Cеймур Ханаевасул официалияб сайт\nсайталъул гьудулзаби: МагIарулал . Alazan-info . DAGISLAM.RU . GAMZATOV.RU . khabaxcholi.io.ua . fatiha.ru . ХIакъикъат . DAGESTAN.NET . ГIадалло ГIали\nАссаламу гIалайкум! Hуж лъикI щварал!\nГьединго Сеймурил кучIдул цIализе бегьула http://stihi.ru/avtor/xanaevseymur - ялдаги.\nДун гьаб шигIрудул ахикь\nАлча цIехолев гьечIо.\nГьуинаб рагIи батун\nБетIулев вуго нужей.\nБалагьуге дир гъалатI\nГъудуз гIанкIил тIинчI гIадин,\nБичас авараг гурев\nВижичIин гъалатI гьечIев.\nДида гIайиб гьабуге\nГьаниб гъалатI батани,\nРакьалда гьавичIо дун.\nДир шигIраби кIалъала\nДир халкъалъул рахъалъа.\nХалкъалъ кьураб къуваталъ\nРижун ратула каранлъ.\nЦIар бокьун хъвалеб гуро,\nХъвалебщинаб жо дица.\nРакIалъ тIабигI гьавидал\nДун кочIой асирлъула.\nАзар дие кIваричIо\nАзар гьерсалги рицун,\nРагьун кIалгун, кIал цIураб\nЦIекIаб рецц дий гьабулев.\nЦо вахъаниги гIела\nГIалам – дуниялалда,\nДир кучIдуздасан цо мухъ\nРекIелъе бортарав чи.\nЯ хIалкIолев БетIергьан…\nГIалимасги кьоларел гIадлуял кьолел Дуца.\nОгь, кигIанаб бечелъи, огь, кигIанал нигIматал,\nНижее кьолел Дуца нижер чи цIехечIого!\nВищун мискинав чиги вижулелъул ракьалда,\nВижулев Дуца, Аллагь, тIокIги гьавун гьайбатав!\nГIаламалъул ПадишахI, дуниялалъул Къирал,\nКъоял, моцIал Рижарав, реццалъе МустахIикъав,\nКигIан берцинлъи бугеб, кигIан хIикмалъи бугеб,\nБакъ баккиялъулъги Дур, моцI тIерхьиналъулъги Дур!\nЖиндир такрарлъи ГьечIев, Жив вищун ТIадегIанав,\nГIаламалда, халкъалда Жив кидаго ГурхIулев,\nДуе буго нижер рецц, Дуй мукIурал Дур лагъзал;\nРитIулел саламалги къабул гьарун те нижер!\nЯ реццалъе Рекъарав, ракьги зобги Бижарав,\nЗоб гвангъараб, берцинаб, бакъги нижей Бижарав,\nКигIан берцинал ругел зодихъ моцIги, цIвабиги,\nБетIергьан Аллагь, Дуца нижей сайгъат гьарурал.\nЯ ГIадам – ХIава рижун инсаният Гьабурав,\nИнсаназе ракьалъул кверщел кодобе Кьурав,\nИнсанал ритIун ккезе, алжан жидей къачIазе,\nКъуръан рештIарав Аллагь, тIасаги лъугьун те ниж.\nЖеги битIараб нухде ниж тIоритIизе гIоло,\nГIалам – халкъалъул ХIабиб МухIамадги Вижарав,\nВукIунге гIазаб кьолев нижей доб дунялалда,\nНижер гьал мунагьазухъ, Дур ХIабибасе гIоло!\nТIаса лъугьа, БетIергьан, тIаса лъугьа, Я Халикъ,\nХирияв ХIабибасул нухдаса кьуриялъухъ,\nТIаса лъугьа, Я РахIим, нижер чангиял рахъун,\nДур тушман шайтIаналъул нухдаса рилълъиналъухъ!\nТIаса лъугьа, я ХIаким, рахIму кIудияв Султан,\nРухI лъурав Мун нижеда даим кIочон теялъухъ,\nРижулелъул бацIцIадаб ракIгун ниж рижаниги,\nНижеца гьеб, къоял тун, чороклъун гьабиялъухъ.\nТIаса лъугьа, Я Халикъ, халкъ бижарав БетIергьан,\nБечелъи дунялалъул нижей хиралъиялъухъ,\nДуца кьураб бечелъи нижеда дагьги бихьун,\nДунялалъул нигIматал цIехолел рукIиналъухъ.\nТIаса лъугьа, Я ТIагьа, тIолгоялъул Хважаин,\nТIокI гьарун дуца рижун учузал рахъиялъухъ,\nРакьалда цо – цо мехалъ чиясе рекъолареб,\nЧороклъи гьабиялъухъ, чар – чари гьабиялъухъ.\nТIаса лъугьа, Я Бича, гьаб гIумруялъул КъулгIа,\nКъабихIал гIамалазухъ ниж лагъзаца гьарулел.\nТIаса лъугьа, нижер Хан, Мунги кIочон тун, нижер,\nРекIел хьулазе лагълъи гьабизе лъугьиналъухъ.\nТIаса лъугьа, Я Аллагь, гурхIа нижеда, Халикъ,\nТIагIат кIочон теялъухъ, намус реххун теялъухъ,\nРекIел чороклъиялъухъ, ияхI гьечIел хьулазухъ,\nГьезда мукIурлъун нижер беразул балаязухъ.\nТIолабго жо ТIабигIав, тIолабго жо Бижарав,\nБетIергьан, тIаса лъугьа, гьари балел руго ниж,\nБерцинал гIамал – гIадлу гьабизе рижаниги,\nНижеца ургъун бахъун тIекъаб гIамал ккеялъухъ.\nГIагараб мугIрул улка,\nКамиллъи Бичас кьураб\nКьварараб дир Дагъистан.\nДие щибго кIваричIо,\nДур вас вукIин гIела дий\nДир ВатIан, дир Дагъистан.\nРорхатал дур мугIрузда\nЧундул кьурдулел руго.\nКучIдул ахIулел руго.\nКидаго дир каранда\nРекIелъ духъ чIалгIин буго.\nДица ахIулеб буго\nБокьула мун Дагъистан.\nДур васал малаикал\nДур ясал хIурулгIинал\nДир алжан, дир Дагъистан.\nМун гIасрабаз цIунараб,\nЦIоб гьечIел рагъал лъараб,\nГIумруялъ амма тушман\nТечIев дуца воххизе.\nМун намусалъул чирахъ\nМугIрул кьураби гIадал,\nЦIоб кIудияв Аллагьас\nКIудияв дуе кьурав,\nБакъулаб дир Дагъистан.\nЦIуне даим БетIергьан\nКъимат тIокIаб дир ВатIан.\nТоге аллагь, Дагъистан\nКъадру хун малакь ккезе.\nГIадамилгун ХIавал лъимал…\nПуланаб цо къоялъ Аллагьас кьуна\nНилъер дунялалъе ГIадамгун ХIава.\nИнсанасул хIетIе хъвачIеб ракьалда\nТIоцебехъе гьезги гали босана.\nГьезул якъинлъиялъ, гьезул рокьиялъ,\nКьуна гIумру – ящав гьаб дунялалда.\nДуниял, тIабигIат, бакъ – моцI, зоб – ракьал\nРукIарал ратила хIайранлъун нилъехъ.\nНилъ цо хъизамалъ гIурал яц – вацал,\nНилъ гIагарал чагIи, ракI цоял чагIи,\nГIагараб гьаб ракьалъ къабул гьаруна,\nРукълъунги нилъее ккана дуниял.\nРакьалда цониги жоялъе кьечIеб,\nКьуна гIакълу нилъей къадруяв Бичас.\nНилъ щибаб рахъалъа ратIа гьаруна\nРакьалда Аллагьас цогидаздаса.\nТIадегIан гьаруна ТIадегIанас нилъ,\nТIадегIанаб гIакълу, зигьну, пагьму кьун.\nРищунго берцинал, рищун гьуинал,\nНигIматалги нилъей рижизаруна.\nАмма, ана моцIал, сонал, гIасраби, –\nГIумру инсанасул эраз борцуна.\nМиллионал сонал тана нилъеца –\nЦо хал гьабе, рачIа, гIадамал сверухъ.\nБугин гIумру- дунял тIегьан бачIунеб\nБугин гIумру- дунял сурукълъун унеб.\nЩибаб берцинлъидулъ сурукълъи буго\n«Щибаб сурукълъидулъ берцинлъи буго».\nДие берцинаб жо дуе сурукъаб\nДуе берцинаб жо дие сурукъаб.\nДие гьуинаб жо дуй цIекIаб, кьогIаб!\nДуе гьуинаб жо дий цIекIаб, кьогIаб!\nАмма гIумру- дунял цIекIлъуге абе!\nГьелда нилъер пикру бикьуге абе!\nАмма дагьаб гьечIо гьеб рахъалдаги\nРакьалда чагIазул пикру батIалъи.\nДида мекъи кколеб дуе битIараб!\nДуда мекъи кколеб дие битIараб!\nБищунго мекъаб бакI нилъер ракьалда –\nНилъей берцинаб жо бищун битIараб!\nДие талихI къараб дуе талихIаб.\nДуе талихI къараб дие талихIаб.\nКъеркьолел руго нилъ хабалъ инегIан\nБичIчIичIого талихI щиб бугебали…\nЧидай суд къотIизе нилъ даим гучал!\nЧидал гъалатI ккезе нилъ кирго цIакъал!\nБатула нилъеда чидал бадиб гIучI\nЧинаридул гъветIги нилъер бадиб тун.\nНилъ ритIун ругилан тасдикъ гьабизе\nТезе гьаб дуниял хIадур руго нилъ.\nНилъер гьаб гьерсилаб ритIухълъиялъухъ\nРакьалда нилъеца мерхьуна чагIи.\nНижее нилъ лъикIал, дие дун лъикIав.\nНужее нуж цIакъал, дуе мун цIакъав.\nБищунго лъикIабги, бищун цIакъабги\nБуго нилъей гIоло нилъедаса нахъ.\nНилъ гьуинал руго ролал хIалелъухъ,\nНилъ берцинал чагIи хIалел ролазда.\nНилъ гIумру абураб гьаб театралда\nХIатта гIумруялъул роль хIалел руго.\nГьаб нилъер гIумруги, цIалеб хIухьелги\nСихIруяца цIураб цо маска буго.\nХIакъаб нилъер гьумер - гьеб бихьуларо,\nБосичIони гали сонаца нилъгун.\nЦо чанго сон босе, рикIкIад инчIого,\nРакь чанги бухIараб нилъеца цIа гъун.\nГьаб къоло цойилаб гIасрудал соназ\nГIадамаз цоцада цIа чанги гъураб.\nАмерикалъул квералъ чан хоб бухъараб\nРакълилал чагIазе гьаб дунялалда,\nГьикъани абила гьелъги кIалги цIун\nЖиндица битIараб гьабун бугилан.\nГьелъул «ритIухълъиялъ» бухIана Ирак\nБомбаби рехана Афганалдаги,\nБуссунеб гьечIо гьеб жиндир нухдасан\n«Жиб авараг гIадин битIараб бугин».\nГьебго «рикъухълъиялъ» гурищ гьеб цебе\nБагъулеб букIараб Вьетнамалдаги.\nГьелъул «ритIукълъиялъ» гурищ цIа лъураб\nРакьалда гьеб кибго щвараб бакIалда.\nГьедин жиб битIараб бугин ккун гурищ\nГерманиялъ дунял бухIун букIараб?\nЦохIо гIадамасул къасдаца гурищ\nМиллионаз чагIи гъурун рехарал?\nГьанже Гитлер вачун гьесда гьикъани\nГьесги далил кьела жив витIаравин.\nРакьалъул рекIеда ругъун лъураб иш\nГьес тасдикъ гьабила ритIукъаб ишин.\nНилъер рекIелъ буго бусен ккун шайтIан\nЩибаб мигалъ нилъер гIакълу сверулеб.\nНилъер дагьал гьечIо, щибаб бокIнида,\nШайтIан битIарабин чIезе гьабулел.\nНилъ нилъер напсаца мекъи тIамула,\nМекъаб илбисалде нилъ аскIор къала.\nАллагьасул нух тун нилъер чангиял\nЧарал гIамалазда чIола мукIурлъун.\nГIадамал рикIкIуге чидал гIайибал –\nГIеч жеги бачIинчIо бортун зодиса.\nГIайиб кибалиго нилъеда буго –\nНилъер гIайибаз нилъ рухулел руго.\nПикру гьабе, чагIи, гьаб инсаният,\nИнсанас гIуцIараб гIумру- магIишат,\nГIазабаб, балагьаб ахир гьечIищха,\nЧIухIараб ракьалда чанги гIумрудуй.\nХал гьабе гIалимал, гIакъилал чагIи,\nЧанги рухIчIаголъи тIагIунеб бугеб,\nБагIараб тIехьалда цIикIкIунеб гьечIищ,\nГьенир ккечIездаса, цIар хIайваназул?\nЧагIазул цIоларел гьал чахьал цIезе\nЧанги хъвел гьабулеб гьаб дунялалда,\nБугодай цоги бакI гьаб дунялалда\nДоба гIадамазул квер – бох щолареб.\nИнсан вуго кивго жужахI къачIалев,\nКъимат гьабичIого гIакълу гьечIезул.\nИнсан вуго кивго чохьноб кьемгIулев.\nИнсан вуго кивго зарал бачIунев.\nБалагье гIадамал гьаб нилъер дунял\nНилъеца гIададе кваналеб гьечIищ!\nГьал нилъго сабаблъун берцинаб дунял\nКъо нахъе танагIан хутIулеб гьечIищ!\nГIурччинаб дуниял, гIурччинаб гIумру,\nГIадамазул квераз гъанкъулеб гьечIищ?\nГIурчччинаб дуниял къо бахъанагIан\nНилъер чIегIер квераз гьечIищха холеб?\nНилъ инсан абураб махлукъияталъ\nМалакь мерхьун гьечIищ кIудияб дунял?\nКъо берцин гьабизе нилъеца дунял\nГьвеца ракьа гIадин гьечIищ хъарсулеб?\nБачIун къо рештIина щибабго лъугIун\nЧагIаз цоял цоял кваназе руго.\nРалагьуге дихъе нуж гIажагIибго,\nГьанжеги руго гьел чи ккунел чагIи.\nГьанже рохьор гIадин, ярагъги босун\nРахъизе руго нилъ жеги чанае.\nАмма жайран гуро нилъеца чIвалеб –\nНилъеца цоцазде босила ишан.\nОгь гIагарав ГIадам, ГIадамил ХIава,\nДур лъимал цоцае чиярлъарал кин?\nГIадамил вас – ясал, вацалгун яцал,\nНилъ жакъа цоцазе тушманлъарал куц!\nВацас вацасул би гьекъолеб жойищ?\nВацал, гьаб кинаб къо жакъа лъугьараб?\nБидул гIурухъ щай нилъ чверделел ругел,\nРахIат тIамичIого лъабкъодул гIумру.\nКигIан тушманлъарал, кигIан хисарал,\nХириял, вацал, нилъ жакъа цоцае.\nКьалул ахир буго кьалул байбихьи, –\nГьечIебищ цо рагIал гьаб чIвай – хвелалъул?\nУнеб гьечIищ гIумру щибав чиясул\nТалихIалъул къатIрал цIех – рехиялда.\nКинаб талихI кколеб, нилъер талихIалъ\nТахъсир гьечIел чагIи чIвалел ратани.\nГIайиб бице, вацал, гIисин лъимазул?\nМунагь бице, вацал, нилъер улбузул?\nКъойилгIан гIададе холел чIагIазул\nГIайиб – мунагь бице щиб бугеб, вацал?\nНилъеца лъимазе, гьадинаб гуреб,\nГьечIищ кIолеб лъикIаб гIумру къачIазе?\nГурони ичIмоцIалъ ургьил ккуразе\nБаркала, сайгъатищ гьаб бугеб нилъер?\nКигIан нилъер улбул гIодилел, вацал?\nКигIан чIегIераб кIаз балеб эбелалъ?\nКIигIан дунялалда хIукму къотIилеб\nРахIму гьечIолъиялъ, чIечIер къуватаз?\nРадал къватIиве ун лъалеб гьечIони,\nЧIаго мун рокъове вуссине вугин.\nКинаб гьаб дуниял, кинаб гьаб гIумру,\nНилъеца нилъее къачIараб, вацал?\nДида бичIчIуларо, рукъ цоял чагIи,\nДунялалъул рокъоб щиб нилъей камун,\nКидаго нилъ ругел мекъаб нухги ккун,\nГудур чиясе бан, чи хIакъир гьавун.\nМискин – загIипасул боцIи – панз бахъун,\nЯзихъ – пакъирасул мугъзада хIетI чIван,\nКинан нилъ рукIинел судалъул къоялъ,\nРухI нилъеда лъурав Бичасда цере.\nГIодуге, дир керен, жанисан бухIун,\nБуго тIагIинчIого гIадамалъ рокьи.\nУгьдуге, гьинал ракI, бидаги бецIцIун,\nРуго сахал чагIи гIаламалъ жеги.\nДуниял, дулъ бугеб захIмалъи, кьогIлъи!\nКванараб гIазаб щиб дица ракьалда!\nГьаб къоло ункъго сон щибаб гIасрулъун\nГIумруялъул кьогIлъи дида лъараб куц!\nСвакана, БетIергьан, мун тIаса лъугьа,\nСвакана гьадинаб гIумруялдаса.\nСвакана Аллагь дун, свакана Аллагь,\nКинго лъугIуларел хвалил харбаца.\nМетериде хьулалъ гьабулеб ящав!\nХьулаз тIобитIулеб гIумру- магIишат!\nГIумрудал цIекIлъиялъ буцараб гIалам, –\nГIадамал чIухIиялъ тушманлъарал куц!\nЗахIмалъи, къварилъи, къоязул кьогIлъи!\nКъойилгIан рагIулел пашманал харбал!\nБукIун батиларо ракьалда къоги\nРоххел кибго бащад щвараб чагIазе.\nЦояв гIодулелъул цояв воххулев!\nЦоясе къо ккедал цояв кеп цIалев!\nЦоцазе гьабулеб рекIалда буго\nБащдаб гIаламалъул гIумрул ккураб нух!\nЦоясе квеш ккедал цояв чIухIарав!\nЦоясе лъикI ккедал цояв пашманав!\nХIелхIеди, рихьдае гьабулеб рецц- бакъ\nБуго гIемерисеб бакIалда парчахI.\nИнсанияталъул гьечIебищ къуват,\nГьайбатал пикрабаз ящав гьабизе.\nБегьулеб гьечIебищ гIумру тIамизе,\nГIазабаб чидае жо гьабичIого?\nМадугьалаздаги, вац- яцаздаги\nГьоркьоб буго чали- гьеб буго закон…\nКъала нухал цоцахъ кьал гIоралъ хъамун\nГIумру цадахъ арал тIулцоязулги!\nГIумруялъул къоял нахъе танагIан,\nБичIчIараб куц дида гIумрул къварилъи!\nТIолелшинал биял! Бидул гIор буго\nГIодобе чваххулеб кибго ракьалда.\nСундул рагъ гьабулел ругел нуж, вацал?\nЩай нуж рикьун унел, щай цолъуларел?\nВайлъиялъул байрахъ малакьги мерхьун,\nБидулал къасдалгун щай кьалде унел?\nДун даим хIинкъула рилиялдаса\nРакьалда хириял дир гьудулзаби.\nДир керен хинлъула, дир ракI боххула,\nБихьун гьезул дунгун гьуинлъи, хинлъи.\nАмма бичIчIуларо кибго тIибитIун\nКинаб гьудуллъи гьаб тушманлъи цIураб.\nЖакъа цадахъ рукIун чед бекараца\nБекула бетIерги метер цоцазул…\nЗобал, хъахIил зобал, гъваридал зобал,\nБожула нужеда дун ракIалъ – рухIалъ.\nБожула, цо къоялъ гьаб дуниял тун,\nДун воржизе вугин нужер лъорове.