Александр Литвиненко, Лондон, 2004 сон\nХамиз къо 21 январалда Британиялъул Къираллъиялъул диванханаялъ къотIизе буго Россиялъул ФСБялъул офицер Александр Литвиненко чIваялда хурхун ишалда тIасан хIукму. Гьесие радиоактивияб полоний кьун букIана 2006 соналъул ноябралда. Гьеб изотоп дунялалдаго цо бакIалда ай Россиялда гьабулеб букIиналъ ва гьеб кьелалде цеве Литвиненко жиндирго рукIарал коллегабигун дандчIван вукIиналъ кIудияб щаклъи бижинабулеб буго гьеб ишалъулъ Россиялъул тIалъиялъул кIвар кIудияб букIиналда.\nАлександр Литвиненко чIвараз биччан буго цо, амма цIакъ кIудияб гъалатI. Гьез Россиялъул ФСБялъул вукIарав хIалтIухъанасе радиоактивияб загьру кьуна Лондоналда. Гьенибин абуни эксперталгун тохтурзабазда бажарана гьев хвеялъе гIилла чIезабизе. Гьедин рикIкIунеб буго Сассексалъул Университеталъул профессор Норман Домбица Британиялъул The Guardian газетаялда кьураб баяналда. Гьесул пикруялда, дунялалъул бокьараб цоги улкаялда Литвиненко гьебго гIиллаялъ хун вукIаравани, гьеб балъголъилъун хутIизе букIана, амма Англиялда гьеб лъазабун буго.\nЛитвиненко чIваялда сверун Лондоналда араб соналда унеб букIараб процессалда Домби вукIана кьочIолав нугIлъун.\n2006 соналъул 1 ноябралда Лодноналъул цо кафеялда чай гьекъон хадуб Литвиненкол чорхол хIал квешлъула, гьесул рас гIенезе байбихьула ва кIалдир чанхъал лъугьуна. Университеталъул колледжалъул азарханаялда гьев вегизавун хадуб, гьелъул медициналъул физикаялъул факультеталъул хIалтIухъабаз ва экспертаз байбихьана гьеб гIажаибаб унтул гIиллаби ралагьизе.\n2000 соналда улка тарав ФСБялъул вукIарав агентасул загьирлъун руго радиоактивияб загьруялъ гьарулел симптомал, амма радиациялъул къадар борцунеб Гейгерил алаталъ щибго бихьизабун гьечIо.\nГьелъие гIиллаги букIун буго радиациялъул жиндирго хаслъи. Радиация щущазабулел альфа, бета ва гамма абулел жалазул Гейгерил алаталъ бетагун гамма гурони рорцунарел руго. Альфа абулел жалазда кIоларо газеталъул тIамачцин борлъизе, чиясул тIом борлъизеги кIоларо гьезда.\nГьеб мехалда экспертазул бижун буго симтомазухъ балагьун радиоактивияб асар щварав Литвиненкол ургьибе альфа бутIаби щущазарулеб загьру ккун бугин абураб пикру.\nБеркширалда бугеб атомияб яргъил цIех-рех гьабулеб гIелмияб централда гьеб пикру уяб букIинги тIатун буго. Лъан буго гьеб радиоактивияб полоний букIин. Альфа элементал рекIунел руго маххазда тIад, гьедин экспертизаялъе росарал Литвиненкол биологиял лъамалъиязда гъорклъе бегьун буго гIарцул кесек, гьелда гьел элементалги рекIун руго.\n«Полоний-210 абун лъалеб гьеб изотоп гьабула дунялалдаго цо бакIалда, гьеб буго Россиялъул «Авангард» абулеб атомияб ярагъ бакIарулеб завод. Гьединлъидал киналго далилаз рачунел руго Россиялде. Лондоналда киналго хIажатал экспертал ратIун рукIинчIелани гьеб бухьен чIезабизе нилъеда кIвезе букIинчIо»,-ян абун буго Домбица Британиялъул The Guardian газетаялъе.\nDaily Telegraph газетаялъул эксперт Кон Кофлиница абуни хъвалеб буго «Сириялда хурхун ракълилал кIалъа-ралъаязе гьелъул кумек букIинарин, амма Литвиненко чIваялъул жавабчилъи Россиялъул лидерас тIаде босизе кколин».\nГьесул пикруялда, Литвиненкое Россиялъул жасусалгун дандчIваялда полоний-210 кьун букIин лъаралдаса «щаклъиялъул рагIад президент Владимир Путиниде рехулеб букIана», щайгурелъул гьеб ишалъулъ гIахьаллъи бугел Россиялъул кIиго агент Дмитрий Ковтунил ва Александр Луговоясул Кремлалъулгун бухьенал гъункарал рукIун. Кофлиница рикIкIунеб буго Литвиненкол ишалда сверун процессалда диванлъи гьабулев сэр Роберт Оуэнги гьебго пикруялде вачIане рес бугин ва Литвиненко чIваялъул жавабчилъи Россиялъул пачалихъалда лъезе рес бугин. Гьеб киналъго, гьедингоги лъикIал гьечIел Россиялъулги Британиялъулги гьоркьорлъаби дагьалги хвезаризе рес бугин рикIкIунеб буго экспертас.\nТIасияб анкьалда Сириялъул конфликт рагIалде бахъинабиялда хурхун рукIине ругел кIалъа-ралъаяздаги гьелъул квал-квал букIине бугин, щайгурелъул гьеб регионалда гьанже Россиялъул асар кIудияб букIунин абулеб буго гьесул макъалаяда. Амма гьеб киналъулго магIна кколарин, гьеб гIиллаялда бан, Литвиненко чIваялъул историялда жинца хIараб ролалъухъ Путинида тIаса лъугьине кколин абурабин хъвалеб букIана арбагI къоялъул радал Daily Telegraph газеталда Кофлиница. Хадубги агрессия биччачIого букIиналъе бищунго лъикIаб букIунин такъсир гьабурал чагIи жавабчилъиялде цIананийин рикIкIунеб буго Daily Telegraphалъул экспертас.\nЛитвиненко хвеялъул цIех-рех гьабулаго Россиялъул гIахьаллъиялъул суал борхизе гьечIо Британиялъ\nЛондоналда байбихьана Литвиненко хвеялъул ишалда сверун гIенеккиял\nПутиница орденал кьун руго Къадировгун Луговоясе\nКовтун: "Литвиненкоца живго жинцаго чIвана"\nА.Ковтуние гьабулеб диваналъул болжал халат бахъине буго


Мюхтажминнах вичIилий |\nМай зурул 4-нний Дагъусттаннал региондалийсса «Единая Россия» партиялул председатель Дмитрий Медведевлул приемнайлуву агьали кьамул бунни АьФ-лулПаччахIлугърал Думалул депутат Аьвдулмажид МахIрамовлул.\nЦIуссалакрал райондалийсса ЦIуссачIурттащиял шяравасса МахIаммадрасулова ПатIимат бувкIун бия МахIрамовлул цинма бувсса кумаграхлу барчаллагь учин.\nМахIачкъалалив ялапар хъанахъисса Офелия Абакаровал масъала бия медициналул аралувусса дурухлурдан хас дурну дурсса ахттаршиннарду дузрайн дуккан дан кумаг баву тIалав буллалисса. Аьвдулмажид МахIрамовлул махъ буллунни ванил дурсса ахттаршиннарду Москавуллал хьхьичIунсса клиникарттал пишакартуран ккаккан дурну, миннун багьайсса кьимат бищаврил ялув ацIан.\nКъарабудахккантуллал райондалийсса Ачису поселокрай ялапар хъанахъисса Баталов Ися увкIун ия цалва къашавайсса ссу хъин бансса кумаграл хъирив. 2012 шинал ванал ссу Асият ххуллул апатIрахьхьун биривну, кIусса цIунцIияртту хьуну дур. Тания шинмай ваний цимилгу операцияртту бувну бур Москавливсса клиникарттай. Уттигу вайннан аьркин дагьлай дур Аьрасатнал клиникарттай хъин хьунсса квота. МахIрамовлул ва масъала, хъирив лавну, дузал бан тапшур бунни цала кумагчитурайн.\nМукунма ва кьини депутатнал кьамул бувсса агьалинал масъалартту бия даврил щаллу баврил, жагьилтурансса футболданул майдан баврил ва пенсиярттал перерасчет даврил хIакъиравусса. МахIрамовлул цинявппагу цачIанма бувкIсса агьалинащал ккавккунни маслихIатру ва кIицI лавгунни цинявппа масъалартту дузрайн буккан баврил ялув цува ацIантIишиву.\nПредыдущая записьМюрщи аьралитурал парадСледующая записьЦуппагу ссурухIи кунма бия


