Россиялдаса тIолабго Шималияб кавказ батIа тIезаби ва гьеб территориялда лъидаго бачIеб шаргIияб пачалихъ гIуцIи. Гьелъул магIна ккола конституциония низам хIал гьабун нахъе реххи, гьениб Россиялъул къанунал нахъе рахъи ва Шималияб Кавказ бикьун ругел территориалиял принципал нахъе рахъи».\nГIумаровасул амруялда рекъон, «Имарат Кавказалъул» нухмалъулезул цоявлъун ва рагъулал къуватазул рагъулав амирлъун тун вукIана Тазиев. Гьесда тIадал масъалабазде гъорлъе унеб букIун буго терактал гIуцIи ва гьел гьариялъул контроль, гьел гьаризе чагIи тIаса рищи ва теракталгун гьезие гьабулеб хIадурлъи финансазул рахъулъ хьезаби.\nГьедин Тазиевасул нухмалъиялда гъоркь 2007 соналъул декабралда кьвагьизабун буго Ставрополалъул Невинномысск шагьаралъул автовокзалалда «Икарус-256» автобус. Гьенив хун вукIана лъабго ва лъукъун вукIана 17 чи. 2009 соналъул августалда Гъалгъай республикаялда Назран мухъалда кьвагьизабун букIана милициялъул жанисел ишазул бутIа. Гьеб мехалда хун вукIана 21 ва лъукъун вукIана 289 полициялъул хIалтIухъанги гIадатияв чиги.\nНизам цIунулезул баяналда рекъон, Тазиевасул такъсирияб хIаракатчилъи халат бахъунеб букIана 2010 соналде щвезегIан. Гьеб мехалда гьев ккун вукIана Гъалгъай республикаялда. Гьесда сверун такъсир гьабиялъул ишалъул цIех-рех гьабулеб букIана Россиялъул ХIинкъигьечIолъи цIуниялда сверун Федералияб хъулухъалъ ай ФСБялъ.\nИсана 13 маялда диванханаялъул процесс бийбихьилалде цебе Тазиевас абун букIана гIадамал чIваялъулъ жинда гIунтIизарулел ругел гIайибазе жив мукIурлъуларин.\n«Магасие» хIукму къотIулеб буго


Конститциялда хиса-басияздасан пикраби - Статьи - Сетевое издание «По новому пути»\nКонститциялда хиса-басияздасан пикраби\n03.07.2020 18:34 Пятница\n1 июлалда тIоритIана Кониституциялда хиса-басиял гьариялда хурхун рищиял. Гьелъул бицунаребги, хъваларебги бакI гьечIин абизе бегьула социалиялгун, информация тIибитIизабулел сурсатазда. ХIатта пандемиялъул суалги дагьаб нахъегIан цунин ккола гьез.\nУлкаялъул аслияб документалда жанир гьаризе ругел хиса-басиязда гьоркьоб буго: Жиндир заманалъулаб ва киналго разияб медицинаялъул кумек щвеялъул, щулияб сахлъи букIунеб гIумру гьаби, хъизан-лъималазул институт камил гьабиялъул ва гьединго, лъималаз эбел-инсул кколеб адаб гьабиялъул хIакъалъулъ статьяялде кIвар кьезе букIиналъул. Гьелда тIасан жиндирго пикру загьир гьабуна Лаваша районалъул маданияталъул отделалъул нухмалъулев Халид Муталимовас.\n- ЦIакъ хIажатал, гIемерав чиясул гIумруялда хъинтIулел хиса-басиял руго гьел хIакъикъаталдаги, — ян бицана гьес.\n- Жиндир заманалъулаб ва камилаб тохтурзабазул кумек щвей гьеб жакъаги ва гьединго букIинесеб заманалдаги цIакъ кIвар бугеб суал буго. Сахлъи цIунулеб куцалда, гIумру тIамиялде инсан рекIеда ватизавиги цIакъ кIвар бугеб суал гьечIищха жакъа? Сахлъиялъе зарал гьабулел жал къо бахъанагIан кванилъги рукIа — рахъиналъулъги гIемерлъулел мехалъ, цIакъ хIажат буго гьелда хадуб хал кквезе. Нилъер районалда гьеб суал цебесеб кьерда бугин абизе бегьула. Хасго районалъул нухмалъулев Шамиль Дабишевасги цIакъ кIвар кьола гьелде. ГIисиналгIан росабалъцин ран руго цIиял спортивиял майданал, гьединго цIидасан къачIалел руго цереккун ран рукIарал.\nКутакалда кIвар бугеб буго хъизан-лъималазул институталда хурхун гьарулел хиса-басиязул суалги. Жакъа нилъеда бихьулеб буго Европаялъул ва бакътIерхьул улкабаз босун бачIунеб бугеб чорокаб ва инжитаб пропагандаялъ, гIасрабаз бацIцIадго цIунун букIараб хъизан-лъималазул гьоркьоблъи жагъал гьабулеб бугеб куц. Гьединлъидал цIакъ хIажат буго гьеб рахъ роцIцIинабизе. Чияр чорокаб культураялъ хъуб гьабулеб тарихги, эбел-инсул цоцадехун бугеб адаб-хIурматги нилъер гьечIо, гьеб букIана ва ИншаАллагь, букIинеги ккола цогидазеги мисалияб даражаялда. Гьединаб къиматалда хадуб бачIунеб гIелалъе гьеб цIунизе тIадабги буго нилъеда.


