Рахьдал мацIазул тIугьдузул квацIи\n«Соцветие» абураб цIаралда гъоркь Гъизилюрталъул №9 школалда тIобитIана Дагъистаналъул маданияталъулги мацIазулги къоялъул хIурматалда гIуцIараб форум. Гьелда гIахьаллъана ГIалибег Тахо-Годил цIаралда бугеб Дагъистаналъул педагогикаялъул гIелмиял цIех-рехазул институталъул (ДНИИП) вакилзабиги Гъизилюрт шагьаралъул лъай кьеялъул управлениялъул хIалтIухъабиги.\nФорумалда бицана рахьдал мацIалги маданиятги цIуниялъулгун церетIезариялъул ва гIолеб гIелалъе гьезул кьучIалда мугъчIвалеб тарбия кьеялъул хIакъалъулъ. ДНИИПалъул директорасул заместитель Низами СапаргIалиевас гьадинаб хитIаб гьабуна форумалъул гIахьалчагIазде: «МацI ккола миллиябгун маданияб рахъ цIуниялъул аслияб шартI. РачIа нилъер умумузул гIадат-гIамалалъе ритIухъаллъун рукIине, рахьдал мацIги маданиятги цIунизе, нилъер кьалбаздаса чIухIизе кколеблъи лъималазда малъизе, тарихияб бечелъи рукIинесел наслабазеги щолеллъун гьаризе», - ян.\nЦIалана докладал, бихьизабуна Дагъистаналъул халкъазул мацIазул квацIи загьирлъиледухъ гIуцIараб концерт ва гьелдаса хадуб тIобитIана «Миллияб маданият цIуниялъулъ рахьдал мацIалъул кIвар» абураб тема гьоркьоб лъураб гургинаб стол.\nДругие материалы в этой категории: « МахIачхъалаялъул цIорол кIкIор гьабулеб заводалда махщелчагIи гIолел гьечIо\tПремьерги довго, масъалабиги гъолго »


Кубасаевасул иргадулаб пресс-конференция\nКубасаев Къурбан пресс-конференциялда.\nБензиналъул багьа ва самолетазул белтазул багьа цIикIкIиналъул бицана 25 сентябралда Монополиязде дандечIараб федералияб хъулухъалъул Дагъистаналда бугеб идараялъул нухмалъулев Къурбан Кубасаевас кьураб пресс-конференциялда.\nТадбиралъул байбихьуда Кубасаевас бицана монополиязде дандечIараб стратегия кин тIубалеб бугебали. Гьесул рагIабазда рекъон, стратегиялда гъорлъ уна ункъо суал.\nГьезда гьоркьор руго къануналда рекъон бизнес бачиналъе шартIал чIезари, бизнесалд цере чIолел админстративиял квекIенал тIагIинари, пачалихъиял тендерал кьеялъе гьарулел аукционазда гIахьаллъизе гъира бугезе квал-квал гьабунгутIи.\nКубасаевасул рагIабазда рекъон, экономикаялда ва бизнесалда гъорлъ пачалихъ лъугьине кколаро. «ГIицIго тарифазда ва багьабазда хадуб хал ккун гурони, тIокIаб батIияб гIахьаллъи бизнесалъул ишазда пачалихъалъул букIине бегьуларо», - ян абуна Кубасаевас.\nМонополиязде дандечIараб идараялъул нухмалъулес гьединго абуна МУПалгун ГУПал гIемерлъун ругин республикаялда. Гьес рикIунеб буго, гьел идарабазул хIалтIудаса хасаб бизнес лъикI бачунел пачалихъиял гурел фирмаби ркгин ва гьезухъе кьезе кколин тIубанго бизнес.\nПачалихъиял идарабаз бачунеб бизнесалъул хал-шал гьабулеб бугин абуна Кубасаевас.\nГьел идарабаз ричарал гъалатIал ритIизарулел гьечIилан бицана Кубасаевас. Мисалалъе. Монополиязде дандечIараб идараялъ пачлихъиябгун унитарияб «Новострой» предприятиялде чанги нухалъ лъазабун буго гьезул хIалтIудалъ 42 гъалатI батанин ва ругел масъалаби тIураян.\nАмма «Новостроялъ» инкар гьабун буго лъазабиязе ва тIадежоялъе Монополиязде дандечIараб идараялъул комиссиялъул протоколазул документал хисизарун руго. Гьанже «Новостроялъ» 21 миллион гъурущ гIакIалъун кьезе кола.\nБензиналъул багьаялъулги хал-шал гьабуна Монополиязде дандечIараб идараялъилан бицана Кубасаевас. Гьесул рагIабазда рекъон, Дагъистаналда хIалтIулеб буго 700-ялдаса цIикIкIун автозаправка ва гьезда гъорлъ моноплистал ругин абизе захIмалъулеб буго.\nДагъистаналда бензин бачIуна Волгоградалдаса, Сааратовалдаса, Башкириялдаса, Самараялдаса ва гьенир ругел нарталъул компаниязде гIарза хъван буго Монополиязде дандечIараб идараялъ щай бензиналъул багьаби цIикIкIизарурал бичIизабеян. Гьединго идараялъ заправкабазулги хал-шал гьабун буго.\nБензиналъул багьа цIикIкIинабиялъе чанги гIилла батун буго Монополиязде дандечIараб идараялъе.\nГьелги: нарталъул багьа тIадебахин, сезоналъулал багьаби цIикIкIи, бензиналъул акцизазул багьа пачалихъалъ бахинаби, нарт бахъиялъухъ кьолеб налог цIикIкIинаби, тIадежоялъе дуниялалдаго нарталъул багьа цIикIкIунеб буго.\nАвиабелтазул багьаялъул бицунаго, Кубасаевас абуна багьаби гIодорккун ругин. Авиакомпаниял цIикIкIана республикаялда ва гьелдалъун гьезда гьоркьоб къец баккана.\nЦере гIемер гIарзаби рукIунаан пассажиразул белтал цIакъ хириял ругин, гьенже гьединал гIарзаби гьечIо. «МахIачхъала-Москва-МахIачхъала» рейсалъухъ пассажирас гьанже кьезе кколеб гьоркьохъеб багьа буго 9500 гъурущ.\nПресс-конференциялда «Эркенлъи» радиоялъул мухбирас Кубасаевасда ракIалда щвезабуна республикаялъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповасул рагIаби.\nПрезидентас абун букIана Дагъистаналда ругел федералиял хъулухъазул идарабазулги хIукуматалъулги лъикIал гьоркьолъаби гьечIилан. Гьелдалъун «Эркенлъиялъул» мухбирас гьикъана Кубасаевасда гьес нухмалъи гьабулеб идараялдаги Дагъистаналъул хIукуматалдаги гьоркьор ругищали ричIунгутIиял. Кубасаевас жаваб кьуна ругилан.\nКъурбан Кубасаев: «Нижер гьоркьолъаби гIадатиял ва бигьаял ругин абизе дида кIоларо. ХIукуматалъул нухмалъулев Абдусамад ХIамидовгун нижер идараялъул дандеккола.\nАмма вице-премьеразда бичIулеб гьечIо Монополиязде дандечIараб идараялъ гьабулеб хIалтIи. Гьезда нижеца гьабулеб хIалтIи бичIуларого батила яги бичIулеб гьечIин хвелал гьарулел ратила гьез. Руго ричIунгутIиял амма хьул буго заманаялдасан гьел ричIунгутIиял тIагIилин».\nКубасаевасул рагIабазда рекъон, Монополиязде дандечIараб федерилияб хъулухъалъул нухмалъулесухъеги Россиялъул хIукуматалъул нухмалъулесухъеги хасаб къагъат битIун буго ва гьеб кагъаталда рехсон буго Дагъистаналъул хIакимаз гIадахъ росулел гьечIеблъи Монополиязде дандечIараб идараялъ тIураялъе тIадкъарал суалал.


Гумбеталда хасаб операция\n17 марталда Дагъистаналъул Гумбет, Болъихъ, Унсоколо мухъазул росабалъ терроризмалде дандечIараб низам лъазабун бугин абурал баянал кьолел руго Федералияб хIинкъигьечIололъиялъул идараялъул вакилзабаз. Гьел мухъазда ругел рохьахъ рахчун ругел изнугьечIого яргъидгIуцIарал ралагьиялъе тIоритIулел ругин гьел хасал тадбиралин лъазабулеб буго къуваталъул идарабаз.\nИтни къоялъул радакь лъабго тIубараб мехалда Гумбет мухъалъул Гьарадерихъ, Игьалиб, Унскоколо мухъалъул ЦIаналъ ва Болъихъ мухъалде гьоркьобе унеб ЦIияб Инхело росабалъ терроризмалде дандечIараб низам лъазабун буго.\nДагъистаналъул Оперативияб штабалъ ва Федералияб хIинкъигьечIолъиялъул идараялъ кьурал баяназда рекъон гьел росабазда аскIор ругел рохьахъ рахчун ругел изну гьечIого яргъид гIуцIарал ва гьез бахчараб ярагъги, дарабиги, къуваталъул идарабазде дандечIеялъе хIажатаб цойгидаб къайи-цIаги балагьиялъе гIоло тIоритIулел руго гьел хасал тадбирал.\nГьебго къоялъул радал 11 тIубараб мехалда Оперативияб штабалъ лъазабуна Терроризмалде дандечIараб низам тIолабго Гумбет мухъалдаго лъазабулеб бугин. Рохьахъгун мугIрузда гурони гьел хасал тадбирал росабалъ тIоритIулел гьечIолъи гурони, гьел тадбиразул хIасилазул хIакъалъулъ кинабгIаги информация кьолеб гьечIо къуваталъул идарабаз.\nГумбет мухъалъул ТIаса Гьарадерихъа Лабазанов МухIамадица «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда бицана жидер росулъе жеги щун гьечIин гьел хасал идарабазул хIалтIухъабийин, амма радалалдаса нахъе Гъоркьияб Гьарадерихъ хал-шал гьабулел ругин гьелилан.\nЛабазанов МухIамад: «Жеги нижер гьанире рахинчIоха гьел, гъоркьия росулъ 5-6 автомобиль цIун хасал идарабазул хIалтIухъаби рачIун ругин абунаха. Гьеб изнугьечIого яргъидгIуцIаразул кьерулъ ругел яги цIех-рехалда ругел цониги чи гьечIо нижер гьаниб. Гьединлъидал гьеб иргадулал халгьабиял ратилин коола дида.\nГьаб мухъалдаса гIебеде цохIого-цо Игьалиса цо вас вугин абулаанха гьел рохьилазул кьерулъ, гьев валагьулел ругин жакъа гьаб терроризмалде дандечIараб низамги лъазабуниланги бугоха абулеб».\nГьебго мухъалъул МелъелтIаса Сайтимиров Шамилица «Эркенлъи» радиоялъе бицана жиндихъе щварал баяназда рекъон Игьали хасаб операция тIобитIулеб бугилан.\nСайтимиров Шамиль: «Игьалиб хасаб операция тIобитIулеб бугин абунаха, мухIканал гурел баяназда рекъон кIигониги чиги чIван рагIула гьенив. Гьаб сагIат тIокIал батIиял баянал гьечIоха».\nГьебго къоялъ МахIачхъалаялда Энгельсил къотIноб полициялъулазде кьвагьдон руго щалали лъаларел чагIи. «Эркенлъи» радиоялъул баяназд рекъон лъукъун вуго кIиго полициялъулав, гьел азарханаялде щвезарун руго.\nГумбет мухъалда тIобитIулеб хасаб операциялъул хIакъалъулъго гIадин гьел полициялъулазде тIаде кIанцIи гьабиялъул хIакъалъулъ я Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул пресс-хъулухъалъ яги республикаялъул цIех-рехалъул идарабазул вакилзабаз жидеда щибниги лъаларилан абуна.\nГIемерисел журналистаз рикIкIунеб буго гьел идарабаз ургъунго къватIибе кьолеб гьечIилан. Олимпиада лъугIизегIанги, гьадингоги Кавказалдаса чIвай-хъвеялъулги кьвагьа-гIанхъиязул хIакъалъулъги информация балъго гьабейин абун буюрухъ бугин гьезиейилан.\nГьебги балъго гьабун регион хIинкъигьечIолъиялъул рейтингалда цебесеб бакIалде бачине къваригIун бугин тIалъиялъе, щай гурелъул Дагъистан дунялалдаго бищунго хIинкъи цIикIкIараб регионазул сияхIалде босун бугелъул.\nГьелъги, Олимпиада тIобитIизе букIиналъги батилин абизе бегьул 2013 соналъ дагъистаналда хIинкъигьечIолъи цIуниялъул ишалде цIикIкIун кIвар кьолеб букIараб.\nГьелъу хIасилалда 2012 соналде дандеккун гъоркьисала дагьал гIадамалги хванин абизе бегьулин хъвалеб буго «Кавказский Узел» сайталъ. Гьез кьурал баяназда рекъон 2013 соналъ рагъулаб дандечIеялъул хIасилалда Дагъистаналда зарал ккун буго 642 чи гьезда гьоркьоса 341 чи хун вуго, 301 чи лъукъун хутIун вуго. 2012 соналде дандеккун гьел гIадамазул къадар 8 проценталъ дагьлъун буго. 2012 соналъ кинавниги 695 чиясе ккун букIун буго зарал.\nГъоркисала соналъ Дагъистаналда гьабун буго 59 кьвагьи, гьезда гьоркьоса 3 яб гьабун буго жидеего бокьун хвалде арал террористаз. 2012 соналъги гьебго къадаралда рукIун руго Дагъистаналда кьвагьиял.\nГьебго сайталъул баяназда рекъон 20I2 соналде дандеккун 2013 соналъ кьвагьа-гIанкъиязул хIасилалда зарал ккаразда гьоркьор цIикIкIун гIадатиял гIадамал рукIун руго.\nГьедин гъоркьисал зарал ккун буго 208 чиясе, 20I2 соналъ гьезул къадар букIун буго 142 чи. Къуваталъул идарабазул 88 чи чIванги вуго, I65 чи лъукъунги вукIун вуго гъоркьисала. Цебесеб соналъ чIван вукIун вуго 110 чи лъукъун вуго 205 чи. Гьединго 20I3 соналъ изнугьечIого яргъидгIуцIаразул кьерулъа 171 чи чIван вуго, 12 чи лъукъунги вуго, 20I2 соналъ гьезу чIван вукIун вуго гьезул 231 чи, 7 лъукъунги вуго.


Пункт 1 статьи 5 вступает в силу с 1 января 2015 года (часть 3 статьи 12 данного документа).\nПункт 2 статьи 5 вступает в силу с 1 января 2015 года (часть 3 статьи 12 данного документа).\nПункт 3 статьи 5 вступает в силу с 1 января 2015 года (часть 3 статьи 12 данного документа).\nПункт 4 статьи 5 вступает в силу с 1 января 2015 года (часть 3 статьи 12 данного документа).\nабзац второй дополнить словами ", порядком прекращения учета сведений о гражданине, желающем принять ребенка на воспитание в свою семью, в государственном банке данных о детях";\nПункт 5 статьи 5 вступает в силу с 1 января 2015 года (часть 3 статьи 12 данного документа).\nПункт 6 статьи 5 вступает в силу с 1 января 2015 года (часть 3 статьи 12 данного документа).