\nБожула кидаго, щибаб минуталъ,\nБожула зобалахъ вугев Бичасда,\nКанлъдал ракьалда дун вижарав гьесул\nДун кумек гьечIого хутIизе гьечIин.\nБожула Аллагь дун, божула Аллагь,\nБукIина цо ахир гьал гIазабазул.\nБожула БетIергьан цого – цо къоялъ\nКъварилъаби лъугIун лъикIаб къо щвела.\nБожула Аллагь дун дур рахIмуялда.\nБожула Аллагь дун дур рахIматалда.\nБожула БетIергьан мун гурев цойги\nАллагь гьечIиналда, нилъ дур лагъзазе.\nДида тIаса лъугьа ва РахIматуллагь\nРакьалда гьарурал дир гъалатIазухъ.\nКумек гьабе дие ва Каримуллагь\nБитIараб нух ккезе, гьелда вилълъине.\nВацал туснахъал раге\nВацал туснахъал раге, шуго тIалаялъулал.\nШушалел школал къачIай, цIи – цIиял школал рай!\nТуснахъалъе хIажалъи хутIиларо халкъалъул,\nМухIкан гьаре школал, – школ жамг1ияталъул кьучI!\nВацал, туснахъал раге, рай мухIканал школал:\nКолхозал гIадал раге, цохIо наряд тIубалел.\nЛъайкьеялда цадахъ гьел тарбия кьолел рукIа –\nТарбия гIумруялъул бищунго хIажатаб бакI!\nРукIунге гIалимзаби гьаб нижер улкаялъул\nУлбузул мугъ бекулел, халкъалъул би гьекъолел.\nРукIа гIухьби цIодорал, халкъалъул къимат лъалел, –\nХалкъалъул чIегIер къоялъ ратила гьел нижеда.\nВацал, туснахъал раге, рай школал мухIканал –\nТуснахъал гIезе гьечIо гьадин тани нижее.\nЩибизе нижей школал, щибизе нижей цIали,\nНижер школаги лъугIун чи вахъулев гьечIони.\nВацал, туснахъал раге, рай мухIканал школал.\nРай гьаб жамгIияталъе гIадам кьолел школал.\nГурони школалдаса туснахъалде букIина\nБосулеб нижер гали, гьадинал школалгун.\nВилизе тоге дун, Аллагь!\nВулулев вуго дун дуниялалда,\nДида дунго, Аллагь, гьечIо ватулев!\nДуниял кIудияб, нухал гIемерал –\nБитIараб нух буго дие бокьараб!\nДида цебе буго миллионаз нух,\nБитIараб цо буго – дидаги лъала!\n«Миллионаз руго нух малъулелги»,\nРитIулаго килшал доре – гьанире.\nЧанцIул хъиршаниги путеводитель –\nБитIараб гьабилан гьечIо хъвараб бакI!\nРицатал томазул чанги – чан тIахьал –\nЩибалъулъ цо – цо нух буго беццулеб!\nДун дунгун хутIула – аскIов чи гьечIо.\nГьалула гIадалъ нах, хIаллъула дий дун.\nХIинкъула, черхалда сири бала дир,\nБахъулаго гали мекъи ккелилан.\nРохьоса цIул гьабун тIад вуссунаго,\nБецIаб рохьил нухда мискин кинигин,\nМахIрум гьечIониги канлъдае нухал,\nГьезда дун къосула къад къоялъгицин.\nСапаралда вугев аппараг гIадин,\nДунги щола чанги нухбикьиялде,\nБалагьула гамачI цо хIухьбахъизе,\nДица дирго квераз буххула бетIер!\nРикIкIун лъугIуларо гIумрудул нухал –\nДий кумек кье, Аллагь, камилаб кквезе.\nЯ Халикъ, БетIергьан, гьабуге гIайиб,\nГьарулилан кумек квералги рорхун.\nКанлъдал ракьалда дий кIваричIо щибго\nДухъе ваччунеб нух гурони, Аллагь.\nГьале дир бечелъи, гIумрудул магIна,\nДий къуват кье, Аллагь, вуссунгутIизе.\nЯ мугIаллим, шагIир, яги хIалтIухъан,\nБатIалъи щиб бугеб щив вугониги!\nЩулияб кье иман, БетIергьан Аллагь,\nТIолабго гIумру Дуй сайгъат гьабизе…\nКъабахчолиялъул муг1рул …\nГьитIинаб лъимер - дун, къо бахъун гIуна,\nГIадамазул берда цеве, лъалаго.\nЖеги дий бицуна мадугьалзабаз\nДун гIураб куцалъул, лъимерлъиялъул.\nДир лъимерлъи, дир гIей, цо маргьа буго,\nБокьун бугищ лъазе, гIенекке дида.\nЭбелалъ кинидахъ кучIдул ахIана,\nГьуинал макьаби дие рештIарал:\nЛаилагь илалагь, кьижа дир месед,\nМун кIудияв гIеяв, дуниял щваяв!\nЛаилагь илалагь, кьижа дир лъикIав,\nДур ракIалъ йищарай ячила дуе!\nЛаилагь илалагь, кьижа дир хирад,\nЯ БетIергьан Аллагь цIуне гьав дир вас!..\nЖегиги ракIалда буго дир хутIун,\nХирияй эбел, дур дий рикIкIараб кечI,\nЧангиги чвердараб, чвердизавураб\nЖеги школалде хьвадуларев дун:\nГIе кIудав вас,\nРикIкIани гIумруялъ лъугIизе гьечIо\nДий къойил эбелалъ ахIарал кучIдул.\nГьединан бахъана гIанчIаб лъимерлъи,\nГIазизай эбелалъ кучIдулги ахIун.\nЦо къоялъ вахъидал бихьана дида\nЦо мугIрул щобалде вахъун щваравлъи.\nДида лъана росу гъоба бихьулеб\nДида лъана чагIи рикIкIадасанго…\n…Белоканиб росу - дир Къабахчоли\nГIурччинал мугIруца сверун тIамураб,\nТIугьдузул махI буго кибго тIибитIун\nИх буго берцинаб- алжаналъул их.\nРорхалъуда цIумал руго роржунел\nЖеги борхалъуда бакъ буго гвангъун.\nРахъ - рахъалдасанги мугIрул чундузул\nУгьи буго щолеб дир гIундузухъе.\nБулбулазул бакъан- бокьулеб дир кечI\nБерцинго чваххулеб буго кибего.\nДун цохIого вуго, аскIов чи гьечIо –\nКиве дун вилълъинев – пикру гьабуна.\nТIогьдейищ вахъилев, ахалъудейищ?\nКиве дун вилълъани дун витIун ккелев?\nДун гIемер ургъичIо, гIенеккун чIечIо,\nДица къасд гьабуна тIогьде вахъине.\nЖиб- жиб галиялда тIахьал ратана -\nКIолароан ине гьел цIаличIого.\nЦо чанго сон бана дун тIогьде щвезе\nЦо чанго абидал т1олго дир сонал...\nТIогьде щведал эбел ятана гьений,\nГIажагIиблъана дун эбел йихьидал:\n- Дуца щиб гьабулеб, мун киса гьаний?\n-Дун кидаго дуда аскIой йикIана…\nГьанже балагье мун, гIенекке дида\nЦо балъгояб хабар буго бицине.\nЭбелалъ цо нохъо бихьизабуна,\nВилълъа мун гьениве дудаго лъалин.\nГIатIхарав чи гIадин, жо цIехечIого\nНохъодул кавудахъ бох лъуна дица.\nЦо дагьав вилълъиндал батана дида\nНохъодул къадазда бикIараб цо хъвай:\n«МагIарул халкъалъул кочIол Хазина»…\nГьеб мехалъ дир росдал годекIаналда\nРукIана хараби дир хабар бицун.\nКъабахчоли мугIрул бакI гурин цояв,\nНилъер мугIрул гьечIин хадув цоявги,\nКинаб мугIрул росдал гьес бицунеблъи\nБичIчIичIилан жинда цоявги чIана.\nЦоясги абуна жинда лъаларин\nХазина батарав нилъер цоги чи.\nАмма цо вахъана цеве вахъарав -\nМугIрузул тIогьазде гьес квер битIана:\n- Гьал мугIрул лъил ругел, бице, гIадамал,\nГьел чидал ругилан лъица абулеб?\nГьале нилъер мугIрул, васас бицунел,\nМагIарулал ругищ гьал нилъги ругел?\nГьанже нилъеца цIар хисунищ бугеб?\nНилъерго мугIрулги ричунищ ругел?\nХазинаги буго щибаб бак1алда\nБатулев чи амма дагьав вук1уна…\nГIадамал лъаларо гьал дир кучIдул, дун\nДунялалда сундуй мустахIикъ ругел.\nАмма буго къотIи, дун вуссунареб,\nДун чIаго вугогIан кучIдул рикIине,\nГьаб дир росдал бицун, мугIрузул бицун,\nМугIрул улкаялъул цIар жаниб рехсон.\nГIагараб дир тIалъи, ВатIан Дагъистан,\n«Бесдалаб дир росу», дир Къабахчоли,\nДун зодиса бакъ тIун духъ щолев гуро,\nГьединаб гьунарги жеги дир гьечIо.\nЦIвабзазул квацIиги дуй къачIан гьечIо,\nЗодиве вахъизе гьечIо кваркьалги.\nДун гьаб дунялалда кIоларебшинаб\nКIолиланги чода рекIарав гуро.\nАмма дир кучIдузулъ, каранлъ дир рекIелъ\nРакьалда алжанги, зодиб бакъги мун.\nДица дир ахIулел, рищун берцинал,\nСариназул квацIи буго дуй къачIан.\nВахъичIониги дун борхатаб зодив\nЗодиса бакъгин моцI дуй тIун бачIине,\nЯги цIваби ретIун квацIиги гьабун,\nКамилаб дир ВатIан, духъе битIизе,\nВуго аммаги дун чIаголъиялъго,\nЧIухIараб дир ВатIан, дуй хъулухъалда.\nГьебго хъулухъалда тIамила гIумру\nГIарац – месед бокьун хисиларо гьеб…\nБищунго гьуинаб хIухьел – лъимадул хIухьел!\nБищунго берцинаб калам – лъимадул калам!\nТалихI – роххел гурищ лъимадул релъи,\nХалкъ махIрум гьабуге гьелдаса, вацал.\nГьелдаса берцинаб бакъанго бугищ! –\nТе лъимадул релъи кибго рагIизе.\nЛъимадул релъиялъ боххула гIалам,\nГIашикъ буго гьелъухъ жибго дунялги.\nЛъимадул релъиялъ роххула ракIал,\nРакь, бакъ- зобги гьелъухъ буго хIайранаб.\nРакьалда бищунго талихIаб заман\nБице, вацал, кинаб замана бугеб?\nНилъер гъасда лъимер белъулеб гIадаб\nБугищ, вацал, нилъер талихIаб заман?\nБищунго кIудияб байрам щивасе\nЩолеб гьечIищ лъимер рокъоб белъигун.\nЩияйго эбелалъ гьарулеб гьечIищ\nБачIун хехго щвезе жиндие гьеб къо!\nЧанги захIмалъаби кIочона гьелда\nГьуинаб релъиялъ лъимер белъигун.\nЛъимада ракIгъеялъ кIоченабула\nРакьалда хIехьезе ккарабшинаб жо.\nЧиякълъи кIочона чан бесдаласда,\nЧудукълъи кIочона чан пакъирасда,\nМискинлъи кIочона чан мискинасда,\nКанида белъигун гьуинго лъимер.\nЖеги лъикIго лъалеб батизе буго\nБалагьун чIварасда саназ лъимадухъ,\nТIоцебесеб лъимер рокъоб белъигун,\nРокъоб цIикIкIунеб куц роххелгун талихI!\nЛъимадул релъиялъ цIикIкIинабула\nРокъоб гьуинлъигун рокьигун гIишкъу .\nКинан кIолеб, вацал, нужер кверазда\nГъанкъизе, гьукъизе лъимадул релъи?\nТалихIаб гьеб релъи чIезабулелъул\nРакъвачIого кверал кинан хутIулел?\nЧидал ццадай гьечIеб, гIицIго бацIцIадаб,\nГIинтIамурасул ракI рахIат гьабулеб,\nГъорлъ хьими жубачIеб лъимадул релъи\nРакьалда кин кIолеб гъанкъизе, вацал?\nКин хутIулеб, вацал, каранлъ жаниб ракI\nЖиб кIетIоларилан инкар ккечIого!\nРакьалда лъимазе гIазаб кьун хадуб\nГIарз кинан хъвалареб жужахIги цIехон!\nАллагьас, балагье, рахIму гьабула\nРакьалда нуж гIадал жагьилазеги.\nНуж гIурал чагIазда кIвечIищ гьабизе\nГьардолеб лъимадуй дагьгIаги гурхIел.\nПикру гьабуларищ нужер лъимазул?\nБачIунарищ цебе нужер лъимерлъи?\nУргъуларищ, вацал, гьел лъималазул\nГьайбатаб гIумру – къо цебе бугеблъи.\nКин бегьулеб, вацал, лъималги рикъун\nРегизе тIамизе кIудияв чигун?\nБегьилищ мигалъул ихтилаталъухъ\nБерцинлъиялда тIад чIегIер тIанкI лъезе.\nБегьилищ лагъзаллъун хIалтIизаризе?\nЯги гIарац бокьун ричун – росизе?\nБегьилищ, къосарал ракьалъул чагIи,\nГIажизал лъимазул гIумру босизе.\nНагагь цо жо ккани нилъер лъималгун,\nНилъеца ракьалда баччулеб гIазаб!\nБичIчIизе ккеларищ нилъеда, вацал,\nНиж гурезулги ракI бугеблъи каранлъ.\nНилъер кумекалъухъ хIажатал лъимал\nМалакь кигIан кколел ракьалда нилъер!\nЦоцахъа росулел нилъер къисасаз\nЗарра гIадал лъимал кигIан чIван толел!\nАхир гьечIел рагъал, тушманлъи, чIвай – хвел! –\nЧIвазе кинан кIолел малъ гIадал лъимал.\nКумек гьечIел гьезде кин кколеб, вацал,\nГьабичIого пикру гIасияб ярагъ.\nНилъеца ургъараб тушманлъиялъухъ\nЛъималалищ ругел, вацал, гIайибал?\nЛъималазул мунагь щиб бугеб, вацал?\nЩайзе цIунуларел нилъеца лъимал?\nЩайзе хвезе кколел гIисинал лъимал,\nГIумруялъул геми жеги лъаларел.\nБищун дир ракI холеб, керен унтулеб, -\nЩай хвезе кколел гьел чIахIияца чIван?\nЦере тIамуларел щайзе нилъеца\nНилъерго вас – ясал лъимал чIвалелъул.\nГурони лъимазе гурхIел гьабизе\nЯхI – намусищ нилъер гIолареб, вацал?\nЧIахIиязда цадахъ, кигIан рукIинел\nРакьулъ лъимал лъолел нилъ дунялалда.\nНилъехъ рештIинчIого бичIчIизе гьечIищ\nНилъеда гьеб бакIги, гьелъул захIмалъи.\nЧороклъи лъалареб каранлъ жаниб ракI,\nЖеги гIурда тIегьгIан тIегьалеб гIумру,\nГIайиб – мунагь ккечIеб камилаб инсан,\nИнжит щай гьарулел лъимал, яц – вацал?\nЩай толарел лъимал роххун релъизе,\nРоххизе гIумрудул берцинлъи бихьун!\nКъотIизе гьабулеб щай гьезул релъи\nРелъи бачIунаго мукъулукъги ккун.\nЖиндирго лъимадул зонохъ гIодигIан,\nГIазабаб жо бугищ дуниялалда.\nДида абе, вацал, кигIанаб бугеб\nУлбузе гьадинаб сайигъат нужер?\nЛъийго бокьун гьечIищ лъимал роххизе,\nРоххел гIемерлъизе жидерго гъасда.\nЩайха чидал лъимал малакь мерхьунел,\nЩай чидае магIо кьолеб, дир вацал?\nЭбелалъул гIоди лъалебищ гьечIеб?\nЛъалеб батичIони рагIунищ гьечIеб?\nГурони ракьалда эбел гьечIого\nГьарунищ ниж ругел гьаваялдаса?\nЛъимал хIурулгIинал, хIеренлъи, тIокIлъи\nЛъимал жибго алжан лъалев чиясе.\nЛъимал ихдал тIугьдул, тIугьдузул махIал,\nЛъимал жибго гIумру ракI кIетIолесе!\nЛъимал дунялалъул бугеб берцинлъи,\nБатани ракьалда цохIо берцинлъи.\nЛъимал талихI – роххел щибабго рокъоб,\nРокъобе рештIараб бишун кIудияб.\nЛъимал жибго гIумру, гIумрудул магIна,\nГIумруялъ чиясе кьолеб ракьалда.\nЛъидаго ракьалда рагIизе гьечIо\nЛъимадул релъигIан ракIгъолеб макъан.\nГьарула щивасе дица васгун – яс,\nГьарула щивасе дица гьеб макъан.\nГьарула лъиего дица ракьалда\nЛъималазул рахъалъ даимаб ракIгъей.\nГьарула лъидаго лъимал цIунеян,\nЦIуне нужералгIан чидал лъималги.\nЦIуне, вацал, лъимал лъил ратаниги\nЦIуне, вацал, лъимал, цIуне кидаго!\nКIвар кье, кIалъалеб буго\nЭркенаб Чачан улка!\n«Къоялъул харбал» руго\nГрозныялда ругъ бугин,\nГудермесги рагъ бугин, –\nЧачанав анцIго хванин\nБахIарго ВатIан цIунун.\nАмма холелъул цадахъ\nХъаманин гьез капурал.\nЖакъа жеги рагъ унин\nБуго кIалъалеб Чачан,\nЧананав къого хванин\nКъого гIурусавги чIван.\nЛъималги чIван ратанин\n«Нагагь гьезги жал чIвалин».\nРахIат, хIалхьи гьечIого,\nКъойил чанго частотаз\nБуго, свакай кIочон тун.\nЦебе нахъ цо чанго кечI\nБащдаб сагIат инчIого\nЧIвай – хвалил цIиял харбал.\nГьадин къойил рагIана\nДун къойил гIенеккана\nГIасиял гьел харбазухъ.\nБухIана дир керен – ракI\nРагIун къойил цого жал.\nКадрал дида рихьана\nРакI гъанцIулеб гьеб рагъул.\nЩущахъ рарал росаби,\nРих – рихарал шагьарал,\nЧIунтун рарал минаби, -\nБурулеб кIкIуй зодибе.\nЛъималазул гIоди – къай,\nКъан каранде автомат\nКъватIахъ танкал, гIарадал, -\nКъватIахъ танкал, машинал, -\n«Миллияб чачан аскар»!\nРахIалъи гьечIеб гIумру,\nХIалхьи гьечIел къо – сардал,\nБихьулеб жужахI, балагь!\nЧачан, дуда гьел соназ\nЩиб хутIараб бихьичIеб!\nДур васаца, ясаца\nЦIачIеб къого хутIанищ!\nКъойил цо дур рагIана.\nГIин кибе кьураниги,\nРадиоялъ анцI мацIаз\nМун бухIулин бицана.\nГьебго тасдикъ гьабуна\nГьалакаб рагъул кадраз, -\nКигIан дир берзул магIу\nЦо рахъалъ дур жанисел,\nЦо рахъалъги къватIисел,\nКъваридал дол къояз дур\nЧанги тушман вукIарав.\nКибе кIанцIаниги цIа!\nКибе буссаниги цIа!\nКисанго дур ботIроде,\nРана балагьал, цIаял.