Хъвараб къо: 2012-01-10 Автор: Ибрагим Ибрагимов Балагьана: 713\n1906 соналъул хаслихъе ЧIиркъатIа ГIабдулкаримие ПатIимат ячунеб бертин гьабулеб букIана. Бихьинал - васаз, руччаби - ясаз ахIулеб гIадат букIун руччаби ахIизе бахIарасул яц Разиятида тIадкъан букIана. Эбел-лъималахъе, гIагарлъиялъухъе сверулаго гьалда дандчIвала чIагIдаца мехтарал гIолохъабазул къокъа. Разиятие нухги ккун гьез абула берталъе жал щай ахIуларелан. Нечарай ва мехтарал гIолохъабакьа хIинкъарай Разиятица: «Нужги рачIаха», - ян къокъ гьабула. Бихьинал бихьиназ ахIулелъул, Разиятида гьел рачIинарин ккун букIун буго. Амма, бихьиназ ахIичIониги, гьел рачIун руго. АхIичIого рачIарал гьалбал берталъ гIадлу гьабизе тараз нахъе ритIула.\nГьеб квеш букIарал гIоркьилаз бахIарав викъула, лъарахъеги вачун лъелъ къазавула ва кватIизегIан рокъове виччаларо. Росу рагIалда бугеб Чалабил рокъовеги лъугьун ГIабдулкаримица, биччараб ретIелги бахъун, бакъвараб ретIуна ва жиндирго бахIаралъухъе уна. Рокъор гьесда цIакъго цебесеб гIагарлъиялъул дагьалго чагIи ратула. Ккараб жоялъул хIакъикъат тIубан баянлъичIого гьез бахIарасе хIалхьи толаро.\nЦо пуланаб къоялъ гьазда лъала ГIалисултан хIамулги рачун рохьове цIуладе араблъи. ГIалисултан рохьоса тIадвуссун вачIунев вукIуна сордо бецIлъараб заманаялъ. ГъоркьчIел гьабун вукIарав ГIабдулкаримица, аскIовегIан щвезегIанги тун, ГIалисултанил ботIролъ туманкI речIчIула. ГIинда нахъа гулла щварав ГIалисултан, щапун гIодов кканиги, хвечIого хутIизе гурин гьеван ккун, векерун лъукъарасда аскIовегун КIациял МухIамадица хъун реххула.\nКиналго рагъазулъ тIоцебесеб ругъун эбелалъул каранда щолин абула. Сардил бецIлъуда росулъ бахъараб тункIил кьвагьи дандерижабаца цоцахъе кьун лъугIун букIинчIо ГIалисултанил эбел Хъарачил Рузмай хIатIида гIицIго къватIхаласа васасда хадуй екеризе лъугьиндал. Жаназаялда къвалги бан хурхун хачадулей гьелъул ракI бекараб магIил гьаркьал хьиндалазул кIкIалабахъ тIиритIун рукIана. КъотIноб ганчIазда гьоркьоб бетизе лъугьунеб васасул би гьелъ хъат цIун гьекъола, гьедин гьабуни васасухъ бугеб рухIел хIехьезе бигьалъулин абураб бицен рагIун букIун. РецIел босун рогьо чурараблъи лъайдал ГIабдулкаримил эбел Улубил ПатIиматица тIохдеги яхун ахIанила: «Босун кванай, Рузмай! ГIамал кIудиязе рекъараб тамихI...»\nЧи чIвараб бакIалъан рагIулеб керен бухIараб гIодиялъги, ракI бекарал магIил рагIабазги ПатIиматил калам гьоркьоб къотIизабула... Судалъ ГIабдулкарим Тулаялде туснахъалде витIана. Амма ГIабдулкаримил Адалил ГIалида бахъараб ццин чучун букIинчIо. ЧIаго хутIани, туснахъалдаса вачIиндалгIаги гьесдеги эрга щвелебин вукIанин ГIабдулкаримилан бицунаан гIадамаз. РецIел босичIого хутIарав Адалил ГIалида хадуб чIчIун букIана ГIабдулкаримил гIагарлъи. Эсул цевесев гIагарав чи ХIамзатил Ибрагьимида цо къоялъ рохьове унаго, цеве-цеве унев ГIалил сипат лъанила. ЦIакъ ишан босун речIчIанила Ибрагьимица ГIалида туманкI. Цо кьвагьаралъ ГIалил кIиябго бох лъукъула. Судалде кьун жанив тIамизавейин Ибрагьимин абулаанила гIадамаз гьесде. Гьесги жаваб кьолаанила жинда гIайиб букIиндал, кин гьев судалде кьелевин. (Пикру гъабун бихье, хирияв цIалдохъан, жакъа гьединаб ишалда сверухъ кинаб гъересиги хIиллагидай букIинаан? Гьединал рукIана нилъер умумул!).\nХIамзатил Ибрагьимил хIакъалъулъ гьаниб рехсезе гIадаб цойги бицен буго росулъ. ЧIикIаса Парзуласулги асулги кканин бицуна гьадинаб хабар... Ибрагьимица Парзуласда гьикъарабила жиндир бугин 500 гIиги 5 васги, живги мунги киналин бечедалин. Парзулас абурабила жиндир 40 000 гIиги 2 ясги ругин, амма васал гьечIев жиндие бечелъи щибизейин, мун жиндаса бечедав вугин, вац Ибрагьимин.\nГIабдулкаримил гIагарлъиялъул, 5-6 цIараки жидер бугеб магIишатги бичун, Ахакье гочанила тушманлъи бугезда цере хьвади гьезул адаб тараб жо бугин абун. Гьел ккола КIациял МухIамад, КIациял Ибрагьим, ХIамзатил Ибрагьим, КIациял Ибрагьимил вас МуртазагIали ва цогидалги. ГIагарлъиялъ ГIабдулкаримиде бачIараб къварилъи жидедего бачIараб гIадин гIахьал гьабула. Туснахъ гьавун Тулаялда вугев ГIабдулкаримида хадур гьев чIваялда хIинкъи букIун уна вацал ГIусман ва Малик.\nГIурус мацI лъалев ГIаливалица, Нуцалхан нахъе ахIун, Тулаялда бан буго щуго сон.