В. Васильев: «Диего бокьун вачIинчIо…»\nДРялъул нухмалъулесул ишал тIуралес лъазабуна жив республикаялде хIалтIи гьабизе вачIун вугин\nДанделъиги рагьун, Владимир Васильевас абуна, гIадамазул гIумру лъикIлъизабулебги улкаялъул экономика цебетIезабулебги иш кколеблъиги хIисабалде босун, нухал рахъиялъул, къачIаялъул къадар кIицIул цIикIкIинабеян лъазабун бугин улкаялъул президентас. Гьес ракIалдещвезаруна ахираб заманалда республикаялъул нухазда ккарал пашманал лъугьа-бахъиналги. «Ахирисел баяназда рекъон, 875 чи лъукъана, 160-яв хвана. Хасавюрталда 15 сон барав васас, машинаги тункизабун, чIвана чIужугIаданги лъимерги, цоги чIужугIадан захIматго лъукъана. Исана, гъоркьисаялде дандеккун, нухазда автоавариязде ккун хваразул къадар гIемерго цIикIкIана. Гьеб буго пашманаб хабар, ва гьелда тIад ургъизе ккола нилъ», - ан абуна республикаялъул нухмалъулес.\nДагъистаналда руго гIемер масъалаби. Гьел тIуразе хIажалъула гIарац. Бюджеталда гIарац букIунаро, бакIалъулал идарабаз налогал ракIаричIони. Масала, чанги росу буго гьекъезе лъим гьечIого хутIараб яги лъим бацIцIад гьабулел алатал гьечIеб. Васильевасул пикруялда рекъон, гьединал масъалаби тIуразе бегьулаан, бюджеталде рачIунел налогазул къадар цIикIкIани. «Пуланаб фирмаялъул цо чанго заправкаялдаса щвезе кколаан 80 млн гъуруш налогазул. Гьеб щун букIарабани, школазул автобусал хисизеги, больницабазе цIиял алатал росизеги рес щвелаан. Исана бюджеталдаса 200 млн гъуруш кьолеб буго басрияб 100 школа къачIазе», - ян кIалъана Владимир Васильев.\nКватIичIого Дагъистаналде вачIине вуго Россиялъул регионаздаса 2000 электрик ва хIалтIизе буго 700 машина. Гьез лъезе буго 9000 токалъул хIубиги, токалъул хIисаб гьабулеб 17000 алатги, рачине руго хехго рухIуларел ва ток бикъизе рес кьоларел кваралги. Федералияб централъул электрикал хIалтIизе руго Дагъистаналъул\nанлъго мугIрузулаб районалда. Гьеб хIалтIи гьабизе биччан буго цо млрдгун 300 млн гъуруш.\n«Дагъистаналъул хIакъалъулъ рицунел руго кьучIго гьечIел харбал. Цо-цо рахъаз нахъекколел руго нилъ, амма хехго хадургъезеги бажарула. Руго гьанже гьединал технологиял. Вуго нилъер хIукуматалъул председатель – лъикIго цебетIолеб букIараб регионалда хIалтIулев вукIарав. Нилъехъаги бажарила ахирисеб гуреб вагоналъуре кIанцIизе. Нилъеца Дагъистаналде гьалбал рачуна гIицIго халкквеялъулги тамихI гьабиялъулги мурадалда гурел, кинабго квеш гьечIеблъи бихьизабизеги», - ян абуна Васильевас рехсараб сессиялда. Гьес бачана гьадинаб мисалги: «Риидал дун гIемер щола ралъдал рагIалде. Цо къоялъ гьениве щведал, хIухьбахъулел гIемер ругоан. Рощнол къалиялда аскIосан унаго, гьелда аскIоб кьишни бан бихьана. ЦоцIул ана, кIицIул ана… Лъабабилеб нухалда кинабго бакIарана. Цо чанго чиясда гьеб бихьана. Гьанже аскIосан уна – лъицаниги кьишни гIодобе баларо».\nИсана сентябралда тасдикъ гьавизе вуго ДРялъул бетIер. Гьелъул\nбицунаго, Владимир Васильевас ракIалдещвезаруна Расул ХIамзатовасул рагIаби. «Расулица абуна, Дагъистан жиндиего бокьун лъугьинчIин Россиялда гъорлъе. Ва гьелда гъорлъаги гьеб нахъе унарин, зулму гьабун гурони. Гьедин дунги, диего бокьун вачIинчIо Дагъистаналде ва гьаниса инавизеги бажарула гIицIго гIадамазул божилъи хвеялдалъун. Амма бокьилаан киназдаго бичIчIизе: гьеб дие гуро къваригIун бугеб, гьеб хIажат буго нилъее киназего», - ян бицана гьес.\nРеспубликаялъул нухмалъулес абуна дагьалъ цеве жив анин Москваялъул кардиологиялъул институталде. «Техосмотр» гьабидал, лъикIаб сахлъиялда вугин абуна дида, гьайгьай, жеги хIалтIизе бажарила», - ян махсараги гьабуна Васильевас.\nПрочитано 150 раз\tПоследнее изменение Вторник, 10 июля 2018 14:24\nДругие материалы в этой категории: « Республикаялъул хIукуматалда\tРеспубликаялъул гьалбал »


Гьединалго гIайибал гIунтIизарулел руго жеги лъабгоясдеги – Мурад ШугIайбовасде, МухIамад Хазамовасде ва МухIамад АбихIасановасде.\nДагьалъ цебегIан судалъ Шамил ГIисаевасда тIад чIезабуна Гъуниб «Орлиное гнездо» абураб хIухьбахъиялъулаб бакI къачIазе республикаялъул бюджеталдаса биччараб гIарац бикъун букIиналъул гIайиб.\n«ХIакъикъаталъе» кьолеб интервьюялда ХIажимурадил гьитIинав вац Магьди-МухIамад Камаловас бицана жив рази гьечIин Шамил ГIисаевасде цIияб гIайиб гIунтIизабулеб букIиналдаса.\n- Магьди-МухIамад, Шамил ГIисаевас чIвачIин жиндир вацилан дуца «Черновикалда» хъвараб макъалаялда гъоркь цо цIалдолес тараб комментарий такрар гьабила дицаги. «Орхан Жемалилги Максим Шевченколги квербакъиялдалъун гьанжелъагIан нужер газеталъ билълъанхъизабулеб букIараб гьеб версия, гьанже рахъун хисиялъул магIна щиб?»\n- Дица байбихьудаго абулеб букIана Орханидаги Максимидаги гIайибал чIвазе гIедегIугеян. Амма гьезда битIараблъун бихьун батила цо-цо цогидазул, масала, ГIали Камаловасул пикру. Гьеб тасдикъ гьабулеб цониги далил яги хIужа рехсолебги гьечIо. Дица абуни лъазабуна гьеб гIайиб жидеде гIунтIизабурав щивав чи ХIажимурад чIвараб къоялъ кив ва щиб гьабулев вукIаравали.\nГьабщинаб заманалда жаниб хIисаб гьабуна ХIажимурадилгун гьоркьорлъаби хварал гIадамазулги. Дида бичIчIана цIех-рех мекъи нухдасан араблъи. Гьеб чIвай-хъвей тIад чIезабурал АбихIасановги Хазамовги, масала, руго тIубан рагIи данде кколарел, тушманлъиялда рукIарал чагIи. Хазамовасул лъади Наидаги ХIажимурадил гIагарай гIадан ккола. ГIисаевасул тIадкъаялги гьев кIиясго киданиги тIуразарулароан.\nАбихIасанов МухIамадица 2009 соналда талавур гьабун букIана ГIисаевасул база. Гьеб гьесда жиндагоги лъалаан. «Рохьилазулгун» жиндир лъикIаб гьоркьоблъи бугинги абун, божизавун вукIана АбихIасановас Шамил. Амма гьеб гьедин букIинчIо.\nХасго гьелде щвелалде флешкаги щун букIана Шамилихъе. Доб мехалда бизнесменазухъе, депутатазухъе, бечедал гIадамазухъе рехулел рукIиндалха гьел. Гьеб флешкаялдехун АбихIасановасул хурхен букIинги лъалаго кьелаандай ГIисаевас гьесие гьединаб тохаб тIадкъай – ХIажимурад чIвазе?\nХIажимурадица «Черновикалда» Шамил ГIисаев какарал макъалабиги рахъун, гьесул карьера хвезабунин, гьедин чIванин дос ХIажимурадилан чIезабулеб буго цо-цояз. Гьесул хIакъалъулъ гурони хъвачIогойищ бугеб нижер газеталда? Гьел киназулгойищ карьера хвезабураб? МухIамадгIали МухIамадов, СагIид Амиров ва цогидалги какулел рукIанагури.\n- Гьеб ишалъулъ хас гьабун ГIисаев щайха рехсезе лъугьарав?\n- Гьеб буго цебегоялдаса нахъе сугъулдерида жаниб баккараб дагIба-рагIиялда бараб жо. Гьеб кьалги байбихьана министр ГIадилгерей МухIамадтIагьиров чIван хадуб.\nГьелъул хIакъалъулъ лъалеб жо букIун гьечIо ХIажимурад чIварал чагIазда, дир хIисабалда. Гьединлъидал, гьез цин хIалбихьана гьеб иш «Черновикалъул» бетIерай редакторлъун йикIарай Надира ГIисаевалдаги Соликамскиялда туснахъалда вукIарав гьелъул росасдаги тIаде рехизе.\nАмма хадуб жалго сугъулдерида гьоркьор дандеккунгутIиял рукIин лъайдал, гьеб версия чIезе тана доз, интернеталдаса аудиоялги нахъе рацIцIана (Надиралгун ХIажимурадил кIалъай – авт.). Гьедин, сугъул лъугьана жидерго чагIи гIайибияллъун гьаризе.\nДица абулеб гьечIо дол туснахъалда лъурал гIолохъаби мунагьго гьечIел чагIи ругилан. ШугIайбовасдасанги букIана сверухъ ругезе хIинкъи. ГIабдулмалик АхIмадилов («ХIакъикъат» газеталъул жавабияв секретарь, чIвана 2009 соналда – авт.) чIваялъул хIакъ АбихIасановасда тIад бугинги рикIкIуна дица. ГIабдулмаликидаса рецIел босизе АбихIасановасе бокьиялъ туснахъалде ккарав чи вуго ШугIайбов.\nГьенив гьоркьовги ГIисаев вукIинчIо. КIалбиччанкъоялъ росдал гIолохъабазда цебе мажгиталда ГIабдулмаликица жинда абураб рагIи квеш букIун рецIел босизе къваригIана АбихIасановасе.\nПалхIасил, щиб гьабунги ГIисаев жанив тIамизе къваригIун буго цо-цо чагIазе. Амма гьесдехунги дол цояздехунги тIадкIалъаял ратани, чIезабе гьезда тIад гIайибалги, гьабе тамихIги. Амма жидерго хасал мурадазе гIоло дир вацасул хвел багьанадуй ккоге!\n- Щайха ГIисаев гьезда рихарав? Бечедав вукIунищ?\n- Сугъулдерида тIасан ГIадилгерей МухIамадтIагьировасухъе хъвараб цо справка букIинчIищ, Шамил ГIисаевасул пишалъун рикIкIунеб буго гьеб росулъ (рохьилаздехун бухьен бугилан, гьединго вагьабияллъун кколилан гьабураб сугъулдерил сияхI – авт.).\nБичIчIа, дун ГIисаев ритIухъ гьавизе къваригIарав чи гуро. Амма дие тIекъаб жо бокьун гьечIо. Гьеб справкаги гьес хъвачIо. Нагагьлъун СагIид Амиров гIадал чагIаз гьеб хъван букIун батани, жидерго хIур гьабизе бегьулилан хIинкъун, щибниги гьабуларев ГIисаевасда тIад чIезабизе къваригIун буго гьезие гьеб. Справкаялда кутакалда инжитаб куцалда хъван буго цо чиясул хIакъалъулъ. Гьединлъидал, гьесги цIакъго хIаракат бахъулеб буго ГIисаевасде гьеб рехизе.\n- Сугъралъа лъабго журналист чIвана – ХIажи ГIабашилов, ГIабдулмалик АхIмадилов, ХIажимурад Камалов. Гьезул щибалъулъги Шамил ГIисаевасул цIар рагIулаан…\n- Гьаб ахираб ичIабго соналда жаниб дирго щаклъи кканщинав чи кив вукIаравали лъазабуна дица минут минуталде данде ккезабун. Масала, живго чIвазе кIиго сагIат хутIидал, ХIажи ГIабашилов Шамил ГIисаевасул кабинеталъуса ун вуго кьабизабун нуцIагун. Гьениб гьезул хъачIаб кIалъай ккун буго. Гьанже хIисаб гьабеха, чIвазе къваригIарав чи гьединищ къватIиве виччалев? Гуро, ГIисаевасул букIинчIо гьединаб къуват. 2008 соналдаса нахъе жиндирго гIарац бикъулев вукIарав АбихIасановасдацин рагIи абичIо гьес.\n- ХIажимурад ГIисаевас чIвачIилан дуца гьабулеб лъазаби цIех-рехчагIаз кин къабул гьабураб?\n- Щокъроб къараб ракьа вуго дун гьезие. Ахирги дихъ цо щибалиго батанилан (ярагъ, наркотикал – авт.) дун хIинкъизавизе хIалал рихьизецин бегьула гьез.\n- Гьанже рахъун щай цIех-рехчагIаз ГIисаевасде гьединаб гIайиб гIунтIизабураб?\n- ТIад тургьбиги ххун, хъачагъал гIадин Москваялде рачун инчIищха доб мехалда хIукуматалъул нухмалъулевги хутIарал вакилзабиги. РакIалда букIараб куцалда гьезда гIайиб тIадчIезабизе бажарулеб гьечIеб къагIидаха. Шамил ГIисаевасеги шартI хIисабалда туснахъ бихьизабуна гьез хIукуматалъул вакилзабаз гIарац бикъулеб букIин цIех-рехчагIазда лъазабичIогойилан.\nГьанже цIех-рехчагIазда ракIалде щун буго ГIисаевасда сугъулдерил ццим букIинги.\nАмма гьениб цо хIалихьатаб пишаги хIалтIизабуна. Хазамов МухIамадил лъадуца кьуна жиндирго росасде данде баянал.\nХIилла-макруялда ва чи чIвазе къасд гьабиялда хурхарал гIайибалги тIад чIезарун, микьго сонгун бащдабги кьун туснахъалда йикIана гьей. Гьереси-инвалидлъи гьабизе гIарац бакIарун букIун буго гьелъ гIадамазухъа.\nКватIичIого судияс хIукму хисизабуна - хIисабалде босана гьелъул гьитIинаб лъабго лъимер букIин. Гьезул бищун гьитIиналъ 18 сон байдал хал гьабизегIан туснахъалъуса къватIиеги йиччана.\nГьелда хадурго гьелъ кьуна росасда тIасан гьересиял баяналги – чIвай-хъвей ккараб сордоялъ сардилъ вачIанила гьев рокъове, цинги хал ккун букIанила (телевизоралдасан рицунел) цIиял харбазда хадуб.\nХIакъикъаталда абуни, гьеб сордоялъ лъимерги биххун, гьелда аскIоса вагъарун гьечIоан МухIамад Хазамов, гьезда цадахъ гьенив вукIарав гьесул вацгIалас кьурал баянал руго гьел. Амма гьенивго вукIарав чIужуялъул вацас абулеб буго МухIамад рокъов вукIинчIилан. Гьединал баянал кьуралъухъ гьей эркенлъуда тана. Гьебги гьелъ гьабуна жиндир росасул цоги чIужу йикIин лъайдал. Изоляторалда йигеб мехалда лъан буго гьелда гьеб.\nГьединго гьадаб чIвай-хъвей ккараб параялда ШугIайбовги «Одноклассниказда» жанив жиндирго имгIаласухъе хъвадарулев вукIун вуго.\nХазамов МухIамадихъе щай хьвадулев чи мунилан рази гьечIого ШугIайбовасда гаргадулев вукIарав АбихIасановги кин гьел кIиялгогун цадахъ гьеб ишалде гьоркьове лъугьине кколев вукIарав?\nАбихIасановасда ццим бахъарал ГIисаевазул чагIиги руго АбихIасановас чIванин дур вацилан дида абулел. Амма гьел руго дир къварилъиялдаса пайда босулел чагIи. КъваригIун батани, жидецаго гьабе гьесие тамихI.\n- ХIажимурадилги Шамилилги гьоркьорлъаби кинал рукIарал?\n- ГьедигIан лъикIал рукIинчIо, амма тушманлъиги букIинчIоха гьезда гьоркьоб. ГIисаевазул эбел унтараб мехалда тIоцеве ХIажимурад ана гьелъие би кьезе. Амма гьелъухъ-долъухъ балагьичIого, «Немецкая деревня» проекталъе гIоло Шамилие гIезегIан бадирчIваял гьаруна «Черновикалъ». Гьелдаса лъабго сон индал чIвана ХIажимурад. ЧIвазе къваригIараб мехалда гьелщинал соназищ балагьун чIолел? Дица бегана чанго соналъул подшивка. Амма чи чIвазе тIамулел гIадал макъалаби гьенир ратичIо.\nТIоцебего дир щаклъи ккарав чи Шамил ГIисаев гурев, СагIид Амиров вукIана. Амма гьесдехунги кинабгIаги бухьен батичIо дида.\nДругие материалы в этой категории: « Суалал-жавабал\tГурхIел-рахIмуялъулги гIорхъи букIуна »


