Дагъистаналъул цIияб гимналъул суал гьоркьоб лъураб данделъиялда.\nРеспубликаялъул цIияб гимн хъваялъул конкурс лъазабуна Дагъистаналъул культураялъул министерлъиялъ. Официалияб гимн хIисабалда гьанжеги хIалтIизабулеб буго композитор Ширвани Чалаевас хас гьабун хъвараб бакъан. Республикаялъул бетIерас гьеб какун хадуб, музыкалияб жамгIияталда жаниб багъарана ахIи-хIур. Ширвани Чалаевасул рахъ ккураз ва живго авторас гьеб гали рикIкIана композитор хIакъир гьавиялъул галилъун. Кинаб бугеб берлагьи дагъистаниязул гимналда хурхун республикаялъул бетIерас загьир гьабураб инициативалде?\nКонкурсалда гIахьаллъизе бокьарав чиясул хIалтIаби къабул гьаризе руго къоабилеб марталдаса байбихьун. Гьелъул тIоцебесеб бутIа халат бахъине буго июнь моцIалде щвезегIан. Хадуб июлалдаса сентябралда щвезегIан тIобитIизе рагIула гьелъул кIиабилеб бутIаги.\nГьелде щвезегIан официалияб къагIидаялда Дагъистаналъул гимнлъун хIалтIизабулеб букIана Ширвани Чалаевас бакъанги хъван ургъараб гимн. Амма араб соналда Халкъияб Мажлисалъул иргадулаб сессиялда Дагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповас квешго какана гьеб гимн. Жинда гьеб рагIарабго хвалил зигараялъе бачунеб бакъан чIолин цебеян абураб къимат кьуна гьес Чалаевасул гимналъе. Гьелъ кIудияб ахIи-хIурги бахъинабун букIана. Чалаевас рагьараб кагъатги хъван букIана ГIабдулатIиповас жив квешго инжит гьавунилан. Гьесул рахъ ккурал чагIазулги кIудияб къукъа букIана интернеталда хъвадарулеб. Россиялъул машгьурай бакънал хъвалей чIужу, Александар Пахмутовалъги букIана Чалаевасул рахъ ккураб кагъат Дагъистаналде бачIун.\nГьеб кинабгоги хIисабалде босун республикаялъул министерлъиялъ лъазабун буго конкурс цIияб гимналъе.\n«Эркенлъи» радиоялъ батIи-батIиял экспретазда гьоркьоб цIех-рех тIобитIана гьелда тIасан гьезул кинаб пикру бугеб абун.\nГьединал конкурсазда божилъи букIунарин жиндир, хасго Дагъистаналда гьарулел конкурсаздаян абуна журналист Светлана Анохиналъ.\nТIоцебесеб иргаялда, гимналъул рукIине кколила рагIараб параялъго ракIалда чIолел рагIабиги, ахIизе бигьаяб бакъанги.\nСветлана Анохина: «Дида ккола гьелда сверухъ кутакаб ахIи-хIурги бахъинабилин, кутакалда гIемераб разилъи гьечIолъиги букIинин, гIезегIан магIуги тIелин рази гьечIел гIадамаз, щибниги магIна гьечIел тексталги рачIинин гьенире ритIун. Россиялъул гимналъе гьабураб жоги бихьидал нилъеда. ГIадада гурелъул гьелъие рагIаби хъварав Михалковасда тIокIцIар гимнюкилан лъураб. Дир хIисабалда, нилъер гьаниб гьеб иш дагьабги квешги бегIукъгоги гьабизе буго. Россиялда дандчIвалеб бегIукълъи-сурукълъиялда тIаде нилъераз цо жидедагоцин ричIчIуларел жал гьаризе руго гимн ургъулелинги абун. Дица кIвар кьун халкквела гьелда хадуб. Щайгурелъул кутакалда кополаб иш букIине буго гьеб. Лъалевги лъаларевги жувазе вуго гьелда гъорлъе. Щивасда ккезе буго гIицIго жиндир рагIаби рукIине кколин гимналда гъорлъ. Дир хIисабалда, унго-унгояб поэзия гимналда гъорлъ букIине рес гьечIо. Гимн ккола солдатазе хъвалеб гIадаб кечI. Гьелъул рагIаби рукIине ккола гIадатиял, цIан ритIарал. Гьединлъидал лъикIал поэтаз гьабулеб жо гуро гьеб. Амма цIакъ гIемер чиясе къваригIине буго гьениб жидеего бакI кквезе. Гьединлъидал кепги кьезе буго гьелъ».\nГимналъул бакъан гъоркьго букIараб, Чалаевасул тезе рес бугодайин гьикъидал, жий гьеб музыкалияб рахъалъ кутакаб лъай бугей гIадан гурин, амма гIадатияй гIаданалъ гIадин жинца абилин гьададин халкъалда рагIун суризавизе бегьулароанин Чаллаев, къанунияб куцалъ цебехун къабул гьабураб гимнги букIагоян абуна Светлана Анохиналъ. Гьединго гьелъ тIаде жубана бакъан хъвазе чи республика тун къватIисаги ахIизе рес бугилан.\nЖурналист Светлана Анохиналъе кIвар буго гьеб конкурсалде рачIарал текстазе къимат кьолев бищун кIудияв чи щив вукIинев вугевалиги.\nЛитературияв критик ва «Дагъистан» журналалъул бетIерав редактор МухIамад БисавгIалиевасги абулеб буго, Светлана Анохиналъго гIадин, гимн хъвазе кутакаб гьунар къваригIунарин. Поэт гурев чиясдагицин кIолин гьелъие рагIаби рищизе.\nБисавгIалиев МухIамад: «Гьенир рукIинаха, нилъер рорхатал мугIрул ругин, гъваридал ралъадал ругин, миллаталъул вацлъи бугин абурал мухъал. Гьединал гIаммал жал рукIуна гимналда. Хасаб гъварилъи, заманалда рекъараб хасаб магIна рагIабаз тIаде жубалин кколаро дида.\nКонкурс лъазаби битIун гьабун буго. Гимн магIнаялъул рахъалъги, бакъаналъул рахъалъги камилаб букIине ккола. Гьеб чара гьечIого хIажатаб гIаламат батани пачалихъалъул байрахъго гIадин, конкурсги лъазабун хIадуризе ккола. Гьеб ккола халкъал цолъизарулеб, киназего асар гьабулеб пачалихъияб гIаламат. ШагIирзабазги, бакънал хъвалел чагIазги, гьелде интерес буге киназго хъвазе биччантеха, хадуб бищун лъикIаб тIасабищизе букIине хасал чагIаз».\nЭР: «Гьеб конкурс лъазабиялъе гIиллалъун ккун буго ГIабдулатIиповас Чалаевас хъвараб бакъан каки, дур кинаб бугеб пикру?».\nМухIамад БисавгIалиев: «Дида лъаларо ГIабдулатIиповасда кигIан рагIа-ракьанде щун бичIчIулеб бакъаналъул камиллъиги, цогидабги, дида гьелъие къимат кьун бажаруларо. Амма дир хIисабалда рагIабиги гьечIого тасдикъ гьабураб гимналъул щибниги магIна букIинчIо. Дагъистаналъул гимн букIине ккола шагIирги бакънал хъвалел чагIиги ругеб, гьезул творческияб цолъиги гъорлъ жубараб камилаблъун»\nШагIир ва Хъвадарухъабазул цолъиялъул нухмалъулей Марина АхIмадовалъ абулеб буго гьеб конкурсалде гьоркьое жуязе жинда ракIалда гьечIин, щайгурелъул Чалаевас хъвараб гимн сабаблъун гIемер ракIбакъвайги, ццимги къулчIизе кканин жиндица.\n1995 соналъ Чалаевас гимналъе хъвараб тIоцебесеб вариант къабул гьабулаго цадахъго хIадурун рукIун руго Расул ХIамзатовасул рагIабиги. Хас гьабун гимналъе кечI гьес хъван букIинчIилан бицана Марина АхIмадовалъ, амма гьесул машгьураб: «Гуро, гьитIинаб гьечIо, гьудулзаби, Дагъистан», абураб кечIги кьочIое босун, гIемер тIадги хIалтIун чанго батIиял мухъазул таржама гьабун букIанин жидеца. Амма Халкъияб Мажлисалъ гимналъе бакъан къабул гьабулаго гьеб рагIабиги гьечIого къабул гьабун буго. Гьеб букIун буго Чалаевас гимналъе хъвараб бакъаналъул кIиабилеб вариант.\nХIасил-калам гьеб кинабго гIала гъважаялда гьоркьобги Чалаевас жиндирго бакъаналда ахIизе кьун руго жинцаго хъварал рагIабиги, гьел Расулил рагIаби ругиланги абун. Гьеб сабаблъун гIемерал гIадамалгун семизе кканин жий, гьединлъидал кинабгIаги гъира гьечIин гьанже маданияталъул министерлъиялъ тIобитIараб конкурсалда гIахьаллъи гьабизецин. Биччантейин цогидал шагIирзабаз гьенире жидерго рагIаби ритIизе, амма Дагъистаналъул гиманалъе рагIаби росизе бищунго мустIахIикъав чилъун Марина АхIмадовалъ рикIкIунев вуго гIицIго кIудияв шагIир, Расул ХIамзатов.\nМарина АхIмадова: «Гьеб абадиялъе бугеб жо гурелъул гимн, киназго бегьула гьениб гIахьаллъи гьабизе, гIицIго дагъистаналъул шагIирзабаз гуребги, россиялъулазги. ГIицIго дие абизе бокьун буго Расул ХIамзатовас дунялалдаго цохIо жиндирго поэзия гуребги, тIолабго Дагъистан машгьур гьабунилан. Гьединлъидал гьев ва гIицIго гьев мустIахIикъав вуго Дагъистналъул тIоцебесеб гимналъул авторлъун вукIине. Биччанте гьесул тIолалго асаразда жанисан балагьизе цо кечI гимналъе. Биччанте цIиял таржамаби гьаризе. Гьесул кучIдул гIемерал руго гьелъие мустIахIикъал. БукIине бегьула Дагъистаналъул жегиги чанго гимн, кIиабилеб, лъабабилеб ва гьелдаса хадуб жеги чангоги, нилъеда гьеб лъаларелъул, цохIо Аллагьасда гурони. Амма дица нахъойги ракIчIун абулеб буго, гьанжесеб гимналъе хъварал рагIаби рукIине ккола цохIо Расулил».\nДагъистаналъул маданияталъул министерлъиялъ цIияб гимналда хурхун лъазабураб конкурсалда гIахьаллъизе бегьулел руго шагIирал бакъанал хъвалел чагIиги, гIадатиял гIадамал, жамгIиял гIуцIаби, хIасил-калам бокьарал чагIазе нух рагьун буго гьенибе.


Буйнакскалъул мэрасул ишал тIуралевлъун заманалъ Дагъистаналъул сахлъицIуниялъул вукIарав министр Ильяс Мамаев жидедаги дандбачIого гьеб хъулухъалде тIамунилан абун разигьечIолъи лъазабулеб буго шагьаралъул мажлисалъул депутатаз.\nРакIалде щвезабилин гьеб мажлисалда 80 процент депутатазул ккола Россиялъул ветераназул партиялъул вакилзаби. Ильяс Мамаев гьеб хъулухъалде тIамун вугин абун харбал чанго къоялъе цере раккун рукIаниги, официаляиб къагIидаялъ гьелъул хIакъалъулъ лъицаниги баян кьолеб букIинчIо. Буйнакскалъул администрациялъул пресс-хъулухъги буцIцIун чIун букIана.\nЦохIо 4 ноябралда социалиял сайтазда гьез баян кьуна шагьаралъул мэрасул ишал тIуралев Ильяс Мамаевасги Россиялда 4 ноябралда кIодо гьабулеб цолъиялъул къоялда хурхун тIобитIулеб байрамалда гIахьаллъанилан. Хадубккун «Эркенлъи» радиоялъухъе Буйнакскалъул адмиинстрациялъул вакилзабаздасан щварал баяназда рекъон Мамаев 3 ноябралда тIамун вуго мэрхисулевллъун, гьесда цебе гьеб хъулухъалда вукIарав Расул Ханов шагьаралъул архитекторлъун тун вуго.\nГьелдаса хадуб Буйнакскалъул мэр ХIусен ХIамзатовас заманалъ жиндирго бакIалда тун вуго гьев. ХIамзатов сахлъиялъул рахъ лъикI гьечIолъиялда бан, дару-сабаб гьабизе Москваялде ун вугин абулеб буго.\nШагьаралъул тIалъиялда гьелщинал хиса-басиял гьарулеб мехалда администрациялъул хIалтIухъабазда гьелъул хIакъалъулъ щибго бицен гьабун гьечIо ва Ильяс Мамаев официалияб хIалалъ хъулухъалде тIамуниланцин лъазабун гьечIо. Гьединго жидеда мэриялда гьарулел ругел хиса-басиязул хIакъалъулъ лъицаниги лъазабичIин, гьеб къанун ва шагьаралъул устав хвезаби бугин абун ццин бахъун вуго шагьаралъул депутатазул мажлисалъул бетIер Заур Шагьвердиевги.\nЗаур Шагьвердиев: «Администрациялда гьарулел ругел хиса-басиязул бицунеб данделъиялде я шагьаралъул депутатазул мажлисалъул бетIер, яги цониги депутат ахIунцин вукIинчIо. Жалго жидедегоги руссун, ХIусен ХIамзатовасул къапилаялъул кIиго-лъабго чиги данделъун гьабун рагIула гьеб данделъи.\nКъануналда рекъон хъван кагъатгун депутатазул мажлисалъул вакилзаби ахIизе кколаан гьез гьединал данделъабазде. Киналго мэриялъул тIадегIанал хъулухъазде гIадамал тIамулеб мехалдаги шагьаралъул уставалда рекъон депутатазда дандбазе ккола. Гьединлъидал Ильяс Мамаев шагьаралъул уставги, къанунги хвезабун тIамун вуго мэрасул ишал тIуралевлъун.\nМэр хисулевги депутатаз разилъи кьечIони гьенив тIамизе бегьуларо гьебго уставалда рекъон. Шагьаралъул бетIерасул ихтияр буго гьеб бакIалде чи вихьизавизе, амма депутатаз разилъи кьечIого гьев хъулухъалде тIамизе бегьуларо».\nГьединго Шагьвердиевас бицана шагьаралъул бетIерлъун Ильяс Мамаев жидеца вищизе гьечIилан. БетIерхисулевлъун вукIине виччайила гьев, амма тIалъиялъул божилъи хвезабиялъухъ министрасул хъулухъалдаса вахъун вукIарав гьев гьанже жидее мэрлъун хIажат гьечIин лъазабуна гьес.\n5 ноябралда ветераназул партиялъул рахъалдасан шагьаралъул мажлисалда ругел депутатал дандчIвана Буйнакскалда гIадамал къабул гьавизе вачIун вукIарав Дагъистаналъул жанисел ишазул министр ГIабдурашид МухIамадовгунги.\nГьез министрасда бицун буго Буйнакскалъул администрациялъ къануналде данде кколарел ишал гьарулел ругин, депутатазул мажлис букIине кколедухъ хIалтIизе толеб гьечIин абун.\nГьединго гьез борхун буго 16 октябралда депутатаз халкъалъулгун дандчIвай гьабулеб заманалда, къануналде данде кколареб митинг гьабулеб бугинги абун гьел депутатал полициялъулаз рухиялъул суалги.\nШагьаралъул администрациялъул минаялъуб гьабизе кколеб букIараб гьеб дандчIвай низам цIунулез гьениреги риччачIого шагьаралъул майданалда гьабун букIана гьез. Министрас лъазабун буго гьел администрациялдеги риччазе кколаанила, халкъалъулгун дандчIвай гьабиги къануналъ гьукъараб иш гурилан.\nГьединго полициялъ депутатал рухиялъул ишалъулги жиндица хасаб хал-шал гьабизе бугила ва гьеб киналъего къимат кьезе бугин лъазабун буго министрас. Буйнакскалъул мажлисалъул депутатаз низам цIунулез гьел рухиялда бан гIарза Россиялъул жанисел ишазул министр Владимир Колокольцевасухъе битIун буго.\nГьединго Дагъистаналъул жанисел ишазул министрасухъе депутатазда тIасан ургъунго гIарзал рахъун гIадамал хьвадиразулел ругила шагьаралъул администрациялъилан абунги разигьечIолъи буго гьезул.\nЖидее квешезе гьабулеб иш бугила гьеб, щиб багьана батунги шагьаралъул нухмалъиялъе жал депутатлъиялдаса эркен гьаризе къваригIун бугин бицана «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда гьел депутатазул цояв Камиль Шагьбулатовас.\nКамиль Шагьбулатов: «Буйнакскалъул полициялъул бетIерас гIолилал ахIулел руго жиндихъего , министрасда щиб абилеб кин абилебали малъизе. Депутатаз рищиялъул заманалда жидеде тIадецуй гьабулеб букIанин абейила, гьез хIинкъизарулел рукIанила жалилан бицейилан малъулеб буго гьес.\nГьадинго нижеца бицунеб хабар гуро гьеб, гьеб кинабго тадсикъ гьабун бажарулел гIадамал руго. «Единая Россиялъул» вакилзаби ругин абун гьебго малъа-хъваял гьарун жигарал гIадал гIолилалги ритIулел руго гьесухъего гIарзаз.\nГьединалго малъа-хъваяллги гьарун шагьаралъул администрациялъул нухмалъиялъ министрасухъе ритIулел руго лъималазул ахазул хIалтIухъаби, муг1алимзаби, ай бюджеталдаса гIарац щолев щинав чи. Гьединал провокациял гьарун щиб гьабунги ниж берцинго хIалтIизе теларилан лъугьун руго гьел».\nГьанибго абизе ккола 28 октябралдаса нахъе Буйнакскалъул администрациялъул пресс-хъулухъалъ «Экренлъи» радиоялъе шагьаралда лъугьа-бахъунелда тIасан кинаб букIаниги баян кьечIилан. Гьеб идараялъул х1алт1ухъабаз абулеб буго нухмалъиялъ жидеда лъазабун бугила кинаб букIаниги баян кьогейин журналистазейилан. Гьединлъидал, депутатаз гьарурал лъазабиязда хурхун Буйнакскалъул нухмалъиялъул кинаб пикру бугебали лъазабун бажаричIо.


