НУХАЛ: ЖАКЪАСЕБ АХ1ВАЛ-Х1АЛ. - 23 Октября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Октябрь » 23 » НУХАЛ: ЖАКЪАСЕБ АХ1ВАЛ-Х1АЛ.\nНУХАЛ: ЖАКЪАСЕБ АХ1ВАЛ-Х1АЛ.\nРак1алда гьеч1ого бараб г1азуца ч1езаруна районалъул чанго бак1азда гьарулел рук1арал нухал къач1аялъул х1алт1аби. Г1азу балалде цебесеб къоялъгицин Макьасда Мостоотрядалъул х1алт1ухъаби раг1а-ракьанде щун, ц1вак-ц1вакизабун нухда хъил т1олел рук1ана. Мостоотрядалъулаз ва нилъерго нухазул участкаялъул дорожниказ цебеги районалда къач1арал нухазул х1акъалъулъ дица газеталда хъван бук1ана. Гьал ахирал моц1аз районалда къач1арал нухазул ва хасалоде гьабураб х1адурлъиялъул дие бицана районалъул нухазул участкаялъул начальник Сайгидов Мух1амадица. Бак1-бак1азде щун дидагоги бихьана гьезул х1аракатчилъи.\nГьал ахирал къоязда Мостоотрядалъул х1алт1ухъабаз цебеккун жидецаго къач1ан бук1араб Х1ариколо росулъе рач1унеб нух бикьудасан Ч1алде щвезег1ан бугеб 6 километр нухда асфальталъул к1иабилеб гъат лъолеб бук1ана.\nАраб соналъ гьез г1ат1ид гьабун бук1ана Г1араниса Макьасде нух. Макьасдасан байбихьун буго Мостоотрядалъулаз нух къач1азе. Чабах баччун, гъоркь гьаризе кколел киналго х1алт1абиги гьарун, асфальт т1ун лъабго километр нухлул къач1анин жидецаян бицана дида х1алт1ухъабаз. Риидалил моц1аз 40-г1анасев чи х1алт1улев вук1ун вуго нухда, гьанже г1иц1го микьгоял хут1ун ругоан гьенир. Х1алт1ухъабазул интернационалияб бригада бугоан. Т1асияб соналъ, дунял хинлъигун, ц1идасан х1алт1уде байбихьизе рак1алда буго дорожниказда (П. Г.).\nГьезго асфальт лъун буго Шотот1а росулъе рач1унеб нухдаги. М. Сайгидовас бицана гьеб нух цин «Салам» ООО г1уц1иялъ къач1анилан.\nХунзахъ росулъ жанир нухал къач1аялдаса кутакалда разилъана г1адамал. Гьеб гуребги, асфальт т1уна казначействалъул минаялда цебе ва полициялъул азбаралде.\nИлълъаре унеб нухде т1олеб бук1араб асфальт ч1езе тезе ккана. Гьалдаса хадуб дунял хинлъани гьеб раг1алде бахъинабизе рак1алда буго дорожниказда. Харахьи, Г1орут1а ва Г1урк1ач1и росабалъе унел нухал чабах баччун къач1ан руго. Исана планалда буго Заг1ибе нух ямочный ремонт гьабун къач1азеги. Гьединал ремонтал дорожниказ г1езег1ан гьаруна нухазда.\nХасел щвелалде, нухазда х1инкъи гьеч1олъи бук1инабизелъун, лъик1аб х1адурлъиялда руго дорожниялъул х1алт1ухъаби. Нухазде базелъун, 500-600 куб салул, ц1амул баччун буго жакъа къоялде г1уц1иялде. Гьелде т1адеги жеги баччизе буго 1000 куб салул ва ц1амул. Къвариг1араб мехалъ нухде рахъине х1адур руго х1алт1ухъабиги техникаги.\nХасало бищун х1инкъи ц1ик1к1арал участкаби ккола Макьас ва Г1урк1ач1и, Моч1охъ, Г1оч1ло росабалъе унел нухал.\nЖакъа къоялде щвезег1ан, х1исаб гьабидал г1езег1ан х1алт1аби гьарун руго дорожниказ. Араб хаселалъги балеб г1азукьги нухал рац1ц1ад гьаруна гьез. Т1аде щвараб хаселалъги гъеж гурун х1алт1изе рак1алда буго гьезда.\nПросмотров: 144 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


Шамил районалъул Хучада росулъе щведал, бегавул Жамалудинов Къурбан-ХIусен ватана культураялъул рукъ балеб бакIалда хIалтIулев. Мурад бициндал, росулъ цо свери бахъун лъикIинги абун, гьес цадахъ вачана дун.\nЧанго соналъ цевеги щун вукIана Хучаде, амма гьаб нухалда гьеб хисун, цIилъун батана. Гьев бегавуллъун хIалтIизе лъугьараб 2015 соналдаса нахъе гIурал хIалтIаби гьарун ругоан росулъ.\n- ТIоцебе байбихьана росулъ санитарияб ахIвал-хIал лъикIлъизабиялдаса, - ян бицана Жамалудиновас. - Хасаб къо чIезабуна рищни-къул къватIибе баччиялъе. ГIатIид гьабуна кверкьовул рукъ. Бана жамгIияб хIажатхана. Сверун къана росдал хабзалал. КъачIана росулъе рачIунелги, росулъ жанир ругелги нухал. Бана муршид Меселасул МухIамадил зиярат. ГьабсагIаталда балеб буго культураялъул рукъ. Лъабго соналъ рагIалде бахъинабизе кIоларого букIараб гьеб, исана тендерги бергьун, Культураялъул министерствоялдасан гIарацги щун, бан лъугIизабизе ракIалда буго. Бищунго цIакъ хIалтIул гIемераб заман бахъана росдал ракьалъул гIурхъи чIезабулаго.\nРосу кIудияб гьечIониги, кIудияб росдадаса нахъе ккарал рукIунаро Хучадаги гьаризе кколел хIалтIаби. Амма гIарац биччала гIадамазул къадаралде балагьун. Гьебин абуни ракIалда ругелщинал хIалтIаби гьаризе гIоларо. Руго кумек гьабулел гIадамалги. Масала, кумек гьабула росдал медпункталъул нухмалъулев МухIамадов Билбулатица, жамагIатчи ХIажиясулов ГьитIинамухIамадица.\nХучадисезул буго цогидал росабазул гьечIеб, 15 сон барал гIолилал чIахIиязул кьерде рачин кIодо гьабулеб байрам. Гьелда абула «ТIохде рахинин» абун. Гьеб къоги тIобитIула щибаб санайил, ихдал. ТIоритIула спорталъул къецалги. Исана коронавирусалъул пандемиялда бан, гьеб тадбир тIобитIизе рес ккечIо.\nХучадисел руго гьобол-гьудул хириял, къо ккедал цоцазе ратулел гIадамал. Росулъ гьарулел хIалтIабазулъги гьел нахъе къан чIоларо.\nГьаризе ругел хIалтIабазул гьикъидал, бегавулас абуна хIажат бугин росулъ цIияб хIавузги бан лъим бачиналъул хIалтIабиги, байбихьараб культураялъул рукъги рагIалде бахъинабизе ва ракьазул суал роцIинабизе.\nДругие материалы в этой категории: « Машгьурав артистги администрациялъул бетIерги\tГIумруялъул болъаби »


1944 соналъ, МахIачхъалаялдаса ва КъахIиб мухъалдаса хIакимзабиги рачIун Ракьуб росдал жамагIаталда лъазабула нуж Чачаналде гочинарулел ругин. ХIинкъараб заман букIиналъ, цо чиясда данде рагIи абизе кIоларо щай ниж гьенире гочинарулелилан.\nГIемерисел бихьиналги рагъда рукIун, гьедин данде рагIи абулев чиги щивха вукIинев, хIакимзабаз абураб рагIудаса кьуризе рес гьечIеб заманги доб букIиндал. Амма Ракьуб росулъа ГIайшат абулей гIаданалъ гьединаб суал кьедал, гьелъул рагIи лъицаго гIадахъ босуларо, гьей бигьаяй гIаданилан тIаса йихьизаюла. Гьедин, къокъабго заманалда жаниб регьекьдерил жамагIаталда росу бахинабула. Гьеб мехалда ХIайбула вукIана кIиго сон барав чи. Чачаналда щиб ккезе бугебали лъидаго лъалеб букIинчIелъул, нухдаги доре щвараб мехалдаги кваназе цадахъ баччун букIана кIварас кIвараб магIишат. ХIайбулайин абуни, эбелалъ цебе къотIараб гIакдада тIад къан вукIана.\nДагъистаналъул цо-цо росабазул жамагIатго гIадин Ракьуб росдал жамагIатги гочинабиялъе ккараб гIилла рехсолаго, Авартеатралъул режиссерлъун хIалтIулев, депортациялъул кьогIлъи бихьарав ГIабдулгъапуров ХIайбулагьица бицана Сталинил указ букIанин жидеего бокьарал гурони гочинаричIого тезе. Гьединго, гочинаризе кколин мегIер-гIалах гьечIел, гIумру гьабиялъе захIматал шартIал ругел росабазул гIадамалги. Амма росдал хIакимзабазул бажари гIечIолъиялъул хIасилалда регьекьги гочинарун руго цадахъго.\nГIабдулгъапуров ХIайбула, Авартеатралъул режиссер\nГIабдулгъапуров ХIайбула: «Аваргъойсуялъул рагIалда бугеб Ахилакь абулеб бакIалдеги рачIун, чанго гьокоялда хIакимзабаз жидерго хъизан-кулпат рикIинабун буго, хутIарал хIамузда ва лъелго рахъине ккун руго къватIире. Шураре щвелалде кIиго-лъабго чи хун вуго. Гьенисан поездалдаги рекIунрачун руго Хасавюрталде. Хасавюрталдасан лъелго рачун руго Чачаналде. Ракукаджи абулеб бакIалде щун руго росдал гIадамал. Гьениб букIараб гьава-бакъ рекъечIогиги, бихьараб гIакъуба-захIмат баччизе кIвечIогиги хун буго 72 цIараки. Бихьиналги армиялда рукIун хварал рукъизе чи гьечIого, гьединаб захIмалъиялда рукIана».\nГIабдулгъапуров ХIайбулагьица бицухъе, депортациялъул асаралде гIемерисел росаби ккун руго бакIалъулал хIакимзабазул хIалихьалъиялда бан. Гьедин гочинарурал росабазул ракьазда тIад кверщел гьабун букIун буго аскIор ругел росабазул жамагIатаз. I957 соналъ гочинарурал тIадруссун рачIиндал, гьезул боцIи кваназе бакIцин тун батичIилан бицунаан депортациялъул кьогIлъи бихьараз.\nГIабдулгъапуров ХIайбула: «Росулъ гIагарлъиги рукъзалги гьечIел Стальскиялде, МахIачхъалаялде, Каспийскиялде доре-гьанире щущана. ЦохIо Стальскиялда ватила нижер росдал 200-300 чи».\nДепортациялде ккаразе пачалихъалъ кумек гьабулеб букIиналъул гIемер бицуна. Амма жидеего букIине кколеб кумек гьабичIин ва гьелда хадур лъугьун битIахъе сваканги ругин бицуна гочинарураз. Масала, ГIабдулгъапуров ХIайбулаца бицухъе, депортациялде ккаразул мурадал цIунун тIобитIараб съездалда борхун букIун буго гьеб суал.\nГIабдулгъапуров ХIайбула: «ГIемер борхула гьеб суал. Амма хIукуматалъул даражаялда гьеб суал тIубазабун бажаричIо. Гьеб масъала борхизелъун гIуцIараб жамгIиятги гьечIо. Гьеб суалги, щибго гьабураб жоги гьечIого гьедин хутIун буго».\nДолдаса нахъе 70 сон свераниги, департациялде ккаразул масъала хутIун буго тIубазабизе кIолареблъун. Доб заманалдайин абуни, Дагъистаналдаса гочинарун рукIана 2I мухъалдаса I00-гIанасеб росдал гIадамал.\nДида кинго ракIалдаса унаро чанго соналъ цебе ЦIунтIа мухъалъул Хьонохъ росулъа Нажмудин абурав цо херав чияс бицунеб букIараб хабар. «Ниж, битIахъе, такъсир гьабурал чагIи гIадин, аскарияз цереги къотIун гочинарулел рукIана. Веденоре щвезе чанго къо бана нухда. Гьел къоязда жанир чангиял хвана ва хварал нухаздаго рукъулаан. Гьеб захIмалъи баччизе кIвечIого цо росуцояс хIалбихьана лъутизе, ай тIадвуссун ине. Ниж цIунун ритIарал аскариязул цояс мугъзалъ туманкIги речIчIун чIвана гьев. Нижин абуни, гьев вукъизегицин риччачIо».\n"Тамахаб" депортация: хвалил нух


Нилъеего заралалъе батула\nАхираб заманалда гIадатлъун лъугьун буго интернеталъул сайтазда рагьарал кагътал хъвай\nГьанжезаманалъул хасиятлъун ккола бихьарабги рагIарабги хехго тIибитIизаби. Гьелъие кумекалъе хIалтIизарула технологиял алатал. Пуланав чи вухулеблъиги, гIодов кканиги, хIакъир гьавулев вихьаниги, къварилъи ккарасе кумекалъе рахъиналъул бакIалда гIадамал рортула телефоназде ва лъугьа-бахъин бахъизе байбихьула. Цояз гьеб бахъула копоего, цогидаз – къварилъи ккарасул гIагарлъи балагьиялъул мурадалда, лъабабилез – интернеталдаги лъун, жидеего «лайкал» гIемер щвеялъул мурадалда. РукIуна гьедин бахъараб роликалдалъун пуланаб масъала цебелъезе къваригIаралги.\nМасала, 2017 соналъул ноябралда Сочи шагьаралъул №4 школалъул учительницаялъ бахъана гьениб бугеб хашаб хIалалъул хIакъалъулъ бицунеб видеоролик ва гьеб лъуна интернеталъул сайталда. Роликалдасан бихьулеб букIана кьучIдасанго школа къачIаялъе цебего заман щун букIин. Интернеталда лъураб роликалъул кумекалдалъун гьеб къачIаялде кIваркьелин хьул букIун батила учительницаялъул. Амма гьей, «школалъул уставалъул тIалабал хвезарунилан» багьанаги батун, хIалтIудаса нахъе йитIана.\nХарж цIикIкIинабичIо –\nДагьалъ цебе лъималазул ахалъул тарбиячIужуялъги хъвана Владимир Путинихъе рагьараб кагъат. Гьелъ абулеб букIана, «школалда цебесеб лъайкьеялъул педагогазул харжал цIакъго дагь ругинги жиндирго гIарцухъ кагъатги босун, гьелъул гьарурал пособиялги карточкаби къачIазе кколин».\nПалхIасил, министерствоялъ, гьеб лъугьа-бахъиналда бан данделъи тIобитIана. Гьелда гIахьаллъана министерствоялъулги лъайкьеялъул департаменталъулги хIакимзабиги, лъималазул ахазул нухмалъулелги, лъималазул умумулги. Гьениб гIарза хъварай гьерсихъанлъун гьаюна. Бицана харж дагьаб букIиналъе гIилла кколин гьелъул тIадегIанаб лъай гьечIолъи. ЦIиял ФГОСазда рекъон, киналго хIалтIухъабазул букIине ккола тIадегIанаб лъай. МоцIрол харжалъул тIоцебесеб бутIа ккола базовияб. Гьебги бараб букIуна дипломалъул даражаялда. КIиабилеб бутIа ккола гъирабазабиялъулаб. ГIарзахъдарай педагогалъул хIалтIи хашаблъун рикIкIана (гуребани, гьелъул харжалде тIадеги жубалароанищха гъирабазабиялъул бутIа). Гьебги бараб букIуна батIи-батIиял къецазулъ гIахьаллъиялдаги (гьезда гIахьаллъизеги гIезегIан гIарац харж гьабизе ккола педагогас ва гьеб гьесие лъицаниги бецIуларо), гьанжезаманалъул технологиял хIалтIизариялдаги, ишцоязе дурго хIалбихьиялъул бициналдасаги, ай данделъабазда жигараб гIахьаллъи гьабиялдасаги. Харжалъул лъабабилеб бутIалъун рехсана лъималазе кьурал дарсазухъ гьезул эбел-инсухъа босулеб мухь. Гьединго данделъиялда бицана, лъималазул ахикь пособиял хIадуризе киналго шартIал чIезарун ругиланги. «КIвахIалай тарбиячIужуялъ гьел пособиял хIадурулел рукIун руго жиндирго гIарцухъ, ясли-ахикь бугеб аппаратги хIалтIизабичIого», - ян бицана данделъиялда.\nАхиралдаги абила, педагогас тIадегIанаб идараялде гIарза хъваниги, лъайкьеялъул идараялъул халгьабизе битIун бачIуна хасаб комиссия. Гьебмехалда халгьабула тIолалго педагогазул хIалтIулги школалъул ахIвал-хIалалъулги. Гьединаб мехалда школалъул администрациялъги байбихьула гIарза хъварав хIалтIудаса «жиндиего бокьун» нахъе инавизе.\nДоб данделъиялдайин абуни хIукму гьабуна, гIарза хъварай тарбиячIу-жуялда хадув насихIатчи чIезавизе. НасихIатчияс гьелда бичIчIизабизе ккола, цIикIкIун харж щвезе бокьани, кин хIалтIизе кколебали.\nГьал къояздаги Владимир Путинихъе интернеталдасан хитIаб гьабулеб буго Пермь краялъул пуланаб школалъул учительзабаз. Масала, дарсазухъ кьолеб мухь щай батIи-батIиял бакIазда цо гьечIеб? Ставкаялъухъ кьолеб мухь щай чIезабулареб МРОТги кьочIое босун? ЛъагIалил ахиралда учительзабазе премия щай кьолареб? Щай, прокуратураялде гIарзаги хъван, гьелдаса хадуб гIуцIараб халгьабиялъухъ гIакIа бецIизе кколеб учительзабазул харжазул фондалдасан? Щай школалъул халгьабизе рачIунел жидеда тIасан гIарза хъван букIараб идараялъул хIалтIухъаби? Учительзабилъун кколарел школалъул хIалтIухъабазул харж МРОТалде бахинабиялъул мурадалда щай хIалтIизабулеб гъирабазабиялъул бутIаялъул гIарац? Щай кружокалги къан, лъимал махIрум гьарулел школалда тIадехунисеб лъайкьеялдаса?\nГьеб буго Пермь краялъул учительзабазул улкаялъул президентасухъе гьабураб кIиабилеб хитIаб. Гьелъиеги, цебехун бицен гьабураб тарбиячIужуялъул хитIабалъего гIадинаб къимат кьуни, расги гIажаиблъиларо. ХIакимзабазухъа цIакъ лъикI бажарулелъулха жалго цIунизе.\nПрочитано 442 раз\tПоследнее изменение Пятница, 02 февраля 2018 11:13\nДругие материалы в этой категории: « Школалъул хIаракат\tДагъистаналъул мацIазул нур »