\nЧан «миллияв герояс»\nМун хвасар гьабураб.\nЧанги «чIахIиял вождаз»\nДуе эркенлъи кьураб.\nЧан «герояс», чан «вождас»\nДур ботIрода хъват чIвараб,\nБесдалъараб дур, Чачан,\nЧангияс би гьекъараб.\nГуккана, мун гуккана\nДур божарал васаца.\nДур гарбида хъварсдана\nЧан мунагь гьечIеб лъимер\nГьаб дуниял тун араб.\nКигIан эбел гIодарай\nГIазизал цереса ун.\nЧачан, мун бид лъалъана\nБерзул магIилъ чвердана.\nМун гурхIичIо жалилан\nЖакъа дун духъе щвана, -\nМун тIегьалеб бихьула\nМун гьанже лъикI рагIула.\nЖеги цо – цо росабалъ\nРагъул хатI бугониги,\nБуго рекIелъ дир роххел\nРагъ – чIваял лъугIиялъухъ.\nРагъуца дуе тарал,\nРахIатал дур къоязухъ\nДун цIакъ разияв вуго.\nХварал дур гьел яс – васал\nЛъала нахъе щоларо.\nЩун батила иншАллагь\nАлжан мун цIунаразе.\nДие анцIго букIана –\nАнцIго сон гIураб лъимер,\nДида ракIалда буго\nАнцIила щуго гIуна –\nДир тIубачIеб балугълъи,\nДуда ракIалда буго\nАнцIила микьго гIуна –\nКъойил щибаб эфиралъ\nЦебеги рагъ букIанин,\nГьанже къоло лъабго сон-\nКъоазар анищ – мурад\nКъоазар пикру – хивал\nКъоазар къотIигун дун.\nТахшагьар МахIачхъала –\nТаж мугIрул улкаялъул,\nРахIалъи гьечIеб шагьар,\nРахIалъи гьечIеб гIумру.\nЧан жеги лъачIев гьалмагъ,\nЧан жеги бихьичIеб бакI,\nОбщежитие, цIали –\nГьуинлъи кьогIал санал.\nЧан миллаталъул вакил,\nЧан улкаялъул гIадам,\nГIарабал, туркал, курдал\nРуго гьанир цIалулел.\nГьаб кIийилаб курсалда,\nДагьабго жо хутIана\nНахъе рехун ине дун\nДир цIалул бакIалдасан.\nГьеб дие захIмалъичIо\nХечлъун къана каранлъ дир…\nПашман рихьулел руго.\nПашманаб хабар буго\nЖужахI буго къачIалеб,\nБалагьун, хал ккечIого\nЛъугьун эхетун буго.\nРасниги гIайиб гьечIел\nГIадамал руго холел.\nГьабулеб буго щивас,\nБакътIерхьул рахъалде щун.\nМиллионаз чи вуго\nЧорхол хьи хун митингалъ,\nЧIван – къотIарал тIалабал,\nРуго чанги халкъалъул,\nЖугьутIазда цере лъун,\nЧиякъ гьарулел руго,\nМакьилъ кинигин буго,\nБихьулеб гьечIо гьелда\nДиналъул вацазул хвел.\nГьелда гьеб регIуларо\nГьелъул гьелъий мех гьечIо.\nКапуразул цIияб сон\nКъватIир рахъун кIочонел,\nРуго мугIрузул халкъал\nМехтел- гьекъел гьабулел.\nСон гьимулеб букIараб\nБакъул чIоракь хинлъараб,\nРахIат цоги къо толин,\nРазиго хIухьел цIараб,\nЗодихъ гвангъарал цIвабзахъ\nБетIер бусада лъураб,\nРехараб бесдал гIадаб,\nЛъицаго квер хьвагIараб\nЖеги цохIо хутIана\nЦIадул гуллида цебе.\nБетIер бухулеб гIадин,\nМалакь тIамулеб буго.\nРаккулел руго цIаял\nКъад къоялъ, жугьутIазул.\nМунагь гьечIеб халкъалъе\nТуснахъ буго къачIалеб\nГIайиб гьечIел чагIазул\nБи буго гIодоб тIолеб.\nШайтIан буго эхетун,\nБахъараб, жиб парчахIин.\nЖиндир чорокаб гIамал\nБичасул нух ккуразул\nБи жиндица гьекъелин.\nГьадин абула даим\nДир хирияв инсуца\nГьеб жеги эхетана\nЖеги нужеда лъала\nГьебго гIадин гIасияб\nШайтIан даимго буго\nЖиндир букIине кколин.\nГьелъий нуцIа рагьарал\nРукIуна гьелъул лагълъун\nГьелъий хъулухъ гьабулел.\nАмерика – гьелъул ракь\nГьеб гьелъул ккураб бусен.\nГьениса руго кьалбал\nГьелъ кирего рацIцIунел…\nКамилаб ВатIан, щай мун?\nЩай жеги макьилъ бугеб\nБидулъ дунял бугелъул?\nДир рагIи рагIун гIадин,\nХалкъул ццин бихьун гIадин,\nКантIана мугIрул улка,\nКватIун гьеб бугониги.\nГьелъги тасдикъ гьабуна\nЖиндирги берал ругин.\nДиналъул яц- вацазе.\nДун божараб мугIрул халкъ\nБицана жиндир рагIи,\nГьаб дунялалъул рокъоб.\nНус – нус халкъалъул гIадин,\nНус ккуна самолетаз.\nВацал – яцал ругеблъи.\nБесдал лъимал гуреллъи\nБетIер тIилалъ бухизе.\nГьезул рахъалда чIолев\nРакьалда дагьги гьечIин,\nГьел дунялалъул рокъор\nЧиякъал чагIи гурин…\nЦадахъ цIалулей ясалъе сайгъат.\nМун гьечIеб дий къваридаб.\nКъо бухIараб, цIа гIадаб ,\nБихьуларищ дир рокьи?\nГъуниб Париж бугилан,\nБерцинаб ва чIухIараб,\nЧIухIи гьабун чIваге дун,\nЧIухIарай Гъуниса яс.\nГьабулеб щай дий гIазаб?\nВатIанцоял гурищ нилъ, –\nЛъимал мугIрул халкъалъул?\nЯс, дир къо рахIат гьечIеб,\nСардалги макьу гьечIел.\nГъуниб гьечIищ къо- сордо?\nБичIчIулареб щай дир хIал?\nБакъул чIорал рессараб\nЧIурканаб дур черхалда\nЧангиясул бер бугеб! –\nБалагьуге дихъ гIайиб.\nРохьил жайранил гIадал,\nЧIегIерал дур бераца\nБахъун ана чорхол рухI,\nБер дуда кIутIарабго.\nАхикь булбулул мацIалъ,\nМун кIалъан гIакълу ана,\nГIемер мех бахъичIого,\nХъачIлъиялъги чIвана дун.\nХарилъ мокъокъил гIадаб,\nЧIухIараб рилълъен гьабун,\nНухда мун данде чIвайдал,\nДида дунго кIочона.\nХIанчIаз дуй кечI ахIеги,\nКьурда цIумаз зурма пун,\nЦияца къали кьабун.\nТIугьдуца сверун тIамун,\nСвери бахъулей дуе,\nДун щвелаан, наку чIван,\nКодобе тIил бергьине.\nГъоба цо кьурди гьабун,\nМугIрул хехаб макънида,\nМунги дунги кIиялго\nВехьас кьегIер кинигин,\nКаралде къалаан мун.\nТIегь гIадаб дур гьурмада,\nРакьалда такрар гьечIей,\nГьайбатай дир хIурулгIин,\nМугъда рекIун роржизе.\nХъахIал хьухьал нахъги тун.\nЗодиса цIваби ретIун,\nСайгъат гьарилаан дуй.\nРокьиялъ нилъей бараб.\nТелаан, яс, мун ханлъун,\nТажги дур ботIрода лъун.\nГIанчIаб чIухIи къезабун,\nГIамал кIодолъиги тун,\nДий зулму гьабичIого.\nМун ячIунел нухазда,\nТIогьол халча гьабила.\nЧIела дур хъулухъалда.\nМеседил кьили чIараб,\nЧIухIарал лълъурдул ругеб,\nРохьил жайрангун щвела\nРекIелай мун рекIине.\nАнкьалъ сухIмат гьабила,\nМоцIалъ бертин гьабила,\nГьайбатаб дур чорхода\nЧучизе, къвалги жемун.\nГьаб дир махсаро буго,\nБосуге, яс, гIадалъе.\nМагIарул гIадлуги тун,\nТириларо дун саяхъ.\nДица къвалги баларо.\nНамус кIочон, нич тIагIун,\nДун росулъа вас вуго\nБерал дир рахъаниги,\nЧIоларо дуй накуги.\nТIажу ретIунел ясал,\nВасалин ккола дида,\nДир гьезухъ рокьи бергьин,\nБукIине ресго гьечIеб.\nКIаз чIваларел гIурусал,\nРикIкIада рокьула дий.\nДица дие ячила,\nГIадатияй мугIрул яс.\nДун киве аниги, кив вугониги,\nВуго рекIелъ цIагун нужер пикрабаз.\nБакъ тIерхьуна – сордо, сордо уна – къо, –\nКъвакъалев вуго дун нужер хивалаз.\nОгь ясал, огь ясал, нуж хIикмалъаби,\nХIурулгIинал, тIугьдул, тIугьдузул махIал.\nКигIанав къвакIарав чи вугониги,\nВуго дун тIабигIав нужеда цеве.\nЦояй берал берцин, балагьи берцин,\nЦояй лугби берцин, чорхол куц берцин,\nЦояй рагIи берцин, калима берцин, –\nКаранлъ дир ракI даим кIетола нужан.\nЖиб – жиб галиялда нуж данде чIвала.\nЖиб – жиб галиялда нужехъ ракI цIала.\nЦIер гIадин виуна, жан гIашикълъула,\nЖиб – жиб галиялда, нужеда бер ккун.\nМалиго лъечIого вахъана зодив,\nЗодиса нужее цIваби ретIизе.\nРалъдал тIиналдаса бахъана жавгьар,\nБакъулаб каранда нужеца базе.\nБукIун батиларо гьаб планеталда\nНуж гIадаб хIикматаб цо махлукъият.\nМоцIаз, соназ, веказ гурищ угьдараб\nНужехъ гIишкъу бергьун дуниял – гIалам?\nРишунго гьуинал маргьабазулъ нуж!\nРишунго берцинал къисабазулъ нуж!\nНужей хъулухъ гьабун гурищ къо унеб\nЦоялъ ккуна къалам, цоялъ тIегь тIуна,\nТIолабго гIумруялъ дир кверацаги.\nКIутIбуз кечI рикIкIана нужер рахъалъа,\nКвераз нужей сайгъат гьаруна тIугьдул.\nКъватIахъ нуж рихьула, нухда рихьула,\nСапаралъ рихьула, – кирго рихьула.\nКинаб дир къо бугеб, къаси вегигун,\nГьуинал макьабалъ нуж рихьуларел?\nДаргиязул гьайбат, тумазул недегь,\nНугъаязул берцин, лезги меседо,\nМагIарул хIурулгIин – хIайранал ясал,\nНужеца чIухIичIищ гьаб МахIачахъала!\nЦояй пахруялда чIухIараб ретIун,\nЧIурканаб керен – куц бихьизе гьабун.\nЦояй тукадаса тIеранаб бищун –\nТIеренаб лага – черх лъалеб хIалалда.\nДицани йищана Дагъистан сверун\nРакьалда тIегь гIадай, зодий бакъ гIадай,\nГIадатай мугIрул яс, нилъер гIадлудул,\nНилъер гIадлуялда ретIун хьвадулей…\nГьалмагъ, цо дагьав гьиме…\nГьалмагъ, цо дагьав гьиме, гьаб дунялалъул рокъов,\nДуй ккарал захIмалъабаз ракьалда къварилъуге.\nАбадияб дуниял нилъее гьаниб гьечIо,\nАлжаналда бакI щвезе щулияб гIумру гьабе.\nГIумруялъул берцинлъи буго гьудуллъиялда,\nГьуин гьабе гьоркьоблъи ракьалда щивав чигун.\nГьудул, гьалмагъ, гIагарлъи гIумруялъ цIуне дуца,\nДур барщарав цониги ракьалда чи вукIунге.\nЛъидахунги гьоркьоблъи хвезабизе лъугьунге,\nХвараб гьоркьоблъи нахъе цIилъизабизе вахъа.\nЧIухIиял къезе гьаре – чIухIиялъ чIвала чагIи! –\nЧIобого ун батила ахирги дуда гIумру!\nГьиме, нодо руччуге, гIадамазе роххел кье,\nРазияб гIумру гьабе, гьабе халкъалъе лъикIлъи.\nЧидал ракI боххилеб иш ракьалда цIикIкIун гьабе,\nГьеб дунялалда сиратI дуе гIебаб лъугьине.\nДунялалъул согIлъаби кидаго ахир гьечIел!\nГьездалъун мукъсанлъуге, мухIканго даим вукIа.\nГьаб дуниял нилъеца кьолеб экзамен буго,\nБахъе яхI, гьумер хъахIго вукIине гочунелъул.\nСадакъа даим гьабе, рекIел инсап чучуге,\nЧиякъав воххизави бищунго кирияб жо!\nМискинав кIочон тоге, даим гьесухъе вакке,\nГьесул ракI боххизаби буго тIадегIанаб жо!\nКъватIахъ хараби рихьун аскIосан вахъун унге,\nВилълъа аскIове, квер кье, цо дагьаб кумек гьабе.\nСакъатлъарал чагIазухъ кидаго тIаде вакке,\nГьел Бичал вализаби дуца квер хьвагIун тоге,\nБищун цIикIкIун, садакъа гьезий кьей тIадаб буго,\nТIадегIанаб иш ккела, кумек кье гьел чагIазе.\nПакъирал, чиякъазда даим гIагарав вукIа,\nВахъа къойил гьезухъе, вакке квер- кумекалъе.\nГIодов виччарав вукIа, разияб магIишат ккве,\nКидаго дунялалда щвараб дагьаб бихьуге.\nСабруялъе кIвар гьабе, ракIкIодолъи гьабуге,\nРакьалда цогидалги чагIи ругин кIочонге.\nГIодов виччан вукIине кидаго жигар бахъе,\nКиданиги, кивниги гIедегIарав вукIунге.\nДагIба, къецалдаса мун чIагого рикIкIада чIа,\nРекIел ихтияр дуца шайтIабазухъе кьоге.\nМунго мекъавги вукIун мекълъи тIаса рехуге,\nТIагьасда цебе дуда гьеб гьабизе кIоларо.\nТIасалъугьа абизе дуда цIикIкIун бихьуге,\nАварагги мун гуро гъалатI букIунгутIизе.\nРачлихъ бараб яргъихъе квер хIалаккун битIуге,\nБичас лъураб гьесул рухI мун гуро босзе кколев.\nКъимат гьабе лъикIалъул, рикIкIад гьабе квешабги,\nРакIалда бусен ккурал кьучI гьечIел пикраби те.\nЯцалгун гьуин вукIа, вацалгун цадахъ вукIа,\nДиналъул яц- вацазул къадру холеб иш ккоге.\nЛъадуда хIерен кIалъай, лъимазул милат гьабе,\nИсламалдаги рекъон гьезие гIадлуги кье.\n…Гьалмагъ, цо дагьав гьиме, гьаб дунялалъул рокъов –\nГьимизе бокьун бугин гьекъел – мехтел гьабуге.\nМекъаб нухдаса даим мун нахъе цIарав вукIа,\nЦIуне ракI абадиялъ капурлъун ккеялдаса.\nМажгиталде камуге, какал, кIалал кIочонге,\nКIолеб батани къуръан лъазабизеги лъугьа.\nКинаб тIехь цIаланиги, щиб гIелму дуй щваниги,\nЩвезе гьечIо дуй, гъарин, къуръаналъ кьураб гIакълу.\nГIелмабиги лъазаре, университеталги цIале,\nЦIалулев вукIа бащад Бичас битIараб ислам.\nИсламалъул нух ккуни, нахъе мун вуссинчIони,\nЧIаголъиялъ ракьалда рахIалъила дуй гIумру.\nДиналде вуссун вукIа, иман ракIалда цIуне,\nИсламалъ дуй кидаго квешаб малъизе гьечIо.\nШагIбанилас абураб дуда къо тун кIочонге,\nГъарин, цо пикру гьабе гьал дир калимабазул…\nХвел буго ракьалда, вацал, лъиего …\nХвел буго ракьалда, вацал, лъиего.\nБуго гьеб нилъее чара гьечIого.\nРорчIизе бакI гьечIо нилъее кинго,\nНилъ цIехон щвела гьеб цого – цо къоялъ…\nНуж чIахIиял чахьал раччулел чагIи,\nНуж гIарац мешоказ борцунел чагIи,\nНуж гьаб дунял – гIалам гIоларел чагIи,\nНужейги буго къо ясин бахъулеб.\nНуж чIаголъи дагьин дунял цIехолел,\nНуж шукру лъаларел, тIагIат кIочарал,\nНуж миллиярдазул хважаинзаби,\nНужейги буго къо къаникь рукъулеб.\nНуж дунял хваниги ургъел кколарел,\nЩибабго сагIаталъ ришват гьарулел,\nГьардохъаби гIадал чиновникзаби,\nНужейги буго къо берал рукIунеб.\nНуж, «креслоязда» хьинцI гIадин рекIун,\nГIумруялъ халкъалъул би къун куцарал,\nЦо гьаризе лъалел министерзаби,\nБуго нужееги бичасул гьеб къо.\nНуж ракIал чIахIиял, гIамал кIудиял,\nНуж нуж гурев лъилго ссан гьабуларел,\nНуж нужее гIурал «чIахIиял чагIи»,\nГIазрагIилас пиша гьикъизе гьечIо.\nНуж тапанча борчун рагъал цIехолел,\n«Хаммеразда» къватIахъ чагIи мерхьунел,\nРакьалда учузал ишал гьарулел,\nНужейги буго къо хIисаб босулеб.\nНуж батIи – батIиял, азар кьералъул,\nАза – азар нухлил дир вацал, яцал,\nЛъицаго щибниги инаро цадахъ,\nЖинца жиндий хъвараб ахират гуреб.\nХIисаб – суалалъул къо рештIун щведал,\nРахъун рала цере нужер гIамалал,\nГIумруялъ нужеца гьабурабшинаб,\n«Гьале балагьеян», къала бадире.\nГьениб босуларо малаикзабаз,\nМинистрал, гIенекке, ришватал, мугьал.\nНуж гьерсида буцун гIумру тIамурал,\nТIагьа гуккуларо нужер гьерсаца.\nХолелъул цо мусру хутIила нужей,\nХутIиларо давла, «кресло», пиша.\nХутIиларо, вацал, чидал би гьекъон\nГьабураб магIишат, гIумру, дуниял.\nХутIиларо, вацал, гьеб гIарац – месед,\nХутIиларо, вацал, мусру гуреб жо!\nНужер дунялалда гIадлуги бихьун\n«Данде бала диван» хIукму къотIизе.\nЖужахI, алжаналъул рагьила нуцIби,\nНилъер гIамалалда балагьун, вацал:\nЦояв жужахIалъув цIадалъ вухIила,\nЦояв алжаналда рахIат вукIина.\nРачIа, вацал, яцал, кIочонгутIизе\nНилъерги букIина рухI босулеб къо.\nРачIа, вацал, яцал, гIумру гьабизе\nГьеб дуниялалда лъикI кколеб куцалъ!\nРакь босун гьарурал, ТIагьас рухI лъурал,\nРакь буго ахираб адресги нилъер.\nРорчIизе бакI гьечIо, хвел лъийго буго,\nБосила нилъер рухI Лъурас цо къоялъ…\nХирияб инсул росу,\nРекIей хIасратаб ВатIан,\nДухъ хIасралъун гьабулеб,\nГьабе къабул дир салам .