ДУДА К1ОЛА КИНАБГО ХИСИЗАБИЗЕ. - 20 Апреля 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Апрель » 20 » ДУДА К1ОЛА КИНАБГО ХИСИЗАБИЗЕ.\nДУДА К1ОЛА КИНАБГО ХИСИЗАБИЗЕ.\nГьавуна 1981 соналъул 5 августалда Г1обода росулъ.\nГ1агараб районалда гьоркьохъеб школаги лъуг1изабун ц1ализе лъугьана Дагъистаналъул росдал маг1ишаталъул академиялде, хадубги заочно ц1алун лъуг1изабуна Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул юридикияб факультет. Т1адаб рагъулаб налъиги т1убан бат1и-бат1иял соназда х1алт1изе лъугьана Мах1ачхъалаялъул ППСалъул т1оцебесеб полкалда, Мах1ачхъалаялъул Кировский отделалъул уголовныяб розыскалде, гьенисан т1амула Дагъистаналъул жанисел ишазул Министерствоялъул уголовныяб розыскалда,\nэкстремизмалде ва терроризмалде данде ч1еялъул централда, ОМВДялъул Буйнакский районалда бугеб полициялъул начальниклъун.\n2017 соналъул ахиралдасан, жакъа къоялде щвезег1ан х1алт1улев вуго ОМВДялъул Хунзахъ районалда бугеб полициялъул начальниклъун. Йиго хъизан, 1 яс ва 5 вац.\nТ1олгороссиялъул наркотиказде данде ч1еялъулаб акция «Лъазабе, киб бичулеб бугеб г1ажал»\nДуда к1ола кинабго хисизабизе\nГ1умруялъул х1албихьи гьеч1ел г1исиснал лъимал, г1олохъаби ккезе бегьула бокьарав баркат гьеч1ев чиясул бербалагьиялде гъоркье. Г1емерлъулел руго нилъер Россиялда т1оцебе наркотиказул х1ал бихьун, хадуб гьездаса инкар гьабизе к1оларого, хут1арал г1олохъанаб г1елалъул къадар. Россиялда гьел сабаблъун лъаг1алида жаниб холев вуго 100 азарго чи.\nЖакъа нижеца гьарана Россиялъул ОМВДялъул Хунзахъ районалда бугеб отделалъул начальник полициялъул майор Сайбулаев Мух1амад-Х1ажияв Гъазиявдибировичасда гьеб акциялъул х1акъалъулъ бицеян. Гьесдаги дидаги гьоркьоб ккана гьадинаб гара-ч1вари.\n-Т1олабго Россиялда, гьелдаго гьоркьоб Дагъистаналда ва нилъер районалда унеб буго «Г1ажал бичулеб бак1 лъазабеян» абураб акция. Кинаб мурад гьелъул бугеб?\nАкциялъул аслияб мурадлъун ккола-наркотикал ричулеб ва гьел гьарулеб бак1 лъазаби. Республикаялда г1умру гьабулев бокьарав чиясул ихтияр буго законалде данде кколареб къаг1идаялда наркотикал ричулезда данде ч1езе ва нилъерго г1ага-божарал наркотиказда рараллъун лъугьинч1ого рук1иналъе тадбирал гьаризе, мисалалъе босани, киб гьединал х1инкъи бугел, инсан хвалде ах1улел веществаби ричулел ругелали, киб гьел рахчун ругелали баян гьабун. Наркотикал х1адур гьарулел мак ва габанихьонг1адал хурдул кир рекьун ругел ва лъица ричулел ругелали мух1кан гьабун. Гьел ричулеб бак1 т1атани, лъазабизе бегьула гьаб телефоналда: 8(8722)630063. Гьединго ах1изе бегьула дежурналъи гьабулел психологазухъе гьал номеразда рекъон: 8-928-250-19-60; 8-928-947-54-96.\nГьединалго баянал кьезе бегьула телефоналъул гьал номеразде ах1унги.\nМВДялъул РД-ялда бугеб дежурныяб часталъул: 99-45-00\nМВДялъул РД-ялда бугеб божилъиялъул: 98-48-48\nРоссиялъул ОМВДялъул Хунзахъ районалда бугеб дежурныяб часталъул: 99-47-85.\n-Кинаб ригьалдасан байбихьулеб лъималаз наркотикал х1алт1изаризе?\n-Г1емерисел лъимал наркотиказде ругьунлъула 16-24 соназул г1умруялда. Хал гьабиялде росарал наркоманазда гьоркьосан т1оцебе наркотикал х1алт1изаризе байбихьун буго 14 сон бараб мехалдасан байбихьун. Т1оцебе наркотикал х1алт1изаризе байбихьула лъималаз, чанго лъимер цадахъ данделъараб бак1алда. Г1иц1го 13,7 проценталъ х1алт1изабун буго живго лъугьун, к1игоял цадахъ лъугьун-22,5 проценталъ, лъабго ва ц1ик1к1унги чи данделъун-63,8 проценталъ. Х1исабалде босизе ккола г1овул г1ужде рахинч1ел лъимал 2,5-3 нухалъ ц1ик1к1ун лъугьуна наркотиказда рараллъун, ц1ик1к1араб г1елалде данде ккун.\nГ1емерисеб мехалда лъималаз наркотикал х1алт1изарула, жалго г1адал лъимал данделъараб бак1алда яги бат1и-бат1иял г1олилазул байрамал, данделъаби гьарулел бак1азда.\n-Кисандай лъималазухъе наркотикал щолел?\n-Наркотиказул х1акъалъулъ г1иц1го къват1ахъан лъалеб бук1араб заман ана. Гьабсаг1аталда, щивав чиясул рес буго Интернеталде жанибе лъугьине, наркотиказул бицунел сайтазулгун лъай-хъвай гьабизе. Интернеталда ратула баянал киб наркотикал росизе бегьулелали хъварал. Руго сайтал, законалде данде кколарел наркотикал электронияб г1арцуде ричулелги. Ахирал соназда г1одобе ккана «г1адатияллъун» лъугьарал наркотикал х1алт1изари. Наркобизнесалъ гьебги х1исабалде босун, рахъулел руго, щибго зарал гьеч1елилан кколел ц1и-ц1иял веществаби2009 соналде щвезег1ан гьел рук1ана наркотикал гъорлъ ругел рух1улел-«спайсал». Гьел ричизе гьукъун хадуб синтетикаялъул наркотикал ричизе лъугьана рук1а-рахъиналъул химия, косметикиял средстваби, х1айваназе к1алц1и х1исабалда.\nНаркотикал т1ирит1изариялъе г1айибияллъун г1иц1го Интернет рик1к1ине бегьуларо. Инсанасда лъалеб бугони наркотиказул зарал ва гьесул жиндирго къвак1араб г1умрудул нухги батани, кинал рук1аниги сайтазги, блогазги т1амуларо гьел наркотикал х1алт1изаризе. Гьединлъидал к1вар бугеблъун ккола г1ун бач1унеб щибаб лъимералда наркотиказул заралалъул бич1ч1изаби.\n-Кинаб асар гьабулеб наркотиказ инсанасул черхалъе?\n-Наркотиказда абула XXI г1асруялъул чумайилан. Бит1араб къаг1идаялда, наркотик-ккола загьру. Гьеб х1алт1изабулел г1адамал ахир-къадги хвеч1ого хут1изе кинго рес гьеч1о. Наркотикал х1алт1изарулев-гьев ккола экстазаялъул х1асилалда лъабго сордо-къоялъ лъалхъи гьеч1ого кьурдулев студентги, риталиналде ругьунлъарал сабру гьеч1ел, ч1езе къадар лъуг1арал школлъималги. Цо къоялъцин таблетка гьеч1ого г1умру гьабун бажаруларел хъизан-рукъ к1очон тарал руччабиги, кокаиналде ругьунлъарав, гьеб тезеги жиндаго к1оларев к1удияб фирмаялъул директорги.\nМарихуана, героин, кокаин, экстази, риталин, алкоголь-щибаб къойил гьел наркотиказ хвезабула миллионал г1адамазул г1умру.\nНаркотиказул х1акъалъулъ ООНалъул наркотиказулаб управлениялъ хъвараб докладалда бихьизабулеб буго дунялалдаго 200 миллион чияс х1алт1изарулел рук1ин гьукъарал наркотикал. Россиялда наркотикал х1алт1изарулезул къадар 7 миллионалде бахунеб буго. щибаб моц1алъ наркотикал х1алт1изариялдалъун Россиялда холев вуго 5 азаргог1ан чи, щибаб соналда 100 азаргоялде, г1агарун. Гьезул къадар къоялдаса къоялде ц1ик1к1унебги буго.\nНаркотиказул х1инкъи бук1уна т1убараб къаркъалаялъего, щай гурелъул гьез гьеб дагь-дагьккун биххизабулелъул. Гьез хвезабула г1адалзул нахулъ бук1унеб рек1елгун мащабазул центр, ургьисалабазул, т1улил, гьуърузул, рек1ел х1алт1и, лъугьинарула нервабазул унтаби.\nГ1ун бач1унеб г1елалда бич1ч1изелъун бачинин гьаниб цо мисал. Х1алицаго г1адин гьездаса ворч1изе к1варав Г1алица хъвалеб буго гьадин:\n«Кинабго байбихьана г1иси-бикъинал жалаздасан, ругьунлъана экстази, ЛСД хадубги унго-унгояб наркотиказул коктейль гьекъезе. Цо-цо мехалда кайф щвеялъе г1оло, ц1акъго ц1ик1к1араб къадаралдаги гьекъолаан гьел. Гьеб х1алалда ана 2 сон. Цо сордоялъ ккана рак1алдаго гьеч1еб. Дир къаркъала сородулеб бук1ана. Черхалда бук1араб ах1вал-х1алалъул бицун бажариларо. Абулеб бук1ана гьеб психоз бугилан. Анлъго моц1алъ къват1иве вахъине к1веч1о. рак1алде кколеб бук1ана цо чи дида хадув лъугьун вугилан. Дида машина бачинецин к1олеб бук1инч1о.\nДун вахъана бомжлъун, г1умру гьабулеб бук1ана къват1азда, кьижулев вук1ана картоналъул коробкабахъ. Дун гьардолев вук1унаан данде ккаралщиназда. Х1алихъе балагьулеб бук1ана кваназе квен. Рек1елъ бук1ана кинабалиго ч1обоголъи. Дир бук1ана кинабго: лъик1аб х1алт1и, г1арац, рокьулел хъизан-лъимал. Щибаб доза гьабун хадуб рак1алде кколеб бук1ана гьаб ахирисебилан. Амма ч1езе к1олеб бук1инч1о. рук1ана лах1затал дицаго дирго г1умруялде квер бегьизе бокьаралги. Ахир къадги г1иц1го тохтурзабазул кумекалдалъун к1вана гьездаса ворч1изе».\nГьав Г1алида к1ун буго щиб гьабунги наркотиказдаса ворч1изе. Амма г1емер руго регаралъуса т1аде рахъине к1веч1огоцин цо лах1заталда хварал г1адамалги.\n-Гьедиг1ан зарал к1удиял наркотикал кир ва щайдай х1адур гьарулел?\n-Ахираб заманалда г1ат1идго ц1ар т1ибит1араб «Насвай» абун ц1ар лъураб наркотик х1адур гьабулеб буго рукъалъул шарт1аздагицин. Гьеб х1адурулеб раг1ула тамахьоялдасан, гачидасан, г1анк1удал яги вараниялъул ракудасан, хурдуздасан ва клеялдасан. Экстазалъул таблеткаялда гъорлъ батун буго г1унк1к1азул загьругицин.\nСундалъун бечелъаниги бечелъизе бокьараз х1адурулел руго наркотикал, ричулел руго г1олохъанаб г1елалъе рохел бук1унин, кеп щолин абун к1удияб рецц-капги гьабун. Х1ал бихьизеян х1алт1изабураб наркотикалъул дагьабго къадаралъцин гьадинаб квешаб ахиралдеги рачунел руго.\n-Нилъер районалда дандч1валищ наркотикал х1алт1изарулел г1адамал?\n-Нилъер районалъул х1исаб-суалалдаги руго наркотикал х1алт1изарулев анц1ила щуго чи. Х1акъикъаталда гьел 2-3 нухалъ ц1ик1к1ун ратула. Гьединго районалда дандч1вала 11 гьекъолеб жоялъ унтарал г1адамал.\nАраб соналда районалда гьабуна наркотикал х1алт1изариялъул кьуч1алда 13 уголовныяб дело. Наркоманазухъа бахъана 73,01 грамм марихуанаялъул, 97 габинихьодал хьуялъул, бекьун батун хвезабуна 507 хьуй габаниялъул ва 54 хьуй макалъул.\nГабанихьон бекьун батаразда т1ад гьабуна 4 административияб протокол.\n-Г1олохъанаб г1елалдехун вуссун щиб дуе абизе бокьилеб бук1араб?\n-Наркоман-ккола нилъер обществалда жаниб г1адамасги рик1к1унарев, х1айваназда гьоркьовги рехсоларев, бищунго г1одовег1анав чи. Гьесул х1инкъи буго г1иц1го жиндирго г1умруялъе гуребги, т1олабго обществалъего.\nЖиндаго хадуб гьеч1еб хъаравуллъиялъ, гьес хвезабула аск1ор ругезулги, ай эбел-инсул, хъизан-рукъалъул, лъималазул г1умру. Гьединлъидал нилъ киналго ц1унун рук1ине ккола къвариг1ел гьеч1ел компанияздаса, квешлъиялде ах1улел данде руссиназдаса. Х1урматиял, г1олохъаби, хириял лъимал! Воре, нуж ч1езе гурин нилъ хвалде ах1улел наркотиказул квачикье ккезе. Воре, нуж божуге, щиб-щибниги г1иллабиги ратун, нужеда аск1оре рач1ун, наркотиказ гьабулеб кайфалъул бицунел г1адамазда.\nНилъерго сахлъи, нилъехъго буго. нилъ киналго квешлъиялдаса ц1унун хут1аги. Аллагьас лъик1аб босизе, квешаб тезе киназего тавфикъ кьеги.