Ток гьечIого хутIараз шагьранух къан букIана\nЩуго къоялъ канлъиги гьечIого хутIарал МахIачхъалаялъул, Батырайил, Нурадиловасул гьединго Ярагъиясул цIаралда бугеб къотIнор гIумру гьабун ругел гIадамал автомобилазе нухги къан къватIире рахъун рукIана, 04Aвг2015\nПолициялъул хIалтIухъабаз нахъе гъуна ункъабилеб августалда къватIире рахъун рукIарал МахIачахъалаялда гIумру гьабун ругел гIадамал. Щуго къоялъ канлъиги гьечIого хутIарал гьез къан букIана тахшагьаралъул Ярагъиясул цIаралда бугеб къватI. МахIачхъалаялъул администрациялъ гьезие рагIи кьуна къасиялде канлъи букIине бугилан.\nЩуго къоялъ канлъиги гьечIого хутIарал МахIачхъалаялъул, Батырайил, Нурадиловасул гьединго Ярагъиясул цIаралда бугеб къотIнор гIумру гьабун ругел гIадамал автомобилазе нухги къан къватIире рахъун рукIана ункъабилеб августалъул радал сагIат ичIгоялда. Гьел киналго цIакъ ццидахун рукIана. Щуго къоялъ канлъиги гьечIого жидер холодильникалда жаниб букIанщинаб нигIмат гIадада хванилан рукIана гьел ракIбакъван. Гьеб гуребги гьал къояз хIаталдаса ун багIарун букIиналъги бугила цIакъ лазат бахъи гьабун. Канлъи къотIизабиялъе гIилла тIалаб гьабун чанго бакIалде кIалъаниги жидее лъицаниги жаваб кьечIилан бицана «Эркенлъиялъе» МухIамадгIалиев Ибрагьимица.\nМухIамадгIалиев Ибрагьим: «ГIорхъолъа рорчIарал ахIвал-хIалазул рахъалъ министерлъиялде кIалъана ниж, «Горэлектросети» идараялдеги кIалъана лъихъаниги камилаб жаваб щвечIо, лъиданиги лъалеб жо гьечIо. КIиго сагIаталъ яхI гьабе, кIиго къоялдасан бачIине бугилан маргьаби рицана нижее гьалгощинал къояз, гьале щуго къо ана канлъи гьечIо, ахиралде гьез абулеб буго, жидеда гьабизе кIолеб жо гьечIин, щайгурелъул трансформатор бухIун бугин, канлъи букIине гьечIилан. Гьеб трансформатор анцIго нухалда бухIана, гьаниб аскIоб Батырайил къотIноб бугеб жо ккола гьеб, амма гьеб къачIазе лъицаниги гIамал гьабулеб гьечIо. Гьениб буго гьадинаб жо. Шагьар кIодолъулеб буго, чагIи цIикIкIунел руго гьанире рачIарал, соналдаса соналде риидал квешго бакъа багIарулеб букIиналъ гIемерлъулел руго рокъор кондиционерал лъолел чагIиги. Гьеб басрияб трансформаторалда абуни кIолеб гьечIо гьединаб токалъул тIадецуй хIехьезе. Нилъер Дагъистаналъул халкъ сабру кIудияб халкъ ккола, амма щуго гьаб багIариги хIехьон рукIине гьезухъаги бажарулеб гьечIо».\nСагIат 11 тубараб гIужалде гьеб бакIалде рачIарал полициялъул хIалтIухъабаз биххизабун буго гьеб данделъи. Нужер гьаб митинго къауналда рекъечIого гьабураб бугилан лъазабун гьез ракIараразда. Амма щуго къоялъ жал канлъиги гьечIого рукIин гьеб къануналда рекъон бугеб жойищинха кколебилан абулеб буго нухде яхъун йикIарай, Нурадилова къотIной гIумру гьабун йигей МухIамадова Хадижатица.\nХадижат МухIамадова: «Милициялъ гьаниреги рачIун низам биххизабун киналъулго, руччаби рукIан гьез рукьги ккун рехъерхъулел нахъе. Гьезие хIалае рахъарал ца чанго гIолохъанчиги ана гьез жидерго автомобилалъув къазавун. Гьаб жо щибха букIунеб? Ниж кIалъачIеб, ниж инчIеб идараги хутIичIо, амма лъицаниги нижее жаваб кьолеб гьечIо, цо бакIалдаса абуни, нижее бокьун къотIизабунин нужее канлъи, ракь тун рукIайин цересаян ахIана телефоналъ. Учузго бичулеб батун 15 азарго гъурщиде гьан букIана дица холодильникалъуб лъун, гьебги махI бахъунеб букIун гIодобе базе ккана».\nМахIачхъалаялъул администрациялъухъа «Эркенлъи» радиоялъухъе баянал щвечIо. Нижехъе щварал цогидал баяназда рекъон администарциялъ абун буго ток бикьулел кварал басралъун рукIиналъ кканин гьеб кинабго ва ункъабилеб августалъул бакъаниде тIадехун бицен гьабулел гIадамал гIумру гьабун ругеб бакIалде канлъи кьезе бугилан.\nЯрагъиясул нух къан букIана руччабаз


Цо-цо дарсал кьечIониги бегьилаан\nШколалъул программа тIубанго хисизабуна, федералиял пачалихъиял стандартилан цIарги чIван, къабул гьабураб документалъ\nЦIалдохъабаз гъираялда нахъе рехилаан цо-цо дарсал расписаниялдаса. Учительзабазги гьел хисилаан цогидал дарсаздалъун. ЦIалдохъабазул эбел-инсуеги бокьилаан рокъобе кьолеб тIадкъаялъул къадар дагьлъизабизе. Нижеца, Инстаграмалъул кумекалдалъун, цIех-рех тIобитIана «Кинал дарсал школалда малъичIого тезе бегьулел?» абураб суалалда тIасан.\nДун школалда цIалулеб заманалда, нижеда, ай ясазда малъулаан хьухьаризеги, угьаризеги, квен гьабизеги, рукъаризегун лъутIаризеги. Васазда малъулел рукIана бихьиназе хIажалъулел махщелал – цIул бичIизеги, хъухъадизеги, бакI гьабизеги, трактор яги машина бачинеги. Абизе бегьила, советияб школалда лъимал куцалел рукIанин букIинесеб гIумруялде хIадураллъун. Жакъа иш батIайиса буго. Федералиял пачалихъиял стандартилан цIарги чIван, школалъул программа тIубанго хисизабуна. Масала, ИЗОялъул дарсида малъула (гьебги тIаса-масаго) батIи-батIиял суратал рахъиялъул техника, жанрал ва байбихьула бицине халкъиял махщелазулги некIсиял памятниказулги хIакъалъулъ\nТехнологиялъул дарсидаги буго гьединабго хIал: кин гIуцIизе кколеб хIалтIул бакIилан абураб накъиталдаса хадуб цIалдохъаби куцала кагътил ясикIаби гьаризе, рукъаризе ва квен гьабизе, амма гьел – хадурккун хIажалъизе ругел махщелазул кьучIал – малъизе бихьизабун буго цIакъ дагьаб заман. Масала, лъутIаризеги рукъаризеги малъула ункъо дарсида. Щиб ясазухъа гьеб заманалда жаниб лъазабун бажарулебали, жаваб кьечIониги, бичIчIулеб батила.\nНижер заманалда кечI ахIиялъул дарсида кучIдул ахIулаан – гьелъие гьунарги щивасул бугин толаан. Рохуца холаго ахIулаан нижеца – цо-цо яги кIи-кIиккунги хоралдаги. Жакъа гьеб дарсил бакIалда буго музыка. КучIдул ахIиялъул бакIалда малъула нотаби хъвазе. Киналго композитораллъун рахъинарищха гьанже.\nДир пикруялда, байбихьул классазул цIалдохъабазе рукIине ккола цереккун рехсарал киналго дарсал, амма лъималазе рес кьезе ккола жидее бокьахъе, ай бажарухъе, бугеб пагьмуялда рекъон кечI ахIизеги, сурат бахъизеги, кьурдизеги, пуланаб пьесаялда роль хIазеги. Щуабилеб классалдаса хадуб малъизе бегьилаан дунялалъул маданият – художествияб, музыкалияб, архитектурияб, технологияб ва гь.ц. Гьелъул цо дарсги гIелаан. Теория лъазабизе рес букIунелъулха тарихалъул дарсидаги.\nБайбихьул школалдаго малъизе бегьулаан тIабигIат лъай. Кинаб хIайваналъ киб гIумру гьабулеб, щай цIад балеб, кин лъугьунел гIорал ва цогидал авалиял баянал кьела гьеб дарсида. Амма биологиялъулги, географиялъулги ва экологиялъулги мухIканал, ай гIелмияб кьучIалда гIуцIарал баянал кьелаан 10-11 классазда, гьел дарсал хIажалъулеб махщел тIасабищарал цIалдохъабазе.\nБуго инсанасе щибаб къойил хIажалъулеб лъай. Масала, аскIов вугев классцоясе квеш лъугьани, кинаб кумек гьабилеб? Тохтур тIаде щвелалде, инсан хваликьа кин хвасар гьавилев? КъотIносан унаго, дуда хадур лъугьани яги пуланав чияс дуе хIинкъи кьолеб бугони, щиб гьабилеб? Гьел ва цогидал баянал, цIалдохъанасул ригьалдаги рекъезарун, малъизе бегьила 1-11 классазда. Гьеб дарсида рукIине ккела психологиялъулги, медицинаялъулги, экономикаялъулги, правоялъулги ва цогидалги гIелмабазул баянал. Гьарилаан теориялъулги практикиялги дарсал. Жеги гъваридго гьединаб лъай щвела факультативазда – 10-11 классазда.\nДагьалъ цебе байбихьана малъизе ингилис мацI кIиабилеб классалдасанго. КъватIисел улкабазул мацIал малъулаан кидаго, амма школалда гьебги лъазабун, тIасабищараб мацIалда гаргадун, накъит гьабун бажарулев цIалдохъан къанагIат гурони дандчIваларо. Рахьдал мацIалъул бакIалдацин гьеб малъеян, репетиторазухъе хьвадунги, лъазабизеян хIаракат гьабулел эбел-инсул пикруялда хадуйгъезе цIакъ захIмалъула. Гьезда кинго бичIчIулеб гьечIо гIадатияб жо: щивав чияс пикру гьабула цин рахьдал мацIалда (психологияб даражаялда). Хадуб гьеб пикру буссинабула жаваб кьезе хIажатаб мацIалде – гIурусалде, ингилисалде, парангалде ва гь.ц. Гьединлъидал, битIараб букIинаан, школалда цIалулебгIан заманалъ цIалдохъанасда гъваридго рахьдал мацI лъазабизе тIалаб гьабуни.\nПрочитано 188 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 22 октября 2018 15:27\nДругие материалы в этой категории: « Гьудуллъиялъул кьо\tЦIиял къагIидаби »


Инсанияталъ "рикlкlадаб" космосалде нух бахъулеб буго\n20I4 соналда жаниб гIелмуялъул ва технологиязул рахъалъ букIине бегьулеб I0 кIвар кIудияб хIужаялъул бицунеб I0 макъала кьолеб буго New Scientist абураб даптаралъ. Гьел хIужабаз инсаният дагьабги гIагарлъизабизе бегьула цебе фантастикияблъун кколеб букIараб хIакъикъаталде. Макъалабазда кIвар кьолеб буго космосалде, «Восток» хIор, Google-алъул «гIакъилал» цIороберазде ва цогидалде.\nКосмос нилъеде «гIагарлъулеб» буго\n2014 соналда планалда буго кIиго космикияб аппараталъул хIалбихьи гьабизе. Гьелъ рес кьезе бегьула гIадамал ахир-къадги Марсалде ритIизе.\nNASA-ялъ сентябралда биччалеб буго ункъго сагIаталъ ракьалда сверун боржинесеб Orion абураб халатаб манзилалъ ва заманалъ сапар бухьине бажарулеб космикияб гама.\nИсанаго космосалде биччалеб буго SpaceX хасаб компаниялъ балеб Falcon Heavy абураб космикияб ракета. Гьелъул къуват гIолеб буго Марсалде юкалъул I3200 киолограмм щвезабизе. Гьеб кколеб рагIула дунялалда бищунго къуватаб ракета. Амма гьелъул къуват гIолеб гьечIо къваригIунеб кинабго юкгун гIадамал Марсалде ритIизе. Гьелъ рес кьолеб буго «багIараб планетаялде» экспедициялъ сапар бухьинелдего цебеккунго юк битIизе.\n20I3 соналда ракьда аскIосан боржана комета ISON. 20I4 соналда инсанияталъ тIобитIизе буго «жавабияб визит»: Европаялъул космикияб агентлъиялъул Rosetta абураб космикияб аппарат чIезе буго Чурюмовасулгун Герасименкол кометаялда тIад. 20I4 соналъул ноябралда космикияб гамидаса батIалъизесеб модуль Philae букIине буго кометаялда тIад чIараб тIоцебесеб аппарат. Борталда бугеб лабораториялъ цIех-рех гьабизе буго кометалъул тIаса бакIалъул ва хIасилал ритIизе руго ракьалде.\nБугищ гIумру цIорол хIоралда жаниб?\n2013 соналда россиялъул гIалимчагIазда бажарун буго 4 километралъул бицалъи бугеб арктикаялъул цIоролъ бугеб 500 метралъул гъварилъиялъул Восток абураб хIоралъул лъин босизе. 20I4 соналда гIалимчагIазда цебе бугеб масъала ккола жаваб батизе, бугищ кIудияб тIадецуй бугеб, канлъи щолареб, эстремалияб температура, тIубараб изоляциялда бугеб хIоралда жаниб гIумру абураб суалалъе.\nHomo Erectus-алъул клон гьабиялъул нухда\nДНКаялъул кумекалдалъун динозавразул клонал гьаризе бажарула гIицIго киноялда. Амма гIалимчагIазе кIудияб икъбал щолеб рагIула некIсияб рухIчIаголъиялъул геномал цIалиялъул рахъалда. 20I4 соналда рес буго цо миллион соналъ цебе букIараб Homo Erectus абураб чиясда релъараб рухIчIаголъиялъул геном гIуцIизе.\nИнвалидазги хIазе буго футбол\nБразилиялда букIинесеб футболалъул чемпионаталда тIоцебе торгIоялда рищун гIуцIарал командаялъул спортсменасул гуреб хIетIе хъвазе бугеб, тIоргIо кьабизе буго гъоркьияб бащалъи хIалтIуларев инвалидас. Гьелъие ресал раккизаризе руго, пикрабазул къуваталдалъун хIалтIулеб экзоскелет биччазе байбихьун хадуб. Гьанже гьелда тIад хIалтIи унеб буго планалда рекъон.\nЛъабго эбел-инсул лъимер?\nБританиялъул парламенталъ экстракорпоралиябин абулеб лъимал гьарулеб къагIидаялъе изну кьуни, исана тIоцебесеб лъимер гьабизе бегьула лъабго чиясдаса. Гьеб къагIидаялъ рес кьезе бугин, абулеб буго гIалимчагIаз, митохондриалиял унтаби ругел руччабазе жидерго лъималазухъе гьеб унти кьечIого хутIизе. Биоэтикаялъул рахъалдаса экспертазул аслияб бутIаялъ рикIкIунеб буго ДНКялъул 0.I процент кьурай донор, лъимералъул эбеллъун рикIкIиналъе багьана гьечIин я юридикияб, я этикияб рахъалдасайин.\nИнтернеталъул букIинесеб ва «гIакъилал» цIороберал\nКинаб бугеб багьа божилъи хвеялъул. 20I4 соналда загьирлъизе бегьула интеренеталдасахун хал кьвеялъул информация къватIиб чIвазабиялъул хIасил. Экспертазул къиматалда исана ва хадусеб соналда америкаялъул интернет-гигантазе ва технологиял компаниязе камизе бегьула 35 млрд доллар. Амма руго позитивиял рахъалги: интрнеталдаса пайда босулез гьанже цIодорго хIалтIизабулеб буго жиндирго хасаб информация. Гьеб гуребги глобалияб интрнет бикьизе бегьула гIемерал бутIабазде. Чанго улкаялъ, гьездаго гъорлъ Германиялъ, Бразилиялъ, лъазабулеб буго жидерго миллияб маршрутизация гIуцIизе ракIалда букIиналъул хIакъалъулъ.\n20I4 соналда гьединго тукабазда ракIкIизе бегьула «гIакъилал» цIороберазул тIоцебесеб модификация. Гьанжеялде гьаруна гIемер тестал. Хирургаз гьел цIороберазул кумекалдалъун трансляция гьабуна жидедаго операция бихьулеб къагIидаялъул медикиял цIалул идарабазул студентазе. Критиказ абулеб буго, гьел цIоробераз ахир лъезе бугин инсанасул хасаб гIумруялъейин. Гьелъ инсанасул гIумру тIубанго хисизабулин.\nВодородалъ хIалтIизабулеб автомобиль\n1937 соналда Hindenburg дирижаблалда цIа ккеялъ ахир лъуна водород цIатари хIисабалда хIалтIизабиялъе. Амма бищунго тIадагьаб химикияб элемент нахъ буссунеб буго. Hyundai команиялъ 20I4 соналда байбихьулеб буго водород хIалтIизабулеб Tuscon Fuel Cell автомобиль биччазе. Гьелъ цIатариялъул элемент - бакалдаса водород цолъизабулеб буго гьваялдаса бачIунеб кислородгун. Гьелъул хIасилалда унеб буго химикияб реакция, гьелъул энергия буссинабулеб буго электроэнергиялде.\nГьеб автомобилалъе цIатари цIезабиялъе кьваригIунеб буго кIиго-лъабго минут. ЦIураб бакI гIолеб буго 480 километралъе.\n2014 соналда нилъ хIадурал рукIине ккола бокьараб жоялде. Гьединаб буго аслияб микру Климат хисиялъул рахъалдаса экспертазул хIукуматаздагьоркьосеб къокъаялъул докладалъул. Гьеб бахъизе буго исана марталда. Жакъаялде ракI чIей цIикIкIун буго Европаялъул жанубияб рахъалда, ГIагараб Машрикъалда, Цолъарал Штатазул жанубиябгун машрикъалъул ва Австралиялъул жанубияб рахъазда бухIараб климат букIиналъул.\nАмма шималиял бакIазда – Скандинавиялда ва Канадаялда гьарзалъизе бегьула гIагсалдаго цIадал ва гIазу. Амма дунялалъул хутIарал бакIазда климаталъул прогнозал гьаризе гьанжеги захIматго бунимн лъазабулеб буго гIалимчагIаз.