Интернет экстремизмалде данде къанун\nИнтернеталдасан экстремизмалде ахIиял гьариялъухъ тамихIалде цIаялда сверун къануналда гъоркь гъулбас лъуна Россиялъул президент Владимир Путиница итни къоялда. Гьеб къанун хвезабурав чи хIал гьабун хIалтIизе тIамизе яги щуго соналъ жанив тIамизе рес буго гьанже. Экстремистияб багъа-башариялъе финансазул рахъалъ кумек гьабуралъухъин абуни гьанже анлъго соналъ жанир тIамизе рес буго. Бугищ гьеб къануналъул рагIул эркенлъиялъе гурхъаби лъеялъул хасият?\nЦебе, Россиялъул къануназда рекъон, жавабчилъиялде цIалел рукIана гIицIго информалатаздасан экстремизмалде ахIиял гьарулел ругони. Гьанже гьединал ахIиял интернеталда гьаруралъухъ гIадатиял гIадамалги тамихIалде цIазе рес буго. Гьединго интернеталда инсан гIодовегIан гьавулеб, миллатал цоцаде гьусулеб жо хъварав чиясеги къануналда рекъон тамихI гьабизе буго. Интернеталда гьединаб ва экстремистияб хъвай-хъвагIаял яги аудио-видео записаздалъун гьеб тайпаялъул кIалъаял гьарурал чагIи диваналъ тIад гIакIаги къотIун хIалтIизе тIамизе руго, яги щуго сониде щвезегIан туснахъалда тIамизе бегьула гьел.\nГьеб цIияб къануналъ гIемер батIи-батIиял пикраби ва суалал рижизарулел руго. ГIемерисезе интернет щибниги гьукъи гьечIеб, эркенаб бакIлъун бугин абизе бегьула. Хасго гьенир хъвадарулел чIазазул гIемерисезда гьеб жидерго нахъарукъилан ккола, гьениб бицунеб бокьараб жо бицине бегьулин интернеталдайин кколелги гIемер рукIуна. Жинца къоялъ щиб кванарабали бихьизабиялдаса бахъараб, чоро-чорокал рагIабиги абун тIалъиги, цониги жиндиего данде кколарев чи какизе лъугьиналде щвезегIан бокьа-бокьараб жо хъван букIуна интернеталда, хасго социалияла сайтазул гьурмазда. Гьеб эркенлъиялда рукIарал гIадамазе цойгидазул инернет-гьурмазда бугеб жо жиндие рекIее гIолеблъи бихьизабулеб – лайкалъухъ, яги гьезул гьумералда бугеб жо жиндирго гьумералда лъеялъухъ ай, репост гьабиялъухъги тамихI букIунищилан абураб суал баккулеб буго гIемерисезул.\nГьел суалазе жаваб кьолеб буго жиндирго сайталда цIар арав адвокат Сергей Семешкиница. Гьес хъвалеб буго цIияб къанун гIадатиял интернетчагIазда хъвалеб жо гурилан. Гьеб бахъилалда цебеги интернеталда хасаб жидеего рекIее гIолеб жоялда гъоркь хъвадарулел рукIарал, гьеб данде кколеб букIин бихьизабулел рукIарал чагIи, гьанжеялдаса хадубги гьединго ругониги къануналъ гьезие щибниги тамихI гьабизе бегьуларин хъвалеб буго Семешкиница. Гьесул рагIабазда рекъон интернеталда жинцаго экстремистиял жал хъван, гIадамал гьелде ахIулев чиги гьеб хъвай-хъвагIай рекIее гIолеблъи бихьизабуравги батIи-батIияв чи кколев вуго адвокатасул баяназда рекъон.\n«Жакъасеб Кавказ» абураб блогералъул гIуцIиялъул гIахьалчи, жамгIияв хIаракатчи Хадулаев Шамилица гьеб къануналъул рахъ кколеб буго, амма гьесул пикруялда рекъон гьеб интернет-экстремизмалда хурхараб къануналде гъоркье ккечIого рукIине интернетчагIазе бичIчIикьезе кколеб буго. Гьеc абухъе чанги чиясда гьединаб къанун бакккун букIин лъачIого хутIизе бегьулила, гьединлъидал цин киса кибего гьелъул хIакъалъулъ баянал тIиритIизаризе кколеб буго, хадуб, гьелда рекъон кинав чиясе сундуе гIоло тамихI гьабизе бугебали бичIчIизабизе кколеб буго.\nХадулаев Шамиль: «Дица гьеб къануналъул тIубан рахъ ккола. Амма дида жеги бичIчIулеб гьечIо къватIисел хIукуматаздаги рукIун нилъер гьанир ругел гIадамазул цIараздасан хъвадарулеб халкъалъе кин гьелда рекъон тамихI гьабизе бугебали. Гьабулеб батани киназего гьабизе ккола тамихI, гьоркьов чи течIого. Чанги руго гури нилъер гьанир полициялда хIалтIулел гIолохъаби жалго интернеталда батIи-батIиял цIаразда гъоркьги рукIун пачалихъалде данде хъвадарулел, экстремизмалде ахIулел чагIиги. Гьезиеги гьабизе ккола тамихI. Щибаб лайкалъухъ яги репосталъухъ туснахъ гьаричIониги гIадамазда бичIчIизабизе ккола гьел ишазул жаваб кьезе кколеблъи. Гьедин экстремизмалде ахIизе лъугьинчIониги тIалъиялъухъ хIакъалъулъ бугеб пикру загьир гьабизе толеб буго гури. БокьанагIан гьабе критика, гьеб лъицаго гьукъулеб гьечIогури.\nКавказалдаго бищун гIемер чияс цIалулеб блог бугезул цояв, гъалгъаязул республикаялдаса рахIму-цIобалъул фондалъул нухмалъулев, жамгIияв хIаракатчи Бекмурзиев Мусаца «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда абуна гьеб къанун бугила гIадатиял гIадамазда тIад кверщел гьабизелъун бахъулеб жо. Цого цо эркенлъи букIараб интернеталги пачалихъалъе данде кколареб жо гьукъизелъун, гьел хIукуматалъул кIалдире ралагьараллъун рукIине къваригIун бугила тIалъиялъейилан.\nМуса Бекмурзиев: «Халкъ экстремизмалде ахIиялъухъ яги цойгидал такъсиразухъ тамихI гьаби гьеб лъикIаб жо буго, амма батIи-батIиял багьанабиги ратун гьел къанунал гIадатиял гIадамазул экренлъи хвезабиялъе гIоло рахъи мекъи буго. Нилъер гьаниб гIемерисел къанунал халкъалъе заралалъе гурони рахъуларо, гьелъха гIадамаз къануналъул къиматги адабги гьабулареб. Киназего гьабеха рекъон тамихI, гIадатияв чиги, полициялъулавги, хIакимчиги, бечедав чиги цого къагIидаялъищ диваналда цере чIолел? ЧIоларо. Гьеб къануналъ тIалъиялъе рес кьезе буго жидеего данде кколарев чиясде данде питна гьабизе, гьес интернеталда щибалиго хъван бугинги абун гьев къануналде цIай гьезие захIматаб жо буго. Цойгидал къанунал хIалтIуларел гIадин гьеб къанунги хIалтIизе гьечIо тIалъиялъул чагIазде данде. Рагьун экстремизмалде ахIулел пачалихъияб думаялъул депутатазги, вице-премьеразги гьеб къануналде рекъон абуралъул жаваб кьолареблъи лъала дида».\nГьаниб абизе ккола Россиялъул къануназда рекъон экстремистияб багъа-башариялъе финансазул рахъалъ кумек гьабуралъухъги тамихI кьваризабун бугилан. Гьанже гьеб такъсиралъухъ анлъго соналъ жанир тIамизе рес буго.


2015 соналъул 11 моцIида жаниб монополиялда дандечIараб федералияб хъулухъалъул (УФАС) Дагъистаналда бугеб бутIаялъ рагьун буго монополиялъул къанун хвезабиялъул 105 иш. Гьезул бащадалдасаги цIикIкIун руго хIукуматалъул батIи-батIиял идарабазда тIад рагьарал ишал. Араб ичIго моцIида жаниб Федералияб бюджеталде гьез бакIарун буго цо миллиардгун 200 миллион гъурущ. ЛъагIалида жаниб гьабураб хIалтIул баян кьезе микьабилеб декабралда журналистал ракIарун рукIана Дагъистаналъул УФАСалъул нухмалъулев Къурбан Кубасаевас.\nБищунго гIемер монополиялъул къанун хвезабиялъул иш рагьун буго Дагъистаналъул малмулкалъул министерлъиялда тIад (36 иш). Дагъистаналъул росдал магIишаталъул министерлъиялда тIад рагьун буго щуго иш, тIабигIаталъул министерлъиялда тIад кIиго.\nГьединго, МахIачхъала, Каспийск, Дербент, Гъизляр ва Избербаш шагьаразул администрациялда тIадги рагьанин гьединал ишалилан бицана монополиялда дандечIараб федералияб хъулухъалъул Дагъистаналда бугеб бутIаялъул нухмалъулев Къурбан Кубасаевас.\nБищунго ахIи-хIур бахъарал ишазда гъорлъ гьес рехсана «Русгидро» абураб ток бикьа-къотIулеб идараялда тIад рагьараб иш. Халкъалъе бикьулеб ток гьез цIакъго гIодобегIанаб багьаялде кьолеб букIин тIатинабунин жидеца.\n«Юмэк» абураб цо идараги гьоркьохъанлъун ккун гIадамал махсароде кколел ратанин гьез. Жидеца монополиялъул къанун хвезабиялъул иш рагьидал диваналде жалги кьун, къун чIеларилан лъугьанин гьелилан бицана Къуран Кубасаевас. Жеги гьеб иш рагIалде бахъун гьечIо.\nБищунго квал-квал гIемераб бакIлъун хутIулеб бугин пачалихъалъул заказазда хурхун гьабулеб хIалтIиян бицана Къурбан Кубасаевас хадубги. Араб 11 моцIалда жаниб жидехъе батIи-батIиял заказчиказул цIаралда хъвараб 1600 гIарза.\n2014 соналде бачIун букIанин 900 гIарза, гьелъул магIна кколин гIадамал жидехъе гIарзалъ рачIине ругьунлъун рукIинилан абуна Къурбан Кубасаевас. Амма гьел гIарза хъвалезда гъорлъги ратулел ругин чанги макручагIиян тIадежубана гьес.\nКъурбан Кубасаев: «Гьел пачалихъияб къайи-цIаялъул заказ гьабулеб къапилаялда гъорлъ раккун руго гIадамазухъа гIарац бакIарулеб цо къавм. Дица рэкеталин цIар лъун буго гьезда. Пуланав заказчикасул цIаралда битIун бачIунеб буго гьез гIарза. Хадуб хал гьабидал баянлъулеб буго гьес киданиги гьединаб заказ кьун букIинчIилан абураб хIужа.\nЩай гьединал хIужаби кколел ругелилан цIех-рех гьабурабго баянлъана жиндир цIаралда гIарза битIарав чиясда гьединаб гIарза хъван букIин лъалебцин батичIолъи. Мисалалъе, цо мухъалда нижеца гьединаб хIужа тIатинабидал жиндир цIаралда гIарза битIарав чи чIана жиндица кинабниги гIарза битIун букIинчIин, компьютералдаса гьеб битIулеб къагIидацин лъаларин жиндаян, жив вугин жиндирго хъизам-рукъалъе чед балагьулев, автомобилал къачIан гIарац гьабулев чийилан. Нижеца гьединал хIужаби ракIарун жанисел ишазул идараялде кьуна».\n2015 соналъул ичIго моцIида жаниб монополиялда дандечIараб федералияб хъулухъалъ, улкаялъул бюджеталде бакIарун буго цо миллиардгун 200 миллион гъурущ. Дагъистаналда бугеб бутIаялъ бакIарун буго 11 миллионалде гIагарараб гъурущ. Гьелда гьоркьоса щуго миллионги 347 азарго гъурущ ккола монополиялда дандечIараб къанун хвезабиялъул хIужаялда хурхун батIи-батIиял идарабазухъа бакIарараб гIакIа, 870 азарго гъурущ, рекламаялъул хIакъалъулъ къанун хвезабиялда хурхун къотIараб гIакIа. Гьеб кколин Шималияб Кавказалда ругел регионазда гьоркьоб гуребги, Россиялъул цогидал регионазда ругел, монополиялда дандечIарал хъулухъаз гьабураб хIалтIуде дандекун бищун лъикIал хIасилазул цоябилан баян гьабуна Кубасаевас.\nЖурналистаз кьурал суалазда гъорлъ букIана 2015 соналдаса байбихьун Дагъистаналда рорженал гьаризе байбихьараб «Победа» абураб авиакомпаниялда хурхун. Щайгурелъул рекламаялъул хIакъалъулъ бугеб къанунги хвезабун бищун гIодобегIанаб багьаялде ричулин жидеца пассажиралин лъазабиги кьун, кIиго бутIаялъ хираго ричулел ратанин гьез жидерго билетал. Гьезда тIад рагьараб иш жеги рагIалде бахъинчIин, щайгурелъул батIи-батIиял багьанабиги рачун гьез гьез жидее жеги чIванкъотIараб жаваб кьечIилан абуна Къурбан Кубасаевас.\nЖурналистазул рукIана цогидал суалалги. Мисалалъе, МахIачхъалаялъул базаразда ругел багьабазда хурхун. Щайгурелъул доллар эехеде бахине байбихьаралдаса багьабазул низам хун буго бича-хисулеб жоялда жаниб. Мисалалъе, долларалдехун хурхен гьечIел нигIматазухъги бахинабулеб бугин ричарухъабаз багьайилан гIарз букIуна гIадамазул.\nБагьабазда жаниб бугеб ахIвал-хIалалда бан гIадамазухъа жидехъе гIарзал рачIунел гьечIилан абуна Къурбан Кубасаевас. Гьел гIарзазда рекъон гурони жидеца халгьаби тIобитIизе рес гьечIин.\nАмма жинда лъалеб бакIалдаса гIебеде ахирал моцIазда циндаго багьаби эхеде рахиналъул хIужаби гьечIилан абуна Къурбан Кубасаевас. Ричарухъабаз гьел рахинарулин КIалбиччаялъул ва Къурбанкъоялъул байрамал гIагарлъулеб мехалъ. Дандекквеялъе босани Россиялъул шагьаразда гIурусазул кIалбиччаялъул байрамал тIаде щолелъул гьезул ричарухъабаз гIаксалда учузго бичулин жидерго къайи-цIа.


