Бидул тIадецуй цIикIкIиналде данде\n250 махIачхъалаялъулас халгьабуна жидерго бидул тIадецуялъул\n250 махIачхъалаялъулас халгьабуна\nжидерго бидул тIадецуялъул\nГьеб халгьаби дандеккезабун букIана тIолгодунялалъул бидул тIадецуй цIикIкIиналде данде къеркьеялъул къоялде. Республикаялъул медицинаялъул профилактикаялъул ва «Сахлъи» центразул, шагьаралъул №3 поликлиникаялъул специалистаз гIадамазда бичIчIизабулеб букIана бидул тIадецуй рукIалиде бачIинабиялъе гьаризе кколел дарабазул.\n- Зама-заманалдасан халгьабизе лъикIаб буго бидул тIадецуялъул. БетIер унтулеб гьечIиланги абун, квер хьвагIун гьеб тезе бегьуларо. Киназулго гуро бетIер унтулеб бидул тIадецуй цIикIкIиндал. Дагьа-макъаб хIалалда гурони бетIер унтулеб гьечIониги, бидул тIадецуй цIикIкIун букIине бегьула. Гьеб цIикIкIараб бугони, зарал ккола беразе, ургьисалабазе, рекIее ва гIадалнахуе. Гьелдалъун ккезе бегьула инсультги, - ян бицана медиказ.\nГьединго медицинаялъул идарабазда тIобитIизе буго рагьарал нуцIбузул къо, гIуцIун буго «Сахлъиялъул школа». Гьениб унтаразда малъула жидерго бидул тIадецуялъул халгьабизе.\nДГТУялда цебе бугеб гIелмиябгун цIех-рехалъул институталда къватIибе биччан буго массажалъул кумекалдалъун горбогьод сахгьабизе хIалтIизабулеб алат.\nМугъ, габур, гъуждул унти - гьеб буго мугъзагьод унтиялъул, ялъуни букIине кколелдаса цIикIкIараб цIайи чорхол букIиналъул гIаламат. Унти халатбахъунеб бугони, рес буго горбогьод унтизеги. Гьединлъидал лъикIаб буго массаж гьабизе. Гьелъ сахгьабула ботIрол ва цогидалги бакIазул унти.\nРеспубликаялъул клиникияб больницаялда унтарасе гьабуна цIакъ захIматаб операция. Унтарасул гIадалнахуда бижун батараб жо нахъе босана. Тохтур-нейрохирург Шамил Садикъовас бицухъе, гьединал операциял цере Москваялда гурони гьарулел рукIинчIо. Гьеб ккола Дагъистаналъул хирургаз жидецаго тIоцебе гьабураб операция.\nБольницаялъул бетIерав тохтур МухIамад ИмангIалиевас бицана гьединал операциял гьаризе больницаялда киналго шартIалги махщел тIадегIанал тохтурзабиги ругилан.\nПрочитано 273 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 мая 2018 09:56\nДругие материалы в этой категории: « Тохтурасул хIакъалъулъ рагIи\tЧорокал квераздаса бахунеб унти »


Кьурабалъ харулев, гIорал квегъулев\nХ. ЗАЛИМХАНОВА "ХIакъикъат"\nДагьаб цебегIан тIубана ТIадгьаквари росулъа СаидахIмад ЯхIяевасул гIумрудул анищгьесие щвана жидецаго гIуцIараб туризмаялъул комитеталъул алпIинист гьев вукIиналъе нугIлъи гьабулеб ва альпинистасул ишазулъ кисакибего гьесие Мурччинаб чирахъ баккараб бугин изну кьолеб книжкагун каранда балеб гIаламат. Гьев ккола нилъер районалдаса тIоцевесев альпинист. Щив чиха кколев СаидахIмад? РакIчIун абизе кIола гьев лъалел гIадамал гIемер ратйларйн районалдаян\nПемеразда рихьун рукIун ратила бакIбакIазда седарал кагътал тIад гьадинав пуланав чи пуланаб къоялъ сасикьдерил лъарахъан вахъарав Агъвали базаралде щвезеМан жинцаго гьабураб гьитIинабго расаялда рекIун, ПандиМоралдаса вачIине вугин, бокьарал балагьизе рачIине бегьулин абун тIад хъварал. Гьел кагъталги цIалун, цIараб къоялъ ТIадгьаквари росдап администрациялъул бетIер М.СагIидовги хадув вачIун сасикьдерил лъарахъе жиндирго план рагIалде бахъинабизе унев СаидахIмадил рахъ кколезул къокъагун цадахъ унаго ккана дирги гьесулгун лъайхъвай ЦIумадагIурухъ росулъ. Щай гьениб? Щайгурелъул, цI ад балеб къоги букIун (исана риидалил щибаб кIиабилеб къоги гьединаб букIана) рес рекъечIо планалда букIухъе, сасикьдерил лъарахъе инехIинкъи букIана нухал хвеялдаги, гьалагаб гIор кIодолъун бачIиналдаги. СаидахI мадида цадахъ рачIарал рахъкколезул къокъаялъ гьев гьединаб ( гIумруялъе хIинкъи цIикIкIараб пишаялде гьуриги цI адги рекъараб къоялъ данде кколарилан ЦIумадагIурухъан эхеде виччачIо ва гьес хIалбихьана гьенисан вехе вачIине. (Гьелде щвезегIанги гьавабакъ рекъечIолъиялъ гьеб иш нахьтIамун букIана). Абизе ккола, гьеб лахIзаталъ Мадамазул букIараб рекIел хIалуцин цебечIезабизе дихъан бажаризе гьечIилан. Жив хвезе унев вукIинги лъалаго кьалде унев солдатасулцин бигьалъизе букIун батила ургъел, щай сундуе Моло гьев унев вугеблъи лъалеб бугелъул. Досги цогидасги цIунизе ккеларищха рекъел. Амма бичIчIулеб букIинчIо сундуе гIоло СаидахI мадица гьединаб гали тIамулеб букIарабали, гьес гIор квегъаниги квегъичIониги батIаго ургъел бугев чиги вукIун ватиларо ва гьелъ кьезе лъикIлъиги лъиего букIун батиларо.\nПикруцин гьабуна гьав чиясул "киналго рокъор ратиларин", гьединап "гIантал", дир пикруялда, пишабазде машгъулав ватаниян. Амма цо Аллагьасул талихIалъго,(нижее, балагьаразе, гьедин букIаниги, гьесие букIинищха гьеб гьедин) гьесул "раса" гьалагаб ПандигIоралъул карачелабаз бегизабуна ва цебехун бачун ана цо анцI гоанцIила щуго метраялъ вехе вачарав гьевги тIаса рехун. Гьеб лахIзаталъ гьениб киназулго цадахъ бахъараб хIинкъараб асаралъул бакIаб хIухьелалъул асар цебечIезабизеги захIмат букIине батиларин ккола. Чаналиго цIулал хъарщиги щула гьабун гьелда тIад бухьараб кIиго резнал гьакибералда гIоралъул "бер гIорцIичIеб" къагIидаха.\nНилъер мугIрузул ракьанлъабазда ругел "чIухIарал" гьалагал ГIорал, гьелъул шартIазда рекъон кколел русбигун къайикъоно букIани, цогидал гIоразде дандеккун, гьединал ишазе санаМалъаби цIикIкIарап руго, амма пайда щибха,ян абуна гIурулъа къватI иве вачIарав СаидахIмадица. Амма дунги къун чIеларевха,ян тIадеги жубана ва, кигIан цадахъ рукIараз гьараниги, Зубаирил колодасан вехегIаги инчIого жив чIоларилан вахъана. Рес щиб, виччанаха кIиабизеги, жинца цебе лъураб масъала тIубачIого чIолареб гIамал хасияталъул чи вукIинги бихьун. Гьаб нухалъ, абизе ккола, рагIаракьанде щун гьечIониги, гьесул мурадтIубанилан.\nДур мурадги тIубана, гьанжегIаги регIилев ватилин хабаркIалалъе, ян ана аскIое ва гьикъана щай дуе гьединал "хIаял", кидаялдаса нахъе машгъуллъарав, сунца тIамурав гьелде - ян.\nЖеги 1971 соналъгодун вахун вукIана росдадатIадбитIун бугеб АнчилмуцIцI абулеб мугI рул тI огьиве гьениб сордо базе нигатгун ва абизе бегьула гьеб план тIубанилан. Гьелъул тIогьиса валагьарав дида бихьана нижер росу дельтапланеризм цебетIеялъе санагIатал шартIал ругеб букIин. Падаллосул ШугIелмегIер квегъизе хIалбихьана 1993 соналъ, амма битI ккечIо. Гьеб анищ тIубазе хIажалъана 89 сон. Ва гьале, ахирги, араб соналъул июль моцIалъ тIубана дир анищ. Дун вахана гьелъул тIогьиве, рахъана суратал, гьеб батана бигьаяб гуреб ишлъунбацI цI адаб кислород цI икI кIун бугеб гьаваялъ хвезарулел рукIана негативал, цIезабуна гьениб батараб хинлъицIорй борцунеб ва цогидалги хъвайхъвагIаял гьарулеб кагъат. Гьеб мехалъ божана республикаялъул туризмаялъул комитеталъул нухмалъулел дун гьениве ваханилан. Гьеб ккола республикаялъул рорхатал мугI рузул цояб.\nГьелдаса нахъе СаидахI мадица квегъун руго Шалбуздаг, Ижана ва Иродагъ мугI рузул тIогьал. РакI ал да букIун буго Базардюзи квегъизеги, амматIогьидул раМалде щведал абуниги бегьуледухъ вахиндал, аскарияз нахъе ахIун вуго гьеб пачалихъияб гIорхъода бугеб борхалъи бугиланги абун.\nГьеб сапар дида киданиги кIоченароян байбихьана гьес. Къуруш росулъ бугеб Морхъаби цIунулезул заставаялде ине кколин абуна дида гьенир ратараз, гурони мун гьениве вахине виччаларо альпинистасул книжкаялъул халшалги гьабун, киналго баяналги лъазарун, кинабго битIабишун ккедал абуна цадахъ МЧСалъул спасателал гьечIого вахине бегьуларилан. МЧСалдасаги разилъиялъул кагъатги кьун ахиркъадги нуха вахъине изну щварав дица цI идасан сапар бухьана гIорхъоде. Аскариязда киналго кагъталги рихьизарун изну щварав дун тIаде вахунаго, цокилометр Манасеб манзил тIаде вахизе хутIидал нахъ вуссинавуна, вуссинчIони кьвагьизе бугилан хIинкъабиги кьуна. Пайда щибха, вуссине ккана. Гьеб гуребги, тIад "делоги" гьабуна. Иргадулав жасус ккунин жидецаян ккезе гьабураб хIалтIи батила гьеб. Амма дие 6итIун ккана Шалбуздагалъул рагьулебкъалебилан рикIкIунеб Эренлер борхалъи квегъулаго. Гьеб буго бусурбабаз зиярат гьабулеб бакI. Биценазда рекъон, гьеб кьуру рагIула къалеб рагьулеб. Дидаго гьелъул хIалкIолъи бихьичIо. Гьеб рагьараб мехалъ жанире арал гIадамал чангиял къан хутIулел рагIула, чангиял рорчIулел рагIула къватIире. Къан хутIарал мунагьаздаса рацIцIалъидал рагьунги бачIун риччалел руго къватI ире. Лъаларо гьеб уябищ яги биценищ, амма дун ворчIанаха гьенисан къватI иве. Халкъги гIемераб буго гьенибе хьвадулеб.\nЯхIяевасул нигат буго Кавказалъул бищун борхатаб тIогьиве вахинеги, гьелъие дагьамакъабгIаги материалияб рахъалъ квербакъулев чи данде ккани. Эркенаб заманаги, черхалда къуватги букIадго ракIалда бугелъубе сапарал рухьине кколаян таваккалалда вуго гьев. Буго цоги гьесул анищ бугеб жодоб тIадехун абухъе, дельтапланеризмалъе ярагьунеб жиндирго росдада тIасан дельтапланалдаги рекIун цо свери бахъизе. Хъулухъ гьабизе армиялда гьев ккун вуго ВДВялде ва десантниклъун вукIиналъ гьеб рахъги лъикI лъалилан рикIкIунеб буго. Гьес хьул лъолеб буго боржунеб ва лъедолеб "машинаби" росизе жиндие матер лияб кумек гьабулев чиги дандчIвазе бегьулилан. ГьабсагIат сундул жинда хьолбохъ эхета росдал администрациялъул М.СагIидовасул собраниялде росулъа депутат М.Сулеймановасе, гьединго ГI.А.ХIайбулаевасе, П .ХI .МухIамадовасе, С.Халимхоевалъе, М. МуртазагIалиевасе, Хъвайни росулъа С.ХIажимурадовасе, районалъул туризмаялъулгун гIолилазул ишазул комитеталъул председатель М. ГIисаевасе ракIракIалъулаб баркала кьолеб буго СаидахI мадица.\nРоссиялда яшав гьабун вукIаравани, дие ресал ратизе бигьа букIине букIун батила дирго пикраби, планал рагIалде рахъинаризе. Амма рокъосан санаМалъи рекъечIого (унтарай эбелалда аскIов чи гьечIолъиялъ), росулъе тIад вуссине ккана. Колхозал ругеб мехалъгIаги хIалтIи камунги хуПулароан, гьанжейин абуни, эркенаб замана цIикIкIун кколеб буго ГьечIросулъгицочIараб хIалтIи, цохI и рукьалъул магIишат ГIуцIи гурони.\nГьелъ ракIбакъван вукIуна Пададаунеб гIумруги бугин, пайдаял ишал гьаризеги рес рекъолеб гьечIилан. Нилъер мугI рулги лъаралги лъазари цоцоязда гьадингосеб жойилан кканиги, дир пикруялда, гIезегIан пайда бугеб иш буго. Нилъеца жаниб гIумру гьабулеб, нилъееги гIахьалаб тIабигIат кколелъул гьелги.\nГьабсагIат ругел планазул хабар ккедал, СаидахIмадица баян гьабуна Кавказалъул бищун борхатаблъун кколеб Эльбрусалде вахине нигат бугилан. Аллагьас гьеб анищ тIубазе хъван батаги СаидахI мадил, гьанже унгоунгояв альпинистлъунги вахъиндал гьелъие квалквал гьабулеб жо букI ине батиларо.\nНух битIаги, мугIрузул рорхалъабиги гIораллъаразул гъварилъабиги рорцунев ЯхIяев.