\nТулаялда вукIаго цо нухалъ къотIносан унев ГIусманида рихьун руго хIарщулъ хъирщадулел, щибалиго балагьулел гIадамал. Дагьав довегIан щварав ГIусманида нухда бихьун буго бакъул канлъухъе кенчIолеб цо жо. TIaca хIарщ чурун балагьидал, гьеб бугила цIакъ чIухIараб нагIалиги бугеб къиматаб меседил баргъич. Гьесда батараб къиматаб тIагIел бихьараз абула, баргъич бичун щвараб гIарцуца мун гIумруялъ кваназавизе рес бугин … . Кинги ГIусманида лъала дол хIарщулъ хъирщадулел чагIи гьеб баргъич балагьулел рукIараблъи ва баргъичги Тулаялъул губернаторасул чIужуялъул букIин. РакIбацIцIадав магIарулас баргъич бетIергьабазухъе кьола. Йоххарай гьей барыня рокъое жаниеги ун росги вачун ячIуна ва къвалги бан магIаруласда баула. Шагьаралда хехго тIобитIула вацал-магIарулазул ракIбацIцIалъиялъул хабар.\nРагъаз тIубанго биххараб шагьар къотIун лъабго рекIарал унел рукIанила. Чодул щинкIил тункидал, биххараб къадал жагъаллъараб хутIел щущан анила. Цебе рехун бачIанила къадалъ бахчун букIараб лъабго меседил къотIел. КигIан хъирщаданиги, рекIаразда гьениб тIокIаб щибго къиматаб жо батичIила. Гьезул цояс дугIа гьабунила щукру дуе бугин бетIергьан Аллагьин, дуца нижее рикъзи бащад гьабунин, нижеда гьоркьоб илбис ккечIого букIине гIолойин. Щвараб давлаялдаса разиял рекIарал жидерго сапаралъ унел рукIуна. Кодоса кванил сурсаталги лъугIун ракъарал гьаз хIукму гьабула жидедаго гьоркьоса бищун гьитIинав нухда батараб росулъе кванида хадув витIизе. Гьас абуни, лъабабго меседил къотIелалде бугеб хьулалъ, цин гIорцIизегIан живгоги кванан, хутIараб кванилъе загьру жубан буго. Квен босун гьалмагъ вачIинелде гьев чIвазе хIукмуги гьабун ал кIиялгоги рукIанила. Гьев тIаде щварабго жидерго хIукмуги тIубан, гьал хъантIун кванде ранила. Кванан рахъиналде гьазул рухIалги зобалазде анила, лъабабго меседил къотIелги, дунялалъул боцIудаса гIорцIуларезул лъабабго жаназаялъ ахираталде инчIого, панаяб дунялалда танила ...\nГIусманил рекIкI гьечIолъиялъ ва ритIухълъиялъ асир гьавурав губернаторас гьав живго цIунулел чагIалъе хъвала. Гьасухъе кьола сахаб айгъир, чIухIараб кьили-ярагъгун, цIурмал- фонаралгун. Киве губернатор унев вугониги, ГIусман гьесул фаэтоналда цеве-цеве чуги кьурдизабулаго гьунаралги гьарулаго вукIунаанила. ГIурусазеги асар гьабулаанила кьурдулеб чода рекIарав лахIчIегIерал михъазул, кавказалъул форма ретIарав магIаруласул сипаталъ. ЛъикIго гlypyc мацIги бицунаанила ГIусманида.\nГьебго заманалда туснахъалда болжал лъугIизегIан жанив вугев ГIабдулкаримил рокьи ккола гIypyc яс Машахъ. Жанир тIамурал чагIи доб заманалда гьанже гIадин кIуликь рукIунароанила, жакъаялде данде ккун гIемерго эркенлъиялда рукIунаанила. Машае магIарулавги вокьула, гьаз рос-лъадилъун рахъун цIияб хъизан гIуцIула. Машаде цIар хисула Марзигатин. Гьезие гьаюла тIоцеесей яс ва цIарги ПатIимат лъола. Уна сонал, замана щола ГIабдулкарим рокъове, Дагъистаналде тIадвуссине. ГIабдулкаримица Марзигатида абула жив цин Дагъистаналдеги щун вачIинин мун ячине. Гьаб нухалда мун аний тезе кколей йигин. Марзигат кинго гьелда разилъуларо. ГIабдулкаримица гьелда абула жиндир бидул тушбабаз жиндие я рекIараб ханжар, я тIухьидул гулла хIадурун батулин. МугIрузде щварабго росги чIван дуца чIегIер базе ккезе гурин хIинкъун вугин живин. Амма Марзигатида щиб бицунги ГIабдулкарим рази гьавула хъизангун цадахъ Дагъистаналде тIадруссине. Рахъуна къватIире, бухьула сапар Дагъистаналде ... ЧIиркъатIе руссинчIо гьел, ана гIагарлъи гочараб Ахакье. Марзигатица къабул гьабуна бусурман дин, бицунаан бацIцIадго магIарул мацI, цIакъ берцинаб гьаракьалъ цIалулаан Къуръан ... ПатIиматида хадур ГIабдулкаримиеги Марзигатиеги гьарула ясал Муслимат ва Зайнаб. Щияй ясалда гьоркьоб 4-4 сон букIана. ЧIахIияб гIелалда ракIалда ругоан Марзигатица жиндирго лъималазе кинидахъ ахIулеб букIараб кочIол мухъал:\nБалагьарал берал дандеги рачун ...\nБачIана замана ГIабдулкаримил къоял лъугIараб. Васияталда рекъон гьев вукъана Ахакь. Гьесул лъабайго яс ЧIиркъатIе ригьнаде ун рукIана, рос хун гIемер заман балалде Марзигатги ЧIиркъатIе гочана. Росдал школалда дарсал кьолаан гьелъ. Амма, кин бугониги, жиндир къоял лъугIулел рукIин лъарабгIанги Марзигат хвезе Ахакье уна. Эние щун заман бахъилалде гьалда тIаде щола паризаяб хвел ва росасда аскIой юкъула.\nЖиндирго пикру хъварав (ай): Муси(Ахатли)\nкрошечное селение Ахатли расположено в ушелье, в 70гг после сильного землетрясения,вызванного созданием Чиркейского ГЭС ахатлинцев переселили в Учкент.Жители Ахатли в основном имеют европейские черты лица, светлые, кареглазые, с русыми волосами. среди них много известных и в то же время скромных людей.Османов Осман Магомедович и сестра Шапари-дети Баги и Мухамада, Даци, Умахан, Юсуп и другие\nЖиндирго пикру хъварав (ай): марьям\nОсманов Осман, который в 60гг работал директором мед.училища?\nЖиндирго пикру хъварав (ай): Марим\nда Османов Осман Магомедович .хороший и скромный был человек!