Sverun uneb zamana Fatimat Kicheva | Фатимат Кичева | Поэзия и проза - литературный портал Стихия\nSverun uneb zamana Fatimat Kicheva\nСверун унеб замана\nНилъер умумузул кIалзул асарал нилъеда ричIчIизе ккани, гьезул захIаматаб гIумруги гьезда рихьарал гIемерал къварилъабиги, гьезул тарихги нилъеда лъазе ккола.\nГьаб гьитIинабго тIехьалда данде гьарун руго дицаго гьаруралги, дирго гIагарал- гIунтIараз гьаруралги, дида автор лъаларел, бицунел, рикIкIунел, рагIаралги кучIдул, ваабиял.\nБичIулеб буго гьезул гIумру гIадатиябги, бигьаябги букIинчIеблъи.\nНилъер умумузул цоцазда гьоркьоб гьудуллъиги, чIужугIаданелдехун лъикIаб бербалагьиги, берцинаб хьвада цIвадиги мисаллъун буго нилъее жакъаги.\nСардиль накIкIазда гъорлъ\nБеццаб сордо къотIун\nКъокъун унеб моцI,\nКьижараб росдае Чирахълъун буго\nЗаман ун буго\nПашманал харбаз -\nДир кочIол бакъназул\nБакъ тIерхьун буго\nАхIулел гьечIо нуж\nДоб авар халкъалъул\nХабалъ лъезе буго\nТIаде ракьги бан\nДол чIегIерал мугIрул\nПашманаб дир ракIги\n- Дун макьиххун и;иго\nГьаб жо сордо буго Дирго нухда а -\nБищунго нич гьечIеб,\nКIкIара бачIун буго\nГьаб гьитIинаб кIкIара, -\nГьаи; кIудияи; дун -\nТушман гьечIо дир\nГьанже щиб гьабилеб\nГьадин ккана иш,\nАна тIасса гIодоб\nДир соназул ихх\nТана нахъа гIумру,\nАмма заман ана,\nЖакъа бачIун буго\nДоб бацIил сордо,\nЗодоб моцI гьечIеб\nТIасан рачел къана\nХъахIаб бегеж бахчун\nМагIида бан бугеб\nЧIегIер буртина -\nЛахIту гIадаб сардилъ\nЯги тушман чIвала,\nЯ дун шапила -\nЧIегIер базе буго\nКIиго мегIер тана,\nКIиго гIор тана,\nРохьоб чуги бухьун\nНух ккуна херас.\nДир бидул тушманги,\nАмма щиб кканиги,\nЦцимги ургъелги -\nКIиго ракIищ бугеб\nУзданаб росу тун\nГарбида кIичIги бан\nРахIму гьечIеб рагъул\nРагъда чIел босарав\nЗаниялда хъван батана\nСон дунги вукIана\nЖакъа нуж гIадин,\nМетер нуж рукIина\nЖакъа дун гIадин\nСвана цои;ги цIва,\nЦIар арав рагъухъан\nТIагIун вуго рагъда,\nВас ракIалде щун\nУнел руго сонал,\nСабру гьечIо дур,\nСсунел руго берал,\nМун вачIунев гьечIо,\nХерав магIаруласул рагIаби\nДир цо-цо мехалда\nДун валагьула -\nЧIвалеб буго малакь\nТIаде гIолел гIелал\nГьаб дунял буго\nМетер щибдаи; ккела?\nДии; ургъел буго,\nЛъукъун руго нилъги,\nГIоралъ унеб буго\nМетер щибдаи; ккела -\nДунги, магIарулав -\nДур хиял гьабун -\nДир цо-цо заманалъ\nЧанги ахIи ана\nЩолеб гьечIо жаваб,\nХунищ мун и;игеи;?\n- Дун жеги хун гьечIо,\nЧIаго и;иго дун,\nЩибаб къоялъ мунги\nКир ругел къулгIаби?\nЧIунтIун ана нуж.\nКъулизе ицц гьечIо,\nИш лъугIун буго,\nАл нилъер росаби\nРухI босун руго\nРосаби рехун тун\nНилъерго мугIрул тун\nРештIен тун рехере\nРакьул къимат лъалел\nГIоралъ росун арал\nДун вехе инаро,\nГьез жинцаго кьела\nГьадин сверун унеб замана буго\nЧу кьолони щиб,\nКьолонив лъикI гурин -\nВасал гIолел руго,\nГьадин сверун унеб\nРатIлил чохьол буго,\nТIоран хисун руго,\nРехун тун руго,\nМагIишат хун буго,\nГIемерал ун руго -\nХIал хисун буго,\nЧIун хутIун буго\nГIалам чучун буго,\nГьанже гьал мугIрузул\nХъачIаб гIамал буго гIолилазе щун\nКIочон тун буго\nЖал аварал рукIи\nХъачIаб гIамал буго\nЦо дагьал соназ,\nЛъилго ургъел гьечIо -\nОцал хутIун гьечIо,\nГьоцIиб лал тIамулел\nЛеги ваги буго,\nТIокIаб жо гьечIо,\nЭзда релълъараб жо\nАсар хун буго\nШваралда гIеи; гьечIо,\nБацIида гьикъун буго:\n-Кин биццалъараб дур габур абун\n-Дирго къваригIелалъ дунго ун – абун жаваб\nБацIил суд гьабулеб букIун буго. Прокурорас абун буго:\n«Дуца гIиял чIван руго. Дуца чамалиго гIака чIван буго\nДуца чуял чIван руго...\nДуе хIукму букIизе ккола цо: - чIваи;» - абун.\nАхирисеб рагIги кьун буго бацIие. Гьелъ абун буго:\n«Дица гьел чIвачIо! Дицца гьел кванана! Рокьун кванана! Нужеца кваналарищ нужеего бокьулеб жо? Дие киналго хIаи;ванал ролъула. Дун бокьулелги, дун бокьуларелги:\nРокьун кванала дица гьел амма гьезие дун бокьуларо!\nДун гьезие бокьулеб батани, гьез дунги кванаи;ха! – абун.\nСудалъ хIукму гьабунила бацI биччан тезе.\nТIоцебе чу бихьараб\nХIамица абун буго:\nКуц квеш. МахIал халат, гIундул къокъ! – илан\nЧоцаги абун буго:\nГIундул халатаб лилипут! – илан\nГIодор чIун самовар ги лъун ГьоцIо кваналел рукIун руго Балконалда лъабгояв:\nКIиабилев летчик – лъабабилев тарихалъул (история) учитель.\nЦо боржун бачIараб наялъ хIисун буго гьазда.\nГьалда гьаб загьру гьабизе ккани, химия лъикI лъазе кколин – абун.\nЛетчикас абун буго:\n-Гьадин лъикI боржизе ккани, гьалъ курсалги лъугIизе кколин, техникаги лъазе кколин – абун.\n- Нилъерги, наязул гьоцIо бахъи мехъаб жо буго.\nГьаб ккола – экспроприация – абун буго тарихалъул учителасги.\nБаба! КIкIараялъ хIанчIулеб буго дида – ян абун буго гьитинав Русланица.\n- Дуцаги хIанчIе гьелда – абун буго эбелалъги\nЦо лъабгоял рукIун руго гьерсал рицулел:\n- Эха, ле, нилъер гьунар гьаваялда топал раи;.\nАбун буго гьезухъ гIенеккарав херас.\nГIадамал хисун руго\nНагагь къо кканани,\nБожел бугел чагIи\nГIадамал хун руго,\nХисун ккун руго\nБараб зарул буго\nНужго кир рижарал,\nРиж хвараб наслу,\nАвар мацI лъаларел,\nГIелмудул документ –\nДипломални руго –\nТIокIаб чIваларо -\nДирго рукIун руго\nКилщал рикIкIун руго\n- кIвар гьечIо, ханжар букIи\n- кIвар гьечIо,\nБищунго кIвар бугеб жо\n- Горбода бетIер буго\nЛугби рукIун гIоларо\nБуртина – чухъа ретIун,\nЧу гьалаглъун гIоларо,\nЧорхода къуват бугел\nЛугби рукIун гIоларо,\nЗагIипав чи вихьулел\nБерал рукIизе ккола,\nГIундул рукIизе ккола\nГIакъло швезе хьул буго\nДур ботIрода гьанже\nХъахI рас баккана,\nВере ургъел ккоге,\nГьеб буго бищунго\nГьанже щвезе буго\nХIатIал чороклъизе гурилан, килщазда\nвилълъарав магIарулас хIарщулъ дегIен\nЖиндирго куи;духъеги вачIун цояс гьелъул\nботIрода баулила, къвалги балила, амма\nхадуб магъалдаги кващулила\nВаи;, мун хваяи; мадугьал,\nЦебе роххелги бицун,\nХадуб квешаб бицулищ?\nЦебе квешаб бицула,\nХадуб лъикIаб бицула.\nХадур роххизе ккола.\nКIиго вац кIалъалев вукIун гьечIо.\nБарщун чIун, бан буго лъабго моцI.\nМаслихIат гьабизе вачIарас гьикъун буго:\nКисев нужер кIудияв? – абун\nКIудиясги жаваб кьун буго:\n- Соназдалъун дун кIудияв,\nгIамалалъ – ав кIудияв – абун\nЦо гIакъилас абун буго\n- кIиго жо буго нужеда доб дунялда батулеб – абун:\n- нужеца гьабураб лъикIлъиги, ножеда кIочон тани,\n- нужее щвараб квешлъиги, нужеда кIочон тани\nАссалам – гIалаи;кум\nГьале дун тIад вуссун\nДун накъ вуссинаро,\n- гьанивго чIела.\nКаспии; ралъад, духъе,\nДун чIалгIун и;иго\nГIемераб мех ана –\nГьале аскIои; швана дун дукъе, Каспии;\nХарил алахI тана,\nГьале аскIои; щвана,\nДун духъе Каспии;\nДур карачелаз дир\nВоре салам дуе,\nКIиго лъагIел ана.\nСали цIорон буго,\nЗодоб бакъ гьечIо,\nЖакъа нилъер хабар\nГьадин мунги тун\nКъадруяб цIар цIунун,\nЦIа бакун буго\nРагъул береи; буго,\nБалагь щун буго,\nГьужу, малъ ана,\nТIухьидул горо-цIер -\nЦIоб лъалеб гьечIо\nЦIоб гьечIел балагьаз\nЧIер буго бассулеб\nГьаб авал – ракьалда\nКьалул кор буго,\nБецIаб кIкIуи;дух босун\nГIодоб ракь хачалел\nЦо кьвагьи бахъана\nГIодоб ракь кьватIулеб\nРоол гIужалъ мугIрузда\nГIаздал гIагърал кенчIолеб,\nТIокIаб нилъер гIадинаб!\nВасал вацаллъун кколеб -\nКавказ, чIухIараб хъизан\nЩибаб рокъоб батулеб,\nЧархида ккун хIадураб,\nРакI битIараб халкъалъул\nХъулби руго гьал мугIрул,\nТIалъи цIунун чIарал\nЧамалде нух бугеб\nХъудилел гьал гIорал\nРии тIагIун хадур,\nЦIан унел гIадин,\nЦIутIарал тажал лъун\nУнго мугIрул анищ\nУнго, мугIрул анищ\nРикIкIун хIал кIоларел\nЛъугьа – бахъинал,\nГьарзаго биги тIун\nТIугьдул лъалъарал, Рагъазул къиссаби ЦIалилаан гьаз.\nМугIрузда мацI лъачIониги\nЦIарал кьун руго,\nХъулби ран руго.\nРитIучI хIетIе чIезе\nРекIун чи хьвадулел\nРакIчIун лъала дида,\nРикIкIадулъ гьаб тIалъи\nГьудуласе кавоу къачIел\nГIемер аскарал ругин,\nКалам тун мутIиглъе,\nМагIарулал» - ан\nТIолабго гьаб мочол\nМугъ гъоркь течIого\nТIад вусун нахъеги\nКагътида хъван ана\nУнкъо кочIол мухъ,\nЦIикIкIун ратила, -\nЦIерлъун риуна гьел\nРадал бакъ швеи;гун,\nЛъала, ралъдалъ ччугIа\nГIемераб буго, -\nГьеб жаваб бичIчIилел\nМугIрул руго даим\nКвер хъвачIеб кьуру,\nКьалда гIумру арал\nБащад гьабуна гьаз\nХвалде унеб мехалъ\nМагIарулал рукIинчел ани ...\nЦIияб гIумру буго\nЦIумлъун буго гьазул\nЦIар боржун унеб.\nМашгьурлъи гьазии; швеи;\nЩакаб жо буго.\nБетIер чарлъунилан чи херлъуларо.\nДир гьурмада ругел\nЛъурал лъалкIал рукIин\nРекIелъ цIунун те.\nКочIохъан, дир гьудул,\nГьаб цо дир аманат\nХьул къотIуге дур,\nХъумуз кодои; босе,\nТIаме дир кочIое\nЛъала дуда дунги\nАскIов щун вукIин.\nГьеб нилъер макъан,\nБукIа абе гьеб кечI\nКидагоялъе Нилъер гьудуллъуе\nГьадин хван батана\nАхир дир квердасан\nГьесда хадув ине\nДир къуват гьечIо,\nРакI гIодоб биччазе\nДие кьун буго.\nБакъул чIораз гьазул\nРасен буго гьазда\nРахизин, дир гьудул,\nТIугьдузул махI бугеб\nНахъехун мун вуссуге\nЛъидаха данде чIвалел\nЛъида нухда батIичIеб\nЩибниги мун хIинкъуге\nБитIун хIалтIараб агьлу\nБищун махщел бугев\nБахъизе рес гьечIо\nГьадинаб берцинлъи бихьичIо кибго\nГьале вахъана дун\nПикрабазулъ дие нуж,\nРекIел бащалъи дица\nХадувги тIад вуссина,\nНахъеги нилъ данд чIвала,\nХарбида чIун, рогьила.\nГьале нахъеги швана,\nДун гьавураб росулъе,\nГьаниб дир гIолохъанлъи\nСунареб рокьи буго\nРекIелъ цIунун жакъаги\nЧохьол, хинкIил гуреб\nЧилъи гIодоб тарал,\nНаслаби ине риччаи;,\nГIасраби хисе абе –\nДица абизе гьечIо,\nГьал руго нилъгун цадахъ,\nКIочон тезе риччаге!\nДица тирарал нухал\nГьале, рихьулел руго\nДица тирарал нухIал,\nГьале рихьунел руго\nДунго ругьунал мугIрул.\nХисун буго сверухълъи,\nТIеренлъун буго гIорги,\nХисун руго гIадамал,\nТIеренлъун буго намус\nГьале дир гьудулзаби\nЖакъа нилъ данде чIвана,\nРохалии; гьечIо гIорхъи,\nУрхъуе гьечIо роцен\nМухъал гIемерлъун руго,\nГIарцул кьер рештIун буго\nГIемерал сонал ана,\nДанд чIвана дирго гьудул,\nМун щибго хисун гьечIо,\nЦо дагьав херлъун вуго\nАмма доб ритIухълъиги,\nХисун гьечIо щибниги\nЦоги нух тIаса бищизе гьечIо\nМугIрузул гIорал гIадин\nГIумру чвахулеб буго,\nаслу хисулеб буго\nИна сонал гIемерал,\nНахъ руссунареб сапар\nСоназ кIатIун араб\nДур некIсияб махI\nКаспии; Духъе шварабго\nКаранда цIа рекIунел\nКучIдул нилъее тарал,\nРагIаби нилъеи; тарал,\nНилъер умумузул цIар\nЦIвабзазда аскIор лъурал,\nПоэтал, нужер цIарал\nГIемерал сонал рана,\nБотIрода рас хъахIлъана,\nЧанги гъалатIал ккана,\nГIемераб жо бичIчIана\nАмма мухIканго лъана,\nАслияб жо щибали: «бакъги,\nГьездаго цадахъ кечIги»\nБачIунеб буго ахир,\nРакьги борлъун гIурччинлъи\nБачIунеб буго бижун,\nДунял хинлъулеб буго,\nГIазу биунеб буго,\nРалъдалъе сапар бухьун\nЧвахулел руго гIорал\nРехсолел руго хIарпал,\nКIиязулго вар-вари -\nЦохIо столалда нахъа, -\nБетIер унтун бугилан\nСемулеи; и;иго эбел\nМакьилъ ракIалде швана\nБеролеб гIумру буго,\nДун гьитIинаи; яс и;иго, -\nТIугьдузул квацIи буго\nДие бачIун букIараб,\nТIегь бараб гъветI бихьула\nДир азбаралда жаниб\nИ;ихьула дирго эбел,\nБихьула дирго кето\nРогьалил бакъгун цадахъ\nСонги бецIго букIана,\nЖакъаги бецIго буго,\nБачIун буго чIегIер накIкI\nЖаниб бугеб гьинал ракI\nЧIолеб гьечIо хIалалда,\nБакъ баккани боххула,\nМакьу бачIунеб гьечIо\nДир беразде макьу\nЗодихъан моцI баккун\nКарачелазда ГIарцул кьер рехана,\nМугIрул макьидаса рорчIунел руго\nГорда цебе бугеб\nВаи;, цо бугеб рахIат,\nБухIараб чаи; буго,\nХинлъун дун и;иго\nДица къватIиб тана,\nНуцIа рагьун къватIии;\nРокъои;го чIела дун\nКъо бачIун буго,\nЗаман щвана гьанже\nБерал ругеи; яс,\nХекко тIаде яхъе\nМетер радалго яхъина\nДунял къалъун буго,\nБакъ гвангъун буго,\nРоцIцIараб зобги, -\nХераи; кIодо и;иго,\nСапаралъ вас жакъа\nБалагьун чIун и;иго\nБерцинаб жо буго\nМун тIаде вачизе гьечIо\nЩаи;зе мун гIодулев\nЩибго гIилла гьечIо\nДуда лъа, мун тIаде\nХIамаги, ДегIенги, Бечеги, ХIелекоги рукIанила гьудул-гьалмагълъиялда. Цо къоялда гьел рукIанила росдадаса дагьаб рикIкIадаб бакIалде рахъун расандулел. Араб лъачIого къоги ун, къаси сордо тIаде шванила. Бакъвараб гIучI-мучIги бакIарун, гьелда цIаги гъун, цIадуда сверухъе ракIарун, хинлъулел рукIанила гьел.\nДагIница бицанкIаби чIвалел рукIанила, ХIелкица кечI ахIулаанила, Бече гьезухъ гIенеккун букIанила, ХIама, цIеда сверун лъугьун, гьелъул тIалабалда букIанила.\nЦIаялда сверухъе къалъ-къалъун, къад къо гIадин букIанила, дагьаб добегIан бецIаб, канлъи бихьулареб сордо букIанила. Цо заманалдасан гьезда рагIанила цо гьаракь.\n- ваи; бецIлъи щиб дунялалъул. Квачаца холеб дун хинлъизе биччаи;! – ан ахIделаго, тIаде бачIанила БацI.\nХIамаги, ДегIенги, БечIеги, ХIелекоги цIакъ хIинкъанила, амма гьез БацIида хIал лъазе биччачIила.\n- Мун гьедигIан квачан батани, бачIа дурго хинлъизе цIадухъе, дуеги гIелин гьаниб бакI – ан абунила гьез.\nIадухъ лъикIаб хIалалда хинлъанила БацI, цинги гьелда ракIалде щванила, тIубараб къоялъ квине жоги щвечIого, жибго бакъун букIин. Гьазул киналдасандаи; кваназе баи;бихьила абун, лъикIаб хIалалда халгьабунила гьелъ ХIамилги, ДагIнилги, Бачилги, ХIелкилги.\n- Щиб гьабулел нуж, ахIулеб букIараб кечIги чIезе тун, дихъ ралагьун! Ворея, цо чагур кьея дихъе, - ян абунила БацIица. Кьунила БацIихе чагур.\nЧагуралъул чIвабзазда кIутIулаго, БацIица ахIанила гьадин:\nХIелеко кьара буго,\nЛъикIаб квине жо буго,\nДалаи;, далаи;, далалаи;.\nДегIенги квешаб гьечIо,\nГьебги радалквен буго,\nГьелдасан ги бегьила\nВаллагь, Бечеги буго\nМохмох гIадаб кьарияб.\nалаи;, далаи;, далалаи;.\nГьеле дие къадиквен.\nЖиндирго хIакъалъулъ БацIица ахIулел кочIол рагIаби рагIараб мехалъ, рекIелъе бачIараб хIинкъиги бахчулаго, Х!амица абунила БацIида:\n- Кьея дихъеги чагур, цо дица ахIулеб куц дудаги рагIизе, - ян ва, БацIихъа чагурги босун, кIутIулаго гьелда, гьадин ахIанила:\nЧIвалеб дур кIал щанкIлица,\nТIаде ДагIницаги жубанила:\nБегIерал лъурдул тункун,\nЧехь дицаги бихъила,\nДунги хIинкъун чIеларо,\nДалаи;, далаи;, далалаи;\nБацIил берал рахъила,\nБецаб хIехълъун гьабила.\nБачIа дида аскIобе,\nКиназухъго гIинтIамунги букIун, тIарамагъада бохуца холаго, Бачицаги тIаде жубанила:\nДунги нужеи; хIалае\nХIадур бугин бахъине.\nХIинкъуге нуж БацIикьа,\nКиназго ахIулеб кочIол магIнаги бичIчIун, БацI хIинкъанила, ва гьелъ лъути бахъинабунила. Рохуца холаго хIадур ахIделел, гьештIелел ХIамаги, ДегIенги, ХIелекоги, Бечеги рукIанила.\nГьелдаса хадур гьел, БацIиде гьабураб кечI ахIизе ва рагIизе, цIадухъе ракIарулаанила зама-заманалда.\nЦо нухалда Малла Насрудинида гьудул- гьалмагъзабаз гьикъанила:\n- Вацги мунги кинал нужер кIудиял?-ан.\n- Гъоркьисала инсуца абулеб рагIун букIана дидаса вац цо соналъ кIудияв вугилан. Гьелдаса нахъе дурус цо лъагIел тIубана. Гьанже, дир хIисабалда, ниж кIиялго ращадал рукIине ккола, - ян абунила Малла Насрудиница.\nЦIваби кин гьарулел?\nЦо нухалда Малла Насрудинида гьикъанила:\n- ЦIияб моцI баккараб мехалъ, басриялда щибдаи; гьабулеб? – ан.\n- КIудиял гIурал чагIазе, нужее гIаи;иб гьечIищ, гьедигIан бигьаяб жо лъачIого рукIине? ЦIияб моцI баккараб мехалъ, басрияб, квартIица бухун гIисинги гьабун, гьелъул цIваби гьарула, - ян абун жаваб кьунила Малла Насрудиница.\nГIелму гьечIев чIухIухъан – чIобогояб маххул сахI\nЖакъа бечедавилан чарухъазда чIухIуге,\nЧангияв нухда лъолин лъаи; бугеб цо бетIералъ.\nКъабихIлъун чи вихьун чIухIи гьабуге. ХIинкъарасул зарин зазгIан бегIераб.\nГьерсил чода рекIарав, хехго гъоркье рещтIуна.\nЦинги лъелго вилълъине хIатIида гIицIго ккола.\nЧерхалда гIетI цIиричIеб боцIи данде\nБацIал дуи; хIадурулин хIарамаб боцIи\nКалам дагьлъи – беццараб, рекIеда нур балеб жо,\nГIемер кIалъаи; - какараб, каранлъ пардав лъолеб жо.\nЦцим бахъарав вохичIо, хехлъарасе тIокIлъичIо.\nЧIалгIине гьабурасе гьудул-гьалмагъ ватичIо.\nРекъечIеб бицарасда бокьулареб рагIула,\nХвалчадул ругънадаса рагIул ругъун унтула.\nВоре, цо чи тарани, тункун рагIи абуге, Гьесул лъугьараб хатIа\nхващтIан бадиб кьабуге.\nЗодоб бакъ бугони,\nМун рази гьечIо.\nНакIкIаз бакъ бахчани,\nЗодосан цIад бани,\nЦIорол горо бани,\nНагагь гIазу бани,\nЦинги гьури пуни,\nМун ячун ани –\nГьаб ракьалда тIад\nГьанже дун гIадинаи;\nХъахIилаб зодихъ хIинчI\nДица квер битIула -\nЦоги дун гIадинаи;\nКIиго наслу бижун буго...\nГьаб гургинаб дунялалда\nКIиго наслу бижун буго:\nАдамилгун ХIавал – цояб,\nМаи;малаказул – цогияб.\nГьаб Адамил наслуялда\nГIадалал чи гIемер гьечIо,\nМагIнаял чи цIикlкIун руго.\nМаи;малакал гIемер руго,\nГIадалал чи гIемер руго.\nРакIал – магIарухъ\nГочун ун руго.\nАмма гьезда макьу\nРакIал хутIун руго\nУмумуз бицун тана Лъабго жо\n- ГIурул рагIалда хурги\nСверулеб гьакил гIадаб\nБуго гIумрудул магIна:\nГьеб сверулеб чIоларо,\nЧIезеги гьеб толаро.\nЦин эхеде, цин бехе,\nМугIрузул нухI кинниги,\nЦин бигьалъи, цин захIмат -\nГIали вуго вачIунев,\nКIодо и;иго кав рагьтIа\nЖакъаги дун КватIанадаи;, дир кIодо?\nСаи;гъат бугищ кьечIого?\nСаи;гъат кьечIо лъиего,\nХадуб кьела мухIканго.\nкIиго нухалъ зар щвани,\nДур ботIрода щибниги.\nИсана сон нахъ тани...\nШколалде дун инегIан\nЛъикIаб гIумру букIана,\nЭркенго хIухьел цIалеб.\nХадув школалде ана,\nДалун гIодобе цIана.\nДир рокъов гьудул-гьалмагъ\nЦохIо кlудадада вуго,\nГьесда аскIове къала.\nРокъобги гьес рахъккола,\nШколалдеги вачIуна, -\nГьабго хIалалъ иш ани,\nИсана сон нахъ тани, -\nP.S. ЧIахъаги дир хирияв кIудияв дада\nКъирун нуцIагун рокъое\nЯсалъул яс - гьитIинаи; Меседо.\nГIодор лъун гьалъие\nБакъан биччанила херас:\nГьале дихъе ячIун и;иго,\nГIемераб жо кьезе буго,\nКъотIун тортги цебе лъела,\nБокьанщинаб щвела дуе,\nХадуи; кIудияи;ги гIела,\nГормендоги босила дуи;,\nМачуялги гьарила дуи;,\nГъамасги хIадурлъила дуи;,\nБачун цIцlеги хъвезе буго,\nРосасеги кьезе и;иго,\nМеседоца абун буго:\nВаи;, вереха, цIцlе хъоге, кIудада\nБуртIал гьаризе те! – ян.\nГьединаи; и;икIунха дие мун и;окьулеи;,\nДир цIодок – Меседил горо –\nАбун буго херасги, велъулаго.\nРосулъ субхIаталде унел ясал\nЧIезарун руго кIодоялъ:\n- Ясал, нуж кире?\n- Гьеб щиб жояли лъалищ нужеда? - Лъала.\n- Лъаларо нужеда, гIенекке:\nЗиниханас субхIаталда пулила зоно.\nЗинил гьороца бачунила бакъан:\n«ГIитI – ГIитI,\nГIитI – ГIитI,\nГIабдал гьечIищ?» - абун.\nКъолохъанасул тIилаз бетIер\nбухъарабго, къалица кьолила жаваб:\nДамба-димба Дирго бетIер», - абун\nЦинги кIанцIун гор бакьулъе цо гIолохъанчи вачIунила:\nДудасаги гьалакав», - абун.\nВасас тIил чIварабго, ячIунила гор бакьулъе сверизе ясги:\nЛъидасаго тIадагьаб», - абун.\n- Гьанже бичIчIанищ нужеда?\n- БичIчIун батани, къан магъалгун рокъор чIа!-\nян лъугIизабуна кIодоца. Гьединаи; согIаи; кIодо и;икIун и;иго гьезул Щуго вацасул цо яц.\nМунагьал чураги гьелъул.\nГIакълу гьечIеб гвангара\nБерцинаи;, ракI лъикlаи; яс,\nДуца гьумер бахчуге,\nРекIелъ щиб бугеб бице,\nБерцинаи;, цIодораи; яс.\nДица гьумер бахчила,\nГIакълу гьечIеб гвангвара.\nРекIелъ бугеб бицларо,\nДудаи;ищ гьеб бицинеб?\nЦо гьитIинабго гIодобчIеи; букIун буго\nгIункIкIазул цо росулъ.\nКомпанияги лъугIун, дагьа-макъаб коньяк биччараб гIункIкIги рокъобехун къокъун буго.\nЦирхун бералгун, лъиего нухги кьечIого, билълъунеб гьалда:\nКъватIул ракьан чIван унеб\n«Гьанже щванагури мун\nДихъе, дир тушманилан»\nЦцидаххараб гIункIкI тIаде лъугьанила катида.\n- Ваи; мунищ гьаб букIараб\nКатица гIонкIкIол бетIер\nКIалдиб бачун чIамула.\nМехтараб гIункIкI хеккого\nДоб дунялалде уна.\nЧаи; гьекъе, кофе гьекъе,\nЯги лимонад гьекъе.\nЦебего ккараб къисса бугила гьаб.\nЦIарал хисизарунила, судалдаса хIинкъун.\nЦlодоралин цlар бугел кlиго чlужу-гlадан кlалъазе ккаралила\nЦоялъ цоялда хьамунила:\n- Ургъел базе чи камаи;ги дурилан.\n- Бараб баччулел чи дургоги тlагIагиян абун буго кIиабилелъги\nГьелдалъун гьезул кIалъаи; лъугIун буго.\nХъахIмикки, боржа хехго,\nГьесда абе: «Хъваи; кагъат\nГIедегIе, гьаракь берцин,\nГIедегIе, керен берцин,\nГьесда абе: «Дур гьудул\nУнтун и;игин, гурхIаи;ин»\n- ХъахIмикки, хвасар гьае\nГIазаб чIамизе тоге:\nГьесул жавабал дихъе Дарулъун щвезе гьаре!\nДуца дир гьари тIубаи; –\nГьогьен чIван сахлъила дун\nПаи;да щиб, ахикь тIокIал\nДандчIвазе хъван гьечIодаи;.\nГьобол рокъов вачIани,\nГьесие квен гьабула.\nРокьуца нилъ кванала, -\nНилъеи; гьеб хIажат гьечIо.\nЦо-цо инсан лъугьула\nАзарго сон балилан\nАмма тIаде щолеб лъаи;\nАзарго ун цоги сон.\nЦIолбоца хьоп буго\nДир рукъалда нахъа,\nЭбелалъ чIараб тIегь\nДир рукъалда нахъа\nДоб берцинаб тIегьги\nМадугьалихъ рекъон лъикI,\nКъецгун дагIба кIочон лъикI,\nЦоцазулъ ракI хвезегIан,\nРакълида гIемерго лъикI.\nДунял рихун батани,\nРукъалде балагь цIаге.\nХеразда гIакълу гьикъе!\nДур ракI мегIерищ кколеб -\nРиидалги накIкI лъолеб?\nНакIкIалищ кколел берал -\nЛъел гарал тIагIунарел?\nНакIкIалищ кколел берал-\n-Дурги щаи; ццим бахъулеб,\nБищун борхатаб мегIер?\nБакъул чIораз тIоцебе\nДур тIогь гвангъизабулин?\n-Бакъул чIораз тIоцебе\nДир тIогь гвангъизабула,\nАхада тIугьдул руго,\nДир тIогь гIаздал цIун буго.\nВасас ясалде гьабураб\nЦо гIанчIаи; ясалъухъ\nБуго рокьи ккун.\nГьечIо гьелъул гIадаб\nБерцинлъи лъилго, Б\nГьелъ асир гьавичIев\nГьелъул кIиго гъал,\nГьелъул кIиго бер.\nКьунсрул руго гьелъул\nКIиго моцI гIадал,\nГьелъул сурат бахъун\nГьеи; ракIалде щведал,\nКIал-мацI ккола дир –\nЦин тIаде ун, гъоркъе ун,\nНужее гвангъула бакъ,\nНижер тIохда тIубараб\nКъоялъ чIун буго рагIад.\nЦин тIаде ун, гъоркье ун,\nужер тIохил хинлъиялъ\nНижее хинлъи гьечIо.\nДун жеги хинлъун гьечIо\nБукIана хъахIлъун мегIер,\nМелалдаса хъахIлъун хур,\nБукIана гIазугун цIер -\nЦIаялъ бухIана дир ракI.\nИхдал ахал хъахIлъана,\nХадуб рии бачIана,\nБакъуца ракI боркьана-\nДун жеги хинлъун гьечIо.\nИ;охъ, дур ихтияр гьечIо\nЖавабги кье дуцаго.\nНилъ эхеде ххарулеб\nТIогьалъул гIорхъи буго,\nГIодоре нилъ гирулеб\nКIкIалалъул ахир гьечIо.\nДирго кIортол кIиго гIин\nБерцинаб жо щибилан,\nХIамида гьикъун буго,\nХIамица бицун буго:\n-Бищунго берцинаб жо -\nДирго кIортол кIиго гIин,\nБищунго сурукъаб жо -\nЛъалебани дида бакI,\nДун гьенибе инаан,\nУргъел рекIелъа унеб\nЛъалебани дида ицц,\nГьелъул лъелъ тIерхьинаан,\nМегIер ракьулъе ана\nВас вукIана мегIерлъун,\nКвер щолареб кьурулъун,\nЯс и;икIана карачел,\nХъахIилаб гучаб гIорлъун.\nМегIер ракьулъе ана,\nГIорги бакъван тIагIана,\nГьеб хьуцIиде сверана.\nДур кунчIарал беразухъ,\nДур хъахIаб нодоялъухъ,\nХIинкъун тIамулеб галухъ,\nХекко гIела кIудияи;,\nХадуи; росасе кьела,\nДурги и;икIина тIинач,\nМунго гIадинаи; цIодок,\nБалаи; бергьун буго дир\nДур беразухъ, кьунсрузухъ,\nГъалазул щибаб расухъ,\nБалаи; бергьун буго дир,\nБалаи; бергьун буго дир.\nХIасрат бергьун буго дир,\nХIасрат бергьун буго дир.\nРагIадлъун хадув чIоге,\nГIакълу дагьаб гвангвара,\nГIакълу дагьаб гвангвара.\nЦои;ги азбаралде а,\nГIакълу гьечIеб гвангвара,\nКъоло щуго сон бана,\nГIумру дагьаб бичIчIана,\nАскIоб росулъ и;игеи; яс\nДир рекIелъе и;осана.\nЦинтIаго данде чIвараи;\nРекIеда цIа бакана,\nСвине гьабизе кIвечIо.\nДун валагьун чIун вуго\nДур разилъи щвеялъухъ,\nАмма дир эбелалда\nДун вичIчIизе кIоларо.\nКиназдаго кIал гьикъун,\nОгь, эбел, рокьул нухал\nРитIарал рукIунаро, -\nДица дуда гьарула\nГьанже дун живго теян.\nБагIнасил берал ругеи;,\nБерцинаи; яс дир и;иго.\nДунги, кIиявго вацги,\nДир эменги дур руго.\nКъункъра, вере, гIенекке,\nДир гьаракъ рагIуларищ,\nНагагь гьудул вихьани,\nГьесда дир салам бице.\nЗоб къотIун къокъунелъул,\nГьудул вихьани абе\nДуца хIеренго бице\nХIал ккараб дир гIумрудул,\nАбе ккарабщинаб жо КIочон тезе мех щванин.\nБухIулеб рекIел гьари\nЦIакъго кьабиялъ дир ракI.\nЦо пуланаб росдал\nГьелъ биччалеб бакъан\n- ТIокIаб бакъангои;ищ\nГьеб къур-р-ри хисе.\nКIалдибе лъим бачIун.\nМагIна: Бегьулареб хабар бицуге! Гъанкъула\nПоэтасул ахирисеб кечI:\nЛъугIун ана къоялги\nКкана буссаде дунги\nКъо-мех лъикI, мугIрул тIогьол\nМагIарул иццазул лъим,\nКъо-мех лъикI, хъахIал зобал,\nХъахIал накIкIазул тIелал.\nДун сапаралъ къокъана,\nТIокIав тIадвуссинаро, -\nГьаб дуниял дир гуро,\nГьанибго толеб буго\nМунагьал гIемер руго,\nГьабураб жо дагь буго,\nБечед гурхIарав вуго,\nХвасарлъизе хьул буго.\n© Copyright: Фатимат Кичева\nДата публикации: 18.09.18 в 01:45\nОтзыв на произведение: Sverun uneb zamana Fatimat Kicheva\nВаш индивидуальный промокод для экономии в 20%: JANPNMI\nАлександр Рудников Добавлено 13.10.2018 в 18:54


