«Русские» абураб миллияб багъа-башариялъул тIадегIанаб мажлисалъул бетIер Дмитирий Демушкиница «Русская служба новостей» абураб радияолъе 1 январалда лъазабун буго, Чачан республикаялъул миллияб политикаялъул министерлъиялъ жиндие цебелъей гьабунин, кавказалъулазе «Хьвада-чIвадиялъул кодекс» хIадуриялъулин.\nГьелда хадуб информациялъул алатазда, хасго Шималияб Кавказалъул, багъарана кIудияб ахIи-хIур. ГIемерисел политиказ, жамгIиял хIаракатчагIаз ва инсанасул ихтиярал цIунулез лъазабуна, гьеб кколин провокация, миллияб рокьукълъи гъварилъиязабиялъе гьабураб иргадулаб галиян.\n«Дир пикруялда, гьединаб кодекс цебего хIадур гьабизе кколеб букIана. Кавказалъул элитабазул вакильзабаз жидецаго гьеб къабул гьабиялъул инициатива загьир гьабулеб букIин, гьай-гьай, гьеб позитивияб хIужжа ккола. ГIурусазул националистал, узухъда, гIахьаллъизе руго гьелда» - ян лъазабуна националистазул лидер Дмитирий Демушкиница «Русская служба новостей» радияолъе интервью кьолаго. Демушкиница лъазабун буго, жинца гьелда тIад хIалтIи байбихьизе бугин, чачаназул церелъеял жинхъе рачIарабгоян.\nГьеб хIужжа унго-унгояб провокация кколин ва гьелъ гьедингоги хIалуцIарал миллияб суал тIадеги захIмалъизабизе бегьулин риккунеб буго машгьурай инсанасул ихтиярал цIунулей Светлана Ганнушкиналъ.\nCветлана Ганнушкина, инсанасул ихтиярал цΙунулей\nСветлана Ганнушкина: «Узухъда, гьеб буго магΙна гьечΙеб, гΙантаб жо. Москваялда гΙумру гьабулей хΙисабалда, дида абизе кΙоларо, кавказалъулазул хьвада-чΙвадиялъ дир ццим бахъинабулеб бугин. ГΙагсалда, дун шокалде ккезаюла дица гΙумру гьабун бугеб бакΙалда, метроялъул Тургеневская станциялда аскΙор ракΙарулел националистазул хьвада-чΙвадиялъ. Гьел ахΙдолел рукΙуна «Россия - гΙурусазе!», «Москва - москваялъулазе!» абун. ТIоцебе босани, гьез хвезабулеб буго жамгIияб низам, кIибаизеги, гьезул ахIияз цогидал хIакъир гьарулел руго.»\nГьединаб идея тIоцебесеб гурин абуна нижер программаялъе комментариял гьарулаго Ганнушкиналъ. ТIоцебесеб инициативаялъул авторалги рукIанин Москваялда ругел диаспорабазул вакильзабиян, бицунеб буго гьелъ нижер программаялъе.\nСветлана Ганнушкина: «РакIалда гIагалигун абила, тIоцебе гуреб загьир гьабулеб бугеб гьединаб идея, цебелъей. ТIоцебе гьеб баккана 2007 соналда, гуржиязде Москваялда чан лъазабун букIанила абизе бегьула доб мехалда. Гьеб идея бижана Москавялъул мэриялъул миллиял гьоркьорлъабазул департаменталда миллиял диаспорабазул вакильзабигун данделъиялда. Кинаб хIалалде ккезарун рукIине кколел гьел гIадамал, гьез жалго хIакъир гьарулеб церелъеял гьаризе ккани. Гьезулъ бижинабун букIун батила, жалго тIурарал гьечIолъиялъул комплекс. Гьез риккунеб букIун батила, жал жалго ругин гIайибиял загьирлъулеб ситуациялдайин ва жидер хьвада-чIвади битIизабизе кколеб батилин абун.\nДагъистаналъул рахъалдаса тIоцебе эмоционалияб реакция загьир гьабуна гьеб хIужжаялда хурхун Россиялъул Федерациялъул президентасда цеве Дагъистан республикаялъул вакил МахIачев ХIажица.\nМокваялда гIумру гьабун вугев дагъистанияв, РБК- телекомпаниялъул хIалтIухъан Махамад Дугъричиловасеги цIакъ ракIалъе гIун гьечIо гьединаб инициатива. Гьес абулеб буго, гьединаб кодекс бахъаниги, гьелъ кинабгIаги кумек гьабуларин миллатазул гьоркьорлъабазул проблема рукIалиде буссинабиялъул ишалдайин. Гьелъие къваригIунин пачалихъалъул хIакъаб, щвалде щвараб, цIодораб миллияб политикаян, риккунеб буго гьес.\nДугъричилов МахIамад: "Гьезул къагIидаялдани хъвазе кколеб буго, гьедин батани, Волгоградалъул гIадамазул Казаналда букIине кколеб хьвада-чIвадиялъул кодекс, яги Санкт-Петербургалъул гIадамазул МахIачхъалаялда букIине хьвада-чIвадиялъул ва цогидал кодексал. Гьедин батани, кигIан кодексал нилъер рукIине кколел? БукIине ккола цого-цо кодекс: сахаб жамгIияталда сахав чиясул букIине кколеб хьвада-чIвадиялъул кодекс. Дир пикруялда, зарал гурони, кинабгIаги пайда гьелдаса букIунаро цебе рехсараб кодексалъул. Цингиги гьелда рекън гIадамаз гIумру гьабизе букIиналъулги буго цIакъ кIудияб щаклъи.\nДир пикруялда, жидер квешаб хьвада-чIвади бугел гIадамаз гьез бахъараб кодексалда рекъон гIумру гьабизе букIиналъулни щиб, гьез гьеб цIализе букIиналдацин буго цIакъ кIудияб щаклъи. Гьеб цIализе буго гьедингоги букIине кколеб хьвада-чIвадиялъул гIадамаз. Кодексни бахъизе бегьула бокьараб. Щиб жиб-жиб аэропорталда, вокзалалда щивасухъе гьеб кьолелищ рукIине ругел?»\nЭлеонора Чабаева (Прага): «Гьеб хIакъир гьари ккола бокьараб халкъалъе, дир пикруялда. Кавказалъуласени - тIадеги, хасго гьесие хьвада-чIвадиялъул нормаби чIезаризе байбихьулеб бугони. Бахъизабеха батани кавказалъул чIужугIаданалдаса кIаз, ретIизабе гьелда декольте ва мини-юбка. Яги тIаме кавказалъул гIолохъанчи чакмабиги ретIун, аргъанги босун, лъабго гIеналъул тагъурги лъун гIурусазул халкъиял кучIдул ахIизе! Гьелда релъарабгурищ нилъер пачалихъалъул миллияб политика бугеб жакъа, гьеб политика батаниго. Политикани буго гьеб, дицани абила, чурукаб политика бугин гьебин. Кинаб хьвада-чIвадиялде кавказалъулав ругьун гьавизе кIолеб гьебго Москваялда, жалго гIурусазул миллияб хасги тIагIинабулел политиказ? Дида гьеб бичIунеб жо гуро. Дица гьеб кинабго рикIкIуна цорахъалъулаб, гIицIго цо-цо гIисинал миллатазда хурхараб, пуланал политикиял къокъабазул интересазе данде кколеб политикалъун. Гьеб политика, дир пикруялда, ккола улкаялъул кинабго халкъ гIурусазде руссинариялъул политика бугин.»\nГъарачайгун Чергессиялдаса гΙолохъанав жамгΙияв хΙаракатчи Жу Тимурицаги абулеб буго, кавказалъул халкъал ккун гьечIин миллатчагIаз хьвада-чIвадиялъул кодекс хIадур гьабизе кколеб хIалалдейин. Конституция кколин киназго тIубазабизе кколеб кодексин риккунеб буго гьесги.\nЖу Тимур: «Россия ккола гΙемер миллатазул улка. Гьенир нилъ гурелги руго татарал, руго башкирал. Бищунго гΙемер руго гΙурусал. Амма цогидазда гъорлъан гΙицΙго кавказалъулазе гьединаб кодекс хΙадуризе кколин абулеб мехалда, гьеб ккола дискриминация. Кавказалъулазда хурхун дискриминация. Гьеб байбихьудасаго мекъаб жо ккола. Гьеб ккола миллатазда гьоркьоб жахΙда багъаризабиялъе провокация. Нилъер хъизаназда лъимералъе гьавуралдасаго тарбия кьезе байбихьула. Националистаз «битΙараб» хьвада-чΙвадиялде ругьун гьариялде ккун гьечΙо кавказалъул халкъал.\nХьвада-чΙвадиялъул кодекс бахъиялъ щибниги хисизабуларо. ГΙолохъабазул доб яги гьаб хьвада-чΙвадиялъе буго мухΙканаб гΙилла. БукΙине кколеб тарбия жидее кьечΙел рикΙкΙичΙого, цоял рукΙуна миллияб бербалагьиялдаса хΙакъир гьарурал, гьезул хьвада-чΙвади букΙуна аслияб къагΙидаялда рецΙел босиялда хурхараб. Цогидал рукΙуна цоязе цогидазул гΙадатал яги дин ракΙалъе гΙунгΙутΙиялъе хакъур гьарурал. Нилъер гΙолилазда бан загьирлъулел лъугьа-бахъинал жакъа хурхарал рукΙуна жидерго яги цогидазул яхΙ цΙуниялда, жалго хΙакъир гьаризе риччангутΙиялда. Щиб централияб Россиялда жидер хьвада-чΙвади гΙорхъолъа рорчΙарал, жидее тарбия щвечΙел гΙолохъаби дагьалищ ругел? Щайха гьезие хΙадур гьабулареб гьединаб кодекс. Чияс такъсир гьабуни, гьесие къануналда рекъон тамихΙ гьабизе ккола. Кинаб кодекс цогидаб къваригΙунеб? Буго такъсиразул кодекс, буго аслияб къанун - Конституция. Щиб цогиги къваригΙунеб?»\nЖакъа Европаялдеги гочунел руго гIемер гIадамал. Гьенире рачIунезда гъорлъ гIемер руго россиялъулалги. Магърибалъул улкабазда жакъа гьединал кодексал рахъи жамгIиятаз къабул гьабизе букIанин тIаде рачIаразул дискриминация гьабиялъул гали хIисабалдайин ва ахIи-хIур багъаризе букIанин, рикIкIунеб буго II соналъ бельгиялъул гьитIинабго шагьаралда гIумру гьабун вугев гIолохъанав чачанав ГIисаев Артурица. Гьесул рагIабазда, бельгиялъулазул ургъел ккезабулеб гьечIо цогидаб миллаталъул гIадамаз, ахирисез къанунал тIуразарулел ругони. Живго Артурни шагьаралъул парламенталъул депутатлъунцин вищун вуго.\nАртур ГIисаев: «Гьединал галаби бельгиялъулазги нахъ чIвазе букIана. Бельгия, Франция, Голландия гIадал церетIурал европаялъул улкабазда лъиялиго хьвада-чIвади бихьизабун тахьал рахъи, дида цебечIезабизецин кIоларо. Гьаниб букIуна «Интеграциялъул курс» абурал тIехь. Амма гьединаб кодексалде гьелъул кинабгIаги хурхен гьечIо. Гьелъ дуда тIадаблъун щибниги бихьизабулеб гьечIо, гьеб буго къватIисан вачIарав чи мун вукIиналда бан, дуе кумекалъе бахъараб брошюра.\nБельгиялъулазда кинабго жо бичIчIуна. Гьел рагьараб, ракIалъе гIолеб хасияталъул гIадамал ккола. Гьаб яги доб къагIида нужер халкъалъул гIадат букIин бичIчIинабуни, гьезие гIола. Гьезул цогидаб культураялъул гIадамазде бербалагьи буго цIакъ лъикIаб ва хинаб. Дида киданиги бихьичIо Бельгиялда букIа, европаялъул цогидал шагьаразда букIа, гьединал кодексал риччалел рукIин. Бюсселалда тIолабго дунялалъул культурабазул гIадамаз буго гIумру гьабун. Гьединаб жо гьениб дида цебечIезабизецин кIоларо.\nГьай-гьай, дур криминалалде хурхун бугони, букIинарищха дуде квешаб бербалагьи. Дуда бакIалъулаб халкъалда гъорлъ берцинго гIумру гьабизе бажарулеб гьечIони, дуца бакIалъулал гIадамазулгун гIаммаб мацI батизе гIамал гьабулеб гьечIони, гьай-гьай дуе инкар гьабула гьениб гIумру гьабизе. Гьеб букIине кколеб бербалагьиги буго, дир пикруялда. Амма мун къватIисан чи вугин абун, дуде дагьалъцин квешаб бербалагьи бугин гьанибин абизе кинниги кIоларо дида. Гьедин букIани, дун гIолохъанав чачанав, вищизе вукIанищ шагьаралъул парламенталъул депутатлъун II азарго чияс гIумру гьабулеб шагьаралда? Хасго гьанир дие гьаркьал кьезе цо гурони чачаназул хъизан гьечIеб шагьаралда?! Дие гьаркьал кьурал чагIи киналго ккола бельгиялъулал. Гьез цIакъ адаб гьабула нужер, нужерго культура цIунулеб бугони, нужерго гIадатал рилъанхъизарулел ругони. Гьелдаго цадахъ бакIалъулаб халкъалда гъорлъ жуван вугони, гьезул къимат тIадеги цIикIкIараб букIуна. Гьаниб дуе лъицаниги квал-квал гьабуларо. Гьаре дурго ишал. Дур рес буго жамгIияталъул пайда бугеб бокьараб хIаракатчилъи букIине. Бельгиялъулал ккола цIакъ хIалтIи бокьулел гIадамал. Мунги гьединав вукIин гьезда бихьулеб бугони, гьез гьелъие кIудияб къимат кьола.»\nГьединабго кодекс хIадур гьабиялъул цебелъей 20I0 соналдаги гьабун букIана Шималияб Кавказалъул федералияб округалъул бетIерасул кумекчи Владмимир Шевцовас. Доб нухалда Чачан республикаялъул бетIер Рамзан Къадировас какун букIана гьединаб идея. Жакъа чачаназул нухмалъиялъ нахъ чвалеб буго жидеца гьединаб инициатива загьир гьабун букIин. Республикаялъул бетIерасул пресс-секретарь Каримов Альвица лъазабун буго, чачаназул миллияб политикаялъул министерлъиялъ киданиги гьединаб инициатива загьир гьабун букIинчIин. Чачаназул бугин жидерго этикияб кодексин.\nГьелда бан Ганнушкиналъ абулеб буго, гьеб букIаниги букIинчIониги магIна бугеб жо кколин. Улкаялъе хIакъикъаталдаги къваригIун бугин халкъазда гьоркьоб гьуинлъиги гьалмагълъиги бижинабулеб политикаян. Гьелъиейин абуни, киназго къабул гьабизе кколин Россия гIемер халкъазул, гIемер культурабазул улка букIин. Амма къанунал хIалтIулел гьечIони, гьеб мурадалде щвезе бажарулеб жо гурин.\nСветлана Ганнушкина: «Дида интернеталда бихьухъе, гьанже чачаназул бетIерасул пресс-секретарь Альви Каримовас нахъ чIвалеб буго чачаналъа гьединаб иницииатива загьир гьабун букIанин абураб лъазаби. Гьез лъазабулеб буго, жидеца гьединаб идеялъул рахъ кколеб гьечIин. Дида ккола гьеб букIун батаниги, гьелъул кинабгIаги магIна гьечIин.\nЦогидаб рахъалдаса балагьани, гьай-гьай, дида бичIунеб буго, цогидал регионаздаса, хасго гIисинал бакIаздаса рачIунел гIадамазул хьвада-чIвади дагьалъ батIияб букIунеблъи, гьезда цо-цо жо лъачIого букIуна. Амма гьединал гIисинал шагьаразде, росабалъе чIахIиял шагьараздаса щолел гIадамазулги букIуна бакIалъулазда бичIчIунареб хьвада-чIвади. Мисалалъе, гьез къватIазда салам кьунгутIи.\nХIакъикъаталдаги гIадамазул адабияб бербалагьи букIине ккола цоцаде. Цо рахъалъа гьез хал гьабизе ккола кинаб хьвада-чIвади сверухъ бугебали. Цоги рахъалдаса, магаполисазда гIумру гьабун ругездаги бичIчIине ккола гьенире батIи-батIиял культурабазул гIадамал рачIунел рукIин. Гьединлъидал гьез гIамал гьабизе ккола гьел ричIчIине. Мекъаб хьвада-чIвади загьирлъулеб мехалда, гьез гIамал гьабизе ккола ракI гIодобе биччан гьединал гIадамазда бичIичIинабизе, гьезул мекъсаб хьвад-чIвади букIин. Гьеб бичIчIине гьел хIадуралги руго.\nРакIалда кIудияб гIагалигун абизе кколеб буго, гIадамал гьанже руго ццидахарал. Гьезул цIим хурхараб буго аслияб къагIидаялда жидерго гIумруялъул хIал, шартIал квешал рукIиналда. Мисалалъе, диеги ракIалъе гIолеб гьечIо гIадамазе хIалтIи чIезабиялъул ва хIалтIи балагьиялъул система, пачалихъалъул политика. ГIадамазе щвалде щвараб, чIван къотIараб кумек гьабулеб гьечIо хIалтIи батизе. БакIалъулаб халкъалъул интрересал рикIкIунел гьечIо. Бихьизабулеб гьечIо хIалтIухъ кьезе кколеб мухьалъул минималияб къадар. Гьедин гурищха бугеб лъагъзабазулгIадаб хIалтIиги цо-цо бакIазда.\nЛъидеха нилъеца гьелда бан гIарз гьабизе кколеб? Нилъеца гIарз гьабизе ккола хIалтIи гIадамазе батизе кумек гьабулел ва хIалтIи кьолел гIуцIиязде. Нилъеца гIарз гьабизе ккола пачалихъалде, гьелъ букIине кколеб низам гьеб системаялда чIезабун гьечIолъиялда бан. Гьелъул бакIалда бакIалъулал гIадамазул ццин бахъулеб буго, гьедингоги захIматаб хIалалда ругел къватIисан гIадамазде. Зама-заманалда гьел гуккун харж кьечIогоцин толел руго. Гьезда тIад релъанхъулел руго хIалтIи кьолел. Гьезие тамихΙ гьабулел чагIи ратулел гьечIо. Гьединазда хурхун къанун гIинкъаблъун хутIулеб буго. Пачалихъиял институтазул хIалтIул анализ гьабичIого, москвалъулаз жидерго ццим буссинабулеб буго, гьедингоги захIматаб хIалалда ругел къватIисан рачIарал гIадамазде.\nУлкаялда щиб гьабунги гьабизе ккола гьаб цебе чIезабизецин захIматаб коррупциялъул даражаялъе.\nБайбихьизе ккола, дир пикруялда къануназдаса. Гьеб тIоцебесеб. Ралагьизе ккола, абизе бегьулеб батани, коррупциялъул картIал. Гьел цIакъ кIудиял руго. Цо-цо нухалда ккола къануназда гьединал «картIал» ургъунго толел ругин, пуланал бакIазда къанунияб гуреб къагIидаялда гIарац бикъизе рес букIиналъейин.\nКIиабизе босани, гьел къанунал хIалтIизаризе ккола хIакъикъаталдаги. Нилъецайин абуни, байбихьулеб буго гьединаб квешаб ахIвал-хIалалъул къурбаназдаса. ХIакъикъаталдаги жамгIият гьединаб рахъалде буссинабиялдаса лъиялиго пайда щолеб буго.»