Амиров мэрлъун хутlулев вуго\nСагIид Амиров, Махlачхъала, 03Oкт2010\nМахIачхъалаялъул вукIарав нухмалъулев СагIид Амиров тIасияб соналъ лъагIанги гьеб хъулхъалда хутIизе вугилан лъазабуна гьал къоязда информалатаз. Щайгурелъул Дагъистаналъул нухмалъиялъ заман щвелалдего тахшагьаралъул нухмалъулесул рищиял тIоритIизе гьечIилан лъазабун буго. Гьал къоязда Амировасде гIунтIизабуна цоги цIияб гIайиб. Гьелад рекъон диваналъ гьев эркенлъиялдаса махIрум гьавуни гьес жиндирго хъулухъалдаса махIрумлъизе вугилан абулеб буго юристаз.\nСагIид Амиров россиялъул цIех-рехчагIаз ккун аралдаса лъабго моцI тIубан хадуб гьесде цогиги гIайиб гIунтIизабуна. Гьесул рокъоб кьвагьизе хIадурараб ракета батанилан лъазабуна улкаялъул цIех-рехалъул комитеталъ. Абулеб букIана республикаялъул нухмалъиялъул рахъалдаса пуланав хIакимчи чIвазе хIадурараб ярагъ букIун бугин гьебилан.\nГьабсагIат Москваялул Лефортово абулеб туснахърокъов вугев Амировас жиндего гIунтIизарулел гIайибаздаса инкар гьабулеб бугилан лъазабуна Интерфакс агентлъиялъ.\nИюналъул тIоцебесеб къоялъ терелоялда Москвалде вачун арав Амировас августалъул тIоцебесеб къоялъ лъагIан цIех-рех лъугIизегIан жанив вукIине вугилан абун букIана доб мехалъ. Июлалъул къоабилеб къоялъ Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъ лъазабуна гьел болжал 11 ноябралде лъагIан халат рахъинарулел ругилан.\nКIиабизеги гьесде гIунтIизабулеб гIайибалда рекъон ноябралда гьесие диванги гьабун гьесие диваналъ рихьизарурал сонал кьуни хутIулищ гьев 2014 соналъ лъагIан МахIачхъалаялъул нухмалъулевлъун. Гьеб суал нижеца кьуна МахIачхъалаялдаса юрист ГIамирханов ШапигIие. Гьес абулеб буго хутIуларилан:\nГIамирханов ШапигI: «Гьесде гIунтIизабулеб гIайибалда рекъон гьесие двиан гьабуни гьесул рес гьечIо жиндаго хадуб бугеб хъулухъ цIунизе. Гьелдаса хадуб шагьаралъул мажлисалъ чIезабизе ккола рищиял тIоритIулеб къоги, вищулев чиясул кандидатураги лъезе ккола цебе. Диванханаялъ хIукмуги къотIун, гьесде гIунтIизабулеб гIайибги хIакъикъияб букIин чIезабизе кIвани гьезул ихтияр буго рищиял тIоритIулеб къоги чIезабун шагьаралъул цIияв нухмалъулев вищизе».\nЭР: ГьабсагIат гьесде гIунтIизабулеб гIайибалда рекъон рес бугищ гьев тIубараб гIумурялъго эркенлъиялдаса махIрум гьавизе\nГIамирханов ШапигI: «Буго, узухъда. Такъсир гьабиялъул кодексалда чIванкъотIун бихьизабун буго низам цIунулев хIалтIухъанасул гIумурялде квер борхаралъухъ гIайиб ккарав чи гIумруялъго эркенлъиялдаса махIрум гьавизе».\nКавказ Узел сайталда тIадехун рехсараб баяналда гъоркь гIемерал комментариял тун руго цIалдолез. ГIамаб куцалда абуни гьениб тIабараб бахIс унеб буго. Гьенир камулел гьечIо Амировасул рахъ ккурал чагIиги. Гьениб цояс абулеб буго заман щвелалдего МахIачхъалаялъул нухмалъулесул рищиял тIоритIизе гьечIилан дагъистаналъул тIалъиялъ абиялъул магIна кколин гьел жалго цIуна-къалел рукIин. Щайгурелъул Амировасда гьезул гIемерисезул рахъалъ чанги тохал ишазул хIакъикъат лъалелъул\nГьединго МахIачхъалаялъул администрациялда хIалтIулел чанго чиясде гIунтIизабулеб буго 1,5 миллион гъурущ бикъиялъул гIайиб. Гьел киналго ккола Амиров тахшагьаралъул нухмалъулевлъун вукIараб мехалъ гьесул хьибил ккун рукIарал гIадамал Гьересиял документалги гьарун лъималазул ах базе кьураб ракьалда Амировасул гIагарлъиялъе рукъзал ран ругин гьезилан абулеб буго МВД-ялъ кьураб баяналда. ГIайиб гIунтIизабулезда гъорлъ руго МахIачахъалаялъул ЖКХ-ялъул нухмалъулев, нотариус ва цогидалги жавабияб хъулухъалъул гIадамал.\n2005-2007 соназда Амировасул бихьизабиялдалъун тахшагьаралъул Къоркъмасовасул ва Оскарил къотIнор ругел лъималазул ахалги нахъе рахъун гьел минаби рагъул ветераназе кьезе хIукму гьабун букIун буго, амма киналниги рукъзал рагъул ветераназе жеги-харги щун гьечIо.\nГьабсагIат Къоркъмасовасул къотIноб бугб лъималазул ах бугеб бакIалда бан буго квана-гьекъезе гIадамал рачIунеб бак, Оскарил къотIноб лъималазул ахикь букIараб минаялъуй абуни гIумру гьабун рагIула Амировасул гIагарай чIужу.\nАмировасда гIунтIизабулеб буго теракт хIадуриялъул гIайиб\n"Рукъалъул" туснахъалъул хьулгун\nМоскваялъул диваналъ Амиров эркен гьавичIо


К Римлянам 9:22\nК Ефесянам 1:11\nЖиндирго ццин бахъин бихьизабизе ва къудрат загьир гьабизе бокьаниги, халатккун сабруги гьабун, гьел «Аллагьасул ццидал цІурал хъубилъун» ругел гІадамал хвезаризе гІедегІуларо Аллагь. Гьесие бокьана жиндирго гьарзаяб баркат нилъеде – «Аллагьасул цІобалъул цІурал сурахІабазде» – рещтІинабизе. Гьес цебеккунго хІукму гьабун букІана нилъее баркат насиблъизабилин. Аллагьас жиндихъего ахІун руго нилъ – жугьутІал гурелги, цогидал халкъалги. МасихІ сабаблъун Аллагьас нилъ тІаса рищана жиндирго халкълъун рукІине. Жиндиего бокьухъе кинабго гьабулесул къадар букІана


Гринпис-Россия- цо пикруялде рачIун гьечIо\nМурманскалда бугеб Гринписалъул офисалде жанире балъго лъугьунел маскаби ххурал гlадамал, 18Окт2013\nРоссиялъ къабул гьабулеб гьечIо «Гринпис» «Арктик Санрайз» гамида сверун ишалъулъ арбитражалъул процедура. Гьелда гьединго ракIалда гьечIо ралъдалъ хIалтIулел къануназда сверун Халкъаздагьоркьосеб трибуналалда заманалъулал тадбиразда сверун суалал дандраялъулъ гIахьаллъизеги. Гьедин лъазабуна арбагI къоялда Россиялъул къватIисел ишазул министрелъиялъ. Гьелъ тIадчIей гьабулеб букIана гьеб суал рагIалде бахъинабизе Москваялъеги бокьун букIиналда.\n21 октябралда Нидерландаз хитIаб гьабун букIана Гамбургалда бугеб ралъдалъ хIалтIулел къануназда сверун Халкъаздагьоркьосеб трибуналалде. Гьез гьенибе кьун букIана «Арктик Санрайз» абулеб гамида сверун Россиялде данде арбитражияб гIарза. Амстердамалъ гьарулеб букIана гьеб иш рагIалде бахъинегIан заманалъулал тадбирал тIоритIизе ай гьеб гамаги гьелъул экипажги ишалъул цIех-рех лъугIинегIан эркен гьаризе.\n«Гринпис» «Арктик Санрайз» абулеб гама ккун букIана Россиялъул гъурхъаби цIунулез Печорский ралъдалъ 18 сентябралда гьелда тIад рукIараз «Газпром» компаниялъул нарт бахъулеб платформаялде тIаде рахине хIалбихьараб мехалда. 30 чиясда гIунтIизабун буго пиратлъи гьабиялъул гIайиб.


Кагътица сапаралде ахIана\nМасъалаби гIемераб, ресал дагьаб хIалтIи\nНухде чабахги базе, къед цIигьабизе сали-цементги биччазе рагIи кьуна\nнухазул участкаялъул нухмалъулес\nГъуниб районалде сапар бухьиналъе гIилла ккана Сугъралъ-Бухтиб нухда хIалтIи гьабулеб гьечIин, хасго Бухтиб росулъе гIагарлъулеб бакIалда бугеб нух квешаб хIалалда бугин ва районалъул нухазул участкаялъул нухмалъиялде хъварал кагътазулги гьарурал хитIабазулги хIасил кколеб гьечIин абун редакциялде кагътал рачIин. Тахшагьаралдацин, хасго гьелда сверухъ ругел поселоказда нухазул бугеб хIал нилъеда цебе буго. МугIрузул районазда ахирал соназда гIезегIан цIиял нухал гьаруна, къачIана, хъил тIуна, амма жеги гIемерал росабалъе ругел нухал лъикIаб хIалалда ругин абизе бакI гьечIо. Гьебги хIисабалде босун, цоги районазда ругел нухалги рихьидал, Гъуниб районалда гьел цIакъго хварал, къадарал ругин абизеги кинго кIоларо.\nАнцIгогIанасеб соналъ цебе хIалтIизе биччана Гъуниб-Сугъралъ (20 км) цIияб, хъил тIураб нух. Гьеб дагь-дагьккун чIунтизе байбихьана ва гьабсагIаталда (хасго хасало) гьеб расги лъикIаб хIалалда гьечIо. Сугъралъ-Шамгъуда-Бухтиб нух (8-9 км) хъил тIураб гьечIо, амма Шамгъуда росулъе щвезегIан гьеб буго гIемер къварилъи гьечIеб, мугIрузул шартIазда рекъон, гIодоб тIамураб, парахатаб. Шамгъудаса унеб гьеб Гъумекибехун бугеб свериялде щвезегIан хIакъикъаталдаги буго къваридаб, захIматаб, кин гьенисан хасало машинаби хьвадулелин ккараб. Гьеб свериялдаса Бухтибе щвезегIан бугеб 2 километралъул, эхедераялъ унеб, гъоркьиса къачIан лъугIараб, жинда сверухъ гIемераб дагIба-рагIи бугеб нух, щаялиго нижее ва нижер машинаялъе захIмалъичIо. ТIоцере ниж щвараб росдал администрациялъул хIалтIухъабазда лъалевго ватичIо Бухтиса редакциялде битIун бачIараб цо кагътил автор Юнусов Юнус МухIамадович. Абуна гьединав чи Бухтиб росулъ гьечIин. ГьечIев чи валагьизе нижги лъугьинчIо. Амма гьеб ва гьебго мисалалъул кагътазда рехсарал хIужабазул, росдал гIумруялъул хIакъалъулъ бицун гара- чIвари гьабуна бегавул ГIумарасхIаб Гъазиловасулгун.\nБегавул вищизе кIоларого…\n- Чан чияс гIумру гьабулеб бугеб Бухтиб, кинал социалиял объектал росулъ ругел?\n- ГьабсагIаталда росулъ буго 78 цIараки, хъвай-хъвагIай гьабурав 330 чи. ГIумру гьабун вуго 200-гIанасев чи. Гьоркьохъеб школалда цIалулев вуго 86 цIалдохъан, ясли-ахалда буго 35 лъимер. Росулъ буго: клуб, библиотека, ФАП, почалъул отделение, кIиго тукен, цо мажгит, гьанже цоги балебги буго.\n- Киналха ругел росдал аслиял, жамагIаталда церечIарал масъалаби?\n- ЦIакъго захIматаб масъала буго ракьазул. Мадугьалихъ росабалъ киналго ракьал руго росабазул администрациязухъ, амма нижер гIаммаб ракь (кIиазаргогIанасеб гектар) буго районалъул администрациялъухъ. Росулъ гIемер руго минаби разе бокьарал, гьелъие планал хIажатал гIадамал, амма магIишатиял ракьал администрациялъул балансалде росичIого, дида кIоларо гьел кьезе, гьечIо гьединаб ихтияр. Росдал администрациялъул ихтияралда гьечIо росдал ракь, гьеб хIал хисизабизе республикаялъул кадастралъулаб палаталде документалги кьун руго, амма лъабго лъагIел свераниги, гьеб суал цебехун унарого буго. Цере гIемер рукIана лъел масъалаби, кьиндал хутIулаан гьебги гьечIого. Нижеца 300-гIанасеб метралъул манзилалда хисана рогIрал, цо-цо бакIазда гьел къачIана. Кьиндал дагьлъун гурони, цониги нухалъ хутIичIо лъим гьечIого. 3-3.5 км гIанасеб манзилалъ цIияб лъим бачине тIаде босун буго цо гIолохъанчияс, гьебги бачани, лъел суал тIабанго лъугIула. Токалъул бицани, кьиндал гIоларо гьелъул къуват, гьури бахъанщинахъе, сунаан. Нижеца байбихьана токалъул хIубал хисизе. Хисана къогоялдасаги цIикIкIун хIуби, исанаги хисизе буго жеги 20. Гьелда цадахъ къачIазе руго росулъ жанир нухалги.\n- РачIаха нухазул бицинин…\n- Гъумекибехун нух бикьулеб свериялдаса байбихьулеб гьеб буго кинавго чиясул бадиб къараб нух. Цебе гьеб букIана къваридаб, гIазу-цIад бани, кутакаб хIарщги багъарулеб, киданиги машинаги бахунареб, нухин абизе ресго гьечIеб. Аслияб куцалда экстремизмалъул, яргъид гIуцIарал рохьазде иналъул рахъалъ хIалуцараб ахIвал-хIал бугин рикIкIунеб анлъго росдал бутIрулги ахIун, Рамазан ГIабдулатIиповас гIахьаллъиги гьабун, 2015 соналда Гъуниб тIобитIун букIана кIудияб данделъи. ГIабдулатIиповас гьениб абуна бугеб хIал парахалъиялде буссинабиялъе жиндир рахъалдасан гьабизе хIажатаб кумек бихьизабейин. Бухтиб росдал рахъалдасан дица борхана нухазул суал, гьарана нухлул гьагъаб бутIа къачIазе кумек гьабейин. Гьебго соналда байбихьараб хIалтIиги 2017 соналъул хаслихъе лъугIана. ГIемерго гIатIид гьабуна нух, бана чабах. Амма гьелъул лъугIел ккана гьадинаб: росулъа вакилзабиги ахIун, къотIи-къаялги гьарун, официалияб къагIидаялда нижехъе кьечIо нух, кибго гьечIо дир гъолбас. Нижер гьаниб гIемер дагIба-рагIи ккола нух гьабиялъе биччараб гIарац (4 млн гъуруш) росдал администрациялъул счеталдеги бачIун, нухазде гуреб цоги мурадазе гIоло хIалтIизабун бугин абун рижулел харбазда сверухъ. Нижер счеталде бачIунаро гьединаб гIарцул цо капек. Нухазул заказчикас («Дагъавтодор») гьеб кьола хIалтIи тIаде босараб подрядчикасухъе (Гъуниб нухазул участок, ДЭП №11). Гьабураб нухда сверухъ гIезегIан хутIана ниж рази гьечIел бакIал, гьаричIел хIалтIаби. Дица гьел загьир гьарураб заманалда, нухазул участкаялъул начальник Шамил Ибрагьимовас абуна проекталда рекъон жинца кинабго хIалтIиги тIубанин, гьелъие биччараб гIарацги лъугIанин. ТIад араб гIарцуда рекъон гьаричIо нухал, разе кколел бакIазда рачIо къадал, тIаса гIодобе хIари бачIунеб бакIалда лъезе кколаан рогIрал. ХIатIгун цадахъ бараб чабахги бана тIеренго, гьебги дагь- дагьккун унеб буго чурун, гьелда тIасан хьвадулел машинабиги хущтIизе байбихьана. Гьенибе чара гьечIого базе ккола 20 КамАЗниги чабхил. Кьун букIана рагIи базе, жеги гьебги бачIо. Шамгъуда росулъа Гъумекибе унеб нухде щвезегIан бугеб нух буго цIакъго квешаб, машина хьвадизе хIинкъараб хIалалда. Гьениб бугеб цо захIматаб свери битIизабизеги кьун букIана рагIи, гьебги гьабичIо жеги. КъваригIун букIана ракьанал рахъизе экскаватор- погрузчик, лъабго моцI буго гьеб битIун бачIунарого. Дица хъварал кагъталги руго, Сугъралъ-Бухтиб нух гъоркьиса хаслихъего къачIан лъугIизабизе ресал ралагьизе районалъул бетIерасул тIадкъайги буго, амма гьабилин, тIубалин Шамилица рагIи кьун гурони, хIасил гьечIого буго. Кин бугониги, хьул буго районалъул нухазул участкаялъ кквелин кьураб рагIи, рагIалде бахъинабилин тIаде босараб хIалтIи. Буго цоги рахъги. Гъоркьиса хасало лъугIана дир хIалтIул болжал. Гьелдаса нахъе ниж руго росдал бетIер вищизе кIоларого (гьев вищула росдал депутатаз), дагIба-рагIиялда, жамагIаталъул пикру цойиде бачIунарого. Росдал жанисел масъалабазги рищиязул суалазги квалквал гурони кинаб квербакъиха гьабилеб нухазулги цогидал ишазулги масъалаби тIураялъе…\nТIаса-масаго бараб къед\nНиж дандчIвана цоги гIарзаялъул бетIергьан ХIамзат Нуровгун. Росу рагIалда бугеб гьесул минаялда аскIобе бачIуна гьаниб гIемер рехсараб машинадул нух. ХIамзатица гIарзаялда хъван букIана ва жакъа нижедаги бицана нух гьабиялъулъ, гьеб къачIаялъулъ гьесда рихьулел гIунгутIабазул хIакъалъулъ. Гьелда цадахъго гьес абулеб буго минаялда аскIоб гIатIид гьабураб нух кквеялъе бараб къед цIакъ тIаса-масаго, кьучIцин лъечIого, лъималаз гIадин бан бугин. Гьелда тIад хвезабураб 25-30 азарго гъуруш жиндихъе кьун букIарабани, жинца букIине кколедухъ гьабилаанин гьеб хIалтIи. ГьабсагIаталдаги нухазул участкаялдаса гьес тIалаб гьабулеб буго ялъуни, гьеб къедги биххун, цIидасан байин, ялъуни гьелъие биччараб гIарац, сали-цемент жиндихъе кьейин. ТIадеги жубана, чан гIарза хъваниги, чан нухалъ Шамил Ибрагьимовасда абуниги, гьабилин рагIи кьун гурони гьабулеб хIалтIи гьечIин. Бихьулеб буго, хIакъикъаталдаги, къед тIаса-масаго бараб букIин. Щай гьедин бугеб? Гьелъиеги нухазда хурхарал цогидал суалазеги жаваб балагьизе ниж тIадруссана Гъунире.\nБицине бигьаяб, гьабизе захIматаб\nЩвана районалъул нухазул участкаялде (ДЭП №11) ва гьелъул нухмалъулев Шамил Ибрагьимовасулгун гьабуна гьадинаб гара- чIвариги.\n- Нужеца гьабизе кколеб хIалтIи кинаб бугеб?\n- Жакъа нижер буго лъабго бульдозер, цо грейдер, цо КамАЗ, цо КДМ (хасало нухазде ракь балеб машина). Гьеб гIолареб, хIалтIи цIикIкIараб заманалда къотIи-къаял гьарун бачуна цоги хIажатаб техникаги. Вуго 28-34 хIалтIухъан, гьеб къадар хисула сезоналъулаб хIалтIуда рекъон. Гьелда гьоркьоре уна, хасало гIазу бараб, цIер къараб заманалда нух бацIцIад гьабизе, гьенибе ракь рехизе щибаб росулъ нижеца ккун ругел (лъабго-ункъо моцIалъ, ункъо-щуго азарго гъурушги кьун) хасал хIалтIухъабиги (ремонтерал). Гьединав хIалтIухъан вуго Бухтиб росулъги. Нижер аслияб хIалтIи ккола районалъул росабалъе ругел нухал (185 км) хIалтIулеб хIалалда чIезари, бараб гIаздадаса, гьунараб ракьалдаса, гIодоре рачIарал чIахIиял ганчIаздаса рацIцIад гьари. Бюджеталъул организациязул букIунеб хIисабалда щибаб моцIалъ нижее бихьизабураб, биччалеб гIарац букIунаро. «Дагъавтодоралъ» гьеб кьола хъварал контрактазда, гьабураб хIалтIуда рекъон. Цо км хIисаб гьабун, нижее биччала 25-30 азарго гъуруш, нормативалда рекъон гьеб букIине ккола 300-400 азарго гъуруш… Нухазда капиталияб хIалтIи нижеца гьабула гьединаб заказ щвани, «Дагъавтодоралъ» гIуцIарал тендеразда бергьани, нижергун контракт хъвани. Бухтибе унеб нухда хIалтIи гьабизе ихтияр щун букIана 2015 соналда.\n- Лъил балансалда бугеб 10 соналъ цебе бахъараб, ХIамзатовасулин абулеб, Гъуниб-Сугъралъ нух. Лъиде тIаде кколеб гьениб гьабулеб хIалтIи?\n- Гъуниса-ЧIохъе (ЧIохъ къулгIа) щвезегIан бугеб нухлул бутIа лъилго балансалда гьечIо. Абизе бегьула гьеб бугин гьаваялда. ЧIохъа Сугъралъе щвезегIан нух буго «Дагъавтодоралъухъ». Гьелъул капиталияб ремонт, планалда лъун бугони, тIаде босула «Дагъавтодоралъ», гIиси-бикъинаб хIалтIи гьаби буго нижер иш.\n- Гьанже Бухтиб росдалги бицинин. ГIемерал гIарзал руго нужеца къачIараб кIиго километралъул нухда (Гъумекибе свери-Бухтиб) сверухъ. Рази гьечIо нужеца гьабураб хIалтIудаса, абулеб буго, тIад араб гIарцуда рекъон гьабураб хIалтIи гьечIин. Дуца щиб абилеб?\n- Рехсараб нухда гьабуна проекталда бихьизабун букIараб кинабго хIалтIи. Рарал къадазул кубатураги буго проекталда бихьизабун букIараб. Лъуна рогIрал, гьезде тIадеги - гьеб гIоларин абун, 500 сантиметр рогIороялъул бакIалда лъуна 900 сантиметралъул, лъуна цоги, ай проекталдаго букIинчIеб рогIороги. Чабахги бана тIабигIияб, нилъерго гьаниб бугеб тайпаялъул, бихьизабураб бакIалдаса баччун, проекталда бихьизабураб 8 см бицалъиялъул. Росдал гIадамазе гьеб 25- 30 см бицалъиялъул букIине бокьун бугин абун, проекталда гьечIеб кин ва киса дица базе букIараб?\n- Дуде гIайибчIвалеб буго нухде биччараб 4 млн гъуршиде (цо км – кIиго млн гъуруш) хIалтIи лъоба гьабун гьечIин абун…\n- ГIадамазда бичIчIуларого, лъаларого батизе бегьула гьадинаб жо. Ункъо млн гъуруш нижеда кодобе кьолеб, «чIагояб» гIарац гуро, гьеб буго щибаб гъуршил хIисаб бугеб, нижеца жаваб кьезе кколеб гIарац. Гьелда тIаса уна налогал, техникаялъе росулел запчастазухъ гIарац, хIалтIухъабазе кьолеб мухь. Гьеб кинабгоги хIисабалде босун, биччараб гIарцуда рекъараб, гьелда рекъон бихьизабураб кинабго хIалтIи гьабуна лъоба.\n- БукIана абулеб чабхил пуланаб къадар нухде баччизе дуца рагIи кьун бугин. Бугищ гьединаб рес?\n- ЧIванкъотIараб къадар чабхил гьенибе балин дица киданиги абичIо. Амма дир ресалда рекъон чабах, 5-10 КамАЗ, кIвани дагьаб цIикIкIунги гьенибе бала, цебехун бараб дагь-дагьккун чурун инчIого букIунарелъул.\n- ХIамзат Нуров рази гьечIо нужеца бараб къададаса. ХIакъикъаталдаги гьелъул гьечIо гIолеб халалъи, борхалъи ва гь. ц.\n- Къед бана 2015 соналда, проекталда рекъон, гьеб балел хIалтIухъабиги рукIана Бухтисаго. ГьабсагIаталда гьебги биххун цIидасан баялъул суал букIине рес гьечIо, амма гьеб цIигьабиялъул, дагьаб гIатIид гьабиялъул хIалтIи живго ХIамзатица тIаде босани, хIалтIухъабазе мухь кьезе рес дир гьечIо, амма бащдаб КамАЗ салулги тонна цементалъулги, кумек хIисабалда, дица битIила гьесухъе.\n- Нижеда цIакъ квеш бихьана Шамгъудаса Гъумекибе свериялде бугеб нухлул бутIа. ГьечIищ гьелъие сабаб?\n- Доб буго къваридаб, эхедераялъ унеб, данде машина ккани, сверизе бакI гьечIеб, кьиндал цIикIкIараб хIинкъи бугеб бакI. Лъабго метралъниги гIатIид гьабичIого гIоларо нух, гьеб буго кIудияб, капиталияб хIалтIи, гьеб гьабизе нижер къуват гIоларо. Дица Шамгъуда ва Бухтиб росабазул бегавулзабазда абунги букIана, жакъаги абулеб буго - гьеб нух капиталияб ремонт гьабизе хIисабалде босараб планалде гьоркьобе босеян, районалъул ва «Дагъавтодоралъул» нухмалъулезул цIаразда кагътал хъвайин. Планалда лъун хадуб, цебе ине буго хIалтIиги.\n- Гьаб гара-чIвариялъе ахир дуцаго гьабуни…\n- Гьаб гIатIиракьги гуро, тIаде ралагьарал мугIрул нахъе росизе ресги гьечIо. Гьединлъидал гьаниб киданиги букIунаро ракь ччукIулареб, ганчIал рачIунареб, хIарщ камураб мех. Нухазул халалъи 185 километрги бугони, дагьаб гурони техникаги гьечIони, гьебги хераб бугони, кидаго гуро бокьанагIан хехго хIалтIи гьабун, нух цо хIалалда чIезабун бажарулеб. МагIарухъ ругел нухал нилъ разияб хIалалда чIезари буго масъалаби гIемераб, ресал дагьаб хIалтIи. Нижер ресазда рекъон, тIадаб хIалтIи гьабичIого нижеца толаро. Мисалалъе, дагьаб цебеги хасало Бухтибе машина бахъи букIана тIубараб масъала, гъора гIодор машинабиги тун унаан бухтал лъелго росулъе. Гьале лъабго сон буго, кIудияб гIазу бан, нижер бульдозер тIаде щвезегIан дагьаб заманалъ чIезе ккун гурони, цIад бан, росулъе машина бахъичIого хутIичIо.\nРайоналъул нухазда сверухъ бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ чанго рагIи абуна ГИБДДялъул начальник Расул Бигачевасги.\n- Нусабго проценталъ кинабго тIубараб бакI кибго ва сундулъго букIунаро, амма лъикI букIуна щивас жиндаго тIадаб хIалтIи ракIбацIцIадго, кколеб куцалда гьабулеб бугони. Районалъул нухазда бугеб ахIвал-хIалалда бан дица, дир хъулухъалда рекъон, халгьабичIого тараб щибго гьечIо. Гьаризе тIадал ишалги рехсон жакъасеб къоялде дица кьун буго 8 предписание, Шамил Ибрагьимовасда тIад хъвана административияб протокол. Районалда руго лъикIал нухалги, камун гьечIо квешалги. Нилъеца хIисабалде босизе ккола 10-15 соналъ цебе нухазул букIараб хIалги, бичIчIизе ккола киналго нухал цадахъ къачIазе ресги къуватги гIоларого букIинги. Амма нухал кIвар гьечIого тун гьечIо, дагь-дагьккун гьарулел руго хIалтIаби. Цо заманалда КIогьорире рукIана цIакъго квешал нухал, жакъа гьеб буго лъикIаблъун рикIкIине бегьулеб нух. ГIунтIиб-Щуланубе къачIана нух. Гъуниб ГЭСалдаса байбихьун буго лъикIаб хIалтIи, тIолеб буго хъил. Руго цоги лъикIал ишалги. Бухтире нухал гIемер реццизесел гьечIо, гьелда хурхунги хъвана дица акталги, кьуна предписаниялги. Шамилица абула гьелъие дагьго гурони гIарац биччалеб гьечIин, цIикIкIун харжал унел хIалтIаби гьаризе рес гIоларин. ХIасил гьабуни, гIунгутIаби гIезегIан ругониги, Гъуниб нухазул участкаялъ бугеб ресалда рекъон хIалтIи гьабулеб гьечIин абизе дида кIоларо.\nПрочитано 784 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 04 июня 2018 10:59\nДругие материалы в этой категории: « ТIабигIат ва рухIчIаголъаби\tГьужумалда данде гьужум »\n12:07, 06 июля 2020, 18\n12:04, 06 июля 2020, 19\n11:48, 06 июля 2020, 22\n10:51, 06 июля 2020, 24\n23:34, 05 июля 2020, 85\n23:04, 05 июля 2020, 85


