Дида ХъахIабросдал нусго гIечIеб рукъ Тахшагьарин ккола, мун жанив гIураб » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nДида ХъахIабросдал нусго гIечIеб рукъ Тахшагьарин ккола, мун жанив гIураб\nМацI / Маданият / Адабият / Унсоколо мухъ\nПочтовый кагътиде керенги чучун\nТахшагьарин ккола, мун жанив гIураб\nАраб шамат къоялъ сапар бухьана ХъахIабросулъе, «рокьуца хваразул хабал рихьизе». Жегиги магIарул адабияталъул классикасул росулъе щвечIел гIадамал гIемер ругоан гьеб ЦIадаса ХIамзатица тахшагьарлъун рикIкIараб ХъахIабросулъ 11 октябралда данделъаразда гъорлъ. Гьезулго кьерда вукIана гьал мухъазул авторги. ХIакъикъаталдаги гIищкъул шагIир, Кавказалъул Блок вахъине мустахIикъаб тIабигIат-сипаталъул росу бугоан гьеб.\nХъахIабросулъа МахIмудица 140 сон тIубай кIодо гьабизе гьесул росулъе рачIана Дагъистаналъул Хъвадарухъабазул союзалъул нухмалъулев МухIамад АхIмадов, Дагъистаналъул бетIерасул МугIрузул округалда вугев вакиласул заместитель ГIамирхан МухIамаддадаев, Унсоколо районалъул нухмалъулев Шамил МухIамадов, РАНалъул ДНЦялъул ИЯЛИялъул директор МухIамад МухIамадов, МахIмудил фондалъул нухмалъулев МухIамад ХIасанов ва цогидалги.\nМахIмудиде гIагаралги гьесдаса гIезегIанго рикIкIадалги кIалъаялги рукIана гьенир, пандур хъвалезул къецги тIобитIана, шагIирасул музеялъуреги хабадеги гьалбалги щвана.\nХарил гIархъал, цIоросаролъил гулал, хъабхъазул гохIал – бачIин гьарзаяб хасалихълъиялъ ханлъи гьабун бугоан ХъахIабросдал хурзабахъ ва харибакIазда. ТIадран хIалтIулел ругоан гIадамалги. Гьанже цо-цо магIарул росабалъ хурзал рекьиги лъилъаригун рецариги рехун тун ругелъул, унго-унгояб магIарул рукIа-ракъин хъахIабросулъез цIунун букIин рекIее гIуна. «ХарибакIалда МахIмудилги Муилги дандчIвай» абураб хъахIабросулъез хIараб сценкаялдаги загьирлъана гIадатиял гIадамазул-актеразул гIадатлъи, гIодоре риччай, намуслъи.\nГьалбал лъикI къабул гьаруна Унсоколо районалъул гIадамаз ва, хас гьабун абуни, хъахIабросулъез. МагIарул тепси-сурпаги татуяб тIутIги букIана, тIаде рачIарал гьалбадеридаса рохун рукIинги бихьулеб букIана. ЦIакъ лъикI ритIизарун, къачIан ругоан росулъе ругел нухалги.\nДагъистаналъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповас буюрухъги бахъун, ноябралда МахIачхъалаялда гIатIидго кIодо гьавизе вуго МахIмуд ва тIобитIизе буго гьесул юбилей.\nГIицIго рокьул шагIир вукIинчIо МахIмуд, «рокьи гьоркьоб гьечIеб кьалул хабаралъ кьоларо дие кеп, кин бицанигиян» хъваниги. МахIмудил гIищкъудул асараз жанибе бачун буго дунял-гIалам. Гьенир камурал сипаталги, магIнабиги, суалалги, жавабалги гьечIо. Гьединаб бергьараб пагьму-гьунаралъул ва магIнаялъул асар ккола «Макьу» ва цогидалги шагIирасул кучIдул.\n«ГIамирканазул ханцин накалда чIезавуна» МахIмудица. Нилъехъе щвараб гьесул творчествоялда жаниб буго жамгIияб, социялияб темаги. Бокьараб заманаялъе кIвар бугеб, гIумру ва чагIи рихьизарулеб ункъо мухъ буго гьесул: «Гьанже дунялалъул халго гьабуге, - ХинкIал цIикIкIарасул цIар бахъун бугин. ЦIуяв, бихьинав чи батIалъи гьечIо, - ТIаде нацI бахарав хан лъугьун вуго».\nЦIадаса ХIамзатиего гIадин, ЦIадаса Расулиеги хирияв вукIана ХъахIабросулъа МахIмуд. Ахирал соназда Расул ХIамзатовас хъварал кучIдузул цоялда буго «цо кавказиясул кагътал хъирщулев Карпатазда вугин» тейила жив, хун хадув. Гьадинаб поэтикияб сипат кьолеб буго ХIамзатовас нилъее. ГIемер асарал хъвана МахIмудил хIакъалъулъ Расулица. ТIадехун рехсараб «хинкIазул» мухъазе гьадинаб жаваб гьабуна ХIамзатовас: «ХинкIал цIикIкIарасул цIар гуреб бугеб, ЦIогьал руго, МахIмуд, гьанже бахIарзал. Нусго грамм гьекъей, миллион бикъи – Гьале гIумруялъул гIакълу гьабсагIат».\nХъахIабросулъ МахIмудил минаялъуб гьабун буго гьесул музей, гьес хIалтIизарурал алатал, гьес ретIараб ретIел лъун руго гьенир. Гьеб киналъго ракIалдаса унареб асар гьабула тIаде рачIаразе.\nГьаб макъалаялъул ахиралда загьир гьабилин гIемерисезе гьоркьоб лъезе ва дагIба гьабизе бокьулеб ХъахIабросулъа МахIмуд чIваялъул темаялде дирго бугеб бербалагьиги. Бергьараб гьунаралъул гIадамал дагьал батIиял рукIуна. МахIмудил къисмат релълъараб буго 15 октябралда жив гьавуралдаса 200 сон тIубарав Михаил Лермонтовасулалда. Гьел кIиялго чIван хвана.\nАбула Игьалив Магьдил МухIамадил рокъов ХъахIабросулъа МахIмуд дагьав «цIцIани магIарде рахун» вукIанилан. Гьес мехтел гьекъолароанилан абулелги руго. Кин батаниги, МахIмудил адабияталъулаб ирсги дунялалъул литератураялда бугеб кIварги сунцаниги щинкIизаруларо. Гьанже цIакъго цIакъ «валилъарал» цо-цояздаги абила, щайха Магьдил МухIамадица жиндир рокъоб мехтел гьекъезе тараб, диналъ гьукъараб жо? Гьеб цо. КIиабизеги, Кавказалъул хасияталда ва гIадатазда рекъон, бидул тушманцин чIваларо гьоболасул рокъов.\n1919 соналда магIарулазе ва дунялалъул адабияталъе камуна унго-унгояв шагIир, рагIул устар, хIикматаб гьунаралъул лирик. МагIарулал ругебгIан мехалъ, магIарулазда цадахъ букIина «Панаяб хIухьел» - МахIмудица жиндир асаразулъ бекьараб илагьияб рокьул асар.\nТарихиял хIужабазде ралагьизе ккола, ахIи-хIур гьабичIого, сабуралда ва философияб куцалда. ЧIвай-хъвей камураб жамгIият букIунаро. КIванагIан дагьлъизе те гьеб дунялалда, биччай рекъелги панаяб хIухьелги дунялалдаго тIиритIизе. Эрнест Хемингуэйица хъвана рагъалда данде «Прощай, оружие!» абураб роман. Гьединабго магIна буго МахIмудил гьал мухъазулги : «ЧIалгIун кьили буго, кьаллъун чу буго, Чорхол рухI ун буго ахIуд мунилан. Рихун туманкI буго, тун ярагъ буго, Тана берзул нуралъ лъикIго вукIаян».\n«Дунго хвананиги, халкъалда лъалел Къасидатал тана таманал рокьул», - гьединаб ахир гьечIеб буго ХъахIабросулъа МахIмудил лирикияб ирс.


Жиде-жидер рахьдал мацI лъазабизе щивав чиясул ихтияр букIин киназдаго гуро бичIчIулеб бугеб\nМиллатал гIемераб Россиялъе халкъазул гьоркьоблъи цIуни букIана кидаго кIвар бугеб суаллъун. ГIурусазул машгьурав хъвадарухъан Л. Толстояс «ВуцIцIун чIезе кIоларо» абураб макъалаялда, 1908 соналда, хъвалеб буго: «Лъугьа-бахъиназул къуват материалиял шартIазда гуреб, халкъалъул рухIияб ахIвал-хIалалда бараб букIуна», - ян.\nРоссиялъул халкъазул рухIияб ахIвал-хIал 2012 соналда пачалихъияб миллияб политикаялъул 2025 соналде щвезегIан болжалалда стратегия къабул гьабиялда цебе, битIахъе абуни, беццилеб хIалалда букIинчIин абуни, мекъи ккеларо. Гьеб стратегия Дагъистаналда гIумруялде бахъинабиялъул хIакъалъулъ суалги цебелъун, Россиялъул Пачалихъияб Думаялъул миллияб политикаялъул комитеталъул нухмалъиялда гъоркь МахIачхъалаялда тIобитIана данделъи. Гьеб комитеталъул председатель Илдар ГIилмудиновас бицана Россиялда миллияб политика билълъанхъизабиялъул мурадалда гьарулел ругел аслиял тадбиразул хIакъалъулъ. Гьес тIадчIей гьабуна пачалихъиял школазда рахьдал мацIал малъиялъул суалалда сверухъ улкаялъул жамгIияталда ккараб ахIвал-хIалалдаги, бицана гьелда разиял ва разилъуларел гIадамал рукIиналъулги, гьаризе кколел ишазулги хIакъалъулъ.\nДРялъул миллияб политикаялъул министр Татьяна Гамалейица бицана Дагъистаналда 2025 соналде щвезегIан хIадурараб миллияб стратегия гIумруялде бахъинабиялъе гьабулеб бугеб хIалтIул ва гьелъие биччараб гIарцул хIакъалъулъ. Масала, исана гьел мурадазе миллияб политикаялъул федералияб агентствоялъ Дагъистаналъе биччан буго 13 миллион гъуршидаса цIикIкIун гIарац.\nДанделъиялда гIахьаллъарав, рехсараб агентствоялъул директорасул заместитель Михаил Мишиница лъикIаб къимат кьуна Дагъистаналъул халкъазул ва республикаялъул нухмалъулезул миллияб политика цебебачине ва халкъазда гьоркьоб рекъел цIунизе бугеб бажариялъе. Гьеб рахъалъ Дагъистаналъул лъикIаб хIалбихьи бугинги абуна гьес.\nКIалъазе щвараб ресалдаса пайдаги босун, гьал мухъазул авторасги лъикIалин ккарал пикрабиги загьир гьаруна гьеб дандчIваялда.\nГьезул цояб ккола миллияб политика билълъанхъизабиялъулъ районазул ва шагьаразул нухмалъулезул гIураб жавабчилъи гьечIолъи. БакIазда ругел хIакимзабазул хIалтIи борцине бихьизабун буго 35-гIанасеб пункт. Гьелда гьоркьоб буго гьенир гIумру гьабун ругел гIадамазда жаниб гьуинлъи-вацлъи цIуниялъул пунктги. Амма нилъер республикаялда бакIалъулал нухмалъулез гьелде кколеб кIвар кьолеб гьечIо. Гьеб гьез рикIкIунеб буго республикаялъул нухмалъулезул ва гьелъул идарабазул ишлъун. ЛъикIаб букIинаан стратегиялда хиса-басиял гьарулел ругелъул, гьезул жавабчилъи борхизабиялде кIвар кьуни.\nКIиабизе, стратегиялъул 19-абилеб статьяялда хъван буго «батIи-батIиял миллатазул гражданазул ихтияр буго жидерго рахьдал мацI лъазабизе», - абун. Гьедин бугониги, школазул нухмалъулез хIаракат бахъулеб буго рахьдал мацIал аслиял гуреллъун рихьизарурал цIалул программаби тIаса рищизе, ай мацIазде гьабулеб бербалагьи чучлъизабизе. Узухъда, гьеб буго бигьаяб нух – рахьдал мацIалъул учительзаби, цIалул тIахьал, пособиял ралагьулел рукIинегIан, гIурус, ингилис ва цогидал мацIал тIасарищани, бигьаго букIинарищ хIалтIи гьабизе. Амма сунде нилъ гьелъ рачунел ругелали пикру ва ургъел гьабулеб гьечIо. Жакъа росабалъцин рахьдал мацIазда кIалъалел лъималазул гьаракь рагIулеб гьечIо, киназго бицунеб буго гIурус мацI. Гьелдаса хадур кинал рукIинел нилъер адабият, маданият, гIадатал?\nГьединго стратегиялда бихьизабулеб буго «миллиял гьоркьорлъаби квешлъизариялъе квербакъулеб бугила цо-цо халкъаздехун квешаб бербалагьи бижизабиялъги». Долдаса нахъе ана анлъгоялдаса цIикIкIун сон, амма жакъаги Москваялда ва цогидалги Россиялъул гьитIинал-кIудиял шагьаразда дагъистаниязул хIакъалъулъ тIибитIизабулеб буго расги лъикIаб гуреб пикру. Бицунеб гьечIо Дагъистаналъул КIудияб ВатIанияб рагъул 75 БахIарчиясул, Рагъулаб реццалъул лъабабго даражаялъул орденал росаразул хIакъалъулъ, ракIалдещвезарулел гьечIо СССРалъул министраллъун, космос квегъиялъул генералиял конструктораллъун рахъарал дагъистаниязул, гIалимзабазул, тохтурзабазул, улкаялъулго намус, къадру цIунун цере рахъунел спортсменазул цIарал. Амма гьоркьоса къотIичIого рихьизарула Дагъистаналдаса такъсирчагIи, хъамалчагIи, гIицIго нилъер гурони гьел гьечIел гIадин. Гьеб гурищ дагъистаниязул напс гIодобегIан гьаби, цогидазда бащадал гражданаллъун рукIине бугеб гьезул ихтияр цIунунгутIи! Гьединабищ букIине кколеб миллатал гIемераб улкаялъул централиял газетазул, телевидениялъул политика? Бегьуларищ гьелдехун Пачалихъияб Думаялъул комитеталъ, федералияб агентствоялъ пикру буссинабизе ва гьелъие ахир лъезе?\nБуго цогиги, дир хIисабалда, кIвар кьезе ккараб суал. Демографиялъул ва миллиял суалазул рахъалъ Северияб Кавказ буго Россиялъул цогидал бутIабаздаса гIемерго батIияб, жиндирго хаслъаби ругеб бакI. Гьединлъидал лъикIаб букIинаан гьаниб стратегиялдаса жиб чвахун бачIунеб, гьенире кколел субъектазул программабиги хIисабалде росун, хIалтIулеб хасаб къагIида гIуцIани. ГIемер руго мисалал, гьанир хIалтIулел парламентариял, юридикиял рахъал, Россиялъул законазде дандекколарин гIиллаги батун, хвезарулел. Масала, гьединаб букIана нилъер республикаялъул парламент гIуцIиялъул рищиязда кьучIлъун жиб букIараб «Миллиялгун территориалиял округазул хIакъалъулъ» хIукму. Гьелъ рес кьолаан Халкъияб Сораниялде рищиязда Дагъистаналъул гIемерал миллатазул ихтиярал цIунизе. Амма гьеб хвезабуна. Гьединал мисалал дагьал гьечIо цогидал республикабаздаги. ЛъикIаб букIинаан гьединал рахъал хIисабалде росани.\nГьенибго Россиялъул халкъазул ассамблеялъул Дагъистаналда бугеб гIуцIиялъул нухмалъулев хIисабалда, дица тIадчIей гьабуна гьелъ республикаялда гьабулеб бугеб хIалтIудаги. Щайгурелъул, миллияб стратегия къабул гьабизегIан чанго соналъ цебе, гьеб гIуцIиялъ халкъалъул цолъи букIинабиялда рарал гIемерал суалал гIумруялде рахъинарулаан.\nДанделъиялъул гIахьалчагIи, Дагъистаналъул бетIерасул гIакълучи Камил Ландаца, гIалимчи МухIамадхан МухIамадхановас, Дагъистаналъул гIелмияб централъул этнополитикиял цIех-рехазул централъул нухмалъулев Руслан Абакаровас ва цогидазги рорхана жакъасеб гIумруялда миллияб политика цебебачиналъе хIажатал пикраби.\nПрочитано 377 раз\tПоследнее изменение Вторник, 02 октября 2018 10:06\nДругие материалы в этой категории: « ЦIияб тIехь Дагъистаналъул тIабигIат\tХьул бижана »\n11:38, 16 января 2022, 30


