Россиялъ Сириялдаса нахъе рачана рагъулазул цо бутIа. Улкаялъул бутIруз лъазабуна, цере лъун рукIарал масъалаби тIуразарунин.\nГIемерисел экспертаз абулеб буго, гьеб кколарин Россиялъе, гьелдаго гъорлъ Шималияб Кавказалъул регионалъе «Исламияб пачалихъ» гIадал баянго террористиял гIуцIабаздаса хIинкъиял хутIичIин абурабин. Киналха ругел гьел хIинкъиял?\n«Жигьадалъул экспорт. Шималияб Кавказалъул яргъид гIуцIаразул къокъаби ва Сирия» абураб Халкъаздагьорокьосеб кризисалъул къокъаялъ загьир гьабураб докладалъ жаваб кьолеб буго лъураб суалалъе.\nКьвагьизе бегьулеб минаялда тIад парахатго буго... гьанжеги\nГьелда гIуралъ мухIканго бихьизабулеб буго, щай ва кинал гIадамал нилъер регионалдаса ГIагараб Машрикъалде унел ругелали. Документалъул авторазул цояй инсанасул ихтиярал цIунулей ва журналист Екатерина Сокирянскаялъ нижер радиоялъе комментариял гьарулаго абуна, Шаималияб Кавказалдаса ГIагараб Машрикъалде гIадамал гIицIго гIарцуе гIоло унел ругин абуралда жий абизегIанго божуларин.\nЕкатерина Сокирянская: «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ жибго бихьизабулеб буго социалияб "пачалихъ" хIисабалда. Гьеб ккола жиндихъего хъизаналгун, руччабигун лъималгун, цадахъ ахIулеб дунялалдаго цого-цо террористияб гIуцIи. Гьеб гIуцIиялъ ккун ругел территориязде хIижра гьабун хадуб, хъизаналъе кьолеб буго жидерго бакIаздаса лъутизе ккаразул яги капуралин рикIкIун, нахъе къотIаразул рукъзал.\nЩугогун бащдаб сон доба бахъарав чиясул рагIабазда рекъон, бихьинчиясе, рагъда гIахьаллъулев вугони, кьолеб буго I00 доллар, гьесул лъадуе - 50 ва лъимадуе - 30 доллар. Амма гьев низам цIунулеб структураялда яги хасаб хъулухъалда, кивниги хIалтIулев гьечIони, гьесие щибниги кьолеб рагIуларо.\nАхирисеб хIужа гIемерисезда лъалеб рагIуларо. Амма мун хIал гьабун вагъизеги тIамуларин. БетIербахъиялъе ресал дуцаго ралагьизе кколин, абулеб буго гьев чияс. Кин гьеб гьабулебали лъаларо дида, гьениб экономикаги гьечIони, харжал кьолел гIуцIиял гьечIони».\nДокладалда тIад хIалтIаразул пикруялда, гьенире унезул аслияб мотивация хурхараб буго идеялда.\nЕкатерина Сокирянская: «Гьенире унезул аслияб къадаралъул мотивация хурхараб буго диналда. Радикалиял диниял лидераз гьел божизарулел руго, гьез «халифасе» гьа базе кколеб букIиналда. ГIадада гурелъул «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ жинцаго ккун ругел территорияби халифатлъун лъазарун ругел.\nГьениб хIалтIизабулеб буго шаригIат. Амма халифат легитимияблъун рикIкIине ккани, шаригIаталда рекъон, халифат ва гьелъул халиф гьединаллъун къабул гьаризе кколел руго дунялалъул киналго бусурбабаз. Гьединлъидал гьеб легитимияб халифатлъун рикIкIине рес гьечIо, Аль-Багъдадиги халифлъун рикIкIине бегьуларо. Амма радикалиял исламистаз гьединаб жо гIадахъ босуларо. Гьез рикIкIуна, гьенире рачIаралщиназда тIадаб бугин гьев «халифасул» буюриял тIуразариги, къварагIел бугони, гьесухъ рагъизегиян».\nЩай «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул ахIиял «рагIулел» Шиамлияб Кавказалъул гIолилазда? Сокирянскиялъ абулеб буго, «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъе икъбалал щолел ругин махщелгун пропаганда гIуцIун букIиналъин.\nЕкатерина Сокирянская: «ХIакъикъаталдаги, «Исламияб пачалихъ» гIуцIи ккола динияб утопия. ГIадамал хIижраялда ахIулеб мехалда, гьез божизарулел руго, гьел шаргIиял къануназда рекъон гIумру гьабизе ресал ругел ракьалде рачIунел рукIиналда.\nГьезде абулеб буго, гьениб букIине гьечIин кинабго жидехъего босарал коррупциялъулъ къарал кланал, тухумал, чIечIого гьезие зулму кьолел силовикал. Гьенир гьел лъицаниги росизе гьечIин профилактикаялъул сияхIазде. Рес букIине бугин, лъай-хъваялдалъун гуреб, хIалтIуде балагьун карьера гьабизейин.\nГьезде гьединго абулеб буго, ресал рукIине ругин къисас босизе, квешлъи гьабураб пачалихъалдаги гIадамаздаги бецIизабизейин. Гьаниб кIвар буссинабизе ккола, гьенире унел ругин жидерго бакIазда ритIухълъи батизе бажаричIел, цIакъ цим бахъарал гIадамалин.\nГьелде данде ккун, щиб кколеб Имарат Кавказ абураб Россиялда гьукъараб экстремистияб гIуцIи? Гьеб хIакъикъаталдаги ккола цо рахъалъе билетги босун унезул, ай хвалде унезул проект. Гьенире аразул гIумрулъул халалъи сон-кIиго букIунеб батила».\nДокладалъул авторазги кIвар буссинабулеб буго ахирисеб кIиго сонида жаниб Шималияб Кавказалда бихьулеб къагIидаялда террористияб хIаракатчилъиялъул даража гIодобе ккун букIиналъул хIужаялде. Экспертаз абулеб буго, гьеб кколин Сочиялъул олимпиадаялъул заманалдаса къуватиял структурабаз жидерго аслияб кIвар «рохьилазде» буссинабун букIиналъул хIасилин.\nЕкатерина Сокиярнская: «Дора «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялда гъорлъ ругел гIадамаз кIвар кьун хал гьабулеб буго, Шималияб Кавказалда лъугьа-бахъунелда хадуб. Мисалал. Дагьалъ цебе регионалда хIалбихьулеб букIана чанго мажгит къазе. Дицани рикIкIуна гьеб кколин тIалъиялъул бищунго гIантIаб галийин. Гьел гурищ гIадамал радикалиял пикрабазде рачунел, гьелъ гурищ гьезул цIим бахъинабилеб!\nМахIачхъалаялда Котровасул къватIалда къана салафиязулин абулеб цо мажгит. Хасавюрталдаги гьединабго мажгит къазе биччачIо щуагарго гIанав гIолохъанчи къатIиве вахъун.\nНахъ тIамичIого "Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъ гьабуна жиндирго лъазаби. Гуро гьел тIоцере релъанхъана нухмалъиялъулгун диалог гIуцIизе гIамал гьабулел рукIарал салафиязул лидеразда тIад.\nХадуб гьел малъарана гьезда, «гIенеккуге нуж гьезухъ, нуж рукъу-рукъуре а, хадуб гьезда ракIалда гьечIеб мехалда, щвезабе гьезда кьаби! Добго Парижалда нилъер вацаз гьабураб къагIидаялдайин» абун. Гьез битIахъе гьединаб цим бахъараб гIолиллъи ахIулелб буго террористияб актазде».\nЖурналист Елена Милашиналъ абулеб буго къуватиял структурабазе ва ФСБялъе гьеб ишалда лъикIаб «квербакъи» гьабунин гьединго Сириялъул конфликталъгийин. Россиялда гьукъараб Имарат Кавказ гIуцIиялъул яргъид гIуцIарал ва экстремистияб бербалагьиялъул гIолохъаби ГIагараб Машрикъалде ине байбихьанин доб мехалдайин.\nГьелъулго рагIабазда, къуватиял идарабаз жидецагоги гьесизарулел рукIун руго гьединал гIадамал Россиялъул гIорхъаби рахиналде.\nГьединаб къагIидаялдайин, абулеб буго Милашиналъ, нилъер талъиялъ жиндиего чIезабунин заманалъулаб парахалъийин. ХIакъикъаталдаги гьеб хIужжаялда нахъа гьечIин роххиялъе кинаб гIаги багьана, гIагсалда, гьелъ кьучI лъунин хIинкъи бугеб букIинеселъйин.\nЕлена Милашина: «Нилъеца ГIагараб Машрикъалде экспорт гьабинин абизе бегьула жигьадалъул.\nГьелъул бицинчIониги, нилъеца жакъа гьабуна гьелдасаги кIудияб гъалатI. Нилъеца гIорхъи къана кIиябго рахъалде хьвадизе ресаб гьечIеб къагIидаялда. Гьединал шартIазде ккун хадуб, Имарат Кавказ гIуцIиялъул гIемерисел «вилаятаз» гьа бана гьеб «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул «халифасе».\nГьединаб къагIидаялда гьезул «контролалда» гъоркь ругел бакIал руссанин абизе бегьула «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул территориязде. Гьебин абуни, ккола, Имарат Кавказ гIуцIи бугеб бакIазда Ал-Багъдадил буюриял тIуразарулел ругин абураб. Цогидаб рахъалдаса балагьани, абизе бегьула «Исламияб пачалихъ» гIуцIи нилъерго улкаялде биччанин.\nГьебго заманалда нилъеца щибниги данде лъолеб гьечIо гьеб террористияб гIуцIиялъул пропаганадаялъе. «Исламияб Пачалихъалдехун» балагьарал гIолохъабазда гьелъул хIакъаб хасият бихьизабиялъул бакIалда, нилъеца гьезда хадуб ххал кколеб буго, тIадецуй гьабулеб буго, зулму гьабулеб буго вахшияб ва баянго къануназде данде кколареб къагIидаялда.\nСочиялъул Олимпиадаялда хадуб нилъеца халат бахъинабичIо Гъалгъазул республикаялда жакъаги хIалтIизарулел ругел къагIидаби, ай къосарал чагIазулгун диалог. Нилъ чIун хутIун руго гьел репрессиявиял позициязда.\nГьебго заманалда «Исламияб Пачалихъ» гIуцIиялъ гьезда абулеб буго, халифаталъул байбихьи нужер жамгIиятазда бугин, нужецаго гIуцIизе кколин «Исламияб пачалихъалъул» Россиялъул провинция ресалин. Гьединаб вирус биччана нилъехъе.\nБицен гьабулеб гьечIо гIицIго Шималияб Кавказалъул. Бицен гьабулеб буго ДобегIанисеб Машрикъалдаса байбихьун кIудиял территориязул, Уралалъул, Волгаялъул регионал. КIолищ цебечIезабизе, щиб букIине бегьулебали, нилъеца гьезде данде щвалде-щварал тадбирал гьарулел гьечIони?\nГьанже кIалги къан чIун ругел яргъид гIуцарал дагьалъ хадур «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялдаса кьураб буюриялда рекъон хIалтIулел къуваталлъун рахъине бегьулин абураб. Гьеб мехалдани кIоченабизе батила добго Бесланалдаги Норд-Осталдаги ккараб вахIшилъи. Гьедин гурищ дица абулеб, гьеб бугин заманалъулаб парахалъийин. Дида ккола гьеб бугин гьанже бищунго гIемер бицине кколеб хIинкъийин».\nДокладалъул автораз хъвалеб буго, Россиялдаги цогидал пачалихъаздаги гьукъараб «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъе квербакъи Шималияб Кавказалъул республикабаздаса талхизабизе ккани, Россиялъ гIуцIизе кколин дерадикализациялъул стратегияйин.\nГьелъие къваригIунин батIи-батIиял темабазул ва гIелмабазул интеллектуалиял сурсатал цолъизари. Гьездаго гъорлъ рукIине кколин регионалда сверун эксперталги, къуватиял структурабаздаса, лъай кьеялъул идарабаздаса, диниял гIуцIабаздаса ракIбацIадал, жидерго сфераялда кIудияб даражаялъул махшелги божилъиги бугел вакильзабигийин.\n"Кавказский узел" сайталъул бетIерав редакто Григорий Щведовас абулеб буго, нилъеца цIилъазабизе кколин цо заманалда Дагъистаналда билъанхъизабулеб букIараб «рохьилазулгун» диалог гIуцIиялъул практикайин.\nГьесулго рагIабазда гьеб щвалде щвечIеб (щайгурелъул гьелъул фоналда «силовиказ» жидерго зулму халат бахъинабулеб букIана,) хIалтIиялъцин хIасилал кьолел рукIана, доб заманалдаги эксремитсияб зулму гIодобе ккей бихьулеб букIанин.\nГьединлъидал гьеб диалогалъул къагIида логикаялда рекъон щвалде щвезабун халат бахъинабизе кколин, рикIкIунеб буго экспертас. Гьанжейин абуни, кинабго жо регионалда гьабулеб буго гIагсалда, кIаламалъул гуреб, кьвагьдеялъул къагIидаялъ.\nГригорий Шведов: КIвар буссинабизе кколеб жо - дорасан нахъе рачIунезе нахъе руссине бакI гьечIо. Нилъер пачалихъалъ гьезда бичIчIинабулеб буго гьезие нух яги туснахъалде яги "рохьобе" букIин. Кинаб гIаги рес гьечIо гьезда бихьизабизе кин гьезул социализация гьабизе, ай гIадатияб жамгIияталда гъорлъ гIумруялде нахъе руссинаризе бегьулебали.\nГьечIо ресал гьезде данде ритIухъаб къагIидаялда къанун хIалтIизаризе рукIин, гьезие рихьизарурал гурел, лъиданиги рачIел адвокатаз кумек гьабизе букIин бихьизабиз ва гьел божизаризе. Гьебин абуни, цIакъ къваригIараб жо ккола, гьел жидерго «махшелалде» нахъе руссинчIого хутIизе нилъее бокьун батани.\nГьелин абуни, нахъе руссунел руго ГIагараб Машрикъалдаса, щиб нилъеца абулеб букIаниги. Официалияб статистикаялда рекъон, жидеда хурхун такъсирияб иш рагьаразул рагIула гьанжеялда 600-ялдаса цIикIкIун чи. КигIанабха гьезул къадар бугеб хIакъикъаталдаги, гьелгущинал гIадамал ккун ратани, гьезде данде такъсрияб иш рагьун батани?»\nЧачанлъиялда Игорь Каляпин вухун вуго


БоцIи гIемерлъана, хур цIун бачIана\nХасалихъе байбихьула хIисаб гьабизе, рикIкIине, нахърателал гьаризе. Гьедин гьабулеб буго исанаги Казбек районалъул хурухъабазгун боцIухъабаз. АбизегIан гIемер гьечIо гьезул бекьулеб ракь -8500 гектаралдецин бахунаро. Гьелда гьоркьоса 2030 гектаралда рекьун рукIана хаслихъе хьалел могьолал культураби. Гьелда гьоркьоса 1850 гектаралъул щибалдаса бакIарана 26,3 центнер ролъул, кIикъоялда щу-щу центнер бакIарана 400 гектаралда бекьараб цIоросаролъул, 327 тонна бакъдебуссалъул, 400 гектаралдаса бакIарана 6000 тонна картошкадул. Ахихъабаз бакIарун базаразде бичизе битIана гIага-шагарго 1700 тонна гIечул, генул, кокамалъул ва 800 тонна цIолбол. Исанасел хIалтIул хIасилазухъ рецц-бакъалъе мустахIикълъана овощал гIезарулелги. 220 гектаралдаса гьез бакIарана 5800 тонна охцеразул, помидоразул, хъапустIаналъул, ламадуралъул, картошкадул. Бергьенлъиялдалъун рагIалде бахъулеб буго исанасеб росдал магIишаталъулаб сон пиринчI гIезабулезги. 510 гектаралдаса 2040 тонна пиринчIалъул бакIарана. ЛъикI хIалтIана боцIухъабиги.\n-Росдал магIишаталъул лъагIалил хIасилаздаса разиго руго, -ян бицана Ленинаул росдал «Гьудуллъи» СПКялъул нухмалъулев Изамодин Шамирзаевас. – Бекьулеб 1143 гектар ракьалъул 525 гектаралда хаслихъе рекьарал могьолал культурабазул бакIарана ва цагърахъе бана 1627 тонна. Араб соналъул хIасилазде дандеккун гьеб буго 362 тоннаялъ цIикIкIун. Щибаб гектаралдаса щун буго 31 центнер. ЛъикIал хIасилал рихьизаруна гIи-боцIуе хасалие рагIи-хер хIадур гьабулезги. Щварал бергьенлъабазда гIей гьабун чIезе ракIалда гьечIо росдал магIишаталъулгун производственнияб кооперативалъул хIалтIухъабазда. БачIунеб соналъги бачIин бечедаб букIиналъе гIоло, хаслихъе хьалел могьолал культураби жиндир заманалда рекьана.\nБоцIухъанлъиялъул бутIаялда лъикIал хIасилалгун хIалтIулел руго «БагIараб Октябрь» кооперативалъул гIухьбигун дояркаби. Гьезул буго 433 чIегIерхIайван, гьездаго гьоркьоб 183 гIакаги. ГIи-цIцIаназул къадарин абуни 8000-ялде бахун буго. Исана дояркабаз бечIчIун буго 385 тонна рахьдал, гьан бичиялъул рахъалъги багIараб байрахъулаз мустахIикъал бергьенлъаби росун руго 248 тонна гьаналги бичун.\nАлмахъалдаса Салман Набиевас гIуцIараб магIишаталъулги хIалтIухъаби хIалтIулел руго лъикI. ООО «Алмахъ» гIуцIиялъул буго 3700 лемаг, 400 чIегIерхIайван.\nХIалтIул лъикIал хIасилазе гIоло районалъул росдал магIишаталъул церехъабазда гьоркьоб цIар хъвазе мустахIикъал руго Керим ГIалижановасул магIишаталъул хIалтIухъабиги. 2019 соналда гьеб магIишат ДРялъул Росдал магIишаталъул министерствоялъ гIуцIараб конкурсалдаги бергьун, хасаб гранталъе мустахIикълъана. К. ГIалижановас бицана лъикIал хIасилазухъ жал мустахIикълъанин ХIурматияб грамотаялъегиян.\nГьал къоязда «Гертма» кооперативалда хIалуцараб хIал буго. ТIадбан унеб буго тIорщел бакIариялъул хIалтIи. Гьеб кооперативалъул нухмалъулев ГIабдурахIман Мусаевасас бицухъе, 43 центнер пиринчIалъул бакIарулеб буго 310 гектаралъул щибалдаса. Гьеб буго гъоркьиса букIаралдаса 18 проценталъ цIикIкIун. Бечедаб бачIин бакIарана хаслихъе рекьарал могьолал культурабазулги.\nДругие материалы в этой категории: « Лъорониб лъун кьегIер хинлъизабурав\tГьабурасе-квас, кванарасе-нах »\n23:00, 16 января 2022, 48\n22:40, 16 января 2022, 50\n15:48, 16 января 2022, 149