\nКъадруяб инсул тIалъи,\nДур ганчIил къватIахъ тана\nДица гIанчIаб лъимерлъи.\nВас дуй рикIкIалъун вугин\nДуца гIайиб гьабуге,\nАмма дуй бакI кидаго,\nКаранлъ кIудияб буго.\nКъад жан унтула мунан,\nКъас ракI ссудула мунан,\nМун кIоченчIо даимго\nДида, дир Къабахчоли.\nКIутIбузда хутIун буго\nДур иццазул лъел геми,\nМискинав чанги пакъир\nГьелда чед чун кванарав!\nДий керен цIун босизе\nБокьун буго дур гьава,\nУнтарав чан чиясул\nЧорхое сахлъи кьураб.\nДур гIадал лъачIо дида\nТIагIам гьуинал пихъал.\nЖеги мацIалда буго\nДур гIеч- генидул геми.\nДица кирго кваначIо\nДур гIадал гьанал хинкIал.\nДаим урхъун вугеб куц!\nГьеб махара дур ясаз\nСажалда тIамулеб куц!\nГьелъул махI чIани гIела-\nДаим урхъун вуго дун\nДур къватIахъ чу бачине.\nХехаб айгъиралда тIад\nТIолго росу сверизе\nГьакидаги рекIун ун\nРохьоса цIул гьабизе.\nКъаси кватIараб мехалъ\nРохьоса тIад вуссине.\nКъойил ракI урхъун буго\nАхир щолареб хурилъ\nНурзаз цIураб рогьалилъ\nЧол култиватор кквезе.\nРоол багIараб бакъукь\nБакъман булахалде ун\nНакаби чIван кIал чIвазе\nИццул цIорораб лъеда.\nЦинги цо хъарбуз къотIун\nГьелъул ракI бахъун квине,\nРосу, дун урхъараб куц,\nКамилал дур чагIазухъ,\nЧиясе лъикIаб гуреб\nКвешаб жо гьаруларел.\nРекIей бокьун бугеб куц\nКакги бан мажгиталда\nХабар бицун вукIине.\nВуго духъ даим урхъун.\nДир росу Къабахчоли,\nДухъ буго рекIел чIалгIин.\nИшаз регIуларев дун,\nДухъ вуссуна кидаго,\nКватIун, гIемер мех бахъун.\nБелъулеб дир лъимерлъи,\nДандчIвала дида къватIахъ.\nЛъимерав дун вихьула\nДида щибаб рахъалда,\nЩибаб рахъалъа диде\nГьимула гьев гIасиго.\nЦин вуго къватIахъ хIалев\nЦин лъималгун вагъдолев,\nМах - мачIал рикъун унев.\nДун мактабалде щвейгун\nДир цIалдохъан лъимерлъи\nДихъ балагьун гьимула.\nЛъугьула дун классалде,\nДолго партаял, бакIал,\nДобго доска, портретал,\nПушкин, Низами, Расул …\nГIодов чIун нилъакь квер лъун\nХивалаз восула дун.\nСанал тун дир пикраби\nРоржула дол къоязде.\nНуцIа къирун жаниве\nВачIуна тIинав Сеймур,\nЧIола гьев дида аскIов,\nДир санцин гьабичIого.\nБахъун таптарул тIамач\nГьетI - гьетIарал хIарпаца\nГьес хъахIаб тIамачалда\nХъвала, квер соролаго.\nХал гьабун лъала дида\nГьес рокьи бергьаралъухъ\nБалъгояб кагъат гьанже\nБуго хъвалеб, тIоцебе.\nЛъугьа – бахъин ккараб дир\nДир хирияб школа.\nДир тIоцебесеб рокьи\nДир ахирисеб рокьи\nДир гIанчIлъи, гIолохъанлъи, -\nТана гьаниб щибабго…\nГьанже духъе вуссингун,\nДур щибабго классалъ\nКидаго рагьула дий\nДол мехазде каваби!\nСверула дун классазда -\nСоназ цебе бикIкIараб\nБуго дир хъвай – хъвагIи\nВихьула гьитIинав дун -\nВачIуна дида данде,\nДихъ балагьун гьимула\nГьев гIасиго, гIасиго.\nЦин ццин бахъун гьимула\nЦин ракI гурхIун гьимула\nГьимула, гьев гьимула,\nГьесул тIинкIула магIу.\nРосу тарав васасухъ\nЭмен гIадин гьимула,\nГьев керен бухIулаго…\nДир бусен, дун гIураб ракь,\nДир хIатIал къвакIараб бакI,\nБугищ дие цоги бакI\nДун вуссине мун гуреб?!\nДун дудаса воржана\nКьурдаса цIум кинигин\nЦIудуй кьуру, дийги мун…\nРачIа, цадахъ ахIила…\nБиччан те дицаги гьаракь борхила,\nБицина дир рагIи кочIода гьабун.\nГьаб дуниялалда дир рагIабаца\nБатиларо къазе чидай рагIуй бакI!\nГьукъуге дир гьаракь рокьул ахIулин\nАхIизе виччай дун гIицIго цо рокьул.\nГIумру – дунялалъул кьучI буго рокьи! –\nКье эркенлъи дие цо кечI ахIизе!\nДун МахIмудги гуро, Дакуги гуро\nДозулгIан хIеренаб гьаракь дир гьечIо.\nАмма ахIила кечI диего хасаб\nДунялалде бугеб рокьул бицунеб.\nНуж бусадул кучIдуз мехтарал чагIи,\nМехтел гIела, ричче, дида гIенекке.\nНуж кьалул бакънаца лъай арал чагIи,\nЛъавуда рачIа цо, дида гIенекке!\nГIела гьел чорокал кьучI гьечIел кучIдул,\nГьанжесел, бусадул бицунел кучIдул.\nГIела панограма, гIела эстрада! –\nУмумузул тIамур босила дица.\nГуро, тIаде рахъа хоралъ ахIилин,\nАхIе дида цадахъ, рагIи течIого.\nАхIила лъимазде, эбел – инсуде,\nНилъ жанир гIураб гьаб дунялалде кечI.\nГуро, тIаде рахъа, рукIунге гIодор,\nГуро министрал, гуро прездентал,\nРахъа тIаде цадахъ, щивго вукIунге,\nГимналдасаги гьаб хIажатаб буго.\nГуро, гIалимзаби гIодор рукIунге,\nГIасияб яргъил план рехе гIодобе.\nАтомал кIочон те – хIажат гьечIел жал! –\nГьез ракIал роххичIо кочIоца гIадин.\nНуж анлъго миллиард гIадамал рачIа!\nРачIа гьанжелъагIан букIараб кIочон.\nРахъа руккел гьабе дуниял гIадаб, –\nДунялалъул чагIи, цоцазул квер ккве!\nТушманлъи кIоченин, кьалал кIоченин,\nКьела гьа тIолазго гьудуллъиялъе.\nГьа кьела щивасго гьаб гIаламалда\nГIадам – инсаназул би тIезе гьечIин.\nГуро, тIаде рахъа, хоралъ ахIилин,\nЛъади ячизе щварасде\nГIолохъанлъи гIанчIлъийин, гIакълудул дагьаб мехин,\nМехтарав чияс гIадин гIабдаллъиги гьабуге.\nДунял хисун бугилан, цIияб гIасру щванилан,\nНагIана дуй бачIинеб гIумру, гIамал гьабуге.\nДурго кьолбол къадру хун, росдал гIадатал мерхьун,\nГIадамаз туял чIалеб, ишги дуца гьабуге.\nЦохIо дур пикру гьабун эгоистлъун вукIунге,\nЧидай зарал щолеб жо рекIелъгицин биччаге.\nГьабулелда тIад ургъе, тIолабгоялъухъ хал кье,\nХалкъалъ кIал гьикъулеб жо гьабизе ругьунлъуге.\nРокьидуй гIедегIуге, гIедегIун хIетIе лъоге,\nХIетIе гIедегIун лъурав хIаршулъ чанги вортарав.\nЧорхол хIисаб гьабун яс хIурулгIинилан ккоге,\nХIурулгIин букIунарин алжаналъулъ гурони.\nКуцалъухъ,ратIлихъ хал ккун лъийниги къимат кьоге,\nКъимат тIокIлъи ясалъул ратIлида букIунарин.\nЯги гьабго жо абун жан бихьулейги ккоге,\nКерен- черх къватIиб лъурай тIокIаб сундай нечелей?\nГьуин рагIаби лъикIлъун, лъавулъ гьечIев кинигин,\nКинайниги меседохъ мун гуккизеги чIоге.\nГьудул кколеб заманалъ азаралъул хал гьабе,\nХадусеб пашманлъиялъ пайда щибго кьоларин.\nЛъади йищулеб мехалъ намус бугей цее ккве ,\nБерцинлъигун гьайбалъи гьечIо чIагояб лъилго.\nБечелъизеги бокьун бечедалъухъ хьул ккоге,\nХьулалъ чанги гьарурал лъадуй лагълъун бихьинал.\nЭбел- инсул асс бихьун яс гьудуллъун йищуге,\nЭбел- эмен гурелха дуй лъадилъун рукIинел.\nНусцIул ургъун цин гьабе, азар борце цин къотIе,\nКъадру дур борхилей яс бажарун тIаса йище.\nГьудулалъе къимат лъе- къадру дурги цIикIкIинин,\nРокьи бацIцIадаб гьабе- гьуинлъи тIагIинарин.\nЙокьарай данде ккедал каранлъ кор цIикIкIунилан,\nКивго валагьичIого дуниялги кIочонге.\nДандчIваял гIемер гьари гIумрудул магIна ккоге,\nГIемер кванараб гьоцIо ахиралда цIекIлъулин.\nЧорхол хьулазе лагълъун духъ рокьи ккарай Бика,\nБасралъизе гьаюлеб рогьояб иш гьабуге.\nЭбел- инсул къадру ккве, халкъалъул гIадлу цIуне,\nГIишкъу- рокьийин абун росулъ саяхъ свердуге.\nГIумру цоцIул кьолилан кьеркьераб гьумер гьабун,\nГьудул къойил хисуге, къадру гьелъ дур биххилин.\nДурго умумузулгун маслихIаталги гьарун,\nДургун рекъа- речарай, гIодой йиччарай яс ккве.\nКватIизе гьабичIого гьаризе чагIи ритIе,\nЧангиял ратIалъарал халкъалъул питнабаца.\nГьарун гIемер яс тоге, жамагIаталъ кIал чIвалин,\nЖив- живасул йокьулей аскIойго йикIани лъикI.\nРекъараб бертин гьабе, рекъараб мажлис гьабе,\nГьудул- гьалмагъ цоявги ахIизеги кIочонге.\nДур лъадул къимат гьабе, гьоркьоблъи гьуин гьабе,\nГьелъий гIазаблъун ккелел киналги жал гьаруге.\nРокъов бетIергьан мунин лъади хIакъир гьаюге,\nГьейги дур хъизамалъул вакил йикIин кIочонге.\nГьитIинаб жо сабаблъун лъадуда мун вагъдоге,\nЛъукъун рекIелъ чIагоялъ ругънал ссуди чIоларин.\nКигIан ццин бахъаниги, жамагIаталда цебе,\nЦцехон лъадуда кIалъан гьелъул къадру биххуге.\nКигIан хъивихъаниги гIедегIарав вукIунге,\nКIочонге дуда сабру алжаналъул кIул букIин.\nЯги цIакъ гIазиз гьаюн чIухIдаризе гьаюге,\nГьелъул чIухIиялъ дур мугъ бекизеги рес бугин.\nКкаралъухъ хIурмат гьабе, кидаго адаб цIуне,\nГьейгун гьоркьоб цо дагьаб бакI тезеги кIочонге.\nЧIобогояб бакIалда лъадуда щакдаруге,\nДуда тIад релъанхъулел ракьалда камиларин.\n«Аштархан хIелеколъун» лъади къойил хисуге,\nКъиматаб бокьичIев чи къабихIаб щун хутIулин.\nЛъадуда чIухIи гьабун мекъаб нухдаги унге,\nДуе сурарай лъади чиярайлъун лъугьулин.\nПишаялдаса чIухIун, чIамучIаб гIамал гьабун,\nГIамал кIодо вукIунге дурабго хъизамалъулъ.\nДурабго хъизамалъе чиярлъуге даимго,\nДуда гьелъул нагIана гIумруялъго батилин.\nЧидал кверде тIамуге, чудукълъизе гьаруге,\nГьелдаса рогьояб иш ракьалда дагьаб бугин.\nГьездасан мун вуссунге, гьел реххуге кидаго,\nГьезул ками гIадинаб балагь дуй рештIинарин.\nДурго рукъ, дурго хъизан, даим борхизе гьабе,\nГьеб гIодогIан ккелеб иш ккезе кибго биччаге.\nКивехун ананиги нахъ вуссизе кватIуге,\nТIоцебесеб бакIалда хъизан букIин кIочонге.\nРазияб ящав гьабе, гьуинаб гIумру гьабе,\nГIумруялъ дуе кьураб дуда дагьаб бихьуге.\nДур рукъгун рекъон вукIа, рекъараб дунял гьабе,\nДур васасе, ясалъе берцинаб тарбия кье.\nЛъимазда лъикIаб бице, малъи- хъай даим гьабе,\nГьезул цIаралъ дуеги гIадамаз къимат лъелин.\nСеймурица бицараб босуге гIинда нахъе,\nНахъа дуй квеш букIине къасд гьабун кIал рагьичIин.\nГьадинал насихIатал дуцаги чидае кье,\nДуй гьалъул кири гуреб кколарин щолеб жоги.\nСайгъат гьабулеб буго дир лъикIай гьудул ПатIиматие\nБакъбаккул рахъалъа бакътIерхьудехун\nДун тира- сверана сапарал гьарун.\nЩиб балагьулеблъи бичIчIичIониги,\nБащдаб дунял нахъе тунги батана.\nЧанги бакI бихьана алжан гIадинаб,\nГIумруялъ рагIичIеб, бицун лъалареб.\nДагъистан гIадинаб кибго бихьичIо, –\nКисаго – кибего канлъун щвараб ракь.\nХьаргаби, ЦIумада, ЦIунтIа, ЛъаратIа –\nЦIум гъалбацI гIадинал гIадамазул ракь.\nУнсоколо, Гъуниб, БежтIа, ЧIаратIа –\nРекIелъ хIинкъи гьечIел бацIазул улка.\nДагъистан, дир ВатIан, дир дару – дарман,\nДуда барав вуго дун гIумруялъго.\nДур бицун гьардолев вуго дун какилъ,\nКидаго мун ВатIан тIегьан бачIаян.\nДуй дугIа гьабулев вуго дун даим,\nДуй щолел балагьал рикIкIад гьареян.\nГIумрудул магIна мун, мун дир хазина,\nМунилан кIетIола каранлъ дир ракIги.\nБерцинлъи, гьайбалъи, рекIей гIолеб куц,\nКинабго росу – ракь гьаб ВатIаналъул.\nЖиб – жиб росу жавгьар чIухIун парпалеб,\nПахруялъ каранда бан дур, Дагъистан.\n…Гьабго ракьалда дун гьоболлъухъ ккана,\nГьоцIалъ абураб цо магIарул росулъ.\nРакI бацIцIадаб мугIрул халкъалъ течIого,\nХутIизе ккана дун сордоги рогьун.\nБакъбаккул гIужалда тIадеги вахъун,\nВилълъана дун къватIив гьава босизе.\nБацIцIадаб гьаваялъ рахIалъиги щун\nРогьалил щуб бараб ахикь чIана дун.\nРогьалил хIанчIазул хIеренал бакъназ,\nБетIер дир сверана, керен гьалана.\nКисаго гьимарал кьеркьерал тIугьдуз,\nДун хIайран гьавуна, гIакълу босана.\nТIогьазда нахъасан баккун щолеб бакъ,\nБакъуца нур бараб рогьалил сама, –\nРекIее кIудияб асар гьабуна,\nГьулчун ралъад гIадин щигIру бачIана.\nБеразда кIочана кIудияб гIалам,\nГIашикълъана черх – жан мугIрул росдада.\nРакI тегьгIан тIегьалел тIогьол гIавлахъаз,\nГIишкъу дир цIикIкIана, цIа гъуна чорхолъ.\nЩарщарун цIуна ракI берцинал хIалаз,\nХIайранлъана керен камиллъиялда.\nКанлъдалаб, гвангъараб гьаб мугIрул росу,\nРакьалда бижараб алжанин ккана.\nМеседил кьер балеб баккун щолеб бакъ,\nЯтана гьоцIдерил гьоцIо гIадай яс:\nГьимиялъ кIудияб дунял къалъулей,\nКъадру – къимат тIокIай, тIегьгIан гьайбатай.\nКIалъалелъул кIалдиб мацI гьоцIо гIадай,\nГIалам росуялда хIурулгIин гIадай,\nЯхъин – чIин узданай, хьвади цIодорай, –\nЦIер гIадин виана дун гьей йихьидал.\nБерал чанил гIадай, гIалам гIашикъай,\nГIедерай, гIажизай, жани чIурканай, –\nЧIвана чIаго гьелъул балагьияз дун,\nДой бицун рогьана чанги сардалги.\nДир къоял рахъана «къехь бахъулаго»,\nБичIчIана гьелдаги дир рекIел асар.\nАмма кIвечIо дида кIалги рагьизе,\nРокьуд тураниги рукъана кIутIби.\nГьейги намуслъана даим дун вихьун,\nВорчIамиги кьуна бетIерги гьуршун.\nБалагьун чIана гьей нилъ дандилъигун,\n«Нечоге, кIал рагье» абулей гIадин.\nГьей дихъ балагьана намусал бераз,\nБалагьана дунги хIасратго гьелъухъ.\nГьелъухъ гIедегIана каранлъ къойил ракI,\nКъоял дир рахъана гьоцIдерил къватIахъ.\nРекIей хIалхьи щвечIо гьей йихьичIого,\nЙигелъухъе даим гIедегIана дун.\nХIасраталъ, урхъиялъ гIазаб кьуниги,\nГIечIо чорхол гьунар рокьул бицине.\n…Дида кIоченаро доб ихдалил къо,\nКъалъун бацIцIадаб зоб, кьеркьерал тIугьдул –\nЖеги дир ракIалда тун руго кьалбал,\nДида кIоченареб цо данделъиялъ.\nКъватIахъ уней гьелъий салам гьабуна,\nГьуин гьабун дица йорчIамийилан.\nПамадул гIадаб квер дихъеги битIун,\nДур хIал щиб бугилан лъалхъана гьейги.\nКигIанаб заманалъ кIиго гIашикъ – нилъ,\nЦоцахъ балагьарал «лъавудаса ун».\nКIал рагьун щибниги абичIониги,\nРекIел хIал цоцае гьуршана бераз.\nРахъарал долдаса чанги – чан сонал,\nЧучичIо дица ракI рагьун гьелъие.\nБулъана кIалдиб мацI, кIвечIо абизе,\nБерцинай, хирияй, мун йокьулилан.\nЦIакъго кватIана их, кватIана хIанчIи,\nХIеренаб жидер кечI нижей ахIизе.\nБакъван ана дирги доб харбил ралъад,\nРатичIо рагIаби гьин битIаниги.\nКватIана дуниял ихде бахъизе,\nБилълъана замана варани гIадин.\nГIедегIана амма, яс, дур гIагарлъи,\nГIедегIана, яс, мун росасе кьезе…\nсайталъул гьудулзаби: МагIарулал . Alazan-info . DAGISLAM.RU . GAMZATOV.RU . khabaxcholi.io.ua . fatiha.ru . ХIакъикъат . DAGESTAN.NET .