Дагъистаниязги гIахьаллъи гьабизе буго «Москваялъул халкъал» фестивалалда | Дагъистаниял | Киназего гIаммаб Россия\nДагъистаниязги гIахьаллъи гьабизе буго «Москваялъул халкъал» фестивалалда\nКIудияб праздник гьабизе ракIалда ккун буго Москва шагьаралъул Поколнный мегIер абураб берцинаб гIадамал ракIарулеб паркалда. «Москваялъул халкъал» фестивалаль гьабизе буго «Сардилаб Москваялъ» ва миллатазул политикаялъул Департаменталъ.\n«Москваялъул халкъал» абураб фестиваль букIине буго ихтилат кеп цIикIкIараблъун. Шагьаралда ругел батIи батIиял миллатаз рихьизаризе руго жидерго бищун лъикIалщинал кьурдаби, ахIизе руго кучIдул ва бицине буго жидерго миллияб культураялъул бечелъиялъул хIакъалъулъ. Исанасеб фестиваль ккола щуабилеб нухалъ тIобитIулеблъун.\nГьединал праздниказ рес кьола жидерго гуреб цойги культураялъул къимат гьабизе ва гьеб бичIчIинабизе.\nГьеб фестивалалда гIахьаллъи гьабизе буго Армениялъ, Грузиялъ, Азербайджаналъ, ва гьединго Россиялъул регионаз: Осетия, Тыва, Дагъистан, Чукотка, Татарстан, Мордовия, Карелия ва цогидалги.\nГьенир рукIине руго тахшагьаралда ругел диаспорабазул нухмалъулел ва гIемерал цIар рагIарал политикал. Москваялъул миллияб Департаменталъул рахъалдасан гьенив вукIине вуго Виталий Сучков ва СМИялъул руководитель Иван Шубин.\nФестиваль «Москваялъул халкъал» байбихьизе буго 26 августалъул къаде цо тIубараб заманалда.


Дагъистаналъул президентасул администрациялда цебе гIуцIараб бутIаялъул нухмалъулев Маркъо ШагIбанов\nГьенире ракIарун рукIана Шималияб Кавказалъул эксперталлъун рикIкIунел Константин Казенин, Ирина Стародубровская, Сергей Приходько ва цогидал. Дагъистаналдасаги рукIана вакилзаби – масала, анализ гьабиялъул рахъалъ Дагъистаналъул президентасул администрациялда цебе гIуцIараб бутIаялъул нухмалъулев Маркъо ШагIбанов, жамгIияв хIаракатчи ва журналист Руслан Гереев.\nГьенир кIалъаял гьаруна ракьазда сверухъ, гIолилазул политикаялда ва муниципалиял гIуцIабазда бан Шималияб Кавказалда гьабулеб хIалтIуда тIасан. Данделъиялъул гIахьалчагIаз гьаниб бугеб политикиябгун жамгIияб ахIвал-хIал докладаздалъун гуребги, хIаяздалъунги бихьизабуна.\nАмма щиб бицаниги, гьез гьенир рорхарал суалаздасан Дагъистаналъе щибниги пайда гьечIин рикIкIунеб буго Маркъо ШагIбановас.\nМаркъо ШагIбанов: «Гьеб тадбир тIобитIиялъе гIиллани Дагъистаналда ругел масъалаби тIатинари ва хадурккун гьел роцIцIинари бугин абулеб букIана доз. Амма, дир хIисабалда, гьеб ккола грантал «чуриялъе» гьабулеб жо. «Грантал кваналел» чагIиян абула гьезда. КIиабизе, гьеб буго гьанир (Дагъистаналда) ругел масъалабиги ахIвал-хIалги лъазабун, хасал чагIазухъе баянал кьезе гьабулеб жо. Гьелда бан гIезегIан щаклъи буго. Гьеб тасдикъ гьабулел хIужабиги раккулел руго. Гьединлъидал нилъер (дагъистаниязул – авт.) масъалаби тIуразе гьез щибниги гьабизе гьечIин абураб пикру бачIунеб буго. Дагъистаналъе гьелдаса щибниги пайдаги бихьуларо. Дица гьединго абиларо гьел нилъедехун гурхIел бугел чагIи ругиланги. Гьединлъидал нилъецаго нилъерго масъалаби тIурачIого цогидазухъе рекери гIадаб жо кколеб буго гьеб. Масала, дурго хъизаналда жаниб бугеб гIунгутIи лъугIизабизе мадугьаласухъе ин гIадаб жо кколеб буго».\nЭР: «Кина-кинал суалал рукIарал гьоркьор лъун?»\nМаркъо ШагIбанов: «Диниял гIолохъаби жанир лъолел рукIиналъул, ракьазда хурхарал конфликтазул… Кинал ругониги конфликтазул букIана хабар. Гьел кин раккулел, кин тIуразарулел ругел абун лъолеб бугоан суалги».\nМаркъо ШагIбановасулалдаса батIияб пикру бугоан бицен гьабулеб данделъиялда гIахьаллъарав Руслан Гереевасул. Гьесул рагIабазда рекъон, гьеб ккола Шималияб Кавказалда бугеб ахIвал-хIалалъул мониторинг гьаби. Гьеб тадбир сабаблъун лъай-хъвай кколеб буго Шималияб Кавказалдаса ва Россиялдаса рачIарал батIи-батIиял экспертазулгун. Гьез цере лъолел суалал жакъа-метер тIуразе рес гьечIониги, Дагъистаналъул, Чачаналъул яги цойги республикаялъул хIукуматазда рихьизарулел руго пуланаб ахIвал-хIалалдаса рорчIиялъе нух кинаб бугебали. ХIажат бугищ гьеб хIукуматалъе гьеб нух, гьечIебищали батIияб суал бугин абулеб буго Руслан Гереевас.\nГьелдаго цадахъ ШагIбановасго гIадин Гереевасги кIвар буссинабуна цойги суалалде. ХIакъикъаталдаги гьединал тадбирал щиб мурадалда ва лъил тIадкъаялдалъун тIоритIулел абураб суалалъ щаклъи бижизабула.