Гьодораб чIухIи чIобогояб гьанкIи\nШкольник из Дагестана прошел в финал Всероссийского ...\tВ полуфинале ...\t- 20 окт 2021\nВ Дагестане пройдет добровольческая акция «Осенний марафон ...\tВ период с 21 по 31 ...\t- 20 окт 2021\nМиннац РД проводит акцию «Диктант на языках народов ...\tВ Республике Дагестан 21 ...\t- 20 окт 2021\nРекьичIого хурзал руго, къачIачIого ах буго, чIунтун умумузул кули буго. Заруца гьумер бухулеб, гугарулеб къебелъухъе хьвадизарун гIезарулел руго васал. Бищун лъикIаб ретIинеги кваназеги чIезабун, къо бихьизе течIого чемпионаллъун рахъинариялде тIаделъун руго. Лъаймахщалиде ургъизе заман гьечIо. Хадуб щиб? Жиндир вас сундулалиго рахъалъ кивалиго вахъарав чемпион вугила, гьелда рекъон хъулухъ кьолеб гьечIила хIукуматалъ. Гьанже зигардулев эмен, кинаб махщалиеха дуца вас ругьун гьавурав, щиб захIмат хIехьезе малъараб? Рокъоб гIарац гIолареб къо тIаде бачIиндал, гьесие хъулухъ кьолареб хIукуматищ гIайибияб?\nВас чIухIухъанлъун вахъинавулел эбел-инсуца ахир гьесул хъизан-лъималги жидецаго хьихьизе кколел руго. Щиб къо борхилеб, жив вегараб бусада юргъанцин битIизабизе тIамичIого, эбелалъ гогьдаризавурав васас? Кинаб хъизан гьес гIуцIилеб, жийго гIадай чIухIухъан лъадилъун ккедал? КIиябго рахъалъан эбел-инсул гIакълу гIечIони, гьечIо гьеб гIолохъанаб рокъоб рекъелги, парахалъиги, букIинесебги. Риххулел хъизамал къойидаса къойиде цIикIкIунел рукIиналда гIажаиблъизе жо гьечIо, нилъеда цебе буго гIумруялъул «цебетIей», гIолилазул сабру гьечIолъи, чIахIиязул гIакълу гьечIолъи. Рукъалъул хIалтIиги малъуге, къватIахъ адабалда хьвадизеги лъаге, бергьенлъиялъул, гIарцул гурони мацIги бичIчIуге - щив чиха лъугьинев гьесул? Киналго гурелъулха Олимпиялъул чемпионаллъун рахъунел ва хъулухъал щолел. Кинаб бугониги махщалие вас ругьун гьавизе ккелин пикру чан инсуца гьабулеб бугеб?\nГьитIинго яс юхичIей эбелалъ гьей кIудияй гIейгун накаби рухизе кколин абула, гьединго чIухIухъан вас гIезавурав инсуцаги харадуниб бетIер кквезе кколеб буго.\nЮристасул дипломги бегун тун, евро-ремонтал гьарулев вуго цо гIолохъанчи. ЦIалун рахъанщинал киналго юристазе данде балагьун хъулухъ букIунареблъи бичIчIизе бокьичIев гьес гьанже кверал хIурул цIезаризе ккана. Цо талихI - гьесул эмен кверзул махщел бугев чи вукIин, гьелъие васги куцазе инсул гIакълу гIей.\nЦогидал васазул эмен вуго, гъоркь лъураб бакI щущан инегIан, компьютералъул хIаязда сардал-къоял тIамулев. Инсуца тараб нахърателги лъугIун, жиндагоги гьавудизе лъачIого, дунялалдаго цидаххун, улкаго такъсирияблъун гьабулев вуго пакъир. Гьев вуго дов, спортзалазда заман чIваниги, чемпионлъун вахъинчIев, цIалул сессияби инсуца гIарцухъ гьарун куцарав, эбелалъ гогьдаризавурав вас. Эменги цевеса ана, эбелги херлъана. Щиб гьанже гьес малъилеб балугълъиялде рахунел жиндирго васазда? Шагьаралда, магIарухъ минаби ралел бакIазда хIалтIулел рихьула къватIисел хIукуматаздаса рачIарал гIадамал. ГIемераб гIарац унеб буго улкаялдаса къватIибе вьетнамаз, узбеказ, тажиказ. Нилъераздаго гьоркьор лъикIал устарзаби къанагIат рукIиналъ, гIемерисез гIей гьабулеб буго, чIухIи тун хIалтIулел, нилъер гьанир хIалтIулаго устарлъиялъе ругьунлъулел тажиказда. Гьодораб чIухIи, чIобогояб гьанкIиян абулаан чIахIиял чагIаз чIухIухъанасде. Гьелъухъего кколеб буго нилъер ишги, гIемерисебго мехалъ.\nЦIодорав чияс жиндиралдасаго цIикIкIун лъайги махщелги щвезабулеб батила васасе. Гьединазул бицинеги гъира бала, рагIизеги бокьула.\nДругие материалы в этой категории: « Их рогьунеб гIужалда\tТIад толел хIакимзаби хIалкIун лъикIал ралагье »\n19:57, 20 октября 2021, 71\n17:02, 20 октября 2021, 87\n16:42, 20 октября 2021, 79\n16:33, 20 октября 2021, 87\n16:19, 20 октября 2021, 87\n16:14, 20 октября 2021, 132\n16:10, 20 октября 2021, 82\n15:50, 20 октября 2021, 91\n15:36, 20 октября 2021, 127\n15:28, 20 октября 2021, 126\n15:05, 20 октября 2021, 57\nВ Дагестане отменили режим ЧС в четырёх районах\n14:14, 20 октября 2021, 57\nАвтомобили марок KIA, Skoda и Volkswagen признаны «роскошными»\n14:14, 20 октября 2021, 99


Къур’аналъул Академиялъул ресал · Академия Корана\nКъур’аналъул Академиялъул ресал\nГьанжего х1алт1изабизе бегьулеб жо\nКъур’аналъул Академия х1адур гьабулел чаг1азул нийат буго бат1и-бат1иял лъай кьолел механизмал г1умруялде рахъинаризе, ва гьезул щибаб, х1акъикъаталда, жиндир зах1малъиялъул х1исаб гьабидал, хассаб к1удияб проектлъун кколин абизе бегьула. Гьабсаг1аталда ниж руго цебет1еялъул байбихьуда, амма гьанжего дур рес буго нижеца х1адур гьарурал г1емерал бат1и-бат1иял алатазул х1албихьизе.\nНижеца ях1 бахъулеб буго Хирияб Къур’ан ц1алиялъе ц1акъ квег1енаб алат г1уц1изе. Жакъаго дуда гьелда жанир ратила г1адатиял гурел ресал, т1ок1алъ бат1иял бак1азда данд ч1валарел.\nЩибаб раг1ул таржама. Дуда бихьизе к1ола дуе бокьараб мац1алде гьабураб Къур’аналъул щибаб раг1ул таржама. Нижеца х1адур гьабун лъуг1улеб буго г1урус мац1алде гьабураб таржама, ва сайталде английский мац1алде буссинабураб таржама т1аде жубан буго, гьединго х1алт1аби унел руго Къур’аналъул раг1аби башкиразул, таджиказул, азербайджаназул ва турказул мац1азде руссинариялда т1ад.\nГ1емерал тафсирал. Дур рес буго анкьго аслиял Къур’аналъул тафсирал г1араб мац1алда рагьизе, ва гьединго рагьизе г1урус мац1алде таржама гьабурал тафсиразул к1иго бищун машгьураб тафсир: аль-Мунтахаб ва ас-Саг1ди. Цоги нижер кумекчаг1аз х1алт1и гьабулеб буго Ибну Касирил тафсир нижер сайталде т1аде жубаялъе г1оло.\nТаджвидалъул къаг1идаби белъи. Дуда къокъаб заманалда жаниб бит1ун Къуран ц1ализе лъазе бук1иялъе г1оло, дуца пайда босизе бегьула таджвидалъул къаг1идабазе х1адурарал, релъарал х1арпазул цоялде т1аде курсор бачарабго жалго загьирлъулел малълъабаздаса.\nБат1и-бат1иял Къур’ан ц1алиялъул навигациялъул низамал. Дур рес буго цо бихьизабиялъул низамалдасан цогиялде рахине; дуда к1ола Къур’ан ц1ализе аятазда, суратазда, рубг1азда, х1избазда яги джузазда рекъон. Гьединго дур ихтияр буго т1ок1аб ч1еч1ого аятал ц1алулеб, нахъаса къот1и гьеч1еб ц1алиялъул низам биччазе.\nГ1араб мац1алъулги таджвидалъулги курсал\nВидео-лекцияби ва гьединго дур лъаялъул хал гьабулеб суалаздасан г1уц1арал тесталги жанир ругел, интерактивный ц1алул курсал х1адур гьариялда т1ад х1алт1улел руго ниж. Цоги дуе мунпаг1атаблъун бук1ила, курс лъуг1арабго, дуе курсалдаса щвараб г1елму-лъаялъул хал гьабулеб ахирияб мастер-тест т1убазе.\nГ1араб алипбаялъул курс\nГьаб баб цо рахъалъ Къур’аналъул Къамусалда релъараб буго, амма гьаниб дуца алаталгун хІалтІи гьабизе буго, аслияб мурад жидер бугеб - дуе кІварабгІан хехго Хирияб Къур’аналъул аятал рекІехъе лъазаризе рес кьей.\nГьабсаг1аталда нижер гьанир рагьун руго хадусел рек1ехъе лъазабиялъул механизмал:\nАят лъуг1изабизе. Дуе кьола ч1обогоял ячейкаби ругеб, цо-цо бак1алда ц1езабураб аят. Дуца бит1ун ц1езаризе ккола гьел гьоркьоса камурал раг1абиги лъун.\nГ1енеккизе ва раг1аби ц1езаризе. Дуе кьола ихтияр аяталъухъ г1енеккизе. Гьелдаса хадуб дуца гьелъул раг1аби бит1араб тартибалда ц1езаризе ккола.\nРаг1аби лъезе таржамаялда рекъон. Дуе кьола ч1орогоял ячейкабазул квац1и. Дур масъала - аяталъул раг1аби таржамаялда рекъон къвариг1арал ячейкабазда лъезе.\nРек1ехъе лъазабизе лъугьине


Чармил сиязде сверарал церехъаби\nМахIачхъалаялда рагьана I942 абилеб соналдаса 1948 абилеб соналде щвезегIан Дагъистаналда обкомалъул тIоцевесев секретарлъун вукIарав ГIазиз ГIалиевасе памятник.\nГьев вукIана Дагъистаналда Верховный Советалъул председателлъунги, Азербайджаналда сахлъицIуниялъул наркомлъунги гIемерал кIудиял ва жавабиял хъулухъазда хIалтIарав чи. БачIунеб буго суал, сунда бан ва щай исана гьесие памятник лъеялде бачIараб Дагъистаналъул нухмалъи?\nЛъалеб букIахъе, ГIазиз ГIалиев ккола Азербайджаналъул президентлъун вукIарав ХIайдар ГIалиевасул вакьадги, жакъасев президент Илгьам ГIалиевасул кIудияв эменги. Памятник рагьаралъуб баркиялъул рагIигун кIалъазе вахъарав Рамазан ГIабдулатIиповасул рагIабазда рекъон гьеб рагьиялъул инициатива бачIун буго Бакуялдаса, живго Илгьам ГIалиевасдаса.\nНижехъе щварал баяназда рекъон жибго памятникги, сверухъ ругел къватIал къачIайги, киналго харжал гьенир гьарун рагIула Азербайджаналъ. Гьеб лъеялъулъ батула цониги политикияб хIисабги.\nДагъистаналъул бетIерлъун вачIинелде цеве лъалеб хинлъи Бакуялъулгун букIун батичIони, вачIун хадув Илгьамгун гIагарлъараб гIадаб жо буго Рамазан ГIабдулатIиповасул. Гьелъул гIаламатаздаса цояблъун рикIкIине бегьула шагьар бакьулъ Илгьамил кIудияв инсуе памятник лъейги. Бугищха живго ГIазиз ГIалиевасул Дагъистаналъул халкъалда цебе хас гьабун гьесие памятник лъезе гIураб тIокIлъи?\nРуго гIемерал мифал ва маргьаби гьес Дагъистан гочизабиялдаса цIунанин абурал. Гьеб суал дир хIисабалда гьесда гьикъулебцин букIун батуларо, гьикъаниги нужеда цеве тIамизе кIолищ Сталинил заманалда Москваялъул хIукмуялда данде чIезе кIолев обкомалъул секретарь, живгоги азербаджанав? Азербайджанал гурездаги кIолароан цо хIухьел бахъизе дол тIад рекъолареб пикруялда тIаса.\nПамятниказда хурхун абуни, балагьараб мехалда власталъ гьел памятникал цохIо гьеб хъулухъалда рукIанин абураб гIаламаталде балагьун лъолеб гIадаб жо лъугьана. Кин хъулухъ гьабурабали абураб суал бачIунеб гьечIо цебе. Гьелъие нугIлъун буго Данияловасе, ГIумахановасе, Мирзабековасе лъурал памятникал. ХутIарал бутIрул Юсупов, МухIамадгIалигун вас ва МухIу чIаго руго жеги.\nЧIаго рукIаго лъолеб гIадат бахъун гьечIо. Лъеларищха гьезиеги хвараб мехалда. МахIачхъала цIезабизе буго памятниказ. ХIукуматалъул председателазе лъураб мехалда спикерал гьоркьор риччайги битIун букIинищха? Дир хIисабалда бищунго ритIухъаб къагIида букIинаан цохIо хъулухъазда рукIинги хIисабалде босун лъолеб жо гьеб памятник батани, хасаб бакI гьабуни шагьаралъул рагIалда сверун къараб, жанир киналго памятникалги лъун.\nЖидерго рукIарал нухмалъулезда хадуб урхъараб халкъ росун тIугьдулгун инарищха гьелги, гьез нухмалъи гьабулеб букIараб лъикIаб заманги ракIалде щвезабизе? Гурони бакI гIезе гьечIо. Мирзабековасе памятник лъураб мехалда гьесдасаги цIикIкIун хъулухъ гьабурав Хизри ШихсагIидов гIадада чIелищха?\nДосдасаги бечедал наслабиги, памятник лъезе ресги сурсатги бугев чи? Имранович ватIа гьави битIун букIинищ, МухIамадсаламил вукIарав премьер, Медведевасул рекIел гьудул? Гьесие хас гьабун цо борхатаб бакIалда лъезе ккела. Мухтар Меджидовгун ГIабдусамад ХIамидов батIаго гIарац гьечIел чагIийищ жидеего паятникал разе? ХIасил калам иш гьелде бачIунеб буго.\nПамятник лъезе ккани кинабгIаги хасаб гьунар хIажат гьечIо, гьунарлъун лъугьун буго гьеб хъулухъалъул борхалъи боси. Пачалихалъул закон-къануналъ хас гьабун чIвараб гIурхъиги рагIуларо лъие гьеб памятник бегьулеб, лъие бегьулареб абураб. Дир хIисабалда щибаб гьеб хIукмуялда нахъа политикияб хIисаб буго.\nДанияловасе памятник лъуна МухIу ГIалиев президент вугеб мехалда гьесул къватIалдаса рикIкIад гьечIеб Родопалъул бульваралда. МухIамадсалам ГIумахановасе лъуна дос гIумру гьабулеб букIараб рукъалда цебе паркалда унеб бакIалда. Гьениб аслияб роль батила Россиялъул вице-спикерлъун вугев гьесул вас Ильяс ГIумахановасул. ГIазиз ГIалиевасул щиб хIисабалъ баккарабалиги тIадехун бицана.\nАраб соналъ хъуй бахъун букIана Дагъобкомалъул тIоцевесев секретарлъун вукIарав Нажмудин Самурскиясе памятник лъезе кколин республикаялъул бетIерас бахъараб хIукму сабаблъун. Гьелда тIаса гIемерал бахIсалги, хитIабалги, Самурскиясул репрессияз гъурарал дагъистаниязул бицарал макъалабиги рахъун рукIана "Миллат" газеталдаги.\nЖамгIияталъул бугеб реакция хIисабалде босун батила гьелъул хабар къотIана. Гьединаб хадур гъезе кIолареб ахIвал-хIал лъугьунеб буго Дагъистаналда памятниказулги, къватIазда лъурал ва лъолел ругел цIараздаги хурхун.\nСоветияб заманалда коммунизмаялъул бакъуда данде улка бачине гъеж гурарал ударникалги, революционералгун рагъул бахIарзалги хъазан - чараналде сверулел рукIун ратани, хадуб кинабго къосана. I990 абилезда гьел хисун криминал бачIана, жакъа щалха сиялде рахъунел ругел, кIудиял хъулухъазде ккарал чагIийищ?\nГьеб гIолищ кIодолъиялъе? Суалал... суалал...Гьединаб буго жакъасеб хIакъикъат. Хабар лъикIаб рагIайги.