къисасуль анбияъ ТIоцобисеб ТIехь 2-б басма Махачкала ИД Нуруль Иршад 2010 ББК 84,4 (Ава) + 86,38 УДК 821.351 + 29 С - 14 СаИД афаНДИ аль-ЧИркавИ. Къисасуль анбияъ:\n«къисасуль анбияъ ТIоцобисеб ТIехь 2-б басма Махачкала ИД Нуруль Иршад 2010 ББК 84,4 (Ава) + 86,38 УДК 821.351 + 29 С - 14 СаИД афаНДИ аль-ЧИркавИ. Къисасуль анбияъ: ...»\nязыке. –Саид афанди аль-Чиркави. в двух томах. Том 1, 2-издание.\n– Махачкала: Нуруль иршад, 2010. – 606 с.\nкнига одобрена решением Экспертного совета Духовного управления мусульман Дагестана за № 09- ISBN 978-5-903593-06-4 (Т.1) ISBN 978-5-903593-09- ©Саид-афанди аль-Чиркави ©Издательский дом «Нуруль Иршад»\n«Бисмиллагь» - ан байбихьун, Халикъасе рецц гьабун, Свалат-салам ахIмадгун агьлоялде битIизин, Эсул хулафаазде, хадуб асхIабзабазде, Салафун-халафунал – гьелги гIахьал гьаризин.\nГьелда хадуб, рохалил хабар бицун, кIалъазин, лъайгин гIакъло бугелаз щукру гIемер гьабизе.\nНигIматазулги султIан – исламияб гьидаят Гьаб Дагъистан ракьалде бачIиналъул хIакъалъулъ.\nЦо нухалда Жабраил, жиндирго гIадаталда, ХIабибуллагьасухъе зияраталъ щванила, Гьудул тIаде вачIиндал, тIаде вахъунеб адаб ТIагьаяс гьесиеги гьабулеб букIанила.\nГьеб нухалда абуни, халкъалъулго МустIафа ТIаде вахъинчIого чIун, Жибрил хIайранлъанила, Жив зияраталъ вачIин чIалгIунищ ккарабилан ГIаламул-гьудаясде хитIабги гьабунила.\n«Я Халикъасул амин, дирги божарав гьудул, Дур зиярат чIалгIунев инсангидай вукIунев?\nаллагьас шараигIал русулазухъе кьезе васитIа гьавурав мун гьечIого дие гIелищ?»\nк ъ и с ас ул ь а н б и я ъ тiоцобисеб тiехь Гьединаб жаваб гьабун, гьуинаб хабар бицун, Хадуб Жабраиласда расулас гьикъанила:\n«ГьитIинавгин кIудияв – кIигоясул кинасе кинав тIаде вахъине мустахIикъав вукIунев?»\nкIудиясе гьитIинав вахъинилан абидал, Дур гIумро чан сонилан суал цIигьабунила.\nГьелъиеги Жибрилас жаваб берцин кьунила, Жиндирго гIумроялъул соналги рицанила:\n«анкьнусазар сон индал цо нухалъ жиб баккулеб Цо цIва буго, гьеб дида лъабцIол баккун бихьана».\nБетIергьанас мун вижун, тIоцобе дур бер щвараб Щиб жо бугилан абун тIадвуссунги гьикъана.\nГьелъиеги Жибрилас жаваб гьадинаб кьуна, Жив вижиндал тIоцобе бихьарабги бицана:\n«БетIергьанас дун вижун, дир бер тIоцобе щвараб, ГIаршалде жиб далараб нуралъул чирахъ буго».\nНуранияв ХIабибас хIасратав гьудуласде Гьеб дуда бихьараб нур – дун вугилан абуна.\n«Дуда гьеб нур бихьани, гьанжиги лъалищ?»-илан Гьикъидалги, Жибрилас лъалин жаваб гьабуна.\n«Гьаб нур доб букIанищ?-ан кIалъайги гьабулаго, – Малъазде валагье»,-ян гьимун, ХIабиб пинщана.\nГьел малъазда жанисан нуралъул халгьабидал, Гьаб нур доб букIанилан, – кIалъан жавабги кьуна.\n«Дир беразул канлъи»,-ян каламги гьабулаго, Малъал, убачги гьабун, бераздаги рахъана.\nБетIергьанас тIоцобе ТIагьал нур бижиналъул Жигиги дагьаб баян гьабизин гIин баразе.\n«Дураруль-хIисан»-илан абулеб тIехьалдасан СуйутIияс бицараб босизин гIажамалде, «Дакъаикъул ахбарги» – ли-ахIмад ибнул къази – кIиябго данде къараб накълоги дий бугебин.\nТIадегIанав аллагьас махлукъ бижилелдего Ункъго гIаркьелги бугеб цо гъойтI бижарабила, Шажаратул якъинги элде цIар тарабила, Эб гъойтIалдаса цебе цоги жо бижинчIила.\nЦинги ХIабибасул нур, хIалкIолев БетIергьанас, ТIавусалда релълъараб суратгун бижанила, Жавгьаргун якъуталъул хIижаб-пардавги гьабун, Гьеб нур, босун, рахIманас гъойтIалда тIад лъунила.\nТIавусалъул суратгун ХIабибуллагьасул нур кIикъоазарго соналъ, тасбихI гьабун, чIанила.\nГьелда хадуб Халикъас цо матIу бачIанила, «Миръатул хIаят» – илан цIарги элда танила.\nГьеб матIу тIавусалда, босун, цебегIан лъедал, ЦихIин жаниб балагьун, жибго жинда бихьидал, Жиндир берцинлъиялда, рахIманасдаса нечон, Нуранияб тIавусалъ щуцIол сужда гьабуна.\nГьеб щуго сужда рикIкIун, щибаб къойил щуго как, рукугI-сужудгин цадахъ, камил гьабун тIобитIи ТIадегIанав аллагьас ахIмадгин умматалъухъ аманатлъун кьун букIин кIочонге, бусурбаби!\nЦойги нухалъ рахIманас рахIматалъул балагьи Гьеб нуралде гьабидал, нич бергьун, гIетI кIанцIана.\nГьелъул лугбазда бараб гIетIул къатIрабаздасан къудраталъул аллагьас гIалам загьир гьабуна.\nГIаршгин курс, лавхIгин къалам, бакъ-моцI, цIваби, хIужубал – Гьормада загьирлъараб гIетIалдасан рижана.\nЖабраилгин Микаил, тIолго малайкзабиги БотIрода загьирлъараб гIетIалдасан рижана.\nкаранда загьирлъараб гIетIалдасан абуни, – анбияал, русулал, гIуламаал рижана, Жиги шугьадаалгин салихIунал гIадинал, ГIилмогун гIамал бугел гIарифунал рижана.\nБайтуллагь, Байтул-МагIмур, цинги Байтул-Мукъаддас, Дунялалда тIад ругел тIолго масажидалги, ТIолго масжидал рарал бакIалъул чIабаралги Мугъалда загьирлъараб гIетIалдасан рижана.\nкIиябго кьенсералда бараб гIетIалдасанги Бижана БетIергьанас МухIаммадияб уммат, – Муъминал, муъминатал – киналго бусурбаби, Ислам къабул гьабурал агьлу-щагьадатайни.\nГIиндузда загьирлъараб гIетIалдасан рижана Мажусиял, ягьудал, насраниязул рухIал, Гьезда релълъон жал ккарал мулахIхIидин, жахIидин, Мунафикъзаби гIадал, – гьезул рухIалгун цадахъ.\nХIатIазда загьирлъараб гIетIалдасан бижана Бакъбаккуда – тIерхьуда гьоркьоб бугебщинаб ракь, ракьалда бугебщинаб магIданияб махлукъат, Халкъалъул хIажат бихьун, гьебги загьир гьабуна.\nГьелда хадуб рахIманас МухIаммадил нуралда Ункъабго рахъалдехун балагьеян абуна.\nБалагьун халгьабидал, Хириясул нуралда Ункъабгоги рахъалда чIарал нурал рихьана.\nрасуласул ункъавго халифа гьел рукIана:\nабубакаргин ГIумар, ГIафанил ГIусман, ГIали.\nМагIнавияб-хIисияб халафаталъул амро Ункъасдаго тIобана, тIаде анлъго моцI рехун.\nЦингиги ХIабибасул хIакъикъияб гьеб нуралъ лъабкъоялда анцIазар соналъ тасбихI гьабуна, Гьелда хадуб, тIолалго анбияазул нурал, – ахIмадил нуралдасан гьелги загьир гьаруна.\nГьанжиги БетIергьанас МухIаммадил нуралде рахIматалъул балаялъ цойги балай гьабуна, Гьелдалъун ХIабибасул нуралдасан рухI бижун, рухIалдасан рижана анбияазул рухIал.\nЩивав аварагасул рухIалда загьирлъараб ГIетIалдасан рижана жив-живасул умматал.\nУмматун мархIуматун – МухIаммадил гьаб уммат Гьесул рухIалда бараб гIетIалдасан бижана.\nГIаламалъулго Халикъ жодее якъинлъидал, Жодой аслолъун ккарав ХIабибуллагьги лъайдал, лъаралда гIамал гьабун, тIолго рухIаз ахIана:\n«ла илагьа илла ллагь, МухIаммад – расулуллагь».\nГьелда хадуб аллагьас цо чирахъ бижанила, Жанисанги тIасанги матIугIан жиб гвангъараб.\nЖив дунялалде вачIун букIине бугеб хIалалъ МухIаммадил суратги бижанила хадубго.\nХалкъалда тIаса вищун, тIокI гьавурасул сурат, Босун, доб нуранияб чирхъида жаниб лъуна.\nЖиндир вижин камилав, камалатал тIорарав ТIагьал берцинаб сурат къиямалдаго чIана;\nкъадирасдаса нечон, гIодов чIезе кIвечIого, какилъ гIадин, вахъун чIун, адаб цIунизе лъана;\nМанлъулев чи гьечIого, гьабеян абичIого, Гьаб гIаламалъул Халикъ жинца кIодо гьавуна.\nГьеб чирахъалда сверун тIолго анбияазул арвахIаз тIаваф гьабун, нусазарго сон ана.\nЭлда хадуб аллагьас халкъалъулго рухIазде «МухIаммадил нуралде балагье», - ян манлъана.\nБалагьун бихьанщинаб гьесул лага халгьабун, Халикъас гIаламалъул гIамал-пиша бижана.\nБетIер бихьараб къокъа хулафаал гьаруна, Халкъалда гьоркьосанго салатIиналгун цадахъ.\nНодоялде бер щварав гIадилав амирлъана, Берал рихьарал чиги хIуфазаллъун лъугьана.\nкьунсрул рихьанщиналги накъкъащаллъун гьаруна, ГIиндул рихьаралазги хIакъаб къабул гьабуна.\n Къиям – вахъун чIей.\n Накъкъащ – накъищ бахъулел махщелчи.\nкIаркьаби рихьаралги гIукъалаал лъугьана, кIутIбузде бер щваралги вазирзаби лъугьана.\nМегIер бихьараб къокъа – хIакимзаби, тIабибал, кIал бихьарал абуни, кIалал кколел лъугьана.\nЩекъер-мукъулукъалде бер щваралин абуни, вагIза-насихIатчагIи, муазинал лъугьана.\nМегеж бихьаразулги мужагьидал лъугьана, Габур бихьарал чиги базаргабилъун ккана.\nкIигъуждул рихьарал чи – фурсанал сайяфаллъун, кванарабаб бихьарал хIажамаллъун лъугьана, когIабаб бихьаралги жагьилаллъун хутIана, кваранаб хъат бихьарал хазиначагIилъана.\nкогIаб хъат бихьаралги – кайяллъун, бахилаллъун, кIиябго хъат бихьарал сахаватал лъугьана, кваранаб тIасахъа койр бихьарал – тIаббахаллъун, квегIалъул анмалатал рихьарал – катибаллъун.\nкваранаб койрзул килщал рихьарал – хайятIаллъун, квегIалъул рихьаралги – хIаддадаллъун лъугьана.\nкерен бихьараб къокъа мужтагьидал рахъана, Мугъ бихьарал абуни, шаргIалъе мутIигIлъана.\n ГIукъалаал – гIакъло камилал гIадамал*  ТIабиб – тохтур*  Хвалчабаздалъун рагъулел, гьунар бугеллъун (палачал).\n ХIажжам – би чIвалев чи.\n ТIаббах – квен гьабулев чи (повар)*  Анмалат – килщал.\n Катиб – хъвадарухъан (писарь)*  ХаййатI – партал букъулев чи (портной).\n ХIаддад – маххул устар.\nТIагьал хьибил бихьарал гъазизаби рахъана, Чехь бихьарал абуни, загьидзаби лъугьана.\nНакаби рихьаралги – ракигIун-сажидунал, ХIатIал рихьарал чиги – чанахъаби лъугьана.\nГъоркьа хIатIал рихьарал рилълъине лебаллъана, рагIду гореб бихьичIел кочIохъаби рахъана.\nЩибниги жо бихьичIел – мушрикинал лъугьана, Мажусиял, ягьудал, насраниял гIадинал.\nрасуласул нуралде балагьиго гьабичIел, Гьеб къокъайин абуни, аллагьгун дагIбадана.\n«Дин» абурабщинаб жо эз гьереси гьабуна, аллагьал жал ругилан лагълъиялъе халкъ ккуна.\nХаликъасул къудраталъ дунял-гIалам бижана, Жиндир ирадаталда хIукму-къадар тIобана, ХIабибасул черхалде балагьи гьабуниги, Гьесул, цо-цо сан гореб, киназдаго бихьичIо.\nДунялалде жив вачIун, чIаго вугеб хIалалъги ХIакъикъияб куцалда киназдаго гьев лъайчIо.\nГьесде иман лъеялъул къадаралда горони, къадирас гьесий кьураб гьунар-къуватги лъайчIо.\n Загьид – дунял рехун тарав чи*  рукугI-суждаялдалъун, какал ран Аллагьасе гIибадат гьабулел чагIи*\n- ФАСЛО АЛЛАГЬАС АДАМ АВАРАГ ВИЖИ\nЦинги, БетIергьанасул гIалам загьир гьабизе азалалда тIобараб хIукму къадаралде щун, Халкъалъулго эменлъун адам гьави бокьидал, ракьалдехун аллагьас, вахIю гьабун, абуна:\n«Я ракь, Дица дудасан цо халкъ бижизе буго, Цоял – Дий мутIигIлъулел, цойгидал – гIасилъулел.\nДиде гIасилъараб къавм жужахIалде битIила, МутIигIлъарал абуни, алжаналде руссина».\nГьелда хадуб аллагьас, амро гьабун, Жабраил ракь босеян витIана, адам вижизе гIоло.\nамма ракьалъ абуна: «Мун дихъе витIарасул ТIадегIанлъиялдалъун, дица цIуни гьарула, Дуца босиялдаса дир дагьабниги къадар – къиямасеб къояца цIадул бухIи щезелъун».\nХIилмо тIокIав Жабраил, ракьалда гурхIел гьабун, ХIукмуги гьедин букIун, чIового нахъвуссана.\n«Дудалъун цIуни гьарун, цIадул бухIиялдаса ХIинкъун, ракь зигардидал дун хIайранлъун кканилан»,– ХIаяъ бергьун, Жабраил Бишасда цеве чIана.\nЦинги, Микаил витIун, гьесулги гьебго ккана.\nГьанжи ГIизраил малайк, лъабабилеб нухалда аллагьас амро гьабун, гьев рещтIана ракьалде.\nГьесдеги ракь зигардун, истигIазат гьабидал, Гьелда гурхIелги гьабун, амро тезе нечана.\n«Дун духъе витIарасул тIадегIанлъиялдалъун, Дун Жиндеги гIасилъун ццин бахъи щвеялдаса Дицаги гьарулила Гьесдалъун цIуни», - йилан, Манлъухъе ракьги босун, ГIизраил тIадвуссана;\nМугIрузул, авлахъалъул, хIеренабгин хъачIалъул, ЧIегIерабгин багIараб – батIа-батIа кьералъул, БатIа-батIа бакIалъа данде гьабураб ракьгун «Гьале БетIергьан», - илан Бишасда цеве чIана.\nЦинги Малакул-мавтас, Халикъас буюрухъ кьун, БатIа-батIаяб лъеца ракь буцун, хIарщ гьабуна.


