ДАГЪИСТАНИЯЙ-ШАМАЛДА. - 16 Июля 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nСуббота, 17.11.2018, 12:14 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2017 » Июль » 16 » ДАГЪИСТАНИЯЙ-ШАМАЛДА.\n21 март кколеб буго Сириялъул пачалихъияб байрам-эбелалъул къо. Сириялъулазда байрамги баркизе, гьелда г1ахьаллъи гьабизеги Москваялдаса Дамаскалде ун бук1ана Россиялъул делегацияги. Гьеб гуманитарияб вакиллъиялда гъорлъ йик1ана Ханти-Мансийск автономияб округалъул Мегион шагьаралъул инсанасул ихтиярал ц1униялъул рахъалъ уполномоченнияй Марина Дейнека, Нижегородалъул епархиялъул кашиш Сергей Мирешин, къорол руччабазул «Фавор» фондалъул нухмалъулей Наталья Андрушенко ва г1емер миллатазулаб Дагъистаналъул вакил х1исабалда дун-Г1усманова Раисатги. Делегациялъе бет1ерлъи гьабулеб бук1ана «святой Апостол Павел» фондалъул президент Валентина Ланцевалъ. Нижер делегациялъ Сириялде щвезабуна к1иго тоннаялдасаги ц1ик1к1араб гуманитарияб къайи-къоно. Рагъул балагьалдаса лъутаразул ва лъукъа-къот1ун къварилъиялда ругезул лъималазе кумек х1исабалда босараб къайиялда гъорлъ рук1ана дарабиги кванил ниг1маталги, лъималазе расанк1абиги, дагъистаниязул сайгъаталги, къват1исел улкабазда г1урус мац1 лъазабиялъул ва г1арабазе хас гьарурал г1урус мац1алъул учебникалги, цогидаб т1оцебесеб х1ажалъиялъул къайиги.\nРугънал ва бух1араб бак1 хехго сах гьабиялъе жинцаго ургъун бахъараб ц1ияб аппарат бугоан нижер сапар-цадахъ, цевеккун рагъулав врачлъун х1алт1арав Сергей Мирошиница цадахъ бач1ун. Сертификатгун цадахъ Сириялъул рагъухъаби сах гьарулел ругеб Дамаскалъул госпиталалъе сайгъат гьабуна гьес. Гьединго делегациялъ г1арцулаб кумек гьабуна зах1матго лъукъа-къот1арав 42 рагъухъанасеги.\nХалкъияб дипломатиялъул вакилзабилъун рук1аниги нижее гьабураб дандч1вай т1адег1анаб даражаялъул бук1ана. Сверухъ рагъ бук1аниги ниж ц1унизе ч1езабун бук1ана хъаравуллъиги, г1уц1ун рук1ана рук1а-рахъиналъегун х1ухьбахъиялъе, х1алт1уе лъик1ал шарт1алги. Тира-сверизе туристазул гуреб, нижер сапар бук1ана унго-унголъунги ишалъулаблъун. Гьениб бараб анкь г1ададаги инч1о, нижеца т1обит1ана 12 дандч1вай.\nДелегация щвана Дамаскалъул Бах1арзазул школалдеги. Х1ажатабщиналдалъун хьезабураб гьеб школалъе кьуч1 лъун буго Сириялъул гьанжесев президентасул эмен Х1афиз Асадица улкаялъул эркенлъиялъе г1оло хварал бах1арзазул бесдал лъимал ц1ализаризе мурадалда. Гьеб школа гьанжеги Асадил тухумалъул бербалагьиялда буго. 36 сон буго Шахира Фалахалъ гьелъие нухмалъи гьабулелдаса. Исана к1иабилеб сон бугила Сириялда къват1исел улкабазул аслияб мац1лъун г1урус мац1 малъулелдасаян г1урус учебниказдасаги Дагъистаналъул сайгъатаздасаги рохалие г1орхъи бук1инч1о директоралъул. Гьединго учебникал щвезаруна президентасул хъизан Асма аль Асадихъеги Аллепоялъул к1иго школалъе къайимлъи гьабулев Сириялъул муфтий доктор Ах1мад Бадреддин Хассунихъеги. Ниж гьоболлъухъ ах1ун рук1ана Ах1мад Бадреддиница. Т1ад калам гьабизе бак1 гьеч1ев х1алимав инсан вуго гьев. Муфтиясул харбидасан бич1ч1улеб бук1ана сириялъулазул бат1ияб диналъул г1адамаздехун адаб бук1ин. –Нилъ-бусурбабазулги, христианазулги, буддистазулги-киназулго Аллагь цо вуго ва киналго гьесул лъималаздехун адабалда, вацлъиялда рук1ине ккола нилъ,-ян абуна муфтияс. Живго гьевги ракълие вахъун кьурав чи вук1иналъ, сверухъ ругездеги кьолеб бугин гьелъул асарилан кколеб бук1ана.\nГ1емер бицен бугоан Ах1мад Бадреддинил къуркьи гьеч1олъиялъулги ват1ан бокьиялъулги х1акъалъулъ. Гьесул лъималазулги руго 12 лъимал. Васалги гьесул киналго муфтиял ккола. Университеталда цебе снайперас ч1ван вуго Ах1мадил гьит1инав вас. Сириялда чан гьабулеб буго диниял церехъабазде гуребги гьезул г1агарлъиялдеги. Вас ч1ван нахъисеб къоялъго улкаялъул телевидениялдасан муфтияс лъазабун буго жив ч1вадарухъабаздаса т1аса лъугьарав вугилан. –Сириялъул тунка-г1уси байбихьилалдего улкаялъул т1алъиялдехун дандеч1ей гьабулел къуватал рук1ин къват1иб ч1вазабураб кагътал рит1ана дица г1арабазул улкабазул муфтиязухъе, х1атта халкъазда гьоркьосеб г1алимазул ассоциациялъул бет1ер шайх Юсуф эль Кардаунихъегицин. Дир мурад бук1ана киналго исламалъул г1алимзабиги данделъун, ракълидалъун гьеб иш т1убазе, х1асил ккеч1о, лъицаго жавабцин кьеч1о кагътие,-ян бицана гьес. Цох1о Дагъистаналда гуребги, т1олго дунялалдаги рагъул кьог1лъи бихьич1ел, бесдалал гьеч1еб заман бач1ине бук1иналда божарай йигилан абуна дицаги ва гьоц1дерил устарзабаз гьабураб парччи сайгъат гьабуна муфтиясе.\nСапаралъул заманалда ниж щвана Омейядазул меседил мажгиталдеги. Х1икмалъизарула гьелъул к1одолъиялъ. Гьелда жаниб буго гьит1инабго килиса-килисаялда жанибин абуни, мукъадисав Иоанн Крестителасул бет1ер букъараб хоб, бусурбабаз ц1акъго х1урмат гьабулеб буго гьелъул. Малаикзабаз квешлъиялъул къуватаздаса ц1унараб, Мукъадисаб цолъиялъул ва хасаб къуваталъул бак1 кколила гьабан бицана муфтияс. –Х1акълъунго Дамаскалъул мукъадисаб ракьалда к1ун буго х1акъикъияб г1ажаиблъи насранияб килиса дунялалъе сайгъат гьабизе,-ян т1адеги жубана.\nМажгиталда нижеда бихьизабуна щибаб къоялъ ц1и-ц1иял халичаби т1ад т1амулеб болъо. Гьеб болъодухъан зобалаздаса нилъехъе решт1ине вугила Г1иса авараг. Гьел божарал руго ва балагьун ч1ун руго авараг мажгиталде вач1иналъухъ. Гьениса ниж азбаралде лъугьана. Гьебин абуни, лъималазулги руччабазулги ц1ун бугоан. Щивав бусурманчиясе лъимер кинабалиго т1адег1анлъи кколелъул, лъималазул гьаниб хасаб х1урмат гьабула.\n2002 соналъ бан буго Дамаскалда г1ун рач1иналъулъ хаслъаби ругел лъимал сах гьарулеб, хадубккун жамг1ияталъе пайдаяллъун гьел рахъинарулеб «Аллагь» абураб школа. Аслияб куцалъ гьенир руго рагъул заманалъ къварилъи ккарал лъимал. Муг1алимазе интерес бук1ана нилъер гьаниб гьединал лъималазда гьоркьоб гьабулеб х1алт1ул, гьезие тарбия-лъай кьеялъул программабазул хаслъабазул. Гьеб школа жиндирго къайимлъиялде босун буго Асма аль Асадалъ. Гьанибго абила гьединаб сахаватлъи президентасул лъадул т1оцебесеб гурилан ва гьелъул бербалагьиялда бугебщинаб т1адег1анаб даражаялда бугиланги.\nНиж дандч1вана Сириялъул патриархиялъул вакилзабигунги, щвана Сейднайялда бугеб Г1иса аварагасул эбел мукъадисай Марьямил мажгиталдеги, бикьана кодоб бук1араб гуманитарияб къайиги. Дандч1ваял рук1ана рагъудаса лъутун рач1аразулгунги. Гьеб мехалъ нижеда данде рач1унаан «Русья, Русья!» ян рохун сириялъулазул лъимал, нижецаги гьел рокьигун каранде къалаан. Бихьана херазулгун инвалидазул рукъги. Дараби ц1акъго мукъсанго рук1ана гьенир. Сириялъул базаразда камураб жого гьеч1о, дарабийин абуни рихьизего рихьич1о. Дамаскалда г1емерал ч1удби ругоан. Амма г1адамал г1адамаллъидалха, гьел киналдего ругьунлъун ругоан. Нижеда рихьана кафе, рестораназде унелги, музыкаялда гъоркь парказда х1ухьбахъиялда ругелги. Шагьаралда кирехунго ругоан шлагбаумал, КППял, кодоб ярагъгун хьвадулел Сириялъул армиялъул рагъухъаби. Сириялда сахлъи ц1уни ч1обого буго. Я операциязухъ, я дарабазухъ яги консультациязухъцин г1арац босуларо. Ч1обого буго лъай кьейги. Руччабазе эркенлъиги ц1ик1к1араб буго гьениб. Ч1ужуг1адан эбеллъидал, гьелъул хасаб х1урмат гьабула. 4 ч1ужуг1адан министр йигилан бицана нижее.\nСапаралъул х1асил гьабулаго нижее баянлъана Сириялъул халкъги улкаялъул т1алъиги халкъазда гьоркьосеб терроризмгун къеркьолеб бук1ин. Сирия ккун буго дунялалъулго квешлъиялъулги дунялалъулго лъик1лъиялъулги бакьулълъиялде.\nДидаго ккола гьаб г1умруялда щибго лъугьунарин рак1алда гьеч1огоян. Гьале нижер халкъияб дипломатиялъул сапарги бук1инч1о рак1алдаго гьеч1еблъун, талих1 къосараб, г1азабалда бугеб халкъалъейин абуни гьеб лъугьана х1акъикъияб кумеклъун, г1адатаб г1адамазулаб кверч1вайлъун.\nБаркала кьезе бокьун буго «Духовное наследие святого Апостола Павла» фондалъул президент Валентина Ланцевалъе. Гьелъул х1аракат гуребани нижер сапар бук1инего бук1инароан. Рак1-рак1алъул баркала буго Дагъистан республикаялъул бет1ер Р. Х1. Г1абдулат1иповасе, республикаялъул Х1укуматалъе, гьеб сапаралда дие квербакъаралъухъ. Баркала буго Хунзахъ ва Табасаран районазул нухмалъулезеги республикаялъул сахаватлъиялъулал г1уц1абазеги Сириялъул руччабазегун лъималазе гьез рит1арал сайгъатазухъ.\nР. Г1усманова, ДРялъул жамг1ияб палатаялъул вакил, районалъул жамг1ияб палатаялъул председатель.


Авар мацIалъул муг1алимзабазул иргадулаб руцIцIен Болъихъ » Ассоциация учителей аварского языка\n12 июл 01:22Тадбирал / Блогал\nАвар мацIалъул муг1алимзабазул иргадулаб руцIцIен Болъихъ\nАвар мац1алъул муг1алимзабазул иргадулаб руц1ц1ен\n14-15 июлалъ Болъихъ районалда Г1анди х1орихъ авар мац1алъул муг1алимзабазул К1иабилеб Санайилаб Руц1ц1ен (слет) т1обит1изе бук1ин лъаларев чи къанаг1атги ватиларо маг1арулазда гьоркьов. Бичас биччани. Авар мац1алъул муг1алимзабазул Цолъиялъ гьенире ах1улел руго киналниги маг1арул ях1 - мах1 чорхолъ бугев ва маг1арул мац1 ц1унизе ва наслабазухъе кьезе х1аракат бахъулев вугев щинав чи.\nГьеб руц1ц1ен буго, гьал х1укуматалъул гьураз лъаг1елалъ ч1уч1адизарурал муг1алимзаби ч1аголъизаризе, цоцазда рихьизе, лъай-хъвай гьабизе, цоцазе моралияб кумек щвезе, х1ухьбахъи гьабизе, нилъер мац1алъулги миллаталъулги берцинлъиги, къуватги, къадруги, къиматги бихьизе гьабулеб тадбир. Къвариг1ун буго рахьдал мац1 ц1униялъул гъазаваталда муг1алимзаби жалго гьеч1ого, гьезие кумекалъе киг1анги г1адамал нилъер рук1ин бихьизе ва гьеб кумек загьирлъизе. Цойги гьениб г1емераб ц1ияб жо лъазе бегьула, жиндирго бицине ва цойгидазул пикрабазухъ г1енеккизе бегьула, цо-цог1аги. щибизе къариг1араб жо маг1арул мац1», - илан абулев чи кант1изе бегьула. Х1асил калам: авар мац1алъул муг1алимзабазул руц1ц1ен т1обит1улеб буго лъик1аб нигатгун. Аллагьас кумек гьабиеги нилъее лъик1аб гьабизе, квешаб тезе!\nКъокъго абуни, авар мац1алъул муг1алимзабазул руц1ц1еналда бук1ине буго:\n1. Руц1ц1ен рагьизе буго 11 ялда. Бухари т1аргъал лъурал ва хъах1ал гормендаби ч1варал муг1алимзабаз къалъизабизе буго Г1анди х1орил раг1ал. Балъхъадерил муг1алимзабазул къокъаялъ кутакалда берцинго бачине буго гьеб тадбир. Камураб кеч1-бакъанги, зурма-къалиги, кьурди-хъатги гьениб бук1ине гьеч1о. Болъихъ районалъул нухмалъулезе ва т1аде рач1арал гьалбадерие кьезе буго раг1и ва г1адатлъун билълъухъе, киназго цадахъ ах1изе муго маг1арулазул гимн.\n2. Гургинаб стол «Рахьдал мац1 - миллаталъул рух1» байбихьизе буго 14ялда. Квана-гъанан, цодагьаб х1ухьбахъиги гьабун г1енеккизе руго авар мац1 г1ун бач1унеб г1елалда лъаялъе ва гьеб гьезие бокьизабиялъе щиб гьабун лъик1али бицине ва киналго жидер пикраби загьир гьаризе бокьаразухъ ва цере лъезе руго ч1ванкъот1арал суалал. Гьенибго гьел раг1алде рахъинариялъе нухалги ратизе руго.\n3. Гьелдаса хадуб, цодагьаб х1ухьбахъиги гьабун бук1ине буго муг1алимзабазул къокъабазда гьокьоб миллияб кванил конкурс «». Гьелъул гьаниб нилъеца бицинаро, нагагь доре рач1ун бажарич1ел чаг1азул хьулги лъун, нилъе х1акъ батич1ого бук1ине. Амма гьелдаса хадуб сураталг1аги рит1ич1огоги нилъеца эл теларо)).\nГьебгощинаб жоялда гьоркьобги, нилъее жидерго махщел бихьизабизе цере рахъине руго Балъхъадерил культураялъул х1алт1ухъаби ва т1аде рач1арал гьалбал. Руго гьезда гьоркьор рогьинег1ан ц1адуда сверун кеч1 ах1изе х1адурал нилъер гьудулзабиги, х1ет1е г1одоб хъвач1ого кьурдизе х1адурал муг1алимзабиги.\n1. Хъах1лъи барабго берк1алги чурун, какалги ран, рекерун к1анц1ун физкультураги гьабун, гьалделаго маг1арул хурдузул чаялде данде чадил моч1уги х1анч1ун, байбихьизе буго к1иабилеб къо. Муг1алимзабазул къокъабазда гьоркьоб «Дир къадруяб авар халкъ» конкурс байбихьула 9ялда. Гьениб муг1алимзабазул къокъабаз 15 минуталда жаниб бихьизабизе ккола жидер бугеб щинаб махщел. Къокъаялъул презентация, кеч1 ах1изе, кьурдизе, сценаялда х1азе бугеб махщел, миллияб рет1ел ва гьеб гуреб цойгидабги. Жидерго церерахъинги бихьизабун киналго рук1ине руго гьеб къоялъ, цойгидазухъги ралагьун, х1ухьбахъиялда.\n2. Киназулго церерахъинал лъуг1игун, жюриялъ х1асилал данде росизе руго ва бергьаразда баркизе буго 16 ялда. Т1оцебесеб бак1 ккураб къокъаялъе кьезе буго Цолъиялъул кубок ва т1асияб соналъ гьеб районалда яги шагьаралда бук1ине буго иргадулаб руц1ц1ен.\n3. Киг1ан зах1матаб жо ч1агого рат1алъи бук1аниги, гьелдаса хадуб нилъеца, киналго гьеб т1обит1изе квербакъаразе ва гъорлъ г1ахьаллъи гьабуразе баркалаги кьун, руц1ц1ен къала 17ялда, т1адеялъулги гьадинго данделъизе хьулгун.\nКиназулго рек1ел мурадал т1ураги, гьабулеб данде билълъаги!\nБарки. МухIидинова Баху Шамиловна, Авар мацIалъул Цолъиялъул нухмалъулей Цолъиялъул хIалтIи / Блогал Гъизилюрталда - авар мацIалъул ва адабияталъул семинар Цолъиялъул хIалтIи / Тадбирал ЦIунизе ккела авар мацI Макъалаби Авар мацIалъул учительзабазул слет Гъуниб Цолъиялъул хIалтIи / Блогал РачIа, хIурматиял, Гъуниб магIарде! Цолъиялъул хIалтIи / Блогал


СагIудиязул къирал ГIабдуллагь (кваранса) ва шайих ГIабдул ГIазиз.\nХалифат лъазабурал къеркьохъаназул хIакъалъулъ бицен гьабулаго, гьес абуна, гьел тIоцебесеб иргаялда жибго Ислам-диналъеги бусурбабазеги зарал гьабулеб бугин. Аслияб къагIидаялда гьез бачунеб рагъул къурбаналлъун бусурбаби ругин.\nСагIудиязул муфтияс гьадинаб къимат кьолаго, мугъ чIвай гьабулеб буго Къураналъул аятазда. Къураналъ вахIшилъи какулеб буго, ян ракIалде щвезабулеб буго гьес.\nИслам дунялалда лъугьа-бахъунелда СагIудиязул муфтияс рекIелъ гIагалигун абулеб буго, бусурбабазул уммат бикьун бугин ва гьелъулъ питна бижанин. Питна бижи гьеб бугин бищун кIудияб мунагьилан. Шайих ГIабдул ГIазизица сабруялде ахIи балеб буго.\nИюнь моцIалъул ахиралда СагIудиязул къирал ГIабдуллагьица чIван къотIун абуна, «Нижеца террористазе рес кьезе гьечIо Ислам дин жидерго пайдаялъе хIалтIизабизе. Ва улкаялъе зарал гьабизе».\nДунялалъул прессалъ ва политиказ гьеб лъазаби дандбалаго, абулеб буго СагIудиязул ГIарабустан бугин Ислам диналда тIаса дагIба гьечIел хIакъал баянал кьолеб улкаилан. Аслияб къагIидаялда гьадинаб пикру загьирабулеб буго Магърибалъул экспертаз.\nАмма радикалиял суннитазул хIисабалда жибго СагIудиязул къираллъи Ислам-диналде данде кколареб пачалихъ бугин. ШаргIалда ва суннаталда рекъон гьелъул бакIалда халифат букIине кколин.\nГьеб лъазабиялъ ракIалде щвезабулеб буго ахирисел соназ Шималияб Кавказалда, хасго Дагъистаналда лъугьа-бахъараб. 1990 соназдаса байбихьун гьениб гIатIидго тIиби тIизабун буго шайих ГIабдул Вагьабил малълъи.\nГьеб малълъи буго СагIудиязул ГIарабустаналъул официалияб динияб гIаркьел. Гьелъул рахъ кколезда Россиялда абула вагьабиялилан ва салафиталилан.\n1999 соналда Дагъистаналда кьал багъарун хадусала гьел бусурбаби Ислам-диналъул тушбабилъун лъазабуна Россиялъул официалиял диниял идарабаз. Ва питна багъариялъул гIайиб гIунтIизабун буго СагIудиязул ГIарабустаналъул рухIаниязде.\nАмма Россиялъул Исламияб комитеталъул бетIер ХIайдар Жамалица абулеб буго – гьеб бугин тIолго дунялалда салафитазда ва суфиязда гьоркьоб некIогоялдаса бихьулеб питнаилан.\nХIайдар Жамал: ««Шималияб Кавказалда ругел официалиял рухIанияз, хасго Дагъистаналъул динияб идараялъ, кидаго тарикъаталъул нух кколаан, татаразул рухIаниязде данде ккун. 1990 соназда Поволжьеялда ва Татарстаналда тарикъат гьедегIан гIатIидго тIибитIизабун букIинчIо. Дагъистаналъул Динияб идарайин абуни - тIубанго шайих Саг1ид Апандил нухмалъиялда гъоркь букIана.\nВа салафитаздаги официалиял рухIанияздаги гьоркьоб багъарараб питна гьеб букIун буго тIолго дунялалда салафитазда ва суфиязда некIогоялдаса бихьулеб питнаялъул цIияб карачел, цIияб форма».\nИсана февраль моцIалда «Аль-Мутава» абулеб СагIудиязул динияб полициялъул бетIер ГIабдел Латеф Аш-Шайихица лъазабун букIана, жиндирго идараялда экстремистал ратун ругин. Ва гьезде данде квьарарал тадбирал гьаризехъин ругин.\nДобго февраль моцIалда СагIудиязул ГIарабустаналда къабул гьабун буго терроризмалде данде къеркьей гьабиялъул къанун.\nГьелда рекъон экстремистазе гIарцул кумек гьабулел гIадамазде ва гIуцIабазде данде кьварарал санкцияз гьаризе руго къираллъиялъ.\nГьединго гьеб къануналъ рес кьолеб буго терроризмалда хурхен букиIналда шаклъи бугел гIадамал кквезе.