1993 абилеб соналъ Россиялъул телевидениялдаса щибаб къоялъ гIадин Чачан республикаги, Джавгьар Дудаевги, гьенир чалмабиги къан чуяздаги рекIун гьарулел демонстрациял, бачунеб зикру, кьвагьулел тункIал рихьизариялъул магIна бичIчIулеб букIинчIо.\nЦо рахъалдаса сепаратизм, Москваялъул централияб власть хIаларин абулел дол рихьизарун, цогидаб рахъалдаса гьениб гIадлу гьабизе кколин къуваталъулал ритIун, политикал ритIун, гара-чIвариял гьарун, ричIчIуларел хIаял гьарулел рукIана. Гьоркьоса къотIичIого кьолел рукIана цIиял харбал Чачан республикаялъ гьарурал такъсиразул, чIварал гIадамазул, гъоркьлъалие росарал чагIазул, хъамал гьарурал поездазул.\nИргадулал цIиял харбазухъ ралагьун рукIана. Рихьизаруна дора чIварал къватIир улкабаздаса журналистазул лъаларо, ихтиярал цIунулел чагIазул лъаларо къотIарал бутIрул. Гьезухъги балагьун инсуца абуна, гIурусаз рагъ гьабизе буго Чачаналъ абун, гьеб кинабго жо гьоркьоса къотIичIого бихьизабулеб буго гьез рагъ гьабичIого доба батIияб нух хутIун гьечIин абураб жо гIадамазухъе щвезабизе. ЖамгIият хIадур гьабулеб буго рагъуде. Гьелде унеб буго ишин абуна инсуца.\nГьедин ккезеги ккана. Чачан республика ккана дол соназда Россиялъул властазда тIад кверщел ва асар бугел кремлежуликазул бидулаб политикаялъул къурбанлъун. КIиябго рахъалдаса гIемерал биялги, лъилъуларел ругъналги, миллиардазул заралги гьабуна гьеб политикаялъ. Гьединал рукIуна гIаламатал кIудияб балагь, биял тIей, рагъ-кьал хIадурлъилелде цебе. Дунялалда цониги рагъ байбихьичIо гьеб байбихьилелде цебе халкъалъул бетIер сверизабичIого.\nКинха гьабилеб, халкълъидал гъуризе кколеб халкъалъе гIоло. Нилъеда бихьанагури Крым Россиягун цолъизабунин халкъалъул букIараб гIурхъи гьечIеб роххел. ТIаде Донбасс ва тIубанго Бакъбаккул Украина кидайин кверде босизе бугеб абун балагьун букIана гIалам. Гьелъул хIасил жакъа нилъеда бихьулеб буго. ТIубараб цебе тIураб дунялалъулгун хварал гьоркьорлъабиги, гIадада гIодор тIурал биялги, гьанжелъагIан хвараб ва гьанжеялдаса хвезе ругел миллиардалги.\nУкраина нилъер «кверщалида гъоркь» букIиналъул жазмуялдаса Россия бигьиналде Москваялъ ва нилъер миллияв цевехъан В.Путиница валагьана цойги Роосиялъул тушман – Сирия ва Асадил оппозициягун ИГИЛ. Ахирал къоязда щибаб данделъиялда рагIулеб жо буго цохIо: «Бихьанищ цо Россиялъ Сириялда лъураб кьаби?». Щиб гьелда нахъа бугеб, кинал рукIинел хIасилал гьел аваиакьабиязул, бергьизе бугищ гьеб рагъул хIасилалда Россия абураб суалалда тIад ургъулев чи дагь вуго. Аслияб жо рагIула кьаби щвезаби.\nЖакъа финансовияб кризисги, хъегIулеб экономикаги, къо бахъанагIан бортулеб нартил багьаби, цохIо нартида бухьараб милияб валютаги бугеб Россиялъе хIажат букIанищ гьеб Сирияги, зодоса гIодоре ралел миллиардалги абураб суал лъолел чагIи дагь руго. «Нилъераз кьаби щвезабунин» ахIдолеб къапила гIемер буго. Гьебго роххел букIана туманкI кьвагьичIого Афгъаназда Аминил гьундул росарабго, «нилъераз гьабун тараб жо» абун.\nХIасил анцIго сонил рагъги, анцI-анцI миллиардаз гIарацги, 15 азарго гIолохъанчиясул жаназаги, жеги чамалиго анцI-анцI азараз инвалидалги, ахиралда гьел камиялгун аскар нахъе бачана. Гьебго ахIмакъаб гьурра букIана Чачаналде бомбаби ралеб мехалда, хIасил щиб ккарабали ракIалде щвезабизе ккеларо.\nБокьилаан Шамалде гьабулеб гьужум гьебго нухдаса ккунгутIизе. Улкаялъул гIадамалги, сурсатги цIунараблъун, заманаялъ кIиябго рахъалдаса бутIрул кантIараблъун лъугьине. Жакъа Россиялъул президент В.Путин гьавураб къо рагIула.\nВихьизе гьайбатав, чIагояв, физическияб ва гIакълияб рахъалъ сахав, роцIцIараб бетIералъул, гIакъилаб каламалъул чи вуго. Бокьилаан гьеб кинабго жаниб Россиялдаги къватIиб дунялалъеги рекъелгун парахалъиялъе ва талихIаб гIумруялде гIалам бачунеб нухда хIалтIизе.\nСириялде ралел бомбабазул рахъалъ пикраби батIи-батIиял руго – ахIмакъаб гьурраялдаса бахъараб битIизабизе рес гьечIеб гъалатI бугин чIезабиялде щун. Лъидехун ва кире рехханиги лъикIал жал ратуларо гьел бомбаби. Хабар лъикIаб рагIайги!


Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок родного(аварского) языка в 5 классе по теме: "Лев и заяц"\nАвар литературиялъул дарс 5 классалда\nДарсил тема: «ГIалбацIги ГIанкIги» ЦIадаса ХIамзат\nУчитель аварского языка МКОУ «Раздольевская СОШ»\nКочIодалъун хъвараб асар битIун, рагIун, чвахун цIализе цIалдохъаби ругьун гьари.\nМикьго гьижаяялъун кочIол гIуцIиялъе авалияб боян кьей ва аллитерациягун лъай-хъвай гьаби.\nГIадатаб анализалъул кумекалдалъун зулмучиясул ахир хвеялдалъун лъугъулеблъи-маргьаялъул аслияб магIна бугIиналда лъимал хадургъезари.\nХалкъиял маргьабаздаса литературиял маргьабазул батIалъи баян гьаби.\n1) Учителасул цеберагIи: гьанжелъагIан нилъеца малъана халкъиял маргьаби, кучIдул, кицаби, абиял ва бицанкIаби. Жакъа нилъеца малъулеб буго киназего хирияв Дагъистаналъул халкъияв поэт, аваразул гьанжесеб литератураялъе кьучI лъурав ва гьеб гучалда цебетIезабурав рагIул устар ЦIадаса ХIамзатица лъималазе кочIодалъун хъвараб «ГIалбацIги ГIанкIги» абураб маргьа.\n2)Учителас рагьула цебеккунго доскаялда яги цадах босулеб хъарщиялда хъвараб темаги, битIун цIализе ва баян кьезе кколел рагIабиги.\n- ТIобитIула словарияб хIалтIи.\n(Лъималаз гьел рагIаби жидеего словариказда хъвала.\n-Баян кьезе: бахьин-хъахIаб; хIал-зулмуялда-гIазабалда,руккел; гъола-данделъула(собирались); пурман- изну(разрешение); парчахI-хан; можоро – гIучIбахъи(жребий); кIичIбитIи-хIиллаялъе ургъи; гъванщуяб – рекIкIаб(подлый); тIепун- квачIазда бегун; гъара-зулму, хIал; загIфираналъ –помадаялъ; гIанграл-гIисинал бацIал(шакалы); зарбал – махмар- парча; бацIитIагърал-гIангурбацIал(шуты); айгъураб-макруяб, сихруяб.\n- БитIун цIализе: квен, щварал, хьвадулеб, къварилъиялда, гъалбацIалдаса, ханасдаса, ханасе, жидер, хIутI-хъумур, билълъун, рехун, рохун, цIабуцIана, лъугьана, нилъер, чIун, чIараб, цадахъ, цIалдохъаби, цIал-цIал,….\n3) Учителасул маслияб цIали. (ТIолабго маргьа цIалила лъалхъичIого, пасихIго, хехлъичIого)\n4)Цо-кIиго минуталъ рагIараб маргьаялъул пикруялда цIалдохъабиги тун, хадуб хIасилалда тIад хIалтIила. (Суалал къела классалъего)\n- Маргьаялъул аслиял героял щал?\n- Бищунго хьинкъаб гIалхъул хIайван щибха колеб?\n- ГIалбацIилги ГIанкIилги кинаб бергьинабулеб бугеб авторас?\n- ГIалхъул хIайваназул гIумру гьабулеб бакI кинаб букIараб?\n- Сунца гьезул гIумру къокълъизабун букIараб?......\n5) Учителас иргадал гьал суалал кьела.\nЦIалдохъабаз щибалъе жаваблъун кколел куплетал ратила ва, цо-кIигоясда цIализабун, битIун бугищали хал гьабила.\n- ХIутI- хъумуралъ гIумру гьабулеб бакI кинаб букIараб?\n- Гьезие сундул къварилъи букIараб?(2-3 куплет)\n-ЦIакъго хIал-зулмубергьараб мехалъ, хIутI-хъумуралъ щиб хIукIму гьабураб? (4-9 куплет)\n-ГIалбацI кин хьихьулеб букIараб? (10 куплет)\n-Хвел тIаде щвараб мехалъ, ГIанкIица щиб хIилла ургъараб? (12-14 куплет)\n- ЦIин бахъараб ГIалбацIалъе ГIанкIица кинаб жаваб кьураб?(16-20 куплет)\n- ГIалбацI ццидал цIеялъе гIилла щиб? (жидецаго бицине)\n- Ццидаца гьеб сунде бачараб? (21-23 куплет)\n6) КочIол роцен чIезабизе тIадкъала. (Жидецаго жидеего бокьараб куплетги босун, гьелъул щибаб мухъилъ чан гьижа (слог) бугебали рикIкIине тIамила)\n7) Учителас хIасил гьабила ва баян кьела магIарул кочIол каламалъулъ аслиял шартIазул цояблъун ккола щибаб мухъилъ ва куплеталда цо ккураб къадаралъул слогал (гьижаби) рукIин. Гьелъ чIезабула цокIалаб чвахи, цо ккураб наку-бакъан. Гьединлъидал кочIодалъун хъвараб асар хоралда цIализе, бокьани ахIизе бегьула. Хабариял асаразул щибаб предложениялда жаниб слогазул къадар батIи-батIиял букIуна.\n8) ЦIалдохъаби роцен чIезабулеб рукIаго, учителас доскаялда хвала гьаб кIиго куплет\nЦцин бахъараб ГIалбацIалъул\nГъванщил расал хучун уна;\nХапун кIалалъ кIкIвине гIадин,\nГIундул гъуцIун цIабуцIана.\nБачIун гIондокь щвантIихги пун,\nШурункъверкъалъ, къалиги чIван,\nКъеркьелаго гор сверула.\nБагIараб мелалъ хъвала, жал такрарлъун, аллитерация лъугьинабулел гьаркьал (хIарпал).\nГъ – гъ, х – х, кI – кIкI, гI – гI, цI –цI – цI, щ – щ – щ, къ – къ – къ.\n9)Баян кьовул цIали гIуцIила.\nКиналго цIалдохъабазда тIадкъала тIоцебесеб кIиго куплеталде тIаде ралагьизе ва жаваб батизе гьал суалазе:\n- ГIалбацI кинаб бугеб? (Кутакаб)\n-Кутак сундулъ бихьулеб гьелъул (Чорхол къуваталъулъ)\nЛъабабилеб куплеталде рачIина:\n- Щай гьелдаса хIутI-хъумур хIинкъулеб? (ЧIвалел рукIун)\n-Гьедин цогидал куплетилги.\n10)ГIаммаб хIасилалъе суалал:\n- ГIалбацIалъул къуват сундулъ бугеб?\nГIанкIил къуват сундулъ бугеб?\nКинаб къуват бергьараб?\nГьелдалъун ХIамзатие абизе бокьараб щиб?\n(ГIантав хIаким халкъалъ хIехьоларин, чорхол жаналда мугъги чIван, хIама – багьадурлъи (зулму-хIал) гьабизе бегьуларин гIакълу кьолеб буго)\n11) ХIасилалда тIад хIалтIун хадуб, байбихьила маргьаялъул анализ гьабизе.\n- Гьаб маргьаялда зулмучилъи лъица билълъанхъибулеб бугеб?\n- Зулмучиясул ахир кин кколилан бихьизабун бугеб ЦIадаса ХIамзатица?\n(- Маргьаялъул аслияб магIна, ай авторасе загьир гьабизе бокьараб пикруги гьеб буго).\n-«Зулмучиясда зулмучи гъажалда чIун ватулев» абураб кици гьаб маргьаялъул кинал героязда рекъон кколеб?\n- ЦIодорав, гIакъилав чи зулмучилъун вукIуневищ?\n- Зулмучи хIакимлъуде ккараб мехалъ, гIумру кинаб букIунилан абулеб бугеб поэтас?\n-МагIирукъалъул бакIалда гIалхуда рохалил митинг рагьиялъе гIилла щиб?\n- ГъалбацIил кинаб гIамал-хасият авторас какулеб бугеб?\n-Кинаб къотIи гьабулеб бугеб ГъалбацIалъги хIайваназги? (Щай гьеб къотIиялде хIайванал разилъулел?)\n-Гьанже дунялалда щив вугев халкъалда рихарав зулмучи?\n12) Халкъиялда дандеккун, литературияб маргьаялъул батIалъи сундулъ бугеб?\nГьеб батIалъи баян гьабизе гьал хадусел суалазе жавабал кьолаго.\n- РакIалде щвезаризин халкъиял маргьабазе хасиятал рахъал (ЛъабцIуллъи, кидагосел(чIагоял) эпителал.\n- Гьединаб лъабцIуллъи батулищ нилъеда ЦIадаса ХIамзатил гьаб маргьаялда?(Батуларо)\n- Кидагосел (хисуларел) эпителал дандчIвалищ? (ЧIваларо)\nУчителас хIасил гьабила:\nАвторас хъварал литературиял асаразулъ (маргьабалъ) лъабцIуллъи жавагIатги букIунаро. Гьелъулъ буго литературиял маргьабазул батIалъи.\n13) Дарсил хIасил гьабизе ва къиматал къезе.\n14) Рокъобе кьела «ГIалхуда бертиналъул»\n- 4 куплет рекIехе\n- битIун чвахун цIализе лъазе.\nНомер материала: ДБ-052663


Россиялда хIакъал, унгоги демократиял рищиял ахирисеб нусго сонида жанир рукIанин, абулев чи ватизе захIматаб масъала ккола. Цересел гIасрабазулни бициналъулни магIнаги букIинишха. Амма жакъа гьезде хIадурлъи букIуна, унгоги демократиял рищиял гьел рукIунел гIадин. Ахирисеб заманалдани ракIалде щвезарулел руго праймеризал ва рищияздацересел дебаталцин.\nРищиялин абурал хIаял гIагарлъулел рукIиналъул хIакъалъулъ гIадамазул аслияб къадаралда лъалеб батила батIи-батIиял багъа-башариял загьирлъулел мехалда – яги нухал гьаризе яги тIабанго баянлъи гьечIел политикиялги политикиял гурелги гъалмагъирал байбихьараб мехалда. Гьединал магIнаялъул пикраби гIемер ратула жакъа интернет-форумазда.\nКинал гъалмагъиразул, скандалазул бицен гьабулеб бугеб?\nПАРНАС партиялъул лидер Михаил Касьяновасда релъаравин абулев чиясул бусадул сцена бихьизабураб ва гьес жиндирго пишацоял, ай, оппозициялъулал какулеб куц бихьизабураб балъгояб камераялъ бахъараб НТВ телеканалалъул программаялъ ахIи-хIур халат бахъинчIого гIемер заманалъ.\nГьелъие гIиллалъун лъугьун батизе бегьула халкъаздагьоркьосеб даражаялъул скандалалъ. «Панамаялъул документал» цIар жиндие щвараб скандалалде хурхен батана гьединго Россиялъул тIадегIанаб нухмалъиялъулги.\nГьединаб ахирисеб кIудияб «сенсация» букIана Коррупциялде данде къеркьеялъул фондалъул лидер, оппозициялъулав Алексей Навальнысда хурхараб. МухIканлъизабуни, «Россия-1» абураб телеканалалъ бихьизабураб «Операция «Дрожь» абураб фильм.\nНижер программаялъе комментариял гьаруразул киназго рикIкIунеб буго ахирисеб заманалда загьирлъарал скандалал тIоцебего кколин унгоги рищиял гIагарлъулел рукIиналъул ишарайин. Амма гьезул щивасул батIи-батIияб бербалагьи буго гъалмагъиралъул хасияталде багьанабазде.\nГьикъа-бакъи гьабурал цояз рикIкIунеб буго, цо-цо гьединал скандалаздаса пайдаги бугин, гьез бищунго нахъегIанал ишал тIатинарулел рукIин ракIалде росаниян.\nТIубанго программаялъухъ гIенеккизе бегьула аудиофайлалда.\nПелевиналъ ПАРНАСалда гIахьаллъи гьоркьоб къотIизабуна\n«Операция «Дрожь» яги инглис лъаларезул балагь