Имам Шамилги гьереси-мугьрабиги\nИмам Шамилил абун ричизе лъазарурал мугьруязул цояб\nМиллион гъурщил багьаги ч1езабун, имам Шамилил рукIарал мугьру ч1валел баргъичал абун лъабго баргъичалъул сурат буго дагъистанияз интернеталдасанги телефоназдасанги тIибитIизабулеб. Амма имамас мугьру чIвалеб букIараб цониги баргъич яги цогидаб тIагIел лъихъниги гьечIо Дагъистаналда.\nИнтернеталдасанги телефоназдасанги цоцахъе рехун дагъистанияз тIиритIизарулел руго имам Шамилица мугьручIвалел рукIарал абун рикIкIунел баргъичазул суратал.\nГьел ритIухъ гьабизелъун гIадин цадахъго кьолеб буго Дагъистаналъул ГIелмияб Централда цебе рагьараб тарихалъулгун-археологиялъул ва этнографиялъул институталъул директор хисулев Давудовасул гъулбас лъураб кагъатги. Гьениб унголъунги бахъун буго имам Шамилил букIараб чанго мугьруялъул сурат. Кагътида тIад лъун руго мугьру тIад чIварал баргъичалги. ЧIезабун рагIула гьезул багьаги. Щибалъухъ – миллионалде гIагарун гъурущ.\nГьелда бан цо-цо дагъистанияз рахIатхвей загьир гьабулеб буго некIсиял гIараб тIахьалго гIадин, имам Шамилил мугьраби республика тун къватIирехун росун ине рес бугилан. Гьелда бан ЭР-ялъ бухьен гьабуна Дагъистаналъул ГIелмияб Централда цебе рагьараб тарихалъулгун археологиялъул ва этнографиялъул институталъул хIалтIухъан Жамал МалламухIамадовасулгун.\nЖамал МалламухIамадов: «Гьединал жал Чачаналдаса чагIаз рачIунаха, нилъер гьаниса гIадамаз рачIун жеги рихьичIо. Чачаналъ руго гьелда тIа чIарал чагIи, дозие гIарацги къваригIун батила, цIарги къваригIун батилаха, имам Шамилил букIараб тIагIел-алат бугилан бицен букIине.\n.Амма ахираб заманалда рачIинчIо нижехъе гьединал чагIи. Цере рачIунаан гьаб тIагIелалъул багьа-къадар чIезабейилан. Гьеб чIезабизе бажаруларин нижехъа, гIицIго тIад гьабураб хъвай-хъвагIай щиб заманалъул бугебали лъазабун гурониян абулаха нижеца. Гьедин тIокIалъ раккичIоха дол гьанире».\nЭР: «Щиб босун гьел рачIун рукIарал?»\nЖамал МалламухIамадов: «Баргъичал росун рачIун рукIана. Шамил имамасул анкьго-микьго батIияб буго гъоб мугьру, кагътазда тIад чIвараб. Гьениса босун релълъе-хъвайги гьабун бачIун букIанаха гьез цо баргъич. Мугьрабазул суратищ гъозухъе щун букIарабали. Амма гьелда тIад хъвай-хъвагIайги гьанже хадуб гьабураб жо букIин чIезабун букIана нижеца гъозие. ГъалатIалги риччан гьарурал рукIана гьел хъвай-хъвагIаялги. Гьелдаса нахъе тIокIал рачIинчIо гьел чагIи нижехъе. Шамил имамасулин абун ричулел тIахьалги, гьесул рукIаралин ричулел квен-тIехалъул алаталги руго интернеталдаса гIебеде. Гьедин жидеего гIарац гьабулел чагIи руго. Амма имамасул букIараб тIагIел-матахI лъихъ бугебали жеги лъиданиги лъаларо. ХIежалде ун, добайищ хутIараб, яги лъималазухъейищ щвараб, гьеб бихьарав чи гьечIо».\nТарихчи ХIажимурад Доногъол пикруялда рекъон, жакъалъагIан жеги щивниги тIаде ккун гьечIо имам Шамилил мугьрабазде. Масала, гIараб гIелму малъулев вукIарав ГIабдурахIман Казиевасда 1937 соналда Сугъралъ батанилан абулеб имамасул мугьру цIунун буго Дагъистаналъул тарихиябгун археологиялъул музеялда. ГIарцул гьабураб гьелъул цояб рахъалда гIараб хIарпаз хъван буго «Амир Шамуил». Цогидаб рахъалда гIурус хIарпаз бикIун буго гьадин: «А.Ш.». Амма тарихчи ХIажимурад Доногъол пикруялда рекъон, гьеб мугьру гьанже хадуб заманалда гьабураб букIине рес буго. Щайин абуни хас гьабун гьединаб мугьру тIад чIварал документал жеги ратун гьечIо. Гьединлъидал гьеб мугьруги хIакъикъаталда имам Шамилил мугьру кколарин чIезабулеб буго тарихчияс.


Кавказалъул цагъур бечелъизе санагIалъаби\n15 июналда Пятигорскиялда. РФялъул хIукуматалъул нухмалъулев Михаил Мишустинил нухмалъиялда гъоркь данделъун рукIана Северияб Кавказ социалиябгун экономикияб рахъалъ цебетIеялъул суалазул рахъалъ гIуцIараб хIукуматалъул комиссиялъул вакилзаби. Гьелда гIахьаллъи гьабуна республикаялъул нухмалъулев Сергей Меликовасги.\nСеверияб Кавказалъул республикаби церетIеялъул мурадалда, ахирал соназда къабул гьарурал хIукуматалъул програм мабаз разияб хIасил кьечIин абуна хIукуматалъул премьерас. Гьедин го гIемер ругила тIурачIого хутIарал масъалабиги:\n- Масала, Кавказал да руго гIемерал гIолохъаби, амма гьечIо хIалтIизе бакIал. ХIалтIи гьечIезул къадар тIадеги цIикIкIана коронавирус сабаблъунги. ТIолабго улкаялда бугеб хIалалъухъ бала гьани, Кавказалда хIалтIи гьечIого ругезул къадар цIикIкIун буго 2,5 нухалъ.\nГьединго гIемер руго инфраструктураялъул рахъалъ гIунгутIабиги. Нухазулгун коммуналиял хъулухъазул рахъалъ загьирлъарал гIунгутIаби цIикIкIун гурони дагьлъулелги гьечIо. Экономикаялъул рахъалъги Северияб Кавказалъул республикаби церетIун ругин рихьизарулел тарихал, цогидал регионазде дандеккун, мукъсанал руго.\nАмма бищунго аслияб гIунгутIилъун буго, масала, Северияб Кавказалъул республикаби федералияб тIалъиялъ кьолел дотациялъул гъурщазда рараллъун хутIи. ХIажат буго гьел регионал жалго жидецаго хьихьулел ресал ралагьизе, - ян абуна М. Мишустиница.\nСеверияб Кавказ цебетIеялъе ругел ресазда гьоркьор гьес рехсана росдал магIишатги, гьединго туризм цебетIейги.\n- Кавказалъул экономика цебе туркIизабизе бищунго къуват бугеб бутIалъун дица рехсела туризм. ЦохIо Россиялдаса гуребги, къватIисел улкабаздасаги гьалбал къабул гьаризе кIудиял ресал руго жакъа нужер. ЦохIо риидал гуребги, хасалоги туристазе санагIалъаби чIезаризе шартIалги квегIенлъабиги руго гьанир.\nГьединго экономикаялда рухI речIчIизабизе рес бугеб бутIалъун дида бихьула росдал магIишатги. ПастIадул нигIматги, пурчIинаги ва цогидабги бекьизе бегьулел ракьал руго нужер. Росдал магIишат цебетIолеб буго. Мисалалъе, гъор кьиса пихъилгун пастIабазул нигIматал ракIариялъул рахъалъги Россиялъул регионазда гьоркьоб Дагъистаналъ ккуна тIоцебесеб бакI. Амма бугелда гIей гьабун чIезе бе гьуларо, хIажат буго хIалтIизе ва экономика бечед гьабиялъе цIиял ресал ралагьизе, - ян абуна РФялъул хIукуматалъул премьерас.\nГьединго Мишустиница бицана Кавказалъул республикабазда кови далда сверухъ лъугьун бугеб ахIвал- хIалги.\n- Гьеб унтудаса нилъго цIунизе бищунго лъикIаб нух жакъа буго вакцинация. Президент Путинил тIадкъаялда рекъон, улкаялда киса- кибего унеб буго чIобого привика гьабиялъул тадбир. Гьеб ресалдаса пайда босе нужецаги. Вакцина гьабиялъул иш тIаса-масаго тоге, - ян абуна М. Мишустиница.\nГьединаб букIана Пятигорскиялда Михаил Мишустиница тIобитIараб данделъиялъул къокъаб хIасил. Гьелда тIасан жиндирго пикраби загьир гьаруна Сергей Меликовасги. ХIукуматалъул нухмалъулес цере лъурал масъалаби кIвар бугел ругин Кавказ цебетIеялъеян абуна гьес.\nДругие материалы в этой категории: « Коронавирусалъул хIакъалъулъ кино\tЛъабго лагералъ рагьана нуцIби »


НИЛЪЕР Г1ОЛОХЪАБАЗУЛ БЕРГЬЕНЛЪАБИ. - 5 Апреля 2011 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2011 » Апрель » 5 » НИЛЪЕР Г1ОЛОХЪАБАЗУЛ БЕРГЬЕНЛЪАБИ.\nНИЛЪЕР Г1ОЛОХЪАБАЗУЛ БЕРГЬЕНЛЪАБИ.\n19-20 марталъ Латвиялъул тахшагьар : Ригаялда т1обит1ана эркенаб гугариялъул рахъалъ халкъазда гьоркьосеб г1олилазул ; турнир. Гьелда гӀахьаллъана Турциялдаса, ; Ираналдаса, Франциялдаса, Германиялдаса, ; Грузиялдаса, Белоруссиялдаса, Финляндиялдаса, х1асил гьабун абуни, 22 улкаялдаса тӀаса рищарал командаби. Россиялъул командаялда гъорлъ гьединал ; кӀудиял къецазулъ (55 кг.) тӀоцебе г1ахьаллъулев вук1ана нилъер ракьцояв, : БакьагьечӀиса КъурамухӀамадов Арсен.\nДГУялъул студент, республикаялъул ; тӀадегӀанаб спортивияб махщалил школалда ; тренер ШагӀбанов ТӀагьирица ругьун гьавулев Арсен, араб соналъул ахиралда Россиялъул тӀасабищараб командаялде вачана ва тренеразул кӀудияб божилъи букӀана хасго гьаб турниралда гьесул хӀасил лъикӀаб ккеялде. ГӀолилас хӀаракат бахъана гьеб божилъи ритӀухъ гьабизе. ЦӀар бугел турниразул гӀахьалчагӀазде, Европаялъул, дунялалъул чемпионазде данде кканиги Арсен къеркьана бергьенлъиялде таваккалгун. ТӀадагьаб цӀайиялъул категориялда тӀоцебесеб гьесул дандчӀвай букӀана Македониялдаса гугарухъанасулгун. КӀиабизе гьесда данде ккана немцав, лъабабилелда Арсеница хӀал бихьана туркасул. Къуватал ва хӀалбихьи цӀикӀкӀарал лъабавго гугарухъанги ургида лъун ворчӀула финалалде. Гьенибги-къуватги, тирилъиги, данде ккарав гуржиясул сихӀирлъиги.\nАрсеница гьаб нухалъги дандияв гӀодов лъола ва гьесда тӀад ракӀчӀараб бергьенлъигун турниралъул чемпионлъун вахъуна.\nКватӀичӀого Владикавказалда тӀобитӀизе буго чӀахӀиязда гьоркьоб эркенаб гугариялъул рахъалъ Россиялъул чемпионат. Гьелде Избербашалда унеб буго тӀадчӀараб хӀадурлъи. Арсенил анищ-гьенибги бергьенлъи щвей. Халкъазда гьоркьосеб турниралъул чемпионасул цӀарги баркулаго нилъецаги гьарула гӀолохъанав гугарухъанасе хадубккунги чӀахӀиял бергьенлъаби.\nПросмотров: 556 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


Ал-Вадуду — Википедия\nАл-Вадуду (гIараб мацIалда الودود). «Ал-Вадуд» ккола кинабниги халкъалъе лъикIлъи букIине Жиндие бокьулев ва гьезие лъикIлъиги ва рец-бакъги гьабулев.\nГьаб цIаралъулги «Ар-РахIим» абураб цIаралъулги магIна релълъараб буго. Амма «рахIим» ккола, жив хIажатав, чара-рес къотIарав ва загIипав чиясда гурхIун гьесие лъикIлъи ва кумек гьабулев. «Вадуд» абуни, хIажалъи гьечIониги ва гьаричIониги лъикIлъи гьабулев чиясда абула. Лагъзадерида гьоркьоса «Ал-Вадуд» ккола, жиндиего бокьулебщинаб жо Аллагьасул махлукъаталъеги бокьулев чи. Гьесдасаги тIадегIанав «вадуд» ккола, жиндасагоцин гьеб махлукъат тIаса бищулев ва цере гьарулев. Цо пуланав чияс абураб гIадин: «Дие бокьилаан жужахIалда тIад бугеб кьолъун вукIине ва гIадамал жинда тIасан жиндие заралги ккечIого дорехун ине», – абун.\nЛагъасул «Ал-Вадуд» абураб цIаралъул камиллъи букIуна цоги чагIаца жиндиего гьабураб заралалъ ва гьезде ццим бахъиялъ гьезие лъикIлъи гьабиялдасаги гьел жиндасаго тIаса рищиялдасаги жив нахъчIвангутIиялдалъун. Кафурзабаца жиндирго цаги бекун гьумералдаса биги чвахизабун бугеб хIалалъ свалат-салам лъеяв Аварагас абураб гIадин: «Я дир БетIергьан Аллагь! Гьаб дир къавм битIараб нухдеги тIобитIун гьезул мунагьал чуре, гьезда хIакъикъат лъалеб гьечIо». (Бухари, Муслим) Тушбабаца жиндийго гьабураб зарал-къварилъиялъ гьев гьезие лъикIлъи бокьиялдаса нахъчIвачIо. Гьединго свалат-салам лъеяв Аварагас жиндаса Аллагь разилъаяв ГIалиасхIабасда бицана абуна: «Аллагьасде гIагарлъараздаса цеве ккезе бокьани, дудехун гьоркьоблъи къотIизабулев чигун хурхен гьабе, дуе кьечев чиясе дуца кье, дуда зулму гьабурав чиясдаса мун тIасаги лъугьа», – ян. (АхIмад) \n→ →[хисизабизе | вики-текст хисизабизе]\n↑ Аллагьасул берцинал цIарал, МухIаммадгIариф РАМАЗАНОВ\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Ал-Вадуду&oldid=57089»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 10:38, 6 Сентябрь 2014.


Сочиялъул Олимпиадаялда месед босарал атлетазе машгьурлъи гурониги щвезе рес буго анцI-анцI азаргоялдаса нус-нус азаргоялде щвезегIан доллар.\nГьениб бищунго интересаб жо буго жидер спортсменаз цониги нухалда месед босичIел спорталъул тайпабазе, масала, лижабазда хъещтIеялъе яги керлингалъе цо-цо улкабаз бищунго цIикIкIун бонусал рихьизарун рукIинги.\nСочиялда босараб бергьенлъиялъухъ бищунго гIемер гIарац кьелин абулеб буго Азербажаналъ. Бакуялъ гьениве витIун вуго кинабниги ункъго атлет. Улкаялъул Олимпиадаялъул миллияб комитеталъ Эркенлъи Радиоялъул Азербажан хъулухъалъе бицухъе, гьев ункъасул цонигияс цониги чIел босиялда хьулцин гьечIо. Амма кин бугониги, месед босаразе гьез кьезе бихьизабун буго 510,000 доллар, гIарцухъ-255,000 ва мазгарухъ-130,000 доллар.\nАзербажалда мадугьалъихъ бугеб Армениялда меседалъухъ кьезе бихьизабун буго 30,000 доллар, гIарцухъ-20,000 ва мазгарухъ- 10,000 доллар.\nГьел улкабазул цонигиялъе щун букIинчIо цониги медаль Канадаялъул Ванкувералда 2010 соналда хасалал Олимпиадаялда.\nВанкувералда цо медаль щвараб Казахстаналъ исана кьолеб буго меседалъухъ 250,000 доллар, гIарцухъ-150,000, лъабабилеб, ункъабилеб, щуабилеб ва анлъабилеб бакIал босаразе кьезе бихьизабун буго 75,000 доллар.\nБелорусиягун Украиналъ меседалъухъ кьезе буго 150,000 доллар, гIарцухъ- 75,000 ва мазгаралъухъ - 50,000. Ванкувералда Белорусиялъе щун букIана лъабго медаль, Украиналъе цо.\nРоссиялъ меседалъухъ кьезе буго 113.000 доллар, гIарцухъ- 71,000 ва мазгаралъухъ-42,000 доллар.\nРоссиялъул атлетазе Ванкувералда щун букIана кинабниги 15 медаль, гьезул лъабго гурони букIинчIо меседил. Меседил рахъалъ Ванкувералъул Олимпиадаялда Россиялъ бихьизабураб хIасил букIана тарихалдаго бищунго квешаб.\nТIадехун рехсараб гIарцул къадар гIемерго цIикIкIараб буго магърибалъул улкабаз жидерго атлетазе кьезе бихьизабулелдаса. Масала Америкаялъ кьезе буго меседалъухъ-25,000, гIарцухъ-15,000 ва мазгарухъ- 10,000 доллар.\nАлманиялъ кьезе бихьизабураб гIарцул къадар буго 2,000 долларалда ва меседалъухъ кьезе буго 20,000 долларалда гьоркьоб.\nКанадаялъул Олимпиадаялъул комитеталъ кьезе буго меседалъухъ 9,000 доллар, гIарцул медалалъухъ-6,800 ва мазгаралъухъ-4,500 доллар.\nОлимпиадаялъул медалазухъ гIарац кьей гьеб гIицIго хасалил Олимпиадаялъул гIаламат гуро. анцI-анцI азарго долларалде багьаби рахунел лъикIал автомашинабиги, цIиял рукъзалги кьун рукIана Азербажаналъул ва Таджикистаналъул атлетазеги Совет Союзалде гъорлъе унел рукIарал цоги цо-цо улкабазул атлетазеги Лондоналда букIараб риидалил Олимпиадаялда бергьаралъухъ.\nФедералияб даражаялда кьолел шапакъатазде тIадеги Олимпиадаялъул чемпионазе ва гьенир медалал щваразе сайгъатал гьарула масала Дагъистаналдаги. Республикаялъул даражаялдаги кьола спортсменазе хириял сайгъатал, гьел рижараб мухъ-ракьалъул даражаялдаги кьола.\nЦо-цо экспертазул баяназда рекъон, масала Дагъистаналдаса спортсменазе Олимпиадаялда щвараб меседалдасан байбихьулин абизе бегьула мискIинлъи лъалареб гIумруялде ва машгьурлъиялде нух. Республикаялъул хъулухъчагIазда гьоркьобги батула гьезие бакIал.\nАнтуан Блуа ва Исхlакъова Ума