40 къоялъ цее гIумруялдаса ятIалъарай Дагъистаналъул халкъияй шагIир Фазу ГIалиевалъ нахъе тараб васияталда гьоркьоб буго Россиялъул президент Владимир Путинихъе хъвараб кагъатги. Амма щиб гьениб хъван бугебали лъалеб гьечIо гьелъул лъималазда. Гьелъулги цогидалъулги бицана Фазу ракIалде щун 9 февралалда МахIачхъалаялда тIобитIараб дандеруссиналда.\n«КочIол баргъичалда якъут гIадинай,\nГIумрудул гьурмада гьими гIадинай,\nДунялалъул бакъул къуват гIадинай,\nГIодулеб буго ракI мун хвараб къоялъ.\nКаранда рещтIуна рагIаби Фазул –\nКаранзулъ чвахарал, рохел биларал.\nКъоло цоабилеб векалъул гъасда\nГъаримго хутIана дунги дир кечIги.\nГIазу балеб буго Дагъистаналда\nДагъистан чIухIарай яс юкъулелъул…»\nФазу хвараб къоялъ Дагъистаналъул хъвадарухъабазул цолъиялъул нухмалъулев МухIамад АхIмадовас хъвараб кечI буго гьеб. Гьанже гьес гьеб цIидасан цIалана 9 февралалда МахIачхъалаялда букIараб дандеруссиналда.\n40 къоялъ цее дунял тун арай Фазу ракIалде щвезаюлеб тадбир букIана гьеб.\nГIумруялда жаниб жиндие бищуго кумек щварал шагIирзаби Расул ХIамзатовги Фазу ГIалиеваги ругин абуна Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас. Цогидаз кучIдул гIарцухъ хъвалеб мехалда, жиндие гьел чIорого хъван рукIанин Фазуцаян махсароги гьабуна гьес. Республикаялъул тIалъиялъул чагIазда цадахъго МахIачхъалаялда бугеб ШигIруялъул рокъоре ракIарун рукIана жийго шагIиралъул хъизан-лъималги, пишацоялги.\nХъизан-рукъги хъулухъ-ишги рагIа-ракьанде щун цадахъ бачине лъалей гIаданалъулги, улка тун къватIибги жиндир цIар рагIарай шагIиралъулги гIадин бицунеб букIана Фазул хIакъалъулъ гьениб.\nГьей кколаан Дагъистаналъул халкъияй шагIир гурейги, руччабазул цолъиялъул нухмалъулейги, рекъел цIуниялъул комитеталъул нухмалъулейги, «Дагъистаналъул чIужугIадан» абун чанго батIияб мацIалда бахъулеб журналалъул бетIерай редакторги, ункъавго васасул эбелги.\nГьебщинаб хIалтIуда гьоркьойги Фазу гIемер щолей йикIун йиго батIи-батIиял улкабазде. Масала, гьелъул вас ГIали советиял аскаразда гъорлъ Афгъанистаналде вагъизе витIидал, Фазу гьение ячIиналъул ракIалде щвезабулеб букIана генерал ГIумар МуртазагIалиевас.\nАфгъанистаналда ккараб цо хIужа гьадин ракIалде щвезабуна Фазу ракIалде щвезаюн МахIачхъалаялда тIобитIараб данделъиялда «Дагъистаналъул чIужугIадан» журналалъул хIалтIухъан Ажа ГIабдурахIмановалъги. Жиндир вац Сулейман Хаппалаев хIалтIул ишалъ Ленингралде араб мехалда, цо рестораналда гIурус миллаталъул чагIаз абулеб бугоанила Фазу ГIалиевалъул сахлъиялдасан гьекъезе бугилан.\nВуй, нужедагийищин нижер Фазу лъалейин жиндир вацас гьикъидал, гьезул цояс абунила, Фазу сабаблъун чIаго хутIарав чи вугин жив. Хадуб гьадин бицана Ажа ГIабдурахIмановалъ.\nАжа ГIабдурахIманова: «Жив Афгъанистаналда вагъулеб мехалда, Фазул вас ГIалиги вукIанин жинда цадахъилан бицун бугоан дов гIурусас. Цинги азарханаялда регарал жалгун дандчIвазе СССРалдаса шагIирзаби рачIун ругин, рилълъайин гьезухъ гIенеккизейин абун унел рукIанила рагъухъаби.\nГьеб мехалда ГIалица абунила жинда вилълъайин мунги, гьел шагIирзабазда гъорлъ жиндир эбелги йигин ячIун. ГIалил адабги гьабун анила жив, гьезухъ гIенеккизе. Жив къватIиве вахъун цо параялдасан гумпара речIчIун тIатIала ккезабунила жал регун рукIараб бакI. Гьелдалъун Фазу ГIалиевалъ хвалдаса хвасар гьавунин живилан бицун бугоан дов гIурусас дир вац Сулеймание».\nЖидер эбел онкологиялъ унтаралдаса анцIгониги сон букIанин бицана гьеб дандеруссиналда Фазул вас Жамбулат МухIамадовас. ГIумруялде бугеб рокьиялъ хутIанила гьей гьанжелъагIанги чIаго. Москваялда вугев тохтур Воробьев гIажаиблъи гьабун вукIанила жив хIалтIулебгIан мехалъ цIакъго кьалбал риччараб гьеб унтуе къуркьунгутIиялъул хIужа цониги ккун букIинчIин, Фазул гурониян. Жиндие цониги къоялъ унтун босаде ккезе бокьун гьечIин абулаанила эбелалъ, Аллагьас гьелъул анищ тIубазеги гьабунила.\nЖамбулат МухIамадовас бицана Фазуца Россиялъул президент Владимир Путинихъе хъвараб кагъаталъулги. Амма гIицIго гьесухъе кодобе кьун гурони, гьелда тIаде раккугеян абураб васият рагIула Фазул.\n2002 соналда Владимир Путиница Фазу ГIалиевалъе кьун букIана Россиялда тIадегIанаблъун рикIкIунеб шапакъат – Андрей Первозванныясул орден.


ГIадамазул ургьел ккун гуро, берцин рихьизе...\nДагъистаналда цIигьабулеб буго шагьаразда гьрокьоб электричкабазул бухьен. Гьедин 9 февраралда цIигьабун хIалтIизе биччан буго Дербент-ГIурхъи маххул нухда хьвадулеб электричка. ГIадатиял гIадамазе кIвар бугеб гьеб маршрут кинабгIаги экономикияб пайда гьечIеблъун бихьулеб буго цо-цо экспертазда.\n9 февраралда Дагъистаналъул Дербент мухъалъул маххул нухазул вокзалалдасан цIигьабун хьвадизе байбихьана Дербент-ГIурхъи марщруталда электричка. Гьеб кколеб буго тIоцебесеб цIигьабун хIалтIизе биччараб маршрут, кватIичIогон цIигьаризе ругила МахIачхъала-Хасавюрт ва МахIачхъала - Дербент маршрутал.\nШималияб Кавказалда ва тIолго Россиялъул маххул нухазде электричкаби нахъ руссин хурхинабулеб буго Владимир Путиница 4 февралалда тIобитIараб данделъиялда Россиялъул Транспорталъул министерлъиялъул хIалтIи какун, ва шагьаразда гьоркьор хьвадулел поездал тIадруссинаризе ккелилан гьабураб лъазабиялда. Путинил тIалабалда рекъон, тIолго Россиялда цIигьарун рагьун руго 40 шагьаразда гьоркьор хьвадулел поездазул маршрутал.\nДагъистаналда, 2014 соналъул байбихьуда хьвадулеб букIана 16 электричка, лъабго батIияб маршруталда. Гьезул кIиго маршрут, МахIачхъала - Дербентва ва МахIачхъала – Хасавюрт къан букIана араб соналъул ихдал, МахIачхъала - Азербайджаналъулгун гIорхъиялда хьвадулел электричкаби хьвадулел рукIана 2015 соналъул 25 январалде щвезегIан.\nДагъистаналъул тIалъиялда ракIалда буго гьеб лъабабго маршруталда хьвадулел рукIарал киналго электричкаби тIадруссинаризе ва гьеб мурадалда республикаялъул бюджеталда бихьизабун буго 16,7 миллион гъурущ.\n9 февралалда Дербент мухъалда цIигьабун хIалтIизе байбихьараб маршрут кколеб буго бищун социалияб кIвар гIемераблъун, гьеб кколеб буго гIицIго цо бугеб нух Дербент ва гIорхъи цуцада хурхинабулеб. 25 январалда гьеб маршрут чIезе тейдал, 10 азарго гIанасев чи хутIун вуго Дербент мухъалда хIалтIуде, школазде, азарханабазде хьвадизе рес гьечIого. Гьебго маршруталда Дербенталдаса Азербайджаналъулгун гIорхъи бугеб рахъалде хьвадулила маршруткаги, амма гьелъул багьа чанго нухалъ цIикIкIараб бугин баян гьабулеб буго Дербент мухъалъул Белиджи росулъа МухIамадова Заремаца. Зарема кколей йиго медикияй хIалтIухъан, гьей хIалтIулей йиго Джемикент росдал азарханаялда. Гьенийго лъималазул ахалде кьолила жиндица ясги. Электричка хьвади къотIаралдаса, жиндир хIалтIудаса инкар гьабизе къасд букIанила. ГIадатиял гIадамазе кIудияб кIвар бугида гьезулин баян гьабуна Заремаца «Эркенлъи» радиоялъе\nМухIамадова Зарема: « Цее дун хIалтIуде унаан электричкаяда. Дербент мухъалда гьел хьвадиялъ кIудияб бухьен букIана ва гIадамал гIемерисел батIиял росабалъе хIалтIизе хьвадулаан. Гьеб нахъе бахъиялъ гIадатиял гIадамазе ккола зарал, маршруткабазда рекIун, нижеца кьезе кколеб буго 150 гъурущ, кигIан аскIорегIан гъоркье рещтIаниги, электричкаялда рекIаралъухъ багьа ккола 40 гъурущ. Къойида жаниб хIалтIуде нахъе рекIун 300 гъурущ унеб букIана дир. Гьанже гьел цIигьарун хьвадизе лъугьин цIакъ лъикI буго гIадамазе».\nДербент шагьаралдаса Азербайджаналъулгун гIорхъотIе унеб электричкаялъ бухьен гьабулеб буго 15 росугун. Гьеб кколеб буго Дагъистаналда бищун кIвар бугеб маххул нухазул маршрутлъун.\nСоциалияб кIвар марщруталъул бугониги, гьеб цIигьабулароанин, Путинил буюрухъ букIинчIебанийин ва г гьеб цIигьабиги гIицIго цIаруе гьабулеб иш бугин, гIадамазул ургъел ккун гуребин рикIкIунеб буго «Дербентские известия» абураб газеталъул нухмалъулев МухIамад ХанмухIамадовас.\nМухIамад ХанмухIамадов: « Цебе букIана маршрут Джалама-Дербент, гьеб маршрут цIигьабулеб буго гьез. Кидагоги электричкаби пайда гьечIеллъун рукIана хIукумат биххун хадуб, жалгоги гьел хварал, санагIат гьечIел руго, гIицIго учузал рукIиналъ, рес гьечIолъиялъ хьвадула гьезда гIадамал. ДворковичастIе президент хъигъунин цIигьарун электричкаби хьвадизе риччалел гIадамазул ургъел ккун гуро, гьесда берцин рихьиялъе руго. Гьаб кризисалъул заманаялъ, хайир гьечIолъиялъ, бищун банани лъагIел, кIиго лъагIалидасан гьел нахъеги къотIизаризе руго».\nДербент мухъалъул администанциялда « Эркенлъи» радиоялъе баян гьабуна электричкаби къотIизариялъул ва гьел хIалтIизе цIидасан риччаялъе хIукму къотIанин МахIачхъалаялдасан ва жидер гьеб ишалде кинабгIаги хурхен гьечIин.\nМахIачхъала – Дербент ва МахIачхъала – Хасавюрт маршруталда хьвадулел электричкаби кида хIалтIизе риччазе ругелали жеги мухIкан гьабун абизе кIоларин баян гьабулеб буго Дагъистаналъул Транппорталъулгун нухлул магIишаталъул агентлъиялда, амма гьеб иш кIванагIан хех гьабун гIумруялде бахъинабизе бугила , хIажалъи бугонани жеги тIадеги цIиял маршрутал рагьизеги рес бугила.