Тушман хвасар гьавуна\nМунагьал чураяв дир эмен, ХIасаниласул ХIусенил вас Наби армиялде унеб мехалда, дун жеги гьитIинго вукIана, - ян ракIалде щвезабуна Набил вас Хизрица. -Гьеб букIана 1942 соналъул хасел. Кинаб къисматха ккараб Шамил районалъул Хучадаса ХIусенил Набил?\n- Рагъул соназда росу гочинабуна Чачаналде, - ян ракIалде щвезабуна хадубги Хизрица. - ЦIакъ гIемераб ракъиги, къечги, къварилъабиги рихьана. Эмен рагъда тIагIанин хъвараб кагъатги бачIана. Амма заманалдасан, пашманлъигун къварилъиялъ рекIеда гамачI лъураб нижер хъизамалде бачIана ракIалдаго гьечIеб рохел.\n- Нужер эмен чIаго вуго, Аллагьасе рецц, - ян инсуца битIараб кагъатги босун нижехъе ячIана ЦIекIоса гьобол. ГIорхъи букIинчIо рохалие, ургъалабаз лъукъараб эбелалъулги гIисинал нижерги ракIал цIилъун рачIана. Инсуца хъулухъ гьабулеб букIун буго Сибиралда. Тушманасдаса Москва цIунулеб мехалда эмен ккун вуго Курскиялъул горсверуде. Тушманасул горсверуда ругел рагъухъабазе тIаде бачIунеб квенги лъимги гьукъун букIана.\n- Ракъудасаги къечалъ цIакъго тату хвезабулеб букIана, - ян ракIалде щвезабулаан Набица. - Лъим бугеб бакI абуни рикIкIад, тушманасул хъаравуллъиялда гъоркь букIана.\nКъечалъ тату хвезабурав Набица хIукму гьабуна къечон хвеялдаса тушманасул гуллидаса хвейго лъикIилан. Лъим бугеб кIкIалахъе сапар бухьана сордо рукIкIараб мехалда. Набица нух бахъула иццухъе ва цадахъ рукIарал флягабиги цIун тIад вуссуна.\nПалхIасил, тушманас гьал асирлъуде росула ва тIамула лъукъарал немцал машинабазде раччизе. Гьедин гьабулаго цадахъ вукIарав сержантас автоматалъул хъундагъ, лъукъарав цо немцасул ботIролъ кьабулеб мехалда, Набица цебе кверги ккун чIезавула.\n- Гьасие гьадинги гIураб жо щун буго, живго те, - ян абула. Щиб къисматха ккараб лъукъарав немцасул? Гьев сах гьавизе госпиталалде ккола. Сахлъун хадуб кIиабизеги рагъулъе витIула ва нилъер армиялъ асир гьавула.\nНемцаз щуго командирги цо сержантги, снайпер Набиги маххул хьуриялъ сверун къараб бакIалде щвезарула. Набиги гьалмагълъиги Германиялде рачуна ва хандакъал рухъизе тIамула. Гьениб къаси-къаси кьижизе ине Набида бихьизабула цо херал рос- лъадул мина. Гьел херазул йикIана ясалъул ясги. Наби кьижулеб рукъ букIана жаниса жанибе араб, ай херазда вихьичIого къватIиве ине рес гьечIеб бакIалда.\nНабица къад-къад хутIарал рецIун какал ралел рукIун руго рокъове щведал. Цо нухалда как балев гьев вихьун вуго херазул ясалъул ясалда ва гьеб лъарал херал роха- хинлъун руго гьав бусурманчи вихьулинги абун. Гьелдаса хадуб гьез Наби гIорцIизегIан кваназавулаан, гьесдехун букIараб бербалагьи тIубанго хисана.\nЦо къоялъ советияб армиялъ байбихьула самолетаздасан бомбаби разе ва заман балелдего тIаде щвараб армиялъ асиралги эркен гьарула.\nГIурус мацI лъаларев Набиги, гьесда цадахъ нус-нус гьевго гIадин асирлъуде ккун рукIарал солдаталги, рагъ лъугIун хадурги рокъоре риччачIого, Эстониялде завод базе ритIана. Щибаб къойил асирлъуде ккараздаса сурав босулеб букIана.\nСурав босизе ирга щвана Наби ХIусеновасдеги. ЦIакъ гъира гьечIого нуцIаги къирун жаниве лъугьарав гьесда вихьула столалда нахъа гIодов чIарав рагъулав полковник. Гьесда вихьаравго лъала асирлъудаса живго лъутизе кумек гьабурав снайпер Наби ХIусенов.\n- Неужели Гусейнов жив?! - янги абун тIадеги вахъун гьев Набида хурхуна. Гьеб дандчIваялъ хвасар гьавуна Наби туснахъалдаса.\nНаби кIигониги нухалъ гьесухъе гьоболлъухъги ана. ТIоцебесеб нухалъ гьесухъе щвараб мехалъ гьес жиндирго вукIарав командирасда гьарана жинда хъвай-цIалиги лъаларин, жив вугеб бакI гIагарлъиялда лъазабизе кагъат хъваян. Гьес рагъулав гьудуласул гьари тIубазабун кагъат почалда битIана.\n- Гьеб кагъат босун нижехъе ЦIекIоса гьобол ячIанилан ракIалде щвезабуна Набил вас Хизрица. - ГIорхъи букIинчIо нижер рохалие, гьеб букIана нижее хваралъуса эмен тIаде вахъинлъун.\n1947 сон. МахIачхъалаялъул маххул нухлул вокзал. ДандчIвазе рачIаразул цIун бугоан вокзалалъул минаялда цебесеб бакI. Лъалхъана поезд. ГьитIинабго чемоданги кодоб ккун вагоналъуса къватIиве вачIарав гIолохъанавго солдат рахъ-рахъалде валагьана. Сверухъ лъалев чиго гьечIодаян валагьарав гьесда перонаялда вихьула росуцояв. Рагъулаб форма букIиналъ гьесда Наби лъачIо. Къокъабго гара- чIвариялда росуцояс бицана жамагIат Чачаналде гочун бугилан. Гьениве ине нияталда болъодул ахаде щвараб мехалъ гьесда вихьула болъодул тIарада немцазул форма тIад ретIарав солдат ва гьесда аскIов вахъун чIарав милиционер. КIиябго бер гьасда тIаса босичIого валагьун чIун вугоан гьев солдат. Гьав аскIове щвараб мехалда гьес Набида цIехола: - Солдат, мун хъулухъ гьабун щиб бакIалда вукIарав? - абун.