КIуядерил хабзалалъа буракъал — Кавказские женщины\nadmin\tАпрель 24, 2017\tБез рубрики\nИслам тIибитIарал улкабазда тарихчагIазда ратарал буракъазул суратал руго батIи-батIиял сипатаздалъун рахъарал.\nМухIамад Авараг зодове воржунеб мехалда гьев тIад рекIун вукIараб гьеб рухIчIаголъиялъул хIакъалъулъ батIаго баян кьеялъулъ хIажалъи гьечIин ккола.\nХалкъазул культура, хIатта тIомол кьергун беразул ссуй батIияб бугогIан, батIиял руго гьел буракъазул сипаталги. Масала, Индиялъул художникас бахъараб гьеб буго дозул руччабазда гьумерги релълъараб, надалда тIанкIги лъураб. Африкаялда батараб «буракъалъул» гьумерги буго чIегIеркIкIуяб, кIутIбиги понцIораб. Сугъралъ батараб гьеб буго гIадатияб къалмица кагътида бахъараб. МегIерги тIадехун кIичIараб.\nАмма тарихчIужу ПатIимат ТахIнаевалда гIезегIан буракъал ратун руго заназда рикIун КIуядаги, Гьолокьги, Гъогъолъги. Бищунго лъикI гьел рикIун ругин лъабго батIияв чиясин рикIкIунеб буго ТахIнаевалъ – МухIидиницаги, КIущтIал МухIамадицаги, ГIамир ГIалил ГIабдулацаги. Гьезул щивас гьел буракъал рахъарал заназда тIад лъун буго жидерго мугьру.\n«Дица лъазабула 19 абилеб гIасруялъул тарих. Гьединлъидал дица цIехолел чагIи киналго хабзалалъ руго. Гьелъ гIемер щола батIи-батIиял хабзалалъеги. Амма кIуядерил хабалалъ гIадал буракъал дида кирниги рихьичIо», — ян бицана ПатIимат ТахIнаевалъ гьанжегIагар республикаялъул Миллияб музеялда (Данияловасул къватI) букIараб данделъиялда.\n80-гIан росу буго кIуядерил жаниблъиялда. Кутакалда некIсияб хабзалги буго гьениб. Гьенир заназда буракъал рикIун руго 1903-1910-1915 абилел соназда.\nКIущтIал МухIамадица заназда бикIун буго анцIгониги буракъ. МухIидиница – лъабго. Гьесул къагIида буго буракъалда цадахъго мажгитги хварав чиясул суратги бикIулеб. Гьеб сураталда тIад цIерги лъолеб.\nМухIидин вукIун вуго бергьун кутакалда гамач бекIкIизе махщел бугев чи.\n(МухIидиница гьабураб зани, Росолъ (КIуяда), (1917 сон)\nТахIнаевалда гьонодисезул хабзалалъги батун буго гьес гьабураб кутакалда берцинаб зани. ГIолохъанчIужуялъул хабада лъураб зани рагIула гьеб. Гьей гIаданалда ГьоцIалъ бихьун букIанила МухIидиница гьабураб зани. Цинги гьай Гьонодаса гIолохъанчIужуялъ росасда абун букIун бугила жий хванани, МухIидиница гьабураб зани лъейин жиндир хабада. Лъун буго. Гьеб бихьидал, гьей гIолохъанчIужуялъул вацас абун буго гьединаб зани лъунани, хвезеги хIадурав вугин живилан. Бащдаб лъагIалидасан гьевги хун вуго гIурулъа цIул бахъулаго.\n(МухIидиница гьабураб зонол кескал, ГIурала (КIуяда), (1913 сон)\nАмма МухIидинил жиндирго хабада гьечIин гьедин махщалида къачIараб заниян бицана тарихчIужуялъ. ГIадатияб гамачIги гьелда тIад хъвараб цIарги гурони.\nМухIидиница гьеб пиша аслияблъун гьабун букIун буго.\nГIамир ГIалил ГIабдулайин абуни гьоркьо-гьоркьов гурони машгъуллъулев вукIун гьечIо гьеб пишаялде. Щайин абуни гьесул аслияб ишги бетIербахъиги гIи-боцIудасан букIун буго. КIуядаса гIебеде тIоцебе гьев ГIабдулаца байбихьун буго кIамури гьабун мина базеги.\nГьесул жиндирго хабада лъураб зонодаги буго буракъалъул сурат.\n(ГIамир ГIалил ГIабдулал хабада лъезе гьесул ясалъ гьабураб зани, Лъогоб (КIуяда), (1941 сон)\nГьес гьеб жинцаго бикIун тун букIун буго. Хадусел хIалтIаби ясалъ гьарун руго.\nТарихчагIазда чIванкъотIун лъалеб гьечIо кисан куцги бахъун гьел буракъал рикIулел рукIаралали, яги жидецаго ургъунищ рахъулел рукIаралали. Амма цо-цо церегосел суратал руго гьезухъе щварал – кидаялиго Бакуялдаса нилъер чагIаз бачIараб календаралда бахъун буго, масала, гьеб буракъ. Гьелдаса мисал босун рикIун ратизе бегьула нилъер устарзабазги заназда гьел.\n(Тутунил Шамхалица гьабураб зани, Гъогъолъ, (1918 сон)\nКIуядисезул хабзалалъ буракъазул суратал рикIарал занал ТахIнаевалда жеги ратун руго. Амма гьел ругин дов лъабавго устар цевеса араб мехалда, 1960 абилел саназда, рикIарал сураталин абуна гьелъ. Релълъинаризе хIаракат бахъун бугониги, дозул гIадин щвалде щварал гьечIила. ТарихчIужуялъ хIикмалъи гьабулеб буго динияб лъай кьеялъул рахъалъ церетIуралин рикIкIунел рукIарал Сугъралъги ЧIохъги цониги зонода гьел буракъал ратичIолъиялда.\nПредыдущий Положение горянок в Имамате было намного лучше, чем в других ханствах Дагестана\nСледующий Мирный гендерный джихад


ВагIза » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Религия - Дин ва гIумру » ВагIза\nДобавил(а): istina от 13-01-2017, 10:40\nИслам бачIинегIан инсанияталда гьоркьоб тIибитIун букIана зулму, гIадатлъун билълъун букIана бергьараз къурал инжит гьари. Цинги Аллагьас рещтIана Къуръан, витIана халкъалъе гьеб баян гьабизе хирияв МухIаммад (с.т.гI.в) ва кинабго зулму нахъчIвана. Халкъ бецIлъиялдаса канлъуде щвана. Инсанияталда бичIчIизабуна Аллагьас "мун вуго Дир лагъ, Дун гуресе дуца бетIер къулуге, Дун вуго БетIергьан" абураб магIна. Гьелъул хIакъикъат бичIчIарас лъиданиги цебе бетIер къуличIо ва жиндиего чияца бетIер къулиги къабул гьабичIо.\nПикру гьабе, Къуръаналда гьарулел хитIабазул: "Ле, гьал гIадамал" ялъуни "Ле, гьал иман лъурал чагIи", - абун кIалъала тIолабго халкъ бижарав Аллагь халкъалда. Гьалдалъун нилъеда бичIчIула Аллагьас бечедав, мискинав, чIегIерав, хъахIав яги гIарабияв, гIажамияв ратIа гьарун гьечIеблъи. Гьадинал аятал Къуръаналда Аллагьас анцI-анцI рехсон руго ва цониги тухум яги кьибил ратIа гьарунги гьечIо. Амма гьелда тIадги рахъун нилъ лъугьунел руго цояздаса цоял кIодо гьаризе, цояв хIакъир гьавизе, жинца пуланаб тухумалъулгун ригьин гьабуларин абизе, гьел гIодорегIанал ругин, дун цIакъав вугин чIухIдаризе. Гьединго Аллагьас нилъ цо нухалъ ахIун тун гьечIо вацлъиялде, цолъиялде, цоцазул хIукъукъал цIуниялде. Гьес къойилго гьелде нилъ рачунеб гIамал гьабизе тIамулел руго. Пикру гьабе къойил ралел каказул. Паризаяб как базе бусурманчи вачIуна мажгиталде, цо имамасда нахъвилълъун, цо мухъилъ ритIунчIун, хIатта гьев аскIов вугев чигун хьибилги цун вахъун чIун вукIуна, как бан бахъидал цоцаздехунги руссун салам кьола, кверал росула, гьелдалъун гьез лъазабула дидаса дуе зарал гьечIин. Гьадин, щибаб къойил хьибил цун вугев чиясда кIолищ вагъизе, кIолищ гьев хIакъир гьавизе, кIолищ гьев какизе? КIоларо, гьелъ руго нилъ мажгиталде ахIулел. Гьаб буго мажгиталда балеб жамагIат-какалъул мурадги. Гьелде тIадеги, рузманкъоялъ данделъула шагьаралда ругелщинал бусурбаби, гьелдалъунги гIадамал цоцазда лъала ва гьоркьоб рокьи-хинлъи тIибитIула.\nГьанже рачIаха пикру гьабизин мажгиталде хьвадуларел гIадамазул. Чанги чи вукIуна мажгиталде хьвадуларев. Гьез рокъоб бангIаги как бачIого толаро. Амма гьедин бараб какалъги инсанияталда гьоркьоб рокьи-хинлъи лъугьинабула. БецIаб сардилъ, щивго аскIовги гьечIого, жиндирго рокъоб бусурбанчияс как балеб мехалъ, гьес лъазабула жив жамагIатгун цадахъ вукIин. Гьес какилъ абула "Ияяка нагIбуду ва ияяка настагIин", ай Дуе буго Аллагь нижеца лагълъи гьабулеб ва Дудасан буго нижеца кумек тIалаб гьабулебин абун. Пикру гьабе, жинцаго как балеб бугониги гьев кIалъалев вуго "Ниж" абун гIемерлъул формаялда. Кумекги гьес цохIо жиндиего гьарун толеб гьечIо, дунялалда ругелщинал бусурбабазе гьарулеб буго. Цинги дугIа гьабулаго алхIамалъулъ бусурбанчияс абула "Игьдина", Дуца ниж битIараб нухде тIоритIе, Аллагь, абун. Гьеб буго АлхIамалъулъ бугеб къагIида, гьединго буго АттахIиятуялъулъги. Живго вукIа, жамагIатгун вукIа АттахIияту цIалулевщинав чияс Аллагьасда гьарула "нижеда киназдаго салам лъейгиян". Гьанже бачIунеб буго суал: дуца пикруго гьабулеб бугищ гьел рагIабазул? Щибаб къойил гIицIго ратибаталги паризаял какалги раялда жанир дуца диналъул вацасе 35 нухалъ гьабула дугIа, гьев битIараб нухде ккезавеян, 18 нухалъ гьарула гьесие салам, ай сахлъи, цинги какдаса ватIалъидал, салам кьун бахъиндал байбихьула гьевго вац какизе, гьабула гьесдехун тушманлъи, гIодизарула рукъалъул агьлу, ятимасухъа бахъула боцIи. Бусурбаби цолъиялде ахIиялъе Аллагьас тIадгьабун буго рамазан моцIалъ кIалкквезе, вакъарасул хIал бичIчIизе, гьесулгун гьоркьоблъи гьабизе. Миллионал нахъа ругев бечедав чиясги гьеб моцIалъ кIалдиб лукъма лъоларо, хIакимчиясги лъим гьекъоларо, мискинав, язихъав чиги гьеб моцIалъ кваналаро. ТIубараб къоялъ бечедав чи вакъидал гьесул ракI тIеренлъула, ракIалде щола вакъарасул хIал. Кици буго гIорцIарасда вакъарасул хIал лъаларин абураб. Исламалъин абуни гIорцIаравги вакъизавулев вуго, хIатта вакъун хадуб кIалбиччалагоги гьев чохьодаса инегIан кваназе виччачIого таравихIал разе ахIула. Цинги гъобго мухъилъ гъосда ватула мискинав диналъул вац, гьесул кверги босун гьабула гьесие садакъа. Гьединабго мурад буго закагIатгун хIежалъулги. Дунялалда ругелщинал бусурбаби ракIарараб бакIалда киназго ретIуна цо ретIел. Гьез тIад жемула гIицIго ххамил кIиго кесек. Гьанибги бичIчIизабулеб буго щивасда мун тIолалго бусурбабазул вац вукIин.\nАбизе бегьула бусурбабазда гьоркьоб гурищ питна бугеб, гьел гурищ рагъулел ругелин. Гьезда нилъеца абила ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда абураб гIадин (магIна): "ГIадамаздасан руго жидер кIалаз абулел - нижеца Аллагьасдаги ахир къиямасеб къоялдаги иман лъунаян, амма гьез иман лъун гьечIо. Гьез махсароде кколел руго Аллагьги муъминзабиги, амма гьеб гьедин гьечIо, гьез жидедаго лъачIого жалго жидецаго махсароде кколел руго" (Бакъарат, 142).\nЧанха ругел бусурбабазул мухъилъ чIолел мунапикъзаби, чан ругел бусурбабазда цадахъ кваначIого рамазан моцIалъ къоял тIоритIулел кIигьумерчагIи. Гьелъ Аллагьас хIакъикъиял бусурмабазе сипат гьабун абун буго (магIна): "Муъминзаби вацал руго", - ян (Ал-хIужурат, 10). Дуца тIолалго бусурбаби дур вацаллъун рикIкIинчIони, гьединго гьезги мун жидерго вацлъун рикIкIинчIони, камилав муъминчи вукIиналда хьулго лъоге.\nАвтор: ХIабиб ГIисаев\nВагIзаКъисаАхираталде сапарМунагьазул "эбел"ЛъикIал гIамалал рухIулел квешал унтаби