Кквезе рукъ кьезехъин йигей чIужугIадан йихьарайго рекIее гIечIо дие. Гьей йикIана йиццатай, михъалги рижарай, бихьинчиясул гьаракьги бугей, хъитIизе гьарун махIабигун, бокьараб бакIалда гIодойги чIолей, дида цIализе лъачIеб хъвай-хъвагIайги гъажалда бугей, жиндаго сверухъе чагъиралъул махI тIибитIизабизе йижарай, цIакъ сурукъай гIадан.\nДихъе гьелъ кьураб рукъ букIана, мокърукь тункулеб гьечIониги, жаниве лъугьаравго бетIер гIодобе къулизабизе тIамулеб. Къадал рукIана чIегIерал, цо бугеб горду букIана гьитIинаб. Гьеб рукъалда цебехун хурхинабун букIана, жаниб газалъул печги лъураб, хъаравуласул рукъалда релълъараб жо. Бищунго дие рекIее гIечIеб жо ккана – гьитIинаб гьеб рокъобе жанибе кIиго нуцIа букIин. Цо нуцIа букIана, гьадаб цо хъаравуласе гьабураб гIадаб жоялъусан лъураб, щибаб къоялъ жаниве къватIиве дун хьвадизе кколеб нуцIа, цогидаб, бокьичIеб букIана, дун вукIине кколеб рокъосан хважаиналъул рокъобе лъураб.\n- Мун гIемерав гьаб нуцIихъ валагьуге, - ян абуна гьелъ, дие бокьичIеб нуцIиде килищги битIун. – Гьанисан къаси-къаси духъе хьвадизе цIуял жал гьечIо… Гьале гьаб рукъ.. Гьадаб цебехун газги буго, кIалтIа лъимги бихьун батилаха.. Гьале столги, тахги, бакIги буго гьадаба къватIибехун, нуцIида нахъехун рехун, рекъечIони босун вачIа… Ясалги рачунге, рокъосан квешаб махI бахъуна. КIущизе бокьани, гьадаб цолода нахъа хIажатханаги буго… Рукъалъухъ кIикъоялда анцIго гъурущ.\nГьей гаргадулеб мехалъ кколаан гьелъ дун вухулев вугилан.\nДир гьеб рукъалда разилъичIого рес букIинчIо, батIияб рукъ щолеб букIинчIо. Гьеб рокъоб гIемераб мехалъ вукIине ракIалдаги букIинчIо, рукъ балагьичIого тIубалареблъи лъалаан дида. Гьеб хважаиналдаги лъалеб букIун батилин ккола. Гьелъие сундулниги ургъел букIинчIо, дихъа щвезе бугеб гIарцул гуронани. Гьеб кьураб кIикъоялда анцIабго гъурушги босун тIагIарай, тIокIалъ йихьичIо. Гьелъ дир цIарцин цIехечIо.\nГьеб къоялъ дица гьенибе баччана дирго бусен-къайиги, тIахьалги. Дагьа-макъаб рукъги бакIарун, гордазда газеталги седон кьижизехъин вукIарав дида ракIалде ккана, хважаиналъ кровать лъикIаб бакIалда лъун гьечIилан ва вахъун тIадегун, гьеб бехъерхъана горда гъоркье.\nДир гIумруялда жаниб ккараб гьаб лъугьа-бахъиналда дунго божуларо. ГIадамасда бихьулеб гIадаб яги гIадамасул лъугьунеб гIадаб лъугьа-бахъинги гуро гьеб.\nГьеб рокъов кьижарав тIоцебесеб сордо бащалъулеб мехалъ, дун ворчIизе гьавуна, амма сунцаяли лъаларо. Дие рекIее гIун букIинчIеб, хважаиналъул рокъобе лъураб нуцIида нахъа чIун вукIана тIад хъахIаб жоги хурав чи. Дун тахида тIад гьункъун, щиб ккананиги тIаде вахъине къачIан чIана. Амма нуцIида нахъа чIарав чи вагъарулев вукIинчIо. Гьев чи лъикI вихьизе гордухъан бачIунеб загIипаб, къотIнор лъурал чирахъазул букIанилан ккола, канлъи гIолеб букIинчIо. Гьеб канлъи гуребги, дун тIаде гьункьулеб мехалъ, тахида бахъараб къир-къириги жегиги лъугIун букIинчIилан кколеб букIана дида. НуцIида нахъа чIарав чияс цебехун гали тIамуна.\nГьедин абулеб, нуцIида нахъа чIарав чиясул гьаракь букIана чIужугIаданалъул берцинаб гьаракь. Дир цIар лъазе гьанир ругел чагIазул рес букIинчIо, дица гьеб лъиданиги бицун букIинчIо. Дун хIинкъана.\nГьев чи, гьей чIужугIадан, цере квералги ритIун, ана цебе тах лъун букIараб бакIалде. Къеда тункизе тахил манзил хутIараб мехалъ, гьей лъалхъана ва накабаз кровать балагьизе лъугьана. Дица гIажаиблъи гьабуна гьелда жиндаго цебе щибго жо бихьулеб гьечIолъиялда, щайгурелъул дун вугеб бакIалдасацин бихьулеб букIана гьелда цебе щибго гьечIолъи ва гьелъул гьумер бихьулеб букIинчIо. Рихьулел рукIана кидаго гIебеде ритIарал кверал. Гьелда тIад букIараб хъахIаб жоги бусалъ ретIунеб руччабазул горде букIин бичIчIана.\nТах балагьулаго (тIокIаб гьеб къадал ракьанда щибго жо букIинчIо), гьелъул кверал къеда хъвана, ва гьей дагьайги къеда аскIоегIан къана. Жиндирго черх къадада хъварабго, гьелъул гьаракь кIанцIана ва кьурун юссун, къеда мугъги чIван чIана.\nДун гьанжесалаги вуцIцIун чIана. Дие гьелда кинаб букIаниги гьаракь рагIизецин бокьун букIинчIо, гьелъ дун вагъаризеги толев вукIинчIо.\nКисаниги жаваб бачIун гьечIеблъи бихьигун, тIурун ана жийго ячIараб нуцIида аскIое. Амма гьей битIун нуцIида тIаде ккечIо, дагьайго кваранидехун ккана. Гьелъ, квер квалун, нуцIа балагьана, ва гьаракь бахъинаредухъ, бигьагьабун гьебги рагьун гьение тIерхьун ана. Дагьаб мехалъ гIенеккунги чIун, дица тахил бетIералде рехун букIараб полотенцаялъ черхалдаса гIетI бацIцIана.\nДун щибго жоги бичIчIуларого, кьижизеги кIоларого гIабдал гIадин хутIана. Сундул пикрабазда дунго вугевалицин бичIчIулеб букIинчIо дида. Зама-заманалдасан кколеб букIана гьабсагIат дойго чIужугIадан жание ячIинилан. Дица гьей тана дир хважаиналъул яс ятилилан. Жийго гьей гурейлъи дида йихьарабго бичIчIана, гьаракь рагIараб мехалъ, гьеб дагьабги якъинлъана.\nМакьихарав дица гьеб лъугьа-бахъин цебего ккараб жо бугеб гIадин тана ва ахиралда, гIемерав тахида кьуркьудун, дун кьижун ккана. ВорчIана нахъисеб къоялъ радакь, гьеб иш дида нолъ макьилъ бихьараб жо букIиналда ракIги чIун. Гьеб къоялъ радал лъицаниги гьадинаб жо кканин дур нолъилан абун букIарабани, дида гьедизе кIвелаан, гьерсал ругилан. ГIумруялъ ракIалдещвечIогоги хутIизе бегьилаан, хIалтIуде унеб мехалъ, гьадинаб иш ккечIебани.\nРокъоса къватIиве лъугьунаго, кIалтIа гIодой чIун ятарай хважаиналъ дида гьикъана:\n- Дуда цIар ГъазимухIамад гуребищ? – илан.\nДида гьанжеги бичIчIуларо гьелда дир цIар кисан лъазе кколеб букIарабали. ЦIидасан нолъ ккараб жо ракIалдещвана ва тIубараб къоялъ кIочон тезе кIолеб букIинчIо. Гьеб къоялъ дир хIалтIудаса лъугIун, рокъове щвезеги гъира букIана. Нолъ ккараб жо макьу гуреблъи, хIакъикъаталдаги ккараб жо букIин дие тIадеялдаса-тIаде якъинлъулеб букIана. Дидаго ццинцин бахъине лъугьана нолъ хIинкъиялдаса. Къасиги дойго яс ячIани ракIалда букIана гьей кIалъазе гьайизе. Гьей къасиги ячIиналда, щаяли лъаларо, дир ракIцин чIолеб букIана.\nГьей ячIинеги ячIана. Дун ургъунго кьижун вукIинчIо. ТIаса ретIелги бахъун, бусалъеги лъугьун, мокърукьеги валагьун вегун вукIана. КигIан данде къеркьаниги макьуялъги толев вукIинчIо. Цин кьижун кколаан, цингиги тIуркIун ворчIулаан. Кьижун ккаравщинахъе макьилъ тIугьдулги рихьулаан ганчIазукьан раккун. Ахиралда, ворчIараб мехалъ, гьадабго нуцIида нахъа чIун ятана гьадайго чIужугIадан, гьададинго тIад хъахIаб жоги ретIун.\nГьей нолъ гIадин гIебеде квералги ритIун, ана цебе тах букIараб бакIалде, къеда тункизегIан.\n- ГъазимухIамад, - илан абуна гьелъ ва къеда мугъги чIван, данде жаваб кьезегIан.\nДун кIалъачIо. Дида щай кIалъачIевалиги лъаларо. Дица абухъего, дир къадго гьабураб нигат букIана гьей гаргадизе гьайизе, хIадурун рукIана гьелъие кьезе суалал, амма кIалъазе кIолеб букIинчIо. Дида гьей чIужугIаданилан кколей йикIинчIо. БатIияв чиясдаги ккелароан гьадаб рокъой жаний гьединан ячIуней чIужугIадан йигилан. Гордухъан бачIунеб хъахIилаб ва загIипаб канлъиялъ гьелда тIад хураб хъахIаб жо гурони бихьизе толеб букIинчIо. Рокъоб жаниб сундулниги гьаракьги букIинчIо. РекIее гIолеб букIинчIо гьелъул гIажаибаб рилълъинги. ГIебеде квералги ритIун, цIодорго, гIедегIичIого, хъуштIун ячIуней йикIана гьей. Гьаракь сурукъаб букIинчIониги цо батIияб, гIажаибаб букIана. Гьей кIалъарайщинахъе кколаан дидаго нахъа чIун вугев чияс абулеб бугилан. БецIлъиялъул гуреб, гьеб гьаркьил цIун бугин рукъилан кколеб букIана.\nЧIужугIаданалъ дидехун кIиго гали тIамуна. Дун, тахил бетIерги ккун, гьункьун, вагъаричIого чIана.\n- ГъазимухIамад, дида дур махI чIвалеб буго, - янги абун, гьей рукъ бакьулъ чIана. Гьелъул, бетIерги, керенги, гордухъан бачIунеб канлъухъаги борчIун, рагIдукье ккана. Гьанже канлъи речIчIулеб букIана гIодобе биччараб цояб квералъул тIеренал, хварав чиясул гIадал килщаздаги, халатаб гордикьан раккарал гIицIал хIатIаздеги. Щаяли лъаларо, дида гьел хIатIал риччун ругилан кколел рукIана.\n– Дида дур махI чIвалеб буго, амма дуца дие жаваб кьолеб гьечIо… Щай? Мун гьединав вукIине рес гьечIо. Кив мун вугев? МахI аскIоб буго, жаваб щай кьолареб? Гьале, гьале хIохьел цIалеб гьаракь… Дида ккараб гIайиб щиб? Дие мун вокьула… Дица дуе киданиги квешаб жо гьабиларо… Нолъ дие дур хIатIида къочIизе бокьун букIана. Жаваб кье, гьарула дуда… Дие дур махI бокьун буго… (Гьей дагьайги дида аскIоегIан ячIана). Мун кив вугев? КIалъай ГъазимухIамад, гьарула дуда, хирияв… Дун гIадан йиго, киналго гIадай гIадан… Мун аскIов вукIин лъала дида, ГъазимухIамад…\nГьелъул цо рагIиялда тIад цун бачIунеб букIана цогидаб рагIи. Кколеб букIана, гьелъ хIохьелгицин цIалеб гьечIилан. Гьей дагьайги аскIоегIан къана.\n- Гьале гьанже дида дур хинлъигицин чIвалеб буго. ЧIаго, чIаго вуго. Кив вугев? Бихье, кье гьанжеги дур хIетIе… Бокьараб гьабила, кIалъай. Бусада гIодой чIезе те, дица квалквал гьабиларо. Дур хIатIазда кверги лъун, ягъаричIого гIодой чIун йикIина. Бокьани, тIаса ретIелги бахъулаго ячIина.\nГьей аскIоегIан къарайго, гьелъул гьумер ккана канлъуде гъоркье. Гьелда бер чIварабго, дир черхалда гъар-гъар бана, тахилцин къир-къири бахъанин ккола. Дида киданиги бихьичIо гьелдаса берцинабги сурукъабги гьумер. ЗагIипаб канлъукь гуребги къад канлъукьги хIинкъилаан гьелъул берал рихьарав чи. Гьел рукIана гIажаибго чIахIиял, чIваркьарал ва къапуларел. ГIажаибго сурукъ рихьулел рукIана гьел берцинаб гьурмада. Гьумер берцинаб букIана. Дида гьабсагIат кIолеб буго кинаб гьумер букIарабали бицине, амма доб мехалъ, доб мехалъ дица гьабуна дица лъиданиги бицинчIеб жо.\nГьей тIаде къулулаго, хIинкъарав дица гьелда чохьолъ мал бана. Амма чохьолъ щвечIо. Гьелъ гIодоеги къулун, щаяли бичIчIичIо, дир хIетIе кквезе гIамал гьабулеб букIун, гьелъул каранзулъ щвана. ГьабсагIатги кколеб буго гъоркьа хIатIида тамахаб жо тункун чIун бугилан.\nГьей гIодой ккана. ТIокIай тIадеги яхъинчIо. Накабаздаги хъурщун, битIун дун вегараб, тахиде тIаде ячIуней йикIана. Дун цойги нухалъ мал базе хIадурун чIун вукIана. Хъурщун ячIунаго гьелъ цо рикIкIунеб жоги букIана. Щиб гьеб букIарабали аскIоегIан щвараб мехалъ бичIчIана.\n- Баркала, баркала, барк… ХIатIида къочизегIан щайха мун чIечIев? Баркала, баркала, дие къочизе бокьун букIана, мун гIедегIизе бегьулароан…\nГьей, дида цеесан додинго накабаздаги хъурщун, ун жийго жание ячIараб нуцIида нахъа чIана. Циндаго тириго тIадеги яхъун, кьурун юссун ялагьараб мехалъ, дида гьей хважаиналда релълъун йихьана.\n- Баркала, хирияв, - иланги абун, гьей къватIие ана. Гьелда хадуб нуцIа къалеб гьаракьги бахъинчIо.\nДица тIадеги вахъун, чирахъ рекIине гьабуна ва тIокIаб свине гьабичIого тезе къотIи ккана. Кьижизе ракIалдецин ккечIо, гьеб рокъов вукIине бокьун букIинчIо. Дица бусен бакIарана, гьединго ракIарун тIахьалги, гьезул гохIги гьабун, гьезда тIад гIодов чIун сундулали лъаларел пикрабазда вукIана рогьинегIан.\nРогьарабго, дун батIияб рукъ балагьизе къватIиве вахъана. Дида хIалтIизе ине кколиланцин кколеб букIинчIо. Дун гьеб къоялъ вигьунарого, риччалъ гIадин вукIана, Амма, кигIан шагьаралда женжеданиги, дида рукъ батулеб букIинчIо, гьеб къоялъ батизеги батичIо. Дун вилълъана дидаго цадахъ цIалулел рукIарал лъималазда аскIове общежитиялде ва гьарана гьезда кквезе рукъ щвезегIан, цо-кIиго къоялъ гьаниб бакI гьабеян.\nДун, бакъанигIужалъ дирго ретIел-кунги, тIахьалги нахъе росизе дицаго ккун букIараб рокъове тIадвуссана. Хважаин егун ятана. Гьелъул рокъобе нуцIа рагьун батаниги, вачIун вукIин рагIизе, дун кIетIана. Гьелъ жаваб кьечIо, ягъаризецин ягъаричIо. Цин дица пикру гьабуна, гьелда щибго жоги абичIого, босун къайи-къоногун нахъе ине, хадубги ракIалде ккана рекъон гьечIилан. Лъаларо, дида ракIалда букIун батизе бегьула гьелъ гIарац нахъе кьелилан. Доб мехалъ гIарцул иш лъикI букIинчIо. Амма кигIан дие бокьун букIаниги, кигIан цIакъ нуцIида кIетIаниги, гьей йорчIулей йикIинчIо. Гьелъул рокъоб жаниб тIадеялдаса тIаде бецIлъулебги букIана. Дица гьениб чирахъ рекIинабуна. ЙорчIичIо. Гьалъул жо кколарилан къватIивехун унаго, гьей егун йикIараб тахил къиркъири бахъана. Дун кьурун нахъвуссана. Гьелъул гьумер батана дидехун буссун ва кваранаб хетIе батана, бащадаб бусалъа къватIибеги баккизабун, гIебеде битIахъего ккун.\n- Дуе щиб, ГъазимухIамад? – илан гьикъана гьелъ. Гьаракь букIана загIипаб, хIалуцун цIалеб букIана хIохьелги.