Жиб-жиб жоялда баккиялъул буго жинди-жиндир тарих. Гьеб лъазе ва цIунизе тIадаб буго инсанасда, амма гIумрудул сухъмахъазда дандчIвала батIибатиял квалквалаз рес кьолеб гьелъие.\nТIинди росдал тарихалъул хIакъалъулъ тIолго Дагъистаналда тIадго бицун батула, амма бицунеб жоялъе мухIканаб кьучI гьечIолъиялъ гьеб хIакъикъияблъун букIиналда щакли баккулеб буго.\nГьелъул тарих хъвараб тIехь букIанилан бицен буго, гьелда рехсон букIун рачIула росдае кьучI лъуразул, тIаде рачIаразул, гьезул яшавалъул баянал. Гьеб тIехь цебеса-цебе кьун, тIаджураял гьарун хъвай-чIали кодоб бугев росдал чиясухъ букIунилан абула. Гьелдаго цадахъ, гьединабго тIехь мажгиталъулги букIун буго. Гьеб дибирас дибирисухъе кьун цIунулеб букIун буго.\nСоветияб власталъул заманалда гIемерал тахьал рухIун тагIинарун руго. Гьал речсарал тIахьазул къисмат кинабккарабали лъалев чи гьечIо. Гьанжесеб гIелалъул гIагараб росдал тарихалдехун бугеб рокьиги бихьун, пикру ккана, харабаздаги цIехон, биценалги данде гьарун, гьитIинабго хъвай-хъвагIай гьабизе.\nГьалде бицунеб иш букIине кколелдаса батIияб букIинеги бегьила, баянал ракIари кутакалда захIматаб ишлъун батана. Тарихиял баянал рехсолаго, кьучI гьечIеб жо хъвалаго, гьалатIал ккечIого букIунаро, дир гьари буго, ккараб гъалатIалдаса тIасаги лъугьаян, кьучIаб мухIканаб баян нужода кодобе щвани, битIизабун тIаджубайги гьабеян.


Дунял ва Динал, Январь 01, 2013\nРадикализм: ратулел гIайибиял ва батулареб гIилла\nТатарстаналъул Пачалихъияб Шураялъ араб анкьалда «Динияб эркенлъиялъул ва диниял идарабазул хIакъалъулъ» абулеб къануналъулъ журана цIиял хиса-басиял. Гьеб цIигьабураб къануналъ диниял гIуцIабазда тIадаблъун гьабулеб буго жидерго хъулухъчагIигун хIалтIул къотIи-къаял гьари.\nИнсанияталъе гвангъараб цIва\nДагьалъ цебе къватIибе биччан буго буго батIи-батIиял мацIазде (гьезда гъорлъ магIарул мацIалдеги) руссинарурал цIар арав бусурбабазул шагIир ва кIудияв гIалим Мавляна Жалалудин Румил тIаса рищарал рубайязул тIехьги CD-ги. Гьеб аудио хъвай-хъвагIай гьабун бугоан 2009 соналда Туркиялъул Конья шагьаралда тIобитIараб Жалалудин Руми ракIалде швезавиялъул тадбиралда. Гьелъулъ гIахьаллъизе рес швана «Эркенлъи» радиоялъул мухбирасеги.


15 сон бараб мехалда, ай 1944 соналда, ХIизбула росдал гIадамалгун цадахъ гочине ккана Чачаналде. ГIумру гьабулеб букIана Ведено районалъул Эрсеной росулъ. Доба микьго класс лъугIун хадуб Ведено районалъул военкоматалъ ХIизбула ахIана Советияб армиялде. Армиялдаса тIадвуссун хадуб цIализе лъугьуна Челябинскалъул тракторазул заводалда цебе бугеб механизаторазул курсазде ва, гьебги лъугIизабун, тIадвуссана Эрсеной росулъе. Чачаналда ХIизбула хIалтIула 6-7 соналъ нухазул отделалда трактористлъун. 1957 соналда тIадруссуна ватIаналде.\nРосулъе тIадруссарал гьезда батуларо я росулъ, я колода эхетараб мина-рукъ. Кинабго бухIун батула гуржияз. ЦIунтIал гочинарун хадуб Сталиница цIунтIадерил ракь кьун букIана гуржияхъе, риидал гIи-боцIи хьихьизе абун. ГIолохъанав ХIизбула жувана цIигьабун мина базе ва Замалъа абураб бакIалда букIараб кули къачIазе. ГIуцIана цIидасан магIишат, байбихьана хьихьизе гIи-боцIи, хIалтIизабуна ах-хур.\nЦIунтIа партиялъул райкомалъ гьев ахIула БежтIе, восула партиялъул мухъилъе, кьола нухазул отделалда тракторалда хIалтIизе бакIги. ЦIунтIа районалда нухал рахъулаго, ХIизбула хIалтIула 15 соналъ БежтIа-Кидиро ва Кидиро-ХутIрахъ бахъулеб нухда. 1971 соналда Кидиро-ХутIрахъ нухги рагьула ва ХутIрахъ росулъе нух бахъарав чиги ккола гьев. Росулъе тIоцебе трактор бачаралъухъ анкьго сон бараб оцги сайгъат гьабула гьесие жамагIаталъ.\n1971 соналда, хIалтIул цевехъан хIисабалда, КПССалъул ЦIунтIа райкомалъ ХIизбула витIула МахIачхъала шагьаралда Совпартшколалда цIализе. Гьебги лъугIизабун, росулъе тIадвуссун вачIаравго, ХIизбула тIамула ХутIрахъ росдал Энгельсил цIаралда бугеб колхозалъул председательлъун. Районалдаго нахъеккараб колхоз букIана гьеб. ХIизбулал нухмалъиялда гъоркь гьеб ккана бищунго лъикIазул мухъилъе. КIвахI лъаларев, лъикIав нухмалъулев хIисабалда, 1970 соналда ХIизбула мустахIикълъана «В. И. Ленин гьавуралдаса 100 сон» абураб медалалъе ва райкомпартиялъул грамотабазегун шапакъатазе.\nПенсиялде ун хадувги хIалхьиялда чIечIо ХIизбула: колода гIи-боцIиги хьихьун вуго, гьесул буго 15 чIегIерхIайван. ХIизбулаца риидал гьабула хIан, нах ва бичизе босула МахIачхъалаялде.\nХутIрахъ росдал жамагIаталъ баркула ХIизбулада 90 сон тIубай. Гьарула гьесие щулияб сахлъиги.\nДругие материалы в этой категории: « Редакциялъул рахъалдаса\tШагьикьдерил Аскерханов »


РОСДАЛ ЗАХ1МАТЧАГ1АЗУЛ Х1АЛУЦАРАЛ КЪОЯЛ. - 6 Сентября 2020 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nВоскресенье, 07.03.2021, 02:05 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2020 » Сентябрь » 6 » РОСДАЛ ЗАХ1МАТЧАГ1АЗУЛ Х1АЛУЦАРАЛ КЪОЯЛ.\nРайоналда т1адбан унеб буго бач1ин бак1ариялъул ва раг1и-хер х1адуриялъул х1алт1аби. Гьединго т1аде щолеб буго гъутабазде г1и гочинабулеб заманги. Гьеб киналъулго ц1ехон ниж дандч1вана райадминистрациялъул росдал маг1ишаталъул отделалъул специалисталгун. Гьезул раг1абазда рекъон, гъоркьисалаялде данде ккун исана к1иц1ул ц1ик1к1ун гьабун бук1ана хаслихъе рекьи, гьелъул х1асилалда к1иго нухалъ ц1ик1к1ана бач1инги. Гьедин районалъул киналго категориязул маг1ишатаз г1аммаб къаг1идаялъ хаслихъе рекьи гьабун бук1ун буго 1700 гектаралда. Г1аммаб бач1ин бахун буго 3100 тоннаялде. Аслияб къаг1идаялъ хаслихъе рекьи гьабун буго Хизроевасул Бекьеч1дерил, Ленинил, Энгельсил, «Баг1арав партизан», «Гьамишт1а», «Лъаг1илухъ», «Г1орут1а», «Мущули» ва «Гьац1алухъ» маг1ишатаз. Гьездасан бищун лъик1аб бач1ин буго бекьеч1дерил маг1ишаталъул, гьез бак1арун буго 350 т. Гьелдасан 130 т. бичизеги т1ок1лъун буго маг1ишаталъул, 70 т. буссинабун буго рекьулел хьоназде. Нилъерго районалъул маг1ишатазе дагьаб учузго бичизе бугиланги бицана. Бач1ин бак1арун бахъингун байбихьана 2020-21 соназда рекьи гьабиялъе хурзал регун, къач1ан х1адуризеги,. Гьабсаг1атги гьеб х1алт1и унеб буго. Киналго маг1ишатазда х1адурун ругила рекьизе хьонал, ГСМ ва цогидабги х1ажатаб техника. Гьединго х1адурун руго 6 комбайнги.\n650 гектаралда районалъул маг1ишатаз бекьун буго пиринч1ги. Гьелъул бач1ин бак1арула октябрь моц1алда. Дагьаб цебег1ан гъутабазде гьабураб сапаралда кинабго пиринч1 бекьараб хурзабахъеги щванин ва лъик1 бижун бач1инеб бугилан бицана специалистаз.\nГьединго т1адбан унел руго хасалоялде хъач1аб раг1и-хер х1адур гьабиялъул х1алт1абиги. Жакъа къоялде районалъул киналго г1аммал маг1ишатаз х1адур гьабун буго 40000 т хъач1аб раг1и-хералъул ва 700 т соломадул. Гьелде т1адеги пиринч1 бак1аридал, гьелъул соломаги бук1унилан абуна. Гьеб рахъалъги бищун цере руго Бекьеч1дерил «Баг1арав партизан», Энгельсил, «Лъаг1илухъ» ва «Г1орут1а» маг1ишатал. Бекьеч1дерил СПКялъ г1иц1го бичулеб буго 300 т хъач1аб раг1и-хералъул. Районалъул росдал маг1ишаталъул заг1ипал рахъазда гьоркьоб рехсезе бегьула Силос х1адуриялъул суал. Гьеб гьезего гьеч1о нилъер. Силос х1адурулеб гьеч1олъиялдалъун дагьлъулеб буго г1ачиязул рахьдал рихьизариялги.\nКват1ич1ого, моц1идасан байбихьула г1и муг1руздаса г1ат1иракьазде гочинабиялъул тадбир. Гьелдеги х1адурлъи унеб буго. Гьабсаг1аталда киналго маг1ишатазда къач1алел руго г1ияца хасел т1амулел объектал ва гьенибе баччулеб буго х1адурараб раг1и-хер. Т1анусдерил «Машгьурал г1адамал» СПКялда бан лъуг1ана 1200 бет1ер г1иял жанир х1ебт1улеб ц1ияб бокь. Капиталияб ремонт унеб буго бекьеч1дерил гъутаналда бугеб МТФалда. Исана ракъдаллъиялъул х1асилалда мег1ер-г1алахазда г1ураб хер гьеч1олъиялъ цо-цо маг1ишатаз гьанжего байбихьун буго хухал гъутабазде гочинаризе.\nРайоналда буго тайпадулаб г1и г1езабулеб 13 маг1ишат. Гьел киназдаго ралел руго хьон биччаялъул пунктал. Тайпадулаб г1и г1езабулел маг1ишатазе пачалихъалъул рахъалдасан бук1уна лъик1аб кумек, щола субсидиял ва дотациял. Мисалалъе, щибаб тайпадулаб г1иялъажо рик1к1ун пачалихъалъ лъаг1алие кьола 1450 гъурущ. Г1аммаб къаг1идаялъ районалда буго 50000 бет1ер тайпадулаб г1иял. Гьединго районалъул тайпадулаб г1и г1езабулеб цо маг1ишат буго Калмыкиялдаги. Гьениб г1езабула эдильбаевская тайпадулаб г1и.\nЦоги районалъул росдал маг1ишаталда дандч1валеб бугеб зах1малъи ккола санайил г1и-боц1ул къадар ц1ик1к1унеб бук1иналда бан, гьезие мег1ер-г1алах, гъутаби, ай муч1дул г1олел гьеч1олъи.\nИсана г1иги гъутабазде гочун бахъараб, цогидал х1алт1абиги лъуг1араб мехалда т1ибит1изе буго росдал маг1ишаталъул х1алт1ухъанасул къо. Гьениб х1асилал гьаризе руго киналго маг1ишатазул х1алт1ул ва лъик1ал х1асилал ккаразе райадминистрациялъул рахъалдасан рихьизарун руго премиял, сайгъатал ва цогидалги шапакъатал. Районалъул бет1ер Нурмух1амад Задиевасул т1адкъаялда рекъон гьабсаг1аталда росдал маг1ишаталъул отделалъ халгьабулеб буго киналго маг1ишатазул х1алт1ухъ, т1адехун рехсараб къоялде гьезул ккарал х1асилал данде росизе рук1ине.\nГьединго исана киналго маг1ишатаз гъутабаздаги маг1арухъги т1орит1изе руго жидер бугеб ах1вал-х1алалъулги ккарал х1асилазулги бицине бугел х1исаб кьеялъулал данделъаби. Нужерго росдал СПКялъул х1алт1удаса рази ратич1они, ялъуни цогидаб бич1ч1улареб, лъалареб жо ц1ехезе ине бегьула районалъул росдал маг1ишаталъул отделалде.\nПросмотров: 1047 | Добавил: zaxrosdal | Рейтинг: 0.0/0