"Рагьарал нуцIабазул" къо - тIалъиялъул тадбиразул сияхIалда цIияб рагIи\nДагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасул буюрухъалда рекъон, 22 апрель Дагъистаналда лъазабун букIана тIолгореспубликаялъулаб «рагьарал нуцIабазул» къолъун. Киналго министерлъияздаги, мухъазулгун шагьаразул тIалъияздаги тIадаб букIун буго жидерго проблемабигун рачIарал гражаданал къабул гьаризе. Щиб гьеб тадбиралъул ккараб?\nРеспубликаялда тIоцебесеб нухалъ тIобитIулеб рагьарал нуцIбузул къоялъ батIи-батIиял партиязул бутIруз гуребги Дагъистаналъул тIалъиялъул тIоцересел чагIаз, ай живго Рамазан ГIабдулатIиповасги къабул гьаризе ругин гIадамалин лъазабулеб букIана цебеккун «РИА Дагестан» сайталъ, амма 22 апрелалъ аслияб майданалде Дагъистаналъул бетIерасухъе рачIарал гIадамал, гьенисан партиязул бутIаязде ва цогидал идарабазде ритIулел рукIана, ГIабдулатIипов гьенив гьечIилан абун.\nХъахIаб рукъалъул кIалтIа кодоб плакатги ккун рази гьечIолъиялъул тадбир лъазабун букIана МахIачхъалаялдаса Багъдаева Умаца. Жий ячIун йикIанин Дагъистаналъул бетIерасухъе, ритIухълъиялда хадуй, амма гьесдасаги хьул къотIанин жиндирин абулеб буго гьей гIаданалъ. Багъдаевалъул чанго соналъ халат бахъун унеб буго дагIба гьелъул минаялда аскIоб цун балеб бугеб гIемертIалаяб мина сабаблъун.\nУма Багъдаева: «Дир рукъалда цун балеб буго мина, дир ракьул бутIаялдеги бачIун. ГIемертIалаяб гуреб мина буго дир, гьелда цун балеб буго гIемертIалаяб мина, киналгIаги къануналги хвезарун. Диваналде гIарза кьун, гьенийги бергьун йикIана дун, амма бугониги аскIоб цун балеб бугеб гIемертIалаяб мина бан бахъунеб буго. Шагьаралъул тIалъиялде ун гьениб хIасил кколаро дир, щайгурелъул, гьеб мина балел чагIазул чагIи гьенир рукIиналъ, ГIабдулатIиповас къабул гьайилин хьул букIана, амма гьев гьечIилан абулеб буго, гьединлъидал дица рази гьечIолъиялъул акция лъазабун буго».\nМахIачхъалаялъул мэриялде рачIар гIадамазул аслияб бутIа суалазул хурхараб букIана гьединго ракьул суалалда, гIадамаз гIарз гьабулеб букIана жидер минабазда гIагар изну гьечIого ралел ругел гIемертIалаял минабазда хурхун. КъватIий чIун, иргаялъухъ балагьун чIарай Шамилова ГIайнаца бицана жидер Керимова къватIалда бугеб гIемертIалаяб минаялда цун, кIитIалаяб мина базе ругел документазда гIемертIалаяб мина балеб бугин, диваналъ гьукъаниги, гьеб хIалтIи чIезеги толеб гьечIин.\nБатIи-батIиял партиязул бутIаязде ритIулел рукIана гIадамал, аслияб майданалда ругел низам цIунулез, гьедин бищун гIемер гIадамал рукIана «Единая Россия» партиялъул бутIаялда цере. Жидерго суалалгун рачIарал гIадамазда гъорлъ рукIана херал ва бахIарал, масала, Дагъистаналъул пачалихъияб Университеталъул 4 курсалъул студент Алхасова Марьям ячIун йигоан жий коммерциялъул рахъалдаса бюджеталъулаб рахъалде йоси тIалаб гьабун, цIалухъ гIарац кьезе рес гьечIолъиялда бан.\nАлхасова Марьям: «Университеталъул къануназда рекъон, лъикI цIалулезул цо-цо чи гурого коммерциялъул рахъалдаса бюджеталъул рахъалде росуларо. Бюджеталъул дагь гурого бакI гьечIолъиялъ лъугьун йикIана цIализе коммерциялъул рахъалде , гьенисан лъикI цIалани доехун йосилин абун. 4 курсалда йиго дун, амма дир рес кколеб гьечIо цIалухъ лъагIа-лъагIалие гIарац кьезе, университеталъул тIалъиялде гIарза хъваниги, гьелъул хIасил ккечIо, гьелъ гьание ячIана дун гьеб гьаригун, кумек гьабилин рагIи кьуна дие, амма шагьаралъул тIалъиялдеги иней иго къабул гьаюнани».\nБатIи-батIиял министерлъияз ва депутатаз гIадамал къабул гьарунин сияхI кьей гурого, тIокIаб батIияб пайда жинда бихьуларин гьединал тадбираздасайин пикру загьир гьабуна Нухазулгун транспоралъул агентлъиялда къабул гьайичIого, халкъияб Мажлисалъул депутатазухъе ячIарай Заира СалихIовалъ. Жидеца гIумру гьабун бугеб «Дагснаб» микрорайоналда нух гьабуларогон бугила чанго сонилан бицана гьелъ «Эркенлъи» радиоялъе.\nСалихIова Заира: « ГIемер бакIазде ана ниж нижер мухъалде сахаб нух гьечIолъиялда бан, гIемер депутатазухъеги ана, амма гьезие жидецаго гIадамал къабул гьариялъул гурого, кинаб унтигун гьел гIадамал рачIун ругелали кIварго букIунарин ккола. Чанго сон буго бахъизеги бахъун, я асфальт тIечIого, я битIизабичIого таралдаса нух нижер мухъалда, траспорталъул агентлъиялда абулеб буго гIарац гьечIин, гьенисан кумек щвелин буго хьул, амма гьабилин аби гурого гьабулеб жо гьечIо».\nЖий ячIанин хIалтIудаса йиччазеги гьаюн, хIалтIул къоялъ, гIадамал рачIине рес кколареб заманаялъ, гьеб рагьарал нуцIбузул къо гьабиялъул магIна жинда бичIчIичIилан тIаде жубана гьелъ.\nСубботникал чIалгIине байбихьун руго махIачхъалаялъулазда\nБенефисалде буссараб ГIабдулатIиповасул «чIагояб эфир»


АУАЯ » Лъазабиял » МагIарулазде ХИТIаб\nДагъистаналъул лъай кьеялъул ва г1елмабазул Министерствоялъул х1алт1ухъабазде, Районазул лъай кьеялъул нухмалъиялъул бут1рузде ва х1алт1ухъабазде, Школазул директорзабазде ва муг1алимзабазде, х1алт1ухъабазде, ц1алдохъабазул умумузде, умумузул комитетазде, киналго маг1арулазде ХИТ1АБ\nМаг1арул аза-азар соназ умумуз ц1унун нилъехъе щвараб рух1ияб, г1амалияб, адабияб, маданияб, миллияб хазинаялъе, маг1арул мац1алъе, т1аг1иналъул х1инкъи бук1иналда бан, гьел нилъер лъималазги , хассго лъималазул лъималазги бицунеб гьеч1олъиялда бан, маг1арул т1ахьал, казиятал, журналал ц1алулел, маг1арул радиоялъухъ г1енеккулел дагьлъиялда бан, маг1арул мац1 х1ажатал факультетазде лъугьунел дагьлъиялда бан, маг1арул г1адатги, г1амалги, х1атта динги чучлъизе ва лъуг1изе х1алт1и гьабулел балъгоял къуватал рук1инги х1исабалде босун, ц1акъ к1удияб гьари буго, щуабилеб классазде щвезег1ан киналго предметал маг1арул мац1азда кьолел программабазде т1ад руссин т1алаб гьабеян. Щивас жив вугеб бак1алда, дида бараб жоги щиб бук1инебан ч1еч1ого, к1ван щинаб гьабе маг1арул мац1 лъималазда лъаялъе квербакъи гьабизе. Маг1арул районазул школал, байбихьул классазда маг1арул мац1азда цох1о дарс гурони кьоларел программабазде рач1ин ккола к1удияб балагь. Гьелдаса рорч1изе кумек ва квербакъи гьабе щивас. Маг1арул ях1ги, мах1ги, бугев щинав маг1арулав, жакъа х1ажалъи ккараб мехалъ рахьдал мац1алъе кумекалъе ватулев гьеч1они, мун ккола умумузул, хассго маг1арул шаг1иразул, г1алимзабазул, ай маг1арул умумузул рух1ал инжит гьарулев чи. "Ургъел гьеч1олъи дуца ч1вазе бегьула дунял" -абун рак1 унтун хъвана Расул Х1амзатовас. Нилъеца жакъа ургъел гьеч1олъиялъ нилъерго мац1 ч1валеб буго, хадуб дунял ч1вазеги нахъе къаларо нилъ. Дир ах1и кинго кколаро г1урус мац1алдеги миллаталдеги данде ч1араб ах1илъун. Гьелъул г1аксалда, маг1арул мац1 цин лъик1 лъани, г1урус мац1 лъазабизеги кумек бук1уна. Маг1арул мац1алъул г1алимзаби, хъвадарухъаби, шаг1ирал, мухбирал , журналистал, хъулухъчаг1и, рач1а цадахъ цолъун къеркьезе! Гьаб гуро дир ах1и, гьаб буго киналго маг1арул мац1ги, ц1арги, маг1арулазул цебет1ейги, нилъер хирияб Ват1ан, Дагъистанги бокьулел щиназул ах1и! Бегьулеблъун батани, Аллагьасе г1оло ва нилъерго умумузул рух1азе г1оло жаваб гьабе, к1варас к1вараб гьабун раг1удалъун ишалдалъун, цадахъ рахъиналдалъун. "Надиршагь" нилъеде т1аде жакъа вач1ун вуго! Бихьизабе нилъерго ях1ги, бах1арчилъиги. Кумек гьабе кьижарал, сундулго агъаз гьеч1ел умумул рорч1изаризе! Аллагьас нилъер рит1ухъаб къеркьеялъе кумек гьабеги! Амин!\nДобавлено: 6-01-2019, 20:30\n"Сунареб нур буго дир маг1арул мац1" МухIамадова Марзият Искандеровна. Юрковка школалъул муг1алим


ГIарац кьечIони, судалде ккола\nСтолетие Амет- Хана Султана отметили в Кубинском районе\tВ Кулинском районе ...\t- 19 окт 2020\nИтоги чемпионата России по вольной борьбе опубликовал ...\tОфициальный аккаунт ...\t- 19 окт 2020\nВ Правительстве ...\tПод руководством ...\t- 19 окт 2020\nПремьер-министр Артём Здунов посетил стадион «Труд» в ...\tПремьер-министр Артём ...\t- 19 окт 2020\nДжамбулат Хатуов и Артём Здунов посетили Сулейман-Стальский ...\tВ воскресенье, 18 ...\t- 19 окт 2020\nЧIарада районалъул Гьочоб росулъа ТIалхIатов МухIамадхан гIемерал соназ хIалтIана ДРялъул Ралел бакIазул ва ЖКХялъул министерствоялъул батIи-батIиял хъулухъазда, вукIана министрасул заместительлъунги. 2013 соналдаса нахъе хIалтIулев вуго капиталияб ремонталъул фондалъул нухмалъулесул заместительлъун. Гьесулгун буго нижер жакъасеб гара-чIвариги.\n- МухIамадхан, 2013 соналда гIуцIараб фондалъул хIалтIи буго гIемертIалаял минабазда гIумру гьабулел гIадамазухъа гIарацги бакIарун, гьел къачIай. Гьелде щвезегIан лъицаха тIубалеб букIараб гьеб хъулухъ?\n- Советияб заманалда тIолалго минабазул бетIергьанлъун пачалихъ букIиндал, бюджеталъ гIарацги биччан гьабулаан гьеб хIалтIи. ЖКХялъул магIишаталъул кидагосеб унти букIана гIарац гIунгутIи, гьединлъидал гIемераб хIалтIи гьабичIогоги хутIулаан. Хадуб букIана гьадинаб низам - минабахъ гIумру гьабулел гIадамаз, гIарацги бакIарун, жидецаго къачIалаан гьел. Приватизация гьабидал секциязул бетIергьабилъун рахъана жалго гIадамал ва гьединлъидал жилищнияб кодексалда рекъон, мина къачIазе гIарац бакIаризе ккола жалго бетIергьабаз. Приватизация гьабичIеб мина къачIазе гIарац кьола администрациялъ.\nЩугоялдаса цIикIкIун рукъ (квартира) жаниб бугеб гIемертIалаяб мина къачIазе пачалихъалъ къабул гьабуна регионалияб программа. Гьелда рекъон гIуцIун буго нижер хIалтIиги.\n- ЦIиял минабахъ гIумру гьабулел гIадамазе кинаб хIажалъи бугеб гьеб программаялда гьоркьоре лъугьине? Цо квадратияб метралъухъ кьезе кколеб гIарцул хIисаб кин гьабулеб?\n- Администрациялъул лъазабиялда рекъон, цIибараб мина хIалтIизе биччараб къоялдаса нахъе босула нижер хIисабалде. Законалъ бихьизабун буго цIияб минаялда гIумру гьабулел гIадамазухъа щуго лъагIелалъ гIарац босичIого тезе, гьелдаса хадуб, гьезги кьезе ккола гIарац. Квартираялъул цо квадратияб метралъухъ кьезе кколеб гIарцул къадар бихьизабун букIуна Ралел бакIазул ва ЖКХялъул министерствоялъул документазда, жилищнияб кодексалда рекъон. Щибаб соналъ гьеб тасдикъ гьабула республикаялъул хIукуматалъги. Мисалалъе, 2015-2017 соназда гьеб кколаан 5,2 гъурущ, 2018 соналда – 5,4 гъурущ, 2019 соналда – 5,67 гъурущ. № 57 законалда чIванкъотIун рихьизарун руго бакIарараб гIарцухъ нижеца тIуразе кколел хIалтIабиги. Минабазул капиталияб ремонт билълъанхъизабиялъе пачалихъалда къабул гьабураб 30 сонилаб регионалияб программаялда хъван буго гьеб болжалалда жаниб фондалъ гьабизе хIисабалда босун бугеб хIалтIи. Гьеб хIалтIул багьа нижер сияхIалда бугеб мина-карталъул гIаммаб гIатIилъиялде бикьун рикIкIуна цо метралъухъ кьезе кколеб гIарац. Нилъер гьаниб гьеб бащалъула 16 гъурщида. Гьединаб куцалда гIадамазухъа гIарац бакIари захIматаб масъала букIинги бичIчIун, хIукуматалъ дагь гьабуна багьа, амма щибаб соналъ дагь-дагьккун цIикIкIинабичIого ресги гьечIо.\n- Лъицаха нужее бецIулеб камулеб гIарац?\n- Лъицаниги бецIуларо. Цого-цо лифтал къачIаялъе республикаялъул бюджеталъ нижее исана бихьизабун буго 100 млн гъурущ. Минаби къачIаялъе (фондалде) бакIаризе кколеб гIарцул тIолабго Россиялда, гьоркьохъеб хIисабалда, бакIарулеб батани 92 процент, Дагъистаналда гьеб бахунаро 40-ялдеги. Гьединлъидал къачIалел минабазул къадар дагь гьаби гурони нижер тIокIаб рес букIунаро. Мисалалъе, исана МахIачхъалаялда (ялъуни цоги шагьаралда) бакIарун батани 100 млн гъурущ, гьелъул 90 процент нижеца хIисабалде босула хадусеб соналда хIалтIизабизе.\n- Шагьаралда къачIазе ккараб I00 мина батани, киналдаса байбихьулеб?\n- Регионалияб программаялда бихьизабун буго чанабилеб соналда кинаб мина къачIазе бугебали. Шагьаралъул администрациялде нижеца хъвала бакIарараб гIарцул къадаралда рекъон къачIазе ругел минаби рихьизареян официалияб хитIаб. Гьелда рекъон администрациялъ гIуцIараб хасаб комиссиялъ гьабула хIисаб, къабул гьабула дагьаб заманалъулаб («краткосрочная») программа ва гьелъул кьучIалда байбихьула хIалтIи.\n- Пуланаб мина программаялде гьоркьобе кида унебали лъазе рес бугищ?\n- Нижер сайталда руго киналго баянал. Бокьани, гьеб лъазе бегьула телефоналъул гьаб номералде 55-53-16 ахIунги, нижехъе рачIунги, ЖЭУялде, ялъуни шагьаралъул администрациялде унги.\n- ГIагараб заманалда программаялда гьоркьобе ккезе рес гьечIеб минаялда гIумру гьабулел гIадамазе бокьани цебеккунго къачIазе кIолищ?\n- ГIарац бакIарун хадуб кIола. ГIаммаб собраниеги гьабун, гьеб мурад загьир гьабураб хитIаб гьез битIизе ккола шагьаралъул администрациялде. Гьениб комиссиялъ къотIула хIукму. ХIалтIи тIубаялъулги буго лъабго къагIида:\n1. Фондалде гIарацги бакIарун гьаби.\n2. Жидецаго гIарацги бакIарун гьелъул тIалаб нижехъе кьей.\n3. Банкалда хасаб счетги рагьун, жидецаго хIалтIи гьаби.\nХIалтIиги гьабизе ккола чIезабураб низамалда рекъон, проекталъулгун сметаялъул документалги гьарун, торгги лъазабун, министерствоялъул реестралда (сияхIалда) ругел подрядчиказ.\n- Кинабниги чан мина нужеца къачIараб?\n- 2013 соналда фонд гIуцIаниги, минаби къачIазе нижеца байбихьана 2014 соналдаса нахъе. ГьанжелъизегIан къачIан буго 280-гIанасеб мина. Лъазе ккола гьадинаб жоги, капиталияб къагIидаялда мина къачIай кколаро гьеб тIубанго цIигьаби, кьучIдасанго хисизаби, гьеб буго чIезабураб сияхIалда рихьизарурал тIадал хIалтIаби (тIох, лифт ва гь.ц.) тIурай. Бищун лъикI, гIуцIараб хIалалда нижер хIалтIи унел (гьеб буго гьениб гIарац лъикI бакIариялъул хIасил) шагьарал ккола Дербент, Каспийск, Избербаш.\n- ГIарац кьеялдаса эркен гьарурал гIадамал ругищ?\n- ГьечIо, амма бигьалъаби гьарурал руго. 70 соналдаса тIаде араб ригьалъул, сакъатлъи бугел гIадамазул, ветераназул гьеб рахъалъ ругел суалал тIурала социалиял хъулухъаз.\n- ГIезегIан дандчIвала жидеца гьеб гIарац кьеларин, кьезеги гьечIин абулел гIадамал…\n- Законалда рекъон тIадаб буго гIарац кьезе. 2015 соналда, регионалияб программа къабул гьабураб заманалда, микьго моцIида жаниб щибаб минаялъ, тIадехун рехсараб гIарац бакIариялъул лъабго къагIидаялда гьоркьоса бищизе ккола цояб. Нилъер гьаниб лъицаниги гьабичIо гьеб хIалтIи. Гьедин бугеб мехалда, законалда рекъон, гьел нижехъе кьола. ГIарац кьеларин чIарав чиясул суал кида-къадги ккола судалде. Нижер хIисабалда гьабсагIаталда вуго 150 азарго чи (мина-рукъалъул бетIергьан). Фондалда вуго 57 хIалтIухъан, гьезда гьоркьоса 6 чи гурони гьечIо гIарац кьей-кьунгутIиялъул суалазда тIад хIалтIулев. Гьединлъидал буго нижер ресги заманги гIоларого букIин гIарац кьечIел, кьеларин чIаразул рахъалъ дагIбадулал гIарзаби жидер заманалда судалде ритIизе (гьабсагIаталда судазда буго 50 азаргогIанасеб гьединаб гIарза).\nБокьилаан гIадамазда гьадинаб хIужаги лъазе. Нижер масъала гьечIо кьезе кколареб гIарац гIадамазухъа бакIари. Нижее харжалги гьеб гIарцудаса кьоларо, цогидаб хIажатабги гьелдалъун тIубаларо, гьелда рухьаралги гьечIо. Харжазе ва техникиял хIажалъабазе буго бюджеталда бихьизабураб гIарац. Нижер тIалаб буго цо - законалъ чIезабураб хIалалда гIарац бакIари ва гьеб кинабго минаби къачIаялда тIад харж гьабизе букIин гIадамазда бичIчIизаби.\nДругие материалы в этой категории: « Абдулмуслим Абдулмуслимов принял участие в парламентских слушаниях комитета Государственной Думы по аграрным вопросам\t«ЧIегIераб» меседил «мазгарул» кунчIи »\n20:54, 19 октября 2020, 26\nСтолетие Амет- Хана Султана отметили в Кубинском районе\n20:53, 19 октября 2020, 22\nИтоги чемпионата России по вольной борьбе опубликовал региональный Минспорт\n20:14, 19 октября 2020, 26\nВ Правительстве РД обсудили приоритетные направления развития сельского хозяйства региона\n16:44, 19 октября 2020, 20\nПремьер-министр Артём Здунов посетил стадион «Труд» в Каспийске\n16:41, 19 октября 2020, 36\nДжамбулат Хатуов и Артём Здунов посетили Сулейман-Стальский район\n16:40, 19 октября 2020, 33\nДжамбулат Хатуов и Артём Здунов посетили Ахтынский район\n16:32, 19 октября 2020, 273\nВ столице Дагестана открылся автогородок, в рамках нацпроекта «Безопасные и качественные автомобильные дороги»\n14:56, 19 октября 2020, 37\nАвтор Нури Нуриев\n14:46, 19 октября 2020, 31\n«Аваразул» «Калам» - гьелъул камиллъи\nАвтор Шамай Хъазанбиевалъ.\n14:06, 19 октября 2020, 12\nРуччабазул кIарчанлъийищ, ахир заманалъул балагьищ?\nby ПатIимат СултIанмухIамадова\n13:52, 19 октября 2020, 22\nРекIел хинлъи сайгъат гьабураб Дагъистан\nby Кавсарат Сулейманова\n13:46, 19 октября 2020, 28\nЦIулдаса ГIумарасхIабил Чеченалда араб гIумру\n13:41, 19 октября 2020, 26\nЗаназда цIализе цIарал гурони, ЦIар ахIизе гьечIехъ унтула керен