Гьал къоязда жиндир хъулухъалдаса нахъе ана Дагъистаналъул миллияб банкалъул нухмалъулев Ильясов Сиражудин. Цо-цо информалатаз ва экономистаз гьеб хIужаги кьочIое босун Дагъистаналъул банказул цIех-рех байбихьун бугилан бицунеб буго.\nДагъистаналъул миллияб банк ккола киналго регионалда ругел банказул хIалтIул хал-шал гьабулеб банк. Гьеб ккола Центробанкалъул Дагъистаналда бугеб филиал. Республикаялда банказул сфераялда сверухъ гIемерал экономикиял такъсирал ва мекълъаби ратиялъул бицунеб букIана араб соналдаса нахъего. Гьединлъидал, гIемерисез Миллияб банкалъул нухмалъулев хъулухъалдаса ин гьелда бухьинабулеб буго. Ильясов Сиражудинги хъулухъалдаса нахъе ун, гьесул бакIалда хIалтIулей йиго Бацына Светлана. «Известия» газеталъе гьелъ кьурал баяназда рекъон, Ильясов хъулухъалдаса ун вуго ригьалде вахун вукIиналъ, кинабгIаги батIияб гIилла гьев нахъе иналъе букIинчIо. Гьебго «Известия» газеталъ лъазабулеб буго, республикаялда гIемерал банказда цадахъ хал-шал гьабулеб бугин Москваялдаса рачIарал специалистаз.\nГьездаго цадахъ хIалтIулел руго Центробанкалъул хIинкъи гьечIолъиялъул хIалтIухъабиги.\n«Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна республикаялда бугеб чанго банкалъулгун, амма цониги банкалда цIех-рех гьабулеб бугилан абураб информация тасдикъ гьабичIо. «Дагэнергобанкалъул» нухмалъулев хисулей Сунгъурова Анжеликаца гьадинаб баян кьуна.\nСунгъурова Анжелика: «Дагъистаналъул банказда цIех-рех байбихьун буго гьанже гуреб, кIиго моцIалъ цебе, дида лъаларо щай гьабсагIаталда гьелъул бицине байбихьараб. Нижер банкалда унеб буго планалда рекъон гьабизе кколеб букIараб цIех-рех. Гьеб байбихьизе кколаан гьаб соналъул марталдаго, амма Центробанкалъ гьеб мехалъ цоги банказда хIалтIи гьабулеб букIун, гьел регIичIого цIех-рех кIиго моцIалъ нахъе бахъун букIана. 29 маялдаса нахъе унеб буго гIадатияб къагIидаялъ кIиго лъагIалида жаниб цо нухалъ банказда гьабулеб цIех-рех. Ниж гьелъухъ ралагьун рукIана ва хIадурлъун рукIана. Дагъистаналъул банказда цIех-рех байбихьун букIана январалдаса нахъе, «Экспресс» банк биххун хадуб.\nЦо-цо банказда хал-шал араб соналъго байбихьун букIана, дида бичIчIуларо щай гьеб кинабго Ильясов хъулухъалдаса иналда бухьинабулеб бугеб. Гьев аралдаса цониги банкалда цIех-рех байбихьарабги дида рагIичIо. Кинаб бугониги информация къваригIарабго нижехъе рачIа, кинабго бичIчIизабила ва бихьизабила. Гьел харбаз нижер бизнесалъе зарал гьабулеб буго, цо-цо къапилаялъ гьел ургъунго тIиритIизарулел ругилан кколеб буго».\nЦевеккун Центробанкалда хIалтIулев вукIарав Александр Черепановас «РБК» телеканалалъе кьурал баяназда рекъон, ахираб заманалда Дагъистаналда банказда сверухъ бахъараб ахIи-хIур буго унго-унгоги бакIалъулаб филиалалъул хашаб хIалтIул хIасил. Ялъуни гьезда хIалтIун бажарулеб гьечIо, ялъуни ургъунго мекъал банказул хIалтIуде берал къанщун руго. Батизе бегьула гьел финансовиял такъсиразулъ Миллияб банкалъул жиндирго хасаб интерес абун бицана Черепановас.\nРегоналиял банказул ассоциациялъул вице-президент Олег Ивановас «Эркенлъи» радиоялъе лъазабухъе, Сиражудин Ильясов хъулухъалдаса инги банказда цIех-рех байбихьиги цоцада бухьараб гьечIо. Гьедин букIарабани Ильясов гьанже инароан хъулухъалдаса, жеги цевего инаан, щайгурелъул Дагъистаналъул банказда сверухъ ахIи-хIур гьанже гуреб, чанго моцIалъ цебе букIана.\nРоссиялъул регионазда жаниб банказул къадаралъул рахъалъ Дагъистан буго лъабабилеб бакIалда, Москваялда ва Санкт-Петербургалда хадуб. ГьабсагIаталда республикаялда буго 25 банк, гьеб гуребги, руго жеги 14 цоги батIи-батIиял регионаздаса банказул филиалалги. Экономистазул ва банказул хIалтIул рахъалъ специалистазул гIемерисез рикIкIунеб буго республикаялда банказул къадар дагьлъизе бугин ва хIалтIи гIадлуялде бачине бугин. Цереккун Центрбанкалъ лицензиялдаса махIрум гьабуна чанго Дагъистаналъул банк. Гьел ккола Банк «Экспресс», «Трансэнергобанк», «Дербент-кредит» ва «Трастовый банк». Республикаялъул Миллияб банкалъул нухмалъулевлъун цо-цо информалатазул баяназда рекъон тезе вуго президент Рамазан ГIабдулатIиповасул божарав чи. Рехсолеб буго гьанжесев премьер-министр Мухтар Меджидовасул цIар.\nГьезего гьечIеб буголъи\n«Экспресс» банкалда сверухъ хIаял


Гъоркь анкьица Гумбет мухъалда хасаб операция тIобитIулаго рохьоб рекIараб цIа жеги сун гьечIин, гьеб свинабиялде бакIалъул нухмалъиялъ кIварги кьолеб гьечIин лъазабулеб буго гьеб мухъалъул гIадамаз. Гьезул рагIабазда рекъон, хехаб заманалда цIа свинабичIони рохь тIубан бухIун лъугIизе рес буго, гьеб бухIулаго зодоб лъураб кIкIуйдуцаги хIухьел цIазе захIмалъулеб буго.\nАнкьица цебе Гумбет мухъалда терроризмалде дандечIараб низамги лъазабун Игьалиб хасаб операция тIобитIана, Гьарадерихъ ва Гъоркьа Гьарадерихъ хасал тадбирал тIоритIулел рукIана. Гьел росабазда аскIоб бугеб рохьор изнугьечIого яргъидгIуцIараз чIей гьабураб бакI батанин, рохьор гьел ралагьизе тадбирал тIоритIулаго рекIараб цIа жеги –жеги сун гьечIин, гьелде данде къеркьеялъе щибго хIалтIиги гьабулеб гьечIин я бакIалъул администрациялъ я хасал идарабазилан лъазабулеб буго гIадамаз.\nГьез абулеб буго жал хIинкъун ругила рохь тIубан бухIун лъугIиялда, жидер харибакIал хвезариялда. Гьединго рохь бухIулаго лъугьараб кIкIуй сверухълъиялдаго тIад бетун букIиналъ, хIухел цIазхе захIмалъулеб бугин абулеб буго гIадамаз.\nГьеб киналъго рахIат хвезабурал гIадамал жалго рахъун рукIун руго руго цIагун къеркьезе. ЦIа свинабиялъулъ гIахьаллъи гьабурав ГIумаров Шамилица «Эркенлъи» радиоялъе бицана гьаб сагIаталда гьениб бугеб ахIвал-хIалалъул.\nГIумаров Шамиль: «ТIоцебе доб хасаб операция байбихьараб мехалда рекIана гьениб цIа. Гьанже игьелдерил добасан парсазда тIадеги бахун Инхо, Гьарадерихъ, Гъоркьа Гьарадерихъ росабазул рохьал рух1улел руго. Гьебги свинабизе захIматаб кьурабазда, парсазда тIад бугеб бакI буго. Хасал гьеб цIа свинабулел идарабазул кумек гьечIого гIадатиял гIадамазухъ бажарулаго гьеб свинабун. Анькица бухIулеб бугеб гьеб рохь свинабизе сон цохIого цо цIа свинабулеб автомобиль бачIун букIана, гьезги гьаниб-доба лъимги речIчIизабун кIудияб чIаголъиго гьабичIо гьеб свинабизе.\nГумбеталъул мухъалда бухlулеб рохь\nЦIа рекIун хадуб тIоцересел къояз Игьали росдал гIадамал гьеб свинабизейилан рахъараб мехалда гьенир хасал тадбирал гьарулел рукIарал аскарияз лъазабун буго гьезда свинабизейилан абун бакараб жо гурин гьеб цIа бугеб, нужеца свинабуниги жидеца цIидасан бакулин гьебилан. Гьедин жакъа къоялда жаниб бухIун лъугIун бугин абизе бегьула Инхо, Игьалиб, Гъоркьа Гьарадерихъ росабазе кколеб рохьалъул I0-I5 гектар. Рохьоб цIа ккарал тIоцересел къояз гьениве вачIун вукIана Болъихъ мухъалъул рохьил магIишаталъул вакилги. Нижер гIолохъабаз цIа добе-гьанибегIан инчIого букIинелъун цереса гъутIби къотIизе лъугьиндал нужеца гIадада гъутIби хвезарулел ругилан абуна. ГIолохъабаз гьеб жибго тун хадуб сагIаталдасан гьадингоги бухIун лъугIана гьеб бакIги. Сон Инхоса Гьарадерихъе рачарал токалъул кварал рухIизехъин рукIун гьаралги, гьезие кумекалъе инхвалгун, килалги рачIун рукIана, амма гьел кварал цIунизе кIвей гурони тIокIаб гьеб цIа свинабиялъе хIалтIи гьабун бажаричIоха гIадамазухъа».\nРохь бухIун лъугIулеб букIиналдеъуг гьединаб хашаб бербалагьи щай бугебали цIехезе «Эркенлъи» радиоялъ бухьен гьабуна терроризмалде данде къеркьеялъул суалал тIуралев Гумбет мухъалъул бетIер хисулев Каримов АхIмадгун.\nКаримов АхIмад: «Сон гьениб цIа свинабизе лъабго-ункъго росдал гIадамал рахъун рукIана. Терроризмалде дандечIараб низам лъазабун букIиналъ, гьеб лъугIизегIан цIа свинабиялъул хIалтIаби гьаризе разилъи кьун букIинчIо аскарияз. Щай гурелъул гьенир рохьор рахчун ратарал изнугьечIого яргъидгIуцIаразул чанго чи тIурун ун вугин, гьел кквезе гъоркьчIелал гьарун ругин, бакI-бакIалда кьвагьулел алатал лъун ругин, гьезул гIадамазе хIинкъи букIунин лъазабун букIанаха гьез. Сон гьеб хасаб низамги лъугIун гIадамал рахъун рукIана гьенире цIа свинабизе, квер щолареб мугIрузда ругел захIматал бакIазда хутIизегIан гьеб свинабунги бахъана».\nДагъистаналъул гIорхъолъа арал ишазул министерлъиялъул пресс-хъулухъалъул хIалтIухъан МухIамадова Написатица «Эркенлъи» радиоялъе бицана гьеб терроризмалде дандечIараб низам лъазабун букIиналъ букIине кколеб хIалалда жидер хIалтIухъаби бажаринчIин гьенир хIалтIун. Кьурабазда парсазухъ бугеб заз-хъарахъ гурони, гьаб сагIаталда гьениб рохь бухIулеб гьечIилан.\nГумбеталъул рохь бухlун лъугlизехъин буго


Гьаб анкьалъ Дагъистаналъул блогосфераялда рукIарал аслиял лъугьа-бахъиназул хIакъалъулъ «Эркенлъи» радиоялъе къокъго бицана Фейсбукалда «Дагъистан» абураб группа бачунев блогер Шахтаманов Муратица.\nШахтаманов Мурат: «Бищунго гIемер блогосфераялда гьоркьор лъолел суалал руго заманаялъ республикаялъе нухмалъи гьабулев Рамазан ГIабдулатIиповасул тIоцересел галабазда хурхарал. Киназего кIвар буго гьес гьабулеб хIалтIул, ва гьелъие кьолел къиматал батIи-батIиял руго: цояз лъикIаб, цогидаз хашаб къимат кьолеб буго, камулеб гьечIо критика. Гьеб гурел гьоркьор лъолел руго цогидал суалалги. Киназго гьоркьоб лъолеб буго араб анкьалъ Семендералда букIараб хасаб операция, ай гьелъул хIасилал. КIвар кьолеб буго гьенив вукIанищ ялъуни вукIинчIищ генерил изну гьечIого яргъид гIуцIараб къокъаялъул нухмалъулев ХIажидадаев Ибрагьим абураб суалалъе.\nКъуваталъул идарабазги мухIканаб жаваб кьолеб гьечIо. Гьел лъугьа-бахъиназда хадуб баккана Жанисел ишазул министерлъиялъул хIалтIухъабазда тIасан хъубаб информация интернеталда реххи. Блогосфераялда хъвавухъе, унеб буго Дагъистаналъул жанисел ишазул министрасул хъулухъалъе гIоло къеркьей, ва гьелда хурхараб буго информационнияб рагъги».\nГьанже гIатIидго бицине буго гьезул, ва гьел гурел цогидал блогосфераялда гьоркьор лъурал суалазул хIакъалъулъ.\nБлогосфераялда гIодоб толеб букIинчIо цебесеб анкьалъ МахIачхъалаялъул Семендер абураб авалалда тIобитIараб хасаб операциялъул хIасилал. Къуваталъул идарабаз жеги мухIканго рехсолел гьечIо чIваразул цIарал, лъалеб гьечIо вукIанищ ялъуни вукIинчIищ гьенив генерил изну гьечIого яргъид гIуцIараб къокъаялъул нухмалъулев ХIажидадаев Ибрагьим. Бицунеб букIана Генуб росулъ ХIажидадаевасул инсуца зигара къабул гьабулеб бугин вас хвеялда бан, амма хадур раккарал баяназда рекъон, гьеб мухIканлъичIо. Факъир Факъиров абураб цIаралда гъоркь хъвадарулев блогер божулев гьечIо чIваразда гьоркьов ХIажидадаев вукIиналда. «Гьев чIванилан чанцIулго лъазабун букIана къуваталъул идарабаз, амма заманалдаса гьесул бакIалда цогидал ратулаан, гьанжеги гьев чIван ватиялда дун щаклъула», - абун хъвалеб буго гьес Фейсбукалда. Цоги блогерас хъвавухъе, хасаб операция тIобитIулеб букIараб рокъоса балъгояб нохъо букIун буго, гьенисан ун ворчIун вуго ХIажидадаев. «ЦохIо гьев ворчIун, цогидал кин гьенир хутIарал?» - абун суал кьолеб буго Диспетчер абураб цIаралда гъоркь хъвадарулев блогерас.\nХасаб операциялда чIвараздаса цо чиясул жаназа гурони батIа-бахъизе лъан гьечIо. Гьев ккола Унсоколо мухъалъул депутатазул данделъиялъул спикер МухIамадгIалиев МухIамадхIабиб. Блогераз бицунеб букIана гьесул гIагарлъиялъ тасдикъ гьабунин гьев чIвай. Амма хадур раккана цереккун чIварав депутат гIахьаллъарал лъугьа-бахъинал гьоркьор лъолел. Гьел лъугьа-бахъиназул гIемерисел руго криминалалда хурхарал. МухIамадзагьид Абакаров абурав блогерас хъвалеб буго «Цолъараб Россия» партиялъул депутат вукIанин гьев, амма партиялъ официалияб баян кьуна, М. МухIамадгIалиев щуго соналъ цеве партиялдаса ун вукIанин. Блогер Зарема ГIабдурахIимовалъ хъвалеб буго, цогидал «Цолъараб Россиялъул» депутаталги гьединалго ругин, хасго Халкъияб собраниялда гIодор чIарал.\nЦоги блогосфераялда кIудияб ахIи-хIур бахъинабураб лъугьа-бахъин ккана МахIачхъалаялда. Шагьаралъул полициялъул нухмалъулев ГIашикъов Раипил рокъоб цIех-рехалъул идараялъул хIалтIухъабаз чIухь бана. Бицунеб буго гьесда Каспийск шагьаралъул депутатазул данделъиялъул депутат МухIамадхIажи ГIалиев чIваялъул гIайиб гIунтIизабулеб бугин. Шамиль Муртузалиев абурав блогерас хъвалеб буго, гьеб бугин республикаялъул министрасул хъулухъалъе гIоло къеркьей. «Раип ГIашикъов рикIкIунев вуго гIемерисез кьварарав, республикаялъул полициялда рагIи билълъарав чилъун. Гьев хъулухъалде виччангутIизе, Москваялда цебе гьесул къадру бортизабизе гьабулеб хIалтIи буго гьеб», - абун хъвалеб буго Шамилица. Камулел гьечIо рехсарал лъугьа-бахъинал Семендералда букIараб хасаб операциялда хурхинабулелги.\nАлаудин Мирзаев абурав блогерас хъвалеб буго Раип ГIашикъовас кумек гьабулеб букIанин сверун ккурал рорчIинариялъе, МахIачхъалаялъул полициялда божичIого операция тIобитIанин ФСБялъул хасаб къокъаялъ. «Гьадингоги гьел ФСБялъ тIоритIулел рукIана, ГIашикъов гьенив гIахьаллъизе кколароан»,- илан хъвалеб буго Василав Василовас. Фейсбукалда баккана Р. ГIашикъовасул рахъ ккураб митинг тIобитIизе бугилан лъазаби, амма гьеб заманаялъ нахъбахъун буго. Цо-цо блогеразул баяназда рекъон, митингалда гIахьаллъизе руго I5 азарго чи, аслияб къагIидаялъ Казбек мухъалдаса. Раип ГIашикъов ккола гьеб мухъалъул Алмахъ росулъа.\nМитинг тIобитIана дагьалъ цеве щалали чIезаризе кIвечIез вуххарав лъарагIазул жамгIияв цевехъан Абсалитдин Мурзаевасул рахъ ккунги. Гьелъул гIахьалчагIаз бицунеб букIана Мурзаев вуххиялда хурхун гьабураб уголовияб хIалтIи кколеб къагIидаялъ гьабулеб гьечIин ва гIайибиял тамихIалде цIачIого рорчIизехъин ругин. Гьелъие квербакъи гьабулел республикаялъул тIалъиялда ругиланги бицунеб букIана. Гьединго митингалда гIахьаллъараз борхана ракьазул ва миллияб суал. Блогосфераялда гьеб параялдаго гьеб суалалда тIасан бахIс байбихьана. Кидаго гIадин, жидер ракьал магIарулаз ккун ругин хъвалеб букIана лъарагI миллаталъул чагIаз. «ЛъарагIазул ракьал хутIун гьечIо, Ленинкенталда лъарагIаздаса магIарулал чанго нухалъ гIемер руго», - ян хъвалеб буго Аташ абураб цIаралда гъоркь хъвадарулев блогерас. Журналист Руслан СалахIбеговас хъвалеб буго МахIачхъалаялда цIар хисизе кколин Анжихъала абун, цебе букIараб лъарагI цIар буссинабизе кколин тIадбуссун.