С. Амиров : «Жакъа дун террорист кколев вуго»\n17 марталда МахIачхъалаялъул экс-мэр СагIид Амиров диваналда цеве вахъана ахирияб каламгун.\nЖиндирго кIалъаялда Амировас лъазабуна гьесда данде бугеб иш политикияб заказ бугилан. Гьединго кIалъаялда Амировас гIарз гьабуна диванчагIазги прокурорасги ишалъухъ мухIканго хал гьабиIого хIукму къотIун бугин жиндие.\nМахIачхъалаялъул вукIарав мэр СагIид Амировас ахирияб калам загьир гьабуна Россиялъул ТIадегIанаб диваналда цебе 17 марталда.\nАраб соналда СагIид Амиров гIумурялъго туснахъ гьавизе къотIараб хIукмуялда тIасан тIобитIулеб диваналъги цебесеб диваналда прокурорас гьабураб хитIаб такрар гьабулеб бугин лъазабуна Амировас.\nРостовалъул диваналда прокурорас гьабураб каламги рагIиккун такрар гьабулеб бугила гьанжесеб диваналъул прокурорас, гьелъул магIнаялда гъорлъецин лъугьинчIогон.\nЖиндирго каламалда Амировас гIайиб гIунтIизабуна, диваналъе жив гIайибияв вугин абураб жо гуреб, батIияб жо рагIизе хIажат гьечIилан. Диваналда гIураб къадаралда рихьизарунила хIужаби жиндир гIайиб гьечIолъи тасдикъ гьарулел, уголовияб ишги гьересияб букIин бихьизабулеб, амма гьеб кинабго лъиениги хIажат гьечIила бихьун. Жинда хурхун рагьараб иш политикияб заказ кколилан баян гьабуна экс-мэрас.\nСаид Амиров: «Дица такрар гьабиларо цIидасан дир адвокатазги, нугIзабазги гьаниб бицараб жо. Дица абила гIицIго – дир гьел киналго рехсолел ругел такъсиразулъ кинабгIаги гIахьаллъи гьечIо. Дида тIасан рагьаралщинал такъсир гьабиялъул ишалги руго политикияб заказ, цо кIудияб гьересияб документ. Аслуялдасанго дида гIайиб букIин тасдикъ гьабун бажаруларо, щай гурелъул дир гьел такъсиразул кинаб букIаниги гIахьаллъи гьечIого».\nАмировас абуна, гьеб гIайиб гIунтIиабулел гIадамаз цо лахIзаталъ берал къанщун, хIисаб гьабулеб гьечIила, гIумруялъго туснахъ гIайиб гьечIел чагIи гьарулел рукIин.\nЖив террористлъун вихьизавулел вугила, жив террористазда данде вахъарав чи вугин баян гьабуна Амировас. «Бищун цебе, доб заманалда дица гьабуна террористазе дандечIей, ракIарун гIадамалгун. Я ФСБялъ, я МВДялъ, я Дагъистаналъул тIалъиялъ кинал рукIаниги галаби тIамилалде, ракIарарал чагIигун дандечIей гьабуна. Жакъа дир гьавулев вуго террорист», -ян абуна экс-мэрас.\nАмировас диваналда гьарана ритIухълхъи бихьизабизе.\nРес буищ ТIадегIанаб диваналъ Амировасе котIараб хIукму хисизабизеяли цIехана «Эркенлъи» радиоялъ журналист ГIалисултан ГъазимухIамадовасда. Гьесул пикруялда гьелда божизе бачIунеб гьечIо. Щай гурелъул, лъие букIаниги хIажалъичIогон гьев жанив тIамизе рес букIинчIолъиялъ. ХIакъикъиял такъсиразухъ жанир тIамулел рукIаралани, жеги гIемерал чагIи цIалаанинила тамихIалде, Амиров абунани, гъоркье реханила.\nГIалисултан ГъазимухIамадов: «Амировас гIемерал соназ хIана политикаялда кIвар цIикIкIараб роль. Пачалихъалъул мурадазда цадахъго, гьесда кIочон толароан жиндирго ва гIага-божаразул мурадалги. Пачалихъалъул мурад цIунулинан вукIун, гьес къануналда, ритIухълъиялда данде кколарел жал гIемер гьаруна. Амма дир хIисабалда гьев гуккана цо-цо къуватал, балъгоял идарабазул хIалтIухъабаз. Гьев тIамулев вукIана бецIал ишал гьаризе, жидерго кверал рацIадго тун, СагIид амиров гьедин хIалтIизавуна чIахIиял къуватаз»\nМахIачхъалаялъул вукIарав мэр жанив тIами кканила Россиялда жеги букIинчIеб жойин бицана Гъазимух1амадовас.\nГIалисултан ГъазимухIамадов: «Дира ракIалда буго Амиров туснахъ гьавурав тIоцересел къоязго, Гейдар Джемалица абураб: Амиров туснахъ гьави Россиялъул историялда жаниб батIияб нух рагьи бугилан. Гьес бичIчIизабуна Путинида гьанже лъагIан кIвечIин гьесие гIадлу гьабизе. Гьесие хIукуму хисизабизе батилин абураб жоялда дун божуларо. Нилъер пачалихъ буго вахIшияб пачалихъ. Инсанасул ихтияралги инсанасу мурадалги нилъер пачалихъалъ малакь лъола. Гьесие шартIал тамах гьаризе ккела. Гьев вуго сакъатав чи».\nАмировасда цадахъго ругел жеги ункъояз ахирияб калам загьир гьабичIо, гьелде хIадурлъи гьабизе анкь кьун буго ТIадегIанаб диваналъ. Диваналъул данделъи тIобитIизе буго 24 марталда.


Щиб къо кколеб дагъистаниязе 12 июнь?\n12 июналда Россиялда кIодо гьабулеб буго Россиялъул къо. Байрамалъулал тадбирал тIоритIулел руго киса-кирего. Улкаялъул цойгидал регионаздаго гIадин Дагъистаналдаги кIодо гьабуна гьеб байрам, амма «Эркенлъи» радиоялъ цIех-рех гьабун хадуб гIемерисел гIадамазда гьеб щиб къо кколебалицин лъалеб батичIо, гьезул гIемерисез абулеб буго жидеца гьеб байрам кIодоги гьабуларила, жидее гьеб цохIо гIодобкъолъун кколилан. Бицунеб буго нижер мухбир МахIмудова ПатIиматица.\n12 июналда радалго байбихьана Дагъистаналда Россиялъул къоялъул хIурматалда батIи-батIия байрамалъулал тадбирал тIоритIизе. Байбихьи лъуна МахIачхъалаялъул аслияб майданалда. Гьениб байрамалъулаб митингалда дагъистаназда гьеб къо баркана республикаялъул хIукуматалъул нухмалъулев ГIабдусамад ХIамидовас ва цойгидал хIакимзабаз. Гьелдаса хадуб майданалде вакIаравщинав чи ХIажиевасул къотIноб бугеб шагьаралъул аслияб ахикье ана. Гьениб лъималазул батIи-батIиял кьурдул ва кочIол ансамлязул цере-рахъинал тIоритIана Россиялъул къоялъул хIурматалда.\nГьединго дагъистаналъул гIолилазул жамгIиял идарабазул гIахьалчагIаз кьерухъе гIадамалги чIезарун МахIачхъалаялъул аслияб майданалда «Россия, мун нижее бокьула», ва «Нилъ ккола Россияйилан» абурал хъвай-хъвагIаял лъугьинаруна. Гьелдаса хадуб кIудиял россиялъул байрахъалги тIиритIизарун майдан бакьулъ.\nГьеб 12 июналда «Экренлъи» радиоялъ цIех-рех гьабуна МахIачхъалаялъул къватIахъ ратарал гIадамазда гьоркьоб. Аслияб къагIидаялъ гьезда гьикъуле букIана 12 июнь гьеб щиб къо кколебин ва нужеца гьеб байрам кIодо гьабулебищилан. ЦIех-рех гьабуразул 40 проценталда гурони лъалеб батичIо гьеб къоялъ Россиялда щиб байрам кIодо гьабулебалиги гьезда гьоркьосаги кIиго проценталъ гурони гьеб къо жидеца байрамгIадин кIодо гьабулин абичIо.\n12 июналда Россиялда щиб байрам кIодо гьабулеб ?\nАсият – студентка: «Дие гьеб буго гIодоркъо, гьеб къоялъ щиб байрам бугебалицин лъаларо дида».\nМухIамад – бизнесчи: «12 июнь цебе гьеб букIана Россия лъиданиги бачIолъиялъул къо, гьанже гьелда битIун щиб абулебалиго лъаларо дида. ХIасил калам нилъее киназего гIаммаб байрам къо кколаха гьеб».\nРуслан –музыкант: «12июнь Россиялъул къо букIин лъала дида, амма кисан бачIараб щиб байрам гьебали лъаларо. БитIараб бицани киданиги нижеца кIодоги гьабуларо гьеб».\nЗаира: «Гьеб къо буго гIадамазе хIухьбахъиялъе цойги багьана».\nЮрий – фотограф: «Гьеб буго къо буго 90абилел саназда пачалихъ биххулеб мехалда ургъун букIараб гьадингояб чIанда».\nГIайшат – даранчIужу: «Щибалиго байрам бугин абулеб рагIана дида, амма щиб байрам гьебали дида лъаларо. Кинаб баайраб батаниги къойил базаралда яхъун чIун йикIуней дие гьелъул пайда щиб. Дица кIодо гьабула цохIо кIалбиччанкъо, Къурбан къо, цойги бусурбабазул байрамал, тIокIал жал дида ричIчIуларо.\nГьанибго абизе ккола гIадамазад 12 июнь щиб байрамалъул къояли лъангутIи бихьулеб букIанин байрамалъулал тадбиразда гIадатиял гIадамал рукIинчIолъиялъги. ГIемерисел хIакимзабиги полициялъул хIалтIухъабиги рукIана гьенир.\nДагъистаналда гурониги тIолго Россиялдаги гьеб 12 июнь щиб къояли гIемерисел гIадамазда лъалеб гьечIолъи бихьизабулеб буго Левада централъ гьабураб цIех-рехалъги. Гьезул баяназда рекъон бащадаб Россиялда гьеб щиб байрамали лъалеб гьечIо. ЦIех-рех гьабуразул 33 проценталда гурони лъалеб гьечIо гьеб сунда хурхун лъазабураб байрамали ва гьелъул тарих. Амма цебеялде данде гьеб байрамалъул хIакъалъул лъалезул къадар цIикIкIун буго. 2000 абилеб соналъ щивав лъабабилев чиясда лъалеб букIун батичIони гьанже щивав I0абилесда гурони лъалеб гьечIо 12 июнь щиб байрамали.


Литература, Ноябрь 19, 2017 page 1\n0 ЧIагояб эфир\nГьатIан къо 19 Ноябрь 2017\nШахтаманов ана, аниб кечIги тун…(М.АхIмадов)\nМагIарулазул машгьурав шагIир Шахтаманов ГIумархIажи гьавуралдаса исана тIубала 80 сон. «Нухда», «ГIаздада цIаял», «МугIрузул тIогьазда гIазул бацIцIалъи», «Къаралазул ГIор» ва гьел гурел цоги гIемерал тIахьал хъвана гьес. МагIарулазе цIакъ бокьула гьесул «МугIалимги мутагIилги» абураб ЧIанкIалги МахIмудилги гIумруялъул хIакъалъулъ прозаялдалъун хъвараб асарги. Араб хамиз къоялъ МахIачахъалаялъул миллияб бибилиотекаялда тIобитIана гьев ракIалде щвезавиялъул сордо.\nДур цIар къотIиларо, дур цIа свинаро…\nСентябралъул микьабилеб къоялдаса байбихьун Дагъистаналда унел руго КIудияв шагIир ХIамзатил Расул гьавуралдаса 90 сон тIубаялъул хIурматалда кIуди-кIудиял тадбирал. КъватIиса пачалихъаздаса, улкаялъул регионаздаса поэтазул, хъвадарухъабазул кIудияб къукъа буго республикаялде бачIун. Юбилеялъул аслиял тадбирал гьатIан ва инти къояз рукIана ресупбликаялъул тахшагьаралда. Талат къоялъ юбилеялъул тадбирал халат рахъине руго шагIирасул ватIан Хунзахъ ва ЦIада росабалъ.\nДагъистаналъул пачалихъиял премиязулги къо\n26 июлалда кIодо гьабулеб букIараб Конституциялъул къоялда данде ккезабун республикаялъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповас пачалихъиял премиялги рикьана дагъистаниязул цо къадаралъе.\nПапа Францискил тIоцебесеб кIалъай\nВатиканалъ Хорхе Марио Бергольо Рималъул цIияв папалъун вищун вугин ва гьес жиндиего Франциск абураб цIар босун бугин лъазабун чанго минуталдасан понтифик вахъана Мунагьал гьечIев Пётрил базиликаялда цебе бакIарараб халкъалде цеве. (Ройтерсалъул видео)