\n- Дун… Дие батIияб рукъ щун буго… Дун инехъин вуго…\n- Щай? Унге… Дир хьул букIана дида цадахъ чи вугин… нагагьлъун дун хванани, юкъизегIаги…\nДида гIемер рагIун букIана херал чагIаз гьедин абулеб, амма хважаиналъул кIалдисан рагIизе гьеб гIажаибго букIана. Гьелъул «щаялъе» кьезе дир жавабги букIинчIо.\n- Гьедин рехун тезе бегьилищ дуца дун… Нолъалдаса нахъе дир керенги буго унтулеб… Гьарула дуда, ГъазимухIамад, унге… - янги абун, гьелъ бусалъа къватIибе баккараб хIетIе багъарахъдизе гьабуна.\n- Дур яс кие арай? – йилан гьикъана дица, гьелъ кереналъул цIар бахъарабго, нолъ ккараб жоги ракIалде щун.\n- Кинай яс? – илан гьелъ гIажаиблъи гьабуна ва гьункьун яхъун ячIана.\nХIакъикъаталдаги кинай яс? Гьелъие щиб жаваб кьелеб? Жакъа кьечIогоги кинан телеб? Гьелъие гуреблъидал жаваб къваригIун бугеб, диеголъидал… Дой щий? Киса гьей ячIун йикIарай ва хважаиналда щай лъаларей?\n- Нолъ цо яс ячIун йикIана дида аскIое…\nХважаин, цо хъубаб рагIиги абун, елъанхъана ва, елъун яхъарайго, тахида гIодойги чIун, дир бадие ялагьана.\n- ГIабдал, дур бетIер сверун буго…\n- Дица бихьизабила дуда киназул бетIер сверун бугебали!- янги ахIун, дун гьеб рокъоса къватIиве кIанцIана.\nДида ракIалде ккана къасиги гьаниб сордо базе ва, ячIарайго, дой яс къан ккун хважаиналъухъе щвезайизе. Гьанже бичIчIулеб буго гьеб пикруялъул гIадаллъи, амма доб мехалъ гьедин гьабизе ккеялда дир кинаб бугониги щаклъи букIинчIо. Гьеб гьабизе ракIалде ккун букIана хважаиналда бахъараб цциналъ. Дида гьей дагьайги цIакъ рихана.\nСордо бащалъизегIан яхI гьабизе кIоларого вукIана дун. Нолъ кьижун вукIинчIониги, тIубараб къоялъ шагьар сверулев вукIаниги, макьуги щолеб букIинчIо. ЦIакъ бокьун букIана дой яс ячIине. Дида кколеб букIана, гьей ячIинчIони, хадувцин инилан. Дилъ кинаб бугониги хIинкъиги букIинчIо.\nГьей ячIана. Додинго гIебеде квералги ритIун, добго ратIлилъ, додинабго хъущтIулеб рилълъиналда. Амма къаси гьей къеде аскIое инчIо.\n- ГъазимухIамад, гьале дун… Дида лъала мун дун ячIинегIан чIун вугеблъи… Дида лъала. Гьанжеги дида дур хинлъиги чIвалеб буго…\nГьей, гIебеде квералги ритIун, тахида вагъаричIого гIодов чIун вугев дида тIаде щолей йикIана. Дун битIахъе цIорона. Дир ботIрол расуда гьелъул кверал хъваралго, гьей чIана, туркIун кверал нахъе росана ва накабазде йортун ана. Гьелъул гьумер ккана канлъукье. Гьурмал берцинлъи букIана додинабго, гIадан хIинкъизабулеб гIадаб. Гьей дир накабазда хурхана.\n- ГъазимухIамад, дуца тIаса ретIел щай бахъулареб? Дуда хьитал щай ругел? Дида мал базе бокьун бугеб батани, цин тIаса хьитги бахъун, къочизе те. Дие мун вокьулевлъидал… хадуб малги бай… Каранлъ багеха… дида жегиги унтулеб буго… Гурищ?\nДида лъазецин лъачIо гьелъ дир кваранаб хIатIидаса хьит бахъараблъи. Дун риччалъе ккун вукIана. Риччалъ дицаго бараб заман лъаларо – вигьана, гьелъул кIутIби гIицIаб хIатIида хъварабго. Вигьананиги, дандечIей гьабизе кIолеб букIинчIо. Дихъ черхалда кверщел букIинчIо. Черхалъул цониги лага дир букIинчIо. Дида кколеб букIана дун цо цIорораб бакIалдасаги восун, хинаб лъелъе виччалев вугилан. Лъалеб букIана, дирго би хинлъулеб букIин. Заманалдасан лъана гьелъул кIутIби квегIаб хIатIидаги хъвараллъи. Дун вегана. Сверухълъи букIинчIо. Гьеб тIагIана. БукIана цо тIугьдузул махIги батIи-батIиял кьералги. Кьерал рукIана мохъаххун рачIун рукъ свери гьабулел. ХIанчIазул гьаркьалги рукIана. Дида гьелдаса нахъе, гьабсагIатги, лъикI мехалъ гIенеккун чIани, рагIула гьел хIанчIазул гьаркьал. Бакъан букIинчIо.\nВигьана, хинаб лъелъа къватIиве вахъана дун рогьалилъ. Рокъоб жаниб рогьалил канлъиги, рогьалил квачги гурони щибниги букIинчIо. Хадуб бихьана столги, дирго тахги, гьелда тIад вегун дунги. Дир черхалда букIана, батIияб, гIечулалда релълъараб махI. Гьеб махI черхалдаса киданиги нахъе инчIо. Дун цIидасан кьижун ккана. ВорчIана къалъудаса араб заманалда. ТIокIав кьижичIо.\nДун кьижизе толев вукIинчIо дой яс ячIине бугеб гъираялъ. Гъираялдаго цадахъ дилъ букIана гIемер кватIичIого хвезе кколилан бичIчIизабулеб асарги. Амма дие гьелъул ургъел букIинчIо. Пикраби рукIана дой ясалда. Дирго каранда унтулеб букIана дица доб сордоялъ долда бараб мал. Кколеб букIана долъ дида банин гьебилан.\nЛъаларо, кин дица хIехьараб гьеб хутIараб бащадаб къояли. Кваназецин рокъоса къватIиве вахъинчIо. ХIажатханалде ине гурони, бусадаса тIадецин вахъинчIо. Гьей яс ячIинегIан вегахъего чIун вукIана. Амма гьей кватIулей йикIана. Дир яхI хвана. Дун вукIана гьеб нуцIихъан яс гурин, дирго хутIараб гIумру бачIине кколилан.\nЯхIго гьабизе кIвечIого, дун турусикалда гъорлъго хважаиналъул рокъове ваккизе ана. Дида кIвечIо дой яс ячIунеб нуцIихъан ине. БокьичIо. Дида ракIалде ккана къватIисахун, гордухъан валагьизе. БецIлъиялъ квалквал гьабичIони гьенисан, гордухъан валагьун лъазе ккола дида кисан ячIуней яс дояли.\nДун гордухъан къватIиве лъугьана. ТалихIалъ горда нахъа къватI букIинчIо, мадугьаласул азбар букIана. Гьениб бекьараб жоги букIанин ккола. Гьеб мадугьаласул азбар гуреб, бищунго гIемер гIадамал хьвадулеб къватI букIарабаниги, хважаиналъул гордухъан валагьизе инчIого дун чIолароан.\nХважаиналъул тахги букIана битIун горда гъоркь. Гордухъан валагьарав дицаго тIаде рагIад ккезабулеб букIаниги, тахида егун йигей хважаин дида йихьана. Амма, гьелда вихьичIого вукIине, гьей тIаде яхъине лъугьарайго, дун нахъегIан кIанцIана. КIиабизе, заманалдасан валагьараб мехалъ, бусада гьей ятичIо. Горда нодоги цун лъикI валагьун вукIарав дун, хважаин тахида аскIое къалей йихьун, нахъе кIанцIизе ккана. ГIодовеги къулун, гордал добцояб рахъалдехунги ун, дун цIидасан гьениве жаниве валагьана. Гьанжесала хважаин дида жиндирго бусен битIизабулей йихьана. Амма гьелъ гьеб тIаса-масаго гьабун тана. Заманалдасан тахида аскIоса гьей тIагIана. Мадугьаласул къадада тIасан бачIунеб къотIноб лъураб чирахъалъул канлъи бадиб бачIого букIине, гьурмада кверги цузабун, халгьабураб мехалъ, бихьана, тIад хъахIаб, бусалъ ретIунеб гордеги ретIун, йицатай, гIебай хважаин дир рокъобехун лъураб нуцIиде аскIое уней. Жибго нуцIа бихьулеб букIинчIо, амма хважаин нуцIида аскIое уней йикIиналда дир кинаб бугониги щаклъи букIинчIо. Жиндирго рокъоса хважаин тIагIарайго дун, дирго горда гъоркье векерана. Дир рокъое добго нуцIихъан ячIуней йикIана гIолохъанай яс.\n- ГъазимухIамад, хирияв… Мун кин вугев? Дида махI чIвалеб гьечIо… хинлъи гьечIо… - ян рагIулеб букIана, къватIиве кIанцIулаго, рагьухъего хутIараб гордухъан жание ячIарай ясалъул гьаракь.\nГьелъ дир чIобогояб бусада кверал рахъулеб мехалъ, дие бокьун букIана жаниве, гьелда аскIове кIанцIизе. Дица гьедин гьабизеги гьабилаан, яс тIурун инчIейани. Гьей тIурун ана добго нуцIида аскIое. Дун векерана хважаиналъул горда аскIое ва гордухъа жаниве нуцIа бугеб рахъалдехун валагьана. Гьенисан, бецIлъулъан яккун ячIана йиццатай, гIебай хважаин. Гьелъ рукъ свери гьабуна. Цин тахида гIодой чIана, хадуй тIаде яхъана. Гьелъие цо жоялъ рахIат толеб букIинчIо. Гьей цIидасан добго нуцIида аскIое ана ва дир рокъоехун тIерхьана. Дун гьанжеги дирго горда аскIове векерана. Гьенисан дида йихьана добго нуцIихъан жание ячIуней дойго берцинай яс. РагIана гьелъул дун ахIулеб гьаракьги. Гьанжесала дида яхI гьабизе кIвечIо, ва дун, гордухъа жанивеги кIанцIун, гьей гIадан хIинкъиларедухъ, гьелда хурхун чIана. Гьелъ дун цин нахъегIан тункана, хадуб, накабаздаги чIун, дир хIатIазда къочизе лъугьана.\nДида бихьулеб букIана дунго холев вукIин. Гьеб лъугьа-бахъин ккаралдаса дун кваналевго гьечIо. Дир хадусеб гIумру байбихьулеб букIана сордо бащалъараб мехалъ. Дунялалда щибниги букIинчIо гьей яс гурони. Дун хIалакълъана, тIом бакъвалеб букIана. Амма, гьей яс ячIинегIан чIун, кидаго яхI гьабизе кIоларого вукIана.\nГьей сордойил ячIунароан. Гьей ячIине ккани, тIубараб къоялъ, хважаиналда аскIове ине кколаан, гьелъул хIатIада къочаризе, къаси дой яс дихъе ячIунейлъи лъани. Амма гьей ячIине ккани, гьабизе кколаан хважаиналъ абу-абураб. Гьеб букIана жужахI.\nДида ракIалде ккана хважаин чIвазе. ТIокIаб рес букIинчIо. Дида кIолароан дой ясалдаса инкар гьабизе. Дихъе яс щолей йикIинчIо, хважаиналъул мурад тIубазабуни гурони. Цин цIадулъ, цин лъелъ хвеялдаса дие хважаин чIвазе бигьаяб букIана. Дица пикру гьабулеб букIинчIо гьел цого чагIи рукIиналъул.\nЦо сордоялъ, дой яс ячIине заман щвейгун, дица къадго хIадурун букIана гIащтIиги…\nТIокIаб жо букIинчIо. БукIун батизеги бегьула, амма тетрадалдаса тIанчал тIун ругоан.\nДихъе щвараб гьеб тетрадь ккола живго жиндицаго чIварав чиясул тетрадь. ГIемер ралагьана дица гьел гьоркьоса тIун тарал тIанчал, ратичIо. ГIагарлъиялдаги лъалеб батичIо.\nГIагарлъиялъе бокьуларо гьесул цIар бахъизе. Гьев гIадаллъарав чи вукIиналъ, гIадамазукьа нечон рукIуна гьел. ХIакъикъаталдаги рагьун абизе кIолеб букIинчIониги, росуго гьев чи хвезегIан чIун рукIана, киназго гьесие хвелго лъикIилан абулеб букIана. Ахиралдаги, бичIчIун батаниги батичIониги, гьев живго жиндицаго чIвана.\nГIадамазул киназулго бугеб жо батилаха гьеб, жидедаго бихьулареб жо бихьулев чиясда гIадаллъун вугин аби… щибха гIадамазда гьабилеб?\nГьев, дир хIисабалда, нилъеда кIигогIан гъваридгоги, лъикIги дунял бихьулев чиясул гIагарлъиялдехун адабги цIунун, гьезие гьев чиясул цIар бахъизе бокьунгутIиги хIисабалде босун, гьабураб букIана дирго цIар рехсей.\nГьебго тетрадалда букIана тIадехун рехсарабщинаб жоялъул магIна жаниб бугеб ахирисеб мухъги. Гьоркьоса тIанчалги тIун ругелъул, дица гьеб мухъ рехсечIого тезехъин букIана, хадубги пикру гьабуна…\n… амма дир черхалдаса бугеб гIечул махI лъиданиги чIвалеб букIинчIо.\nПрочитано 2931 раз\tПоследнее изменение Пятница, 23 марта 2018 10:44\nДругие материалы в этой категории: « Дир магIил гаралгун цолъараб магIу\tКIудияв шагIир гьавуралдаса 95 сон тIубаялде »


ЦIатари тIолеб станция кьвагьун буго 22 сентябралда МахIачхъалаялда. Араб соналда цогидаб цIатари тIолеб станция кьвагьидал, МахIачхъалаялъул тIалъиялъ лъазабун букIана киналго станцияби шагьар тун къватIире рахъинаризе хIажат ккеялъул. Гьаб нухалдаги цIатари тIолел станцияби шагьар тун къватIире рахъи щакаб бугилан рикIкIунеб буго гьезул бетIергьабаз.\nМахIачхъалаялъул Шоссе Аэропорта къватIалда «Белнефть» абураб цIатIари тIолеб станция кьвагьун буго 22 сентябралда къаси. Гьеб лъугьа-бахъиналъул хIасилалда бачIиндаго абулеб букIана 3 чи хун ва чангоял батIи-батIиял сакъатлъаби щун ругилан, амма Дагъистаналъул ГIорхъолъа арал ахIвал-хIалазул министерлъиялъ баян гьабухъе, гIицIго цо чи ккун вуго азарханаялде рухIарал ругънал щун. ЦIа ккеялъе гIиллалъун ккун буго гьениб букIараб цIатари жаниб бугеб цистернаялда цIа рекIин, цебеккунго, гьениб сверухъ газалъул махI букIун бугин ва станциялъул диспетчералъухъа цIа ккелалде нахъе ун бажарун бигилан лъазабулеб буго «Кавказский узел» сурсаталъ.\n«Белнефть» станция кьвагьи тIоцебесеб гьеб тайпаялъул лъугьа-бахъин гуро кколеб бугеб МахIачхъалаялда. Араб соналда, Имам Шамилил проспекталда бугеб цогидаб цIатари тIолеб станция цIа ккун кьвагьун, лъабго чи хун ва чангоял азарханаялде ккун рукIана. Гьеб лъугьа-бахъиналдаса хадуб МахIачхъалаялъул тIалъиялъ лъазабун букIана шагьаралда жанир ругел цIатари тIолел станциязул хIинкъи бугин ва гьел шагьар тун къватIире рахъизе хIажат ккеялъул бицунеб букIана. Гьебго заманалда, МахIачхъалаялъул администрациялъ гIуцIун букIана хасаб комиссия, киналго шагьаралда ругел цIатари тIолел станциязухъ халгьабизе. Гьеб комиссиялъул вакиллъун йикIарай администрациялъул хIалтIухъан ГIалимирзаева Зайнабица баян гьабухъе, комиссиялъ гьарурал халгьабиязул хIасилазда рекъон гIицIго 20 процент станциязул ратун рукIун руго цIуна-къаялъул кколел шартIал чIезарурал.\nЗайнаб ГIалимирзаева: «Араб соналда станция кьвагьидал, администрациялда гIуцIун букIана хасаб комиссия, батIи-батIиял идарабазул вакилзаби гъорлъ ругел. Гьеб комиссиялъ тIобитIана шагьаралда ругелщинал цIатари тIолел станциязул инвентаризация. Комиссиялъул нухмалъулев Абусупьян ХIасановас, гьел халгьабиял рагIалде рахъингун киналго хIасилал ритIун рукIана Покуратураялде, админстрациялъул изну гьечIо гьел къазе. Шагьаралда, гIицIго ГIахъущиясул проспекталда буго жакъа къоялде 43 цIатари тIолел станцияби. Гьезул гIемерисел руго гIадамаз гIумру гьабулел минабазда цун ран. Къануналда рекъон хIалтIулел гIицIго 20 процент станциязул, хутIарал 80 процент руго цIуна-къаялъул шартIал ва цогидал чIезаричIел. Гьединал лъугьа-бахъинал хадубккунги лъугьинчIого хутIилин абураб жоялда божи гьечIо».