Шайх чIварал гIумруялъ туснахъ гьаризе тIалаб гьабулеб буго прокурорас\nСагIид Афанди чIваялъул гIайиб гIунтIизабулел ругел лъабгоял гIумруялъго туснахъ гьарейин, цоясе 15 сон кьейин абун тIалаб гьабуна прокурорас иргадулаб диваналъул данделъиялда.\nГьеб цIакъго кьварараб тамихI бугин, гьезда гIайиб чIезабулеб цониги кьучIаб далил гьечIониги, диваналъеги цIе-рехчагIазеги гIадамазда берцинрихьиялъе гьабулеб иш бугин гьебилан рикIкIунеб буго гIайиб гIунтIизабулев Лабазановасул адвокат ХIамидов Ринатица.\nЧIикIаса СагIид Афанди чIваялъул гIайиб гIунтIизабулел ругел Лабазанов Шихмирзаги, ГIамирханов МухIамадгIалиги, ХIажиев МухIамадги гIумруялъго жанир тIамейилан тIалаб гьабуна прокурорас 7 апрелалда букIараб диваналъул данделъиялда. Гьебго такъсирияб къокъаялъул гIахьалчи вугин рикIкIунев Исрапилов АхIмад 15 соналъ туснахъ гьавейилан абулеб буго прокурорас. Гьесде гIарцухъ гIадамал рикъиялъул, ва изну гьечIого ярагъ цIуниялъул гIайибал гIунтIизарулел руго.\n2012 соналъул 28 августалда СагIид Афандил рокъой Аминат Сапрыкиналъ жийго жинцаго кьвагьизаюн хадув 8 чи хвана. ТIарикъаталъул устарасда цадахъ хвана гьединго гьесде зияраталъ рачIун рукIарал гIадамалги, гьезда гьоркьоб цо лъимерги букIана. ЦIех-рехчагIазул баяналда рекъон Сапрыкина гьесул рокъое зияраталъ ячIарай гIадан хIисабалда лъугьун йиго, гордида гъоркь борчун букIун буго гьелда кьвагьулеб алатги.\n2012 соналъул декабралда хасал тадбиралги тIоритIун ккун руго гьел лъабалго. ЦIех-рехалъ лъазабуна гьел церехун рехсарал ункъалго кколила гендерил Сулейманов МухIамадица нухмалъи гьабулеб изну гьечIого яргъидгIуцIаразул къокъаялъул гIахьалчагIи ва гьез хIадуранила СагIид Афанди чIваялъе кьвагьулеб алат ва гьез щвезаюнила Сапрыкина гьесул рокъоейилан.\nТалат къоялъ букIараб диваналъул данделъиялда гIайиб гIунтIизабулел ва гьезул адвокатал прокурорас тIалаб гьабураб тамихIалдаса рази гьечIо. КIалъазе рагIи кьураб мехалда ГIамирхановас лъазабун буго жив киналниги такъсириял къокъабазда гъорлъ вукIарав чи гурила, жив жиндирго бизнес гьабулев вукIанилан. Терракт гьабураб къоялъ жив Лабазановасда цадахъ гьес жиндие бичулеб бугеб автомобиль щиб хIалалда бугебали бихьизе ун вукIанилан лъазабун буго гьес. Гьесул адвокатас лъазабун буго заман гуреб мехалда гьеб бакIалде ккун вугин ГIамирханов, гьединлъидал ритIухъаб хIукму къотIейин гьесда хурхунилан.\nХIажиевас гьарун буго диваналда жиндиде гьеб вахIшияб такъсиргьабиялъул гIайиб нахъе бахъейилан, жинда СагIид Афандил рокъоб терракт хIадурулеб букIин лъалеб букIанин абун чIезабун бажаринчIила цIех-рех чагIазухъа, жив сундуениги гIайибияв гьечIин, гьединлъидал эркен гьавейилан абун буго гьес. ЦIех-рехалъул баяналда рекъон Лабазановасул автомобилалда йикIун йиго терракт гьабизе уней Сапрыкина, цойгидаб автомобилги бачун гьездаго цадахъ ХIажиевги вукIун вуго.\nИсрапиловасул адвокатасги лъазабун буго гьесда щибго гIайиб гьечIин, гьесде гIунтIизабулел гIайибазул цохIонигияб кьучI бугел гьечIин лъазабун буго. Гьесги тIалаб гьабун буго жинца ихтиярал цIунулев вугев тамихIалдаса эркен гьавейилан.\nЛабазанов Шихмирза цIех-рехалъул заманалда мукIурлъун вукIун вуго Сулеймановасул къокъаялда гъорлъ вукIиналъеги, гIарцухъ гIадамал рикъиялъеги, изну гьечIого ярагъ цIуниялъеги. Гьелда рекъон бищун бигьаяб тамихI гьабейин гьесиейилан лъазабун буго диваналда адвокат ХIамидов Ринатица. Гьединго гьес абун буго Лабазановас СагIид Афанди чIваялъулъ щибниги хIахьаллъи гьабичIин, гьеб гIайиб гьесда тIаса инабейилан.\n«Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда Ринатица абуна цIех-рехалъ бетIералдасанго лъазабулеб букIанила Лабазановас устарасул рокъое щвезаюн йигин Сапрыкина, гьес хIадурун бугин гьелъие кьвагьулеб жо, гьелде телефоналъ кIалъан, СМСал хъван гьес нухмалъи гьабулеб букIанила гьеб терракт гьабиялъейилан. Амма гьесда гIайиб букIин чIезабулеб цониги далил гьечIила цIех-рехалъулъ, цого-цо гьеб телефон букIанила гьебги гьереси далил бугин абулеб буго адвокатас.\nРинат ХIамидов: «ЦIех-рехалъухъ букIараб цого-цо далил ккола терракт гьабураб бакIалда батараб жиго жинцаго кьвагьизаюралъухъ букIараб телефон. Гьеб телефоналъул хал-шалги щаялиго моцIидасан гурони гьабун гьечIо. Гьелда тIадеги гьеб телефон кинаб букIарабали бицунел баяналги цIех-рехалъул батIи-батIиял рукIана, гьел цоцазде данде кколел рукIинчIо.\nЦояз абулеб букIана гьелъул тIалъел чIегIераб букIанин, цойгидаз абулеб букIана гьеб хъахIаб букIанилан. Цо заманалдасан бугезего бугеб гьезул далил тIагIана. Гьеб телефоналдаса ва телефоналде кинал номеразде кIалъарабали. СМСал хъваралали бихьизабулеб баянги кагътидалъун бачIана диваналде. Мобильнияб бухьеналъул компаниялъ цойгидав чияс хиса-баси гьабун бажарулареб хIалалъ хасаб дискалда кьезе ккола гьел баянал, цIех-рехчагIаз кагъат бачIана.\nДица тIалаб гьабун хадуб мобильнияб компаниялъ бачIараб баянги, цIех-рехчагIазул баяналги данде кколел рукIинчIо. Гьеб телефоналдасан кIалъаял гьабураб заманги СМСал ритIараб заманги гьел баяназда батIи-батIияб хIалалъ рукIана. Гьединал дандеккунгутIаби гIезегIан руго.\nБищун дун гIажаиблъизавун вуго ФСБялъ гьев ункъасдаго хадуб терракт гьабилалде цебе анцIгогIан къоялъ халккун букIун буго, гьезул телефоназухъ гIенеккун рукIун руго. Масала, гьез диваналда бихьизабуна Лабазановас терроралда гъорлъ гIахьалъи гьабиялда щаклъи букIиналда бан жидеца гьесул телефоналда хадуб халкколеб бугилан. Гьедин батани щайха гьев кквечIев гьез, гьезда лъазе кколаан гури гьес СагIид Афанди чIвазехъин вукIин. Гьелъул бакIалда щибго къварилъи гьечIого Лабазанов магIарухъе ун, шагьаралда сверун эркенго жиндиего бокьараб гьабулев вукIун вуго».\nГьединго Ританил пикруялда рекъон СагIид Афанди чIваялъул гIайиб гIунтIизабулезда гIайиб чIезабун гьечIониги, гьеб гьечIолъи бичIчIаниги дивааналъ гьезие бищун кьварараб тамихI гьабизе буго. Адвокатас абулеб буго жамгIияталъул ва тIалъиялъул кутакаб тIадецуй бугила диваналде, цIех-рехчагIазеги щиб гьабунги цониги чи гьеб такъсир гьабунин абун жанивги тIамун, гIадамал тIаса рихьизаризе къваригIун бугилан.