\nНабица жаваб кьола Курскиялда вукIанин.\n- Дуда ракIалда гьечIищ гьалмагъас лъукъарав немцазул солдат ботIролъ автоматалъул хъундагъги кьабун чIвазехъин вукIараб мехалъ, дуца цебе кверги ккун хвасар гьавураб куц? - абун цIехана немцас.\n- Буго. ВахI, мунищха дов солдат вукIарав? - ян гIажаиблъун хутIула Наби.\nНемцас бицана асирлъуде ккун гьанив хIалтIулев вугин ва метер ватIаналде тIад вуссун ине вугилан. Гьеб бакIалда цоцада къвалалги ран ратIалъана батIи-батIияб рахъалда рагъулел рукIарал рагъулал «гьудулзаби».\nНаби ХIусенов хIалтIана колхозалда. Гьабуна хъизанги. Къисматалъ гогь гьавун хьихьичIо Наби. Амма гьес гIемераб хIалтIи гьабуна гьаб ракьалда лъалкI нахъе тезелъун. Бищунго кIудияб талихIлъун гьес рикIкIунаан Аллагь лъалезул ва Гьев рехсолезул кьеразулъ живго вати.\nДругие материалы в этой категории: « Диплом гьечIев гIалимчи\tВатIаналъул солдатал »\n13:49, 07 декабря 2021, 75\n11:29, 07 декабря 2021, 121


ЛъикIав инсанго гIадин, лъикIав махщелчиги вуго Сапарилав МухIамадов\nСапарилав МухIамадов ккола Каспийск шагьаралда бугеб живго бетIергьанаб «СагIид ва Компания» цаби-гIусазул поликлиникаялъул нухмалъулев. Гьев ккола Къорода росулъа. ГIагараб росулъ школаги лъугIизабун, ана армиялде. Гьелдаса хадув Сапарилав цIализе лъугьана Дагъистаналъул мединституталде. ЦIали лъугIидал, 1985 соналда хIалтIизе витIана Псков областалъул Хилово шагьаралде. Гьениб 13 соналъ нухмалъи гьабуна цаби-гIусазул поликлиникаялъе.\n1997 соналда Сапарилав хъизан-лъималгун тIадвуссана Дагъистаналде. Лъади Раисат хIалтIизе лъугьана республикаялъул неврологиялъул централде. Сапарилас рагьана живго бетIергьанаб поликлиника.\nДолдаса нахъе ана 20 сон. Жакъа клиникаялда хIалтIулев вуго 37 чи. Поликлиника хьезабун буго жакъасел технологияздалъун. Къого соналда жаниб поликлиникаялъ къабул гьавун вуго нусазаргоялдасаги цIикIкIун унтарав.\nЦадахъ хIалтIулезги тIадегIанаб къимат кьолеб буго Сапариласе, тохтур ва инсан хIисабалда. Масала, тохтур-стоматолог ПатIимат Айдаевалъ гьадин бицана:\n- Поликлиника рагьаралдаса нахъе хIалтIулей йиго дун Сапариласда цадахъ. Гьесухъа бажарана жакъасеб медицинаялъул тIалабазде дандекколеб идара гIуцIизе ва цIунизе. Гьединго гьанир хIалтIулел руго тIадегIанаб даражаялъул махщалил тохтурзабиги, - ян.\n- Поликлиникаялда дун хIалтIулей йиго 2018 соналъул октябралдаса нахъе. ЦIакъ йохарай йиго гьадинаб гъункараб, махщел бугезулги хIалтIулезулги къимат бугеб коллективалде ккеялдаса, - ян бицана медсестра Севиндж ИсмагIиловалъ.\n- Сапариласе, Россиялда хIалтIулелъул, щвана тIадегIанаб цIарги. Гьев ккола Псков областалъул мустахIикъав тохтур. Гьениб щвараб хIалбихьи гIадада ккечIо. Ва гьес рагьана цаби-гIусазул поликлиника. Нижеца Сапариласда СагIидилан абула. Гьединал гIадамал ракьалда гIемерлъулелани, гIумру дагьабги берцинлъилаан, - ин бицана «Дагътехкадастр» цолъиялъул Каспийскалда бугеб МУПалъул филиалалъул директор МухIамад Зулпукъаровас.\nКМШИялъул директорасул заместитель Светлана Корниенко:\n- Дида Сапарилав лъала 1997 соналдаса нахъе. Нижер хъизан гьесул поликлиникаялде уна цаби-гIусал сах гьаризе. Гьев вуго жавабчилъи цIикIкIарав тохтур.\nГьеб батизе буго гьесие лъимерлъиялдаго щварал дарсалги. ГьитIинго хвана эбел-эмен. ГIисинал вацал-яцазул тIалаб гьаби тIаде ккана Сапариласде. Гьес гьезие лъикIаб тарбия кьуна. ЦIализеги лъай щвезеги кумек гьабуна. Ва нухарегIана цIияб гIумруялде.\n«ГIагараб Дагъистан» гIуцIиялъул хIукмуялдалъун Сапарилав МухIамадовасе кьуна «Миллияв БахIарчи» абураб цIарги меседил цIваги.РакI-ракIалъго гьесда шапакъатги баркун, поликлиникаялъухъги ялагьана дун. Щибаб кабинеталъул бугоан жиндирго хаслъи. Клиникаялда сверухъ бугеб рацIцIалъиялдаги квегIенлъиялдаги бахиллъизе бачIана: киса-кирго чIун руго гъутIби ва тIугьдул.\nГьединабго бацIцIадаб ва роцIараб буго Сапариласул гIумруги. Лъади Раисатгун цадахъ гьес гIезабуна лъабго лъимер: кIиго яс ва цо вас. Гьел киналго инсул нухдасанги ана.\nПрочитано 326 раз\tПоследнее изменение Вторник, 11 июня 2019 13:57\nДругие материалы в этой категории: « ЧIахIияздеги бахуна месед\tЦересел къагIидаби »