ВатIаналда сан гьабичIеб Рубол жавгьар\nискусствоялъул тарихчIужу, Кавказалъул рагъул заманалда Ф. Рубол творчествоялъул ва гьесул панорамаялъул тарихалъул цIех-рехчIужу.\nИсана 1 июналда 130 сон тIубана машгьурав художник Франц Рубоца «Штурм Ахульго» абураб сурат-панорама бахъаралдаса.\nГьелъул хIакъалъулъ лекциял цIализе байбихьана Дагъистаналъул Миллияб музеялъ Инстаграмалда бугеб жидерго гьумералдасан ва You-Tube каналалдасан. ТIоцебесеб лекцияги тIобитIана 5 июлалда.\nКида бахъараб суратдай гьеб букIараб? Кинаб къисмат гьелъул ккараб? Гьединал суалал гIемер рижула Рубол гьеб сураталъухъ балагьидал.\nГIурусазул би чорхолъ бугев парангав Франц Рубоца (1856-1928) 1890 соналъул май моцIалда Мюнхеналда, гьалмагъзабазда ва кумекчагIазда цадахъ рагIалде бахъинабураб хIалтIи ккола «Штурм аула Ахульго» абураб сурат. Гьелъул борхалъи буго 12 метр, халалъи - 120 метр.\nГьениб бихьизабун буго Кавказалъул рагъул бищунго захIматаб мех – гIурус пачаясул аскаралъ 80 къоялъ сверун ккун букIараб АхIулгохIде гьабураб тIаде кIанцIи. Гьелде щвезегIанги Кавказалда хурхараб микьго кIудияб сурат бахъун букIана Рубоца.\nГьеб магIнаялда рахъарал суратазда гьоркьоб бищунго щвалде щвараблъун авторасги гьесул махщелцоязги рикIкIунаан «Взятие Ахульго 22 августа 1839 года» абураб сурат. Гьеб бахъун букIана 1888 соналда.\nДоб заманалда панорамаби рахъи модаялда букIана Европаялда, хасго Германиялдагун Франциялда. Гьелъги тIаса бищун батила Рубоца панорама бахъиялъул къагIида.\nГьединал панорамабазда рихьизарулел рукIана тарихиял, культуриял хIужаби, тIабигIат ва цогидабги.\nМюнхеналда цIакъ машгьурав чи вукIана Рубо. Гьединлъидал, панорама бахъизе хIажатаб ххамги, релъеналги, кумекалъе рачарал художниказе кьезе гIарацги хехго батунги буго гьесда.\nГьес сурат бахъулелъул жиндирго пикру загьир гьабун буго Мюнхеналдаса банкирал Шойер ва Макс Шмедереразе. Гьеб киналъего хIажалъулаан 35000 гъурущ. Гьелда гьоркьоса 15000 гъурущ гьесие кьун буго банкираз. ХутIараб къарзалъ босула. Абула немцазе кутакалда интерес букIанин гьеб сураталъулилан.\nТифлисалда биччалеб «Кавказ» газеталда, 1889 соналъул 2 августалда, гьадин хъван буго:\n«Мюнхеналдаса цо предпринимателас квербакъизе буго кутакалда кIудияб панорама бахъиялъе. Гьелъие сюжетги босулеб буго Кавказалъул рагъулабгун тарихияб музеялъе Рубоца бахъараб «Штурм Ахульго» абураб сураталдаса.\nРагъ ккараб бакIги бихьизе, доб сураталда гъорлъе росичIого хутIарал гIиси-бикъинал хIужабиги хIисабалде росизе художниказ Кавказалде сапар бухьана ва Дагъистаналде, рагъ букIараб бакIалде, ана», -ян.\nПанорама бахъана щуго моцIида жаниб. 1890-1892 соназда гьеб бихьизабуна Мюнхеналдагун Парижалда.\nГьебги босун Европаялъул цогидаб шагьаразде айин абулеб букIун буго Рубода ишцояз. Амма гьесие бокьула панорама Россиялда бихьизабизе. Гьедин, 1896 соналда регент Луитпольд Баварскиясул квербакъиялдалъун, панорама кIвана Нижний Новгородалда, ТIолгороссиялъул художествиябгун промышленнияб ярмаркалда бихьизабизе. Гьелъухъ балагьизе вачIун вукIана император НикIалай КIиабилевги.\nКватIичIого панорама босана Россиялъ ва Кавказалъул рагъулаб округалъухъе кьуна.\n1897 соналда гьеб босана Тифлисалде. Гьениб букIараб Реццалъул КIалгIаялда аскIоб гьелъие хасаб павильон базе кколаан. Амма гьеб бачIо ва гуризеги гурун панорама музеялъул подвалалъуб бегун тана 1909 соналде щвезегIан.\nЖивго тIад хIалтIараб сураталъул къисматги бихьун, Рубоца хIалбихьула гьеб гIадамазда бихьизабизелъун къватIибе бахъизе. Гьес къотIи гьабула Севастополалъул нухмалъиялъулгун. Гьениса Петербургалде, императорасда бихьизеян, босула гьесул «Оборона Севастополя» абураб цогидаб панорама. Хадуб Рубоца къотIи гьабула Санкт-Петербургалде гьеб цояб панорама босиялъеги. Марсово поле абураб бакIалда гьелъие павильонги бана, 1911 соналъул ахиралдаса байбихьун гIадамазда бихьизабулебги букIана гьеб.\nДагъистаналъул Изобразительнияб искусствоялъул музеялъул директор ПатIимат ХIамзатовалъулги хIалтIухъабазулги кумекалдалъун, хIалицаго къачIазе кIвараб гьеб панорамаялъул лъабго фрагмент бихьизабуна халкъалда гIицIго 1991 соналда. Гьелдаса нахъе лъабабго фрагмент жакъалъагIанги музеялдаги буго.\nГьелде щвезегIан щибха ккараб?\nРеволюциялдаса хадуб, 1922 соналда, панорама Петербургалда, Павловасул казармаялъул рагьтIе рехун тун батана, гьебгиха -бакI-бакIалдасаги тIутIун. Гьеб мехалда артиллериялъул музеялдеги кьун, гьелъул хIалтIухъабаз гIезегIан берцинго бацIцIадги гьабун, гуризеги гурун, музеялъул гьороб лъуна.\n1924 соналда зарал ккана гьелъие лъим кIанцIиялъул хIасилалда. Хадуб музеялъул хIалтIухъабаз бакъвазе бана гьеб ва лъагIалидасан кIалъан рачIана гьелъул бицун Дагъистаналде. Гьелъул хIасилалда, 1928 соналда, Рубол панорама республикаялъул Краеведазул музеялде битIунги бачIана.\nЛъай кьеялъул нарком ГIалибег Тахо-Годиги музеялъул директор Дмитрий Павловги кигIан къеркьаниги, панорама хвасар гьабизе кIвечIо.\n1934 соналда художник Н. Христенкол нухмалъиялда гъоркь Москваялдаса бачIараб комиссиялъ хIукму гьабуна, «техникиял хIажалъабазе гIоло чанго фрагментги къотIун, гьеб сурат утилалде кьезе». Гьедин гьеб лъабабго кесек (30,6 кв.м.) музеялъул бищун рикIкIад бугеб бокIнилъе рехун тана.\n1960 соналъул байбихьуда республикаялда рагьана Изобразительниял искусствабазул музей. Гьелъул директорлъунги тIамуна ПатIимат ХIамзатова. Панорамаялъе хIукму къотIулеб мехалда цере рукIарал музеялъул хIалтIухъаби чIаго рукIаниги, гIицIго Аскар-Сарыджа абулев художникас гурони бицун гьечIо директоралда нахъе къотIун лъурал фрагментазул хIакъалъулъ. Пат1иматица байбихьана гьелъул цIех-рех гьабизе ва 1970 соналда лъана гьел лъураб бакI. Гьороре рехун ратарал фрагментал «сах гьаризейин» абуни къваригIана 20 сон.\n1929 соналда музеялъул директорлъун вукIарав Д. Павловас, панорамаялъухъ хал гьабулаго, хIукму гьабун буго гьеб хвасар гьабизе кколин ва бихьизабизе цебе лъезеги бегьулин абун. Амма кIун гьечIо яги бокьун батич1ого букIинеги рес буго.\n1932 соналда профессор Городецкияс лъазабун буго нилъер заманалде данде кколареб идеология бугин Рубол, гьединлъидал, панорамаялъе реставрация гьабиялъул биценго букIинеги кколарин.\nПрочитано 613 раз\tПоследнее изменение Пятница, 24 июля 2020 12:11\nДругие материалы в этой категории: « Аралъул хIисаб гьабуни…\tМаршал ШугIайпов »\n13:28, 31 июля 2021, 17\n13:25, 31 июля 2021, 17\n13:21, 31 июля 2021, 14\n10:44, 31 июля 2021, 39\n10:41, 31 июля 2021, 39\n21:50, 30 июля 2021, 104\n21:47, 30 июля 2021, 103\n13:23, 30 июля 2021, 156\n12:56, 30 июля 2021, 169\n12:20, 30 июля 2021, 153\n11:13, 30 июля 2021, 155\n10:52, 30 июля 2021, 269


ХутIиладай Россия Парламенталъул Ассамблеялда\nЕвропаялъул Шураялъул парламенталъул Ассамблеялдаса Россиялъул вакилзаби нахъе гьаризе бегьиялъул суалалда сверухъ чанго батIиял пикраби загьир гьарулел руго Россиялда. Пачалихъияб Думаялъ тIоцебесеб апрелалдаго къабул гьабун букIана лъазаби гьеб суалалда бан.\nЕвропаялъул Шураялъул парламенталъул ассамблеялда Россиялъул вакилзабазул бетIер Алексей Пушковас лъазабун буго нагагь парламенталъул Ассамблеялдасан Россия нахъе гьабиялъул суал гьоркьоб лъолеб бугони, Россиялъул вакилзабазул къокъа, тIадеги рахъун данделъиялдаса нахъе ине бугин абун.\nАмма Алексей Пушковасул лъазабиялдаса гIажаиблъи загьир гьабулеб буго ПАСЕялъул генералияв секретарь Войцех Савицкияс Эркенлъи радиоялъе кьураб интервьюялда.\n«Цо-цоязе бокьаниги бокьичIониги гьеб суал борхизе буго ассамблеялъул данделъиялда. Гьеб буго гIадатияб регламент. Парламенталде бачIун буго гIарза. Гьелда тIасан кIалъа-ралъаял тIоритIичIого нижее рес букIунаро» - ян абулеб буго генералияв секретарас.\nРоссииялъул рахъалъ гьединго лъазабулеб буго Европаялъул Шураялъул парламенталъул ассамблеялда гьоркьосан Россиялъул вакилзаби нахъе гьарулел ругони, Россиялда чIвазе къотIиялъул къануналда лъун букIараб мораторий бахъизе бегьиялъул хIакъалъулъ.\nЧIвазе къотIиялъул къануналда Россиялда мораторий лъун букIана Парламенталъул ассамблеягун цадахъ рекъон хIалтIулеб заманаялъ.\nГьеб гьоркьоблъи къотIизе тIани къотIиялъул къуват хвезе бугин лъазабун буго «Эхо Москвы» радиоялъе Россиялъул Федерациялъул шураялъул гIахьалчи Игорь Морозовас.\nХадубккун «Независимая газетаялъе» Игорь Морозовас абун буго чIвазе къотIиялде мораторий Россиялъ жиндиего гIоло лъун букIанин.\nЖиндир лъазаби кколин бакътIерхьул улкабазе гьабураб лъазабилъунин абун.\nИгор Морозовасул лъазабиялда тIад рекъон йиго Россиялъул омбудсмен Элла Памфиловаги. Гьелъул «Коммерсант» газетаялъе гьабураб лъазабиялда абулеб буго Европаялъул Шураялъул парламенталъул ассамблеялда гьоркьоса Россия бахъичIого хутIизелъун гьабулеб ракIалде щвезаби букIанин гьебин абун.\nПАСЕялъул гIахьалчилъиялдаса Россия нахъе гьабуни гьеб, я россиялъе, я жибго Европаялъе пайда кьолеб иш гурин рикIкIунеб буго инсанасул ихтиярал цIунулев Сергей Пашиница.\n«КигIан кIваниги дипломатияб къагIидаялъ хIаракат бахъизе кола Парламенталъул ассамблеялда гьоркьор хутIизе. Амма нахъе гьарун гурони теларин лъугьани Россиялъул изну буго данделъиялдаса тIадеги рахъун нахъе инее» - ян абулеб буго инсанасул ихтиярал цIунулез.\nБищунго цебегосеб инсанасул ихтиярал цIуниялдасда тIасан идара Москваялъул Хельсинкиялъул къокъаялъул нухмалъулей Алексеева Людмилаца лъазабун буго гьадин:\n«Дие бокьилароан Россия нахъе гьабизе парламенталъул ассаблеялда гьоркьосан. Дие бокьун гьечIо Россия ккезе рухIанияб,политикияб ва экономикияб сангаралде нахъе. Дида бичIула цогидал улкабазул разилъи гьечIолъи россиялъул тIадтараздасан. Амма бокьилаан кинабго лъикI лъугIизе».\nHuman Rights Watch идараялъул цеехъан Татьяна Локшинаца рикIкIунеб буго Россиялъе чара гьечIого хIажат бугин Европаялъул Шураялда гьоркьоб хутIизе. Россиялдасаги Европаялъеги хIажат бугин. Щай гурелъул Россия Европаялъул бутIа кколеб букIун.\nТатьяна Локшинал рагIабазда рекъон Парламенталъул ассамблеялъул гьаб сессиялда цIакъ хIалуцараб хIал буго.\nХас гьабун Россиялъул суал гьоркьоб лъезе кколеб букIиналда бан. ХутIизе бугищ Россия Парламенталъул ассамблеялъул гIахьалчилъунали лъазе кола арбагI къоялъ тIобитIулеб данделъиялда.