ТIалъиялда бараб кIиго къо\nБакьайчIиса махх бухулев ГIабдулагьилги МахIачхъалаялда жалакьурисес гьарурал гьунаразулги бицунаго, Хунзахъе щун ратана. Гьединал жал рицине пагьму бугилан, БакьайчIиса Шамилил Бахуда (МухIидинова) хIайранлъун хутIун нижги рукIана.…\nКиназдаго релълъараб, лъиданиги релълъинчIеб\nГьал къоязда Дагъистаналде рачIун рукIана «Вместе.РФ» абураб федералияб (федерациялъул советалъул) телеканалалъул мухбирзаби Артем Пашнин ва Михаил Чупрасов. Гьезул масъала букIана Федерациялъул советалда тIоритIизе ругел «Дагъистаналъул…\nБакълъулазул ракьалда дармилгун ихтилаталъул байрам\n30 январалда Гумбет районалъул Гъоркь Инхо букIана кIудияб тадбир. Республикаялъул мугIрузул росабазда гьоркьоб тIоцебе гьениб тIобитIана росдал магIишаталъул ярмарка. Тадбиралъул гIуцIарухъаби ккола ДРялъул Росдал магIишаталъул…\nКоронавирусалъул унтудаса цIуниялъе гIадамаз щиб гьабулеб бугебали бихьизе росабалъе унев Гъуниб районалъул бетIер МудунхIажи Къадировгун цадахъ ниж щвана Кудалиб росдал участкаялъулаб больницаялде.\nМагIарухълъи берцинлъулел ишал\nЛъим бугеб бакIалда гьитIинабго бугониги къулгIа балеб гIадат букIана нилъер умумузул. Свакан унев чи, нухда къулгIа батидал, жиндир рукъалъул бокIон батарабгIан вохулаан. Щивасе санагIаталъе бараб…\nГIадамал дагьлъулел рукIин – бищунго захIматаб масъала\nШамил районалъул МачIада росу буго гьидерил жаниблъиялда, сверун рохьаз ккураб, гIумру гьабиялъе санагIатаб, тIабигIат берцинаб бакIалда.Жакъа росдал жамагIаталъул гIумруялъул, администрациялъ гьарурал хIалтIабазул ва цере чIарал…\nМокъокъ росдадаса кIиго километралъул манзилалда, бакътIерхьул рахъалда, Микьуда гIурул рагIалда буго ицц. Гьениса лъим гьекъолеб мехалда цо дагьабго чIабтIил махI чIвала. Гьеб буго кванирукъалъе цIакъ…\nБатила гьаб хIакъикъат, цIунизе ккела низам\nБатила гьаб хIакъикъат, ЦIунизе ккела низам. Какилъ гIадин рацIцIадго, ЦIодорго рукIани лъикI…\n21:04, 16 мая 2022, 231


Брюсселалъул аэропорталда лъукъарал руччаби\nЦебеккунго гьабураб хIасилалда рекъон 23 чи чIван вуго, анцI-анцIгоявги лъукъана. Амма гьел рикIкIенал мухIканал гуро, ян лъазабулеб буго цогидал журналистаз.\nБельгиялъул сахлъи цIуниялъул министерлъиялъ загьрарурал баяназда рекъон Брюсселалъул аэропорталда бахъараб кьвагьдариялъул хIасилалда 11 чи чIван вуго.\nЖеги 15 чи чIван вуго метроялда букIараб гьужумалъул хIасилалда. ГIаммаб къадаралда Брюсселалда талат къоялъ 26 чи чIван вуго. АнцI-анцIго чи лъукъун вуго.\nАмма бакIалъулаб прессалъ абулеб буго, гьеб бугин мухIканаб гуреб хIасил. Журналистазул хIисабалда минимум 34 чи чIван вуго.\nНижер радиоялъул мухбирас гара-чIвари гьабуна Брюсселалъул метроялъул Maelbeek абулеб станциялда кьвагьи бахъараб мехалда гьенив вукIарав Джо Кукгун. Гьев ккола Cook Communications абулеб кампаниялъул хважаин. Гьес гьадинаб баян гьабуна нижер мухбирасе.\nДжо Кук: «Европаялъул Комиссиялъул минаялда аскIоб бугеб метроялъул станциялде ине хиял букIана дир. Майдан тун, дун уне вукIана Maalbeek абулеб гьеб станциялдехун.\nГIагарлъараб мехалда дида ккуй бихьана. Рихьулаан метроялъуса эхеде реккерулел гIадамалги, тротуаралда регун чIун рукIарал гIадамалги. Цоял рагъаричIого регун чIун рукIана. Гьеб мехалъ дида бичIчIана – цо квешаб жо ккун батилин».\nБельгиялъул премьер-министр Шарль Мишелица лъазабуна, аэропорталде тIаде кIанцIание живго жинцаго чIвазе хIукму гьабурав. БатIи-батIиял баяназда рекъон кьвагьи бахъизегIан гьенир гIараб рагIаби рагIулаан.\nУнкъго къоялъ цебе Брюсселалъул полициялъ ккуна Парижалда гъоркьисала ноябрь моцIалда гьарурал терактазда хурхен букIиналда щаклъи бугезол аслияв - СалахI ГIабделсалам.\nБельгиялъул жанисел ишазул министерлъиялъ лъазабун букIана гьев ГIабделсаламил хиял букIун бугин Бельгиялда цIиял терактал гьаризе.\nГьадинал терактал гьарулеб мехалда тIоцебесеб иргаялда щакъли кколеб буго гIемерал улкабазда гьукъараб ва террористикияблъун рикIкIараб «Исламияб пачалихъилан» абулеб гIуцIиялъул гIахьалчагIазда.\nАмма ракIалдаго гьечIого гьаб нухалъ Украиналъул ХIинкъи ГьечIолъи ЦIуниялъул Хъулухъалъул бетIер Василий Грицюкица журналистазде лъазабуна, Брюсселалда гьарурал гьужумазда Россиялъул хурхен букIун батилин.\nГьелда бан Россиялъул премьер-министр Дмитрий Медведевас жиндирго Фейсбукалда хъвана Грицюк гIабдал вугин.\nБрюсселалъул кьвагьдари дандбалеб буго дунялалъул прессалъ гуребги - политиказги.\nАмерикалъул Цолъарал Штатазул президентлъиялде Республиканияб партиялъул рахъалъан кандидатлъун кколев Дональд Трампица Fox News телеканалалъе чIван къотIун абуна жиндир ихтияр букIарабани – жинца гIурхъаби къазе хIукму гьабилаанин.


Депутатаз ахIи бана хIакимзаби дагьлъизаризеги анонимазе нухал къазеги\n28 маялда тIобитIараб Дагъистаналъул парламенталъул сессиялда «Россиялъул патриотал» партиялъул вакил Эдуард Хидиров кIалъана пачалихъиял хъулухъчагIи дагьлъизабизе кколилан.\nГIадамал хIисабалда жиндир кинабгIаги тIадкIалъай гьечIин Дагъистаналъул хIакимзабаздехун, амма пачалихъиял гIарац пасат гьабичIого букIине, нилъеца хъулухъчагIазул кьералги къокъ гьаризе кколин, цIиял технологияздаса пайдаги босизе кколин абуна гьес. Масала, Дагъистаналъул хIукуматалда вугев микьго вице-премьер щибизе къваригIунев чийила. Ункъояв гIунги тIокI вугила. Гьединго республикаялъул бетIерасул администрациялдаги гьаризе кколила хиса-басиял. 21 гIасруялда гIумру гьабулел рукIаниги, жеги нилъ ругьунлъун гьечIила кинабго документация электроннияб къагIидаялде бачине.\nЭдуард Хидиров: «Нижеда лъикIаблъун бихьула федералияб цебетIеялъул рахъалъ гIуцIараб жанисеб политикаялъул БутIаги Пачалихъиял шапакъатал кьолеб БутIаги цолъизабизе. Гьединго гьабсагIаталда республикаялда ругел идарабазул 30 процент цоцалъ журазаризе, яги къазе. Масала, росдал магIишаталъул министерлъи цолъизабизе бегьула экологиялъулгун тIабигIат цIуниялъул министерлъигун ва рохьил магIишаталъул агентлъигун. Экономикаялъул министерлъиялда тIадкъазе бегьула пачалихъиял хIажалъабазе къайи босулеб комитет. Гьединго юстициялъул министерлъиялъулги республикаялъул бетIерасда цебе гIуцIараб Ихтияразулаб БутIаялъулги буго цоцада релълъараб хIалтIи. Гьединго кризисалъул заманалда гIумру гьабулел чагIи хIисабалда нилъеца никар гьабизе ккола яги дагь гьаризе ккола пачалихъалъул гIарцуде машинаби росиги».\nЭдуард Хидировас гьебщинаб жо бицунеб мехалда залалда гIодор чIарал депутатазулги тIаде рачIаразулги хъуй букIана бахъун, амма гьев мекъи вугин яги витIарав вугин абулев чи вахъинчIо.\n«Правое дело» партиялъул цIаралдасан кIалъарав МухIамад Шабановас борхана анонимаз интернеталдасан хъвалел чорокал макъалабазул суал. Гьел хъвалел ругила республикаялъул бетIерасдаги, ректораздаги, депутатаздаги тIасан. Амма къанун цIунулез гьелъул сан щайила гьабуларебан суал лъуна Шабановас.\nМухIамад Шабанов: «Гьел чорокал жал хъвалел чагIи щай нилъеца ралагьуларел? Гьезул гьел жал рахъулел сайтал щай къаларел? БитIараб хъвалеб бугониги, батIияб иш бугоан. Амма хIакъикъаталда гьезего гьечIел хIужабазул хъвалеб бугони, гьелъие ахир лъезе ккола».\nКоммунистазул вакил МахIмуд МахIмудовас кIвар буссинабуна магъалодул роцен цIикIкIинабиялъ Дагъистаналъул бизнесчагIи рахчун хIалтIизе рукIиналде. Гьедин ахираб лъабго соналда жанир бизнесчагIи дагьлъанила 25 азарго даранчиясдалъун. Гьединлъидал цере рукIарал роцаби тIадруссинаризе кколин ахIи бана коммунистас.\n«Единая Россиялъул» вакил АхIмад Изиловас бицана пачалихъиял азарханабазда дараби жалго унтаразда росизарулел ратанила. Хадуб азарханабазул тохтурзабаз гьел дараби жидецаго росараллъунги рихьизарун, пачалихъалда рецIизарулел ругила гьел.\nСундул бицунелин нилъ ругелин тIаде жубана спикер Хизри ШихсагIидовас, гьалейила, гьабсагIаталда дарабазул бицунеб мехалда гьезда тIасан суал кьезе сахлъи цIуниялъул министргицин сессиялде вачIунареб мехалда. Гьесдаго релълъун цогидалги ругила рачIинчIого чIун. Республикаялъул бетIер вачIинчIониги, гIемерисел рачIинчIого чIолин сессиялде, гьединго батилин жакъагийин щурщур бахъана журналистазда гьоркьоб.\nГьединго чIагояб кIалъай ккана гIолилал тIадегIанал пачалихъиял хъулухъазде росиялда бан бахъараб къануналъул проект гьоркьоб лъедалги. Гьенире гьел росизе ккани, пачалихъияб хъулухъалда хIалтIун лъабго сонил хIалбихьи букIине кколеб буго. Гьеб мехалда коммунистаз абуна советияб заманалда лъикIаб хIалбихьи букIанин гьеб рахъалъ. Бокьараб бакIалда бищун лъикI хIалтIарав гIолилав лъолаанин вачун цо кIудияб хъулухъалда. Жидецаги гьеб проект советияб заманалъул къануналда релълъун ургъанин жаваб кьуна сессиялда цебе гьеб проект лъурав депутат Фикрет Ражабовас.\nР.ГIабдулатIипов: Дида дунго Дагъистаналъул цIумлъун вихьулев гьечIо