МухIамадрасул-хIажи СагIадуевас цадахъго тIубазе бугин МахIачхъалаялъул аслияб мажгиталъул имамасул хъулухъгиян абуна «Эркенлъи» радиоялъе Дагъистаналъул рухIияб идараялъул пресс-хъулухъалъ. Хас гьабун кинал суалал гьес цIияб хъулухъалда гьес тIуразе ругелали чIеги чIванкъотIун загьир гьарун гьечIилан абуна пресс-хъулухъалъул вакил ГIадил Ибрагьимовас.\nГIадил Ибрагьимов: «МухIамадрасул СагIадуев муфтий хисулевлъун теялъе гIилла буго ислам-дин бичIчIизабиялъул рахъалъ муфтияталда гьабулеб хIалтIи камиллъизабизе къваригIин. Гьевни гьанжелъагIанги вукIана гьанив, муфтиялда, цадахъ рекъон хIалтIулев. Амма гьанже гьес гьеб хIалтIи жеги цIикIкIун гьабизе бугоха. БитIараб бицани, нижеда цебеккун лъалеб букIинчIо СагIадуев муфтий хисулесул хъулухъалде тIамулев вукIин. Гьале гьанже гIалимазул цолъиялъги разилъи кьун буго гьеб пикруялъе».\nСагIадуев МухIамадрасул Котрова къотIноб бугеб мажгиталъул имамлъун тIамураб мехалъ гIемерисез абулеб букIана гьев МахIачхъалаялъул аслияб мажгиталъул имамлъун хIалтIулелдаса нахъе гIемерав чиясул лъикIаб бербалагьи бижанин гьесдехун, гьединлъидал гьесда кIвезе бугин Надирия мажгиталде рачIунел чагIазулгун лъикIаб гьоркьоблъи букIинабизеян. Амма гьениве тIамун щуго къоялдаса гьев эркен гьавуна хъулухъалдаса. Гьев нахъе вахъиялъе гIиллаги баян гьабуна Надирия мажгиталде рачIунезе рес кьунин имам жидецаго вищизеян. Гьанже гьев муфтий хисулевлъун тIамиялъул кинаб магIна букIине бегьулеб абураб суал рагьарабалъун хутIулеб буго. Цо-цоязул пикруялда рекъон СагIадуев рухIияб идараялде тIами лъикIаб пикру буго, щайгурелъул Дагъистналъул журналистазул гIарз букIуна рухIияб идараялда кинаб бугониги баян щвезе захIмат букIонин, щвалде щун гIурус мацIалъ кIалъазе лъалев чиго гьечIин гьезулилан. Гьединго муфтиясул хъулухъалде тIамизе рекъарав чи вугин МухIамадрасул СагIадуевилан абулелги руго.\nЖибго Котрова къотIноб бугеб мажгиталда ахIвал-хIал жеги гIодоб биччан гьечIилан бицана «Эркенлъиялъе», цеве гьенив имамлъун хисулевлъун вукIарав Аскандеров Къурбаница.\nАскандеров Къурбан: «Мажгиталде рачIунезул гIарз буго полициялъулаз жал какде риччалел гьечIилан, гьале кIиябго къо буго гьел мажгталде риччалел гьечIелдаса. Шай риччаларелилан гьикъидал жидее тIасанхун гьединаб тIадкъай кьун бугилан абулеб буго полициялъул хIалтIухъабаз. Дунго гьенив вукIинчIо гьаб кIиябго къоялъ. Жакъа жанире риччалел ругиланги бицана дие мажгиталде унел гIолохъабаз, амма полициялъулал додинго мажгиталъул кIалтIа хъаравулзаби гIадин ругилан абулеб буго гьез».\nКотрова къотIноб бугеб «Надирия» абурабги ва гьединго МахIачхъалаялъул Венгриялъул рагъухъабазул цIаралда бугеб къотIноб бугебги, кIиябго мажгит рикIкIуна Дагъистаналда рухIияб идараялъул къайимлъиялда гъорлъе унарел мажгиталлъун.


Вашингтоналъ хасал хъулухъазда низам чIезабизе буго\nАмерикаялъул пачалихъияв секретарь Джон Керри мукIурлъана Цолъарал штатаз электроникаялъул кумекалдалъун хал кквеялъул программабазул сфералда гIорхъаби рахун рукIиналъе. Гьелъул хIакъалъулъ гьес лъазабуна хамис къоялда Лондоналда тIобитIараб конференциялъул гIахьалчагIигун кIалъалаго.\nКеррица лъазабуна, жинца рахъ кколин терроризмалде данде кьеркьеялъе гьединаб шпионаж хIалтIизабиялъун. Аммаян абун гьес жив ва президент Барка Обама тамашалъун рукIанин Миллияб хIинкъигьечIолъиялъул агентлъи телефоналъул бухьеназухъ гIеннеккулел ругин абурал гIемерал лъазабиязда.\nКеррица лъазабуна, Обамада ракIалда бугин, гьеб идараялъул программабазда хурухун чIван къотIарал реформаби гьаризе, хаду-хадуб гьединал хIужжаби риччангутIиялъул мурадалдайин.\nЦеве америкаялъул хасал хъулухъазда контрактаздалъун хIалтIулев вукIарав Эдвард Сноуденица къватIиб чIвазарурал документазда хурхинабун Миилияб хIинкъигьечIолъиялъул агентлъиялъ хал кколеб бугин пачалихъазда хадубин абурал лъазабияз разигьечIолъи бижинабуна Цолъхарал Штатазул партнеразулцин.


ТIагIамабги регьунебги гьан бокьани…\nГьал къоязда ниж щвана Ленинкент поселокалде. Гьенибе сапар бухьиналъул мурадги букIана поселокалъул ветеринарияб участкаялъул фельдшер, ЧIарада районалъул Нукъуш росулъа ГIабдулагь ГIабдулаевасулгун накъит гьаби.\n1980 соналда росдал магIишаталъул институталъул зооинженерияб факультетги лъугIизабун, ГIабдулагь хIалтIана Астраханалда, Гъизляр районалъул Урицкиясул цIаралда бугеб совхозалда. 2000 соналдаса нахъе гIумру гьабун вуго Ленинкенталда.\n- ГIабдулагь, щиб хъулухъ тIубалеб нужер участкаялъ?\n- Нижер участкаялъул ветврачасулги дирги аслияб хIалтIи ккола гIадамазул боцIуе ветеринарияб хъулухъ гьаби, гьел унтабаздаса цIуни.\nАмма, ахираб заманалда, поселокалда боцIи дагьлъулеб буго. Дир пикруялда, гIадамазул ракIбуссун буго росдал магIишаталъул хIалтIудаса. ГьабсагIаталда гьаниб буго азаргогIанасеб бетIер чIегIербоцIул. Дагьал церегIан соназцин букIана къватIибе гъолеб боцIул лъабго рехьед, гIемерал рукIана гIи-цIцIани, гьабсагIаталда гьел гьезего гьечIо.\n- Аслиял унтаби кинал дандчIвалел гьезда гьоркьор боцIуе ва инсанасе хIинкъи бугел?\n- Риидалил заманалда тIибитIула харил унти. Гьаб заманалда гIемераб боцIи холеб буго авлахъалда пластикалъул къучIби кванан, гьеб балагьалде данде гьабизе кIолеб жоги гьечIо. ХIинкъи бугел, захIматал унтаби гьанир гьечIо – нижеца жидер заманалда бахъула би, халгьабула киналъухъго ва, нагагьлъун унтаби загьирлъани, тIагIинабула унтараб боцIи. Гьединал унтабаз унтичIого рукIиналъе цереккунго гьарула тадбирал (вакцинация) – гьелъие дарабиги пачалихъалъ чIезарула чIорого.\n- Аслияб хIалтIудаго цадахъ дуца хьихьулел руго гIанкIал. БоцIуде, гIияде ругьунав мун гьел хьихьизе лъугьиналъе гIилла щиб ккараб?\n- Мадугьалас кьун букIана дие кIиго гIанкI. ЗахIматго унтарав дирго васасе мадар лъугьана гьезул гьан, кьураб заманалда. Гьелдаса нахъе хиял ккана гьел хьихьизе. ГьабсагIаталда гьезул 200-гIанасеб бетIер буго.\n- КигIан кIалцIи-хер лъагIалие къваригIунеб, кин дуца гьеб хIадурулеб?\n- Дирго букIарабани гьеб хIадуризе рес, лъикIаб букIинаан, дие гьеб гIемерго учузгоги чIелаан, амма гьединаб рес гьечIолъиялъ кинабго босизе ккола. ЛъагIалие хIажалъула харил 200-гIанасеб танг.\nКIудияб гIанкIие мехелалъе къваригIуна 100 грамм кIалцIул, гьитIиналъе - 20-50 грамм.\n- Щибха дуца гьезда гьабулеб?\n- Гьел ричизе базаралде арав чиги дун гуро, хIалтIизарула рукъалъеги, гьанире рачIун гIадамазги уна росун. Гьезул гьанги бичула 400-450 гъурщиде кило хIисаб гьабун, базаралда гьелъул багьа бахуна 600 гъурщиде.\n- Советияб заманалда цIакъ къиматалда букIараб къехьалъул бугищ тIалабго?\n- Доб заманалда цохIо гьелъул кумекалдалъун тIубалаан кIалцIи-хералъул суал, бихьизабураб къадар гьезул кьуни, щолаан къанагIатаб импорталъулаб къайи. ГьабсагIаталда гьелъул кинабгIаги тIалаб гьечIо.\n- Гьел гIемер унтулищ?\n- УнтичIого рукIиналъе гьаризе ккола гьадинал дараби – гьекъезе кьолеб лъел литралде гъорлъе тIезе ккола кIиго миллилитр щуго проценталъул йодалъул, гьедин гьабизе ккола моцIида жаниб лъабго къоялъ, тIатIалаго. Гьезие чара гьечIого къваригIуна рацIцIалъиги.\n- Бихьулеб захIматги, тIад унеб харжги, гьел ричун щвараб хайирги данде босани, гьабизе бегьулеб, пайдаяб хIалтIи бугищ гьеб?\n- Мисалалъе, мехелалда жаниб гьаб хIалтIуда тIад дир уна кIиго сагIатгIанасеб заман. ЦIикIкIараб харж тIад унеб ишги гьаб гуро. Гьаб буго пенсиялде арав, жиндирго мина бугев чияс гьабизе бегьулеб, рекъараб хайирги кьолеб хIалтIи.\n- Дур вуго лъабго вас. Дуца гIуцIараб магIишат гьез кодобего босиладай?\n- Дие кумек гьабула гьез, амма мухIканго лъала гьаб хIалтIи гьез гьабизе гьечIеблъи.\n- РакIалда бугищ магIишат гIатIид гьабизего?\n- Буго. ГIагараб заманалда цо-кIиго лъикIаб, тайпадулаб бихьинаб гIанкI босизе ине вуго Богатыревкаялде, гьенир ругин рагIана дида гьел ричулел.\nГьезул багьа-къадаралъул бицани, лъабазарго гъурщиде щвезе бегьула. Базаралда гьел ричулел рукIуна анлъазарго гъурщидеги.\nДругие материалы в этой категории: « ГIадлуялде цIаниги кантIилин кколаро\tРищиялги сасана, ахIи-хIурги дагьлъана »\n12:32, 05 апреля 2020, 215


Ц1огьор - Мои статьи - Каталог статей - Авар мац1алъул ва адабияталъул муг1алимзабазул сайт\nХамиз/Четверг, 24.05.2018, 07:01\nТамирбутай цадахъ гьалмагъзабигун Шурагьиве унев вук1ун вуго. Доб заманалда гьанже г1адин щивасухъ машинаги бук1инч1ого, лъелго унел рук1ун руго. Рихьунире щвараб мехалда гьасда бихьун буго гьобо, ва гьелъул к1алт1а ч1арав чи. Тамирбутайица саламги кьун ах1ун буго гьесле, гъоб гьабихъ жаниб бугеб ноц1у бекараб щаг1ил бурбут1иги босун, г1урухъа лъелги ц1ун нухде т1аде вач1аян, къечон ругин.\nГьабихъе жанивеги ун, гьес абухъе гьабигьанги вач1ун вуго. Унгоги булбекараб щаг1ил бурбут1иги босун.\nЛъимги гьекъон, гьабигьанасе баркалаги кьун, гьаз Шурагьире сапар бухьун буго.\nКъвариг1елги т1убан нахъ руссун рач1унел гьазда, Рихьунире щведал батун буго жамаг1ат бак1арун.\nДухъ балагьун ругин абун буго гьез гьасда. Жидер гьабигьанас бицанин мун балъголъи лъалев чи вугин. Жидер гьаниб ц1огь ккун бугин. Гьев ц1огьор щивали дуца бицинч1они к1иго тухумалда гьоркьоб к1удияб рагъ ккезе рес бугин.\nТамирбутайица абун буго жинда гьеб ц1огь ккараб рукъ бихьизабеян. Бихьизабун буго. Гьас абун буго гьеб бикъун бугин к1иго чияс. Цояв х1алакъав ва халатав, цогидав лъимер г1адав гьит1инав жо вук1ун вугин.\nГ1ажаиблъанила рихьунисел, гьев ц1огьорасул гъалип кинаб бук1арабали бицеян ч1анила.\nТамирбутайица жаваб кьун буго лага-черх бугев, халатав, х1алакъав, бот1рода рас баг1арав чи вугин гьев.\nУнгоги щаклъи ккун бук1аразул цояв гьас бицухъеяв вук1ун вуго, ва г1олохъабаз вачун вач1ун вуго. Балъголъаби лъалев чияс бицанин абидал, гьес жинцаго бицун буго живги васги ун бикъун бук1анин.\nРихьунисез баркалаги кьун, сайгъат-саламгун Тамирбутайги гьалмагъзабиги нухда лъун руго.\nГьалмагъзабаз байбихьун буго г1ажаиблъи гьабизе, кидаго гьасухъ гьадинаб караматлъиги бук1инч1ин, муг1жизатги т1атинч1ин, киндай гьасда кинабго лъараб абун.\nТамирбутайица жаваб кьун буго, щаг1ил булбут1и гьабихъ бук1ин лъазе заг1матаб жо гуро. Гьабихъ ц1ияб бурбут1и лъоларо лъицаниги, гьенир тола бул бекарал, басриял жал. Гьединлъидал щаклъухъего ах1ун бук1анин.\nЦ1огь к1игояс гьаби жинда лъанин рукъалъул къеда бахъараб карат1 бук1ун т1адег1ан, гьениве цо чи щоларо, батани цояс кумекги гьабун цожойгияв вахъинавизе ккола дове т1аде. Цояб лъимер бук1ин лъанин к1арт1ул гьит1инлъиялъухъ балагьун. К1удияв чи жанисан уневг1адаб карат1 бук1инч1ин.\nГьесул рас баг1араб бук1ин щибха дуда лъарабин ц1ехедал, Тамирбутайица абун буго, я гьудулзаби, гьел ц1огьал киналго рук1уна гьел кар баг1арал жалин.)))