ТIадегIанал цIалул идарабазда абитуриентал къабул гьарулеб ригь тIаде щвей жалго абитуриентаздасаги гьезул улбузе ургъел бугеб заман кколеб буго. ГIаммаб куцалъ соналдаса соналде цIиял рачIунел студентазул лъаялъул даража гIодобе кколеб бугин, гьелъул хIасилалда кколеб даражаяул лъай гьечIел специалистал риччалел ругин тIадегIанаб лъай кьеялъул идараязгийилан абулеб буго экспертаз.\nЖакъа Россиялъул регионазда гъорлъ, цIалдохъабазул ва студентазул гIаммаб къадаралъул рахъалъ Дагъистаналъ ункъабилеб бакI кколеб буго. Гьезул къадарги 370 азарго чиясдаса цIикIкIун бугин баян гьабуна 22 июналъ Лъай кьеялъул министерлъиялъул вакил Лариса Абрамовалъ, лъай кьеялъул системаялда дандчIвалел квекIеназул бицунеб данделъиялда. Гьелъул хIасилалда лъай кьеялъул сфераялда гIемер гIунгутIабиги ругила. Аслияблъун гьелъ рикIкIана инфраструктура, ай гIураб къадар школабазул гьечIолъи, демографиялъулаб ахIвал-хIал лъикIаб рахъалдехун хисун букIиналъ, кIиго ва лъабго хиси гьабун хIалтIулел ругила школаби.\nТIадегIанаб лъай кьеялда жанир ругел гIунгутIаби дагь ругин, гьелъие аслияб гIиллалъун кколин лицензия гьечIел ва щакал ВУЗал къайилан тIаде жубана гьелъ. Амма гIадатиял гIадамазул пикруялда тIолго лъай кьеялъул системаялда жаниб бугеб аслияб гIунгутIилъун кколеб бугин ришватчилъи. Масала, цIализе лъугьунагонцин гIарац кьезе кканин жинцайин абулеб буго ХIажиева Зарипатица. Бюджеталъул бакIал дагь рукIиналъ, кидаго цеве ккарав ва гIарац кьурав гурого ворчIуларила гьел бакIазде, гурого коммерциялъул рахъалде лъугьине кколила, лъагIа-лъагIалие гIарацги кьун.\nАмма кIиго соналъ цебеги улбуз ургъел гьабун Цогояб пачалихъияб экзамен кьун киналго лъугьунел рукIун ратани цIализе, ахираб кIиго соналъ цIалдохъабаз гIицIго жидерго лъаялда мугъчIвай гьабун кьунин гьебилан баян гьабулеб буго Дагъистаналъул Пачалихъияб университеталъул хIалтIухъан Ажай Абиевалъ. Гьей гьединго кколей йиго ЕГЭ кьолеб куцалда хадуб халкквей гьабулеб пачалихъияб комиссиялъул вакилги. Исанасел абитуриентазул лъаялъул даража квешаб гьечIин, гIицIго лъай бугел гурого цIализе лъугьине ресги гьечIин бицана гьелъ «Эркенлъи» радиоялъе.\nАжай Абиева: «Ахираб кIиго соналда жаниб, Цогояб пачалихъияб экзамен кьеялъул шартIал согIлъизарун рукIиналда бан, абитуриентазул лъаялъул даража бахун буго. Цере гIолилал эбел-инсул чвантида ва лъай-хъваязда божун рукIунел рукIун ратани, гьанже гьел гIицIго жидерго лъаялда божизе кколел руго. Гьеб лъикIги буго. Киназдаго гуро бищун дагьал баллазул къадар босизе кIолеб. Гьелъ, гIицIго лъай буел гурго рорчIуларо цIализеги».\nЖакъа ЕГЭялъул хIасилазухъ балагьани бихьулин лъай кьеялда жаниб бугеб хIакъикъияб сурат, гьеб суратги цIакъ квешаб бугин тIаде жубана Абиевалъ. 2015 соналда ЭГЭ кьун буго кинабниги 22 азарго гIанав чияс, гьезул гIицIго 19949 чиясе щолеб буго школа лъугIиялъул документ, ай аттестат, КIиазаридаса цIикIкIун цIалдохъабазе гьеб шолеб гьечIо. КIиябго аслияб экзамен, ай гIурус мацI ва математикаялъе кIийил ккеялда бан. Араб соналда данде ккун ЕГЭ кьезе кIвечIезул къадар 612 чияс цIикIкIун буго исана.\nГIемер саназ Дагъистаналъул пачалихъияб университеталъул Социалияб факультеталда хIалтIулев тарихчи ХIажимурал Доногъол пикруялда абитуриентазул лъаялъул даража соналдаса соналде мукъсанлъулеб буго. Гьелда тIадеги, гIемерисел тIоцебесеб курсалде рачIарал студентазда сах-саламат цIалдезецин лъаларин баян гьабуна тарихчияс.\nХIажимурад Доногъо: «Цо сон гуро дир бугеб университеталда хIалт1улелдаса. Дида рихьула санайил рачIунел студентал. ГIемерисел тIоцебесеб курсалда ругел студентазда берцинго цIалдезецин лъаларо. Гъваридаб лъайги гьезул букIунаро. Соналдаса соналде рачIунел руго лъавукъал студентал. Гьелъул аслияб гIилла буго лъималаз тIахьал цIалулеб гьечIолъи. Цо-цо дица цIехола студентазда кинаб тIехь гьез гьабсагIат цIалулеб бугебали, киналго руцIухIун чIола. Кинаб тIехь гьез гIумруялда жаниб цIаларабали цIехедал, гIицIго анцIго проценталъ цо-кIиго тIехь рехсола. ТIахьал кIвар гьечIеллъун рикIкIунел рукIин, цIалдолел гьечIолъи ккола аслияб гIилла лъималазул лъавукълъиялъул».\nГьелда тIадеги, цIализе лъугьунаго, престиж бугеб, ай даража тIадегIанаб бакIалда цIали бугила гIолилазул мурад, хадусеб хIалтIи щвеялъул ва щвараб лъай гIумруялда хIалтIизабизе ккеялъул ургъел букIунарила. Социалияб факультет кколеб буго Юридикияб ва Экономикияб факультетазда цадахъго бищун престиж бугеблъун рикIкIунеб, санайил гьенире лъугьине бокьаразул къадарги бищун цIикIкIараб букIунеб буго.\nЦогидаб гIилла кколила ахирал соназ аслияб лъай кьеялда ва тIадегIанаб лъай кьеялъул системаялда жанир гьарурал хисбасал. Гьедин, 2011 соналдаса бахъун, ВУЗазда специалистазул бакIалда бакалаврал ва магистрантал хIадурулел руго. Гьеб хис-бас ккеялъе гIила кколеб буго 2003 соанлдаса бахъун Россиялъул лъай кьеялъул система Боллонский процессалда гъорлъе лъугьин. Амма гьелъул хIасилалда ккарал лъикIал хиса-басиял гьечIин, я ришватчилъи, я цогидал гIузрабиги тIагIинчIин рикIкIунеб буго экспертас.


Кверазе хIалтIи - рекIее рахIат » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Ваши письма - Нужер кагътал » Кверазе хIалтIи - рекIее рахIат\nКверазе хIалтIи - рекIее рахIат\nДобавил(а): istina от 29-03-2017, 10:56\nАраб гIасруялъул ункъоабилел соназда Ленинградалда махщел камил гьабиялъул курсазда вукIаго, эркенаб къоялъ цо цIунтIасев уна Эрмитажалде, суратазухъ балагьизе. Заманалдасан гьесда бихьула жиндихъго гIадамал балагьун рукIин. Хадуб баянлъула гьел цIунтIасесда ретIарал хьитазухъ халгьабулел рукIин. Гьедин лъугьуна цIунтIасев Ленинградалъул музеялъул экспонатлъун. Кверазе хIалтIи - рекIее рахIат\nЩай бегьулареб школазда тIагIалаби гьарулеб къагIида малъиялъул дарсал кьезе? "БежтIа" ансамблялъул гIахьалчагIаз ретIарал хьитаз гIажаиблъизаруна Москваялда ва Парижалда гьезухъ балагьизе рачIарал.\nЦебе къанагIат гурони щолароан чакмаял, галошал, ботинкаби ва цогидалги хьитал. Гьелъ руччаби хIажаталлъун кколел рукIана квасул хьитал - журабал гьаризе. Нартил чирахъги бакун, къаси кватIизегIан хьухьарулаан гьел. Кверзул махщел камиллъизабизелъун ва руччабазе хIалтIи чIезабиялъул мурадалда, ункъоабилел соназда Мокъокъ росулъ моцIрол болжалалда бана лъеберго метр халалъиялъул, чанго рукъ жаниб бугеб цех. Цинги байбихьана журабал гьаризе, ва кIикъоялда анцIго чIужугIаданалъе росулъго хIалтIиги щвана. МагIарухъ гьарурал журабазе кIудияб къимат кьуна Англиялдаса, Япониялдаса туристаз. ГIажаиблъизе бачIунаан, хъвазе-цIализе лъаларел херал руччабаз, хьитазда ва цIиндакIазда батIи-батIиял накъишал гьарулеб къагIида бихьидал. Кверзул махщел цIуниялъе кIудияб квербакъи гьабулаан школазда, гьеб мурадалда кьолаан хасал дарсал. Ахирал соназда гьеб киналдего тIаде ракь хъвалеб буго. БукIаниги, гьабсагIатги руго гьел хьитал гьарулел руччаби. Москваялдасацин рукIуна заказалги. Гьединго, цебе щибаб росулъ батичIониги, рукIана цо-цо росабалъ тIамур гьабулел устарзаби. ЦIалдохъабиги ругьун гьарулаан батIи-батIиял цIулал тIагIелал гьаризе. Чанго соналъ цебе цIалдохъабаз гьарурал тIагIалабазул выставкацин гIуцIун букIана Гьинухъ росдал школалда. НусгогIан соналъ цебе АзилтIа росдада гIагарда букIун буго щагIил цIарагI гьабулеб бакI. Ункъогоялдаса цIикIкIун сонал рарав Идрисов ГIисаца бицунаан росдадаса бакъбаккудехун ругилан щагIил цIарагI хIадур гьабулеб печалъул хутIелал.\nКIигогIан соналъ цеве Кубачиялде щварав Дагъистаналъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас абун букIана, кверзул махщел цебетIезабиялъул мурадалда, школазда цIалул планалде тIадеги сагIат кьезе ккелин. Гьайгьай, киналго школазде Дагъистаналъул бетIер щоларо, амма гьеб хIалтIи тIадкъазе бегьилаан районалъул бутIрузда. Автор: ГIиса ГIабдулаев\nЩивасул гIумруялда лъалкI толев инсанХIалтIухъанасул къимат кидаго букIунаЦIулал устарасул накъишалЦеретIезе рес буго, къайи цIикIкIун гьабуниХалкъияб кечI-бакъан росабалъ хутIила


Россиялъе хIажат буго хиса-баси | Партия ЯБЛОКО\nРоссиялъе хIажат буго хиса-баси\n«Яблоко» партиялъул аслияб мурад ккола Конституциялда рекъон Россия цебетIезе ва гражданазе хъулухъ г ьабулеб социалиябгун демократияб пачалихъ гIуцIи.\nЩай ниж унел ругел Думаялде?\n«Яблоко» парламенталде унеб буго граждназул интересал рихьизаризе ва дандекколел законал къабул гьаризе.\nСунда данде ниж къеркьолел ругел?\nВластьги бизнесги цолъизабиялде данде. Нижеца тIалаб буго:\nСурсатал ричун ва бюджеталдаса гIарац олигархазул ва чиновниказул чунтубузухъе ккечIого букIиналда данде.\nОфшоразда регистрация г ьабурал компаниязда хасаб налог лъеялъул низам чIезабиялде данде.\nКоррупциялда данде къеркьей. Нижеца тIалаб г ь абулеб буго:\nЖидерго буголъиялъул хIакъалъулъ баян кьун бажаруларел чиновниказе тамихI г ьабизе бихьизабулеб ООНалъул Конвенциялъул 20-абилеб статья тасдикъ г ьабизе.\nЧиновниказул декларациялъул тIубараб хал-шал г ьаби ва пачалихъияб хъулухъалдаса эркен г ьаризе жидерго буголъиялъул хIакъалъулъ баян кьун бажаруларел хIакимзаби.\nПачалихъалъул бутIа бугел компаниязул директораллъун рукIине г ьукъизе чиновниказе ва депутатазе.\nУлкаялъул гражданазул ихтияразул ращалъи г ьечIолъиялде данде. Нижеца тIалаб г ь абулеб буго:\nРукIа-рахъиналда, медицинаялда ва транспорталда хурхарал бигьалъаби чиновниказе нахърахъизе, г ьединго мигалкаби лъугIизаризе.\nЧиновниказе ва гIадатиял гIадамазе цогояб къагIидаялъ пенсия чIезабизе.\nЧIахIияб ва г ьитIинаб бизнесалда г ьоркьоб бугеб ращалъи г ьечIолъи лъугIизабизе.\nМиллатазда гьоркьоб бугеб рокьукълъиялдеданде. Нижеца тIалаб гьабулеб буго:\nМиллатазда гьоркьоб рокьукълъи ва халкъалъул ихтиярал ращад гьариялда хадуб халкквей.\nШколалъулпрограммаялдалъеземиллатазда г ь оркьоббухьенщула г ь абиялъулдарсал.\nТоталитаризмалда ва сталинизмалда данде. Нижеца тIалаб гьабулеб буго:\nБольшевиказул ва Сталинил репрессиял ритIухъ гьариялда хадуб жавабчилъи букIинабизе.\nСундуе гIоло ниж къеркьолел ругел?\nГIадамазул ва гражданазул ихтиярал цIунулеб ва эркенаб пачалихъалъе гIоло.\nЩивасул рукъ, буголъи законалъ цIунун букIиналъе, щивасул гIумруялъул балъголъаби цIуниялъе гIоло.\nГIайиб г ь ечIого чи эркенлъиялдаса махIрум г ьавиялда данде.\nЗаконалда дандекколарел ишал гражданазда аскIор г ьарурал ихтиярал цIунулел органазул хIалтIухъабазе тамихI г ьабиялда данде.\nТуснахъазда ругел гражданазе лъикIал шартIал чIезаризе.\nГражданазул ихтияразе гIоло\nМитингал, пикетал, демонстрациял г ьариялъе цебеккунго гIадлу-низам бихьизабизе.\nБихьиназулги руччабазулги ращадал ихтиярал рукIинаризе, руччабазул ихтиярал ращад г ьарунгутIиялъе ахир лъезе.\nКоммерческиял гурел гIуцIабазе хIалтIизе эркенлъи кьезе.\nСМИязул эркенлъи калам г ьечIого цIунизе\nКиналгомиллатазул лъидаго бачIеб телевидение гIуцIизе.\nРищиязулъ ритIухълъи г ье чIолъи биччангутIизе.\nРищиязул комиссиял гIуцIулаго киналго партияз гIахьаллъи г ьабизе.\nПолитикиял партиязул регистрация г ьабиялъулъ биг ьалъаби г ьаризе.\nБитIараб судалъе гIоло\nМекъал хIукмаби г ьариялда хадуб халг ьаби къвакIизабизе.\nСудалъулаб корпус тIубанго цIиг ьабизе.\nХалкъалъул халкквей чIезабизе хасал хъулухъазда ва къуваталъулал структурабазда хадуб.\nФСБялъул, ФСОялъул ва полициялъул хIалтIухъабазул ихтиярал цIикIкIинарулел законаздаса ва законалъулал актаздаса инкар гьабизе.\nМиллияб политика ва федерализм\nФедерациялъул Советалъул членал рищизе Федерациялъул субъекталъул халкъаз.\nИсполнительнияб власталъул бутIрул РФялъул субъектаз рищизе\nЭкологияб ва тIабигIияб балагь бачIарал регионазе пачалихъияб рахъалъ кумек г ьаби.\nМиллиял мацIал, Россиялъул халкъазул культура цIунизе ва гьел мацIазда газетал ва журналал рахъизе.\nМиллиял республикабазда жиндирго рахьдал мацIалда лъай кьезе рес букIинабизе. Киналго школазда бокьаразе рахьдал мацI ва адабият лъазабизе ихтияр кьезе.\nБакIалъулаб нухмалъи цебетIезабизе\nБакIалъулаб нухмалъиялъе дандекколарел хIукмабазул цIидасан халгьабизе.\nКинабго буголъиялдаса щолеб магъало кьезе бакIалъулаб нухмалъиялъул органазе.\nПрофессионалияб армия гIуцIизе контракталда рекъон, рагъулаб хъулухъалда ругезе харжал цIикIкIинаризе, г ьел хьезаризе рукъзабаздалъун.\nХIакъикъиял хIинкабазда рекъон рагъулаб техника ва армия гIуцIизе.\nКъватIисеб политика хIасил кколедухъ гIуцIизе\nРоссиялъул цолъи цIунизе ва цогидал улкабазе г ьелдаса хIинкъи г ьечIолъи чIезабизе.\nРоссия цадахърекъон хIалтIизе Еросоюзгун ва Европаялъул улкабигун цIиял пачалихъиял гIуцIаби церетIеялъе.\nХалкъазда г ьоркьосел гIуцIабазда ва конвенцияздаРоссиялъул гIахьаллъи гIатIилъизабизе.\nСоциалиябгун (халкъалъулаб) базаралъулаб экономика\nЩивав чиясул буголъиялъул ихтиярал цIунизе: рукъалъул акционериял данделъабазул ва ракьул бутIабазул.\nБуголъиялъул хъвай-хъвагIай гьабиялъулъ бигьалъаби гьаризе.\nМонополиязул рагьараб бича-хиси гьабизе, ва гьелъул хIакъалъулъ баян халкъалда рагIизабизе Интернеталда лъезе.\nПредпринимателазе квалквал гьабулел хIукуматалъул хъулухъчагIазе кьварараб тамихI гьабизе.\nЦIиябэкономикияб политика гIуцIизе ва тIабигIиял сурсатазда рачIолъи лъугIизабизе.\nРоссиялъе экономика цебетIеялъе гIоло нижеца хIадурун буго программа «Ракь – рукъ – нухал». Жакъа Россиялъул миллион чиясул рес буго жиндиего ва жиндирго лъималазе жалго бетIергьанаб ракьул участокалда тIад рукъ базе. Гьеб программаялъул хIасиллъун букIина:\nгIадамазе рук ъ базе мурадгун чIорого ракьалги кьун ва гьелда бан чанго миллион чиясе хIалтIул бакIал гIуцIизе;\nпачалихъалъул кумекалдалъун гьел гIадамазе рукIа-рахъиналъе шартIал гIуцIизе: нухал гьаризе, газ бачине, токалдалъун ва лъедалъун хьезаризе.\nГьитIинаб ва гьоркьохъеб бизнесалъул рахъкквезе\nКредит босиялъулъ бигьалъаби гьаризе.\nГьитIинаб бизнесалъул кооперативазе ракь босиялъулъ ихтиярал цIикIкIинаризе.\nИжараялъе кьун ругел бакIа л ва ракьал росиялъулъ къвакIараб божилъи чIезабизе.\nЧIахIияб бизнес хутIун цогидаб бизнесалда тIад лъураб магъало дагь гьаби.\nХалкъалда гьоркьоб рикьи дагь гьабизе\nГIумру гьабизе хIажалъулеб чара гьечIеб къайиялъул сияхI цIикIкIинабизе.\nБищун гьитIинал харжал ращалъизаризе 50 процент гьоркьохъел харжазде щвезегIан.\nПенсия ва социалиял пособиял цIикIкIинаризе.\nГьединго инвалидазе пособиял цIикIкIинаризе ва гьезие хIалтIул бакIал чIезаризе.\nХIалтIул ихтиярал цIуни\nЗабастовкаби гьаризе ихтияр кьезе.\nЭркенал профсоюзал гIуцIизе ва гье зул бутIрул эркен гьари чIого рукIиналъе божилъи гьабизе.\nЛъай кьей цебетIезаби\nЧIобогояб гьоркьохъеб ва тIадегIанаб лъай босизе рес букIинабизе.\nЛъималазул ахал цIикIкIинаризе ва щибаб лъимералъе ахазда бакI чIезабизе.\nЧамалиго нухалъ харжал цIикIкIинаризе лъималазул ахазул хIалтIухъабазе, школазул, училищабазулва тIадегIанал цIалул идарабазул преподавателазе.\nЛъай кьеялъулъ коммерция биччангутIизе.\nСахлъи цIуниялъул даража борхизаби\nЧIорого сах гьаризе рес щ вей.\nМедхIалтIухъабазул харжал цIикIкIинаризе.\nЧIобогояб диспансеризация гьабизе халкъалъул.\nКъватIисан рачIунел лъикIал, къанагIатал дарабазда ва медицинаялъул къайиялда тIад лъолеб магъало нахъбахъизе.\nГIалимзабазул интеллектуалиял ихтиярал цIунизе.\nПачалихъалъ рахъкквезе гIолохъанал гIалимзабазул.\nКъватIисан бачIунеб гIелмияб цIех-рех гьабулеб къайиялда тIад лъолеб магъало нахъбахъизе.\nРоссиялъул культураялъулгун халкъалъул лъай-хъвай цIикIкIинабизе\nИскусство ва культура цебетIеялъе гIарац биччазе.\nПачалихъалъул кумекалдалъун тIаде гIолеб гIел культурияб гIумруялде бачине.\nСверухълъиялда рацIцIалъи цIунизе\nЭкологиялъуб министерство цIигьабун гIуцIизе.\nПачалихъияб экологияб цIех-рех гьабулеб институт цIигьабизе.\nКъватIисеб пачалихъалдаса бачIунеб ядернияб цIатариялдаса, цIиял АЭСал раялдаса инкар гьаби.\n«Яблоко» партиялъ Россиялъул гражданазе бихьизабулеб буго нилъер улка цебетIезе рес бугеб программа. Гьеб нухккун унел руго киналго церетIурал улкабиги.\nНилъер улкаялда цебе буго кIиго батIияб нух:\nЯлъуни г ь еб XXI гIасруялда цебетIезе,\nялъуни г ь енибеги щве чIого гъоркье борти ва лъабабилебдунялалда гъорлъ ругел улкабазул сияхIалде гьоркьобе ккей.