Жакъа республикаялъе чара гьечIого хIажат руго Дибировал гIадинал\nКигIан лъикIав тохтур вугониги, бокьарав тохтурасухъа гуро бажарулеб больницаялъе нухмалъи гьабун. Гьединасул букIине ккола камилаб гIакълуги, кьварараб гIамал-хасиятги, цогидаздаса тIокIаб кIваркьейги, сабурги, жавабчилъиги. БетIерав тохтур вукIине ккола жиндирго ишалъе ракI-ракIалъ ритIухъав, тохтурасул хIалтIул бугеб кIвар бичIчIулев, захIмалъабаздаса хIинкъуларев чи. Дир пикруялда, гьединав нухмалъулевлъун рикIкIине бегьула хирург Дибиров ГIабдурахIим. Гьев ккола Лак районалъул Хути росулъа. Гьавуна 1962 соналда Москваялда, машгьурав гIалимчи, цаби-гIусазул тохтур Дибир Дибировасул хъизамалда. Гьесул жигаралдалъун рагьана Дагъистаналъул мединституталда стоматологияб факультет. Дибирги хIалтIана гьенив гIемерал соназ преподавательлъун.\nШколалда ГIабдурахIим рикIкIунаан мисалияв цIалдохъанлъун, гьесие рокьулел дарсал рукIана математика, физика ва ингилис мацI. Гьел предметазул олимпиадабазда призалъулал бакIалги росулаан гьес. Дибиров машгъуллъун вукIана спорталдеги, шагьаралда ва республикаялда тIоритIулел тIадагьаб атлетикаялъул рахъалъ къецазда чIелал росулаан гьес.\n1979 соналда Дибиров цIализе лъугьана Дагъистаналъул мединституталъул лечебнияб факультеталде. Институталдаги гьев машгъуллъун вукIана жамгIияб ва гIелмияб хIалтIабазде. Гьесда тIадкъан букIана профессор М. Арбулиевасул урологиялъул цIех-рехазул студентазул гIелмияб кружокалъул жавабчиясул хIалтIи.\nГIабдурахIимица жакъаги кIудияб адабгун ракIалдещвезарула жиндир рукIарал преподавательзаби: профессорал А. ХIамидов, Р. Мажидов, ТI. ТIалхIат, доцент Ю. Куликов ва цогидалги. «Дур бетIер цIодораб буго, берал гIолохъанал, кверал къуватал руго, бажарула», - янги абун, тIамуна гьев Ю. Куликовас тIоцебесеб операция гьабизеги. Операция лъугIун хадуб, гъажалда кверги лъун, гьес абуна: «ХIалчIахъад, кверал сородичIо, дур лъикIав хирург вахъина», - ян.\nБагIараб дипломалда институт лъугIидал, ГIабдурахIим витIана Грозный шагьаралъул №4 больницаялда хIалтIизе. Гьениб гьесул гьудуллъи ккана ГIандиса хирург Багьавудин ГIалиевасулгун. «Гьес ругьун гьавуна дун хирургасул махщалида ва рагьана гьелъул балъголъаби. Лъимадуе гьабураб цо операциялдаса хадуб, «хIалчIахъадинги» абун, гьес кьураб къимат дие гIумруялъго хутIана бищунго тIадегIанаб шапакъатлъун», - ан бицана Дибировас, гьудулги ракIалдещвезавун.\nГрозныялдаса хадуб ГIабдурахIим ункъо соналъ хIалтIана Гудермес шагьаралъул больницаялда. Гьениб камиллъана гьесул махщелги. Бицараб ритIухъ гьабизелъун, гьес цо гьадинаб мисалги бачана. «ТIоцебесеб маялъул къо букIана. Киналго тохтурзаби ун рукIана къадаралде щварав пишацояв вукъизе. Дун вукIана больницаялда хутIарав хирург. Анлъго сон барав васасул беццаб бакьалъе операция гьабулев вукIана. Циндаго рагIана милициялъул машинабазул сирена, машинабазул сигналал, гIодулезул гьаркьал, ахIи-хIур. Больницаялде вачун вачIана авариялде ккарав чанго чи. Дица хIукму гьабуна гьабизе байбихьун букIараб операция нахъбахъизе, Аллагьасе рецц, васасул гIумруялъе щибго хIинкъи букIинчIо. Авариялде ккарал гъура-чункун рукIана. Къокъго абуни, дихъа бажарана лъабго чи хвалдаса хвасар гьавун. Гьеб букIана дир бергьенлъи ва бажари, добги букIана дунго дидасаго чIухIараб къо», - ян.\n23 соналъ (1990-2013) Дибиров хIалтIана И. Пироговасул цIаралда бугеб Москва шагьаралъул тIоцебесеб больницаялда кIудияв гIелмияв хIалтIухъанлъун ва хирурглъун. Гъваридаб лъаялъул, хирурглъиялъул лъикIаб махщалил, аслияб жо, берцинаб гIамал-хасияталъул инсан ГIабдурахIим вукIана киназго адаб гьабулев тохтур. «Нижер хехаб кумек» абураб тIокIцIарцин рекIун букIана гьесда. Миллат цIехечIого, щоле-толеб жоялъухъ балагьичIого, гьес киназего кумек гьабулаан. Гьелъие нугIлъи гьабулеб цо мисалги бачина. «1993 соналъул 31 декабралда гьесухъе ахIун бачIана ЧРялъул сахлъицIуниялъул министр Муса АхIмадовас. Гьес абуна, хъачагъазул гуллица захIматго лъукъун вугила Къадировасул охранник, хIажат бугила хехаб кумек. Гьес кинабго жавабчилъи жиндего тIаде босана, лъукъарав И. Пироговасул больницаялда лъуна, операция гьабизе махщел бугел хирургал ахIана. ПалхIасил, лъукъарав хвалил квачIикьа вахъана».\n2013 соналда Дибиров Дагъистаналде тIадвуссине ккана, захIматго унтарав инсуе хIажат букIана гьесул кумек. Заманалдасан, республикаялъул сахлъицIуниялъул министр Танка Ибрагьимовас гьесда гьарана Гъумекиб росдал больницаялъул бетIерав тохтурасул хIалтIи тIаде босеян. ГIабдурахIимица бицухъе, Гъумекиб ратана ремонт гьабураб сон кIочараб мина ва кабинетал, басралъарал алатал, лъай-махщел камил гьабизе кколеблъи кIочарал медицинаялъул хIалтIухъаби… ЛъагIелгун бащдаб заманалда жаниб кьучIдасанго хисана больницаялъул куц-мухъ. БетIерав тохтурасул тIалабал тIуразарун бажаричIого, лъай-махщел мукъсанал тохтурзаби ва медсестраби жалго хIалтIудаса нахъе ана. Гьезул бакIалде росана Россиялъул медицинаялъул центразда ва МахIачхъалаялъул больницабазда хIалтIулел рукIарал тохтурзаби: хирург, педиатр, травматолог, невролог, кардиолог, тохтур-лаборант. Жакъа больница хьезабун буго гьаб заманалъул медицинаялъул алатаздалъун, тохтурзабазе чIезарун руго тахшагьаралдаго гIадал шартIал. ТIадегIанаб технологиялъул операция гьабизе гурони, жакъа Лак районалдаса унтарав МахIачхъалаялде вачIине кколаро.\nЛак районалъул жамагIаталъги ДРялъул СахлъицIуниялъул министерствоялъги бетIерав тохтурасул хIалтIуе лъикIаб къимат кьуна. Гьелъги батила, 2017 соналда Танка Ибрагьимовас ГIабдурахIимида гьарараб, Каспийск шагьаралъул больницаялда лъугьун бугеб ахIвал-хIал хIехьезе бегьиялдаса ун бугин, гьеб «сахгьабиялъул» иш тIаде босеян.\nКаспийск шагьаралъул больницаялда хIалтIулев вуго 1500 чи, гьездаго гьоркьов 311 тохтурги. Больницаялда цебе бугеб поликлиникаялъул рес буго къойида жаниб 1200 унтарав къабул гьавизе. ГIабдурахIимица бицана: «Гьаниб бугеб ахIвал-хIал доб Гъумекиб росдал больница кIочараб батана. Божизе захIмат букIана шагьаралъул больница гьадинаб хIалалде ккун батиялда. Больницаялъул цо-цо бакIал риххун унел руго, хIажатханабаздаса бачIунеб лъим гьелъулго ракьалде чвахулеб буго, котельная хIалтIулебго гьечIо. Гьаниб гIураб къадаралда гьечIо я гьабзаманалъул медицинаялъул алатал, я лъай-махщел бугел хIалтIухъаби. ЛъагIелгун бащдаб заманалда жаниб Каспийск шагьаралъул больница бищун лъикIазул цояблъун гьабизе рагIи кьуна дица министрасе. Жакъа нижее чара гьечIого къваригIун руго лапороскопияб методика лъалел хирургал, тIадегIанаб лъаялъул чанго эндоскопист, бидурихьазул хирургал, операция гьабулел ортопедал ва травматологал, хIалбихьи бугел кардиологал, УЗИялъул специалистал, тохтурзаби-лаборантал. НахътIамун течIого, ремонт гьабизе кколеб хIалалда буго лъимал гьарулеб ва туберкулез сахгьабулел отделениял, лъималазул поликлиника. Больницаялда хадуб буго 70 миллион гъуршил налъи. Масъалаби руго, амма нижер ресалги хIалтIизе бугеб гъира-жанги кумекалъеги ахIун, гьел нижеца къокъаб болжалалда тIуразарила», - ян.\nГIабдурахIимил хъизан-лъималги руго цоцалъ рекъарал, гIадамазе ва пачалихъалъе пайдаял. КIудияй яс Тамара ккола лор-тохтур. Хадусей яс Сунна ккола педиатр-иммунолог, хIалтIулей йиго Москваялъул Д. Рогачевасул цIаралда бугеб медицинаялъул централда, вас Ибрагьимбег школалда цIалулев вуго.\nЖиндирго аслияб хIалтIуда цадахъ Дибировас гьабула жамгIияб хIалтIиги. Гьев ккола «Гъази-Гъумек» жамгIияб фонд гIуцIаразул цоявги.\nЖакъа Дагъистаналъул медицинаялъе цIакъ хIажат руго Дибировал гIадинал нухмалъулелги тохтурзабиги.\nПрочитано 374 раз\tПоследнее изменение Пятница, 06 апреля 2018 11:50\nДругие материалы в этой категории: « Рахунел унтаби\tГьересидарабазе нух къан буго »


«Миллат данде къалеб гIарцул къадиро»\n«Миллат данде къалеб гIарцул къадиро» - гьадин абулеб буго Залму Батировалъ, Суракъат Асиятиловасе сайгъат гьабун хъвараб цо кочIолъ.\nХалкъияй шагIиралъул гьелго рагIабаздалъун къимат кьелаан дицаги, тIолалго магIарулал цого пикругун цого бакIалде данде ракIарулеб авар мацIалъул фестивалалъе.\nГьединаб байрам нилъер букIинчIо ва цоги гьечIо. Цояз абизе бегьула гьеб кечI-бакъан жубараб тадбиралъищ мацI цIунулебин, цогидал рекъечIого рукIине бегьула шапакъатал кьезе рихьизарурал цIаразда, лъабабилел - тIубанго рикIкIадал, гьелъул кIварго гьечIел. Амма руго гьенире щвечIого чIезе кIоларелги магIарулал.\nБайрамалъул сурат: разиял гьурмал, гьудулзабазда балеб къвал, гIемеразул къвалакь авар мацIалда рахъарал тIахьал, газет-журналал, гIинда чIвалеб гIагараб мацIалъул калам. Зурмил къвакъвай, къолол двари, кьурдул сверулъ тириго бахъулеб некIсияб расен. БакI-бакIалдаса рагIулеб тIармил накъит, гьунар тIокIал кочIохъабаз чIаго гьарулел халкъиялгун миллиял бахIарзал - Бахтика, Хочбар, Шамил, ХIажимурад, щущахъ биххизабураб Надиршагьил бо, бухIи цIикIкIараб АхIулгохI.\nБуцараб тIохол махI, бикьулеб чIер, чIагIдал бакIалда гьекъолеб тIохол лъама, къелдерил хIунтIер, хунздерил гьалилгIатIал хинкIал, гъунисезул тIутI. Кинабго рехсон хIал кIвеларо. Жидерго азбаралда гIадин эркенго, миллияб ратIлилъ рекерахъдулел лъимал. Гьел гIуна фестивалалда цадахъ, ругьунлъана ТубхIатил гьайбатаб «Алипбаялдаса» мухъал рищизе, гьезда лъала магIарул мацIалда кечI цIалулел гурезе гьаниб рагIи букIунареблъиги. ГьитIичазулъ гъира цIикIкIунеб буго къец бан рахьдал мацIалда цIи-цIиял кучIдул лъазаризе. Гьаниб буго магIарул рухIги махIги, миллаталъул гугьарги, горсверулъ къадруял гIадамалги. Гьаб тадбиралъ ахIулел руго гIаркьалаби цIилъулеб хIалалъ кьалбал беэнлъизаризе. Гьанир гьечIо мацI цIунизе кколин гьарулел чIорогоял кIалъаял, чIамучIаб рецц-бакъ, гьаниб рещтIун буго магIаруллъи.\nГьаб байрамалъ къватIире рахъинарун руго гъансинир рукIин кIочарал кIодол хъабалаби, гормендаби, магIида басралъарал тIингъал, буртаби ва бухараби. ГIолилазулъ бижулеб буго цIияб гъира - жидер логол роцада цIиял чухъабигун хъабалаби рукъизе, миллияб ратIлилъ матIуялда цебе свери бахъизе.\nГьудуллъи щулалъулеб буго, жиде-жидер бокIнире руссун анцI-анцI сонал арал райгазетазул коллективазул. Гьенибго - мухбирзабаз бицунеб гIаммаб махщалил хабар, дандбалеб пикру, бикьулеб ургъел. Гьале миллияб аслу рагьулеб руцIцIен, тIокIаб гугьаралъул гъансито.\nЖидер хаслъи цIунарал, гьунарал гьарзаял районал: ЧIарада, Шамил, Хунзахъ, Унсоколо, Лаваши, Гъуниб, Гумбет, ГIахьвахъ, рикIкIадал ЛъаратIагун ЦIунтIа, ЦIумадагун БежтIа - тIолабго магIаруллъиялъул халкъиял гьунарчагIи рещтIараб сухIмат. Халкъалъул рекIелъа аваданлъи тIубан бачахъани гIадамал мукъсанал, хъантIарал, тавакаллъи гьечIеллъун лъугьуна. ГIунгутIабиги тIокIлъабиги нилъе-нилъерго хьагинир гьалдон роцIцIунарелъул. БатIатIун щибаб мухъ чIани тIатунаро цIиял гьунарал, мисаллъун рехсезе къадруял цIарал, пайдаял ишал.\nЖидер миллаталъул рухIияб ирсалъул къимат лъалес хIурмат теларо цогидазул культураялъулги. Росу-ракьалъул гIадат-гIамал лъалес, гьелъул хIурмат гьабулез мугъ свериларо инсул ракьалде, рахьдал мацIалде.\nДругие материалы в этой категории: « Редакторасул калам\t"Дий доб мультикалда бугеб расанкIо босе!" »


Муъминчиясул яргъил гуч | Ислам в Дагестане\n13 Октябрь 2017 1000\nСамолет рещтIиндал гьесда лъана хадусеб самолет 16 сагIаталдасан гурони бачIунареблъи. Ишан цIакъ гIедегIун ана аэропорталъул хIалтIухъабазде аскIове ва абуна: «Дун вуго машгьурав тохтор. Дир заманги цIакъ багьаяб буго, гьелъул щибаб минут чанго чиясул рухIалда бащалъула. Дун кватIулев вуго гIелмияб конференциялде ва дир рес гьечIо 16 сагIаталъ гьанив чIезе», - ян. Аэропорталъул хIалтIухъанас гьесие жаваб гьабуна: «Мун кватIулев ватани, дур рес буго ижараялъе машинаги босун, гьелдаги рекIун ине. Мун щвезе ккараб бакI буго гьаниса машинаялда рекIун ани лъабго сагIаталда жаниб щолеб манзилалда», - ян. БатIияб ресги бихьичIого, гьес абуралда рекъон Ишаница ижараялъе босана машина ва нухда вахъана.\nГьедин нухда унаго байбихьана цIад базе. Гьелъул кутаклъиялъ берцинго нух бихьулеб букIинчIо. Гьединаб хIалалда кIиго сагIат индал, тохторасда бичIчIана нух къосун ккун вукIин. Жеги гьесде тIаде бачIана кутакаб ракъи ва къечей. Гьедин унаго гьесда бихьана гьитIинабго рукъ. АскIовеги ун нуцIида кIутIидал, гьесда рагIана «ВачIа жаниве», - ян абулеб херай гIаданалъул гьаракь. Жанивеги лъугьун Ишаница гьикъана телефон бугищилан. Гьеб рагIидал херай елъана ва абуна: «Кинаб телефон, дир вас, дуда бихьуларищ мун кив вугевали? Гьаниб токцин гьечIо. Кинниги, мун жаниве вачIа, дица дуе чай тIела ва квен кьела. Цинги дагьаб хIухьбахъиги гьабун дурго нухда вахъине бегьила», - ян.\nИшаница гьелъие баркала кьуна ва кваназе гIодов чIана. Гьев кваналаго херай йикIана как балей ва дугIа гьабун Аллагьасда гьардолей. Гьедин гIодов чIун вукIаго тохторасул бер речIана хералда аскIов кроваталда тIад вагъаричIого кьижун вукIарав гьитIинав васасде. Гьелъ дугIа гьабулаго гьев кIивикIулев вукIана.\nИшан хералда аскIове ана ва абуна: «Я, эбел, дур сахаватлъиялъ ва берцинаб тIабигIаталъ дун цIакъ нечезавуна. Хьул буго Аллагьас дур гьариялъе жаваб гьабилин», - абун. Хералъ абуна: «Я, дир вас, БетIергьанас дир киналго дугIабазе жаваб гьабуна, цо дугIа хутIун», - абун. Ишаница гьикъана гьеб щиб дугIайин. Хералъ абуна: «Гьаб гьитIинаб лъимер дир васасул вас вуго. Гьев вуго эбел-эменги хун ятимго хутIарав вас. Гьелде тIадеги гьесде бачIана захIматаб, гьанир ругел тохторзабазда дару гьабизе лъалареб унти. Дида рагIана цо пуланав тохтур вугин Ишан абун, гьеб унтиялъе дару гьабизе лъалев. Кинниги гьев гьаниса рикIкIад рагIула. Нижер рес ва боцIи-мал гьечIо гьав вас гьесухъе вачине. Дун хIинкъун йиго дир гьав вас хвелин, гьелъ дица Аллагьасда I гьарулеб буго кумек гьабеян», - абун.\nТохтур Ишан гIодана ва абуна: «Валлагьи, я, дир эбел, хIакълъунго дур дугIаялъ хвезабуна самолет, базабуна цIад ва гьеб кинабго сабаблъун дун дур гьаниве ккена. Дун вуго гьев тохтур», - илан.\nНужеца хIисаб гьабе, Аллагьас Жиндир хIакъикъиял лагъзадерие сабабал рекъезарулеб куцалъул. Гьелъулъ щибго гIажаиблъизе ккараб жоги гьечIо. БетIергьанас хирияб Къуръаналда абулеб бугелъул (магIна): «Нужеца Дида гьаре, Дица нужее жаваб гьабила», - ян.