Океаналъул гьулчи ва гьабил сас\nДунялалъул тIолалго пачалихъазда гьарулел нигIматал ратула нилъер тукабаздаги базараздаги. Амма нилъер гьаниса къватIибе щиб ва кибе унеб? Гьеб суалалъул цо бутIа мухIканго лъала Дагъистана-лъул экспортеразул ассоциациялъул нухмалъулев, Шамил района-лъул ГIуриб росулъа ХIамзатов Арслан-ГIалида. Гьесулгун буго нижер жакъасеб гара-чIвариги.\n- Арслан-ГIали, ассоциациялъул аслияб хIалтIи щиб, щал гьелда гьоркьоре унел?\n- Дагъистаналда гIезегIан руго тIадегIанаб даражаялъул, лъикIаб тIалаб бугеб къайи къватIибе биччалел, гьеб къватIисел пачалихъазде битIулел предприятиялгун предпринимателал. Цогидалго гIадин, гьелги дандчIвала батIи-батIияб тайпаялъул масъалабигун. Гьел дандрай, масъалаби тIураялъе нухал ралагьи мурадалда, гъоркьиса ноябралда нижеца гIуцIана рехсараб ассоциацияги. Гьелъул аслияб хIалтIи ккола къватIисел пачалихъазде къайи-цIа, гIезарурал нигIматал ричулезе (экспортерал) кумек гьаби ва гьединал ресал ругел, амма жеги гьеб рахъалъ хIалбихьи гьечIезе квербакъи, малъа-хъвай гьаби. ГьабсагIаталда гьелда гьоркьове уна 50-60 экспортер, амма нижергун бухьеналда вуго 100-гIанасев чи. Ва гьеб свери гIатIилъулебги буго.\nНилъехъа къватIибе унеб къайиялда гьоркьоб цIикIкIараб бакI ккола Тюбеялда бугеб цIер гьабулеб заводалъул продукциялъ. Гьеб бичула гIемерал пачалихъазе, Доминикана Республикаялде гIунтIун.\nГьелда хадур руго росдал магIишаталъул ва рацIцIадал, химия гьоркьор гьечIел, кванил нигIматал. Мисалалъе, нилъер гIиял гьан уна Ираналде, ГIарабазул Цолъарал Эмиратазде, СагIудиязул Къираллъиялде, Италиялде. ТIалаб буго урбаялъул, тIабигIиял лъиназул ва соказул.\nНилъер гьанир руго теплицаби раялъул ва хIалтIизариялъул цIакъго церетIурал технологиял ругел компаниял. Байбихьудаса лъугIизегIанги ран, гьез гьел хIалтIизе риччала гIемерал пачалихъазда – Узбекистаналда, гIарабазул улкабазда.\nТеплицабазда тIад кколеб, цIакъго тIадегIанаб даражаялъул пленка битIула Азербайжаналде, Мексикаялде, Испаниялде.\n- Гьеб хIалтIулъ пачалихъалъул идарабазул рахъалдасан кумекго щолищ?\n- Ниж руго лъидаго рачIел эркенал предпринимателал. ХIакъаб жо, нижеца пайда босула, хIалтIизарула предпринимателазе кумекалъе ругел федералиял ва республикаялъул\nбатIи-батIиял программабаздаса. Гьеб рахъалъ хIакъикъияб, лъалеб кумек, хасго ахираб заманалда буго предпринимательствоялъул ва инвестициязул агентствоялда цебе бугеб РЭЦалъул (Россиялъул экспорталъулаб центр).\nЭкономикаялъул ва Промышленносталъул, гун дармил министерствабаздаги руго кумекалъе ратулел хIалтIухъаби. Амма, аслияб куцалда, пачалихъалъул идарабазул ра-хъалдасан гьабин абизе гIураб кумек щолин абизе рес гьечIо. Гьезда предпринимателазул ахIи рагIуларо, гьезухъ гIенеккуларо. БатIи-батIиял данделъабазда нижеца масъалаби загьир гьаридал, «уйилан» абула ва гьелдалъун ишги къокълъула.\n- Мисалалъе, пуланав предпринимателасе бокьани жидерго продукция къватIисел пачалихъазде битIизе, гьес сундасан байбихьизе кколеб?\n- Пачалихъазул гьоркьоблъиялъул, таможниялъул ва цогидалги суалаз захIмалъизабуларищ хIалтIи?\n- Добаса гьанибе къайи-цIа баччулаго (импорт) камуларо суалал. Гьаниса добе баччулаго гьел гIемер гьечIо. Цого-цо масъала буго НДС тIад буссинаби (мисалалъе, дуца къватIисел пачалихъазе бичун батани 100 гъурщил багьаяб къайи, тIадаб буго дуе 20 гъурущ тIад буссинабизе). Гьеб суалалъулъ камуларо налогазул идарабаз гьарулел квекIенал.\n- Бокьараб багьанаги бачун, къватIибе битIараб къайиялъухъ гIарац кьеларин чIани доба гьеб босарав бизнесчи, щиб гьабизе кколеб ва кIолеб?\n- Гьеб заманалда хIалтIизе байбихьула пачалихъазул гьоркьорлъабазул тIадеросиял. Буго «Венская конвенция», руго пачалихъазда гьоркьосел къотIи-къаял. Гьезул тIалабазда ва бизнесчагIазда гьоркьор хъварал контрактазда ре-\nкъон, пачалихъалъул идарабаз бизнесчи тIамула тIадеросиял тIуразаризе. Гьеб хIалалда, киналго юридикиял къануналги цIунун, рекъезарула масъалаби.\n- ГIемер бицунел санкцияз, «гьаваялде» багьа бахараб долларгун евроялъ кинаб асар гьабулеб экспорталъе?\n- Сундулго буго кIиго рахъ – захIмалъиялда цадахъ камуларо бигьалъиги. Санкциязги нилъ тIамула нилъерго производствоялда тIад хIалтIизе, цIиял къагIидаби, церетIурал технологиял ургъизе. Доллар эхеде бахараб гьаб заманги буго экспортеразе цIакъго санагIатаб мех – дол пачалихъазда нилъер къайи-цIа босулезе гьеб чIола гIемерго рекъараб багьаялде. Гьедин бугебгIан заманалда нилъеда тIадаб буго лъугьун бугеб хIалалдаса пайда босизе, жигараб куцалда гьеб хIалтIуда гьоркьоре лъугьине.\n- Кинаб къимат дуца кьолеб араб лъагIалида жаниб нужер ассоциациялъ гьабураб хIалтIуе ва хадубккун щиб гьабизе ракIалда бугеб?\n- Къокъабго заманалда жаниб нижеда кIвана гIезегIан кIудияб хIалтIи гьабизе. Щвана таманал пачалихъазде (Иран, Азербайжан, Казахстан ва гь. ц), гьаруна гIемерал къотIи-къаял. Амма гьабизесеб жеги цIикIкIун буго.\nГIагараб заманалда ниж ине руго СШАялде, гьелъие цебеккунго къабул гьабураб къотIи-къайги буго. Дора ниж дандчIвазе балагьун чIарал гIадамалги руго.\nДагьаб цебе нижеца добе битIана Гъизилюрталда бугеб «Дагдизайн» компаниялъ магIарухъа ганчIил гьабураб 6 гьобо, хадубккун жеги 10-ялъе заказги буго. Сапар гьабизе буго Испаниялде. Гьезулги гъира буго теплицабазда хурхарал нилъер технологияздехун. Нилъ кутакалда церетIезе ккола, гье-лъие гьабсагIаталда руго киналго шартIалги. Мисалалъе, кибго лъала Италиялъул ретIел-хьит, мебель. Гьебго даражаялде рахине нилъее камураб жо щиб бугеб? Щибго гьечIо. Лъалареб лъазабун, кIолареб кIвезабун, нилъедаго тIад хIалтIун нилъги рахине ккола борхалъиялде.\nПрочитано 246 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 16 ноября 2020 15:18\nДругие материалы в этой категории: « Дагъистан – хIалтIи гьечIезул рахъалъ лъабабилеб бакIалда\t"Шагьаралда рукъ гьечIони, цониги банкалъ кьолеб гьечIо кредит" »


Ккун вуго Россиялъул авиалайнер кьвагьизабиялъул щаклъи бугев ункъго чи\nМисралъул талъиялъ ккун вуго Россиялъул Airbus А321 кьвагьизабиялде хурхен букIиналъул щаклъи бугев 4 чи. Гьелъул хIакъалъулъ Metrojet абураб Россиялъул авиакомпаниялда базабун, лъазабулеб буго Reuters агентлъиялъ. Агентлъиялъул баяназда рекъон, гьел кколел рагIула EgyptAir компаниялъул механик, кIиго полициялъулав ва багаж баччIулев чи.\nАгентлъиялъе информация кьураб цогидаб рахъалъ лъазабун буго, аэропланалда мина лъеялъул щаклъи бугин «Исламия пачалихъ» абураб Россиялдаги цогидал пачалихъаздаги гьукъараб экстремистияб гIуцIиялда гъорлъ жиндир вацгIал вугев EgyptAir компаниялъул механикасдайин.\nМисралъул официалияб нухмалъиялъ гьанжеги кинал гIаги лъазабиял гьарулел гьечIо.\nШарм аль-Шейх шагьаралдаса Санкт-Петербургалде унеб Россиялъул авиалайнер бортана Синаялъул бащдабчIинкIияллъиялда 31 октябралда. Хвана 224 пассажир. Гьел аслияб къагIидаялда рукIана Россиялъул гражданал.


Аллагьас мух1амад с.в т г1 миг1ражалда ах1и мавлид\nМух1амад Ах1мадовасул творчествоялъулгун лъай -хъвай гьабигьесул поэзиялъул гъасде щвей,куч1дул рик1к1и, гьезул анализ гьабизе к1вей. Нилъер дагъистаналда руго г1емер бат1и-бат1иял миллатал, гьезул г1емер ц1ар раг1арал хъвадарухъаби. Мух1амад Ах1мадов кколалъимал хъвадарухъаншаг1ир, хъвадарухъабазул союзалъуо председатель. Гьес 13 ноябралда т1убана сон. Гьенире рач1ана г1емер бат1и-бат1иял ц1ар раг1рал хъвадарухъаби, поэтал. Жакъа дие гьул творчество бицине бокьун буго Расул Х1амзатовасгьесул творчествоялъул х1акъалъулъ гьабулеб каламалда. Расул Х1амзатовас гьесие хъварал раг1абаздасан.\nСКАЧАТЬ АЛЛАГЬАС МУХ1АМАД С.В Т Г1 МИГ1РАЖАЛДА АХ1И МАВЛИД\nБищунго диналъе х1инкъи бугел соназ г1елму ц1унарал, щиб кканиги гьелъие хилиплъич1ел г1алимзаби къо банаг1аг1ан дагьлъулел руго. Гьале 11 октябралда къадаралде щвана Дагъистаналда ва Россиялъул бусурбабазда гьоркьов машгьурав г1алим, муг1алим, жамг1ияв х1аракатчи Гумбет районалъул Г1аркьухъа Дарбишев Мух1амад-х1ажи. Абав г1умур гьабун Хасавюрталда ч1ана ва жиндаго лъалебщинаб г1елму, рокъоре рачун, балъго лъимал ц1ализаризе лъугьана.\nКиг1ан г1емер КГБ-ялъ хадуб хъаравуллъи ккуниги, жасусал рит1ун т1ад тезаризе лъугьаниги Аллагьасул х1икматалъ гьесие зарал гьабизе к1веч1о. Гьесухъ ц1алана гьабсаг1атги Дагъистаналда Ислам т1ибит1забиялъе х1алт1улел киналго г1адин г1алимзаби.\nБерзул канлъийилан каранде къарал, Каранда рак1 гьеч1ел лъугьана лъимал Каранзул бух1иги ах1и гьабурал, Гьабилъун рортана эбел-инсуде.\nКидаго гьей нухт1а ялагьун ч1ола. Къуна дун Мух1амад, къарнудал рагъда. Киданиги дида ричIчIизе гьечIо. ГIарцул хомор Аварская песняСеребряный волк. Г1емерал куч1дул руго Ах1ич1ого х1т1арал Киналго ах1аразухъЦо х1ухьелцин кьоларел. Гьел, нилъер магIарул мацIалъ кинигин. Гьав нилъер Хмамзатил Расул вугилан. Гьез бицунеб буго ах, хур, хералъул, Исана букIинеб магIишаталъул. Дунялалда бищун гьаб нилъер улка! Ахират лъикIаб кьун батаги гьесие.\nМацI билизе тани, билула миллат Гьеб мацIалъ панаяб кечI ахIулаго.\nАмма дица дирго рахъалъ абила: Гьелда гьоркьове т1оцеве ах1ана Абавги. Мух1амад Х1амзаев Гьабиларищ сапар Истанбулалде Стих на аварском.\nСКАЧАТЬ АЛЛАГЬАС МУХ1АМАД С.В Т Г1 МИГ1РАЖАЛДА АХ1И МАВЛИД БЕСПЛАТНО\nГагарин вахъана гьабсаг1аалът дир. Кинидахъ кеч1 Берал къанщаралго, рак1алде щвана. Исрапилова Заграбика Раджабдибировна Трогательный стих об Отце На аварском языке.\nГ1умрудул къимат лъарав, къварилъиялъ к1век1арав, Къуркьулареб рак1алъулрек1араб хвалчен г1адав! Къокъго абуни, дин биччараб мехалда загьирлъун рач1ана Дагъистаналда Х1уригат бахъилелде бук1араб г1елму нахъе ц1унарал г1алимзаби. Г1емерал соназ Шамхалов вук1ана Дагъистаналъул Журналистазул союзалъул председательлъун, Мах1ачхъала шагьаралъул ва районалъул исполкомазул членлъун, партиялъул Мах1ачхъала шагьаралъул комитеталъул членлъун.\nГьел, нилъер магIарул мацIалъ кинигин.\nАЛЛАГЬАС МУХ1АМАД С.В Т Г1 МИГ1РАЖАЛДА АХ1И МАВЛИД СКАЧАТЬ\nТ1инч1аб най боржуна т1огьода сверун, Т1адго рещти1инч1ого т1ад буссун уна. Гьай талих1 бугев чи, талих1 бугеб хвел, Духъ ц1акъ г1ададаго г1одула эбел. Шаг1ирас т1бана сон ,рач1аха жакъа шаг1ирасда юбилейги баркулаго, гьаризе жан-жигарги,рорхатал, т1адег1анал шиг1риял т1огьал мут1иг1 гьаризе къуватги.\nСправка о расширенном поиске. Щай гьаб ракьалда т1ад гьоркьохъеб г1умру, Анкьнусго соналъул бук1унеб гьеч1еб, Гьоркьоса цониги къо бахъич1ого, Эел- Ват1аналъе хъулухъ гьабизе? Система работы с высокомотивированными и одаренными учащимися по\n3 thoughts on “Аллагьас мух1амад с.в т г1 миг1ражалда ах1и мавлид”\n25.03.2019 в 06:58\nGangstar rio:chy of saints\nМускул энд фитнес 2001 3\nДмитрий подоксенов книги\nДонцов д электронная почта e-mail начали\nАриадна к записи Аллагьас мух1амад с.в т г1 миг1ражалда ах1и мавлид


Газаялда чlван вуго Израилалъул 13 ва Палестиналъул 87 чи\nГаза, 21 июль 2014\nГаза секторалда гьатIан къоялда израилалъул аскариязда ва ХIАМАСалда гьоркьор рукIарал рагъазда хун вуго Израилалъул 13 солдат. Гьедин лъазабулеб буго Израилалъул улка цIуниялъул министрелъиялъ. Кинабниги гьеб рагъулаб операция байбихьаралдаса Израилалъул хун вуго 18 солдат.\nПалестиналъулазул гьатIан къоялда Газа секторалда чIван вуго 87 чи. Регионалда рагъулаб операция унеб бугелдаса кинабниги хун вуго 425 чи, лъукъун вуго кIиазаргогIан. Гьедин лъазабулеб буго Палестиналъул нухмалъиялъ.\nГьатIан къоялда БагIараб Хъанч идараялъул инициативалда рекъон, гьеб регионалда лъазабун букIараб заманалъулаб гуманитарияб рекъелги хвезабун буго. БагIараб Хъанчалъе къваригIун букIана гьениса лъукъаралги хваралги нахъе росизе.\nХIАМАСалъ жидер территориялде ракетаби кьвагьиялъе жаваб хIисабалда 8 июлалда Израилалъ байбихьун буго Газа секторалда рагъулаб операция. Ракьалда тIад операция байбихьилалде Израилалъ 10 къоялъ авиакьабиял щвезарулел рукIана палестиналъул яргъидгIуцIаразул позициязда, амма Газаялдаса гьарулел ракетазул кьабиял лъугIун гьечIо.