Гьедин хъван букIана Москваялъул Паччалихъияб Университеталъул телевидениеялъул тIадегIанаб школаялъул факультеталъул декан Виталий Третьяковас анцIго соналъ цебе «ГIурусазул Кавказ. КIудияб проблема рагIалде бахъинабизе бугеб кIудияб проект» абураб макъалаялда. Гьеб макъала жакъаги асар тIагIинчIеблъун бихьун, цIидасан кьун буго гьес интернеталда. БитIараб ва кавказалъулазул ракI тIад рекъолеб бугищха Третьяковас бицунеб?\n«ГIурусазул Кавказ. КIудияб проблема рагIалде бахъинабизе бугеб кIудияб проект» абулеб макъалаялъул авторасда нижеца гьикъана оккупационияб тIалъиялъул принцип Шималияб Кавказалда хIалтIизабизе кколин абун гьеб макъалаялда хъвалеб мехалда щиб абизейин гьесие бокьун букIарабин? Жакъа Олимпиадаги дунялалъул батIи-батIиял чемпионаталдаги къабул гьарулеб ва гьаризе ругеб пачалихъалда кинин гьеб рагIи хIалтIизабизего бегьулебин миллатазда яги регионазда гьоркьоб политика гIуцIулеб мехалдайин?\nВиталий Третьяков: «Кавказалда кидаго гьедин букIана-Советияб заманаялдаги паччаясул заманалдаги. Цо Кавказалда гуребги цоги регионаздаги. Россия аслияб куцалда моноэтникияб бугин абизе бегьула, амма гьединал рагIаллъабазда гуреб. Гьениб контроль чIезабизе ккани ялъуни бакIазул элитаби хъулухъал кьун, гIарац кьун ричун росизе ккола. БакIалъул гIадатал лъалел гьез централъе ритIухълъи цIунула, Москваялъеха, ва бакIазда низам цIунула. Ялъуни, элитабазул хьвада-чIвади гьединаб гьечIони, цоги бихха-хочиялъул заман гIадинал факторал гьоркьоре лъугьани иш батIайиса унаха. Дица бугелда бугеб абула. Абула Жанубияб Осетияги Абхазияги лъидаго рачIел пачалихъал ругин. Гьединаллъун гьел Россиялъги къабул гьаруна. Амма хIакъикъаталда гьел руго Россиялъул рагъулалгун экономикиял протекторатал. Бокьаниги бокьичIониги гьеб гьедин буго. Оккупационияб абураб рагIи гьеб гучаб рагIи буго, амма дица бицен гьабулеб букIана оккупациониял аскаралги рачIун гьез территория кверде босиялъул гуреб, федералияб къуват- рагъулаб, полициялъулаб ва цогидаб гьениб букIиналъул. Гьебги гьенир ругел элитабазул арбитр ва контролер хIисабалда».\nТретьяковасул ракI чIун буго Шималияб Кавказалда тIад контроль Россиялъ тIад буссинабизе ккезе букIиналда. Гьелъие гьес бихьизабулеб буго анлъго мухъ бугеб жиндирго планги:\n1.Шималияб Кавказалъул Центр гIуцIизе ккола цIияб, бакIазул бюрократиял, этникиял ва такъсириял къукъабазул асар гьечIеб бакIалда.\n2.Территориалияб рахъалда гьеб букIинеги ккола Федерациялъул гIурусазул субъекталда-Краснодаралда яги Ставрополалда. (Щай гьел гIурусал ругелали авторас рехсолеб гьечIо. Ред).\n3.Гьенир нухмалъулел киналго идараби мутIигIал рукIине ккола гIицIго Москваялъе.\n4.Киналго нухмалъиялъул хъулухъазда рукIине ккола Москваялъ ритIарал гIадамал.\n5.Централда хIинкъигьечIолъи ва низам чIезабулел къуватал кинго тезе бегьуларо бакIалъул тIалъиялъул нухмалъиялда.\n6.Централда гIумру гьабунги букIине бегьуларо 400-500 чиясдаса цIикIкIун гIадамаз. Гьениве халтIизе вачIине бегьула 1-2 млн. чи. Щвезе вачIине бегьула 3-5 млн.чи.\nШималияб Кавказ цIидасан мутIигI гьабизе гьединаб проект анцIго соналъ цебе ургъарав Третьяковасда гьебго суал жакъаги бихьулеб буго актуалияблъун.\nКавказ цIидасан мутIигI гьабизе ккани гьеб Россиялъул контролалдаса борчIунищ бугеб? Дуца бицен гьабулеб анлъго мухъалъул ункъгояб (2-5) гьанжеялде хIалтIулеб бугин ва батIа гьабун гьединаб Центр гIуцIи гIумруялде бахъунареб утопиялъун бихьуларищ дудаян гьикъана нижеца Третьяковасда.\nВиталий Третьяков: «2003 cоналда дица бицен гьабулеб букIараб гьеб схемаялъул бащдаялдаса цIикIкIун гьанже гIумруялде бахъун буго. Александр Хлопониница бетIерлъи гьабулеб Шималияб Кавказалъул федералияб икълим кигIан хIалтIун бажарулеб бугебали ва Шималияб Кавказалъул республикабазул бутIрул гьесие кигIан мутIигIал ругелали ва жиндирго галаби, масала, чачаназул нухмалъулев Рамзан Къадыровас Хлопонингун кин дандралелали цебе чIезабизе дида кIоларо. Дида ккола вугелъув гьевги тун Къадыровас жинцаго гьабизе бугеб улкаялъул президент Владимир Путингун дандбалин. Дун мекъса ватизеги рес буго, лъаларо. Гьеб схема тIубанго рагIалде бахъинабизе доб мехалда рес букIинчIо. Гьеб схемаялъул цо бутIа рагIалде бахъинабун буго Сочиялъул Олимпиадаялда базабун. Гьелъул центрги Пятигорскаялда гьечIо Сочиялда буго. Амма гIамм гьабун абуни, гьеб рагIалде бахъинабун бугеб куцалда дир ракI рекъоларо. Низам цIунулел идарабиги бакIалъул нухмалъулезул контролалда гъоркь гьечIониги, реццилел куцалда хIалтIулел ругин дица абиларо. Проблемаби гьенир гIемерал руго».\nБицен гьабулеб буго Третьяковас гьеб макъалаялда коррупциялъулги. ГIурусаз бикъулеб бугин къанун хвезабулеб букIинги бичIчIун намусго, амма кавказияз бикъулин пачалихъалъул буголъи бикъизе кколеб букIиналда ракIги чIун, киналгIаги моралиял гIурхъабиги цIуничIогойин хъвалеб буго гьес. Москвагун бикьулеб гьечIони кIвезе букIанищ кавказалъулазда гъурущги бикъизе? Россиялъул политикияб асаралдаса Кавказ бищунго рикIкIад букIарабин абизе бегьулеб, имам Шамилил нухмалъиялда гъоркь Россиялде данде Шималияб Кавказ багъулеб мехалда биценго букIанищ гьениб коррупциялъул? Гьеб цо Кавказалъе хасиятаб гIамал бугин абизе кIолищ дуда?\nВиталий Третьяков: «Коррупция Шималияб Кавказалда гуребги Москваялдаги буго. БичIчIулебги буго Москваялдаса гIарцул чваххи Кавказалде унеб мехалда гьелда кIал коррупциониял къукъабазги чIвалеб букIин ва гьезда гьоркьор гIурусалги рукIин.Гьениб цIияб жоги гьечIо. Киб лъица цIикIкIун бикъулебали дида лъаларо. БорцинчIо. Гьел схемабазул бицунел магIданал цIализе бегьула. Амма бюджеталде, пачалихъалъул гIарцуде ва къануназде бугеб бербалагьи Кавказалдаги Москваялдаги батIи-батIияб буго. Гьеб бихьулебги буго. Гьаниб гIадамаз бикъулеб буго къанун хвезабулеб букIинги лъан, хIинкъуца холаго ва жиндир напсалда тIасан гали лъолаго, Кавказалда абуни, бикъулеб буго гьедин букIине кколинги абун. Советияб заманаялдаги гьезул минталитет Европаялъул минталитеталдаса гIемерго рикIкIад букIанин абизе ккола. Гьез рикIкIунеб буго пачалихъ букIиналъулго магIна бугин гьелъул бугеб босизелъунин. Гьез бикъулеб буго нечечIого. Юридикияб рахъалъ хIинкъулел ратаниги, моралиял гIурхъаби гьезул гьечIо.\nГьелде тIадеги, гьенив хъулухъалде ворчIарав цо чияс жиндирго тIолабго гIагарлъи хъулухъаздалъун ва гIарцудалъун хьезабизе ккола. Гьес гьедин гьабулеб гьечIони, гьесухъ балагьула гIантав чиясухъ гIадин. Москваялда хъулухъ щварал чагIазги лъола жидерго гIагарал лъикIал-лъикIал бакIазда, амма тIубараб къинлъи-къоно гуребха».\nКавказалда нагагь рагъ багъарани, арменаз гIурусазде кьвагьизе гьечIин гьел Кавказалда гIурусазул бищунго божи бугел чагIи ругин. Гуржиял лъил рахъалде хьетIилелали лъаларин ва Азербажаналъул къо бахъанагIан цIийи Туркиялдехун цIикIкIунеб бугин бицана нахъеги Третьяковас. Гьеб мехалда бицен гьабизе бугин Россия Кавказалдаса рикIкIад гьабиялъул, гьединго Шималияб Кавказалдасаги. Гьеб киналъулго хIасилалда, гьениб Европаялъул Цолъиялъул бутIа гуребин баккизе бугеб, гьенир ракIкIизе ругин исламиял структураби-пачалихъал, халифатал. Гьеб кинабго абуни багъаризабизеги рес бугин исламиял гурел улкабаздаса гIадамазин абуна гьес.\nДуца макъалаялда бицен гьабулеб буго Кавказ Россиялдаса батIа тIеларедухъ гьаризе кколел ишазул. Дуда кколарищ Кавказ батIа тIезабиялде Россиялъул жамгIият хIадур гьабулеб бугин информалатаз кавказалъулазухъ ккарал гIалатIал кIодо гьарун къватIир чIвазариялдалъун ва гьезул лъикIал гIамалазул бицинего бицинчIого?-ян гьикъана нижеца Третьяковасда.\nВиталий Третьяков: «Россиялъул прессаялъ бицунеб гьечIо бицине кколеб букIарабщинаб. Жакъа дир кодоб, редакторлъиялда гъоркь гьечIо кинаб букIанги газет-журнал ва дида кIоларо гьедин гурин гьадин букIине кколин абизе. Амма дица абулеб буго нилъер прессаялъ Кавказалъул бицунеб бугин. Дида бихьуларо нилъер прессаялда ургъунго цояб кинаб рахъалде букIаниги цIайи гьабулеб букIин. Россиялъул жамгIияталда гьоркьоб кьварун чIун буго миллияб проблема, гьебго проблема буго Берлиналда турказда ва немцазда гьоркьобги. Россиялъул прессаялъ гьелъул хъвалебги буго. Дида рихьулел гьечIо дуца рехсолел проблемаби».\nЛомоносовасул цIаралда бугеб Москваялъул Пачалихъияб университеталъул телевидениялъул ТIадегIанаб школаялъул факультеталъул деканас Кавказалда тIад контроль гьабиялда сверун бицунеб жо гьадингосеб чIанда бугин абуна Дагъистаналдаса тарихчIужу ТахIанаева ПатIиматица.\nТахlнаева Патlимат, Махlачхъала, 20Июн2012\nТахIнаева ПатIимат: «Кавказалъе контроль гьабиялда хурхун гьев чияс бицунебщинаб жо гьанже баккараб цIияб хабар гуро. ГьечIо гьелъулъ щибниги оригиналияб жоги. Гьеб буго ультра-националистияб, шовинистияб идеологиялъе хасиятаб калам. Гьелъул бицинегицин дие бокьунги гьечIо. Гьеб буго гIурус миллат цогияздаса тIадегIанаб бугин ва Кавказ жидер колония бугин кколел гIадамазул ургьиб бегараб пикру. Гьадингосеб чIанда буго гьеб».\nТахIнаевалъул пикруялда славяназул фашистаз бицунелде ирга щун гьечIо дагъистаниязул, гьезда цере руго гIемрго кIудиял ва кIвар цIикIкIарал суалал.\nТахIнаева ПатIимат: «Шималияб Кавказалъул бицани, гьел славяназул фашистазде ирга щун гьечIо нилъер. Нилъеда цебе чун буго нилъерго унти. Нилъеда цебе буго диниябищ динияб гуребищ пачалихъ нилъее гIуцIун лъикI абураб суал. Динияб гуреб батани-нилъ хутIизе руго Россиялъул гIурхъабалъ. Гьеб мехалда ургъила нухмалъи кин гIуцIилеб абураб суалалда тIад. Экстремистиял, диниялгун-экстремистиял, патриотикиял абулел киналго гьел багъа-башарияз жидерго хIаракатчилъи рекъезабула бусурманав чияс капурав чиясул нухмалъиялда гъоркь гIумру гьабизе кколарин абураб гIицIго цо доктринаялда. Гьелъул магIна бугоха Россиялъул пачалихъалда гъоркь гIумру гьабизе кколарин абураб».\nШималияб Кавказалъул республикабазул нухмалъиялъул система коррупицялъулъ къан букIиналда бан пикру Третьяковгун гIахьал гьабулеб буго ТахIнаевалъ, амма гьелъие ругел гIиллаби гьес рехсолездаса гьелда тIубанго батIияллъун рихьулел руго гIалимчIужуялда. БакIалъул коррупционеразе бетIерлъиги кисан гьабуниги- букIа абе Москваялдасан, яги Ставрополалдасан, яги Грозныйгун МахIачхъалаялдасан-кинабгIаги батIалъи гьечIин, щайгурелъул жибго коррупциялъулъ къараб улкаялда нухмалъиялъул система цого букIунин гьеб кисан гьабулеб бугонигиян абуна ТахIнаевалъ.\nТахIнаева ПатIимат: «Дие бокьун буго абизе коррупционияб миллат букIунарин. Гьеб буго пачалихъалъул цогояб политикияб система-гьеб гIадахъ босизеги ккола. Амма Кавказ тIолабго коррупциялъулъ къараб бугин Россиялда рикIкIунеб букIиналъул пикру буго информалатаз бижизабураб ва щула гьабураб пикру. Жакъа жамгIияталъул пикру гIуцIула информалатаз.\nГьебго заманаялда, Москваялда гурищ ругел бищунго кIудиял рищватал? Москваялда гурищ бищунго коррупциониял хъулухъчагIи ругел? Гьеле гьелъул бицунеб гьечIо. Бицунеб буго Кавказалъул.\nЩай бицунареб Кавказалде битIулебщинаб гIарцул бащдаб добаго хутIулин? Гьенир ругезул чвантинибе щвечIого цонгиги проекталъе бичIчIараб гIарац гьанибе щоларо. Гьеб буго киназдаго лъалеб жо. Гьелъул информалатазги бицунаро. Амма гIадамазда кинабго лъала».\nШималияб Кавказ Россиялдаса батIа тIезабиялъул суал регионалда рагьун борхулеб гьечIониги бусурбабазда гьоркьоб гьединаб пикру бугин рикIкIунеб буго гIалимчIужуялъ.\nТахIнаева ПатIимат: «Узухъда, динияб гуреб интеллигенциялъ гьеб пикруялъул рахъ киданиги кквезе гьечIо. Амма щибав бусурманчияс рикIкIуна ратIалъизе кколин. Гьелъие гIиллалъунги гьез рехсолеб буго бусурманчи капурасул нухмалъиялда гъоркь вукIине кколарин абураб. Нилъее бокьун гьечIо иш гьедин букIин бихьизеги, лъазеги, амма гьеб гьедин буго. Дида гьеб гьедин бихьула».\nКавказ Россиялдаса батIа тIуни букIине рес бугелъул бицунеб бугин Гъаниева Алисал «Праздничная гора» ай «Байрамалъул мегIер» абулеб тIехьалдайин абуна гIалимчIужуялъ. Гьенив Москваялдаса Дагъистаналде вачIарав аслияв герой Дагъистаналда дандчIвалев вуго батIи-батIиял гIадамалгун ва гьесда бихьаралдалъун бихьизабулеб буго республикаялда бугеб ахIвал-хIал.\nТахIнаева ПатIимат: «Политикиял дебатазде гьоркьоре лъугьинчIого цебе чIезабизе бегьула Дагъистан Россиялдаса батIа тIуни ва гьаниб шаригIат чIезабуни букIине рес бугеб пачалихъалъулаб модель Гъаниева Алисаца хъвараб "Байрамалъул мегIер" абураб тIехь цIалани. Гьелъ жиндирго асаралда кьун буго букIиниселъул гипотетикияб сипат. Гьеб мехалда цIидасан борхизе буго Центр киб букIине бугебин абураб суал- Истамбулалдайищ яги Москваялдайищ?»\nАмма лъица щиб бицунеб бугониги Шималияб Кавказги, гьелдаго гьоркьоб Дагъистанги Россиялдаса кибениги ина яги инабулеб букIин бихьулеб гьечIо улкаялъул политикаялда кколел ругел процессазухъ балагьани. Гьелъие цоги нухалда нугIлъи гьабулеб букIана Дагъистаналда заманаялъ президентасул ишал тIуразарулев ГIабдулатIипов Рамазаница президент Владимир Путингун букIараб дандчIваялдаса хадуб кьураб пресс-конференциялда бицаралъги.\nМоскваялъ рахъ кколеб буго бакIалъул нухмалъиялъул ва гьениб бугеб ахIвал-хIал букIине кколеб контролалде гъоркье босизе хIаракат бахъулеб буго. Абизе ккола, гьеб жидее рекIее гIолеб гьечIин абулел дагъистаниязул яги цоги кавказиязул гьаракьги рагIулеб гьечIин.


Книга 1. Фессалоникийцам Cтих 5 | Параллельные места\n1. Коринфянам 2:4\n1. Коринфянам 2:5\n1. Коринфянам 4:20\n1. Фессалоникийцам 2:4\n1. Фессалоникийцам 2:8\n1. Фессалоникийцам 2:9\n2. Фессалоникийцам 2:14\n2. Фессалоникийцам 3:7\nгьабуна кутакал гІаламатазулги мугІжизатазулги къуваталдалъун, Илагьияб РухІалъул къуваталдалъун. Иерусалималдаса бахъараб Иллирикалде щвезегІан тІибитІизабуна дица МасихІил хІакъалъулъ Рохалил хабар. Дир гаргаралъги хабаралъги нужее гьабураб асар – гьеб букІинчІо гІакъилал рагІабазул хІасиллъун. Илагьияб РухІалъул хІалкІолъиялдалъунги мугІжизатаздалъунги лъугьана гьеб гьедин, – нужелъ гьеб божи-иман, инсанасул гІакъиллъиялдалъун гуреб, Аллагьасул къудраталдалъун лъугьине. Аллагьасул ПарччахІлъи хабар-гаргаралъулъ гуро бугеб, къуват-гучалъулъин. Гьезул ракІал къвакІизе, цоцазе рокьун, цолъун рукІине, хІакъабщиналъул гІелму тІубанго бичІчІизе, бичІчІун хадуб, гьелда гьезул тІубанго ракІчІезеги бокьун буго дие. Гьеб мехалъ тІубанго загьирлъула Аллагьасул балъголъи – МасихІ! Рохалил хабар тІибитІизабизе мустахІикъал гІадамаллъун Аллагьас ниж рикІкІиндалин нижер рагІаби гьединал ругел. ГІадамал разилъи гуреб, нижер ракІазул хІалбихьулев Аллагь разилъи буго нижер мурад. Нуж нижее цІакъ рокьана! Рохалил хабар нужехъе кьей гуребги, нужее гІоло рухІ кьезеги разилъилаан ниж. ГьедигІанги хиралъана нуж нижее. Нужеда ракІалда батила гьениб нижеда бихьараб захІмат-гІакъуба: нужер лъиданиги тІад раччун рукІинарилан, къаси-къад чІечІого хІалтІана нижерго бетІербахъиялъе ва нужеда Илагьияб Рохалил хабарги лъазабуна. Аллагьас нуж тІаса рищана, нижеца бицараб Рохалил хабаралъухъ гІенеккидал. ТІадегІанав ГІиса МасихІил машгьурлъи нужехъеги щвезейин нуж тІаса рищарал. Нужедаго лъалелъул нижедаса мисал босун хьвадизе кколеблъи. Ниж гьенир ругеб мехалъ нижер кІвахІаллъи бихьичІогури нужеда.