Цогидал сахгьарун живго кумек гьарулев\nГьал къоязда тохтур Марат Гунащев, гьев жанив тIамун вугеб Шамхалалъул туснахъалъул, азарханаялда вегизавуна, амма гьениб букIине кколеб кумек щолеб гьечIин жиндир васасейилан рикIкIунеб буго гьесул эмен Камиль Гунащевас.\nЦIех-рехалъул идарабаз Гунащев МахIачхъалаялъул полициялъул нухмалъулев АхIмад МухIамадов чIваялъе гIайибияв вугилан рикIкIунеб буго. Гьеб гIайибги гIунтIизабун гъоркьисала ноябрь моцIалда полициялъ ккуна МахIачхъалаялъул 2 азарханаялъул тохтурзаби Марат Гунащев ва Шамиль ХIасанов. Жиндирго рокъоб чIухь балеб мехалда жидеде кьвагьданин абун полициялъулаз Шамиль ХIасанов чIвана, Гунащев, г1агарлъиялдацин лъазе теч1ого Владикавказалъул туснахъалде вачун вук1ана. Исана февраль моцIалда т1адвуссун МахIачхъалаялъул туснахалде вачана гьев.\nТохтур Гунащев азарханаялда вегизавиялъе гIиллалъун ккана гьесул сахлъиялъул иш цIакъго квешлъулеб букIин. Гьесул гIадал унтаби ругеб мехалда гьоркьоса къотIичIого тохтурасул бербалагьиялда гъоркь вукIине кколин унтаравин, гьединал ресал туснахалда гьечIелъул гьев азарханаялде вачине кканин лъазабуна Маратил эмен Камиль Гунащевас.\nГунащев Камиль митингалда, Махlачхъала\nГьес «Эркенлъи» радиоялъе бицун букIана 2003 соналъ авариялдеги ккун бох бекун букIанин Маратилилан, гьеб сахгьабизелъун чанго операцияги гьабун букIанилан, амма шиб гьабуниги бох тIубан сахгьабизе кIвечIилан.\n«Гьесул бохдулъе букIине кколеб хIалалъ би хьвадулеб гьеч1о гьелда хурхун тохтурзабаз Гунащевасе сакъатлъиялъул 3 группаги кьун бук1ана», - ян лъазабун бук1ана Камиль Гунащевас.\nГьесул рагIабазда рекъон гъоркьисала ноябралъул ахиралда къуваталъул идарабазул хIалтIухъабаз Марат вухун вуго, гьелдаса хадуб гьев дагьавги цIакъ унтун вуго, цере рукIарал унтабиги цIилъун руго гьесул. Гьев кидаго бетIер унтун вукIунин, берзул канлъи дагьлъулеб бугин, бакьалгун кванирукъ унтун бугин гьесулин бицана Маратил инсуца.\nЖивгоги гIемерал саназ тохтурлъун хIалтIарав Камиль Гунащевас рикIкIунеб буго жиндир васасе туснахъалъул азарханаялда кIвараб кумек гьабулеб бугин, амма Марат гIадал бидурихьал унтаразе хасаб кумек гьабизе рес гьечIин гьениб, гьединлъидал цIакъ кIудияб ургъел бугин жиндие васасул сахлъиялъулин.\nГунащевасул адвокат Заур МухIамадовас «Эркенлъи» радиоялъе бицана гьабсагIат Маратил дагьаб мадар лъугьун бугилан.\nЗаур МухIамадов: «Гьаб сагIат гьев азарханаялда вегун вуго, сахлъиялъул рахъги дагьабго лъикIлъун бугин рикIкIине бегьула. Чанго къоялъ цеве ваккизе ун вукIана дун гьесде, цодагьаб чIаголъи бачIун бугин гьесулъилан абизе бегьула. Азарханаяла кидалъагIан гьев хутIилебали жеги лъаларо. Гьаб ахиралда букIараб диваналъги гьев цоги моцIицаги жанив тIамизе хIукму гьабуна. Гьедин 27 маялдалъагIан жанив туснахъ гьавун вуго гьеб. Цере рукIарал диванханаялъул хIукмабиго гIадин гьеб цоялда тIасанги Дагъистаналъул ТIадегIанаб диванханаялде гIарза хъван букIана, амма кидаго гIадин гьезги Ленинский диванханаялъул хIукму хисизабичIого тана».\nАдвокатасул рагIабазда рекъон гьанжеги цогини цIех-рехалъул иш\nгьабулеб гьечIо Марат Гунащевгун. Гьев къватIиве виччазе некIого заман щун бугин, гьесда гIайиб букIин чIезабулеб цониги далилги гьечIин, амма щиб гьабунги гьев туснахъалъув тIамизе хIаракат бахъулеб бугин цIех-рехалъул идарабазилан рикIкIунеб буго адвокат Заур МухIамадовас.\nТохтур Гунашев туснахъалъув хутIизе вуго


Ахирисев генсек, тIоцевесев президент…\nCCCРалъул экс-президент Михаил Горбачевасе тIубана 85 сон. Гьесул фигураялда сверун Россиялъул жамгIияталда жаниб унел руго жигарал бахIсал. Цоязда гьев вихьулев вуго дунялалдаго бищунго кIудияб улка биххизабурав политик хIисабалда, цогидазда – гражданазда демократия кинаб букIунебали бихьизабурав улкаялъул бетIерлъун.\nНобелил ракълил премиялъул лауреат Михаил Горбачев вукIана Совет Союзалъул компартиялъул ахирисев Генералияв секретарь. СССРалъул тIоцевесев президентлъун гьев вахъана 1990 соналъул 15 марталда.\nКинавха вукIарав Горбачев политик хIисабалда?\nХIужжаби. Горбачевасул заманалда лъугIана «цIорораб рагъ», биххизабуна Берлиналъул къед. Россиялъул рагъул къватал нахъе рачана Афгъанистаналдаса, пачалихъалъ инкар гьабуна коммунистияб идеологиялдаса.\nГорбачевас байбихьана Гласносталъулги Перестройкаялъулги политика. Гьебин абуни ккола улка рагьи ва реформаби байбихьи. Гьелдалъун биххизе байбихьана Централиябги Машрикъалъулги Европаялда социалистияб система. Амма 1991 соналда биххана жибго Совет Союзги. Гьеб ккола Горбачевасде бищунго кIудияб бадибчIвай гьабулеб хIужа.\nМихаил Горбачев: «Дие бокьун букIана СССР къуватаб центрги лъиданиги рачIел жидецаго жидеего квербакъи гьабулел республикабиги ругеб, ракIчIун хIалтIулеб федерациялде буссинабизе. Амма перестройкаялъ квербакъи гьабулеб букIана республикабазда миллияб хасият загьир гьабиялъул даража цIикIкIиналъе. БакIалъулал интеллектуалиял элитабийин абуни, хIадурал рукIун гьечIо миллатчагIазул асаралде, улка биххиялъул хIинкъиялде ва загьирлъизе бегьулеб жахIдаялде».\nПерестройка, Горбачевасул рагIабазда, кколеб буго ракълилаб антитоталитарияб революция. Гьеб байбихьун букIанин демократиялъулги социализмалъулги идеалазул цIараздасайин, абулеб букIана доб мехалда СССРалъул нухмалъулес.\nПерестройка ракIалде щвезабулаго, Горбачевас абулеб буго, Перестройкаялъул къагIидаялда биххизабунин КПССалъул репрессивияб монополия, байбихьанин Гласность, нахъе бахъанин цензура, тIоцебесеб нухалда тIоритIанин демократиял рищиял.\nМашгьарв журналист ОлегКашин: «Духъе щвараб гIорхъаби лъалареб кверщелалдаса пайда босиялъул бищунго ракIбацIадаб ва яхI-намусалде данде кколеб къагIида ккола гьеб рес инсан инжит гьавулеб системаялъул демонтаж гьабиялъе хIалтIизаби, хадуб диктатор ваккиялъул шартIал тIагIинари.\nЖакъа рагIул эркенлъиялъухъ, парламентаризмалъухъ, динал рилъанхъизариялъул эркенлъиялъухъ нилъеца щаялиго баркала кьолеб буго цогидал гIадамазе. ХIакъикъаталдаги гьелда нахъ вуго Горбачев».\nОппозицияв политик Григорий Явлинский: «Михаил Горбачевас эркенлъи кьуна аза-азар чиясе. Гьеб эркенлъиялъухъ къеркьолел чагIи цIакъ дагьал рукIана. Цоязулни эркенлъиялда хурхарал анищалцин рукIинчIо. Божизего захIматаб жо ккола, КПССалъул ЦКялъул генералияв секретарас цIинтIаго хIукму гьабуна: пикрабазеги абулелъеги гIоло гIадамал жанир лъезе бегьуларо.\nХIакъаб рагIул эркенлъи баккун хадуб, гьересиялъул кьучIода бараб система жиндаго жибго биххун ана. Амма кинаб къагIидаялда гьединал шартIаздаса пайда хадуб босанин абураб суал, гьеб гьесул проблема гуро гьанже. Гьединлъидал гьесда гIайибал чIвала нилъ рукIине кколаро».\nЛ.Седов: "Россиялъул халкъ ругьунлъана маргьабазда божизе"


Ккаккан бува вила бюхъу |\nКкаккан бува вила бюхъу\nДагъусттаннал региондалий хьусса «Жагьилсса пишакартурал» VI-мур Миллатирттал чемпионатрал финалданийн агьсса 24 пишакар.\nАвгуст зурул 8-нния 12-ннийн бияннин Кьилвалул Сахалиннай хьунтIисса ЗахIматрал пишардал (WorldSkills Russia- 2018) чемпионатрай гьуртту хьунтIиссар 14 инсанная сакин дурсса Дагъусттаннал цачIун дур команда. Дагъусттаннаясса жагьилтал гьуртту хьунтIиссар «Кирпич бишаврил», «Шяраваллил хозяйствалул машинартту зузи баврил», «CAD инженершиврул дизайнналул», «Отеллал администраторшиврул», «Графикалул дизайнналул», «Куклу машинартту бакьин ва зузи баврил», «Веб-дизайнналул» пишардал усттаршиву ккаккан дуллалисса номинациярттай. Ва чемпионатрай гьуртту хьуншиврул жула цачIун дур команда дуссия хъунмасса хIаллай хIадур хъанай.\nЧемпионат дайдишин хьхьичI гьурттучитуран ккаккан бувантIиссар бяст-ччаллу буллантIисса майданну. Му бакъассагу, чемпионат наниссаксса хIаллай ккаккан дуллай бикIантIиссар концертру. Август зурул 6-нний чемпионатрал программалул лагрулий хьунтIиссар экспертътурал кIулшивурттан кьимат бишлашисса бяст-ччаллу.\nДагъусттаннаясса делегациялул бакIчину икIантIиссар WorldSkills Russia координациялул центрданул суккушиндарал директор Шамил МахIаммадов, командалул бакIчи, ДГПУ-лул дефектологиялул факультетрал декан ПатIимат Оьмарова.\nЧIа учинну жагьилтуран тIайлабацIу ва дакI ххарину ххувшавурттащал зана бикIансса аьрххи-ххуллу.\nПредыдущая записьВ Махачкале на Курбан- байрам откроют две площадки для жертвоприношенияСледующая записьРекторнал барча бунни цIуну кьамул бувми


Их рогьунеб гIужалда\nВ московском транспорте усилят контроль за соблюдением ...\tКонтролеры в метро и ...\t- 21 окт 2021\nРоссийский электронный паспорт будет доступен по ...\tВ трех регионах Страны ...\t- 21 окт 2021\nВ Дагестане принимают меры по решению проблемы с выходом ...\tВчера, 20 октября врио ...\t- 21 окт 2021\nВ Дагестане реализуют проекты в сфере научно-технического ...\tВо вторник, 19 октября ...\t- 20 окт 2021\nДля учащихся интернациональных школ Казбековского района ...\tВ рамках мероприятий ...\t- 20 окт 2021\nЧетверг, март 04 2021\nГьале исанаги их рещтIунеб буго нилъер щивасул рекIелъе рогьелги, рохелги, гьогьенги гьурщулаго. Дида чIвалеб буго магIаруллъиялъул махI. МугIрузда гIадаб берцинаб ихги кибго букIунеб батиларо. Гьелдаго цадахъ чIвалеб буго лъимерлъиялъул махIги. Ясазул къокъагун цадахъ марталъул байбихьудаго унаан дерец тIугьдул ралагьизе. Дица хIаракат бахъулаан бищунго цее ккезе ва, квераз гIазуги нахъе гьабулаго, дерец балагьизе. Дун цIакъ божулаан эбелалъ бицунеб букIараб дерец тIегьалъул къисаялда. Гьелъул талихIаб ахирги букIана: тIоцебе дерецалда берчIварав чи гьеб соналъ бищунго талихIав вукIунилан аби.\nГьабсагIаталдаги ракIалде щола дида эбелалъ сайгъат гьабун букIараб дерец. Гьебги дихъе кьолаго, магIил гаралги гирана гьелъул бадиса ва, зобалазде квералги ритIун, ТIадегIанасда гьардана гьей жиндир ясалъе талихI кьейиланги абун. Гьеб дерец жеги цIунун буго дица, пакеталда жанибги лъун. Бакъвараб гьеб чIаголъулеб гIадаб асар гьабула дир рекIее, ихдалил ругьел щведал. РакIалда буго, дерец батараб мехалда, рикIкIунел рукIарал жалги. МагIнаги лъаларооан, лъачIониги, рохунги рукIунаан:\n- Ясал цIилъун, цIихер бижун, Дерец гIинкълъун, гIин цIодорлъун…\nИхалда цадахъ нилъер гIумруялъул гIидраялдаги рещтIуна роцIарал пикраби.\nИхдалил цIилъиялъ рекIел хIалги хIайран гьабула. Хасалил хъахIаб тIимугъалъулгун къо лъикI гьабулаго, тIабигIаталъ къабул гьабулеб буго ихдалил ретIел. ЛъикIаб хIалалда цIабуцIинеги цIабуцIун, тIабигIаталъ тIубанго тIаса рехулеб буго хасалил форма. Ва гьале жиндирго кверщаликье ккараб тIабигIаталъул каранда ихалъ ретIунеб буго, гIурччинал маржаналги рекьун, чIухIизабураб гурде. Гьелда ругелщинал гIаламаталги. ГIурччинаб гIидраги гьениб, гIидраялда расандулел кьагIазул гъадиги рагIула гьениб, гьанжего гьанже тIегьазе хIалбихьулел кьер-кьерал тIугьдузул нуралги гьенир, лъил каранда сунареб цIа лъезедай жиб инейилан ургъулеб бугеб рокьул сариназул гучги гьениб, гьелчолеб талихIалъул махIалги гьенир…\nАбулаан их магIарухъе, оцазул лълъурдуздаги бухьун, бачIунилан. Гьелъул магIна батила, ихдал рекьи оцаз гьабулеб заманалда, ракь рекьиялъухъ гIащикълъун бугин абураб.\nЦIияб их цIияб талихIгун ва цIияб сахаватлъигун рещтIун батаги. Нилъер киназулго анищалги цIилъаги, пикрабиги цIурайги, ихдалил сариназул сасги тIагIунгеги гIумруялъул гIидраялдаса.\nХIурматиял руччаби! Гьале исанаги бачIунеб буго их, нилъее жиндирго нигIматалги росун.\nДидани, тIоцебесеб иргаялда, ракIалде рачIана ХIамзатил Расулил рагIаби:\n- Щибаб март бачIингун, магIарул чIужу,\nМахIмудил хабада лъе ихдалил тIегь.\nЦеве чIолев вуго, гIодизе магIарул пандурги гьабун, чIужугIаданалде кучIдул ахIулев шагIир.\nМугIрул чIужугIадан! Дуде кечI хъвачIев шагIирго вугодай. Мун кIодо гьаюлаго, тIирщана берцинал гьезул шигIраби. Дур берцинлъиялъухъги яхI-намусалъухъги гурищ жакъаги магIу тIолеб магIарул тIармил чIвабзаз.\nИхдалил тIабигIат гIадин, цIилъиги чIван, цIаюцIун ячIуней йигей мун релълъун йихьула сверухълъиялъе берцинлъи кьолеб тIогьол нуралда.\nХъизамалъул гъасда бакараб цIаялъул бищунго хинлъи кьолеб хIенехIги мун, гIумруялъул захIмалъаби кIигъеж гьарун раччизе кIолеб жанги дур, кинаб букIанигицин къуваталда къезабизе кIолареб намусги дур, намусалъ бекIкIараб къисматги дур.\nМагIарухъ роол гIидраялда бижараб, дангъва тIадегIанаб тIегьги мун, хасало гIаздакьан баккараб дерецги мун, къисматалъул бакъул бищун кунчIараб чIорги мун.\nГьеле гьединай йиго мун, мугIрул чIужугIадан, эбелги, яцги, ясги, гьудулги, лъадиги цолъун лъугьараб гIумруялъ буцIцIараб квацIи.\nИхдалил байрамгун, хIурматиял руччаби.\nДругие материалы в этой категории: « "Дий доб мультикалда бугеб расанкIо босе!"\tГьодораб чIухIи чIобогояб гьанкIи »\n09:34, 21 октября 2021, 4\n09:18, 21 октября 2021, 6\n08:33, 21 октября 2021, 14\n19:57, 20 октября 2021, 76\n17:02, 20 октября 2021, 92\n16:42, 20 октября 2021, 85\nШкольник из Дагестана прошел в финал Всероссийского конкурса «Большая перемена»\n16:33, 20 октября 2021, 93\n16:19, 20 октября 2021, 92\n16:14, 20 октября 2021, 141\n16:10, 20 октября 2021, 87\n15:50, 20 октября 2021, 97\nВ Дагестане пройдет аграрный фестиваль "Вкусы Гумбета"\n15:36, 20 октября 2021, 133\nИнформация Оперативного штаба по недопущению распространения коронавируса на территории РД на 20 октября 2021 года\n15:28, 20 октября 2021, 131\nСергей Меликов: «Мерами поддержки надо охватить муниципалитеты республики»