\nСагIид Амировасул заманалда ричун яги жидецаго ккун бакIалгун рарал ругила аслияб куцалда гьел станциял, нахъе рачине кканани цо администрациялъул сурсатал гурел, тIолго республикаялъул даражаялда гьабизе кколила гьел тадбиралин тIаде жубана администрациялъул хIалтIухъаналъ.\nЖакъа рогьаралдаса нахъе цин Магъалабазул идарабазул хIалтIухъаби рачIун, документазул халгьаби тIобитIанин, гьанже нахъеги халгьабиязул ирга байбихбизе бугин абулеб буго Орджоникидзе къватIалда бугеб цIатари тIолеб станциялъул бетIергьан ГIумар АхIмадовас. ГьабсагIаталда МахIачхъалаялда гьечIила цониги цIатари тIолеб станция, жидер хIалтIизе изну кьолеб лицензия бугебилан бицана гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nГIумар АхIмадов: «Шагьар бакьулъ цIатари тIолеб станция араб соналда кьвагьидал нижедехун кIвар цIикIкана, батIи-батIиял халгьабулел идарабазул рахъалъги, прокуратураялъул ва низам цIунулезул рахъалъги. Шагьар тун къватIире цIатари тIолел станцияби рахъизе кканани, гьел киналго цадахъ рахъизе бегьуларо. Шагьаралда, гьабсагIат къватIирехун рахъулел ругонани, килщазда рикIкIарал станцияби хутIун, хутIанщинал руго ГОСТалда рекъечIел, минабазда цун рарал, цогидаб инфраструктураялда гIагар ругел. ЦIатари тIолеб станциялда кидаго хадуб кIвар кьун халкквей букIине ккола. Масала, анкьида жаниб цо нухалъгIаги халгьаби тIобитIие ккола мащабазул, рогIразул, цогидаб оборудованиялъул, гьеб холеб букIуналъун. Гьеб сон цIа ккараб станциялдаги хIалIухъабазул рахъалъан агъаз гьечIолъиялъул хIасил ккун батизе буго гьеб. Гьанжеги байбихбизе руго халгьабиял, амма гьезул хIасилалдаги станцияби къватIире рахъинари щакаб буго, щайгурелъул гьеб тIубараб система буголъун. Масала, нилъер республикаялда тIобитIуларо цIатари тIолел станциязул лицензия гьаби. Гьаниб цониги станциялъул гьечIо хIалтIизе изну кьолеб лицензия».\nГIемерисеб нухалда, гьеб тайпаялъул лъугьа-бахъинал кколила хIалтIул персоналалъул кIвар гьечIеб бербалагьи букIналъул хIасилалда жидер хIалтIудехун. Квалификация букIин ва цогидал тIалабал цIатари тIолел станциялъул персоналалдехун рукIунарин тIаде жубана ГIумар АхIмадовас.\n22 сенябралда кьвагьарб станция кколеб буго «Белнефть» абураб станциязул рахасалъул цо объект. Гьеб компаниялъул нухмалъиялъ ккараб лъугьа-бахъин кинго баян гьабулеб гьечIо.\nМахIачхъалаялда цониги гьечlо къануналда рекъон бараб цlатари босулеб бакl\nГIадамазе бугеб хIинкъи бизнесалда "бихьулеб" гьечIо\nМахIачхъалаялда кьвагьи ккана, бухIана Exon


Учителасул къоги Къарахъа гьалбалги\nРугъелда ва Гьочоб росабазул школаз гьудуллъиялъулал бухьенал тIезе толаро\nГьеб кIиябго росу ккола цо мегIералъ батIа гьарурал, мадугьалихъ ругел росаби. ЦIул къанагIатаб бакI букIиналъ, цIул-кан Къарахъе баччулаан Къелеса. ГIи-боцIиялъ бечедал рукIиналъ, Къелебе хIажалъулаан квас-гьан. Амма, гьоркьоб заман индал, цоцахъе щвей дагьлъана. Гьелде кIварбуссинабуна Гьочоб росдал школалъул завуч ПатIимат Сурхаевалъ. Гьелъ Ругъелде битIун бачIана гьадинаб магIнаялъул кагъат: «Нилъер росабазул умумузул заманалдаса нахъего рукIана лъикIал бухьенал. РукIана гIемерал гьалбалги, гьудулзабиги, дармилал гьоркьорлъабиги, ризго щолаан цоцахъе, къварилъи-гIатIилъи загьир гьабизе гIоло.\n«Ахираб заманалда росабалъе нухалги рахъа-на, нилъер бухьеналги къанагIалъана. Нилъер гIадаталги, гIумру гьабиялъул къагIидабиги цоцада релълъарал руго, мацIгицин цоцада бичIчIула. ЛъикIаб букIинарищ нилъеца, умумузул нух кIоченчIого, бухьенал цIигьаруни», - ян. Жавабалъухъ гIемераб мехалъ балагьун чIезе ккечIо гьочосел. Гьебго соналъ Ругъелда школалъул учитель ИсмагIилов ГIалица гьочосел гьоболлъухъ ахIараб кагътие жавабги гьабун, учительзабиги школа лъугIун унел цIалдохъабиги рачIана Къелере. Гьелдаса нахъе гьоркьоб къотIизе течIо тIаде-гъоркье хьвади. Щибаб соналъ цин Гьочоб, цинги Ругъелда яги кIияздаго гьоркьоб магIарда тIоритIулаан школа лъугIун унезулгун дандчIваял. Хадурги гьел сверана школазул коллективалго дандчIваялде. Гьелги лъугьана кIиябго росдал жамагIатазул дандчIваяллъун. Гьоркьо-гьоркьор жамагIатазул вакилзабазул дандчIваял тIоритIула шагьараздаги. Щибаб соналъ учителасул къо кIодо гьабизе байбихьана цадахъ ва, масала, гьедин 2016 соналда Гьочобе ун букIана 45 чиясдаса гIуцIараб къелесезул делегация. Гьелда гъорлъ рукIана жамагIатазул вакилзабиги, культураялъул хIалтIухъабиги, спорталъул гIахьалчагIиги. Гьеб къоялъ Гьочоб кIодо гьабуна 3 байрам: Дагъистаналъул халкъияв шагIир ГIабдула Даганов гьавураб къоги, учителасул къоги, кIиябго росдада гьоркьоб вацлъи рагIизабуралдаса 30 сон тIубайги. Хадусеб, ай иргадулаб дандчIваялде гьочосел рачIана Къелере. Школалда тIоритIана рагьарал дарсал ва цогидалги тадбирал. Къокъго абуни, гьеб букIана цоцазул хIалбихьи цоцазе кьей, цоцазул гъалатIал ритIизари, гIолареб жо малъи. Гьелдаса хадуб школалъул азбаралда данделъана гьалбалги, цIалдохъабиги, росдал гIадамалги. Учительзабазда байрам баркун кIалъана кIиябго школалъул нухмалъулел. РакIалдещвезаруна гIемерал соназ цадахъ хIалтIарал, амма жакъа нилъгун гьечIел кIиябго школалдаса учительзаби. Гьалбадерие, араб соналъул хIасилазул хIакъалъулъги бицун, захIматалъул церехъаби кIодо гьаруна шапакъатаздалъунги: магIарул адабияталъул ва мацIалъул учительница МухIамадова ГIашурае кьуна райУНОялъул рахъалъ ХIурматалъул грамота, учительзаби ИсмагIилов АбулхIасан, ХIажимухIамадов МухIамад, ИсмагIилов ГIали - директорасул рахъалъ баркалаялъе мустахIикълъана. Данделъиялда кIалъарав Гьочоб росдал школалъул завуч АдухIов МухIамадсултаница гьадин абуна: «Гьаб гуро нилъер тIоцебесеб дандчIвай.\nНилъер гьудуллъиялъул кьалбал гъваридал руго. Гьел къо анагIан щулалъулелги руго. Биччай нилъер гьудуллъиялъул квар жеги щулияб, тIолареблъун букIине. Берцинаб гIумруги хIалтIулъ чIахIиял бергьенлъабиги нужее», - ян. Данделъиялдаса хадур гьалбал щвана Мусрухъ бугеб тарихияб памятник - чанго гIасруялъ цебе бараб си бихьизе. Гьалбадерие гьелъул кIудияб интересги букIана, гьелда хурхараб гьадинаб биценалъе гIологи: Гьочоса Ичалов абулев бечедав чиясе бокьун букIун буго гьеб си жиндиего бичун босизе. Гьелъухъ Ичалас росдае, рухI рикIкIун, куйги кьолеб букIун буго. Амма, Ичаласул сиян абизе бокьичIого, гьеб кьун гьечIо.\nГьочоб росдада аскIоб буго ГIурухъ-сотIа абулеб гьитIинабго росу. Абула гьеб бугин гьидерил ХIорода абулеб бакIалдаса гьенире гочараз кьучI лъураб росуйилан. Гьеб росу букIараб бакI бихьизеги бокьана гьалбадерие. Узухъда, гьезул мурадги тIубана. КIиго къоялъ гьоркьоб къотIичIо зурма-къололги кечI-бакъаналъулги гьаракь. РакIалдещвезаруна гьаб гьудуллъиялъе кьучI лъуралги, жакъа гьанире рачIине ва гIахьаллъизе рес ккечIелги, абадияб рокъоре аралги.\nГьалбал нухда регIулеб данделъиялда Ругъел-да росдал школалъул директорас абуна: «Ниж кидаго чIухIарал ва рохарал руго гьадинал дандчIваяздаса, къойидаса къойиде гIатIилъулеб ва тIегьалеб нилъер гьудуллъиялдаса. Баркала нужее, хириял вацалги яцалги», - ян. МухIамад ТIайгибовас Гьочоб росдал школалъул директор ГIабдулахIажи ГIабдулаевасухъе кьуна ракIалдещвеялъе къиматал сайгъаталги.\nАбичIого гIоларо, кочIое бергьун махщел бугел гьочосезул учительзаби М. Насрулаевас, И. ЖабрагIиловас, М. АдухIовас ахIарал кучIдулги киданиги кIоченаро къелдерида.\nЖАКЪА БАЙРАМКЪО БУГО\nЖакъа байрамкъо буго къелдерил агьлуялъе,\nКъарахъа гьудулзаби гьанир сапаралъ щвараб.\nРакIазулъ хинлъи буго, ханлъуда рохел буго,\nХарбиде регIун гьечIо, кочIой гуреб нух гьечIо.\nНухазул свак лъаларо халатал сапаразда,\nХириял гьудулзаби рихьизе бугеб хьулаз.\nУнтаби-ургъелазе замана батуларо,\nЗодил нухлъун къокълъула къаралазе Къелеб нух.\nКъо анагIан гIатIилъун, сон анагIан бечелъун,\nБиччай нилъер гьудуллъи даим кибго рагIизе.\nРалъдалъ журалел гIадин, гIедерал нилъер гIорал,\nГьезул гIадаб цолъигун нилъ вацлъиялда тезе.\nКъелеб туманкI кьвагьизе Къарахъ васал гьаригун,\nГьочоб жергъен кьабизе гьаниб хъизан гIуцIигун.\nГIолел наслабазухъе васигат гIадин кьезе\nКьурабаз нугIлъи гьабун, гьабураб нилъер къотIи.\nРайон батIияб бугин батIалъичIого чIезе,\nГъотIол кIиябго гIаркьел цо кьолбодаса бугин.\nКьварарал гIазул мугIруз рикьизе гьаруниги,\nРиидал тIогьол цIолел, цIала гьез жидехъего.\nЗобги гIахьалаб нилъер, бакъги зодихъ цо нилъер,\nЦоцаздаса батIаго гьелъги хинлъи кьоларо.\nРикьичIого, церехун цо нухдасан ина нилъ,\nАллагьасго цоцазе вацаллъун рижараб халкъ.\nПрочитано 236 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 22 октября 2018 15:22\nДругие материалы в этой категории: « Учитель, дур цIаралда цебе…\tФГОСал »


ДРялъул бетIерас цIарчIвана щибаб министерствоялъул нухмалъулесда\nДагъистаналъул хIукуматалъул председателасул заместителаллъун тIамуна:\nДРялъул хIукуматалъул председателасул тIоцевесев заместительлъун – Анатолий Шамсудинович Карибов\nГьавуна 1955 соналда МахIачхъалаялда. 1976 соналда лъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб университет. 1972-1976 соназда хIалтIана Индиялъул Бхилай шагьаралъул металлургияб заводалда таржамачилъун. 1978-1991 соназда – МахIачхъалаялда, ВЛКСМалъул идарабазда. 1994 соналдаса нахъе хIалтIулев вуго ДРялъул хIукуматалъул батIи-батIиял хъулухъазда. 2013 соналда тIамуна ДРялъул хIукуматалъул председателасул тIоцевесев заместительлъун.\nДРялъул хIукуматалъул председателасул тIоцевесев заместительлъун – ХIажимухIамад ХIажибутаевич ХIусенов\nГьавуна 1977 соналда МахIачхъалаялда. ЛъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб университет. 1998-2001 соназда цIалана РАНалъул Дунялалъул экономикаялъулги халкъазда гьоркьосел бухьеназулги институталъул аспирантураялда ва цIунана экономикиял гIелмабазул кандидатлъиялъе диссертация.\n1996-1999 соназда хIалтIана МахIачхъалаялъул ралъдал ччугIил порталъул пачалихъияб администрациялъул бетIерав инженерлъун.\n2001-2018 соназда хIалтIана РФялъул Финансазул министерствоялъул батIи-батIиял департаментазул нухмалъиялъул хъулухъазда. 2018 соналъул июлалдаса ноябралде щвезегIан вукIана ДРялъул хIукуматалъул председателасул заместителасул ишал тIуралевлъун.\nДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун – Рамазан Жапарович Жапаров\nГьавуна 1957 соналда Хасавюрт районалъул Къуруш росулъ. 1983 соналда лъугIизабуна СССРалъул КГБялъул ТIадегIанаб школа ва вукIана СССРалъулги РФялъулги КГБялъул хъулухъазда. Гьев ккола генерал-майор. ХIалтIулев вукIана СНГялъул улкабазул командующиязул советалъул отделалъул начальниклъун. 2018 соналъул ноябралда тIамуна ДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун.\nДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун – Владимир Викторович Лемешко\nГьавуна 1961 соналда. ХIалтIана Россиялъул газалъул компаниязда нухмалъулесул хъулухъазда.\nВладимир Лемешко мустахIикълъана ведомствоялъулал шапакъатазеги «Газалъул промышленносталъул хIурматияв хIалтIухъан» абураб цIаралъеги.\nДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун – ДРялъул росдал магIишаталъулги кванил нигIматазулги министрлъун – ГIабдулмуслим МухIудинович ГIабдулмуслимов\nГьавуна 1960 соналда Казбек районалъул Гертма росулъ. 1983 соналда лъугIизабуна Тимирязевасул цIаралда бугеб Москваялъул росдал магIишаталъул академия ва 1990 соналда – Дагъистаналъул Росдал магIишаталъул академиялъул гIелмиял цIех-рехазул институталъул аспирантура. Гьев ккола росдал магIишаталъул гIелмабазул кандидат. 2001 соналда лъугIизабуна Москваялъул юридикияб академия.\n1996-2003 соназда хIалтIана РФялъул Федералияб налогазул полициялъул ДРялда бугеб управлениялда. 2003-2014 соназда – ДРялъул МВДялъул налогазулги экономикиялги такъсирал тIатинариялъул отделалда нухмалъулесул хъулухъалда. 2014-2016 соназда – МахIачхъала шагьаралъул администрациялда.\n2016 соналъул февралалдаса ноябралде щвезегIан вукIана ДРялъул бетIерасул МугIрузул округалда вугев вакиллъун. 2016 соналъул ноябралда тIамуна ДРялъул ХIинкъигьечIолъиялъул советалъул секретарьлъун. 2018 соналъул марталдаса нахъе – ДРялъул росдал магIишаталъул министрлъун.\nДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун – ДРялъул лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министрлъун – Уммупазил Авадзиевна ГIумарова\nГьаюна 1961 соналда МахIачхъалаялда. 1983 соналда лъугIизабуна ДГУялъул юридикияб факультет. 1989 соналда цIунана юридикиял гIелмабазул кандидатлъиялъе диссертация ва 1988 соналдаса 1999 соналде щвезегIан хIалтIана ДГУялда. Гьебго соналъ МГУялда цIунана докторлъиялъе диссертацияги. 2000 соналда гьелъие кьуна профессоралъул цIар.\n2001-2008 соназда йикIана диссертациялъулаб советалъул членлъун. 2002-2006 соназда – ДРялъул Судьябазул квалификациялъул коллегиялъул членлъун. 2006 соналъул апрелалда гьей тIамуна ДРялда инсанасул ихтиярал цIунулей вакиллъун. Гьебго хъулухъалде цIидасан йищана 2014 соналдаги. 2007-2009 соназда – ДРялъул хIукуматалъул председателасул тIоцеесей заместительлъун.\n2018 соналъул 25 январалдаса нахъе тIамуна ДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъунги ДРялъул лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министрлъунги.\nДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун – ДРялъул ракьулгун мулкалъул гьоркьорлъабазул министрлъун – Екатерина Андреевна Толстикова\nГьаюна 1981 соналда Севастополалда. 2004 соналда лъугIизабуна Москваялъул пачалихъияб юридикияб академия. 2001-2016 соналде щвезегIан хIалтIана Москваялда, тахшагьаралъул ва федералиял пачалихъиял идарабазул отделазул нухмалъулесул хъулухъазда. 2016 соналъул ноябралда гьей тIамуна ДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъун.\n2018 соналъул ноябралда – ДРялъул хIукуматалъул председателасул заместительлъунги ДРялъул ракьулгун мулкалъул гьоркьорлъабазул министрлъунги.\nДРялъул ралел бакIазул ва ЖКХялъул министр - Малик Жамединович Баглиев\nГьавуна 1955 соналда Хасавюрт районалъул ЦIияб Къуруш росулъ. 1978 соналда лъугIизабуна ДГУ.\n1978-1991 соназда хIалтIана МахIачхъалаялъул жанисел ишазул отделалда батIи-батIиял хъулухъазда. 1994 соналда – РФялъул ДРялда бугеб Налогазул полициялъул федералияб хъулухъалъул отделалъул начальниклъун ва 2002-2007 соназда – РФялъул наркотиказда хадуб халкквеялъул федералияб хъулухъалъул ДРялда бугеб управлениялъул начальникасул заместительлъун. 2007 соналда тIамуна ДРялъул тIабигIиял сурсатазулги сверухълъи цIуниялъулги министрлъун. 2008-2013 соназда вукIана ДРялъул ХIисабалъул палатаялъул председательлъун. 2013 соналъул июналда тIамуна ДРялъул захIматалъул ва социалияб цебетIеялъул министрлъун. 2015 соналъул декабралдаса 2018 соналъул марталде щвезегIан вукIана Дербент шагьаралъул мэрлъун. 2018 соналъул марталда тIамуна ДРялъул ралел бакIазул ва ЖКХялъул министрлъун.\nДРялъул культураялъул министр - Зарема Ажуевна Бутаева\nГьаюна 1971 соналда МахIачхъалаялда. 1996 соналда лъугIизабуна Астраханалъул пачалихъияб консерватория. 1993 соналда хIалтIизе байбихьана МахIачхъалаялъул музыкалияб училищеялда. 1998 соналда йикIана «Дагъистан» ГТРКялъул бетIерай редакторлъун, 2017 соналда – РФялъул миграциялъул федералияб хъулухъалъул ДРялда бугеб управлениялъул бетIерай специалист-экспертлъун. 2013 соналъул февралалда тIамуна ДРялъул культураялъул министрлъун.\nДРялъул сахлъицIуниялъул министр - Жамалудин ГIалиевич ХIажиибрагьимов\nЛъугIизаруна Ростовалъул пачалихъияб медицинаялъул институтги Югалъул федералияб университетги. 1994-1995 соназда хIалтIана Ростовалъул хехаб кумекалъул отделениялда тохтурлъун. 1994-2002 – МахIачхъалаялда №2453 рагъулаб часталда тохтур-бактериологлъун, 2003-2005 соназда – Россиялъул ФСБялъул МахIачхъалаялда бугеб управлениялъул бетIерав санитарияв тохтурлъун ва 2005-2007 соназда – гьеб хъулухъалъул начальниклъун. 2007-2018 соназда – Россиялъул ФСБялъул Дагъистаналда бугеб управлениялъул медикиябгун санитарияб часталъул начальниклъун. 2018 соналъул 14 маялдаса нахъе вуго ДРялъул сахлъицIуниялъул министрлъун.\nДРялъул транспорталъулги нухазул магIишаталъулги министр - Ширухан ГIумаханович ХIажимурадов\nГьавуна 1955 соналда Гумбет районалъул МелъелтIа росулъ. ЛъугIизабуна Москваялъул автомобилазулгун нухазул институт. ХIалтIана нухазул мастерасдаса байбихьун нухмалъиялъул хъулухъазде щвезегIан. 2003-2013 соназда хIалтIулев вукIана Москваялда, РФялъул Транспорталъул министерствоялъул департаменталда.\n2013 соналъул февралалдаса июлалде щвезегIан вукIана ДРялъул транспорталъул министрлъун, сентябралда тIамуна ДРялъул транспорталъулги нухазул магIишаталъулги министрлъун, 2014 соналъул февралалда – ДРялъул промышленносталъулги, транспорталъулги, энергетикаялъулги министрлъун.\n2015-2017 соназда хIалтIана РФялъул Транспорталъул министерствоялъул департаменталда нухмалъиялъул хъулухъазда. 2018 соналъул марталдаса нахъе вуго ДРялъул транспорталъулги нухазул магIишаталъулги министрлъун.\nДРялъул туризмалъулги халкъияб художествияб промыслабазулги министр - Расул Шапиевич Ибрагьимов\nГьавуна 1983 соналда Шамил районалъул ГIурада росулъ. 2006 соналда лъугIизабуна Москваялъул автомобилазулгун нухазул техникияб университет. ХIалтIана «Дагъдорпроект» Проектазул институт» абураб ЗАОялъул инженерлъунги коммерческиял банказда нухмалъиялъул хъулухъаздаги. 2017 соналъул февралалдаса нахъе тIамун вукIана ДРялъул захIматалъулги социалияб цебетIеялъулги министрлъун.\nДРялъул гражданияб оборонаялъулги гIорхъолъа рорчIарал ахIвал-хIалазулги ва тIабигIиял балагьазул хIасилал тIагIинариялъул ишазул рахъалъ министр - Нариман МахIмудович КазимахIамадов\nГьавуна 1963 соналда Хив районалъул Канцил росулъ. ЛъугIизабуна Камышиналъул тIадегIанаб ралел бакIазул командиразул училище ва рагъулаб хъулухъ тIубазабуна Германиялда. 1990-1995 соназда хIалтIана РФялъул Оборонаялъул министерствоялда, 1995 соналдаса нахъе – МЧСалда. Гьев ккола генерал-майор.\nДРялъул тIабигIиял сурсатазулги экологиялъулги министр - Набиюла ГIабдулманапович Гъарачаев\nГьавуна 1963 соналда МахIачхъалаялда. 1987 соналда лъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб техникияб институт, 2009 соналда – Дагъистаналъул пачалихъияб росдал магIишаталъул академия.\nДРялъул физкультураялъулги спорталъулги министр - МухIамад Юсупович МухIамадов\nГьавуна 1956 соналда Хьаргаби районалъул КIикIуни росулъ. 1981-1989 соназда хIалтIана тренерлъун. 1998 соналда лъугIизабуна ДГУялъул юридикияб факультет. ХIалтIана батIи-батIиял хъулухъазда ва 1995 соналда вищана ДРялъул Халкъияб Собраниялде депутатлъун, 2004 соналда – Хьаргаби районалъул бетIерлъун. 2012 соналдаса нахъе вуго ДРялъул физкультураялъулгун спорталъул министрлъун.\nДРялъул захIматалъулги социалияб цебетIеялъулги министр - Изумруд Мужайевна МухIудинова\nГьаюна 1954 соналда МахIачхъалаялда. ЛъугIизабуна ДГУялъул юридикияб факультет ва 1977-1994 соназда хIалтIана ДАССРалъул Министразул советалъул батIи-батIиял отделазда нухмалъиялъул хъулухъазда.\n1994 соналда тIамуна РФялъул президентасда цебе бугеб ДРялъул вакиллъиялъул нухмалъулесул заместительлъун ва 2014 соналъул декабралдаса нахъе йикIана гьеб идараялъул нухмалъулейлъун.\nДРялъул финансазул министр - Юнус МухIамадович СагIадуев\nГьавуна 1954 соналда Болъихъ районалъул АнсалтIа росулъ. ЦIалана ДГУялдаги Россиялъул правоялъул академиялдаги. 1975-2007 соназда хIалтIана ДАССРалъул ва хадубккун – ДРялъул Финансазул министерствоялда. 2007 соналда тIамуна ДРялъул финансазул министрасул заместительлъун ва 2017 соналъул февраль-апрелалда – финансазул министрасул ишал тIуралевлъун.\nДРялъул гIолилазул ишазул министр - Камил Рамазанович СагIидов\nГьавуна 1987 соналда Лак районалъул Бурши росулъ. ЛъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб росдал магIишаталъул академия. 2009-2013 соназда хIалтIана гьебго академиялда. 2013-2017 соназда вукIана ДРялъул хIукуматалъул председателасулги ДРялъул бетIерасул ва ДРялъул хIукуматалъул администрациялъулги гIакълучилъун. 2017 соналда тIамуна ДРялъул гIолилазул ишазул министрасул заместительлъун.\nДРялъул юстициялъул министр - КазимухIамад Сефикъурбанович Сефикъурбанов\nГьавуна 1981 соналда Хив районалъул Юхари Ярак росулъ. ЛъугIизабуна ДГУялъул юридикияб факультет. 2003-2009 соназда хIалтIана ДРялъул Ралел бакIазулгун ЖКХялъул министерствоялда бугеб субсидиязул централда. Гьелдаса нахъе хIалтIана ДРялъул Пачалихъияб мулкалъе нухмалъиялъул министерствоялдаги, ДРялъул Юстициялъул министерствоялдаги, ДРялъул бетIерасул ва ДРялъул хIукуматалъул администрациялдаги.\nДРялъул информатизациялъулги, бухьеналъулги, гIаммал коммуникациязулги министр - Сергей Владимирович Снегирев\nГьавуна 1975 соналда Тверь шагьаралда. ЛъугIизабуна Твералъул пачалихъияб университет. 1995-2014 соназда хIалтIана Твералъул батIи-батIиял идарабазда. 2014-2015 соназда – «МахIачхъалаялъул МФЦ» МАУялъул директорасул заместительлъун; 2014-2016 соназда – ДРялъул печаталъулги информациялъулги министрасул консультантлъун. 2016 соналда тIамуна «Дагъпечать» ГАУялъул директорлъун. 2016-2018 соназда вукIана ДРялъул печаталъулги информациялъулги министрасул заместителасул ишал тIуралевлъун.\nДРялъул промышленносталъулги энергетикаялъулги министр - Сайгидпаша Дарбишевич ГIумаханов\nГьавуна 1962 соналда Казбек районалъул Буртунай росулъ. ЛъугIизаруна Харьковалъул механикияб техникумги, ДГУялъул юридикияб факультетги, МахIачхъалаялъул нухмалъиялъулгун бизнесалъул институтги, Бизнесалъулгун правоялъул халкъазда гьоркьосеб институтги.\n1986-1997 соназда хIалтIулев вукIана батIи-батIиял бакIазда. 1997-2005 соналда – Хасавюрт шагьаралъул администрациялъул бетIерлъун ва 2005-2015 соназда – Хасавюрт шагьаралъул бетIерлъунги шагьаралъул округазул депутатазул собраниялъул председательлъунги. 2015 соналъул ноябралдаса нахъе хIалтIана ДРялъул транспорталъулги, энергетикаялъулги, бухьеналъулги министрлъун.\nДРялъул миллияб политикаялъулги диниял ишазулги министр - Татьяна Владимировна Гамалей\nГьаюна 1960 соналда Хасавюрталда. 1983 соналда лъугIизабуна ДГУялъул филологияб факультет. 1989 соналда цIунана кандидатлъиялъе диссертация. 1989-2013 соназда хIалтIулей йикIана ДГУялда. 2013-2014 соназда – МахIачхъала шагьаралъул администрациялъул бетIерасул заместительлъун. 2014-2018 соназда – ДРялъул миллияб политикаялъул министрасул ишал тIуралейлъун.\nДРялъул экономикаялъулги территориалияб цебетIеялъулги министр - ГIусман Хасбулатович Хасбулатов\nГьавуна 1972 соналда МахIачхъалаялда. 1993 соналда лъугIизабуна Дагъистаналъул пачалихъияб политехникияб институт ва 1998 соналда гьебго вузалъул экономикияб факультет.\n2000-2008 соназда хIалтIана Каспийскалъул «расчетазул цогояб центр» абураб МУПалъул директорлъун. 2008-2013 соназда – субсидиязул хъулухъалъул начальниклъун. 2013 соналда тIамуна республикаялъул МФЦялъул нухмалъулевлъун. 2018 соналъул февралалдаса нахъе вукIана ДРялъул экономикаялъулгун территориалияб цебетIеялъул министрлъун.\nПрочитано 146 раз\tПоследнее изменение Вторник, 20 ноября 2018 10:57\nДругие материалы в этой категории: « Анкьил хIасилал\tИнсанасул тIалабалда »