КIиго лъагIалица балагьаниги батулареб ритIухълъи\nРамис ва Руслан (квараниса) Мирзахановас\nТабасаран мухъалъул мажлисалъул депутат чIвялда щаклъи букIун, тIад такъсиргьабиялъул иш рагьарав аскарияв цевего гIадин «улкаги, халкъги цIунун хъулухъ гьабулев вуго».\nТабасаран мухъалъул Акка росулъ хасаб операция тIобитIулелъул мухъалъул мажлисалъул депутат Мирзаханов Рамис чIварав аскариясда тIад такъсиргьабиялъул иш рагьун буго. КIиго сонги хадубги ун гурони жиндир вац чIварасда тIад такъсиргьабиялъул ишги рагьичIила, гьеб рагьаниги гьев аскариявги цевего гIадин жиндирго хъулухъалда вугин, гьев кквезеги ракIалда гьечIила цIех-рехчагIаздайилан лъазабулеб буго чIварав депутатасул гIагарлъиялъ.\nТабасаран мухъалъул мажлисалъул депутат Мирзаханов Рамис чIварав аскарияв Бабаев Руслан жанив тIамейилан тIалаб гьабун иргадулаб нухалда Россиялъул жанисел ишазул министерлъиялъул Шималияб Кавказалъул федералияб округалда тIад бугеб бутIаялъул бетIер Сергей Ченчикихъе ун руго 3 февралалда чIварасул гIагарал. Ченчикица гьезда лъазабун буго жиндица жиндирго хасаб бербалагьиялда гъоркье бачине бугин гьеб ишилан.\nМирзаханов Рамисил мина\n«Эркенлъи» радиоялъ цебе чанцIулго бицун букIана 2014 соналъул 21 октябралда чIварав гьев Мирзаханов Рамисил рукъалда нахъа бугеб минаялъул бетIергьан, Табасараналъул изну гьечIого яргъидгIуцIаразул къокъаялъул гIахьалчи Мирзаханов ГIабдуселим кквезелъун тIобитIун букIун буго гьеб росулъ хасаб операция. Гьел хасал тадбирал гьарулелъул батIи-батIиял щаклъи бижизабулел гьаркьал рагIун рокъоса къватIиве вахъарав Рамис чIван вуго полициялъулаз.\nКъуваталъул идараби Рамис мекъи ккун чIваялъе мукIурлъулел рукIинчIо. Гьелъул гIаксалда, нусги босун жидеде тIадекIанцIанин гьев, цо полициялъулав лъукъизецин лъукъанин гьесилан чIезабун букIана гьез. Гьелда хурхун Мирзахановасда тIад Россиялъул къануналъул 317 бутIаялда рекъон такъсир гьабиялъул иш рагьун букIана. 2015 соналъул июль моцIалда цIех-рехалъул идарабаз ва прокуратураялъ чIезабуна Рамис Мирзахановас лъидениги тIадекIанцIи гьабичIеблъи ва гьес жив лъукъанин абун чIун вукIарав полициялъулас гьереси бицун букIин.\nТакъсирчи жиндир вац гуреблъи чIезабизе кIваниги гьев чIварав чиясе ва гьеб ишалда хурхун гьереси баянал кьолел рукIарал низам цIунулезе тамихI гьабизабизе кIолеб гьечIин жидедайилан абун ццин бахъун вуго чIварасул вац Руслан Мирзаханов. Гьеб ишалде кIвар буссинабейин, гьелда сверун букIине кколеб цIех-рех гьабейлиан тIалаб гьабун гьес республикаялъулги Россиялъулги къуваталъул идарабазул нухмалъиялъухъеги, Дагъистаналъул бетIерасухъеги улкаялъул президентасухъегицин чанцIулго кагъталги хъван рукIана. Дагъистаналъул цIех-рехалъул идарабазда божилъиги гIечIого Мирзахановаз гьеб иш Ростовалъул рагъулаб прокуратураялъухъе кьезабун буго. Гьезул хIаракаталдалъун гIадин рагьанила гьанже гьев Рамис чIваялда щаклъи бугев чиясда тIад такъсиргьабиялъул ишилан бицана Русланица.\nМирзаханов Руслан: «Дир вац чIваялда щаклъи букIун такъсирияб иш тIад гьабурав чи жеги ккун гьечIо. Гьеб иш рагьалдаса кIиго моцIниги ине буго. Щайин гьев чи нужеца кквезеги ккун туснахъ гьавуларевилан дица цIех-рехчагIазда чанцIул цIеханиги гьелъие жавабги щвечIо. Гьелда ццин бахъун иргадулаб нухалда Сергей Ченчикихъе ун вукIана дун. Гьесни абуна гьеб иш жиндир хасаб бербалагьиялда гъоркь букIинилан. Амма гьесдаги расги божилъи гьечIо дир. Гьезиеги гьев чи кквезе къваригIун гьечIеблъи лъала дида, щиб гьабундай гьев вацIцIинаян ургъулел ратила дол. Гьесда гIайиб букIин чIезабуни гьесул нухмалъиялдеги щолелъул гьелъул тIири. Гьелъин гьеб ишалда хурхун кинаб букIаниги информация гьез прессаялъухъе кьолеб гьечIеб. ЧанцIулго тIалаб гьабун хадуб гурони дидаги гьелда сверун лъугьа-бахъунеб лъазабизе кIвечIо. Амма дида мухIканго лъала гьев дир вац чIваялда щаклъи букIун тIад такъсиргьабиялъул иш рагьарав чи цевего гIадин Каспийскалда аскариязул кьерулъ хъулухъ гьабулев вукIин».\nГьединго Русланица цебехун «Эркенлъи» радиоялъе бицун букIана Рамис чIваялъул щаклъи бугев Бабаев Русланида гIайиб батиялдаги щаклъулел ругила жал. Жидехъе щварал щварал баяназда рекъон гьеб хасаб операциял тIобитIулел къояз гьев хIалтIудагицин вукIун гьечIилан. Нухмалъиялъ гьесда тIаде босизабун бугин кколеб бугила гьеб ишилан.\nАдвокат Гададов Исрафилици «Эркенлъи» радиоялъе баян гьабуна гьеб чи чIваялда щаклъи букIун такъсиргьабиялъул иш тIад рагьарав чи хIалтIуда вукIине бегьуларилан, хасго къуваталъул идарабазул ва аскариязул кьерулъ тезе бегьуларила гьединав чийилан. Къануналда рекъон гьев чи гьесда тIад гьабураб ишалъул цIех-рех лъугIизегIан хIалтIизе виччазе бегьуларилан.


Россия бокьиялъе гlилла-язихълъи\nЛуганск, къватlазда рагъал, 2Июнь2014\nУкраиналъул Луганскалъул ракьалда гIумру гьабулеб буго 30 азарго бусурманчияс. Крымалъул бусурбабазул жамгIияталда хадуб, гьеб буго Украиналда бищунго кIудияб бусурбабазул жамгIият. Гьев 30 азарго чиясда гьоркьосан лъица лъил рахъ кколеб бугебали жинца абиларин, амма Луганскаялда гIумру гьабулев 2000 дагъистаниясул цонигияв Россиялъул рахъ ккураб митингалда гIахьаллъичIин бицана Эркенлъи Радиоялъе Рашидов Сейфуллагьица. Гьев вуго Владимир Далил цIаралда бугеб Машрикъалъул Украиналъул миллияб Университеталда педагогикиял гIелмабазул доктор ва конфликтолог. Гьес гьединго нухмалъи гьабулеб буго «Салам» абулеб Луганскаялъул бусурбабазул идараялъеги.\nДагъистаналда гIатIидго тIоритIулел рукIана Крым Россиялде гъорлъе бачиналдаса роххиялъул тадбирал. БукIана гьениб Крымалда тIобитIараб ва Украиналдаса батIа тIеялъул хIукму гьабураб референдумалъул хIасилазул жидеца рахъ кколин абулебцин тадбир.\nГьединабго магIнаялъул референдум тIобитIараб ва Россиялдехун цIайи къойидаса къойиде цIикIкIунеб Луганскалда ругел дагъистаниязе гьениб кколеб рекIее гIунгутIиялъул гIилла профессор Рашидов Сейфуллагьида бихьулеб буго Россиялда ва Дагъистаналда бугеб хIакъикъат гьезда Луганскалъул гIадамазде дандеккун гIемерго лъикI лъалеб букIиналъулъ.\nРашидов Сейфуллагь: «Дагъистаналдаса пенсионерал гьанир гьезего гьечIин абизе бегьула. Гьанир ругел дагъистаниял руго квеш-лъикI жидерго гIуцIараб магIишат бугел гIадамал. Гьезие цIакъ рекIее гIола Украиналъул нухмалъиялъул гьездехун бугеб бербалагьи.\nНилъеда лъалелъул Кавказалда ахIвал-хIал хIалуцараб букIин, гьединлъидал рес буго гIамазе гьеб конфликталде тIадруссине бокьун батунгутIиялъулги. Гьел руго цо-цо мехалда конфликталдаса лъутарал гIадамал ва конфликталде тIадруссине бокьилищха гьанже гьезие.\nДагъистаниял гIемер уна ватIаналде Россиялде. Гьезда цIакъ лъикI лъала гьениб бугеб ахIвал хIалги Москваялъул тIалъиялъул гьенир дандечIей гьабулел гIадамаздехун бугеб бербалагьиги».\nУкраиналъул машрикъалъул ва магърибалъул рахъалда Россиялдехун ва Магърибалдехун бербалагьи батIи-батIияб букIиналъул гIайиб политикиял партиязда ва политикиял къуватазда бугин рикIкIунеб буго профессорас ва щаяли гьадин баян гьабулеб буго.\nРашидов Сейфуллагь: «23 соналда жаниб Украиналда политикиял къуватаз магърибалдаго гIадин машрикъалдаги хIаракат абахъулеб букIана регионазда гьоркьор ругел батIалъаби рихьизаризе. Хасго гьеб загьирлъулеб букIана батIи-батIиял рищиязул заманаялда. Политикиял тIубарал партиял ва къуватал рукIана гьеле гьеб жо гьабулел.\nГьеб буго цо гIилла. КIиабилеб гIилла буго гьаниб киса-кибего бугеб язихълъи. Масала Украиналъул пенсионерасе щола моцIрое 1050-1100 гринвалда бащадаб пенсия, гьеб буго 4000 гъурущ гIанасеб гIарац.\nЛъабабилеб гIилла буго коррупция. Язихълъиялъ къадада кIал чIвараб халкъ лъиданиги божулеб гьечIо. Гьел божулел гьечIо Киевалъул нухмалъиялда ва гьанже бугеб цIияб нухмалъиялда.\nГьеле гьел ругин рикIкIуна дица жакъа Украиналъул машрикъалда бугеб кризисалъул гIиллаби».\nЭР: Коррупциялдаса ва язихълъиялдаса рорчIизе бокьун батани Луганскаялъул гIадамаз бер щайха экономикияб рахъалъ гIемерго цебетIураб Магърибалдехун лъечIого гьел проблемаби дагьалги гъваридаб Россиялда лъун бугеб?\nРашидов Сейфуллагь: «Буго гьаниб гьединаб жоги. Цо ахирисеб моцIалда жаниб гIадамазул бербалагьиял кутакалда хисанин абила дица. МоцI цебецин кинаб рахъалдехун хьетIилелали лъаларого рукIарал гIадамал кьолболъанго хисун руго гьанже. Щайгурелъул Москваялъул пропагандаялъ ва Россиялъул прессаялъ гIадамазул гIадазул нах хисизабун бугин абила дица. Россиялъул информалатаз кьолеб буго тIубанго хIакъикъаталде данде кколареб баян. Гьале гьабсагIат гьанир руго пуланал лъугьа-бахъинал. Дида лъала гьел кир унел ругелали. Гьенир гIахьаллъулел гIадамаз телефоналдасан дие бицунебги буго гьениб лъица щиб гьабулеб бугебали. Амма Россиялъул информалатаз бицунеб буго "Кваранаб секторалъ" Луганскалда Россиялъул рахъ кколелгун рагъулаго гьабичIеб жо толеб гьечIин. Нижер мажгит буго гьел лъугьа-бахъинал кколеб бакIалда аскIоб. Россиялъул информалаз бицунелде дандеккун кьолболъан батIияб букIуна цо-цо мехалда лъугьа-бахъин».\nЭР: Москваялъул пропагандаялъ Украиналда сепаратистиял бербалагьиял цIикIкIиналъе жиндирго иш гьабулеб бугин рикIкIунеб буго Рашидовас.\nРашидов Сейфуллагь: «Луганскаялда Россиялдехун цIайи цIакъ цIикIкIараб буго интеллигенциялда гьоркьобцин. ЦIалул тIадегIан идарабазда хIалтIулел мугIалимазул цIикIкIунисезцин кколеб буго Россиялъул рахъ. Гьезулги цIикIкIунисел руго этникиял гIурусал. Ратила гьезда гьоркьор украиналъулалги, амма гьелги гIуруслъарал жидерго миллияб хаслъи билизе тарал украинал. Узухъда, мухIканал баянал дихъ рукIинищха, гьел рукIине ккани мухIканаб цIех-рех гьабизе кколелъул».\nЭР: Рашидовасул пикруялда рекъон, Луганскаялда референдумалда гIахьаллъизе ва Россия Укрианалдаса бокьизе халкъ тIамулеб аслияб гIиллалъун язихълъи буго.\nРашидов Сейфуллагь: Кин бугониги дида кколеб буго гьитIинаб пенсия щолел Укрианалъул пенсионерал Россиялда бугин бицунеб кIудияб пенсиялда хьулги лъун референдумалда гIахьаллъанин. Россиялда 15-20 азарго гъурущ пенсия кьолеб бугин ва жал референдумалда гIахьаллъанин нижер пенсияги гьединаблъун букIинейин абулеб букIана диде чанги пенсионераз».\nЭР: Нижехъе щварал баяназда рекъон, Украиналдаса батIа тIезабун Россиялде гъорлъе бачараб ва Россиялъул гъурщаздалъун харжалгун пенсиял кьолел ругеб Крымалда гIадамазе щолеб буго цебе гривназдалъун щолеб букIаралда бащадабго гIарац, амма гъурщаздалъун. Гьеб хабар рагIун гьечIищ Луганскалъул пенсионеразда?\nРашидов Сейфуллагь: «Нижер гьаниб гьаб сагIат буго информация щвеялъул проблема. Гьелде тIадеги херал чагIазда лъаларелъул интернеталдаса пайда босизе. Нижер гьаниб цо-цо мехалда централияб Киевалъул тIалъиялъул информацияцин щоларо.\nДица абила Украиналъул информалатазги кидаго битIараб информация кьоларин. Гьаниб аслияб къагIидаялда кинабго цояз цогиязе рицунел харбаздасан лъалеб букIуна. Масала, машгьураб интернет газета "Украинаская правдаялъ" дагьаб цебегIан лъазабулеб букIана Луганскалде 2500 чачанав вачIун вугин. Дица рикIкIуна гьебги гьереси бугин. Амма гьаниб россиялъул информалатазул асар цIакъго цIакъ кIудияб буго ва гьездаса информация щвеялъул масъалаги гIемерго бигьаяб буго».\nРекъел ва рагъ Украиналда


«Дугьлагьисса хъуру ва дуллалисса къатри гьарза хьуннав!» |\nДуркIунни 2018-ку шинал инт, мунищала байбивхьунни лакрал шяраваллаву Цалчинсса хъарас щаврил байранну дуллай. Мартрал 25-нний му байран хьунни Лакрал райондалийсса Шахьуйннал шяравугу. Гьашинусса шинал Хъун хъузалану ия Нажмуттиннул арс Аьлиев ТIагьир.\nВатандалийн биян, ТIагьирдул чIарав бацIан, Хъузалал байран хъунна дуван буттал шяравун бувкIун бия шяраваллил инсантал, гъан-маччами.\nБуллугъшиврул, Цалчинсса хъарасрал агьаммур лишанну хъанахъисса ницру, буккан бувну шяраваллил ккурчIав, оьрчIи-чIюлугу бувну, ТIагьир хьхьичIну, шяраваллил жямат ва хъамал хъиривну, бала-гьалайрдащал бувккуна къурув. Дуаьрттугу дурккуну, бивщуну аьрщарайх къамагу, диргьуна Хъузалал цалчинсса хъарас.\nШяраваллил хьхьичIсса майданнив хьуна спортрал бяст-ччаллу, миннувух гьуртту хьусса хъуними ва мюрщими, бувгьусса кIанттух къабурувгун, лайкь хьуна бахшиширттан, яла хъунмур бахшину тIурча ва байрандалул яла нахIумур ва яла яргмур лишан – барта.\nМуния махъ байран лахъи ларгуна хьхьахьхьари, дукьрахIан ва цаймигу дукрарду, нацIу-кьацIу дусса столлах, балайрдахун ва къавтIавурттахун. Мажлисрай махъру лавхъунни цала ТIагьир Аьлиевлул, Сагидаьли Сагидовлул, Чавтара Аьбдуллаевлул, Адам Аьлиевлул, Билал МахIаммадовлул, АбутIалиб Маммаевлул, ХIусайн Исяевлул, Жабир Гаммуевлул, Зиябуттин МахIаммадовлул, Даниял ХIажиевлул ва цайминналгу.\nИхтилатру буллалиминнал цинявнналагу чIа тIи мурад ца бия – махъсса шиннардий цIу дуклай, цIу-цIусса къатри ххи хъанай дайдирхьусса шяравалу хъунна шаву, микку дугьлагьисса хъуру чIяру шаву, аьрщи дунийрихха оьрмугу бусса. Мажлис музыкалийну, балайрдайну чIюлу бувна райцентрдания бувкIсса Амир Сулаймановлул ва Мариян Жамалуттиновал.\nЯлунчIилсса Хъурдаккаврил байран дуван Кьуру цайнма лавсунни, оьрмулухун, ца жямат кунма, бавкьуну чIаххуврай ялапар хъанахъисса КIундиннал шяравасса, кIирагу щарнил администраторну зузисса, Жабир Гаммуевлул.\nТIагьир увну ур 1951 шинал Шахьуйннал шяраву, учитель, фронтовик Аьлиев Нажмуттиннул ва БатIил хъунмасса кулпатраву.\nШколалия махъ ца шинайсса М. ХIажиевлул цIанийсса заводрай токарнал ученикну зийгу ивкIун, аьрайн лавгун, къуллугъ буллай ивкIун ур ГДР-наву. Зана хьуну махъ Украиннайн Харьков шагьрулийн цала хъунама уссичIан РизваннучIан увкIун, муначIа машиналул моторду бакьин буван лавхьхьуну, зун ивкIун ур 4-мур автобусирттал паркраву. Микку зий шиннугу дурну, 1974 шинал кулпат бувну, МахIачкъалаливва авцIуну ур. Зун ивкIун ур Цалчинмур МахIачкъалаливсса 5-мур автоколонналий, микку зий сайки 40 шин дурну дур.\nХьхьичIва, цIана кунма, багьлух хъатIайн заназисса музыкантътал, ансамбльлу дакъасса чIумал, ТIагьирдул аккордеондалухун цикссагу хъатIив, мажлисру бувссар.\nТIагьирдул бур ххаллилсса 3 душ, душнил оьрчIру.\nПредыдущая записьБаргъ-гъарагъи дакьиннав!Следующая записьЦIаннай къаличIланшиврул


«Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул рахъ ккун Сириялда рагъулел рукIарал чанги россиялъулазе хIукму къотIана диваназда ахирисеб заманалда. Цо-цо мажгитазул имамазда тIасагицин тIоритIана диваналъул процессал.\nШималияб Кавказалъул федералияб мухъалда вугев Россиялъул президентасул хасав вакил ай полпред Сергей Меликовас абухъе, «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул кьеразда вагъулев вуго 1500 цIикIкIун кавказалъулав. Гьел чагIи рагъулел руго жидерго къукъаби гIуцIун яги цогидал къукъабазде гъорлъе лъугьун.\nХасав вакиласул рагIабазда рекъон, Сириялдаса цо-цоял тIадруссунел руго Россиялде ва низам цIунулезухъ щвана информация гьел чагIазда гъорлъан цо-цояз терактал хIадурулел ругин. Мисаллъун вачине бегьула Хасавюрт мухъалдаса ГIабдулхаликъ МухIамаднабиев. Араб соналъул ахиралда хасаб операция унеб мехалда гьесухъ рокъоб батана тротилл хIисабалда ичIго килограмм бугеб бомба. Низам цIунулез лъазабухъе, 24 сон бугев МухIамаднабиевас цо сон бана Сириялда ва сепаратистазул рахъалда вагъулев вукIана гьев.\n«Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул пропагандаялдаса гIолилал цIуниялъе хасаб программа ургъеян экспертазда тIадкъана Меликовас. Гьеб программаялда рекъон, мисалалъе, «Исламияб пачалихъ» гIуцIиялъул ругел квешалщинал рахъазул медиа-алатаздаса бицине ккола гIолилазул кумираз, гIолилаз авторитеталлъун рикIкIунел чагIаз. Гьединго информалатаздаса гIемер бицине кколаан Сириялда экстремистазе тIоритIине кIвечIел операциязул, гьезул рагъул къеязул, гьезул квешалщинал рахъазул.\nАмма экспертазул гIакълуял рукIаниги Сириялде инехъин къасд букIарал гIемерисел чагIи гьенир некIого ругин, абун букIана «Эркенлъиялъе» политолог АхIмад Ярлыкаповас. Гьес рикIкIухъе жакъа къоялда хIалтIи гьабизе ккола тIадруссаралгун ва Сириялде гIолилал ахIулелгун.\n«Кавказский узел» информалаталъул баяназда рекъон, «Исламияб пачалихъ гIуцIиялъул» кьеразда гIолилал ахIулезда ай вербовщиказда тIаса 50-ялдаса цIикIкIун уголовияб иш рагьун буго Россиялда. Гьел ишазул цо-цоял диваналде ритIана. Мисалалъе, Нальчикалдаса вербовщик Мурат Нагоев ункъго соналъ туснахъ гьавун диваналъ. Гьев Сириялда вагъулев вукIун вуго ва гьениве гьев Дагъистаналдаса экстремистаз ахIун вуго.\nТакъсир гьабиялъул ишални рагьана гIемер чагIазда тIаса, амма гьезда гъорлъан гIемерисел Сириялда руго. Ишал Россиялда рагьанин Сириялда ругел гьезие ургъел букIине батиларин рикIкIунеб буго экспертаз. Гьел чагIи нахъруссинеги ратиларин тIаде жубана политолог Ярлыкаповас. Низам цIунулезе жидерго хIалтIи бихьизабизе бокьун бугин хIасилазул гьез ургъел гьабулеб гьечIин абизе бегьула. Гьел рагIабазе далиллъун рачине бегьула Хасавюрт мухъалъул диваналъул хIукмуял. Цо къойида жаниб диванчи АхIамаднаби Дибирасулаевас полициялъул гIарзаб къабул гьаруна ва гьезда рекъон гьез аресталде лъезе кколеллъун I2 чи вихьизавуна. Гьел чагIи Сириялда руго ва Россиялде тIадруссани гьезул щивасе, къануназда рекъон, туснахъул 15 сон кьезе бегьулаан. Гьелдалъун щаклъи буго гьел тIадруссинин.\nАхIмад Ярлыкапов: «Рагъулаб жигьад тIолго дуниялалда тIибитIизаби - гьеб ккола «Исламияб пачалихъалъул» идеологиялъун. Гьеб идеологиялъул рахъкколел тIадуруссунезда гъорлъ гIемер рукIине бегьула. Жалго гьел тIадруссунел щал ругел? Гьел руго рагъда гIахьаллъарал чагIи, рагъизе ругьун гьарурал чагIи. «Исламияб пачалихъалъул» рахъ кколезда гъорлъ федерализациялъулал пикраби тIиритIун руго. Гьел бербалагьиялгун нахъруссунел дагъистаниязда гъорлъ рукIине гьечIилан абураб жоялда дун божуларо. Гьелдалъун, Россиялъул низам цIунулез хасаб хIисабалде босизе ккола гьеб кинабго».\nЦIех-рехалъул Дагъистаналда бугеб идараялдаса щварал баяназда рекъон, Сириялда рагъулаб конфликталда гIахьаллъулел рукIарал дагъистаниязда хурхун рагьун буго такъсир гьабиялъул кIиго иш. ФСБялъул республикаялда бугеб идараялъги кIиго иш рагьун бугин лъазабуна гьезул пресс-хъулухъалъ. Регионалъул жанисел ишазул министерлъиялъул цIех-рехалъулаб бутIаялда Сириялда рукIаразул хIакъалъулъ бакIарараб нусгоялдаса цIикIкIун папка бугин абуна МВДялъул вакилас. Гьел папкабазда такъсир гьабиялъул ишал чан ругелали гьес мухIкан гьабичIо.\n«Халкъазда гьоркьосеб кризисалъулаб къукъаялъул» эксперт Варвара Пахоменкол пикруялда рекъон, гьел папкабазда гъорлъ рукIине бегьула исламиял университетал лъугIизаруразул цIаралги. Ахирисел 20 соназда жаниб исламиял университетазде цIализе ана чанги дагъистаниял. «Мисалалъе, Дагъистаналъул бусурбабазул динияб идараялъ чанги чи витIана цIализе Сириялъул университетазде. Сириялда цIалана «Имарат Кавказалъул» цевехъан Кебековги. Кин ратIа гьаризе ругел гьанже «рохьилазул» кумекчагIи, радикалиял бербалагьиял ругел, суфиязул рахъкколел? Суфиязени хIинкъизе батIаго ккеларо. Амма салафияздехун гьужумал жеги цIикIкIине рес буго», - илан абуна Пахоменкоца.\nРитIухълъи гьечIолъиял ккола гIолилал радикалазде гъорлъе


Лайкьсса чувнан – лайкьсса цIа |\nЛайкьсса чувнан – лайкьсса цIа\nЖула цIанихсса скульптор, Дагъусттаннал Халкьуннал художник Ражав-ХIажинал арс МахIаммад-Аьли Аьлиевлун дуллунни «Аьрасатнал художествалул академиялул хIурмат лавайсса член» тIисса цIа.\nМоскавлив Аьрасатнал художествалул академиялул Президиумрал батIаврий ванахьхьун тапшур бувунни му членшиврул дипломгу, мантиягу.\nМахIаммад-Аьли Аьлиев чIявуссаннан кIулссар жула Дагъусттаннай дурсса цаннияр ца ххаллилсса давурттайну. Гъумукун нани ххуллий дацIан дурсса лакрал миллатрал арснал ва душнил Хан-Муртазялил ва ПартIу ПатIимал эмаратсса гьайкаллугу ва художникнал кIунттила дурксса гьайкаллур.\nДакIнихтуну барча дуллай буру жула Дагъусттаннал лайкьсса арс, бюхттулсса гьунарданул заллу МахIаммад-Аьли Аьлиевлун дуллусса хъуннасса цIа. ЧIа тIий буру ванан вания тиннайгу чIяру-чIярусса ххуй-хъиншивуртту, тIайлабацIуртту.\n«Илчи» кказитрал коллектив, дустал, гьалмахтал\nПредыдущая записьИнсаннал ихтиярду дуручлансса шартIруСледующая запись«Даврил бурж лайкьну биттур бавур ттул мурад»


Зигараялъул рагIаби : ГIисалмухIамадов МухIамад МухIамадович - Газета "Единство" - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\nЗигараялъул рагIаби : ГIисалмухIамадов МухIамад МухIамадович\n09.02.2017 13:50 Четверг\nГьал къоязда 89 соналъул гIумруялда нилъедаса ватIалъана машгьурав жамг1ияв х1аракатчи\nЗахIматалъул ветеран, Гьолокь росулъа МухIамад ГIисалмухIамадов\nГIисалмухIамадов МухIамад МухIамадович\nГьал къоязда 89 соналъул гIумруялда нилъедаса ватIалъана машгьурав жамгIияв хIаракатчи\nМухIамад ГIисалмухIамадов гьавуна 1927 соналда Гьолокь росулъ. 14 сон барабго байбихьана гьесул захIматалъул нух. КIудияб ВатIанияб рагъул байбихьуда жиндиего бокьун ана Карабудахкент-Манас рагъулал щулалъабазда хIалтIизе. Гьелъухъ « За оборону Кавказа» абураб медалалъеги мустахIикълъана жеги балугълъичIев МухIамад. 1943 соналда хIалтIана Гьолокь школалда учительлъун.\n23 сон барав чи вукIана МухIамад 1951 соналда Ругъелда гьоркьохъеб школалда директорлъун тIамураб мехалъ. Хабувго вищун вукIана районалъул комсомолалъул тIоцевесев секретарьлъунги. Сталинградалъул тIадегIанаб партшкола лъугIарав МухIамадица нухмалъи гьабуна районалъул лъай кьеялъул отделалъе, хIалтIана райисполкомалъул председателасул заместительлъун, райотделалъул милициялъул начальниклъун, райкомпартиялъул кIиабилев секретарьлъун. 1970 соналда живго гIарзаги кьун нахъе ана райкомпартиялъул кIиабилев секретарасул хъулухъалдаса. Гьебго соналъ тIаде босана районалъул нухазул отделалъул нухмалъи ва къокъабго заманалда Дагъавтодоралъул 40 организациязда гьоркьоб цебесеб кьерде бачана жинцаго нухмалъулеб идара. Чанго соналъ МухIамадица нухмалъи гьабуна «Гьолокь» совхозалъе. Киве кканиги хадусел наслабазе мисалияб лъалкI нахъе тана гьес. Мух1амад мустахIикълъана «ХIурматалъул гIаламат», «Гьудуллъиялъул орден" ва цогидалги гIемерал т1адег1анал шапакъатазе, «Россиялъул мустахIикъав нухал гьарулев чи», «Россиялъул росдал магIишаталъул мустахIикъав хIалтIухъан», «ДРялъул мустахIикъав экономист» абурал хIурматиял цIаразе. М.ГIисалмухIамадов вищун вукIана Дагъистаналъул халкъияб Собраниялъул депутатлъун (1990-1995с.с.) райСоветалъул гIемерал ахIиязул депутатлъун. Гьев вукIана республикаялъул херазул Советалъул членлъун ва районалъул херазул Советалъул председательлъун.\nМустахIикъаб хIалхьиялда вугониги районалъул жамгIияб хIалтIи гьабулезул цебесеб кьерда вукIана гьев.\nКIудияб жавабчилъиялда тIадкъарал хъулухъал ракIбацIцIадго тIурарав МухIамад ГIисалмухIамадовасул гIага-божаразда, хъизан-лъималазда ва тIолабго гьакьадерил жамагIаталда гъваридаб пашманлъиялъулаб зигара балеб буго гьев Ахираталъул рокъове иналда бан. Аллагьас алжан насиб гьабеги гьесие.\nХIасанов М.И., МахIачев М.М., Рамазанов ГI.,\nМухIамадов К., Хизроев М.-А., МухIамадов И.,\nХIажиев ГI-В.ГьитIинова П.,МухIамадов И.М.


Ваши письма - Нужер кагътал » Страница 5 » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nДобавил(а): progman от 11-11-2013, 23:02\n"ГIарцул гIадаб нахърател\nщайдай инсанас гьабулареб лъикIлъиялъулги, намус бацIцIалъиялъулги,\n85 сонил гIумруялъул борхалъудаса...\nДобавил(а): progman от 11-11-2013, 22:51\nМагIарулазе гьабураб кIиго сайгъат\nДобавил(а): progman от 11-11-2013, 22:50\nчIинхал" - цо, "ХIадисазул квацIи" – кIиабилеб\nКьер хисизабураб ва махI батIияб гьоцIо загьру буго\nДобавил(а): progman от 11-11-2013, 22:49\nГIемерал хIиллаби гьарун\nРацIцIалъи гьабизе ккеларищ росулъ\nДобавил(а): progman от 11-11-2013, 22:48\nберзукьа борчIизе биччалеб буго\nБетIер вихьичIин цоял, бераз балагьизе кколаанин цогидал\nДобавил(а): Musa от 3-07-2013, 11:30\nБакьайчIиб росдал гъутаналъул жамагIаталъул "рекIел ахIиялъе" жаваб\nДобавил(а): Musa от 16-04-2013, 13:35\nМаданияталде унго-унгояб рокьи\nХунзахъ районалъул культураялъул рокъое щведал, гьений ятана директор Хатимат МухIамадова. Хатиматилгун гара-чIвариялда йикIаго, данделъана коллективги. Хатиматица бицана культураялъул хIалтIухъаби щун рукIанин районалъул гъутабазде концертгун. Гьединго, жал церерахъанила Гьамущи, БакьагьечIиб, ГьацIалухъ ва цогидал росабалъги.\nЖавабчилъи цIикIкIараб тIаса бищулаан хIалтIи\nДобавил(а): Musa от 16-04-2013, 13:28\nГелбахъалдаса актер ва режиссер\nСалихI Имангъолов цIалана кIиго батIияб институталда. Тифлисалда гьес лъугIизабуна Шота Руставелил цIаралда бугеб театралияб институт. Авартеатралда актерлъун хIалтIулаго Луначарскиясул цIаралда бугеб театралияб институталда режиссерлъиялъул махщелги щвана. 1969 соналдаса нахъе хIалтIана Авартеатралда актерлъунги режиссерлъунги.\nТарих гуккизе бегьуларо\nДобавил(а): Musa от 8-04-2013, 13:27\nКьучI гьечIеб чIегIераб бугьтан\nСалатавиялъул буго бечедаб тарих ва маданият. Гьелъие нугIлъи гьабула 2012 соналъул ахиралда гIурус мацIалда бахъараб "Салатавия: XVII гIасруялдаса XXI гIасруялъул авалалде щвезегIан документазулъ ва цIех-рехазулъ" абураб тIехьалъги. БатIи-батIиял архиваздаса босараб ва некIо заманалдаса жакъа къоялде щвезегIан ккараб Салатавиялъул къисматалъул хIакъалъулъ бицунеб 136 документ данде гьабун буго гьениб.\nКатегория: История - Тарих, Ваши письма - Нужер кагътал\nДобавил(а): Musa от 8-04-2013, 13:24\nВенгриялъул рагъул гIахьалчи\nГъизилюрт районалдаса Закаряев МухIамадица редакциялде бачIараб кагътида бицунеб буго Нечаевка росулъ гIумру гьабун вугев ЦIумада районалъул ТIасияб Гьаквариса Сулейманов Юсупил хIакъалъулъ. Сулейманов Юсуп ккола Венгриялда ккарал лъугьа-бахъиназул гIахьалчи.