Гъизилюрталъул ясал «ХIакъикъаталда» гьоболлъухъ\n22 декабралда «ХIакъикъаталде» рачIун рукIана Гъизилюрталъул №9 школалъул байбихьул классалъул цIалдохъаби. Редакциялъул хIалтIухъабазулгун лъай-хъвайги гьабизе, газета хIадур гьабулеб куцги бихьизе, мухбирзабазе цо-цо суалалги кьезе рачIун ругин жалин бицана гьезул мугIалим Сарат МухIумаевалъ.\nДагьаб цебе нижеца хIалтIизе биччанин «ГьитIинал мухбирзаби» абураб кружокилан бицана Саратица. Гьединлъидал жидеда ракIалде кканила кружокалъул гIахьалчагIиги рачун тIоцебесеб сапар магIарулазул миллияб басмаялъул редакциялде гьабизе.\nАнлъго яс йикIана гьелда цадахъ. Расулова Хадижат (5-б класс), Бадрудинова Умакусум (4-а класс), МухIамадшапиева Хадижат (4-а класс), Маликова Шариза (4-а класс), ГIабдуразакъова Аминат, ГIалихIажиева Мадина (4-б класс).\nЧIурканго ретIа-къан, намусго гIодореги къулун гIенеккун рукIана гьел редакциялъул хIалтIухъабаз жидерго хIакъалъулъ бицунеб куцалъухъ.\nЖавабияв секретарь МухIамадхIабиб МахIатIовас, жиндиего хасиятаб махсара-хочIги гьоркьоб речIчIизабун, бицана жиндирго хъулухъалъул хIакъалъулъ. РакIалде щвезабуна мунагьал чураяв инсуда цадахъ тIоцеве «БагIараб Байрахъалъул» редациялде щвараб къо. Киназего кеп щвана ГIабдулмажид Хачаловасулгун лъай-хъвай ккараб куцалъул хIакъалъулъ гьес бицараб мехалъ.\n- Редакциялъул жанахIалъув чанго чи вугоан хъарпуз кваналев. Гьезда гьоркьов вукIарав цояс: «Гьай, хIалчIахъад, мунгийищ нижехъе щвезе вилълъарав», - иланги абун, гьес квер босана дир. Гьев вукIана газеталъул жавабияв секретарьлъун хIалтIулев ГIабдулмажид Хачалов. Хадуб гьеб сапаралъул хIакъалъулъ сочинениеги хъван букIана, - ян бицана гьес.\nБетIерав редактор ГIумахан ГIумахановасги разиго къабул гьаруна редакциялъул гьитIинал гьалбал. Щиб лъалеб, гьезда гьоркьов газеталъул вукIинесев редакторги ватизе бегьулин абуна гьес.\nХадуб редакциялъул хIалтIухъаби Шамай Хъазанбиевалъ, Зульфия ХIажиевалъ, ПатIимат ГьитIиновалъ гIисинал гIолилазе бицана жалго редакциялде хIалтIизе рачIараб куцалъул хIакъалъулъ. РакIалде щвезабуна школалда цIалулеб мехалъго «ХIакъикъаталде» хъвадарараб куц.\nЦIалдохъабаз рикIкIана кучIдул. Бицана жидерго умумузул росу-ракьалъул хIакъалъулъ. Махражалда цIалана «Къулгьу».\nРукIана гьезул жидерго суалалги. Мисалалъе, гьезие лъазе бокьун бугоан, гьадинаб бигьаяб гуреб заманалда, цIакъаб, тIокIаб хIалтIи балагьизе лъугьинчIого, магIарул газеталда хIалтIизе рачIине сунца ниж гьесизаруралали лъазе. Гьединго гьабураб хIалтIуда рекъон, ракI разияб мухь щоладайин мухбирзабазеянги букIана гьез гьикъулеб.\nРедакциялда хIалтIаралъухъ, цогидал бахилаб мухь жакъа мухбирасе щолареблъи кин гьел гIисинал ясазда бичIчIизабилебали лъаларого дагьал ургъалилъе ккана нижги. Бугониги, махсара-хочIги гьабун, батIаго хIукуматалъ цIакъго къваридги гьаруларин ниж харжалъул рахъалъилан жавабги кьуна гьезие.\nДанделъиялъул ахиралда, редакциялъул рахъалдасан, цIалдохъабазе ва гьезул мугIалим Сарат МухIумаевалъе Баркалаялъул кагъталги кьуна.\nПрочитано 219 раз\tПоследнее изменение Вторник, 29 декабря 2020 10:30\nДругие материалы в этой категории: « ГIадамазе гIорхъи чIвана\tБагьабаз «хIанчIулеб» буго »


Академик Шамил ГIалиевасда республикаялъул бетIерас тIоцебесеб иргаялда кIвар буссинабизе кколел суалал щалин гьикъарабго, гьес кьун букIана киналго академикаца кьолеб гIадаб жаваб - лъайкьеялда тIад хIалтIизе кколин. КIиабилеб суал щибан гьикъани, кIиабилабги гьеб кIикъоабилебги гьебин абуна Шамилица. Лъайкьейгун культура борхичIого щибниги нилъеда экономикаялъулъги, нухмалъиялъулъги, гIумру цебе бачиналъулъги гьабизе кIоларо.\nАмма гIадатияб халкъалда гьикъарабго анцIгоясдаса микьгоясниги абила улкаялъул аслияб гIузру бугин коррупция, ришватал, бюджет бикъи абун. Амма гьелго анцIгоясдаса микьгоявги ватула рес санагIалъи ккаралъуб жидецагоги бикъарал, ришват босарал яги кьурал чагIи. Щай гурелъул пачалихъалъул система росдал колохъа Кремлиялде щвезегIан ккун буго гьеб коррупциялъ. Улкаялда бищунго щулияб ва чан тIалъи хисаниги хисичIого цоцахъе кьолеб вертикаль буго коррупциялъул. Гьелъул шартIазда хIалтIичIони чи бакъалда хутIулев вуго. ГIадамаца рагIирекъеялъе гьеб аслияб квешлъи бугин абуниги, къеркьохъаби рихьулел гьечIо гьеб коррупция абураб тушмангун. ВукIана цо Сергей Магнитский абурав чи вагъарун, живго чIвана туснахъалъув, коррупция чIаго хутIана. Коррупциялъ гьесул мисалалдалъун лъазабуна кинаб букIинеб къисмат жинда квер борхарав чиясул абун. Гьелъ кантIизарун ратила хутIаралги.\nГьел ришватазулги бюджет бикъиялъулги абуни, росе абе гьез гьел мерседесалги, рай абе гьундулги, нахъе лъе абе гIарац-меседги. Гьеб бацIцIадабищ бугеб хIарамабищ абураб жо чIезаби захIматаб суал буго, батIаго гьаб хъвалев дунги цIалулел нужгицин малаикзаби гуро, щивасул батула жиндирго "косяк". Гьезие ихтияр кьела жидеего санагIалъаби гьаризе, Россиялдаги, хIатта къватIир улкабаздаги рукъзалги магIишатги босизе.\nРекъон гьечIо 80 проценталдаса тIаде дотацияз хьихьараб республикаялда, улкаялда бищунго дагьаб харж гIадамазул бугеб Дагъистаналда жинца росарал ришватазулги бикъараб гIарцулги къадар халкъалда цебе гьурщизе, гьезда бихьизабизе. Бегьуларо гьедин живго инжит гьавизе нус-нус азаргоялда ругел сагIтал, миллионазул багьаяб ретIелги ретIун гIадамазда цебе. Гьел руго жанир ругел комплексазул гIаламат. Гьелъул магIна буго жиндир мукъсанлъи бечелъиялъ камил гьаби.\nГьелъ ракIалде вачIинавулев вуго "гьитIинаб мехалда язихълъуда вукIарав, салул авлахъалда лъим гьечIолъиялъ варанидул кIушалъ бер-кIал чурулев вукIарав гIарабияв, хадуб бечедаб ирсги щун гьаглъун гIарцул къандалъаби гьаризе, ва черхалда алмазалъулгун меседил ретIел букъизе жувай".\nДунялалда бищунго гучаб ва бечедаб пачалихъалъул бетIер Барак Обамада тIад рагIула гьев цIунулев чияс сайгъат гьабураб 300 долларалъул багьа бугеб сагIат. Гьеб Баракил тIоклъи гуро, гьеб буго пачалихъалъул ва халкъалъул менталитет. РетIа-къаялда балагьун Обама Рутул яги ЦIунтIа районалъул бетIерасадаса мискинав вуго. ТIаде жоялъе нилъер киналго гIарац ва бечелъи гьурщулел чагIи руго цо капек жидер гIакълуялъ, бетIералъ гьабичIел, гьелъул гIаксалда бюджеталдаса бикъарал.\nГьаб макъалаги цIалун цо хIелхIелалъул, хIиллаялъул, яги ришваталъул нухда тахбакI босарав, Адаллоца абухъе, ламурица абила "гьав чиясул жахIда ккун буго бечелъиялда, гьав щив гIадамазда бугьтанал лъезе" - ян. Гьедун абизе кIола гьечIо жахIда, ракIгурхIи гурони.\nБахчун щай, руго дир жахIда гуро, рухIдаллъи бугел бечедал чагIиги. Жидер гIакълуялъ, гьунаралъ, захIматалъ боцIиги данде гьабурал, пачалихъалъе налогалги кьолел, рес гьечIезе кумекги гьабулел, Аллагьасда ва гIадамазда цере рацIцIадал. Россиялда ругел киналго миллиардераздаса цохIо чи рагIула жиндир бетIералъ миллиард доллар данде гьабурав - Евгений Касперский абурав программист. Дунялалда хIалтIизабулеб буго гьесул компьютералъул вирусал риччалареб, информационияб хIинкъигьечIолъи цIунулеб программа. Кин жахIда ккелареб гьеб бетIералда? Цойги рагIана машгьурав Америкаялъул миллиардер Генри Фордида гьикъун бугила судияс:\n- Дуца бице, мистер Форд, мун лъайгьечIев, цIаличIев чи рагIула...\n- Вуго, хIурматияв, гIемер гIакъилавги гьечIо дун...\n- Кинха дуда гьедигIан кIудиял ишалги, миллиардаца гIарацги данде гьабизе кIвараб?\n- Дир цо тIокIлъи буго, хIурматияв, дица кидаго иш кьола дидаса цIикIкIун гIелмуги гIакълуги бугев чиясухъе гьабизе ва гьезие шартIалги гIуцIула, – ян абун буго Фордица.\nГьелъулъ букIана бечелъи Генри Фордил. Нилъер гьанир гIелмугун гIакълу бугелги рагIдукь тун гIемерисеб мехалъ гIабдалзабаца кколел руго тахбакIал. Гьез бикъулеб буго бюджетги, босулеб буго ришватги, тIаде жоялъе тIохде рахъун бихьизабулеб буго гIаламалда жидеца кигIан бикъун бугебалиги. Гьелда релълъараб букIинарищ гIумруги?\nЖамгIияталъ абулеб гьечIо гьезда щалали гьел тахбакIал ккурал гIадамал, гьезие рекъараб буго бачунеб бакъан. Гьале доб классикас абураб "тIарада - жагьиллъи, ахада - бецIлъи".\nАвторасул пикругун Эркенлъи Радиоялъул пикру дандеккечIого букIинеги рес буго.


Тагьар тачIав дакъачIин оьлурккусса дур\nВакцинация / Здравоохранение / Передовая\nАвтор: ilchi · 09.07.2021\nМахъсса ппурттуву щала билаятрайгу, жула Дагъусттаннайгу цIуницIакул сукку хьусса\nкоронавирусрал инфекциялул тагьар тачIав дакъачIин захIматсса ва оьлурккусса дур.\nЖула дянивату ва цIуцIаврил бигьанма зехлай бур дустал, гьалмахтал, уртакьтал, мачча-гъанми. Зехлай бур, цукунчIавсса личIишиву дакъа, заэвмигу, загълунмигу. Утти ва азар диялну жагьилгума хьуну дусса дур, яни ванил къашавайминнал дянив ххишала хъанай бусса бур оьрмулул жагьилсса инсантал, хIатта мюрщиссагума.\nХIакьинусса кьини республикалий бур коронавирусрал инфекциялия буруччаву мурадрайсса вакцинартту буллалисса 83 пункт тIивтIуну.\nЦIанакул сайки циняв азарханарду бувцIуну бур коронавирусрал азарлувтурал. Гьарца чулуха кумаг бан хъирив лаллай бакъар хIакинтал, медициналул зузалт, специалистал.\nМунийн бувну «Илчилул» редакциялулгу, редколлегиялулгу цIанияту жу лабизлай буру жула цинявппагу буккултрайн, лакрал агьалинайн. ЦукунчIав биччи бакъа мабикIару, дувара мюхчаншиву гьарца чулуха!\nМедициналул аралул ца яла хьхьичIунми, чантI увкуми ва за кIулми минахуртурал тIимунийн бувну, ва цIуцIаву хъин дан шайсса дарув-дарман ттигу бакъасса бур, къабикIантIийгу бусса бур му ччя-ччяни!\nЦалсса так ца бур му цIуцIаву дайщун дан шайсса, диян къаритансса чаран – вакцина баву!\nСсахчIав къабурувгун, интернетрал лагрулий ччи-ччинал ччи-ччикун ппив буллалисса лайсал хавардугу лакъаласлай, сайки диверсиялул ххуллий ишла буллалисса кунмасса «дакI цIуцIи насихIатирттахгу» вичIи къадирхьуну, чара бакъа бувара вакцина – яхъанахъира бурувччуну!\nВакцина бувну ивкIусса инсан ттун ттинин къаккавккунни цаягу. Коронавирусрал инфекциялуща ххассал бан къавхьуну литIлатIисса инсантурал ккал тIурча, дур фронтраясса сводкартту куннасса. Цукунссар яла дикIайсса инсан бакIрай ацIан ансса барашинна!?\nСегодня прошло открытие медицинских центров Минобороны для лечения пациентов с COVID-19 (видео)\nСледующая публикация ЦIанасса гъарал – ялунсса дарс\nПредыдущая публикация Выставка «Золотой фонд РГО» открылась в Махачкале.