ЖамгIиял хIаракатчагIи: "Нижее къваригIун вуго халкъалъ вищарав нухмалъулев!"\nГIагараб заманалда Дагъистаналъул парламенталъ хIукму гьабизе ккола республикаялъул президент вищизе кколеб къагIидаялда хурхун. Халкъияб Мажлисалда бугеб «Единая Россия» фракциялъ хIадур гьабулеб буго нухмалъулев парламенталъ вищизе рес кьолеб къанун. Амма жамгIиял гIуцIабаз ва цо-цо партияз тIолгохалкъалъул рищиязул рахъ кколеб буго.\nДагъистаналъул нухмалъулев киданиги вищичIо тIолгохалкъалъул рищияздалъун, кидаго гьев тасдикъ гьавулев вукIана батIияб къагIидаялъ. Ахир къадги нухмалъулев вищизе нилъее щвараб ресалдаса махIрум гьарулел ругоян рикIкIунеб буго киназдего гIагарун жамгIиял гIуцIабазул вакилзабаз. «Дагъистаналъул патриотиял къуватал» абураб жамгIияб гIуцIиялъул вакил Расулов Русланица лъазабухъе, 13 батIияб жамгIияб гIуцIиялъ гьанжего байбихьун буго тIолгохалкъалъул рищиязул рахъ ккуразул гъулбасал ракIаризе. Гьел жамгIиял гIуцIабазда гъорлъ руго батIи-батIиял интересал ругел, хIатта цоцалъ данде кколарел къуватал. Амма киналго цолъизарун руго гIаммаб тIалабалъ – тIолгохалкъалъул рищиял тIоритIиялъул мурадалъ.\nГьединго гъулбасал ракIарулел руго Коммунист партиялъул Дагъистаналда бугеб регионалияб бутIаялъги. Партиялъул республикаялъулаб комитеталъул секретарь Вердиева Светланаца «Эркенлъи» радиоялъе гьадин бицана.\nВердиева Светлана: «Нижеца гъулбасал ракIаризе байбихьана\nМахIачхъалаялда, Каспийскиялда, Избербашалда, Буйнакскиялда ва цоги мухъазда ругел партиялъул бутIабазул кумекалдалъун. ЦIех-рех гьабулеб буго киналго гIумруялде рахъарал, жидеца гьаракь кьезе ихтияр бугел гIадамазда гьоркьоб. Жакъа ункъабилеб къо буго, киса-кибего унеб буго гъулбасал ракIариялъул хIалтIи. I8 абилеб апрелалда букIине буго Халкъияб Мажлисалда данделъи, президент вищиялъул суал борхизе буго гьениб. Нижеда ракIалда буго нижехъ щварал гъулбасал ругел кагъталги доре росун, гьенибго цебе лъезе рехсараб суал, рихьизаризе депутатазда кигIан къадаралъ халкъалъ тIолгохалкъалъул рищиязул рахъ кколеб бугебали. Дун жакъа балагьана гьабсагIаталда ругел кагътазухъ, гIага-шагарго цIех-рехалда гIахьаллъаразул 90% процент халкъалъ рахъ кколеб буго тIолгохалкъалъул рищиязул».\nТIадехун рехсарал жамгIиял церехъабаз гIуцIун буго дагъистаниязде хитIаб. Гьелда бицунеб буго ахираб 20 соналъ респубикаялъул нухмалъулев вищизе рес букIунгутIиялъ гьабсагIат Дагъистан Россиялъул бищунго нахъе ккараб регионлъун хутIун бугин. «Щай Россиялъул президент вищизе бугеб ихтияралдаса Дагъистаналъул президент вищулелъул ниж махIрум гьарулел?» - абун хъвалеб буго хитIабалда.\nЦоги жамгIиял церехъабазул пикруялда рекъон, тIолгохалкъалъ вищичIев президентасде божилъи дагьаб букIуна ва гьев тIубанго легитимияв вукIунаро. Москваялда чIарав Дагъистаналдаса тохтур, жамгIияв хIаракатчи Саидов ГIабдурашидилги гьединабго пикру буго.\nСаидов ГIабдурашид: «ТIоцебесеб иргаялда, халкъалъ вищарав нухмалъулесе рес щвезе буго лъиданиги балагьичIого, цоги политикиял къуватаздаса рикIкIадги чIун халкъалъе гIоло хIалтIизе. Досда тIад бетIер вукIине гьечIо жиндие гьаракь кьураб халкъ гурони. Мисалалъе босани, МахIачхъалаялъул нухмалъулев Саид Амиров вищун вукIана тIолгохалкъалъ. ГьабсагIаталда гьев лъиданиги хъулухъалдаса нахъе витIизе кIоларо, щайгурелъул гьев лъицаниги тIамичIо хIалтIуда. Гьедин вукIине вуго халкъалъ гьаракь кьун вищарав Дагъистаналъул нухмалъулевги. Цойги пикру буго, тIолгохалкъалъ вищарав нухмалъулев гьеб халкъалъул лагълъун лугьунин. Нилъер жамгIият жеги гьеб даражаялде щун батичIони, нухмалъулесул рес буго гьел жиндаго божизаризе, жинда хадур рачине. Кьабун заргун, кьун буюрухъгун халкъ хадуб бачине ккола гьес. Гьедин гьабуна жиндир нухмалъиялъул тIоцересел соназ Б. Ельциница. ТIоцебе захIмат букIине буго, амма захIмат бихьичIого нилъее рахIат щвезе гьечIо».\nТIолгохалкъалъул рищиязул рахъ ккун жигараб чIаголъи бихьизабулеб буго адвокат, блогер Къадиев Расулица. Жиндирго цевевахъиназулъ, макъалабазулъ гьес киназдаго бичIчIизабулеб буго Дагъистаналъул халкъ лагъзал гурин. Гьединабго лозунгги лъазабун буго Къадиевас. ХIасил кьуниги, кьечIониги, щивав чи жиндир ихтияразе гIоло къеркьезе кколин рикIкIунеб буго гьес.\nПарламенталъул рищиязул рахъ кколеб буго аслияб къагIидаялъ «Цолъараб Россия» партиялъул вакилзабаз. Партиялъул регионалияб бутIаялъул нухмалъулей Абрамкина Маринал пикруялда рекъон, республикаялда бугеб захIаматаб ахIвал-хIалги хIисабалде босун, партиялъ гьединаб хIукму гьабизехъин буго. Партиялъул цоги вакилзабаз рикIкIунеб буго рищиязда батIи-батIиял политикиял къуватал цоцалъ тункизе бегьулин ва гьелъ ахIвал-хIал гIорхъолъа борчIизабизе рес бугин.\nЖамгIияв хIаракатчи МуртазагIалиев Шамилица «Эркенлъи» радиоялъе бицана, рищиял тIоритIани республикаялъул нухмалъулев мухъазул ва шагьаразул нухмалъулелгун къотIи-къаязде ине кколин ва хадуб гIадлу гьабизе захIмат букIинин гьесие. Гьединлъидал, рищиял нахъе рахъизе ккола цо лъагIелалъ. Гьеб лъагIалида жаниб киналго криминалиял ва тухумчилъиялъулал къокъабаздаса республикаги бацIцIад гьабун гурони ритIухъал рищиял ва легитимияв нухмалуев рукIине рес гьечIо.