Балагьараб мехалда, «РФялда хъизамалдагун рукIа-рахъиналда зулму гьабунгутIиялъе тадбирал гьариялъул хIакъалъулъ» абураб законопроект квешаб гьечIин ккола. Амма кIвар кьун балагьараб мехалда бичIчIулеб буго гьеб закон тасдикъ гьабуни рукIине ругел квал-квалалги санагIат рекъечIел рахъалги.\n2016 соналда РФялъул Пачалихъияб Думаялъул данделъиялда тIоцебесеб нухалда цебелъуна рехсараб законопроект. Гьеб нахъчIвана, амма 2019 соналда гьеб цIидасан къватIибе бахъана. Гьелъие гIиллалъун рехсолеб буго, хъизамалда зулму гьабиялда бан, Европаялъул судалде россиялъулазул хитIабал гIемерлъи. Иргадулаб нухалда гьелъул халгьабуна исана 25 январалда.\nБицен гьабулеб законопроекталъул буго 25 статья. Гьелда рехсолел «такъсиралгун тамихIалги» гьезул халгьабулел ва гIайиб чIезабулел идарабиги цIидасан гIуцIичIого, гьабсагIаталда улкаялда хIалтIулел ругел къануназдаса пайда босиго лъикIаб гьечIищ? Гьединаб пикру данделъиялда загьир гьабуна РФялъул Миллияб умумузул комитеталъул председатель Ирина Волынцевалъги. Президентасда цебеги федералиял идарабаздаги хъизамалъул ихтиярал цIунун цее яхъуна гьей. Масала, лъимал хьихьулей эбелалъе моцIрол харж чIезабизе кколин абураб пикруги тIоцебе загьир гьабуна гьелъ. (Гьанже Федералияб Собраниялде гьабураб ХитIабалда Владимир Путиница лъазабуна, лъимералъ лъабго сон базегIан эбелалъе харж кьезе бугин абун). Волынцевалъ суал лъуна, хъизамалъулги лъималазулги масъалаби тIураялъул мурадалда хасаб министерство гIуцIизе кколинги. «РФялъул хIукуматалда гьечIо эбелалъулги хъизамалъулги масъалаби тIуразарулеб цогояб идара. Гьел масъалаби рикьун руго батIи-батIиял идарабазда гьоркьор. Гьел идарабаздаги хIалтIулел руго лъималги хъизамги гьечIел хIакимзаби. Дир пикруялда рекъон, лъимал гьечIев чиясда хъизамалъул масъалаби ричIчIизе рес гьечIо!» - ян абуна гьелъ.\nЦIияб законалъул проекталъул хIакъалъулъ пикру цIехон гьей щвана улкаялъул батIи-батIиял регионазде. Дагъистаналъул ЖамгIияб палатаялдаги тIобитIараб ЖамгIияб палатаялъул данделъиялда гьоркьоб лъун букIана гьеб суал. Гьединаб закон хIажат гьечIин абуна 44 чияс. Цо чияс лъазабуна, жинца проект мухIканго цIаличIин ва пикру загьир гьабун бажаруларин абун. Нилъер хасияталъеги халкъалъул тарбиякьеялъеги рекъонкколеб закон гуро гьеб», - ан бицана ДРялъул ЖамгIияб палатаялъул председатель ГIабдулхIалим Мачаевас.\nХъизамалда яги батIияб бакIалда вукIаго инсанасе зулму гьабиялъухъ тамихI гьабула РФялъул Административияб низам хвезабиялъул ва уголовнияб кодексалъул статьябазда рекъон. Рехсарал законаз гьукъула инсан вухизеги, гьесул черхалъегун сахлъиялъе зарал гьабизеги. Гьединлъидал цIияб законопроекталъ низамалде бачине кколеб буго гIицIго моралияб зарал гьабиялъул иш. Мисаллъун рехсезе бегьула эмен лъималазде семи (малъараб гьабунгутIи сабаблъун).\nКъокъго абуни, цIияб законалъ зулмулъун рикIкIине буго хъизамалда билълъанхъараб гIадлу чIезабиялъул мурадалда гIуцIулел тадбирал. Масала, сардилъ къватIахъ вукIунгеян абун, инсуца васасе гIадлу гьабуни, васасул ихтияр буго, «жиндие зулму гьабулеб бугин» абун хитIаб гьабизе. Гьебмехалда инсуе гьукъизе буго хъизамалда гьоркьов вукIине. Гьезда аскIове къагеян лъазабун хадуб эмен рокъове вачIани, гьев туснахъалде тIамизецин рес буго.\nЭкспертазул пикруялда рекъон, «Хъизамалда зулму гьабиялъул хIакъалъулъ» абураб закон къабул гьабуни, щибго гIилла гьечIев чи махIрумлъула лъималазе тарбия кьеялдасаги жиндирго мулкалдаса пайда босиялдасаги. Гьелде тIадеги, гьеб законалъ рагьулеб буго ришватчилъиялъе нухги. ХIакъикъаталдаги зулму гьабулев чиясе рес буго, ришватги кьун, жиндир хIакъалъулъ баянал рахчиялъеги. Гьединабго рес щвезе буго гIарац хириял гIадамазеги. Масала, «бечелъизе руго» зулмуялъукье ккарал гIадамазул жагъаллъараб сахлъи цIуниялъул мурадалда рагьизе ругел идарабазул хIалтIухъабиги гьединал идарабазда хIалтIизаризе абун батIи-батIиял программаби хIадурулел психологалгун эксперталги.\nДагъистаналъул халкъазул руго жидерго хасал гIадатал, рукIа-рахъиналдагун хъизамалда рилълъанхъарал низамал. Масала, нилъеда мекъаблъун бихьула чIахIиязул адаб рехунтей, гIисиназул тIалаб гьабунгутIи, чIужугIадан бихьинчиясде гьаракь борхун кIалъай ва гь.ц. Нилъеца лъимал ритIула гIи-боцIул тIалаб гьабизеги, иццухъа лъел гIеретI цIезеги, мадугьаласе кумекалъеги. Гьеб рикIкIунаан гIолеб гIелалъе тарбия кьеялъул аслулъунги хъизам-жамгIияталъул цолъи-гъункиялъул кьучIлъунги. Рехсараб законалъул проект къабул гьабун хадуб, гьединаб тарбиякьеялда абизехъин буго «хъизамалда зулму гьабилъун».\nХъизамалда зулму гьабилъун щиб рикIкIине кколеб, законопроекталда рекъон? Документалда абулеб буго: «хъизамалъулаб рукIа-рахъиналъул зулму ккола цебеккунго ургъун, чIванкъотIарав чиясул черхалъе яги гьесул психикаялъе, яги гьесул мулкалъе зарал гьаби; гьеб заралъул букIунаро административияб правоялда яги уголовнияб такъсиралда релълъараб хасият» абун. БичIчIулеб мацIалде буссинаби, зулму гьабилъун рикIкIине бегьула цIарагI чурулаго, гъадаро бекиги (экономикияб зулму гьаби!), йо, эбелхвад, хехго квен цебе лъеян росас лъадуде ахIиги (психикияб зулму!), цо дие мун бокьулеб куцанги абун, лъимер беэдулаго, гьесда квер кIутIиги (физическияб зулму!).\nКинха чIезабулеб пуланаб хъизамалда цояс цогидасе зулму гьабиялъул хIужа? Гьединаб баянгун низам цIунулезул идараялде телефоналдаса кIалъазе бегьула гьебго хъизамалъул чиги, мадугьалги, къотIносан унаго, пуланаб рокъоса ахIи-хIур гIинда чIварав нухлулавги. Рехсараб законопроекталъул щуабилеб статьяялда рекъон, гьединаб баяналъул цIех-рех гьабизе тIадаб буго полициялъулги, федералияб ва регионалиябгун бакIалъулаб нухмалъиялъулги, прокуратураялъулгун социалиял хъулухъазулги идарабазда. Нилъер аби буго, рукъалъул хабар къватIибе гьурщугеян абун. Нухлуласда зулму кьейлъун пуланаб хIужаги бихьун, гьес рехсарал идарабазул цоялде хитIаб гьабиялъул хIасилалда нилъер хъизамал ккезехъин ругеб бакIалъул хIисаб гьабеха.\nДругие материалы в этой категории: « ЦIияб соналде цIияб галигун\tПенсионеразухъе рачIунел «талихIалъул кагътал» »


МахIачхъалаялда рищни-къул бакIариялъул суал нахъойги борхулеб буго. Гьаб нухалда республикаялъул бетIерасул кумекчи ГIалиев ГIалибегица рищни-къул бакIариялъухъ гIарац кьоларел хIакимзабазул цIарал прессаялдаса рехсезе ругилан хIинкъи кьуна. Щай Дагъистаналъул тахшагьаралда гьебгощинаб рищни-къулалъул бицунеб кинал ругел проблемаби ва кин гьел роцIцIине кколел абурал суалазе жаваб балагьулеб буго «Эркенлъи» радиоялъул мухбирас.\nГьаб анкьалъ нахъойги МахIачхъалаялда унеб буго шагьаралда рищни-къул бакIариялда сверухъ ахIи-хIур. Шагьаралъул администрациялдагун рищни бакIарулеб «ЭКО-М» абураб идараялда гьоркьоб рагIи дандеккунгутIи буго. Компаниялъ бицунеб буго, жидее шагьаралъ рищни бакIариялъухъ кьезе кколеб гIарац кьолеб гьечIилан, жибго администрациялъ бицунеб буго, жидеца кинабго кьун бугин, компаниялъ хутIараб гIарац бакIаризе кколин хасал чагIазухъа.\nАраб анкьалъ ЭКО-М компаниялъул хIалтIухъаби хIалтIуде рахъинчIогоцин чIун рукIана, ункъо моцIалъ харж кьун гьечIилан. ГьабсагIаталда гьеб кьун буго цо моцIил харж хутIун, амма тIубанго шагьаралъ гIарац жеги биччан гьечIилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе «ЭКО-М» идараялъул юрист АхIмадова Мадинаца.\n«Нижеца документаздалъун чIезабизе буго нижее шагьаралъул администрациялъ гIарац кьечIин. Дида лъала, гьез кьунилан лъазабулеблъи киса-кибего.\nШагьаралъул администрациялъ гьединал гьерсалги рицун гIадамал гуккулел ругеб мехалъ нижер хIалтIухъабазда ракIалде кколеб буго гьеб унго-унгоги гьедин бугилан. Гьезда кколеб буго нижеца гIарацги нижеего тун жал чIорого хIалтIизарулел ругилан. Гьединлъидал, хIалтIуде рахъинеги гьез инкар гьабураб араб анкьалъ.\nЩаялиего гьел божулел руго хIакимзабаз ва журналистаз бицунеб жоялда. Чанго нухалъ нижер идараялъ хIалтIухъабазе харжал кьезе рес букIинчIогон банкалдаса кредиталцин росун рукIана. ГьасагIаталда МахIачхъалаялъул администрациялъ нижее жеги 20 млн гъуруш гIарац кьезе ккола».\nТахшагьаралъул администрациялъ абуни гIайиб гIунтIизабулеб буго рищни-къул бакIарулеб идараялде. Мэрасул кумекчи Бабасиев Мизинферица абуна «Эркенлъи» радиоялъе, щибаб соналъ шагьаралъ кьолин рищни-къул бакIариялъухъ 209 млн гъуруш гIарац.\nТIолабго гьеб идараялъе кьезе кколеб гIарцул 28% гурони жидеца кьезе кколарин, хутIараб гьез гIадамазухъа бакIаризе кколин. «ЭКО-М» компаниялъ къотIи-къай гьабизе кколин рукъзабазулгун, гьезухъа гIарацги гьез жидецаго бакIаризе кколин. Гьеб гIарацин абуни гьез, 20% гурони бакIаризе кIолеб гьечIин.\nХIакъикъаталдаги, гIемерисеб халкъалъ рищни-къул бакIариялъухъ гIарац кьолеб гьечIилан бицана «Эркенлъи» радиялъе Дагъистаналъул бетIерасул кумекчи ГIалиев ГIалибегица. Гьеб гIарац кьоларел чагIазда гьоркьор руго батIи-батIиял хIакимзаби, кIудиял пачалихъиял идарабазул нухмалъулел. КIиго анкьида жаниб гьез кьезе кколеб гIарац кьечIони киназулго цIаралги, гьезул налъиги прессаялдаса къватIибе кьезе бугилан хIинкъи кьуна ГIалиевас.\nГIарац бакIарулел чагIи «ЭКО-М» компания бугониги, шагьаралъул гIадамазе гьеб рищни-къулалдаса кIудияб квал-квал букIиналда бан, республикаялъул нухмалъулесул кумекчияс хIукму гьабун буго гьеб ишалде гъорлъе жувазе. ГьабсагIаталда рищни-къул бакIараулеб идараялда хIалтIулел руго 453 хIалтIухъан.\nГьез лъухьулеб буго 302 къватI. ГьедигIанго къадар тротуаралги. 73 хIалтIухъанас къотIносан рищни машинабазде реххулеб буго. Щибаб къоялъ шагьаралъухъ хьвадулеб буго кIи-кIи чиясдаса гIуцIараб I3 бригада. 63 машина буго хIалтIулеб, гьезулги 20яб ремонталда буго. ХIасил, щивав хIалтIухъанас бацIад гьабулеб буго 6660 квадраталъул метр къватIалъул, ва гьелъухъ щолеб буго цIакъго дагьаб гIарац. Гьебги моцIаз кьечIого толеб буго.\nГIалибег ГIалиевасул баяназда рекъон, цохIо «Махачкалаводоканал» абураб идараялъул буго рищни бакIариялъухъ кьезе кколеб I0 миллион гъуруш налъи. Руго рукъзал жеги шагьаралъ балансалде росичIел ва гьезул рищни бакIариялъухъ лъицаниги гIарац кьолеб гьечIо.