Росу-жамагIат ккола цо кIудияб хъизам. Росдал бегавулги ккола гьеб хъизамалъул эмен гIадав чи. Гьединлъидал гьесде тIаде ккола хъизамалъул масъалаби тIуразариялъул ишги, «лъималазул» гIумру-яшав лъикIлъизабиги.\nРосдал бегавуллъун вукIаго жамагIаталъе щиб гьабун бажарараб, кинал суалаз жакъа рахIатхвезабун бугеб, кинал ругел церечIарал масъалаби? Гьел ва цогидал суалалги рорхун, нижеца гара-чIвари гьабуна Хасавюрт районалъул Кокрек росдал бегавул Мирза МуртазагIалиевасулгун:\n- Мирза, рачIа байбихьизин Кокрек росдал тарихалъул бициналдасан.\n- 1944 соналда чачаназул ракьалде хIалгьабун гочинаруна Рилъаб, ЧIилда ва Чанаб росабазул гIадамал. Чачанал тIадруссине байбихьидал, гьел Дагъистаналде рахъине ккана. Гьезул хIукму ккана колхозазул гIи-боцIиялъ хасел тIамизе хIукуматалъ кьун букIараб авлахъалда росу базе. Мина базе цо хъизамалъе хIукуматалъ кьолаан 1500 гъурущ ва, кумек хIисабалда, кьолаан цIул-цIа, шифер.\n1958-1959 соназда 150 хъизама-лъухъа бажарана жидеего санагIатал минаби ран. ГIуцIана колхоз, хадуб гьеб сверизабуна цIибил гIезабулеб совхозалде. Чанго соналдасан, «совхоз-миллионер» абун, гьелъул цIар Дагъистаналдаго тIибитIана ва гIадамазул гIумру-магIишат цебетIуна.\n1990-абилел соназда байбихьана совхозалъул магIишат кIалагъоркье чIвазе. ЦIибил бахъ-бахъун бана, хIалтIул бакIал дагь гьаруна, халкъалъул бечедаб магIишат биххана, хвана, бикъана, бикьана. Жакъа росдал гIадамал руго кIварас кIвараб, щварас щвараб гьабун. Аслияб куцалда гIумру-яшав бараб буго жидерго ракьалда гIезабураб бачIиналда, даран-базаралда, пенсия-пособиялда.\n- Кинал росаби унел администрациялде гьоркьоре, чан чи вугев гIумру гьабун, щиб миллата-лъул чагIи гьел кколел?\n- Кокрек росдал администрациялде гьоркьобе уна Кокрек ва Къарланюрт станция росаби, гьенив гIумру гьабун вуго ичIазаргогIанасев чи, гьезул 99 процент буго магIарулазул. Аслияб куцалда гьел ккола ЧIарада, ГIахьвахъ, Хунзахъ, Болъихъ, Казбек районазул гIадамал. Руго дагьа-макъал гIурусал, татарал, чачанал, даргиял ва лъарагIал. Районалъул цоги росабазде дандеккун, Кокрек ва Къарланюрт станция росабазул гIадамал руго цоцалъ рекъарал ва цоцазе кумекалъе рахъунел чагIи.\n- Мун хъулухъалда вугеб 12 соналда жаниб росдае щиб гьабун бажарараб?\n- Гьарурал хIалтIабазул сияхI халатаб буго, гьединлъидал рехсела росдае цIакъго кIвар цIикIкIарал. ХIукуматалъ биччараб 600 азарго гъурущги харж гьабун, жамагIаталъул кумекалдалъун жаниса бацIцIана аслияб канал, росдал администрациялъул 300000 гъурущги харж гьабун, бацIцIана кIиабилебги канал.\nЖамагIаталъул гIи-боцIуе ветеринариял тадбирал гьариялъе бана кIиго рочон, хварал хIайванал ралеб хасаб бакI, сверун къараб кьишни балеб хасаб бакI, рагIа-ракьанде щун къачIана росулъ бугеб ункъо кьо, 420 азарго гъурущги харж гьабун, Кокрек ва Къарланюрт росабазда гьоркьоб бана цIияб кьо.\nЖамгIиял хIалтIабазулъ кIудияб бутIа лъуна ГIандиса ГIумаханова Айзанат абулей гIаданалъ. Кьо базе гьелъ кьуна 80000 гъурущ, 10-20-30 азарго гъурщил кумек гьабурал чагIиги ккана. Пенсиялда йигей ГIалиасхIабова ПасихIатица 300 азарго гъурущги харж гьабун бана кьо. 1965-1970 соназ бараб росдал администрациялъул мина букIана басралъун, жаниве чи вачине нечараб хIалалда. Гьанже балагьеха, кIиго миллион гъурущги харж гьабун, берккезе хIинкъараб къагIидаялда къачIана. 500 азарго гъурущги харж гьабун бана «ХъахIал къункъраби» памятник...\n- Росдал бегавуласул бетIер унтизабулел масъалабилъун рикIкIуна токги, газги, нухалги...\n- Гьел ккола киса-кирего ругел масъалаби. Гьеб рахъалъ нижее хIукуматалъул кинабгIаги кумек щвечIо, дица нухал ратун, росдал гIадамаз жидецаго харжал гьарун тIуразаруна масъалаби. Масала, Къарланюрт росдал гIаммаб ракьалдасан ункъо ракьул участок бичун щвараб гIарцудалъун ва гьеб росдал жамагIатчагIазул жигаралдалъун бачана гьенибе токги газги.\nКокрек росдал басриял авалазда гьечIо токалъул бицине гIураб масъала, цIияб авалалда букIуна токалъул къуват гIоларого. Рес бугеб жо гьабулеб буго, масала, жамагIаталъухъа гIарацги бакIарун дагьаб цебе босана цIияб трансформатор, унел руго гьеб рекъезабиялъул хIалтIаби.\nГIумаров СагIаду вуго токалъул хIалтIи лъикI лъалев чи. Ток аниги, гьелъул алатал къачIазе кканиги гьев ахIула ва СагIадуца тIубала гIадамазул мурад. ЖамагIаталъул рахъалдасан гьесие баркалаги буго.\nСоветияб заманалда цIибил лъалъазе гьабураб хIорихъан жибго чваххун бачIуна росулъе гьекъолеб лъим.\nРайоналъул цогидал росабазде дандеккун, нижер руго цIакъ лъикIал нухал. Нижер букIана сов-хоз-миллионер. Совхозалъ росдал киналго нухазде хъил тIун букIана, гьеб жеги хун гьечIо.\nРосу тIубанго газалдалъун хьезабун буго, гьениб кинабгIаги гIарз букIунаро.\n- Росабазул бегавулзабазул гIарз букIуна росулъ хIалтIи гьечIого гIемерал гIолохъаби ругин, гьединлъидал камулеб гьечIин гьекъел-мехтелалъул, наркотикал хIалтIизариялъул хIужаби, цо-цо нухалда гъалмагъирги...\n- Кокрекалъулал ккола, аслияб куцалда, росдал магIишаталда рухьарал чагIи. Щибаб хъизамалъул буго ах-хурги, гIи-боцIиги, гIанкIу-хIелекоги.\nГIолохъабаз картошка бекьизе ижараялъе росула аскIор ругел Узунотар, Андрейаул, Байрамаул, Муцалаул росабазул ракьал. 50-100 гектаралда картошка гIезабулел гIолохъабиги руго.\nГьединлъидал нижер гIолохъа-базул заман гьечIо гьекъел-мехтелалде ва наркотиказде руссун чIезе.\n- Фермерлъиялъул чан магIи-шат бугеб, СПКялда рухIго бугищ?\n- Буго МухIамад ГIабдулмажи-довасул (совхоз-миллионералъул вукIарав председатель) цIаралда бугеб СПК. Аслияб къагIидаялда СПКялъ гIезарула могьолал культураби. Кибго гIадин, нижер СПКги цIакъ загIиплъун буго, кватIичIого гьеб пакъир тарихалде инилан ккола.\nНижер кIиябго росулъ батила, гIага-шагарго, 25-30 фермерлъия-\nлъулаб магIишат. Масала, МухIамадов ХIасанил буго жиндирго хъизамалъул фермерлъиялъулаб магIишат, амма бачIин бакIарулеб мехалъ гьес хIалтIизе вачуна 30-40 чи. ГIалиасхIабов Баширил буго 12 гектаралда гIуцIараб ахихъанлъиялъул фермерлъиялъулаб магIишат.\nКъарланюрталда буго Асадулаев Ибрагьимил чIегIербоцIи гIезабулеб фермерлъиялъулаб магIишат. Анд-рейаулалда анцIго гектар ракьги ижараялъеги босун, гьес бана ферма, буго хер бецулеб бакIги.\n- Кинал ругел исана тIуразе кколел суалал ва церечIарал масъалаби?\n- ЗахIмалъабиги нахъе тIамун тезе бегьуларел масъалабиги гIезегIан руго. Бищунго захIматаб ккола бюджеталъул суал. ГIарац бугони, магIарда ахги гьабулин абула. Беццаб бадиса бачIунеб магIу гIадаб гурони гIарац хIукуматалъ кьолеб гьечIолъиялъ захIмалъулеб буго росуцоял разияб хIалалда хIалтIи гIуцIизе. Планалда буго Кокрек росдал клубалъул минаялда ремонт гьабизе, гьекъолеб лъел басралъарал мухъазул рогIрал хисизе, чара гьечIого хIажат буго хIор сверун къазе, гьенив хъаравул тезе, канлъи чIезабизе. Кокрекалъул кIиго сменаялда хIалтIулеб росдал басрияб школалда вуго 800-гIанасев цIалдохъан. Бищунго захIматаб масъала ккола чамалиго соналъ балаго нухда хутIараб цIияб школалъул мина лъугIизаби.\nТокалъул кварал руго бихьизабураб заманалдаса лъабго-ункъо нухалъ цIикIкIун хIалтIарал, ай 20 соналъ церего хисизе кколел рукIарал.\nКIудияб къварилъи буго лъалъаялъе хIалтIизабулеб лъим гIоларого. Абулеб буго лъехъ гIарац кьезе кколин. Лъехъ гIарац кьуни, ракь хIалтIизабиялдалъун гIадамазе щиб пайда кьезе бугеб?\nПрочитано 426 раз\tПоследнее изменение Вторник, 29 октября 2019 10:29\nДругие материалы в этой категории: « ГIи-цIцIаназул выставка\tГIемераздаги лъалареб, лъалезги жеги течIеб »\n12:33, 02 июля 2022, 27\n12:28, 02 июля 2022, 26\n12:22, 02 июля 2022, 27\n12:17, 02 июля 2022, 28\n12:16, 02 июля 2022, 25\n12:06, 02 июля 2022, 38\n12:03, 02 июля 2022, 30\n11:59, 02 июля 2022, 31\n11:22, 02 июля 2022, 33\n09:22, 02 июля 2022, 35


Здравоохранение / Передовая\nМахъсса кIира шинал дянив МахIачкъала шагьрулул «Анаварсса кумаграл» автопарк цIубуккан бувну бур 100 процентрал.\nМуния бувсун бур Республикалул ЦIуллу-сагъшиву дуруччаврил министерствалул пресс-службалий. ХIакьину МахIачкъала шагьрулул «Анаварсса къуллугърал» балансрай бусса бур 86 B ва C классрал карета. Хъуншагьрулий бакъасса, 50 процентрал цIу бувну бусса бур республикалул цайми шагьрурдайсса «Анаварсса кумаграл» паркругу, районнайми — 30 процентрал.\n2019-2020 шинал Республикалул Минздраврал машан лавсун бур 290 машина С, В, А классрал. Миннува 40-нийн бивсса машинартту лавсун бусса бур маша бавриву махъун щун дурсса арцух.\nДагъусттаннал «Анаварсса кумаграл» автопарк бух хьуну бивкIун бур 70-80 процентрал. ЧIявуми автомобиллал зий хьуну диркIун дур ккаккан дурсса ххюра шинаяр ххисса ч1ун. ХIакьинусса кьининийн республикалий 400 машина бусса бур зий ххюра шин хьун дурасса.\nЦIуллу-сагъшиву дуруччаврил министр Жамалуттин ХIажиибрагьимовлул бусаврийн бувну, махъсса шиннардий «Анаварсса кумаграл» машинартту цIу буккан буллай бур анаварсса бущилий. Ва масъалалух дуллай бусса бур хъуннасса къулагъас.\nЦIусса медициналул автомобиллу ласлай бусса бур республикалул ва федерал бюджетрах. Цинявппагу 290 цIусса автомобиль зий бусса бур хIакьинусса кьини. Республикалул «Анаварсса кумаграл» автопарк цIубуккан буллан тIий бур ванияр тихунмайгу.\n2019 шинал машан лавсун бивкIун бур 159 машина, миннува 136 — В классрал,14 — С классрал реанимобиллу ва 9 машина -А классрал.\n2020 шинал автопаркраву ххи хьуну бур 131 машина, миннува 33- реанимобиль, ва хъанай дусса дур жулла республикалун рекордсса аьдад, 16 карета -В классрал ва 65 — А классрал.\nЖурналист газеты «Илчи» принял участие в Флэшмобе Гильдии межэтнической журналистики — «Оставайтесь дома»\nАртем Здунов провел совещание с руководителями торговых центров\nСледующая публикация Дагъусттаннай байбивхьунни ковидрайн къаршисса плазма ишла дуллай\nПредыдущая публикация В Лакском районе провели субботник по ликвидации мусоросвалок.