Гъинттул – нарза, ссуттил – ницI\nАвтор: ilchi · 09.08.2017\nЛакку улча. Гъинтнил чIун. Яруннин чIалачIимунил дакIнил дагьанттуй чичрурду кьадитлатисса кьинирду.\nМи чичрурду дур караматсса,щюллисса яннардавусса зунттурдал бакIрай кIяласса кьяпри чIалачIисса, дара кIидачIлай нанисса Хъуннеххал, оьлуккавай, марцI шавай, ккуру нанисса щинал макьаннах вичIи дирхьуни, чурххавусса цIуцIавуртту дурккун лихъайсса чIунну. Ина уссара вай ххуйшивурттах ябитлай шагьраххуллийх най. ПпенппирутI рурцусса ххюнкIрал чIурдал дакIнийн дичлай дуссар оьрчIний ххал шайсса, яру буччиннин ялугьлан ччисса, щатIи-щатIив багьлай, хъюлчу тIисса лакку лачIал хъуру. Уттирив тIурча, чувчIав дургьусса хъунил лиссурагу янилун къадагьлагьир.\nЦакуну ттул янилун багьуна ду-дакъасса тIутIал дурцIусса арив нарза ласун дирхьусса найрдал къуршащалсса контейнер. Гъинттул – нарза, ссуттил – ницI.\nХIайп, азарийлагу хIайп, ва ххуйшивугу кьадиртун, жула инсантал шагьрулул бетоннал «буттукьирттавун» буххан лаглагаву!\nХъусрахь бувагу ца бур щащар\nСледующая публикация Ингилис мазрал курсру — Ваччав\nПредыдущая публикация Цанмассагу, чинссагу барачат ххину


Полициялъул салулъги тIерхьунеб рагIула пачалихъалъул гIарац\nДагъистаналъул прокуратураялъ тIатинабун буго тахшагьаралъул полициялъул идараялъ чанго миллион гъурщида жаниб гьабураб хIилла-макруялъул хIужа. Официалияб баяналда хъвалеб буго гьеб идараялъул лъабго хIалтIухъан хъулухъалдаса эркен гьавун вугилан. Полициялъул хIалтIухъабазул махщалил цолъиялъул нухмалъулес тIадеги баянал кьуна гьеб хIужаялда тIасан «Эркенлъиялъе».\nДагъистаналъул жанисел ишазул идараялъухъа мухIканал баянал щвечIо Эркенлъи радиоялъухъе. Пресс-хъулухъалъул нухмалъулей ГIубайдатова Фатинаца абуна хIалтIудаса рахъарал гIадамал щал, щиб хъулухъалда рукIарал чагIияли чIванкъотIараб баян жеги жидехъеги щвечIилан. МахIачхъалаялъул жанисел ишазул идараялда араб соналдаго байбихьараб халгьабиялъул хIасил кколилан бицана Фатинаца. Кинабниги гьеб халгьабиялъул хIасилалда батун буго гIарац бикьа-къотIиялъул хIалтIуда жаниб 30 къанун хвезабиялъул хIужа.\nБикъараб гIарцул гIаммаб къадар ккола 28 миллионги 242 азаралда хадуб гъурущ. Гьеб хIужаялда тIасан тIубанго батIияб баян кьуна «Эркенлъи» радиоялъе полициялъул хIалтIухъабазул махщалил цолъиялъул нухмалъулев Шамилов МухIамадица Тахшагьаралда ругел киналниги полициялъул, хасал къукъабазул, къватIазда гIадлу-низам чIезабиялъул хъулухъалъул киналго хIалтIухъабазе кьезе кколеб гIарац бикьа-къотIулеб идара буссинабунин МахIачхъалаялъул жанисел ишазул идараялде. Амма хIакъикъаталдайин абуни гьезиеги кьечIого жидерго хасал мурадазе бикъизе гIололъун гьабунин гьеб хIалтIиян абулеб буго Шамиловас. Къануналда рекъон абуни гьел щвезе кколел гIадамал батIиял рукIанин.\nШамилов МухIамад: «БатIи-батIиял хасал операциязда гIахьаллъиги гьабуралъухъ жидее кьезе кколеб гIарац командирзабаз кваналеб бугилан жидерилан абун дида аскIоре рачIарал чагIазул гIарза дица кьуна министрасухъе гьалъул миллат гьабейин гьал гIолохъабазул гIарацги нахъбуссинабизе тIалаб гьабейилан. ХIакъикъаталдайин абуни щибниги цIех-рехцин гьабичIого нахъбуссинабуна гьеб гIарза гьелда гъорлъ кIвар бугел хIужаби гьечIиланги абуна. ГIарза хъварал 25 чиги хIалтIудаса эркен гьавуна гьез. Гьанже заманаялдасан Москваялдасан дихъе бачIараб кагътида букIана хъван нухазда хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул хъулухъалъул хIалтIухъабазул, хIалтIуда жанир лъикIал хIасилал рихьизарурал чагIазе кьезе кколеб 37 миллион гъурущ гIарац букIанин гьебилан. Гьеле гьеб гIарацги бикъун кванан тIагIинабуна Дагъистаналъул МВД-ялъ».\nМахIачхъалаялъул жанисел ишазул идарялда гIарцуда жаниб гьабураб гIала –гъважаялъул цIех рех гьабиялъул материал цIех рехалъул комитетаталъул Дагъистаналда бугеб бутIаялде битIун бугилан хъвалеб буго Дагъистаналъул прокуратураялда. Гьезухъе гьеб цебего битIун букIанин, амма такъсир гьабиялъул иш рагьичIин гьезилан абулеб буго Шамиловас, гьанже рагьулеб батани гьебги цо кIудияб лъугьа-бахъин бугин. Такъсир гьабиялъул иш рагьичIого букIине цIех-рехалъул комитеталъеги миллион гъурущ ришваталъул кьун бугилан букIанин хабар.\nГьеб кинабго баян гьабураб хIакъикъат битIун буго Шамиловас чанго нухалъ россиялъул жанисел ишазул министерлъиялъухъе.\nШамилов МухIамад: «Къоло щуго чияс гъулбасараб кагъат лъабго нухалъ битIана ва лъабабго нухалъ нахъбуссун бачIана. Дирго вас гьоркьов вукIиналъ тIокIабги битIизе кIвечIоха.\nЭР: Ахирисеб нухалъ кида битIун букIараб гIарза?\nШамилов: «КIиго лъабго моцIгIан мех бана лъабабизеги нахъбуссинабуралдаса. ТокIабги гьелде кIвар кьезе кколеб хIажалъи бихьулеб гьечIилан абун буго министрас гьелде. Бугеблъи рихьизарулел баянал руго дихъ."\nЧерновикалъул сайталда гIемерал комментариял тун руго гIадамаз тахшагьаралъул жансиел ишазул идарялда ккараб хIужаялда тIасан. Гьениб бащадалдасаги цIикIкIун гIадамаз гьикъулеб буго щайин гьел гIицIго хIалтIудаса эркен гьарурал такъсир гьабиялъул гIайибги гIунтIизабун тамихIалде щайин гьел цIаларелилан. ГIемерисез абулеб буго кинабго гIайиб жанисел ишазул министрасда бугин, гьевги МахIачхъалаялъул мэрасда хадув «Лефортово» ялъул изоляторалде витIизе кколилан.\nПолициялъул салулъги терхьунеб рагIула пачалихъалъул гIарац


КIудияб хIаракат бахъулеб буго ЛДПР партиялъул цевехъан Владимир Жириновскияс. «Гьанже заман щванин эрменазул суал Туркиялде данде алат хIисабалда хIалтIизабизе», - ян лъазабуна гьес Туркиялъул гьавадул боржароялъ Россиялъул СУ-24 кьвагьун бортизабун хадусала. Гьеб гуребги, абулеб буго Жириновскияс, Туркия бикьизе кколин цо бутIа эрменазе, кIиабилебги курдазе кьун.\nЭрменазул гIемерал вакилзабазул хIисабалда гьеб политикияб хIай ккола, ва жидее бокьун гьечIин Россиялъул расанкIабилъун рукIине. ГIемерал гьадинал комментариял толел руго социалиял сайтазда ццим бахъарал эрменазул хIаракатчагIаз ва гIадатиял гIадамаз.\nБатIи-батIиял сайтазда загьирарун руго цо-цо тарихиял документал, ва абун буго 1915 соналда эрменал гIемераб къадаралда чIваялъул гIайиб Россиялдаги тIад бугин. Мисалалъе «Лъидаго РачIел Журналистазул» сайталда загьирабун буго «БатIияб Тарих: Россиялъ гьабураб хияналъи ва 1915 соналъул геноцидилан» абулеб макъала.\nГьениб рехсолеб буго Эрменазул цIар арав тарихчи Лео Бабаханянил тIехь. Авторас гьелда бицен гьабулеб буго Россиялъул империялъ ва Европаялъул улкабаз 1915 соналда хIараб квешаб ролялъул. Эрменал кканин кIудияб гьересиялъул къурбаналлъун, гIурус пачаясда лъимал гIадин божун. Гьеб букIанин Кавказалда тарав сардар Воронцов-Дашковасул план – эрменазул къеркьей багъаризабун, гьел турказде данде чIезари.\nГьалеха, кIиабилеб нухалъ бидулаб гъалатI такрар гьабизе бегьуларин, абулеб буго эрменазул хIаракатчагIаз ва гьезул къисматалъул ракI бацIадаб тIалаб-агъаз гьабулел политологаз. Мисалалъе Борис Тумановас.\nБорис Туманов: «Дица гьеб жигаралъе цIакъ квещаб къимат кьолеб буго, гьеб гуребги, дида ккола гьеб бугин гIакъилаб гуреб гали, гъозул цинизм бихьизабулеб щай, щай гурелъул гьеб буго коньюнктуралъул къанун, дол чIварал гIадамазул рухI хIакъир гьабулеб. Боржаро бортиялъул хIужа гьечIебани, гьез геноцид ракIалде щвезабилароан».\nПачалихъияб Думаялда эрменазул геноцидалда хурхараб къануналъул проект цебе лъуна Справедливая Россия партиялъул депутатаз. 1915 соналда букIараб чIвадари геноцидлъун рикIкIунарел ва гьеб хIужа нахъ чIвалел гIадамал жавабчилъиялде цIазе ккола, ян лъазабун букIана жиндирго Твиттералда рехсараб партиялъул цевехъан Сергей Мироновас.\nЭрменазе бокьун гьечIин Россиялъул расанкIабилъун рукIине


Бузнаса нух – умумузул гуч\nХалкъияблъун лъугьараб нухалъе цIакъ хIажат буго халкъалъул квербакъи\n1985 соналда Г. ХIайбулаевасул нухмалъиялда гъоркь гIуцIараб «ГIумруялъул нух» абураб гIуцIиялъ байбихьана МахIачхъала – Болъихъ нухлул Генуб – ЧIиркъатIа бутIа къачIазе.\nМагIарул анлъго районалда гIумру гьабун ругел гIадамазул рохалие гIорхъи букIинчIо, 2006 соналъул 6 сентябралда гьеб нух къачIан бахъиндал, 100 километралдасаги цIикIкIун манзилалъ къокълъана нух. Гьединго нилъеда лъала кин умумуз, техникаги гьечIого, лъундуз, булдуз, гузбуз, гьецIокъалъ гьеб нух гьабун букIарабали. Нухлул цо-цо бутIабазда кьоял ралелъулги гьез хIалтIизарулаан, масала, рельсал. Нилъер республикаялда гьединал мисалал гIемер руго. Машинадул нухдаги «балкон» гьабизе хIалтIизарулаан рельсал. Гьединал къачIарал нухал ратула ЧIараде ва Гъуниб районазде унаго. Дол нухал жеги хунги гьечIо, гьенир рарал кьоялги щулаго руго. Гьединабго ахIвал-хIал буго араб гIасруялъул 20-30-абилел соназ умумуз гьабураб Бузнаса нухлулги. Гьеб нухлул кIудияб гуреб бутIа хутIун буго хвечIого.\nМасала, 1927 соналда Унсоколо районалъул Генуб росулъа Бартиханов МухIамадица бараб кьо жеги хьвадизе бегьулеб хIалалда буго.\nЗахIматал шартIазда Сулахъ гIурул рагIалдасан гьабураб «ГIумруялъул нух» букIана мугIрузулабги гIодоблъиялъулабги Дагъистан цолъизабулеб цого-цо бугеб бухьенлъун.\nЧIахIияб гIелалъул гIадамазул биценазда рекъон, Москваялъул вакилзабигун гьеб нухдасан ана ГIабдурахIман Данияловги.\nКIиго оцги бан, гьоко бачун бажарунгутIиялъ, цояб оцол бакIалда гIадамал рукIунел рукIун руго, нухлул цо-цо бакIаздасан унелъул. Гьеб нух унаан ГIандигIурул рагIалдасан, Сулахъ гIурул кваранаб рагIаллъиялдасан, хадуб – Хъарани, ИшкIарти росабазул рагIалдасан Темирхан-Шура (Буйнакск) шагьаралде щвезегIан.\nНух гьабизе бакIги тIасабищун букIун буго свералаби гьечIеб, бищунго къокъаб, гьава-бакъалъул бокьарал шартIазде дандекколеб гIадаб.\nМагIарулал лъелгоги гьаказдаги хьвадулаан гьеб нухдасан даран-базаралъеги. Амма гIумруялъулго хIалбихьилъун лъугьараб нух хадусел саназги жакъаги хутIун буго кIвар кьечIеблъун, жакъа къоялъги цIигьабун къачIалеб бугониги.\nХIамзатил Расулица абун букIана, нилъеца аралда таманча речIчIани, бачIунелъ гIарада речIчIизе бугилан. Гьелъухъего, бичIчIизе кIолеб гьечIо щай инженераздаги нухал гьарулел цогидал специалистаздаги, гендерил кьуруги борлъун, нус-нус миллиардалги хвезарун, нух бахъизе ракIалде ккарабали. Бегьилаангури гьеб нух, гIатIидги гьабун, гьанжесел шартIазде дандекколедухъ къачIазе. ГIарацги дагьаб харж гьабизе ккелаан, хехгоги лъугIилаан нух къачIан. Нухлул тIасагъоркье балагьараб свериги букIинароан, тоннелалдаса Генубе щвезегIан бугеб гIадаб.\nХасало санагIалъи букIунаро харил цIурал машинаби хьвадиялъе. Зама-заманалдасан гьенисан нухги къан, Лавашасанги хьвадизе ккола, 100 километралдасаги цIикIкIун нух тIадеги тун.\n2014 соналда мугIрузул районазда гIумру гьабун ругел гIадамаз бакIарараб гIарцул кумекалдалъун байбихьана 30 км халалъиялъул, 12 метр гIеблъиялъул Бузнаса нух къачIазе нухал гьариялъул специалист МухIамад-Камил Дибировасул нухмалъиялда гъоркь. Цо нух бахъун тезе ракIалдаги гьечIо. Нухлулазе базе буго мажгитги. Амма мугIрузул 17 районалъул гIадамазул гIумру лъикIлъизабизеян планал рахъулеб ругеб республикаялъул хIукуматалъул цо кепкилгIаги кумек щвечIо нух бахъизе гьабулеб хIалтIуе.\nЖакъа къоялде гьабураб нухлул халалъи буго 17 км, гIеблъи - 12 метр. Нухлул халгьабизе рачIунезул къадар цIикIкIунеб буго, хасго гьеб нухдасан жидерго районазде унезул.\nНижги щвана гьенире исана. Нижеда гьенир ратана Генуса, ХъахIабросулъа ва цогидалги бакIаздаса гIадамал. Нух бихьизе рачIарал киналго цIакъ рази хутIана гьабулеб бугеб хIалтIудаса. Амма нух бахъун лъугIизабизе гIолеб гьечIо гIарац. Нух гьабиялъул иш щун буго бищунго захIматабин абизе бегьулеб бакIалде. 4 км манзилалъул халалъи бугеб нух къачIалелъул, рорлъизе, гIанлъизе, кьвагьизе кколел руго кьураби. КIудияб хьул буго гIадамазда нижер рекIел ахIиги гьариги рагIилин. Гьеб мехалда, лъагIалил ахиралда, чабахги бан, нух гьабун лъугIизабизе кIвезе букIана.\nНухал рахъиялъе кумек гьаби буго цIакъго кири кIудияб хIалтIи. Кумек гьабизе бокьараз бухьен кквезе бегьула МухIамад-Камил Дибировасулгун. Гьеле гьесул телефоналъул номерал: 8-988-778-21-18, 8-918-595-29-76.\nПрочитано 423 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 28 мая 2018 10:00\nДругие материалы в этой категории: « ЗаргIанасеб нахги тIагIамаб цIибилги\t10 меседил медаль »\n10:51, 06 июля 2020, 4