ЛъикIаб гIумруялде хьул\nЭкспорт баранины может увеличить Дагестан\tРеспублика Дагестан ...\t- 03 июль 2020\nГлава Дагестана Владимир Васильев провёл встречу с ...\tГлава Дагестана Владимир ...\t- 03 июль 2020\nВладимир Васильев встретился с гендиректором ПАО «Россети ...\tВ четверг, 2 июля, в ...\t- 03 июль 2020\nСакъатазе бигьалъаби гьаризе ресал ратулел руго\n25-26 сентябралда МахIачхъалаялда тIобитIана сакъатал ва сахлъиялъул рахъалъ гIунгутIаби ругел гIадамазда (ОВЗ) гьоркьоб «Абилимпикс» абураб цIаралда гъоркь республикаялъулаб III фестиваль.\nДРялъул ЗахIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министерствоялъул гIолилал хIалтIудалъун хьезариялъул «Успех» республикаялъулаб централъул (РМЦЗ) нухмалъулев Шамил МухIамадовас бицана «Абилимпикс» тIобитIиялъул ва исана гьелде гьабураб хIадурлъиялъул хIакъалъулъ.\n«Абилимпикс» ккола ресаздаса пайда босиялъул олимпиада. Гьеб тIобитIулеб буго ОВЗ бугел ва сакъатал гIадамазда жалго гIумруялъулъ, цIалулъ ва хIалтIулъ мукъсаналлъун рихьиларедухъ. ГIемерал мисалал руго ОВЗ бугел гIадамаз ва сакъатаз спорталъулъ, культураялъулъ, лъайкьеялъулъ бергьенлъаби росарал. Нижер аслияб масъала буго гьезул махщел, бахчараб гьунар рагьи. Гьезул мисалалдалъун лъикIаб сахлъи бугев чиясда бихьизабизе бокьун буго, хIалтIизе бокьарав чиясе гьеб камун гьечIеблъи, бокьараб хIалтIи гIумруялде бахъинабизе рес букIин», - ан бицана Шамил МухIамадовас.\n«Абилимпикс» чемпионаталда гIахьаллъулезул къадар цIикIкIана, исана 16 батIияб махщалил къецалги тIоритIана.\n«Хасаб абилимпикс» абураб гIакълуялъул рахъалъ (менталиял) гIунгутIаби ругезда гьоркьоб къец тIоцебесеб нухалда тIобитIана «Абилимпикс» чемпионаталда. Республикаялъул коррекциялъулаб лъайкьеялъул идарабазда цIалулел 27 лъимер гIахьаллъана менталиял гIунгутIаби ругезе гIуцIараб «Хасаб абилимпиксалда». Гьел гIахьаллъана щуго батIияб къецалда: «Рукъарухъанлъи», «Хьитал гьари», «Богогьанлъи», «ЦIулал устарлъи», «Декоративиябгун прикладнияб искусство».\nГIакълиял гIунгутIаби ругезда гьоркьоб «Хасаб абилимпикс» гIуцIана ва гIумруялде бахъинабуна «Успех» РМЦЗялъул директор Шамил МухIамадовас, ДРялъул гIолилазул ишазул министрасул засместитель ПатIимат ГIумаровалъ.\nИсанасеб чемпионаталда жидерго махщел бихьизабуна 150 гIахьалчияс, гьезул хIалтIабазул халгьабуна 115 экспертас, чемпионат нухда бачине кумек гьабулеб букIана 100-ялдаса цIикIкIун волонтерас.\nЧемпионаталда щибаб махщалил гIахьалчагIазе гIуцIун рукIана хIажатабщинаб къайи жаниб лъурал майданал. Гьенир рукIана медицинаялъул ва социалияб хъулухъалъул махщелчагIиги, массажисталги, месед-гIарцул устарлъиялъе ругьунлъулелги, гIисинал богогьабиги, компьютералъул махщелчагIиги ва цогидалги. Исанасеб чемпионаталда рихьизарулел махщелазде тIаде жубан букIана жеги щугоги: «Байбихьул классазул учитель», «Лъималазул ахазул тарбиячIужу», «Дефектология», «Администрирование без данных» ва «Богогьанлъи» абурал.\nРоссиялъул законалда рекъон, хIалтIул коллектив гIуцIулелъул, чан чи хIалтIуде восулев ватаниги, гьезда гьоркьор пуланаб къадаралда сакъатлъи бугел гIадамалги росизе ккола хIалтIуде, гьеб закон тIубазабичIев хIалтIи кьолесда тIаде гIакIаги къотIула. РМЦЗялъул нухмалъулес бицухъе, чемпионаталъул цоги кIвар бугеб масъалалъун букIана хIалтIи кьолезда сахлъиялъул рахъалъ гIунгутIаби ругел махщелчагIиги цогидаздаса нахъеккун хIалтIулареблъи бихьизаби.\n«Абилимпикс» ва «Хасаб абилимпикс» тIобитIана У. М. МуртузгIалиевалъул цIаралда бугеб социалиябгун захIматалъул рахъалъ шартIал бигьалъизариялъул (адаптация) ва профориентациялъул республикаялъул централда (РЦСТАИП). Сахлъиялъул рахъалъ санагIалъи гьечIезе лъай кьезе ва махщел камил гьабизе дандекколел лъикIал шартIал гIуцIараб бакI бугоан гьеб. Централъул азбаралда рагьун рукIана халкъиял художествиял махщелазул майданалги.\nСакъатазул махщел бихьизабулеб чемпионат унеб куц бихьизе вачIун вукIана ДРялъул бетIер Владимир Васильевги республикаялъул ведомствабазул нухмалъулелги. Щибаб махщалил майданалдеги щун, республикаялъул бетIерас гIолилазулгун гьабуна накъитги. Гьев лъалхъана «Ювелирияб ишалъул» майданалда цеве. Гьениб гIарцул устарлъиялъе бугеб махщел бихьизабулеб букIана сакъатал гIадамал ювелирияб махщалие ругьун гьарулей Наида МухIамадовалъ. Республикаялъул бетIерас гьелъ гьабулеб гурхIел-рахIмуялъулаб ишалъе тIадегIанаб къимат кьуна ва гьелъул проект гIумруялде бахъинабиялъе квербакъизе кколин лъазабуна. Гъоркьиса Наида МухIамадовалъул социалияб проекталъе грантги бергьун букIана. Гьелда рекъон, сакъатал хIалтIизе ва ругьун гьариялъе ижараялъе мина босун буго. КватIичIого Наидаца рагьизе буго сакъатал чIобого ювелирияб махщалие ругьун гьарулеб ва хIалтIудалъун хьезарулеб центрги.\n«Абилимпикс» чемпионаталда тIобитIана сакъатлъи бугел гIадамал хIалтIудалъун хьезариялъе ресал ратиялъул ва квербакъиялъул хIакъалъулъ бицунеб данделъиги.\nЖурналистазул гIахьаллъигун тIобитIараб данделъиялда ДРялъул бетIер Владимир Васильевас абуна: «Гьадинал лъималазухъ, гьезие дарсал кьолел педагогазухъ ралагьидал букIинеселде божилъи бижула ва гIемерисел масъалаби хехго тIуразе кIвелин ракIчIола. Цо-цо махщелчагIаз жидедего тIаде босун гьабулеб бугеб ишги хIукуматалъ гьабулеб квербакъиги цолъизабун, гьезие шартIал гIуцIизе ккола нижеца. Ниж жеги ургъила, гьаб централда жаниб махщелазда рекъон гьабулеб къайи бичун гIарац гьабизе рес букIинедухъ шартIал гIуцIиялда тIад. Жидецаго жидеего хIалтIул бакIал гIуцIарал гIолилалги руго республикаялда. Гьединал гIолилал руго гьанирги. ГIагараб заманалда нижеца гьел данде ракIаризе руго. Нижее бокьун буго гьел жидерго ишалъул устарзабилъун рахъине. Гьанир руго киназего дандекколел Интернеталъул ресалги. Гьелдалъун бажаризе буго жалго гIумру гьабун ругел бакIазда, Интернеталда гIолилазе хIалтIи щвезе», - ян.\nИсана тIоцебе тIобитIараб «Хасаб абилимпикс» чемпионаталъул бутIаялъул хIакъалъулъ ДРялъул гIолилазул ишазул министрасул заместитель ПатIимат ГIумаровалъ бицана гьеб кколин тарихияб лъугьа-бахъинлъун.\nРеспубликаялъул чемпионаталда лъикIал хIасилал рихьизарурал махщелчагIи гIахьаллъизе руго Москваялда тIобитIизесеб «Абилимпикс» миллияб чемпионаталдаги.\nПрочитано 124 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 30 сентября 2019 10:43\nДругие материалы в этой категории: « Шапакъат кьуна\tДин батIиял, ватIан цоял »\n15:58, 03 июля 2020, 2\nЭкспорт баранины может увеличить Дагестан\n15:49, 03 июля 2020, 4\nГлава Дагестана Владимир Васильев провёл встречу с председателем Избирательной комиссии РД\n15:45, 03 июля 2020, 3\n14:25, 03 июля 2020, 19\n14:18, 03 июля 2020, 14\n12:40, 03 июля 2020, 39\n12:34, 03 июля 2020, 45\n12:31, 03 июля 2020, 40\n12:27, 03 июля 2020, 35\n12:23, 03 июля 2020, 35\n12:19, 03 июля 2020, 40\n12:13, 03 июля 2020, 38\n12:04, 03 июля 2020, 42


КIинусгоялда цIикIкIун лъимер къабул гьабизе бегьулеб щибго гIилла гьечIого школазде хьвадулел гьечIин Дагъистаналдаилан, лъазабулеб буго республикаялъул прокуратураялъ. Экспертазул пикрабазда рекъон, гьединал лъимазул къадар жеги цIикIкIараб буго.\nПрокуратураялъ лъазабухъе, жакъа къоялда республикаялда школазде хьвадулеб гьечIо 460 лъимер, гьезда гьоркьоса унтун школалде унеб гьечIо 248 лъимер, хутIаразул дарсазде унгутIизе щибго гIилла гьечIо.\nЛъимал школазде хьвадичIолъиялъе багьанаби батIи-батIиял ругин лъазабулеб буго прокуратураялъ. Мисалалъе, чIахIиял лъимал школазде ритIулел гьечIо, щай абуни гьел цIализе ритIун рукIун гьечIо тIоцересел классаздецин. Гьединго лъимал цIализе ритIулел гьечIо хъизаналъул рес гьечIолъи сабаблъун.\nАмма гIемерисала лъимал школалде ургъунго риччалел гьечIо гьезул эбел-инсуца. Мисалалъе, Унсоколо мухъалда лъимал школалде риччаларезда хурхун рагьун руго административияб такъсир гьабиялъул кIиго иш. Гьел улбуз лъималазе школа гьукъун буго жидерго диниял бербалагьиял сабаблъун. Мухъалда бугеб лъайкьеялъул идараялде буюрухъ битIун буго прокуратураялъ лъимал школазде унел ругищали халкквеян.\nГъарабудахкент мухъалдаги прокуратураялда ратун руго диниял суалал сабаблъун лъимал школазде риччаларел хъизанал. Гьеб мухъалда административиб такъсир гьабиялъул анцIго иш рагьун буго прокуратураялъ.\nШколазде риччаларел лъималазда гьоркьор гIемерисала ясал ратанин, абуна «Эркенлъиялъе» прокуратураялда. Руго гьезда гьоркьор диналъул суал сабаблъун школазде унарелги, росасе кьун хадур школа рехун таралги ясал.\nБуйнакскалъул цо школаялдаса учитель Мадина ХIажиевалъ бицухъе, диниял хъизаназдаса лъимал школалде риччалел гьечIо, школалда кьолел дарсал сабаблъун. Гьезие рекIее гIолеб гьечIо биологиялда инсан кин ваккаравали бичIчIизабулеб теориялъул бицин.\nМадина ХIажиева: «ЧIахIиял классазде ине кколел риччаларо гIемерисала. Чанги хъизаналъул бетIер лъала дида жинца яс ичIабилеб класс лъугIун хаду, школале йиччазе гьечIин абулев. Росасе кьун школалде риччаларел ясалги гIемерал руго. Биологиялъул дарсал сабаблъун школазде лъимал риччаларелги рукIуна цо-цо. Дарвинил теория жидер лъималазе кIваричIин абулел чанги рихьана. Исана цо инсуца школалдаса жиндирго яс нахъе ячана гьелъ ункъабилеб класс лъугIизабун хадуб. Гьес абуна гьелда цIализе-хъвазе лъалин ва тIокIаб жо ясазе къваригIуларин гIумрудалъ».\nИнсанасул ихтиярал цIунулей Гульнара Рустамовалъ жиндирго яс школалдаса нахъе ячун йиго. Гьелъие рекIее гIун гьечIо жиндир яс чияр васалгун цо классалда цIалулей йикIин. Рустамовалъ daptar.ru сайталъе бицаралда рекъон, ясалъе дарсал кьолел руго рокъор ва ичIабилеб класс лъугIиналъул документ босизе буго школалда аттестацияги кьун. Рустамовалъул рагIабазда рекъон, университеталъул лъай щвезе буго гьелъул ясалъе, гьей юристлъун яхъина. Амма бичIчIулеб гьечIо кинаб цIалул идараялда гьей юристлъун яхъине йигеяли – Россиялда жеги гьечIо васалги ясалги батIа-батIа цIализариялъул система бугел университетал.\nВасалги ясалги батIа-батIа цIализариялъул рахъ кколел Дагъистаналда гIемер ратизе бегьула. Мисалалъе, МахIачхъалаялдаса ХIажимурад МухIамадовас рикIкIунеб буго балугълъиялде рахарал лъимал батIа-батIа цIализаризе кколин.\nХIажимурад МухIамадов: «ТIоцересел-кIиабилел классазда цIалулел гьел гьитIинал чагIи ругоха. БатIа-батIа цIализаризе ккола балугълъиялде рахарал. Мисалалъе, щуабилеб классалдаса байбихьун. Гурони, бихьиналги руччабиги аскIор ругел бакIалда, бихьиназул гьабулебщинаб жо руччабазде балагьун гьабулеблъун букIуна. Гьединго руччабазулги».\nКин-букIаниги, республикаялъул прокуратураялъ лъазабулеб буго школазде лъимал риччаларезе гIадлу гьабизе бугин. Гьезул тIадкъаязда рекъон, лъималазул ихтиярал цIунулел комиссияз хал гьабун буго Дагъистаналда ругел школазул ва дарсазде лъимал риччаларезда хурхун рагьун руго административияб 190 иш. Лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министерлъиялда тIадкъан буго хал гьабизе лъимал школазде хьвадулел ругищали.\nРихьуни цlияб цlалул сон жеги байбихьичlо\nШколалъ бакIарулеб магъало