ГIадат буго гьенире РФялъул президентас СКФОялда тарав официалияв вакилги республикабазул нухмалъулелги рачIунеб. Гьаб нухалда киназулго кIалдиб букIана гьезда гьоркьоса ЧРялъул нухмалъулев Рамзан Къадиров вачIинчIин абураб хабарги.\nКин батаниги, форум тIобитIана. СКФОялда президентас тарав вакил Александр Матовниковги вукIана.\nФорум гIуцIана Матовниковас нухмалъи гьабулеб аппараталъги, ТАССалъги, Северияб Кавказалъул ишазул рахъалъ гIуцIараб министерствоялъги, ДРялъул хIукуматалъги.\nМоскваялдаса рачIарал машгьурал журналисталги рукIана. Масала, этносазда гьоркьосеб журналистикаялъул Гильдиялъул президент Маргарита Лянге, ГIагараб Бакъбаккул рахъалдагун Северияб Африкаялда бугеб ВГТРКялъул бюроялъул нухмалъулев Евгений Поддубный, Russia Beyond басмаялъул бетIерав редактор Всеволод Пуля ва цогидал.\n«ХIакъикъаталда» ракIалде ккана гьеб форум гьенир гIахьаллъарал журналистазул бераздалъун бихьизабизе.\nХIайваналгун рухIчIаголъабиги, авитоги, коньякги, некIсиял росабиги\nРамазан Ражабов, «Молодежь Дагестана» газеталъул бетIерав редактор:\n- БитIараб бицани, цо-цо чагIи гъоре рачIун рукIана гьалейин, жалги ругин гьанир абун, рихьизаризе. Гьединал хеккого нахъеги ана гъораса. Амма гIемерисел рукIана унголъунги жидеего пайдаяб информациялда, лъаялда хадур рачIарал.\nГьенир батIи-батIиял мастер-классал рукIана. Гьединлъидал гьениве иналде цеве дун валагьана кинаб дарсдай тIаса бищизе бегьулебани. Пикру ккана Всеволод Пуля абурав журналистасухъ гIенеккизе. «Журналист» журналалда колонкаби хъвала гьес журналистикаялда раккарал цIи-цIиял хаслъабазул хIакъалъулъ.\nГьаб форумалда Пуляца бицана нилъерго сайтазде цIикIкIун чи кин цIазе бегьулебани. Гьелъие гIоло цин Яндексалдагун Гуглалда хъвалила нилъеего бокьараб рагIи, цинги гьелда рекъон бачIунила гъобе азарго батIияб информацияги. Масала, дица хIалбихьана гьениб гьадинаб суал лъезе: «Чем интересуются жители России о дагестанцах?». Гьелда рекъон яндексалъ кьунщинаб информациялда гьоркьоб лъикIаблъун бихьана нижерго газеталъе хIалтIизабизе бегьулеб ункъо темаги.\nМасала, россиялъулаз цIикIкIун ралагьулел ругоан Дагъистаналда ругел къанагIатал хIайваназулгун рухIчIаголъабазул хIакъалъулъ баянал; гьединго лъазе бокьулеб батана росабазул хIакъалъулъ, avito сайталда кинаб къайи бича-хисулеб бугебали, Дагъистаналъул коньяк кин батIа бахъилебали.\nГьезда гьоркьоса avito-ялъул тема бугин бищунго интересабин чIана нижер корреспондентал. Масала, гIемер чи махсароде кколев вугила гьенив, гьединго къайи бичун иналъе хъварал кополал баяналги рукIунила. «Воздух мимо» ян батула хъван - босизе ракIалде батичIони, телефоналдасан гIадада кIалъагейилаха; яги машина бичулев чияс хъван батула «по Калинина не ездила» абун, гьединал трафареталги цере чIварал маршруткабазул хIисабалда. ГIезегIан релъи-хъуй гьабичIищха гьанжегIагар киназго рехсолеб букIараб объявлениялъги: рукъ бичун ине къваригIарав цояс хъвалеб буго жидеда мадугьалихъ бугеб азбаралде зама-заманалдасан ХIабиб НурмухIамадовги вачIунила гьоболлъухъ.\nПалхIасил, гIадатиял информациял хеккого басралъула газеталъе, гьале гьадинал темабийин абуни бокьараб мехалда цIализе рокьула гIадамазе.\nГьеб киналдаго цадахъ форумалда цIи-цIиял лъай-хъваялги ккана, рихьана церего риларал гьалмагъзабиги.\nМасала, Северияб Осетиялдаса блогер ватана гъова. 350 азарго чияс подписка гьабураб, кутакалда къадруяб «Осетия-Ньюс» абураб площадка буго гьесул социалиял гьиназда. Хасго рищиязул заманалда батIи-батIиял кандидаталги муниципалитеталги рачIунел руго гьесухъе жидер информация бахъеян. Гьеб ккола гьев гIолохъанчиясул бизнес.\n«Это Кавказ» сайталъул бетIерав редакторасулгунги ккана лъикIаб лъай-хъвай.\n«Новое дело», «Черновик» ва цогидал газетазул гIарзал рукIана жал форумалде риччачIилан. Регионазул нухмалъулел ракIарараб официалияб тадбиралъул бицунеб батила гьез, амма мастер-классазде рачIине гьукъун букIинчIин кколаха дида.\nАрсен Юсупов, дарги мацIалда биччалеб «Замана» газеталъул бетIерав редактор:\n- ГIезегIан батIи-батIияб гьунаралъул журналисталги чанго республикаялдаса вакилзабиги данделъараб, кутакалда къадруяб тадбир лъугьана гьеб форумалъул.\nМасала, Маргарита Лянгеца рехсараб хIужаялъ асар гьабуна дие. Этносазда гьоркьосеб журналистикаялъул Гильдиялъул президент ккола гьей.\nИсана сентябралда живго жинцаго вухIарав Удмуртиялдаса гIалимчи Альберт Разинил бицана Лянгеца. ГIурус рагIаби гъорлъе риччачIого удмуртазул мацI бацIцIадго цIунизе кколин абураб ахIи букIана гьесул.\n«Метер магIарул мацI хвезе батани, хваги дун жакъаго жаниб ракI кьвагьун» илан Расул ХIамзатовасул рагIаби гIурусалъ хъвараб игIланги кодоб ккун, Удмуртиялъул Пачалихъияб Советалъул минаялда цевеги эхетун, цIа гъуна Разиница жиндаго. Гьелдалъун гьесие къваригIун букIана пачалихъалъ жиндир рахьдал мацIалде кIвар буссинабизе.\nХъата-масан ахIун рачIарал цIа свинабулезул хъулухъалъ гьев больницаялде хъамуна. Амма хвалдаса хвасар гьавизе бажаричIо.\nМаргарита Лянгеца бицана хIакъикъаталда гьев гIалимчи дагьав ботIролъан унтарав гIадав чи вукIанила. Гьес мацI цIунизе рахъинарулел рукIарал гIечIого, анкьумумузул гIадаб рукIа-рахъиналдеги ахIулел рукIанила: чадиралги чIван, рохьор гIумру гьабизе.\nАмма журналистаз, гьебги гьоркьоб биччан, кинабго къватIибе кьунила пачалихъалде гIайибги гьабун: бихьуларищин, пачалихъалъ гIалимчигицин ккезавураб бакIилан. Амма, хIакъикъаталда, хIукуматалъул вакилзаби дагьалъ кватIанила гьеб ишалде кIвар кьезе, рахьдал мацIал цIунизе хадубккун гьез гьарурал тадбиразул гIемерисез сангицин гьабичIила.\nНилъер республикаялдаги рахьдал мацIазул рахъалъ гьединабго хIал бугелъул, дие бокьанаха гьеб мисал.\n«Гьаб бакIхъа цо жо ккея»\nМухIамадбег СалтIинский, журналист:\n- Дун гьеб форумалде тохлъукьего ккарав чи вуго. «Россиялъул тарихалъул» музеялда аскIосан унаго, гьенибе цебе бакIарараб гIаламалда берчIвана. Ругъеждерица абухъе, «гьаб бакIхъа цо жо ккея» абун ккана дида.\nКIалтIа эхетун ругоан къватIиса рачIарал хъаравулзаби. Нилъерал рукIаралани, дун жаниве виччачIого тезеги бегьулаан. Амма дол къосун ратилин кканаха дида, цоги чиясул бакIалда дунги виччан.\nПалхIасил, жаниве щведал, буголъиялъулгун ракьул ишазул министрасеги росдал магIишаталъул министрасеги суалалги кьуна дица. Масала, Дербенталда шигIияз бахъизехъин буго горпищекомбинаталъул букIараб ракьул кIиго гектар. Гьениб мажгит базе къваригIун бугилан рагIула гьел, амма цо-цояз бицунеб буго хадуб бичизе рес бугин гьебилан.\nАмма гьелъиеги цоги суалалъеги жаваб щвечIо дие. Кинабалиго къоялъ жидер минстерствабазде вачIаян тIаса ккезавуна министраз дун.\nГьединго РФялъул президент Владимир Путиница СКФОялда тарав официалияв вакил Александр Матовниковасда аскIовеги нух щвана дие. Духъа интервью босизе бокьун бугиланги абуна. Жив хIадурав вугин, гьадале, гьадай жиндир кумекчIужуялъухъа жиндир телефоналъул номерги босейила. Амма гьей кумекчIужуялъ абуна жий киеяли кватIулей йигила, форум лъугIун хадуб кьелила номер, яги интернеталдасан балагьейила жидер идара. Цинги дагьалъ чIун гьейги йилана гьениса.\nЖивго Матовников гIезегIан гIадатияв чи ватана. ГIадамазе пайда кьезе бугони, бокьараб иш гьабизе хIадурав вугин живиланги абуна.\nЖурналистазе махсараги гьабуна: гьанжесев журналистасда лъазе кколила ковбоясда гIадин кьвагьдезеги, кIвезе кколила гьесул чода гIадин векеризеги.\nЧачаназул журналистас гьесда гьикъана Северияб Кавказалъул республикабазда гьоркьор гьадал блок-постал щибизе къваригIарал жалин, нахъеги рахъичIого. Матовниковас жаваб кьуна жинца тIуралел суалал гурила гьел. Амма рукIун гьезул бугеб квал-квалги щибдила законалда нахърилълъарал чагIазе.\nДругие материалы в этой категории: « "Рокъовго чIоларев" депутатги ХIасанхIусеновазул суалги\tГIарзалги, гIузрабиги, букIинеселде хьулалги »\n16:32, 19 октября 2020, 281


САХАБ ЧОРХОЛЪ-САХАБ РУХ1. - 26 Сентября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nВоскресенье, 18.03.2018, 05:17 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2016 » Сентябрь » 26 » САХАБ ЧОРХОЛЪ-САХАБ РУХ1.\nСАХАБ ЧОРХОЛЪ-САХАБ РУХ1.\n1999 соналда Америкаялда т1обит1араб дунялалъул чемпионалда Гьоц1алъа Тимур Гайдалов вахъана чемпионлъун. Тимур ккола Северияб Кавказалъул т1оцевесев чемпион, гьев лъабго нухалъ вахъана Россиялъул чемпионлъунги. Гьабсаг1ат Тимурица нухмалъи гьабулеб буго Москва шагьаралъул студентазул боксалъул федерациялъе. 2014 соналдаса нахъе ккола Мах1ачхъалаялъул администрациялъул спорталъул, туризмалъул ва г1олилазул ишазул комитеталъул председателасул заместительлъун. Ккола спорталъул мустах1икъав мастерлъун.\nГьоц1алъа Х1ажиев Х1амид ккола боксалъул СССРалъул чемпион. Халкъазда гьоркьосеб турниралъул «А» классалъул г1арцул призер, клубазда гьоркьов Германиялъул чемпион, Россиялъул г1арцул призер. Гьев вуго халкъазда гьоркьосеб классалъул спорталъул мастер.\nГьоц1алъа Мух1амад Г1абдулх1алимовас 2005 соналда «Динамоялъул» ЦСалъул Россиялъул боксалъул первенствалда бергьенлъи босана. Гьебго соналъ гьев вачана Россиялъул сборная командаялде гъорлъе.\nБоксалъул рахъалъ спорталъул мастер ккола Г1ахьалч1иса Г1абдурашид Г1абдурашидов.\nБоксалда ц1айи бугеб бут1а лъолеб буго нилъер ясазги. Т1анусиса Саг1адат Г1абдулаева яхъана Южная Кореялда т1обит1араб боксалъул Дунялалъул чемпионаталъул г1арцул призерлъун. Гьал къояз Волгодонскалда т1обит1араб Россиялъул чемпионаталда бергьенлъиги босун, Саг1адат лъабабилеб нухалъги яхъана Россиялъул чемпионлъун. Исана ноябрь моц1алда Саг1адат г1ахьаллъизе йиго Болгариялда т1обит1изе бугеб боксалъул Европаялъул чемпионаталда.\nБокс цебет1еялъулъ гьал ахирисел соназ к1удияб бут1а лъолеб буго Харахьиса г1олилаз. Гьедин гьениса Мух1амадов Руслан вахъана боксалъул Россиялъул лъабц1ул чемпионаллъун. Мух1амадов Мух1амадг1али ккола боксалъул Россиялъул Югалъул ункъц1ул чемпион. Кват1ич1ого гьев г1ахьаллъизе вуго Россиялъул чемпионаталда. Мух1амадг1али ккола 9 классалъул ц1алдохъан. Боксалъе ругьун гьавулев вуго Новороссийск шагьаралда\nГ1орот1а, Х1ажидибиров Х1ажидибирица тайский боксалъул Россиялъул чемпионаталда босана к1иабилеб бак1.\nАмма киналдасаго цебе (лъеберабилел соназдаса байбихьун) гьаниб волейбол машгьурлъана. Районалде х1алт1изе вач1арав гlypyc учителас цадахъ босун бач1ана сеткаги торг1оги. Гьебго заманалда шагьаразул ц1алул заведениязул студентал, ракьцоял Дибировас, Г1алибег Г1умаровас, Гелегаца, Myxlaмад Давудовас, Мух1амад Сулеймановас, Мух1амад Г1абдулмаликовас, Ахъберди Ахъбердиевас, Мух1амад Мирзоевас, Расул Саг1идовас, XIамид Эльдаровас ва цогидазги г1езег1ан квербакъулаан районалда спорталде рокьи бижизабизе. Киназго цадахъ лъугьун Г1урдада майданалда волейболалъул площадкаги гьабун, районалъул команда г1уц1ула. Гьездаса мисал босула росабалъги. Дагь-дагьккун махщел камиллъизе лъугьарал волейболистал Унсоколо, Гъуниб, Хьаргаби т1орит1улел къецазда г1ахьаллъула. Гьезул т1оцересел бергьенлъабазул цояб ккола 1939 соналда Г1арани т1орит1арал гьудуллъиялъулал къецазда гъунисезда т1ад босараб бергьенлъи.\nК1удияб Ват1анияб рагъул заманалда, фронталде командаялъул г1емерисел членалги\nун, гьоркьоб къот1ун бук1араб спорталъул иш, гьелдаса хадуб ц1илъула. Гьелъул х1асилалда, 1950 соналда т1орит1арал республикаялъул риидалил спартакиадаялъул къецазда (М. Х1асанов, Д. Дибиров, Г1. Мух1амадов, XI. Атаев, Г1. Х1усенов, С. Дибирчуев, М-Р. Къебедов) районалъул команда чемпионлъун бахъана.\nАмма районалъе ва республикаялъе к1удияб асар гьабураблъун ва рак1алдаса унареб рохеллъун бук1ана 1954 соналда Воронежалда т1обит1араб Россиялъул чемпионаталда районалъул командаялъе т1оцебесеб бак1 щвей. Гьелда х1алел рук1ана Х1осенх1ажи Атаев, Х1асан Г1умаров, Мух1амад Г1аликулов, Абус Х1айдарбегов, Гъази Myxlaмадов, Х1ажидада Асадулаев, Мах1ач Г1алиев, Х1амзат Юсупов.\nЛъабкъоабилел соназул волейболисталги (Ах1мади Абакаров, Пайзудин Myxlaмадов, Мух1амад Ч1ег1еров, Г1убайдула Мух1амадов, Мух1амад Качалов, Юсуп Мух1амадов ва Шагьидав Гьиматов), гьезул нухдаса ун, республикаялъул ва улкаялъул даражаялъулал къецазда цересел бак1азда рук1унаан. Гьанжеги, ц1ик1к1ун гурел, дагьлъулел гьеч1о волейболистазул кьерал. Жакъа къоялда гьезда гьоркьоса бищун камилаб махщел К1ахъа Мух1амад Ах1мадовасул бугилан рик1к1уна. Республикаялда гьев машгьурав вуго «Хвалчен» абураб т1ок1ц1аралда гъоркь. Районалда ва республикаялда волейбол цебет1еялъе г1оло гьабураб х1алт1ухъ Мух1амад мустах1икълъана «ДРялъул физкультураялъул ва спорталъул мустах1икъав х1алт1ухъан» абураб ц1аралъе. Гьанжег1агар гьев тана районалда рагьараб Волейболалъул федерациялъул президентлъун.\nГьес ругьун гьарурал руго «Каскадалда» х1алел рук1арал Г1араниса Мух1амад Гъайирбегов, Т1агьадаса Мух1амад Х1асанов ва Дагъистаналда бищун лъик1ав нападающийлъун рик1к1унев вук1арав Шамил Сайгидов.\nРосабазе хасиятаб гьеч1ониги, пляжалъулаб волейболалъул рахъалъги рахъана районалда Россиялъул чемпионал - Г1ободаса вацал Мах1ач ва Шамил Мух1амадовал. Дагьал церег1ан соназ Гьамущиса Мух1амадова Г1айшат яхъана пляжалъулаб волейболалъул Россиялъул чемпионлъун.\nРеспубликаялъул Бет1ер Рамазан Х1ажимурадович вач1аралдаса волейболалде кьолеб буго к1удияб к1вар. Рамазан Х1ажимурадович ккола Дагъистаналъул Волейболалъул Федерациялъул х1урматияв президент, гьесул вац Раджаб Х1ажимурадович ккола гьебго федерациялъул хал кколеб Советалъул председатель. Дагъистаналъул волейболалъул тарихалда Дагъистаналъул команда 2015 абилеб соналъ борч1ана т1адег1анаб лигаялъул «А» классалде ва т1оцебесеб соналъго ккуна гьениб лъабабилеб бак1. Лъаг1илухъ росулъа Гъайирбегов Мах1ач х1алев вуго Дагъистаналъул волейболалъул сборная командаялда гъорлъ «А» классалда. Гьев вахъана Россиялъул чемпионлъун. Гьединго гьанжег1агар Мах1ачхъалаялда рагьун буго волейболалъул школа-интернат. Руго гьеб интернаталда ц1алулел нилъер районалъул ц1алдохъабиги – Т1анусиса вацал Мух1амад ва Мух1амадсайгид Хат1иповал. 2015 соналъ Москва областалъул Раменское шагьаралда т1обит1араб волейболалъул Россиялъул чемпионаталда Т1анусиса Хат1иповал ва Асадулаев Мух1амад рахъана г1арцул призераллъун.\n2015 соналъ волейболалъул ветеран Мух1амадов Мух1амад (Левша), Саг1идов Мух1амад ва Х1айдарбеков Г1абдукъадир рахъана волейболалъул Россиялъул кубокалъул чемпионаллъун, исана гьезие гьебго чемпионаталда щвана к1иабилеб бак1.\n2012 соналъ Туриналда ветераназда гьоркьор т1орит1арал Олимпиялъул х1аязда нилъер волейболистал – ветеранал Г1алибегов Г1амир, Зайирбегов Асх1абг1али ва Мух1амадов Мух1амад рахъана 4-лел призераллъун.\nКаратэялъул рахъалъ Северияб Кавказалда вахъарав РСФСР т1оцевесев чемпион ккола Гьоц1алъ росулъа Мух1амадов Шарапудин.\nГьанжесел г1олилазулги руго каратэялъул рахъалъ бергьенлъаби. Гъоркьколоса Г1абдусаламова Салтанат яхъана киокушинкай каратэялъул Европаялъул чемпионлъун. 2012 соналъ Турциялда гьелъие щвана Дунялалъул кубок. Салтанат ккола Россиялъул ункъц1ул чемпионкаги. Каратэялъул рахъалъ лъабц1ул Россиялъул чемпион ккола Г1орот1а росулъа Ризванов Мух1амад.\nПулевая стрельба нилъер районалъе ккола цебе гьаниб бук1инч1еб спорталъул ц1ияб тайпалъун. Исана лъабабилеб сон буго Г1арани школа-интернаталъул директор Мух1амадинов Мух1амадсайгидица гьелъие ц1алдохъаби ругьун гьарулел ругелдаса. Араб соналъ гьесул ясал Мадинаца ва Загьидатица Дагъистаналъул командаялда гъорлъ г1ахьаллъи гьабуна Краснодаралда т1обит1араб VII – леб ц1алдохъабазул Россиялъул риидалилспартакиадаялда. Гьенибги бергьун СКФОялъул командаялда гъорлъ ясал г1ахьаллъана Москваялда т1обит1араб Т1олгороссиялъул спартакиадаялъул финалалда. Осетиялъул, Кабардино- Балкариялъул, Черкессиялъул, Ингушетиялъул спортсменазда т1ад бергьенлъабиги росун, ясал рач1ана бищун къуватал 20 спортсменазул сиях1алде гъорлъе.\nКверзул рагъ (Армреслинг)\nГьамущиса, Руслан Маликов вахъана армреслингалъул Дунялалъул чемпионаталъул к1иабилев призерлъун. Гьев вуго Европаялъул чемпион, Прикаспиялъул пачалихъазул спартакиадаялъул чемпион, Россиялъул Югалъул чемпионаталъул к1иабилев призер, Россиялъул чемпион. Русланккола халкъазда гьоркьосеб классалъул спорталъул мастерги..\nГьоц1алъа Саг1адулаев Ах1мадица ч1ах1иял бергьенлъаби росана армспорталда. 2000 соналъ гьев вахъана армреслингалъул дунялалъул вице-чемпионлъун. Гьев ккола Европаялъул чемпионатазул призер, армреслингалъул Россиялъул чемпионги. Армспорталдаса цебе Ах1мад машгьуллъун вук1ана боксалде. Гьелдаги гьес лъик1ал х1асилал росана. Ах1мад вахъана Литваялъул чемпионаталъул г1арцул призерлъун. Гьев ккола боксалъул рахъалъ спорталъул мастер ва армреслингалъул халкъазда гьоркьосеб класалъул спорталъул мастер. Гьабсаг1аталда Ах1мад х1алт1улев вуго Москваялда физкультурнияб институталда.\nДзюдоялъул т1адег1анал х1ок1азде рахана Шагьадаса вацал Хъазанби ва Мурад Хъазанбиевал. 1991 соналъ г1умруялъул 22 соналда нагагьаб балагьалдалъун нилъедаса ват1алъана халкъазда гьоркьосеб классалъул спорталъул мастер Мурад Хъазанбиев кколаан Франциялда, Турциялда ва Болгариялда т1орит1арал халкъазда гьоркьосел турниразул чемпион.\nХунзахъа Шамил Дарбишевасеги щвана 1998 соналда Россиялъул къецазда к1иабилеб бак1.\nЦ1ельмес росулъа Х1амзат Зайибрегов – дзюдоялъул Дунялалъул кубокалъе г1оло т1орит1арал х1аязул лъабабилев призерлъун вахъана. Гьев ккола дунялалъул первенствоялъул к1иабилев призер ва Европаялъул первенствоялъул лъабабилев призер, Россиялъул чемпион. Ккола халкъазда гьоркьосеб классалъул спорталъул мастер.\nЛъабкъоабилел соназда гугари цебет1еялъе кьуч1 лъуна хадуб гугарухъабазул чанго г1ел куцарав Шапиг1 Дибирчуевас. Гьесул жиндиргоги рук1унаан лъик1ал х1асилал.\nГьеб рахъалъ спорталъул мастераллъун рахъана Хунзахъа Зайирбег Г1аммаев (СССРалъул студентазулал къецазда – II бак1), К1ахъа Мух1амад Х1анапиев (Россиялъул югалъул чемпион, ДРялъул мустах1икъав учитель), Лъаг1илухъа Х1адис Х1адисов ва Гьамущиса Арсен Г1абдулх1анапиев, Гьац1алухъа Г1абдулкъадир Х1усенов.\nХалкъазда гьоркьосел классалъул спорталъул мастераллъун ккола Бакьагьеч1иса вацал Расул ва Сайгид Катиновасовал. Г1олилазда гьоркьов Европаялъул чемпионлъун вахъана Г1ободаса Мух1амад Мух1амадов.\n2000-2016 соназдаги дагьал рахъинч1о нилъер районалда спорталъул эркенаб гугариялъул мастералги, халкъазда гьоркьосеб классалъул спорталъул мастералги.\n2000, 2001, 2002 соназ Россиялъул Югалъул чемпионлъун ва Россиялъул призерлъун вахъана спорталъул мастер Мухтар Г1исаев.\nГьелго соназ Дагъистаналъул, Россиялъул Югалъул, Россиялъул чемпионлъун ва призерлъун вахъана Хунзахъ росулъа спорталъул мастер Мух1ам ад Х1айбулаев. Гьединго 2005 соналъ Мух1амад вахъана Россиялъул абсолютнияв чемпионлъун.\nГ1оч1ло росулъа Х1амзатов Х1амзат ккола Россиялъул чемпион (2013 с.) Гьевги ккола спорталъул мастер.\nСпорталъул мастер, 2016 соналъ Дагъистаналъул чемпионлъун вахъарав Гозоло/коло росулъа Г1алиев Х1ажимух1амад ккола чанго нухалъ Россиялъулги, халкъазда гьоркьосел турниразулги призерлъун ва чемпионлъун.\nБакьагьеч1и росулъа халкъазда гьоркьосеб классалъул спорталъул мастер Арсен Къурамух1амадов 2013 соналъ вахъана Россиялъул, Россиялъул Югалъул чемпионлъун. Гьебго соналъ гьев вахъана Европаялъул 2-абилев призерлъун. Гьединго Арсен ккола чанго халкъазда гьоркьосел турниразул чемпион ва призер.\nПросмотров: 121 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