Бищун дагь босун 34 чи хун ва 150 чи лъукъун вуго талат къоялда Бельгиялда гьарурал кьвагьиязул хIасилалда, VRT телекомпаниялъул баяназда рекъон.\nЗавентем абураб Брюсселалъул аэропорталда радал ккуна кIиго кьвагьи. Хун вуго бищун дагь босун 14 чи, лъебергоялдаса цIикIкIун лъукъунги вуго. Гьезда гъорлъ лъимал ругин, лъазабулеб буго RTBF абураб Бельгиялъул телеканалалъ.\nКьвагьиял ккун руго аэропланазда рекIиналда цебе пассажиразул контроль гьабулеб терминалда. Гьезда цебе рагIунеб букIун буго кьвагьдей ва гIараб мацIалда калам.\nДагьалъ хадуб кьвагьиял ккун руго жибго Брюсселалдаги, Евроцолъиялъул институтал ругеб бакIалда аскIобеххун. Гьениб метроялда гьабураб кьвагьиялъул хIасилалда хун бищун дагь босун 20 чи. VRT телекомпаниялъул лъазабиялда рекъон, кьвагьиял гьарун руго хвалде унез.\nБрюсселалъул аэропорт къан буго, маххул нухалъул транспорталъул хьвади чIезабун буго. Цо-цо информалатаз лъазабулеб буго, кьвагьиязда хурхен букIиналъул щаклъи букIун ккуразда гъорлъ Дагъистаналда гьавурав Белорусалъул гражданавги вугин. Цогидаз гьеб информация нахъ чIвалеб буго. Информация мухIканлъизабулеб буго\nКьвагьиял ккун руго Брюсселада ункъго къоялъ цебе 130 чиясул гIумру бахъараб теракт ноябралда Парижалда гьабиялъул щаклъи бугев СалахI ГIабделсалам ккун хадуб.


Божизе бегьулищ "божилъи бугезул мажлисалда"?\nДагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIипов\nДагъистаналъул бетIерасул божилъи бугезул мажлис гIуцIун буго\nДагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасул божилъи бугел гIадамазул мажлис гIуцIун буго республикаялда. Дагъистаналда рукIа-рахъин гьабулел гIадамазул республикаялъул бетIергун гьоркьоса къотIичIого бухьен букIиналъул мурад бугин гьеб мажлис гIуцIиялъулин баян гьабулеб буго тIалъиялда. Амма жамгIияталда жаниб бугеб хIал лъазе бокьанани бетIерасул цIаралда рачIунел кагътал цIалани гIолин, гьеб мажлис гIуцIиялъул мурад ГIабдулатIиповасул имидж борхизаби бихьулин рикIкIунеб буго «Новое дело» газеталъул бетIерав редактор ХIажимурад СагIитовас.\nРеспубликаялъул бетIерасул божилъи бугел чагIазул мажлисалда гъорлъе унел руго 55 чи. Гьел кколин жидер профессиялъулаб сфераялда цIар ва божилъи бугел гIадамал: тохтурал, мугIалимал ва сакъатал гIадамалин баян гьабулеб буго Дагъистаналъул нухмалъулесул администрациялъул пресс-хъулухъалъ. Гьезул аслияб мурадги букIине бугила Дагъистаналъул бетIерасул амруял ва тIадкъаял жамгIияталъухъе щвезари ва гьел гIумруялде рахъинариялъул бетIерасда лъазаби.\nБожилъи бугел гIадамазда гъорлъ руго республикаялъул батIи-батIияял идарабазул нухмалъулел, цо-цо жамгIиял гIуцIабазул нухмалъулел, спортсменал, пенсионерал ва сакъатлъи бугел гIадамал. Мажлисалъул бетIер кколев вуго живго Рамазан ГIабдулатIипов.\nМажлисалда цере лъурал аслиял масъалаби кколин жамгIиятгун бухьен цIубазаби, гражданияб жамгIияталъул институтазул ва тIалъиялъул гьоркьолъаби рекъезарийин лъазабулеб буго буюрухъалъул документалда.\nЦебеккун, Дагъистаналда президентасул божилъи бугел чагIилъун рукIанин анлъго чи. Гьезул цояй Фазу ГIалиева нилъедасаги ятIаланин бицана «Эркенлъи» радиоялъе ЖамгIияб палатаялъул вакил Вагъаб Гъазибеговас. Гьесул рагIабазда рекъон, мажлис гIуцIи цIияб хабарлъун ккун буго жамгIияб палатаялъеги. Гьеб гIуцIиялда цебе кинал рукIаниги жамгIиял гIенеккиял яги цогидаб щибго букIинчIила, кисан бахъун гьеб ургъарабали гIицIго ургъизе хутIулеб бугин баян гьабуна гьес.\nВагъаб Гъазибегов: «Кинаб критериялда рекъон гьеб мажлисалде чагIи рищарал, миллияб, жамгIияб, яги кинабали дида лъаларо. Гьезул кодосел ишал кинал рукIине ругелалиги мухIканго бичIчIулеб гьечIо. Нижер сон букIараб ЖамгIияб палатаялъул данделъиялдаги гьеб мажлис гIуцIиялъул хабар букIинчIо. БичIчIулеб буго цо жо, гьеб мажлисалъул цебеккун я жамгIиял гIенеккиял я гьелъул суал гьоркьоб лъей букIинчIо, щибго лъидаго лъалеб жо гьечIо. Пиар-технологиял хIалтIизарун гьабураб жо бугилан ккола гьеб».\nЩибаб къойил республикаялъул бетIерасул цIаралда нус-нус кагъат бачIунин, амма гьел гьединго хутIулин. ГIицIго гьел кагътал цIаланани гIезе бугин, кинаб хIал бугеб Дагъистаналъул жамгIияталда жанибали лъазе, жамгIияталда ругел унтиял ва негативияб ахIвал-хIалалъул хIалуцин борцинейин рикIкIунеб буго «Новое дело» газеталъул бетIерав редактор ХIажимурад СагIитовас. СагIитовасул пикруялда респубикаялъул бетIерасул божилъи бугел гIадамзул мажлис гIуцIцIи кколеб бго ГIабдулатIиповасул имидж борхиялъе тIамулеб гали. Хадубккун гьелъул негативиял хIасилал рукIинеги рес бугин баян гьабуна гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nХIажимурад СагIитов: «Сунца квекIен гьабулеб букIараб республикаялъул бетIерасе, объективияб информация босизе ругел идарабазул кумекалдалъун, яги тIубараб мажлисилан течIогон, батIи-батIиял гIадамал ахIун, гьезул гIунIгутIабазухъ гIенеккизе. КIудияб къадар кагътазул, республикаялъул бетIерасул цIаралда ругел, рачIуна щибаб къойил тIалъиялде. Гьезухъ хал гьабунани, жамгIияталда жаниб бугеб цIубараб сурат бихьула ва жамгIияталда жаниб бугеб хIалуциналъул градус борцун бажарула. Амма гьеб мажлис гIуцIи буссинабун буго хас гьабун цо-цо жамгIиял гъатазде, щибниги гьабулеб бугилан ккезе гьабулеб жо. Гьеб кколеб буго имидж борхиялъе гьабулеб цо цIакъо махщел цIубачIел пиар-мененджеразул хIалтIилъун. Щай гурелъул гьеб мажлис гуцIиялъ идарабазул хIалтIи я лъикIлъизе, я квешлъизе гьечIо. Гьеб комиссиялда ругел гIадамаз бетIерасухъе хIакъикъияб ахIвал-хIал швезабиги щакаб буго, щай гурелъул, гьеб живго ГIабдулатIиповасул бетIерлъиялда гъоркь бугеб мажлис букIиналъ ва гьесда берцин рихьизе гьесие рагIизе бокьараб гурого бицинеги гьечIо. Гьедино дида бичIчIуларо, божилъи бугел гIадамазул мажлисалъул бетIерлъуда живго бетIер вукIинги».\nМажлисаллда гъорлъе унел чанго чигун бухьен гьабуна «Эркенлъи» радиоялъ, гьезул пикру цIехон, ва кинал суалал бетIерасда цере рорхизе ругелали гьикъун, амма гьезухъа жаваб щвечIо.\n"ВачIинги инги" халатав чи вуго ГIабдулатIипов


Сириялда пачалихъиял аскараз химикияб ярагъ хIалтIизабунин лъазабулеб буго оппозициялъ\nБританиялъ ва ГIарабазул улкабазул Лигаялъ Цолъарал Миллатазул ГIуцIиялъул инспекторал ахIана сириялъул оппозициялъул лъазабиязда рекъон, хIукуматалъул аскараз химикияб ярагъ хIалтIизабурал мухъазде щвезе.\nСириялъул оппозициялда лъикIаблъун бихьулеб буго Цолъарал Миллатазул ГIуцIиялъул ХIинкъигьечIолъи цIуниялда сверун Щура ахIизе. Оппозициялъ лъазабулеб буго Дамаскалде гъоркьехун нусгогIан чи хванин загьруяб газ жаниб букIараб ракетаби гьезде кьвагьараб мехалдайин.\nСириялъул нухмалъиялъ нахъчIвалел руго оппозицилъул лъазабиял.\nСириялъул пачалихъияб телевидениялъ лъазабуна оппозициялъ ургъунго рицунел жал ругин гьел харбал Цолъарал Миллатазул ГIуцIиялъул инспекторазул кIвар цогияб рахъалдехун буссинабизелъун. Гьезин абуни цIех-рех гьабизе кколин 19 марталда рагъулаб оппозициялъ Хан-аль-Асаль шагьаралда химикияб ярагъ хIалтIизабиялъулин. Сириялда гражданияб рагъ унеб бугелдасан 30 моцI гIолеб буго.


ЦIумаз роржен лъола борхалъудасан | Интервью | Киназего гIаммаб Россия\nЦIумаз роржен лъола борхалъудасан\nКъватIибе бачIана ХIабиб НурмухIамадовасул хIакъалъулъ хъвараб тIехь\nМоскваялда Synergy Global форумалда тIобитIана жубараб речIчIухъанлъиялъул рахъалъ UFC-лигаялъул чемпион ХIабиб НурмухIамадовасул хIакъалъулъ ДРялъул гIолилазул ишазул рахъалъ экс-министр Заур Къурбановас хъвараб «ХIабиб Тайм» абураб тIохьол презентация. Гьеб тадбир нухда бачана машгьурай журналист Тина Канделакица. «ТIехь хъвазе байбихьана кIиго соналъ цебе. Доб заманалда дун вукIинчIо UFCялъул чемпионлъун. Гьединлъидал гIемерал гIадамаз абулеб букIана жеги дир хIакъалъулъ тIехь хъвазе цудунго бугин. Амма нижеца дагь-дагьккун къалмикье росулел рукIана гIумруялъулъ ккарал гвангъарал ва къваридал лъугьа-бахъинал», — ан бицана ХIабиб НурмухIамадовас тадбиралъул байбихьуда. Хадуб гьес жавабал кьуна данделъиялде рачIарал батIи-батIиял информациялъул алатазул мухбирзабазул суалазеги.\n- Мун гьабсаг\n— Щибаб жоялъул букIуна авалги ахирги. Жиндир заманалда тараб лъикIаб буго кинабго. КъобахъанагIан нилъ херлъулел ругелъул, къаркъалаялъе гIазабги кьечIого тезе буго дица спорт. ГIемер рукIана ва руго къуватал, жидедаса щивго бергьинего бергьинарилан ккарал спортсменал. Амма, жиндир заманалда гьеб течIолъиялъ, чанги речIчIухъабазул малакьеги зарукьеги ккана гьел. Дир буго 30 сон ва гьабсагIаталда гьечIо киналгIаги гIузраби. Гьединлъидал жеги чанго нухалъ рингалде, октагоналде вахъине ракIаталда вуго дунялалда бищунго машгьурав Россиялъул речIчIухъан. Гьелъул тIадецуй букIунищ?\n— Дица гьелъул пикруго гьабуларо. Амма хIакъаб жо, машгьурлъиялъул рахъалъ дун Расул ХIамзатовасда хадув вуго. Дов чIаго вугеб заманалда социалиял гьинал рукIаралани, гьенир гьесул гьудулзабазул сияхI диралдаса гIемерго цIикIкIараб букIинаан. Дида Расул чанго нухалъ вихьана. Гьесул гIагарай чIужу йикIана нижер росулъ росасдаги.\n- Конорилгун букIараб къеркьеялдаса хадуб кинаб букIараб рекIел хIал?\n— БитIараб бицани, Макгрегорица гIодоб квер кьабураб заманалда, пашманлъана. Щай абуни гьедигIан бигьаго гьев къелин ккун букIинчIо. Кидаго бергьине бокьула къуватав дандиясдаса. Конорицайин абуни рингалда щибгIаги бихьизабичIо. ГIемераб къуватги кьун, гIетIги тIун, гьалдейищ дун хIадурлъулев вукIаравиланцин ккана ракIалде.\n- Макгрегор дур тушман кколищ?\n— Кколаро. ГIемер къваригIел гьечIел харбал рицана гьес къеркьеялда цебе. Шоуялъул бутIа бугинги абун, бокьа-бокьараб бицине бегьуларо. Щибаб жоялъул гIорхъи букIуна. Амма гьабсагIаталда жив Россиялде гьоболлъухъе вачIун вугин ахIун бачIани, аэропорталде, гьесда дандчIвазе ине хIадурав вуго дун.\n- Жубараб речIчIухъанлъиялъул тIогьиве вахана мун. Профессионалияб спорталъулгун къо-мех лъикI гьабизе ракIалда бугищ?\n— РаIалда буго.\n-Дуца гIумру кьуна спорталъе ва дандчIвана гIемерал захIмалъаби. Гьединабго гIумру тIамизе бокьилищ дурго васас?\n— БитIараб бицани, гьелда тIад ургъизе заманго букIинчIо. Абизе бегьула дица тIоцересел галаби спортзалалда рахъанин. ТалихI ккана эмен тренер вукIин. Гьесда лъалелъулха гьитIинал кин ва чIахIиял кин ругьун гьаризе кколелали. Амма, гIисинго ругеб мехалъ, захIмат-гIакъуба бихьизабизе бегьуларо лъималазда. КIиабизе бугони, дир гIумру батIаго квешаб гьечIо. Дунго ккола дирго хважаин, бокьани вахъина рингалде, бокьичIони вахъинаро. Дунялалда гIемер рукIуна гIунгутIабиги захIмалъабиги. Амма гьел къулчIизе, тIасан гали бегьизе кIвезе ккола бихьинчиясда. Васасулгун гара-чIвари гьабила гьев лъай-гIакълу щвараб ригьалде вахиндал.\n- КъотIи-къаялда рекъон, жеги чан нухалъ къеркьезе кколев мун UFC-лигаялъул турниразда?\n— РакIалда гьечIо. ХIакъаб жо, цоги къеркьей букIина. Гьеб кида букIине бугебали ва дандиясул цIар баянлъила 10 декабралдаса хадуб, ай гьеб къоялъ букIине буго Невадаялда атлетикияб комиссиялъул данделъи, ва ахирисеб къеркьеялдаса хадуб ккараб лъугьа-бахъиналда бан къотIизе ккола гьез хIукмуги.\nЗаур Къурбановас бицана тIехь кинал бутIабаздаса гIуцIун бугебали. «ТIехьалъул буго 300-ялдасаги цIикIкIун гьумер ва гьеб буго ХIабибил автобиография хIисабалда хъвараб. Аслияб къагIидаялда гьелда руго живго ХIабибил ва гьесул эмен ГIабдулманапил ракIалдещвеял. Гьеб лъугIула Конорилгун букIараб къеркьеялдалъун», —ан абуна авторас.\nSynergy Global форумалда ХIабиб НурмухIамадовас ва гьесул командаялъ лъабго сонил болжалалда цоцазе пайдаяб куцалда хIалтIизе къотIи-къай гьабуна спирт гъорлъ гьечIел гьекъолел жал къватIире риччалеб «Горилла» абулеб компаниялъулгун. Гьеб заманалда жаниб рехсараб компаниялъ спортсменазда тIад харж гьабизе буго миллион долларалдасаги цIикIкIун гIарац.