Сонал. Нухал. Анищал\nХалкъияв артист ракIалдещвезавиялъул сордо\nХалкъалъул рекIелъ вугев,\nДаим СалихI вуго мун\n(зонода гьабураб хъвай-хъвагIай)\nСалихI Имангъолов. Гьев магIарулазе даималъего хутIана Камалил Баширил роль хIалев берцинав артистлъун. Советияб заманалда МагIарул театралда магIарулазе бищунго вокьулев артистазул цояв вукIана гьев. МахIмуд ГIабдулхаликъовасдаги ХIосен Казиевасдаги цадахъ рехсолааан гьесул цIар. Школалда цIалулел дир гIелалъул лъималазгицин гьикъулаан, МагIарул театр районалде бачIун бугин рагIидал, Камалил Баширги гьечIевищилан. Дов даим халкъгун хутIана.\nСалихI Имангъолов гьавуна 1947 соналда Гъизилюрт районалъул ТIасияб Чирюрт росулъ. 1964 соналда анцIила анкьго сон барав гIолилав цIализе лъугьана Ш. Руставелил цIаралда бугеб Тбилисиялъул пачалихъияб театралияб институталде. Вузалъул преподавателаз гьесде кьолаан кIудияб кIвар. Гьезда бихьана СалихIил пагьму-гьунар. Студентлъун вугеб заманалдаго гьес ролал хIана дунялалъулго адабияталъул классиказул асаразул кьучIазда лъурал спектаклязда. Масала, «Жорж Данден» (Мольер), оперетта «Сильва» (И. Кальман), «Аршин мал алан» (У. ХIажибегов) ва цогидалги. Бицана артистас магIарулазе Камалил Баширилги, ТIагьирилги («ТIагьир ва Зугьра»), Хочбарилги («Хочбарги ханзабиги» Р.ХIамзатов), къваридал къисаби. Гьев сценаялде вачIиндал, гIажаибаб чIаголъи лъугьунаан залалда. Гьев вукIана халкъалъ ракI-ракIалъ къабул гьавурав артист. СалихI Имангъоловас ролал хIалел спектаклязде гIадамал унаан хъизамалгун цадахъ. Гьевгун цадахъ рохулаан, гIодулаан. Актерлъиялдаго цадахъ гьесул кIудияб махщел букIана режиссерлъиялъеги.\n1977 соналда гьев витIула Москваялде Луначарскиясул цIаралда бугеб тIадегIанаб пачалихъияб институталда цIализе. 1980 соналда режиссеразул факультетги лъугIизабун, гьев тIадвуссана гIагараб театралде. Гьес лъурал спектаклял ратIарахъизе лъалаан магIарулаздаги.\nЗаманалдасан СалихI рикIкIана миллиял театразул бищун лъикIав режиссерлъун. Гьел спектаклял хутIана МагIарул театралъул хазиналъун, ва гьанжеги гIемер тIадруссана театралъул артистал гьес лъурал спектаклязде. СалихI Имангъоловас режиссерлъи гьабуна МагIарул театралда гуребги, гьес чанго спектакль лъуна ЛъарагI ва Тумазул театраздаги. Театралияб искусство цебетIезабиялъулъ лъураб бутIаялъухъ СалихI Имангъолов мустахIикълъана ДАССРалъул, РСФСРалъул, комсомолалъул ЦКялъул ХIурматалъул грамотабазе.\n1975 соналда гьесие кьуна «Дагъистаналъул мустахIикъав артист» абураб тIадегIанаб цIар. 2002 соналда гьев мустахIикълъана «Дагъистаналъул халкъияв артист» абураб цIаралъе.\nЖакъа къоялдаги чIаго вуго СалихI Имангъолов магIарулазе. Гьев гьезул рекIелъ хутIана Камалил Баширлъун.\nМахIачхъала шагьар. Ралъдал рагIал. Гьенисан бихьулеб тIабигIаталъ куркьбал гъурав гIолилав. АхIулеб буго кечI магIаруллъиялъул хIакъалъулъ…\nГIолохъанав СалихIил пагьму-гьунаралъул бицунеб ва гьес кечI ахIулеб видеоялдасан байбихьана 9 ноябралда МахIачхъалаялда, Поэзиялъул театралда тIобитIараб гьев ракIалдещвезавиялъул сордо. Исана гьев гьавуралдаса тIубана 70 сон. Дандеруссиналде рачIун рукIана Гелбахъалдаса артистасул гIагарлъи, МагIарул, ЛъарагI ва Тумазул театразул артистал, хъвадарухъаби, шагIирзаби, журналистал ва СалихI даимго ракIазулъ хутIарал магIарулал.\nТадбир нухда бачана МагIарул театралъул режиссер ГIалисултан Батировас. МагIуги, релъиги, пашманлъиги, рохелги жубараб гьеб сордоялъ цадахъ хIалтIаразги, гIагарлъиялъги, гьудул-гьамагъзабазги артистасул хIакъалъулъ бицунеб букIана гьенире рачIаразе цIакъго асар гьабилеб хIалалда. Россиялъул мустахIикъав артист ХIосен Казиевас рекIелъ къварилъигун бицана СалихIил пагьму-гьунаралъул, роль хIазе ва гIадамазул ракIазулъе лъугьине гьесул букIараб махщелалъул. Гьединалго кIалъаял гьаруна МагIарул, ЛъарагI, Тумазул театразул актераз, ва цогидазги. СалихIил театралияб гIумруялъул хIакъалъулъ бицана гьесул гIагарав чи ГIалисултан Батировас, театралъул директорлъун доб заманалда хIалтIулев вукIарав ХIабиб ХIажиевас. КIалъаял…, кIалъаял. РакIалдещвеял…, ракIалдещвеял. Гьел гIемер рукIана гьеб сордоялъ.\nМиллиял театразул артистаз рихьизаруна СалихI Имангъоловас лъурал спектакляздаса бутIаби. ЛъарагI театралъул режиссерас абуна СалихIица театралда лъурал спектаклял къогоялдасаги цIикIкIун соналъ рихьизарулел ругилан. Гьединго бицана Тумазул театралъул режиссерасги.\nЛъугIана СалихI Имангъолов цоги нухалда ракIалдещвезавиялъул сордо. МагIарулазул ракIазулъ даим чIаго вукIина Баширлъун гьезие хутIарав халкъияв артист.\nПрочитано 364 раз\tПоследнее изменение Пятница, 17 ноября 2017 11:07\nДругие материалы в этой категории: « Миллаталда кунчIараб жавгьар\tБана гьудуллъиялъул кьо »


30 январалда тIобитIана Дагъистаналъул парламенталъул тIоцебесеб сессия. Гьениб финансазул министралъухъа чIван къотIарал жавабал щун гьечIоан депутатазе. Жавабал гьечIого хутIун руго ахирисезул цогидал суалалги. Масала, щай гьедигIан кIудияб Америкаялда терактал дагьал рукiунин, малъгIанасеб Дагъистаналда щай гьел гIемерлъун ругел абураб суалаъе.\nГъоркьисала Дагъистаналъул парламенталъ 117 къанунги 114 хIукмуги къабул гьабунин бицана спикер Хизри ШихсагIидовас. Хадуб кIвар кьезе кколел суалазда гъорлъ гьес рехсана республикаялда гIаммаб куцалда спорт машгьур гьабизе ккеялъулги Новолак районалдаса тумал гочинарун лъугIизаризе хIажат букIинги. Гьениса МахIачхъалаялде аскIоре гьел гочинаризе байбихьаралдаса нахъе тIубан цо гIел гIун буго тумазул. Пачалихъалъин абуни жеги тIубан гьечIо гьезул умумузул суал.\nДепутатаз гьоркьор лъурал суалазул гIемерисел рукIана цо-цо къануназулъ хиса-басиял гьариялда хурхарал. Гьедин бищун цIикIкIун суалал финансазул министр Антонина Идрисовалъе кьолел рукIана гьез. Масала, бюджеталъулъ хиса-басиял гьаризе ккун руго пачалихъиял идараби цIунулеб хъаравуллъиялъе 130 млн гъурущ биччазе хIукму гьабиялъ. Гьелъие гIиллалъун щиб ккарабин гьикъана депутат («Россельхозбанкалъул» нухмалъулев) ГьитIинамухIамад ХIажимухIамадовас. Амма къваригIарал документал цадахъ гьечIин, гьединлъидал жинца дуда гьеб хадуб бичIчIизабилин жаваб кьуна Антонина Идрисовалъ.\nХизри ШихсагIидов, спикер: «Хадуб бичIчIизабилин абиялъул магIна щиб? Депутатазе чIванкъотIун жаваб кьезе ккола. Хаду-хадур букIине кколедухъ хIадуризеги хIадурун рачIа сессиязде. Гурони жаваб кьезе бокьунгут1и бихьулеб буго дулъ».\nХадусеб суал финансазул министралъе депутат НурмухIамад ГIалиевас кьуна. Гьес дагIба бана 2014 соналда ГьоцIалъ ГЭСалъе 110 млн гъурущ биччалеб бугин абураб пункталда. ГIалиевас абухъе, исана гьеб ГЭС бан бахъинабизе ракIалда буго. Гьелъие гIоло цо млрд-са цIикIкIун гъурущги харж гьабизе ккола гьелда тIад. Гьединлъидал 110 млн гъурщида божун чIани, иш цебехун унарин абуна гьес. Гьелъиеги цо чIванкъотIараб жаваб кьечIо министралъ.\nГьелъ гьединго бицана транспорталъулгун нухазул маг1ишаталъул министерлъиялъеги т1адеги нусго млн гъурущ биччалеб бугиланги.\nСессиялъул байбихьуда фракциязул нухмалъулез политинформация гьабулеб гIадатги баккун буго гьанже. Гьедин, масала, «патриотазул» цевехъан Эдуард Хидировасул кIалъай букIана Россиялда дагъистаниязда данде лъазабураб рагъуда хурхараб.\nЭдуард Хидиров: «Политикаялъулъги, шоу-бизнесалъулъги, цогидалъулъги машгьурлъарал дагъистаниял дагьал гьечIо, амма гьелъул бицунеб бакIго гьечIо ахираб заманалда. Федералияб даражаялда ругин тола дица гьедин дагъистаниял суризаризе бокьарал чагIи. Амма улкаялъул нухмалъиялъе къваригIараб жо гуро гьеб. Кин букIаниги Дагъистаналъе кIудияб квалквал буго гьединаб имджалъул. Гьединлъидал, дир хIисабалда, имидж борхизабизе гIарац биччазе ккола. Информациялъул политикаялъе биччалеб буго 300 млн гъурущ. Гьелда гьоркьоб имиджалъул бицараб бакI гьечIо. Какизе бакIалги ратила нилъер, амма чияца гьеб гьабизе бокьулеб гьечIо. ПалхIасил, патриотизм бижизабизе къваригIун буго. Гурони нилъехъе киданиги инвестициялги рачIунаро».\nГьададигIан кIудияб Америкаялда терактал щай дагьал кколел, малъгIанасеб Дагъистаналда гьел гIемер щай кколел абун гьикъулеб букIана «справедливороссазул» цевехъан Камил Давдиевас.\nМоскваялдагун МахIачхъалаялда гьоркьор рорженал гьарулел самолетазда рекIине хIинкъараб букIиналъулги рорженалъул багьаги хираго букIиналъул бицана «Единая Россиялдаса» Муса ГIумаровас.\nГьединал щибаб нухалда гьарула гьенир, амма цониги нухалда гьезул хIасил кинаб ккарабин гьикъуларо нахъисеб сессиялда.


Родной язык_урочный план 5 класс - Аварский язык - Каталог файлов - Авар мац1алъул ва адабияталъул муг1алимзабазул сайт\nАрбаг1/Среда, 21.11.2018, 21:30\nРодной язык_урочный план 5 класс\n«ГЬУДУЛЛЪИ ЛЪИЛГУН ККВЕЛЕБ?»\nМалъиялъул мурад: 1.Кеч1 пасих1го ц1ализе ругьун гьари.\n2.Т1ехь рух1ияб бечелъи бук1ин, ва гьелъулгун\nгьудуллъи кквеялъул пайда ц1алдохъабазда\n3.Х1амзатил г1акълуялда хадур гъезари, эпитетазул\nва метафоразул к1вар рагьи.\n1. Хоралдаги кьералккунги, 2-3 ирга гьабун, ц1ализабила «Х1алт1ухъанасул г1умру».\n2. Ц1ияб тема байбихьила муг1алимасул баяналдасан. Ц1адаса Х1амзатил лъималазе хъвана г1емерал асарал, гьездасан цояб ккола аваразул г1акъилас ц1алдохъабазе хъвараб насих1ат-кеч1 «Гьудуллъи лъилгун кквелеб?» абураб.\nТ1ехь ккола г1акълу-лъаялъул гъамас. Гьеб рагьизеги гьелдаса пайда босизеги лъарав чи вахуна г1елмуялъул борхалъуде.\nГьит1инго босараб г1елму-лъаялъул т1олабго хадусеб г1умруялъ кунч1и т1аг1унаро, сунаро.\nГьедилъидалин жиндирго г1исинал гьудулзабазе т1ехьалдаса кьуч1ав гьудул гьеч1олъи поэтас бич1ч1изабулеб бугеб.\n3. Цин цебе муг1алимас пасих1го ц1алила кеч1, т1алабиял глаголал-сказуемоязде к1варги кьун.\n4. Хадуб муг1алимасда цадахъ киназго ц1алила текст, разияб х1алалда бажаризег1ан.\n5. Маг1на бич1ч1улареб раг1и, яги коч1ол мухъ бугищан ц1ехела. Батани, баян кьела.\n6. Ц1алулаго муг1лимас баян кьела эпитетазе ва метафоразе: квер г1ат1идаб т1ехь – квер г1ат1илъи- сахаватлъи, барахщич1ого жиндир бечелъи кьолеб абураб маг1на.\nТ1охьол бечелъи – гьелда жаниб бугеб г1акълу-лъай. Гьебгиха кида бокьаниги кьолеб. Литератураялъулгун гьудулшлъи ккве – цох1о т1ехьалъулгун гуреб, т1олабго литератураялъулгун гьудуллъи кквезе малъулеб буго.\nГьоц1о т1олел т1анч1и – метафара. Найица т1ураб гьоц1о г1адин,дуе гьуинлъи-рохел кьолел асарал ц1ализе ккола.\nКъалмил х1уччал –коч1ол мухъал; гьелги «гьекъон къеч хьоларел» - киг1ан ц1аланиги, ч1алг1унарел куч1дул ва харбал.\nБечедаб ярагъ – адабият. Художествияб раг1иги ярагъ ккола. Гьелъ куцала бах1арчиял рагъухъаби. Гьединлъидалин Расулил куч1дузул т1ехь космонавтаз космосалде цадахъ босараб.\nРак1цояб гьалмагъ – мун барщаниги, барщулареб, ццин бахъунареб, мунгун гаргадулеб жо ккола т1ехь.\nЧ1ух1аб каву - ч1ух1араб къаву- гьебги ккола пасих1аб асар, къойил дуца ц1аланиги, ч1алг1унареб.\nТ1огьол бахчаби – бат1и-бат1иял гьайбатал асарал жанир ругел библиотекаби. Киг1ан дуца пихъ (г1акълу) босаниги, т1аг1унареб.\n«Г1елму- канлъи, жагьлу- бец1лъи». Гьеб кици хъвазабила лъималазда. Ч1ах1ахат1алъ хъван доскаялдаги базе бегьула гьеб.\n7. ц1алдохъабазда т1адкъала, гъалат1 биччач1ого, чвахун, бит1ун къиматалъе кеч1 ц1ализе х1адурлъизке. Гьелъие кьела 5-6 минут. Доскаялда хъван, ц1алдохъабазе баян гьабила: «5» къимат лъола, гъалат1 биччач1ого, 50 секундалде кеч1 ц1аларав ц1алдохъанасе, «4» - 55 секундалде ц1аларасе. Т1адехун аразе бук1уна «3» къимат.\n8. Х1адурлъаралд лъимал ц1ализе т1амула ва къиматал лъола.\n9. Рокъобе: пасих1го кеч1 ц1ализе лъазабизе.\nПросмотров: 2511 | Загрузок: 234 | Рейтинг: 3.5/2