ДРялъул бетIерас тIобитIараб данделъиялда бицана республикаялъул шагьаралгун росаби токалдалъун хьезариялъул масъалабазул хIакъалъулъ\nАхираб анкьалъ токги гьеч1ого хут1ун рук1ана цо чанго шагьаралъул районаздаги росабалъги гIумру гьабулел дагъистаниял. Гьелъие «гIайибияблъунги» батана гьава-бакъалъул шарт1ал. Масала, данделъиялда кIалъарав «Дагъистаналъул сетазул компания» АОялъул нухмалъулев директор МуртазагIали ГьитIинасуловас бицана гьабсагIаталда г1орхъолъа борч1араб ахIвал-хIал гьечIин. «1-2 декабралда бана цIад ва пуна гьури. Тахшагьаралда буго 6-10 киловатталдалъун гIадамал хьезарулеб 120 токалъул мухъ, гьезда гьоркьоса анкьгояб хIалтIулеб букIинчIо. Гьел токалъул мухъалги руго, аслияб къагIидаялда, тахшагьаралъул рагIаллъабазда», - ян.\nТокал свиналъе гIиллалъун ГьитIинасуловас рехсана лъилали лъаларел, ай лъилниги жавабчилъиялда гъоркь гьеч1ел КТПял рукIинги.\nВладимир Васильевас ракIалдещвезаруна «Россети» ПАОялъ риидал гIуцIун рукIарал тадбирал ва гьикъана, гьел рукIарал районаздаги муниципалитетаздаги кинаб хIал бугебилан. МуртазагIалица абуна «Россетиялъул» электриказ цIигьарурал токалъул мухъазда кинабгIаги къварилъи букIинчIилан. «Доб мехалда МахIачхъалаялда хисун рукIинчIо токалъул кваралги хIубалги, лъун рукIана гIицIго токалъул хIисаб гьабулел алатал», - анги абуна гьес.\nРеспубликаялъул нухмалъулес лъазабуна, кинаб бакIалда гIумру гьабулел ратаниги, нилъеда тIадаб бугин гIадамазе санагIатал шартIал ч1езаризеян.\nГьоркьоса къотIичIого ток букIунеб хIал гьабизе кколин к1алъана ДРялъул хIукуматалъул председатель Артем Здуновги. Гьес бицана Россиялъул энергетикаялъул министерствоялъулгун цадахъаб хIалтIи гIуцIизе букIиналъул хIакъалъулъ. КIваркьезе буго токалъул гурелги, газалъул мухъаздеги. «Гьел масъалабазул хIакъалъулъ нижеца бицине буго федералияб хIукуматалъул вице-премьераздаги. Нилъер буго постановление, гьелда рекъон, щибаб соналда тарифал цIикIкIинаризе ккола 15 проценталъ. Амма нижеца гьабсагIаталда хIадурулеб буго тарифал цIикIкIинаричIого хутIулеб къагIида, щайгурелъул гьезда цадахъго цIикIкIине ругелъулха лъехъги хинлъиялъухъги кьолеб мухьги. ХIаракат бахъила гьел харжазе субсидиял кьезаризе ва нилъер гIадамаздаги промышленниял предприятияздаги багьаби цIикIкIараблъи хъинтIичIого букIине», - ян бицана гьес.\nАртем Здуновас бицана республикаялъул токазул магIишат цIигьабиялда бан къабул гьабураб щугосонилаб программаялъул хIакъалъулъги. «Гьеб хIадурун буго «Россети» ПАОялъул хIалтIухъаби республикаялдаса нахъе ун хадуб. Программа гIумруялде бахъинабиялъулъ гIахьал гьаризе руго МФЦги ва МЧСалъул кьучIалда гIуцIизе буго координациялъулаб штабги. Гьелда гъорлъе рачине руго къварилъи ккарал бакIазде ритIизе х1адр гьарурал къокъабиги. 10 декабралде гьеб программа бихьизабизе буго РФялъул энергетикаялъул министерствоялда ва гьелъул хIакъалъулъ бицине буго федералияб хIукуматалъул данделъиялдаги», - ян к1алъан республикаялъул премьер-министр.\nДанделъиялда кIалъана МахIачхъалаялъулги, ЦIияб Лак ва Казбек районазулги бутIрул. Тахшагьаралъул мэрасул ишал тIуралев Мурад ГIалиевас абуна, кIиго къоялда жаниб, ток гьечIилан абун, жидехъе кIалъанин лъабазарго чи. «2019 соналде токалъул мухъал цIигьариялъул мурадалда тахшагьаралъул бюджеталда бихьизабун буго 20 млн гъуруш. МахIачхъалаялда буго лъицаниги жавабчилъи тIаде босулареб 1040 токалъул сеть, гьезул багьа бахуна млрд гъуршиде, гьел сурсатаздалъун хьезарулел идарабазухъе кьуни, бюджеталъе щвезе буго лъагIалида жаниб 50 млн гъуруш», - ан бицана гьес.\nЦIияб Лак районалда ток гьечIого хутIун букIун буго ичIго росу. Мехелалда жаниб ток кьун бажарун буго анкьго росдае. Гьелъул ва ругел масъалабазул хIакъалъулъ бицана районалъул бетIер МухIамадхIажи Айдиновас.\nГьесухъги гIенеккун, Владимир Васильевас гьадин абуна: «АнцI-анцI соназ данде ракIарарал масъалабазул хIакъалъулъ бицине хIажат гьечIо. КъваригIун буго гьел тIуразаризе. Киназулго букIине ккола цо мурад: халкъалъе гIоло хIалтIи. Нилъ руго цо рахъалъ цIакъ мискинго, цоги рахъалъ – тIасанккун бечедго. Мискинго руго власталдеги бизнесалдеги нух щоларел гIадамал. Амма мукъсанабго харж бач1унев чиясул бечедаб гIумру бихьараб мехалда гIадамазул рижула власталдехун суалал. Гьеб суалги букIана токги гьечIого хутIараб щибаб хъизамалъул. Халкъалъе хъулухъ гьабиялдаса къадруяб хIалтIи дида лъаларо», - ян к1алъана регионалъул нухмалъулев.\nКазбек районалъул бетIер ХIажимурад Мусаевас бицана, гьава-бакъалъул квалквал кканин техника хIалтIизабиялъе. Гьединлъидал хIалтIухъабаз жидецаго хисанин 20-ниги токалъул хIуби. «Ахирал соназда районалда хисана 285 токалъул хIуби. Амма жеги г1емераб хIалтIи буго гьеб рахъалъ гьабизе», - ан абуна гьес.\nВладимир Васильевас кIварбуссинабуна хIалтIизе ккеялде. «Гьава-бакъалъ хIалбихьана нилъ хасалиде хIадур ругищали. Жеги гIазуцинха бачIеб. ГIунгутIабийин абуни гIемер руго. Руго хехго тIуразе кколел масъалаби. КъваригIун буго, къварилъи ккезегIан гьел нахътIамун течIого, тIуразаризе.\nМинаби рала – хехго жагъаллъулеб къагIидаялда. Нухал – болжал щвелалдего холедухъ. ТIоритIун рукIана электриказул учениял – гьелго районазда кколел руго балагьал ишал. Щай? Заманалда гIунгутIабазде кIварбуссинабичIолъиялда бан. Гьел ва цогидал суалазда тIад ургъизе ккола. Исана бюджеталъул нахъраталил фондалда бихьизабун буго токалъул масъалаби тIуразе 640 млн гъуруш. ТIадеялъул жеги цIикIкIинабизе буго гьелде биччалеб гIарцул къадар. Гьеб хIалтIизабизе ккола пайдаялда, бикъичIого, бихьизабураб бакIалдеги кьун», - ян бицана ДРялъул бетIерас.\nГьединго гьес бицана улкаялъул президентас 2018 соналъул 29 ноябралда тасдикъ гьарурал тIадкъаязул хIакъалъулъги. Масала, РФялъул хIукуматалда тIадкъан буго СКФОялъул социалиябгун экономикияб цебетIеялъул хIакъалъулъ бицунеб пачалихъияб комиссиялъул данделъиялда Дагъистаналъул цIатариялъулгун энергетикаялъул комплексалъул суал борхеян; Дагъистаналъул ракьалда ругел газалъулгун токазул мухъазул инвентаризацияги гьабун, рехун тарал токалъул бакIал тIатинареян ва гьезул бетIергьан чIезавеян (2019 соналъул тIоцебесеб марталде щвезегIан). РФялъул хIукуматалда тIадкъан буго, РФялъул генералияб прокуратурагун цадахъ, газги, чIегIернартги, чегIернартил гьарурал продукталги рикъиялъулги, изну гьечIого рехсарал мухъазде рогIрал рачиналъулги, чIегIернартил продуктал ричиялъулги хIужаби тIатинареян абун. Россиялъул антимонополияб федералияб хъулухъалда лъазабун буго токалъухъгун газалъухъ тарифазулги багьабазулги рахъазул гIадлу гьабеян абунги.\nДРялъул бетIерасулги ДРялъул хIукуматалъулги\nПрочитано 174 раз\tПоследнее изменение Четверг, 06 декабря 2018 15:14\nДругие материалы в этой категории: « Президентасул тIадкъаял тIуразе ккола\tКерчалъул кризис »


ГIадамазе кумек гьаби - кири бугеб иш\nВоскресенье, мая 17 2020\nРохокъотIиялъе ккараб гIузру сабаблъун эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул чемпион Шамил КIудиямухIамадов ургуялде вахъинчIо 2018 соналдаса нахъе. Унтараб бакI сах гьабизе гьев щвана Германиялде, Италиялде ва цогидалги улкабазде.\nЖиндир заманалда 86 кг цIайиялда Россиялъул тIаса бищараб командаялъул цевехъанлъун вукIарав Шамил хIалтIулев вуго чорхол ахIвал-хIал рукIалиде бачIинабиялда тIад. Гьесулгун букIараб гара-чIвариялда бицана гьаб эпидемиялъул заманалда сунде машгъуллъун вугевалиги.\n- 2018 соналда Каспийскиялда букIараб эркенаб гугариялъул рахъалъ Европаялъул чемпионаталда дун гугарана хIалихъе, унти къотIизе уколалги гьарун. Гьелдаса нахъе ургуялде вахъун бажаричIо. Гьединаб ахIвал-хIалалда Италиялъул гугариялъул федерациялдаса кIалъан рачIана жидер тIаса бищараб командаялъул мухъилъ гугаризе бокьиларищилан. Унтарав дие цIакъ рекIее гIуна гьеб хабар. Заман иналдего щвана Италиялде ва къотIи-къай гьабуна хадувккун рехсараб пачалихъалъул байрахъалда гъоркь цеве вахъине.\n- ГьабсагIаталда щиб хIалалда мун вугев?\n- Цо тIуван сахлъанин абизе бегьиларо. Амма бихьулеб буго къойидаса-къойиде мадар лъугьунеб букIин. Унтараб бакIалде хIалги ккезабичIого гугарула, гьарула хасал упражнениял.\n- Коронавирусалъул пандемиялда бан исана тIоритIизе кколел рукIарал киналго спортивиял тадбирал рахъана хадусеб соналде, хIатта Олимпиялъул хIаялгицин. Гьезде хIадурлъизе кIвезе бугищ?\n- Спортсменасе лъагIел кIудияб болжал ккола. Гьединлъидал, хьул буго черх рукIалиде бачIинабун бажарилин ва Олимпиялъул хIаязде ворчIилин абун.\n- Италиялъул тIаса бищараб командаялъул тренеразулгун, федерациялъулгун бухьен бугищ?\n-Телефоналдасан гьоркьоса къотIи гьечIеб бухьен букIуна нижер. Тренераз гьикъула ругьун гьавулев вугищилан, цIехола унтараб бакIалъул. Гьезулги мурад бугелъулха дие хехго мадар лъугьин, ургуялде вахъин.\n- Италиялъул тIаса бищараб командаялда гъорлъ цеве вахъунев спортсмен, чанго нухалда дунялалъулгун Европаялъул чемпион, Франк Чамизолгун кинаб гьоркьоблъи бугеб?\n- ЛъикIав спортсменго гIадин, гьев вуго кьучIав гьудулги. Дагъистаналде Чамизо вачIуна нилъер спортсменалгун цадахъ ругьун гьавизе, гьанив лъадаризе. Гьесие кумек гьабула эркенаб гугариялъул рахъалъ республикаялъул тIаса бищараб командаялъул тренер ХIайдар ХIайдаровас.\n- Чамизо вуго лъикIав гугарухъан, амма цо-цо мехалъ социалиял гьиназда лъурал роликазда гьес рихьизарулел жал рекIее гIоларо. Гьеб рахъалъ щиб абилеб?\n- БитIараб буго, нилъер яхI- намусалъ къабул гьабуларелги жал гьарула гьес. Амма кIочене бегьуларо гьев дагъистанияв гуреблъи. Америкаялда, Европаялда гIадамазул хьвада-чIвади гьединаб бугелъулха.\nДагъистаналде вачIараб заманалда гьаниб Франкица гIадлу хвезабуларо, малъараб куцалда хьвадула. ВукIа-вахъине кколеб къагIидаялъул гIемер бицуна нижеца гьесие.\n- Гьал къоязда мун дараби, тохтурзабазе хасаб ретIел ва цогидаб хIажатаб босун щвана Гъуниб районалъул централияб больницаялде. Гьениб щиб ахIвал-хIал батараб?\n- Гъуниб райбольницаялдаги, киса-кибего гIадин, унтарал, регарал гIезегIан руго. БетIерав тохтурас бицаралда рекъон, больницаялда ахIвал-хIал квешаб гьечIо, киназего кколеб къагIидаялда хъулухъ гьабун бажарулеб буго. Дунин абуни гьениве щвана инсуца витIун. Гьаб захIматаб заманалда унтаразе, ресукъазе, захIматаб ахIвал-хIалалда ругезе кумек гьабизе хIаракат бахъизе ккола щивас, Аллагьасе гIоло ниятги гьабун. Хадубккунги рукIине руго гьединалго акциял, тадбирал.\nДругие материалы в этой категории: « Масъала тIубана, Куцелаба къуна\tАслияб масъала - яхI бугеллъун куцай »\n18:10, 30 ноября 2020, 53\n18:09, 30 ноября 2020, 53\n18:09, 30 ноября 2020, 52\n18:06, 30 ноября 2020, 53\n10:56, 30 ноября 2020, 427\n10:53, 30 ноября 2020, 439\n10:50, 30 ноября 2020, 431\n10:44, 30 ноября 2020, 439


Автор: Андриана Абдуллаева · 22.11.2021\nДжихан Далкъилич Дагъусттаннал халкьуннал артист АхIмад АхIмадовлущал.\nТурциянал МВД-лул академиялул хъунама Джихан Далкъиличлул мархри лакраясса бур. Ванал бавал ттаттахъул Аьхъардал шяравасса бивкIун бур. Ми 200 шинал хьхьичIва бивзун бивкIун бур Туркнавун.\nСуратрай Джихан Далкъилич Дагъусттаннал халкьуннал артист АхIмад АхIмадовлущал.\nАхIмадлул кумаграцIух ваная гьарта-гьарзану кIул бан хIарачат банну ялунмай.\nЦIуссалаккуй цIусса ххуллурду\nЗахIматсса масъаларттал хIакъираву\nСледующая публикация Скульпторнал цIанийсса галерея\nПредыдущая публикация «Хъамитайпалул бакIрал ххуйшивугу Заннал буллусса гьунарди»


Нахъеги рещтIана Яловаялда » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Нахъеги рещтIана Яловаялда\nНахъеги рещтIана Яловаялда\nДобавил(а): Musa от 28-08-2013, 12:34\nКавказалъул фестивалалъул гIахьалчагIи – Турциялда\nавгусталъул бакъанил гIужалда щвана ниж Турциялъул Стамбул шагьаралде. Самолеталда рекIаразул гIемерисел рукIана Яловаялде, Кавказалъул халкъазул фестивалалда гIахьаллъи гьабизе унел гIадамал. Гьезда гьоркьор\nрукIана Хасавюрт шагьаралъул мэр Сайгидпаша ГIумаханов, хъвадарухъан ШапигI Казиев, "Дагъистаналъул гIолохъанлъи" лъималазул кьурдухъабазул ансаблялъул гIахьалчагIи ва гIемерал цогидалги.\nДагъистаналдаса рачIарал гьалбадерида дандчIвай гьабуна Турциялда вугев Дагъистаналъул вакил Тавлу Казакбиевас, гьенир ругел ракьцоял, жамгIиял хIаракатчагIи Шагьабудин Озденица, Жагьид Йилдириница, ГIали Буюкторгъаница, Нигьат Айдимирица... ГIезегIан бечедаб тарих буго Яловаялда хIалтIулеб Шималияб Кавказалъул халкъазул, гьениб абухъе, дернекалъул, ай культурияб цолъиялъул. Гьелъул хъвай-хъвагIай гьабуралдаса лъебералда щуго сон буго. Дернекалъул тIоцевесев председательлъун вукIана магIарулав ХIалим Озделим. Гьесдаса хадув - Фергьат Жанбакиш абулев черкесав. 1986-1994 соназда Яловаялда гIуцIараб Шималияб Кавказалъул халкъазул культурияб цолъиялъе нухмалъи гьабуна хъвадарухъан Шагьабудин Озденица. Гьесул заманалда цIакъ кIвар бугел лъугьа-бахъиналги ккана. Шагьабудинил хIаракаталдалъун Турциялда ругел ракьцоязул кIудияб къокъаялъе рес щвана къогоялдаса цIикIкIун соналъ цебе Дагъистаналда тIобитIараб Халкъазда гьоркьосеб тIоцебесеб конгрессалда гIахьаллъи гьабизе. Гьелдаса цебеги Шагьабудиница Турциялдаса цадахъ бачун ансабльгун тIоцебесеб сапар гьабун букIана Дагъистаналде. Гьев чанго нухалда щвана умумузул ватIаналде. Шагьабудинил бищунго кIудияб гьунарги махщелги бугин абизе бегьула гIадамал данде гьаризе, гьел цолъизаризе ва халкъалда гьоркьоб гьуинлъи-гьудуллъи бекьизе. Дернекалъул цадахъаб хIаракаталдалъун вацлъи рагIизабун буго Дагъистаналъул МахIачхъала ва Турциялъул Ялова шагьаразда гьоркьоб. Гьелъие нугIлъиялъего гIадин Яловаялда бугеб цо паркалъе кьун буго МахIачхъалаялъул цIарги.\nШагьабудин ккола Дагъистаналъулги Турциялъулги магIарул росабазда гьоркьоб вацлъи рагIизабиялъе гьабулеб хIалтIуе кьучI лъеялъе нух бахъарав аслияв хIаракатчиги. Араб соналда вацлъи рагIизабураб КIикIуниб ва Турциялъул Гюней росабазул вакилзабаз гьабуна цоцазухъе сапар. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб цIакъ берцинаб, кьер бугел суратаздалъун бечедаб "Вац росаби: КIикIуни-Гюней" абураб журнал хIадур гьабун къватIибе биччан буго Шагьабудин Озденица. Гьаниб абичIого гIоларо хъвадарухъанас Турциялда ругел мугьажирал гIагар гьариялъе гIоло Кавказалъул ва Дагъистаналъул цIаразда цереккунги риччарал журналал халкъазда гьоркьор тIиритIизарун рукIанин. Абизе бегьула гьесул гIакълуги, рагIиги, пикруги хIисабалде босуларел чагIи Турциялда ругел мугьажиразул жамгIиял церехъабазда гьоркьор ратиларин. ГIемерисел гьел руго Шагьабудинил цIалдохъаби. Гьединазул цояв ккола гьабсагIат дернекалъул бетIерлъиялда вугев МухIамад Айдемир. Къого сон бан буго МухIамадица Яловаялда хIалтIулеб Кавказалъул халкъазул цолъиялъе нухмалъи гьабулеб бугелдаса. Гьес гъираялда бицана гьеб заманалда мугьажиразул гIумруялда ккарал лъугьа-бахъиназул хIакъалъулъ. МахIачхъалаялъул цIар лъураб паркалда буго имам Шамилие бараб памятникги. Исана, октябрь моцIалда, Расул ХIамзатовасеги памятник лъезе бугин бицана гьес.\nЖакъа гIезегIан кIодолъун бугин абизе бегьула ракьцоязул жамгIияб гIуцIи. Байбихьи дагъистаниязги черкесазги лъун батани, жакъа гьезда цадахъ руго Кавказалъул халкъазул гIемерисел миллатазул вакилзаби. Гьелъ данде гьавула азаралда щунусго чи. ЦохIо Турциялда гуребги, Кавказалъул вакилзабаздаса данделъараб кьурдухъабазул къокъаялъ жидерго гьунар бихьизабула батIи-батIиял улкабаздаги. Гьел анлъго нухалъ щвана Шамалде, цере рахъана Украинаялда, Кипралда ва цогидалги улкабазда.\nЖидецаго букъулеб буго кьурдухъабазе ретIел, малъулеб буго жидерго умумуз квен-тIех гьабулеб букIараб къагIида, гIурус мацI. Дагь-дагьккун дернекалде хьвадулел цIикIкIунел рукIиналъ, магIарул мацIалдехун ракI цIалезулги горсвери гIатIилъулеб буго. Гьеб мурадалъе ва нилъер халкъазул культура, гIадат, гIамал, фольклор, тIолабго рухIияб бечелъи кIоченчIого букIиналъе гIоло ахираб анцIго соналъ гьоркьоса къотIичIого тIобитIулеб буго Яловаялда бакI-бакIазде рикь-рикьун ругел Кавказалъул халкъазул фестиваль.\nГьел киналго ишал нухда рачунеб Кавказалъул халкъазул жамгIияб цолъи хIебтIун буго гIемер кIудияб гуреб минаялъуб. Гьанже бицана иргадулаб фестиваль тIобитIулеб заманалде Яловаялда нилъер ракьцоязул культурияб централъе базе бугин азарго квадратияб метралъул гIатIилъиялда мина.\nГьайгьай, лъалеб жо буго гьеб кинабго базе ккани гIарцулги гIуцIарухъабазулги къуват къваригIунеблъи. Амма гьеб рахъалъ кIудияб захIмалъиго бугин зигардичIо дернекалъул кIудияв МухIамад Айдемир. ХIатта, гьесие бокьана жидеца жамгIиял ишазе гIоло цIикIкIарал харжал гьарулезул цIарал балъго тезе. Гьебго заманалда МухIамад барахщичIо цо-цоязул цIаралда лъикIал рагIаби абизеги. Гьединазда гьоркьоре ккана Ялова шагьаралъул мэр Якъуб Бингин Кочар, Туркиялъул Культураялъул министерствоялъул, Ялова шагьаралъул кIвар бугел идарабазул нухмалъулел, Стамбул шагьаралъул бетIерлъуда ругел гIадамал, Дагъистаналдаса бизнесмен ГIумар ГIумаров, хасго Хасавюрт шагьаралъул мэр Сайгидпаша ГIумаханов.\nИмам Шамилида цебе букIараб Имам Шамилида цебе букIараб"Маданияталъ гьудуллъи щула гьабула""Кавказалъул хIаял" - спортивияб байрамХалкъияб кечI-бакъан росабалъ хутIилаЛъималазда гьоркьоб къец