Багьаби долго руго, щолеб хайир дагь буго\nМахlачхъалаялъул №2 базаралда\nУкраиналда бугеб кризисалда базабулеб буго гIемерал экспертаз Россиялда гъурщил багьа гIодобегIан ккей. ГIадат буго гъурущ учузлъанагIан къайи-цIа багьалъулеб. Гьанжеги гьеб багьалъун бугищха гьеб?\nАмерикаялъул цо долларалъул багьа 37 гъурщиде бахана итни къоялда. Доллар эхеде бахиналда базабула гIемерисез кванил нигIматазул багьа эхеде бахинги. Гьелда бан нижеца цIех-рех тIобитIана МахIачхъалаялъул кванил нигIматал ричулеб кIиабилеб базаралда.\nТахшагьаралъул кIиабилеб базаралъул ричарухъабазда гьоркьоб тIобитIараб цIех-рехалда нижеца лъазабулеб букIана долларалъул багьа эхеде бахиналда бан бичулеб къайи-цIаялъул щибниги хиралъун бугищали. Амма цо-цо кванил нигIматазухъе гурони гIемерисебщинаб бичулеб кванил нигIматалъул багьа цебе букIаралдаса хисун гьечIоан. Пихъил базаралда хиралъараб жо батана банан. Цо ящикалъухъ 850 гъурущ кьунин жиндица жакъаян бицана «Эркенлъиялъе» йичарухъан СалихIатица. ГIадамазе бичулелъул бананалъул цо килограммалде тIаде щуго бахъизе кколеб буго гьелъ.\nКванил нигIматазда гьоркьоб чанго бакIалда гьикъидал картошка хиралъун бугилан абуна ричарухъабаз. Гьелъул килограмм бахун буго 33 гъурщиде.\nЙичарухъан Каримат: «Хира гьабун бугилан дагIба букIуна гIадамазулги, нижеца гьеб хира гьабураб гIадин. Гьале дица 45 гъурщиде босараб гIеч 50 гурщиде килограмм гьабун бичизе кIоларого моцIниги балеб буго. Ниж киналго гьанир нижеего заралалъе хIалтIулеб хIисаб кколеб буго. Гьединго гIадамазе квегIенал шартIал чIезаризе лъицаниги гьабулеб хIалтIи гьечIо. Нижехъеги рачIинчIого гIадамал къватIир рагьун ругел тукабаздеги ун нахъе унел руго. Гьедин нижееги цогидазеги захIмат гьабичIого къазениги къалебаниш гьаб базарилан йиго дун».\nГьадин бицана «Эркенлъиялъе» пихъ ва пастIабазул нигIматал ричулей Кариматица.\nБазаралде къваригIараб таралда хадур рачIарарл гIадамазда гьикъидал гьезул жавабал цоцада релълъарал рукIана. Жидеда лъалараго хиралъараб жо гьечIин гьадалаго багьаби ругилан букIана гьезул жаваб.\nАслияб дагIба ричарухъабазул букIана базаралда жанир ричаризе чIезарурал шартIал гьечIолъиялда ва базархIакъалъукъ кьолеб багьаги щибаб нухалъ цIикIкIинабулеб букIиналда. Унсоколо мухъалдаса Хадижатица бицана гьале 18 сон бугила жиндир базаралда йичарулей йигелдаса, амма жакъа гIадаб квешаб малъкъосараб хIалалда жий ккун йикIинчIилан. Йичарулеб бакIалъухъ щибаб моцIалъ 15 азарго гъурущ кьезе кколеб буго гьелъ. Гьанже анкьидасан гьелъул багьа кIиго нухалъ цIикIкIине рагIулинги бугин хабар, базаралъул нухмалъулесе хIалтIун кколей йигинха жий.\nХадижат: «Лагъзал гIадин рогьаралдаса рукIкIинегIан хIалтIулел ругел нижеда аскIове нужниги кин ругел, щиб бугеб къварилъи абуна вачIунев чи гьечIо. Базаралъул нухмалъулевги жеги вихьарав чи гуро дида. Ижараялъе ричарулеб рукъ босарал чагIазе гIарацги кьун гьезие хIалтIулей хутIун йиго дун. Цояз 10-20 гъурущ кьолеб буго базар хIакъалъухъ. Цояз абуни ижараялъе 500 гъурущ кьезе кколеб буго».\nХадижатил рагIаби ритIухъ гьаруна гьелда аскIор ругел пишацоязги. Жидеда вихьизецин чIоларев чияс нухмалъиги гьабун ругин жал гьанир хIалтIулелан цо кIалдисан гIадин абулеб букIана гьез. ХIатта гьезда лъалеб гьечIо гьесда цIарцин.\nГьоцIцIо бичулел руччабазул бищун кIудияб дагIба бугоан жидеего конкуренция гьабун хIалтIулел ярмарка тIобитIулел чагIаз. Щибаб къоялъ гIадин къватIир ярмаркаги тIобитIун гьез жидер дарам хвезабулеб бугилан ццим буго гьел киназулго. Гьеб ярмаркагацин гурин, гьеб бугин къватIул даранчагIазул пишаян абулеб букIана гьоцIцIо бичулей Симисханица.\nСимисхан: «Ярамаркацин гуро гъоб. Къо гьоркьоб биччачIого гьарулел жалищ рукIонел ярмаркаби? Нижерго наяз тIун гьабураб бацIцIадаб гьоцIцIоги тун, гъозул учузаб гьоцIцIо босулеб буго гIадамаз. Гъол жалгоги мукIурлъулел руго гьелъие. Нижеца 500 гъурщиде бичула гьацIцIул цо кило, гъозги гьебго багьаялде бичулеб буго, амма гьозул нигIмат нижералде дандеккун учузаб къиматалъул бугоха. МахIцараб гьоцIцIоги гIадамазе бичун руго гьел. Гьезул халги гьабулеб гьечIо я экспертизаялъ, я санитарияб хъулухъалъ».\nМоцIрое рихьизарурал кванил нигIматазул гIаммаб къадаралда гьоркьоб цо чиясе гIумру гьабиялъе хIажалъулеб бищунго гIодобегIанаб къадар Дагъистаналда буго 820 гъурущ. МоцIалъе щолеб гьоркьохъеб харжалъул къадарин абуни Дагъистаналда буго 10-15 азаргоялде щвезегIан гъурущ.


ХI. Ахъаев: "Дун полициялъул статистикаялъул къурбан ккола"\nМахIачхъалаялъул Киров мухъалъул полициялъул идараялда жив квешго вуханин низам цIунулезилан гIарзагун инсанасул ихтиярал цIунулезухъе вачIана ХIанипа Ахъаев. 33 сон барав Ахъаевас бицухъе, полициялъулаз гьев тIамулев вукIана жинца гьабичIеб такъсир тIаде босизе.\nГьесул рагIабазда рекъон, гьев гьудуласухъ гьоболлъухъ вукIана ва гьенире рачIана полициялъул хIалтIухъаби. «Щибго абичIого ва бичIчIизабичIого гьез автомобилалде жаниве къазавуна ва Киров мухъалъул РОВДялде вачана», - ян бицана Ахъаевас.\nГьесул адвокат ХIажимурад Измаловас абуна РОВДялъул дежурниясул журналалда сияхIалде восун ватичIин Ахъаев. Къануналда рекъон, низам цIунулез полициялъулаб бутIаялде ккун рачарал чагIи хасаб сияхIалде росине ккола. «Ахъаевни РОВДялъул уголовияб цIех-рехалъул бутIаялде вачун вуго. Гьесда гьикъулеб букIун буго Киров мухъалда мина балеб бакIалдаса рикъарал инструментазул хIакъалъулъ. Полициялъулаз абун буго гьесда жидеца рикIкIунин гьел инструментал гьес рикъанин, амма гьел гIайибазе Ахъаев мукIурлъулев вукIун гьечIо», - илан бицана Измайловас.\nАхъаевас инсанасул ихтиярал цIунулезухъе битIараб гIарзаялда хъвалеб буго живгун тIоцебе гьикъа-бакъи гьабулеб букIанин кIиго полициялъулас. «Цодагьаб заман индал кабинеталде жаниве вачIана лъабабилеб полициялъулав. «Нуж щай гьавгун парахатго кIалъалел ругел», - иланги абун лъабабилес дубинка кьабуна чанги нухалда ва гIодове ккезавуна. Гьес малаца вухулев вукIана ва дол кIиялгоги рортана рухизе», - илан хъвалеб буго гIарзаялда Ахъаевас.\nГьесул рагIабазда рекъон, полициялъулаз лъабго сагIаталъ вухулев вукIун вуго гьев ва абулеб букIун буго гьесги гьесул мадугьал Ибрагьим ХIасановасги инструментал рикъанин ва гьеб такъсир гьабиялъе мукIурлъизе кколин гьел. Ахир-къад, гьев кабинеталдаса коридоралде вачун вуго ва жаниве дов Ибрагьимов вачун вуго. Гьевги квешго вухулев вукIанин кабинеталда жанивилан бицана Ахъаевас. Гьесда рагIулел рукIун руго Ибрагьимовасул гьаркьал.\nИбрагьимов гIунтIизабулеб гIайибалъе мукIурлъана, амма гьес гьеб такъсир гьабичIин абулеб буго гьесул адвокат Гульнара Бамматовалъ. Гьелъ вухарав Ибрагьимовасул видео бахъана ва YouTube сайталда лъураб гьеб видеоялдаса рихьулел буго Ибрагьимовасул черхалда ругел хъахIиллъиял.\nАхир-къад Ахъаевасги гъулбасун руго низам цIунулез гьесда рихьизарурал къагътал. Коридоралдаги жив вуханин ва цIидасанго доб кабинеталда жанивги вачун жеги квешго вухулев вукIанин ва гьелдалъун полициялъулаз абураб жинца гьабунин бицунеб буго Ахъаевас.\nГьесухъе адвокат виччалев вукIун гьечIо полициялъулаз ва гьелдалъун Измайлов ана прокуратуралде гIарзагун. Адвокатас бицухъе, прокуратураялдаса РОВДялде кIалъан руго ва адвокатасул гIарзаялъул бицун буго. «Гьеб лъарал полициялъулаз хIаракат бахъана Ахъаевасе кьураб гIакъуба бахчине. Гьез гьев вачана РОВДялъул минадул подвалалда бугеб кафеялда ва гьениб, гIаракъидул шишаги босун, гьекъезавуна Ахъаев. Хадув гьев наркологияб хал-шал гьабизе вачун вуго. Гьекъон вугилан экспертаз хал-шалалъул документги кьун буго. Полициялъулазни хадуб протокол хъван буго гьекъезеги гьекъон Ахъаев низам хвезабулеб ватанин, гьелдалъун гьев ккунин, кколеб мехалда полициялъул хIалтIухъабигун вагъизе лъугьанин ва гьелдалъун полициялъулаз къуват хIалтIизабун ккунин гьев. Гьеб протокол гъулбасизегм тIамун вуго Ахъаев», - илан бицана Измайловас.\nАхъаевас абухъе, протоколал гьарун хадур полицилъулаз гьев рокъове щвезавуна. «Гьез лъазабуна жидеда тIаса гIарза кибе-букIаниги кьуни, жидеца жахIавго тезе гьечIин, наркотикал рехилин ва туснахъалде ккезавилин», - ян бицана Ахъаевас.\nХIанипа Ахъаев: «ЦIогь дица гьабунин абеян тIаде лъугьун рукIана гьел. ГIакъуба кьун тIамуна дун гьез мукIурлъизе. Дица щибго бикъичIо. Дун гьез ккуна жидерго мухъалда гьабураб такъсир рагьиялъе гIоло. Щай хасго дун ккурав? Щайгурелъул 2007-леб соналда бикъи сабаблъун диваналъ тамихI гьабун букIана дие. Гьелдалъун базаялдаса дир цIар бахъун батилаха гьез. Амма гьал къоязда букIараб такъсир дица гьабичIо. Вухун-кьабун тIамуна дун гьеб цIогь тIаде босизе. ГIакъуба кьунин жидеда тIаса гIарзаби хъвагеиланги абуна, хъванани наркотикал рехилин хIинкъаби кьуна».\nАхъаевасе медикияб экспертиза гьабуна ва полициялда тIаса хъвараб гIарзаялда буго экспертизаялъул документ. Гьелда рекъон, Ахъаевасул черхалда тохтуразе ратун руго хъахIиллъиял, гематомаби. ХьабалазухъагIучIазул рахъал унтулел ругин бицана Ахъаевас. Гьес абулеб буго жив вухарал полициялъулаз маскаби ххун рукIинчIин ва дандеккани гьел жинда лъазе ругин. Экспертиза гьабун буго гьесул дов мадугьал ХIусеновасеги - гьесги полициялъулазда тIаса гIарза хIадурулеб буго.\nМахIачхъалаялъул Киров мухъалъул дежурнияс Ахъаевасул ва Ибрагьимовасул гIарзабазда тIаса мухIканаб баян кьечIо. Гьес абуна полициялъулаз киналгIаги къанунал хвезаричIин ва гьел чагIи цIогь тIаде босизе лъицаниги тIамичIин. «ЦIех-рех чагIаз кьела къимат полициялъул хIалтIуе», - илан абуна дежурнияс.\nЦех-рехалъул комитеталъул Дагъистаналда бугеб идараялда «Эркенлъиялъе» абуна жидехъе жеги рачIинчIин гIарзаби ва рачIун хадур гьезул хал гьабилин. Идараялъул вакилас абуна гьединал гIарзабазул тIадчIун хал-шал гьабулин, щайгурелъул низам цIуниялъул системаялда хъинтIарал гьединал хIужжаби хIисабалде росеян Москваялдаса хасаб буюрухъ бачIанин.\nАхиралда тIаде жубала, адвокат Измайловас абулеб буго жив дандчIванин дол рикъарал инструментазул хважаингун. «Гьев чияс абулеб буго инструментал рикъанин жинца кибниги гIарза кьечIин ва гьел рикъун жинда ратичIин», - абуна Измайловас.\nХI. Ахъаев: "Дун полициялъул статистикаялъул къурбан вуго"