Гьалмагъасул хIакъалъулъ пикраби\n11 январалда къадаралде щвана Россиялъулги Дагъистаналъулги пачалихъияв\nва политикияв хIаракатчи МухIамад Юсупов\nГIакъилав ва цIодорав политик\nМухIамад Юсупов хванилан хабар бачIиндал, социалиял гьиназдасан гьесул хIакъалъулъ пикраби загьир гьаруна гьесда цадахъ хIалтIаралги инсан хIисабалда гьев лъалев вукIаралги дагъистанияз.\nДагъистаналъул тIоцевесев президент МухIу ГIалиевас абуна, МухIамад Юсупов вукIанин бищун лъикIал нухмалъулезул цоявлъун ва ракIалдещвезабуна гьевгун цадахъ хIалтIараб заман: «Дида лъикI лъалааан Юсупил МухIамад, гIемерал соназ цадахъ хIалтIана ниж. Советияб заманалдаги гьелдаса хадусел соназдаги рукIарал нухмалъулезда гьоркьов МухIамад вукIана бищунго лъай бугев инсан. Гьесда цIакъ лъикI лъалаан экономика. Статистикаялъул бичIчIи букIана гьесул камилаб – бокьараб суалалъе жаваб батулаан. ЛъикIав нухмалъулевги вукIана гьев – гIадамазе ракIрагьарав, чорхолъ гIаданлъи бессарав, киналго рахъазул халгьабун гурони, хIукмуги гьабулароан. Киданиги рагIичIо дида гьев лъиданиги ццин бахъун кIалъалев. Жиндихъе къваригIелалъ вачIарав чиясухъ кIваркьун гIенеккулаан, мухIканго ваккулаан масъалаялда гъорлъе. Инсан хIакъир гьавулеб, напсалда хъинтIулеб рагIи абулароан. Цониги чиясда кьварун кIалъазе ккани, гьев чи ахIулаан жиндихъего ва цогидазда рагIиларедухъ гьабулаан гьесулгун накъит. Веццизе ккараб хIужа бугониги, гьеб киназдаго рагIиледухъ, гIемер чи вугеб бакIалда баян гьабулаан. Гьеб букIана Юсуповасул хIалтIул къагIида.\nХалкъалъул мурад тIубалаан тIоцебесеб иргаялда. Жиндирго яги хъизан-тухумалъул къваригIелал толаан ахирисеб бакIалда. Гьев вукIана унго-унгояв нухмалъулев, халкъалъул цевехъан. Гьединавлъун хутIана гьев халкъалъул ракIазулъги».\nКъадру тIадегIанав дагъистанияв\nДагъистаналъул бетIерлъун вукIарав Рамазан ГIабдулатIипов: «Республикаялъул къадру тIадегIанал политиказда гьоркьоб цIар рехсезе мустахIикъав чи вукIана МухIамад Юсупов. ВацIцIадав ва гIадилав инсан вукIиналъ, кин ва щиб кколебали бичIчIулареб заманалда гьес инкар гьабуна Дагъистаналъул нухмалъулевлъун вукIине. Гьев нухмалъиялда хутIаравани, цIунизе бажарилаан дагъистаниязе хасиятаб культураги, рухIияб чIаголъиги, гIаданлъигун яхI-намусги. Дол захIматал соназда нилъ махIрумлъана гIемераб лъикIаб гIамалалдаса, амма, Дагъистаналъул тарихалдаги, культураялдаги, политикаялдаги МухIамад Юсупов гIадинал гIадамал рукIиналъ, нилъее квербакъизе буго лъикIабщинаб цIигьабизе. Республикаялдасаги ун, РФялъул экономикаялъул министрасул заместительлъун МухIамад хIалтIулеб мехалда, ниж гIемер дандчIвалаан. ЛъикIаб гьудуллъи букIана нижер хъизамазул. Гьесул йикIана гьайбатай лъади Амантула. Хъизан-лъималгун цадахъ дун чанцIулго ун вукIана Грециялдеги, гьев РФялъул дармил вакиллъун вугеб заманалда. 60 сон барав гьес, лъагIалида жаниб лъазабун букIана ингилис мацI. МухIамад вукIана ракI цIодорав, къвакIарав чи. Чанго гара-чIвари гьабуна дица гьесулгун. Гьев хведалги, дица лъималазда абуна, вукъизе кколин гIагараб Сугъралъ росулъ.\nЮсупил МухIамад вукIана къимат тIокIав дагъистаниявги цIакъав инсанги. Дагъистаналъул халкъалъеги политиказеги мисаллъун букIине ккола гьесул гIумру».\nАна, хадур гIодулел ракIалги тун\nЦIумада районалъул больницаялда хIалтIулеб мехалда, МухIамад Юсуповасулгун лъай-хъвай кканилан бицана хирург, травматолог-ортопед, Россиялъул халкъазул гьудуллъиялъул университеталъул доцент, «Бесдалал гьечIеб Дагъистан» жамгIияб хIаракаталъул соучредитель МухIамад ГIабдулхабировас: «Гьев вукIана хIеренав, хIалимав инсан, гьесда аскIоре ине бокьулаан гIадамазе. Москваялда Культураялъул центр рагьун хадуб, дун ана гьесухъе ва нижер накъиталдаса хадуб дида бичIчIана гьев гIакъилав, лъай гIатIидав, инсанасухъ гIенеккизеги гьев вичIчIизеги гьунар бугев чи вукIин.\nМухIамад вукIана нилъ жиндаса чIухIизе мустахIикъав республикаялъул нухмалъулевлъун. Гьесухъа бажарана цIар бацIцIадго цIунизе.\nГьесул лъади Амантулаги юкъун йиго Москваялъул бусурбабазул хабалалъ. Гьенив живгоги парахат гьавеян васигат гьабун батизе ккола МухIамадица. АскIобго буго машгьурав кьурдухъан МахIмуд Эсамбаевасул хобги.\nДие бокьун букIана гьесулгун гара-чIвари гьабизе. ЧанцIулго ракIалдещвезабуна дица гьесда гьелъул хIакъалъулъ. МухIамадица абуна, жинца тIехь хъвалеб бугин ва гьеб лъугIарабго, интервьюги кьелин, дие тIехьги сайгъат гьабилин. Ахираб заманалда гьев унтун вукIиналда бан, тIехь хъван бахъинчIо гьесухъа».\nУлкаялъе хIажатаб ишалда\n1983-1990 соназда МухIамад Юсуповасда цадахъ партиялъулгун магIишатиял идарабазда хIалтIарав РФялъул ЖамгIияб Палатаялъул член Айгум МухIамадовас ракIалдещвезабулеб буго: «Нижер бухьен хвечIо МухIамадил ахирисел къоязде щвезегIанги. Цо нухалда, ЦIияб Лак районалъул райкомалъул нухмалъулевлъун дун хIалтIулеб заманалда, Дагъистаналъул обкомалъул бюроялда цебелъун букIана «Миллатазда гьоркьосеб тарбиякьеялъул хIалтIи ЦIияб Лак районалда хашго гIуцIиялъул хIакъалъулъ» абураб суал. 1983-1984 соназда рехсараб район рикIкIунаан, миллатазда гьоркьосеб бухьеназул рахъалъ захIматаб масъала цебечIараб бакIлъун. Обкомалъул цо-цо хIакимзабазеги бокьун букIун батизе бегьула, дир пикруялда, росдал магIишаталъул министрасул заместительлъун вукIарав чиясда масъалабазул гIомогоро гIадаб районалъе нухмалъизе тIадкъай, ай диде божилъи гьаби, мекъаб ишлъун кканилан бичIчIизабизе. Дица хIаракат бахъулеб букIана, мадугьалихъ ругел Чачан-Ингуш Республикаялъул районазулгун бухьенал щулалъизаризе. Бюроялда суал гьедин лъей дида захIмалъунги букIана. Дица гIумру гьабулеб букIана райкомалъул кабинеталдаго – рукъ ккун букIинчIо.\nОбкомалде щведал, дун цин ана кIиабилев секретарь Виктор Коробейниковасухъе. Гьевгун цадахъ вилълъана МухIамад Юсуповасухъе. Гьединаб суал бюроялда цебелъураб мехалда мадугьалзабаз нилъеде щибин абилебан гьикъана дица гьесда. МухIамадица абуна, суал хисизабизе бугин – бицине бугин ЦIияб Лак районалда халкъазда гьоркьосеб тарбиякьеялъул рахъалъ хIалбихьиялъул хIакъалъулъин. Гьелдаса хадуб гIемерлъана районалде рачIунел гьалбал: цогидал районазул секретарал, инспекторал, КПССалъул ЦКялъул инструкторал; лъикIаб рахъалдехун хисана районалъул хIалги: лъагIалил болжалалда газ бачана районалъул росабалъе (доб заманалда газ бачун букIинчIо цониги районалде). МухIамад Юсуповас дие кьуна «ХIурматалъул гIаламат» абураб орденги. БукIана цоги лъугьа-бахъин, Юсуповас дир рахъккураб. Чачанал-гIавухъал ун руго гьесухъе гIарзалъ: жидер миллаталъул гIадамал толел гьечIин районалъул жавабиял хъулухъаздаян, школазда учительзаби-чачанал дагь ругин, больницабазда – тохтурзаби дагь ругин абун. Юсуповас гьезие гьадинаб жаваб кьун буго: «Гьес идеологиялъул секретарьлъун тун йиго чачанай – бажари-гьунар бугей чIужугIадан. Гьелъул хIаракаталдалъун районалъул гIадамазе рес щвана Россиялъул БахIарчи Руслан Аушевгун дандчIвазе, гIуцIула гьелъ районалъул гIолилазулгун батIи-батIиял тадбиралги. Гьеб гIоларищ нужее? Яги нужеда гьес абунищ, Гъиргъизиялдасаги Казахстаналдасаги тIадруссараб мехалда рукIаралго росабалъе айилан, нуж чIарал бакIаздаса хъамулел гьечIогури гьес?»- илан. РекIелъ ццин-жахIда гьечIого тIадруссана гIавухъал рокъоре.\nМухIамад Юсупов вукIана ишалъулав чи. 1988 соналда гьес дида тIадкъана, Москваялдеги ун, консервазул промышленносталъе хIажатаб 15-20 цех балагьеян. ЦIакъ кIудияб кIваркьолаан республикаялда консервабазул магIишат гIуцIиялъеги мугIрузул гIоразда электростанциял раялъеги. Гьарзаго чIана гьел соназда магIарухъ пихъил ахал. Гьесул бажариялдалъун мугIрузул районазда рагьана батIи-батIиял тIагIел-алатал данде гьарулел цехалги. Гьелдалъун аза-азар чиясе хIалтIиги щвана.\nНухмалъиялъул хъулухъалда тезе куцалаан МухIамадица бажаригун лъай цIикIкIарал гIолилал. Масала, гьедин куцана гьес КЭМЗалъул директорлъун хIалтIулев вукIарав ГIабдуразакъ Мирзабеков».\nДагъистаналъул вакиллъун Москваялда вукIарав Рамазан Мамедов: «МухIамад Юсуповасулъ букIана хIалтIизе гъира, иш бачине бажари, федералиял идарабазулгун накъиталъе гьунар. Кинаб хъулухъалда вугониги, гьев хутIана гIадатиявлъун. Гьес кIвахIтун, камил гьабулаан жиндирго лъай, къуркьулароан захIмалъабазе, масъала цебелъураб мехалда хIаракат гьабулаан гьеб тIубазабизе ва киданиги нахъе къалароан.\nРеспубликаялъул нухмалъулев хIисабалдаги гьев вукIана къадруяв политиклъун. Жакъа гIемер бицуна республикаялъул бетIерлъун гьадинав-додинав чи вукIине кколин абун. Гьеб бакIалда, дир пикруялда, вукIине ккола МухIамад Юсупов гIадинав чи.\nМоскваялда бугеб ДРялъул хIукуматалъул вакиллъун вукIаго, дида гIемер рагIана МухIамадил хIакъалъулъ бицунеб. Кидаго тIадчIей гьабулаан гьесул махщелчилъиялде, гIаданлъиялде, тIадегIанаб лъаялде, напс цIунизе бахъулеб хIаракаталде, гIадамазулъ вукIа-вахъине бажариялде. Кинаб масъала цебелъуниги, гьес цIадирабазда лъолаан киналго рахъал ва, ритIухълъиги цIунун, тIубалаан гьеб. Москваялда бугеб вакиллъиялъул киналго данделъабазде ахIулаан МухIамад. Гьесул рагIухъ гIенеккулаан, гьесул малъа-хъваял рукIана нижее къиматаб жавгьарлъун. Гьев вукIана нижее мисалияв дагъистаниявлъунги, Дагъистаналъул къадруяв нухмалъулевлъунги, адабалъе мустахIикъав ракьцоявлъунги.\nМухIамад Юсупов республикаялъул нухмалъиялда вугеб заманалда дир эмен хIалтIулев вукIана Дагъистаналъул росдал магIишаталъул министрлъун. Гьел рукIана гьудулзабилъун, гIемер щолаан цоцахъе. Инсуе кумек гьабулаан гьес, республикаялъе пайдаял ишал гIумруялде рахъинаризе квербакъулаан. Гьединлъидал, гьев гьитIинго лъалаан дида. КIиязулго гьудуллъиялъ бижизабуна дилъги МухIамадиде адаб. Нижер хъизамалъго хIурмат гьабулаан гьесул».\nГIадилав нухмалъулесул мисал\nЖамгIияв хIаракатчи, политолог Денга Халидовас ракIалдещвезаруна Горбачевасул цIигьабунгIуцIиялъул заман. «РакIалда буго, 1989 соналъул ахиралда, «Перестройка» абураб клубалъул хIаракатчигун цадахъ унаго, МахIачхъалаялъул аслияб майданалда дандчIвана доб заманалда хIукуматалъул председательлъун вукIарав МухIамадгIали МухIамадовги КПССалъул обкомалъул тIоцевесев секретарьлъун вукIарав МухIамад Юсуповги. Гьел байбихьана нижеда малъаризе: критика букIине кколила пайдаяблъун (гьелда дица дагIбаги баларо). Нахъисеб къоялъ ниж ракIарун рукIана обкомалъул минаялда – гьениб тIобитIулеб букIана шагьаралъул партактивалъулгун цадахъаб данделъи. Бицунеб букIана цIигьабунгIуцIиялъул къагIидабазулги нухазулги хIакъалъулъ. МухIамад Юсуповас гIакъилго къабул гьабун букIана, нухмалъиялда букIараб партиялде дандечIараблъун букIаниги, «Перестройка» абураб клубалъул хIаракат.\nГьев хIадурав вукIана демократазул тIоцересел кьералгун хIалтIизе. Доб заманалда РАНалъул Дагъистаналъул филиалалъул ИЯЛИялъул гIелмияв хIалтIухъанлъун вукIарав Уллубий Ражабовасдаги абун, Юсуповас дун ахIулев вукIана компартиялде лъугьине ва цадахъ хIалтIизе. Гьеб букIана гIемерал рахъаз лъикIаб ишлъун. Амма дица инкар гьабуна. КПССалда гъорлъе лъугьин дида бихьулаан ишцоязе хилиплъилъун, цадахъаб ишалъе хиянат гьабилъун. Гьединлъидал, дица МухIамадие баркала кьеянги абун, Уллубийида бичIчIизабуна, кватIичIого цо партиялъулаб къагIида биххизе букIинги компартиялъул къисматги кинаб букIине бугебали лъалареблъиги.\nМухIамад Юсупов хутIила мустахIикъав дагъистаниясулги гIадилав нухмалъулесулги мисаллъун», - ан бицана гьес.\nДругие материалы в этой категории: « Умавов Юсуп Джанбекович назначен министром промышленности и торговли РД\tВ Москве пройдет презентация антологии "Работайте, братья!» »


Гьал къоязда гIумруялъул 60 сон тIубалаан мунагьал чураяв журналист, хъвадарухъан, публицист Сабир НурмухIамадовас. Гьев къадаралде щвана ункъо соналъ цеве. Амма нахъе хутIана Сабирица хIадур гьарурал ва къватIире риччарал Дагъистаналъул КIудиял Энциклопедиязул (БЭД) ункъо том, «Дагъистаналъул киналго росаби, шагьарал ва поселокал» абураб тIехь, «Палестинаялъул маргьа – Интернет версия», «Намусалъул кодекс. ГIумар Эрцалов», Северияб Кавказалъул регионалияб жамгIиябгун политикияб «Кавказалъул гьумер» журналалъул 18 номер, «ХIакъикъат», «Дагъистаналъул гIолилал», «Вечерний Кизилюрт», «Новый век», «Дагъистаналъул панорама» газеталъул гьурмазда рахъарал гIемерал макъалаби.\nСабир гьавуна 1960 соналда Хунзахъ районалъул Харахьи росулъ, тарихалъул, гIурус мацIалъул ва адабияталъул учитель ГIахьалчIиса НурмухIамадов МухIамадил хъизамалда.\n1980 соналда С. НурмухIамадовас лъугIизабуна Дагъистаналъул политехникияб техникум, 1985 соналда - Одессаялъул М. В. Ломоносовасул цIаралда бугеб кванил промышленносталъул технологияб институт.\n1982 соналда Сабирица гIахьаллъи гьабуна Одесса шагьаралда тIобитIараб гIолохъанал хъвадарухъабазул данделъиялдаги. Гьениб машгьурал хъвадарухъабаз лъикIаб къиматги кьуна гIолохъанав авторасул асаразе.\n25 сон барав инженер-технолог С. НурмухIамадовас захIматалъулаб хIаракатчилъи байбихьана Харьков областалъул нах гьабулеб заводалда комсомолалъул комитеталъул секретарасул хъулухъалдаса. Гьенивго хIалтIана конструкторлъун ва производственниябгун техникияб отделалъул начальниклъун.\nДагъистаналде тIад вуссарав НурмухIамадов хIалтIана «Роспищепромавтоматика» ва «Минздравпроект» институтазда аслияв специалистлъун, отделалъул начальниклъун. Амма журналистикаялде ва хъвадарухъанасулаб махщалиде бугеб рокьиялъ Сабир вачIана хIалтIизе Гъизилюрт шагьаралъул типографиялъул ва телевидениялъул директорлъун, республикаялъул «ХIакъикъат», «Новое дело» газетазул мухбирлъун, «Дагъистаналъул гIолилал» газеталъул бетIерав редакторасул заместительлъун, «Вечерний Кизилюрт», «Новый век» ва «Дагъистаналъул панорама» басмабазул бетIерав редакторлъун.\n2007 соналдаса бахъараб гIумруялъул ахириял къоязде щвезегIан Сабир хIалтIана Северияб Кавказалъул регионалияб жамгIиябгун политикияб «Кавказалъул гьумер» журналалъул бетIерав редакторлъун. Гьел соназда журналист, публицист, хъвадарухъан С. НурмухIамадов гIемер щвана Северияб Кавказалъул киналго республикабазде, Ростовалде, Турциялда ругел мугьажиразухъе. Сириялде ва сапаралда вукIаго хъварал гIемерал макъалаби, очеркал рахъана «Кавказалъул гьумер» журналалда.\nДие гIумруялъулъ битIккана – дун анкьго соналъ хIалтIана «Кавказалъул гьумер» журналалъул бетIерав редакторасул заместительлъун, ай Сабирил нухмалъиялда гъоркь. Гьев вукIана лъай бугев, гьабулеб хIалтIи рагIа-ракьанде щун бичIчIулев редактор, махщел камилав журналист ва публицист.\nС. НурмухIамадовасе кьун букIана республикаялъулаб «Меседил цIум» абураб премия. 1999 соналда республикаялда ккарал рагъулал лъугьа- бахъинал газетазда, журналазда рихьизариялъе гIоло, гьесие кьуна ДРялъул Пачалихъияб Советалъул ХIурматалъул грамота.\nЖиндирго гьалмагъзабазда ва къаламцоязда цадахъ Сабирица къватIире риччарал Энциклопедиязда рахъун руго гIемерал гIадамазул хIакъалъулъ хъварал макъалаби. Гьелъул гьурмазда ратула учительзабиги, гIалимзабиги, бахIарчиял гIадамалги, цIар рагIарал спортсменалги, политикалги, жамгIиял хIаракатчагIиги, гIакъилал нухмалъулелги. Гьел тIахьазда бахъун буго Дагъистаналъул 1500 росу ва рехсон буго ункъазарго чиясул цIар.\nГIолеб гIелалъе, педагогазе, журналистазе, гIагараб ракьалъул тарих бокьулезе бечедаб ирс нахъе тана Сабир НурмухIамадовас.\nДругие материалы в этой категории: « Нилъер гIумруги шагIирасул гIакълабиги\tЛъагIилухъе сапар »\n23:26, 20 сентября 2021, 107\n15:52, 20 сентября 2021, 104\n15:30, 20 сентября 2021, 185\n13:05, 20 сентября 2021, 106