АрбагI къоялда Россиялъул Федерациялъул Мажлисалъ президент Владимир Путиние изну кьуна Сириялда Россиялъул рагъул къуватал хIалтIизаризе. Гьединаб гьаригун Россиялъул президентасде хитIаб гьабун букIанин Сириялъул президент Башар Асадицайин, лъазабуна журналистазда президентасул администрациялъул бетIер Сергей Ивановас.\nАрбагI къоялдаго Россиялъул улка цIуниялъул министерлъиялъ лъазабуна, Россиялъул авиациялъ байбихьанин гьукъараб «Исламияб пачалихъ» абураб радикалиял исламистазул гIуцIиялъул позициязда кьабиял щвезаризейин.\nФранс-Пресс агентлъиялъ Сириялъул вакильзабазда базабун лъазабулеб буго Россиялъул къуватаз гьаваялдаса кьабиял щвезарулел ругин Хама, Хомс ва Латакия шагьаразда аскIореххун ругел позицияздайин.\nCNN телеканалалъе Цолъарал Штатазул кIудияб даражаялъул пачалихъияв хъулухъчиясда базабун лъазабуна, Москваялъ Вашингтоналда гьарун букIанин, Америкаялъул рагъулал аэропланазул хIалтIи Сириялда лъалхъизабийин. Амма гьелъ лъазабун букIинчIин кир гьел авиакьабиял щвезаризе ругелалиян.\nЦолъарал Штатазул жиндир цIар рехсечIев вакилас Reuters агентлъиялъе комментариял гьарулаго, жиндирго щаклъи загьир гьабун буго Россиялъул авиациялъ гIицIго «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул позициязда кьабиял щвезарулел рукIиналда. Гьеб щаклъиялда гъоркь унгоги кьучI батанийин, Сириялда терроризмалде данде Цолъарал Штатазда цадахъ лъугьун къеркьеялъул перспектива захIматаб букIине бегьулин, жубан буго гьес.\nЦолъарал Штатазул хасал хъулухъазул информациялда рекъон, пилотал гьечIого роржунел Россиялъул аппаратал чанго къоялъ роржунел рукIана Сириялъул территориялда, гьез баянлъизарулел рукIана потенциалиял ишанал.\nАрбагI къоялда Дамскалъ тасдикъ гьабуна, президент Башар Асадица Россиялъул президент Владимир Путинидаса кумек гьарун букIин. Гьелъул хIакъалъулъ лъазабиял раккана Федерациялъул Мажлисалъ жиндирго хIукму гьабун хадубго.\nРоссиялъул президентасул администрациялъул бетIер Сергей Ивановас хадуб мухIканлъизабуна, гьеб хIукму хурхараб бугин, гIицIго гьаваялдаса кьабиял щвезариялдайин ва Сириялда ракьдатIасаб къуват хIалтIизабиялъул бицен гьабулеб гьечIин.\nЭркенлъи радиоялъе комментариял гьарурав рагъулав аналитик Александр Гольцица абулеб буго, Федерациялъул Мажлисалъ гIорхъаби чIезарун гьечIониги, Россиялъул тIалъиялъе жакъасеб ахIвал-хIалалда жиндиегоги данде ккезе гьечIин гьеб ракьдатIасаб операция Сириялда тIобитIизейин.\nАлександр Гольц: «Дида гIемер рагIана Совет Союзалъулги Россиялъулги лидеразул каламал гьединал операциязда цере. Амма дида тIоцебе бихьулеб буго рагъулаб операция лидерасул гьединаб каламалда цебе хIадур гьабун букIин. Дида бичIчIунеб буго, Сириялда Россиялъул къуватал щвезариялъул мурад. Тактикияб даража босани, гьеб ккола Цолъарал Штатазул президент Барак Обамагун гара-чIвари тIобитIи букIараблъи. Стратегияб даражаялда гьелъул мурад букIине бегьула Украиналъул конфликталъе гIоло ккараб халкъаздагьоркьосеб изоляциялдаса Россия борчIи яги гьелдаса борчIун букIин гIадаб хIал гьаби».\nГольцица абулеб буго, жиндир кIудияб хьул бугин щиб кканиги, Россиялъул талъиялъе гIаклъу гIезе бугин гьениб ракьдатIасаб операциялда гIахьаллъичIого чIеялъейин.\nАлександр Гольц: «Баянаб жо ккола, ракьдатIасаб операция гьабиялъе Россиялъе гIемер сурсатал къваригIунеблъи, бицен гьабизе букIана аза-азар рагъулазул ва техникаялъул. Гьединал сурсатал гьенир рукIанинги, Россиялъе гьениб икъбал щвезе букIинчIеблъиги баянаб жо ккола. Дир кIудияб хьул руго, Россиялъул талъиялъе гьединал галаби гьаричIого чIеялъе гIакълуги, цодорлъиги гIезе букIиналъул.\nДида ккола, Россиялъ Цолъарал Штатаз нухмалъи гьабулеб рагъулаб коалициялде гъорлъе унел улкабазго гIадаб нух бищизе бугин ва рихьдае авиакьабиялги щвезарун чIезе бугин. Гьелъие гьенир сурсаталдги руго, 30 гIанаб аэроплан буго, аслияб къагIидаялда штурмовикалги бомбардировщикалги, ай, гьеб ккола дурусго гьединал авиакьабиял гьариялъе гIолеб техникаги ярагъги».\nРоссиялъул рагъулазул контингент гьедингоги букIана Сириялда. Сундеха Федерациялъул Мажлисалъ официалияб изну загьир гьабураб, абураб суалалъе гьадинаб жаваб кьуна Гольцица.\nАлександр Гольц: «Аэропланал доре щвезари, техника ва ярагъ добе битIи, гьелдаго цадахъ, ккимулаго жидер доба щибниги гьечIин абула рукIин цо жо ккола. Амма цогидаб жо ккола хIакъал авиакьабиял щвезарулел ругони. Гьеб ккола битIахъеб асар гьаби. Гьанже гьарулел галаби документалияб, официалияб къагIидаялда гьарулел рукIин бихьизабизе бокьун батила Россиялъе. Амма цогидаб жо ккола, дуца улкаялъул территориялде жанивеги лъугьун, рагъулаб операция тIобитIулеб бугони. Гьеб мехалда кинаб гIаги гарантия гьечIо байбихьараб къагIидаялдаго цинтIаго гьеб рагIалде бахъине букIиналъул. Вьетнамалде жиндирго интрукторалги ярагъгун техникаги ритIарав Джон Кеннедидаги ккун букIун батиларо гьединаб бидулаб къагIидаялда гьеб асар лъугIине бугин».\nГьанже интернеталда лъун буго гIемер видео. Гьенир комментариял тараз абулеб буго, Россиялъул авиациялъул кьабиязул хIасилалда гIемер гIадатиял гIадамал холел ругин.\nРадикалаз чIвана Сириялъул 56 аскарияв\nАмерикалъ Сириялда ва ГIиракъалда хвасаргьабиялъул операция байбихьана