Туснахъалдаса азарханаялде С. Амиров вахъизе инкар гьабуна диваналъ\nАрбагI къоялъ Ростовалъул диваналъ МахIачхъалаялъул вукIарав мэр Амиров СагIид туснахъалъуса азарханаялде вачейилан гьесул адвокатас кьураб гIарз нахъчIвана. Адвокатас лъазабулеб букIана гьев унтарав чи вугила, гьесие къваригIунел хасал шартIал чIезарун гьечIила туснахъалдайилан.\nДиваналъ лъазабун буго гьесие санаториялда гIадал шартIал чIезарун ругилан. Гьебго данделъиялда гIурус мацI лъаларин чIарав н Амировасул вацасул вас Жапаров Юсупие гьениб лъугьа-бахъунеб цIедехIдерил мацIалде буссинабизе кколищ кколарищали абураб суалалда тIасанкIалъаялги гьарун руго.\n9 марталда Ростовалъул рагъулаб диваналда иргадулаб нухалда МахIачхъалаялъул экс-мэр Амиров СагIидил ишалда хурхун данделъи тIобитIана. Гъоркьисала августалда гIумруялъго туснахъ гьавизе диваналъ хIукму къотIарав гьев Амировасул адвокатаз тIалаб гьабулеб букIана гьев унтарав, сакъатав чи хIисабалда туснахъалъуса азарханаялде вачейилан. Гьединго гьез лъазабулеб буго Амировасе цIакъго кьварараб тамихI гьабун бугила, гьесда хурхун диваналъ къотIараб хIукму хисизабейилан. Амма диваналъ гьеб кIиябго гIарз нахъчIван.\nАмировасда цадахъ диваналда эхетун рукIарал анкьгоязул адвокатазул щивасги диваналъ гьеизе къотIараб хIукму цIакъго кьварараб бугин, гьеб хисизабейилан тIалаб гьабун гIарзалги кьун руго диваналде.\nГьезулги халгьаби байбихьун буго арбагI къоялъ букIараб диваналъул данделъиялда. Цебехун «Эркенлъи» радиоялъ бицун букIахъе Амировасдеги хутIараздеги гIайиб гIунтIизабулеб букIана цин Дагъистаналъул пенсиязул фондалъул нухмалъулевлъун вукIарав, гьанже федералияб цIех-рехалда вугев МуртазагIалиев Сагид чIвазе хIадурлъи гьабулеб букIанин абун, цинги Каспийскалдаса Дагъистаналъул цIех-рехалъул комитеталъул хIалтIухъан ХIажибегов Арсен чIванилан. Гьединго республикаялда цогидал терактал гьариялда хурхарал гIайибалги рукIана гьезтIе гIунтIизарулел.\nГьезда гьоркьов вугев Амировасул вацасул вас Жапаров Юсупие 18 сон кьуна. Гьев вукIана Каспийскалъул мэрхисулевлъун хIалтIилев. АхIмадов МухIамад 22 соналъ, гьесул кIиявго вац анцIго соналъ жанир тIамизе хIукму къотIун букIана диваналъ. Гьездаго цадахъ рукIарал ГIалиевасе 12, Мутаевасе 11 ва Къадиевасе I3 сон туснахъалъул кьун букIана. ЦIех-рехалъул баяназда рекъон гьел чагIи цере МахIачхъалаялъул администрациялда хIалтIулел рукIун руго.\nЯ Амиров я цойгидал жидеде гIунтIизабураб гIайибалъе мукIурлъичIо, жал пачалихъалъе ва халкъалъе лъикIлъиялъе хIалтIилел рукIанила кидаго терроризмалдехун ва кинаб букIаниги такъсирчилъиялде гIагарлъарал чагIицин гурин жалилан лъазабунин гьез иргадулаб нухалда 9 марталда букIараб данделъиялдайилан бицана «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда адвокат ХIамидов Ринатица. Гьединго адвокатас бицана диванчияс Амиров туснахъалдаса азарханаялде вачейилан тIалаб гьабун хъвараб гIарзалъухъ гIинцин тIамичIилан.\nХIамидов Ринат: «ГIамиров жанив тIамун вугев туснахъалда санаториялда гIадал шартIал ругин лъазабуна прокурорас ва гьеб туснахъалъул вакилас. Гьединал шартIал чIезарун рукIиналъухъ баркала кьезе кколила гьес жидеейилан вукIана гьев гаргалев.\nЖивго жинцаго тIуван бажаруларев чиги вугелъул, чакаралъул унтиги буго гьесул, гьелде тIадеги ургьисалабиги, ракIги дагьабги унтун буго. Гьединлъидал азарханаялде вачейин гьевилан абулеб букIана адвокатаз. Инсанасул ихтиярал цIунулеб халкъазда гьоркьосеб Европаялъул диваналъги гьев Амиров туснахъалъуса азарханаялде вачине кколин абураб хIукму къотIун букIана. Гьелъухъги балагьичIого, адвокатаз гьеб гIарз цIалулеб мехалда гьелъухъ гIингицин тIамичIого диванчияс гьеб нахъчIвана.\nГьединго диванчияс Жапаров Юсупие диваналда лъугьа-бахъуне бугеб ва документал дарги мацIалде буссинабулев чи хисейилан гьесул адвокатас кьураб гIарзги нахъчIвана. Жапаровас цин диваналда лъазабун букIана жиндида гIурус мацI лъаларила, кинабго дарги мацIалде буссинабейилан.\nГьеб буссинабун хадуб гьеб цIедехIдерил лугъаталда бугила, жиндида гIахъущиязул гурони бичIчIуларилан. Гьеб ишалъулъ мухIканлъи чIезабизе Россиялъул гIелмияб академияладаса дарги мацIалда тIад хIалтIулев профессор ахIун вачIун вукIана гьениве. Гьес лъазабуна литературияб дарги мацI лъалев чиясда гьеб цIедехIдерил лугъатги бичIчIулилан».\nЖапаровас ургъунго гьеб иш халат бахъинабиялъе рицунел харбал ругила гьеб жиндида гIуруц мацI лъаларин гьединго гIахъущиязул лъугъат гурони бичIчIуларин аби гьеб тIадрелъилеб гIадаб жо бугин рикIкIунеб буго экспертаз.\nГьелда тIадеги гIурус мацIго лъаларев чи гьев Каспийскалъул вице-мэрлъун кIиго сонгIан мехалъ кинилаха вукIарав, хасго къануналда рекъон пачалихъияб хъулухъалде лъугьунев чиясда тIад гьабун бугила Россиялъул пачалихъияб мацI лъазейилан абулеб буго гьез.\n«Эркенлъи» радиоялъул гьаб иргадулаб эфир байбихьилалде гьеб цебехун бицен гьабураб диваналъул данделъи жеги лъугIун букIинчIо.\nТунахъалдаса азарханаялде С. ГIамиров вахъизе инкар гьабуна диваналъ\nХисизабулищ Генпрокуратураялъ Амировасда хурхун жиндирго хIукму?


Космонавтнал Кубокрал турнир\nАвтор: Зулейхат Тахакаева · 02.04.2021\nЛаргсса ххуллункьини Гъумучиял спортзалдануву «Спорт – наркотикирттайн къаршину» тIисса цIанилу хьунни Совет Союзрал Виричу, летчик-космонавт Муса Маннаровлул Кубокран цIа кусса, районнал дянивсса волейболданул турнир. Мунил сиптачину хьунни Лакрал райондалул бакIчи Юсуп МахIаммадов. Сакин дурну дия турнир Райондалул Магьирлугърал, жагьилтурал политикалул, спортрал ва туризмалул центрданул.\nМуний гьуртту хьунни мукьра райондалиясса ацIра команда: Лакрал («Гъази-Гъумучи»), Лакрал райондалул МЧС-рал, Читтурдал, Ххюлуссуннал, ЧIурттащиял, Хъунайннал ); Ккуллал (Ккуллал, Вихьуллал); ЦIуссалакрал (ЦIуссачIурттащиял); Ахъушиял (ЦIалакъяйннал).\nТурнир тIитIлатIисса шадлугърай гьуртту хьунни райондалул бакIчи Юсуп МахIаммадов, ванал хъиривчутал Абубакар Къюннуев, Макьсуд Макьсудов, идарарттал каялувчитал. Турнирданул бусравсса хъамал бия Дагъусттаннал цIадурксса спортсмен, волейболист, 1960-ку шиннардий Дагъусттаннал волейболданул цачIун дур командалул капитанну ивкIсса Нуруллагь Оьмаров ва даимгу райондалий хъанахъисса иширттал чIарав ацIайсса Султан ЦIаххаев.\nШадлугъ тIитIлай, Культуралул, жагьилтурал политикалул, спортрал, туризмалул центрданул каялувчинал хъиривчу Малик ХIусмановлул гьуртту хъанахъисса командарттаягу бувсун, чIа увкуна гьуртту хъанахъиминнан оьрмулуву ва спортраву тIайлабацIу, дусшиврийсса бяст-ччал.\nЮсуп МахIаммадовлул кIицI лавгуна турнир дуллалишиву ца лакрал акъасса, щалагу Дагъусттаннал илданун пахрулунсса чув, щалагу Ухссавнил Ккавкказнаву цалчинсса ва уттинин увагу усса ца космонавтнан ккаллисса Муса Маннаровлул оьрмулул 70 шинал юбилейран хасну.\nМуса Маннаровлул аьламраву дурсса виричувшивурттая, гьунардаягу бувсун, ххи бунни турнир дуллансса пикри бушиву мукьахуннайгу.\nМиллатрал цIа-кьини бюхттул дурсса цIасса арснан хас дурсса турнирданул агьамширия ихтилатру бувна Нуруллагь Оьмаровлул, Султан ЦIаххаевлул.\nТIиртIуна турнир райондалул магьирлугърал къатлул зузалтрал Лакрал гимн учаврийну ва Гъумучиял оьрчIал Магьирлугърал школалул «Гъази-Гъумучи» ансамбльданул къавтIалтрал аслисса лакку къавтIаву «Къиссу» щаллу даврийну.\nБяст-ччаллил хIасиллайн бувну, Совет Союзрал Виричу Муса Маннаровлул цIанийсса Занази Кубок цалчинма-цалчин ласун лайкь хьунни ЦIуссачIурттащиял команда. КIилчинмур кIану бувгьунни «Гъази-Гъумучи» командалул. Шамилчинмур кIану кIабавчIунни ЧIурттащиял ва Вихьуллал командарттайх.\nХхув хьуминнан ва хьхьичIунсса кIанттурду бувгьуминнан буллунни дипломру, медаллу, Муса Маннаровлул суратращалсса вымпеллу ва арцуйнусса бахшишру. Муса Маннаровлул суратращалсса мюрщи кубокру ва арцуйнусса бахшишру дуллунни номинациярттай хьхьичIун ливчсса гьурттучитурангу. «Язима игрокнал» цIа ларсунни ЦIуссачIурттащиял командалувасса Заур Ккушиевлул; «Тамашачитурал чулухасса бахшиш» хIалал дурунни Вихьуллал командалувасса Сагид НикIамахIаммадовлул; «Ххувшаврийнсса хъит учаврихлу» тIимур бахшишран лайкьману увккунни «Гъази-Гьумучи» командалувасса Малик ХIусманов.\n«ТIайлану кьимат бищаврихлу» дипломру, хъамакъабитулунсса сувенирду ва арцуйнусса бахшишру дуллунни Аьли ХIанапиевлун ва Раджаб Тайгибовлун.\nХхувхьуминнан ва хьхьичIун ливчуминнан пишкаш дан Муса Маннаровлул тIайла дурккун дия цала къулбасгу рирщусса цала суратру.\nУкун гьуртту хъанахъиминнангу, тамашалийн бувкIминнангу дакIний личIансса даражалий хьунни миллат бюхттул бувсса, язисса арс Муса Маннаровлул Кубокрансса турнир.\nСледующая публикация Правительство Дагестана окажет поддержку инвестпроекту по закладке садов в Дербентском районе\nПредыдущая публикация Росгвардиялул ххюйлчинсса байран