"Глагол. Рухьарал ва тlадчlарал глаголал". Исрапилова Загьрабика Раджабдибировна, ЦIумада район Къеди гьоркьохъеб школа » Ассоциация учителей аварского языка\n29 мар 20:48Авар мацI / Мисалиял дарсал / Учителасе\n"Глагол. Рухьарал ва тlадчlарал глаголал". Исрапилова Загьрабика Раджабдибировна, ЦIумада район Къеди гьоркьохъеб школа\n" Глагол. Рухьарал ва тlадчlарал глаголал".\nЛъай кьеялъул. Глаголгун лъай - хъвай гьаби. Глаголалъул предложениялда жаниб бугеб кlвар бичlчlизаби ва гьеб каламалда хlалтlизабизе лъай.\nЛъай цебетlеялъул. Гъалатl биччачlого авар мацlалда жаваб кьезе ругьун гьари. Кlалзул калам цебетlезаби.\nТарбия кьеялъул. Литературияб каламалъул кумекалдалъун цlалдохъаби авар мацl цlунизе ва гьеб бокьизе ругьун гьари. Тlабигlаталде, Ватlаналде рокьи бижизаби.\nЛъимал дарсиде хlадури.\n- Рорчlами, лъимал, жакъа нужее дарс кьезе буго дица. Цlарги дида буго Загьрабика Раджабовна.\nЦlумур кьабуна! Хал гьабе, лъимал,\nХlадур ругищ нуж дарс байбихьизе?\nРучка, къалам, тетрадь ва цогидабги\nЦадахъ босун бугищ, цебе лъун бугищ?\n- Жакъасеб рахьдал мацlалъул дарс байбихьизе бокьун буго нилъер халкъияй поэтесса Фазу Гlалиевалъул рагlабаздалъун.\nАза - азар соназ дир магlарулаз\nГьаб мацlалъ гlуцlана магlарул тарих.\nГlанбар, якъут гlадал кlалзул биценал\nБерцинал жидерго жугьабаз кьуна.\nГьаб мацl дие кьуна мугlрул чlужуялъ,\nЖиндирго хирияб хазина гlадин,\nЭбелалъ жиндийги кьун букlанила,\nКьейила дуцаги дурго лъимаде.\n- Гьал рагlаби дарсил эпиграфлъун роси гlиллаги буго, жакъа нилъ - магlарулал, нилъ щал, нилъ киса, нилъер мацl кинаб лъалел, магlарулал щаклъи гьечlого нилъ рукlин, нилъеда лъай\n- Жакъа буго, лъимал, нилъер гlадатияб гуреб дарс. Нилъеца гьанже класс бикьизе буго кlиго командаялде ва рищизе руго капитаналги.\n- Жакъа нилъехъе гьоболлъухъ рачlун руго гlалхул хlанчlи, ва гьел хlадурун руго нужеда данде хlазе. Гьез нужее гlуцlун руго батlи - батlиял тlадкъаял.\nНуж хlалтlизе ккола хехго. Жаваб кьола тlоцебе байрахъ борхараб командаялъ. Битlун жаваб кьуразе щвела гьадинал цlваби. Бергьуна цlикlкlун цlваби щвараб команда. Дарсил хlасил гьабулаго бергьараб командаялъе щвела сайгъатал.\n- Нуж гьелда рази ругищ, лъимал. Хlадурун ругищха?\n2. Такрар гьаби\nЦебехун малъарал темаби такрар гьабизе байбихьила «Цояб гьабулаго, цогиябги кlочон тоге» абиялдалъун.\n- Щиб жо кколеб морфология?\n- Чан каламалъул бутlа бугеб магlарул мацlалда?\n- Жалго жидедаго чlарал кинал? Кумекалъул кинал?\n3. Цlияб тема\n- Гьанже нилъ ине руго цlияб темаялде. Темаялда цlар лъазе ккани, нилъ хlалтlизе ккола.\n- Цlодораб гъотlоркlоялъ нужее хlадурун буго гьадинаб рагlикъотl.\nЦlир - цlидулеб, кlанцlолеб\nКlичlарал бохдул ругеб\n«Риидал жиб кьурдулеб\nКьиндал гьардухъ хьвадулеб.»\nАхlдоларел хlанчlуларел - жаниве чи виччалареб.\nАраб – тlад буссунареб.\nКидаго лъелъ букlунеб, лъим гьекъанагlан жиб холеб.\nНиж руго омонимал, ратизе цlакъ бигьаял\n«Лъагlелалъул» - синоним, «метералъул» - антоним.\nДун лъадалги букlуна, дун гьоролги букlуна,\nГьанже дун гlемерисеб токалъ хlалтlизабула.\nХlарп тlаде жубанани, тlубан магlна хисула.\nМагlарулазул бищун, хирияв чи лъугьуна.\n- Гьанже цlале, лъимал, тlаса гlодобе кинаб рагlи лъугьараб?\n- Битlун буго, жакъасеб темаялда цlар ккола « Глагол»\n- Щиб лъалеб нужеда глаголалъул хlакъалъулъ? (гьеб ккола каламалъул бутlа)\n- Битlун буго, гьеб ккола каламалъул бутlа.\nВачlана, цlилъана, кьуна.\n- Балагье, лъимал, гьал рагlабазухъ. Щиб бихьизабулеб бугеб гьал рагlабаз?\n(Иш бихьизабулеб буго)\nПредметалъул иш яги хlал бичlчlизабулел рагlаби ккола «глаголал»\nГлаголал предметалъе щиб лъугьунеб ? предметалъ щиб гьабураб? предмет щиб хlалалда бугеб? абурал суалазе жаваблъун рачlуна.\nБакъалъ хинлъи кьола.\nХарил кьалбал цlилъана.\nГьитlинав Тlагьир кьижун вуго\n- Балагье, лъимал, хадусеб слайдалде.\nГьал суалазе жавабал хъвай, глаголалъ щиб бихьизабулебали баян гьабе.\nСон дуца щиб гьабураб?\nТlабигlаталда кинал хиса – басиял ккарал?\nБатlи – батlиял хlайваназ гьарулел гьаркьазда цlарал хъвай.\n(лъималазухъе кьела тlанчал, тlад суалалгун)\n- Хlалчlахъаги нужер.\n(жавабал хъваразе кьела цlваби)\n- Глаголалъул рукlуна лексикиялги, морфологиялги, синтаксисиялги гlаламатал.\nГлаголалъ предметалъ гьабулебниги жибго лъугьунебниги иш бихьизабула.\nЛъар чвахулеб буго. (щиб гьабулеб бугеб?)\nГлаголалъ предмет щиб хlалалда бугебали бичlчlизабула.\nРагьда гьой бегун буго. (щиб хlалалда бугеб?)\nГлаголалъул руго жидее гlаммаб гlаламатлъун предметалъул иш бугел батlи - батlиял формаби.\nГлаголияб цlар - бихьи, цlали, хъвай. (щиб?)\nПричастие – бихьараб, цlалараб, хъвараб. (кинаб?)\nДеепричастие - бихьун, цlалун, хъван. (кин?)\nМурадияб форма (инфинитив) - бихьизе, цlализе, хъвазе. (щиб гьабизе)\nБуголъиялъул гьечlолъиялъул форма букlин\nБукlана – букlинчlо\nАраб заман - ана\nбачlунеб заман - ина\nгьанже заман – унев вуго\nгlахьалаб заман - уна\nАна, а, ани, анищ?\nТакрарлъиялъул форма букlин\nКlутlана - кlетlана\nЖинсиял гlаламатал рукlин\nВачlана, ячlана, бачlана.\nЦолъул гlемерлъул форма букlин\nБатана - ратана\nГьал предметиял цlаразул хlарпал хис-хисизарун лъун араб заманалъул глаголал лъугьинаре.\nНухъа - хъуна\nНуцlа - цlуна\nНакъира - къирана\nНапакъа – къапана\nНакку - ккуна\nПредложениялда жаниб глагол сказуемоелъун букlуна\nЛъар чвахулеб буго чабхил кlкlалахъан. (чвахулеб буго- сказуемое)\n- Кинаб кочlолъ дандчlвалел нилъеда гьал рагlаби? ( Авар мацl. Р.Хl.)\n- Хlалчlахъаги, лъимал.\n4. Гlенекке, лъимал. Цlумалъ нилъее хlадурун буго гьадинаб тlадкъай - хlай «Бахчараб магlна». Хlай буго шифралдалъун хъвараб жо (бахчараб магlна) цlали.\nБахчараб магlна балагьизе лъималазухъе кьела кагътал, тlад тарихалги хъван, щибаб тарихалда гъокь рукlина хlарпал. Хlарпалги данде ран цlализе руго кицаби.\nМагlарул киниялъ гlадин магlарул чиясул черх лъадаруларо.\n20, 1, 7, 1, 24, 28, 18, 14, 12, 21, 12, 43, 19, 7, 1, 8, 12, 21, 20, 1, 7, 1, 24, 28, 18, 37, 12, 43, 25, 28, 18, 37, 9, 24, 31, 19, 1, 8, 1, 24,28, 18, 1, 24, 22.\nВатlан цlунун хварав чи хабалъги чlаго вукlуна.\n3, 1, 27, 1, 21, 36, 28, 21, 18, 21, 31, 3, 1, 24, 1, 3, 37, 12, 31, 1, 2, 1, 19, 4, 12, 38, 1, 4, 22, 3, 28, 17, 28, 21, 1.\n- Хlалчlахъад! Лъикl буго. Гьанже нилъее миккиялъ хlадурун буго тlадкъай\nАбизе - баизе\nБагьизе - ……..\nКьеризе - ………\nЖиризе - ……….\nХlарапал хис - хисизарун цогидал глаголал лъугьинаре.\n(Хехго лъугlараб командаялъе кьела цlва)\n- Рачlа, лъимал нилъеца гьанже хlазе буго гьадинаб хlай «Лъица щиб гьабулеб? Гьеб буго нилъер гlадалнахалъе зарядка.\n(Лъималазда рихьизарила суратал)\nБогогьан - ….. Мугlалим - ….. Пири - ….. Цlа - ….. Бакъ - …… Хер - …..\n- Хlасил гьабе, лъимал. Киналго нужеца абурал рагlабаз щиб бихьизабулеб бугеб?\n- Хlалчlахъаги, лъимал!\n- Нилъеца, лъимал, жакъа тlадчlей гьабизе буго «Рухьарал (переходный) ва тlадчlарал (непереходный) глаголазда тlад.\nБухьараб - иш цо предметалда тlаде кколеб букlин бичlчlизабулел глаголал.\nНабица тlехь цlалана. (щиб гьабураб?)\nЦlа бакана. (щиб гьабураб?)\nБухьараб глаголалъ предложениялъулъ битlараб дополнение тlалаб гьабула.\nДие Ватlан бокьула.\nИш лъица бугониги гьабун бугони глагол бухьараб ккола.\nТlадчlараб глагол – иш цоги предметалде тlаде кколеб гьечlони.\nТlадчlараб глаголалъ иш жибго лъугьун букlин бичlчlизабула.\nЦо - цо глагол бухьараблъунги тlадчlараблъунги букlуна.\nДун къанщана. ( иш лъугьун буго жибго)\nДица берал къанщана. ( иш гьабун буго)\n- Гьединаб куцалъ, глаголал лъабиде рикьизе бегьула.\nБухьараб - хъвана, цlалана\nТlадчlарал - гlорцlана, вакъана.\nБухьараблъунги тlадчlараблъунги хlалтlизарулел - речlчlана, бахъана.\n- Гьанже, лъимал, гьал тlанчазда тlад хъвай тlадехун кьурал глаголалги гъорлъе ккезарун предложениял.\n(лъимал предложениял ургъизе риччала)\n- Хlалчlахъаги, дир хириял!\n- Гьанже нилъеца хlасил гьабизе буго нилъеда лъараб жоялъул.\n- Сунда абулеб глаголилан?\n- Кинал гlаламатал рукlунел глаголалъул?\n- Чан заман букlунеб глаголалъул?\n- Жинца гьабулеб ишалде балагьун глаголал кинал рукlунел?\n- Вахl, нилъеда кlочон тун руго нилъехъе рачlарал гьалбал - хlанчlи.\n- Гьезул буго нилъее цойги ахирияб тlадкъай.\n(карточкаби хlадурила тlад глаголалги хъван, доскаялда магниталъ рекlинабила рухьарал ва тlадчlарал глаголал тlад хъвараб кагъат)\n- Щибаб командаялдаса рахъина гьал карточкабазда тlад хъварал глаголал доскаялда магниталъ рекlинабизе. Рухьарал ва тlадчlарал глаголалазда гъоркь магниталъ рекlинабила данде кколеб карточка.\n-Хlалчlахъаги нужер, лъимал!\n- Рикlкlеха гьанже. Кинаб командаялъе цlваби цlикlкlун щварал?\n( цlваби рикlкlина, хlасил гьабила. Бергьараб командаялъе сайгъатал кьела)\n- Рокъобе, лъимал, нужее буго гьадинаб хlалтlи. Гьал доскаялда чlварал рагlабиги гъорлъе ккезарун, предложениял ургъизе.\nСкачать файл: glagol-zagrabika-c1umada.docx [39,06 Kb] (cкачиваний: 98)\nПосмотреть онлайн файл: glagol-zagrabika-c1umada.docx\nДоклад "Авар мацlалъул ва литератураялъул дарсазда цlиял технологиял хlалтlизари". ГIелмиял хIалтIаби / Докладал Рагьараб дарс. ЦIадаса ХIамзат "Гьудуллъи лъилгун кквелеб?" Мирзоева Хатиматица хIадурараб Авар адабият / Мисалиял дарсал / Учителасе "Глагол"- 4 класс Авар мацI / Мисалиял дарсал / Учителасе Авар мац1алъул дарс: "Предметияб ц1ар" Авар мацI / Мисалиял дарсал / Учителасе Щив? щий? щиб? щал? абурал суалазе жаваблъун рачIунел рагIаби. Авар мацI / Мисалиял дарсал / Учителасе