МухIамадаминида цере цIалана ХVII-ХVIII гIасрабазда машгьурлъарал гIалимзаби, масала, МохIоса Дамадан. Гьелъие нугIлъи гьабула “Шарх ал-мулаххас” абун Къади-заде ар-Румица хъвараб (хвана 841/1437 соналда) хIисаб гIелмуялъул тIехьалда нахъа Дамаданица гьабураб хъвай-хъвагIаялъ: «Дица квералъ гьаб тIехь хъвана дир мугIалим МухIаммад-Аминил мадрасаялда 1110/1698-99 соналда». Гьединго ГIали Каяевас жиндирго биографиялда хъвалеб буго гьев гIалимчи МохIоса Дамаданил мугIалим вукIанилан.\nРочиса Хъазахъилас гьоркьохъел гIасрабазда машгьурлъарал Дагъистаналъул гIалимзабазулгун щулиял бухьенал рукIиналъул баяналги руго – масала, Къудукьа Мусал МухIаммадилгун. Буго гьединго гьижраялда рекъон 1126 соналда (1714 с.) Хъазахъиласдаги Мусал МухIаммадидаги гьоркьоб гIелмияб дагIба ккеялъул хъвай-хъвагIайги буго. Къудукьев жиндирабго ккун чIун вукIун вуго, рочисес гьеб чIезе тун буго. Цо заманалдасан (моцIидасан яги кIиго моцIидасан) Хъазахъилав хола, жив мекъи вукIин бичIчIарав Мусал МухIаммад абуни Нукъуш росулъе гьесул хабаде вахине вач1уна. ГIали Каяевас гьединго хъвалеб буго гьесда гIелму малъарал мугIалимзабиги гьев цIалараб бакIги лъалеб гьечIилан.\nЛъалеб гьечIо жеги гIезегIан хIужабиги, масала, Хъазахъилав гьавураб сон. Якъинаб буго гIицIго гьев хвараб сон. ГIали Каяевас хъвалеб буго гьесул зонода гьарурал хъвай-хъвагIаял ратIа рахъизе бажарулел гьечIин, гьединлъидал гьев хвараб заман чIванкъотIун лъалеб гьечIилан. Амма Дагъистаналъул гIалимзаби хварал сонал рихьизарурал хъвай-хъвагIаязда рекъон, Хъазахъилав хун вуго 1126 соналда (1714 с.). ЧIарада районалъул Нукъуш росулъ гьесул хабада зани ХХ гIасруялъул байбихьуда лъураб букIин бихьулеб буго, амма гьелда хъван гьечIо гьесул гIумрудул сонал. Амма Хъазахъилав хварабин ГIали Каяевас бихьизабулеб сон тарихчи Тимур Айтберовас гьабураб кIиго хъвай-хъвагIаялдаги рехсолеб буго. ТIелекь росдал мажгиталъур ратарал кверца гьарурал хъвай-хъвагIаязда абулеб буго Хъазахъилав 1126 (1714) соналда хванилан. Гьединабго баян буго ХIХ гIасруялъул кIиабилеб бащалъиялда гьарурал хъвай-хъвагIаяздаги. Цо-цо хъвай-хъвагIаязда рехсон руго батIиял соналги (масала, 1136 / 1723-24). Амма гIемерисел руго Хъазахъилав 1714 соналда хвеялъе нугIлъи гьабулел баянал.\nГIелмуялда цадахъго Хъазахъилас вагIзабазул къагIидаялда шигIрабиги гьарулел рукIун руго. Кверца гьарурал хъвай-хъвагIаязул фондалда нижеда ратана Рочиса Хъазахъилас гьарурал, цинги гьесул заманалъул гIалимчи Г1убриса МухIаммадица кверца хъварал гьал мухъал:\nБакараб цIаялъ гIурму кунеб буго\nОгь инеб буго дир гIурму\nМехтарав дун вигьинчIого,\nГIагаршуму буго дир хоб\nДир мунагьал чуричIого.\nВай бекерулеб чу гIадин,\nГIунтIулеб буго дир гIажал,\nОгь цIакъаб бутIанчIор гIадин.\nРачIа руссине товбоялде,\nРацIцIадго хабалъ лъугьине,\nРачIа рехун тезе дунял,\nГIали Каяевас хъвалеб буго гьавураб къоялдаса нахъе МухIаммадаминилан цIар лъун букIаниги, Дагъистаналда гьев лъалаанин Хъазахъилав хIисабалда.\n«Хъазахъ» абураб рагIул кIиго магIна буго. Цин бугони, гьеб ккола хинаб рахъалдехун гIумру гьабулел магIарулаз гуржиязде абулеб рагIи – «хъазахъ». КIиабизе, магIарулаз гьедин абула асир гьарурал гуржиязул наслуялъул чагIазда. Закаталаялъулгун гIорхъода бугеб гуржиязул «Хъизихъ» абулеб бакIалдасан бачIараб рагIи ккола гьеб. Аслияб куцалда гуржиял гьениса ккун рачIунел рукIун руго. Гьединлъидал МухIамадаминги гьединаб хъизаналдаса чи вукIун ватилин абураб пикру бижулеб буго.\nХъазахъиласул гIумрудул хIакъалъулъ ГIали Каяевас данде гьарурал батIи-батIиял баянал руго Каяевасул васасул вас Илясихъ. Нижеда гьеб бицана тарихчи Тимур Айтберовас. АхIмад-дибирил тIахьазда гъорлъ ГIали Каяевасда батун буго Хъазахъиласда цеве цIалулеб мехалда МохIоса Дамаданица кверца хъвараб «ШархI ал-гIакъаид» абураб тIехь. Гьеб хъван буго Рисиб (Дусрахъ) 1099 (1688) соналъул зу-л-къагIида моцIалъ. Гьелъул рагIаллъабазда Дамаданица хъвалеб буго гьесул мугIалим Хъазахъилав ваккараб бакI Къушан мухъалъул ХIудугъ росу бугилан. Къушан жамагIат гIуцIун букIана гьанжесеб Агъул мухъалда бугеб анлъго росдадасан (Кошанапу абулеб гIурул рагIалда).\nГьел ккола Буршаг, Арсуг, Яркуг, Цирхе, Кураг и ХIудугъ. Жибго гьеб ХIудугъ росулъ гьабсагIаталда гIумру гьабун буго нусгогIан хъизаналъ. Гьеб буго Кураг росдал советалда гъорлъе унеб Кушандере абулеб расалъиялда. ПалхIасил, лъабго-ункъо наслуялъ церехун МухIамадаминил рукIарал умумул кколаан агулазул ХIудугъ росулъа. ХVI гIасруялъул байбихьуда гьел Рочире рачIун ратизе руго. Гьедин апарагзаби хIисабалда гьеб росулъе рачIарал гьезул кIудияб къо-асс букIинчIолъиялъ рекIун батила МухIамадаминида Хъазахъилав абун кIиабилеб цIарги.\nЦебехун бицухъе, гIалимчиясул гIумрудул хIакъалъулъ мукъсанал гурони баянал нахъе цIунун хутIун гьечIо. Гьев гьавуна ва цIикIкIанисеб мех бана Рис-гIоралъул рагIалда бугеб Рочиб росулъ.\nХъазахъилав 1714 соналда хванин абураб баянги хIисабалде босун гьес гIезегIан сонал ранин абизе бегьула. ГIага-шагарго 1630 соназда гьавун ватизе ккола гьев.\nИсламги гIараб мацIги Дагъистаналда лъазабизе байбихьун хадуб гьес лъай камил гьабун буго Дагъистан тун къватIиб. Исламалъул тарих лъазабулей К. МухIамадовалъул баяназда рекъон, Хъазахъилас рекIехъе лъазабун буго Къуръанги 500 хIадисги, гьединго лъалеб букIун буго «Сирру раббанги».\n1960 соназда машгьурай этнограф Г. А. Сергеевалъ данде гьарурал баяназухъ балагьун, Хъазахъиласда камилго лъалеб букIун буго местIерлъиялъул, астрономиялъул, хIисабалъул гIелмаби. Гьев гIезегIан мехалъ вукIун вуго гIараб улкабазда сапаразда. Хъазахъиласул хIакъалъулъ чанги биценалги руго. Абула гьесда инсан сасинавизе кIолаанилан (гипноз). Гьединго гьес бахъараб планалда рекъон бан рагIула Рочиб мажгитги. Хъазахъилав вукъун вуго Нукъуш.\nРочисезул биценазда рекъон, гьезул басрияб росулъ цIунун хутIун руго Хъазахъиласул жигарчилъиялдалъун бан букIараб мажгиталъул чIваднал. Гьединго руго баянал Хъазахъилав мажгиталъул дибирлъунги гьеб жамагIаталъул къадилъунги вукIиналъул баянал. ДГПУялда историялъул кабинеталъул библиотекаялда буго Рочиса Хъазахъиласда цеве цIалулеб мехалда Мугиса МухIаммадица 1111 (1699-1700) соналда кверца хъвараб «ал-Фаваид ад-дийаийа» абураб тIехь.\nГIумру гьабун Хъазахъилав Алчуниб абураб колотIа вукIун вуго. Гьениб букIун буго магIишат.\nХVIII гIасруялъул байбихьуда Хъазахъилав вахъуна кьесеразул кIкIалахъ бугеб Нукъуш росулъе. Кьесеразул росабалъ хутIарал биценазда рекъон, МухIаммадамин (Хъазахъилав) цIалулев вукIун вуго Нукъуш росулъа ХIажи абулев гIалимчиясда цеве. Гьел кIиязулго хIакъалъулъ хъван буго Багинуса шайих ШугIайб-апандил асаралъулъ:\n«Пагьму цIакъго битIарав Рочиса Хъазахъилав\nГIелму гIамал рекъарав дов ХIажи Нукъушияв».\nГIезегIан тIахьалги цIаларав бегIераб гIакълуялъул гIолохъанчи - Хъазахъиласда байбихьудаго ракIалда букIинчIо Къуръаналъул аятазе баянал кьеялда гIей гьабун чIезе. Заманалдасан гьеб бичIчIарав Хъазахъилав уна жиндирго мугIалимасухъе, амма гьев хун ватула. Гьедин хабадеги щун нахъвуссуна. Хадувккун Хъазахъилав, росдал гIадамазулгун дандеги ккечIого вахъун ватула Нукъушиве. Ахирисеб нухалда Нукъушиве вачIиндал, квешго унтарав Хъазахъилав нахъе виччан гьечIин гьесул мугIалимасилан бицуна. Гьедин гьенив дарсал кьезе чIанила гьев.\nГIали Каяевас хъвалеб буго Нукъуш росдал мадрасаялда дарсал кьолев вукIаго хванин гьев, гьенивго вукъунги вугилан. ХIакъикъаталдайин абуни Хъазахъиласул васият букIун буго жив Нукъушив вукъизе. Росдал гIадамаца тIубала гьеб амру. Жидер росуцояв-гIалимчи хун вукIин лъайдал, рочисел рачIуна вукъизе Рочиве гьев восизеян. Амма гьесул васият батIияб букIанилан, нукъушисез инкар гьабула жаназа кьезе.\nНукъуш росдада мадугьалихъ ругел ГIириб\nги Рулдабги росабалъ цIунун хутIун руго Хъазахъиласул хIакъалъулъ биценал. Гьедин Рулдаб бицуна какил заман тIаде щвараблъи лъазабулеб алат гьабун букIанин гьесилан. Гьелъие гIоло гьес росда гъоркь бугеб гохIда гьабун букIана чIахIиял ганчIазул си. Гьединаб сиги кIи-кIи букIана – цояб риидал заманаялъе, цогидаб хасалил гIужалъе данде кколеб. Гьезда речIчIарал бакъул чIорал мажгиталъул къадаздасан цIарал хIуччазда тIаде кколел рукIун руго. Щибаб хIуччалъул букIун буго какил ригь бихьизабулеб магIна.\nГьединго ГIириб росдал гIадамазги бицуна жидер доба мадрасаялда дарсал кьолеб заманалдаги ургъун букIанин Хъазахъилас какил гIуж тIаде щвараблъи бихьизабулел алатал.


МахIачхъалаялда автоавария гьабураб «Мерседес»\nАвтоавариялъул рахъазда гьоркьоб, Кавказалда гIадатияб куцалда, маслихIат гьабула-щибаб къойил нужералги нижералги нухда рукIунин, гьединаб жоги бокьаразухъан ккезе рес бугин абун.\nАмма киналго гурел светофоралъул багIараб канлъуде кIвар кьечIого шагьар бакьулъан хъамун унел ва киназго гурел жал кьабураб машиналъур ругел чагIи бер рехичIого толел. Иш гьедин букIараблъи бихьулеб буго гьеб автоавария бахъараб видеоялда.\nГьелдаго бихьулеб буго, цо-цо баяназда рекъон 10 млн.гъурщил багьаяб «Мерседес» цоги автомашинаялда кьаби (хадуб лъала гьеб «Лада Гранта» автомашина букIин), кьабураб параялъго гьеб бачунев вукIарав чиги, гьесда аскIой йикарай гIаданги гьезда цадахъ букIараб цоги автомашиналъуса гIадамаз жидералдаго рекIинари ва авария гьабуралъул рулалда нахъа батIияв чи гIодов чIезави. Бихьулеб буго гьез цо кагътал цоцахъе кьолебги. Блогераз хъвалеб буго гьеб батизе бугин кьабураб «Мерседесалъул» документал «цIияв шоферасухъе» кьолеб мехин.\nХадуб кьабураб машинаги гьениб тун, цогидаб машина гьениса нахъе уна. «Лада Грантаялде» аскIове векерулев гьезул чиги гьеб видеоялда вихьуларо. Гьелда рукIун руго дагьаб хадуб азарханаялда хварал Эльдаргун Разият МухIамадовал. Цоцазе гьел кколел руго ункъгIалги, вацасул васги.\nАвтоавариялъул гIайибилавлъун лъазавуна Чачанлъиялдаса жанисел ишазул министерлъиялда цебе бугеб хъаравулзабазул идараялдаса 25 сон барав кIудияв сержант Арсумкаев Имран. ГьедигIан хирияб автомашина гьесие кисаяли лъазабулеб гьечIо. Гьединго лъазабулеб гьечIо гьеб автомашинаялъул хважаин щивалиги. Цо-цо баяназда рекъон, гьев кколев вуго чачаназул Гудермес мухъалъул нухмалъулев Хизриев Заур.\nКРА хIарпалгун автомашинаби лъил ругелали хъвараб официалияб гуреб сияхI\nГьеб машинаялъул номеразда КРА хIарпал рукIиналъ рес кьолеб буго гьеб чачаназул нухмалъулев Къадиров Рамзанил сверухълъиялдаса чиясул машина бугин абизе. Интернеталда нижеда ратана КРА хIарпалгун автомашинаби лъил ругелали хъвараб сияхI. Гьениб, МахIачхъалаялда Шамилил ва Ярагъиясул цIаразда ругел нухал цолъулеб бакIалда 9 ноябралъул радал кьабураб 95 регионалъул 888 номерал ругеб\n«Мерседесалъул» хважаинлъун вихьизавун вуго Цезарь абурав чи. Гьеб сияхIалда журан руго цIаралги тIокIцIаралги.\nГьебго заманаялда Къадировас Инстаграммалда бугеб гьумералда хъвалеб буго\nИнстаграмалдаса Къадировасул гьумер\n"Патриотгун, Ягуаргун ва Цезаргун ниж цадахъ гIуна, гьитIинаб къоялдаса ниж гьудулзабиги руго ва цадахъ ниж къеркьолел рукIана халкъаздагьоркьосел террористазде данде",-ян.\nЖивго Гудермес мухъалъул бетIер Хизриев Заурица лъазабуна цо-цояз гьеб авариялъул гIайиб жинда гьабулеб бугин, амма жив гьенив вукIинчIин, декабралъул авалалдаса нахъе жив унтун вугин. Жиндихъан авария ккун букIарабаниги жив гьениса гьедин ине вукIинчIин абун.\nХваразул гIагаралгун маслихIат гьабунин абун авариялъул гIайибилавлъун лъазавурав Арсумкаев тамихIалде цIазе вугевищали лъалеб гьечIо.