КӀудияв ГӀумахан — Википедия\nКIудияв ГIумахан. Т. Гъапуровасуо сурат\nАваристаналъул хан (нуцал)\n1774 — 1801\n#перенаправление Шаблон:ХварабБакІ, цогидал иццазда рекъон\nХайдакъуцумил ХанмухIамадил яс Баху\n1-сей чӀужу: Хайтакъаса Хъистаман\n2-лей чӀужу: КIилъилай — МухIамад-Мирзал яс\n3-лей чӀужу: Дареджан Абашидзе — Имеретиялъу князь Евген Абашидзел яс.\n1-й чIужуялъе гьаюрай: Баху-меседо\n3-й чIужуялъе гьаюрай: Йахсай-ПатIимат\nКӀудияв ГIумахан (гьавуна 1761 соналда Хунзахъ росулъ — хвана 22 марталъ 1801 соналда Билканалда) —Аваристаналъул хан.\nГьесул эмен вукIун вуго МухӀамад-нуцал IV, эбел – Хайдакъуцуми ХанмухIамадил яс Баху. МухIамаднуцалица Баху ячун Йиго Хайдакъалъул ханзаби Надиршагьасдаса тIурун Хунзахъе рачIараб мехалъ. 1741–1743 соназ магIарулаз авалияб кьабгIен швезабун буго «дунялго жиндасан хIинкьулеб» Надирида. Надирица 1742 соналда Хунзахъе ритIун рачIун руго Сурхайханги Хаспулатшамхалги. Гьез абун буго: «Надирииа гьарулеб буго жиндихъе гъоркь – лъалие цо чанго чи кьеян, жив гьелдаса хадув Дагъистаналдаса нахъе инила». МухIамаднуцалица жаваб кьун буго: «Дица гIадамалги кьеларо. Надирида данде тIарамагъадисеб гамачIги багъизабила», – ян.\nГI. Бакихановас хъвалеб буго:\nXVIII гӀасруялде щвезeгIан магIарулал гьедигIан рагIарал чагIи рукIинчIила, гьелдаса нахъе гьезул къуватги, цIарги тIибитIанила кибго Кавказалда\nГьес мисалалъе бачунеб буго цо шагӀирасул кечI:\nКьерун чIая, чIужу, мун\nЛекIи вачIине гурин,\nЛекIиясул ракI бугин,\nГьесде данде чIоларо».\nГIумаханасул талихIаб лъимерлъи халатбахъун гьечIо. 1772 соналъ ЦӀоралда чIван руто гьесул имгIал МухIамадмирзаги гьесул вас Булачги.\n«Хунзахъ тIалагIанаб тIухьи арабин.\nТIолабго кьвагьаги гьитIинав Булач?\nТIалтIа бараб сигIан гьир харил анин,\nКинабго бухIаги МухIамадмирза?\n1774 соналъ гьезул рецIел босизе арав МухIамаднуцал рекIкI гьабун чIван вуго ФатагIали–ханасул чадпралда жанив. ГIумаханасда тIаса гьитIинго ун буго инсул кваркьи. Гьев гьитIииго кIудияв гIун вуго, 15 сон байдал. гьесне гьабун буго хвалчен бухьи – вас гIеялъул байрам. ГIумаханас дагьал чагIиги цадахъ рачун сверун (С.55) буго кинабго улка, щун вую киналго кIудиял ро – сабалъе. Гьев рещтIунев вукIун вуго мажгиталда. Гьес магIарулазул росабалъ абулеб букIун буго: «Дун вуго нужер росдал гьобол. Нужеда лъала дида тIад бугеб налъи, дица рецIел босизе ккола ФатагIалиханасдаса дир инсулги, имгIаласулги, вацгIаласулги, цойги гьезда цадахъ чIварал гIагаразулги. Нужеца кумек кьечIони, дида гьеб босизе кIоларо», – ян. ГIумаханас церехъабазе, гIалимзабазе кьолел рукIун руго сайгъатал. Гьес абулеб букIун буго: «ГIадамасе сайгъат къохьое нах гIадинаб жо буго. Инсан гьелъ тамах гьавулаян».\n1 ГIумаханасул лъудби\n2 ГIумаханасул кумекчагIи\n3 Бодул санарал\nГIумаханасул лъудби[хисизабизе | код хисизабизе]\nГIумаханас ячун йиго ункъо чIужу. ТIоцеесей йикIун йиго яцгIал – МухIамадмирзал яс КIилъилай. Гьей йикIун йиго цIодорай, рагIи чIарай. Гьелъие букIун бугоханасул магъалоялъул бутIаги. Гьелъул букIун буго гIемераб бечелъиги, цIакъ къачIарал рукъзалги. МагIарулазул кици буго: «КIилъилалъул гьиниш, ГьетIарасул сийищ?» Хадусей ккола ХъистIаман – Хайдакъуцумиясул яс, Бахумеседол эбел. Лъабабилей чIужу – Дарижа (Дареджан) Абашидзе. Вахан хъалаялъул князь Евгений Абашидзел яс. Гьей йикIун йиго берцинлънялъул цIар бугей гIадан. ГIумаханас Дарижа ячун йиго Вахан бахъараб мехаль. Гьелда цадахъ ГьерекIли кIиабилес кьун буго 3 гIала, 1 барти, 3 лагъ – гъаравашги. Гьезда гьоркьоб букIун буго цо гIараб тайпаялъул гIала, «Дарижал гIала» абун бицен хутIун буго гъелъул магIарулазда гьоркьоб. Гъарабагъалъул Ибрагьим – ханас бачIараб бартиялдасанги гьеб гIалаялдасанги лъугьун буго магIарухъ цIияб чуязул тайпа. Чуязул элхъи (завод) нуцалазул букIун буго цIакъго цебего. Элхъи риидал букIунааннла ГIарахъ – магIарда, хасало – ЗагIиб. ГIумаханасул ункъабилев инсуда хурхараб кици буго: «Дугърил гIули гIадин риччан тун ругила». Ячун йиго ГIумаханас КIванада росулъа ясги. Гьеб иш ккун буго гьадин. Бодулнухдасан унаго рекIаралгун, лъелалгун нуцал шун вуто КIванаде. Руччаби, лъимал тIох – тIохазде рахун ралагьун рукIун руго. Циндаго абулеб рагIун буго: «Гьагъав нуцаласул лъадуеги гьаб дунялалда гьагъасда аскIойги йикIун алжанги кьелеб батани, гьев дурги битIараб гуро, БетIергьан», – илан. Киналго эхеде ралагьун рую, йихьун йиго гьайбатай гIолохъанчIужу. ГIумаханас ячун йиго гьей. Рокъор ругез цIакъго рахIат тун гьечIо. Ханас цIар тIамизе ккун буго. Гьельул адаб гьабун КIванада росдадаса магьалогн рехун буго.\nГIумаханасул кумекчагIи[хисизабизе | код хисизабизе]\nБодул бетIерлъун (гьесда абулеб букIун буго майиндурилан) вукIун вуго ГIумаханасул яцалъул рос Чупан. Гьев киналго рагьаздаги гIахьаллъун вуго. Нахъа Чупан беццлъун вуго. ГIумаханас, беццав вугониги. Чупан цадахъ вачунев вукIун вуго. Халкъияб кочIолъ гьесдасан абун букIуна: «ГIакълу камиллъарав беццав Чупанилан».\nГIумаханасул тIоцевесев вазир вукIун вуго ГьоцIалъа ГIалиханил ГIалисканди, кIиабилев имам ХIамзатил эмен. ГIалисканди цIодорав. бахIарчияв чи вукIун вуго.\nКIиабилев вазир вукIун вуго Хъазантидада. Гьесде гIурус документазда Дадайин абун букIуна. КIиабилев вазирасда тIадаб букIун буго магъало бакIариги, дулугъ бахъинги, бегиги, ханзабазул хъалаялъул гIадлуги. Хунзахъа Дибиркъади вукIун вуго Аваристаналъул къадиги. ГIумаханасул мирзаги (секретар). Гьесда лъалеб букIун буго лъабго мацI: гIараб, фарс, турк. Дибиркъадица гьел мацIазул словарьги гьабун буго. ГIумахан хведал Днбиркъадица гIараб мацIалда поэмаги гьабун буго. Гьел гурелги, ГIумаханасда аскIор киназго рикIкIунел чагIи рукIун руго Гушу (Гунаш), ГIадалав, ГIали, Гари.\nБодул санарал[хисизабизе | код хисизабизе]\nАваразул пачалихъалда рукIана киназдаго лъалел болнухал. Болнухде нуцал вахъинелде, гьес хъалаялъул тIохда чIвалеб букIун буго рагъулаб байрахь. «ТIалла байрахъ чIвала бодул кьал ккани» – ян буго халкъияб кочIолъ. Цинги Тобтида чIвалеб букIун буго чадир. Гьелдаса хадуб ГIалагIарталда данде ахIулеб букIун буго 50 росдал бо. Гьеб букIун буго хундерил бо. Гьеб богун къватIиве вахъунев вукIун вуго ГIумахан Игьалиие, Болъи.хъ, КIаратIе, ГIахьвахье, Анцухъе. Гьидалъе. ТIелекье, Ругъжаве. ЧIарале, Гъолоде. Нагагь болъе вахъинчIев чиясда лъолеб букIун буго рогьодал гIакIа.\nГъолода данделъулел рукIун руго ЦIоралъул магIарулазул боялги. Бодулъ 15 – 20 азарго чи гIолев вукIун вуго. Рагъал гьарун ГIумаханас рахъун руго: Кухна шагьар, Ахъсу, 17 кьояль сверунги ккун Нахичеван, гуржиязул хъала Гавази (лъабцIул), къварели Вахан, Ахалцихалъул пачаясул гIарадабиги рачун, Гумущ (9 моцIаль сверунги ккун). Салян, 1785 соналда.\nТифлис[хисизабизе | код хисизабизе]\nГиничукьа ХIайдарбегица хъвалеб буго: (С.56) «Гьес рахъарал шагьаралги, хъулбиги рикIкIун хIалкIоларо», – ян. Неверовскияс хъвалеб буго ГIумаханасе магъало кьолаанила ЦIоралъул 17 вилаяталъ. Нилъеда цIарал лъалеб микьгоялъ кьолеб букIун буго 115 азарго гIарцул гъуруш, , хутIаразги гьедигIан кьолеб букIун батани, гьеб ккола 230 азарго гъуруш. ГIумаханасдаса цебе цониги нуцаласдаги, яги Дагъистаналъул цойгидал ханзабаздаги кIун букIинчIо гьедин магъало лъезе ва гьеб бакIаризе. Щибаб соналъ вазир ГIалискандил бетIерлъиялда унел рукIун руго гьеб магъало бакIаризе хъулухъчагIиги нукарзабиги. БакIарун бачIараб магъало кьолеб букIун буго вазир Дадахъе, гьес хазиначиясухъе. Гьес гьеб сокIкIунеб букIун буго цагърахъ ва санкIахъ.\nГьеб хазина ГIумаханас сахаватаб квералъ бикьулеб букIун буго бесдалазе, ятимазе, къорол руччабазе. Бахумеседо имам ХIамзатица чIвайдал гьабураб магIуялъулъ руго гьадинал рагIаби: «ГIарцул лал тIамурав шагь ГIабасил яс...» ГIумахан данде кколев вуго ираназул цIар рагIарав шагь ГIабасида. Щиб жоха «гIарцул лал?» ТIоцебе дида гьелъул магIна лъачIо, дагь – дагьккун хадув гъуна гьел рагIабазул магIнаялда.\nГIумаханас бахъун буго ГьерекIли кIиабилесул магIданалда тIад бараб Гумушхъала. Гьениса нахъе баччун буго бацIцIадаб гIарац ва хIамузда, гIорцIабазда, варанабазда лъун бацIцIад гьабичIеб магIдангун (руда) Хунзахъе шведал, ханзабазул гьиналда аскIоб бекизабун буго тIалу, гьабун буго гьоцIо. Гьабизабун буго кIудияб михир, вахъун чIарав чиясул рачлихъе бахунеб, маххул мохрочалаби, гьезда ран руго оцал, тIамун буго «гIарцул лал», хадуб рехун буго, лалго гIадин хутIараб «тIоршел» лъаралъ чурун буго. Лал тIамун лъугIун хадуб ГIумаханасе бахъун буго лъабго къали гIарцул (43 кг.)\nГIумаханасул пикру ккола жиндирго пачалихъалъул ракьалда гIарцул магIдан (руда) балагьизе. Нахъисеб соналъ Гумущалдаса рачун руго магIдан лъалел гIадамал. Нукарзабигун цадахъ гьез сверун буго Аваристаналъул ракь. Гьезда гIарцул магIдан батун буго ГьимагIурул тIарада. Живго нуцал цадахъ чагIигун ун вуго гьениве. Рагьун буго гьениб гIарцул магIдан, хIамуз, гIурцIмуз Хунзахъе баччун буто гьеб. Гьелдаги тIамун буго «гIарцул лал». Гьеб магIданалда гъорлъ гIарац мукъсанго батун буго.\nГIумаханас кIвар кьолеб букIун буго росдал магIишаталдеги. ЦIоралдаса ккурал лагъзалерида гъорлъа ралагьун руго церет пиринчI бекьулел рукIарал чагIи. Гьолокь росдал АваргIурул рагIалда бугеб Ахалахада абураб бакIалда бекьун буго пиринчI. Гьеб гьениб барщулебги букIун буго. Гьолокь ГIумаханасул букIун буго кIудияб ракьги, рукIун руго рукъзалги. 1795 соналда Ираналъул шагь АгъамухIамадханасдаса лъутун рачIун руго Ибрагьимханги, Бахтикаги, лъималги.\nГьел нуцаласул Гьолокь ругел рукъзабахъ тун рукIун руго дунял хинлъизегIан. Жиндирго ракьалда Гьолокьги ЛъагIилухъги бекьизабун буго самсаму (цIоросаролъ).\nГьолокьги ЛъагIилухъги букIараб ханзабазул ракь имам Шамилица байтулмалалде хъван буго. Гьелдаса хадуб гIурусаз къазнаялде босун, жидее хъулухъ гьабурал офицерзабазе кьолеб букIун буго. ЦIоралдаса ГIумаханасе ритIулел рукIун руго пихъил гъутIби (нуцабазул кокон, сабудаса гIеч). Къоло шуго соналъ гьабун буго ГIумаханас нуцаллъи. Гьес чIвазе къотIун буго цо чиясе – гьелдаги гьесул ракI бухIун букIун буго. ГIумаханасул буюрухъалда рекъон пачалихъалда гьабун буго халкъалъул хъвай – хъвагIайги. Гьеб хIалтIи тIадкъан буго дибирзабазда. Хадуб данде босун буго къадар.\nХалгьабураб мехалъ, аваразул пачалихъалда вукIун вуго нусазарго чи. ГIумаханасул заманаялда цIикIкIун букIун буго магIарулазул жанисан гъунки. Киназдаго бичIчIун буго жал цо чагIи рукIинги, ГIумахан нуцал вукIинги, цо тахшагьар букIинги. Гьеб цокIаллъиялъги гъункиялъги магIарулазе квербакъула Надиршагь щушахъ виххизавизеги. Гьев нуцаласул рагIи Кавказалъе къанунлъун лъугьун буго. Жанисан гъункичIеб хIукуматалъ къватIире кьалбалги риччаларо. Гьелъие нугIлъи гьабулел кочIол мухъал нахъеги хутIун руго:\n1800 соналъ Тифлисалде бачIуна инаралзаби Лазарев ва Гуляковасул бетIерлъиялда гIурусазул аскар. Гьеб аскаралде мугъги чIван, гуржияз магъало кьоларо. ГIумахан аскарги бакIарун Тифлисалде тIаде ун вуго. Цо бутIа гуржиязул магIарулазул рахъалда букIун буго. ГIурусазул аскаралъ нух ккун буго магIарулазе. Нуцалас буюрухъ кьун буго, гIурус аскарги рештIаралъуб тун, цере аян. МагIарулазул бо сордо базе рештIун буго. Сордоялъ рилъун гIурусаз нахъойги нух ккун батун буго. МагIарулаз рагъ гьабун гьечIо, ругелъур гIурусалги тун Тифлисалдехун ун руго. Лъабабизеги Иори гIурул рагIалда гIурусаз нух ккун батун буго. Гьеб мехалъ нуцалас (С.57) буюрухъ кьелалдего, АхIмадхан юрталъул боги бачун гIурусазде тIаде кIанцIун вуго, рагъ гьабун буго. ГIурусал нахъе къан руго. Вазир ГIалискандица кьаби щвезабун буго гуржиязда, гьел лъутун руго. ГӀалисканди богун гIурус аскаралде нахъе лъугьун вуго.\nГIурусаз батальонал, гьоркьор гIарадабиги лъун, ункъбокIон (каре) гьабун чIезарун руго. ТIаде гIарададул сачмаги гуллаги байдал, АхIмадханил бо тIурун буго. ГIумаханас цойгидал боязе тIаде кIанцIизе буюрухъ кьун буго. Гьезулги жо ккун гьечIо. Цинги живго ГIумахан кIанцIун вуго тушманасде тIаде («угъузилал рачун, дайтилал рачун, маххулъан бер баккун хунз цадахъ рачун»). Нахъе къалел ругел магIарулазда гьес гьарулеб букIун буго: «Нужеца яхI бахъе, гIолохъаби! Нилъеда данде гьал чIоларо», – ян.\nГьел тIуридал, живго тIаде ун вуго тушманасде. Гьесда сверун ругел Гушу, ГIалибулат, гьесул гIагарал чагIи – дайтилазул анлъгояв гIарададул сачмаялъ гъурун руго. АскIор хутIараз ГIумахан нахъеун вуго. Боги нахъе биччан лъукъарав живго ЧӀарахъ чIун вуго гьев. ТалихIкъосараб гьеб рагъ ккун буго 1800 соналъул 7 ноябралда.\nГIумахан хун вуго 1801 соналъул апрелалда. Бицен букIуна гьесие загьру кьун бугилан. Гьеб хIалтIи гьабун бугин абула гьобол ХIалаж ГIабдулагьицаги гьесул рагьтIател АхIмадил ГIашибицаги. ГIумахан вукъун вуго ЧӀарахъ росдал мажгиталъул азбаралда.\nГIалибег Хъазанбиев. ХIакъикъат. №№236–248. 2000. Гь.54–59. Макъала "КIудияв ГIумахан (1761 – 1801 сс.)"\n↑ 1,0 1,1 Мирза Адигезал-бек КАРАБАГ-НАМЕ\n↑ Аббас-Кули-ага Бакиханов. Гюлистан-и Ирам / Буниятов З. М. Баку, 1991\n↑ ГIалибег Хъазанбиев. ХIакъикъат. Макъала\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=КӀудияв_ГӀумахан&oldid=68809»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабураб заман: 13:43, 8 август 2019.


Кьамул бунни агьали\nФевраль зурул 27-нний Дагъусттаннал региондалийсса «Единая Россия» партиялул жяматийсса приемнайлуву агьали кьамул бунни АьФ-лул ПаччахIлугърал Думалул депутат Аьвдулмажид МахIрамовлул.\nКоммунал хIаллихшиннардан булун ккаккан бувсса субсидияртту къабуллай бур тIий, шикаятрай бувкIун бия Ккуллал райондалиясса Аминат Кьурбанова. Ванил бувсунни цуппа 50-хъул шиннардий зий бивкIшиву хIукуматрал даврий ва утти цинна газрах дагьайсса субсидияртту къадуллай бушиву. Депутатнал гава ссят муниципалитетрал хъунаманая тIалав бунни ва масъалалул хъирив лаян.\nМахIачкъалалиясса МахIаммад МахIаммаднабиев увкIун ия, цува цимилгу лавгра полициялийн ва прокуратуралийн, цала аьрщарая дарцусса бетондалул плитардал хIакъираву дело сукку дара тIий, амма муних къулагъас дуллай бакъар тIий. Ва масъалалул хIакъиравугу хIукму бунни республикалул прокуратуралийн хасъсса чагъар чичинсса.\n«Жизнь без слез» тIисса жяматийсса идаралул каялувчи Аьйшат ХIамзатова бувкIун бия цIуллу-сагъшиврул мушакъатшиву дусса оьрчIансса центр тIитIинсса аьрщи итадакьаврил масъалалул хIакъираву кумаг тIалав буллай. МахIрамовлул бувсунни Республикалул ХIукуматрайн гьан бувшиву депутатътурал чулухасса ва масъалалул хIакъиравусса чагъар ва хIакьинусса кьини му ххал бигьлай бушиву.\nБия ялагу цала-цала мурадирттал ялув бувкIсса инсантал. ЦачIанма бувкIсса цинявнналагу хIакъираву депутатнал ккавккунни хасъсса маслихIатру ва ми щаллу баврил ялув бацIаву тапшур дунни цала кумагчитурайн.\nИхтиярду кIулну дикIан аьркинссар\nСледующая публикация Лахъирдал Ссунгъур дакIнийн утлай\nПредыдущая публикация Спорт – дакьаврил илчи