ЦIодораб бахIри | Аварский сатирический интернет журнал\nЦIодораб бахIри\tНайти:\nРохьил рацIцIалъиялда лъугьараб гьитIинабго майданалда дандчIвана дида нижер росулъа чанахъанги цо къокъабго кваридаги бухьун гьес цадахъ бачун бачIунеб букIараб гьесул гьвеги. ЦIакъго хIалакълъун, битIахъе тIад тIом бакъвараб гIадин лъугьун бугоан гьеб. ТIубараб анкьица ургьибе квен ккечIеб гIадин, мугъзада рекIун бугоан чехь, хьабалухъагIучIал рукIана рикIкIине бажаруледухъ къватIире загьирлъун. ЦIакъго гурхIилеб хIалалъ балагьун букIана гьеб гIусазда гьоркьоб къараб гьан бикIун хадубги кIалдиб тун дица чIамулеб букIараб накIкIигъотIол гIаркьелалдаса бекараб тIеренабго гIучIалъухъ. Балагьидал, гьелъул беразулъ загьирлъулеб букIана гьеб пакъир ракъул гIазабалъул къорикь гIезегIан мехалъ хутIун бугеблъи.\nКIалдиб ккун букIараб гIучI дица чIинкьун ракьалде бортизабураб мехалда, кIибикIизабулаго рачIгун гьелда тIад речIчIизе гьвел гIедерлъи бихьидал, дир ракI дандекъан араб гIадин лъугьана. Гьанал махI бугеб гIучI гьелъ цIикIкIараб гъираялда къулчIана. Гьединаб «гьуинаб сайгъат» жиндие гьабуралъухъ дие баркала кьолеб бугеб кинигин, кIибикIизабулеб букIана гьелъ рачI. Гьеб дихъ балагьун чIана. Гьеб балагьиялъулъ загьирлъулеб букIана инсанасдехун, ай дидехун бугеб гьелъул рокьиги, бокьараб дир амру тIубазабизе бугеб хIадурлъиги, жиндие гьабураб гьитIинабго лъикIлъи бецIизе бажарилародайилан хьулги. Инсанасул гьеб ункъхIатIилаб гьудулалъе БетIергьанасдасан насиблъун бугин ккана нилъее, кIихIатIилазе Гьесул цIобалдалъун щваралдаса цIикIкIараб цIодорлъиги.\nДида тIаса берги босичIого, ункъабго квачIги сукIизабун, бегана гьеб битIахъе дир хIатIазда цебе.\nГьанже дие рес ккана гьелъухъ лъикIаб хIалалъ халгьабизе. Балагьараб мехалда, гьеб бугоан, кинабали батIагьабун, цIар лъезе лъалареб тайпаялъул гьой. Лъазе захIмалъулеб букIана кинаб кьералъул гьеб бугебалиги. КIалдир гажалги лъедерлъун ругоан. БакI-бакIалда ругъназул лъалкIалги рихьулел рукIана «херлъараб» квасуда гьоркьосан.\nГьелъухъ балагьун чIарав дир ботIролъе лъугьараб тIоцебесеб пикру букIана гьав чанахъанас гьеб анкьазги бакъун толеб батилин абураб. Дида лъана гьеб цIодораб гьведаги бичIчIун бугеблъи жиндир бетIергьанасдасан кваназе жо щун жиб ракъул хвалдаса хвасарлъулареблъи, кинги-щибги жинцаго жиндиего чIаголъи гьабичIони, жиб гьаб цогидазе гьарзаяб, жиндие мукъсанаб дунялалда халат хутIулареблъи.\n- Щиб ккараб жакъа? Щварабищ чан? — ан гьикъана дица чанахъанасда, гьесул гьвеялъул хIакъалъулъ дир рекIелъе, лъугьарал пашманал пикраби рачахъизе бокьараб гIадин.\nХIарагицин бахчуледухъ киса-кибго тIад изолентаялъул «мусру» жемараб тункIиде, гIонсотIе гIадин, гьетIун чIарав чанахъанас халатаб хабар бицана жиндир чанахъанлъиялъул хIасилазул.\nАхирги гьеб чIалгIараб мехалда:\n— Цо сигарет кье, — ян абуна гьес.\nГьесие кьезе сигареталда хадуб дица кисинибе квер бегьулеб бихьидал, гьесул гьве дихъ цо сундениги хьул лъураб гIадин, хIасратго балагьана. Чанахъанасе сигарет кьуна, амма гьесул гьвеялъе кьезе жо дихъ букIинчIо.\n- Радалалдасаго я бухIичIо, я кваначIо, — ян абуна гьес, сигареталда цIа рекIинабулаго.\nКванда хурхараб рагIи жиндир бетIергьанасул кIалдисан бачIунеб рагIидал, гьвеялъ рачI кIибикIизабуна.\nГьанже гьеб машгъуллъун букIана харда тIасан «жидерго ишазде» рекерахъдилел ругел гIисинал рухIчIаголъабазде.\nКIудияб гъираялда сигаретги бухIулаго, гьанже чанахъанас байбихьана жиндирго гьве беццизе. ТIубараб сагIаталъ бицунеб букIана гьелъул цIодорлъиялъул, тирилъиялъул, тавакалалъул. Гьелъул кумекалдалъун чан гьабиялъулъ лъугьунел ругел «бергьенлъабазул» хIакъалъулъ гьес гьерсал рицунеб мехалъ, гьесул рагIабаздаса намуслъараб гIадин, кьурун добехун буссунаан гьоркьо-гьоркьоб гьеб цIодораб гьве.\n- Сигарет хутIичIебищ духъ? — ан суалги кьун, гьоркьоб къотIизабуна чанахъанас хабар. СагIаталдасаги цIикIкIун заманаялъ халатбахъараб чанахъанасул лъугIизего лъугIулареб харбихъ гIенеккун хутIарав дирги кванде хиял лъун букIана. Амма чIалгIанин дида дур чIандайилан абун, гьесда аскIоса нахъе ине рекъараб гьечIилан, яхI гьабун чIана.\nГьале цойидасан гьве хIадурлъана «давлаялда» тIаде кIанцIизе. ГIурччинаб харда гьоркьосан кIанцIун бачIунеб букIараб къверкъ хапун кIалдибе ккезабуна гьелъ. КIиго-лъабго нухалъ гажалги дандкьабизарун, жиндирго гIатIидаб рискIиялда жанисан ургьибе нухарегIана гьвеялъ гьеб «давла».\nГьоркьо-гьоркьоб дихъа сигарет гьаризе лъалхъараб мехалъ гурони, гьоркьоб къотIизе толеб букIинчIо чанахъанас хабар. Ракъул рахIатхвей гьанже тIубанго гIакъубаялде сверулеб букIаниги, гьесулгун къолъикI гьабизе къвакIи гIолеб букIинчIо, адаб гьечIолъи дидасан загьирлъизе бокьичIого.\nЦойидасан чанахъанасул бахIри нижеда аскIоса тIагIана.\nМаркIачIубер рукIкIунеб букIана. Гьве нижеда аскIоса тIагIаралдаса ункъо сагIатниги ана. Чанахъан жегихарги жиндирго гьве беццулев вукIана. Гьес гьереси бицана жинца гьеб чанида хадуб битIун анила, гьабсагIат рагIилила жиндихъе чан щванилан жинда лъазабизе гьеб хIапдолеб гьаракь.\nАмма гьве я тIадбуссун бачIинчIо, я гьелъул хIапи рагIичIо.\nАхирги яхI гьабизе кIвечIого, тавакалги цIикIкIинабун, дица чанахъанасда абуна, дур гьединаб кутакаб гьве тIагIинеги бегьулин, гьеб балагьизе гIамал гьабун лъикIилан.\nДица цоцIул-кIицIул гьищтIараб мехалда, гьениб аскIобго букIараб хъархъида гъоркьа къватIибе лъугьун, кIибикIизабулаго рачIгун, дида аскIобе бачIана гьве. Жиндир бетIергьанасул гьерсазухъ гIенеккизе рекIее къабуллъичIеб гьеб ункъабго сагIаталъ гьениб аскIобго хъархъида гъоркь кьерун чIун букIун буго. Амма гьелъ цIодорлъи гьабизе ккана жиндир бетIергьанасул тункIил хъундагъ гьодилъ щвечIого хутIиялъе.\nЧанахъанасул ццин чучун ана. ТалихIалъ, гьес дихъе къолъикI гьабун квер бегьун бачIана.\n- Метер радалги вачIина дун гьаниве, — янги абун, ункъо-щуго галиялъ дидаса рикIкIалъидал, нахъехун вуссун ахIана:\n— Метерги диеги гIурал сигаретал росизе кIочон тоге дуда! — ян.\nАвтор: ПатIимат Амаева\nФото-коллаж: Мухамед Аварский


ГIайшат Идрисова ккола Хьаргаби районалъул КIикIуни росулъа.\n«Коронавирусгун къеркьолел ругел медиказе тIадеги гIарац кьеялъул кинаб низам бугеб? Лъие ва кигIан гьеб кьолеб?»\nГьаб суалалъе жаваб кьуна ДРялъул ЗахIматалъул ва социалияб рахъалъ цIуниялъул министерствоялъул хIалтIухъан Идрис МухIамадовас:\nСтатистикиял баяназда рекъон, инсульт ккарал унтаразул 10-15 про-цент ккола 18-50 сонил ригьалъул гIадамал. Медицинаялъул цIех-рехалгьарулел гIалимзабазги абулеб буго, гьелъие гIилла бугин гIолохъангохъалиян бухIулел, кьаралъарал, гипертониялъ…\nДоб заман ракIалде щведал, гьанжеги сири балеб бугоан Аминатил черхалда. Унтулел-холел гIадамалги, хвалил кьер чIвараб сверухълъиги, сихIкъотIун гIенеккун чIараб тIабигIатги. «БагIараб зонаялда» хIалтIизе ккечIониги, гьелдаги…\nТохтур Заирал къисматалъул къиса\nИнсул талихIалда расен угьарай\nКоронаялда данде къеркьолел антителаби\nБалагьаб унтудаса халкъ хвасар гьабизе батараб сабаб\nАхираб 10 соналда жаниб Дагъистаналда рак унтиялъ унтаразул къадар цIикIкIун буго 35 проценталъ. 2019 соналда республикаялда ракалъ унтун вуго 5026 чи (2391 бихьинчи ва 2635 чIужугIадан).Соналдаса…\nДунялалда тIадго коронавирусалъул пандемия тIибитIулеб букIиналда бан, рахIат хвезабун буго «ХIакъикъаталъул» цIалдолезулги. Гьеб рахъалъ жакъа республикаялда бугеб ахIвал-хIалалъул, гьелдаса цIуни-къай гьабизе кколел къагIидабазул бицун, нижер…


ХIукуматрал премия – жула журналистнан\nАьрасатнал печатьрал байран кьини АьФ-лул премьер-министр Дмитрий Медведевлул хIукуматрал премиярду дуллунни журналистътуран.\nДагъусттаннал машгьурсса журналист Алик АьбдулхIамидовлунгу дуллунни ларайсса награда – «За мужество, большой вклад в профессию, за заслуги перед обществом» тIисса. Аьрасатнал хIукуматрал премиялун цувалу лайкь хьусса Дагъусттаннал цалчинсса журналистри А. АьбдулхIамидов. Уттинин ва премиялун лайкь хьуссия «Черновик» кказитрал коллектив 2014 шинал. Дагъусттаннал Журналистътурал союзрал ва ккаккан увну ивкIун ур Самур вацIа ххассал бувансса мурадрай чирчусса макьаларттахлугу, шяраваллаву цала харжирацIух школарду буллалисса бизнесментуран дайшишру дуллалисса чиновниктал дащуй бихьлахьисса макьаларттахлугу, вара журалул цаймигу аьнтсса макьаларттахлугу.\n-Журналистика хIакьину аьлтта чIалай даххана хъанай дур, ванил качество хьхьара хъанай дур, журналистикалувун ххуллу ласлай бур фейкирттал, пиардал ва рекламарттал пишакартал. Регионал властирдалгу биялсса хIарачат бур, СМИ-лул бияла ва каширду ишла дурну, цалламур цIа-кьини ядуван. Журналистътурал даву, жяматран дакъассагу, властьран цаннагур аьркинсса. ХIакьсса журналистикалул жяматран кумаг буллалиссар цахва цамур чулуха буруган, цIуцIи кIантту, агьамсса масъалартту ялун личин бувну, ванийн вари учин, властьрангу журналистика тIайласса информациялул кюруну хьун аьркинссар, – увкунни Алик АьбдулхIамидовлул.\nНарушителя режима самоизоляции могут привлечь к уголовной ответственности\nСледующая публикация Ккаччи ичIаллил хIайван бакъар\nПредыдущая публикация Буслай бур Рисалалул хIакъиравусса цалвами пикрирду