«МагIарул игитасул» кьурди гьабизе лъалищ нужеда?\nМахIачхъалаялда буго «ВатIан» абураб кьурдухъабазул фольклорияб ансамбль. Нужер гIемерисезда рагIунги телевизоралдасан рихьунги ратила гьенир кьурдулел гIисинал васалгун ясал. Гьеб ансамблялъе нухмалъи гьабулеб буго ГIали МухIамадгIалиевас.…\nГьитIинав «Палугьанасул» кIудияб «ВатIан»\nДОСЬЕ: ГIали МухIамадгIалиев гьавуна 1961 соналда Гумбет районалъул ЛъаратIа росулъ. КватIичIого гьесул хъизан гочана МахIачхъалаялде. ЦIалана тахшагьаралъул №38 школалда. Хадув цIалана МахIачхъалаялъул культпросвет училищеялда. ХIалтIана…\nАвар театралъ нуцIби рагьана\n20 октябралда Авар театралда рагьана иргадулаб 87-абилеб театралияб сезон. Гьеб тадбир театралъул хIалтIухъабаз байбихьана, жиндир цIар театралъе кьурав, ЦIадаса ХIамзатил памятникалда цере тIугьдул лъеялдаса. Къасиялдехун…\nИсанаги хъвана диктант\nЩибаб соналъул 21 октябралда кIодо гьабула Дагъистаналъул мацIазул ва маданияталъул къо. Гьелда хурхун тIоритIула батIи-батIиял тадбирал, дандеруссинал. ЛъикIаб гIадатлъун лъугьун буго, щибаб соналъ, гьеб байрамалда…\nИсана ДАССРалъ 100 сон тIубаялда цадахъго тIубараб гIасру ана Дагъистаналъул комсомолалъул тIоцебесеб учредительнияб съезд тIобитIаралдасаги. Гьеб тIобитIана 1921 соналъул 16 маялда. Гьениб тасдикъ гьабуна гIолилазул…\nХасалида дандчIвай гьабизе хIадур руго\n27 октябралда Сергей Меликовасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб Оперативияб штабалъул данделъиялда бицана хасалиде республика хIадур букIиналъул хIакъалъулъ. - Киналго рукъазабахъе хинлъи кьунин абураб баян бачIаниги, гьелда…\nПремьерги довго, масъалабиги гъолго\n28 октябралда тIобитIана ДРялъул Халкъияб Собраниялъул сессия Сессиялъул байбихьуда Халкъияб Собраниялъул депутатаз хIукму гьабуна Сулейман Керимовасул мандат Малик Баглиевасе кьезе, хадур цо-цо бакIазде мировой судияллъун…\nБеричаб тIабигIат, лъикIал гIадамал\nБатIи-батIиял хъулухъазда хIалтIулаго, дун жаниве щвечIеб къанагIатабги магIарул росу хутIичIо. Гьел руго цоязда цоял релълъинчIел, жидерго хаслъи, магIишат-яшав, къисмат, тарих бугел. Щибаб росдал ракьалда руго…\nБицун божичIел, бихьун божизе ккола\nПандемия байбихьаралдаса нахъе Дагъистаналда коронавирусалъ унтаразул къадар 55000 чиясдасаги цIикIкIун буго. 26 октябралда республикаялда коронавирусалъ унтун вуго 154 чи, больницаялдаса рокъове виччан вуго 115-яв, больницаялда…


ВахIшичи кIиго соналдасан ккуна\nКаспийскиялдаса микьго сон барай ясалда зулму гьабурав чи ватана Лаваша районалдаса\n18 октябралда цIех-рехалъул идарабаз ккуна 2018 соналда Каспийскиялдаса Калимат ГIумарова чIварав чи. Гьев ватана Лаваша районалдаса, 1984 соналда гьавурав МирзагIалибахIандов МухIамад. Жинцаго гьабураб такъсиралъе гьев мукIурлъанин бицана республикаялъул цIех-рехалъул идарабаз.\nСурав босулелъул, МирзагIалибахIандовас кьурал баяназда рекъон, микьго сон барай Калимат ГIумарова гьес йикъун йиго эбел-инсухъа гIарац бахъизе къасдалда. Гьеб мурад тIубачIеб мехалда, хIалги гьабун, чIван буго гьес квергIанасеб лъимер. Лага-лага батIа гьабураб Калиматил жаназа батана 2018 соналъул сентябралда цо рахънибе жанибе рехун. Гьей тIагIаралдаса бан букIана кIиго моцI.\nЧед босизе тукаде эбелалъ йитIарай Калимат нахъ юссине кватIидал, телефоналдасан ясалъ жаваб кьоларо. РахIат хварай эбел йортула къватIие, ясалъул хIакъикъат цIехезе. Амма гьелъул хIасил ккечIо. Яс тIагIана. Гъаримай эбелалъул рахIатги макьуги сверана гIазаб-гIакъубаялде («Кие арай дир, Калимат? Дир чохьол лъимер, дир гьитIинай яс!»).\nПикрабаз, ургъелаз ракI ссуссун балей, тату хун эбелги гIагарлъиги бугеб мехалъ, яс йикIуна аскIобго бугеб минаялъул подвалалъуй, ягъзинав хIалихьатица жаний тIамун. Сундуе? Эбел-инсуца яс чIаго нахъе кьуралъухъ гIарац кьезе гIоло. Цебеги чанго нухалъ нилъеда рагIараб, амма ракьалдаса тIагIинабизе кIвечIеб инжитаб, вахIшияб къасд. ГIарац щолареблъи бичIчIарав гьес, йикъун ункъо къоялдасан чIвала микьго сон барай Калимат ГIумарова.\nГьединаб буго нижехъеги информалатаздасан щвараб баян. Социалиял сетазда лъун бугеб, жинцаго гьабураб вахIшияб такъсиралъе гьев мукIурлъулеб видеоялъухъ балагьун хадур, цо-цоял гьелда божана, цогидал божичIо. ЦIакъго бигьаго мукIурлъулев вугин жиндирго такъсиралъе, хIал гьабун тIаде босизабун букIин бихьулеб бугилан, щакдараби рижана цо-цо чагIазул гьеб хIужаялда хурхун. Лъаларо, букIарабищ гьедин хIакъикъаталдаяли, амма гьабсагIат гьев жанив лъун вуго. Унеб буго цIех-рех, бакIарулеб буго материал, лъазарулел руго хIужаби, нугIзал.\nКалимат ГIумаровалъул эбел-инсуца гIумру гьабулеб минаялда цебе 20 октябралда Каспийскиялда букIана гьитIинабго данделъи. 50-гIанасев чи вачIун вукIана къварилъиялда ругел ясалъул гIага-бажаразе ракI-макI гьабизе, зигара базе яги сихIкъотIун аскIор эхетизе. Калиматил кIудияв эмен МухIамадзагьир ГIумаровас гьениб абуна ахир гьединаб ккеялъе гIайиб низам цIунулел хIалтIухъабаздаги бугилан.\n«Калимат тIагIараб тIоцебесеб къоялъго тIаса-масаго гьабунин абизе бегьула гьез жидедаго тIадаб иш. Дица гьезда абулеб букIана щибаб рукъалъул подъезд, квартира, подвалазухъ киса-кибго чIухь байилан. Амма гьез дир гьари гIадахъ босичIо», - ян бицана чIварай ясалъул кIудияв инсуца.\nКалиматил гIагарлъигун дандчIвазе рачIун рукIарал жамгIиял хIаракатчагIазги загьир гьабуна гьебго пикру. Низам цIунулел хIалтIухъабазул тIаса-масагояб хIалтIи гуребани, яс чIаго кодое щвезеги рес букIанин абуна гьезги.\nГьединго ясалъул гIагарлъи тIад рекъечIо Калимат чIварав хIакъикъаталдаги гьанже низам цIунулез ккурав чи вугодайилан щаклъигун гаргазе лъугьарал чагIазда. Такъсирчи гьев вукIиналда жидер кинабгIаги щаклъи гьечIилан гIаммаб пикру загьир гьабуна гьез. ЖамгIиял церехъабаз, гьединго абуна Калиматил гIагарлъиялъе, узухъда, бокьун бугин гьев иман къосарав чIвадарухъанасе тамихI жидецаго гьабизе. Гьезухъе кодове кьунани, жамгIияб судги гьабун, тIубалаанин гьез гьесул къваригIел.\nГьебго тIалаб гьабулеб буго гIадатияб халкъалъги. Киназго ракIалде щвезабуна 1997 соналда Буйнакскиялда ккараб лъугьа-бахъин. КъватIисел пачалихъазде хирияб багьаялде лугбал ричизе гIисинлъимал рикъулел рукIарал бихьинчиги чIужугIаданги, шагьаралъул аслияб майданалдеги рачун, тIаде нартги тIун рухIана 1997 соналъул 4 марталда.\nКалимат ГIумарова чIварав МирзагIалибахIандовасеги гьединабго тамихI гьабизе кколин тIалаб гьабуна соцсетаздасан халкъалъ. Гьеб пикруялда тIад рекъана хутIарал магIарулалги. Амма гьесие пачалихъалъул къануналъ гьабила тамихI. Жеги Аллагьасул диванги цебе бугелъул…\nДругие материалы в этой категории: « ЦIияб портги ччугIил консервазул заводги\t«РачIа Алмахъалдасан байбихьизе» »


Кколеб куцалда чиясул къимат гьев хун хадуб гурони гьабуларин абула. БитIараб бицани, чIаго вугеб мехалда цониги нухалда ракIалде ккунго букIинчIо сундухъдай ТIайгиб ТIолбоевасе Россиялъул БахIарчиясул цIар кьурабилан. ТIадежоялъе, гьеб гьесда жиндаго гьикъизе ресги букIана.\nТIайгиб цеве гIемер щолаан нижер редакциялде, гьудулгьалмагълъиялъухъе, ракьцоязухъе. Амма дида гьев цониги бакIалда интервью кьолев, яги «гьале дун» абун, цеве кIанцIолев вихьун вукIинчIо. Лъимадул гIадаб гьимиялъул, гIодобе биччараб хасияталъул чи вукIана гьев. Гьедин- лъидал жиндирго гьунаразул хIакъалъулъ жинцагоги бицунеб букIинчIелъул, дицаги цогидазги ТIайгиб къабул гьавулаан гIицIго Бурятиялда гIумруги гьабулев, МухIамад ТIолбоевасул вац гIадин.\nГьанже къадаралде щведал, Бурятиялдаса гьалмагъалъ, зигараги бан, интернеталдасан рехун бачIана дихъе ТIайгибил хIакъалъулъ хъвараб макъала. БитIараб бицани, дагьалъ намуслъизеги бачIана – ракьцоясул хIакъалъулъ гьениб хъвараб жо цебего лъалеб букIараб ххвелги гьабун чIана дун.\nГьениб бицунеб буго 1995 соналда ТIайгибица цо вертолёталъул хIалбихьулаго, кутакалда гьури пулеб бакIалдеги ккун, гьелъухъа бажарун гьечIила гьаваялде бахине. Гьеб бакIалда гъоркь абуни букIун буго гIадамаз гIумру гьабулеб Каменка посёлок. Гьединлъидал нагагь вертолёт бортани, гIадамазе къварилъи ккеялда хIинкъи букIун, мугIрул ругеб рахъалде бачун буго гьес гьеб. Гьедин магIарда вертолётги тункун, цадахъ вукIарав лётчикги хун, ТIайгиб чIаго хутIун вуго.\nГьелдаса чанго сон индалги такраралъун буго гьединабго хIужа. ТIайгибицаги гьесулгун пишацоязги хIалбихьи гьабулеб мехалда истребителалъе жагъаллъи ккун, гьелдаса къватIире кIанцIун, нужго хвасар гьареян лъабцIулго команда кьун буго. Амма ТIайгиб разилъун гьечIо. Ахирги гьесухъа бажарун буго истребитель рещтIинабизе.\nГьес хIалбихьиял гьарун руго истребителазулги, ракетазулги (кинабниги 50 батIияб тайпаялъул).\nГьел хIалбихьиязухъ 2007 соналда гьесие кьуна Россиялъул БахIарчи абураб цIар.\n1985 соналдаса нахъе Бурятиялда гIумру гьабулев вукIарав ТIайгиб Халкъияб Хуралалъул депутатлъунги кколаан.\nБурятиялда ругел гIадамазда ТIайгиб ТIолбоев кин ракIалда чIаравали бицунеб буго нижеца гара-чIвари гьабурал цо-цо чагIаз.\nТуяна Ракшаева (гIезегIан соназ МВДялдаги хIалтIун, гьанже хIалхьиялда йиго):\n- Дун паспортазул столалда хIалтIулеб мех букIана. Цо къоялъ вачIана ТIайгиб жиндирго ракьцоял, дагъистаниялги рачун. Кавказалъул чагIаздехун цIакъго квешаб бербалагьи букIана гьеб заманалда улкаялдаго – 1990-абилел соналха. Гьединлъидал шагьаралда тира-сверулеб мехалда милициялъ гьезда документал рихьизарейин абулеб букIун буго. Бурятиялда, лъилниги тIадкIалъай букIунаредухъ, дуца гьазие прописка гьабеян гьарана ТIайгибица дида. Вагь, гьелги къватIиса рачIарал чагIи гурел, РФялъул гражданаллъидалин, тамашалъана дун. Гурин, гьезие квалквалал ккезе рес бугин, кумек гьабеян чIана гьев нахъеги. Щиб адресалдагIагиха гьезул хъвай-хъвагIай гьабилебин гьикъана дица. Жиндир рукъалъул адресалда гьабеян абуна гьес. Гьеб хIужаялъ кутакалда асар гьабуна дие. Жиндирго тухумкьибилалъулгицин гурел, гIицIго Дагъистаналдаса чагIи абун гурони, чияр чагIазе жиндирго рокъоб прописка кин гьабизе бегьулебали бичIчIулеб букIинчIо дида. Амма гьанже лъалеб буго ТIайгибица гьеб, батIияб хасияталъул чи вукIиналъ, гьабураб хIукму букIараблъи.\nДир рос хIалтIулеб спортшколалда ТIайгибил хIурматалда зама-заманалдаса боксалъул рахъалъ турниралги тIоритIулаан. Гьединлъидал дунги унаан гьезухъ балагьизе. Амма ТIайгиб вихьизе бокьилаанха нужеда гьенив – гIадатияв чи гIадин, жиндир гуреб, цоги батIияв чиясул хIурматалда гьеб турнир гьабулеб хIалалда вукIунаан гьев. Гьединав, кигIан дагьабгицин чIухIа-къулиялъул асар гъорлъ гьечIев инсан дида цоги лъаларо.\nДагьаб хадуб нижеда ракIалда буго ТIайгибил гьудулзабиги, лъале-хъвалелги данделъун, гьев ракIалде щвеялъул къо тIобитIизеги.\nХаледдин Сулейманов, Бурятиялда гIумру гьабулев Азербайжаналдаса бизнесмен (1995 соналда авиакатастрофаялде ккарав ТIайгибие вацас гIадаб хъулухъ гьабунин Халеддиницаян бицана Бурятиялдаса чагIаз. Амма живго Халеддиние бокьичIо гьелъул хIакъалъулъ цIар бахъизе):\n- ТIайгибилгун дир гьудуллъи ккана лъеберго соналъ цебе. Дун МВДялда, гьев авиациялъул заводалда хIалтIулев вукIана. Рукъзалгицин цого тIалаялда руго нижер, цоцахъе рагьухъе букIунеб гIаммаб нуцIаги буго.\nДида гьезул кинабго гIагарлъиги лъала, кутакалда лъикIал чагIи руго.\nТIайгиб гIадамалгун хIеренав, хIалтIуда къвакIи бугев чи вукIана. Гьединлъидал дица гIемер абулаан гьедигIанго хIалимлъизе бегьуларилан. Жив Россиялъул БахIарчи вугин абун гьеб бихьизабулев чиги вукIинчIо гьев. Гьеб цIар кьураб мехалда дица гьесие махсара гьабуна телефоналдасан, Путинилгун бачараб квер диеги бокьун бугин бачине, гIебеде щвезегIан чуругейин абун. Велъулев вукIана.\nЦо заманалда ТIайгибица ахIун бачIана жинда гьаниб чIалгIун бугин, Улан-Удэялде бокьилаанилан. Гьединлъидал дица вас витIана Москваялде гьесда хадув. ТIайгиб гьеб мехалда жиндирго гьудуласул дова вукIана. Амма ракIалдаго гьечIого гьев цIидасан больницаялде ккана. Васги Улан-Удэялде вачIана нахъвуссун. Цинги ТIайгибил яцалъ абуна гьанжеялдаса хадув жидеца гьев Дагъистаналде вачинин.\nДица абулаан ТIайгибида гIелин воржаравщинав, гьанже хIалхьи гьабизе заман щун бугилан. Гьимизеги гьимун, квер хьвагIулаан гьес, жеги цо-кIиго соналъги воржун, чIелилан. Зобалаздаса хирияб жо гьесие букIинчIо.\nХваниланцин кколаро дида гьев. Щайгурелъул лётчикал холаро, гьел зобалазде роржун уна.\nДругие материалы в этой категории: « ЦIадаса ХIамзатил васги Расулил вацги


Америкаялъул пачалихъияб департаменталъ хIукму гьабун буго «Имарат Кавказа» абулеб экстремистияб къокъаялъул нухмалъулев Кебеков ГIалиасхIаб халкъазда гьоркьосел террористазул сияхIалде восизе. «Эркенлъи» радиоялъулгун букIара гара-чIвариялда Дагъистаналдаса журналист ва политолог МухIамадов МухIамадица Кебеков гьеб сияхIалде восиялъ кинаб букIаниги хиса-баси лъугьинабуларин, гьев гьадингоги интерполалъ цIех-рехалде лъазавурав чи вугилан лъазабулеб буго.\nХалкъазда гьоркьосел террористазул сияхIалде восун хадуб Кебеков ГIалиасхIабилгун кинал рукIаниги гьоркьолъаби гьаризе гьукъун буго Америкаялъ жиндирго гражданазе. Кебеков Имарат Кавказалъул нухмалъуде вачIун лъагIелгIан мех ана. Гьесдаса цебе экстремистияб къокъаялъе бетIерлъи гьабулев вукIана чачанав Доку ГIумаров.\nКебеков гьеб сияхIалде восиялъул гIиллабазул цояблъун бихьизабун буго Америкаялъ гьес «Имарат Кавказа» «Аль-Каидаялъе» мукIурлъулеб бугин интернеталдасан лъазаби. Гьединго гьесул буюриялда рекъон чIванин Дагъистаналдаса СагIид Афандийиланги лъазабулеб буго цолъарал штатазул департаменталъ.\nДагъистаналдаса журналист ва политолог МухIамадов МухIамадица рикIкIунеб буго Америкаялъ Кебеков цебехун рехасараб сияхIалде восиялъ тIаде батIияб жо щибниги кьезе гьечIилан. Журналистас бицухъе Кебеков интерполалъ халкъазда гьоркьосеб цIех-рехалде лъазавун вуго, гьединлъидал кинаб улкаялда ватаниги, кквезе щваниги гьев терорист хIисабалда, тамихIалде цIазе ккола ва Россиялъул хасал идарабазухъе кьезе ккола. Гьединлъида тIадеги гьесде данде Америкаялъ кинал рукIаниги санкциял лъазариялъ батIияб жо щибниги хисизабизе гьечIо.\nГьединго МухIамадовас абуна ахираб заманалда Имарат Кавказалъул иш нахъе кколеб бугила, гьезул къуват лъугIун ине бугин абизе бегьулилан.\nМухIамадов МухIамад: «Имарат Кавказалъул иш нахъеккеялъе гIиллалъун буго ИГИЛалда хадур унезул къадар цIикIкIунеб букIин. Гьаб сагIат имараталъул иш квеш ине буго гьезул кьеразулъ ругел, гьезул идеологиялъул рахъ кколел гIадамал дагьлъун ва дагьлъулел рукIиналъ. Ахираб соналъ экстремистазул кьеразулъ ИГИЛ кутакалда машгьурлъулеб букIиналъ Кавказалдаса гIемерав чи гьелгун цадахъ вагъизе ун вуго. Дагъистаналда къуваталъул идарабаз изну гьечIого яргъидгIуцIаразде данде къеркьей цIикIкIинабиялъги Кебековасул къокъаялъул чIаголъи хвезабулеб буго. 2007, 2008, 2010 -12 саназ гьезул букIараб гIадаб жигараб багъа-бачари гьечIеблъи бихьулеб буго».\nГьединго МухIамадов МухIамад рази гьечIо цо-цо экспертаз гъоркьисала сон Дагъистаналда цIакъго гIодобе биччараб букIанин абиялдаги. Гьес лъазабулеб буго гъоркьисала чIахIи-чIахIиял террактал гьаричIониги, цересел саназде дандеккун дагьаб гIодойбиччараблъун букIаниги, Дагъистаналда изну гьечIого яргъидгIуцIаразулгун рагъ-кьал гьоркьоса къотIунго букIинчIин. Гьелъул хIасилалда, республикаялъул жанисел ишазул министрас кьурал баяназда рекъон 2014 соналъ, 161 экстремист чIван вугилан. Гьединго гIезегIан рукIанила низам цIунулезде тIадекIанцIиял гьариялъул хIужжабиги, гьезул хIасилалда 103 къуваталъул идарабазул хIалтIухъан чIван вугилан. Терроризмалде дандечIарал низамалги лъазабичIеб заманго гIемер букIинчIила республикаялда, цебе-цебе киданиги гьеб лъазабун букIинчIеб гIадал мухъалгицин кканила гьезда гьоркьорейинги абун, Хунзахъ мухъалъул мисал бачана экспертас. Амма гьеб гъоркьисала букIараб дагьабниги гIодойбиччай исана Дагъистаналда букIинчIого букIине бегьулиланги рикIкIунеб гьес.\nМухIамадов МухIамад: «Гьаб сагIат цIакъго хеккого буго исана сон Дагъистаналда кинаб букIинебали абизе. Гъоркьисалалде дандеккун исана терризмалъулаб багъа-бачари гьаниб цIикIкIинеги бегьула, щай гурелъул хасал идарабаз лъазабулеб буго ИГИЛалда рагъулел рукIарал Дагъистаниял тIад руссине бегьулин абурал баянал ругилан. Хас гьабун гьелъие гIоло лъазабун буго Буйнакскалдаги Хасавюрталдаги цойгидал мухъаздаги терроризмалде данде чIараб низам. Гьел тIад руссун рачIаразда хадуб халкквеялъе ва гьел тIатинариялъе гьабулеб хIалтIи буго гьеб низам цIунулез».\nГьединго журналист МухIамадов МухIамадица рикIкIунеб буго экстремистиял къокъабазул чIаголъи дайги цIакъ дагьлъизе ккани гьезулгун къеркьей къуваталъулал ва гражданиял къагIидабиги цадахъ хIалтIизарун гьабизе кколилан. Гьаб сагIат къуваталъулал къагIидаби цIакъго цIикIкIун хIалтIизарулел ругила, гьелъ гражданиял идарабазе экстремизмалде данде хIалтIи гьабиялъе кIудияб санагIалъибахъи, гьабулеб бугила.\nГьелъие нугIлъи гьабулила жанисел ишазул идарабаз цохIо гъоркьисала вагьабиял хIисабалда хасаб сияхIалде 6 азаргогIан чи восун вукIиналъ. Гьеб сияхIалде гIадамал букIине кколедухъ хIалтIиги гьабун, унго унгоги вугищ гьев чи экстремистазул рахъкколев чийилаги тIатинабун гьабуларила. Вагьабиязулин рикIкIунел мажгитаздеги рачIун бокьараб мехалда рачун гьениса цере ккарал гIадамалгун, гьезул килщазул расеналги, сураталги рахъун, гIадамал инжит гьарулеб къагIидаялъ хIалтIулила хасал идараби. Гьез гIадамал дагьалги цIакъ гьезде данде чIолел ругила, гьезул хъачIаб ва лъавукъаб хIалтIуца гражданиял идарабазе квалквал гьабулеб бугила гIадамазда гьоркьоб букIине кколеб бичIчIикьеялъул хIалтIи гьабизе.\nТерроралде данде къеркьезе халкъ ахIана\nХIакимал хадур цIазе бегьулев "рохьилав"\nГучучгIалиевасе диван Ставрополалда гьабулеб буго\nЧIегIерал байрахъазде гъоркье унел...