Халкъги, коррупцияги, цIияб партияги\nАраб анкьил аслияб лъугьа-бахъинлъун кканин абизе бегьула ахираб заманалда машгьурлъараб "Коррупциялда данде халкъ" абураб федералияб политикияб партиялъул вакилзабаца Шамил районалда тIобитIараб данделъи.\nГьенив халкъалда цеве вахъана цевехун гIадамазда гIемер вихьичIев гIолохъанчи МухIамадхIабиб Тажудинов. Гьев рагIула партиялъул Дагъистаналъул бутIаялъул цевехъан. КIалъазе лъалеб бугоан, вихьизеги гIемер саламатав, гIезегIан гIенеккарал тIаде цIалеб къуваталъул гIолохъанчи вугоан.\nХасго данделъиялда рукIараз лъикI къабул гьабуна партиялъул тIоцебесеб номерлъун республикаялъул парламенталде ине вугин Бакълъухъ росулъа Дагъистаналъул муфтиясул тIоцевесев заместитель МухIамадрасул Саадуев абидал. МухIамадрасул гIарабги цIаларав, гIурусги лъалев, жамгIияб ва политикияб гIумруялъулъ гIезегIан хIалбихьиги бугев чи хIисабалда лъала Дагъистаналда.\nЖибго "Халкъ коррупциялда данде" абураб лозунг рищиязда цебе гьадингосеб жо буго. Гьеб коррупционеразцин рорхатал трибуназдаса бицуна. Гьеб партиялъул аслияб къуват, ресал ва сурсатлъун лъугьунеб буго гьелда нахъа Дагъистаналъул муфтий АхIмадхIажи ГIабдулаев ватани. Щай гурелъул жакъа Дагъистаналда гьесдаса цIикIкIун жамгIияб ва политикияб сурсат бугев чи гьечIо, официалияб власть, хIукумат рикIкIинчIого.\nГьезул щибаб районалда ва росабалъ жидерго имамзаби, ячейкаби, жамагIаталда тIад асар бугел церехъабиги руго. Гьаб багъа-бачариялъулъ бичIчIулареблъун лъугьун буго цохIо рахъ - республикаялъул нухмалъиялъулгун гьеб партиялъул церехъабазул гьоркьоблъи.\nЛъалеб букIахъе Рамазан ГIабдулатIиповас вачIинахъего жиндир аслиял гьудулзабилъун гьаруна Дагъистаналъул рухIияб идара. РакIалда ратила цадахъ ралел какал, рокъор къабул гьарулел, гьоболлъухъ хьвадулел, мавлидал ва мажлисал, вагIзаялгун кIалъаял, ахиралда шагьаралъул рагIалда 30 гектар ракьулги кьун гьениб Исламалъул центр рагьизе квербакъеян хитIабал, кIудияб гьуинлъиялда рукIана.\nИдараялъ абун гьезул горсверулъа чагIи хъулухъазда танинги бицунаан. Хадуб гьезда гьоркьоб гьогьем кканин харбал тIиритIун рукIана, нахъойги рекъон ругинги рагIана, битIараб ялъуни гьереси лъаларо. Лъалеб жо буго Дагъистаналда цIияб политикияб партия бакки, лъалареб жо буго Дагъистаналъул бетIерасулгун Дагъистаналъул муфтиясул гьелдехун кинаб бербалагьи бугебали.\nМуфтиясул квешаб букIине гьечIо, щай гурелъул гьенир цере рахъулел киналго чагIи гьесул муридзаби руго, гьес цо амру кьуни гьел кинабгоги тун рукъ-рукъалде руссине ккола гьел. Щибха абулеб бугеб живго Рамазан ГIабдулатIиповас?\nГьес хIал кIун гIемер чагIи жакъа парламенталда ругел жидер кварщаликь ругел партияздаса тункила. ЦIияб партия парламенталда бихьизе бокьи ва бокьунгутIи букIина гIицIго АхIмадхIажи ГIабдулаевасулгун Рамазан ГIабдулатIиповасул гьоркьорлъабазда бараб. Гьел квешлъизе гIилла дида бихьуларо, церехун рукIарал гьоркьорлъабазухъ балагьун. КигIан партиялъул вакилзабаца жал хасаб политикияб багъа-бачари бугин хIазе лъугьаниги гьезул жо кколаро исламияб жамагIатгун муридзаби гьечIого.\nДир хIисабалда муфтий жив пачалихъалъул суалазда гьоркьове лъугьунарин нахъегIан чIезе вуго, партиялъул вакилзабаца бегьуларебани гьес гьукъилаанги абун имамзабаздаса ва муридзабаздаса пайдаги босун гьабизе буго агитация.\nБахчун щай, диего бусурманчи хIисабалдаги, магIарулав хIисабалдаги, дагъистанияв хIисабалдаги рокьила рацIцIадалги гIакъилалги гIадамал парламенталдаги тIалъиялдаги рихьизе, амма гьеб мурадалъе гIоло жидер адабги гьабурав, кумекгун кверчIвайги гьабурав ГIабдулатIиповасда данде гьел ине бокьиларо.\nЩай гурелъул цониги республикаялъул бетIерас гьесгIан кIодо гьабичIо идараги, муридзабиги. Гьелъухъ "къисас" босизе лъугьин дагьаб санагIат гьечIого бихьулеб буго. Гьесул заманалда коррупция гIемерлъун букIиналъ гьабулеб бугин гьаб багъа-бачариян абулеб батани, батIаго дов МухIамадгIалигун васги халваталда чIун рукIинчIо, дунялалдаса инкарги гьабун.\nГIалимзаби ва диниял церехъаби чIвачIеб моцI букIинчIо арал соназда, гьеб чIвай-хъвеялъул заманалда нилъ регIун рукIун ратиларо гьеб коррупция абураб жоялъул хIисаб гьабизе. Гьанже регIун руго, коррупция гьечIинги кинха абилеб щибаб рукъ-рукъалде бачIун гьелъ жибго букIин бичIчIизабулеб мехалда?\nГьелдехун къеркьейги хIажат буго. Парламент цIи гьабиги квеш гьечIо. Амма кинабго иман адабалъул ва цоцазул хIурмат цIуниялъул нухда, ракълидагун маслихIаталда ани бокьилаан. Гьаб макъалаялда хъвараб жо тIубанго бичIчIичIел ва гаргадулел чагIиги рукIина, амма гьаб бичIчIичIев чиясе щибалиго хъван бугин гIадалал жал рицун гаргадиялдаса, лъабго къулгьуги, лъабго алхIалмги, анцIго салаватги битIани беццараб букIина. Гьебги кье гьаб макъала хъварав дирги, цIаларав дургоги рухIалдаса. Хабаралги лъикIал рагIайги.


М. Агъаев: «Экстремистаздаса «рецIел боси» хираго чIезе бегьула жамгIияталъе»\nТерроризамалде дандечIараб низамги лъазабун Дагъистаналъул жанубияб рахъалда къуваталъул идарабаз хасал тадбирал тIоритIулел ругелдаса ункъабилеб къо буго. Гьел тадбиразул хIасилалда Сулейман-стал мухъалда кIиго изну гьечIого яргъидгIуцIарав чIван вуго, Дербенталда экстремистазул ва гьезул гIагарлъиялъул лъабго мина кьвагьизабун буго.\nАрбагI къоялъ Сулейман-стал мухъалъул Нютюг росдада аскIов къуваталъул идарабазде кьвагьдарав кIиго изну-гьечIого яргъидгIуцIарав чIван вуго. БакIалъул гIадамаз лъазабулеб буго гьенир хасал тадбирал жеги халат рахъунел ругилан. Аслияб къагIидаялъ аскариялги гьезул рагъулаб техникаги Сулейман-стал ва Хив мухъазул гIурхъуда бугеб рохьазул цIураб кIкIалахъ бугилан. Гьениб зама-заманалдасан кьвагьиги рагIулилан.\nГьебго къоялъ Дербенталда ДАИШалъе гьа бараб Жанубияб Дагъистаналъул экстремистазул къокъаялъул бетIер ХанмухIамадов Абутдинил рокъоб чIухь балаго гьениб кьвагьулеб жо батун буго низам цIунулезда, гьеб нахъе бахъун бажаричIолъиялъ гьеб бакIалдаго кьвагьизабизе ккнин лъазабулеб буго гьез. Гьебго къагIидаялъ 18 февралалда Дербенталда гьевго ХанмухIамадовасул кIиабилел лъадул рукъги кьвагьизабун буго.\n19 февралалдаги Дербенталда жеги хасал тадбирал тIоритIулел ругин бицана «Эркенлъи» радиоялъе Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъул дербенталда бугеб бутIаялъул хIалтIухъанас. Гьесул гьариялда рекъон гьесул цIар рехсолеб гьечIо.\nЦIех-рехалъул идараялъул хIалтIухъан:«Дербенталда Шеболдаева къотIноб бугеб минаялъуб жидецаго гьабураб кьвагьулеб алат батана, гьеб нахъе босун бажаричIолъиялъ гьенибго кьвагьизабизе ккана. Гьеб минаялъул бетIергьан вуго ХанмухIамадовас нухмалъи гьабулеб экстремистияб къокъаялъул гIахьалчи ИсмагIилов Ражаб.\nГьединго Гъуручай къотIноб букIараб ХанмухIамадов Абудинил лъади Сефибегова Бесил минаялъубги гьебго кьвагьулеб алат батун, гьебги кьвагьизабизе ккана. Гьел тадбиразул хIасилалда лъиениги зарал ккечIо. АскIоса гIебеде ругел минабахъа гIадамалги гьел тадбирал лъугIизегIан нахъе рахъинарун рукIана.\nЭкстремистазе кумек гьабиялда щаклъи букIун ккун йиго гьейги гьаб сагIат. Жакъаги къуваталъул идарабаз Дербенталда тIоритIулела хасал тадбирал лъугIун гьечIо. Дагьабниги щаклъи бугел чагIазул рокъоре ун гьениб хал-шал гьабун, чIухь бан хIалтIи гьабулеб буго гьез».\nГьединго Дербенаталъул вагьабиязулабилан абулеб «аэропорталъул» мажгиталъул имам хисулевги тIагIун вугин абурал баянал щвана «Эркенлъи» радиоялъухъе.\nГьеб мажгиталъул имам ХIажирасул ХIусейнов гIадамал эркенлъиялдаса махIрумгьариялда щаклъи букIун ккун хадув ва гьеб ишалъул цIех-рех лъугIизегIан гьев кIиго моцIида туснахъ гьавидал имамлъи гьабулеб букIана гьес. Гьев тIагIаралдаса чанго къо бугила, рузман къоялъ рузманалдагицин вукIинчIин гьевилан абурал баянал щвана дербенталдасан «Эркенлъи» радиоялъухъе.\nГьев къуваталъул идарабаз викъун вугин цояз лъазабулеб буго, цойгидаз абулеб буго гьев живго кквеялда хIинкъун республика тун къватIиве ун вугилан. Жанисел ишазул министерлъиялъул вакилзабаз гьеб информациялда хурхун кинаб букIаниги баян кьолеб гьечIо жеги.\nГьединго «Лайфньюс» информ сайталъ 15 февралалда Джемикенталда аскIоб бугеб полициялъул посталда живго жинцаго ТIалибов ГIамир кьвагьичIин, гьебго жанубияб дагъистаналъул экстремистияб къокъаялъул гIахьалчи Мурлиев МухIамадгIали кьвагьанин абураб информациялда рекъонги кинаб букIаниги баян кьолеб гьечIо.\nГьеб Джемикенталда аскIоб полициялъул посталда кьвагьи ккун хадуб къуваталъул идарабаз жанубияб дагъистаналда экстремистаздаса рецIел босизелъун цIакъго гIорхъолъа араб хIалалда тIоритIулел ругел хасал тадбираз республикаялда дагьабги хIалуцараб ахIвал-хIал лъугьинабизе бугин рикIкIунеб буго «Черновик» газеталъул бетIерав редактор Агъаев Маирбекица.\nАгъаев Маирбек: «Гьеб посталда бахъараб кьвагьиялъ къуваталъул идараби цIакъго-цIакъ тIамуна гьел хасал тадбирал тIоритIизе. Гьеб кьвагьиялъе жаваб хIисабалда кьвагьизаруна гьез Дербенталда ХанмухIамадовасулги, цойги экстремизмалда хурхен бугезул минабиги, ккуна дагьабниги щаклъи бугел гIадамалги. Гьелда цеве имам ХIажирасул ккуна, гьесул рахъккун къватIире рахъарал кьабулаго нахъе хъамуна, жанир тIамуна гьезул цо къокъа, цойгидазе гьезие бокьухъе дин гьабизе биччалеб гьечIо.\nАмма гьел къуваталъул идарабаз гьарулел гIорхъолъа арал ишазул хIасил кинаб букIинебали гьезда жидедаго бичIчIулеб гьечIо, гьез гьеб цебечIезабулебги гьечIо. Гьединал ишал гьариялъ гIадамал дагьабги цIакъ радикалияллъун лъугьунел руго. Гьелъ кутакаб кьалалде рачине бегьула нилъ гьанжеги».