ЦIусса ламу буван чIун хьуну дур |\nЦIусса ламу буван чIун хьуну дур\nЖула зунттавусса шяраваллал дянивсса ххуллурду нигьачIисса бушиву цинявннан кIулхьунссар. ЧIун-чIумуй вай ххуллурдай захIматсса аварияртту шай.Хъинну мугъаятну машина бачин буван багьлагьисса ххуллурду бур жучIава. ХIукуматрал итадаркьусса арцух чIун-чIумуй бакьин бувай жула ххуллурду. Амма миннул ца бутIану хъанахъисса ламурду нажагь бакъа бакьин буллай бакъар.\nВана уттигъанну, цIусса шинал цалчинми кьинирдай, Ккуллал райондалул ххуллурдалсса байсса идаралун бишин багьунни Хъюйннал лувсса Хъуннеххайхсса ламуй хъуни машинартту къазанансса муххал турбарду ва къадагъалул лишан.\nЛамуйсса муххал ригеллу лархIуну дур (бургияра суратрах). Ва ламуйх 3,5 тонналияр кIушиву дусса машина бачирча, къабухIан бюхъайссар тIар. Мунияту хIукмулул заллухъруннан чара бакъа, ва бухмур ламу бакьин байссарив, чIарав цамур байссарив, ци-бунугу буван багьлай бур. Ва ламу багьарча Хъювхъиял, ЦIуйшиял, Ссухъиящиял, Вихьуллал, Къяннал шяраваллащалсса дахIаву духралагантIий дур.\nПредыдущая записьХхаллилсса ттаттахъая ххаллилсса наслуСледующая записьХъунисриннал советрал мажлисрай


Сдам квартиру 2 комнатую у метро Славянский бульвар за 60000 руб.\nСдам квартиру 3 комнатую у метро Славянский бульвар за 70000 руб.\nСдам квартиру 3 комнатую у метро Славянский бульвар за 85000 руб.\nСдам квартиру 1 комнатую у метро Славянский бульвар за 90000 руб.\nСдам квартиру 2 комнатую у метро Славянский бульвар за 38000 руб.\nСдам квартиру 3 комнатую у метро Славянский бульвар за 170000 руб.\nСдам квартиру 3 комнатую у метро Славянский бульвар за 140000 руб.\nСдам квартиру 1 комнатую у метро Славянский бульвар за 30000 руб.\nСдам квартиру 2 комнатую у метро Славянский бульвар за 105000 руб.


Акнадаса пачалихъалъул вакил\nГIалиев Багьавудин вуго чIухIи гьечIев, гIамал-хасият берцинав, жинс-мухъги рекъарав, гIадатияв инсан. Сириялда бугеб РФялъул посольствоялда хIалтIулев гьесул тIадегIанаб гIаданлъиялъул бицунеб гIемер рагIун букIана, хасго гьеб улкаялдасахун хIежалде унел -рачIунел нилъер ракьцояз. Гьал къоязда Багьавудин вачIун вукIана "ХIакъикъаталъул" редакциялде ва нижее рес щвана гIарабиязул улкабиги, гьенир ругел Дагъистаналдаса наслабазул гIадамалги, гьезул гIумруги лъикI лъалев Багьавудинилгун гара-чIвари гьабизе.\nБагьавудинил гIумруялъул буго 46 сон. Гьавун ва гIун вуго ЦIумада районалъул Акнада гIемерал соназ росдал Советалъеги колхозалъеги нухмалъи гьабурав ва ахиралдаги Гъизилюрт районалъул гIатIиракьалда ЦIиябАкнада росдае кьучI лъуразул цоявлъун кколев ГIалиев Расулил кIудияб хъизамалда. КIудияб букIаниги хъизан букIун бугог щулияб гIадлу-низам бугеб.\nБагьавудин вохун вуго жакъа жиндир кIиго тIулалъул вацги ункъо яцги рукIиналдаса. Инсанасе бищунго бечедаб къиматаб хазина ккола гIадамал. Рецц Аллагьасе, гьел жинда сверухъ ругилан абуна Багьавудиница. Цояв вац КъурамухIамад рагIула ДРялъул мустахIикъав экономист, цогидав ГIумахан - предпринимателъ.\nБалагьараб мехалда Багьавудинида, хъизам хьараб бугониги ва эмен хIакимчи вугониги, гIумруялъулъ гогьдари бихьун гьечIо. Унго-унгояб тарбия шун буго гьесдасанги ва эбел Асиятидасанги. ИчIго класс гьес лъугIизабун буго Акнада росдал гьоркьохъеб школалда ва анцIабилелда цIалун вуго Иваново шагьаралъул школа-интернаталда. Гьеб лъугIарабго ахIун вуго советияб армиялде. ГIумруялъул лъикIаб лъадари щванила Балтиялъул флоталда хъулухъ гьабулаго, щванила радиотелеграфистасул махщелги ва рокъове виччанила кIиабилеб статьялъул старшинаясул чингунилан разиго ракIачде щвезабуна гьес.\nХадув Багьавудин хIалтIун вуго МахIачхъалаялъул цIорол кIкIор гьабулеб заводалда, аппарат хIалтIизабулев чилъун. Ва 1976 соналда тIубана гьесул анищ, цIализе лъугьана Москваялъул Ломоносовасул цIаралда бугеб университеталда цебе бугеб Азиялъул ва Африкаялъул улкабазул институталъул гIараб мацIалъул отделениялде. ХIакъаб жо, бигьаго букIинчIо Дагьистаналдаса гIадатияв гIолиласе улка тун къватIибехунги машгьураб гьеб цIалул заведениялде нух бахъизе. Амма гьесухъа гьеб бажарана. Институталдаги Багьавудин вукIана лъикIав студентлъун. 1980 сонадда Москваялда тIоритIарал XXII - абилеб Олимпиялъул хIаязда гIараб мацIалъул таржама гьабиялъулъ бихьизабураб лъаялъеги жигарчилъиялъеги гIоло Багьавудин Палиевасе ВЛКСМалъул ЦКялъ ва Олимпиадаялъул гIуцIиялъул комитеталъ кьуна Баркалаялъул кагьатги.\n1985-1991 соназда Б. Палиев хIалтIана улкаялъул КъватIисел улкабазулгунисел ишазул министерствоялда. 1992-1995 соназда хIалтIана ДРялъул къватIисеб экономикияб хIаракатчилъиялъул рахъалъ Пачалихъияб комитеталъул бетIерав специалистлъун ва ДРялъул Миллияб политикаялъул, информациялъул, къватIисел бухьеназул министерствоялъул халкъазда гьоркьосеб отделалъул заведующийлъун. 1995 соналда Б. ГIалиев цIидасан вачана КъватIисел улкабазулгунисел ишазул министерствоялде. Гьев хIалтIана Сириялъул Параб Республикаялда СССРалъул, хадуб Россиялъул посольствоялъул атташелгун, посольствоялъул лъабабилев, кIиабилев ва тIоцевесев секретарьлъун хъулухъалъул болъодул хIокIач гьедий-иргаялда нахъа теялъ нугIлъи гьабула Акнадаса дипломатасул бажариялъеги ва нилъер гIадаб кIудияб улкаялъул бусурбабазул пачалихъалда кинабго рахъалъ вакиллъи тIубазабизе бугеб лъаялъеги бичIчIи буголъиялъеги.\nДагьаб цебегIанин абуни Багьавудин ГIалиевасда божилъи гьабун буго Ливия Республикаялда Россиялъул консуласул хъулухъ тIубазе. 1992 соналдаса нахъе Б. ГIалиев ккола Дагьистаналдаса ватIанцоязул ТIолгодунялалъул ассоциациялъул членлъунги. Гьесда кIола ГIагараб ва Гьоркьохъеб Бакъбаккул улкабазда ругел дагьистаниязда хурхараб бокьараб сулаалъе жаваб кьезе. ГьабсагIаталда Багьавудин хIадурлъулев вуго Россиялъул Пелмабазул Академиялъул ДНЦялъул тарихалъул, археологиялъул ва этнографиялъул институталда тарихиял гIелмабазул кандидатасул цIаралъе гIоло "ГIагараб ва Гьоркьохъеб Бакъбаккул улкабазда Северияб Кавказалъул наслаби: тарих ва жакъасел лъугьабахъинал" абураб темаялда диссертация цIунизе.\nБагьавудии ва гьесул гIумруялъул гьудул Фатима рохун руго жидедаго релълъараб наслуги гIолеб букIинадцаса. Гьезул йиго лъабго яс ва цо вас. Лъабайго яс цIалулей йиго Дагьистаналъул тIадегIанал цIалул заведениязда.\nГарачIвариялъул байбихьуда Багьавудиница рахIатхун бицана жив цIалулеб заманалда школалда рахьдал мацI малъулеб букIинчIила, гIумруялъул гIемераб заманги гIагараб Дагьистан тун къватIибехун тIамулеб бугилан, гьединлъидал магIарул мацIалъе лъикIав гьечIилан, Нижеца гIурус мацIалда кIалъазеги бегьилилан абураб мехалда, бетIер кIобокIана ва сагIатгIан мехалда хабар бицунагоги, журналистазул суалазе жавабал кьолагоги цо гIурус рагIи жубазабичIо рахьдалалда гъорлъе.\nКъуръанги цIаларав, гIадатияв бусурбанчи вукIани гурони, жив батIаго гIелму бугев чи гурилан абуна Багьавудиница, амма хабаркIал байбихьизегIан гьес "ХIакъикъаталъул" бетIерав редакторасе тIоцебе кьуна: "Диниял газетазулгун кинал гьоркьорлъаби ругелан - абураб суал ва гьев разилъанилан ккана диниял газетаз, тIадехунисан жинда кигIан бадирчIваял гьаруниги, "ХIакъикъаталъул" базаялдасан бахъанин гIумруялде нух абун бицараб мехалда.\nГьабсагIаталда Дагъистаналъул наслабазул чан чи вугев Сириялда гIумру гьабулев?, - абураб суалалъе жаваб кьолаго Багьавудиница бицана, микьа-заргогIанасев чи вугилан. Гьездасан кIиазаргогIанасев чи кколила магIарул къавмалъул. МацIалъул хIакъалъулъ абуни, гIемерисезда гьеб лъаларила. Гьелгониял магIарулазул цо хъизамалда гурони бицунарила магIарул мацI. Гьеб ккола ТIиндиса наслуялъул Сакинатил ва гьелъул рос, Хважалмахьиялдаса умумузул чи Сайфулагьил хъизам. МацI лъалел дагьлъулел ругила, ригьнал журалел ругила, Северияб кавказалъулаз цере, аслияб къагIидаялъ ригьнал гьарулел рукIун ругила жидедаго гьоркьор ва гьанже гьарулел ругила гIарабазулгунгиян бицана дипломатас.\nГIалимазул, диниял церехъабазул бицунаго дагьистаниязда гьоркьосан бищунго цIикIкIун лъил цIар рехсолеб Сириялда?\nДицаго абилаан Гумбет районалъул Аргьваниса ГIабдуллагь шайихасулилан абуна гьес. Биценалда рекъон гьев вукIун вуго гъваридав гIалим, жакъасебги букIинесебги бичIчIулев, лъалев чи. ГIабдулагьил гIемерал муридал рукIун руго Азиялъул, Афри'каялъул ва Европаялъул улкабазда. Гьев хун вуго 1976 соналда, вукъун вуго Дамаскалда жинцаго кьучI лъураб мажгиталъул мавзолеялда ва жакъа гьеб сверун буго дунялалъул гIемерал улкабаздаса бусурбаби рачIунеб кIудияб зияраталде.\nГъваридаб, гьайбатаб лъалкI нахъа тун буго Сириялда магIарулав, шайих ГIабдурахIман Дагъистанияс. Гьес нахъе тун руго исламияб философиялъул гIемерал гIелмиял асарал, лъебергогIанасеб соналъ ГIабдурахIман Дагьистанияс имамлъи гьабун буго Дамаскалъул "Аль-Укейбе" мажгиталъе. Къокъго абуни, цереги гьанжеги машгьурал дагьистаниял Сириялда, Иорданиялда I Iемерал руго. Дица гьединазул хIакъалъулъ къокъал баяналгун сияхI кьела "ХIакъикъаталда" бахъизе ва ракIалде ккола магIарулаз гьезулгун гьираялда лIьайхъвай гьабилилан.\n-\tСириялда хIурмат гьабула ХIоцоса Нажмудинил, гьенир цIунун руго гьес тIарикъаталъул хIакъалъулъ хъваралги цогидалги асарал ва гIарабияз гьезие тIадегIанаб къиматги кьола.\nБагьавудин, бицуна бусурбабазул улкабаздаса машгьурал гIадамаз нилъер Дагъистан рикIкIунила, цере кигIан захIматал шартIал рукIаниги ислам лъикI цIунун хутIараб бакIлъун.\nБитIараб буго, абула гьедин. Сириялъул ТIадегIанав муфти дунялалъулго даражаялда машгьурлъи бугев АхIмад Картари щвана Дагьистаналде. Гьес диргун цIакъ лъикIал гьоркьор лъаби гьаруна, бетIерги кIибикIун гIажаиблъи гьабун бицана гIемерал диниял къиматал тIахьал ругила Дагъистаналда цIунун хутIун, гьединго динги лъикIаб даражаялда бугилан. Щибаб рузман къоялъ АхIмадица вагIза гьабула анлъго тIалаялъул, телевизоралги жанир лъураб жинцаго бараб цIар рагIараб мажгиталда. Кидаго гIадин дунги ахIулаан гьес жиндаго аскIов'. чIезе ва щибаб вагIзаялда цо-цо лъикIаб мисал бачунаан нилъерго Дагьистаналъул бусурбабазул гIумруялдасан. Цо мисал: мажгиталде дагьал кватIун гIолохъаби жанире лъугьараб мехалда АхIмадица абуна, Дагъистаналда нуж гIадал кIиго-лъабго сагIаталъ цудунго рачIун рукIуна рузман базе хIадурлъулелан.\nИорданиялдаги таманалго хъизамал ратила Дагьистаналъул наслабазул?\nИорданиялда вуго Дагьистаналъул наслабазул анлънусгогIанасев чи. Северияб Кавказалъулин абуни анцIазарго чи. Падамал руго лъикIал, бажари бугел, амма гьенирги магIарул мацI лъалел лъугIулел руго.\nБагьавудин, гIенеккараб мехалда гьабсагIаталда гIемерал гIолилал руго Сириялда цIалулел, бахчун щай, гьезул хIакъалъулъ харбал батIибатIиял руго.\nСириялъул анлъго цIалул заведениялда Дагъистаналдаса цIалулев вуго 350 чи. Къокъидаго абила, гьезул 40 гIанасеб процент буго жидер мурад динияб лъай боси бугел, хутIаралин абуни Сириялде рачIун руго армиялдаса хвасарлъи ва цогидалги хасал мурадалгун, гьез гьарула гъалмагъирги, цогидал рекъечIел ишалги.Дица гьел киналго данде ахIун рукIана гIамал хасияталдаги. хьвада-чIвадиялдаги тIасан гара-чIвари ва малъал-хъваял гьаризе, ай хIадур гьабун букIана гьезие цIализе тIубараб лекция, амма пайда щиб, 200 гIанасев гурони чи вачIинчIо, аслияб къагIидаялъ гьелги рукIана лъикIал мурадазул гIолилал. Такрарлъулел руго нилъераз жидеца гIу.мру гьабулеб пачалихъалъул законазда тIасан галаби тIамизе къасдал гьариялъул хIужабиги. Гьединазул хIакъалъулъ эбелинсуда лъазабураб мехалда гьел цIикIкIун лъималазда божулел руго. Дагъистаналдаса исламияб гIелму цIализе къватIисел пачалихъазде унел гIолилал цIалкIинисан ханжу гIадин риччан, унго-унгояб куцалда тIаса рищизе хIажат буго.\nКинаб пикру букIунеб дур нилъер хIажизабазул хIакъалъулъ?\nГIаммаб къагIидаялъ квешаб пикру букIунаро. Ункъого, ункъоялда анцIго процент, Сириялдасан унел- рачIунезул, дир пикруялда, аслияб масъала букIунеб батила намус бацIцIадго хIеж борхи. Амма хутIаразул анищги масъалаги букIунеб батила даран гьаби. Дун дандчIвалаан гьел унагоги рачIунагоги, гьабулаан гьезие хIажатаб кумекги. Амма битIахъе бицани рахIат хвезабулаан гьез Сирия лъул законал сан гьарунгутIиялъ, доба цIар ун буго гьезул "чакаралъул гьа цIул" ва Дагъистаналъул цIар бахъа рабго гьез "чакрил гьоцIоян" рагIаби I рехула нилъеразде. Нилъеразул маши набаздаги кодорги рукIуна цадахъI росизеги ричизеги гьукъарал жал, низам букIунаро документазул, паспорт тазда чIван ратула чияр суратал, жидееI битIараб, законияб бадибчIвай гьабуниI данде рахъуна таможеннияздаги полициялдаги, къасдал гьарула лъутун.I дагIбадун рорчIизе. Мисалалъе, цоI соналда дииа хвасар гьавуна тамихIалдеI цIалев вукIарав нусго, тIад уголовниябI дело гьабулев вукIарав къого чи.\nГьайгьай, расниги бигьаги букIинищха гьединал гIадамал цIунизе?\nБигьалъи-захIмалъиялъул бицинароан, гьумер багIарлъулаан гIарабияздаI цебе гьезие гIоло, тIадежоялъеги гьебI буго улкаялдаго дангъва лъезабулеоI гIадаб иш.\nБагьавудин, баркала, гара-чIвариялъухъ.\nГара-чIвари гьабуна М. СААДУЕВА. "ХIакъикъат" 9 август 2001г.