Автор: ilchi · 21.08.2020\nЛавгсса бигьалагай гьантрай Хъусращиял шяраву хьунни Дагъусттаннал лайкь хьусса юрист, жяматийсса ишккакку Жавраиллул арс АьвдурахIманов АьвдурахIманнул аьпалун хас дурсса волейболданул кIилчинсса турнир ва дучри ххяххан баврил бяст-ччал. Ва даврил сиптачи хьунни ДР-лул Шяраваллил хозяйствалул министерствалул шяраваллил кIанттурду хьхьичIунмай баврил управлениялул каялувчи Эмил Ттаттаев. Цувагу хъанахъиссар АьвдурахIманнул ссил арс.\nЛавайсса даражалул юрист ушивруцIун АьвдурахIман чIявучин бусравсса ия, буттал кIану ххишала бакъа ххирасса ва му хьхьичIунмай бансса ххуллурдах луглагисса, дусшиву дангу, дуруччингу кIулсса, жямат цачIунмай бан бюхъайсса. Вай цинярда хасиятру ирсирай дирну дур Эмиллунгу.\nДакIнийн бутанну, ацIнияхъайсса шиннардил хьхьичI ванал дартIссия МахIачкъалалив ялапар хъанахъисса Хъусращиял жагьилтурал футболданул команда. ХьхьичIва-хьхьичI миккун кIункIу бувна цала ссурахъал, хъинирвал, миннал оьрчIру. ХIаллицIух вайннацIун цачIун хьунни цайми жагьилталгу. ХIала бухлай бур миннал оьрчIругу. Гьарца бигьалагай гьантрай ттуплий буккан батIлай, цачIун бунни шагьрурдай ялапар хъанахъисса жагьилтал. ХIакьину Хъусращиял футболданул команда «Лакку улклул кубокрай» гьурттусса командарттаву хьхьичIунсса ххуттай дур. АьвдурахIман АьвдурахIманов увссар Хъусращиял шяраву 1955-ку шинал. ХьхьичIунну Дагъусттаннал паччахIлугърал университетгу къуртал бувну, зий ивкIссар Дагъусттаннал ХIукуматрал Шяраваллил хозяйствалул иширтталсса буллалисса комитетрай юристну, Дагъусттаннал ХIукуматрал хъурунная дучIаймунилсса байсса комитетрал отделданул хъунаману, Шяраваллил хозяйствалул министерствалул ишру бачин бувуну. Махъсса шиннардий зий ивкIссар «Дагюрсервис» тIисса цува заллусса адвокатътурал ккуран сакин дурну. АьвдурахIманнул цIа кIулминнан ва дакIний ливчIссар закондалул ххуллу-хха куртIну кIулсса, Ухссавнил Ккавкказнаву цавагу процесс бух хьун къаавцIусса адвокат хIисаврай.\nЛаргсса шинал Эмиллул сипталийну, шагьрурдаясса жагьилталгу гьурттуну, шяраву бувгьуссар мурхьру. Ттинин дурцири акцияртталгу, ниттиуссин цIа кусса турнирданулгу агьамсса мурадну Эмил ккаклай ур шяравусса ва шагьрурдайсса жагьилтал цачIунмай баву, миннал оьрчIру кувннащал кув кIул баву.\nЯлунчIил Эмил дакIний ур турнир дуван райондалул лагрулий. Турнир райондалул лагрулий дансса пикри гьашинува буссия, амма коронавирусрал пандемия сававну, так шяраваллил дянив даврий гьашиву дан багьунни, тIий ур Эмил.\nТурнир дайдишин хьхьичI АьвдурахIман дакIнин утлатисса ихтилатру бувуна шяраваллил администрациялул бакIчи Эдуард ХIажиевлул, ванал дус-ихтивар АьвдурахIман Адамовлул, АьвдурахIманнул ниттиуссу, Дагъусттаннал Халкьуннал учитель ХIасан АхIмадовлул.\nТурнирданий гьуртту хьунни шагьрурдая бувкIсса ва шяравусса жагьилтурая сакин хьусса 8 команда. ХьхьичIунсса кIанттурду бувгьусса 4 командалун буллунни кубокру, дипломру ва арцуйнусса бахшишру. Ххув хьунни Алмасов Сагидлул команда.\nКIилчинмур кIану бувгьунни ХIажиев Мирзал командалул. Шамилчинмур кIану бувгьунни Рамазанов Аьппаслул командалул. Душварал команда лайкь хьунни «За волю к победе» дипломран. Бахшишру дуллалисса шадлугърай гьуртту хьунни АьвдурахIманнул уссурвал – Артур, Муса ва Халикь.\nБахшишран дуллусса арцу командарттал дуллунни шяраваллил ФОК-ран аьркинсса спортрал кьай-кьуй ласун.\nДучри ххяххан баврил бяст-ччалли гьуртту хьунни Ккуллал шяравасса дучри. Ххувхьуминнан бахшишру дуллалисса шадлугърай гьуртту хьунни райондалул бакIчи Шамил Рамазановгу.\nДагъусттаннал биюлт ххув хьунни ММА-рал дунияллул чемпионатрай\nСледующая публикация Дагъусттанлувнал лотереялий бувххунни 10 миллион\nПредыдущая публикация На совещании в Правительстве РД рассмотрели организацию горячего питания в школах


Бакълъулазул тIоцевесев прокуро\nКIочонареб лъалкI тана тарихалда Бекмирзаевазул хъизамалъ\n2018 соналъул 12 январалда 296 сон тIубана Россиялъул прокуратура гIуцIаралдаса. Исана гьебго къоялъ, 110 соналъ цеве, Гумбет районалъул МелъелтIа росулъ Мавлутил Бекмирзал хъизамалда гьавуна бакълъулазул мухъалда тIоцеве вахъарав прокурор ва судияв Бекмирзаев МухIамад.\nДоб букIун батула, дун Гумбет районалде прокурорлъун витIун моцIгIанасеб заман бачIеб мех. МелъелтIа, дир кабинеталде, саламги кьун, вачIана гъункараб черхалъул цо херав. ТIад ретIараб сси бугеб ратIлидеги берцинго кIкIвараб магжидеги дандекколареб жолъун букIана, кодор ккурал, гIемер хIалтIизариялъ цIвак-цIвакарал магьидул чIумал. ТIаде балагьун бихьулеб букIана, гьев цеве гIадатияб хъулухъалда вукIарав гурев, жиндирго къиматги лъалев, лъиде аскIове вачIун вугевалиги бичIчIулев чи вукIин. Хъваш-баш гьабун хадуб, херас рагIизабуна диргун гьоболлъи ва бихьизабуна районалъул прокуратураялдаса рикIкIад гьечIеб жиндирго мина ва ахIана гьоболлъухъ. Гьесухъе щведал бихьана, дида МухIамад сундаго хадувгъурав, калам къокъав чи вукIин. Бокьарав хьиндалав урхъилеб гIадаб букIана гьесул минаялда цебе бугеб пихъил ахги. Пихъил гъутIбузе кумекалъе ва гIадамазе сахлъиялъе МухIамадица хьихьун ругоан наял, бугоан васасул хъизамалъ тIалаб-агъаз гьабураб гьитIинабго фермаги.\nДица чанго нухалъ суал кьуниги, рагIичIеб ххвелги гьабун, МухIамадица жиндирго хIалтIул цIакъго мукъсанго гурого бицунароан, амма такрар гьабулаан, цIакъго захIматаб заман букIиндал лъаларила, кигIан битIун гьабуниги баркала дагьаб хъулухъ букIанила.\nМухIамад вукIана прокуратураялъул ветеран гуревги, пенсионерги, гьединлъидал дун щибаб байрам баркунги щолаан гьесухъе. 1908 соналъул 12 январалда гьавурав МухIамадие цIакъ рекIее гIолеб букIун буго рагъулаб хъулухъ, гьединлъидал гьев 1930 соналъул байбихьуда, кьун гIарзагун, БагIараб армиялде уна. 1931 соналда лъугIизабула Ленинградалъул 42-абилеб рекIаразул дивизиялъул 19-абилеб полкалъул школа. ХIалтIула взводалъул командирасул кумекчилъун ва 1932 соналда взводалъул командирлъун. Армиялъул хъулухъалдаса МухIамад тархъан гьавула, рагъулал хIалбихьиязда щвараб сакъатлъи сабаблъун. ЛъикIго гIурус мацIги лъалев, хъвай-цIалиялъе бажариги бугев, полкалъул школаги лъугIарав МухIамад 1934 соналда тIамула Гумбет районалъул халкъияв следовательлъун. ЛъугIизабула МахIачхъалаялда рагьун букIараб хасаб юристазул школа. Хадув хIалтIула Болъихъ, Гумбет ва ЧIарада районазда судиявлъун. 1946 соналдаса 1951 соналде щвезегIан хIалтIула Гумбет ва Ведено районазда прокурорлъун.\nВатIаналде къоккедал, цоцада хадур гьитIинал вацалги рагъде ун, хIукуматалъул хасаб хIукмуялда рекъон, рагъдеги витIуларого вугев МухIамадие расги бигьа букIинчIо, рагъул заманалъул къануназда рекъон, судалъул кьварарал хIукмаби къотIизе.\nКIудияб ВатIанияб рагъ байбихьаралдаса гьеб лъугIизегIан, Бекмирзал МухIамад вукIана Болъихъ районалъул халкъияв судиявлъун. Араб гIасруялъул лъеберабилел ва кIикъоабилел соназда судалъул ва прокуратураялъул хIалтIухъаби гIемерисел унтун яги херлъун жидерго хвелалдалъун хвечIо, гьезда хадубги гIунтIулеб букIана гIажалалъул саламгун бачIунеб тIухьидул гулла. Рагъда чанго нухалъ бигьа букIана вихьулев тушмангун вагъизе, амма судалъул ва прокуратураялъул хIалтIухъабазе захIмат букIана, рихьун цадахъ ругониги, нахъасан речIчIулев хIалихьат лъазе. Гьедин ракIалдещвезабулаан ветеранас доб захIматаб заман.\n1951 соналдаса нахъе МухIамад хIалтIула районалъул росдал магIишаталъул нигIматал гIезариялъул ва гьел хIадуриялъул гIуцIабазда, гьабула 13 соналъ мелъелдерил Тельманил цIаралда букIараб колхозалъе нухмалъиги. Колхозалъ гIи-боцIи гIезабиялъулъ росарал бергьенлъабазул нугIзаллъун руго МухIамадие щварал батIи-батIиял даражабазул шапакъаталги. БатIаго тIехь хъвазе бегьила, председательлъун хIалтIулаго, МухIамадица колхозалъул гIаммаб магIишат цебетIезабиялда хурхун гьарурал хIалтIабазул хIакъалъулъ. Пенсиялде ун хадувги МухIамад рахIаталда чIечIо, байбихьана нухал къачIазе ва диналда тIадчIезе.\nМелъелтIаса гIалимчиясул васас бицана, Нечаявкаялде устарасухъе унаго, машинаялда цадахъ кканила Бекмирзал МухIамад. Жиндие гьев большевик цадахъ ккезеги бокьичIила, хIукмуги гьабунила, кIудиясухъе дагьавго лъалхъун, чияр бералдаса вахчун ине. Амма жив чIун хутIанила, жаниве вачIунев дунги, къватIиве вачIунев МухIамадги кIудиясул кавудахъ цоцалъ тункидал. РагIицин абичIого, гьев анила, гьалгъан гьесда хадуб балагьун хутIарав живги КIудиясул лъадуца рокъове ахIанила. Ниж кIиялго МелъелтIаса рукIин лъалей гьелъ бицанила гьаб хадуб рехсараб хIакъикъат.\nМухIамад Болъихъ судиявлъун хIалтIулаго, расги гIайиб гьечIев чи жиндир рос, гьес хIукмуги гьабун, жанив тIамунила. ТIоцеве гьев нижехъе вачIиндал, гьев судияв лъарай жий гьесда хъачIго кIалъанила.\nБичасул хIукмуялъулъ маслигIат камулариланги абун, КIудияс, доб кьогIаб заманалъул хъулухъчи, баччизе кIолеб «юкги» тIад лъун, берцинал чIумалги сайгъат гьарун, тIарикъаталъул нухда тIовитIанила. Гьелдаса хадуб МухIамад хьвадана Дагъистаналъул гIалимзабазухъе, щвана киналго зияратазде, ана хIежалде. ТIуванго диналда тIадчIарав гьев, рокъоса къватIивецин вахъунароан, жиндирго рухIияб хисиялъе ккараб гIиллаги лъиениги загьир гьабичIого ана гьев, мунагьал чурад, абадияб рокъовеги.\nМелъелтIа прокурорлъун хIалтIулаго, дица МухIамадил минаялда аскIоб, сахаватал чагIаз кумекги гьабун, рагьун букIана дирго васалги росдал лъималги цIализе гьитIинабго мадраса. Гьеб рагьулеб къоялъги МухIамад, дица ахIаниги, гьениве вачIинчIо. Хадув вихьидал абуна, мун гьаниве дибирлъун гурила вачIун вугев, дудаго тIадаб хIалтIиги гьабун вукIайила, гьечIеб бакIалдаса тIаде рагIи балагьичIого. Кодор чIумал ругониги, кисиниб коммунистасул билет жеги цIунун бугев, лъеберабилел соназул большевик, божулев вукIинчIин тана дица гьадигIан бигьаго биххараб, амма гъодигIан захIматго гIуцIун букIараб пачалихъ, тIадбуссинарин абураб жоялда. МухIамадил вац ГIамирхан рагъда араб бакI лъачIого тIагIана, гьитIинав вац ХIабиб тIадвуссана офицерасул чингун ва керен цIурал шапакъаталгун. Дида батана 1931 соналда байбихьараб Гумбет районалъул прокуратураялъул буюрухъазул тIехьалда гьоркьоб гьенивго секретарьлъун хIалтIулев вукIарав ХIабибил берцинаб хатIалъ хъвараб гIарза. Гьес хъвалеб букIана, жиндир бакIалде дандекколей чIужугIаданги йосун, жив ВатIан цIунизе рагъде витIейилан. Бекмирзал ХIабибгун цадахъав Сайпудин пенсиялде инегIан хIалтIана райисполкомалъул ва райадминистрациялъул финансазул гIуцIиялъул нухмалъулевлъун, гьев вукIана Дагъистаналъул мустахIикъав экономистги.\nЩиб хъулухъалда ругониги, кинаб хIалтIи тIадкъаниги, Бекмирзал васаз гьеб борч, тIад чи кIалъаларедухъ, ракIбацIцIадго, квер хъублъичIого тIубазабуна. МухIамадил кIудияв вас Нуцалхан, тохтур-травматолог, хIалтIана унтаразул сахлъи цIуниялда тIад, гьев вукIана медицинаялъул гIелмабазул кандидатги, гьес дарсал кьун куцаразул рахъана бажари бугел тохтурзабиги. КIудияв вацасдаса нахъа ккечIого хIалтIана МухIамадил гьитIинав вас Чалабиги, гьев вукIана мугIалим. Гьес нухмалъи гьабулеб мелъелдерил школа букIана кидаго цебесеб кьерда. Бакълъулазул бахIарчияб ва бечедаб тарихалда цо кIочонареб лъалкI танин рикIкIуна дица Бекмирзаевазул хъизамалъ.\nГъизляр шагьаралъул прокурорасул кIудияв кумекчи\nПрочитано 722 раз\tПоследнее изменение Пятница, 02 февраля 2018 10:43\nДругие материалы в этой категории: « Ракьалда лъалкIал\tЛъани зарал гьечIо »


Пятница, 28 февраля 2020 13:56\nV региональный чемпионат профессионального мастерства «Молодые профессионалы» пройдет в Дагестане\nЧемпионат «Молодые профессионалы» пройдет в Дагестане со 2 по 4 марта 2020 года.\nОпубликовано в Лига Истина\nЧетверг, 27 февраля 2020 16:38\nИнформационный материл о возможности сообщения в органы прокуратуры сведений о фактах насилия над детьми.\nЧетверг, 27 февраля 2020 09:34\nВсероссийский вокальный конкурс «Новая Звезда-2021»\nКонцепция Всероссийского вокального конкурса\n«Новая Звезда» - 2021.\nСреда, 26 февраля 2020 13:40\nЛъабго улкаялдаса ункъо дагъистанияв\nГьал къоязда эркенаб гугариялъул рахъалъ Рималда букIараб Европаялъул чемпионат Россиялъул речIчIухъабазе лъугьана унго-унгояб байрамлъун. Щайгурелъул, улкаялъул тIаса бищараб командаялъул цо-цо хIалбихьи бугел, къуватал спортсменалги ВатIаналдаго тун, тренераз гIолохъанал спортсменазе рес кьун букIиндалха континенталъул чемпионаталда гIахьаллъизе.\nДаларал квараз ккурал гьетIарал хIубал\nАраб гIасруялъул 50-абилел соназул ахиралда цIунтIал тIадруссана Чачаналдаса умумузул ракьалде. Гьеб заманалда гьезул рукIинчIо нартил чирахъалцин. Канада цIаги бакун гьабулаан квен-т1ехцин. БукIана кан цIунизе гьабураб хасаб бакIги. Ниж, гIисинал лъимал, иргадал тIаде рахъунаан, бухIун бахъаралъул бакIалда цIияб кан лъезе.\nАна сонал. Хисана гIумру. Лъабкъоялда анцIабилел соназда байбихьана токалъул хIубал эхетизаризе. Гьеб ишалда рукIарал махщелчагIазе кумекалъе рахъунаан росабазул гIолохъабиги. Ахир-къадги цIунтIадерил минабиги гвангъизаруна «Ильичил чирахъаз».\nГьелдаса нахъеги ана гIураб заман. ГIазу-цIад гьарзаяб ЦIунтIа районалда 70-абилел соназда эхетизарурал токалъул хIубал басралъун, турун, гьороца регизарун руго. Зехида ва Шаури подстанцияби рагьараб мехалда, дагьа-макъабго хIалтIи гьабуна хIубал цIигьариялъе. Кидиро, ХутIрахъ, ХIибиялъ мухъалде канлъи кьола Зехида бугеб трансформаторалдаса. Шагьикь-Асахъ мухъалде – Шаури трансформаторалдаса.\nЦересел соназда, токалъул кваразул дагьабниги жагъаллъи ккани, 60 километралдасаги рикIкIад ругониги, БежтIа подстанциялъул хIалтIухъаби рачIунаан гьеб къачIазе. Жакъа щибаб муниципалитеталда руго ток къачIалел монтерал. Гъоркьиса, масала, къаси сагIат микьго тIубараб мехалда токги сун, бецIго хутIана цIунтIадерил къогониги росу. Хехабго заманалда жаниб токалъул мухъазда ккараб жагъаллъи инабуна Цебари росулъ вукIарав подстанциялъул хIалтIухъан ГIабдулкъадир МухIамадрасуловас. Гьедин, жиндирго машинаялда бакIаздеги щун, гьес къачIана ток Асахъ, Берих ва цогидал мухъаздаги. Амма басралъарал хIубалги кваралги хисичIони, подстанциялъул хIалтIухъабазухъаги бажаризе гьечIо жидер жавабчилъиялда гъоркь ругел бакIазда гIумру гьабулел гIадамал токалдалъун хьезарун. Гьелде тIадеги, хIубаздаса даларал кваразул хIинкъи буго гIадамазул гIумруялъе. Масала, цо чанго соналъ цее, гьедин даларал квараздаги хъван, токалъ чIвана ХIибиялъ росулъа гIолохъанай гIадан ва гьелъул лъимал бесдал хутIана. Рекьоб росдада гIагарлъухъ токалъ чIвана Акди росулъа чи – бесдаллъана гьесулги щуго лъимер.\nГIицIго ЦIунтIа районалда хисизе ккола микьнусгоялдаса цIикIкIун токалъул хIубиги чанго трансформаторги. Гьединабго хIалалда ругин абизе бегьула ЦIумада районалъул токалъул мухъалги. Хасго хасалил заманалда гIемераб мехалъ бецIлъуда хутIула Метрада, Хъварщи, Хушет росабазул гIадамал. Токги нухалги – гьел ккола магIарухълъиялъе чара гьечIого хIажатал ва тIоцебесеб иргаялда тIуразаризе кколел масъалаби.\nОпубликовано в Нужер кагътал\nГанчIил ракIал ругел гьал тохтурзаби\nБищунго аслияб жо буго гIадамасе чорхол сахлъи. Гьеб щула гьабизелъун дун вегизе ккана гIемерал больницабазда. Гьениб дида бихьана тохтурасул каламалда, бербалагьиялда бараб жо гIемераб букIунеблъи, сахлъи щула гьабиялъе кIудияб квербакъи гьабулеблъи.\n17:18, 03 апреля 2020, 50\n17:02, 03 апреля 2020, 58\n16:59, 03 апреля 2020, 63\n16:49, 03 апреля 2020, 77\n16:30, 03 апреля 2020, 29\n16:13, 03 апреля 2020, 62\n15:40, 03 апреля 2020, 34\n15:39, 03 апреля 2020, 35\n15:36, 03 апреля 2020, 37\n15:26, 03 апреля 2020, 30