РацIцIалъи – сахлъиялъул бетIер\nДагъистаниял рищни-къул батIа гьабизе ругьунлъизе руго\n2019 соналъул тIоцебесеб январалдаса нахъе рищни-къул (ТКО) баччиялъул рахъалъ гьарурал хиса-басиязул хIасилалда, гьеб хъулухъа-лъухъ гIарац кьеялъул къагIидаги хисизабуна. «Рищнидул реформаялда» рекъон, гIадамал ругьунлъизе ккола рищни-къул батIа гьабиялъул цIияб къагIидаялде. Дагъистаналдаги ункъо батIияб регионалиял операторлъиялъул фирмаби хIалтIизе байбихьана.\nРищни баччиялъул хъулухъал гьарулел бакIазда гьоркьор руго республикаялъул киналго районалги. Рищни баччулел машинабицин киданиги рихьичIел росабалъ кинаб къагIидаялда регионалияв оператор хIалтIизе вугевали бичIчIуларо. «ХIакъикъат» газеталъул редакциялде суалал рачIуна ТКОялъухъ гIарац росабалъги шагьараздаги цого къагIидаялъищ кьезе бугебиланги гьикъун. Гьелъул ва «рощнол реформаялда» рекъон, коммуналиял хъулухъазулъ лъугьарал хиса-басиязул хIакъалъулъ нижеца гара-чIвари гьабуна ДРялъул тIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министр Набиюла Гъарачаевасулгун.\n- Коммуналияб хъулухъалъухъ, ай рищни баччаралъухъ республикаялда багьа цIикIкIинабунищ?\n- 2019 соналдаса нахъе рищни-къул баччи ккола коммуналияб хъулухълъун, гьелъухъ гIарац кьезе ккола газалъухъ, лъехъ ва токалъухъго гIадин. Гьединлъидал, цогидал коммуналиял хъулухъазухъ гIадин гьелъухъ гIарац кьеялъулъги хиса-басиял ккана.\nЦебе рищни баччаралъухъ квартирабазул ва хасал минабазул бетIергьабазухъа мухь босулаан гьез гIумру гьабун бугел бакIазул квадратиял метрабиги хIисабалде росун. 2019 соналъул январь моцIалдаса байбихьун, ТКОялъухъ гIарац босулеб буго квартираялда яги минаялда гIумру гьабулел ругел гIадамал рикIкIун. Январь моцIалдаса байбихьун, масала, МахIачхъалаялда гIемертIалаял минабахъ гIумру гьабулез ТКОялъухъ кьезе ккола цо чиясухъа 64 гъуруш, минабахъ гIумру гьабун ругезул цо чияс – 74 гъуруш. Цебеялде дандеккун, республикаялда гьеб мухь цIакъго хиралъун гьечIо. Цебе рощнохъ цо чияс 49 гъуруш кьезе кколаан.\n- Рищни баччаралъухъ тарифал кин ва щибги хIисабалде босун чIезарулел?\n- «Производствоялъул ва ро-къоб хIалтIизабураб къайиялъулгун нигIматазул лъугьараб рищни-къулалъул хIакъалъулъ» абураб федералияб законалдаги, РФялъул хIукуматалъ чIезабураб низамалдаги рекъон, РФялъул субъектазул исполнительнияб власталъул гIуцIабаз чIезарула рищни-къул баччаралъухъ регионалиял операторазе кьезе кколеб мухьалъул тарифал.\nДагъистаналда, ТКОялъухъ кьезе кколеб гIарцул къадар чIезабула тарифазул рахъалъ республикаялъулаб хъулухъалъ (РСТ).\nРищни-къул батIа гьабун къачIаралъухъ, сверухълъиялъе\nва гIадамазе зарал ккеларедухъ бацIцIад гьабуралъухъ ва рищни-къул ракьулъ букъиялъухъ бакIарулеб гIарцул тариф чIезабула гьал хадур рехсарал къагIидабиги хIисабалде росун: гьеб хIалтIи гьабулелъул тIад унеб гIарац рикIкIуна, индексациялъул къагIида хIалтIизабула, гьеб рахъалде риччарал инвестициязул хадубккун пайда босула.\nТарифал чIезарула гIадамаз къалазухъе балеб рощнол гIемерлъиялъухъ ва бакIлъиялъухъ балагьунги. ТКОялъухъ чIезарурал тарифаз бецIизе ккола рищни-къул полигоналде баччаралъухъ, ракьулъ букъаралъухъ ва цогидалги гьарурал хIалтIабазухъ араб гIарац.\nРСТялъул баяналда рекъон, регионалиял операторазе рищни-къул баччаралъухъ цогоял тарифал чIезаруна, церехун рукIарал тарифазул 3-4 проценталъ индексацияги гьабун.\nРегионалиял операторазул хъулухъазухъ кьолеб гIарцул тарифал чIезарула рищни-къулалъул цо кубалъухъ цо гъурушги хIисабалде босун.\n- Квартираялъуб яги минаялъуб гIумру гьабун ругин абун хъвай-хъвагIай бугел (прописка), амма цогидаб бакIалда гIумру гьабун ругел гIадамаз, пропискаялда рекъонищ рощнохъ гIарац кьезе кколеб?\n- Квартираялда прописка бугев чи цогидаб шагьаралда гIумру гьабун вугони, гьес гьеб квартираялда ТКОялъул хъулухъалъухъ гIарац кьезе кколаро. Прописка гьабураб, амма гIумру гьабун гьечIеб бакIалда рощнохъ гIарац кьезе ккеларедухъ, регионалияв операторасухъе гIарза ва цогидаб бакIалда заманаялъ гIумру гьабун вукIиналъул документ кьезе ккола.\n- Минаялъулги квартираялъулги хважаинлъун кколев чияс кин кьезе кколеб ТКОялъухъ гIарац, цоялъухъ кьураб гIоларищ?\n- Жилищнияб кодексалда рекъон, нагагь цо чиясул чанго мина яги квартира бугони, гIицIго жинцаго гIумру гьабун бугеб бакIалда гуребги, гьес ТКОялъухъ гIарац кьезе ккола гьесул бетIергьанлъуда ругел киналго бакIазул адресазда рекъон.\nГьеб хъулухъалъухъ кьун букIараб гIарац тIадбуссинабизе бегьула (перерасчет), масала, гьев чи цогидаб шагьаралда гIумру гьабун яги сапаралъ ун вукIун ватани. Гьелъие гIоло, регионалияв операторасухъе кьезе ккола гьев чIараб шагьаралдаса справка ва регистрация гьабураб бакIалда пуланаб заманалъ жив вукIинчIолъиялда бан, ТКОялъул хъулухъалъухъ кьураб гIарац тIадбуссинабеян гьарун хъвараб гIарза. Хадусеб моцIалъ ТКОялъухъ гIарац босулеб квитанциялда, цебесеб моцIалъ перерасчет гьабураб гIарцул къадарги тIаса бахъун, хутIараб багьа гурони бихьизабун батуларо.\nГьединго, рощнохъ кьураб гIарац тIадбуссинабизе бегьула, квартираялъул яги хасаб минаялъул бетIергьабазул хъизамалдаса цоял цогидаб шагьаралда цIалулел ругони. Перерасчет гьабизе ккани, цIалулеб бакIалдаса справка яги заманаялъ пуланаб бакIалда гIумру гьабулеб бугин абураб документ къваригIуна.\n- ТКОялъул хъулухъалъухъ бигьалъаби (льготаби) рихьизарун ругищ?\n- Цогидал коммуналиял хъулу-хъазухъго гIадин, ТКОялъухъ гIарац кьолелъул пенсионеразе, сакъатазе ва гьел гурел цогидалги халкъалъул загIипаб бутIаялъе бигьалъаби рихьизарун руго.\n- Шагьараздаги росабалъги гьеб гIарац цого къагIидаялъищ кьезе кколеб?\n- Коммуналиял хъулухъазухъ кьолеб гIарцул къадаралъул хIисаб гьабула шагьаралдаги районаздаги данде бакIарараб рищнидул къадарги хIисабалде босун. ГIемертIалаял минабаздаги хасал минабаздаги гIумру гьабун ругезухъа гIарац батIи-батIияб къагIидаялда босула. Росулъ гIумру гьабун ругезухъа босулеб гIарцул къадарги шагьаразда гIумру гьабун ругезде дандеккун дагьаб букIине буго.\n- ГIемерисел росабалъ рищни-къул бухIула, ракьулъ букъула яги лъаралъе рехун батула. Гьедин тIагIинабун гурони, рищни баччизе рикIкIадал росабалъе нухмалъиялъул компаниял ра-чIунароан. Росулъ гIумру гьабун ругез регионалияв операторасулгун къотIи-къаялдаса инкар гьабизе ихтияр бугищ?\n- РФялъул жилищнияб кодексалъул №30 статьяялда рекъон, квартираялъул яги минаялъул бетIергьанасда тIадаб буго, регионалияв операторасулгун ТКОя-лъул рахъалъ къотIи-къай гьабизе.\n(Хадусеб 7-аб. гьум.)\nГьелъул проект лъола киназдаго бихьиледухъ компаниялъул сайталда, гьединго къотIи-къай гьабизе бегьула регионалияв операторасул офисалдаги.\nТКОялъулгун хIалтIи гьабиялъул низамазда рекъон, квартираялъул яги минаялъул бетIергьанас регионалияв операторасухъе гIарза ва документал ритIичIони, рищни-къул бакIариялъул хъулухъалъул къотIи гьабураблъун рикIкIуна регионалияв операторасул сайталда проект лъуралдаса 15 къо ун хадуб.\n- «Рищнидул реформаялда» рекъон, кинаб къагIидаялъ ва кибе росабалъа рищни баччизе бугеб? Гьенирги къалал лъезе ругищ?\n- Росабалъ рищни бакIариялъул ва баччиялъул хIалтIи гьабизе ккола шагьараздаго гьабулеб гIадин. РФялъул хIукуматалъ 31.08.2018 соналда гьабураб бихьизабиялда рекъон, къабул гьаруна рищни-къул бакIарулел бакIазда контейнерал лъун, гьеб къачIазе, гьеб закон хIалтIизе байбихьана 2019 соналъул тIоцебесеб январалдаса. Рищни балел къалал ва гьеб лъезе бакI бихьизабизе ккола бакIалъулал нухмалъиялъул гIуцIабаз. ТIабигIат цIуниялъул законазда рекъон, рищни-къул жидецаго бакIаризе, гьеб бухIизе ва лъелъе рехизе гьукъараб буго. Гьелъухъ административияб тамихI гьабизе ресги буго.\n- Республикаялда рищни-къул батIа гьабиялъул къагIида гIумруялде бахъинабизе бугищ?\n- ДРялъул ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъ гIуцIун буго рищни-къул батIа гьабиялъул къагIида. Жакъа МахIачхъалаялъул Ленинский районалда гIуцIун буго, рищни-къул батIа гьабун балеб, гьанжесеб къагIидаялъул контейнеразул 20 майдан (гьезул цояб буго Европая-лъул стандартазда рекъон гьабураб).\nГьеб гуребги, ДРялъул ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъ дагъистаниязул экологияб культура букIинедухъ, рацIцIалъи цIуниялде гъира бижиледухъ рищни-къул батIа гьабиялъул рахъалъ школазда экологиял дарсалги тIоритIулел руго.\nПрочитано 349 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 11 марта 2019 14:59\nДругие материалы в этой категории: « Ленинкенталда - теплица\tТIисси-Ахикь цIадул балагь »


Ларгсса алхIаткьини МахIачкъалаливсса АхIмад-Хан Султаннул гьайкалданучIан чIявусса агьлу бавтIун бия кIюрххила. Ттуршра шинал хьхьичI дунияллийн увксса АхIмад- Хан Султан кьадрулий ва кьиматрай дакIнийн утан. Кьинигу тIабиаьтрал кабакьу бувсса, дарусса дия. Шадлугърал митинг тIитIлатIисса ихтилат буллай, 1- мур ЦIувкIуллал шяраваллил Жяматийсса советрал хъунама, профессор МахIаммадбаг ХIусайхановлул кIицI лавгуна вай гьантрай щалвагу Аьрасатнаву Виричунан хас дурсса мероприятияртту дуршиву ва дуллай бушиву. Вара мяъна-мурадрайсса бия Виричунал савлугъ дуллалисса цайми-цайми ихтилатругу. Мероприятие дачин дурну ия муданасса тямада, активист Супиян Оьмаров.\nМахъру лавхъуна Дагъусттаннал БакIчинал ва ХIукуматрал администрациялул хъунаманал цалчинма хъиривчу Артур Исрапиловлул, МахIачкъала шагьрулул мэрнал кумагчи Шалласу Шалласуевлул, профессор АьбдурахIман Халиловлул, Каспийск шагьрулийсса ЦIувкIуллал вакил Бадруттин МахIаммадовлул , Виричунал маччачу Сайдун ХIажикьурбановлул, Мариян Илиясовал цIанийсса «Дараччи» фондрал хъунмур Гульшан Хасаевал.\nШиккува ккаккан бувна АхIмад-Хан Султаннул цIанийсса фондрал ва Лакрал театрданул уртакьну, дуклаки оьрчIал хIадур бувсса АхIмад- Хан Султаннул оьрмулиясса спектакльданувасса парчри. Гихуннай хIадур дурну дия культуралул хъуннасса программа. Балайрду увкуна Лакрал театрданул артистътурал Рамил КьурбанмахIаммадовлул ва Халисат Батирбаговал. Виричунахасса цалва ляхъан бувсса балай увкуна 1- мур ЦIувкIратусса музыкант ва балайчи Шарапи Ажубовлул. Шадлугъру гихуннайгу дуруна Ирчи Къазахълул цIанийсса кучалийсса «Инт» кафелуву ( вайннал цала чулуха мероприятиялул хъамал хъамалу буван бакIрайнласу бувну бия). Му бакъассагу, 1-мур ЦIувкIуллал СПК- лул хъунама МахIаммадрасул Илдаровлул хIарачатрайну, чиваркI шагьрулул зума-къирагърайсса вацIлувусса майданнив батIинсса ссупра хIадур бувну бия.\nШиккува бусанну МахIачкъалаливсса Виричунал гьайкалгу, мунил лагма- ялттусса кIанттугу лалавкьуну бакьин бувну бушиву цIувкIуллал уздансса арамтурал: Сайдун ХIажикьурбановлул, МахIаммад-Закир Халиловлул, Мурад Халилбаговлул, МахIаммад-Расул Кьурбановлул ва Саэд ХIажиевлул.\nКказитрайхчIинсса барчаллагь уча тIисса тавакъю буллай бия вара давриву гьурттушинна дурсса МахIачкъала шагьрулул МБУ-лул директорнал хъиривчу Ражабов Ражаблухьгу. МахIачкъалаливсса гьайкалдануцIгу, ЦIуссаккулув цIуну дацIан дурсса гьайкалдануцIгу тIутIив дишавриву Гульшан Хасаеващал гьуртту хьусса Москавливсса «Дараччи» ккурандалул хъунмур Мариян Кьаландаровал мукъурттийну къуртал дуванна ва макьалагу: «АхIмад-Хан Султаннуя ва му лайкьсса даражалий лахъа- хъун уллалисса лакрая пахрулий Виричунан хасну дуллалисса мероприяртияттал хъирив бавцIуну бивкIра, цIувкIул, лак, Дагъусттан патриотътал бушиву ккаккан буллай бушиврия ххарину бура. Мяйжаннугу, чIявусса агьлу бавтIун бия гьайкалданучIан, мюрщи- хъуни къакуну , тукун инсантал ца хьуну цачIун бавтIсса чIумал, жува учару халкьуннал байран кунугу. Халкьуннал байранну дия вай гьантрай Ккуллал райондалийгу, ЦIуминалийгу, МахIачкъалаливгу, Москавливгу, цайми шагьрурдайгу.\nАхIмад- Хан Султан кунмасса вирттаврал цIарду абадлий яхьунтIиссар укун бюхъу-хъитлийсса агьлугу, миллатгу буссаксса. Ссавруннай жан дуллусса лачингу цIа-кьини бюхттулну ссавруннайва ливчIссар».\nСледующая публикация Аьрали савлугърал музейравугу дия выставка\nПредыдущая публикация ХIабиблул ххувшаврицIунсса хъиривмахъ


Автор: Бадрижамал Алиева · 31.05.2021\nЛаргсса нюжмардий Дагъусттаннай зий дайдирхьунни «Бигьалагай кьинилул байран» тIисса цIанилусса Республикалул фестиваль. Мунил лагрулийсса шадлугъру хьунни МахIачкъалаллал шагьрулул хъун майданнив ва Родопский бульварданий. Ва фестивальданул лагрулийсса шадлугъру хъанантIиссар гьарца бигьалагай кьинирдай октябрь зурул 2-ннийн дияннин. Проект зузи дурссар ДР-лул Культуралул министерствалул Республикалул БакIчинал кабакьаврийну.\nБигьалагай кьинирдал байрандалул шадлугъирттал дайдихьу дунни шагьрулул хъун майданнив Республикалул Халкьуннал творчествалул къатлул сакиншиндарайну хьусса «Дагъусттаннал щаращив» тIисса фестивальданул. Мунил программа сакин хьуну дия ярг-яргсса номердая, Дагъусттаннал Огни шагьрулиясса Республикалул циркирал школалий тарбия хъанахъиминнал, оьруснал балайлул ва халкьуннал инструментирттал «Яблонька» ва «Сполох» ансамбллал, «Лаващи» фольклорданул ансамбльданул, «Лаващи» халкьуннал хорданул, ЧIарадиял райондалиясса арамтурал хорданул ва цаймигу коллективирттал ва таксса гьурттучитурал ккаккан бувсса.\nМура чIумал майданнивсса Лениннул гьайкалданучIа най дия Дагъусттаннал художествалул училищалул студентъталгу гьурттусса пленэр, ми мольбертирттай, Дагъусттаннал культуралул министр Зарема Буттаевалмур суратрая байбивхьуну, агьалинал суратру дихьлай бия.\nМайдан чIюлу бувну бия оьруснал халкьуннал канил пишардал усттартурал дурмунийну: кьютIру ишла бувну дурурххумунийну, ссихьрайну ва м.ц. Ччинаща бюхълай бия Къизлардал райондалийсса Аслийсса культуралул центрданул пишакар Наталия Коваленкол буллалисса мастер-классравух гьуртту хьунгу. Лагма лавгминнахь ванил бувсуна щащаврия, ссихьри даврия. Къуппатусса ва Ялувмур Арчи шяравасса усттартурал – Багьауттин Садулаевлул ва МахIаммад Ханцуевлул ккаккан бунни кIинттул дякъия, гъинттул кIиришиврия ххассал бувайсса личIи-личIисса журардал кьяпри бувайсса куц. Шикку мукунма бюхълай бия халкьуннал художниктурал дирхьусса суратирттай тамаша буван, ДР-лул Туризмалул ва халкьуннал канил пишардал министерствалул ва Физическая культуралул ва спортрал министерствалул хIадур бувсса майданнай думур ххал дуван. Шахматру ва шашкарду ххираминнаща бюхълай бия миннуй буккангу.\nБигьалагай кьинилул шадлугъру хьунни Родопский бульварданийгу.\n– Бухмур МахIачкъалаллал агьалинан дакIнийссар хьхьичIва хьхьирицIсса бульварданий гъинттул чIумал хьхьувай ххаллилсса музыка баллай бивкIшиву. Укунсса давуртту дикIайва жулва шагьрулул культуралул бутIану. Арт-фестивальданул лагрулий жун ччан бивкIуна му ххаллилсса аьдат «Уличный музыкант» форматрал лагрулий ттизаманнул журалий цIу лаган дуван – дунияллул хъун-шагьрурдай кунна. На хъинну ххарира навагу, ттулва уртакьтуралгу цимивагу зуруй щашлай бивкIсса пикрилуцIун ттулва дусталгу – Дагъусттаннал художникталгу бакьаврия. Вайннал «Арт-площадкалул» лагрулий дунни дикIайкунсса воркшоп. Хъунмасса барчаллагь Этноцентрданун, ПатIимат ХIусайнован, Шахнабат АьлимахIаммадован, ХIабибулла ХIабибуллаевлун, МахIаммад Сагидаевлун ва цаймигу ттизаманнул художниктуран, хьхьирицIсса паркраву цалла усттаршиврийну, гьунарданийну инсантал ххари бувсса. Пишакарсса художниктурал карунних цалла суратру дурну ччими чансса бакъая, – тIий бур ДР-лул культуралул министр Зарема Буттаева.\n«Уличный музыкант» проект щаллу хъанахъиссар Т. Мурадовлул цIанийсса Дагъусттаннал филармониялул гужирдайну. Мукун ва кьини Родопский бульварданий флейта бишлай бия Индира Зайдиева, скрипка – Оксана Пинкус. Вайннал тамашачитуран ва кьини рурцуна личIи-личIисса макьанну.\nВайва гьантрай Дагъусттаннал филармониялул Гъинтнил эстрадалучIа бивхьунни пианино, цийгу ччиманаща – пишакартуща кунма, къапишакартуращагу – макьанну руцин бюхълахъисса. Ва даврил дайдихьу дуллай, муний Филармониялул директор Абакар Хайруллаевлул рурцунни макьан.\nБигьалагай кьинилул байрандалул лагрулий Р.ХIамзатовлул цIанийсса Национал библиотекалулгу дайдирхьунни «ТIивтIу библиотека» тIисса проект. Мунил лагрулий ччинаща бюхъантIиссар цанма ххуй бивзсса лу буккин уква цащалва ласун.\nЦал уттигу кIицI лаган, ва журалул личIи-личIисса шадлугъру хъанантIиссар гьарца ххуллун ва алхIаткьинирдай Лениннул цIанийсса майданнив (ссят 17:00 хьуну 20:00 хьуннин) ва Родопский бульварданий (ссят 16:00 хьуну 19:00 хьуннин).\nМихаил Бабич ознакомился с исторической частью Дербента\nСледующая публикация Более 305 тысяч дагестанцев приняли участие в электроном предварительном голосовании «Единой России»\nПредыдущая публикация Виричунал цIанийсса аллеялий мурхьру бувгьунни