Дагъистаналда бугеб «Дагдизель» абураб заводалъул кинабго буголъи туснахъ гьабун буго диваналъул хIукмуялда рекъон. Гьелъие гIиллалъун ккун буго заводалъ Улка цIуниялъул министерлъиялъулгун гьабураб къотIиялда рекъон гьезие хIажатаб алат хIадур гьабичIолъи. Гьанже заводалде тIаде кIудияб налъи ккун буго рехсараб идараялда цебе.\nКаспийскалда бугеб «Дагдизель» заводалъ Улка цIуниялъул министерлъиялъе кьезе рагIула 120 миллион гъурущ коммерческияб кредит хIисабалда, авансалдаса пайда босиялъухъ цо, гьединго 220 миллион гъурущ неустойка хIисабалдаги.\nГьедин лъазабулеб буго Диваналъул приставазул рахъалъ, Россиялъул федералияб хъулухъалъул Дагъистаналда бугеб идараялъ. Гьезухъе кагъат бачIун буго Москваялъул арбитражалъулаб диваналъ «Дагдизелалъ» кьезе бугеб налъи тIад хъвараб.\nГьединго туснахъ гьабун буго «Газпром» абураб банкалда Дагдизелалъул букIараб гIарацги, гьениб букIараб 830 азарго гъурущ Улка цIуниялъул министерлъиялъул счеталде буссинабун буго. Туснахъ гьабун буго транспорт, техника, хIасил-калам заводалъул балансалда букIараб кинабниги къайи-цIа ва буголъи.\nГьеб буголъиялъул гIаммаб къадар гIарцуде буссинабуни гьеб ккола 80 миллион гъурущ. Улка цIуниялъул министерлъиялъе «Дагдизелалъ» кьезе кколеб налъуда дандеккуни гьеб ккола гьелъул лъабил бутIа гIадаб жо.\nЩиб сабаблъун гьединаб налъи заводалде тIаде ккарабали лъазелъун бухьен гьабуниги «Эркенлъи» радиоялъе «Дагдизелалъул» нухмалъиялъул рахъалдаса комментариял щвечIо.\nНижехъе щварал цогидал баяназда рекъон араб соналда Дагъистаналъул нухмалъулев ГIабдулатIипов Рамазанги гьоркьов чIван, Улка цIуниялъул министерлъиялъ контракт хъван буго «Дагдизель» заводгун. Контракталъул багьа букIун буго 5 миллиардги хадубги гIарац.\nЦебекун гьеб гIарцуда гьоркьосан кьун букIун буго авансги. Абулеб буго гьеб контракталда рекъон Улка цIуниялъул министерлъиялъ заказ кьун рукIарал рагъул алатал хIадур гьарун гьечIин «Дагдизелалъилан».\nГьединабго ахIвал-хIал заводалда сверун букIана чанго соналъ цебеги. Каспийскалда бугеб заводалъги, Улка цIуниялъул министерлъиялъги пачалихъалъулаб контракт хъван букIун буго 2011 соналдаги.\nГьеб къотIи-къаялда рекъон «Дагдизелалъ» Улка цIуниялъул министерлъиялъе хIадур гьаризе кколаан УСЭТ-80 тайпаялъул торпедаби. Цо гьединаб торпедаялъул багьа рагIула 43 миллион гъурущ. Контракталъул гIаммаб багьа букIун буго 5,18 миллиард гъурущ. Аванс хIисабалда кьун букIун буо гьелъул бащадаб къадар, 2,7 миллиард гъурущ гIарац.\nАмма контракталда бихьизабураб заманалде бицен гьабулел торпедаби хIадур гьарун гьечIо «Дагдизель» заводалъ. Гьелъул хIасилалда Улка цIуниялъул министерлъиялъ арбитражалъулаб диваналде гIарзаги хъван гьеб гIарац нахъ буссинабизе тIамун буго заводалъул нухмалъи.\nСуал бачIунеб буго, гьанже кинабго буголъи приставазул хъулухъалъ туснахъ гьабун хадуб кинаб букIине бугеб жибго заводалъул къисмат абураб? Дагдизелалда сверун бугеб ахIи-хIуралъул хIакъалъулъ «Фейсбук» сайталда лъураб макъалаялда гъоркь кьураб комментариялда цояс хъалеб бугоан завод банкроталде инчIонийин гьанжейилан.\nАмма Гъуниб мухъалдаса Юсупов МухIамадица гIахьал гьабулеб гьечIо гьеб пикру. Советияб заманалда гьеб заводалда хIалтIулев вукIарав гьес «Эркенлъи» радиоялъе загьир гьабураб пикруялда гьес абуна дагьабго заманалъ чIун хутIанигицин тIубанго завод къаялде иш ккун гьечIин ва ккезеги гьечIин. Щайгурелъул гьеб тайпаялъул завод цоги гьечIин жакъа Дагъистаналда гуребги тIолабго Россиялда тIадги.\nМухIамад Юсупов: «Завод бахъинабичIого толаро. Гьеб буго ракIчIараб жо. Гьез кьезе кколеб гIарацги кьечIого теларо. Гьединаб гуреб, гьеб анцIгогIан гIемераб гIарац ана Дагъистаналдаса къватIибе хIабургъарал ункъоялда анцIабилел соназ. Гьеб гIарцуда бан завод гьез (Россиялъулги, Дагъистаналъулги нухмалъиялъ) рехун толаро.\nГьединаб завод тIокIаб кибниги гьечIо. Улка цIуниялъул министрги вуго бажари бугев чи, гьесги цогидазги кIвар кьечIого гьеб иш толаро, завод бахъинабизе буго тIаде»\nКаспийскалъул «Дагдизель» завод рагьун букIана араб гIасруялъул 1932 соналда. Гьеб букIана балъгояб завод. Аслияб куцалда гьелъ хIадур гьабулан рагъулаб техникаялъе хIажалъулеб сурсаталдаса бахъараб цогидабги, пачалихъалъулаб кIвар бугеб къайи-цIа.\nСоветияб заманалда гьединаб завод букIун буго гIицIго лъабго бакIалда: Ленинград шагьаралдаги, Хъазахъазул республикаялдаги ва лъабабилеб гьебги. Завод бищунго цебетIураб заманалда гьенив хIалтIулев вукIун вуго 40 000 чи.


КъахIиб бегавуласул жамагIат разияб хIалтIи - Газета "Единство" - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\nКъахIиб бегавуласул жамагIат разияб хIалтIи\n27.04.2017 09:05 Четверг\nАраб рузманкъоялъ районалъул нухмалъулезул иргадулаб сапар букIана КъахIиб росулъе.\nЦогидал росабалъго гIадин ,гьенибги тIобитIана райсобраниялъул председатель М-А. Хизроев ва районалъул бетIерасул заместитель МахIач МахIачев гIахьаллъараб росдал депутатазул Собраниялъул сессия. КъахIиб росдал бегавул МухIамаднаби МухIамадовас депутатазе хIисаб кьуна росдал социалиябгун-экономикияб рахъалъул бицун, рехсана араб соналда администрациялъул ва жамагIатаз бутIа лъун гьарурал хIалтIаби. Гьединго, рорхана налогал ракIариялъул, ясли-ахалъул, школалда лъималазе тарбия-лъай кьеялъул , росулъ бугеб гIадлу-низамалъул масълаби рехсарал суалалги. Сессиялъул ахиралда депутатаз росдал бегавуласул хIалтIи лъикIаблъун рикIкIана.\nСессиялдаса хадуб МахIач МахIачевгун районалъул идарабазул нухмалъулел щвана КъахIиб туберкулезалъул больницаялде. Больницаялъул врач МухIамадхIажи МухIамадовас бицана цIияб бараб больницаялда унтаразе чIезарурал лъикIал шартIазул. Жакъа къоялде больницаялда буго 50 чи вегизе бакI, гьел бакIалги чIорого хутIулел гьечIо тIолабго Дагъистаналдаса унтарал рачIун. Райадминистрациялъул лъай кьеялъул бутIаялъул нухмалъулев Ибрагьим ХIажиевгун цадахъ М.МахIачев щвана КъахIиб гьоркьохъеб школалдеги. Халгьабуна щибаб классалъул, лъикIаб къимат кьуна школалда гIуцIун бугеб умумузул алатал данде ракIарараб музеялъеги.\nХадубго щвана КъахIиб ясли-ахалдеги. Гьелъул нухмалъулей Аминат Расуловалъ МахIач МахIачевасда бицана араб гIасруялъул лъабкъоабилеб соналъго бараб ясли-ахалъул минаялъуб квегIенлъи ва рацIцIалъи цIуниялъе жидецаго гьенир тIуразарурал масъалабазул, гьел тIуран рагIалде рахъинариялъе кумекги гьарана гьелъ районалъул нухмалъулезда.\nI8 маялда МочIолъ исламияб мадрасаялда тIоритIизе ругел гьитIичазул къецазде ругьун гьарулел лъималазухъеги щвана М.МахIачев. Махражалда, камилго къуръаналъул аятал ва альхIамги цIалун жидерго бажари бихьизабуна гьез гьалбадерида. .\nГIадатлъун билъухъе, рузманалдаса хадуб тIобитIана жамагIаталъулгун дандчIвай. Районалъул бетIерасул рахъалдасан КъахIиб росдал жамагIаталда саламги бицун, дандчIвай тIобитIизе живго вачIине щвечIолъиялъухъ гьесул рахъалдасан тIасалъугьинги гьарун, данделъи рагьана МахIач МахIачевас.\nРосдал бегавул МухIамаднаби МухIамадовас жамагIаталъе хIисаб кьолаго бицана араб соналда росдал бюджеталъул ва гьеб гIарцуде ва жамагIаталъул гIахьаллъигун гьабун рагIалде бахъараб хIалтIул. Исана гьаризе хIисабалде росарал рехсолаго, МухIамаднаби МухIамадовас жамагIат ахIана росулъ гьабулеб хIалтIулъ жигараб гIахьаллъи гьабиялде.\nДанделъиялда бицана КъахIиб СПКялъул хIалтIулги. Росдал магIишаталъул отделалъул нухмалъулев ГьитIино МахIачевас лъикIаб къимат кьуна гьеб магIишаталъул цIияб нухмалъиялъ гьабулеб хIалтIуе.\nЦогидал росабалъго гIадин, КъахIибги рорхана сельсоветалде гьоркьоре унел росабалъ токалъул къуват гIунгутIиялъул, спортзалалъул, школалъул ва нухазул масъалаби рорхарал суалал.\nРосдал бегавулас бицана магIарде бахъулеб букIараб нух гIагарлъун хутIун букIиналъул. Росдал бюджет гIуцIулелъул 4-5 соналъ щунус-нус азарго гъурущ районалдасан кумек щолеб бугони, гьеб кIигогIан гIарац жамагIаталъги бакIарун, нух бахъун лъугIизабизе рес бугилан. Гьеб нух бахъани, гIи-боцIи хьихьи ва гьединго жакъа къоялда росулъ цебетIун бачIунеб бугеб найихъанлъи гьабиялъеги жамагIаталъе кIудияб квегIенлъи букIине бугилан. Гьеб нух бахъиялдалъун, советалда гьоркьоре унел къехIдерил магIарда ругел росабалъеги нух чанцIулго къокълъизехъин бугилан тIадеги жубана гьес.\nАхиралда кIалъалаго росулъ гьарурал хIалтIабазе лъикIаб къиматги кьуна районалъул бетIерасул заместитель М. МахIачевас. Гьенибго гьес бицана минабазул ва ракьазул «зеленкаби» гьариялъул суал нахъе тIамун тезе бегьуларилан. Минабазул ва ракьалъул бетIергьанлъиялъул хъвай-хъвагIай гьечIев чиясе хIукуматалдаса щолел бигьалъабаздаса махIрумлъизе вугинги абуна гьес гьеб суалалъул мухIканал баяналги кьун.


«Гендериде мугъ кьун унароан цере магIарулал» - 3 Ноября 2011 - مدونة - Гимры\nКУЛЬТУРНО-ИНФОРМАЦИОННЫЙ САЙТ ГИМРИНЦЕВ\nУченые алимы, богословы\nГлавная » 2011 » Ноябрь » 3 » «Гендериде мугъ кьун унароан цере магIарулал»\n«Гендериде мугъ кьун унароан цере магIарулал»\nМикьабилеб-ичIабилеб августалъул сардилъ Унсоколо районалда чIвана анкьго чи. Гьеб лъугьа-бахъиналъ ракI пашман гьабичIев магIарулав, дагъистанияв ватиларо. Гьеб чIегIераб сордоялъ дунялалдаго машгьураб аваразул кIиго росдал гIадамазда гьоркьоб ккараб яргъилаб дандечIеялъул бицинчIеб ялъуни хъвачIеб информациялъулаб алат гIемер хутIун батиларо дуниялалда.\nГьеб кьвагьа-гIанхъиялдаса кутакалда рохун ругоан интернеталда жанир гIурус миллатчагIи, гьедин цоцаца гъурун лъугIагийин нуж, Кавказалъул чIегIераб къавмилан хъвалеб бугоан гьез. Гьеди-гьединал нилъер тушбабазул анищал тIуразарулеллъун рукIине рекъоларо нилъеда, магIарулазда. Миллатцоязда гьоркьоб ккараб гьеб пашманаб лъугьа-бахъиналде кIвар кьечIого тезе рес букIинчIо «ХIакъикъат» газеталъулги. Нижеда бичIчIула щивав чи разияб информация дунялалда тIад цохIониги гьечIолъи. ДандечIей ккараб бакIалда киналго рахъазда цIехолеб гIадат буго журналистазул. Гьедин гьабуна «ХIакъикъаталъул» хIалтIухъабазги. «Щиб дуе лъугьараб, дир магIаруллъи?» абураб макъалаялда Унсоколо росдал гIадамаз кьурал баянал рекIее гIун гьечIо гендерие. Гьебго макъалаялда Генуб росдал бегавуласул пикру кьун букIаниги, цIакъ рази гьечIого ратана генал. Газеталъул хIалтIухъаналъ (Кавсарат Сулеймановалъ) Унсоколо росулъе сапар бухьун букIана, киналго рахъазе рагIи кьураб, «Сабру – алжаналъул кIул» абураб кIудияб гьелъул макъала «ХIакъикъаталда» бахъунги букIана. Гьаб лъугьа-бахъиналдаса хадуб редакциялъул чи Генуве щун вукIинчIелъул, нижеца сапар гьабуна гьенибеги. Жакъасеб номералда кьолел руго доб сордоялъ ккараб кьвагьа-гIанхъиялда гьоркьор рукIарал Генуса гIадамазул ракIалдещвеял. Нижер мурадги, кидаго гIадин, магIарулазе рекъелги, парахалъиги, цебетIейги буго.\nИчIабилеб августалда Генуса МухIамад Зиявудиновасда цадахъ Унсоколо районалъул больницаялда йигей гьесул хъизаналъухъе щвезе ун руго яц Сакинат ва вацгIал ГIабдулхIамидил лъади Гулжанат Загъулиева. МухIамадил машинаялда (14-абилеб моделалъул «ВАЗ») нахъисеб рахъалда гIодор чIун рукIун руго гьел, машина гулбуз бас-басизе байбихьараб мехалъ. МухIамадил лъабго сон барай яс Сапият машинаялъул цебесеб гIодочIелалда кьижун йикIун йиго. Кьвагьа-гIанхъиялъ йорчIизаюрай гьей гIодизе лъугьун йиго. Гьедин бицана, «ХIакъикъат» газеталъе баян кьолаго, Сакинатица ва Гулжанатица: «Заправкаялда ккараб кьвагьа-гIанхъиялдаса хадуб цо нухлулас райбольницаялъул кIалтIе вачун вачIана лъукъарав Шамил ИсмагIилов. Гьебмехалда чанго машина цIурал чагIи рачIана больницаялъул азбаралъуре. Гьурмазда маскабиги рукIинчIо гьезул. Азбар бахун къватIирехунги рукIана тIаде рачIаразул машинаби. Лъукъарав Шамил райбольницаялде щвезавун вуго жакъаги щивали лъаларев, гьесда ракI гурхIарав нухлулас. Больницаялде унтарав къабул гьавичIолъиялъ хIикмалъизавун вуго гьев. МухIамадида гьев шоферас абуна хирург гьечIилан жаваб кьолеб бугин больницаялъул хIалтIухъабазилан. Цинги телефоналъ хирургасухъе кIалъазехъин вукIана гьев. Гьебмехалъ тIаде рачIана машинаби цIурал яргъид гIуцIарал гIадамал. ГIемерисезухъ рукIана автоматал – цоязухъ рорхун ккун, цогидаз гьел «тIасиялде рахинарулел» рукIана, кодоб ярагъ камурав чи вихьичIо. Гьезул цоял лъукъарав Шамил вугеб машинаялда аскIоре ана, цогидал ниж рекIараб машинаялъухъе рачIана. «Мун кив вукIарав чи? Мун кив вукIарав чи?» - абун МухIамадида тIаде къазе лъугьана гьел. Машинаялда аскIов вахъун чIун вукIарав МухIамадица абуна: «ЧIужуги ячун, больницаялде вачIун вукIана», - йилан. Гьедин гьес абулаго, автоматалъул хъундагъаз кьабизе байбихьана гьесда. ТIаде рачIараз гьесде ахIулеб букIана: «Нахъе а гьаниса!» - йилан. Машинаялда жанисан чIчIичIчIи нижерги букIана: «Нахъе рилълъа, МухIамад!» - илан. Гьебмехалъ машинаялда жанив гIодов чIана гьев. НуцIа къарабго, гордухъан нахъеги кьабизе байбихьана гьесда. Машина бакизе кIул кьуризе квер бегьулев гьев вукIаго, кьвагьи бахъана, бетIер далун ана МухIамадил. Жив нахъе вачеян гьесда гьардолев вукIарав лъукъарав Шамилги чIвана тIаде рачIараз. ГIурччинал такъиябиги лъун, автоматалгун тIаде щварал гьезул цо къогогIан чи вукIана нижеда вихьулеб бакIалда. Заправкаялдаго чIварав ГъазимухIамад ГIалимирзаевасул машинаялда вачун вачIана гьев Шамил цо нухлулас больницаялде. Гьениб кьвагьа-гIанхъи байбихьидал, гьев чи нахъе ун ватана. Хадур машинаялъуса къватIире рахъиндал, хъундагъаз бухун, бихьани лъалареб хIал гьабун бугоан ИсмагIилов Шамилил гьумералъе».\n«Дада! дада!» - ян гIодулей йикIана Сапият\n«…Нижер чIчIичIчIиялъги кьвагьдеялъги хIинкъун йорчIизаюрай лъабго сон барай Сапият: «Дада! Дада!» - ян абун гIодулей йикIана, - ян бицана Гулжанат Загъулиевалъги Сакинат Зиявудиновалъги. - Эмен чIван хадуйги гIодулей йикIана гьей. Амма кватIичIого гьелъул гIоди къотIана, хъирхъири бахъана, речIчIараб гуллаги щун. Ясги чIван хадуб, машинаялъул нахъисеб цIер бекизе байбихьана гъоз. Цебесебги нахъисебги сидениязда гьоркьор къан, тIепун рукIана ниж. Нижер чIчIичIчIиги гIодиги рагIарал гьезда руччаби гьенир ругеблъи лъачIого рес букIинчIо. Гьедин букIаниги, гIемераб жо речIчIана нижеда. Аллагьасул хъвай гьединаб букIун, чIаго хутIанаха ниж гьеб сордоялъ. Больницаялъул кIалтIа гьеб кьвагьа-гIанхъи ккана ичIабилеб августалда сагIат кIиго тIубалеб гIадаб мехалда. Ярагъгун рачIарал гIолохъаби, азбаралде кавабиги къан, нахъе индал, больницаялде росеян гьарулеб букIана нижеца. Гулжанатида бохалда гулла щун букIана. РечIчIараб ганчIица Сакинатил гьумерги лъукъун букIана. Гьениб кьвагьа-гIанхъи байбихьидал, чирахъалги свинарун, больницаялъул нуцIби рахана. Хадуб бохги бехъерхъун Гулжанатги лъукъараб гьумергун Сакинатги, - бида рецIцIулел ниж больницаялъул кIалтIе щведал, риччачIо жанире. Нахъасан нуцIбиги рахан, жанир чIана тохтурзаби. Генуса чи къабул гьавугейилан буюрун бугин больницаялъул хIалтIухъабаздеян бицана хадуб.\nПросмотров: 459 | Добавил: gimrinec | Теги: Ансадерица ч1варал генал, Сафия | Рейтинг: 1.0/1\n2 Эльдар (12.12.2011 04:00)\nБалагье магIарулал киналго нижеда тIад релълъулель руго(((\n1 имашко (24.11.2011 12:19)\nмунагьал чураги киназулго\nгерб села гимры\n&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;iframe scrolling="no" src="http://weather.rambler.ru/get_informer/?h=1&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;t=4&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;c=2&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;p1=3&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;p2=4&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;geo_id=100561472&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;rmd=a" style="width:262px;height:300px;border:0px;"&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;lt;/iframe&amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;amp;gt;\nик сайт гимры\nНАШ АДРЕС: Республика Дагестан, Унцукульский район, село Гимры, п/я 368951 * Обратная связь\nCopyright © 2018 информационно-культурный сайт села Гимры. Все права защищены.