Гидатль, Статьи про нашу историю, Шейхмагомедов Гаджи,\nМачIада росдал тарих цебетIей бухьараб буго Гьидерил ва Дагъистаналъул гIаммаб тарихалда. Лъиего балъгояб жо гуро, ахираб 700-800 соналда жаниб дагъистаналъул тарихалъулъ ва жамгIияб цебетIеялъулъ исламалъ кIудияб роль хIараблъи. АнцIила щуабилеб гIасроялъул кIиабилеб бащалъиялда нижер росулъ гIумру гьабулев вукIарав ХIажи-Удрат дагъистаналъул гIалимал-гIарабистаз лъолев вуго ислам тIибитIизабиялъул рахъалъ дагьистаналда Абулмуслим шайихасда хадусевлъун. ХIакъикъаталдаги ХIажи-Удратил xlapaкаталдалъун тIубанго щулалъана дагIистаналда динислам.\n2001-2002 соналда дагъистаналъул гIелмияб централъул профессор А.Р. Шихсаидовасул нухмалъиялда гъоркь МачIада росулъ хIалтIулеб букIана археологиялъулаб экспедициялъул къокъа. Тарихиял к!варалъул цогидал бакIазда цадахъго, гьез цIехрехалъулал хIалтIаби гьаруна нижер росулъа ШейхмухIамад-шайихасул зияраталдаги. АнцIила анлъабилеб гIасроялъул кIиабилеб бащалъиялда ва анцIила анкьабилеб гIасроялъул байбихьуда гIумру гьабулев вукIарав гьев шайих дагъистаналде накъшубандияб тIарикъат бачIаразул цояв вукIин чIезабуна эпиграфическиял цIех-рехаз ва зияраталда ратарал цогидалги хъвайхъвагIаяз. Гьеб гIелмияб цIирагьиялъул дагъистаналъул динияб тарихалъе гуребги кIудияб кIвар бугиланги бихьизабуна А.Р.Шихсаидовас.\nАнцIила микьабилеб гIасруялъул чилъун МачIада росулъа вихьизавулев вуго Ибрагьим-ХIажи Пурадиясул кваранаб кверлъун вукIарав ХIадисшаййхги. Гьев кколев вуго цIар рагIарав гIалим, бусурзабазул правовыял суалазул гIемерал гIелмиял хIалтIабазул ва тIахьазул автор МухIамад мачIадиясул вас. Ибну-ХIажар аль ХIасамияс гьесие кIудияб тIокIлъи кьолеб буго юридикиял гIелмабазул лъаялъул бетIергьан хIисабалда. Доргъелиса гIалимчи Назирил биценалда рекъон, ХIадисшайихасулъ букIун буго кIудияб кашпо-карамалъи. Надиршагьасдаса дагъистан цIуниялъе гьабураб гъазаватияб рагьулъ Ибрагьим-ХIажигун вукIана ХIадисшайихги ва тушманасда тIад бергьенлъи босиялъулъ гьезул кIудияб рольги бихьизабулеб буго. Нижехъ жакъа къоялдаги цIунун руго жиндир баракат щваяв ХIадис-шайихасул гIемерал тIахьал.\nНижехъ жеги загьириял баянал цIунун руго Шамил имамасул ишцояв ва гьесул лъикIав гьудул, цIар рагIарав гIалим МухIамадамин мачIадиясул. Гьев гIемерал соназда вукIана дагъистаналъул батIибатIиял бакIазда наиблъун, муфтилъунги. Гьев къосине бегьуларо Гьонодаса МухIамадамингун. Гьелъул хIакъалъулъ ц!акъ берцинго хъван буго гьазигьумекиса АбдурахIманхIажиясул "РакIалде щвеял" абураб тlехьалда.\nМачIада росо ккола исламалъ щулаго кьалбал риччараб бакIлъун. Гьениса рахъана рикIкIен гIемерал диниял хIаракатчагIи, гIалимал, дагъистаналъул тарихалъулъ, гьелъул цебетIеялъулъ мустахIикъаб бутIа лъурал гIадамал. Гьезул цIарал, гьезул хIаракатал ишал лъазе тIадлъула щивав росуцоясда, гIун бачIунеб хадусеб гIелалда. Гьелъие квербакъулеллъун цIикIараб гIелги букIине ккола.\nCopyright © М. Салихов, 2007


KIочене бокьараб лъимерлъи\nБлокадаялда бугеб Ленинград, 1941\n27 январалда 71 сон тlубала Ленинградалъул блокада бахъаралдаса. 900 къоялъ фашистаз сверун ккун букlараб гьеб шагьаралда рукlана гlемерал дагъистаниялги. Блокадаялъул гlакъубаги къулчlун нахъе хутlарал, доб мехалъ лъимадул ригьда рукlарал дагъистаниязул гIемер гьечIел цо-цояз гIумру гьабулеб буго МахIачхъалаялда.\nЛенингарадалъул блокадаялда хварал лъабго миллионн г1адамазда гьоркьор руго 1200 дагъистаниялги. Гьедин бицана «Эркенлъиялъе» Санкт-Петербург шагьаралда бугеб Дагъистаналъул вакиллъиялъул нухмалъулев ХIасанов ХIасаница. Жакъа 71 сон тIубала блокада бахъаралдаса. Ленинградалъул блокада байбихьана 1941 соналъул сентябралда. Гьелдаса нахъе 900 къоялъ немцазул аскараз сверун ккун букIана кIудияб шагьар. Лъабго миллион чи хун вуго вакъун. Блокадаялъул гIакъуба бихьарал гIадамазул жакъа нахъе хутIарал гIадамал гIемер гьечIо. Гьезул анкьго чи вуго жакъа МахIачхъалаялдаги гIумру гьабун. Гьезул цояй Сухомлинова Галинагун гара-чIвари гьабуна «Эркенлъи» радиоялъ. Блокада байбихьараб мехалъ гьелъул букIун буго анкьго сон. Эбелги гьитIинай яцги, гьейги кIодоэбелгун цадахъ, шагьаралъул рагIалда бугеб гьелъул рокъор рукIун руго. Гьенибе немцаз къанагIат гурони кьвагьулеб букIинчIилан бицана гьелъ. Аслияб куцалда гьез гIарада балеб букIанин шагьаралъул бакьулъе. 1942 соналъул хасало Гитлерица буюрухъ кьун бугин тIокIаб гIарада багейин шагьаралде, жалго ракъуца хвезе риччан тейин, гьебмехалъ нилъее бигьалъизе бугин шагьар бахъизеийн бицунеб букIанин доб мехалдаян ракIалде щвезабуна Сухомлинова Галинаца.\nБлокадаялъул заманаялда бищунго вахIшияб кIиго лахIзат букIанин жиндир гIумруялдаян бицана гьелъ нижер программаялъе.\nСухомлинова Галина: «Цо нухалъ эбелги гьитIинай яцгун дунги унел рукIана гIарада базе байбихьараб мехалъ хIинкъи гьечIеб бакIалде. Гьебмехалъ гIарададул цо кесек эбелалъухъ кодой йикIарай анкьго моцI барай ясалъул ботIролъ щвана. Яцалъул талихI ккана гьей биццатаб юргъаналда гъоркь кьущан йикIин. Гьелъ цIунана гьей хвалдаса. Ниж кутакалда хIинкъана гьей хун ятилилан. Эдинги щибниги ругъун лъечIого хутIана гьелда. Амма гIарададул кесек кьабиялъул кутакалъ гьелъул цояб бер хъвалисана. Гьелдаса нахъе берал хъвалис, берал хъвалис абун лъималаз махсароде кколейги йикIунан гьей, гьезда лъаларелъулха щай гьедин лъугьараяли\nКIиабилеб нухалъ, дида ракIалда буго эбелалъ карточкаги кьун гьелъухъ чед босизе йитIана дун тукаде. Нухда дун йигей мехалъ бахъана гIарада базе бугин, хIинкъи гьечIелъуре лъутайилан лъазабизе бахъинабулеб гьаракь. Дун щибниги гьабизе регIилалде базе байбихьана гIарада. Гьебмехалъ дида цадахъ векрун унев вукIарав цо чиясул ботIролъ щун бачIараб гIарададул кесекалъ гьесул бетIер ана бихъизабун ва гьесул щокъросан речIчIаризе байбихьана би. Гьеб кинабго ккана дир берда цебе. Нужедаго цебе чIезабе гьеб лахIзаталъ анкьго барай дида кинаб хIал букIун батилебали? Гьев бащдаб къотIараб бетIергун жеги чанго галул манзилалъ цеве ана ва цо рукъалъул къадалъги речIчIун гIодов ккана. Цо чанго минуталъги гьесул къаркъала чIучIадулеб букIана ва хадув лъугIун ана гьев».\nГьеб кIиябго лъугьа-бахъиналдаса хадуб рекIеде ячIине гIемер заман банин жиндицаян бицана гьелъ. Ракъун холел рукIарал гIадамазул абуни бицунго хIалкIоларин. Щибаб къоялъ, щибаб сагIаталъ гIадин холел рукIанин гIадамал. Хваразул жаназабазул цIун рукIанин къватIал, азбарал, рагьу- къоно. ХIасил-калам жаназаби рукъизе регIулел рукIинчIин гIадамалилан бицана гьелъ.\nСухомлинова Галина: «Сордо къоялъе кьолеб букIана 120 грамм чадил. ТIокIаб щибниги кваназе жо тукада букIинчIо. Бокьани циндаго кванайха дуца гьеб, бокьани къоялъе гIезабе, гьеб дудаго бараб букIана. Чедги кинабха гьеб букIараб. Ролъ жаниб букIараб хъапги кIутIун гьениса данде бакIарараб ролъги, нихдал ва бугIа лъилъун хадуб гъорлъе ккараб наккуги, цIулал хIурги, нах гъорлъ бессараб чIортоги ххенон, гьелъул ханжуги жубан буцараб ролъул бежараб чед букIана гьеб. Нужецаго цебе чIезабе кинаб тIагIам гьелда букIине кколебали?»\nГьединаб ракъул гIазабги къулчIун чIаго хутIун руго Галинаги гьелъул хъизанги. Жал чIаго хутIиялъе гьединго сабаблъун кканин кIодоэбелалъул рукъ букIараб бакIалда аскIоб рохь букIиналъ. Гьенир рукIарал махил ва накIкIил гъутIбуздаса бахъараб лъим гьекъолаанин жидеца. Мисалалъе махил гъотIол даруяб лъеца сах гьарунин жидер гIусал. Шагьаралда рукIарал гIадамазул абуни цинга абураб унти тIибитIун букIиналъ киналго цаби-гIусал гIодоре гъун лъугIанин.\nДагъистаналде Сухомлинова Галинаги гьелъул хъизанги рачIун руго 1951 соналъул тIоцебесеб февралалда. Гьелдаса нахъе гьанир гIумру гьабун чIанин, жидее цIакъ рекIее гIунин гьанибилан бицана гьелъ.\n27 январалда гьединго 70 сон тIубала Гитлерил фашизмалъ вахIшияб туснахъалде сверизабун букIараб, Польшаялъул Овсенцим абураб шагьар советиял аскараз эркен гьабуралдасаги. Гьеб шагьаралда гьарурал концлагеразда фашистаз чIаго рухIана ва ракъуца хвезаруна чанго миллион гIадамал. Аслияб куцалда гьел рукIана жугьутIал. Гьезда гьоркьор рукIана гIурус халкъги. Гьениб жужахIалъул гIакъубаги къулчIун хвечIого рорчIарал гIадамазул дагьалго чагIи руго жакъа нахъе .


ЦIусса шинал – цIусса ххувшавуртту\nАвтор: ilchi · 19.01.2020\nЦIусса шинал цалчинсса гьантрай Апанни КьурбанмахIаммадовлул цIанийсса ЦIуссалакрал райондалул «Эдельвейс» тIисса къавтIаврил ансамбльданул ларсунни ирглийсса ххувшаву.\nВай гьантрай Къабардин-Балкьарнал республикалий хьунни «Таланты Евразии – 2020» тIисса искусствардал творчествалул олимпиадалул конкурс.\nМикку гьуртту хьунни Дагъусттаннаясса, Абхазнавасса, Авгъанисттаннаясса, Африканавасса, Египетнавасса, Индиянавасса, Яманинавасса, Туркманисттаннаясса, Кьилвалул АьсатIиннавасса, Адигайнавасса, Ингушетиянавасса, Чачаннал республикалиясса, Ставропольлал ва Краснодардал крайрдаясса, Аьшттарханнаясса, Москавлиясса ва чIявусса цаймигу шагьрурдаясса ансамбльлу. ЦIусса шинал дайдихьулий Кьилвалул Аьрасатнаву къавтIаврил искусство машгьур даврил олимпиада дуллалаву ххаллилсса аьдатравун дагьну дур.\nПахру бан лайкьсса иш бур вайксса коллективрду гьуртту хьусса конкурсрай Ккавкказуллал къавтIавуртту машгьур дуллалисса ЦIуссалакрал райондалул «Эдельвейс» ансамбль хьхьичIххуттай ккаккаву. «Халкьуннал къавтIаву» тIисса номинациялий «Эдельвейс» ансамбльданул преподаватель Сулайманов Мурадлул бувгьунни 1-сса кIану ва вайннал ансамбль му олимпиадалул лауреатътал хьунни.\nЧIарасса никирал гьунарду аьлтту баврихлу барчаллагь баян бунни А. КьурбанмахIаммадовлул цIанийсса ЦIуссалакрал райондалул искусствардал школалул директор Рашидат ХIасанхIусайновайн.\nГьуртту хъанахъиминнан кьиматру бишлай бия лавайсса даражалул жюри. Мяйжаннугу, бигьану бакъая кувннаяр кув гьунарду бусса ансамбльлава язими личIи дуван.\nКонкурсирдал ахирданий хьунни ххув хьуминнан личIи-личIисса бахшишру дуллалисса шадлугърал мажлис ва гала-концерт.\n«Таланты Евразии» олимпиадалул лагрулий хьунни мастер-классру, дусшиврул вечерду.\n«Эдельвейс» ансамбльданул каялувчитал барчаллагьрай бур аьрххи-ххуллурдай цалва чIарав бацIлацIисса ва кабакьу буллалисса ЦIуссалакрал райондалул бакIчи ХIажи Айдиевлуйн, «Новолакское ДЭП №28» АО-лул директор Оьмар Жалаловлуйн, ЦIуссалакрал райондалийсса Аьрасатнал пенсион фондрал отделениялул хъунама ТIалхIат Исмяиловлуйн ва ЦIуссалакрал райондалийсса «Газпром межрегион Махачкала» АО-лул хъунама Гъази Сулиевлуйн.\nПутин в марте может провести совместное заседание советов по культуре и межнацотношениям\nКультуралул даву ларай дуллай\nСледующая публикация Спортравугу чан дакъар политика\nПредыдущая публикация Бачи, батIланнуча чартту