Гьединаб пикру загьир гьабулез рикIкIунеб буго Азербайджаналъулги Дагъистаналъулги церетIолеллъун рикIкIунел гьоркьорлъабазул пайда аслияб къагIидаялда мадугьалзабазе букIин баянго бихьулеб бугин. Москваялъ, гьелдаго цадахъ гьай-гьай, МахIачхъалаялъги Бакуялъе гьарунин гIунги тIокал компромиссалин, гьелдаса битIахъе зарал кканин ва кколеб бугин жакъаги гIадатиял гIадамазейин, хасго гIорхъодул кIиябго рахъалда аскIорехун гIумру гьабулезе.\n«Регнум» сайталда бахъараб «Азербайджаналъ Дагъистаналде жиндирго асар цIикIкIинабулеб буго» абураб макъалаялда автор Муса Мусаевас мисал хIисабалда бицунеб буго дармилгун экономикиял гьоркьорлъабазул хIакъалъулъ. Гьесул рагIабазда, дагъистаниязул росдал магIишаталъул продукция Азербайджаналда бичизе кинабгIаги рес гьечIо. Гьелдаго цадахъ Дагъистаналъул базаразда аслияб къагIидаялда буго мадугьалзабазул продукция ва гьеб къойидаса къойиде цIикIкIунебги буго.\nЖакъасеб глобализациялъулгуе экономикиял гьоркьорлъабазул логикаялъул бербалагьияздаса гьелъул гIайиб гIаммаб къагIидаялда бугин жалго дагъистаниязда - тIоцебе административиял сангарал гIуцIулел пачалихъиял хъулухъчагIазда, хадуб гьединал хъулухъчагIи хIехьолеб халкъалдайин, рикIкIунеб буго журналистас.\nМусаевасул рагIабазда, жидерго хурзабахъ пихъ-тIощел бижинабулел дагъистаниязул нилъерго шагьаразул базараздацин бакIал щвезе ресцин гьечIо. Гьединлъидал ракIбацIадаб конкуренциялъул бициналъул магIнаги гьечIо. Гьелдаго цадахъ магIна холеб буго Азербайджаналдаса бачIунеб гIадаб тIощел жидерго хурзабахъ бижинабиялъулги. Дагъистан буссун бугин гIицIго гIорхъи бахун доб рахъалда бижинабураб продукция бичиялъул базаралдеян, жубалеб буго авторас.\nАммайин, абулеб буго гьес, макъала жинца гьелъие гIоло гурин хъвараб. Гьелъул аслияб мурад букIанин Самур бахун доб рахъалда ругел этникиял дагъистаниязул ихтиярал хвезарулел рукIин ва щаялиго Дагъистаналъул нухмалъиялъ ва Кремлалъ гьеб хIужжаялде берал къалел рукIин бихьизабиян.\nМуса Мусаев: «Этникиял дагъистаниязул ихтиярал хвезарулел руго. Школазда гьукъулеб буго рахьдал мацI кьезе. Гьукъулеб буго жидерго мацI хIалтIизабизе. Гьединаб «азербайджаназациялъ» кьалбал течIого тIагIинабизехъин буго миллияб компонент. Гьеб бугин абизе бегьула хIал гьабун моно-пачалихъ гIуцIийин, Азербайджаналда чанго миллат букIиналдеги балагьичIого. Цебе гьелъул гIемер бицунеб букIана журналистазги, жамгIиял хIаракатчагIазги, гIалимчагIазги. Цо-цо нухалъ политиказ, депутатазцин гьеб суал борхизабулеб букIана. Гьанже щаялиго гьелъул нагагь гурони бицунеб гьечIо. Дида ккола, гьанже нилъер нухмалъиялъе бокьун гьечIин бечедал мадугьазабазда цебе санагIатал гурел суалал рорхизаризе, гьездаса щвезе бегьулел инвестициязде хьулал рукIиналъин.»\nАваразул ва лезгиязул культуриял автономиязул вакильзабаз гьеб суал борхизабула даимго ва Азербайджаналда гIумру гьабун ругел этникиял дагъистаниязул гIумру гьезда лъалин бищунго лъикIин абулеб буго Дагъистаналъул машгьурав тарихчи, жамгIияв хIаракатчи Тимур Айтберовас.\n«Дагъистан» журналалъул бетIерав редактор БисавгIалиев МахIамадица рикIкIунеб буго, Дагъистаналъуги Азербайджаналъулги гьоркьорлъаби релъарал ругин, абухъего, цо кавабазде торгIо кьабиялъул хIай гIадалин. Гьеб хIаялда Дагъистан кавабахъ эхетун бугеб рахъ хIисабалда бихьулеб буго гьесдаги. Гьес кIвар буссинабуна гьединаб ритIукъаб хIакъикъаталъе бугеб аслияб багьанаялде. БисавгIалиевасул пикруялда, бицен гьабулеб буго кIиго пачалихъалъул, ай, Россиялъулги Азербайджаналъулги гьоркьорлъабазул, дагъистаниязул битIахъеб хурхен гьеб ахIвал-хIал букIаниги, гьеб хисизабиялъул асар гьабулел чагIи цоги рукIиналъул.\nИнформалатазда загьир гьарурал пикрабазда рекъон, Россиялъ жиндиего, гьелдаго цадахъ Дагъистаналъеги, заралгун Азербайджаналъе компромиссал гьаризе байбихьана Совет Союз биххараб мехалдасаго. Мисалалъе, Самур гIоралъул лъин бикьиялъул суалада. Дагъистаналъулги Азербайджаналъул гIорхъодаса унеб гIоралда бугеб гудроузел, шлюз кьуна Азербайджаналъе, лъел 80 проценталъул къадар Дагъистаналъул щобаздаса данде бакIарулеб букIаниги. Гьелъул хIасилалда машгьураб Самуралъул рохьалъе, МахIарамкент мухъалъул росдал магIишаталъе, гIадамазул хур-картазе къваригIунеб лъин бачIунеб буго мукъсанго. Гьеб биччалеб буго Бакуялъ жиндирго киналго къварагIелал тIуразарун хутIараб къадаралда.\nЦогидаз жигараб кIвар буссинабулеб буго, балъгогIадин МахIарамкент мухъалъул кIиго росо Азербайджаналъе кьун букIиналде. 20I0 соналъул сентябралда Россиялъул Азербайджаналъулгун гIорхъодул делимитациялъул къотIи-къай гъулбасун хадуб, Самуралъул жанубияб рахъалда букIараб Храх-Уба ва Урьян-Уба росабазул гIадамазда хIужжа хIисабалда лъазабун буго, гьез чияр пачалихъалъул ракьалда гIумру гьабун букIиналъул хIакъалъулъ. Азербайджаналъул нухмалъиялъ гьанжеялдего хисун буго росабазул цоялъул цIар. Гьенже Храх-Уба кколеб буго Палыдлы.\nГамсахурдиял Гуржиялъги цо заманалда загьирлъун букIана аваразде рокьукълъиялъул бербалагьи. Гьелъул хIасилалда цо-цоял гочинецин ккана дораса Дагъистаналде ва цогидал бакIазде. Амма миллатчагIазул асар бугеб нухмалъи нахъе ун хадуб, Гуржиялъ тIубанго хисана аваразде бербалагьи ва гьанже цебегIадинаб тIадецуй улкаялда гьечIин рикIкIунеб буго Айтберовас.\nГуржиялъ аваразул Тиви росдал жамгIияв хIаракатчи Бадрудин Ибрагьимовасдаги лъикI лъалеб буго Азербайджаналда авараздеги лезгияздеги бугеб квешаб бербалагьиялъул хIакъалъулъ.\nБисавгIалиев МахIамадица абулеб буго жинда лъаларин Москваялда бунеб ахIвал-хIал бичIунгутиялъищали яги Дагъситаналъул нухмалъиялда бичIинабизе кIоларогойищали, Азербайджаналде тIадецуй гьабиялъул ресал Кремлалъул кIудиял руго. Бакуялде асар гьабиялъе хIалтIизабизе бегьула нилъеца бицен гьабулел гIадамазул проблемабазул бицун. Москва парахатго балагьун букIиналъ батилаха, гьанже Азербайджаналъул политиказ гIемер бицунеб буго, Дагъистан Азербайджаналъул ракь колин абун. ТIолабго Дагъистан батичIйониги, Дербенталде жидерго претензияби гьарулел политикал гьенир рукIин мухIканаб жо кколин абулеб буго нижер программаялъул гIахьалчагIаз. Гьединаб пикраби мисалалъе тIадчIун загьир гьарулел рукIуна Азербайджаналъул президентасулгун гьалмагълъи бугев Демокртаияб партиялъуло лидер Сардар Джалалоглыца.\nТимур Айтберовас абулеб буго Москваялъги МахIачхъалаялъги гьеб суалалде чIван къотIараб реакция загьир гьабулеб гьечIеб мехалда, гьелде Дагъистаналъул къанунал рахъулез кIвар буссинабизе кколин. Дагъистаналъ Азербайджаналъул хьвада-чIвадиялде балагьун билъанхъизабизе кколин «матIуялъулабин» абизе бегьулеб къагIидайин.


Агьали оьрмурдацIа буллалисса ДТП-ртту чан хъанай дакъар\nУттигъанну Къалмукьнаву МахIачкъалалия Москавлив нанисса автобус авариялувун багьну, шама инсан ивкIуну ур ва ряххуннан личIи-личIисса цIунцIияртту хьуну дур. Цурда авария хьуну дур хьхьунил ссят 2 хьусса чIумал автобусрал хьхьичIун «КамАЗ» бувккун.\nДТП-луву захIматсса цIунцIияртту хьусса кIия къашайшала уцин Къалмукьнавун вай гьантрай тIайла дурккун дур Дагъусттаннал санитар авиациялул вертолет. Дагъусттаннал катастрофардал медициналул центрданул травматологнал ва реаниматологнал къашайшалт ялув бавцIуну, азурда къахьунну Республикалул травматологиялул ва ортопедиялул центрданийн бувцуну бувкIун бур.\nДирунни пасатсса азар зунттавунгу\nДля военных медиков в Дагестане провели мастер-класс по лезгинке\nСледующая публикация ЦIуминалийсса цIусса объектру ххал бивгьунни\nПредыдущая публикация Школартту цIусса компьютердал дузал буллантIиссар


Г1АДАМАЗЕ ГЬИМИЯЛ РИКЬУЛЕВ. - 4 Августа 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Август » 4 » Г1АДАМАЗЕ ГЬИМИЯЛ РИКЬУЛЕВ.\nГ1АДАМАЗЕ ГЬИМИЯЛ РИКЬУЛЕВ.\nИнсанасул чорхол бищун цебе доб дуниялалде щиб унебали лъалищ нужеда, хириял газета ц1алулел? Т1оцебесеб иргаялда нилъ рехун толел руго цаби-г1усаз. Г1умруялъулго т1аг1ам жал гьеч1они лъуг1улел-г1иц1го кваназе гурел, г1адамалгун гара-ч1варизе, разилъи загьир гьабизе, кканани-нилъго ц1унизеJ х1ажалъулел гьел рокьол органазул г1умру бук1уна ц1акъго къокъаб. Гьеб халалъизеян абуни рес буго г1иц1го г1ужда саламатав г1усал-цабзазул тохтур дандч1вани. Дир талих1 къосиналъ нилъер районалъул Гъонохъ росулъа Дайтбегов Сулейманх1ажи дида лъана ц1акъго кват1ун-к1алдиб бугебщинаб г1ус-цаялда хириял клиникабазул тохтурзаби квалун хадуб. «Ч1ег1ераб» къоялде танщинал гъурщаздаса ят1алъи гурони, доз раг1и кьураб «голливудалъул» гьимиги дие щвеч1о.\nКабинеталде жание лъугьарайго бадибч1вай гьабуна ракьцояс, «Маг1арухъ х1ат1азда гъорлъ г1урччинаб аптекаги бук1ун, жиндихъе ккезе нечоларищан». Гьеб дие бук1ана г1ажаибаб х1ужалъун-щай гурелъул аск1оре анщинал стоматологаз т1убан бат1ияб «бакъанлъидал» дие бачун бук1араб. Доб мехалъ дирго к1иго лъаг1алил харжги т1ад хвезабун моц1иде бортараб «гьимиялъеги» тохтурас раг1а-ракьанде щвараб къимат кьуна. «Киг1ан хашабги нилъерго г1ус г1адаб жо бук1унаро. Гьеб бокьухъе бахъинабизе жакъасел технологиязда к1везеги к1ола. Бищун цебе дур ца-к1ал дихъе ккун бук1арабани, дица киданиги биччазе бук1инч1о, ругел цабиги ххун лъуг1изарун, гьаб искусство т1ад лъезе-янги абун тударулеб сурк1инибе бортун ана 50 азарабго гъурущ (2003 соналъ гьеб квешаб г1арац бук1инч1о). Прием лъуг1изег1ан ц1амуца, ромашкаялъ г1ус-к1ал хулиялъул бугеб пайда хайиралъул бицунеб бук1ана тохтурас бац1ц1адаб,унго-унгояб хундерил мац1алъ. Г1ажаибго квер т1адагьав чигиха Сулейманх1ажи вугев! Гьесул малъа-хъваяз ругънаде ц1ам щвалеб бук1ана дир, 70 сонил ригьалда холелъулцин жиндирго 32 г1ус к1алдиб бук1арав мунагьал чураяв эменги рак1алде щун. Досги цаби ц1амуца чурулаан. Гьелдаса хадуб чан нухалъ тохтур-стоматолог Дайтбегов х1алт1улеб клиникаялде дун щваниги, дида кидаго гьесухъе батулаан к1удияб ирга, г1емерго Хунзахъ мухъалдаса г1адамал жинда ч1араб. Щивха кколев, г1усал-цабзазул сахлъи ц1униялъул, гьими бикьиялъул удаманлъун жив рик1к1унев Сумах1ажи (гьедин абула гьесде божилъи-адабгун районцояз)? Дайтбегов Сулейманх1ажи Мух1амадович гьавуна 1952 соналъул 22 октябралда гьит1инабго Гъонохъ росулъ. Г1агараб росдал байбихьул школалдаса хадуб ц1алана Хунзахъ гьоркьохъеб школалда. Гьеб лъуг1араб 1971 соналъ ах1ула Советияб Армиялда т1адаб рагъулаб борч т1убазе. Хъулухъ гьабула Азербайджан СССРалъул Кировобад шагьаралда. Армиялдаса вуссун хадуб лъаг1елг1ан заманалъ х1алт1ула Хизроевасул ц1аралда бугеб колхозалъул комсомол г1уц1иялъул секретарьлъун. 1974 соналъ Сулейманх1ажи ц1ализе лъугьуна Дагъистаналъул Пачалихъияб Медицинаялъул институталъул стоматологиялъул факультеталде. Диплом кодобе кьураб 1979 соналъ тохтур Дайтбегов х1алт1изе вит1ула Марий АССралъул Йошкар-Ола шагьаралде. Гьенив х1алт1ула шагьаралъул стоматологиялъул поликлиникаялда, ортопедиялъул отделениялда. Жиндихъе рач1арал пациентал рази-ракиго, мурад т1убан нахъе ин бук1анила, чияр ракьалда х1алт1улаго, жиндир аслияб мурадилан бицана Сулейман Мух1амадовичас дида. 1988 соналъ гьев нахъвуссана ват1аналде ва гьале жакъа къоялде щвезег1анги дагъистаниязе гьимигун сахлъи бикьулев вуго.\nХ1алт1ана тохтур-стоматологлъун Шамхалалда, Мах1ачхъалаялъул «Мечта», «стомадент» поликлиникабазда. Ахирисел соназ х1алт1улев вуго «ЦУМ»алда аск1об бугеб «Дентал-центр» стоматологиялда. Маг1арухъа г1едег1ун рач1унел пациентал рич1ч1ун, Сулейманх1ажица цаби-г1усал унтарал къабул гьарулел руго рокъорги. Т1убарал сардал-къояз свак лъач1ого дару-сабабазда гъорлъ вук1унев инсудасан мах1 ч1вайдал, «Пугь, больницаялъул мах1» илан гьит1инай ч1ужу ясалъ абулеб бук1араб куцги бицун велъана Сумах1ажи дие, лъимерлъуда рук1аго жиндасан ч1вараб мах1 рихиналъ, цонигиял лъимал медицинаялде разаризе к1веч1илан. Кидаго рази-ракияв, к1вар кьун жиндихъе рач1аразухъ г1енеккулев, г1адатав инсанги вуго тохтур Дайтбегов. Гьес х1аракат бахъула жинда к1олеб бак1алдасан районцоязе скидка, кумек гьабизеги. Г1адада хвараблъун батугеги гьесул гьеб. Жиндица т1аса бищараб иш рак1бац1ц1адго, унтаразул божилъи бижизабуледухъ т1убазабулев, маг1арул иман-ях1ги чорхолъа лъуг1изе теч1ев инсан вуго нилъер районцояв. Гьесул адаб гьабулеб буго цадахъ х1алт1улел г1исинал пишацоязги, нухмалъиялъги, жалго пациентазги. Жеги рик1к1ен тун соназ г1адамазе гьимиял рикьизе щулияб сахлъиги, тавпикъги, х1алт1улъ бергьенлъабиги гьарула дица гьев унго-унгояв махщалиласе.