Халкъазда гьоркьосел эркенал гугариялъул къецазда дагъистанаияз гIахьаллъи гьабизе байбихьана ХХ гIасруялъул 1950 соназ. Гьедин, 1959 соналъ Дунялалъул эркенаб гугариялъулъ къецазда тIадегIанаб даражаялъул медал босана тIоцевесев\nДунялалъул чемпионлъун вахъарав дагъистанияв ГIали ГIалиевас. 1970-билел соназда Олимпиадаялъул чемпионлъун вахъана Загалав ГIабдулабеков.\nГьез кьучI лъуна дагъистаналда бугеб, жакъа къоялъ бищун лъикIазул цояблъун кколеб эркенаб гугариялъул школалъе. Амма кидагоги гугариялъул къецал тIирутIун рукIанин Дагъистаналда.\nГьедин, цIар рагIарал ругин Сали-Сулейман, Хасаев ГIали-Хъилич. ГIабдурахIманов ГIусманилан рикIкIунеб буго Эркенаб гурагиялъул Россиялъул старший тренер ХIажимурад МухIамадовас.\n«Эркенлъи» радиогун букIараб гара-чIвариялда Дагъистаналда гугари тIибитIиялъе гIиллаби кинал ругелали гьадин баян гьабуна ХIажимурад МухIамадовас.\nХIажимурад МухIамадов: «Дагъистаналда Эркенаб гугариялъул кIудияб тарих буго; Сали-Сулейман, КIикIуниса ГабдурахIман гIадав багьадурзаби лъала нилъеда цере заманаялъ рукIарал. Гугари тIибитIараб букIиналъе гIилла буго Дагъистаниязул бидулъ букIин къеркьей. Гьеб ккола ватIаналде бугеб рокьи загьирлъи.\nГьеб цIуниялъе гIоло къеркьей. ТIоцевесев Олимпиадаялъул чемпион, Загалав ГIабдулабеков, ГIали ГIалиев – гьел ккола жакъасеб, жакъа Дагъистаналда бугеб эркенаб гугариялъе кьучI лъурал чагIи ва анцI-анцI чемпионазе нух лъурал гIадамал.\nЩибаб бакIалда бугеб гьениб умумузулъанго бачIун къецал тIоритIулеб спорт, Дагъистаналда ва тIолго Кавказалда, абизе бегьула, гьеб буго гугари. Нилъер халкъалъул бидулъ буго гьеб».\nСоветияб хIукумат биххигун, гугариялде ва тIубан спорталлъе биччалеб гIарац букIинчIила ва гьелъ гIемерал захIмалъаби рукIанила. Гьеб параялъ батIи-батIиял къецазде ритIизе гIарац букIунароанила хIукуматалъулилан ракIалдещвезабуна Олимпиадаялъул чемпионас.\nХIажимурад МухIамадов: «ХIукумат биххигун, байбихьуда гIемер захIмалъаби рукIунаан. Къецазде гIолилал ритIизе спрталъул коммитеталъул гIарац букIунароан. 1996 соналъ Атлантаялда тIоритIарал Олимпиадаялъул хIаял ккола гIолохъанаб Россия гIахьаллъараб хIаял.\nГьел хIаязда диеги рес щвана цеве вахъун Дагъистаналъе ва Россиялъе меседил медал босизе. Дида цадахъго бергьенлъи щвана Бувайсар Сайтиевасеги. Гьелдаса хадуб, абизе бегьула, байбихьанин гугариялъул бергьенлъабазул мохъ Дагъистаналда».\nХIажимурадил пикруялда, Дагъистаналда гугари тIибитIун букIин, гьебго заманаялъ цогидаб спорт, масала теннис тIибитIун гьечIолъи нилъер гIунгутIи гуро. Гьеб бугила нилъер гIолилазул гьитIинаб къоялдаса нахъе къеркьезе рокьи букIин. Гьеб кколеб буго нилъер хаслъи.\nЖакъа Дагъистаналде гIемер руго мисалал спорталда бергьенлъаби щварал гIолилал политикаялде рачIунел. Масала, ГIабдусамад ХIамидов кколев вуго эркенаб гугариялъул халкъазда гьоркьосеб даражаялъул мастер спорта, жакъа гьев вуго Дагъистаналъул тIалъиялъул премьер-министр.\nГьединал мисалалги гIемер ругила гIицIго Дагъистаналда гурелгийин баян гьабуна ХIажимурад МухIамадовас. Масала, тIалъиялда жив хIажатавлъун вихьанани, кинаб букIаниги хIалтIулъ, жинца гьеб хIалтIи тIаде босилилан баян гьабуна гьес.\nЭркенаб гугариялъул жакъа Дагъистаналда тIоритIулел батIи-батIиял къецазул цояблъун ккола Кизилюрт шагьаралда тIобитIулеб гIолилазул эркенаб гугариялъул ХIажимурад МухIамадовасул призазде турнирги. Гьадин баян гьабуна гьелъул хIакъалъулъ живго ХIажимурадица.\nХIажимурад МухIамадов: « Кизилюрталда буго эркенаб гугариялъул клуб Базаргановасул цIаралда бугеб. Гьеб клубалъул нухмалъиялъул ва спорталъул министерлъиялъул квербакъиялдалъун тIобитIула гьеб турнир.\nИсана гьеб 8 нухалъ тIобитIана. Турнир ккола халкъазда гьоркьосеб, гьенире Россиялъул батIи-батIиял бокIоназдаса гуреги. Азербайджан. Узбекистан, Туркиялдасан ва цогидаб улкабаздасан гIолохъанал гугарухъаби гIахьаллъула.\nНижеца хIаракат бахъула цогIаги гIахьалчи Дагъистан ракIалде щвеялъе сайигъат щвечIоги гьениса инчIого вукIине».\nЖакъасел гIолилалазе цIакъ хIажатаб бугила сабру ва роцен лъай. Жинца киналго гIолилазе, кинаб спорталда гьел ратаниги, гьарулила рекIелъ гьеб роцен лъай, ва роцIараб пикру цIунийилан тIаде жубана ХIажимурад МухIамадовас.


Кьезе кIолебги кIоларебги асар\nСоциалиял гьиназда миллиял гьоркьорлъабазул министр Татьяна Гамалейица гьабураб цо хъвай-хъвагIаялъ гIемераб жо ракIалде щвезабуна.\nУнсколо лъаларо, Шамилхъала лъаларо цо байрамалда миллияб ратIлихъ, чухъа-рачелгун гIодовги чIун чIун кечI ахIулев вуго БежтIаса цо гIолохъанчи. ТIалхIат буго гьесда цIар. Виртуалияб дунялалда лъикI лъала гьев. РоцIцIараб борхатаб гьаркьидалъун ахIула кечI, буго кечI ахIулеб къагIидаялъул цо жиндирго хаслъиги. Гьев гIолохъанчиясул кечI лъун бугоан министралъ. Посталда хъван руго гьал рагIаби: " ГIенеккаразе вокьулев кочIохъанас жиндир кочIолъ гьикъулеб букIана, киб бугеб жиндир ракI абун.\nЯсал релъулел рукIана ва данде жаваб гьабулеб букIана: гьаниб нижехъе буго!" - ян. Гьал рагIаби министралъе лъицаниги руссинарурал рагIаби гуро. БитIахъе гьединаб магIнаги гьечIо рагIабазул. Макъаналъ, кочIохъанасул ахIулеб къагIидаялъ, гьимигун пашманлъиялъ, диалогалдалъун кIалъаялъ гьалда бичIчIулеб буго гIага-шагарго гьелде бачIараб пикру гьес кьолеб букIин.\nКьалул кечI, ялъуни магIу гьеб гуреблъи. Кин бичIчIизе кIвараб? Гьеб бичIчIизе кумек гьабуна бакъаналъ. Гьеб бакIалда гIодоб тIамурги лъун гьебго кечI цIализе гьев лъугьани щибниги бичIчIулароан батIияб миллаталъул чиясда сундул бицунеб бугебали. Гьединаб къуват буго бакъаналъул.\nГьелъул рахъалъ хабар ккедал цо нухалда ГъалбацIовас абуна: "Нилъер хъвадарулел чагIазул санагIат гьечIеб жо буго хъвараб асаргун магIаруласухъе гурони ине бегьунгутIи. Масала, тумасда яги гIурусасда кин бичIчIилеб нилъер авар мацIалда хъвараб жо? ХутIарал искусствоялъул вакилзабазе бигьаго буго. Художник суратгун, композитор бакъангун эркенго ине бегьула дунял сверизе. Гьесие гьоркьохъан хIажалъуларо нилъее гIадин. Щиб жо букIинеб переводчикас бичIчIизабун щвараб жо? Масала, пикру буссинабила. Асар, ирония, нилъео мацIалда абулеб къагIида кин кьелеб. Гьеб буго санагIат гьечIеб жо. Масала, ЦIадаса ХIамзат кин вичIчIилев гIурусасда, яги китайцасда? ЦIалеха дуца немцасе ХIамзатил "ГIисинил гьве" кечI.\n"Жегиги бох борхун кIушизе лъачIеб\nГIамал берцинида бицунеб мацI щиб?"\nЩиб гьениса бичIчIилеб гьесда? Немцасда киб гуреб магIарулаздаги киназдаго бичIчIуларо. Гьеб буго тIалъиялъул юмор, хаслъи, хатI, хутIаразда бичIчIуларо" - ян абуна ГъалбацIовас. Кин разилъиларел гьеб пикруялда? ХIакъикъаталда цо росдае кепаб жо цогидазе букIунаро. Щибаб ракьалъул, халкъазул буго жидерго хаслъи.\nЖивго ГъалбацIов вукIана авар мацIалда пикруги гьабулев, аваралъ хъвадарулев чи. Гьесул чанго тIехь буссинабуна гIурус мацIалде. Таржамаги цIакъ лъикIго лъугьана гьесул, хъвалеб къагIида цIунизе кIвана. ТIаде жоялъе гьев хъвадарулаан живго гаргадулеб хIалалъ. Гьесул хъвай-хъвагIаялъул аслияб жо букIана пикру, гьеб буссинабизе кIвана гIурусалде магIна хвечIого.\nАмма гьес абулев ХIамзатги, ХъахIабросулъа МахIмудги кинха гIурусахъе щвезавилев? ГIурусаздаги, хутIараздаги гьел ричIчIизе ресго гьечIо. Нужеда рагIун батила авар мацIалда тIокIаб гьечIебгIан камилаб сипат: "Меседил гIадалнах, гIарцул гвангвара" буссинабураго щибго магIна гьечIеб: "Золотые мозги, серебряный череп" бачIунеблъи. Авар мацIалда гьеб сипаталъ бетIергьанасул гIакълугун гьунаралъул бицунеб батани, гIурусалда гьеб дандекквей щибго магIна гьечIеб жо лъугьунеб буго. Гьелъ МахIмудги хутIулев вуго цохIо аваразул шагIирлъун.\nНужеца хIисаб гьабеха тIабигIаталъ гьесие кьураб гьунаргун гьев миллиард чи вугеб Китаялъул, ялъуни нус-нус миллионазда бичIчIулеб гIурус мацIалъул вакиллъун гьавун вукIараани щибдай букIинаан? ТIад калам тун МахIмуд инаан дунялалъул адабияталъул меседилаб фондалде ва киналго халкъаз цIалилаан. Гьаб сагIаталда гьев вичIчIизе рес аваразул гурони гьечIо, рукIа абеха нилъеда жахIдаги ккун. Гьел пикрабазде вачана бежтIадерил гIолохъанчияс министралъе ахIараб кочIоца. ГIадада битиларо... Хабар лъикIаб рагIайги.\nКамуна, тIагIана, нилъер гIемер чи…\nАвар поэзиялъул "меседил гIасру" ана\n"Халкъиял" кучIдул рукIунаро