КIудияб ВатIанияб рагъда гIахьаллъарал алмахъазул Калининаул росулъ жакъа чIаго вуго ункъо чи. Гьел ккола Чичилбиев ИсхIакъ, Халимбегов Расул, Динаев Мухтар ва Мирзаханов Хайрудин.\nЛъимерлъудаго къо бихьичIо Хайрудинида. Гъачагъаз эменги чIван бесдаллъараб мехалда лъабго сон бараб лъимер вукIана гьев.\nГьитIинго байбихьана гьесул захIматалъулаб гIумру. Росулъ цIи гIуцIараб колхозалде хIалтIизе лъугьун байбихьана гьес жиндирго гIумруялъе жиндицаго кьучI лъезе. ХIалтIуе гIедерав ва цIодорав гIолилав хурул бригадирлъун тIамуна.\n1940 соналда Хайрудин БагIараб Армиялде тIадаб рагъулаб хъулухъ гьабизе ахIула. МацI лъангутIиялъги хъвазе-цIализе лъангутIиялъги байбихьуда захIмалъаби дандчIваниги вакIа-вахариялъги гьесие кумек гьабуна армиялъулаб гIумруялде ругьунлъизеги, рагъулаб иш лъазабизеги.\nХайрудиние рагъ бабйихьана Эстониялъул тахшагьар Таллинналда гIагарлъухъ. Мухъилав рагъухъан Мирзахановас тIубараб роценалда гьекъезе ккана вахIшияб рагъул кьогIаб лълъар.\nДун щвезе араб къоялъ Хайрудин рокъов живго ватана. Гьанже гьесул гIумруялъул 90 сон буго. Рагъда хIехьезе кканщиналъги ракълилаб гIумруялда гьабураб цIакъго гIемераб хIалтIиялъги гьанже гьесул черхалъул цIакъго тату хун буго дагьлъун буго беразул канлъи мукъсанлъун буго рекIел цIодорлъи.\nХабар-кIалалда рукIаго цохIо рагъда бихьанщинаб гIеларищан дица абидал, гьелъул бицун лъугIинарила, пайда гьечIилан квер хьвагIана Хайрудиница.\nВуцIцIун чIчIунги вукIун Хайрудиница цо рагъулаб лъугьа-бахъин ракIалде щвезабуна. Команжованиялъ жидеда цебе масъала лъунила немцазул кIудияб къуваталъ щулаго ккураб цо борхалъиялда кверщел гьабизе. Бабйихьула гьужумалъ ине. Гьеб рагъ Хайрудиница автоматалъул иргаги биччан, тушманасул офицер ва чанго солдат чIвала. Офицерасул чвантиниса документалги росула. Нилъераз борхалъиялда кверщел гьабула. Гьеб рагъулъ бихьизабураб гьунаралъе гIоло Хайрудин «За отвагу» медалалдалъун кIодо гьавула.\nЦIадулал нухаз гьев вачана жинда бащадаб цойги букIинчIеб Сталинградалъул рагъдеги. Цин рагъазда, цин госпиталазда ана гьесие тIолабго рагъ.\nАхирисеб рагъда захIматго хIетIе лъукъарав Хайрудин нахъеги госпиталалде ккола. ЗахIматабгун бигьаяб 11 ругъун черхалдагун, тIадвуссана гьев 1945 соналъул хаслихъе.\nРугънал сахлъаралго гьес гъуждул гурун гIагараб колхозалда хIалтIизе байбихьана. ХIалтIана маххул къебедлъун цIулал устарлъун, харухъанлъун бакIал ралевлъун. Гьабуна хъаравуллъиги.\nХайрудиница кидаго киридахъ росдал гIадамазе жинибер, харицел, лъен, кьохорохо, газа, нилъ гьари ва къачIай ругьунаб иш букIана. ЗахIмат буго гьесул меседилал квераз габунщинаб хIалтIул хIисаб гьабизе. Хайрудинил кIвахI гьечIеб ва ракIбацIцIадаб захIмат кIодо гьабуна гIемерал баркалабаздалъун, сайгъатаздалъун. Рагъул ва захIматалъул ветеран Хайрудин Мирзаханов ккола микьго орден-медалалъул бетIергьанчи.\nУзухъда гIемераб рухIиги бихьана гьесда. Хвана кIиго вац, лъади нагагьаб балагьалдалъун гIумруялдаса ватIалъана лъади ячун моцI бачIев вас. Гьеб кинабго гьес хIехьана бихьинчиго сабруялда.\nЛъималаз лъикIаб тIалаб-агъазги гьабун, моцIие 3400 гъурущ пенсиялъулги босунАллагьасе какалги ран, берцинаб херлъиялда вуго Хайрудин. ТIадегIанасе кидаго пикру гьабула гьес.\nЧияс киданиги гьересиги бицине бегьуларила, цо бугониги махщелги лъазе кколила чарагьечIеб жо бугила киназего гIаммаб гIурус мацI лъайгийилан рикIкIуна гьес.\nГ.»Чапар» от 13.05.2002г. №19


Аварский язык » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Облако тегов » Аварский язык\nСарат Мухумаева кечI "Киредай рачина гьал карачелаз"\nСарат МухIумаева "Киредай рачина гьал карачелаз" .ЦIалулеб буго авторалъ\nТубхIат Зургьалова "Дагъистан".\nТубхIат Зургьалова "Дагъистан". КечI рикIкIунеб буго авторалъ "Дагъистан, Дагъистан, дур тарихалъул тахида рукIараз тана дуниял. Амма кьуричIого буго АхIулгохI, аралъул нугIзаллъун даимал мугIрул..."\nРорчIами, лъимал. Нилъер жакъасеб дарс буго гIадатияб гуреб. Нилъеца бухьина сапар магIарде, гIалахалде гуреб, цо тамашаго берцинаб, гIажаибаб, балъголъабазул жиб цIураб улкаялде. Гьеб улкаялда цIарги буго «Каламалъул бутIаби». Гьеб улкаялда кверщел гьабулеб буго цо гIакъилав, гIакълу камилав, цIодорав ханас.


Макьасда курорт базе буго\nМакьасда балеб курорталъул проекталъул багьа бахана 200 млн евроялде. Экспертазул рагIабазда рекъон, Шималияб Кавказалда жеги букIинчIо гьединаб проект.\nКурорталда гъорлъе инехъин буго 60 номералъул къадаралда гьалбал рещтIунел рукъзалги, сах гьариялъул централги, ресторанги, бассейналги, цогидабги. Курорталъе архитектураялъул къагIида тIаса бищун буго Stratex абулеб Италиялдаса архитектураялъул бюроялъ. ТIабигIаталъе зарал кколареб куцалда базе бугила кинабго. Экологиялъул рахъалъ бацIцIадабин рикIкIунеб къайи-цIа хIалтIизабизе бугила гьениб объектал ралаго.\nГьелги разе рагIула Макьасдасан бихьулеб хьиндаллъиялдехун балагьун. Гьенир гъоркьа руго лъим речIчIулел бакIалги, ЦIелмес, ЛъагIилухъ, Харахьи, Гьамущи-Мущули росабиги, жибго Макьасда тIаде балагьун буго Сивухъ росуги. Унголъунги гIажаибго берцинаб тIабигIат буго.\nБакIалъул гIадамазул биценалда рекъон, Макьасда руго тIабигIиябги цогидабги кIваралъул бакIал. Масала, Сивухъан вачIун тIарикъаталъул шайих рещтIараб бакI. Гьенисан гьев, сахъадерилгун дандеги ккечIого, ЦIалкIитIе ун вуго воржун. Гьединго руго торф абулеб цIатариялъул кIуди-кIудиял гъатал. Кавказ квегъун хадуб, гIурусаз Хунзахъ хъала бала. Гьеб хинлъизабизе сверухълъиялда гъветI-рохьги букIинчIого, торф баччулеб букIуна хъаладухъе. Макьасде щварал чагIи тIоцере уна сахъадерил хан ПатагIалил ясал чвердолел рукIарал хIавузал рихьизеги. Хас гьабун Макьасде гьел чвердезе иналъе гIилла букIун буго гьениб лъелъ озон букIин.\nШамил ГIалиев, Хунзахъ музеялъул директор: «Макьасда букIана цIакъ гъваридаб хIорги, тIину гьечIеб хIорин абулаан гьелде. Мусудузул иццинги буго бакI. Гьел киналго руго ПатагIали ханасул рукIарал ракьал».\n«Сумма» компаниялъул баяназда рекъон, Макьасда курорт базе буго 20I7 соналде щвезегIан. Гьелда тIад арал харжалин абуни тIадруссинаризе бажарула I0 соналдасан. Щайин абуни, масала, цохIо сордо-къоялъ жанир чIаралъухъ гьалбадерица кьезе кколеб гIарцул къадар 300-400 доллар кколеб буго. Гьелда релълъун руго цогидал багьабиги. Сардал ран гуребги, гьениб гIарац гьабизе ракIалда буго спортивиялгун рекIелгъеялъул тадбирал тIоритIунги, гIадамал сах гьариялдалъунги.\nГьелдалъун гьеб кколеб бугинха гIицIго хIаталдаса ун бечедал чагIаз хIухьбахъулеб курортин абураб пикру загьир гьабулеб буго республикаялда гIадамаз. Масала, музеялъул директор Шамиль ГIалиевас гьадин бицунеб буго.\nШамиль ГIалиев: «Квачараб бакI буго доб, кидаго накIкIул цIунги букIуна. Риидалцин чи гIунараб бакIин абула гьелде. Торфал жал рукIиналъ, гьаваги гьедигIан бацIцIадаб гьечIо. Чанго соналъ цебе пионеразул лагерь гьабизехъин букIун, жибго тунги букIана, данде кколеб бакI гьечIилан. Гъоба гъоркьехун ЧIчIидатIа бакI гьечIищ, гьагъаб буго курорталъе санагIатаб бакI. Амма гIарац бугони, бокьараб жо гьабизе кIвезеги бегьилаха. Гьединго хIухьабахъизеги сордо-къоялда жаниб 400 доллар кьезе кколин хъвалеб буго. Гьеб кколаха 12 азарго гъурущ. Щив гьениве вачIунев? Бечедал чагIи рачIунел ратани, цоги-цогидал курортазде инарищ гьел? Жибго берцинаб бакIни буго доб, кинабго тIалъиги, гъоркьехун бугеб мухъги бихьулеб. Лъаларо, букIинеги бегьулаха гьелъул перспектива».\nГьелда тIадеги Макьасда курорталда хурхараб цоги масъалаги буго. Масала, гьанжеялдаса чанго соналъ цеве Хунзахъ мухъалъе нухмалъи гьабулев вукIарав ГIисаев МухIамадица «Матлас» абулеб бакIал ралеб компаниялъухъе 49 соналъ ижараялъе кьун бугин гьабсагIаталда курорт балеб бугеб ракьилан бицана ЭР-ялъе Сивухъа НурмухIамад МухIамадовас. Республикаялда гIемерисезда гьев лъала курорт баялда дандечIарав чи хIисабалда. Амма гьедин бакIал ралеб компаниялъухъе ракьал ижараялъ кьезе бегьулилан хъван гьечIила къануналда. ТIадежоялъе гьебги кьун бугила аукционги гьабичIого.\nНурмухIамад МухIамадов: «Гьеб курорт баялда нижер дагIба гьечIо. Базеги ккола, гьабизеги ккола, гурони нилъ кин церетIелел? Гьабеха къануналда рекъон. Амма хIукуматалъ гIадамазухъаги босун ракь кьола гIицIго хабзалазеги, ччугIа гIезабизе хIор гьабиялъеги, нухлуеги. Буго къанун экономикияб зонаялъулги, экономикаялъул хасаб зонаялдаги хурхараб. Гьелда рекъон гьабизе кколин бицун букIана дица гьев нижер мухъалъул бетIерасдаги. Гурони хIарамаб куцалда гъоб босизе гъол гIолохъабазги бегьилищха? ЦIакъго курорталда данде чIарал чагIи руго щаталги гIехьелги. Амма тIеренаб рокIкIадагIан гьезул ракьазда хъвараб бакI гьечIо гьениб. Рас хутIичIого хIалтIи буго сахъадерил ракьалда гьабулеб. Гьедин батани, ахIеха прокурорги, лъазе гьабеха нижеца сахъадерил ракь къануналда рекъон бахъулеб бугилан (ГIисаев дова вугеб мехалъ гьел ракьал Хунзахъ мухъалъул нахъраталил ракьал ругилан гьабун букIана хъвай-хъвагIай".\nMaкьасда. Этнографияб букIун\n16 августалда Хунзахъ мухъалде вачIун вукIана «Сумма» компаниялъул бетIергьан Зиявудин МухIамадовас лъазабуна жинца Макьасда курорт базе бугилан. Гьесда цадахъ вукIана республикаялъул бетIерги.\nЗиявудин МухIамадовасде щвелалде гьениб хасало хъещтIолеб бакI балеб бугилан лъазабун букIана гьесул вацгIал АхIмад Билаловасги. Амма Сочиялда Олимпиадаялъул объектал ралаго Россиялъул нухмалъиялъулгун дандеккунгутIиги лъугьун, Билаловас улка тана. Гьелдаса хадуб Макьасда курорт баялъул хабарги чIезе тун букIана.\nЗиявудин МухIамадовас Макьасда квер бана


Хунзахъ мухъалъул Макьасда абулеб бакIалда базе хIисабалде босун букIараб лыжабазда хъещтIолезе санагIатаб туристазулаб кластералдаса инкар гьабураб гIадинаб калам гьабуна Россиялъул хIукуматалъул вице-премьер Хлопонин Александрица. «Шималияб Кавказалда, ай Кавказалъул минералиял водыялъул рахъалда туризмалъулаб кластер цебетIезабиялъе бищун кIудияб квалкваллъун кколеб буго гьеб ишалъе нухмалъи гьабулеб цогояб гIуцIи гьечIолъиялъ. Щивас хIалтIи гьабулеб буго жиндаго берцин бихьухъе ва жинхъаго бажарараб хIалалда. Гьединлъидал, регион цебетIезабиялъе чара гьечIого хIажат буго цо гIуцIи», - ян абуна вице-премьерас Россиялъул Федерациялъул Федерациялъул Советалда цеве кIалъалаго.\nХлопонинил рагIабазда рекъон, курорталгун туризм цебетIезабиялъе аслияб куцалда кIвар кьезе ккараб лъабго рахъ рагIула. Гьелги кколел руго лыжабазда хъещтIеялъул иш роцIинабизе кколеб Архыз, Эльбрус ва Эльбрусалда цебеса гIебеде ругел бакIал. Гьединго, кIвар кьезе бугила Чачаналда туризм цебетIезабиялдеги.\n«Дагъистаналъул Макьасда бакIалда хурхун абуни, гьеб рахъалда гьарулел хIалтIаби чIезе теялъе хIукму гьабун буго. Макьасда абураб цIаралъул таржама гьабуни, гьелъул магIнаго ккола «гIазу гьечIеб, букIунареб бакI» абураб. Гьайгьай, гьениб туристазулаб кластер бай лъикIаб пикру букIана, амма гьеб буго цIакъго хираго чIезесеб проект. Щайгурелъул, цохIо нухазул инфраструктура рукIалиде ккезабиялъул мурадалда харж гьабизе ккезе буго 20 миллиард гъурущ», - ян лъазабуна Хлопонин Александрица.\nЩибха гьелъул магIна? Щай Макьасда гьарулел рукIарал хIалтIаби рехун толел ругел? Гьеб суалалъе жаваб кьолаго Дагъистаналъул хIукуматалда цебе бугеб туризмалъул идараялъул нухмалъулев ГIисаев МухIамадица бицана, гьеб кластер хасаб экономикияб зоналъун гьабизе кIвечIила, гьелъие аслияб гIиллаги кколила гьеб бакIалъул, ай ракьалъул хважаин пуланаб идара, яги пуланав чи кколин чIезабизе кIвечIолъи.\nГIисаев МухIамад: «Нилъерго магIарулазул гIадаллъиги бихьизабун, ракьул суал тIубазабизе кIвечIо доба. Лъабго соналда жаниб ракьул хважаинги чIезавун, гьениб хIалтIи байбихьизе бегьулин абураб божилъиялъулаб кагъат кьолеб гьечIонани, гьеб бакI хасаб экономикияб зонаялда гьоркьоса уна».\nДагъистаналъул хIукуматалда цебе бугеб туризмалъул идараялъул нухмалъулев ГIисаев МухIамадица бицухъе, «Макьасда» хасаб экономикияб зонаялда гьоркьоб букIиналдаса щибго пайда гьечIин абураб кагътида гъулбас гьабун рагIула. Гьеб кагътил магIнаги кколила Макьасда базе хIисабалде босун букIараб туризмалъулаб кластералъе ахир лъунин абураб. Амма ГIисаев МухIамад рази гьечIоан, гьеб бакIалда бугеб цIаралъул таржама гьабидал, гьелъул магIна «гIазу гьечIеб, букIунареб бакIин» кколин абиялда.\nГIисаев МухIамад: «Макьас абураб рагIи ккола гIахьвалазул мацIалдаса гIинтIи абураб. Гьеб рагIул таржама гьабизе лъаларев чи ватани, гьезие кумек гьабизе дун хIадурав вуго. Гьеб бакI букIун буго гIинтIидул рохьалъ бацараб. Риидалцин хIамаги хIамихъанги цIорон холеб бакIалда гIазу чIоларин абиялъул магIна бичIчIуларо».\nГIисаев МухIамадица бицухъе, гьеб бакI гIазу балареб ва гьеб гIодоб чIолареб бакI бугин аби рагIула ургъунго рицунел харбал.\nМакьасда бакIалъул цо бутIаялъул хважаинзаби ккола Сивухъ росдал жамагIатги. Масала, гьеб росулъа ПатахIил МухIамадица бицана, гьурихIалаб бакI букIиналъ абизегIанасеб гIазу гIодоб чIолеб бакIлъун гьеб гьечIилан.\nПатахIил МухIамад: «Гьурал рахъунеб бакI бугоха гьеб. Амма тIубанго гIазу гIодоб чIоларин абиги гьереси букIинарищха, гIазу букIуна, амма цIакъго кIудияб гIазу букIунароха».\nКинаб бакI гьеб батаниги экономист Мусаев ТIайгибидайин абуни, Россиялъул тIалъиялъ Макьасде квер хьвагIиялда нахъа бихьулеб буго Билаловазде гьабулеб иргадулаб тIадецуйлъун. «Шималияб Кавказалъул курортал» акциячагIазул жамгIияталъул нухмалъулевлъун Билалов АхIмад вукIараб заманалда, гьесул хIаракаталдалъун гIумруялде бахъинабулеб букIараб проект кколеб рагIула гьеб. Гьанже Россиялъул тIалъиялъул Билаловаздехун лъикIаб гуреб бербалагьи лъугьараб мехалда, МакьастIа туризм цебетIезабиялъе гьабулеб букIараб хIалтIудеги тIаде ракь хъвайлъун рикIкIине кколила гьеб.\nКин батаниги, Федерациялъул Советалъул спикер Валентина Матвиенкоца хIукуматалъул вице-премьер Хлопонинил пикруялъул рахъ ккуна, Кавказалъул Минералиял Водыялъул мухъ цебетIезабиялъе хасаб къанун къабул гьабизе ккеялъулги, гьеб хIалтIи рагIалде бахъинабиялъе кумек гьабизеги кколин лъазабуна.\nРиидал хIамацин цIорон холеб бакIалде гIазудай баларо?