Украиналда хун буго Псковалъул десанталъулазул рота\nУкраиналда рагъазулъ хун вуго Псковалъул десанталъулгун-гьужум гьабулеб дивизиялъул тIубараб ротагIан чи. Гьедин хъвалеб буго «Псковская губерния» газетаялъ. Гьезухъе щун руго дивизиялъул рагъухъабазул кIалъаязул хIакъал аудиоял. Гьездасан баянлъулеб буго 80 чи вугеб ротаялъул чIаго 10-гIан чи гурони хутIичIолъи.\nГазеталъул бетIер Лев Шлосбергил баяназда рекъон, гьел хваразул гIагаразда кинабго балъго гьабизабулеб буго материалияб кумек гьабиларин хIинкъабиги кьун. Хваразда гьоркьор рехсолел руго жидер хобал Псковалъул хабзалалъ ратаралги.\nГазеталъ цебе гьел хIужабазул бицун хадуб гьеб дивизиялдаса чагIазул хобаздаса нахъе рахъун руго гьезул цIарал хъварал хъарщал ва хабзал цIунизе гIадамал тун руго. Живго Шлосберг вухун вуго щалали лъаларел чагIаз ва гьанже гьев азарханаялде ккун вуго.\nРоссиялъул улка цIуниялъул министрелъиялъ коментарий кьолеб гьечIо «Псковская губерния» газеталъ гьанже хъваралъе. Цебе гьеб идараялъ нахъчIвалеб букIана россиялъул аскарал Украиналъул территориялда рагъулел ругин абураб.


ЦIияб сон кIодо гьабиялдаса инкар гьабиялде ахIулеб видео бахъараб ва гьеб интернеталда тIибитIизабурав НурмухIамадов Мурад ккун вуго низамцIунулез. НурмухIамадов кквеялъе гIилла ккун буго гьесухъ кодоб ярагъ бати. ХIакъикъаталда, гьеб НурмухIамадов кквеялъе гIилла букIине рехараб батизеги рес бугилан рикIкIунеб буго ккурасул адвокатас.\nБатIи-батIиял машгьурал дагъистнаияз цIияб соналдехун бусурбабазул бугеб бербалагьи бицунеб ва гьеб какулеб видео интернеталда тIибитIизабурав НурмухIамадов Мурад ккун вуго МахIачхъалаялда. Гьев кквеялъе гIиллаги ккун буго гьесухъ кодоб кьвагьулеб алат бати. Гьедин баян гьабулеб Жанисел ишазул министелъиялъул пресс-хъулухъалъ.\n31 декабралда Мурад къваригIелаз шагьаралде вахъанила, гьесул тIуразе гIемер суалал рукIанин гьеб къолъ: азарханаялде ине, хIалтIуде инейин баян гьабулеб буго гьесул хъизам Наиляца. Бакъанидехун кIалъайдал, телефон борхуларого букIун жий щаклъанила щиб букIаниги ккун батизе рес букIиналда.\nКъаси лъанила гьев шагьаралъул Советский мухъалъул жанисел ишазул бутIаялда ккун вукIин. МахIачхъалаялда Родопский бульвар бугеб бакIалда низам цIунулез хал-шал гьабизе чIезавидал гьесухъ граната бати ккун буго гьев кквеялъе гIилла.\nАмма жинда лъаларила сунда хурхун гьев ккуравали ва кисан гьесухъе гьеб кьвагьулеб алат ккарабалий баян гьабулеб буго Наиляца. Гьев киналгIаги полициялъулгун ричIчIунгутIиял ругел, яги гьезул сияхIалда вугев чи вукIинчIила. Гьесухъе граната рехун букIиналдаги щаклъи кколарилан баян гьабулеб буго чIужуялъ.\nНахъияб къоялъ низамцIунулел рачIун руго НурмухIамадовасул рокъореги. Гьениб низамцIунез чIухь балаго батун буго ярагъ ва жеги кьвагьулеб алат.\nГьеб ярагъги рехараб бугила жидер рокъобе, жал гIумру гьабун ругеб бакIалде рачIарал низамцIунулезда цадахъго рачIарал рукIанила чIухь балеб мехалъ рукIунел нугIзал, гьезда киназдаго хадуб халкквезе рес букIинчIила, заманалдаса бахъун бачIанила ярагъ бугеб къвачIа, гьеб лахIзаталъ лъагIан жинда бихьичIеб.\nГьабсагIат НурмухIамадов заманалъул туснахъалда вугин лъазабулеб буго гьесл адвокат Зиявудин Увайсовас. Мурад жинда вихьиналила ва гьесдехун щибго хIал-зулму гьабун гьечIила. Мурад низамцIунулез кквеялъул гьадин баян гьабуна адвокатас «Эркенлъи» радиоялъе.\nЗиявудин Увайсов: « Дида НурмухIамадов вихьизе тана, абизе ккола кинабгIаги хIал-зулму гьесдехун гьабун гьечIо. 31 къоялъ маршуткаялда рекIун унаго гьев низамцIунулез гьениса къватIиве вахъинавун вуго. Цинги жидедаго цадахъ Родопский бульвар бугеб бакIалде вачун, гьениб чIухь бан буго гьесухъ. ЧIухь балаго гьесул кодолъиялда гьркьоб граната батун буго ва Советский мухъалъул жанисел ишазул бутIаялде вачун вуго.\n1 январалъ гьесул рокъоб бараб чIухьалъул хIасилалда батарабилан абулебги буго ярагъ. ГьабсагIат НурмухIамадовасде гIайиб гIунтIизабулеб буго изну гьечIого ярагъ цIуниялда бан».\nНурмухIамадов ккведал гьесул кверал скотчалъ рухьун руго, ва беразде тIагъурги цIан, кодоб цо жо лъун буго, амма щиб гьебали ккурасда бичIчIун гьечIила, хадуб батараб гранатаялда гьесул килщазул лъалкIал ратидал бичIчIун бугила гесда гьебин баян гьабуна адвокатас.\nГьабсагIат НурмухIамадов хIалтIулев вугила программистлъунин баян гьабулеб буго гьесул хъизамалъ, гьелдаса цеве НурмухIамадов хIалтIулев вукIана «Черновик» газеталда. Гьединго НурмухIамадовасул гьабулеб букIана жамгIияб хIаракатчилъиги.\nАслияб гIиллалъун НурмухIамадов кквеялъе батизе рес бугин гьес интернеталда лъураб, ЦIияб сон какулеб видеойилан рикIкIунеб буго жиндир цIар абизе бокьичIев блогерас.\n«Дагъистаниязул ЦIияб соналдехун бугеб бербалагьи» абураб видеоялъухъ интернеталда валагьун вуго 150 азаргоялдсаса цIикIкIун чи. Гьеб видеолда диниял хIаракатчагIаз, жамгIиял хIаракатчагIаз ва спорталда машгьурал гIадамаз цIияб сон кIодо гьабиялдаса инкар гьабизе ахIулел руго дагъистаниял.\nАбизе ккола, цIияб сон байрам гьабиялда сверухъ ахирал саназ тIолго Шималияб Кавказалда унел ругин гIемер бахIсал.РухIиял церехъабаз ва жамгIияталъул цо бутIаялъ ахIулел руго гьеб байрамлъун рикIкIиналдаса инкар гьабизе. Талъиялъ ва светияб жамгIияталъул гIадамаз гьеб байрамалъул рахъ кколеб буго.\nГьелдаго цадахъ байрамкъояз хIинкъи буго изну гьечIого яргъидгIуцIцIаразул рахъалдасан такъсириял ишал рукIиналдеги. Гьелда хурхун низамцIунулез ва полициялъулаз гIодоркъояз кIваркьураб хIалтIи гьабулеб буго ва гьезул къадар цIикIкIинабун буго.


Шамиль МухIидиновасул адабияталъул сордо 1 октябралда 2017 соналъ Авар театралда тIобитIараб. » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Цолъиялъул хIалтIи » Тадбирал » Шамиль МухIидиновасул адабияталъул сордо 1 октябралда 2017 соналъ Авар театралда тIобитIараб.\nШамиль МухIидинов кIодо гьавун адабияталъул сордо борхана гьитIичаца - Бакьагьич1иса школалдаса, Гъалбац1овасул ц1аралда бугеб Г1арада бугеб хъутаналъул школалдаса, Гъизилюрт шагьаралъул 7 школалдаса, Дилим лицеялдаса. Шамиль Мух1амадовичасул куч1дул ц1алана, маргьаби, харбал, назмаби. Муг1алим х1исабалда гьев к1одо гьавун гьесда баркана студентаца. Шамил Мух1амадовичасул гьудул-гьалмагъзабаца кьуна гьесул творчествоялъе к1удияб къимат. Благодарственный кагътал рук1ана. Поэтал ва поэтессаби цере рахъун гьесул куч1дул ц1алана. Хундерил жамаг1аталъ к1удияб поддержка гьабуна тадбиралъе. Умумузул могьол х1алги бихьана ахиралда.\nДобавлено: 2-10-2017, 10:14\nЭлективияб курс "ВатIан чIухIарал бахIарзал"


Цо-цо бугьун цIун бичулаан ханжу\t(Сасикьа ГIабдурахIимил ...\t- 27 март 2020\nГIин кьурун, гIор къалев МахIмуд\tГIагараб росулъе щвезе ...\t- 27 март 2020\nБахIарчиясул цIаралъе мустахIикълъана\t1944 соналъул 21 ...\t- 27 март 2020\n«Дидоялъул» хьонги Гъизляралъул нусалги\tДагъистаналда ...\t- 27 март 2020\n27 марта - памятная дата военной истории России\tСегодня памятная дата ...\t- 27 март 2020\nПонедельник, янв 21 2019\nШагьаралда бараб нур\nМахIачхъалаялда рагьана цIигьабун къачIараб «афгъаназул» парк\n15 январалда ДРялъул тахшагьаралда махIачхъалаялъулазе ва гьалбазе тIобитIана цIигьабун къачIараб рагъухъаби-интернационалистазул парк рагьиялъул тадбир.\nГьелда гIахьаллъана МахIачхъала шагьаралъул бетIерасул ишал тIуралев Мурад ГIалиевги, генерал-майор ГIумар МуртазагIалиевги, МахIачхъалаялъул рагъулаб комиссариаталъул начальник, запасалда вугев полковник Муртуз Идрисовги, «афгъаналги», жамгIиял хIаракатчагIи ва гIадатиял гIадамалги.\nДанделъаразда байрамги баркун, тахшагьаралъул бетIерас бицана гIезегIан чагIазе бокьун букIанила паркалъул ракьалда тIад кверщел гьабизе. «Шагьаралъул администрациялъ паркалда кIудияб хIалтIи гьабуна. Нижехъа бажарана парк цIунизе ва къачIазе. Гьединго, «Шагьаралда рукIа-рахъиналъе санагIатал шартIал гIуцIи» абураб федералияб программаялда рекъон, администрациялъ къачIана 23 азбар ва щуго жамгIияб бакI», - ан кIалъана Мурад ГIалиев.\nЦIигьабун къачIан хадуб парк лъалаго хисана: гьениб лъуна тIад чирахъал рекъезарураб 37 хIуби, 15 хьонбакI, рищни жанибе базе къалал, воркаут-майдан, лъималазе майдан. Гьениб гIурччинлъиялъ ханлъи гьабиялъул мурадалда, Горзеленхозалъул хIалтIухъабаз чIана цIиял гъутIби, хъархъал, тIугьдул, гьаруна гIемерал хIалтIаби. Лъаларедухъ хисана паркалъул куц-мухъ, гьелъул архитектуриял формаби – тIубанго цIигьабун къачIана арт-объект, гьелда чIван руго 1979-1989 соназда Афгъаналъул рагъулъ чIварал рагъухъабазул суратал. Гьеб кинабго композиция къалъизабулеб буго неоналъулал чирахъаз, берцин гьабун буго аскIор ругел тIугьдузул клумбабаз.\nГIажаибаб берцинлъи кьолеб буго паркалъе архитектораз бараб иццалъ.\n«Бихьулеб бугониги, дун гьаб берцинлъиялда божулев гьечIо. Хасго рокьана карусель ва качелал, гьанже лъималазе рес буго расандизе ва рекерахъдизе. Цебе парк букIана хIалкъараб, гьанже гьаниса нахъе ине бокьулеб гьечIо», - ян бицана паркалда аскIоб бугеб гIемертIалаяб минаялъуб гIумру гьабун вугев АхIмад ГIумаровас.\nХалкъияб Собраниялъул депутатаз лъикIаблъун рикIкIана паркалъул аслияб аллеялда бюстал лъезе, аскIоб бугеб къватIалда бахIарчи-афгъанасул цIар лъезе, гьединго паркалда тIад РФялъул Юстициялъул министерствоялъул Северияб Кавказалъул Россиялъул правовияб академиялъул филиалалъул кидагосеб шефасулаб жавабчилъи чIезаби.\nГьединго тахшагьаралъул администрациялъ хIадурулеб буго рагъухъаби-афгъаназул хIурматалда паркалда музей рагьиялъул проектги.\nПаркалъул хIакъалъулъ бицунаго, гьадинаб баян кьуна МахIачхъала шагьаралъул ЖКХялъул инженер-инспектор ТаймазхIажиев ГIалибегица:\n- ГIаммаб къагIидаялда паркалъул гIатIилъи бахуна 15 азарго кв. метралде. Гьелъул 13 азарго кв. метр буго тахшагьаралъул администрациялъул жавабчилъиялда, кIиазарго кв. метр – пуланав чияс ижараялъе босунги буго. Парк къачIалаго, харж гьабуна 19 миллион гъуруш. Гьанжеялдаса нахъе паркалъе хъулухъ гьабизе буго «Горзеленхоз» МУПалъ.\nПрочитано 128 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 января 2019 14:54\nДругие материалы в этой категории: « ЖамгIияталда - мустахIикъаб бакI\tМВДялъул коллегиялда »