Россиялъул Федералияб Мажлисалъ хIадурун буго регионалияб политика цIигьабиялда хурхараб хасаб документ. ГьабсагIатлда гьелъул хал гьабулеб буго Россиялъул ХIукуматалда, президентасул администрациязда ва киналго регионазда.\nЭкспертазул пикруялда рекъон, гьеб документалда рекъон регионал кIодо гьаризе рес буго чангояб данде гьабун. Бугищ Кавказалда гьеб гьабизе рес, регионал цолъизари лъикIищ ялъуни квешищ, Дагъистан щиб регионгун данде гьабизе бегьулеб ва ругищ гьелъие политикиял ва экономикиял шартIал?\nРоссиялъул регионал цIакъго гIемер руго ва гьел данде гьаризе кколилан рикIкIунеб буго цебегоялдаса нахъе. Мисалалъе, 90-лел соназда Россиялда букIана 89 регион. Хадуб чангояб данде гьабун 80 регион хутIана. Крым Россиягун цолъун хадуб регионазул къадар 82-ялде бахъана. ТIаде бачIана республика Крым ва федералияб даражаялъул шагьар Севастополь.\nРегионал гIемер ругеб мехалъ улкаялъе нухмалъи гьабизе цIакъго захIмат буго, гьелъ гьабулеб буго гьел кIодо гьариялъул хIалтIи. Нухмалъиялъул даража борхизабиялъе гIоло гьабун букIана Федералиял округал гIуцIиялъул реформагияни хъвалеб буго «Московский Комсомолец» газеталъ.\nГьаб нухалда Федералияб мажлисалъ ургъараб документалда бицунеб буго «экономикиял макрорегионал» гIуцIизе кколин. Амма «МКялъул» баяназда рекъон, гьелда хадуб букIине бегьула унго-унгояб, политикияб цолъиги. Цебего гIадин чанго регион данде гьабизе бегьула.\nКинха гьеб хIалтIи гьабизе рес бугеб ва кин гьабизе бегьулеб Шималияб Кавказлда? ХIадур ругищ, мисалалъе, Чачан республикагун Дагъистан цолъизе? Цо регион гIуцIизе хIадур ратичIони, документалда хъвавухъе «экономикияб макрорегион» гIуцIизе кIолищ? Гьединал суалал кьуна «Эркенлъи» радиоялъ экспертазе.\nЭкономист, Дагъистаналъул бетIерасул гIакълучи Камиль Ландаца рикIкIунеб буго, регионал цолъизаризе ккани гьелъие экономикиял шартIал рукIине кколин тIоцебесеб иргаялда ва гьелдаса хадуб гурони политикияб цолъиялъул бицине бегьуларин. ТIоцебесеб иргаялда Шималияб Кавказалда.\nКамиль Ланда: «2016 сон Дагъистаналда лъазабун бугелъул МугIрузул сонлъун. Гьелда рекъон мугIрузда гIуцIизе ккола хасал экономикиял зонаби, бизнес цебетIезабиялъе шартIал. Республикаялъ федералияб централда цере лъолел суалазул цояб буго Дагъистаналда хасаб экономикияб зона гIуцIи.\nГьелъул магIна ккола гьаниб бизнес гьабизе хасал шартIал гIуцIи. Щай гьел шартIал Сибиралда ялъуни цоги регионазда гьаризе бегьулел, гьанир бегьуларел. Гьеле гьеб буго унго-унгояб регионалияб политика. Кавказалда буго гIемер халкъ, гьаниб хIалтIи гьечIо гIадамазе, бизнесалъе квал-квал гьабулеб буго.\nГьанже политикияб цолъи букIине рес бугищ абун цIехани, дун гьелда божуларо. Кин данде гьабилеб Дагъистангун Чачан республика? Политикияб цолъи букIине ккани гьелъие данде кколел экономикиял шартIал къваригIуна. Гьел гьечIо гьабсагIаталда.\nЭкономика буго нахъеккараб. Федералияб централъ кигIан кIвар бугеб масъала цебе лъуниги, бакIалъулал хIакимзабаз гьеб хвезабулеб буго. Регионалияв хIакимасул тIокIаб масъала гьечIо жиндие гьелдаса хайир балагьи гурони. Регионал данде гьариялъе шартIал дида гьабсагIаталда рихьулел гьечIо».\nЦоги экономист, «Кавказская политика» порталалъул журналист Николай Проценкол пикруялда рекъон, регионал цолъизари Кавказалда гуреб цоги регионалдаги буго цIакъго ургъун гьабизе кколеб хIалтIи. Хасго Кавказалда гIагараб заманалда регионал цолъизаризе бегьулароян бицана гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nНиколай Проценко: «Цо-цояз рикIкIуна, регионал данде гьарулаго къуватаб регионалде загIипаб регион данде гьабуни гьезул экономика рукIалиде ккелин ва гIадамазул гIумру лъикIлъизе бугин. Гьеб мекъаб пикру буго.