Чияр рагъул къурбанал\nДагъистаналъул жанисел ишазул идараялъ ккун вуго Сириялда унеб рагъулъ гIахьаллъи гьабурав Хасавюрт мухъалъул ЦIиябсасикь росулъа чи. Кинаб гIайиб гьесде гIунтIизабулеб бугебали мухIканал баянал жанисел ишазул идараялъухъа щвечIо.\nЭркенлъи радиоялъ гьабураб цIех-рехаладасан баянлъана гьев чи Сириялъул оппозициялда цадахъ вагъизе гурев, жиндирго васасда хадув гьениве арав чи рагъулал тунка-гIусиязда гъорлъе ккун вуго ва гьенив цояб гъежги лъукъун ватIаналде нахъвуссунги вуго.\nХасавюрт мухъалъул ЦIиябсасикь росулъа чи Сириялъул оппозициялда цадахъ вагъулаго лъукъунги вукIун июлалъул анцIила ичIабилеб къоялъ вачIун вугин гIебедеян хъвалеб буго интернет сайтазда.\nГьесда цIар рагIула МухIамад. Республикаялъул жанисел ишазул министерлъиялъ цIех-рех гьабизе вачун ун вукIун вуго росулъе хадурги рачIун. Кинаб гIайиб гьез гьесде гIунтIизабулеб бугебали гьез рехсон гьечIоан гьениб. МухIканал баянал щвезелъун гьезухъе кIалъаниги «Эркенлъи» радиоялъеги щибниги бицинчIо гьез.\nНижеца бухьен гьабуна гьеб росулъа гIалимчи МухIамадов ГIабдурахIимилгун. ХIакъикъаталдаги полициялъ вачун ун вукIанин гьев июлалъул къоло щуабилеб къоялъ, гьебго къоялъ нахъвуссунги вачIанин.\nЩиб гьез гьесда цIехолеб букIараб сундалъун гьел ратIалъаралали гьес лъиданиги бицинчIин, информалатазе гьелъул хIакъалъулъ бицине досулги гъира гьечIин улкаялъул хIинкъи гьечIолъиялъул рахъалъ хъулухъалъул хIалтIухъабазги полициялъулазги гIемераб тIадецуй гьабунин жиндаян инкар гьабулеб бугин гьес журналисталгун гара-чIаризеян бицана ГIабдурахIимица.\nСириялъул оппозициялъул рахъалда вагъизеян нияталда арав чиги вукIинчIин гьев гьениве Дагъистаналдаса, Мисриялда цIалулев вукIарав васасул хIакъикъат цIехезе арав чи ккун вугин гьев кьвагьа-гIанхъиялде гъорлъе, гьенив лъукъунги вугилан бицана ГIабдурахIимица:\nМухIамадов ГIабдурахIим: «Мисриялда цIалулев вукIарав гьесул вас гьасдаги гьикъичIого Сириялда бугеб рагъде арав чи гьенив чIван вуго. Гьесул хабадениги вахине нияталда арав чи гьавги ккун вуго кьвагьа-гIанхъиялде гъорлъе».\nЭ.Р: Гьесда лъураб ругъун цIакъго захIматаб бугиш?\nМухIамадов ГIабдурахIим: «ГIункIрукьалдаса гъоркьехунисеб рахъ тIезабун буго гьесул кIвегIаб гъежалъул».\nЭ.Р «ЦохIо гьав гуревги цоги чIагIи рун рукIанищ нужер Сириялде?\nМухIамадов ГIабдурахIим: «Полициялдаги, ФСБ-ялдаги лъала Дагъистаналдаса гьенире арал чагIазул мухIканаб къадар. Дида лъаларо…»\nСириялда унел ругел рагъула тунка-гIусиязул гъорлъ вугин кинавниги 7000 Дагъистаналдаса гьенире гочун рукIарал гIадамазул насулялъул чагIи.\nГьезул кIинусгоясе бокьун бугин ватIаналед нахъруссинеян бицун букIана араб соналъ "Черновик" газеталъул редакциялда тIобитIараб пресс-конференциялда Сириялдаса гочун рачIарал гIадамазул вакил МухIамад Нур Нидалица.\nАмма дагьал рагIуларо Сириялъул тIалъиялде дандечIараб опозициялде цадахъ рагъизе бокьун букIин загьир гьабуралги гIолохъаби. Россиялъул хIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул хъулухъалъул дагъистаналда бугеб бутIаялъ.\nГьезул баяназда рекъон гьабсагIаталда Сириялда бугеб гражданияб рагъда гIахьалъи гьабун рагъулел рагIула 300 гIанасевниги дагъистанияв.\nДагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповас къуваталъул идарабазадаса тIалаб гьабун букIана дагъистаниял гьенире риччангутIизе тадбирал гьаризе кколилан.\nЖив тIуван ахцавунин Дагъистаналдаса гьевгущинав чи Сириялда бугеб рагъулъ гIахьалъизе ун вугилан абураб абяналъиялан мукIурлъана Эркенлъи радиоялъе полициялъул хIалтIухъабазул махщалил цолъиялъул нухмалъулев Шамилов МухIамад.\nЖакъа кире балагьунин ругел полицияги, ХIинкъи гьечIолъи чIезабиялъул хъулухъги, рухIияб идараги лъицайин гьел гьенире риччалел гIурхъи бахине ккани хасаб документ къвариIгуна гурищин.\nЖидеда лъазецин лъалареб, кинаб хIал-хIукумуялда унеб рагъали бичIчулареб цIадулъе унел чагIазда щиб рагIийин бицинеб. Гьенире ине гьезул гъира базабулел кIалъаял ратилинха республикаялда гьарулел. Гьеб тIалъиялъулги, къанун цIунулел хIалтIухъабазулги тасамахIлъи кколилан рикIкIунеб буго жамгIияв хIаракатчияс:\nШамилов МухIамад: «Чияр улка, чияр ракь, цояв хIаким вахъун цогидав тезейилан гьабулеб чияр бакIалда унеб къеркьеялда жаниб гъазаваталъе гIоло би тIезе ккараб хIажалъи дида гьениб бихьуларо. Россиялъ рахъкколеб Сириялда кинаб рахъалда гьел рагъизехъан ругел. ГIемерал суалал раккулел руго гьенир, дида лъаларо...\nЖакъа Дагъистаналда унеб бугеб зулмуги бихьулеб букIаго чияр дореги ун ярагъ кодобе босизе ун ругин ракьцоялин абураб хабар гIадалъ чIвараб магIгIанги рагIизе бокьулареб хабар буго. Би букарун буго халкъалъул.\nЛъица абилеб жакъа Сириялда унеб бугеб багъа-бачари битIараб бугилан лъидаги божун гьал доре унел ругел, гIадаллъун буго халъ, валлагь буго гIадаллъун. Гьезие гIемераб гIарацниги кьолеб батилаха гьенир рагъаралъухъ.\nГурого дун божуларо жакъа Дагъистаналда гьедин алжан къваригIун чияр улкаялдеги ун хвезе хIадурараб халкъ бугилан абураб жоялда».\nВашингтоналда бугеб Бакъбакул улкаялъул Институталъул экспертаз кьурал баяназда рекъон ахираб 11 моцIида жанир Мисриялда хун вуго оппозициялъул рахъалда рагъулел рукIарал батIия-батIийял пачалихъазда 280 чи.\nГьезда гьоркьоса 16 ккола Россиялдаса. Щугояв Чачаналдаса ва ункъояв Дагъистаналдаса. Аслияб куцалъ гьел кколел руго "ДжебхIат- ан- Нусра" абураб терроралъулаб багъа-бачариялде гъорлъе унел рукIарал чагIи.\nСириялда унеб рагъулаб багъа-бачариялъе ахир лъеялъул мурадалда Россиялъул къватIисел ишазул рахъалъ министр Сергей Лавровасул ва Цолъарал штатазул пачалихъияв секретарь Джон Керрил хIаракаталдалъун исана сентябралда Сириялда тIобитIизе кколаан ракълилаб конференция.\nАмма июналъул байбихьуда Сириялъул оппозициялъ лъазабуна ракълилаб конфернциялда гIахьалъизе жал жеги хIадур гьечIилан.


Рощнол гохIазда нахъа кIиго шагьар\n«Лидераз» биххараб къотIиги къватIахъ лъугьараб гъуниги\nМахIачхъала шагьаралъул къватIал нахъеги кьишни-къулалъул цIуна. ЦIияб соналъул байрамалдаса хадуб гIемертIалаял минабазда цере ругел азбаразда рощнол гохIал гIуна. Гьебго сурат букIана ва гьабсагIаталдаги хисун гьечIин абизе бегьула Каспийскиялдаги. Рищни бакIарулеб «Лидер» компаниялъ республикаялъул ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъулгун гьабун букIараб къотIи биххана 11 январалда ва лъазабуна жидеца тIокIаб гьеб бакIаризе гьечIин.\n- ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъ конкурс лъазабун буго рищни-къул бакIарулеб цIияв регионалияв оператор тIаса вищизе. Конкурс тIобитIулеб къоги жеги чIванкъотIун чIезабун гьечIо. ГьабсагIаталда ниж хIалтIулел руго лъугьун бугеб ахIвал-хIал роцIцIинабиялда тIад, - ан бицана министерсвоялъул пресс- хъулухъалъ.\nГьединлъидал МахIачхъалаялъул мэриялъ жидерго сурсаталги хIалтIизарун, тадбир гьабулеб буго шагьаралда гIемерлъун бугеб кьищни бакIариялъе. ГьабсагIаталда рищни бакIарулеб буго «Махачкала - 1» абураб муницпалияб идараялъул 400 хIалтIухъанасги ЖКХялъги, гьединго 130 техникаги буго кумекалъе.\n«Лидералъул» сихIраби ва\nтарифазда сверухъ дагIба\nКьищни-къул бакIарулев цо регионалияв оператор щибаб регионалда тасдикъ гьавизе байбихьана улкаялда гьелда хурхун реформа къабул гьабун хадуб. Гьев операторги тасдикъ гьавула щибаб регионалъул ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъ. Дагъистаналда гьединав операторлъун букIана «Лидер» компания.\nТахшагьаралъул мэриялъул пресс- хъулухъалъул нухмалъулей Зайнаб ГIалимирзаевалъ, гьеб ахIвал- хIалалъул бицунаго, гьадин абуна:\n- «Лидер» компаниялъ министерствоялъулгун гьабун букIараб къотIи-къай хвезабуна. Гьелъие гIиллалъунги гьез рехсолеб буго кьищни бакIараралъухъ 2021 соналда чIезабулеб тариф рехсараб министерствоялъ жеги чIезабун гьечIолъи.\nЗаконалда рекъон «Лидералъ» жидецаго къотIи хвезабулеб бугони, цIияв регионалияв оператор тIаса вищизегIан жидедаго тIадаб хъулухъ тIубазе кколаан гьелъ. Амма компаниялъ гьеб низам цIуничIо. Дида бичIчIухъе, гьезие къваригIун букIана исана соналдаса байбихьун, кьищни бакIараралъухъ кьолеб мухь цIикIкIинабизе.\nТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъги республикаялъул тарифазул хъулухъалъги гьез цебе лъураб шартI къабул гьабичIо. Гьаниб баян гьабизе ккола цоги хIужаги. Кьищни-къулалъул реформаялда рекъон, гьеб бакIаризе регионалияв оператор тасдикъ гьавун хадуб, рищни бакIариялъул хIалтIи гьабизе ккола цохIо гьеб идараялъ ва тIокIаб лъилниги ихтиярги букIунаро гьеб хIалтIизе тIубазабизе. Гьелда рекъон, жидедаго тIадаб хъулухъги гьез тIубазе ккола ракIбацIцIадго. Амма нилъер гьаниб гьедин гьечIо. Министерствоялъги «Лидер» компаниялъги хъвараб къотIиялда буго цо гьадинаб тIадежубай: масала, къалазда жаниб бугеб гурони, сверухъе бан батараб рищни гьез бакIаризе кколаро. Гьединлъидал къалазда аскIоб лъугьараб рощнол гъуни гьез квер хъвачIого толеб букIана.\nГьанже цIияв регионалияв оператор щвезегIан жидее кумек гьабиларищин гьарана нижеда ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъ. ЦIакъго гIорхъолъа борчIараб хIалалде иш ккечIого букIине, нижецаги кIвараб рес батун, хIалтIи гьабулеб буго.\nШагьар бацIцIад гьабулел хIакимзаби\nИш цойиде ккезегIан ва цIияв оператор щвезегIан нижеца кIвараб хIалтIи гьабизе буго. ГьабсагIат, гIадамал малъичIого, хIалтIулеб буго 1130 техника. Гьединго нижеда кверчIвалеб буго предпринимателазги цогидал идарабазги. Мисалалъе, нижер букIинчIеб, кьищни-къул бакIаризе кIудияб хIалтIи гьабулеб хасаб техника кьуна гьез нижехъе, - ян бицана З. ГIалимирзаевалъ.\nКаспийск - къватIал рацIцIад\nгьарулеб хъулухъалъухъ балагьун\nРищни-къулалъул гохIазул цIун руго Каспийскиялъул минабазда цере ругел азбаралги.\n19 январалда шагьаралъул мэр Борис Гонцовас лъазабуна рищни бакIаризе «Зеленый город» абураб муниципалияб бюджеталъулаб цIияб идара рагьизе бугин кватIичIого. ЦохIо кьищни бакIари гуребги, нухлул рагIа-ракьанда ругел ракъварал гъутIби нахъе къотIиялъул, гьединго къватIул гьаби кквеялъул хIалтIабиги тIуразе руго гьеб хъулухъалъ.\nДругие материалы в этой категории: « ЦIияб хIукуматги цIиял тIалабалги\tХалкъазда гьоркьоб лъураб гIаданлъиялъул кьо »


ТIехь цIализе байбихьараб сордоялъ дида макьу щвечIо… МагIарул росулъ биология-лъул дарсал кьолев вукIарав учитель вачун уна пуланал гIадамаз. Гьесда бихьараб гIакъуба-гIазаб хIехьон бажарулеб жо гуро. Гьесул гIащтIичагIицин гIажаиблъун хутIула гьесул къохIехьеялда. Канлъукъав учитель беццлъизе дагьав хутIула. Гьесул ургьиб хутIуларо цониги сахаб лага. КигIан гIазаб кьуниги, гьев мутIигIлъуларо. Гьаб гIакъуба хIехьезегIан, хунго лъикIан вукIуна гьев. Амма гьесул ракI гIасилъуларо. Туснахъалда дандчIваразул ракIбатизабула гьес. Гьезул «гIумру» бигьа-лъизабизе хIаракат гьабула. КигIан согIавги чиясулъ лъикIал рахъал ратун бажарула гьесухъа: «кьижун, гъапуллъун» бугеб гIаданлъи борчIизабула, гурхIел гьабизе тIамула. Кин бугониги, хваликьа ворчIуларо гьев.\nСалимхановасул асаралъул багьадурасул цIар билула. Щибаб къоялъе батIияб цIар ургъула гьес. ГIакълу-лъаялдаса ун гуро – низам цIунулез ургъараб системаялъе инсанасул цIаралъулги къадру-напсалъулги батIалъи гьечIеблъи бичIчIун. МухIамад вугониги, ГIусман ватаниги, школалъул учитель яги рохьазда вахчарулев хъачагъ – системаялъул къорикье ккарав чи гьелъул зулмуяб къуваталъукьа ворчIизе рес гьечIо. Гьединлъидал цIодорго рукIине ккола. «Дица законалъул тIалаб хвезабичIин, ракълилаб гIумруялъул вакил вугин дунан» абун кигIан мун ахIданиги, духъ гIинтIамуларо. Нилъ кантIизаризе хъвараб къиса буго гьеб.\nКантIизе ккола, мадугьаласулъ жахIдаги букIун, гьесул хIакъалъулъ гьал-дол харбал рицунеб мехалда, гьел харбазул хIасил кинаб букIинебали лъаларелъулги. КантIизе ккола, мегеж халат гьабун, дове-гьаниве хьвади гIемерлъун, гIолохъанав вас рукъалдаса рикIкIалъулеб мехалдаги. КантIизе ккола, исламалъул нухккуравин, диналда тIадчIей бугевин абун, яс ригьнаде кьолеб мехалдаги. КантIизе ккола, уголовнияб дело рагьиялъул мурадалда (ай гьеб рагьанин абун, погоналда цIва жубаялъул хьулалда) туснахъалде ккарав чиясе гIакъуба-зулму гьабулеб мехалдаги. Метерисеб къоялда щиб бихьизе хъван бугебали лъиданиги лъаларелъулгIаги, кантIизе ккола.\nАбичIого гIоларо, гьединаб тIехь хъвазе хIажалъула бахIарчилъигун бихьинчилъи. «Адвокатлъун хIалтIулеб заманалда, пуланаб судалде, чIванкъотIараб идараялде гIемерал кагътал, хитIабал, гIарзаби хъвана дица. Гьезул аслияб мурад букIана гIайибго гьечIел гIадамазул рахъалъ ритIухълъи цIунулеб гьечIолъи загьир гьаби. Хьул букIана дир гьаракь чарагьечIого рагIиялде – ишцоязда, гьудулзабазда, инсанасул къисматалъул пикру гьабулезда. Заманалдасан дида бичIчIана, дир ахIиялъул хIасил кколареблъи. Гьанже дир тIахьал руго киналго гIадамазде гьабураб хитIаб. Инсанасулги гьесул къисматалъулги багьаго гьечIо, гьоркьохъел гIасрабазул заманги нахъа тун, ХХI гIасруялда гIумру гьабулел нилъ ругониги. Жакъа нилъ ккараб бакIги буго, цебехун жеги цо гали бахъани, нилъ кIкIалал тIинде рортиялъе хIинкъи бугеб гIорхъи. Биччанте болъоялде (хабалалъе жаназа босулеб молоде – К.С.) нужер сапар бигьалъизе!» - ян хъван буго авторас.\nПрочитано 188 раз\tПоследнее изменение Вторник, 28 января 2020 15:08\nДругие материалы в этой категории: « Дагъистаналдаса Ломоносов\tБерцинаб къисматалъул гIадан »\n11:38, 02 июля 2020, 51\n11:34, 02 июля 2020, 44\n11:31, 02 июля 2020, 39\n18:00, 01 июля 2020, 114\n11:19, 01 июля 2020, 173\n09:51, 01 июля 2020, 174\n09:01, 01 июля 2020, 147\n08:38, 01 июля 2020, 155