Ваши письма - Нужер кагътал » Страница 6 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nДобавил(а): Musa от 1-04-2013, 15:02\n• ХIурматияв президент. ЛъаратIа районалда ва БежтIа участкаялда гьечIо хъил тIурал нухал, газ, цIа свинабулеб хъулухъ. Учительзабазул харжал руго цIакъго гIодорегIанал. Щай тIадмагIарулал рехун тун ругел? Сайпудин ШЕЙХОВ,\nСолдат, тIадвусса рагъулаб часталде!\nДобавил(а): Musa от 1-04-2013, 14:40\nРагъулаб хъулухъалде гIолилал ахIиялъул тадбир тIобитIулеб букIиналда бан, РФялъул Югалъулаб рагъулаб округалъул 315-абилеб следственнияб комитеталъ рагъулаб управлениялъул органазгун цадахъ изну гьечIого рагъулал частаздаса арал киналго рагъулал хъулухъчагIазде хитIаб гьабулеб буго рахчаричIого рагъулал частазде тIадруссаян.\nХъарасу, Викторил тала\nДобавил(а): Musa от 1-04-2013, 14:36\nДун ккола Казбек районалъул Зурамо росулъа. Дир инсул вацгIалас, Расулов МухIамадрасулица, санайил хъвала "ХIакъикъат" газета ва гьес нижее кидаго цIалула лъималазул гьумералда рахъарал маргьаби, кучIдул, хIаял. Гьесие цIакъ бокьула ниж конкурсазда гIахьаллъизе. Дие бокьун буго нижер росдал бакIазда ругел цIаразул хIакъалъулъ бицине.\nБецIлъиялдаса канлъуде тIамураб гали\nДобавил(а): Musa от 1-04-2013, 14:34\nКIиго гIурус ясалъ дин босана\nЯцалъ как балелъул, гьелда елъулаан Оля. Амма Марямица (Мария) дин гьабизе байбихьана Сайгидица ячиндал.\nБихьараб хIехьезе къуватги сабруги кьеги\nДобавил(а): Musa от 1-04-2013, 14:30\nИгьелдерил хъизаналъе ккараб къварилъи\nБитIун гIолохъанлъиялъул завалалда гIумруялдаса ватIалъана Гумбет районалъул Игьали росулъа Ибрагьимова ХIалиматил рос ХIасан. Жеги школалъул гIумруялде рахинчIел васги ясги карандеги къан, ссудулеб ракIгун, жеги бан рагIалде бахъинчIеб минаялъуб хутIана гьезул гьитIинабго хъизан. Амма жиндирго чорхол загIиплъиялде ва гIажизлъиялде балагьичIого (гьей ккола инвалид), бищунго лъималазе гIагарав инсул ками лъазе течIого хьихьана гьелъ кIиябго лъимер ва школаги лъугIун гьанже шагьаралда цIалулел руго.\nДобавил(а): Musa от 28-03-2013, 13:51\nМинаялъуб гIумру гьабулел гIадамалги разилъичIого, анлъабилеб тIала базе бегьулищин гьикъулеб буго нухмалъиялда\nГIарац гьечIилан зигарданиги, чIахIиял минаби ва батIи-батIиял бакIал раязул иш Дагъистаналда гIадин цебетIураб бакI кибго батиларо. Подробнее\nДобавил(а): Musa от 28-03-2013, 13:47\nХIурматияв Рамазан ГIабдулатIипов, нижеда бичIчIула цинтIаго кинабго хисизе гьечIеблъи. Амма дуде халкъалъул божилъи ва хьул буго халкъалъе хъулухъ гьабизе хIадурал, "чороклъи-хъублъи" гьечIел цIиял чагIи хIакимлъиялде рачIинин. МАХХУЛ КЪЕБЕД\nДобавил(а): Musa от 28-03-2013, 12:47\nЦIунтIа районалъул Шаури, КIилъартIа, КIитIури росабазул учительзабазе, гьединго ДЮСШялъе, администрациялъе, заочнияб школалъе кIиго-лъабго моцI буго харж щолеб гьечIелдаса. Лъазе бокьилаан кибе гьеб гIарац унебали ва кида гьеб хIапу-чапур лъугIизе бугебали?!\nГьадинав вукIана МухIамад Гунащев\nДобавил(а): Musa от 27-03-2013, 13:58\nЧи чIаго вецце, чIагого каке\nЧIахI тIад бижун хадуб гьеб рагIуларин.\nРагIи бадиб абе, берал рукIаго,


Троллал яги гIарцухъ гьерсал хъвалел\nИнформалатазда ва социалиял интернет-сурсатазда улкаялда жанирги къватIирги Кремлалъ жигарго хIалтIизарулел ругин интернеталда саботаж гьабулел гIадамалин, гIарз гьабулеб буго Магърибалъул информалатаз. Интернеталъул мацIалда гьезде абулеб буго «троллалин». Кинаб мурадалда гьел троллал хIалтIизарулел ругел ва кколищ гьезул хIаракатчилъиялъе кIвар кьезе?\nКиевалдаса 49 сон барав Владимир Нестеренко гIадатияб гIумруялда ккола украиналъул машгьурав хъвадарухъан. Интернеталда гьесул ник ккола "Адольфыч". Twitter-алда, Facebook-алда ва “Живой журналалда», гьес гIурус мацIалда хъвалел руго батIи-батIиял, пасихIаздаса байбихьун чорокал рагIаби хIалтIизарурал вагъдеялде щварал комментариял.\nАдолфычил буго жиндирго бербалагьи, гьев гIодове виччарав чи вугинги абизе захIматго буго. Кколищха гьев тролль?\nГьединавлъун гьес живго рикIкIунев гьечIо. Гьес абулеб буго, жинца гIамал гьабулин гьерсал рицинчIого чIезе ва жиндие лъицаниги гIарац кьоларин интернеталда хъвадариялъухъин. Гьесул пикруялда, гьединаб батIалъи буго гьесдаги, СМИязда ва Россиялъул, Украиналъул ва гьанже Магърибалъул интернет-гIатIилъиялда ахIи-хIур багъаризабулел комментариял толел троллаздаги гьоркьоб.\nВладимир Нестеренко ("Адольфыч"), Украиналдаса хъвадарухъан ва блогер\n"Адольфыч": «Дир пикруялда, гьеб троллинг яги саботаж аслияб къагIидаялда гIарцихъ гьабулеб буго гIадамаз. Гьел ричун росизе бегьулел гIадамал ккола. Гьеб ккола гьитIинабго гIарацихъ хIалтIулел гIадамазул пуланаб категория. Дир ракI чIараб буго, гьезие гьитIинабго гIарац кьолеб букIиналда. БукIине бегьула гьеб моцIалда жаниб азарго доллар, букIине бегьула гьелдасаги дагьаб гIарац. Гьезул руго жидерго хIакъал блогал, гьезул жидерго хIалтIиги букIинеги бегьула, блогазда гьез интрес кIудиял тексталги рахъула чанги. Амма къваригIараб мехалда гIарцихъ гьез тIибитIизабула гьересияб информация».\nЩибниги цIияб жо гьениб гьечIо\nКрымалъул аннексия къанунияблъун бихьизабизелъун ва Украиналъул машрикъалъул рахъалда сепаратистазе квербакъи гьабиялъул мурадалда Кремлалъ билъанхъизабулеб буго дезинформациялъул кIудияб кампания. Гьелъул бицунеб буго гIемерисел магърибалъул информалатаз. Гьез хъвалеб буго, «Москваялъул рахъ ккуразул идеологияб ярагъгун «троллазул армиялъ» цIезабун бугин интернет-гIатIилъиян».\n« Buzzfeed» абураб сайталда июналда бахъараб макъалаялда Макс Седдоница хъвалеб буго Кремлалъ долларазул миллионал кьолел ругин инглис мацI лъалел россиялъулазе «Fox News» телеканалалда яги «Huffington Post» ва «Politico» абурал гIадал сайтазда Владимир Путинил политика машгьурлъизабиялъухъин.\n«ГIурус мацIалъул интернеталъул эменлъун рикIкIунев» Россиялъул машгьурав блогер ва программист Антон Носикица абулеб буго, Украиналде данде гьабулеб рагъалда Кремлалъ хIалтIизарулел ругин цереги хIалтIизарулел рукIарал пропагандаялъул къагIидабиян. Амма гьаб нухалда гьелъие хвезабулеб гIадаб гIарцил къадар цебе киданиги букIинчIин.\nАнтон Носик: «Щуго соналъ цебеги Россиялъул оппозициялде данде Кремлалъ билъанхъизабураб рагъалда комментариял рукIана гьеб рагъалъул интрумент. Гьебги щиб лъик гIарац кьолеб. Гьаниб щибниги цIияб жо гьечIо. Баянго бихьулеб буго, я Алексей Навальныясде, я «Эхо Москвыялде», я «Коммерсанталде», я «Газета.ру»ялде данде хIалтIиялъе, цебе киданиги биччан букIинчIеб гIарцул къадар жакъа хвезабулеб букIин. Кристина Путупчикица бетIер бухине кколеб батила жиндирго. Долъул заманалда гьанже гIадин интернет чурук гьабиялъе гьединал кIудиял бюджетал рукIинчIо».\n«Global Voices» абураб интернет-сурсаталъе Россиялъул интернеталъул хал-шал гьабулев аналитик Кэвин Ротрокица абулеб буго, Кремлалъул троллазда бажаризе гьечIин америкаялъулазул политикиял бербалагьиял хисизаризеян. Гьеб мурадалде щвеялъе квал-квал гьабулеб бугин бессдалал хъизаназде рачиналда, ЛГБТ-ялъул пропаганда гьукъиялда ва гьанже Украиналда хурухун рижарал скандалаз ва бербалагьиязин.\nУнго-унгоял дискуссиязе бакI толареб къагIида\nРоссиялъул рахъалдаса специалист ва инсанасул ихтиярал цIунулей Кэтрин Фицпатрикица ракIарулел руго Кремлалъул политикаялда хурхун ругел дезинформациялъул материалал interpretmag.com сайталъе. Гьелъул пикруялда, интернеталдаса пайда босиялда хурхарал Москваялъул къанунал гьечIо щвалде-щварал ва гьелъ жидецаго жидеего цензура чIезабиялде ккезарулел руго гIадамал. Амма гьелдаго цадахъ троллаз «бахIсазул климат хисизабиялъе» хIалтIизарулеб чурукаб каламалъ нух къалеб буго баянаб ва хIужжаби хIалтIизарулеб полемикаялъе.\nКэтрин Фицпатрик: «Washington Post» яги «New Republic» сайтазда Россия какулел макъалабазда гъоркь тарал комментаризухъ балагьани, нужеда ккезе бегьула гьезул киIнусго гIаги тун ратизе бегьулин 12 сон барал лъималазин. Гьелъ нужеца хIаракат бахъуларо гьезие жаваб кьеялъе, нуж гIахьаллъуларо гьезул полемикаялда. Гьеб ккола дискуссия чIезабиялъе хIалтIизабулеб къагIида. Гьединаб тактикаялъул мурад ккола демократиял дебатал чIезари. Гьеб къагIида хIалтIулебги буго».\nТроллал яги гIарцихъ гьерсал хъвалел


Россиялъул лъай кьеялъул министр Дмитрий Ливановас лъазабуна исанаялдаса байбихьун улкаялъул школазда къватIиса пачалихъазул кIи-кIи мацI малъизе бугилан. Гьелдалъун лъималазул лъай кутакалда цебетIелин, гьезда ракIалда жо чIезабиги лъикIлъилин абураб пикру буго гьесул.\nГьедин къватIиса пачалихъазул мацIал гьанже 2 классалдасаго байбихьун ратани, кIиабилебги чияр мацI 5 классалдасан кьезе бугин лъазабуна министрас.\nКъватIир пачалихъазул кIиго гIунтIун мацI лъазабизе кколеб батани, рахьдал мацIал щайинха гIин кьурун тун ругел, щиб хIал бугебалигицин цIехечIогойин абураб разилъи гьечIолъи баккулеб буго рахьдал мацIазул мугIалимзабазда гьоркьобги.\nЭР-ялъе гьединаб пикру загьир гьабуна Хасавюрталъул педколледжалдаса мугIалим Написат Расуловалъ.\nНаписат Расулова: «КъватIиб пачалихъалъул кIиго батIияб мацI лъазабизе нилъее хIажат бугодайин абураб суал лъезе ккола цин нилъедаго цебе. Гьедин лъазабараб мацI кибдай нилъеца хIалтIизабизе бугеб? Школалдайищ, хIалтIудайищ, базаралдайищ, нилъер Дагъистаналъул гIадамал къватIиреги ун гьенибищ гьез гьелдаса пайда босизе бугеб? ГьечIо. Гьединлъидал дица гьадин абила. 11 класс лъугIун арал лъималазда гьел къватIиса пачалихъазул мацIал кинаб даражаялда лъалел ругоян цIех-рех гьабе. Гьелдаса хадур, ургъун, лъе кIиабилебги мацI программаялда.\nГьелдаса нилъее гьабсагIаталда хIажатаб жо буго Дагъистаналъул халкъазул мацIалги, гIадаталги, маданиятги цIунизе. Нилъее санкциял лъуралъухъищ нилъеца гьезул мацIал лъазаризе кколел? Нилъ гIадамал ратани, нилъерго мацIазде кIварги кьун чIезе ккола. Америкаги нилъеда данде, Европаги нилъеда данде. Нилъин абуни, гьезул мацIалги лъазарун, бахIри киннигин, гьезда хаду-хадур унел. Кончита Вурст йиго гьезул (Европаялъул) гIаламат. Гьелда релълъинаризейищ къваригIун бугел нилъерго лъималги?».\nЧияр кIиго батIияб мацI лъайни квешаб пикру гьечIоанин, амма цо мацIгицин лъазабун рекIеде щолареб мехалда, тIадеги цойги мацI щибизейин гьикъулеб буго педагогаз. Гьединал пикраби гIемер рагIизе бегьула прессаялдасан. Гьеб масъала буго Россиялъул гурелги, Дагъистаналъул школаздаги. ГIураб къадаралда гьечIо тIахьал, цIалул пособиял, гьечIо лъикIал мугIалимзаби. Мукъсанабго харжихъ школалда хIалтIизе инкар гьабулеб буго гIемерисез.\nГьединго буго цойги захIмалъиги. Дагъистаналъул лъималазе гIурус мацIги ккола къватIиса пачалихъазулго гIадаб мацI. Гьелда тIадеги гьанже 2 классалдаса байбихьун кьолеб буго аслияб куцалда ингилис мацIги. Цинги гьанже 5 классалдасан байбихьун цойги чияр мацI малъизе лъугьани, лъималазе цIакъго захIмалъулин рикIкIунеб буго Хунзахъ мухъалъул ЛъагIилухъ школалда ингилис мацI кьолей Лариса Мирзоевалъ.\nЛариса Мирзоева: «Эб (цойги мацI малъиялъул предмет – ЭР) тIаде бачIаниги бегьилаан, гьеб лъазабилъе хIукуматалъ шартIалгIаги чIезарулел ругелани. ТIахьазул гIурал комплекталцин чIезаризе кIолеб гьечIо. Исана 2 классалдасан малъулеб буго нижеца ингилис мацI. Амма 11 гурони тIехь гьечIо. Гьеб мехалда улбузда абула нижеца лъималазе тIахьал росейин. ХIукуматалъ чIезаризе кколел тIахьал жидеца щай росизе кколелин жаваб кьола гьез. ТIокIаб жо гьечIониги, гьел тIахьаздалъунгIагийищха хьезаризе кIоларел?\nДица абулеб гьечIо лингофонныял кабинеталги, дискалги, кассетабиги, спот-лайталги чIезареян. Масала, тIахьазул суалалъ нижерго райцентралде кIалъани, добасан абула жидехъги тIокIал гьечIила гьел. Цинги эбел-инсуда абуни, гьел дагIбадизе лъугьуна 300-400 гъурущги кьун, жидеца щайин гьел росизе кколел? Министраздаги цогидаздаги гьединал жал ричIчIулел гьечIеб къагIидаха. Бокьараб гьабун цIалдезарейила, лъимал, бокьараб гьабун малъейила гьездаян абула нижеда. Амма гьелъие хIажатал алатал чIезарулел гьечIо хIукуматалъ. Гьедин гьебги букIаго, гьанже Пачалихъалъул Цогояб Экзамен хIисабалда, къватIиб пачалихъалъул цо мацIалъул экзамен кьезеги тIамулел руго».\nКъватIир пачалихъазул кIиго мацI малъизе батани, Дагъистаналъул школазул гIемерисез, исламалъул мацI хIисабалда, гIараб мацI тIаса бищилин абураб пикру буго цо-цоязул. Амма чанго соналъ цебе республикаялда хIужаби къватIиса пачалихъазул цониги мацI малъуларел цо-цо школаздагицин гьелдаса инкар гьабуна. Гьеб букIана исламияб цIали гьабизе гIолилал гIарабалъе риччагейин ахIи базе лъугьараб заман.