Пальмира "Исламияб пачалихъ" гIуцIцIиялъ бахъана\nПальмираялда рукIарал тунка-гIусиязда Сириялъул армиялъул щунусгоялдаса цIикIкIун солдат чIванилан, лъазабулеб буго информалатаз. Радикалиял исламистазул аскариязда гъорлъе унев гIаммаб къагиIдаялъ 600 чи чIванин, бицана улкаялъул хIукуматалъул вакилаз. Прессаялъ лъазабухъе, Пальмираялда рукIарал кьвагьа-гIанхъиязда чIвана Дагъистаналдаса «рохьилазул» къукъаги. Чан чи гьелда гъорлъ унев вукIаравали мухIканго лъалеб гьечIо: цояз лъазабухъе, лъабго дагъистанияв чIвана, цогидазул баяназда рекъон, 40 чIвана, руго сайтал 60 дагъистанияв чIванилан хъваралги. Гьединго тунка-гIусиязда нусгоялдаса цIикIкIун гражданиявги хун вуго.\nПальмира ккола Сириялъул некIсияб шагьарлъун. 2013-леб соналда Цолъарал миллатазул гΙуцΙиялъул лъай кьеялъул, гΙелмуялъул ва культураялъул рахъалъан гΙуцΙи ЮНЕСКОялъ тΙолабго дунялалъул ирсалъул сияхΙалде жубана улкаялда унеб гражданияб рагъалъе гΙоло хΙинкъиялде гъоркье ккун бугеб сириялъул анлъго шагьаралда ругел объектал. Рехсана Дамаскалда, Босреялда, Алеппоялда, Пальмираялда ва цогидал бакΙазда ругел некIсиял минаби, памятникал ва гь.ц. объектал.\nТарихалъул памятникал Пальмираялда «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялде гъорлъе унез хвезаризе ругин хIинкъун руго тарихчагIи. ГIиракъалдаги гьеб гIуцIиялъул гIахьалчагIаз риххизаруна некIсиял шагьаразул хутIелал. Мисалалъе, интернеталда лъун буго некIсияб Ассириялъул тахшагьарлъун букIараб Нимрудалъул хутIелал бульдозеразул кумекалдалъун ва кьвагьизариялъул къагIидаялда риххизарулеб куц бихьизабураб видео.\nГьебго жо радикалиял исламистаз Пальмираялда гьабизе бегьула гьанже. Рималъул архитектураялъул чIватIелал ратизе бегьулаан Пальмираялда. ТIоцебесеб гIасруялда Пальмира Рималъул империялде гъорлъ бачIинабуна. Гьелдаса хадуб шагьаралда лъикIал хиса-басиял кканилан рикIкIунеб буго тарихчагIаз.\nПальмираялда гIумру гьабулезе киназего шагьаралдаса гочине щвечIо ва гьелдалъун инсанасул ихтиярал цIунулел хIинкъун руго радикалаз гьел гIадамал чIваялъул акциял гьаризе бегьилин. Гьединал тадбирал чанги нухалда гьаруна жигьадистаз ва гьел тадбиразда Дагъистаналдаса «рохьилалги» гIахьаллъана. Мисалалъе, интернеталда «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул сайтазда лъун ругел видеороликазда гъорлъ батизе бегьула Дербенталдаса рохьилаз гIадамал чIвазе буюрухъ кин кьолеб бугебали.\nПальмираялда чан кавказалъулав вугевали экспертазе абизе захIмалъулеб буго, амма «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялда, батIи-батIиял къиматазда рекъон, гIага-шагарго кIиазарго дагъистанияв вуго. Гьезда гъорлъан чанги чи тIадвуссунев вугин лъазабулеб бугоан Дагъистаналдаса низам цIунулез. Гьелдалъун экспертаз абулеб буго ахIвал-хIал Шималияб Кавказалда жакъа къоялда парахалъулеб батаниги, Сириялдаса тIадруссунез гьеб хIалуцинабизе бегьулин.\n«Исламияб пачалихъ» гIуцIиялдаса Россиялъе хIинкъи букIина экономикияб хIал улкаялда кризисалде кканиилан абун букIана «Эркенлъиялъе» политолог Алексей Малашенкоца.\nАлексей Малашенко: «Жакъа къоялда ва гIагараб заманалда Шималияб Кавказалъе "Исламияб пачалихъ" гIуцIиялдаса хIинкъи бугин абизе дида кIоларо. Гьелда сверухъ унел ругел харбал ккола цIакъго кIодо гьарураллъун. ТIадежоялъе, цо-цо политиказ ургъунго гIемер бицунеб буго "Исламияб пачалихъ" гIуцIиялъул. Гьезда бигьаяблъун батана, мисалалъе, жидерго улкаялда бугеб терроризмалъул бицичIого, цогидаб улкаялда бугелъул бицине. Цо жо буго аскIор ругел исламистазул бицине, цогидаб - дора кире ругел лъаларезул бицине. Амма "Исламияб пачалихъ" гIуцIиялдаса хIинкъи буго Россиялъе. Гьеб бан буго улкаялда букIинесеб экономикияб ахIвал-хIалалда. Гьеб хIал батIаго лъикIаб гьечIо жакъа къоялда, метер гьеб жеги хIалуцинехъин буго. Шималияб Кавказалъул регионазул экономика Россиялъул бюджеталда бараб буго. Централдаса рачIунел дотациял дагьлъила ва гьелдалъул социалиял гIузраби республикабазда цIикIкIине руго. Экстремизм тIибитIиялъе квербакъи гьабулел аслиял гIиллабазда гъорлъ социалиял масъалаби руго. Гьединаб хIалалде Россия кканани "Исламияб пачалихъалдаса" хIинкъи букIине бегьула».\nКавказалдаса «рохьилал» тIадруссине ругилан абулеб буго, гьеб масъала кIкIвар кьезе кколеблъун рикIкIунеб буго, амма киса-кибего республикабазул нухмалъулез бицунеб буго лъикIлъараб ахIвал-хIалалъул, амма гьез ва низам цIунулез цо жо хIисабалде босулеб гьечIо: нахъруссине ругел дол чагIи рагъда гIахьаллъана, рагъулал ругьунлъаби гьаруна гьезие базаязда, тIадежоялъе гьелгун идеологияб хIалтIи гьабуна.\n«Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ ГIиракъалъул Рамади шагьаралда чIван буго чIегIераб байрахъ


Кин Украиналъул миллатчагIаз Россиялъул Автономия гIуцIулеб\nУкраиналъул миллатчагIи Львов шагьаралда. 28Aпр2013\nГьалкъоязда интернеталда загьирабун буго информация 15 июлялдаса байбихьун 31 август швезегIан Киев ва Харьков икълимаздаги Карпатаздаги Украиналъул Миллияб Цолъиялъ Дон, Терек, Кубань ва Черноземье абулел бакIаздаса гIурус миллаталъул гIолохъаназе яравуллъиялъул мархьиял гIуцIизехъин ругин абураб. Рехсарал бакIазда Украиналъул миллатчагIаз абулеб буго гьеб бугин букIинесеб ГIурусазул автономияилан. Сундул мурад бугеб гьелъул?\nУкраиналъул миллияб цолъиялъ гIурус миллаталъул гIолохъаназде ахIи балеб буго гьел мархьабазде рачIеян абун. Кьолел руго батIи-батIиял контактал. Мархьабазда гIолохъаби ругьунлъизехъин ругин полициялде ва ФСБ-ялде гьабизе бегьулеб гражданияб къеркьеялъул, агитациялъул ва пропагандаялъул къагIидабазе, оперативияб хIалтIуе ва цогидал ишазе.\nСундуе гIоло Украиналъул миллатчагIи гьадинаб жигаргун цере рахъарал? Нижеца бухьен гьабуна Приволжье икълималда бугеб регионалиял ва миллатазулгун диниял суалазул цIех-рех гьабулеб Централъул бетIер Раис Сулеймановгун. Гьес гьадин бичIчIизабуна.\nРаис Сулайманов: «Гьеб ккола украинияб кIудияб шовинизмалъул идея. Гьелъул мурад буго Россиягун мадугIаллихъ бугел жанубиял регионазе цIикIкIараб асар гьаби ва гьелдалъун КIудияб Украина абулеб пачалихъ бай.\nУкраиналъул миллатчагIазул картабазда Краснодар, Ростов, Брянск, Воронеж, Белгород икълимал гьединаб ургъараб пачалихъалде гъорлъе журан руго. Гьеб жиндирго план тIубай мурадалда рехсарал регионаздаса гIолохъанал гIурусал ахIулел руго Ураинаялда гIуцIизехъин ругел батIи батIиял семинаразде ва конференциязде.\nДоба лекциялги цIалун, пропагандаги гьабун гьезда тIад украиналъул миллияб хаслъи чIезабизе ракIалда буго гъозул. Хадур гьел Украинаялдаруссинаризе, Москваялде, Федералияб Централде данде чIезарун ва региониялияб сепаратизм бижизабун».\nУНА-УНСО абулеб Украиналъул миллатчагIазул багъа-бачариялъул вукIарав гIахьалчи жиндир заманалда Россиялъул аскариязде данде Чачан республикаялда вагъулев вукIарав гьанже «Вацлъи» абулеб Украиналъул партиялъул цевехъаунлъун кколев Дмитрий Корчинскияс «Facebook» абулеб сайталда бугеб жиндирго интернет-даптаралда лъазабуна Дон, Терек, Кубань ва Черноземье абулел бакIал Россиялдаса кватIичIого ратIалъизе ругин.\nГIурусазул Автономиялъул мархьи абулеб тадбир гIуцIаразул цояв Украиналъул Миллияб Цолъиялъул рагъулав референт Олег Полтавскияс нижер программаялъе гьадин бичIчIизабуна бицен унеб бугеб хIаракатчилъиялъул аслияб мурад:\nОлег Полтавский: «Гьаб территориялда гIумру гьабулеб буго миллияб ва этникияб рахъалъ нижее гIагарал гIадамаз. Ай - Дон гIурул ва Кубань гIурул рагIаллъиялда ругел хъазахъал ва Причерноземье абулеб икълималда ругел славянал. Гьединлъидал нижее бокьилаан гьел нижее гIагарал гIадамазул гIумру цебетIезаби.\nЖакъасеб Россиялда жалго гIурусал ккола политикалъ гъоркьлъалие босараю ва бищун захIматаб хIалалда бугеб миллатлъун. Нижеда бихьула гIурусазде бараб Кремлалъул бербалагьиялъул квешлъи.\nЧияр улкабазда гIурусазул ихтиярал жидеца цIунулел ругин абулаго, жибго Россиялда гIурусазул ихтияразул расги тIалаб-агъаз гьабулеб гьечIо тIалъиялъ. Гьел хIакъир гьарулел руго, ва цогидал этникиял къукъабазде данде ккун гIурусал рихьизарулел руго пайда гьечIел гIадамал хIисабалда».\nБегьулиш гьеб хIаракатчилъи гIицIго политикияб утопиялъун, чIобогояб анищлъун рикIкIине? ГьечIони кигIан кIудияб хIинкъи гьелъ Россиялъе кьолеб?\nГьединаб суалалъе жаваб кьолаго Раис Сулаймановас ракIалде швезабуна чергессазул проблема.\nРаис Сулейманов: «Буго цо чанго мисал гьадинаб регионалияб сепаратизмалъул мурад тIубазабун букIиналъе. РачIезин балагьизе - масала чергесазул ишкал.\nАхирисеб щуго соналда жаниб чергесазул суал ккана Шималияб Кавказалда Россиялъ хIалтIизабулеб политикаялъе кIудияб квал-кваллъун. Шуго соналъ цебе гьеб суал гьадинабго схемаялдалъун хIалтIизабулеб букIана байбихьудасанго.\nГъабардагун-Балкариялдаса, Гъарачайгун-Чергессиялдаса, Адыгеялдаса гIолохъаби ахIулел рукIана гьадиналго семинаразде Гуржистаналдеги, Туркиялдеги, Цолъарал Штатаздеги, Европаялъул улкабаздеги. Ва гьезие ракIалде швезабулеб букIана некIо заманалда гьезул умумазе Россиялъ гьабулеб букIараб зулму. Гьедин абулаго гьел гIолохъанал Россиялде данде чIезарулел рукIана.\n2011 соналда Тибилисиялъ къабул гьабуна Россиялъ чергесазе геноцид гьабун букIараблъи. Ва гьелдалъун чергессазул суал политикияб хIужалъун ккана».