Таж гIодобе рехе! РещтIа тахидаса! » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЩайдай гьал гIемерисел хIакимзаби гIадатиял гIадамазда берцинго кIалъаларел? Гьезул бутIруздаса таждай бортулебгIадамазул нухдасанги хьвадунилан, мугIалимзабазул адабги гьабунилан, гьезда берцингоги кIалъанилан? Яги гьезда мугIалим щив кколев жалго щал кколелали кIочондай бугеб? Гьездаяли щай гурин, жалго мугIалимзабаздагицин кIочонеб буго лъайкьеялъул ишалъулъ жалги цIалдохъабиги аслиял чагIи рукIин, хутIарал гьезул хIалтIуе ресал чIезаризе кумекалъе ругел чагIи рукIин.\nХIакимлъи абураб, хъулухъ абураб жо щиб щваниги батIалъи гьечIо, хъулухъги хIакимлъиги балагьулезе. Гьезда жалго кутакал, кIудиял чагIийилангIаги кколеб батилаха. Гьезда ккеялда гIайиб щиб, жалго гIадамаздагицин кколеб бугеб мехалъ гьедин. Лъиего хIеличIел, бетIер къуличIел, лъидаго къуркьизаризе кIвечIел магIарулазул наслаби гьанже, кинаб рахъалдасан щив хъулухъчи вачIинев вихьаниги, гьесие наку кинисан чIванидай берцин рихьилаян, бетIер кинисан къуланидай лъикIаб букIинаян, кинисан хIелундай хайир цIикIкIун щвелаян руго.\nГIаданлъиги намусги умумузул къадруги - кибе гьеб араб? Инсан ворцунеб роцен гьеб гурищ букIараб нилъер умумузул? Доб ассги чIухIиги кибеха араб ал магIарулазул? ГIатIиракьалде рахъиндал, къануналги хасиятги хисун лъикIиландай ккараб? Валлагь босун букIун гьечIо нилъеца цадахъ магIарул яхIги, гIамалги, цогидаб ХIамзатил Расулица кочIолъ гьаранщинабги.\nХъулухъ абураб рагIул магIна щиб? Халкъалъе хъулухъалъе тарал хъулухъчагIазда жалго гьеб халкъалдаса тIадегIанал ругилан щайдайха кколеб? Бикъизе цIикIкIун ресал рукIиналъдай? ГIаламатаб жо буго гьеб. Сундалъундай гьез борцунеб тIадегIанлъи?\nДицани инсанасул даража гьесул гIамал хасияталдасан борцуна. Дие ургъелги букIунаро, кинаб хIалтIуда гьев вукIаниги. Гьесул рухIияб рахъалде балагьун кьола дица инсанасе къимат. Вугищ гьев исан жиндирго инсанасда рекъарал гIамалал цIунарав, иман бугеб, тарбия бугев, адабал лъалев инсан - гьесие тIадегIанаб къиматги кьола дица. ГьечIищ гьесул гьел хасиятал - кепкил багьа гьечIо дие гьединав чиясул. Лъаларо, дун нахъе ккунниги ятилаха гьаб гIумруялдаса. Дунги дун гIадиналги. Нижее тарбия гьединаб кьунаха рокъоб. Нижер умумузулъ хасиятги гьединаб батана. Батараб босана нижецаги. Аллагьас бищун тIадегIан гьавун вижарав нилъер хирияв МухIаммад авараг (с.гI.с.) щайдайха гьаб ракьалда чIухIун хьвадичIев, гьеб чIухIи цIакъаб жо букIараб батани? Гьесдаса чIухIун хьвадизе ккарав щивдай вукIана, гьаб кинабго махлукъатго жиндие гIолон бижарав?!\nЦо къоялъ авар мацIалъул мугIалимзабазе дарс кьезе Лъайкьей цебетIезабиялъул институталде (ДИРО) арай дир, ракIалдаго гьечIеб дандчIвай ккана. Институталъул жанахIалдасан унаго, данде вачIинев вихьана академик Шамил ГIалиев.\nГьесул хIалтIулеб бакIалде анигицин ватун вукIинчIев, жеги кIалъазе вихьун вукIинчIев ракьцояв, магIарулазул унго-унгояв чIухIи, нилъер пачалихъалъулго чIухIи, унго-унгояв гIалимчи, гIадатияв магIарулав кIалъана нижеда кидаго лъалел рукIарал гIадамазда гIадин. Дун дирго бераздаги гIундуздаги божулей йикIинчIо. ГIакълудал ралъад, Аллагьас кIудияб ва камилаб лъайги гьунарги жиндие кьурав, тIолго дунялалъулго гIалимзабаз жиндир цIар цIияб рагьараб цIваялда лъурав, интернеталдасан жиндир кIалъаязухъ ялагьун ва гIенеккун гIорцIуларев гьев гIажаибав инсан, гьале, гIадатияб магIарул мацIалда, щибго чIухIа-къулиго гьечIого, лъазецин лъаларел нижеда кIалъана жиндир гIагарал чагIийилан абун.\nДун, бегьулеб букIарабани, нахъецин инароан гьеб бакIалдаса. КочIол бакъаналдаса гьесул гьаракь берцинаб бугин ккола гIенеккизе. Гьаракьги буго гьесул гIажаибаб, цо кинабалиго некIсияб мугIрузул тIабигIияб бакъан гIадаб. Гьев магIарулав чIухIани бегьилаан, чIухIи рекъараб жо бугебани магIаруласда. Гьесул ботIрониб бугеб гIакълуги лъайги борцун бажарулеб роценги батиларо.\nДие цIакъ рокьулел рагIаби руго ГIумар Хаямил гьадинаб магIнаялъул: «РакI гьитIинавгIан чиясул мегIер гьаваялде борхула», - йилан. Жиндир рухIияб напсияб рахъ щвечIеб даражаялде цIавуцIахъдуна гьев ва бетIер борхун, чIухIун гьаваялдасан хьвадула. ЧIухIизе гIадинаб лъайги гIакълуги бугелин абуни, гIадатго гIодоре риччан хьвадула ракьалдасан. ГIакълу бугев чиясда бичIчIулелъулха, гьаваялдасан хьвадулеб нух чIобогояб ва учузаб нух букIин. Гьединазда абизе бокьун букIуна: «Таж гIодобе рехе, хIурматиял! РещтIа тахидаса! Гьелъулъ гурин чIухIиги тIадегIанлъиги бугеб, гIаданлъиялъулъин!». Амма пайда щибха…\nХабар лъик1аб раг1аги. Зодисан роржинчIого, умумузул нухги, гIаданлъиги, гIадатлъиги цIунун, гIакъилал ва цIодорал гIадамаздасан мисалги босун, гIодосан хьвадизе Аллагьас магIарулазе камилаб гIакълу кьеги!\nАвтор: Сарат МухIумаева\n» Бихьизе бачIа, гIондокь!\n» МагIарул вакилзабазул дандеруссиналда кIалъай\n» Заралияб сабру\n» ХIасил… хIасил… абула…


Жакъасеб къоялъул хIакъикъат\nМиллаталда кьаву рекIунеб буго\nМацIазул къаданиб зани щай чIвалеб?!\nРекIел чIвабзаз рачунел талихIкъосарал бакънал\nЗама-заманалдаса магIарухъе щолелъул, ракIалде кколаан лъидайин кIолеб нилъехъа гьаб берцинлъи бахъизейилан. Амма гьеб къуват букIун буго нилъехъго, дагъистаниязухъ. Миллаталги мацIалги гIемерлъиялъ берцин гьабун букIана Дагъистан, хIатта Россиягицин кIудияб букIана мацIазул бечелъиялъ. МацIал батIиял, амма хьулалги анищалги цо ругел гIадамаз гIажаибаб гугьар рещтIинабун букIана киса-кибего. МацIазул гIемерлъиги гIадамазул цолъиги - гьеле гьеб букIана Россиялъул аслияб чIухIиги, тIадегIанлъиги, борхалъиги. Гьанже гьеб чIухIи сверулеб буго бухIиялде.\nЦиндаго Дагъистаналъул баракатаб ракьалда пирхана рокьукъаб пири. Гьелъ чIурхIун лъезехъин руго гIасрабаз нилъер чIухIилъун рукIарал адабиятги, маданиятги, гIадаталги. Миллаталда кьаву чIвазе байбихьарал гьал къоязда нилъер щивасул, ай хадусел наслабазул букIинеселъул ургъалида ругел дагъистаниязул, рекIел чIвабзазги рачине байбихьана магIил цIурал пашманал бакънал. Гьел бакънал рагIичIо халкъалъ рищарал цо-цо депутатазда. Ва гьез загьир гьабуна жидерго рохел - гьел тIадрекъана Россиялъул Пачалихъияб Думаялъ къабул гьабизехъин бугеб рахьдал мацIал лъималазе бокьани гурони малъизе кколарин абураб цIакъго загIипаб пикруялда.\nБахъуге халкъалъухъа ТIадегIанас кьураб гьеб рахIмат. Биччанте школазда рахьдал мацIал малъи тIадаблъун хутIизе. Щай нуж хIинкъуларел халкъалъул нагIанаялдаса!? Цин инкар гьабила мацIалдаса, хадур рикIкIад гьарила дунялалъго бетIер къуларал къадруял гIадатаздаса, бидуца хъвараб тарихалдаса, тарихалъул бицунеб адабияталдаса. Цинги щалха нилъ кколел!?\nРакIалдецин кколароан гьадинаб суалгицин бачIинин миллатаз берцин гьабун бугеб Дагъистаналдайилан. БичIчIулеб гьечIо - щиб пайдагIаги бугеб мацIал школалда малъи мукъсан гьабиялдаса. Кинаб культураялдаса нилъеца инкар гьабулеб бугеб. СогIал мугIрузул согIал законаз куцалеб гIел нилъеца хисизехъин буго, кIудиял гIедал, жидерго умумул ралагьизе ругеб гIелалдалъун. Бугищ жакъа нилъер ихтияр имам Шамилидасаги, гьесул наиб ХIажимурадил бахIарчилъиялдасаги, ХIамзатил Расулидасаги, ватIаналдаса рикIкIадги Дагъистаналъухъ угьдарав Халилбег Мусаясуласдасаги ва Дагъистаналъулги Россиялъулги цIар дунялалда рагIизабурал васаздасаги ясаздасаги чIухIизе ихтияр. Унго-унго рагIиларелищха нилъер наслабазда магIарул мацIалда МахIмудил рокьул жугьабиги, ЦIадаса ХIамзатил гIужилаб каламги, Инхоса ГIалихIажиясул философиял асаразул гIакъиллъиги!\nЩай гьикъизе кколеб лъималазда гьезие рахьдал мацIазул дарсазде ине бокьилищилан. Киналго предметазул дарсазде бокьунищ гьел унел? Гьикъеха гьезда гьебги. Лъималазда гурхIунищ гьеб гьабизехъин бугеб? БитIараб буго - гIумруялъго тIалаб гьабулеб буго гIурус, ингилис ва цогидалги мацIал лъай. Амма гьел лъаялъе рахьдал мацIаз квалквалищ гьабизе бугеб!?\nТалихIалъул бакъул цо чIор, эбги аслияб, камураб Дагъистан. Батизе бугебдай гьелъул гъасда эбелалъулаб хинлъиги инсулаб тIалабги хадусел наслабазда. Гьеб чIоралъул гвангъи лъугIани, сун инарищ цогидал чIоралги. Миллаталъул борхалъуде нух къосараб гIел жагьиллъиялъул кIкIалахъе гирун инагури.\nРахьдал мацI - гIумруялъул аслу\n29 маялда, Журналистазул рокъор данделъун рукIана магIарул мацIалъул букIинеселъул ургъел бугел магIарул миллаталъул вакилзаби: гIалимзаби, шагIирзаби, хъвадарухъаби, магIарул мацIалъул учительзаби (гьел рачIун рукIана магIарул щибаб районалдасаги). Гьел киналго данде гьаризе кIудияб хIаракат бахъана магIарул мацIалъул учительзабазул ассоциациялъул нухмалъулей Баху МухIидиновалъ. Гьелъул ахIуе жавабги гьабун, данделъиялде рачIараз ракIунтун бицунеб букIана магIарул мацIалъул къисматалъул. Данделъи рагьана ва нухда бачана Баху МухIидиновалъ. Гьелъ бицана магIарул мацI лъималазда кIочене гьабизе байбихьун бугеб «бахIарчияб» хIалтIул хIакъалъулъ. Абизе бегьула гьеб данделъи букIанин магIарул мацIалъухъ тIолеб унго-унгояб магIуйилан. Цо-цоязда ракIалде ккезе бегьула гьитIинаб жо кIодо гьабулел ругилан. ГьитIиналъха лъолеб байбихьи кIудиял ишазе.\nРахьдал мацIаздехун жакъа бугеб бербалагьиялъул хIакъалъулъ жидерго пикраби загьир гьаруна гIалимзаби, профессорал Загьир ва Велибег Мирзабеговаз, ДГПУялъул гIалимчи МухIамад НурмухIамадовас, Тахо-Годил цIаралда бугеб педагогикаялъул институталъул гIалимчи ХIайбула Вакиловас, жамагIатчи, гIалимчи Шамил МухIидиновас, Дагъистаналъул мустахIикъай учитель, Гъизилюрталдаса Сарат МухIумаевалъ, шагIир ТубхIат Зургьаловалъ, батIи-батIиял шагьаразда ва районазда хIалтIулел ругел рахьдал мацIазул учительзабаз. РекIее кIудияб асар гьабуна, магIарулаз байбихьараб гьаб пайдаяб ишалъул рахъккун, дандеруссиналде рачIарал Дагъистаналъул киналго миллатазул вакилзабазул кIалъаязухъ гIенеккидал. Киналго кIалъаязул букIана цохIого цо мурад - хадусел гIелазе миллатги мацIги цIуни ва школазда рахьдал мацIазул дарсазде лъимал хьвади тIадаблъун хутIи. ТIокIаб батIияб, тIубазабун бажарулареб тIалаб букIинчIо. Данделъиялда гьединго хитIаб гьабуна Пачалихъияб Думаялъ цебе босизе бугеб проекталъул рахъккурал ДРялъул Халкъияб Собраниялъул депутатаздеги.\nШамил МухIидиновасул кIалъаялдаса\nРагIизе те ирсилазда умумузул рагIиги, мацIги, гьаракьги, гьездасан бачIунеб яхIги, бахIарчилъиги, чилъиги. Нилъехъаги рорчIани, умумузул хазинабиги цIуничIони, гьел жидерго кваркьиялде гъоркье рачине хIадурун руго хъубаб хьвада-чIвадиялъул мекъи ккарал къавмал. Те нилъер школазда дагьабниги яхIги гIаданлъиги бижизабулел предметал. Хвезаруге, гIемераб къобихьун, гьунар бугел учительзабаз гIуцIарал школал. Малъе бокьарал мацIал. Гьезул зарал букIунаро. МацIаз гуро гIадамал къосинарулел, мацI лъаларел, гIакълу биларал гIадамазин. Дие магIарул мацI тIагIин буго магIарул халкъ тIагIин, гьезул махIги яхIги - кинабго лъугIи.\nТубхIат Зургьаловалъул кIалъаялдаса\nТIокIаб ургъелги агъазги гьабизе, гьукъизе жогийищ камун бугеб нилъер кIудияб пачалихъалда, тIогьол квацIи гIадин жиб берцин гьабулел миллатазул мацI, эбелалъул рахьдада цадахъ гьезул бидурихьазулъе тIинкIараб мацI, гьезул ракIазулъги пикрабазулъги бекьараб мацI, билълъанхъизе гьанжего гьанже байбихьараб лъимералъул квачIаз, бортилин хIинкъун, хапун кколеб эбелалъул квер гIадинаб гIагараб мацI гьел миллатазухъа кьурун кодоса бахъи гурони.\nРахьдал мацI рокъоб малъани гIолин лъугьунел руго цо-цо жагьилзаби. Амма диалекталги цоцазда ричIчIуларел мацIалги ругел нилъер росаби ругел магIарулазе ургъараб жо буго болмацI, ай литературияб мацI.\nГьеб, нилъ цоцазда ричIчIизелъун бугеб болмацI, адабияб мацI, берцинаб, гьуинаб мацI малъула школалда. Гьединлъидал хIажат буго миллаталъул букIинеселъе гIоло школазда рахьдал мацIал малъи тIадаблъун гьаби. Нилъехъе нилъер бахIарчиял умумуз кьураб бищун хирияб хазина буго рахьдал мацI. Гьеб тIагIани, тIагIуна миллат. Жакъа гьеб цIуни нилъее гъазаватлъун лъугьун буго. ХинкIги миллатги цо цIадирабазда лъолезда лъай абе, тарихалда, бахIарзазул гурелги, хиянатчагIазулги цIарал хутIулеллъи.\nБахъуге нижехъа умумузул мацI\nЛъугIана рахьдал мацIал цIунун тIобитIулеб иргадулаб данделъи. РатIалъана дагъистаниял, къварилъиялъулги пашманлъиялъулги гьурмалги цIун. РагIилародай нилъер гьаракь нилъецаго гьаркьал кьурал нилъерго Халкъияб Собраниялъул нилъерго депутатаздаги улкаялъул тахшагьаралдаги. Щивасул рекIелъ ургъалабазул мугьру чIвараб гьадинаб данделъиги ахирисеблъун батаги дагъистаниязе.\nПрочитано 243 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 04 июня 2018 11:04\nДругие материалы в этой категории: « Автобусал росизе рагIи кьуна\tХалкъазда гьоркьосеб экономикияб форум »


Книга 1. Фессалоникийцам Cтих 15 | Параллельные места\nК Римлянам 12:10\nК Римлянам 12:11\nК Римлянам 12:13\nК Римлянам 12:14\nК Римлянам 12:16\nДицани нужеда абулеб буго: квешлъи гьабурасда дандечІоге. Дур кваранаб кІаркьеналда кьабуни, квегІаб кІаркьенги ккве гьесда цебе. Дицани нужеда абулеб буго: нужерго тушбаби рокьа, нужее гІазаб-гІакъуба кьолелги дугІадулъ рехсе. РакІ-ракІалъго рокьа нуж цоцазе. Квешлъи рикІкІад гьабе, лъикІлъиялда рекІун чІа. Цоцазе рокьун, мутІигІлъун, вацал гІадин рукІа. Дудасаго гьев кІодо гьавун, цогидасул адаб-хъатир гьабе. Нужер жигарчилъи чучлъизе тоге, Аллагьасе хъулухъ гьабизе рухІанияб хІаракатги загІиплъизе биччаге. Хьулалъ ракІ бохизабе. Балагь бачІаниги, къвакІун чІа. Кидаго гьари-дугІаялда тІадчІа. Диналъул вацазул хІажат тІубан, нужер бугебги бикьун кье. Гьалбал хирияллъун рукІа. Нужее гІазаб-гІакъуба кьолесдаги баркат лъегиян абе. НагІана кьечІого, баркат лъегиян абе! Рохун ругезда цадахъ рохунги рукІа, гІодулел ругезда цадахъ нужги гІоде. Цоцазда гьоркьор ракІ разияб ракълида рукІа. ЧІухІи гьабуге, гІадатиял гІадамазулгун гьудуллъи гьабичІого тоге. Нужго гІакъилал чагІийилан, гІамал кІодолъун лъугьунге. Нужее гьабураб квешлъи бецІун квешлъиги гьабуге. Киназго лъикІабилан рикІкІунеб иш гьабизе хІаракатги бахъе.