ХIоцоса ГIабдулатIип (1851-1890) » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\n19 абилеб гIасруялда Кавказалда гъазават лъугIаралдаса хадуб 20-абилеб гIасруялъул авлалде щвезегIан Дагъистаналда гIелмуялъул цIакъ бергьараб цебетIей букIана. Гьелдаго цадахъ исламалде данде гьабулеб хIалтIиги къотIун букIинчIо. Пачаяс тарал тIадчагIаца яхI бахъулеб букIана тIолго халкъ мукIур гьабиялъе гIоло гьелъул церехъаби – гIалимзабазда кверщел гьабун гьел жидехъго гIенеккарал, жидер ишал рилълъанхъиялъе кумекчагIилъун рукIинаризе. Гьелъие гIоло гьез хIалтIизабуна жидерго бугеб къуват, хIатта жасуслъигицин. Цо-цоял гьеб макруялде гъоркье кколелги рукIана, амма гIемерисел гIалимзаби, я гьижра гьабун ватIан тун ана яги Сибиралде ритIун цIакъ гIемераб гIакъуба-къварилъи чIамизабун зулмуялде ккана. Кавказалдаса рачIарал гIадамазе цIакъ захIмат букIана сибиралъулаб квачайги гьава-бакъги хIехьезе. Ккана дорасаго балъго гьижра гьабуралги. Чанги чи доваго къадаралдеги щвана. Гьедин сибиралда къадар щвана жакъа нилъеца бицен гьабизе бугев ХIоцоб росулъа ГIабдулатIипиеги.\nХIоцоб росулъа Доногъол МухIаммад вукIана лебалав, рагIи билълъарав ресалда вугев чи. Гьев цо заманалда пачаясе хъулухъалда вукIана, нахъе вачIана Шамилил рахъалде, цинги ГьаракIуниб ккараб рагъулъ гIурусазухъе асирлъуде кканин ва гьелдса хадув щугониги соналъ пачаясул хъулухъалда вукIанин. Гьеб мехалъ МухIаммадил чIей Гъоркьа Жунгуталда букIана ва гьес гьений лъадилъун ячана лъикIаб тухумалъул, цIакъ иман бугей яс ХIабибат. Нахъеги имамасухъего ун Шамилица Доногъол МухIаммад шунусил бетIерлъун тIамунги вукIана. ХIабибатица I85I абилеб соналъ МухIаммадие гьавуна вас ГIабдулатIип.\nДоногъол МухIаммад вукIана гIелму-лъаялъул кIвар бичIчIулев ва жиндирго лъимал гIалимзабилъун рахъинариялъе сундаго барахщуларев чи. ТIоцеве ГIабдулатIип инсуца гIелму цIализе ГьаракIуниве мадрасаялде витIана. Гьенив исламалъул гьоркьохъеб лъай щвезегIан гьев цIалана ГIабдулмажидил ХIабибаллагьида ва НурмухIаммадил СагIадуда цеве. Гьелдаса хадув ГIабдулатIип цIалана ГIашиилтIаса Къурбан-ГIалида цеве. Доб заманалда Дагъистаналда бищунго кIудияв гIалим ва мугIаллим Къурбан-ГIалида цере цIализе щвей букIана кIудияб божилъун. Живго Къурбан-ГIалиги цIакъ чIухIун вукIунаан жиндихъго цIалулел мутагIилзабаздаса. Гьезда гьоркьов тIоцеве рехсолаан ХIоцоса ГIабдулатIип. Киналго ГIабдулатIип цеве цIаларал гIалимзабазул цIакъ кIудияб сияхI букIина, нилъеца рехсон тела цо-цо машгьурал цIарал: Унсоколоса ГIалил ГIабдуразакъ, БуцIраса Будунасул Дибир, Къуркълиса Зайд, Гъази-Гъумекиса ГIумарил ГIатIтIи-хIажи. (Зайд гIурсаз Сибиралде витIун, гьенив хвана, ГIатIтIи-хIажи гьижра гьабун ХIалебалде гочун дова хвана I877соналъ). Гьел мугIалимзабазул къисматалъ цIакъ пашман гьавун вукIун ГIадулатIипица хъвана кIудияб марсиятги. Кинаб бугониги гIелму цIализе ГIабдулатIипие щибго захIмалъи букIунароан – гьесие инсуца щибго жоялъул рахъалъ квал-квал ккезе биччалароан. ЦIалулаго росун, хъван ГIабдулатIипил букIанадагъистанлда бищун кIудияздаса цо библиотекаги. Гьесда камилго лъалаан магIарул, гIараб, лъарагI, перс, турк мацIал ва кIалъалаанила гIурус мацIалдаги. ЦIали лъугIун хадуса ГIабдулатIипида бищунго дунял-ахираталъе пайда бугеблъун бихьана гIелму тIибитIизаби. Гьелс Гъоркьа Жунгуталда рагьана кIудияб мадраса. Гьениб батIи-батIиял мацIазда дарсал кьолеб хIалги гьабун Югалъулаб Дагъистаналдаса Азербайджаналдаса, Татариялдаса мутагIилзаби рачана цIализе. Жунгуталда чIеги гьабун гьениб хъизан-рукъалдеги вуссана ГIабдулатIип. Гьес ячана пачаясул хъулухъалда вугев поковник МухIаммад абулев чиясул яс Ханзадай. Гьей йикIана лъикIаб исламияб тарбия щварай цIакъ иман бугей, гIалимчи росасул адаб гьабулей, рукъалъул кинаб бугониги ургъел гьесде ккезе биччачIого жинцаго тIубалей гIадан. ГIабдулатIипил букIана гIезегIан гIи-боцIи. Амма гьес гьелъул щибго тIалаб гьабулароан. Бицен буго гьес инсуца кьолеб букIараб боцIул дос гIурусазе хъулухъ гьабуралъухъ щваралдаса щибго жо босичIилан.\nЖиндирго дарсал кьейги гIелму тIибитIизабиги гурони цоги щибго жоялъул ургъел гьечIев ГIабдулатIип 1884 абилеб соналъ сапаралъ вахъана татариялъ ругел мадрасаби ва гIелму малъулел къагIидаби лъазариялъул мурадалда. Гьев гьоболлъун гьавуна татаразул доб мехалъ бищунго кIудияв гIалим Шигьабудин Гьарун ал- Маржаница. Балагьана татаразул мадрасабазул гIуцIиялъухъ, малъулеб гIелмуялъухъ. Амма цохIо гьениве иналда ракI гIодобе буссинчIо ГIабдулатIипил. Гьесул гъира ккана гIараб пачалихъазде ун, гьениб бугел ахIвал-хIал лъазабизе. Гьеб мехалдаса нахъе ГIабдулатIип пачаясул гIелмуялда ва гIалимзабазда данде гьабулеб политикаялда гъоркье ккана. Гьес доб мехалда чIезабураб низамалда рекъон Дагъистаналда вугев генерал-губернаторасухъе гIарза хъвала хIежалде ине изну кьеян. Амма гьесие щибго баянги гьабичIого хIежалдде ине изну кьечIо. Гьелдаса нахъе гьесул гIумруялъул хIакъалъулъ ХIасан ал-Къадарияс хъвалеб буго: «Гьесул сабур тIагIана, ва Болгариялде ине изнуги босун жиндирго мутагIил Белоканалдаса Мала ИсмагIилил вас ХIажи Ибрагьимгун цадахъ ГIабдулатIип-афанди къватIиве вахъана. I889 абилеб соналъ гьел Батумиялде щола ва ихтияр гьечIониги Турциялдехун гIорхъи бахуна. КIиго моцIгIадаб заманги Стамбулалда бан, лъикIаб гьоболлъи ва къадруялда гьел Египеталде ана. Гьениб гьез гIемерал чIахIиял гIалимзабазул, шайихзабазул, устарзабазул хабалазде зиярат гьабуна. Гьелдаса хадуб гьев кIиявго мусафирас Маккаялде хIеж гьабуна ва унго-унгоял бусурбабаз гIадин хIеж-гIумраялъул киналго рукну-парзал тIурана. Гьелдаса хадур I307 абилеб соналъул авалалда (1889 соналъул август- сентябрь) гьел анна Мадинаялде. Манинаялдаса тIадруссун гьел цIидасан Стамбулалде ана ва анкьго моцIганасеб замана бана гьениб. Гьенибги гьезие цебе букIаралдасаги кIудияб хIурмат гьабуна. ГIабдулатIипица киса-кирего цIакъ гIемерал тIахьал росулаан, гIалимзабазда дандчIвалаан, хIатта, живго шейхул исламидаги.\n… КигIан лъикI къватIив къабул гьавуниги ГIабдулатIипица ватIаналде нахъ вуссуна бокьулеб мугIалимлъиялдеги ва гIелму малъиялдеги жувазе хьулалда. КIиявго мусафир Темир Хан Шураре рачIана I890 абилеб соналъул июл моцIалъул къоабилел къоязда. Гьенир гьев кIиявго асир гьавуна. Губернаторасул цIакъ цим букIна гьезда Россиялъул законги хвезабун изну гьечIого къватIиса пачалихъалде унилан. Чанго моцI гьениб туснахъалдаги бан гьев кIиявго Сибиралде витIана: ГIабдулатIип-афанди – Курск губерниялъул Обоянь шагьаралде, ХIажи Ибрагьим Тамбов губерниялъул Тимб шагьаралде. ГIабдулатIип хвана Обояналда 1890-91 абилеб соналъ гIумруялъул кIикъого сон бачIев чи, ХIажи Ибрагьим абуни лъабго соналдасаги цIикIкIун мехги къватIиб бан нахъвуссана». ТарихчагIаз бихьизабухъе гIурасазул губернатор бищун хIинкъараб жо букIун буго ГIабдулатIип къватIиса пачалихъалъул гIадамазда данчIван гьаниб Россиялъ гьабулеб бугеб колониалияб политикаялъул захIмалъи ва зулму къватIибе лъаялдаса. Абула киса-кирего гьев кIиясда хадур тIамурал жасусал рукIанин ва гьеул ишал, дандчIваял гьанире лъазарулаанин. Кин бугониги Доногъол МухIаммадил божарав гьудуллъун вукIарав гиназ Чавчавадзеца сибиралде витIун чIвана ГIабдулатIип (Гьеб мехалде Доногъол МухIаммад чIаго вукIун гьечIо, амма цониги наиб гьасул рахъги ккун кIалъан гьечIо).\nГIабдулатIипица нахъе тана къин гьечIеб гIелму малъарал гIалимзаби. Гьезул цо-цоязул цIарал рехсезин: Сугъралъа Ших ГIали, Унсоколоса ХIажи, ГIабдуразакъил Къади, ГIашилтIаса Къурбан ГIалил ГIабдуллагь, Къарахъа Нуруллагь, Гъолодаса МухIаммад, Куралиса МухIаммад, Ахтиялдаса Ибрагьим, ТIелекьа Ибрагьим-хIажи, Геничукьа ГIабдусалам-хIажи. КIаратIаса Хирияв ХIажи, Анцухъа Шагьасул ХIафиз МухIаммад Наби, Аргъваниса Къурбан ГIали, Аргъваниса ГIабдулхIалим Челеби, ГIашалиса Ибрагьим, Жунгуталдаса Ибачи, Жунгуталдаса Хъазахъ, МелъелтIаса ХIажияв, Аксаялдаса ГIабудлазим, ЧIикIаса ГIабдулатIип, Сугъралъа ХIамзат, Инхоса Дарбиш МухIаммад ва цогидалги.\nГIелму тIибитIизабиялда цадахъго ГIабдулатIипица цIакъ кIудияб хIалтIи гьабуна тIарикъат тIибитIизабиялда, гьелъул муъминчиясе бугеб хвасарлъи гIадамазда бичIчIизабиялде. Гьеб рахъалъ гьес тIоцере тIарикъаталде ахIана жиндирго цебесеб гIагарлъи эмен, ва гьитIинав вац Нажмудин. Гьаниб гъоркьехун кьолеб буго ГIабдулатIипица инсухъе хъвараб жакъаги кIудияб кIвар бугеб вагIзалъун хутIараб кагъат.\n«Бахьи бугев инсуда ТIадегIанав Аллагьасул салам лъеги!\nДуе балъгояб жо гьечIо мунги Къиямасеб къоялъ Аллагьасда* цеве чIезе вукIин, Гьесул КIодолъигун, ТIадегIанлъигун цадахъ. Гьеб кIудияб иш буго. Гьесда аскIоб кинабго жо, кигIан кIудиябги, гуреблъун, гьечIеблъун лъугьуна, хIатта – жужахIгицин, хIамимгицин. Гьединлъидал бусурманчиясда тIадаб буго гьелде, тIубараб къачIаялдалъун къачIадизе, жинца ТIадегIанав Аллагь разилъи тIаде цIалел хазинабаздаса хазинаги хIадурун. Гьезулги бищун кIудияб ТIадегIанав Аллагь рехсей буго, щайгурелъул балъгояб хазина букIун, гьединго дунялалъулги ахираталъулги киналниги лъикIлъаби тIаде цIалеб жоги букIун. Гьелъие гIоло ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Аллагь рехсей бищунго кIудияб, тIадегIанаб буго, дунялалъулги ахираталъулги лъикIлъаби тIаде рачине».\nГьелъул баян: инсанасул ракI цIун букIуна жидеца Аллагь* лъаялдаса нахъчIвалел, балъгоял хIалихьалъабаз ва магIнавиял чороклъабаз. Аллагь* рехсараб мехалъ гьел киналго, ялъуни гьезул цо бутIа, тIаса уна. РакIалде рачIуна Аллагьасул* кIодолъи-тIадегIанлъи лъаялъул чIорал, какилъ ва как гурелъулъги хIасуллъула хIакъикъияб Аллагьасе* хIели.\nАллагь * рехсей буго тIагIатазул бищун кIудияб, гьезул кьучIги буго гьеб. Гьединлъидал шартIлъула зикру гIемер гьаби, Жив ВацIцIадав ва ТIадегIанав Аллагьас абухъе (магIна): «Ле иман лъурал гIадамал, нужеца Аллагь рехсе гIемер рехсеялдалъун».\nГIемер Аллагь рехсезе хIалкIоларо, шайихзабазул тарбиялде лъугьун гурони.\nДуда лъалищ, азарго нухалъ гурони Аллагь рехсезе кIоларев чияс цохIо гIодов чIараб бакIалдаса вахъиналде лъеберазарго нухалъ рехсола Аллагь, жив цониги шайихасда хурхараб мехалъ? Гьединлъидал, тIарикъат боси щивав бихьинчиясул ва чIужугIаданалъул фарзу-ль-гIайн букIиналда ункъабго мазгьабалда рагIи тIубан рекъана. Щай абуни, тIадаб жо жиндалъун гурони тIубалареб жоги тIадаб букIунелъул.\nМуршид камилав вукIин лъаялъе берцинал цIадираби гьал руго. Гьесухъа тIарикъат босараб мехалъ ва жинда зикруги малъараб мехалъ, муридасда кIванани Аллагь гIемер рехсезе ва гьелдехун рекIел цIай, рокьиги бижани, гьев хIакъикъияв муршид вуго. Гьедин гьечIони, гьев муридзабазе тарбия кьолев шайих гуро. Гьебмехалъ босараб вирдги тезе бегьула, имамзаби хилаф гьечIого гьедин кIалъан ругелъул.\nДуда лъалищ, Ибну ХIажар, ар-Рамали, аш-Ширбини ва гьел гурелги имамзаби, жал имамзабиги рукIаго, хIажалъана шайихзабаздаса вирдал росизе. ГIажаибаб жо буго, аш-ШагIрани, жив загьираб гIелмуялъул имамлъунги вукIаго ва мужагьидул фатвалъунги вукIаго, хIажалъана хъвай-цIализе лъаларев шайихасдаса, ГIалиюнил Хавассидаса тIарикъат босизе. Гьединго, гIалимзабазул султIан, шайхул ислам Ибну ХIажарасги жинда мугъ чIвалев ГIуззудин бину ГIабдуссалам, жив мазгьабалъул мужтагьидги вукIаго, хIажалъана тIарикъат босизе, жинда хIал кIунгутIиялъ. Гьаб буго цере рукIаразулъ билълъараб Аллагьасул* къагIида.\nГьединлъидал дуда тIадаб буго цIодорав дир эмен, гьеб кIвар бугеб ишалде мун цIодораб бералдалъун валагьизе ва дуца гьелъулъ бичча-бихъан тейги гьабичIого букIине. Гьелъул тIагIам жидеда лъачIел чагIаз гуккизе вукIунге мун. Инсанасул бахьи буголъи хурхараб буго гьелда (тIарикъаталда) ва гьесул свериги гьелдасверухъ буго. Гьелъулъ дур щакльи батани, дуца хурхен гьабе шайихзабазул цоявгун. Гьелдаса хадуб, гьеб гIажибаб лазатги лъачIого, дуца абуни гьанжелъизегIан дир гIумру гIадада ун гьечIилан, гьебмехалъ дун гьереси бицунев чи ккола гьаб тIамачалда дица бицараб жоялдалъун.\nГьедин батичIони, кидалъизегIан мун чIун вугев гьезухъе (шайихзабазухъе) инчIого?\nТIарикъат малъиялъе аслу гьечIилан жидеца абулел чагIи руго Аллагьас жидер ракIазул канлъи нахъе босарал чагIи. Диналда жаниб гьезул зарал капурзабазул заралалдасаги цIикIкIараб буго. Щайгурелъул, гьез Аллагь рехсеялдаса халкъ нахъе чIвалеб бугелъул. Гьел хьвадулелги руго мажгитал чIунтизе гьаризе. Жидеца абураб рагIиялдалъун гьезие бокьун буго Аллагьасул нур свине гьабизе. Аллагьас гьеб свине теларо.\nГьезие бокьани Аллагьасул цIобалдалъун гьелъул хIакъикъат лъазе, дица гьезухъе ритIила гьелъул хIакъикъат жидеца бицунел гIорцIен цIурал гIакълиялгинакълиялги далилал, гьез абулеб жо мекъаб (пасатаб) букIинги баян гъабун.\nГьеб жо (тIарикъат) жиндалъун баянлъулев муршидасул камиллъи нилъеца цебехун рехсана, гьеб буго битIараб роцен, жиндалъун хIакъикъиял машаихзаби лъалеб. Дица калам халат гьабуна, дуца тIарикъат босизе бокьун, гьоркьов сабабалъе чи ккуннигиДуда лъай, дун дуе насихIат гьабулев (ай лъикIльи бокьарав), божи бугев чи вуго ва мун вуссунге гьез абулеб рагIиялде, гьел руго жагьилзаби. Дица абулеб жоялъе ТIадегIанав Аллагьги вуго нугI. Нахъа лъала жидеца зулму (мекъаб жо) гьабулел чагIазда, щиб доба жидее букIунебали. Ва-с-салам!\nХалкъалъул бищун хIакъирав ХIоцоса ГIабдулатIип, гIелму тIалаб гьабулев».


Хорданул фестиваль |\nАпрельданул 3-нний Лакрал театрданул залдануву хьунни щалагу Аьрасатнал лагрулийсса хорданул фестивальданул региондалулмур этап.\nФестивальданул сакиншинначиталну бия ДР-лул Культуралул министерство, Республикалул Халкьуннал творчествалул къатта, щалагу Аьрасатнал хорданул обществалул Дагъусттанналмур отделениялущал цачIуну.\nФестивальданувух гьуртту хьунни республикалул районнаясса ва шагьрурдаясса халкьуннал хорду. Миннувух – ЦIуссалакрал райондалиясса «Дараччи» цIанилусса балай учайсса группагу. Миннал усттаршиврун кьимат бишлай бия Аьрасатнал лайкь хьусса артистка, Москавуллал паччахIлугърал музыкалул ва педагогикалул Гнесинхъал цIанийсса Аьрасатнал музыкалул академиялул дарс дихьу Игнатьева Светлана Конопьяновнал каялувшиврулусса хасъсса комиссия.\nКонкурсрал хIасиллайн бувну, 1-мур даражалул лауреатъталну хьунни Лаващиял райондалиясса «Лаващи» цIанилусса хор ва Къарабудахккантуллал райондалиясса «Къарабудахккант» цIанилусса хор. КIилчинмур – «Байтерек» цIанилусса Буйнакскаллал райондалиясса хор. Шамилчинмур – «Голос равнины» тIисса цIанилусса Бабаюртуллал райондалиясса хор.\nОьрусналми коллективирттаву цалчинмур даражалул лауреатнал цIанин лайкь хьунни ПаччахIлугърал терскаллал казакнал балайлул ансамбль, кIилчинмур даражалул лауреатнал цIанин тIурча – МахIачкъала шагьрулул 3-мур искусствалул школалул «Забава» цIанилусса хор.\nСветлана Игнатьевал цила ихтилатраву яла-яла цIа дунни оьрчIалми коллективирттая.\nДР-лул культуралул министрнал хъиривчу, РДНТ-лул директор Марита МухIадовал кIицI лавгунни Светлана Игнатьевал оьруснал халкьуннал балайрду хорданий щаллу баврил искусство дуруччавриву буллалисса захIмат.\n— Жула дур чIярусса аьмсса планну, ва умуд бур ми иширайну щаллу дуван бюхъанссар тIисса. Культуралулли жулва оьрму хьхьичIунмай буллалисса. Укунсса фестиваллал тIурча, кумаг буллалиссар махъа нанисса жагьилтурачIан жула халкьуннал культура, аьдатру диян дуллан, — увкунни Марита МухIадовал.\nПредыдущая записьАьлимчунал ирсираваСледующая записьХъунмасса биялалул заллу


Сессиялий хъунмур масъалану бия 2021-2023 шиннардийнсса бюджет кьамул баву\nАвтор: ilchi · 29.11.2020\nНоябрьданул 26-нний хьунни ДР-лул Халкьуннал Мажлисрал 51-мур (ноябрьданул) сессия. Му бачин бувну ия парламентрал Председатель Хизри Шихсаидов.\nСессиялий гьуртту хьунни ДР-лул ХIукуматрал Председательнал буржру чIумуйсса бартбигьлагьима АьбдулпаттахI Амирханов.\nСессиялий ххал бигьлагьисса масъаларттавасса хъунмур бия «Дагъусттан Республикалул 2021 шинайнсса ва пландалийсса 2022- 2023 шиннардийнсса бюджетирттал хIакъираву» тIисса ДР-лул закондалул проектралмур.\nПроектрал гьануми ккаккиярттая бувсунни финансирттал министр Юнус Сяъдуллаевлул. Мунал тIимунийну, аьмсса доходру хьунтIий дур 134 092 504 азарда къуруш, 112,6 % гьашинумур бюджетралнияр ххишаласса.\nРеспубликалул бюджетраватусса аьмсса харжлугъру ккаккан дурну дур 137 328 645,9 азарда къуруш. Диялну дакъами хъанай дур 3 236 141,3 азарда къуруш.\nМува масъалалул хIакъираву ихтилатру бунни цайминналгу.\nСессиялий ххал бивгьунни цаймигу масъалартту.\nЩархъавугу ххуйсса интернет дикIан аьркинссар\nСледующая публикация Медициналул ва социал кумаграл центр\nПредыдущая публикация Миннацу Дагестана исполнилось 30 лет