Миллияб адабият цIунулеб аслияб китабхана\nЛъималазе рахъулел тIахьазул тираж дагьаб букIуна, гьел хираго чIолел рукIиналда бан\nЛатин мацI бицунел гIадамал тIагIаниги, гьеб цIунун хутIана. Гьелъие гIиллалъун ккана гьеб мацIалда гIелмиял тIахьалги художествиял асаралги рахъун рукIин. Рахьдал мацIал цIуниялъул мурадалда гьабулеб хIаракаталъул хIакъалъулъ нижее бицана Дагъистаналъул тIахьазул басмаханаялъул (ДКИ) директор Марям ГIумаровалъ.\n- Ахираб заманалда гIемер бицуна, миллияб мацIалда газеталги журналалги рахъизе хIажат гьечIин, гьел электронияллъун гьаризе заман щун бугин абун. Дур пикру кинаб бугеб?\n- ХIакъикъаталдаги, гIемер бицунеб буго мацIал цIунизе кколин. Амма гьеб харбил хIасилго бихьуларо. Миллиял басмабазул масъалабиги, цIикIкIун гурони, дагьлъулелго гьечIо.\nМисалалъе, босилин тIахьал рахъи. Республика тун къватIирехун лъица рахъизе ругел тIахьал дагъистаниязул мацIалда? Лъихъа бажаризе бугеб гьел хIадурун? Кин цIунилеб мацI, гьеб мацIалда тIахьал рахъулел гьечIони? Гьединлъидал Дагъистаналъул тIахьазул басмаханаялде бугеб бербалагьиялъго бицуна нилъер хIукуматалъул гьелде бугеб балагьиялъул. Миллиял мацIазда тIахьал рахъи буго гьел миллатазул маданиябги рухIиябги нахърател цIуни гуребги, мацIал цIуниялъе квербакъиги. Гьел мацIазда тIахьал рахъиги бащалъула нилъер хъвадарухъабазулги шагIирзабазулги адаб ва къимат гьабиялда.\nДагъистаналъул хъвадарухъабазул рес гьечIо жидерго гIарцухъ тIахьал рахъизе. Хъварал тIахьазухъ гьезие кьола мукъсанаб гонорарги. Пачалихъияб басмаханаялда хъвадарухъабазул асарал рахъулел гьечIони, лъикIаб даражаялъул миллияб адабият тIагIине буго.\n- ЛъагIалида жаниб чан тIехь бахъулеб миллияб мацIалда?\n- Ахирал соназда пачалихъалъул кумек дагьлъана. Гьединлъидал рахъулел тIахьазул къадарги соналдаса соналде дагьлъулеб буго. 2014 соналда басмаялда бахъана 78 тIехь, 2015 соналда – 59, 2016 соналда – 40 ва 2017 соналда – 20. РакIалда буго исана 60 тIехь бахъизе.\n- Гьезда гьоркьоб чан тIехь букIине бугеб магIарул мацIалда?\n- Нижер буго гIемерал соназ тIатIалаго риччалел тIахьазул сериял: «Дир гьитIинаб ватIан», «Дагъистаналъул халкъал», «Машгьурал дагъистаниязул гIумру», «Дагъистан: заман ва къисматал», «Дагъистаналъул лирикал: классикалги гьанжезаманалъул авторалги», «Ирс» ва гь.ц. РакIалда буго, ЦIадаса ХIамзатилги, Расул ва ХIажи ХIамзатовазулги байрамазда бан, «Дир гьитIинаб ватIан» абураб сериялда, ЦIадаса ХIамзатил «ЦIада, мун дир кини» абураб тIехь бахъизе. Рахъизе руго шагIирзаби-юбиляразул тIахьал. Гьезда гьоркьоб – ХIажи Гъазимирзаевасул мажмугIги.\n- Школазда хутIунго гьечIо миллиял мацIазда лъималазе хъварал асарал…\n- Лъималазе тIахьал рахъизе тIадаб гьечIо нижеда. Дагучпедгиз къаралдаса нахъе лъималазе асарал басмаялде рахъунгутIи хIисабалдеги босун, нижеца хIаракат гьабула цо-цониги тIахьал рахъизе.\n2018 соналда байбихьизе буго «Дагъистаналъул цIалдохъанасул серия». Рахъизе руго Дагъистаналъул классиказулги, гьанжезаманалъул авторазулги халкъиялги асарал. Масала, «Дагъистаналъул халкъияб эпос», «ГIакълуялъул дандерижи» абураб магIарул биценазул мажмугI. Амма лъималазе рахъулел тIахьазул тираж дагьаб букIине буго, щайгурелъул гьел хираго чIола. Гьезда рукIине ккола берцинал ва кьер-кьерал сураталги, чIахIияб шрифтги, цогидал хаслъабиги. Гьелъие хIажалъула гIемер гIарац.\nПрочитано 324 раз\tПоследнее изменение Пятница, 16 февраля 2018 09:44\nДругие материалы в этой категории: « Имам ракIалдещвезавуна\tЦадахъаб данделъи »\nПобедитель конкурса кадрового резерва назначен заместителем министра по национальной политике и делам религии РД марта 23, 2019


Росдал магIишат ва гьелъул нигIматал къачIай республикаялъул экономикаялъул бищунго кIвар бугеб бутIа кколеблъи буго щаклъи гьечIеб хIужа. БакIал раялда ва даран-базаралда гIемерал гIадамал хIалтIулел ругониги, бюджеталде гьез кьолел налогазул къадарги гIезегIан цIикIкIараб бугониги, росдал магIишаталъул даражаялде гьел рахунаро. Промышленность, хасго бакIаб, нилъер гьаниб лъалеб хIалалъул багъа-бачариялда жеги гьечIо, туризмги гьанжего-гьанже цебетIолеб буго. Амма жакъа росдал магIишаталда буго азаргогIанасеб гIаммаб магIишат (СПК, агрофирма, ООО ва цогидабги), 17 азарго фермеразулаб магIишат (КФХ) ва 485 азарго ЛПХ (жалго жидедаго ч1араб магIишат). Дагъистаналъул ВРПялда (къватIибе биччараб тIолабго продукциялъул ва кинабго бича-хисаралъул гIаммаб багьа) гьелъ ккола 21 процент. Нилъер гьаниб буго тIолабго Россиялъул гIи-цIцIаназул 21,3 процент (1 бакI), чIегIербоцIул 5,3 процент (3 бакI), гIезабула овощазул 8,6 процент (1 бакI)), пихъил 4,4 процент (7 бакI), цIолбол 33-гIанасеб процент (1 бакI), квасул 25,4 процент (1 бакI).\nХурухъанлъи буго росдал магIишаталъул аслиял бутIабазул цояб (валовияб продукциялъул 43-гIанасеб процент). Республикаялда буго 464 азарго гектар рекьулел ракьазул, гьезда гьоркьоса 280 азарго гектар буго лъалъалел ракьазул, 28,9 азарго гектар - ахазул ва 183 азарго гектар - харибакIазул. Рекьулел ракьазул 42,9 процент ккола могьолал культурабаз, 37,2 - кормаялъе хьалез, 10,8 - овощаз, 5,1 - картошкаялъ, 2,5 - бахчабаз ва 1,5 - нах бахъизе хьараз. Могьолазда гьоркьоб аслияб бакI ккола ролъуца, кIиабилеб бакIалда буго пурчIина, лъабабилеб бакIалда - пиринчI. Хаслихъе хьалел могьолал культурабаз исана ккун букIана 93,9 азарго гектар ва гьениса бакIарана 213,5 азарго тонна тIорщалил (цо гектаралдаса 22,7 центнер, гьеб кколаро беццизе гIураб х1ужа). Росдал магIишаталъул ва кванил нигIматазул министерствоялъул баяназда рекъон, тIоцебесеб октябралде республикаялда бакIарана овощазул 1033,4 азарго тонна, пихъил - 170,3 азарго тонна, картошкадул - 282,2 азарго тонна. ХIадурана харил - 1335,5 азарго тонна, сумал - 144,3 азарго тонна, сенажалъул - 17,5 азарго тонна ва силосалъул - 12,4 азарго тонна. Рахь цIикIкIиналъе хасало чIегIербоцIуе кьезе сенажгун силос хIадурулеб буго мукъсанабго къадаралда. Гьелъие гIилла - техника гIоларого букIин, запчасталгун цIатари хиралъи ва гIемераб цогидабги. Амма гьеб киналъулго хIасилалда гIемерго гIодобе кколеб буго бечIчIулеб рахьдал къадар.\nГьеб буго хIакъикъаталдаги нилъер гьаниб цIилъулеб, цебетIолеб, лъикIал хIасилал рихьизарулеб бутIа. Ахираб лъабго соналда жаниб гьеб хьалеб ракьалъул гIатIилъи цIикIкIана 25 проценталъ, гьениса бакIарулеб тIорщел - 37 проценталъ.\n2020 соналда Дагъистаналда бакIарана пиринчIалъул 112 азарго тонна (Краснодар краялда хадуб тIолабго Россиялда 2 бакI), гьединаб къадар жеги киданиги бакIарун букIинчIо нилъер гьаниб. Исана соналъул хIасил лъала дагьаб нахъа. Дагьабги цIикIкIун гьеб цебетIеялъе квалквалал гьарулел гIиллаби ккола хIажатаб къадаралда лъалъалеб лъеца хьезабун бажарунгутIи, мелиоративияб система къачIазе ккараб хIалалда букIин ва пиринчI бакIарулел комбайнал гIураб къадаралда гьечIолъи. Гьел масъалабиги тIуран, цоги сурсаталги хIалтIизарун хадуб, республикаялъул планалда рекъон, 2024 соналда бакIаризе ккола пиринчIалъул 140 азарго тонна ва гьелъул 90 процент къачIазе ккола республикаялдаго.\nАхал руго 28,9 азарго гектар гIатIилъиялда, гьезда гьоркьоса 21,4 азарго гектар ккола пихъ кьолел ахазул. Ахираб 3 соналда жаниб республикаялда чIана цIиял, интенсивияб тайпаялъул ахазул 1,5 азарго гектар. Ахираб заманалда ахихъабаз хасго цIикIкIараб кIвар кьолеб буго суперинтенсивиял технологияздалъун (цо гектаралда 2500 саженец, пихъ кьезе байбихьула лъабабилеб соналда, гектаралдаса кьола 50 тонна) ва дагь-дагьккун тIинкIулеб лъеца лъалъалеб къагIидаялде. 2024 соналде щвезегIан, церетIурал къагIидабаздалъун цIиял ахал чIезе ккола жеги 1,2 азарго гектаралда. Ахихъабазда церечIарал аслиял масъалабилъун ккола пихъ къачIай, гьеб цIуни ва саженцал гIезарулел питомниказул хIалтIи гьаб заманалъул тIалабазда рекъараб даражаялде бахинаби.\nКартошка бекьула 20 азаргогIанасеб гектаралда (аслияб куцалда Лаваша, ГIахъуща, Буйнакск, Хасавюрт ва Хив районазда) ва гьоркьохъеб хIисабалда бакIарула гьелъул 350-400 азарго тонна. Бахчабаз ккола 7 азаргогIанасеб гектар (аслияб куцалда Гъизляр, Нугъай, Бабаюрт районал) ва бакIарула гIага-шагарго 200 азарго тонна.\nРеспубликаялда цIибил чIун буго 26,3 азарго гектаралда, гьезул 21,2 азарго ккола бачIин кьолеб заманалде щвараб. Гьарурал хIисабазда рекъон, исана республикаялда бакIаризе ккола 200 азарго тонна цIолбол, гьелдаса 150 азарго тонна ине ккола батIи-батIияб тайпаялъул гьекъолел лъинал, сокал рахъизе. Ахираб 5 соналда жаниб цIияб цIибил чIана 5856 гектаралда, исанаги чIезе буго азаргогIанасеб гектаралда. ЦIолбол алкоголияб продукция гьабизе лицензия республикалда буго 17 предприятиялъул. Гьез къватIибе биччараб гIаммаб продукция (коньяк, шампанское, чагъир) исана 9 моцIида жаниб, араб соналъул гьебго болжалалда данде босун, дагьаб гIодобе ккана.\nОвощал гIезари соналдаса соналде цебетIолеб буго. Гьел гIезариялъул рахъалъ (2020 соналда бакIарана 1332 азарго тонна) Дагъистаналъ Россиялда ккола 1 бакI. Овощазда гьоркьоб аслияб бакI ккола хъапустIаналъ, гьелъул 13 азарго гектаралдаса бакIарула 700 азаргогIанасеб тонна.\nЦIакъго лъикIаб хIалалда цебетIолеб буго теплицабазул магIишат. ГьабсагIаталда республикаялда буго теплицабазул 631 гектар, гьезда гьоркьоса 50 теплица ккола щибалъул гIатIилъи цо-цо гектаралдаса тIаде унеб. Теплицабазда гIезарулел овощазул къадаралъул рахъалъ республикаялъ тIолабго Россиялда ккола анкьабилеб бакI, СКФОялда - кIиабилеб бакI. 2024 соналда теплицабазул гIаммаб гIатIилъи бахинабизе буго 660 гектаралде. Гьеб бутIаялда церечIарал аслиял масъалаби ккола лъалъалеб лъеца ва тIабигIияб газалъ хьезариялъулъ ругел захIмалъаби.\nГьеб рахъалъги Россиялъул регионазда гьоркьоб Дагъистан буго цебесеб кьерда. «Дагъстаталъул» баяназда рекъон, Дагъистаналда буго 966,8 азарго бетIер чIегIербоцIул (араб соналъул гьебго болжалалда букIаралъул 94,8 процент) ва гьезда гьоркьоб 463 азарго гIака (95,5 процент). ГIи-цIцIаназул буго 4786,5 азарго бетIер (96 процент), гьеб ккола тIолабго Россиялда бугеб къадаралъул 20 процент, ай Дагъистан буго тIоцебесеб бакIалда. ГIанкIу-хIелекоялъул буго 4173,9 азарго бетIер (96,5 процент). Республикаялда исана гIи-боцIухъанлъиялъ гIезабуна: боцIул ва гIанкIудал гьанал - 107,9 азарго тонна (чIагояб цIайи), рахьдал - 689,6 азарго тонна, квасул - 14,5 азарго тонна. Санайил гIезабула 35 азарго тонна гIиял гьанал, гьелдаса 15 азарго тонна битIула Россиялъул цогидал регионазде ва бичула къватIисел пачалихъазе. ГIанкIудул гьанал тIалабал нилъеца 55-56 проценталъ гурони тIураларо, хутIараб баччула Ставрополь ва Краснодар краяздаса, Ростов ва Москва областаздаса.\nГIанкIудал ханазул тIалаб тIубала 30 проценталъ, цогидаб баччула Краснодар ва Ставрополь краяздаса, Свердловск областалдаса ва Чачан республикаялдаса.\n2021 соналда авлахъазда хIалтIизабизе хIисабалде босун буго 12,4 азарго тонна минералиял удобрениязул. Санайил авлахъазде (аслияб куцалда овощал ва бахчаби рекьулел ракьазде) бала 1,5 млн. тонна ракул. Жибго гьитIинаб бугониги, зарал цIакъго кIудияб бугелъул, гарцIазде данде щибаб соналъ 100 азарго гектаралъул гIатIилъиялда (Нугъай, Тарумовка, Гъизляр ва Бабаюрт районазда) хIалтIизабула батIи-батIияб загьру. Ахирал соназда цIикIкIунеб буго магIишатаз босулеб техникаялъул (тракторал, комбайнал ва гь. ц) къадарги. 2020 соналда босун букIана 591,4 млн гъурщил багьаялъул гьединаб техникаялъул 402 единица (2019 соналда дандеккун - 153 процент). Исана соналъул 9 моцIида жаниб босана 246 единица (465,6 млн гъурущ), гьезда гьоркьоб - 64 трактор ва 10 ролъ бакIарулеб комбайн. Кинабго техникаялъул багьа лъагIалил ахиралда бахине ккола 500 млн. гъурщиде, гьеб буго гъоркьиса букIаралде данде 130 процент. Нилъер шартIазда гьелъул бугеб цIакъго кIудияб кIварги бичIчIун, республикаялда гьабулеб буго мелиоративияб хIалтIи. 2021 соналда тIуразе руго гьадинал хIалтIаби: цIидасан хIалтIизе биччазе буго 4774 гектар ракьалъул, мелиоративияб ва культуртехникиял хIалтIаби гьаризе руго 670 гектаралда, фитомелиоративиял тадбирал тIоритIизе руго 4700 гектаралда, лъим щвезабизе буго 2500 гектаралде.\nРугел планазда рекъон, 2021 соналда къватIисел пачалихъазде нилъеца бичизе ккола (экспорт) 27,3 млн долларалде росдал магIишаталъул нигIматал. «Экспорт продукции АПК» абураб регионалияб проекталда рекъон, 2024 соналде гьеб бахине ккола 33 млн. долларалде. Гьебго соналде Дагъистаналда бакIаризе (гIезабизе) ккола (ругел планазда рекъон): ролъ - 451 азарго тонна, пиринчI - 140 азарго тонна, картошка - 372 азарго тонна, овощал - 1608 азарго тонна, пихъ - 240 азарго тонна, боцIул ва гIанкIудал гьан - 277 азарго тонна, рахь - 938 азарго тонна, квас - 14,5 азарго тонна, хоно - 254 миллион.\nПрочитано 65 раз\tПоследнее изменение Четверг, 18 ноября 2021 14:00\nДругие материалы в этой категории: « БоцIи гIемерлъана, хур цIун бачIана\tБечедаб бачIиналъ рази гьаруна »