Исана базе буго анлъго школа | ВатIаналдаса цIиял харбал | Киназего гIаммаб Россия\n— Ахираб лъабго соналда жаниб хIалтIи гьечIого хутIаразул къадар дагьлъана 284 азарго чиясдалъун. Жакъа къоялда бищун хIажатаблъун кколеб буго дармил, общепиталъул, гостиницабазул бизнесалъул махщел. Амма цебечIараб аслияб масъалалъун хутIулеб буго гьединал бакIазда хIалтIизе махщел бугел гIадамал дагьал гурони гьечIолъи. ХIалтIизе росизеги хIалбихьи бугел гурони рокьулел гьечIо. КIвар кьезе ккела хIалбихьи гьечIелги хIалтIуде росиялде, ругьун гьариялъул къотIи-къаялда, — ян абуна гьес.\n— Эбел-инсудаги лъималаздаги бичIчIизе ккола ЕГЭ гьезие гIазабалъе гуреб, пайдаялъе букIин. Щайгурелъул, гIумру цебетIунагIан, нилъее хIажалъизе руго гъваридаб лъаялъул гIолилал, — ан бицана Васильевас.\n— Нижеца кIвар кьолеб буго изнуги гьечIого, балъго къватIисел улкабаздаса республикаялде рачIунел гIадамал тIатинариялде. ГьабсагIаталда республикаялда вуго хIалтIизе ихтияр щварав СНГялъул улкабаздаса вачIарав, анлъазарго чи. Гьелдалъун кIиго нухалда цIикIкIана бюджеталде бачIунеб гIарцул къадарги, — ян бицана гьес.\n«Цогояб Россия» фракциялъ, Пачалихъияб Думаялъ, Россиялъул Финансазул министерствоялъ, республикаялъе кумек гьабун, бюджеталде тIадеги биччан буго 497 млн гъуруш. 433 млн гъуруш харж гьабизе буго школал раялъе, 63 млн гъуруш — лъедалъун гIадамал хьезариялъе. Исана рагьизе буго 1,5 азарго цIалдохъанасе бакI бугеб анлъго школа: Сулейман-Стальск районалъул Эминхюр, Курах районалъул Гелхен, ЦIумада районалъул ТIинди, Табасаран районалъул Цуртил, Тарумовка районалъул Таловка росабалъ. Гъизляр шагьаралъул №5 школалда тIадеги базе буго кIиго спортивияб объект. Хасавюрт шагьаралдаги Гъизилюрт районалъул Гелбахъ росулъги базе буго гIадамал лъедалъун хьезарулеб лъабго объектги. Гъарабудагъкент районалъул Гъурбукъи, Хасавюрт районалъул Къуруш, ЦIияб Лак районалъул ЦIияб МелъелтIа росабалъги разе руго социалиял бакIал.


Молавиялъул чагъир гьукъизе бегьула\n«Роспотребнадзоралъул» бетΙер Геннадий Онищенкоца лъазабуна, алкоголалъул щвалде щвечΙеб продукция улкаялде жанибе биччангутΙиялъул мурадалда, Россиялъ гΙагарисеб заманалда гьукъизе бегьулин Молдавиялъул чагъир бичизеян.\nШамат къоялда гьединаб лъазаби Онищенкоца гьабуна «Интерфакс» агентлъиялъе. «Роспотребнадзоралъул» бетΙерас кΙвар буссинабуна, цебесеб анкьалда молдавиялъул виноялъул ункъго партия, ай, гΙаммаб къагΙидаялда 28 азарго литр тΙалабазде данде кколареблъун рикΙкΙун нахъ чΙван букΙиналде.\n2006 соналда гьеб идараялъ гьукъун букΙана Молдавиялдаса чагъир босизе, гьелъул къадар квешаб бугинги лъазабун. Гьелда хадуб молдавиялъулд анцΙ-анцΙ фирмабаз тΙуразаризе ккана идараялъул батΙи-батΙиял тΙалабал. Хадуб гьезие цΙидаса рес кьун букΙана Россиялда чагΙир бичизе.


МустахIикъазе - шапакъатал\nШапакъатазе мустахIикълъана росдал магIишаталъул, промышленносталъул, медицинаялъул, гIелмуялъул, лъайкьеялъул, маданияталъул, жамгIияб хIаракатчилъиялъул, пачалихъиял ва муниципалиял хъулухъазул махщелчагIи.\nРеспубликаялъул бетIерас бицана щуабилеб тIалаялдаса йортарай яс хвасар гьаюрал бихьиназул бахIарчияб ишалъул хIакъалъулъги. Яс хвасар гьаюрал Айдемир Кулдуевги ТIагьир МухIамадовги мустахIикълъана «ДРялда цере гьарурал хъулухъазе гIоло» орденазе.\nДРялъул бетIерас абуна хасал шапакъатазе мустахIикъал ругин нилъер учительзабиги ва баркала кьуна ракIбацIцIадго тIадаб иш гьабуразе.\nМедицинаялъул сестрабиги кIочон течIо гьесда. «Масала, Нурипат Иманшапиева 40-ялдаса цIикIкIун соналъ хIалтIулей йиго Казбек районалъул больницаялда медсестралъун. Гьелъул лъикIаб гIамаллъунги ккола унтараздехун гурхIалилаб бербалагьи гьаби», - ян абуна Владимир Васильевас.\nРеспубликаялъул бетIерас баркала загьир гьабуна производствоялда хIалтIулезе, росдал магIишаталъул захIматчагIазе, промышленниял предприятиязул хIалтIухъабазе, гIадамазул гIумру хвасар гьабулезе. КIочон течIо гьунар бугел хIалтIухъабиги.\n«Жакъа нилъеда гьоркьор руго маданияталъул, адабияталъул, искусствоялъул хIаракатчагIи. Дюранд Сутуев ккола Россиялъул ФСБялъул ансамблялъул солист-вокалист. Гьев концерталгун щола гIемерал улкабаздеги. Расул БахIамадов, Россиялъул Хъвадарухъабазул союзалъул вакил, Дагъистаналъул хъвадарухъан, фольклорист ва драматург. Гьесул асарал Россиялъул халкъазул прозаялъул антологиялде гъорлъе уна. КъурбангIали МухIамадов – Россиялъул Художниказул союзалъул Дагъистаналъул отделениялъул председатель - гьесул хIалтIул кумекалдалъун Дагъистаналъул гIолохъанал художниказе рес щола выставкаби гIуцIизе»,- ян абуна Владимир Васильевас.\n«ДРялда цере гьарурал хъулухъазе гIоло» орденал кьуна РАНалъул ДНЦялъул Этнополитикиял цIех-рехазул регионалияб централъул гIелмияв хIалтIухъан Низами Казиевасе, Халкъияб Собраниялъул комитеталъул председателасул заместитель ХIамидулагь МухIамадовасе, художник-скульптор ГIали-ХIажи Сайгидовасе.\n«Эбелалъулаб» абураб орденалъе мустахIикълъана Дербент районалдаса гIемерал лъималазул эбел Магьизад ГIабасова. «ДРялъул социалиябгун экономикияб рахъалъ цебетIеялъулъ лъураб бутIаялъухъ» медаль кьуна Буйнакск шагьаралъул «ЗАО Мущарака» ОООялъул бетIерав инженер Закир Басриевасе. «ЗахIматалъухъ» медалалъе мустахIикълъана «Нариман ГIалиевасул цIаралда бугеб» АОялъул тракторист, Дербент районалдаса ГIали АхIмадов ва цогидалги.\nПрочитано 2143 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 14 января 2019 15:51\nДругие материалы в этой категории: « Бергьаразе шапакъатал\tЖамгIияталда - мустахIикъаб бакI »


Дунялалъ аваразе хъат чIварал бергьенлъаби » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nДунялалъ аваразе хъат чIварал бергьенлъаби\n(Силдиса ХIабибилги ТIадмагъилъа Забитилги хIакъалъулъ)\nУлкаялда жанир къварид гьаруниги, къватIиб дунялалъ магIарулазе хъат чIвараб ва нилъер цIар дунялалъул спорталъул тарихалда хъвараб анкь букIана цебехун араб.\n7 апрелалъул радал (доба сардилъ букIана гьеб) рикIкIадаб Америкаялъул Лас-Вегас шагьаралъул рингалда тIобитIана дунялалъул спорт бокьулез жинда хадуб хал ккун букIана спортивияб тадбир. Гьениб 70 кг цIайиялда гьоркьоб лъун букIана бищунго дунялалда къимат тIадегIанаблъун рикIкIунеб UFC версиялъул чемпионасул рачел. Гьелъие гIоло къеркьана ЦIумада районалъул Силди росулъа, жеги къей лъачIев рагъухъан ва бахIарчи ХIабиб НурмухIамадов ва дандиялги мерхьун, ракIчIараб бергьенлъи босана.\nХIабиб ккола Россиялдаса ва тIубараб СНГялдаса тIоцебе UFC ялъул чемпионасул рачел щварав багьадур. ХутIарал чемпионазе 10 – 15 дандчIвайги гьабун щун батани чемпионасул рачел, ХIабиб гьелъие гIоло 25 нухалъ цеве вахъине ккана.\n26 абилев дандияв, американав Эл Яквинтаги мерхьун, гьесие кинабгIаги дандечIеялъе ресго течIого, ракIчIараб бергьенлъиги босун вахъана ХIабиб чемпионлъун. Рагъ тIобитIилелда цебе анкьида жанив хисана гьесул ункъго дандияв - цояв бох унтун бугин лъутана, кIиабилесда жиндир чорхол цIайи рекъезабизе кIвечIо, лъабабилес жинда макьилъцин бихьулареб гIарац тIалаб гьабуна промоутераздаса.\nАхир, рагъ тIобитIизе цо къо хутIараб мехалда дандиявги вищун тIобитIараб дандчIваялъул хIасилалда вахъана ХIабиб чемпионлъун. Гьесие чемпионасул рачелалъухъ щвана 32 миллион гъурущ гIарцул, (гьеб буго гIага-шагарго Олимпиялъул щуго-анлъго чемпионасе щвараб гIарцуда бащадаб къадар), жакъаялдаса нахъе рукIине ккола гьесул кIудиял гонорарал щолел дандчIваял. Чемпионасул рачлил бетIергьан живго вугеб мехалда гонораразул къадарги гIемерго цIикIкIуна.\nХIабибида бергьенлъи баркана Исламияб дунялалъул гIемерал церехъабаца. Социалиял сетаздаса щварал баяназда рекъон, гьесда бергьенлъи баркун буго ва ралъдал рагIалда ХIабибие дача сайгъат гьабулеб рагIула Турказул президент Ражаб Эрдогъаница.\nХIабиб гьоболлъухъ ахIун рагIула БахIрейналъул къиралас ва баркун рагIула рикIкIен тун гIемерал машгьурал чагIаз, дунялалалъул спорталъул цIваби Рональдодаса рахъарал Россиялъул политиказде, регионазул бутIрузде ва Думаялъул депутатазде гIунтIун.\nЦебехун Дагъистаналда кьун букIараб пресс-конференциялда ХIабибил эмен ва тренер ГIабдулманап НурмухIамадовас абун букIана нагагь чемпионлъун вахъани, Лас-Вегасалъул рингалда ХIабибица ингилис мацIалда Расул ХIамзатовасул кечI цIализе бугин.\nВасас жеги берцинаб ва гIакъилаб жаваб кьун роххизарун рукIана данделъарал: «Лъица дие квал-квал гьабилеб Расул ингилисалъ гурев, авар мацIалда цIализе Америкаялда?» абун.\nБалагьараб мехалда, чемпионасул гьел хIисабал хисизаруна гьесул гьудул, партнер ва ракьцояв, «Сумма» компаниялъул хважаин Зиявудин МухIамадов туснахъалъув лъеялъ. Чанго минуталъ халат бахъараб кIалъай дунялалъе ингилис мацIалдаги гьабун, гIурус мацIалда Россиялъул президент Владимир Путиниде хитIаб гьабуна НурмухIамадовас Зиявудинил иш жиндирго хъаравуллъиялде босейин ва ритIухълъи чIезабеян. Гьелъ повесткаялдаса ана авар мацIалда цIализе букIараб Расул ХIамзатовасул кечIги.\nКин бугониги, ХIабиб НурмухIамадовасул цIар хъвана гьеб сордоялъ дунялалъул спорталъул тарихалда. Гьев вуго къанагIатаб гьунаралъул, гIунги тIокIаб бихьинчилъиялъул, лъикIаб, камилаб, роцIцIараб бетIералъул гIолохъанчи. Гьел киналго рахъал цохIо чиясухъ къанагIат гурони рукIунаро, ХIабиб НурмухIамадовасулъ абуни руго.\nРуго гьелго рахъал гьесул инсухъ, Россиялъул мустахIикъав тренер, квер жубараб рагъул къоло анлъго дунялалъул чемпион гIезавурав ГIабдулманап НурмухIамадовасулъги. Дица рикIкIуна кигIан тIабигIаталъ кьураб гьунар ХIабибил бугониги, гьесул чемпионлъиялъулъ аслияб бутIа эмен - ГIабдулманапил бугин, гьев гьечIого щолароан гьеб борхалъи. Кинабго буго битIун бищараб тактикаялда ва стратегиялда бараб.\nГьебго сордоялъ цIакъ захIматал шартIазда, бахараб температураги, бекараб кверги бугониги, унго-унгояв магIарул бахIарчиясул хасиятги бихьизабун, дандиясда тIад бергьенлъи босана нилъер миллатцояв, ГIахьвахъ районалъул ТIадмагъилъа Забит МухIамадшариповас.\nГьесие берцинаб рагъухъ хасаб призги кьуна гьеб сордоялъ. Забитица UFC ялда босараб лъабабилеб бергьенлъи ккола гьеб.\nГьев рикIкIунев вуго кIудияб букIинисеб бугев, хIатта чемпионасул рачелалъе гIоло вагъизе рес бугев спортсменлъун. Аллагьас гьеб борхалъи босараб къоги бихьизе хъван батайги магIарулазда, икъбал ва бегьенлъаби кьейги ХIабибие ва Забитие.\nЛас-Вегасалда магIарул гIолохъабаца росарал бергьенлъабазда цадахъ цойги саламатаб ва роххизе гIураб лъугьа-бахъин ккана Россиялдаги араб анкьалъ. Президент Владимир Путинил указалда рекъон, Москваялда Россиялъул ЦIех-Рехалъул комитеталъул кIудияв следователасул хъулухъалда тIамуна нилъер ракьцояв Буртунай росулъа Улади Уладиев. Гьев рикIкIунев вуго гъваридго профессионалияб лъайги щварав, кIудияб букIинисеб бугев гIолохъанчилъун. Аллагьас жеги кIудиял рорхалъаби росизе хъван батайги гьесие. Улади Уладиев ккола машгьурав политикияв ва жамгIияв хIаракатчи Сулайман Уладиевасул вас. Гьениб гIажаиблъи гьабизе жо гьечIо, генетика абураб гIелму тасдикъ гьабиялъул гIаламат загьирлъи гурони. Живго Сулайман Уладиевги вуго лъай бугев чи. Гьединал рукIана, магIарулал, араб анкьил харбал.\nРукIана кьерххарал, гIемер санагIат нилъее гьечIел бакIалги, камулел гьечIо ракьцояздаса чIухIизе бачIунел лъикIал харбалги. Аллагьас лъикIал харбал камун хутIугеги нилъ.\n» ЦIадаса ХIамзат , "Къарумил наслу-тухум..."\n» КIалдиб речIчIараб гулла, чIамун, къватIибе тулел