В Театре поэзии состоялся ...\tВ вечере приняли участие друзья и коллеги поэта, члены ...\t- 17 июль 2019\n1 марталда Москваялда бихьизабуна Камил ГIалиевасул «Учитель» абураб кино\nГьеб ккола Камилил тIоцебесеб кIудияб хIалтIиги. Цебеги гьесул нухмалъиялда гъоркь къватIире рачIун рукIана «Сант Луис», «Репортаж», «Къисас» абурал фильмал. Россиялда тIоцебе гьес бахъана «Умумузул васигат» абураб проектги.\n«Учитель» кино халатбахъуна 40 минуталъ. Гьеб бахъулелъул, кьочIое босун букIана Дагъистаналда ккараб хIакъикъияб лъугьа-бахъин. Кино бахъизе байбихьана 2018 соналъул риидал. Гьелда гIахьаллъана 30 чи.\nКамил ГIалиев ккола ТIолгороссиялъул ва Халкъазда гьоркьосел кинофестивалазул лауреат. Гьесие щвана «Киномаяк» (2017), «Дир Дагъистан» (2017), «Вяткаялда дандчIвай» (2018) кинофестивалазул шапакъаталги.\nКиноялъухъ халгьабизе рачIун рукIана культураялъул ва искусствоялъул хIаракатчагIи, режиссерал, актерал ва цогидалги. Киноялдаса хадуб режиссеразда, артистазда ва киноялъухъ балагьизе рачIаразда гьоркьоб ккана киноялъул хIакъалъулъ гара-чIвари. ГIемерал суалал кьуна Камил ГIалиевасеги.\nКиноялъухъ балагьаразе цIакъ бокьана гьелъулъ бугеб аслияб пикру, ургъизе тIамуна жакъа нилъер жамгIияталда церечIун ругел суалазда тIад.\nТадбир нухда бачунелъ бицана гьадинал фильмал рахъулелъул пачалихъалъ кумек гьабизе ккелин, кинематографиялъе квербакъиялъе Россиялъул президент Владимир Путиница тIадкъанги бугила кинематография цебетIезабиялъе программа гIуцIейилан. Гьелъие биччараб субсидия цIикIкIинабун буго 1 млрд гъурушалъ. Гьеб программаялде гъорлъе ккезе буго Камил ГIалиевасул хIалтIиги.\nТадбиралда гIахьаллъарав «Анжи» футболалъул клубалъул президент ГIусман Къадиевасги абуна гIолохъанав режиссерасе кумек гьабизе бугин.\nКиноялъул аслияв багьадурасул хIакъалъулъ социалиял гьиназда хъварал къваригIел гьечIел харбазул кьучIалда гIагарлъиялъулги цадахъ хIалтIулезулги жиндир хIакъалъулъ пикру хисизабурав, гьез адабалдаса инкар гьабурав гьев тIамула хвел тIасабищизе.\nКиноялдаса хадуб гьелъул хIакъалъулъ букIараб гара-чIвариялда Камилил эмен МухIамадсултIан ГIалиевас абуна:\n- ГIун бачIунеб гIел куцазе ккола западалъул гурел нилъерго фильмаз. Нилъерго улкаялда букIине ккола гьел куцалеб къебелъиги. ХIаракат бахъизе ккола гIолилал куцалел фильмал рахъиялъул хIалтIи цебе бачине. Гьелъие къваригIуна пачалихъалъул рахъалдаса кумек. ГIарацги кино бахъулезухъе щвезе ккола. КIудияб баркала гьаб тадбиралда гIахьаллъаралщиназеги. Бажараралда гIей гьабун рукIинчIого, церехун ине тавпикъ кьеги киназего. Гьединго баркала кьезе бокьун буго Москваялъул хIукуматалъул вакилзабазе, Москва шагьаралъул Думаялъе, «Улкаялъул ирс» гурхIел-рахIмуялъул фондалъе ва Россиялъул президентасда цебе бугеб ДРялъул кидагосеб вакиллъиялъе, - ян.\nПрочитано 119 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 18 марта 2019 14:11\nДругие материалы в этой категории: « Выставка\tАхIи базе ккараб хIал »\nВ Театре поэзии состоялся творческий вечер поэта Магомеда Гамзаева. июля 17, 2019


«Дагъусттаннал музыкалул панорама» |\nФевральданул 27-нний Поэзиялул театрдануву хьунни «Дагъусттаннал композитортурал музыкалул панорама» тIисса цIанилусса фестиваль тIитIаврин хас дурсса батIаву.\nФестиваль дикIантIиссар февральданул 27-нния апрельданул 4-ннийн дияннин. Му сакин дурну дур ДР-лул Культуралул министерствалул, Дагъусттаннал паччахIлугърал опералул ва балетрал театрданул, Аьрасатнал Композитортурал союзрал Дагъусттанналмур отделениялул.\nРеспубликалий кIилчин дуллалисса фестивальданул цалчинсса кьини Поэзиялул театрдануву хьунни ккуркки стол. Муний гьуртту хьунни музыкалул ишккаккулт, искусствоведтал, композитортал.\nБатIаву тIитIлай, ДР-лул Композитортурал союзрал хъунама Рамазан Фаталиевлул кIицI лавгунни ва фестиваль хъанахъишиву дагъусттаннал музыкалул мяйжаннугусса байран, бувсунни гьашинумур фестивальданул хасшиннардая. ХьхьичIмур фестивальданул шадлугъру нюжмардул дянив най диркIхьурча, гьашинумунилсса зуруйсса лахъи дуккан дуван пикри бувну бур.\nФестивальданул лагрулий хъиривмур кьини Оьруснал театрданул хъунмур залдануву хьунни балетрал вечер.\nЗурул мутталий хьунтIиссар личIи-личIисса шадлугъру: музыкалул комедия «Навруз», хорданул музыкалул концерт, Мурад Къажлаевлул творчествалун хас дурсса вечерду ва м.ц.\nФестиваль дайлитIунтIиссар апрельданул 4-нний Къумукьнал театрдануву.\nПредыдущая записьЗул бучIантIимур зула канихьри буссаСледующая записьПрезентация фильма «Небо- стихия орлов» в Москве


Россиялъ вето лъуна ООН-алда\nРоссиялъ вето лъуна Малайзиялъул Боинг кьвагьизабиялда бан халкъаздагьоркьосеб трибунал гIуцIиялда хурхараб Цолъарал Миллатазул ГIуцIиялъул ХIинкъи гьечIолъи цIуниялъул Шураялда цебе лъураб резолюциялъул проекталда.\nРоссиялъул президент Владимир Путиница гьелда цебе Нидерландазул премьер-министр Марк Рюттегун телефонияб гара-чIвари гьабулаго абуна, гьаб бугин цудунго гьабураб жигар, гьелъ цIех-рехалъе политикияб асар гьабизе бегьулебин.\nНидерландабаз ва Австралиялъ какана Россиялъ гьабураб вето. Марк Рюттеца абуна, Россиялда кIвечIин халкъаздагьоркьосеб стандартазде данде кколеб хIукму гьабизе. Жиндир иргаялда Австралиялъул премьер-министр Тони Эбботтица абуна, гьадинаб хIукму гьабун, Россиялъ сан гьабичIого тана чIварал пассажиразул гIага-божаразул ихтиярал.\nМалайзиялъул Боинг кьвагьизабиялъул цIех-рехалъе нухмалъи гьабулеб Нидерландабазул комиссиялъул хIасилаб доклад загьирабизехъин буго исана октябрь моцIалда. Комиссиялъул пикруялда Малайзиялъул Боинг кьвагьизабунин Россиялъул рахъ ккурал сепаратистаз ва жибго Россиялъулги гьелда хурхен бугин.


ДИР «ИНСУЛ» ХУР. - 13 Апреля 2011 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nВоскресенье, 15.12.2019, 03:23 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2011 » Апрель » 13 » ДИР «ИНСУЛ» ХУР.\nДир «инсул» хур, харибак1, ссан ва ах» абурал раг1аби г1адамазул бот1ролъа инаризе к1веч1о 70-80 соналъ советияб г1уц1иялда. Советияб пачалихъ бихун хадубги гьел раг1абаз цо-цо г1адамазул бот1ролъ щулияб бак1 ккуна. Ракь ккола кинабго рух1ч1аголъиялъ жиндасан бет1ербахъи гьабулеб дунялалъул цо бут1а. Дунял бижаралдаса ккарал рик1к1ен г1емерал рагъазул ц1ик1к1арасел рук1ана ракьал сабаблъун ккарал.Нилъеда лъала СССР г1уц1илалде цебе ракьал хасал бет1ергьабазухъ-помещиказухъ рук1араблъи. Цо бут1аялъухъ гьел рук1аго ц1ик1к1араб къадаралда, цо-цоязухъ дагьал, рук1ана жидер ракьалго гьеч1елги. Советияб г1уц1иялъин абуни ракьал гьаруна пачалихъалъулаллъун ва рикьана халкъалда гьоркьор бащад гьарун, ц1ик1к1араб къадар тана колхоз-совхозазухъ ва гьенисан кьолаан х1ажатав чиясе х1алт1изабизелъун цо ч1езабураб роцада. Гьедин генералияб планалда рекъон ц1и г1уц1арал хъизамазе (хозяйствабазе) рукъзал разеги кьолаан ракьал жиб-жиб росулъги. Гьеб ц1акъ лъик1аб ва халкъалъе пайдаяб закон бук1ана. Лъиданиги, гьединго колхоз-совхозазда гьоркьобги даг1ба-раг1иги рагъ-кьалги бук1унароан ракьал сабаблъун. Бихана советияб пачалихъги билана ракь х1алт1изабиялда хадуб гьабулеб бук1араб хъаравуллъиги. Байбихьана халкъалъ бокьа-бокьараб гьабизе, дир инсул бук1анин, к1одол бук1анин, бук1инего бук1инч1езги ракьал кквезе, гьелъул х1асилалда г1адамазда гьоркьоб даг1ба-раг1иги рагъ-кьалги ц1ик1к1ине.\nНилъер районалда Харахьи, Гьамущи ракьул метраби сабаблъун ч1вана к1иго чи. Вацал-яцал, эбел-лъимал цоцалъ барщана. Г1орут1а, Гьамущи, Коло-Хьиндахъ гьабсаг1атги руго данде ккун цоцазда к1алъаларел хъизамал, тухум-кьибил. Гьеч1о ракь бит1ун х1алт1изабиялда хадуб хъаравуллъи гьабулеб идара. Рес гьеч1о ц1ияб хъизамалъе рукъзабазе ракьул участок (план), ц1ирагьараб хозяйствалъе х1алт1изабизе ракь кьезе. Гьеб биччалеб гьеч1о гъол жиде-жидер рук1анилан ракьал кколез. Нилъеца рищун таразулги жидеего рищиязда ц1ик1к1ун гьаркьал щвеялъе жигар бахъи гурони, т1ок1аб лъугьа-бахъунелъул ургъел гьабулеб г1адат гьеч1о.\nХасго ракь сабаблъун даг1ба-раг1и багъарула ихдал рекьуде ва рукъзал разе байбихьараб заманалда. Минаби ралел руго жиде-жидее бокьаралъуб, гьеб бак1алъул бет1ергьабилъун рахъаниги рахъинч1ониги. Цогидал маг1арул районазде дандеккун, нилъер гьаниб гьеб иш квеш бугин абизеги бегьиларо, амма г1адлу къвак1изабизе заман цебего щун бугоан.\nТ1адехун рехсаралъе ц1ияб, ч1агояб мисаллъун бук1ина гьаб дидаги мадугьаласдаги гьоркьоб бугеб даг1ба-раг1иги. Араб г1асруялъул к1иабилеб бащалъудаги нижер Ц1алк1ит1а бук1инч1о школа. Ц1алунги вахъун дун х1алт1изе вач1араб 1960 соналъ лъимал ц1ализаризе ресги гьеч1ого ратана дида ц1алк1ит1есел. Г1емер хъвадарун, г1арзал рахъун к1вана гьелъие ресал ратизе. 1970 соналъ х1алт1изе кьуна 60 ц1алдохъанасе бак1 бугеб ц1ияб школа Ц1алк1ит1а, гьеб соналъ ц1ализе вачунев анлъго гурого лъимер гьеч1ониги. Дол соназ школалда бук1ине кколаан ракьул участокги. Гьеб мурадалда дирго г1арцухъ школалда цебе бугеб хур сверун къазе сеткаги, ч1езе гъут1биги росун ах гьабуна дица. Гьелде даг1ба балев чиги вук1инч1о.\nАна заман. Жиндие мина базе кьураб бак1 бугилан, дун рокъов гьеч1еб заманги ц1ехон, рачун бульдозералгун ах щущахъ биххизабун батана росуцояс дагьаб цебе. Ц1ех-рех гьабидал гьесие гьениб план кьун батич1о ва гьев г1одове виччана. Гьоркьоб заман индал цогияс машинаялъе нух бугеб бак1алда бук1араб сетка мерхьун хвезабун батана. Хадубги гьев к1иясго г1арзалги гьарун лъимал г1олел гьеч1илан къана Ц1алк1ит1а школа, гьеб соналъ 4-4 лъимер гурого гьеч1еб к1иго школа районалда бук1аниги. Школа къан хадуб дицаго ах гьабун бук1араб хур, колхозалъ дие приусадебнияб учатоклъун кьун бук1ана ва 1983 соналдаса нахъе хозяйственнияб книгаялда дида т1адги буго.\nАхилги гьелда сверун бугеб чалиялъулги дица т1алаб-агъаз гьабун бук1ана 2008 соналде щвезег1ан. 2008 соналъ гьеб бак1алда бет1ергьанлъи гьабизе рагъарана Г1алиханов Г1алиасх1абги (гьеб киналъулго бет1ер) гьесул ясги, дурцги. Хурги дир, ах г1езабаравги дун кколелъул гьез гьабураб дида квеш бук1ана. Гьабсаг1аталъги дица ахил т1алаб гьабула, хвараб бак1алдаса сетка къач1ала. Амма дир «гьудулзабаз» сеткаги хвезабун гьенибе боц1и биччала яги бецун хер нахъе босун батула. Ле, нуж гьедин бегьиларин, к1иго херав чи цоцалъ рагъизеги, цоцаца ч1вазеги рекъон гьеч1ин, нижер суал законалда рекъон т1убаян дун хьвадана росдал администрациялде, районалъул прокуратураялде,милициялде, ракьазул комитеталде. Кинго дир суал раг1алде бахъинч1о. Дир х1исабалда законалъул рахъ босаниги шарг1ияб рахъ босаниги, Г1алиасх1аб мекъи вуго. Кин гьеб батаниги, мун мекъи вуго, ч1аян гьесда яги мун мекъи вугин дида абулев «бах1арчи» районалда цог1аги вахъинч1о. Шарг1алда нахърилъун х1алт1улел жиндир мунагьал чураяв Гьоц1алъа Анасх1ажицаги гьанже квешаб-лъик1аб халкъалда малъулев Бакълъухъа Г1абдулгъапурил Мух1амадх1ажицаги абулаан ракь Аллагьасул бугила, цебе заманалда бет1ергьабилъун хасал г1адамал рук1ун ратаниги, гьанже заман хисун бугила, ракьги жиндихъе кьурав чияс х1алт1изабизе кколилан. Законалдаги хъвалеб буго: «Возвращение земельных участков их бывшим прежним владельцам не допускается, таким лицам земельные участки представляются в общем порядке» абун. (ст. 4 закона о земельной реформе в Дагестане. 16 мая 1991 г. книга «Земельные отношения в Дагестане»).\nБокьилаан гьанжег1аги т1адал идарабаз росабалъ ракь х1алт1изабиялда сверухъ бугеб ах1вал-х1алги лъазабун, г1адамазул мурадал т1уразаризе.\nГьаб макъала хъваялъул мурадги, районалъул бет1ер ц1ияв чи кколелъул, гьесие росабалъ бугеб х1алалъул дагьабниги баян щвей ккола.