80 метралъул борхалъи бугеб кIкIалахъе автомашина ана бортун\nЖакъа радал ЦIунтIа районалда авария гьабун 80 метралъул борхалъи бугеб кIкIалахъе автомашина ана бортун тIад кIиго чигун абураб цIияб хабар бачIана цо-цо инормалатазул сайтаздаса.\nЧанго чияс социалиял сетазда жидерго страницаялдаги лъун бугоан гьеб цIияб хабар. ГIажаибаб хIалтIи, лъицаниги гьеб хасал группабаздеги реххун гьечIо, гъоркь хъвай-хъвагIайги гьечIо.\nЧIамучIаб хабар, интересаб гуреб, ЦIунтIа авария гьабунила, гьарурелго гьарулел гурищ эл рукIарал? "ТIоцерейищ автоавариязда цIунтIал холел ругел?" абураб пикру ххенолеб буго гIемерисезул ботIролъ. Гьеб пикру буго Дагъавтодоралъул, ГИБДДялъул , гIадатиял гIадамазул ва жавабиял хIакимзабазул.\nБитIахъе суал кьуни цониги жавабияв хIакимасе, ЦIунтIа ккараб авариялда хурхун дур кинаб бугеб абун. Гьев лъугьуна цо гIакъилаб куцги гьабун микрофоналда жаниве нунудизе: "ГIадамал хвей киданиги лъикI букIунаро, хIажат буго гIадамазул яшав лъикIлъизабизе, гьедин хъван буго Рамазан ХIажимурадовичасул посланиялдаги, дица гьеб посланиялъул рахъ ккола" - ян.\nГьеб штамп, трафарет, цо коцониб тIураб чIанда халкъалда рагIулеб буго 70 соналъ магIарухъ бугеб яшавалъулги нухазулги рахъалъ, амма гIадамал холел руго дора хасел бачIарабго тIутIал киниги. Гьелъул тIалаб гьабулев чиги гьечIо, ругьунлъун руго гIадамал хун.\nНужеца хIисаб гьабе, февралалъул бакьулъ гIадан гъоркье балагьизе хIинкъараб борхалъудаса гъоркье ун буго автомашина. ГIуруда жаниб машина батун буго тIад вукIарав кIиго чи кодов щун гьечIо гьабсагIатги.\nНусгоялдасаги цIикIкIун чи вуго чанил бер биххулеб борхалъиялда, гIазулъгун цIоролъ хъинсаздаги, парсаздаги я чIаго, я хун риларал гIадамал ралагьулел.\nГьел чан хварал, гьел чан тIагIарал, амма нухал гьадалго руго. МахIачхъалаялда ругел ургъулел руго пуланаб проспекталда лъабго линия нухлулдай гьабила ункъабилебгидай тIаде жубалаян. Дора ЛъаратIа, ЦIунтIа, ЦIумада гьечIел нухазулги, борхьил мухъ гIадин парсалъа араз чIвалел гIадамазулги тIалаб гьабулев чиго вихьулев гьечIо.\nЦIумада районалда гьабсагIатги руго чIахIи-чIахIиял росаби автомобилалъул нух щвечIел. ЦIунтIа бугеб ахIвал-хIал нилъее МВДялъул хроникаялъ ва халкъияб информациялъул алатаз авариязул бицун рагIула.\nГьаб сагIаталда МахIачхъалаялъул нухазул управлениялда цо гIорцIараб гьумералъ гьакIкIадилаго цIализе буго гьеб цIияб хабар. ТIаде вачIарасде реххизе буго:\n- ЦIунтIа кIиго чи хун рагIула... авария ккун буго...\n- ЦIунтIа?? Дора кидаго рукIуна авариял... Къаде кваназе "Викингалдейищ" рилълъинел, "Империялдейищ?...\n- ЧIа КъурахI вачIинегIан, гьесда лъикI лъала...\nГьеб накъит МахIачхъалаялъул нухал гьарулеб идараялъул гIорцIарал кутузда гьоркьоб унаго риларал чагIи ралагьулел цIунтIал ратула жаназаби парсахъа тIаде рухьунищ риччалел, рухьичIого росизе кIведай абун чара къосун.\nПачалихъалъ гьеб нух гьабизе дол гурелъул тун рукIарал, ал МахIачхъалаялда ресторан тIаса бищулел тун рукIана. Бугеб гIемер мекълъиги хIалихьалъиги бихьуларищ гIумруялъулъ? Щай нилъеда гьоркьоб аб хIалалъ учузлъараб чиясул гIумруялъул багьа? Кинаб гIиллаялъ нилъее инсан гIумруялдаса ватIалъи лъугьараб гIадатияб хабарлъун?\nСунца халкъалъул ракIал хъачIлъизарурал, нилъ беццал ва гIинкъал лъугьарал гIадамазул къварилъабаздехун? Щай гьал мугIрул росабалъ гьаричIого тарал нухал сабаблъун чIвалел гъаримал магIарулал ва гьезул гIузраби власталъеги халкъалъеги аслияб масъалалъун лъугьинчIеб?\nПоэтас абухъе, "дуниялалъул рокъор гIинкълъарал чагIи руго, щивав жиндир рокъор чIун нилъее гIалам щаян". У ле, киналго руго жиндир чорхолги, чохьолги, чвантилги тIалабалда, хутIараб халкъ тIатIала ккун хваниги ургъел гьечIого.\nБатичIони щайха беговая дорожкаялда екеризеян лъугьун гIодой ккарай цо гIадалай чIужугIаданалъул видеоялъухъ аза-азар чи валагьулев ва гьелда гъоркь хъвадарулел, магIарул росулъ авариялъ гIадамал чIвараб цIияб хабар, хабарлъунги рикIкIунареб? Хабарал лъикIал рагIайги нилъеда.


"Кто хочет стать миллионером" маг1арул мац1алда - Форум\nСуббота/Шамат, 24.08.2019, 12:43\nФорум » Авар мац1 ва адабият » Авар мац1 » "Кто хочет стать миллионером" маг1арул мац1алда (Гьабизе жо т1аг1ун г1омо борлъизин...)\n"Кто хочет стать миллионером" маг1арул мац1алда\nweux Оффлайн · 06.03.2014 в 19:39\nРак1алда батила гьединаб передача телевизоралдасан цебелъ бук1унаан, гьелъул кьуч1алда цо г1урусас ургъун буго компьютералъе программа. К1иго соналъ цебе интернеталда гьеб батидал рак1алде ккана, авар мац1алде буссинабуни щибдай ккелаян. Х1албихьиялъе цин хисана гьенир суалал, х1албихьи бук1анелъул цо-цо махсароял суалалги ратила гьенир. Хадаб дица гьеб рехун тана, гьалде рег1араб х1алги бук1инч1ого. Гьанже доб программаялда бер ч1вайдал рак1алде ккана щибдай ккела гъоб къач1аниян. Нужеда кин кколеб, дарсида (тестированиялъул х1исабалда) х1алт1изабизе бегьулеб жо бук1инадай гьеб?\nweux Оффлайн · 06.03.2014 в 19:43\nархивалда жаниб буго "О программе.txt" абураб файл, гъоб рич1ила компьютералда akelpad абураб программаялъ, яги цоги бокьараб текстовый редакторалъ. Цинги гъоба хъван буго кин гьеб х1алт1изабилебали. Суал ккани гьаниб хъвай.\nasimagomedova10 Оффлайн · 04.02.2016 в 00:18\nх1алт1улеб бугищ гьаб программа?\nweux Оффлайн · 04.02.2016 в 18:08\nКъвариг1ани х1алт1изабила нилъеца гьеб. Гьаб саг1ат дагьаб заманалъул рахъалъ мукъсанго вуго, Иншааллагь февраль лъуг1ун хадуб заманги бук1инеб, гьелде ( программаялде) т1аделъилев цинги дун.\nкулизанович Оффлайн · 08.02.2016 в 22:29


ГIолилазул гьунаргун бажари рагьулеб дандчIвай » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКъуръаналъул аятал цIалиялдалъун рагьараб гьеб тадбир нухда бачана АОО «Ас-Патриоты» гIуцIиялъул председатель ГIабдулхIамид ХIажиевас.\nГIолилазе бичIчIи кьеялъул ва баркала загьир гьабиялъул кIалъаялгун кIалъазе рахъана Дагъистаналъул динияб комитеталъул вакил ГъазимухIамад МухIумагъазиев, ДРялъул лъайкьеялъул министерствоялъул вакил МухIамад ГIабдулаев, районалъул бетIер МухIамад ХIасанов, районалъул имам МухIаммад ХIамзатов ва цоги жамгIиял гIуцIабазулъ жигараб хIаракатчилъи бихьизабулел нилъер гIолилазул церехъаби.\nГIолилазе жиндирго разилъиги загьир гьабун, районалъул бетIер МухIамад ХIасановас тIадчIей гьабуна цIалулъ, спорталъулъ ва цоги батIи-батIиял бутIабазда нилъер гьез рихьизарулел лъикIал хIасилазда. ЛъикIаб пикругун пайдаяб иш гьабулел гIолилазе, районалъул нухмалъулезул рахъалдасан, кидагосеб квербакъиги букIине бугин абуна гьес.\nГьеб данделъиялда районалъул нухмалъулел ва цогидал хIурматиял гIадамал гIахьаллъиялъул бугеб кIваралъулги бицун гьезие баркала кьун кIалъай гьабуна «Шамил районалъул гIолилал» жамгIияб гIуцIиялъул нухмалъулев МухIаммад Дибировас.\nГьенирго къиматал шапакъатал ва сайгъатал кьун кIодогьаруна спорталъулъ, цIалулъ ва цогидал рахъазда районалъул къадру борхунеб цебетIей бихьизабулел гIолилал.\nДанделъиялъул ахиралда районалъул бетIер МухIамад ХIасановас абуна гьединаб тартибалда ва магIнаялда гIуцIарал дандчIваяз рес кьезе бугин гьунарги бажариги бугел гIолилал тIатинаризе. Гьенибго гьес жаваб кьуна данделъаразул суалазеги.\n» «Жакъасеб масъала - нилъер ракьалдаса питна тIагIинаби..»