Дунялалъул чемпионаталдаса тIад руссана 17 медальгун\nДРялъул физическияб культураялъулгун спорталъул министрасул ишал тIуралев Сажид Сажидов дандчIвана Белградалда букIараб дунялалъул чемпионаталдаса 17 медальгун тIадруссарал грепплингалъул рахъалъ Дагъистаналъул тIаса бищараб командаялъул спортсменалгун. «Баркула…\nГIумар НурмухIамадов къеркьезе вуго марталда\nХIабиб НурмухIамадовасул вацгIал ГIумар НурмухIамадов цеве вахъине вуго 19 марталда Лас-Вегасалда букIине бугеб UFCялъул иргадулаб турниралда. Дагъистанияв къеркьезе вуго Уэльсалдаса речIчIухъан Жек Шоргун. UFCялда ГIумар…\nГьужумалъулазул сияхIалда тIоцевесев\nИргадулаб нухалдаги дандиязул кавабахъе голал кьабуна Дагъистаналдаса футболист ХIамид Агъаларовас. РПЛалъул 15-абилеб туралда гьев хIалеб "Уфа" команда дандчIвана "Ростовгун". ТIоцебесеб гол Агъаларовас дандиязул кавабахъе кьабуна…\nАскариязда гьоркьов дунялалъул чемпион\nТегераналда букIараб эркенаб гугариялъул рахъалъ аскариял хъулухъчагIазда гьоркьоб дунялалъул чемпионаталда меседил медалалъе мустахIикълъана Дагъистаналдаса спортсмен МухIамад КъурбангIалиев. Гьес тIоцебесеб бакI ккуна 74 кг цIайиялда. Ираналъул…\nКъеркьезе дагъистаниязда лъала\nUFCялъул вукIарав чемпион ХIабиб НурмухIамадовас ва РФялъул баскетболалъул федерациялъул президент Андрей Кириленкоца МахIачхъалаялъул 48-абилеб школалда рагьана спортивияб майдан. Гьениб буго баскетбол хIалеб корт ва речIчIухъабазе…\nРакь кидаго рикIкIуна къиматаб бечелъилъун. Амма, ахираб заманалда, республикаялда гIемер руго, пайдаялъе хIалтIизаризе бегьулел ругониги, рехун тарал ракьал. Гьелдаго цадахъ салул авлахъазде сверулел руго Гъизляралъулгун…\n«Гьаб нижеца гьабулеб жоги щибилан ккелаха цо-цо чиясда. БихьичIесул хьул лъоларин абухъе буго гьалъул иш. ГIемераб хайир щолеб жо аб гуро», - илан бицунеб букIана…\nМахщел тIокIав учитель вугони, репетиторго хIажалъуларо!\nДагъистаналъул халкъияв учитель, Россиялъул мустахIикъав учитель Бартихан ГIумаров 19 соналъ хIалтIулев вуго Буйнакскиялъул профессионалиябгун педагогияб колледжалда директорлъун. Миллиял мацIазде бугеб бербалагьиялъул хIакъалъулъ бицана гьес нижее.…


Перевод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Упаковочные материалы / Packaging materials.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Состав: Крупа / Құрамы: Жарма.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Технический перевод": Аппарат отопительный газовый конвективный с закрытой камерой сгорания / Жабык жану камерасы бар газды ковективтi вылыту аппараты.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Условия хранения.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Технический перевод": Бытовые светодиодные лампы - руководство по эксплуатации.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Напиток кофейный растворимый.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Медовый мусс с корицей / Даршын қосылған бал муссы.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Попкорн соленый с пикантными добавками.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Маркетинг и реклама": Техническая информация на пачку чая.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Чипсы кукурузные.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Маркетинг и реклама": Целебный мёд с мумиё / Мумиё қосылған емдік бал.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Пищевая промышленность": Тонизирующий негазированный напиток.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Общая тема": Перевод почтового адреса на казахский.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Упаковка и тара": Мед натуральный цветочный .\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Программное обеспечение": Диалоги для программного обеспечения.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Оборудование для пищевой промышленности": Кухонная мойка.\nПеревод с русского на казахский язык (кириллица) по тематике "Оборудование для пищевой промышленности": Сифон для двойной мойки.


“Бищун лъикIав рахьдал мацIалъул мугIалим-2020” Гъизилюрт шагьаралда » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Цолъиялъул хIалтIи » Тадбирал » “Бищун лъикIав рахьдал мацIалъул мугIалим-2020” Гъизилюрт шагьаралда\n“Бищун лъикIав рахьдал мацIалъул мугIалим-2020” Гъизилюрт шагьаралда\n“Бищун лъик1ав рахьдал мац1алъул муг1алим-2020” Гъизилюрт шагьаралда.\nДир умумуз бицараб,\nУрхъула духъ, авар мац1,\n17-б ва 19-б февралалда , Гъизилюрт шагьаралъул 7-б школалда т1обит1ана “Бищун лъик1ав рахьдал мац1алъул муг1алим-2020” къецазул муниципалияб этап. Къецазда г1ахьаллъи гьабуна шагьаралъул бат1и-бат1иял школаздаса рахьдал мац1алъул муг1алимзабаз.\nРадалго, киналго г1ахьалчаг1азе, гьалбадерие кутакалда берцинаб дандч1вай гьабуна хъах1ал гормендаби ч1варал ц1алдохъаби-мусудузги, хъибихъун бухари т1аргъал лъурал муг1рул ц1умал г1адал васазги. Гьел ц1алдохъабазухъ балагьараб мехалъ, квачараб хасалил къо бук1аниги, щивасул рек1елъе их рещт1унеб бук1ана. Кутакалда лъик1аб, унго-унгоял маг1арулазул бук1ине кколеб г1адаб гьоболлъи гьабуна 7-школалъул муг1алимзабазулгун ц1алдохъабазул коллективалъ гьеб к1иябго къоялъ гьалбадерие.\nГьалбадерие дандч1вайги гьабун, байбихьана къецал рагьиялъул х1урматалда гьабулеб сух1маталде. Гьел къецал рагьиялъул х1урматалда гьабулеб тадбир х1адур гьабун бук1ана ва т1адег1анаб даражаялда нухда бачана гьеб школалъул авар мац1алъул муг1алим, Дагъистан Республикаялъул мустах1икъай муг1алим Сарат Мух1умаевалъ. Сарат Мух1амадовнаялъул нухмалъиялда гъоркь ц1акъ берцинаб церерахъин бихьизабуна гьеб школалъул ц1алдохъабаз ва муг1алимзабаз. Гьез, рек1елъе рортиледухъ рик1к1ана ва ах1ана авар мац1алъул муг1алимзабазде Сарат Мух1умаевалъ хъварал берци-берцинал куч1дул, муг1алимзабаз бихьизабуна жакъасеб къоялда рахьдал мац1алъул му1галимзабазда дандч1валел зах1малъаби, пачалихъалъул ва лъай кьеялъул идарабазул гьездехун бугеб лъик1аб гьеч1еб берабалагьи бихьизабун лъураб сценка. Гьел гьит1инал ц1алдохъабаз рахьдал мац1алда ах1улел ва рик1к1унел куч1дул гьац1ул г1ораллъун чвахулел рук1ана хал гьабуразул рек1елъе. Къокъго абуни, къецал рагьиялъул х1урматалда гьабураб тадбиралъ кутакалда лъик1аб асар гьабуна балагьаразе, хасго къецазул г1ахьалчаг1и-муг1алимзабазе.\nГьурмада гьимигун, аваданал рак1алгун байбихьана къецазде. К1иябго къоялъ муг1алимзабаз , 7-б школалъул ц1алдохъабазе кьуна авар мац1алъул ва адабияталъул дарсал. Киназго гьел дарсал кьуна ц1акъ т1адег1анаб даражаялда. Цоги абич1ого г1олареб жо буго, гьеб школалъул лъимал рук1ана ц1акъ лъик1 х1адурун ва лъик1 авар мац1 лъалел. Гьелъухъ к1удияб баркала 7-б школалъул авар мац1алъул муг1алимзабазе. Гьелдасан бич1ч1ула, гьеб школалда рахьдал мац1алъул дарсал кьеялде к1удияб к1вар кьолеб бугилан. К1иго къоялъ хадур рахъарал къецазул х1асилалда, т1оцебесеб бак1 ккуна 3-б школалъул авар мац1алъул муг1алим Ах1мадова Загьрат Мух1амадовнаялъ. Гьелъ г1ахьаллъи гьабизе буго гьел къецазул республикаялъул этапалдаги. Гьединго Ц1адаса Х1амзатил “Г1умрудул дарсал” абураб темаялдасан ц1акъ лъик1аб дарс кьуна 7-б школалъул авар мац1алъул муг1алим Забитова Сапият Баймирзаевнаялъги.\nК1иго къоялъ халат рахъарал къецазе ахир лъуна, Гъизилюрт шагьаралъул киналго школаз, ясли-ахазул гьит1ичаз ва гьезул тарбиячаг1аз г1ахьаллъи гьабун, рахьдал мац1алъул къоялда хурхун т1обит1араб фестивалалъ. Гьебги ана ц1акъ т1адег1анаб даражаялда.\nКиналго гьалбаз, муг1алимзабаз к1удяиб баркала кьуна 7-б школалъул муг1алимзабазе ва ц1алдохъабазе, хасго гьеб кинабго берцинго нухда бачарай Сарат Мух1умаевалъе гьединаб т1адег1анаб даражаялда гьел къецал ва тадбирал т1орит1аралъухъ.\nХьул буго, гьединал тадбираз, ц1алдохъабазулги, гьезул улбузулги ва цойгидазулги рахьдал мац1алде рокьи бижизабилин ва гьеб лъазе ккеялде гьез к1удияб к1вар кьелин.\nДобавлено: 24-02-2020, 23:09


Дару балагьунги майданалде рахъине ккана унтарал\nИбрагьим МухIамадов МахIачхъалаялъул аслияб азарханаялъул бетIерав тохтур ва митингалъул гIахьалчагIи\n4 февралалда МахIачхъалаялъул аслияб майданалде рахъун рукIана ургьисалаби унтун рукIиналъ би бацIцIад гьабизе кколев 20 гIан чи. Унтаразул разигьечIолъи бугоан гьеб би бацIцIад гьабиялъул иш МахIачхъалаялъул аслияб азарханаялда гьоркьоб къотIизе тун букIин. Акциялде вачIарав гьеб азарханаялъул нухмалъулес лъазабуна гьеб гьоркьобкъотIиялъе гIилла бугила хасал дараби росизе гIарац гьечIолъи.\nУргьисалаби унтарал чагIазе анкьида жаниб лъабго нухалда бибацIцIад гьабизе кколеб буго. Тохтурзабаз гьелда абула гемодиалезилан. Жиндир заманалда гьеб иш гьабичIони унтарав реаниммациялде колев вуго, яги хвезецин бегьулев вуго. Гьедин захIматго унтарал, чара гьечIого гьеб дару хIажатал чагIи ракIарун рукIана арбагI къоялъ МахIачхъалаялъул аслияб майданалда. Гьеб акция тIобитIиялъе гIиллалъун кканила гьел гIадамазе лъабго къоялъ гемодиалез гьабунгутIи. Гьезда МахIачхъалаялъул аслияб азарханаялда абун буго жидер гьаниб гьеб дару гьабизе ккани хIажалъулел киналго дараби гьечIилан. Гьелдаса разигьечIолъи загьир гьабизе ва къануналда рекъон жидее чIобого чIезабизе кколеб дару-сабаб гьабейилан абун тIалаб гьабун къватIире рахъун рукIанин жалилан бицана гьеб акциялъул гIахьалчи МахIачхъалаялдаса КъурбанхIажиев ГIумарица.\nКъурбанхIажиев ГIумар: «Гьаб сагIат цIакъго рескъотIараб хIал буго нижер гьеб дару гьабиялъул рахъалъ. Итни къоялдаса нахъе гьеб гемодиалез гьабичIого хутIун руго ниж. Цо-цоцоял жакъа гьеб щвечIони реанимациялде рачине бегьулаан. Гьоркьоб къотIизе течIого анкьида жаниб лъабго нухалда гьабизе ккола ниж гIадал унтаразе гемодиалез. Гьедин ункъабилеб къоялъ гьебги гьабичIого тату хун рукIана гIадамал. Азарханаялда нижеда абуна гьанир дараби гьечIин нуж гьеб гьабизе Чачаналъе щвезегIан ине кколилан. Кин дун гьениве инев? Дун гIадал цойгидалгиха, киналгIаги руго сакъатлъиялъул группа бугел чагIи, чачаналъе щвезегIан ине рес бугев чиги гьечIо. Гьедин чара хун рукIарал ниж рахъана майданалде акциялде. Дару балагьунгицин гьанже майданалде рахъине кколел ругоха. Гьенир рачIаразда гьоркьор рукIана бащадаб къоялъгицин гьеб гемодиалез щвечIого гIоларел чагIи».\nГIумарица бицана жиндир ургьисалаби унтун жив гемодиалезалде ккаралдаса II сон бугила, цере-цереги чанги рукIунаанила дараби гIоларого, гьеб дару гьабун бажаринчIел хIужжаби. Амма ахираб заманалда гьелъул рахъалъ щибниги къварилъи букIинчIила, заманалда дарабиги рачIунаанила, жеги цониги нухалъ гьеб гьоркьоб къотIизе тезеги ккун букIинчIилан. Гьединго ГIумарица баян гьабуна гьел бибацIцIадгьабиялъе къваригIунел киналго дараби кутакалда хириял жал рукIунила, гIадамазул рес гIоларила гьел росизе. ГIарац бугонигицин гьел росизе бажаринеги бажаруларила, эркенго аптекабазда ричулел рукIунарила гьелилан.\nАкциялда гIахьаллъарал унтаралгун дандчIвазе вачIун вукIун вуго МахIачхъалаялъул аслияб азарханаялъул бетIерав тохтур МухIамадов Ибрагьимги. Гьес унтаразда абун буго жакъаго байбихьизе бугила гемодиалез гьабизе, гьеб гьоркьоб къотIиялъе гIиллалъун кканила унтарал цIакъго гIемерлъун рукIин ва гьел дараба росизе гIарац букIинчIолъи. МухIамадовас гьединго баян гьабун буго бибацIцIадгьабиялъе дараби росизе биччараб гIарац бащадаб лъагIалица цебего лъугIун букIанила, жиндица къарзалъ росун дарабигун гьеб иш гьоркьоб къотIизе толеб букIинчIила. Гьанжеги больницалъул бюджеталдаса гуреб, тIаде щвараб цойгидаб 2.5 гъурущалде росизе ругила дарабийилан.\nАрбагI къоялъ МахIачхъалаялъул аслияб майданалда тIобитIараб гьеб цебе рехсараб акциялда хурхун Дагъистаналъул сахлъицIуниялъул министрелъиялъ тIибитIизабураб баяналда рекъон ахирала саназда жаниб цIакъго-цIакъ ургьисалаби унтарал, чара гьечIого гемодиалез щвезе кколезул къадар кIицIулниги цIикIкIун буго. Гьединлъидал МахIачхъалаялъул аслияб азарханаялда гьединал унтаразе дару сордо-къоялъул бокьараб заманалъ гьабулеб къагIида чIезабун бугин лъазабулеб буго министерлъиялъ. Гьебго идараялъул баяназда рекъон 20I5 соналъ Дагъистаналда тIадеги хас гьабун гемодиалез гьабулел медицинаялъул чанго центр рагьизе буго.\nДару балагьунги майданазде рахъине ккун руго унтарал