Координаторазул иргадулаб данделъи.Пат1имат Къурбанг1алиева Гъизилюрт УО методист » Ассоциация учителей аварского языка\n11 дек 20:54Блогал\nКоординаторазул иргадулаб данделъи.Пат1имат Къурбанг1алиева Гъизилюрт УО методист\nКоординаторазул иргадулаб данделъи\nЦин ц1адакье ккун, цинги гонгикье ккун лъадарулеб бугеб рахьдал мац1алъе ц1ияб рух1 кьураб хабарлъун ккана бач1унеб сон ООНалъ миллиял мац1азул сонилан лъазабидал.\nЛъаг1алил ахиралда, 8 декабралда, санайилго г1адин, Авар мац1алъул муг1алимзабазул цолъиялъ, гьелъул нухмалъулей Баху Мух1идиновалъул ах1иялда рекъон т1обит1ана координаторазул данделъи. 40-гог1ан чи рещт1ана бат1и-бат1иял росабаздаса ва шагьараздаса Хъвадарухъабазул союзалда бугеб Х 1амзатил Расулил кабинеталде. Гьеб гьев г1емерал саназ жанив х1алт1араб кабинет, цо кидаялиго Расулихъе рач1унел рук1арал гьалбадерица г1адин, жакъаги ц1ун бук1ана.\nБицана лъаг1алица гьабуралъул, гьабизе санаг1алъи ккеч1елъул, мурад алде щвезе камурал шарт1азул. Ц1ияб соналде цере лъуна ц1иял ва унеб соналъ гьабич1ого хут1аралъул масъалаби. Г1елмияб иституталъул х1алт1ухъан Вакилов Х1айбулайица, кидаго г1адин, ФГОСалъул суалал рорхана. ДИРОялъул х1алт1ухъан Юсупова Райх1анатие х1еренаб гьаркьихъ г1енеккун маг1арулазул кьезе суалго батич1о: гьелда лъала щивасе лъазе бокьарабщинаб, жинцаго бицуна.\nКоординаторазул советалъ «Бищун лъик1ай нухмалъулей» абураб х1урматияб ц1арги кьуна Цолъиялъул нухмалъулей Баху Шамиловналъе. Ахиралда яхъун Шамил районалъул муг1алим Пат1ина Закировналъ жинцаго гьабураб кеч1ги ц1алана.\nРакьалъе хинлъи кьола баккараб бакъуца. Гьеб гьеч1они сундулго нур бук1унаро. Рак1азе хинлъи кьолел ракьалда ругел ц1ваби ккола хъвадарухъаби, шаг1ирзаби, коч1охъаби ва т1олабго культураялъул (маданияталъул )х1алт1ухъаби. Вижараб росдаде бугеб г1ащикълъиги, эбелалде рокьиги, к1удиязул адабги, г1исиназул т1алабги гьабизе кколеб куц малъула гьез жидерго асаразда. Кинха гьеб рух1ияб бечелъи бач1унеб г1елалъухъе щвелеб рахьдал мац1алъул муг1алимзаби гьеч1они? Гьединаб т1езе рес гьеч1еб бухьен буго рахьдал мац1алъул муг1алимзабаздаги творчествоялъул х1алт1ухъабаздаги гьоркьоб.\nГьединлъидал, ООНалъ лъазабураб Миллиял мац1азул сонги к1одо гьабун, координаторазул данделъиялдаса хадуб х1ухьбахъиялъул заман т1обит1ана маг1арул кеч1-бакъаналда коч1охъабазул ва шаг1ирзабазул горсвериялда. Пандур- аргъан хъван ах1улел куч1дузги, х1ет1е г1одоб хъваларедухъ кьер-кьерал гормендабигун шалал ч1ван кьурдулел ясазги х1айран гьавич1ев чи гьенив тун ватиларо. Цолъиялъулъ гурищ бук1унеб къуват? Т1олго пишацоял цолъун х1алт1ани, маг1арул мац1ги, ц1арги , къадруги борхатго ккун наслабахъе кьезе к1велин нилъедаян к1удияб хьул буго. Ч1ахъаги маг1арулал!\nГъизилюрт УО методист\nДир рак1 Г1андих1орихъ хут1ана...Г. Ибрагьимова Хьаргаби №1школалъул авар мац1алъул муг1алим. Цолъиялъул хIалтIи / Блогал Ассалам г1алайкум, дир маг1арулал, муг1рул т1огьиб бугеб Г1андих1орихъан! Цолъиялъул хIалтIи / Тадбирал Авар мацIалъул муг1алимзабазул иргадулаб руцIцIен Болъихъ Тадбирал / Блогал МахIачхъалаялда - авар мацIалъул фестиваль Цолъиялъул хIалтIи / Блогал Гъизилюрталда - авар мацIалъул ва адабияталъул семинар Цолъиялъул хIалтIи / Тадбирал


ЦIиябсасикь росдал руччабазул мадраса\nЦIиябсасикь росдал руччабазул мадраса къазе хIукуму гьабун букIун буго октябралъул анцIабилеб къоялъго. Низам цIунулез гьениб халгьаби тIобитIулеб букIун буго.\nЦIалул идара хIисабалда хIалтIизе изну кьолеб лицензия гьечIин гьелъулилан абулеб буго низам цIунулел хIалтIухъабаз.\nГьеб кIиабилеб хIужа ккола Хасавюрт мухъалъул ЦIиябсасикь росулъ мадраса къараб. Исана августалдаги къан букIана гьениб мадраса.\nГьеб къаялъеги гIилла добго букIана гIелмияб лъай кьеялъул программа билълъанхъизабизе хIажалъулеб пачалихъалъулаб лицензия букIинчIин гьелъулилан.\nГьеб лицензия хIакъикъаталдаги букIинчIин мадрасаялъулилан бицун букIана доб мехалъ Эркенлъи радиоялъе гьелъул хIалтIухъан ПатхIулаев МухIамадица, документазул иш рукIалиде бачIине хIукуматалъ квал-квал гьабулеб букIанин жидее.\nГьаб нухалъ руччабазул мадраса къаялъеги гьелъул лицензия букIинчIилан абураб гIилла баян гьабулеб буго низам цIунулез.\nАмма гьеб лицензияги бугин жидер, киналго документалги ругин, гьечIел гIиллабиги рачун мадраса къазе къвариIгун букIанин прокуратураялъул чагIазеян абулеб буго ЦIиябсасикь росулъа МухIамадов ГIабдурахIимица.\nГьеб мадрасаялъул нумалъулев ккола. Мадраса хIалтIизе байбихьаралдаса бан букIун буго анкьгониги сон.\nНизам цIунулезул рахъалдаса гьел халгьабиялги жиб соналъ рукIун руго тIоритIулел исана гурони гьез лицензия гьечIилан абураб багьанаги батичIилан бицана ГIабдурахIимица:\nМухIамадов ГIабдурахIим: «Гьез абулеб буго лицензия батIа гьабизе кколилан, абин добилан, къокъ гьабун абуни багьанаби рачунел руго. ХIатта Юстициялъул министерлъиялъ кьураб ааккредитацияцин мекъи кьун бугилан абулеб буго гьез».\nЭ.Р Нужер мадрасаялда цIалулел руччаби цохIо Сасикьайиш рукIарал цогидал бакIаздаса рачIунел рукIаниш?\nГIабдурахIим: «РукIана, рукIинаришха. Цо нижерго росулъа чиги цIалун мадраса букIинишха. ХIатта дора Ростовалдаса, Ставрополалдаса цоги бакIаздасацин рачIунел рукIана».\nЭ.Р Чан чи цIалулев вукIарав?\nГIабдурахIим:«Исана октябралда байбихьизе кколаанха тIубанго цIали. Киналго жеги ракIарун рукIинчIо цIалулезул, гIага-шагарго 120 гIанасев чи».\nЭ.Р Къана мадраса, хадуб щиб гьабизе ракIалда бугеб?\nГIабдурахIим: «Гьез абулеб бугоха мадрасабиги мажгитал цIикIкIунел ругин, культуриял идараби цIикIкIинаризе кколилан, цIияб лицензияги рагьун цогидаб цIаралда гъоркьгIаги хIалтIизе ккелаха».\nИсламияб лъай кьолеб идара хIисабалда мадраса хIалтIизе аккредитация кьун букIанин РухIияб идараялъгиян бицана ГIабдурахIимица хадубги, гьезул лицензия гьечIо мадраса хIалтIизе биччаларин Дагъистаналда.\nГьелда тIасан гара-чIвари гьабизе рухIияб иадарялъул вакил нижехъе щвечIо нижехъе.\nСасикьедерил мадарсаялъул гьечIин щибниги сах саламатаб документ, гьез кьолеб гьечIин магъало, бичIчуларин кинаб къагIидаялъ гьез лъимал цIализе гьарулел рукIарал, цIали лъугIун хадур кирехун гьел хIебтIулел рукIаралгиян абулеб буго Дагъистаналъул жанисел ишазул пресс-хъулухъалъул нухмалъулей ГIубайдатова Фатинацаги:\nГIубайдатова Фатина: «Гьеб тIоцебесеб цIалул идара гурелъул къазе хIукму гьабураб. Гьеб гуребги бичIчIулеб гьечIо кинаб лъай гьенир цIалулел ясазе щолеб букIараб, кинаб диплом гьезие кьолеб букIараб ва хадуб кирехун гьел хIалтIулел рукIаралиги. Киналниги документалги гьечIого хIукуматалъе магъалоги кьечIого кин хIалтIизабулеб мадраса?».\nОфициалиял гурел баяназдаса рекъон абулеб буго Сасикьдерил мадрасаялда цIалулел руччабазул гIемерисел рохьилазул лъудбиниги яцалниги рукIиналъ ургъунго къан рагIулин гьебилан.\nГьеб баян жиндирго кIалъаялда тасдикъ гьабулеб буго ГIабдурахIимицаги. ЦIияб лицензияги тIалаб гьабун мадраса цIидасан хIалтIизе биччазе ракIалда буго гьесда.


ГIабдурашид - щуабилебги нухалъ дунялалъул чемпион\nНорвегиялъул Осло шагьаралда тIобитIана эркенаб гугариялъул рахъалъ дунялалъул чемпионат. Гьелда Россиялъул тIаса бищараб командаялъ лъабго меседил, цо гIарцул ва ункъо мазгарул медальгун ккуна тIоцебесеб бакI. Лъабабгоги меседил медаль щвана Дагъистаналдаса спортсменазе. Дунялалъул чемпионаллъун рахъана ГIабдурашид Садулаев (97 кг), ГIабасхIажи МухIамадов (61 кг) ва Загьир Шахиев (65 кг).\nДунялалъул чемпионаталде унелъул, Голландиялъул тахшагьар Амстердамалда цоги самолеталде рахунаго, гьурмада медицинаялъул маскаби хун гьечIиланги абун, полициялъул хIалтIухъабаз рейсалдаса нахъе рачана Россиялъул гугарухъ абазул цо-цоял. Гьезда гьоркьов вукIана ГIабдурашид Садулаевги. Гьедин, цо сордо нилъер гугарухъабаз тIамуна аэропорталдаго. ГIемерисез гьеб хIужа рикIкIунеб букIана нилъер спортсменазе чемпионаталда цебе гьабулеб квалкваллъун, ай гьадингоги свакарал гугарухъабазде психологияб рахъалъ тIадецуй гьабулеб бугилан. Амма хадусеб къоялъ Ослоялде щварал Россиялъул атлетал, нухда щибго ккечIеб гIадин, рахъана ургуялде. Чемпионаталъул тIоцебесеб къоялъго 61 кг цIайиялда меседил медалалъе мустахIикълъана ЦIумада районалъул ТIиси-ахакь росулъа ГIабасхIажи МухIамадов. Гьес финалалда 4:1 хIисабгун къезавуна Америкаялъул Цолъарал Штатаздаса къуватав речIчIухъан Дэйтон Фикс.\nНахъисеб къоялъ 65 кг цIайиялъул категориялда дунялалъул чемпионлъун вахъана Хасавюрт районалъул Баммаюрт росулъа Загьир Шахиевги. Гьесда данде финалалда вукIана хIалбихьи бугев Ираналдаса гугарухъан АмирмухIаммад Язданишерати. 14:4 хIисабгун къезавуна гьев нилъерас.\n97 кг цIайиялдаги Россиялъул тIаса бищараб командаялъе меседил медаль щвезе букIиналда щибго щаклъи букIинчIо. Щайгурелъул, гьеб цIайиялда кIицIул Олимпиялъул чемпион ГIабдурашид Садулаев цеве вахъине вукIун. Финалалде щвезегIан гьес дандиял къезаруна ругьун гьариялъул сборазда гугарулаго кинниги. Финалалдайин абуни дандчIвана кидагосев дандияв Америкаялъул Цолъарал Штатаздаса речIчIухъан Кайл Снайдергун.\nГьанибго абун тела, Кайл финалалде ворчIана хIалихъего, цо-цо, кIи-кIи баллалъ гурого бергьунев вукIинчIо гьев дандияздаса. Финалияб къер кьей байбихьана ГIабдурашидил гьужумаздасан, амма хIасил кьолеб прием гьабизе гьев Снайдерица кинго виччачIо. Кин букIаниги, гъираялда гугарулев вугин абун тIоцебесеб периодалда судияз цо балл кьуна нилъерасе. КIиабилеб периодалъул байбихьудаги щвана Садулаевасе гьебго къагIидаялда цо балл. Гьелъул ахиралдайин абуни ГIабдурашидица, цин нахъеги кIанцIун, Кайл гIодов лъуна ва хадуб нокаутги гьабуна. Гьеб кIиябго приемалъул хIасилалда гьесие щвана ункъо балл. Гьедин 6:0 хIисабгун лъугIана кIиявго спортсменасда гьоркьоб ункъабилебги нухалъ букIараб речIчIи (лъабгоялда бергьенлъи босана ГIабдурашидица, цоялда - Снайдерица)ва ГIабдурашид щуабилебги нухалъ вахъана дунялалъул чемпионлъун.\nГIабдурашидидагун Снайдерида гьоркьоб букIараб дандчIваялъухъ ниж балагьун рукIана гьесул цIар кьураб спортивияб школалда, гьенир хIалтIулел тренералгун, ругьун гьаризе хьвадулел гIисинал речIчIухъабигун ва цIар рагIарал гугарухъабигун цадахъ. Залалда нусгоялдасаги цIикIкIун чи вукIанин абуни мекъи ккеларо.\nЭркенаб гугариялъул рахъалъ кIицIул дунялалъул чемпион МухIамадрасул ГъазимухIамадовасул разилъиялъе гIорхъи букIинчIо. "Дунялалъул гьаб чемпионаталде ГIабдурашид 60-70 проценталъ гурого хIадур вукIинчIо. Гьедингицин гьес гьенир рихьизаруна лъикIал хIасилал. РакIчIун абизе кIола, лъикIаб формаялда вугони, Садулаевас Снайдер 10:0 хIисабгун къезавула тIоцебесеб периодалдаго", - ян абуна МухIамадрасулица. Садулаевасул школалъул кIудияв тренер ХIажимурад МухIамадовас бицана жив ГIабдурашидидагун Снайдерида гьоркьоб хIалуцараб къеркьей букIинеб гIадин вукIанин. "Садулаевас американав къезавуна цIакъ бигьаго, гIадатияв спортсмен кинниги. Амма нилъеда лъалаха Снайдерги кутакалда къуватав ва хIалбихьи бугев речIчIухъан вугеблъи. 97 кг цIайиялда букIараб къеркьеялъухъ балагьизе рачIун рукIана нижеда цере ругьун гьарулел ругел гьитIичалги. Гьезие ГIабдурашид ккола гугариялъулъги гIумруялъулъги мисаллъун. Жидерго кумир бергьунев вихьидалги батIияб гъира-шавкъ бижула гьезулъ, байбихьула кIвахI тун залалде хьвадизе, захIмалъабазда тIад мал чIун лъадаризе",-ян бицана МухIамадовас.\n- ГIабдурашид гIемер вачIунищ нужехъе, ругьун гьавулищ гьанив?\n- Цебе, дун гьитIинаб заманалда, залалде Олимпиялъул чемпионал рачIин ва гьелгун цадахъ ругьун гьаризе щвей букIана гIисинал гугарухъабазе цIакъ къанагIат гурого тIубалареб анищлъун. ГIабдурашидин абуни гIемер вачIуна нижехъе ва ругьун гьарула бищунго гIисиналцин, аскIове уна щивасда. Гьелъги батила, гьесул школалде хьвадулезул къадар цIикIкIунеб бугеб, гьанир залал занкIун цIун рукIунел. ГьабсагIаталда цIиял лъимал къабул гьаризе рес гьечIо, гIунги тIокIал руго залалда спортсменал.\nПрочитано 56 раз\tПоследнее изменение Четверг, 07 октября 2021 14:23\nДругие материалы в этой категории: « Ишан босун буго, гIуж рикIкIад гьечIо\t«Россиялъул ТАНК» кIодо гьавуна »