Официалиял баянал: 900 дагъистанияв вуго ИГИЛалда гъорлъ\nСириялда 900 дагъистанияв вагъулев вугин абурал баянал загьир гьаруна гьал къоязда республикаялъул жанисел ишазул министр ГIабдурашид МухIамадовас Дагъистаналъул пачалихъияб университеталда студентазулгун букIараб дандчIваялда.\nАмма гьеб къадар хIакъикъаталда щуазарго чиясде бахараб батилин абураб ракIчIей буго республикаялда цо-цо гIадамазул.\nГьел киналго федералияб цIех-рехалде кьун руго.\nСириялдаса тIадруссун рачIаразул къадар цIакъго дагьаб буго. Россиялде рачIани, гьел туснахъ гьаризе рес буго. Сириялда Башар Асадил армиялда данде рагъулел гIадамал террористазда ращалъизаризе хIукму гьабуна гъоркьисала Пачалихъияб Думаялъ. Гьедин гIезегIан дагъистаниял руго Туркиялдаги Европаялдаги рахчун, тIадруссун рачIинеги нахъе къан.\nГьал къоязда МахIачхъалаялдаса Залимхан ГIабдулаев абурав гIолохъанчи ункъо соналде гIагарун заманги кьун туснахъ гьавуна диваналъ. Гьесда тIадчIезабуна 2013 соналъул июлалдаса 2014 соналъул январалде щвезегIан Сириялда вагъулев вукIанин абураб гIайиб.\nЖамгIияб палатаялъул нухмалъулев хисулев Алюсет ГIазизхановас рикIкIунеб буго жамгIияталда лъугьун ругин батIи-батIиял рикьалаби, гьелъ бугин иш хвезабулеб.\nАлюсет ГIазизханов: Нилъеца цIакъ гIемер къиматал тIадкъаял кьола, амма хас гьабун пуланав чиясде ирга кинго щоларо – гьесул къварилъи-гIатIилъи, гьесие гIолеб-гIолареб жоялъул ургъел лъиениги букIунаро. Динияб рахъ цIакъго цIикIкIунеб буго нилъер гIумрудулъ. Дица гьел диниял чагIазда гьоркьоб кинабгIаги рикьигицин гьабуларо. ПалхIасил, светияб рахъ къойидаса-къойиде нахъе кколеб буго. КIудияб кIкIал лъугьун буго халкъалда гьоб, рикьалаби руго.\nГьединго кIкIал лъугьун буго халкъалдаги тIалъиялдаги гьоркьобги. Чара гьечIого гьел гIагар гьаризе ккола. Гурони иш кIудияб бакIалде ине буго. Доре Сириялде рагъизе унел гIолилазда жидецаго гьабулеб жо лъалеб гьечIо. Къосаралги руго гьезда гъорлъ, гIарцухъ рагъизе унелги руго. Дида лъала Дербенталдаса цо хъизан, гьезул 16 чи ана дове вагъизе - лъималги, дурцалги, ясалги.\nБищун кIудияв вацасдагицин лъалеб букIун гьечIо гьитIинав вацасул хъизан Сириялде араблъи. Цо къоялъ гьесухъе гьоболлъухъ щварав чиясда кIулалги ран батун буго гьезул мина. Вацас балъго гьабун буго мина-карт бичараблъиги.\nБичIчIулареб жо буго. КигIан бокьаниги мажгиталги руго рагьулел, дин гьабизе эркенлъиги буго кьун. Ама дин сверизабулеб буго политикаялде».\nНилъее цебетIей гIицIго лъай-гIакъуялдалъунги, культураялдалъунги бугин абуна хадубги Алюсет ГIазизхановас.\nДагъистаниял Сириялде иналъе нух къазе мурадалда къойилго гIадин республикаялда тIоритIула гIолилазулгун дандчIваялги, гIалимзабазулгун, жамагIатчагIазулгун форумалги, конгрессалги. Амма гьабсагIаталда иш гьелдаса ун бугин, гьел форумаз гьабизе жо гьечIин рикIкIунеб буго МахIачхъалаялдаса бакъбаккул рахъ лъазабиялда тIад хIалтIулев Иляс Тимиркъаевас.\nИляс Тимиркъаев: «Щайин абуниха, ракIарула гьел – жакъа гьанир, метер дора, гIакъилал гьурмалги гьарун. Амма къойилго нус-нус чи унев вуго Сириялде. Гьелъул магIна ккола гьел данделъабаз щибго хIасил кьолеб гьечIин абураб.\nГурони, довгощинав чи инароанха дове вагъизе. Щибаб къойил гIадин рукIуна ИГИЛалда гъорлъе арал лъималазул эбел-инсул хIакъалъулъ журналистаз гьарурал репортажал интернеталдаги дора-гьанирги. Эбел-инсудагицин кквезе кIоларел гьел, данделъабаздалъун, форумаздалъунищ кIолел? Гьединал конференцияздалъун хисизебаизе кIолеб проблема гуро гьеб, гьелъ кьалбал цIакъ гъваридго риччан руго.\nГьитIинаб къоялдасанго ясли-ахаздасан, школаздасан кьолеб тарбиялда бараб жо букIуна. Гьадал конференциязе щал ракIарулел? Гьенире ракIарула киданиги ИГИЛалде ине пикругицин кколарел чагIи. ИГИЛалде унезул къадар дагьлъизабизе къваригIун батани, гIадада конференциялги тIоритIугейин абизе ккола.\nКIванагIан гьаб заманги кьогIлъулеб бугелъул, кьогIал, цIакъго къвакIарал рукIине ккола гьеб суалалда хурхун гьарулел тадбиралги. Гурони гьел конференциялги форумалги тIоритIиялдаса ун буго аб иш».\nХIакъикъияб исламияб пачалихъалъул къимат хвезабичIогоян, ахираб заманалда официалиял тадбиразда «Исламияб пачалихъин» абичIого, ДАИШин абулеб буго Сириялда хIукуматалъул армиялда данде багъулеб къокъаялдаги.\nЭрдогьан: "Нижеца нижерго гIурхъаби ва нижерго вацал цIунизе руго"\nЭрдохъан: ИГИЛгун бухьенал ругин нижеда гIайибал гьаризе лъилниги ихтияр гьечIо


29 суалалъул бицана ГIурхъи чIезабиялъул хIалтIи тIадеялъулалде бахъана\n17 июналда МахIачхъалаялда тIобитIана Халкъияб Собраниялъул анлъабилеб ахIиялъул 37-абилеб сессия. Гьеб нухда бачана парламенталъул спикер Хизри ШихсагIидовас.\nСессиялда гIахьаллъана Пачалихъияб Думаялъул депутатал ГIумахан ГIумахановги, ГIабдулмажид Маграмовги, исполнительнияб власталъул, жамгIиял ва диниял гIуцIабазул нухмалъулелги, СМИялъул вакилзабиги.\nХизри ШихсагIидовас бицана ДРялъул бетIер Владимир Васильевас сессиялда гIахьаллъизе гьечIин, гьев унтун вугин.\nСессиялда гьоркьоб лъуна 29 суал. ТIоцебесеблъун букIана Андрей Ежов Дагъистаналъул прокурорасул хъулухъалде тIамиялъул хIакъалъулъ суал. Гьесул хIалтIул хIакъалъулъ бицана РФялъул генералияв прокурорасул заместитель Андрей Кикотлица. Парламенталда цеве кIалъазе вахъарав прокурорасул хъулухъалде кандидатасги бицана жинда республикаялъул прокуратураялъул хIалтIиги лъалин, хасаб кIвар кьезе кколел Дагъистаналъул захIмалъабиги ричIчIулин абун. Дагъистаналъул парламентариялъ киналго разилъун Андрей Ежовасул кандидатура къабул гьабуна.\n«Единая Россия» партиялъул вакил Рамазан Мирзаевас Халкъияб Собраниялъул председателасдехун хитIаб гьабуна чачаназулгун гIорхъода ккараб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ бицеян абун. Хизри ШихсагIидовас абуна кидаго Дагъистанги Чачанги цадахъ рукIанин ва хасго гIолилал питнаялде гьусулел харбаз гуккизе чIезе бегьуларин. «Квешал халкъал рукIунаро, рукIуна жидер махщел гьечIел ишаз, киналалиго рагIабаз жидерго халкъазе рекIкI гьабулел батIи-батIиял гIадамал. Гьединлъидал гьел халкъаздехун нилъер дагIба гьечIо, нилъеца гьанжелъизегIанги ракълида ва гьудуллъиялда гIумру гьабулеб букIана ва гьанжеги гьедин букIине буго. Чачаназул вацлъиялъулаб халкъалъулгун нилъер халкъалъул бугеб гьоркьоблъиялъул бицунаго, абизе ккола гьеб гIицIго вацлъиялъулаб гуребги нилъее гIагарабги халкъ бугин, тарихалдасанги гьеб гьедин букIин бихьулеб буго. Нилъее ва гьезие захIматал соназдаги кидаго цоцазе квербакъи гьабулеб букIана», - ян абуна Хизри ШихсагIидовас.\nПарламенталъул спикерас абуна гьениб рекIее гIолареб жо бугин, ракьул кесек Чачаназул букIун батанигицин, гьебин абуни унго-унголъунги Чачан республикаялъул ракь кколин, дагIба-рагIи гьабизе ярагъ барал гIадамалги рачун къуват бихьизабизе лъугьин. «Гьединал ишаз гьоркьорлъаби хIалуцинарула», - ян абуна Хизри ШихсагIидовас.\nХалкъияб Собраниялъул председателас бицана хIукму гьабунин исана гIорхъабазул суал борхичIого тезе ва гьеб хIалтIи документазухъ халги гьабун муниципалитетазул, жамагIатазул нухмалъулелги гIахьал гьарун тIадеялъул гьабизе.\nПрочитано 85 раз\tПоследнее изменение Вторник, 25 июня 2019 15:52\nДругие материалы в этой категории: « Пайдаял къотIаби гьаруна\tГьабураб батула, гIуцIараб хутIула »


«ДУН Х1ИНКЪУН ВУГО ЛЪИЛНИГИ АГЪАЗ ГЬЕЧ1ОЛЪИЯЛЪ КЪОТ1НОБЕ РЕХУН ХУТ1ИЛИН НАИБАСУЛ ГВАНГВАРАЯН» - 23 Октября 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nПонедельник, 19.03.2018, 19:22 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2016 » Октябрь » 23 » «ДУН Х1ИНКЪУН ВУГО ЛЪИЛНИГИ АГЪАЗ ГЬЕЧ1ОЛЪИЯЛЪ КЪОТ1НОБЕ РЕХУН ХУТ1ИЛИН НАИБАСУЛ ГВАНГВАРАЯН»\n«ДУН Х1ИНКЪУН ВУГО ЛЪИЛНИГИ АГЪАЗ ГЬЕЧ1ОЛЪИЯЛЪ КЪОТ1НОБЕ РЕХУН ХУТ1ИЛИН НАИБАСУЛ ГВАНГВАРАЯН»\nХIажимурад ХIажимурадил хакъалъулъ\nХIажимурад ХIажиевасда лъун буго наиб ХIажимурадил цIар. Гьавизеги гьев гьавуна 23 апрелалда, наиб ХIажимурад хвараб къоялъ. Гьедин ХIажимурад ХIажиевасулгун нижер гара-чIвариги бициналде буссана.\n-ХIажимурад, «Честь имею!» абун дур инсуца хъвараб тIехь цIалун букIана дица. Гьениб берцинго хъван бугоан нужер хъизаналъул хIакъалъулъ. Масала, 30 абилел соназда Ростовалда букIараб хьитазул фестивалалда нужер кIудияв инсуе бергьенлъи щун букIанилан.\n-У, лъикIав хьитазул устар вукIун рагIула гьев. Амма рагъ байбихьидал, жиндиего бокьун гIарзаги кьун рагъде инчIого чIун гьечIо, рокъов чIезе рес букIаниги. Щайин абуни гьесул цIобалде ккараб ункъо лъимер букIана рокъоб. ГIемер мехалъ гьев рикIкIунаан араб бакI лъачIого тIагIаравлъун. Хадуб тIатана кIудияв эмен Краснодар мухъалда вукъун вукIин. Гьебги лъана мацIихъабазул кумекалдалъун. Дир эмен разведчиклъун СШАялде ине хIадурулев вукIана. Цинги цояз анонимка хъван буго гьев халкъалъул тушманасул вас вугилан. Гьеб мехалда инсуца тIаде кIвар кьун байбихьана гьесул цIех-рех гьабизе. ТIоцебесеб рагъулъго тIубараб взводгун цадахъ чIван ругоан гьел. ГIаммаб хоб батана гьезул. Гьедин инсуца абулаан доб анонимка хъварав чи лъалеванийила, баркала кьезе. Гуребани, инсул хIакъикъат лъачIогоги хутIилаанила. Гьедин гьанже нижер хъизаналъул гIадат буго Краснодар мухъалде щванани, чара гьечIого кIудияв инсул хабаде зияраталъ унел. Ниж гурелги, нижер гьудул-гьалмагъзабигицин уна гьенире. Цинги нижехъе ахIула жал нужер кIудиясул хабатIе щванилан. Инсуца доб тIехьалда мухIканго хъван буго киб гьеб хоб бугебали.\nВукъараб бакIалда течIого росулъе кинха дов вачинев? Гьединго наиб ХIажимурадги, нагагьлъун гьесул гвангвара тIадбуссинабуни, Хунзахъ вукъизе кколин чIола цо-цоял. Азербайжаналдаго тани, квешищ ккелеб? Гьенире нилъер чагIи зияраталъ хьвадизе лъугьани, кIиябго рахъалда гьоркьоб гьудул-гьалмагълъиги, бухьеналги цIикIкIина.\nГьениб бищунго хIажатаб жо буго наибасул гвангвара тIадбуссинаби.\n-Дур инсуца борхулаанищ гьеб суал?\n-Доб заманалда гьединал суалал рагьун рорхулеб гIадат букIинчIо. Амма дида лъала, гьесулги Расул ХIамзатовасулги гьелда тIасан хабар букIунаан. СССРалъул культураялъул министрасдасангицин гьеб тIубазе хIалал рихьулел рукIана Расулица. Жеги гIемер чагIаз хIалбихьана гвангвара нахъе тIалаб гьабизе-республикаялъул рукIарал нухмалъулел – МухIамадгIали МухIамадовгун МухIу ГIалиевас, Пачалихъияб Думаялъул экс-депутат ХIажимурад ГIумаровас, ГТРКялъул вукIарав нухмалъулев ХIажи ГIабашиловас. Гьелъул хIасил ккечIо. Ккелеб батила кида букIаниги. Кавказалъул рагъул хIакъалъулъ кIочоне гьечIо гIадамазда. Гьеб гIезегIан лъикIги буго.\n-Амма хундерица Шамилидаса цеве гьавулаха ХIажимурад.\n-Гьавула. Кин букIаниги, жидерго чиги вугелъулха (гьимулаго). Дида ракIалда буго имам Шамил гьавуралдаса 200 сон тIубаялде кутакаб хIадурлъи гьабун букIана республикаялда ХIатта Москваялда Колонназул залалда экс-мэр Лужковасгицин «Аллагьу Акбар» абураб ахIиялда гъоркь лъазабуна жинца имам Шамилил цIаралда мажгит базе ракь кьелин Мосвкаялда жаниб. Амма гьелъул хIасил ккечIо, батIи-батIиял гIиллабазда бан.\nГьеле гьеб мехалда Хунзахъе щвана дун. Гьенибин абуни тIубан сихIкъотIи бугоан. Дида бичIчIиларищха щиб гьебали. БукIаниги, имгIаласухъе щведал, махсара гьабуна дица байрам кIодо гьабулеб гьечIо гурищинха нужецаян. Гьеб мехалда кьварун дихъги балагьун имгIалас жаваб кьуна Хунзахъ гьеб къо киданиги кIодо гьабуларилан. Щайин абуни имаматалъул заманалда хундерил росу кьучIде щвезегIан биххизабун букIана. Гьединлъидал имамасдехунги рокьи букIинищха гьезул. ГIаммаб куцалда босани, имам Шамил къанагIатаб гьунаралъулги хасияталъулги чи вукIана. Гьеб батIияб суал буго. Хундерида данде кквезе, мисалалъе росизе бегьула ХIажимурад вокьуларел росабиги. Чанги руго гьел. Жидер росабиги рухIарав, риххизарурав чилъун рикIкIуна гьез наибги. Гьединлъидал киналго ритIарал руго. Шамил вокьуларелги, ХIажимурад вокьуларелги.\nБакIарун жидерго къокъагун, хъачагълъи гьабулел рукIанин абула. РукIанаха. Гьединаб букIана чанго гIасруялъ цебехун Европаялдаги, Россиялдаги, цогидаб бакIалдаги гIадамазул гIумру. Цо-цоялин абуни гьанжеги руго гьединаб гIумруялда. Гьединал рукIана гIисинал халкъазулгун кIудиял халкъазул гьоркьорлъаби. Амма дол церехъабиги рукIана кIудияб бажариги къуватги бугел, цIараб заманалда жаниб тIубараб бо бакIаризе кIолел…\n-Дур хIисабалда, щай Толстояс Шамил гурев, ХIажимурад тIаса вищарав жиндирго къисаялъул геройлъун. Гьев гIурусалгун рекъеялъищ?