Дунял данде буго Пхеньяналъ гьарулел галабазде\nЦолъарал миллатазул гIуцIиялъул ХIинкъигьечIолъиялъул Мажлисалъ, Жанубияб Кореялъ ва Япониялъ эксрениял консультацияби гьаруна Шималияб Кореялъ ядерияб хIалбихи гьабиялда хурхун.\nЯпониялъул премьер-министр Синдзо Абэца какана Пхеньяналъ гьабураб кьвагьи ва лъазабуна, жиндир улкаялъе гьелдаса хIинкъи бугин.\nТокиоялъги Сеулалъги лъазабуна Шималияб Кореялъе «тамихI» гьабиялъе цадахъал галаби гьаризе ругин.\nХъахIаб Рукъалъ лъазабуна, Пхеньяналъе жаваб кьеялъул мурадалда данде кколел галаби гьаризе рукIиналъул хIакъалъ. Цолъарал Штатазул Милияб хIинкъигьечIолъиялъул мажлисалъул вакил Нед Прайсица лъазабуна, Цолъарал Штатал Цолъарал миллатазул гIуцIиялъул ХIинкъигьечIолъиялъул Мажлисалъул резолюция хвезабулеб бокьараб улкаялде данде ругин жалин.\nПхеньяналъул ядериял хIалбихьияззде жидерго квешаб бербалагьи загьир гьабуна Китаялъ, Британиялъ, Германиялъ ва чанго цогидал улкабаз.\nКремлалъги загьир гьабуна Пхеньяналъул ядерияб кьвагьиялда бан цIакъ ургъен ккун букIиналъул жиндирго пикру. Россиялъул президент Владимир Путиница буюри кьуна щвалде щун суалалъул хал-шал гьабиялъул.\nГьелъул хIакъалъулъ лъазабуна президентасул пресс-секретарь Дмитрий Песковас.Цебесеб моцIалда Ким Чен Ыница лъазабун букIана, Шималияб Кореялъ гьабунин водородалъул бомбайин. Амма Магъриб гьелда божун букIинчIо. «Франс-пресс» агентлъиялъул лъазабиялда рекъон, жакъаги гьединб бомба гьеб букIиналда бан щаклъи рагIула магърибалъул специалистазул.


Бюджетрал проект ххал диргьунни\nАвтор: ilchi · 06.11.2018\nОктябрьданул 29-нний Дагъусттаннал БакIчи Владимир Васильевлул дунни оператив батIаву.\nМуний ххал диргьунни «2019 шинайнсса ва пландалий ккаккан дурсса 2020 ва 2021 шиннардийнсса ДР-лул бюджетрал хIакъираву» тIисса закондалул проект.\nЯлунчIилсса бюджетрал хIакъираву ихтилат бунни ДР-лул ХIукуматрал Председательнал хъиривчу ХIажимахIаммад ХIусайновлул.\nМунал тIимунийну, ва документ кьамул буллалиссар ДР-лул экономикалул ххуллу-хха дузрайн буккан буван. Микку харж дуван ккаккан дурсса арцурду цинярда итадакьинтIиссар. Шамлий гьарза дурссар республикалул инвестициярттал программалунсса харжлугъ, утти бюхъантIиссар дузрайн дуккан дуван цинярда социал проектру, щаллу буван уттинин бакIуйн буккан буван къавхьуну бивкIсса газрал ва щинал щаллу баврил масъалартту. Дузрайн дуккан дантIиссар мукунна «ДР-лул шагьрурдай нигьачIаву дакъасса ва ххуй-хъинсса ххуллурду» тIисса программа, мукунна бюджетраву ккаккан дурну дур циняв районнай ххуллурду бакьин бансса арцугу.\nВице-премьернал бувсунни ялунчIилсса бюджетрал гьануми макроэкономикалул ккаккиярттая. Масалдаран, ВРП-рал лагру хьун тIий дур 710,2 млрд. къуруш (гьарза шаву 102,7%), основной капиталданувунсса инвестициярттал лагру хьун тIий дур 216,6 млрд. къуруш (103%), гьашинусса шинах бурувгун, муштаритурансса багьри лахъ хьун тIий бур 3,1%. Налогру пландалий ккаккан дурну дур 36,4 млрд. къуруш, хъиривмур шинайнсса налогирттал доходру гьарза хьун тIий дур 6%.\nХIажимахIаммад ХIусайновлул бувсунни мукунма республикалул инвестициярттал программа дузрайн дуккан даврил хIакъираву. Мунал бувсунни ялун нанимур шинал бюджетниктуран харжру ххи бансса арцу ккаккан дурну душиву бюджетраву.\nВладимир Васильевлул бувсунни му закондалул проект ххал дигьин тIий бушиву кьамул дуван хьхьичI.\nПод руководством вице-премьера РД Абдулпатаха Амирханова обсудили меры по урегулированию задолженности за аренду газовых сетей\nКаникуллал чIумал оьрчIру нигьачIаврия бурувччуну битан\nСледующая публикация Глава республики наградил Нурмагомедовых\nПредыдущая публикация Миллатирттал мазурдил буруккинттая билаятрал даражалий


БокьичIого кьуркьудилаго нахъе арав министр\nДагъистаналда нахъе витIун вуго пачалихъалъул мал-мулкалъул министр Имран ХIусенов. Гьес живго нахъе унев вугин гIарза хъваниги ришватчилъиялда данде къеркьолеб идараялъул щаклъи буго экс-министрас пачалихъалъул мал-мулк бичун букIиналда. Республикаялда букIине кколеб куцалда хIисаб-суалги гьабун пачалихъалъул буголъиялда хадуб хал кколеб гьечIин абураб пикру буго гIадамазулги.\nДагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас гъулбасун буго пачалихъалъул мал-мулкалъул министр Имран ХIусенов хъулухъалдаса гIодов чIеялда хурхараб документалда.\nГьелъие гIилалъунги бихьулеб буго экс-министрас гIарза жиндиего бокьун хъван букIин. Амма жиндиего бокьун гьев киданиги унарин гьеб хъ-са, гIайиб ккун батулин абураб пикру буго республикаялда цо-цо чагIазул.\nИмран ХIусенов пачалихъалъул мал-мулкалъул министерлъиялдаса нахъе вахъи хIакъикъаталда жидер хIалтIухъабаз гьабураб цIех-рехалъул хIасил кколин бицана ЭР-ялъе ГIалибег ГIалиевас. Гьев ккола ришватчилъиялда данде къеркьеялъул Дагъистаналъул бетIерасда цебе гIуцIараб бутIаялъул нухмалъулев хисулев. ГIалибег ГIалиевасул рагIабазда рекъон, экс-министрас ПАП-I абураб транспорталъул предприятиялъул ракьалги цIатари тIолел станциялги ричун рукIиналда щаклъи ккун буго гьезул хIалтIухъабазул.\nГIалибег ГIалиев: «Жакъа гIадамазда божилъиги гьабулеб буго, министразул портфелалги кьолел руго, хIалтIизеги риччалел руго. Амма цебего гIадин жидерабго гьабизе байбихьулеб буго гьез. Гьеб мехалда гъозда хадуб хал кквечIого толеб гьечIо. Гъозда абулеб буго вертолет хадуб бачIиналде берцинго хIалтIейин. Дида лъалеб бакIалъа гIебеде, гьев ХIусеновасда абун букIана дуда божилъи хун бугин, нахъе ине гIарза хъвайин».\nЭР: «Гьоркьоб заман иналде, къокъидаго хъулухъаладса рахъулел ругин абураб къиматги кьолеб бугоха гьелъие цо-цояз».\nГIалибег ГIалиев: «Хисизе ккун хисулел ругоха гьелги. Суал лъеха: сундуе гIоло хисулел ругел абун. Лъиеялиго вокьичIогоян вахъарав чи гурелъул Имран ХIусеновги нахъе. Нижер хIалтIухъабаз кIиго моцIалъ гьабураб цIех-рехалъул хIасил ккола гьеб. Гьесде гIунтIизабулеб аслияб гIайиб буго ПАП-I гIуцIиялъул ракьалги АЗСалги ричиялда хурхараб. Дагьаб заманаялъ хIалтIаниги щиб? Гьедин батани, дагьавги цIогьодизегIанищха гьев гьенив тезе кколев вукIарав? ХIукуматалъул магIишат бичизе, бикъизе бегьуларо. Бичулеб заманги букIун батила. Доб заман ана!»\nРеспубликаялъул пачалихъалъул буголъи хасаб сияхIалдеги босун, кинабгIаги тартибалде бачун гьечIин рикIкIунеб буго Гъизилюрт шагьаралъул коммунистазул цевехъан ГIабдулвахIид Лабазановас. Гьелъие нугIлъи гьабулила цо гьадинаб гьитIинаб мисалалъгицин. Шагьаралъул ЖамгIияб комиссиялда цадахъ битIун 2I августалда ун рукIун руго гьевги шагьаралъул газеталъул хIалтIухъабиги аскIобго бугеб ясли-ахалде хасаб рейдалъ. Чанго соналъ цебе цо бечедав чияс жиндего буссинабун, приватизация гьабун букIун буго гьелъие. Цогидал магъалаби малъичIого, цохIо ракьул магъалоялъул бицани, нусазаридаса цIикIкIун гъурущ кьечIого батун буго гьеб бакIалъухъ. Гьевго чияс росарал цогидал бакIалги рагIула. Гьезухъги кьун батун гьечIо гьес ракьул магъало (бащдаб млн гъурщил налъи ккола гьеб).\nГIабдулвахIид Лабазанов: «Лъималазул ясли-ахалъухъ гьес кьезе кколеб магъало II2 азарго гъурщидасаги цIикIкIун букIунаанила гьелъул хъвай-хъвагIай лъималазул ахилан гьабун букIинчIебани. ХIакъикъаталда абуни, хасав чи бетIергьанаб гьеб территориялда тIаде кколеб унго-унгояб магъалодул къадар бащдаб млн гъурущ гIолаанила. Гьединго буго цогидаб бакIалдаги ахIвал-хIал. Лъицаниги сияхI гьабун, гьеб суал тартибалде бачунеб гьечIо. Республикаялдаги батиларищха Гъизилюрталдаго гIадаб хIал. Гьединал жалги гIемер тIатун вахъун ватила гьев министрги. Цо заманалда гIемер росана гIадамаз гьединан пачалихъалъул мал-мулкалда гъорлъе унел объектал. Цинги хIалтIизеги гьаричIого, чIунтизе тун руго гьел, жанибе рищни-къулги бан. Амма бицунаха ракьазулги цогидаб мал-мулкалъулги ревизия гьабулеб бугилан. Дидани гьелъул хIасил бихьулеб гьечIо. Лъаларо, гьев министр вахъунилан, гьбе рахъалъ ахIвал-хIал хисилищаниги. Амма хIалтIи гьабизе кколаха».\nГIабдулвахIид Лабазановас тIадежубана гьабсагIаталда ресал ругин хIалтIизаруларел бакIал яги ракьал нахъе росизе бегьулел. Къанунал ругила гьединал рахъун.\nЦевехун рехсарав Имран ХIусенов пачалихъалъул мал-мулкалъул министрлъун тун вукIаралдаса лъагIел бана.\nДагъистаналъул бетIерасул официалияв вакил ГIалибег ГIалиевас абуна гьевго гIадин хъулухъаздаса рахъизе ирга цогидал министраздеги щвезе бугилан.


МагIарул мацI лъаларин абизе нечезе ккеларищ магIарулав | Эксклюзив | Киназего гIаммаб Россия\nМагIарул мацI лъаларин абизе нечезе ккеларищ магIарулав\nРоссиялъул бищун тIадегIанаб пачалихъияб шапакъатлъун кколеб «Россиялъул БахIарчи» абураб цIар кьеялъул буюрухъалда гъоркь улкаялъул президентас гъолбасана 1992 соналъул 20 марталда. ТIоцебе гьеб хIурматияб ва тIадегIанаб цIаралъе мустахIикълъана ингушав, летчик Суламбек Осканов (11 апрель, 1992 сон). ТIолабго Россиялда, жакъа къоялде щвезегIан, гьеб цIар щвана 1100 чиясе, гьездаго гьоркьоб 35 дагъистаниясеги. Гьезул мухъилъ руго вацал МухIамад ва ТIайиб ТIолбоевалги. Гьал къоязда Дагъистаналда вугев ТIайиб (гьев ккола Улан-Удэялда бугеб авиациялъулаб заводалъул летчик-испытатель) вачIун вукIана редакциялде гьоболлъухъ ва гьесулгун гьабураб гара-чIвари бахъулеб буго гьаниб.\n- ТIайиб, баркула дуда тIаде щвараб ЦIияб сонги. Дагъистаналде гIемер щолищ, гьал къоязда ватIаналде вачIиналъул мурад щиб букIараб?\n— Баркала, дицаги баркула киналго дагъистаниязда, магIарулазда ЦIияб сон. Араб соналда тун батаги нилъеца кинабго захIматаб, пашманаб ва баракатаблъун батаги исанасеб, Аллагьас квербакъаги нилъер лъикIал мурадал тIураялъе.\nБокьичIого букIинищха Дагъистаналде щвезе, амма дун аскариязул хъулухъалда вугелъул, кидаго гуро гьединаб рес кколеб, яхI бахъула щибаб соналъ вачIине. Бищунго бокьула нилъер хараби, гIагарлъи, гьудулзаби рихьизе, гьеб мурадгун вачIун вукIана гьаб нухалдаги. МагIарухъеги щвана, хIангун чедги квана, цIорораб лъимги гьекъана. Ва гьелдаса цIакъаб жоги дида лъаларо.\n- Ахираб заманалда Дагъистаналда кколел хиса-басиял кин дуда рихьулел?\n— Цебехун букIараб ана, араб жо ун тезе ккола. Амма кида бачIунги бачIуна гIадлу-низам билълъанхъизабичIого тIубалареб заманги. Гьедин ккана нилъер гьанибги, Васильевас гIемераб жоялде нилъер берал рагьанин абуни, мекъи ккеларо. Нилъеда вичIчIизе ккола Васильев, ричIчIизе ккола гьесул ишал. ГIаммаб куцалда, дида ритIараллъун рихьула гьарулел ругел хиса-басиял, ракIчIола гьезул хIасилаз пайда кьезе букIиналдаги.\n© из личного архива Талбоева\nТолбоев с семьей\n- Цо хъизамалда кIиго вац — Россиялъул БахIарзал, Россиялъул мустахIикъал летчикал-испытателал. ТIолабго Россиялда гьечIо гьединаб цоги мисал. Сундулъха бугеб балъголъи?\n— Эбел-инсул (ГIумар ва Жавгьарат) мисал, тарбия, учительзабазул квербакъи ва нижеца бахъараб яхI, бихьизабураб жигарчилъи — гьеле аслу, кьучI. Кире кканиги, нижеца тIубана тIадаб борч, гьелда цадахъ бихьараб захIматалъулги, хIехьезе ккараб къоялъулги, дандчIвалел рукIарал масъалабазулги хIакъалъулъ гIемер бицинего ккелищха. Жакъа къоялде щвезегIан дица хIалбихьун буго самолетазул ва вертолетазул 60 тайпаялъул. Гьанжего гьанже хIалбихьана, цIияб тайпаялъулаблъун кколеб 171 А-2 самолеталъул. Гьелъухъ валагьизе нижехъе вачIине вуго Сергей Шойгуги. Бигьаяб масъала гуро Россиялъул мустахIикъав летчик-испытатель абураб цIар щвейги (гьеб кьола президентасул указалда рекъон) ва, гьеб щвезе ккани, хIалбихьизе ккола бищун дагь 10 цIияб тайпаялъул самолеталъул, къватIибе биччазе ккола щугониги гIелмияб хIалтIи. Северияб Кавказалъул республикабазда цониги гьечIо гьеб цIар щварав летчикги.\n- КIудияв вацасул, МухIамадил кумек, мисал кинаб букIараб дуе?\n— КIиясулго хIалтIи цого-цо бугониги, досул хIалтIул программа, хасго «Буран» планалда хурхараб, букIана гIатIидаб ва гъваридаб. Нижер анищ букIана кIиявго цо истребителалда рекIун роржине, амма хъулухъ бугелъул хаслъи бугеб, ккечIо гьединаб рес. МухIамад вуго Россиялъул бищун лъикIав 10 летчикасул мухъилъ, гьединаб даражаялъул летчикал жеги рукIина нилъер, гьабсагIаталда гьел гIемер гьечIо. Диеги гьев вуго сундулъго мисаллъун.\n- Дудаса дос мисал босизесеб жо гIемераб бугодай?\n— Дов вуго кIудияв, досул хIалбихьи буго тIадегIанаб, нилъер гIадат-гIамалалда рекъонги, гьитIинасда тIадаб буго кIудиясухъ гIинтIамизе.\n- Дагъистаниял гIемер ругищ Бурятиялда, ратани, щиб хIалтIи-ишалда гьел ругел?\n— Бурятия буго гIодобе биччараб, парахатаб, дагьаб цIорораб бакI букIин гурони, тIокIаб гIолареб рахъ гьечIеб республика. ГIадамалги руго гIадатиял, лъикIал, гIемеразда лъала Дагъистан, гьаниб бугеб ахIвал-хIал. Дагъистаниялги гIезегIан руго дора, аслияб куцалда гьел ккола аскариял, руго бизнесчагIи, тохтурзаби. Гьел киналгоги руго къваригIел ккедал ратулел, къадруялда ругел гIадамал. Бачина цо мисал. Гъуниб районалъул КIуяда росулъа Камил Къурбайлов, лъикIав инсан, магIишатчи, дагьав цеве гьев вищана Иркутскалъул Законодательнияб Собраниялъул депутатлъунги, гIемерал гIадамазе кумек гьабуна гьес, баркала гьесие. КIудияб баркала загьир гьабизе бокьилаан Бурятиялъул жанисел ишазул министр Олег Кудиновасеги. Гьесул хIаракаталдалъун, Дагъистаналъул жанисел ишазул органазда хIалтIулаго чIварал эбел-инсул лъимал хIухьбахъиялъе щибаб соналъ ахIула Байкал хIорида сверухъ ругел пансионатазде.\n- Дур буго лъикIаб хъулухъ, руго гIемерал шапакъатал, мун кивго лъала. Амма дида ккола мун вугин цIакъго гIадатияв, гьаваялдасан воржаниги, ракьалда тIад хьвадулел ричIчIулев чи. Мекъи вугищ дун?\n— Гьеб бакIалда мун мекъи гьечIо. Дида лъазего лъаларо чIухIи абураб жо, дир хасияталъулъ гьечIо гьединаб гIамал. Дида мухIканго лъала — нилъеца кидаго гьабизе ккола чIахIиязул адаб-хIурмат, киданиги кIочене бегьуларо гIураб ракь, нилъер ватIан, гIагарлъи, гьудул-гьалмагълъи. Гьаваялдасан воржунев вугониги, ракьалда тIад хьвадулев вугониги, кидаго цадахъ рукIине ккола гIадатлъиги гIаданлъиги. Гьедин бугони, хутIараб кинабго битIа-бишун ккола.\n- Дуца бан буго 62 сон. Нужер хъулухъалда ригьалъул рахъалъ чIезабураб гIорхъи бугищ? Кинал ругел дур хадусел планал, Дагъистаналде тIадвуссиналъул суалго борхулищ?\n— ЧIванкъотIун бихьизабураб гIорхъи гьечIо, мисалалъе, МухIамадица бан буго 68 сон, гьев воржуна жакъа къоялъги. ГIемераб бараб букIуна сахлъиялда, руго гьеб рахъалъ чIезарурал нормаби, гьел цIунизе кIун хадуб цIикIкIараб къварилъи букIунаро — киналъего хIукму къотIула тохтурзабаз. ГьитIинаб мехалда эбел-инсуца малъараб хIалтIуцаги, мархьи-колохъе хьвадиялъги лъураб кьучI жеги щулаго буго, Аллагьасе рецц ва эбел-инсуе баркала. ГьабсагIаталда дир буго лъикIаб сахлъи, дагьал цере тIурана тIадал нормабиги. Кин бугониги, Бичас биччани, 65 сон тIубарабго, телин ккола хIалтIи, гIела. Гьелдаса хадуб, гIумру батани Дагъистаналде вачIина гIемерго цIикIкIун, амма тIуванго вуссиналъул суал букIинин кколаро.\n- Рагъулав полковник, хIалбихьи бугев летчик (воржунев вуго 45 соналъ) хIисабалда цо гьадинаб суалги — Россиялъул ва СШАялъул рагъулаб авиация данде босани, кинабдай ккела хIасил?\n— РакIбацIцIадго абуни, хIасилалда щаклъи гьечIо — нилъ цере руго, хIинкъизе ккараб хIал гьечIо, хIинкъа абе дол.\n- Дуца гIемераб заман бана Дагъистан тун къватIиб. Амма дуца магIарул мацI бицунеб буго гIезегIан лъикI. Кин кIвараб гьеб цIунизе?\n— Кин бегьулеб эбелалъул мацI кIочене, нечезе ккеларищ чи мацI лъаларин абизе. МагIарул мацI буго нилъер бечелъи, чIухIи, дир пикруялда, гьеб лъаларев магIарулав вукIине бегьуларо.\nГьанибго бокьилаан киналго магIарулазе гьаризе щулияб сахлъиги, рокъоб рохел-парахалъиги.