МагIарулай, цIикIкIун ккечIищха дуе эркенлъи! » MAARULAL.RU :: Аварский Культурно-Просветительский Портал\n24 ноября 2009 | Стихи, Поэзия и Рассказы | добавил(а): s_xanaev | Просмотров: 11734\nГьале гьеб замана - дур эркенаб къо! ГIасрабаз, веказ чанги дур рогьарал сардал, рахъарал къоял, вокьулесухъ угьдун, чIегIерал беразул магIу бацIцIунаго. Чанги дуца ахIараб хIайранаб сарин ракьалда кидаго жеги ахIичIеб, бичIчIуларесулцин лугби соролеб. Кагъат хъвазе дуда гIасрабаз лъачIо, кIалаца абизеги дуй дурго халкъалъул бецIал гIадатаз ихтияр кьечIо. Дуца гьеб баян гьабуна щибго абичIого. Хвалде мун йилълъана, дуца хвел тIаса бищана, амма мун хилиплъичIо гIумруялъ, дуе щвезецин гьечIев, дур вокьулесе. Дуца, киданиги, каранлъ бахчараб, дуниял гIашикъаб магIарул рокьи чидай гIарцухъ бичичIо, малакь мерхьинчIо. КигIанав къудратав тушман данде чIваниги кинасдаги кIвечIо дур рокьиги мунги учуз гьаризе. Мун кIкIалагъоркье кIанцIана, хвана, хвезе течIо дуца бацIцIадаб намус. Дур цIаралда гьанже чанги кIкIал, мегIер бугеб! Дур рахъалъ гьарурал чанги кучIдул, саринал ругел! Дуца кечI ахIана дур рокьул бицун, ханзабаца дур кIал букъаниги. Мун мукIур гьайизе кIвечIо дур ханзабаздаги, нуцалзабаздаги. Цогидал миллатазда тIахьаздаса лъалеб рокьи, дуца тIокIаб бацIцIалъи, хIикмалъи тIадеги жубан, гьабуна ракьалда. Рокьуца гIадаллъун, гIакълуги тIагIун, дуца чорхол яхI чучичIо. Мун жеги йихьичIо гьаб дунялалда дур рос кколаревгун сордо рогьуней. Санаца цIунана дуца чорхол яхI - намус. ГIасрабаца мун хисичIо, кинабниги месед - гIарцуда кIвечIо мун тIабигI гьайизе, рокьуй хилиплъизайизе.\nХIикматай магIарулай, магIарул чIужу, духъ ккараб рокьуца керенги бухIун, ракьалда чанги кечI - сарин гьабураб шагIирзабаца. Чанги мугIрул кьуру гIадав, кьварарав магIарулав дуца кочIохъанлъун вахъизавурав, чанги хвалчен гуреб жо кодобе босичIесда дуца тIамур кодоб кквезе малъараб! Духъ ккараб рокьуца гурищ МахIмудица угьарал жиндир хвел гьечIел саринал, гъоба карпаталдаги, жив жанив тIамураб туснахъалдаги! Мун йокьун, духъ бергьараб гIишкъул къуваталъ гурищ Элдарилас, гIумрудул ахираб къоялъгицин жив духъ ккараб рокьидул асир вукIин лъазабун, гьекъараб загьрудал лълъар. Амма жеги ахIана гьес дуде сарин, ургьимес загьруялъ бухIаниги, гIумрудал ахирал лахIзатаздаги.\nГьанже къаси - къаси дида мун паркабалъ вокьулесдахун яхчарулей йихьидал, кваназе бегьулареб тIагIам кванарай, ХIавагун данде кколей йиго. ХIаваца бичIчIунгутIиялъ, гIакълу дагьлъиялъ гьабуна гьеб бегьулареб иш -\nгьей гуккана шайтIаналъ. Мун гIасрабаз намус - яхIалъул дарсал цIаларай кинанха йикIиней цIар учузлъидал!? ГIасрабаз бидухъе цIарги, рокьиги цIунарай мун гурищ йигей? Дуда кIочонищ тараб, инсул къадру цIунун, дур намус, цIар цIунун гъоя Гъуний мун чанги кIкIалакье кIанцIарайлъи, тушманасул кверде унарилан. КIочонищ тун бугеб дуда чIегIергIор, Гъойсу, чидал рахъалъ учузлъиялдасаги хвелилан жание кIанцIараб? Мун хвалчабаз, гуллабаз асир гьайичIей, асирлъулей кинан гьуин рагIабазухъ?\nЗаман гьединаб букIана, чанги шагIирас дуе эркенлъи гьарун гьаруна гьадиналго кочIол мухъал. Мун бецIал гIадатаца къаникь йикIана юкъун. Дурго миллаталъул гIакъилал чагIаца гьарана дуе эркенлъи - кьуна гьеб эркенлъиги дуе. Амма, магIарулай, цIикIкIун ккечIищха дуе эркенлъи! Ккун батичIониги, дур жакъасеб къо бихьун дида гьадин гурони кIолеб гьечIо абизе. Амма, магIарул яс, живго Загьидги дида тIаса лъугьизе ватила, жакъа мун йихьарай ани, дида ккола гьесги гьадинаб гуро, батIияб гьабилаан гьеб кечI!\nХIикматай магIарулай, магIарул чIужу, мун азаралъул багьалъи бугей, дур къадру - къимат цIунун дур вац - вацгIалзабаца кигIан къурбан кьураб, ва кигIан кьолеб! бищунго жиндие хирияб, багьаяб жоги. Мунилан, дур намус цIунун чанги дур вацаца хвалчен къватIибе бахъараб, чанги хIалихьатасул бетIер гIодобе гирараб! Гьанже эркенлъи щведал мун дур вацазул, эбел - инсул, тухум - кьибилалъул къадру холедухъищ хьвадизе йигей? Дун божарав вуго даим, дунги учузлъун, эбел - инсул, гIагарлъи - росдал цIарги ккезабун дун кинай яслъунха цикIиней, кинан дун яхъилей умумазда цее - ян пикру гьабизе, жеги гIакълу гIадал нахалъ камун мун гьечIиналда+\nНаби ГIисаев: Бокьула рагIизе магIарул калам\nГIанхил Марин ( 1840 - 1905)\nЗнакомьтесь. Молодой аварский поэт Сеймур Ханаев\nБакьагьичIиса ЧIанкIа (Тажудин) ( 1866 - 1909)


22 октябралда Хасавюрт шагьаралъул депутатаз вищана цIияв мэр – Зайнудин Окмазов. Гьанжеялдаса моцIалъ цебеккунго лъалеб букIана гьеб хъулухъалде аслияв кандидат гьев вукIине вугеблъи.\nОкмазовасда данде кандидатура лъун букIана гьесулго Буртунай росулъа Ризван Гъолоевасги. Гьев ккола Хасавюрталъул 3 школалъул директор.\nОфициалиял гурел баяназда рекъон, Зайнудин Окмазовасул кандидатура цин экс-мэр Сайгидпаша ГIумахановас тIаса бищун буго. Гьединго гьев данде кколев вуго республикаялъул тIалъиялъеги. Живго\nЗайнудин Окмазов, Хасавюрталъул цIияв мэр\nОкмазов Зайнудинил хIакъалъулъ лъалеб буго гьев советиябги заманалдаги гьанже ахиралдаги Казбек мухъалъул нухмалъиялда батIи-батIиял хъулухъазда вукIараблъи. Гьединго бакIал раялдагун газалда хурхараб бизнесги рагIула гьесул.\nГьадин бицунеб буго гьесул рахъалъ ЭР-ялъе Хасавюрт шагьаралъул администрациялъул пресс-хъулухъалъул нухмалъулев НурмухIамад НурмухIамадовас.\nНурмухIамад НурмухIамадов: «Окмазовасул бищун лъикIаб жо буго кинабгIаги гIала-гъважаялда яги политикиял хIаязда гъорлъ гьев вукIинчIолъи».\nЧачаназулгун гIорхъода букIиналъ, Хасавюрт рикIкIуна нухмалъи гьабизе захIматаб шагьарлъун. Масала, гьенир камуларо кIиябго республикаялъул рахъалдаса бечедал яги политикаялда цIар бугел гIадамазда гьоркьор кколел дагIба-рагIиял. Гьединго 90 абилел соназул ахиралда Хасавюрт шагьарги гьелъул экес-мэр Сайгидпаша ГIумахановги рикIкIунаан республикаялъул тIалъиялъе оппозициялъун. Гьедин гьеб мехалда шагьар экономикияб блокаялда лъун бугилангицин абулаан.\nСайгидпаша ГIумаханов мэрлъиялдаса гIодов чIана исана 23 сентябралда. ГьабсагIаталда гьев ккола Хасавюрт шагьаралъул депутатазул гIуцIиялъул нухмалъулев. Хасавюрт шагьаралде цIидасан Сайгидпаша ГIумаханов тIадвуссинавизе кколилан ахIи бан исана 6 октябралда митингалде рахинехъин рукIана шагьаралъул гIадамал. Амма хадур гьел гьелдаса руссана. Щаяли бицунеб буго цевехун рехсарав НурмухIамад НурмухIамадовас.\nНурмухIамад НурмухIамадов: «КъватIибе бахъинехъин букIараб халкъгун дандчIвана Сайгидпаша ГIумаханов. Гьес гьел гIодориччазаруна. Кив вукIаниги жинца Хасавюрт рехун теларин абуна гьес. Республикаялъул бетIерасулгун кIалъай ккараб къагIида гьесул».\nГьедин республикаялда бицен буго Хасавюрталъул экс-мэр Сайгидпаша ГIумахановасе захIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министрасул хъулухъ кьолеб бугилан, гьенив гьабсагIаталда вугев министр Малик Баглиев Дербенталде мэрлъун унев вугиланги. Официалиял баяназда рекъон, Баглиевас Дербенталъул администрациялде документал кьун руго 21 октябралда.


Дагъистаналда захIматаб «болъоназулилан» абулеб гриппалъ унаразул къадар 82 чиясде бахун буго. Гьезул щугояв къадаралде щун вуго. Интертеналдасан нус-нус чи хун вугин гьеб гриппалъин абун тIиритIизарурал баянал гьересиял ругин, гьеб унтуде данде къеркьеяъе жидеца букIине кколеб хIалтIи гьабулеб бугин лъазабуна талат къоялъ букIараб пресс-конференциялда Дагъистаналъул сахлъицIуниялъул министерлъиялъул ва Роспотребнадзоралъул республикаялда бугеб бутIаялъул вакилзабаз.\n19 январалда Дагъистаналъул сахлъицIуниялъул министерлъиялъ ва Роспотребнадзоралъул республикаялда бугеб бутIаялъул тIалъиялъ хасаб пресс-конференция тIобитIана.\nГьеб тадбиралъул аслияб масъала кколила ахираб моцIалъ республикаялда тIибитIун бугеб захIматаб Н1F1 гриппалъ унголъунги чан чи унтун вугев, гьелдаса цIунизе ккани щиб гьабизе кколебали баян кьейилан лъазабуна пресс-конферецния байбихьулаго Роспотребнадзоралъул нухмалъулей Элеонора ГIумариевалъ.\nАхираб заманалда Дагъистаналда гIемер батIи-батIиял харбал тIиритIун рукIана республикаялда цIакъ квешаб грипп багъарун бугин, нус-нусалдаса бахъараб аза-азаргоязде щвезегIан чи хун вугин гьелъиланги абун.\nХасго жал тохтурзаби ругин жидер азарханаялда чаналиго чи хванила, лъимал холел ругин абун бицуней щияли лъаларей цо гIаданги, жидер лъимал хванин вацаял яцал хванин абун бицунел цойги гIадамазул харбалги цин-циязухъе телефоналде ритIун гIадамазда гьоркьор цIакъ тIиритIизарун рукIана.\nГьелъ республикаялдаго рахIатхвей букIанин абизе бегьула. Гьел гьереси харбалги баяналги тIатинаризе ва унголъунги гьеб «болъоназулилан» абулеб гриппалъул къурбанлъун чан чи ккаравали лъазабизе къваригIун бугин жидеейилан абуна ГIумариевалъ.\nГьелъ журналистазе баян кьолаго абуна цо анкьида жаниб ай II январалдаса 19 январалде щвезегIан Дагъистаналда гIадатияб гриппалъ 3942 чи унтун вугилан. Гьезда гьоркьоса 2215 чи МахIачхъалаялда унтун вуго. Гьеб цо анкьида жанир унтаразул 400 чи азарханаялда регизарун руго.\nГьезул гIемерисел гриппалъ унтун хадуб гьелъ гьуърул унтизарун цойги унтарал бакIазде кьун захIматаб хIалалда рукIиналъ рачун руго азарханаялде. Бищунго захIматабилан абулеб H1F1гриппалъ кинавниги 82 чи унтун вукIун вуго.\nГьезул 12 чи гьаб сагIат жеги азарханабаздаго руго. Щуго чи хунги вуго. Гьел хвеялъе гIиллалъун кканила цохIо гьеб захIматаб гриппалъ унти гуреб, гьезул цойги захIма-захIматал унтаби рукIин. Масала, цоязул чакаралъул унти букIун буго, цойги кIигоял ургьисалаби унтиялъ сакъаталлъун рикIкIарал чагIи рукIун руго, цойгиясул гьуърул унтун рукIун руго.\nКватIун гурони медицинаялъул кумекги тIалаб гьабун гьечIо гьел гIадамаз. Гьелъ тохтурзабазул кумек кватIун гурони щвечIолъиялъ хванин гьел гIадамалилан лъазабуна пресс-конференциялъул гIахьалчагIаз.\nГьеб «болъоназул»илан абулеб гриппалъ унтун хваразда гьоркьой цо Украинаялдаса ячIарай гIаданги йикIун йиго, хутIарал Дагъистаниял руго. Гьезда гьоркьоб цо лъимерги букIун буго.\nГьел киналго гIадамаз гриппалъ унтичIого рукIине гьаризе кколел дараби, ай вакцинация гьабун букIун гьечIин, гьеб гьабиялде чара гьечIого кIвар кьезе кколин лъазабуна пресс-конференциялда Дагъистаналъул сахлъицIуниялъул министр хисулев Фейзулагь ХIабибулаевас.\nФейзулагь ХIабибулаев: «Нижеца гьабулеб мониторингалъ бихьизабуна гриппалъ гIорхъолъа ун гIемер чи унтун гьечIин гьаб сагIат республикаялдайилан. ГIаммаб къагIидаялъ босани Россиялда киса-кибего бугеб гIадинаб ахIвал –хIал буго нилъер гьаниб гьел гIадатаб гриппалъ унтаразда ва «болъоназул»илан абулеб гриппалъ унтаразда сверун. РукIине бегьуларелгIан гIемер гIадамал унтун гьечIо цониги гриппалъ.\nАслияб жо буго гIадамаз гьеб грипп багъарилалде гьелде данде чIарал дараби гьари. Квачараб мехалда багъарулелъул гьеб унти. Нижеца щибаб санайил ноябралда декабралда рокъо-рокъоре хьвадун, цIалулел, хIалтIулел бакIазде ун гьарула гьелде данде дараби.\nАхирал саназда цо-цо гIадамаз инкар гьабулеб буго гьел дараби гьаризе, цояз диналде данде кколарин гьелилан абула цойгидаз цойги батIиял багьанаби рукIуна, хIал гьабун гьезда дару гьабун лъихъаниги бажарунаро.\nУнтаралги камилищха данде дару гьабулеб гьечIеб мехалда. Нижеца гьел унтарал сах гьариялъе рукIине кколел хIалтIаби гьарулел руго шартIал чIезарун руго. Гьединлъидал ниж гьеб гриппалде данде къеркьезе хIадур гьечIин аби гьеб гьереси буго. Масала хас гьабун гьедин унтарал регизаризе тIадеги бакIал рагьун руго махIачхъалаялъул азарханабазда.\nЛъимал гьаризе ругел гриппалъ унтарал руччаби регизарулел руго республикаялъул аслияб азарханаялда, гьединго гриппалъ унтарал лъимал регизарулел руго тахшагьаралъул тIоцебесеб азарханаялда.\nГьел сах гьарулел ругел тохтурзабазе тIадеги малъа-хъваял гьаризе гьуърузул унтабазул, рахунел унтабазул профессоралги ахIун руго. Гьединго рукIине кколелщинал дарабиги чIезарун руго. Щибаб гьел унтарал регизарун ругел азарханабазда тIадеги реанимациялъе хIажатал дарабиги, тохтурасе къваригIунел инструменталги руго».\nГьединго пресс-конференциялда бицана дагъистаналда гьаб сагIат цониги цIалул идара къан гьечIин гьеб гриппалъе гIолойилан. Амма киналго азарханабазда цIакъ кьварараб карантин лъазабун буго. Масала, унтарасде раккизецин риччалел гьечIо гьесул гIагарал, гьез кьураб къайи-цIа яги квен-тIехгицин босизе биччалеб гьечIо гьел азарханабазда.\nДараби гIунги токIал руго, амма унтаразухъе гьел щолел гьечIо