«Иццулги рекIелги рацIцIалъи цIуне»\nТуризм нилъер республикаялда хайир кьолеблъун лъугьунеб бугин, нилъехъе къватIисан рачIунел гьалбалги цIикIкIунел ругин абулеб буго республикаялъул тIадчагIазгицин.\nГьез кьолел баяназда рекъон, цересел соназда дандеккун 2019 соналъ Дагъистаналде рачIарал туристазул къадар бахун буго 850 азарго чиясде, ай гьел цIикIкIун руго 20 проценталъ.\nЦере нилъехъе рачIине хIинкъулел рукIун ратаниги, гьанже цо нухалъ щвараз цогидазда бицун Дагъистан бихьизе гъира базабулеб буго. Узухъда, гьеб батила хIинкъигьечIолъиялъул рахъалъ республикаялда гIодобебиччай букIиналда барабги.\nГьобол хиралъи бидулъго бессараб халкъалъ кинха къабул гьабулеб бугеб гьеб сабаблъун бизнес гIуцIи? Гьабулеб бугищ пикру нахгун кваналеб чадида тIад жеги икраги бахине гьелъ кьезе букIиналъул? Бугищ гьелде жанисеб хIадурлъи?\nТIоцебе халгьабе лъарагIлъиялдаса магIарухъе нилъ рачунеб шагьранухлул рагIаллъабазул, гIурумухъазул. Лъалхъе бищунго гьайбатал тIабигIаталъул бокIназда, ракке сахлъиялъе гьава цIазе, свак чучизе нилъ хьвадулел рохьахъе. РакI гъанцIулеб, хIал буго! КъватIиса чи вачIунищха гьеб хъублъи тIибитIараб? Гьайгьай, гуро, чахьалги цIезарун хутIаралде мугъ рехулел нилъер росуцояз, гьудулзабаз, гIагарлъиялъ.\nДица пикру гьабула Европаялъул гIадамазул ва нилъер бусурбабазул - щай нилъее бокьулеб чороклъиялъулъ къан рукIине? Аллагьас инсанасе гIоло бижараб дунял, нигIматлъун кьураб тIабигIат, гьекъолеб лъим - гьелъул рацIцIалъи цIунизе лъаларел нилъеда туризмалъул бизнес бичIчIулищ? Сверухълъиялде берхьвагIеха? Кинаб букIунеб бусурбанчиясул жанисеб рацIцIалъи гьаб чороклъи сверухъгун?!\nРалъдал чороклъиялъул бицун гьаниб хIал кIвеларо, гIурулгун лъарал рагIаллъабазда ругел росабазул халгьабе. СанагIалъаби рекъарал, рацIцIадал рукъзабахъа тIолго хъублъи лъадалъе буго чваххулеб. Жеги кIудияб хIикмат - гьебго лъим буго богорукъзабахъеги бачун нилъецаго гьекъолеб. Киналха нилъ бусурбаби чедгицин рищниялде рехулел? Анкьие цо нухалъниги щивас жиндирго рукъалда, ах-хуралда сверухъ бакI бакIарани, бачIунарищ рацIцIалъиялъул нур?\nГIабдулатIипов вачIараб мехалъ цIакъ тIадчIун рацIцIад гьаризе байбихьана нухлул рагIаллъаби. «Нилъер чороклъи бацIцIине къватIиса чи вачIунаро» - янги абун, республикаялда рацIцIалъи гьабизе гьес лъуна байбихьиго.\n«РацIцIалъи алжаналъуса бачIараб буго», «Иццулги рекIелги рацIцIалъи цIуне» - кигIан гIемер нилъеда гьеб рагIулеб вагIза-насихIаталъулъ, игIланал чIван нухлул рагIаллъабазда бихьулеб, иццул кIалтIа батулеб.\nУзухъда, рацIцIалъи цIунулелги ратила бакIал. Цогидазеги мисалалъе букIинелъун гьезул нилъеца хадуб бицина, бахчараб лъикIабщинаб рагьила, рагьараб квешлъиялда данде рагъ бала.\nМурадги буго нилъер гIадамазул «дие гьаб щайин» абураб пикру хисизаби, нилъерго ракьалде рокьи бижизаби, рекIеда ратизари.\nЖакъа Дагъистаналда туризмалъ кколеб бакI нилъеда бихьулеб буго. Ахирал соназ гIезегIан лъикIал ишал гьаруна, гьезул цояб буго «туристический хаб» абулел, гьалбал лъалхъизе рукъзал рай. Гьелъул кIудияб санагIалъиги буго нухлулазе. Бокьилаан, хIукуматалъ гьабулелъухъ балагьун чIечIого, жиде-жидер ракьалда берцинлъиги рацIцIалъиги, хайир кьолеб хIалалъ гIуцIараб хIалтIиги бихьизе.\nДругие материалы в этой категории: Редакторасул калам »


23 июналъул радакьалдаса нахъе Унсоколо мухъалъул Генуб росдада аскIор тIоритIулел хасаб операциялъул хIасилалда лъабго чи чIван вугин лъазабулеб буго Дагъистаналъул къуваталъул идарабаз. Гьел хасал тадбирал лъугIизегIан гендерил туннельги къан бугин, росулъе жаниве къватIиве щивниги чиги виччалев гьечIин лъазабулеб буго бакIалъул гIадамаз.\nалат къолъул радакь ункъго тIубаралдаса нахъе Унсоколо мухъалъул Генуб росдада аскIоб хасаб операция тIобитIулеб буго. Гьелъул хIасилалда, ахирисел баяназда рекъон, лъабго чи чIван вугин лъазабулеб буго Россиялъул терроризмалде данде чIараб комитеталъул вакилзабаз. Гьез бицухъе хасал идарабазухъе баянал щун руго Генуб росдадаса рикIкIад гьечIеб бакIалда изну гьечIого яргъидгIуцIаразул чанго чи вахчун вугин абун.\nГьел рахчараб блиндаж сверунги ккун, кверде рачIайин абураб мехалда, къуваталъул идарабазул хIалтIухъабазде кьвагьдон руго гьел, гьелъул хIасилалда цо полициялъул хIалтIухъан чIван вуго. Данде кьвагьараб жоялъ кIиго изну гьечIого яргъидгIуцIаравги чIван вугин лъазабулеб буго Россиялъул терроризмалде дандечIараб комитеталъ. Гьединго талат къоялъул радакь лъабго тIубаралдаса нахъе хасал идарабаз Буйнакск ва Унсколо мухъалда терроризмалде данде чIараб низамги лъазабун буго.\nГьаб сагIат росулъ щиб ахIвал-хIалин бугебин абун цIехана «Эркенлъи» радиоялъ Генуса МухIамадова Хадижатида. 23 июналъул къад лъабго тIубараб мехалда Генуб бугеб лъугьа –бахъунелъул бицунаго гьадин абуна гьелъ.\n«ЭР»: Щиб гьаб сагIат гьениса гIебеде лъугьа-бахъунеб бугеб ?\nМухIамадова Хадижат: «Радакьалдаса нахъе кьвагьа-гIанкъи букIана гьаниб рагIулеб, росу тун дагьаб рикIкIадегIан бугеб бакIалда бугин гьебин абулеб буго. МухIканго гьениб щиб лъугьунеб бугебали лъалеб гьечIо.\n«ЭР»: Росулъ бугищ кьвагьи?\nХадижат МухIамадова: «ГьечIо, росулъ гьаб сагIат рагIулеб жо гьечIо щибго. Роржанхъулел вертолетал руго цохIо. Лъабго чи чIван вугила, цояв лъукъун вугинги абуле бугоха росулъ. Жанире къатIире щивниги виччалевги гьечIо, туннельги къан буго.\n«ЭР»: Росулъ рокъо-рокъоре рачIун чIухь балеб бугищ низам цIунулез?\nМухIамадова Хадижат: «Нижер мина бугеб рахъалде жеги гьел рачIинчIо, амма росдал добцояб рахъалда рокъо-рокъоре раккун хал-шалал гьарулел ругин абулеб буго росуцояз».\nКидаллъагIан къан бугеб гендерил туннелали лъаларин, терроризмалде данде чIараб низам бахъичIого гьеб рагьи щакаб жо бугин лъазабуна «Экренлъи» радиоялда Дагъистаналъул транспорталъул ва нухазула агентлъиялъул пресс-хъулухъалда. Гьеб къан бугебгIан мехалъ тIадмагIарухъе гIадамал Лавашисан бугеб басрияб нухдасан хьвадизе кколел руго.\nГьединго бакIалъул гIадамаз бицухъе гьеб кьвагьа-гIанхъи ккун рагIула гендерал куракул ахал ругеб бакIалда. БитIун курак барщулъ гьарурал гьел кьвагьа-гIанхъияз жидер кинабго бачIин хвезабунин абун разигьечIого руго гьел. Хасало хасаб операция тIобитIулаго хурмадул ахал хвезарунин жидер, гьанже курак барщулъ гьелъул ахал хвезарулел ругин абун руго гIодоса тIадего аслияб къагIидаялъ пихъ гIезабун гьеб бича-хисун магIишат гьабулел рукIарал генал. ТIа-тIалаго тIоритIулел хасал операциязги, гьелда хадуб бахчараб ярагъги, кьвагьулел жалги ралагьизейин абун ралел чIухьазги жидер буголъиялъул жого хутIичIин абулеб буго генусез. Багьа-багьана батун жидер росулъ рукъзал кьвагьизарулила гьез, рукъзабахъ хал-шал гьабизе рачIараб мехалда гьениса месед-гIарац бикъун батулила, къайи-къоно хвезабулила, гьелъухъ жеги цониги нухалъ рецIалил гIарацги кьечIила жидеейилан абулеб буго гьез.\nГьединго риххизарурал рукъзабахъги, хвезабураб магIишаталъухъги лъагIел аниги жеги щибго жо щвечIого хутIун руго Временное росулъ гIумру гьабун рукIарал генуселги. Лъабго моцIица халат бахъараб хасаб операциялдаса хадуб Временноялда цо-цо минаби кьучIдещвезегIан риххизарун руго, гIемерисезул рокъоб букIараб сахабщинаб къайи я бикъун ун буго, я гъургъурун буго. Руссине бакI гьечIолъиялъ лъалел-хъвалезул дора щиб, гIагарлъиялъул дора щияли рикьа-риххун руго Временноялдаса 30 гIан хъизан. Инсанасул ихтиярал цIунулеб халкъаздаса гьоркьохъеб «Мемориал» идараялъ Временноялда къуваталъул идарабаз гьарурал ишал къанунги инсанасул ихтиярал хвезабиги бугин чIезабейилан абун диваналдеги прокуратураялдеги гIарза хъван букIана. Амма гьениб низам цIунулез къанун хвезабиялъул хIужа гьечIинги абун гIарзалда хурхун такъсиргьабиялъул иш рагьизе инкар гьабуна Дагъистаналъул цIех-рехалъул идараялъ.\nГьаб передача къватIибе иналде цебе республикаялъул хасал идарабаз лъазабуна Генуб гIадамазул рукъзабахъ хал-шал гьабулаго цоязул доба бункер батун бугилан. Гьеб минаялъул бетIергьан ккунги вугилан. ТIокIал батIиял баяналги кьолел гьечIо гьез. Хасал тадбиралги гьенир жеги халат рахъунел руго.


ХитIабалъул тIокIлъи - социалияб гьетIи\nГьанжегIагар ДРялъул бетIер Владимир Васильевас данде гьарун рукIана пачалихъиял СМИязул бетIерал редакторал.\nГьениве ахIун вукIана «ХIакъикъат» газеталъул бетIерав редактор ГIумахан ГIумахановги.\n- ГIумахан, республикаялъул бетIерас нуж данде гьариялъе гIилла кинаб букIараб?\n- РФялъул президент Владимир Путиница санайилго Федералияб Собраниялде гьабулеб ХитIаб гьоркьоб лъей букIана гьеб дандчIваялъул мурад.\nИнформация кодоб бугев чияс дунял квегъизецин рес бугилан абуларищха. Гьединлъидал республикаялъул бетIер Владимир Васильевасги бичIчIизабулеб букIана, информация кодоб бугел чагIи хIисабалда, журналистаз халкъалъухъе битIараб пикру щвезабиялъул мурад бугин жиндир.\nХасго Васильевас тIадчIей гьабуна миллиял проектазул бициналда. «Мой Дагестан - комфортная городская среда», «Мой Дагестан - моя вода» ва «Мой Дагестан - мои дороги» абурал проектазда рекъон, лъимгун газ рачунел, шагьранухал гIатIилъизарулел, социалиял объектал ралел ругелъулха кирго.\nАраб соналда гьабураб хIалтIул хIисаб гьабулаго, Васильевас абуна нилъее гIицIал тарихалги статистикаги гурин хIажат ругел, хIакъикъияб хIалтIи къваригIун бугилан. Гьебго жо тIалаб гьабулеб бугила нилъедаса президент Путиницаги.\nГьединго республикаялда чара гьечIого тIуразе ккарал суалазда гъорлъ Васильевас рехсолеб букIана налогал ракIари цIикIкIинабизе ккейги. АнцI-анцI соназ балъго гьабун жидеего щолеб хайиргун, бюджеталде кьолел цIакъго мукъсанал рукIиндалха.\n- Гьанже улкаялъул хIукуматалъул бетIерлъуде налогазул инспекциялъул нухмалъиялда вукIарав Михаил Мишустинги вачIун вугелъул.\n- У, жиндирго иш лъалев чи вугилан гьесие лъикIаб къимат кьуна доб дандчIваялда Владимир Васильевасги.\nДиегоги бищунго асар гьабуна хъулухъалде ккун чанго къоялдасан Мишустиница РФялъул хIукумат федералиябгун пенсиязул цIидасан бюджет хъвазе тIамунин, гьелъие бихьизабураб заманги гIицIго кIиго анкь гурони гьечIилан абураб макъалаялъ. Ричча-рихъан тун ругьунал хIакимзабаздаса иш тIалаб гьабизе гьединав премьер лъикI гурищха?\nЦинги цIигьабун бюджет гIуцIун хадуб ирга щвезе рагIула президент Владимир Путиница Федералияб Собраниялде гьабураб хитIаб гIумруялде бахъинабизе.\nГьеб хитIабалда гъорлъ ругел кIвар бугел суалазул цояб «эбелалъул капитал» бугиланги бицана Владимир Васильевас.\nТIоцебесеб лъимер гьабурал руччабазе гьеб кьезе букIин кутакалда лъикIаб пикру гьечIищха. Хасго нилъер республика лъимал гIемер гьарулеб регионазда гьоркьобги бугелъул.\nАсар гьабулеб жо буго гьеб гIарац хвезабизе, цебе гIадин, лъимералъ лъабго сон базегIан чIезе кколел гьечIолъиги.\nДРялъул бетIерасул рагIабазда рекъон, президент Владимир Путиница гIаммаб куцалда губернаторазулгун пачалихъиял хъулухъазда, закон цIунулел идарабазда ругел хIакимзабазул жавабчилъи букIине ккеялъул бицаниги, гьелъул магIна буго улкаялъул халкъалъул рукIа-рахъин лъикIлъизаби, лъай щвеялъе нухал гIатIилъизари, сахлъи щулалъизаби.\nПрочитано 115 раз\tПоследнее изменение Пятница, 24 января 2020 11:04\nДругие материалы в этой категории: « Лъедаса махIрумлъараб Харахьи\tЮрий Чайка - СКФОялда »\n12:20, 05 апреля 2020, 35


На зу кунассара |\nНа зу кунассара\nМушакъатсса инсаннал дакIничIан ххуллу ласун чIявумур чIумал жунма хъамабитлан бикIайрив къакIулли. Амма га инсангу жува кунасса усса жунма хъинну ххуйну кIулссар.\nХъун дяъви къуртал хьуну махъсса шиннардий жунма ххал хъанай бивкIссар шяраваллаву дяъвилул цIарал мушакъат бувсса чIявусса чиваркI. Явара, яла ххуйну зузимигу, карчI дакъамигу гай бикIайва.\nЖул Вихьуллал шяраву икIайва ца ка дяъвилий кьадиртсса МахIаммади тIисса адамина. Га ххуллул бригадалул бригадирну зий икIайва. ЗапI ивкIун, галифе хIажакгу, хурум чакмардугу, китилгу ларххун, марцI-кьачIану заназисса адамина икIайва. Га адамина ттун хъинну ххуй изайва. Гукунсса цаймигу бия. Жунма гай тачIав дакIния гьан битан къабучIиссар. Вана хIукуматрал ккаккан дурну дур Мушакъатминнал кьинигу. Му цурдагу декабрь зурул дайдихьулий дур.\nВа байрандалун хас бувсса мажлис хьунни декабрь зурул 14-нний Ккуллал райондалул библиотекалий. Шикку хIасул бувну бия мушакъатминнан хасну дурсса суратру, плакатру дирхьусса мурцIу. Шиккусса агьаммур пикринугу хъанай бия мушакъатманал зумату нанисса «На зу кунассара» тIисса калима.\nМажлисрай гьуртту хьун бувкIун бия лакрал халкьуннал яннардавусса, чиллу-чухъравусса, чурчари кьяправусса Ваччиял школалул 3-мур классрал оьрчIру. Вай оьрчIру хIадур бувну бия МахIаммадова Оксанал ва райондалул библиотекалул оьрчIалмур отделданул библиотекарь Исакьова Аьишатлул. ОьрчIал дурккуна мушакъатминнан хас дурсса дикломацияртту, увкуна балайрду, ккаккан дуруна къавтIавуртту, инсценировкартту.\nМажлисрай гьуртту хъанай бия Ккуллал райондалул администрациялул вакил Шамххал Хизриев, райондалул культуралул зузалт Оьмариева Аьишат, Алибеков Кьурван, Рамазанова Гулжагьра, МахIаммадова Асият, СалихIова Шавлухъ.\nПредыдущая записьДузрайн бувксса хияллуСледующая запись«Жул гьарца дарс тIуркIулул журалийсса дуссар»


Коми республикаялъул бетIер жаниве тIамун вуго\nМоскваялъул Басманный абулеб диваналъ цебеккунисеб хIукму гьабуна Коми Республикаялъул бетIер Вячеслав Гайзер кIиго моцIалъ жаниве тIамизе. Гьесде гIунтIизабулеб гIайиб – такъсирчагIазул жамгIият гIуцIи ва хIилла-макру гьаби.\nЖивго Гайзер гьеб гIайибалъе мукIурлъичIо. Гайзергун цадахъ жеги 19 чи ккун вуго. Гьезда гъорлъ Коми Республикаялъул Пачалихъияб Шураялъул бетIер Игорь Ковзель, хIукуматалъул бетIер хисулев Константин Ромаданов ва Федерациялъул Шураялда Коми Республикаялъул вукIарав сенатор Евгений Самойлов.\nРоссиялъул цIех-рех гьабулеб комитеталъул баяналда рекъон гъозул рукъзабахъ ва хIалтIул кабинетазда чIухь бан, ратун ругин гIемерал къиматал жал – сагIталги, баргъичалги. Гьеб гуребги ратун ругин документал.\nГьел документаз бихьизабулеб бугин офшоралъул активаздалъун пачалихъалъул 48 миллиард гъурущ бикъун бугеблъи. Вячеслав Гайзерица Коми Республикаялъе нухмалъи гьабулеб буго 2010 соналдаса байбихьун. Гьев ккола «Единая Россия» партиялъул тIадегIанаб Шураялъул мушаварачилъун.