МЕДАЛИСТАЛ К1ОДО ГЬАРУНА. - 28 Июня 2020 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nВоскресенье, 07.03.2021, 01:59 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2020 » Июнь » 28 » МЕДАЛИСТАЛ К1ОДО ГЬАРУНА.\nТ1адбиралда г1ахьаллъи гьабуна районалъул т1алъиялъ, цо-цо школазул директорзабазгун учительзабаз, ц1алдохъабаз ва цогидалги лъай кьеялъул бут1аялъул х1алт1ухъабаз.\nМедалистазда баркун к1алъай гьабуна районалъул нухмалъулев Нурмух1амад Задиевас.\n«Жакъа буго нужер бищун к1удияб байрамкъо. Нужеца нахъа тана г1умруялъул т1оцебесеб к1вар бугеб бут1а. Школалда 11 соналъ ц1алун щвараб лъай ва х1албихьи нухде бараб т1ехг1адин батизе буго нужеда г1умруялъул нухда. Ц1акъ вохарав вуго нужеца меседил медалазда школа лъуг1изабиялдаса. Узухъда, расги бигьаго бук1ун батиларо нужее цогидал лъимал къват1ал сверулел ва цогидалги пайда гьеч1ел ишазде руссун ругеб мехалда, 11 соналъ ц1ализеги ц1алун нужерго зах1маталдалъун меседил медалал росизе. Амма гьелдаго цадахъ нужеда т1аде ккола жеги ц1ик1к1араб жавабчилъиги. Щайгурелъул, цо жо буго медалал щвей, цоги жо буго хадубккунги щварал медалазда рекъон ц1алдей, щвараб лъай г1ат1ид гьаби ва гьелдаса пайда босизе лъай. Дир хьул буго гьединго лъик1аб даражаялда т1адег1анаб лъайги щун, нуж районалде т1ад руссинин ва г1агараб ракьалъеги гьелъул халкъалъеги пайдаялъе нуж х1алт1илилан. Ниж кидаго х1адурал руго лъик1ал специалистал х1алт1уде къабул гьаризе. Амма щаялиго жал х1алт1уде росеян цох1о бухгалтералги юристалги гурого рач1унаро. Гьел специалистазе х1алт1и къанаг1ат гурони бук1унаро. Нилъее х1ажат руго лъик1ал тохтурзаби, учительзаби, ралел бак1азул специалистал ва цогидалги. Хасго х1ажат руго сахлъи ц1униялъул бут1аялда х1алт1ухъаби. Исана короновирусалъ цогинух бихьизабуна инсанияталъе тохтурзабазул бугеб к1вар. Гьеб ах1вал-х1алалда нилъее кумекалъе рач1арал, нужедаса г1емер к1удиял гьеч1ел г1олохъанал медиказ бихьизабуна жидерго махщел, гьунар ва къох1ехьей. Гьединго к1удияб баркала кьезе бокьун буго учительзабазе ва нужеда цадахъ киналго зах1малъабиги раччун школа лъуг1арал эбел-инсуеги. Нужер меседил медалазда гьоркьоб гьезулги буго ц1айи бугеб бут1а»,- ян абуна гьес.\n«Медалистазда, эбел-инсуда ва учительзабазда рак1-рак1алъ баркула жакъасеб байрам. Хасаб баркала буго лъималазда цадахъ 11 соналъ ц1аланин абуниги бегьулел эбел-инсуе. Жидерго лъай-г1акълуги г1умрудул х1албихьиги лъималазе кьурал учительзабазе. Исанасеб ц1алул сон ц1акъго зах1матаб бук1анин абизе бегьула. Щайгурелъул, ахирисеб чанго моц1алъ ц1али гьабизе ккана г1адатаб гуреб къаг1идаялда. Гьелдалъун дандч1вана чанго зах1малъабиги. Амма эбел-инсулги учительзабазулги ва жалго ц1алдохъабазулги цадахъаб х1аракаталдалъун гьел киналго къезарун бажарана»,- ян абуна районалъул лъай кьеялъул отделалъул начальник Г1абдулпатах1 Х1амзатовас.\nМедалистазда баркун к1алъай гьабуна Г1арани гьоркьохъеб школалъул директор Патах1ова Салих1атица ва лъай кьеялъул отделалъул х1алт1ухъан Мух1амадова Умагьаница. Выпускниказул рахъалдасан эбел-инсуе ва учительзабазе баркала кьуна Хунзахъ гьоркьохъеб т1оцебесеб школалъул ц1алдохъан Фамираца.\nМедалистазда цадахъго шапакъатал кьуна республикаялъул олимпиадабазда ва «Лъаг1алил ц1алдохъан» конкурсазда цересел бак1ал ккурал ц1алдохъабазеги. Хасго лъик1аб х1асил бихьизабуна Хунзахъ гьоркьохъеб т1оцебесеб школалъул выпускница Т1агьирова Аминатица. Меседил медаль щвей гуребги гьей яхъана республикаялъул к1иго олимпиадаялъул призерлъунги.\nПросмотров: 160 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 0.0/0


БАКЬАГЬЕЧ1ИСА ДАЦИ ГЬАВУРАЛДАСА 70 СОН Т1УБАЯЛДЕ. - 1 Декабря 2018 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2018 » Декабрь » 1 » БАКЬАГЬЕЧ1ИСА ДАЦИ ГЬАВУРАЛДАСА 70 СОН Т1УБАЯЛДЕ.\nБАКЬАГЬЕЧ1ИСА ДАЦИ ГЬАВУРАЛДАСА 70 СОН Т1УБАЯЛДЕ.\n2018 соналъул 7 ноябралда 70 сон т1убалаан Бакьагьеч1иса машгьурав шаг1ир Х1усенов Мух1амад (Даци) гьавуралдаса. Гьев рак1алде щвеялъе чанго соназ живго жанив х1алт1арав «Росдал зах1матчи» газеталъги, бахъулеб буго гьесул творчествоялъул гьит1инабго бут1а.\nЧахъабазе гуро т1ахьал хъвалел, г1ухьбузе хъвала\nБакьагьеч1иса Дацил бук1ана г1ажаибаб гьунар. Аллагьас (а.т.) инсанасе кьураб щибаб гьунаралъ бихьизабула жиндирго гьеб гьунаралъул заман. Чода т1икъва кьабизе махщел бугев чиясул заман бат1ияб буго, компьютеразда х1алт1изе лъалев чиясул заман бат1ияб буго. Гьунар ц1ик1к1ун бугог1ан гьесул ишалъулъги жиндирго заман ц1ик1к1ун бук1уна. Дида лъаларо нилъер заманалда Бакьагьеч1иса Дацица г1адин нилъер заман кагътида бихьизабурав чи. Хинк1аздасан ражидул мах1 г1адин гьулчун бач1унеб буго гьесул куч1дуздасан нилъер заман. Цох1о кеч1алъ бицуна нилъеда кинаб съезд т1обит1улеб мехалда гьеб хъварабалиги, гьеб лъугьа-бахъиналъе кколеб къиматги батула гьеб коч1олъ.\nАллагьас (а.т.) инсанасе кьурал гьунаразул цо бищунго лъик1абги щун буго Дацихъе. Нусго чи валагьун къот1носа уней к1одо г1одой ккани, ункъого чи велъула. Къогояв велъуларо. Бакьагьеч1иса Дацил кеч1 ц1алани дов къогоявги велъула, ункъогоясда бич1ч1изецин бич1ч1уларо щиб жо Дацица гьабун бугебали. Гьеб ккола махсароялъул даража. Г1адан велъизавизе зах1матаб жо гуро. Зах1матаб жо буго г1акълуги бугев лъайги бугев, литератураги бич1ч1улев чи велъизавизе. Чахъабазе гуро т1ахьал хъвалел, г1ухьбузе хъвала, г1ухьби кидаго чахъабаздаса дагьалги рук1уна. Дацие гьеб кинабго кьун буго г1умруялъ: т1ахьаз, телевизоралъ, нуц1ида нахъа лъураб ц1илц1ица, Москваялда т1орит1улел съездаз.\nГьеб кинабго бат1ияб къаг1идаялъги бихьун, бихьараб мехалда гьелъ жиндиего гьабураб асар бат1иясе кьезе к1веялдайин нилъеца гьунарилан абулеб.\nГъазимух1амад Гъалбац1овас Бакьагьеч1иса Дацил «Мой х1укумат» абураб т1ехьалъе хъвараб цебераг1иялдаса.\nЩиб жо кколеб маг1арул газета\nЦ1ан вахъун вук1ун вуго\nГьеб нахъег1анаб х1алт1и\nХ1ехьезе к1веч1ого ав\nУн раг1ула г1арзалъе\nЩибго х1ал лъазе теч1о,\nГакълуги кьун вит1ана.\nГ1емер заман иналде\nАв х1алт1уде восана,\nГьедиг1анго х1ал к1олеб\nГ1акълу щиб бук1арабан,\nЦо раг1и хисич1ого\nЭс бицараб жо буго\nДицаги гьаниб хъвалеб.\nЗар гьеч1ого к1ал ч1валеб,\nБах1арчияб жо буго\nЖибго гьит1ин газета.\nЧорхол рух1 щулалъулеб,\nКъуват буго газета.\nГ1адлу буго газета.\nДухъа сурав босулев\nСудья гуро газета,\nДуе х1укму къот1улев\nХ1аким гуро газета.\nХ1ал дагьав чи къвак1изе\nКъадру буго газета,\nХит1аб буго газета.\nДуца маг1у бац1ц1унеб\nКвербац1 гуро газета,\nБаба гуро газета.\nБихьинчияс ккараб къо\nКъадруялде чи кколеб\nКалам буго газета!\nБугеб ах1вал-х1ал лъалеб,\nБихьин буго газета.\nЦ1ияб жо г1емер лъала,\nКинабго цебе ч1ола.\nЖиндирго напс т1ок1авчи\nЧанги гьелъ нахъе цула,\nРак1 бац1ц1адав х1алт1ухъан\nВеццун к1одо гьавула.\nТелефон буц1ц1ун ч1араб,\nГьабилеб щиб нилъеца.\nНилъецаго нилъ ккуни\nКинабго лъик1 бук1уна,\nК1варас к1вараб гьабунги\nХвезе тоге газета.\n…Гьеб калима бицана\nШамиловас доб къоялъ,\nТ1екълъиялде данде гьев.\nНагагьлъун, цо хут1араб\nНилъер газета хвани,\nХварал чаг1и нилъ ругин,\nВугоан ав бицунев.\nНилъерго байрахъ г1адаб,\nБорхатго ккве газета!\nХАЛКЪИЯБ СОБРАНИЯЛДЕ ДЕПУТАТЛЪИЯЛДЕ КАНДИДАТ ОГЬОГЬОЕВ ЛАБАЗАН КЪИНК1ИКЪВАНК1ОВИЧАСУЛ РИЩИЯЛЪУЛ ПРОГРАММА\nГьадаб кьуру нису анищ,\nОгь, Лабазан, къинк1и – къванк1,\nКьили-мег1ер мохмох анищ,\nГьадаб хьонлъи хьалбал анищ\nХьонда къанал панкъал анищ\nОгь, Лабазан, къинк1и – къванк1.\nДица бищун цебе баркала кьола\nДун гьаб кандидатлъун лъурал чаг1азе:\nДир г1агарлъиялъе, росу - ракьалъе,\nКьолболъ вугевщинав выборщикасе.\nНагагь дун вищани, щивав вацасе\nШагьаралда лъик1аб секция щвела.\nДепутат вахъани, вацг1алзабазе\nЦо-цоясе цо-цо машина кьела.\nКьолболъ г1олел ругел г1олохъабазе\nХъулухъ балагьила бигьаяб г1адаб.\nГ1агарал - божарал ясал - чаг1азе\nРоссал ралагьила рес бугел г1адал.\nГьениса рилъарал, росдал къват1ахъе\nХъирулги х1арщулги растворал т1ела,\nТ1аде наккуги бан, михир бачунел\nМашинаби росун роххада лъела.\nЛъел ц1олеб къулг1адухъ, къват1ул харбазе,\nХассаб мина бала, микрофонги лъун.\nРосдал годик1аниб, кагътал х1алезе,\nКазино рагьила, буфетги бугеб.\nБекьеч1дерил магъилъ, гъогъол хурзабахъ\nБекьун, ганч1ил т1орччол бахча гьабила,\nГьениса бач1араб бац1адаб т1орччол\nБоц1уе кваназе корма гьабила.\nК1иго яги ц1ик1к1ун ц1око-т1ехь кьолеб\nЦ1ияб г1иял тайпа г1езе гьабила,\nГ1одосан, цо кило квасул къунц1улеб\nКерчаб баг1аргьоло бекьизе буго!\nКандидатаз пурал гьураз х1алт1улел,\nГьабал разе руго росу раг1алда.\nГ1урул ханаздасан хинк1ал гьарулеб,\nГьит1инаб цо завод Заг1иб бук1ина!\nЦ1олбокь раг1алалда ралъдал портги бан,\nГьолокьан Генуре гуми лъедела,\nГьонодисез кьуни, Кьили маг1арда\nМохмохал къот1улеб къасаб - рукъ бала!\nКъородиса кьот1а, ражи гьабизе,\nЗаводал г1уц1ила, г1урул лълъималъул.\nЛъаг1илухъа т1аде маххул нухги лъун,\nМакьаст1а берцинаб вокзал гьабила!\nБуц1улдерил рохьоб, хьопол гъут1бузул,\nГъудазул фабрика гьабизе буго,\nГьениб г1агардаго, г1аркьел - жоялъул\nЖулал гьарулеб цех рагьизе буго!\nМоч1охъ х1орил бакьулъ, буругъалги лъун,\nНартил рог1рал лъела Г1арахъмаг1арде,\nГ1еч1ендерил рохьоб бензинги бахъун,\nХъашт1ан, балат1асан бит1ила К1ахъе!\nЧ1алг1аде теч1огo, г1иял къай лъела,\nГ1алаг1артаялде ТУ-ялги роржун,\nТурциялде ине эркенлъи кьела!\nКъохьол т1ок1лъи лъалел т1анусдерица,\nТ1аса рищун хъубчул рукъизе руго,\nРосдалго сси ц1унун, сахъадерица\nХьитазул фабрика рагьизе буго!\nХьимакъоро г1ери, Г1ахьалч1и гьобо,\nГ1ураб рател буго ток кьезе нилъер.\nБайикьдерил колхоз, кулдерил фермер,\nКванил х1инкъи гьеч1о гьанже нилъее!\nГьанщадерил курак экспорт гьабуни,\nЭзде т1аде балеб долларазул ц1ад.\nАхидуни г1ураб г1еч бичанани,\nБихьи бати ккани, ккезе бугеб жо!\nДун гьадин гаргазе гьоболчи гуро,\nНужеда гъорлъ г1урав росдал чи вуго.\nШагьарал хирияв ханыга гуро,\nХунзахъ бокьун буго город гьабизе.\nГьаб дир т1адебоси т1убач1они, дун\nТ1ок1ав депутатлъун тоге нужеца!\nЖив-живасе къот1ун къисмат кьеч1они,\nКъват1иве реххизе разияв вуго!\nДидасаги гучал чаг1и ругелъул\nЧанги жо абила эзни нужеда,\nАмма гьабсаг1аталъ г1арац дихъ гьеч1о,\nГьезг1адин чакарги газги бикьизе!\nБокьухъе вище дун! Щай дие г1умру\nАнищал гьарулев, ресги гьеч1ого!\nГьанже дунг1адазул замана щванин,\nЩивас, цо г1адинан, кье дие гьаракь!!!\nВассаламу КЪИНК1И – КЪВАНК1!!!