\n-Дица гьелъул пикруго гьабун букIинчIо. Россиялдаги Европаялдаги гьел кIиязулго хIакъалъулъ букIана хъвалеб, цIикIкIун хъвалеб букIана Шамилил. ХIажимурадил къиса цIакъ захIматго хъванин абула Толстояс. Живго чIаго вукIаго гьес гьеб басмаялда бахъичIо, жиндиего цIунун букIана. Гьес жиндирго рекIелъан биччана гьеб асар. ХIажимурадил хвел кIудияб трагедия букIана ва гьединаб хвелалъ, героясул хвелалъ цIалдолезе кIудияб асар гьабула кидаго. Кин букIаниги Шамил хвана кIудияб ригьалде вахарав мехалъ, жиндирго гIага-божаразда аскIов, хвана хирияб ракьалда. ХIажимурадин абуни хвана гIолохъанго, гьединаб хвелалъ асар гьабула хъвадарухъанасе. Гьелъ тIаса бищун батизеги бегьула ХIажимурадица гьесул образ. Жибго темаги гIагарлъун батилаха гьесие, доб мехалъ Кавказалда вукIаралъул Толстой.\nГьединго Шамил вукIана бергьарав инсанлъун, кIудияв политиклъун. ХIажимурадилъ абуни букIана кутакаб гIищкъул цIа беролеб. Гьелъ асир гьавун ватила Толстой. ХIажимурад холеб бакI цIалулеб мехалъ лъимерлъуда дида битIахъе сири балаан ва дица кидаго пикру гьабулаан кигIан цIакъаб кинодайин гьелъул лъугьинаанилан. Хасго гьанже заманалъул кинематографиялъул тIокIлъабиги хIалтIизарун гьелъул кутакаб фильм гьабизе бегьула. Гьеб иш кодобе босулев чи лъугьани, гьелъул лъугьине букIана битIахъегояб шедевр. Мунагьал чураяв Юсуп Данияловас чанго нухалъ хIалбихьана гьелъие, амма гьесухъе гIарац щвечIо. ГIарац бугонигицин захIмалъизе букIана гьелъул щвалде щвараб фильм бахъизе, гьелъие къваригIуна жиндирго иш рагIа-ракьанде щун лъалев режиссерги, лъикIал актералги.\n-ХIажимурад, нагагьлъун ХIажимурадил гвангвара ватIаналде нахъбуссинабизе кIвани, гьелдаса хадуб гьесдехун бугеб интерес хвеладай?\n-Хвеларо. Цо-цояз абула наиб Хунзахъ вукъани, гьесдехун бугеб интерес цIикIкIине бугилан. ТIокIабги кибе гьеб цIикIкIунеб. Хунзахъ вукъун вуго гури Абулмуслим шайих, Генув ГъазимухIамад вукъун вуго. Дун хIинкъулев вуго цогидаб жоялдаса. Музеяздаса къиматал жал рикъун арал хIужаби гIемер рукIана. Гванвара гьеб къиматаб, меседил жо гуро, амма гьебги музеялдаса тIагIине ресги буго. Гуро, бикъун гуро, гьадин агъаз гьечIого лъицаниги тун тIагIун, цо къотIнобе рехилин ахирги гьебилан абураб рекIкIаб пикру бачIуна. Нилъее гьеб хадуб кIудияб трагедиялъун лъугьине бегьула.\n-Гьеб нахъе кьунгутIиялъе гIилла сундулъ бугиланха дуда кколеб? Цо-цояз абула Россия хIинкъун бугин гьеб ватIаналде нахъбуссинабуни, Дагъистаналда цIидасан рагъ ккелилан абураб жоялдаса.\n-Россиялъулъ гуро гьениб иш бугеб, гIадамазулъин. 90 абилел соназда букIинеги бегьулаан гьединаб рагъ ккезе бегьулилан абураб хIинкъи. Амма чанги жо хисана долдаса. ХIажимурадил гвангвара кIочон тарал лъугьа-бахъинал ккана. Гьединлъидал гьеб ватIаналде нахъуссинабунин абун гьелъ гьабизе балагь гьечIо гьаниб.\nГьениб буго гьадинаб жо. Гьеб музеялъул экспонат, пачалихъалъул буголъилъун кколелъул, гьеб нахъе кьезе ккани гьаризе кколел гIемерал жал руго. Нижеца гьел гьарулелги руго. Совет Союзалъ кьуна гури рагъдаса хадуб Дрезденалъул галерея нахъе. Гьелъухъ немцаз гьезие баркала кьолеб буго. Гьединлъидал жидерго, Россиялъул, Кавказалъул, халкъалъулгун кинаб проблемаби гьезул рукIине кколел. Гьел фашистал яги нацистал гурелъидал.\nКIул батуларого буго гьезухъе нух бахъулеб. Сабру гьабизе ккола, тIокIалъ чIечIого гьаризе буго гьеб нахъе кьеян, щибаб соналъ гьаризе кканиги.\nНижеца гьелда жаниб кинабгIаги политика гьабулеб гьечIо. Гьелда гъорлъ коммерциялъулаб яги политикияб интерес баккани, гьелъул магIнаго хисула. Нижер гьединаб мурад гьечIо. Мурад кигIан кIваниги ракIбацIадаб, ритIухъаб буго. Гьелъие гIоло гIемераб хIалтIиги гьабулеб буго, биччараб гIарацги буго. Хвезабураб заманги буго.\nДирго рахъалъ абуни, мунагьал чураяв инсул хIал бохизе гIоло гьабулеб буго дица гьаб кинабго. Гьесул анищ букIана гьеб гIемерал соназ, ХIажимурадил иш рагIа-ракьанде щун лъазаби. Гьеб анищалъ хьихьун вукIана ватIан тун къватIив вугеб мехалъги. Дида гIемер ккола чIаго вукIаравани, кинаб къиматдайин гьес гьелъие кьелаанин. Кидаго ккола гьев вохизе вукIанин дица гьабулеб хIалтIудаса. Гьеб пикруялъ къуватги кьола дие. Цо гIакъиласги абун гьечIищха ракIалдещвеяз кьижизе биччаларин намусилан.\nГара-чIвари гьабуна Зульфия ХIажиевалъ.\nПросмотров: 147 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


МасихІ ГІисал чапарлъун вукІине Аллагьас тІаса вищарав Павелил ва диналъул вац Тимофейил салам буго Коринфалда ругел иман лъуразул агьлуялде, гьединго тІолабго Ахаялда ругел иман лъуразул агьлуялдеги.\nНилъер Эмен – Аллагьасул ва ТІадегІанав ГІиса МасихІил баркатги саламги лъеги нужеда.\nНилъер ТІадегІанав ГІиса МасихІил Эмен – Аллагьасе рецц! Гьев нилъеда кидаго гурхІула, гьес нилъер ракІбатизабула!\nКинаб къварилъи нилъеде бачІаниги, Аллагьас ракІбатизабула нилъер. Гьес нилъееги къуват кьола, – жинца нилъер ракІбатизабулеб бугеб гІадин, къварилъиялда ругезул нилъецаги ракІбатизабизе.\nМасихІие букІараб гІадаб гІазаб-гІакъуба нилъее цІикІкІанагІан, МасихІидалъун нилъер ракІбатизабиги цІикІкІуна.\nНижеца гІазаб-гІакъуба хІехьолеб буго нужер ракІбатизабизе ва нуж хвасарлъизе гІоло. Нижер ракІбатизабурас нужерги ракІбатизабила. Нижее бугеб гІадинаб гІазаб-гІакъуба нужецаги сабруялда хІехьани, гьелъги нужер ракІбатизабила.\nНуж мекъи ккеларилан ракІчІун руго ниж. Нижее бугеб гІазаб-гІакъуба нужееги бугеб батани, гьелъ нужер ракІбатизабилеблъи лъала нижеда.\nЯ, вацал, Асиялда нижее букІараб къварилъиялъул хІакъалъулъ нужедаги лъазе бокьун буго. Баччизе кІвеялдаса араб хІалалде ккедал, чІаго хутІиялдаса хьул къотІун букІана.\nКъадаралде щвезехъин ругилан ккун, нижедаго божулел рукІинчІо, хваралъуса рахъинарулев Аллагьасде тІамун тун букІана.\nГьес хвасар гьаруна ниж гьеб гІасияб хвалдаса. Гьанжеги хвасар гьарулел руго, ва хадурги хвасар гьарилилан хьулги буго.\nНужецаги гьари-дугІа гьабеха, нижеда тІадрекъон. Нилъер гьари-дугІа цІикІкІани, Аллагьасги цІоб лъела, гІадамаз Аллагьасе гьабулеб реццги цІикІкІина.\nНиж сундаса чІухІизе кколел? Гьаб дуниялалда ва хасго нужеда хурхарал ишазулъ ниж хьвадулел руго Аллагьасдасан рещтІараб ракІбацІцІалъигун ва муъминлъигун. Намус бацІцІадго абулеб буго нижеца гьедин. ГІадамазул гІакъиллъиялъ малъун гуро ниж гьедин хьвадулел ругел, Аллагьасул баркаталдалъунин.\nКагътидасан нужеца цІалулеб ва нужеда гьенисан бичІчІулеб жо гурони, батІияб щибго ракІалде кколаро нижеда гьеб хъвалеб мехалъ. Нижеца бицарабщиналъул цо-цо бутІа гурони нужеда гьанжелъагІан бичІчІулеб букІинчІеб батани, гьанже гьеб нужеда тІубанго бичІчІилилан хьул буго. Ниж нужедаса чІухІулел гІадин, нужги нижедаса чІухІила – нилъер ТІадегІанав ГІиса цІидасан рещтІараб къоялъ.\nГьелда ракІги чІун, дица хІукму гьабун букІана цин нужехъе вачІинин, ва гьеб дир сапаралъул нужее кІицІулго пайда букІинин.\nДида ракІалда букІана Македониялде унаго нужехъе щвезе, цинги Македониялдаса нахъвуссунаго кІиабизеги нужехъе вачІине ва нужер кумекалдалъун Ягьудиялде ине.\nГьедин къватІиве вахъине къачІалаго унго дир пикруйищха хисараб? ГІадамазул гІакъиллъиялъ малъунищ дица хІукму гьабизе кколеб? Дица «уйилан» абуни, «гурилан» абураб магІнайищха гьелъул кколеб?\nАллагьасхІаги, нижеца нужеда абичІо цин «уйилан», цинги «гурилан».\nЖиндир хІакъалъулъ нижеца – дицаги, Сильваницаги, Тимофейицаги – нужеда Рохалил хабар бицарав ГІиса МасихІица, ай Аллагьасул Васас, киданиги абичІо цин «уйилан», цинги «гурилан». ГІицІго «у» букІана гьесулъ.\nАллагьас рагІи кьурабщиналъул рахъалъ гІицІго «у» гурищ гьесулъ батараб. Гьединлъидалин, МасихІил цІар рехсон Аллагь кІодо гьавулаго, нилъеца «амин» абулеб.\nГІиса МасихІиде цолъизарун нижги нужги къвакІизарулев Аллагьас нилъ тІаса рищана, абадияб гІумруялъул гІаламатлъун Илагьияб РухІги нилъер ракІазулъе рещтІинабуна.\nАллагьасхІагийилан ва дирго гІумруялхІагийилан гьедулев вуго: нужеца гьабуралда рекъараб рагІи нужеда хІунсизе бокьичІогойин дун тІокІав Коринфалде вачІинчІев.\nНужер божи-иманалда тІад тарал хъаравулзаби гурелъулха ниж, нужер рохелалъе квербакъулел чагІийин! Нужер божи-иманин абуни, щулалъун буго.


Гуржия/ Советияб Союз - Актёр Серго Закариадзе (бакьулъ]) Георгий Данелиял "Эбел къварилъуге!" абулеб фильмалда роль хlалев.\nГIурус ва советиял режиссераз кидаго цIунизе кколеб букIана политикаялда ва маданияталда гьоркьоб баланс. Гьанже Россиялъул хIукуматалъ кино бахъулездехун кавказалъулал лъикIаб рахъалъ рихьизареян гьабураб хитIабалъул ЭР-ялъ цебеги бицун букIана. Кинал рукIарал кавказалъулазда сверун стереотипал гIурус киноялда ва щиб хисизабизе бахъулеб бугеб хIаракат?\nАмерикалъул кинематографалда «гIалхулаб магърибалъ» кколеб букIараб бакIал кколеб буго Кавказалъ Россиялъул ва Советияб киноялда. Гьезда жалго кавказалъулалги кидаго гурел лъикIаб рахъалъан рихьизарун рукIунел.\nГьанже россиялъул Культураялъул министерлъиялъ абулеб буго гьелъие ахир лъезе къваригIун бугин. Режиссеразда гьез гьарулеб буго кавказалъулал ва цоги этникиял къукъабазул вакилзаби дагьабго лъикIаб рахъалдасан рихьизарейин.\nКинал стереотипал хисизаризе кколинха хIукуматалъ абулеб бугеб?\nСоветияб кино бахъизе байбихьараб мехалда кавказалъулал рихьизарулел рукIана жидерго росу-ракьалде цIайи цIикIкIарал ва къватIисел гIадамазукьа хIинкъулел чагIилъун.\n1928 соналда бахъараб "Элисо" абулеб фильмалда бихьизабулеб буго 1860 соналда Шималияб Кавказалдаса чачанал гочинарулел рукIараб куцалъул. Гьебги хъазахъазе ракьал чIорого гьаризелъун.\nДунялалъул КIиабилеб рагъул заманалда кавказалъулал рихьизарулел рукIана мугъчIвай гьабизе бегьулел, унго-унгоял гIадамаллъун.\n1941 соналда бахъараб ва бачIинахъего кутакалда машгьурлъараб «Болъонал гIезарулей ва вехь» абураб фильм экраназде кьураб мехалда Гитлерил аскараз Москваялде гьужум гьабулеб букIана. Гьениб бицен гьабулеб букIана Москваялда росдал магIишаталъул бергьенлъаби рихьизарулеб экспозициялда рас тIогьилай болъонал гIезарулей ясалъул ва Дагъистаналдаса васасул цоцазухъ ккараб рокьул.\nДагъистаниясул роль хIалеб букIана гIурус актер Владимир Зельдиница.\nРоссия / Советияб Союз - актёр Владимир Зельдин 1941 сон "Болъонал гlезарулей ва вехь" фильмалда дагъистаниясул роль хlалев.\n1960 соназда киноялда кавказалъулал советияб заманалда рихьизарулел рукIарал мугIрузул улкаялдаса къамартIал гIадамазул бакIалда сундулго кIудияб ургъел гьечIел кепал гIадамаллъун рихьизаризе байбихьана.\n1967 соналда къватIибе бачIараб режиссер Леонид Гайдайил «Кавказалъул асирай» абураб комедия классикалъун лъугьана.\nГьелда кавказалъулал рихьизарулел руго гIаракъи-чагъир гьекъезе бокьулел, руччабазда хадур лъугьунел, жидерго мурадазе щвезелъун цересел бецIал гIадатаздаса пайда босулел гIадамаллъун.\n1977 соналда экраназда бихьизабураб «Мимино» фильмалъ тIадеги щула гьабуна гьеб стереотип. ЛъикIал гIадамаллъун рихьизарулел героял хутIулел рукIана нахъе ургъуларелъун, бица-бицаралда божулеллъун.\nМихаил Лермонтовасул «Нилъер заманалъул чи» абулеб романалдасан 1966 соналда бахъараб «Бэла» абулеб фильмалда Кавказ бихьизабулеб букIана бичIчIизе захIматаб хIикматаб машрикълъун.\nГьеб фильмалда чергесазул бикахъ рокьи ккола гIурус офицерасул.\nБусурманай гIолилалъул роль хIарай Молдовалдаса актриса Сильвия Берова гьеб фильм бихьарал киназего гурей рекIее гIун йикIарай.\nСовет Союз биххун хадуб ва чачаналъ рагъ байбихьаралдаса нахъе гIурус кинематографалда кавказалъулазул букIараб сипат хисизе байбихьана.\n2002 соналда Алексей Балабановас бахъараб «Рагъ» абураб фильмалда чачанал рихьизарулел руго гурхIел гьечIел ва Шималияб Кавказ щиб гьабунги гIурусаздаса бацIцIад гьабизе къваригIарал гIадамаллъун.\n2008 соналъул августалда Россиялда ва Гуржиялда гьоркьоб букIараб рагъдаса хадуб бахъараб «Olympius Inferno» ва Кремлалъ финансаздалъун хьезабураб «Августалъул микьабилеб» фильмазда гуржиял рихьизарулел руго гурхIел гьечIел чияр ракь бахъулеллъун ва рагъ бакьулъ аслияй геройлъун гьаюн йикIана славяназул куц-мухъ бугей рас тIогьилай яс.\nГьеб кIиябго фильмалъ кьолеб буго гьеб рагъда ва Жанубияб Гьириялда (Осетиялда) букIаралда хурхун Кремлалъул пикру.\nГьанже киноялда кавказалъулазул сипат лъикI бихьизабеян Кремлалъ абидал гьелъул жо ккезе букIиналда гIемерисел божулел гьечIо.\nГьез рикIкIунеб буго кавказалъулал экзотикиял, кепал яги паркъ гьечIел мадугьалзабилъун гуреб хIакъикъаталда ругеб куцалда рихьизаризе ккани гIурус кинематографалъе гIемерал сонал хIажалъизе ругин.