\nЗагIипаб регионалъе кьолеб гIарац добго хIалалъ хутIизе буго, амма гьелдаса квеш букIине буго гIицIго гьебгун данде гьабураб цебетIураб регионалъе. Ай, централъ хьихьизе ккезе гьечIо загIипаб регион, гьеб цоги цебетIураб регионалда тIаде тIамун тезе буго.\nГьединлъидал, церетIурал регионал гьелда тIадрекъезе гьечIо. Кавказалда абуни, гьеб къагIида тIубанго данде кколаро, щайгурелъул щибаб регионалъул руго лъугьун рахъарал элитаби, ва гьел цо кинабалиго макрорегионалда данделъизе руго абураб жо дида цебетIамизе кIоларо. Гьелдаса букIине буго ялъуни киналго цоцалъ рагъи, ялъуни кIудияб ришватчилъи».\nНиколай Проценкоца рикIкIунеб буго, гьел элитабаз гIарац кьезе бугин цIигIуцIараб регионалда жидерго асар хутIизе ва гьел цоцалъ къеркьей гуреб, ришватчилъиги цIикIкIине бугин.\nРоссиялъул регионазда гьоркьоб бугеб экономикияб цебетIеялъул батIалъи дагь гьабулеб буго федералияб централъ. Амма гьелъие гIоло нахъе ккарал регионал церетIезаризе ккола, церетIурал нахъе цIачIого абун рикIкIунеб буго Гражданияб жамгIият цебетIеялъул фондалъул нухмалъулев Константин Костиница «Коммерсант» газеталъе кьолеб баяналда.\nШималияб Кавказ – Россиялъул экономикияб рейтингалда\nГIумаханов хIажат вуго Москваялъе\nРейтинг: Рамазан Рамзан гуро...\nКъадировасул гIакълучи Дагъистаналдаса Думаялде унев вуго


Шамил АЛХАНОВ, Казбек районалъул Дилим росдал лицеялъул цIалдохъан\nДие кIудияб талихIлъун ккана Турциялде сапаралъ ине щвей. МугIалим ва щуго цIалдохъан рекIараб самолет рещтIана Истамбулалъул аэропорталда. Нижеда дандчIвазе вачIун ватана Турциялда гIумру гьабулел магIарулазул цевехъан Шигьабудин Озден.\nТурциялда бараб анцIго къоялда жаниб гьалбадерица нижеда рихьизаруна гIемерал тарихиял бакIал. Цо гIажаибаб бакIалъул хIакъалъулъ бокьун буго нужееги бицине.\nИстамбул шагьаралда гъоркь буго лъим цIунизе бараб бакI. Гьелда цIар буго Ерабатан. Гьенире лъугьуна ганчIил гьабураб 52 болъоги бахун.\nХIавузалъул гIеблъи буго 70 метр, халалъи – 140 метр ва гIатIилъи – 9800 квадратияб метр. Гьелда жаниб цIунулеб лъел къадар бахуна нусазарго литралде. ХIавузалъул тIох кквезе кIамурабазда гъоркь бахъун чIезабун буго ичIго метралъул борхалъи бугеб 360 колонна. Щибаб колоннаялда гьоркьоб буго ункъо метргун ункъого сантиметр. Кинабниги буго 12 кьер ва щибаб кьералда эхетун буго 28 колонна.\nЕробатан бан буго 527-565 соназда Византиялъул император Юстиниан ТIоцевесес. Гьелъул аслияб мурадги букIун буго шагьар лъедалъун хьезаби. Гьаб заманалде щвезегIан чанцIулго къачIанги букIун буго гьеб. Истамбулалде рогIрахъан лъим бачараб мехалда, Еробатан рехун тун букIун буго. 1453 соналда Истамбул кверде босана гIусманияз. Гьеб заманалдаги гIемер хIалтIизабулеб букIун гьечIо Еробатан. 1544 соналда Истамбулалде вачIун вуго Голландиялдаса сапарчи П. Гиллиус. Гьев щун вуго гьеб гIажаибаб бакIалде ва хадубккун газеталда бахъун буго Еробатаналъул хIакъалъулъ хъвараб макъала. Гьеб бакIалъухъ балагьизе гъирабарал туристал гIемерлъулеблъи бихьидал, Истамбулалъул нухмалъиялъ гьеб къачIан буго ва, тарихияб бакI хIисабалда, гьанже гьеб бихьизабула Турциялде щварал туристазда.\nЖакъасеб Еробатаналда нижеда ратана гIемерал туристалги. Гьенирго ругоан суратал рахъулел ва батIи-батIиял сувенирал ричулел туркалги. Нагагь Турциялде щвани, нужги а Еробатаналде – цIакъ гIажаибаб бакI буго гьеб!\nПрочитано 247 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 18 мая 2020 12:56\nДругие материалы в этой категории: « Кьурда тIадги рижула гъутIби\tБагьаялда рекъараб къадру букIине гIоло… »


Грозныялда цIа рекIараб 40 тIалалъулаб «Олимп» абулеб хъалаялъул борхалъи бахунеб буго 145 метралде. Сунжа гIурул рагIалда бугеб гьеб ккола Россиялда Москва бахун ругел рукъзазул бищунго борхатаблъун.\n«Грозный-сити» абулеб комплекс буго шагьар бакьулъ Къадиров АхIмадхIажил цIаралда бугеб къотIноб. Февраль моцIалда гьеб комплексалъул минабазул цоялда сайгъат гьабун рукъ кьун букIана франциялдаса актёр Жерар Депардьее.\n«Цин кIкIуй кIанцIун буго 4-5 тIалаяздасан. Гьеб бакIалде ана Грозныялъул цIа свинабулезул ункъго бутIа. Гьениб щиб ккарабали лъазабулеб ва бищунго кIудияб цIа бугеб бакIалда къуват цIикIкIинабулеб буго»,-гьедин лъазабуна ГIорхъолъа арал ахIвал-хIалазул министерлъиялъул Шималияб Кавказалда бугеб регионалияб централъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулев Давыдов Кантемирица. Гьесулго рагIабазда рекъон, цIа рекIиналъул информация гьезухъе щун буго анкьгоялде 15 минута хIалтIараб мехалда.