Чачаналъулгун Дагъистаналъул гIорхъода ккараб дагIбаялъе гIилла щиб?\nГъизляралда гIагарлъухъ ккараб дагIба-рагIи киназдаго рагIун батила. Шукру Аллагьасе, би тIечIого рорчIана. Питнаялде иш ккана «Чачан Республика, Шелковский район» абураб хъвай-хъвагIайги тIад гьабун, хасаб игIлан шагьранухлул рагIалда чIваялъ. 11 июналъул сардилъ гьеб нахъе бахъана дагъистанияз. Гьелъул хIакъалъулъ рагIидал, ЧРялъул парламенталъул председатель МухIамад Даудовасул («Лорд») бетIерлъиялда гъоркь Дагъистаналде бачIана ОМОНалъул цо къокъа ва добго бакIалда эхетизабуна игIлан. Даудовас лъазабуна, «жидерго ракьалда бокьараб гьабизе ихтияр бугин» абун. Гъизляралъул дагъистаниял гIажаиблъизаруна гьеб лъазабиялъ. Гьезда лъалебцин букIун гьечIо игIлан чIвараб ракь чачаназул кколеблъи.\nГьеб лъугьа-бахъиналъул гIахьалчи, ДРялъул НКОялъул координациялъул советалъул председатель ва жамгIияб комиссиялъул член Шамил Хадулаевас дида бицана, дагIба жеги хIалуцинабизе ва кьал ккезабизе хIаракат бахъулел гIадамалги камун рукIинчIин. Гьенире щвана ДРялъул бетIерасулги хIукуматалъулги администрациялъул нухмалъулев Владимир Ивановги, ДРялъул МВДялъул министр МухIамад ГIабдурашидовги, транспорталъул ва нухазул магIишаталъул министр Ширухан ХIажимурадовги. БукIана гьениб нилъер ОМОНги.\nГьенир рукIаго, М. Даудовас бадибчIвай гьабун буго Гъизляр районалъул бетIер Александр Погореловасе: «Сонисеб лъугьа-бахъин ккелароан, районалъул гIадамазда бичIчIизабун букIарабани, гьаб ракь чачаназул бугеблъи. Гьелъие гIоло тIоритIизе кколаан жамагIатазул дандеруссинал, районалъулги росабазулги советазул депутатал дандчIвазе кколаан гIолилалгун. Гьебмехалда гьаб гIала-гъважа ккелароан», - абун.\nРуго гьесул рагIабазулъ ритIухълъиялъул мугьалги, амма гьев мекъи вуго: 1) Кинаб хIажалъи букIараб гьанже гьеб игIлан эхетизабизе? Ш. ХIажимурадовас бицана, шагьранухлул гьеб бутIаялъул тIалаб кидаго гьабулаанин Дагъистаналъул дорожниказ. 2) Щай Даудовас цадахъ бачараб ОМОН, гьев вагъизейищ вачIун вукIарав яги маслихIаталъейищ? Кин букIаниги, нилъер гIадамал хIалуцинаричIого, дурго ОМОН рикIкIадегIан битIеян абураб мехалда, гьев хехго гIенеккана гьеб пикруялъухъ ва ОМОН нахъе битIеян лъазабуна. Гьедин гьабизеги гьабуна.\nНилъер нухмалъиялъул вакилзабаз абуна, гьеб ракь хIакъикъаталдаги чачаназул бугилан. Амма халкъалъул цIикIкIарасеб бутIаялъе гьеб рекIеего гIечIо. Руго гьелъие гIиллабиги.\nГIорхъи чIезабиялъул рахъалъ ДРялъул комиссияги дагIбаялъе гIиллаги\nГIорхъаби мухIкан гьариялъул иш байбихьана 2019 соналъул январалдаго. Чачаназ гьеб иш хехго рагIалде бахъинабуна. Нилъерал щурун рахъинчIо. Мулкалъул ва ракьазул гьоркьорлъабазул цIияв министрлъун тIамуна Агъарагьим КъагьирхIажиев. Гьев жигаралда лъугьун вукIана гьеб ишалда гъорлъе, амма дагь-дагьккун жигарчилъи чучлъана.\nГьелдасаги цебе, ай 2018 соналъул ноябралдаго, Ингушетиялда ккарал лъугьа-бахъиналги кьочIое росун, Дагъистаналъул коммерциялъулал гурел гIуцIабаз (НКО) – гьелда гъорлъ руго 40 сонил ригьалде рахинчIел дагъистаниял – гIуцIана Дагъистаналъулги Чачаналъулги гIорхъи мухIкан гьабиялъул рахъалъ жамгIияб комиссия. Гьеб ишалда гъорлъ вукIана гьаб макъалаялъул авторги. Рехсараб комиссиялъ тIобитIана цо чанго данделъи ва кIвар буссинабуна нилъер хIукуматалъ гьеб ишалъул тIалаб гьабунгутIиялде.\nДРялъул парламенталъул председатель Хизри ШихсагIидов нижгун дандчIвана 2019 соналъул февралалда. Гьениб къотIи гьабуна пачалихъияб комиссиялда гъорлъе жамгIияталъул экспертал рачине ва районазде цадахъал сапарал гьаризе. Цо тартибалда унеб букIана хIалтIи. Амма апрелалда хIаракат лъугIана. Дидаги «Цогояб Дагъистан» абураб жамгIиябгун политикияб гIуцIиялъул нухмалъулесдаги Владимир Ивановас абуна: «ДандеккунгутIиял мухIканлъизегIан, комиссиялъул хIалтIи заманаялъ лъалхъизабун буго», - ян. ХIукуматалъул хъулухъчагIазда лъалеб гьечIо щиб гьабилебали. НахъетIамун толеб буго иш. Чачаназда «чIалгIун» батила, гIорхъиялъул рахъалъ нилъер рахъалдасан мухIканаб жавабалъухъ балагьун чIун. Ва гьезги жидер ракьалда – Гъизляралда гIагарлъухъ букIаниги щиб – эхетизабуна нухлул игIлан, хадурккун суалал рижунгутIизе.\nЧачаназе щвана ракIалдаго гьечIеб (нилъеразда гьедин кколеблъи лъалаан) жавабги. ЧIванкъотIараб хIукму гьабизе власть хIинкъулеб ва щиб гьабилебали лъалареб мехалда, халкъалда гьоркьоб къадруги билун бугони, «кидаго гIадин ккола иш». Дида ракIалде щвана микьабилеб маялда букIараб дандчIваялда Владимир Ивановас абурал рагIаби: «Нилъеца заманалда лъалхъизабуна гIорхъабазул масъала…». Дица гьесда абилаан гьанже: «Бихьулищ, заманалда масъала тIубангутIиялъул хIасил кинаб кколебали?!» - ян. Щайха гьедин ккараб? Щайгурелъул гIорхъи чIезабиялъул масъалабазул хIакъалъулъ СМИяздасан бицунеб гьечIелъул. Дагъистаниязда лъаларо гьелъул хIакъикъат. Щайгурелъул ДРялъул Пачалихъияб комиссия хIалтIулеб буго хIинцго ва балъго. Буго цоги гIилла – Гъизляр шагьаралъул нухмалъиялъ, низамги цIуничIого, жидее бокьухъе ракьал хIалтIизари. Гьединго хIалтIи гьабулеб буго питна бекьизе бокьаразги. Гьелъ хIалуцинабизе буго нилъеразулги чачаназулги жамгIият.\nЩиб гьабизе кколеб букIараб?\nГара-чIвариязул байбихьуда, ай 2019 соналъул январь-февралалдаго, чачаназ абулеб букIана ракьал хисеян абун. Хабар букIана 20-гIанасеб гектаралда сверухъ. Гьедин гьабуни, «Хасавюрт-Гъизляр» шагьранух Чачаналъул ракьалде гъорлъе ккелароан ва букIинаан нилъерго ракьалда. ГIорхъи мухIкан гьабиялъул гIемерисел масъалабиги тIуралаан гьебмехалда. БукIинароан дагIбаги. Нилъер хIукумат «ургъун бахъунебго гьечIо». Масъалаги тIубалеб гьечIо. «Гьабги нилъер, добги нилъер» абун рукIине бегьуларо. ХIажат буго, ращалъиги цIунун, ракь бикьизе.\nГъизляралда гIагарлъухъ бугеб чачаназул ракь хIажат бугеб къагIида бакIалъулал хIакимзабазе. Гьез, лъиданиги дандбачIого, картабазухъги балагьичIого, гьеб ракь босун буго кадастралъул хIисабалде ва, мехго бачIого, гьабун буго гьелъул приватизация. Хадуб, 1942 соналъул координатазда рекъон, (1958 соналъул карта) гьеб ракьул бутIа ЧРялъул кколеблъи бициндал, гьез (Гъизляралъул нухмалъиялъ) жидерго чукъа-рахханалъул кумекалдалъун бахъинабуна ахIи-х1ур. ХIакимзабазул хъантIиялъеги кIигьумерчилъиялъеги ахирго гьечIо. Лъица гIадамал ригъинаруралали бигьаго чIезабизе бажарула, гъира бугониха. Нижеца, ай жамгIиятчагIаз абулеб буго рачIа кинабго гIакъилго гьабизейилан. Кье бюджеталде приватизация гьабураб ракьухъ букIине кколеб налог, кье чачаназе гьелде рекъонкколеб ракьул бутIа цогидаб бакIалдаса ва лъугIана хабар. Биччанте хадубккунисеб хIалтIи, ай жидее бокьухъе ракь хIалтIизабиялъулги, тунка-гIусиялда халкъ тIамиялъулги гIайибиязул рахъалъ иш, низам цIунулел идарабаз роцIинабизе.\nЩиб гьабизе бегьулеб?\nГьанир рехсолел руго «Цогояб Дагъистан» абураб жамгIиябгун политикияб гIуцIиялъул нухмалъиялда гъоркь 12 июналда тIобитIараб цадахъаб данделъиялда (гьелда гIахьаллъана щугоялдаса цIикIкIун жамгIияб гIуцIиялъул вакилзаби) къабул гьарурал малъа-хъваял.\n1. ДРялъул парламенталъулаб комиссиялъул статус хисизабизе ккола – гьеб букIине ккола ДРялъул Халкъияб Собраниялъул председателасе мутIигIаблъун; букIине бегьула гьеб ДРялъул бетIерасда цебе гIуцIараблъунги.\n2. Гьеб комиссия гьабизе ккола пачалихъиябгун жамгIияблъун ва гьелда гъорлъе рачине ккола жамгIиял гIуцIабазул щугониги вакил-эксперт; гьелде рекъонкколеб, ай Пачалихъиябгун жамгIияб комиссиялъул статус тасдикъ гьабулеб, подзаконияб акт къватIибе бахъизе (ДРялъул бетIерасул указ яги ДРялъул Халкъияб Собраниялъул хIукму). Гьелъул тIоцебесебго данделъиялда тасдикъ гьабизе Программаги Комиссиялъул хIалтIул планги.\n3. Комиссиялда тIадаблъун гьабизе щибаб моцIалъ, гIорхъаби мухIкан гьариялъул рахъалъ ккарал хиса-басиязул хIакъалъулъ бицун, пресс-конференциял тIоритIи.\n4. Загьир гьабизе Дагъистаналъулги Чачаналъулги цадахъаб жамгIияб комиссия (яги совет) гIуцIизе кколин абураб ва вацлъиялъул халкъазе пайдаял проекталгун пикраби хIадуриялъул хIакъалъулъ пикру.\nДРялдаги ЧРялдаги гьоркьоб гIорхъи чIезабиялъул рахъалъ гIуцIараб жамгIияб комиссиялъул эксперт, ДРялъул ЖамгIияб палатаялъул хIалтIулаб къокъаялъул нухмалъулев\nПрочитано 75 раз\tПоследнее изменение Вторник, 18 июня 2019 11:14\nДругие материалы в этой категории: « РФялъул министрал – Дагъистаналда\tДепутатал депутатазухъ гьоболлъухъ »


БАРКУЛА.. РЕСПУБЛИКАЯЛЪУЛ БЕТ1ЕРАС КЪИМАТ КЬЕЙ. - 15 Января 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Январь » 15 » БАРКУЛА.. РЕСПУБЛИКАЯЛЪУЛ БЕТ1ЕРАС КЪИМАТ КЬЕЙ.\nРеспубликаялъул Бет1ерас къимат кьей\nДагъистаналъул мустах1икъай учительница\nЦ1ияб соналда цебе республикаялъул Бет1ерасул ишал т1уралев Владимир Васильевас пачалихъиял шапакъатаздалъун, х1урматиял ц1араздалъун к1одо гьаруна к1удияб къокъа дагъистаниязул. Гьелда гьоркьое кканаХунзахъ районалъул Бакьегьеч1и гьоркьохъеб школалъул директор Х1амзатова Пат1имат Х1адисовнаги.\n«Дагъистаналъул мустах1икъав учитель» абураб х1урматияб ц1ар щвана педагогалъе 29 декабралда «Дом дружбы» к1алг1аялда т1обит1араб байрамалда цебесеб дандеруссиналда.\nГьединго школалъе кьуна «Газель» микроавтобус. Бергьенлъаби т1аса унгеги 2018 соналъ бекьеч1дерилги районалъулги лъай кьеялъул г1уц1абаздаса, Пат1иматиеги баракат бугеб батаги х1урматияб ц1ар, хадур г1емерлъаги щолел шапакъаталги!\nЦ1иял идеязе, жамг1ияталъе ва республикаялъе пайдаял проектазе квербакъи бук1инабизеян, Дагъистаналъул т1алъиялъ санайил т1орит1ула бат1и-бат1иял грантазул конкурсал.\nИсанаги, бат1и-бат1иял бут1абазда цебеккунго лъазабурал къецазул х1асилал дандеги росун, загьирлъана 37 грант щварав дагъистанияв.\nЙиго гьезда гьоркьой районалъул газеталъул бет1ерай редактор Фатима Мух1амадовнаги. «Миллиял мац1азда хъвадарулел журналистазе - кумек» номинациялда гьелъул «Ц1адаса Х1амзат – Аваристаналъул Крылов» проект республикаялъул нухмалъулесул квербакъиялъе мустах1икъаблъун рик1к1ана.\nХадубккун г1емерлъаги дур творческияб нухда бергьенлъаби, пишацояй!