Лъел масъала Дагъистаналъул чанги росулъ буго.\nГьекъезе бегьулеб бацIцIадаб лъим гьечIел росаби гIемерлъизе бегьулин Дагъистаналдаян лъазабулеб буго экспертаз.\nМисалаллъун гьез рачунел руго ахирисел заманалда лъималдаса гIадамазул чорхолъе загьру ккеялъул хIужжаби.\nГьединал хIужжабазул цояб ккана ахирисеб мехалда Гъарабудахкент мухъалъул Доргели росулъ. Сахлъи цIуниялъул министерлъиялъ лъазабухъе, гепатит А вирус бугел 23 чи ватун вуго гьеб росулъ ва гьел чагIазда гъорлъан гIемерисел лъимал руго. Гьебго диагноз букIине рес буго инфекциялъулаб азарханаялде анализал кьезе рачIарал 18 чиясулги.\nМинистерлъиялъул баяназда рекъон, росдалчагIазе прививкал гьарулел руго, унтаразе букIине кколеб медикияб кумекги чIезабун буго. Идараялъул вакилас абухъе, тохтураз халгьабулеб буго гепатит бугищали цогидал чагIазул. Мисалалъе, 1025 лъимадуе вакцинация гьабун буго.\nДоргели росдал нухмалъулев ХIамзат Мурзаевас бицухъе, росулъ гьекъезе бегьулеб бацIадаб лъим гьечIо, гьелдалъун гепатиталъул эпидемия ккезе рес буго гьениб. Лъим бацIад гьабулеб система къваригIун буго росдае.\nГъарабудахкент мухъалъул администрациялъул нухмалъулев АхIмад ХIажиевас абуралда рекъон, росулъе гьекъезе бегьулеб лъим щвезабулеб букIана машинабазда. Амма администрациялъул гьеб тадбир гьоркьоса къотIун буго – гьел машинаби кквеялъе гьениб гIарац батун гьечIо.\nДоргели жамагIаталъул шураялъул нухмалъулев Абсалитдин Мурзаевас «Эркенлъиялъе» бицухъе, лъел масъала тIубала лъим бацIинабиялъул хасаб система росулъ банани.\nАбсалитдин Мурзаев: «Нижер росулъ лъималъул масъала буго - лъим бачIунеб кIиго иц бакъвана. Гьелдалъул росдалчагIазе лъим босизе бакI букIинчIо. Лъел гIейгьечIолъиги бихьун, гIадамаз гIарацги бакIарун лъим цIунулеб бассейн ай водохранилище бана. Амма гьенибе лъим бачIунеб букIана Къадаралъул зонаялдаса, цогидаб бакIалдаса гьеб бачине рес букIинчIо. ГIурул лъим хIалтIизабулеб букIана росдалчагIаз. Гьеб лъим бацIинабулеб букIинчIо, лъим бацIцIинабиялъул система бачIо росулъ.\nРеспубликаялъул хасаб программа букIана, "БацIцIадаб лъим" абулаан гьелда, гьелъие гъурщил 426 миллионги бичан букIана. Гьеб программаялда рекъон, росулъ базе кколаан лъим бацIцIулеб станция. Амма станциял разесел сияхIалдаса Доргели нахъе рехана щаялиго. Гьеб программаялда рекъон, анцIго станция базе кколаан Дагъистаналда. КIиго гурони бан гьечIо ва гьезул цояб хIалтIулебги гьечIо тIадежоялъе. Доргели росулъ лъималъул масъала бугеблъи лъалеб букIана, амма гьелъие кIвар кьечIо. ХIасил нужедаго бихьулеб буго. Сахлъи цIуниялъул министерлъиялъ щаялиго гьерсал рицулел руго къоло хадув чиясул батанин гепатит А. Дир информациялда рекъон, гьеб вирус 34 чиясул буго. Дагъистаналда бугеб Роспотребнадзоралъул хитIаб битIун букIана республикаялъул хIукуматалде лъел масъала росулъ тIубаян».\nРоспотребнадзоралъул идараялъул сайталда лъун бугеб информациялда рекъон, лъел масъала Дагъистаналъул чанги росулъ буго. Мисалалъе, Лак мухъалъул анлъго росулъ нормалияб лъим гьечIо. Гьединабго масъала буго Гъаякент мухъалъул щуго росулъги. Идарялъул специалистазул рагIабазда рекъон, санитариял нормабазда дандекколеб лъим гьечIо рехсарал мухъазул росабалъ.


Дой ана Адабияталъул сонгун » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Горянка - МагIарулай » Дой ана Адабияталъул сонгун\nДой ана Адабияталъул сонгун\nДобавил(а): istina от 15-01-2016, 10:21\nАмма бокьун буго дий, божизе дир рухIалъул хIинчI лъугьинин, гьеб боржун, зобалазде инилан\nАдабияталъул соналъулгун къо-лъикI гьабулел лахIзатаз, ЦIияб соналде каву къирулел минутаз рагIана авар адабият ва маданият бокьулел магIарулал пашман гьарураб хабар.\nПиридул хехлъиялъ тIибитIана гьеб магIарухъги шагьаралдаги - гьечIо тIокIалъ нилъер Фазу. ГIадамалги хирияй, гIадамазеги хирияй хIикматай Фазу.\nСвана гIумру. СвинчIо шагIиралъ доба адабияталъул борхалъуда бакараб канги гьенибго кунчIараб цIваги. Ана Фазу Адабияталъул сонгун абадияб рокъое.\nЦее ячIуней йиго хундерил тIалъуда, гIагараб Гиничукь росдада аскIой районцояз, гIагарлъиялъ, гьудул-гьалмагълъиялъ сверун ккурай Фазу. Гьале циндаго жиндирго гIажаибго хIикматаб кьурдигун Фазуца роржен босана Саба Меседо гIунарай ГIакаро магIарде. Гьелъул тIогьийги рещтIун, кIиябго кверги зобалазде битIун, шагIиралъ ахIулеб бугин ккола:\nВатIан, мун бокьизе тIоцебе дида,\nЛъица абадиялъ, унареб хIалалъ,\nХIасратаб дир рекIелъ бикIараб дур цIар?\nВатIаналдеги, халкъалдеги, йижараб ракьалдеги рокьи долъ нилъехъе кьун тана жиндирго асаразда цадахъ.\nЛъабго анкьалъ цебе дица Фазул хIакъалъулъ хъван букIана гьанжесеб заманалда. Бихьулищха гьанже "йикIаниланги" абун бицине кколеб буго. ЦIидасанги ракIалде щвезаризе рокьун руго шагIиралъул рагIаби:\n- Дун хвараб мехалда, дир хабада рижизе ругел тIугьдулги херги нахъе ретIуге. Гьел руго дица нужеде битIулеб салам. Хабада гурониги, жиндир гIумруялдаги рекьана гьелъ тIугьдул. Гьел тIугьдузул махIлъун Фазу йокьулейщиназул ракIазулъ хутIила гьелъул асаралги чIужугIаданалъул нургIан берцинаб сипатги. ШагIиралъул свин гьечIеб гIумру хутIила гIадамазе кумек гьабиялъул кIудияб мисаллъун.\nЩиб лъалеб, нилъер гъасдаги чанги рещтIине батила Фазул рухIалъул хIинчI. Нахъеги шагIир ячIуней йиго цее:\nГьари буго, гIадамал,\nГьеб хIинчI рагъида чIани,\nГIинтIаме гьелъул кочIохъ,\nГьин рехуге гьеб кквезе.\nГьеб хIинчI эркенлъуда те,\nДир рухIалъул хIанчIица\nНужей кечI ахIуларо.\nФазул рухIалъулги лъугьун батула хIеренаб хIинчIги ва гьелъ гIадамазе ахIизе руго хIайранал кучIдул. Берал къанщаралго цебе бачIунеб буго Фазул рухIалъул гIурччинаб кьер бугеб хIинчI:\nВоре, хIанчIазул тIелал,\nГьеб хIинчI гъорлъе бачIани,\nХIеренго кIалъай гьелда, Гьеб цIакъ хехго лъукъула.\nДун ялагьун йиго шагIиралъул гIумруялъул матIуялъуе:\nГьеб цIорол матIуялъул\nТIадегIанаб борч буго:\nБитIараб жо кидаго\nЦо бералъ балагьизе.\nБадибе рецц лъаларо,\nХIакъикъат рагьун кьола\nГIумруялъул матIуялъги жибго гIумруялъги бадибчIвай гьабизе гьечIо доб гIурччинаб хIанчIие. Гьеб хIинчIги букIина жийго шагIир гIадаб бацIцIадабги, роцIарабги, берцинабги.\nХундерил тIалъуда квачараб декабралда бижараб, тIегьараб тIогьол гIумру лъугIана квачараб январалда. Ахираталъул рокъое гьей нухарегIана хъахIаб гIазул рацIцIадал хIулабаз.\nДун гьанже йихьарал,\nдун гьанже лъарал,\nДие бокьилаан даим гIумруялъ\nНужеда йихьизе дилъ дой мугIрул яс,\nМагIарул намусгун, росдалго яхIгун.\nГьеле гьединайлъун хутIила лъалелщиназе шагIир Фазу ГIалиева.\nГазета №: 2, от 15. 01. 2016 г.\nГьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ»Манаршал шигIрияб улка5 декабрь - шагIир гьаюраб къоХъахIал къункърабазул ахIиДагъистаналъул рухIияб


Нечаевка росулъа чи кив вугевали чIезабизе кIолеб гьечIо\nГъизилюрт мухъалъул Нечаевка росулъа МухIамадов Джаба тIагIаралдаса лъабго къо баниги, гьесул щибго лъалеб жо гьечIо. БакIалъул гIадамаз лъазабулеб буго гьев автомобилалда жанив къазавун, вачун анилан.\nНечаевка росулъа 21 сон барав Джаба МухIамадов тIагIун вуго 26 февралалъ. Жиндир кIудияй эбелалъулхъа рокъеве унаго нухдасан тIагIанин гьевин лъзабулеб буго гьесул имгIал Ризван ГIалиевас. Къаде заманаялъ росулъа гIаданалда бихьун буго лъабгояз Джаба «Приора» автомобилалда жанив къазавулев, ва гьебго параялъ цо рахъалдехун унеб. Ккараб лъараб сагIат, МухIамадовасул гIага-божарал Гъизилюрт шагьаралъул Жанисел ишазул бутIаялде ун руго, амма гьениб щибго лъалеб жо батун гьечIо. Джаба ккун вачун унев вихьараз бицараб гIадаб автомобиль букIанила гьениб рагьда лъун, МухIамадовасул гIагаразул цояв телефоналда гьеб бахъизе лъугьиндал, кодоса телефонги бахъун вуханила низамцIунулезин лъазабулеб буго ГIалиевас.\nГъизилюрт мухъалъул жанисел ишазул бутIаялда баян гьабулеб буго гьесда изну гьечIого яргъидгIуцIаразулгун бухьен букIиналда шаклъи батизе рес бугин.\n3 къоялъ гьев кив вугевали жидеда лъалеб букIинчIин, гIицIго 1 марталъ жидерго чиясдаса лъанила гьев МахIачхъалаялъул цIех-рехалъул бутIаялда вукIинин баян гьабулеб буго МухIамадовасул вацгIал Адамица.\nМухIамадов Адам: « ГьабсагIат нижеца адвокат ккуна, гьев вугеб бакI лъайдал.ЦIех-рехалъул тадбирал тIоритIизе кколилан бицана нижеда. Гьесде цин гIайиб гIунтIизабулеб букIана изну гьечIого цIунараб ярагъ батиялда бан, гьесухъ кодоб таманча батанилан абун. Гьанже абулеб буго гьесде изну гьечIого яргъидгIуцIаразулгун бухьен букIиналда хурхун гIайиб гIунтIизабулеб бугилан. Живго гьев какги балев, диналдаги чIарав вас вуго, щибго гьес гьабураб жоги букIинчIо. Адвокатасда жеги гьев вихьичIо, амма гьесда хIал гьабун, вухун вукIиналда щаклъи буго. Лъабго къоялъ гьесул хабарцин лъалеб букIинчIо нижеда».\nДжаба МухIамадов кквеялъул ва гьесде гIайиб гIунтIизабиялъул информация мухIкан гьабулеб гьечIо низамцIунулез. Дагъистаналъул Жанисел ишазул министрелъиялъул пресс-хъулухъалъ баян гьабуна Джаба МухIамадов ккун вукIиналда хурхун жидеда лъалеб жо щибго гьечIин.\n«Нижехъ кинабгIаги информация гьединав чиясда хурхун гьечIо, цониги гIарзаги бачIун гьечIо гьеб цIаралда вугев чи тIагIун вугин абураб».\n25 февралалъ Гъизилюрт мухъалда лъазабураб терроралда данде чIараб операциялъул низам нахъе бахъун буго 2 марталда. Гьединго рагьун бугила Гъизилюрт мухъалдасан унеб «Кавказ» трассаялъул бутIаялдасан къан букIараб транспорталъул хьвади.


ЖУКОВАС КЪИМАТ КЬУРАВ АХМЕДЫЧ - 8 Декабря 2021 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nЧетверг, 19.05.2022, 21:19 | RSS | Приветствую Вас Гость\n13 май 2022 г. № 21 (10316)\n6 май 2022 г. № 20 (10315)\n29 апрель 2022 г. № 19 (10314)\n22 апрель 2022 г. №№ 17-18 (10312-13)\n15 апрель 2022 г. № 16 (10311)\nГлавная » 2021 » Декабрь » 8 » ЖУКОВАС КЪИМАТ КЬУРАВ АХМЕДЫЧ\nЖУКОВАС КЪИМАТ КЬУРАВ АХМЕДЫЧ\nДир кIудаэмен АхIмадов Сайгид Дадаевич гьавуна 1912 соналда Хунзахъ росулъ векьарухъанасул хъизамалда. 4 классги лъугIизабун, рагъ байбихьизегIан гьев хIалтIана НКВДялъул кьеразулъ Новочеркасск шагьаралда ва Дылымалда. Хадуб хIалтIизе лъугьана Москваялъул порталда. Гьеб заманалда байбихьун буго рагъ. Гьедин 1941 соналъул 26 августалда гьев Москваялъул Пролетаралъул военкоматалдасан ахIун вуго фронталде сержантасул цIаралда. ВукIана отрядалъул командирлъун ва 03504 рагъулаб часталъул 53-аб. армиялъул автоматчиклъун. ГIахьаллъи гьабуна тушманасдаса Харьков, Белгород, Бухарест, Буденновск ва Кировоград шагьарал эркен гьариялъулъ. Узухъда, рехсарал шагьарал эркен гьарулаго бихьизабураб бахIарчилъиялъухъ пачалихъалъ кьуна мустахIикъаб къимат. Гьесие кьуна «БагIараб байрахъалъул», «ВатIанияб рагъул кIиабилеб даражаялъул» орденал ва «Бихьинчилъиялъухъ» медаль. Гьединго 1945 соналде Япониялъулгун рагъул заманалда гIахьаллъи гьабуна Хинганалъулгун Мукденалъул гьужумалъул операциялдаги. Гьев лъалаан СССРалъул БахIарчи, маршал Георгий Константинович Жуковасдаги «О мужестве, о доблести, о славе» абураб тIехьалда кIудаинсул вукIарав нухмалъулев СССРалъул БахIарчи, генерал-полковник Иван Мефодьевич Манагаровас бицараб харбида рекъон хъвалеб буго: «Дида гьев лъикI лъарав мехалъ, дица Сережаян абизе байбихьана гьесда. Армиялъул штабалъул солдатазгун офицеразги гьединго абулаан гьесда. Амма цонух маршал Г. К. Жуковас «Ахмедыч» абун борчIидал, гьелдаса нахъе гьеб цIар рекIана гьесда. Цо нухалда ракI рагьараб харбида рукIаго гьес дие бицун букIана жиндирго Дагъистаналъул, гIагараб росдал, кIудияв вац Хъайтмазил ва йокьарай ясалъул хIакъалъулъ. Гьелдаса хадуб нижер гьудуллъи ккана ва гьес дида эменилан абулаан. 1943 соналъул августалда Харьковалде щолеб бакIалда ниж рагъилел рукIана Микояновка абураб поселокалъе гIоло. Гьениве вачIана фронталъул командующий И. С. Конев. Микояновкалъул кваранисан гьужумалъ унеб букIана 299 аб. кьвагьдохъабазул дивизия. Коневас хIукму гьабуна дивизиялъул хал гьабулеб пункталде щвезе ине. КилометргIанасеб манзилалъ ниж ана машинабаздаги рекIун. Гьеб участокалде тушманас гулбузул цIад базабулеб букIиналъ, машинабаздаса гъоркьеги рахъун ниж цIоросаролъил хурисан телефоналъул кваралда аскIосан унел рукIана. Кварги кодоб ккун Ахмедыч цеве-цеве унев вукIана. Телефоналъул мухъалъе зарал ккана. Сверун рихьулел рукIана кьвагьарал гулбузгун минабаз лъугьинарурал гундул. Ниж хехлъи гьабун гIодор регана, амма Ахмедыч тIураб телефоналъул кварил цояб кIал балагьизеян хъурщун ана. Нусго метралъ гьев хъурщаравго гIарадаялъул кьвагьи бахъана. Дида ракIалде ккана Ахмедыч хванилан. Амма цо заманалдасан мехтарав чиясгIадин бетIерги хьвагIезабулаго, тартадилаго гIундузухъанги магIазухъанги биги чвахулаго гьев тIад вуссун вачIана. Дида цадахъ вукIарав фельдшерас гьесие тIоцебесеб хехаб медикияб кумек гьабуна ва медсанбаталде витIана. Амма кIиабилеб къоялъго Ахмедыч гьениса нахъеги тIурун дихъе вачIана. Гьесул гьумер-кIал гьорон букIана, живго тартадилев вугоан, бихьулеб букIана гIезегIан захIматаб контузия ккун букIин. Мун щай медсанбаталдаса тIураравилан гьикъидал, живги гьечIого мун кин вукIиневан абуна гьес дида. 9 августалда Лопань гIорги бахун 1-б мехкорпус майданалде рещтIана. Амма тушманасда гьел рихьана ва 30 Юнкерсалъ байбихьана корпусалде тIаде бомбаби разе.\nГьеб заманалда дун дирго автоматчикалгун ва радисталгун цадахъ гIемер рикIкIад гьечIеб бакIалда бугеб борхалъуда вукIана. Бомбаби ралел мехалда Ахмедыч тохлъукьего дида тIаде вегун вачIана. Дица гьесде ахIи балеб букIана дида хьолбохъ вегаян. «Нилъеда тIаде бомбаби рехани нилъ киналго хвела, амма гьелъул ричIчIиялъ кIигояв ворлъуларо»,-ян жаваб кьуна гьес. 1943 соналъул 5 декабралда нижер армия букIана Днепр гIоралъул кваранаб рагIалда. Ниж хIадурулел рукIана гьужумалъ ине. Дун ана кьвагьдолезул 116-б дивизиялъул халгьабиялъул пункталде щвезе. Борхалъудеги вахун, хандакъалъуве лъугьиналде дун лъукъана. Армиялъул госпиталалдаги Ахмедыч дидаса ватIалъичIо. Гьениб гьес лъазабуна санитарасул махщелги. Сахлъиялдалъун дун гьесие налъулав вуго.\nНижер фронталъулаб гIумруялда ккун букIана цоги гьадинаб лъугьа-бахъинги. 1944 соналъул 7 ноябралда Венгриялъул ракьалдасан дун унев вукIана цIияб халгьабиялъул пункталде щвезе. Гьелда цебесеб къоялъ нижер нухда батулеб шагьар эркен гьабун букIана. Амма сардилъ тушманас цIидасан шагьаралдаса нилъеразул аскар нахъе кIанцIизабун букIун буго. Гьелъул хIакъалъулъ армиялъул штабалде, бачIараб донесениеги букIинчIо. Ниж унел рукIана гьениб нилъер солдатал ратилин абураб хьулгун. СагIат ункъго тIубараб гIужалъ ниж шагьаралде щвана. Циндаго тушман нижер машинаялдехун кьвагьдезе лъугьана. Ахмедыч машинаялдаса къватIивеги кIанцIун автоматалдасан гьезде данде кьвагьдезе лъугьана. Гьес гьелдалъун бихьизабуна унго-унгояб бахIарчилъи. ГIицIго Ахмедыч гIадинал рагъухъабазда гурони гитлерилаб фашизмалда тIад бергьенлъи босизе кIвелароан. Гьев вукIана ВатIаналъе ритIухъав, гIадлу-низам бугев, цадахъ ругезеги мисалияв солдатлъун.\nРагъдаса хадубги ниж цо нухалъ дандчIван рукIана. Дун доб мехалда Бакуялда вукIана хъулухъ гьабун. Дежурнияв офицерас ахIун бачIана Ахмедыч абурав чи вугин духъе виччаян, жив гьесул вас вугилан. Дун кутакалда вохун вукIана»,-ян абун.\nКIудаинсул яцалъул яс, дир эбела-лъул яцгIал Загьидатил ракIалдещвеяз-да рекъон, гьев рагъул заманалда кIицIул вачIун вуго рокъове щвезе. ТIоцебесеб нухалъ Манагаровас гьев витIун вуго хъизан гьабизеян. КIиабилеб нухалда вачIун вуго жиндирго кIиго цадахъ гьарурал васги ясги рихьизе. Амма гIемер заман балелде гьел хун руго.\n1947 соналда гьесие гьавуна вас, гьесда лъун буго МухIамаднаби абун вацасул цIар, кIиабилев васасда цIар лъун буго Шамил абун.\nРагъдаса хадуб гьев хIалтIулев вукIана Мурманск шагьаралда лъеда гъоркьан хьвадулеб гамида. Гьениб хIалтIулаго ккараб инфаркталъул хIасилалда гьев бусаде ккола. Ха-латбахъараб дару-сабабалдаса хадуб гьесда тIаде вахъине кIола, амма тIубанго сахлъи рукIалиде кколаро. КвегIаб квер багъаризабизе кIоларо ва дагьавго рекъдилевги вукIана. КIудаинсуца хъвалаан гIараб хIарпаздалъун, батIияб къагIидаялда гьесда хъвазе лъалароан, амма гIурусалъ цIализеги лъалаан. 1961 соналда гьев ана мустахIикъаб хIалхьиялде ва рокъове тIадвуссана. Щибаб соналъ гIахьаллъи гьабулаан 9 маялъул байрамалда хурхун тIобитIулеб тадбиралдаги. Гьев хвана 1974 соналда, вукъун вуго росдал хабзалалъ.\nПросмотров: 83 | Добавил: zaxrosdal | Рейтинг: 0.0/0\nby NiGMaT © 2022 ВНИМАНИЕ!!! ПРИ КОПИРОВАНИИ МАТЕРИАЛОВ САЙТА, ОБЯЗАТЕЛЬНА АКТИВНАЯ ССЫЛКА НА ИСТОЧНИК!!!