23 январалда Красноярскиялда байбихьана эркенаб гугариялъул рахъалъ Иван Ярыгинил цIаралда тIобитIулеб иргадулаб турнир.\nДагъистаналъул тIасабищараб командаялъул байрахъалда гъоркь цеве вахъине вуго кинавниги 50 гугарухъан. Турниралда гIахьаллъизе ругел речIчIухъабазул ва гьелде бугеб хIадурлъиялъул хIакъалъулъ нижее бицана эркенаб гугариялъул рахъалъ Дагъистаналъул тIасабищараб командаялъул тренер ХIайдар ХIайдаровас.\n- Дагъистаналъул тIасабищараб командагун Красноярскиялде ине къватIире рахъун аэропорталде щун руго ниж гьабсагIат. Цадахъ вуго 25-26 гугарухъан. ХутIарал рачIине руго метер. Яван Ярыгинил мемориалалда гIахьаллъизе руго, ГIабдурашид Садулаев, ХIажимурад Рашидов, Завур Угуев ва Билал Махов хутIун цогидал киналго гугарухъаби. Гьев ункъавго гугарухъан Россиялъул тIасабищараб командаялъул тренер Дзамболат Тедеевас гIагараб заманалда рукIине ругел турнираздаса эркен гьарун руго. Цебелъураб масъала буго Красноярскиялда тIоцебесеб бакI боси. Гьебин абуни нилъер гугарухъабазухъа бажарула. Турниралде ниж хIадурлъана, дир хIисабалда, рагIа-ракьанде щун. Цин сборал тIоритIана Сочиялда, хадур ниж ругьун гьаруна МахIачхъалаялда Олимпиадаялде спортсменал хIадур гьарулеб централда. КIиялгоги сборал ана лъикIаб даражаялда.\nИван Ярыгинил турниралда гIахьаллъизе ихтияр букIуна гъоркьиса Россиялъул чемпионаталда тIоцебеселдаса щуабилелде щвезегIан бакIал ккурал, 2019 соналда Ярыгинил ва «Аланы» турниразда призалъул бакIал щварал, гьединго гIолилазда гьоркьор чIахIиял чемпионатазда бергьарал спортсменазул. Гьелда бергьарал гугарухъабазе рес щвезе буго февралалда Рималда букIине бугеб Европаялъул чемпионаталда гIахьаллъизе.\nДругие материалы в этой категории: « Аралъул хIасилалги бачIунелъул масъалабиги\tРекIелъ хIинкъи бугев рикIкIадегIан цIай »\n17:55, 08 апреля 2020, 168\n16:51, 08 апреля 2020, 205


Терроризм - "бахунеб унти" » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Общество - ЖамгIият » Терроризм - "бахунеб унти"\nТерроризм - "бахунеб унти"\nДобавил(а): istina от 2-08-2016, 10:36\nЖакъа республикаялда терроризмалда данде гьабулеб къеркьеялде унго-унгояб кIвар буссинабулеб бугин абуни, мекъи ккеларо. ТIолабго Дагъистаналда гьабулеб гьеб хIалтIул хIасил, узухъда, бараб буго жиб-жиб районазда, росабалъ гьелда сверухъ гьабулеб хIалтIуда. Гьелъул бицун нижеца гара-чIвари гьабуна редакциялде гьоболлъухъ вачIун вукIарав "Казбек район" муниципалияб гIуцIиялъул бетIер ХI. Мусаевасулгун.\n- ХIажимурад, кинаб ахIвал-хIал бугеб гьеб рахъалъ нужер районалда?\n- ТIоцебесеб иргаялда, нижеца гьеб хIалтIи гIуцIун буго хасал планазул кьучIалда. Гьарулел хIалтIаби тIураялъул суал зама-заманалда администрациялъул данделъабазде босула. Исана районалда тIоритIарал аслиял тадбиразда гьоркьор руго: цIалдохъабазда, гIолилазда гьоркьоб исламалъул хIакъалъулъ цIех-рех гьаби. Гьел цIех-рехазда гIахьаллъана 200 чи. Гьединго "Казбекалъулал терроризмалда ва экстремизмалда данде!" абураб ахIиялда гъоркь росабазул гIолилазда гьоркьор тIоритIана батIи-батIиял спортивиял къецал. Имам Шамил ракIалде щвезави мурадалда гIуцIарал ишазулъги аслияб кIварбуссинабуна жакъасеб роцIараб гIумруялда мадугьалзабазул, росуцоязул ва гьединго районалъул, гьеб бахун къватIир ругезулги рахIатхвезаби нижер гIолилазул рахъалдасан букIине бегьунгутIиялде. Дилим росулъ тIобитIана гIолеб гIелалъе рухIияб рахъалъ тарбия кьеялда хурхун ахIараб мажлис. Районалда гьабуна шахматазул хасаб турнир ва гьел гурел цогидалги хIалтIаби. ХIасил хIисабалда абизе ккола, органазул хIисабалда вукIарав чанго гIолилав битIараб нухде вачIинавизе бажаранин. ЦIех-рех ва гьелъул хIасил\n- Терроризм баккиялъе гIиллаби киналлъунха рихьизарурал гьабураб цIех-рехалъ?\n- Аслияб къагIидаялда терроризм бижиялъе гIиллабилъун рикIкIунел руго жамгIият загIиплъи, гIадамазул ихтиярал цIунулел идарабазде божилъи дагьлъи, диналда жанир лъугьарал рикьалаби. Хадубккун хIалтIи гьабизе буго гьел гIиллабиги хIисабалде росун. Аслияб куцалда гьеб хIалтIи росабалъ гIуцIун буго.\n- Районалда терроризмалде данде къеркьеялъул комиссия гIуцIун бу-гищ ва кин гьеб хIалтIулеб бугеб? - Гьединаб комиссия нижеца цебего гIуцIана. Гьелда гьоркьор руго лъай кьеялъул, культураялъул, гIолилазул ишазул рахъалъ отделазул нухмалъулел, росабазул бутIрул, районалъул газеталъул хIалтIухъаби. Районалда тIобитIана "Защита" операция. "Салатавия" бакIалъулаб телевидениялдасан гIемер бицуна терроралда данде къеркьеялъул мурадалда комиссиялъ гьабулеб хIалтIул.\nГьабулеб хIалтIулъ кIварбуссинабула такъсирчилъиялда данде рагъ балел органазулгун щулияб бухьен букIинабиялде.\nГIадамаздехун хитIабал гьарун цере рахъуна районалъул прокурор, судья, росабазул мажгитазул имамзаби, полициялъул хIалтIухъаби, администрациялъул вакилзаби. Гьединго лъикIаб хIалтIи гьабулеб буго "Дун - президентасул кумекчи" гIуцIиялъул гIолилазги.\nИнтернетги кумекалъе ахIун\n- Районалъул газеталдасан, телевидениялдасан гьабулищ гьеб рахъалъ хIалтIи?\n- БакIалъулаб телевидениялдасан нижеца рихьизарула патриотикиял, Россиялъул бахIарзазул бицунел фильмал. Нижеца бахъана ва бихьизабуна 13 видеороликги. Хасго кIвар кьола районалдаса рахъарал Россиялъул лъабго бахIарзазул мисалалда гIолилал куцаялде. Гуниялдаса Арзулум Ильясовасул, Ленинаулалдаса Юрий Салимхановасул, Калининаулалдаса МухIамад-Казим Гъайирхановасул гIумруялъул хIакъалъулъ бицарал передачаби, документалиял фильмал. Гьезул хIакъалъулъ "Казбекалъулал - Россиялъул бахIарзал" абураб хIадурараб роликги буго. Гьезул биценал гьарула школазда ва росабазул Россиялъул халкъазул культураялъул кIалгIабахъ. Диниял экстремистазул къокъаялде гьоркьоре ккарал гIолилазда гьоркьоб гьабулеб хIалтIул даража кIванагIан борхизабулеб буго. Интернеталдасан бицуна терроралда данде тIоритIулел тадбиразул. ГIолилазда гьоркьор тIоритIула батIи-батIиял конкурсал. Дилималъул лицеялъул цIалдохъаби щвана Бесланалдеги.\nГьединго районалъул нухмалъулелги рахъуна телевидениялдасан, газеталдасан гьеб тематикаялда хурхарал кIалъаялгун. Гьел ва цогидалги терроризмалда данде гьарулел хIалтIаби гIумруялде рахъинаризе харж гьабуна 71.8 азаргогIанасеб гъурущ гIарацги. Терроризм халкъалъул бокьараб гъаталде жанибе лъугьунеб унти бугелъул, гьединго нижеца кIвар кьола туснахъалдаса рачIарал районцоязде. Гьединазул жакъа районалда вуго щуго чи. Жидер щакдарияб хьвада-чIади бугелги хIисабалде росизе ккола. Гьезулги районалда вуго 15-гIан чи. Хасаб кIварбуссинабула къватIисел пачалихъазда динияб цIали гьабун рачIарал гIолилазде. Гьезул къадарги 43 чиясде бахуна. ТалихIалъ, аслияб куцалда гьел руго жамгIияталъе квалквал, хIинкъи гьечIеб, бацIцIадаб диналъул гIадамал.\nНижер хIалтIулъ гIунгутIабиги камун гьечIо. Амма ахирал соназда нижехъа бажарана гьеб хIалтIул хIалбихьи бечед гьабизе, гъваридго гъорлъе раккизе. Гьелъ рес щолеб буго ругел гъалатIал дагь-дагьккун ритIизаризе. Дица гьел риччангутIиялъе республикаялъул бетIер Р. ГIабдулатIиповасе рагIиги кьун букIана. РакIалда буго рагIул бетIергьанлъи гьабизе. Нижер район ккола миллатал гIемераблъун. Терроризм бугелъул бахунеб унти, гьелъие дару буго халкъалда гьоркьоб гьудуллъи щула гьаби.\nАвтор: Гара-чIвари гьабуна Зикрула ИЛЬЯСОВАС.\nГазета №: 30, от 29. 07. 2016 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.\nРайоназдаса харбалСириялдаса тIадвуссун вачIана 62 дагъистаниявСириялдаса тIадвуссун вачIана 62 дагъистаниявХIурматиял дагъистаниял!Президентасул рахъги ккун – 2