ХIакъикъаталде нух кIичI-кIичIараб батила...\nДагъистаналъул нухмалъулев вищиялда бан МахIачхъалаялдаса юрист Къадиев Расулица Дагъистаналъул ТIадегIанаб Диваналде гIарза хъван нахъисеб къоялъ батIи-батIиял лъазабиял гьаризе лъугьана Москваялда Рищиязул централияб комитеталъги.\nЮристас дагIба балеб буго исана 29 апрелалда Дагъистаналъул Халкъияб Мажлисалъ республикаялъул Конституциялъулъ гьабураб хиси-басиялда. Гьелъул магIна ккола гьанжесала республикаялъул нухмалъулев парламенталъ вищизе кколин абураб. Гьелда цадахъго гьес хъвалеб буго Халкъияб Мажлисалъул сайталда хъван букIанин гьеб къанун парламенталъ 18 апрелалдаго къабул гьабунин, 29 апрелалда гьелда гъоркь гъулбасанин заманаялъ Дагъистаналъе нухмалъи гьабулев Рамазан ГIабдулатIиповас. Амма журналистаз гьелде кIвар кьун хадуб парламенталъул сайталда гьеб къанун хисизеги гьабун цIидасан лъун бугоанин бицана ЭР-ялъе Расул Къадиевас.\nХалкъияб Мажлисалъ къабул гьабилалде къануназул проектал жамгIияб палатаялде экспертизаялде ритIулеб гIадат буго. Амма балагьараб мехалда гьеб къануналъул проект жамгIияб палатаялдегицин битIичIого бачIун бугин гъулбас лъезе Рамазан ГIабдулатIиповасухъейин абулеб буго юрист Къадиевас.\nГьел киналго гIунгутIаби рихьизарун Дагъистаналъул ТIадегIанаб Диваналде хъвараб гIарзаялдаса хадуб Расул Къадиевас киналъего гIайибияллъун рихьизаризе лъугьана Пачалихъияб Думаялъул депутатал.\nРоссиялъул субъектазул нухмалъулел рищиялда бан къануналъулъ чIванкъотIи букIарабани, регионазул парламентаздаги гьединал гIунгутIаби рукIунароанила.\nПалхIасил, 7 маялда Россиялъул Рищиязул централияб комитеталъ кьураб баяналда рекъон, Дагъистаналдагун Ингушетиялда республикабазул нухмалъулел рищула гьезие бихьизабураб болжал лъугIараб мехалда, улкаялда киса-кибго чIезабураб рищиязул къоялъ гьаричIониги бегьула гьел рищиял. Гьедин Дагъистаналъулгун Ингушетиялъул нухмалъулел гьезул болжал лъугIигун рищизе кколила.\nДагъистаналде нухмалъи гьабизе Рамазан ГIабдулатIипов ЦIияб Соналдаса хадув Москваялдаса витIун вачIана. Гьединлъидал бичIчIулеб гьечIо гьесие бихьизабураб болжал кинаб букIарабалали. Гьесда цеве гьеб хъулухъалда вукIарав МухIамадсалам МухIамадовасул болжал лъугIулаан тIасияб соналъул 20 февралалда.\nГьеб лъазабиялъ прессаялда гIемер ахIи-хIур бахъинабуна. Гьединлъидал Рищиязул централияб комитеталъ тIаде жубай гьабуна жидеца Дагъистаналъул нухмалъулезда лъазабунин нухмалъулев вищулеб къо 8 сентябрь бугилан.\nГьелде щвезегIан республикаялда гьелъул бицунев чиго вукIинчIо. ТIадежоялъе 8 сентябрь гьатIанкъо кколин, гIодоркъояз рачIун хIалтIудегун нухмалъулев вищичIониги, хIалтIул къоялъ гьев вищизе Дагъистаналъул парламенталъе квалквал лъицадай гьабулеб бугебан суал лъолеб буго юрист Расул Къадиевас.\nРасул Къадиев: «БитIараб бицани, дида лъаларо хас гьабун гьеб къо чIезабиялъе гIилла. Дозда бичIчIун батизе бегьула гьеб къанун гьадингосеб жо букIин. Гьединлъидал доз нилъерал ахIун Москваялдегун абун батила рищиял 8 сентябралда гьарейилан».\nПачалихъияб Думаялда парламентазул хIакъалъулъ бахъараб федералияб къанун тIоцебесеб цIалиялда къабул гьабун хадуб депутатазе гьарун рукIарал малъа-хъваял хIисабалде росичIолъиялъ кканин гьанже гьебщинаб гIала-гъважаян рикIкIунеб буго юрист Къадиев Расулица. Политикиял партиязда, Федерациялъул шураялда ва цогидалда хурхарал гIиси-бикъинал жалги хисизарун, аслияб суал рагIалде бахъинабун гьечIила.\nРасул Къадиев: «Рищиязул централияб комитеталъ чIванкъотIун бичIчIизабизе ккола жидерго позиция. Гьедин гьелъ чIванкъотIун лъазабизе ккола кинаб къануналда рекъон Ингушетиялдагун Дагъистаналда гьел республикабазул нухмалъулел рищилелали».\nРоссиялъул субъекталъул нухмалъулев вищулеб къо къанунал рахъулеб идараялъ чIезабулин абун къануналда хъвараб бакIалда дагIба балеб буго Къадиевас.\nРасул Къадиев: «Рищиязул къо чIезабула халкъалъ гьев чи вищулев вугони. Хадуб гьеб къануналда хъван буго гьадин: яги гьабула хIукму гьев нухмалъулев вищизе». Щиб гьеб кколеб?! Щиб чIандагIаги гьеб?! Кибниги хъван гьечIо рищиял кида тIоритIулелали, щиб къоялъ гьев чи хъулухъалде тIамулевали».\nРасул Къадиевасда лъабго нух бихьулеб буго санагIалъи гьечIеб бакIалъа рорчIиялъе. ТIоцебесеб нух, парламенталъ нухмалъулев вищиялдаса инкар гьаби. КIиабилеб, феералияб къануналъулъ гIунгутIаби лъугIизари. Лъабабилеб нух, заманаялъ нухмалъи гьабулев Рамазан ГIабдулатIиповги вахъун, Россиялъул президентас гьединго заманаялъе цойги нухмалъулев витIизе Дагъистаналде. Гьедин къануналда рекъон 50 къоялда жанив Халкъияб Мажлисалда цебе Дагъистаналъул нухмалъиялде лъабго чиясул кандидатураги лъезе.\nРасул Къадиевасе жиндиего бокьулеб буго тIоцебесеб нух.\nАдвокат Къадиев Расулил хΙаракатчилъиялде ва жибго парламенталъ къабул гьабураб республикаялъул бетΙер вищиялъул къагΙидаялде «Миллат» газеталъул бетΙерав редактор БисавгΙалиев МахΙмадил бербалагьи буго дагьалъ цогидаб.\nХIакъикъаталде нух кIичI-кIичараб батила...


Рузман къоялъул къаси «Радио Эркенаб Европа-Радио Либерти» корпорациялъул Москваялда бугеб бюроялъул бетIерасухъе рачIун, жал НТВ телекампаниялъул журналисталин ругин абурал гIадамаз гьесда гьарана напсияб хасияталъул цо-цо баянал кьеян абун.\nБюроялъул бетIерас гара-чIвариялдаса инкар гьабун бугониги, гьел гIадамаз гьесул рукъалъул кIалтIа чIун, къасд гьабулеб букIана хъвай-хъвагIай гьабизе. Гьез тIалаб гьабулеб букIана Эркенлъи радиоялъул ГIурус хъулухъалъул вукIарав пуланав журналистас жидехъе кьураб информациялда тIасан баян гьаби.\n«Радио Эркенаб Европа-Радио Либерти» корпорациялъул бетIерав редактор Ненад Пейчица гьелда бан абуна, гьеб бугин хIинкъи кьеялъул чорокаб хIужаилан.\nАхираб заманалда НТВ-телеканалалъ Россиялъул оппозициялъул вакилзабазда бан чанги нухалъ диффамациялъул кампания гьабулаан.\nЦо анкьалъ цебе «Вести недели» абулеб жиндирго программаялде гъорлъе Дмитрий Киселевас жубана «Радио Эркенаб-Европа-Радио Лъиберти» корпорациялъул журналистал – къватIисел улкабазул агентал хIисабалда бихьизабулеб сюжет. Гьел ругилан Россиялъул Федерациялъул интересазде данде хIалтIулел.\nРадио Эркенаб Европа- радио Либерти корпорациялъул бюро Москваялда хIалтIула 1991 соналдаса байбихьун.


Сессия » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Политика » Сессия\nДобавил(а): istina от 28-04-2017, 12:11\nСпикерасул рагIи рагIанадайха…\nДРялъул Халкъияб Собраниялъул иргадулаб сессия байбихьана гьелъул председателас хIукуматалъул вакилзабазе бадибчIвай гьабиялдалъун Халкъияб Собраниялъул председатель Хизри ШихсагIидовас абуна хIукуматалъул вакилзабаз сессиялда гIахьаллъи гьабиялъул иш цIакъго хашаб бугилан. Гьелда бан сессиялъул халгьабиялдаса нахъе бахъана "ХIукуматалъул сагIат" абураб суалги. Коммунистазул фракциялъул вакилас борхана республикаялъул школазда рахьдал мацI лъазабиялъул суал. Гьес бицана Лъайкьеялъул министерствоялъул сайталда лъун букIараб цIалул программа рахьдал мацIазул бугеб ахIвал-хIалалде дандеккунгутIиялъул ва гьединаб бербалагьиялъ нилъер халкъазул миллияб адабият, маданият цебетIезабиялъе кIудияб квалквал гьабизе букIиналъул. Сессиялда гьоркьоб лъезе босун букIана 29 суал. Гьезда гьоркьоб букIана Дагъистаналъул Конституциялда хиса-басиял гьариялъул суалги. Гьеб бараб букIана республикаялъул Халкъияб Собраниялда бугеб ГIолилазул парламенталъухъе законал хIадур гьаризе ва гьел церелъеялъул ихтияр кьеялда. Гьелдаго цадахъ сессиялда халгьабуна "Дагъистаналда ракьалдаса пайда босиялъул цо-цо суалазухъги". Гьаниб мухIкан гьабулеб буго республикаялъул буголъиялда ругел ракьаздаса пайда босиялъулъ Халкъияб Собраниялъул ва Дагъистаналъул хIукуматалъул кIвар. Гьенибго пикру буссинабуна лъабго яги цIикIкIун лъимер бугеб хъизамалъе республикаялъул ва муниципалияб буголъиялда ругел ракьаздаса паял кьеялъул суалалдеги. ХIукму гьабун буго гьеб законалъул проект киназдаго лъазелъун басмаялда бахъизе. Сессиялда гьоркьор лъуна республикаялъул ХIисабалъулаб палатаялъ 2016 соналда гьабураб хIалтIул хIасилалги. Депутатаз кIварбуссинабуна гьеб идараялъул хъулухъчагIазул къадар цIакъго цIикIкIараб букIиналде ва гьеб дагь гьабизе ккеялде. Гьединго, сессиялда къабул гьабуна "Дагъистан Республикаялъул творческиял хIалтIухъабазул ва творческиял союзазул хIакъалъулъ" законги. Республикаялъул жамгIияб гIумруялъе кIвар бугеблъун ккола "Дагъистан Республикаялъул социалияб рахъалъ кумек гьабиялда хурхарал жамгIиял гIуцIабазе пачалихъияб кумек гьабиялъул хIакъалъулъ" законалда хиса-басиял гьари" абураб законги. Гьелда бихьизабулеб буго жамгIиял идарабазе гIарцулаб ва цогидабги кумек гьабизе кколин.\nСессияСессияИсана ахирисебДРялъул Халкъияб Собраниялъул 50-абилеб сессиялда гьоркьоб лъун букIана 1 ...Дагъистаналъул кIиго "унти"