Ленинкент росдал мажгиталъуре рузман базе салафиял риччаларин лъугьараздаги, какде инчIого рукIинарин чIараздаги гьоркьоб ккараб тунка-гIусиялъул хIасилалда чанги чиясе зарал ккун букIана. ЦIикIкIу кьаби щварав кIигояв жеги азарханаялдаго вуго. Ленинкенталъул салафияз жидер мажгиталда гIадлу гьабизе щалниги рачIине кколарин, жидецаго кьелин сундулго жавабилан лъазабулеб буго.\nЛенинкенталда аслияб къагIидаялъ гIумру гьабун руго магIарулал, гьезулги цIикIкIунисеб къадар суфиял кколел руго. Гьенирго гIумру гьабун ругел лъарагIазулги магIарулазулги некIогоялдаса нахъе дандеккунгутIиял лъугIулел гьечIо. ГьанжелъагIан миллатчилъиги гьел миллатчилъиги кьолон цоцаде данде чIун рукIун ратании гьанже гьениб гьоркьобе динги бачун буго щай гурелъул Ленинкенталда гIумру гьабун ругел салафиязул гIемерисел гьел ккола лъарагIал. Лъабго анкьица цебе тIоцере раккана гьенир гIурччинал хамил кескалги рукьалда жемун цо гIолохъаби. Гьел лъугьана салафиял рузман базе риччаларин жидецайилан. Гьез жал Дагъистаналъул динияб идараялъул вакилзабиг ругилан абулеб букIана. Гьеб кIиябго рахъалъул тунка-гIуси полиция гьоркьоб лъугьун хадуб гурони лъугIичIо.\nХадусеб анкьицаги рузман байбихьилалдего полициялъ сверун ккун мажгитгун рагъ—кьал ккечIого хутIанин, амма гъоркь рузманалъ тунка-гIуси такрарлъанилан, гьелда гьоркьор вукIарав анцIгогIан чи полициялъги ккун вукIанин бицана «Эркенлъи» радиоялъе Ленинкенталдаса салафияв лъарагIав ХIажигиши ГIумаровас.\nХIажигиши ГIумаров: "Полициялъ ккун рукIарал гIолохъаби киналго риччана, амма гьезул кIигояв азарханаялдаго вуго жеги. Мажгиталде риччаларин нижилан лъугьун рукIана гьел цо гIисинал гIолохъаби ниж гьенире риччачIого рукIине нуж щалилан абун ццин букIана нижер гIолохъабазулги. Гьелъ цоцалъ речIчIана гьаб нухалда, тIаде ралагьун рукIарал полициялъулазги цо заманалдасан нижер васал къахIан ккун рачун ине лъугьана, гьел гIурччинаб ххам гъажалда бухьаразда квер хъвалебго бихьичIо дида. Щиб-киниланги цIехон полициялдаса риччана гьел гIолохъаби. Амма гьелдалъун гьаб базар лъугIулареблъи лъала дида. Нижер росулъе рузманалде цойгидал бакIаздаса гIолохъабиги рачIунаан, гьеб цIакъ захIмалъун рагIулаха росуцоязе. Гьезул ихтияр гьечIо ниж мажгиталъуре риччачIого рукIине. Бусурбанчи мажгиталъуве виччангутIиялъе кIудияб гIилла букIине кколелъул, гьеб киб бугебилан дица цIехедал гьез дида абуна цохIо жидер росулъе салафиял рачIине бокьун гьечIин жидеейилан».\nЛенинкенталда гIумру гьабун ругел салафиязулги суфиязулги дандеккунгутIи гьанже гуро бижараб. ХIажигиши ГIумаровас бицухъе 2007 соналъ байбихьун буго суфияз салафиял мажгиталде риччаларин абизе. Гьеб дагIба –къецги чIалгIун жидеца цебе умумузул заманалъго мажгит букIараб, хадуб советияб заманалъ жаниб школа букIараб мина цIидасанги къачIан гьабунин гьениб мажгитилан бицана ленинкенталъулаз. Гьанже салафиязул мажгитилан цIарги лъун бугила гьеб, амма жидеца киданиги гьениб как базе бокьарав чи виччачIого течIилан абулеб буго гьес.\nКигIан ахIаниги Дагъистаналъул динияб идараялъул официалияв цониги вакил щвечIо «Эркенлъи» радиоялъухъе Ленинкенталда бугеб ахIвал-хIалалъул цIехезеги, гьенир патрульлъун ругел гIолохъаби нужеца ритIанищилан гьикъизеги.\n«Эркенлъи» радиоялъул гьариялда рекъон Ленинкенталда бугеб ахIвал – хIалалъе диналъул рахъалъ къимат кьуна Хасавюрт мухъалда имамлъи гьабулев вугев СагIидов АхIмадица.\nСагIидов АхIмад: «Ленинкенталдаса салафиязул рагъа-ракариялда рекъон гьезда нахъе къазе ракIалда гьечIо, гьез лъазабулеб буго ккани къойил рагъунги жидеца мажгиталъуб гIадлу гьабизе щалниги риччазе гьечIин, гьенире гIибадаталъе рачIине бокьанщинал риччазеги ругилан.


Эксперт: «Парахалъи цIунун буго гIицIго къуваталъул кумекалдалъун»\n«Исламияб пачалихъалъул» бутIа баккана гьал къоязда Шималияб Кавказалда – регионалда ругел радикалиял киналго къукъабаз гьа бана Абу-Бакр аль Багдадие. Щиб гьанже хисилеб республикабазда? ХIадур бугищ Россия терроралъул цIиял масъалаби тIуразе?\nХалкъазда гьоркьосеб террор Россиялда бачIанин гьанжеян абулеб буго экспертаз «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъе гьа барал Шималияб Кавказалдаса «рохьилазда» тIаса баянал кьолаго. Россиялъулаб Кавказалъул республикабаздаса киналго «рохьилаз» байгIат гьабунин «Исламияб пачалихъалъеян» информация баккана гьал къоязда. «Имарат Кавказ» гIуцIиялда гъорлъ рукIарал «рохьилаз» гьанже жидерго аслияв цевехъанлъун рикIкIунев вуго Абу-Бакр аль Багдади.\nШималияб Кавказалда ругел «Исламияб пачлаихъалъе» байгIат гьабурал изну гьечIого яргъид гIуцIарал къукъабазе цевехъанлъун вихьизавуна Дагъистаналдаса «рохьилав» Рустам Асильдаров. «Исламияб пачалихъалъе» тIоцере гьа барал «рохьилазда» гъорлъ вукIана Асильдаров.\nЩай «Имарат Кавказалъул» «рохьилаз» гьеб гIуцIи тараб? Гьеб суалалъе баян кьолаго политолог Михаил Рощиница «Эркенлъиялъе» абун букIана гьеб гIуцIи радикалазда бихьулеб гьечIин жигьадалъул тIалабал тIуралеллъун рикIкIунел гIуцIиязул тIоцересел кьераздаилан, гьениб жакъа къоялда «Исламияб пачалихъ» бугилан.\nСириялда унеб рагъулаб конфликталда гIахьаллъулел ругел Шималияб Кавказалдаса гIемерисел жигьадистал гьанже Россиялде нахъруссине бегьулин абуна экспертас.\nГьевгун разилъулев вуго исламияб жамгIияталъул хIакъалъулъ макъалаби хъвалев журналист Айдер Муждабаев. Гьес рикIкIухъе, Россиялда гьеб масъалаялъе кIкIвар кьолеб гьечIо. «Россиялда ахирисел саназда гьел суалал квер хьвагIун тун рукIана. Аслияб масъалалъун букIине кколаан «Исламияб пачалихъ». Ва гьеб масъала Россиялъ тIубазе кколаан тIоцебе СШАгун цадахъ, Европаялъул улкабигун цадахъ, гIарабиял улкабигун цадахъ. Киназего гIаммаб масъала буго гьеб. Украина гуро, «Исламияб пачалихъ». Амма Россиялъул политиказул цогидал пикраби руго. «Исламияб пачалихъалъ» кьалбал риччана Шималияб Кавказалда, Гьоркьохъеб Азиялдаги гьеб бачIина гIагараб заманалда. Гьениса Россиялде рачIуна мигрантал. Гьелщинал масъалаби рукIаго, Россиялда Украиналъул бицунеб буго», - ян абуна Муждабаевас.\nАйдер Муждабаев: «ГIолилал гьенир аялъул кIиго гIилла буго. Аслияб гIилла - социалияб. КIиабилеб гIилла - идеология. ГIолилазе ритIухълъи батулеб буго диналъулъ. Гьезда бихьулеб буго социалиял ва пачалихъалъул институтал хIалтIулел гьечIеблъи, низам цIунулезул хIалтIи бихьулеб буго гьезда. Гьелдалъун цо-цо гIолилазда ритIухълъи радикалияб исламалда батулеб буго. Шималияб Кавказалда жакъа къоялда парахатаб хIал бугин абизе бегьула, амма гьеб хIал цIунун буго гIицIго къуваталъ».\nИнсанасул ихтиярал цIунулев Александр Черкасовас абухъе Шималияб Кавказалда щибаб регионалда рукIана гьенир гIумру гьабулездасан гIуцIарал рохьилазул къукъаби. Амма цоял республикаялда ругел къукъабаз цогидалгун бухьенал кколел рукIинчIо. «Исламияб пачалихъалъул» идеологиялда рекъон, батIалъи гьечIо, кисса мун кколев, амма диналъул тIалабал тIуразе ккола бокьараб бакIалда.\n«Санидаса санаиде абула рохьилазда гъорлъе унел дагьлъулел ругин, амма щай гьел тIубанго тIагIинаризе кIолеб гьечIеб? Къуваталъул методал хIалтIизарулел руго гIемерисала. Ингушетиялда ахIвал-хIал хисана диалогалъул процесс байбихьидал. Щай гьединабго нух тIаса бищизе бегьулареб Чечняялда яги Дагъистаналда? «Исламияб пачалихъ» Кавказалда бачIинин хIинкъи бугин абулеб букIана экспертаз. Профилактикияб хIалтIи гьабизе кколин абулеб букIана. Гьеб гьанжеги гьабизе батIаго кватIун гьечIо. Гьеб гьабичIони, раккила цоцалгун бухьенал ругел, миллат ва республика батIалъи гьечIел рохьилал», - илан абуна экспертас.\nHuman Rights Watch гIуцIиялъул Россиялъул офисалъул нухмалъулей Татьяна Локшинаца абуралда рекъон, хасал операциял цIикIкIине бегьула Шималияб Кавказалда. Ва хIинкъи буго гьел вахIшиял операцияздаса тIоцебе зарал гIадатиял гIадамазе букIинин. «Мисалалъе, Временный поселокалда лъабго моцIалъ букIараб хасаб операциялъ бихьизабуна низам цIунулез къуваталъул гурел цогидал методал хIалтIизаризе хIаракат бахъулеб гьечIолъи. Гьеб операциялда низам цIунулезул вахIшиял ишазе букIине кколеб къимат кьечIо республикаялъул нухмалъиялъ. Рохьилал кквезе ккола, амма гIадатиял гIадамазул щиб гIайиб бугеб? Къуват хIалтIизабун терроралде данде къеркьани, террор дагълъуларо», - ян абуна Локшинаца.\nГьейгун рази вуго машгьурав журналист Орхан Джемаль. Гьес абуралда рекъон, ахIвал-хIал хIалуцине буго, амма гьелъие гIиллалъун цохIо рохьилазул ишал рукIине гьечIо – хIукуматалъул политикаялъ гIадатиял гIадамал хисулел руго, радикалияллъун гьарулел руго гьел. Гьес абухъе, ахирисеб заманалда гьев щвана Кавказалъул батIи-батIиял регионазда ва гьесда бихьана кин гIадамал радикалиял бусурбабилъун рахъунел ругел. «ХIукуматалъ рехун тарал гIадамазда жидер ихтиярал цIунулеллъун рихьулел руго бандитал. Гьедин гьеб ахIвал-хIал тани щуго-анцIго соналдаса Россиялда букIина ГIиракъ», - илан абуна гьес.\n«Мемориал» гIуцIиялъул нухмалъулев Олег Орловас рикIкIухъе, терроралде дандекъеркьей вахIшилъизе буго гьанже. Гьес абулеб буго хIукуматалъул аслияб мурадлъун букIине кколин изну гьечIого яргъид гIуцIарал къукъабазде гъорлъ ккеялдаса гIадамал цIуни. «Суфияздаги салафияздаги гьоркьоб кIиго соналъ цебе байбихьун букIараб диалог тIубанго тIагIана, адаптациялъул комиссия хIалтIулеб гьечIо. Гьел суалазеги кIвар кьезе ккола. Чара гьечIого къваригIун буго профилактика», - ян абуна инсанасул ихтиярал цIунулес.\nИсламиял цIех-рехалъул Шималияб Кавказалъул Централъул директор Руслан Гереевасул пикруялда рекъон, «рохьилазул» такъсирал цIикIкIине бегьула гьанже Россиялда. ТIадежоялъе, «рохьилаз» жидерго тадбиразе цебе гIарац «флешкаби» ритIун бакIарулеб букIана. Гьанже гьезие гьеб щвезе буго «Исламияб пачалихъалдаса». Гьеб гIуцIиялъ цебе Россиялъул президент Владимир Путинида лъазабуна Сириялъул хIукуматалъе кумек гьаби течIони жидеца Шималияб Кавказалда рагъ байбихьизе бугин. Гереевас «Эркенлъиялъе» абухъе, «Исламияб пачалихъалъул» лъазабиял гьадингосел жаллъун рикIкIине бегьуларо, Шималияб Кавказалда рагъулал провокациял гьезда гьаризе кIвезе гьечIилан абураб жоялда божи дагьаб буго.\n«Жакъа къоялда гьеб ккола цIакъ кIудияб гIуцIилъун ва гьеб гIуцIиялъул ресурсалги руго, гIарацги буго. ГIиракъалдаги Сириялдаги гьеб гуцIиялъ ккуна нарт бахъулел регионал. Сириялда гIемерал кавказалъулал рагъулел руго оппозициялъул рахъалда. Гьелги гьанир ругел изну гьечIого яргъидгуцIаралги кумекалъе ахIун «Исламияб пачалихъалъ» гьаризе бегьула терроралъулал такъсирал. Россиялъул хасал хъулухъазул хIалтIуда бараб буго гьанже гIемерисеб. Ресурсал «Исламияб пачалихъалъул» руго ва гьезул ахIвал-хIал цIакъ лъикIаб буго финансазул рахъалъ. Гьезда кIола бокьараб къукъаялъе спонсорлъи гьабизе», - ян абуна экспертас.\n«Исламияб пачалихъалъул» пропагандаялъе дандечIезеян Шималияб Кавказалда программаби ургъулел руго. Гьединаб программаязул цояб тIатинабуна Шималияб Кавказалъул федералияб мухъалда Россиялъул президентасул вакиллъиялда тIобитIараб данделъиялда. Гьелда рекъон, мисалалъе, «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул ругел квешалщинал рахъазул медиа-алатаздаса бицине ккола гIолилазул кумираз, гIолилаз авторитеталлъун рикIкIунел чагIаз. Гьединго информалатаздаса гIемер бицине кколаан Сириялда экстремистазе тIоритIине кIвечIел операциязул, гьезул рагъул къеязул, гьезул квешалщинал рахъазул. Гьединал методаз кинал хIасилал кьезе ругелали программа ургъараз мухIкан гьабичIо.\n«Парахатаб хIал цIунун буго гIицIго къуваталъ»\nБерикеялдаса чIегIерал байрахъазде гъоркье\n«Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул пропагандаялде кин данде чIелел?\nЭксперт: «Россиялде бачIана халкъазда гьоркьосеб террор»


Дир Ихтиярал-Дир Эркенлъи, Июнь 20, 2019 page 1\nОктябралъул ахиралда МахIачхъалаялда салафиязулин абулеб мажгиталде хьвадулездаги полициялдаги гьоркьоб ккараб тунка-гIусиялъул хIакъалъулъ цIалун хадуб «Независимая газетаялъул» журналистас бахъун буго Дагъистан «кIиабилеб Сириялде» свериялъул хIинкъи бугин абураб магIнаялъул макъала. Кинаб бугеб гIаммаб жо Дагъистаналда бугеб ахIвал-хIалалъулги Сириялда унеб гражданияб рагъалъулги? Щай Россиялъул СМИяз цIидаса «хасаб» кIвар кьезе байбихьараб Дагъистаналде?\nЦо гали цебе, анцIго - нахъе…\nРоссиялъул статискаялъул идараялъул хIисабалда рекъон, 2014 соналъул микьго моцIида жаниб улкаялдаса къватIире аразул къадар цIикIкIараб Владимир Путиница улкаялъул нухмалъи гьабураб бокьараб тIубараб соналда къватIире аразул къадаралде дандеккун. Гочунел руго батIи-батIиял гIадамал, амма бищунго тIоцере - къватIиб хIалтIи батизе шансал цIикIкIарал махшел тIокIал специалистал. Шай ватIаналдаса унезул къадар цIикIкIуб бугеб Россиялда?\nЭкпертазул пикруялда, Сталинил репрессиязул къурбаналлъун милллионал лъугьараб Россиялда сталинизмалде бербалагьи тамахлъулеб буго жакъа.\nГьоркьорлъаби ритIухъаллъун рукIуна гьездаса киналго рахъазе цоцазда бащадаб пайда щолеб бугони. Гурони, рижуна бахIсал яги гьел гьоркьорлъаби ахир-къадги гьоркьор къотIула. Гьедин рикIкIунеб буго Дагъистаналъул жамгIиял хIаракатчагIазул ва журналистазул цо-цояз. Гьез кIвар буссинабилеб буго Москваялъги МахIачхъалаялъги Бакуялъе дагъистаниязе заралгун Дагъистаналде жиндирго асар гIатIилъизабизе ресал кьолел рукIиналде. Кинаб асаралъул ва кинаб заралъул гьениб бицен гьабулеб бугеб?\nКIолищ Россиялда жиндирго хасаб «дунял» гIуцIизе?\nЦолъарал Штатазул ва Евроцолъиялъул санкцияз ццим бахъинабураб Москваялъ хIинкъиял кьолел руго Магърибалдаса тIубанго батIалъун, жиндирго альтернативияб «дунял» гIуцIиялъул. ГIаммаб кIагIидаялда абуни, гьединаб идеялъул авторазе бокьун буго жиндирго кредит-, дебит-картаби риччазе, жиндирго хасаб Интернет гIуцIизе ва жиндирго санайилаб кучIдузул конкурсAnchor тIобитIизе.