2014 Июнь | Аварский сатирический интернет журнал\nMonthly Archives: Июнь 2014\tАрхив за месяц: Июнь 2014\nОпубликовано: 30.06.2014 автор: admin\nОставить комментарий Ракьа кIкIвиналде цебе цIудуца цин гIемер жоялъул хIисаб гьабулин абула умумуз. Гьединго абула, дармилъе лъугьиналде цин бухчаялъул бицалъи борцеянги. Гьединал бица-кициял лъаларев цо гьалмагъ щун вуго Хасавюрт базаралде чIужуялъе горде босизе. Берцин бихьараб гордил багьа-къадар кисаялда рекъарабги батичIого гьасул хIукму ккун буго гьебго шагьаралда, автослесарлъун хIалтIулев росуцоясухъе ине ва гьесухъа къарзалъе дагьаб гIарац босизе.\nОпубликовано: 28.06.2014 автор: admin\nОставить комментарий Карейцазе мухьдахъ пер бахъизе хIалтIизе унги рукIун, гьениса тIад русунел цо эбел-яс щола Хасавюрт базаралде. ЦIияб-тIокIаб дармихъги балагьулаго базар къотIунел гьазда данде ккола цо цыганай. -Боря гадает! Боря гадает! абун зирхараб гьаракьалъ ахIделаго,хъатикь попугай-хIинчIги ккун ячIуней.\nГарцI — МухIума\nОпубликовано: 26.06.2014 автор: admin\nОставить комментарий ГьоцIалъ росулъ йикIун йиго цо Залихайилан гIадан, гьелъул росги вукIун вуго Рихьуниса вачIун чIарав МухIума абурав чи. Жиндирго росулъ гьесул тIокIцIар -гарцI МухIума абун букIун буго. Мискинабго магIишат букIун буго гьезул. Залихае иццде лъадада хадуб араб бакIалдацин ахиралда гурони лъел цIезе щолеб букIун гьечIо. Гьедин цо къоялъ, рукIкIарб заманалда, лъел цIун ячIунаго гьелда нухда ватун вуго цо чи. Щиб кинан цIехедал, гьев ватун вуго ххамил базарган, ххамал тIад къараб гIорцIенги тIагIун чара хун. Залихаца гьесда абула жиндир росасда лъалин гьеб … →\nОставить комментарий Кибе гъугъарабги Гъуни-магIардеян абухъего «БагIарав векьарухъан» колхозалдаги кинабго къваригIел гьечIебщинаб хIалтIи Манапил бетIералде бачIунаан. Колхоз гIачиязул чIчIверу бокьал рахъизеги гьасде, силосалъул гвандабахъеги гьав, магIарда капурго хвараб жоялъул цIоко-тIехь бахъизеги гьасде…Гьединал ва гьезда релъарал,цойги колхозчагIи рахъунареб хIалтIаби гьабизе кидаго гьав пакъирасде буюрулаан пирсидателасги биргадирасги.\nОпубликовано: 24.06.2014 автор: admin\nОставить комментарий ГIажаибал сверелал ратула цо-цо бакIалда Аллагьасул къадаралъулги гIадамасул къисматалъулги. Гьедин цо магIарул росулъ, инсулги васасулги лъудби — кIиго яц рукIана. Цо пуланаб къоялъ гIиял ирга тIаде щварай якьад ячIуна дурцасухъе: — Я дир вас цIакъ чара тIагIун бугин цо жакъаселъ жиндаса ирга борхун гIияде инарищ абун. Якьадалъул гьари къабул гьабичIони чIужуялъул букIунеб зур-зури цебе чIарав гьавги разилъула вехьлъуде ине. Росдал гIиял къадар цIакъго дагьаб букIиналда бан,заманго инелде, тира-сверун цIидасанги гъобго ирга тIадеги бачIун ургъалилъе ккарай якьад къокъуна дурцасул рагьде. — … →\nОпубликовано: 23.06.2014 автор: admin\nОставить комментарий Цо пуланаб къоялъ бахъанила шайтlaн къватlибе цадахъ васги вачун. Сапарги бухьанила цо бецIаб рохьобехун, ниятги букIанила васасда рохьил жанаварал рихьизари ва гьезул гIамал-хасият бичIчIизаби. Анила гьел рохьосан цо-цо сваканщинахъе чай гьекъезеги лъалхъулаго. Цо заманалдасан гьезда данде кканила маймалак. Шайтlaналъ абунила васасда: «Гьале доб рохьил агьлуялдаго бищунго кlyдияб гlaбдал», — илан. Анила дагьалги дорегlaн, бакканила рукlнисан къватlибе цер. «Гьале доб бищунго сихlираб жанавар», — илан абунила шайтlaналъ васасда. Дагьалъги дорегlaн рилълъанила.\nОпубликовано: 21.06.2014 автор: admin\n3 комментарии Цо кIиго анкьалъ цеве Гъизилюрт шагьаралде ккана сапаралъ хъизангун цадахъ,межрайонный пенсионный фондалде гьитIинабго къваригIел тIубазе. ТIад руссуда маршруткаялда гIодор чIедал, нижеда церехун чIун ратана узбеказул лъаларо таджиказул лъаларо цо хъизан-лъимал. Гьезул лъимал ругоан лахIул къенталгIан чIегIерал амма цо роцIараб зобгIан цIикарал беразул лъимер букIана цоялда кодоб ккун,нахънахъги буссун нижей гьимулеб.\nОставить комментарий Риидал гьабизе жоги гьечloго вугев Ханту, рагlaд бугеб бакlилан лъел парчиги аскloб лъун, рагьда гleчол гъотloда гъоркь бакlида гloдов чlyн вукlана. Цо заманаялъ гьасда йихьула ягъулаго, ахlдолаго ячlyней якьад. Хехго гьениб аскloб букlaраб басрияб хъабарчаялдасан батlaлъараб къвалги, беразда дурнаби гlaдин цвизарун зодовеги валагьун ахlдола «тle, тle, тle» — ян. Аскloe ячlарай якьад йиххун ялагьун хутlyла гьасухъ. Амма гьав цlaкъ гlaшикълъун гlала-гlaламатал жал гьарун валагьула зодове ва гьоркьо-гьоркьов кверги хьвагlyн «тle, тle» — янги ахlдола. -Щиб бихьулеб бугеб Ханту, — ян … →\nОставить комментарий Гьаб иш ккана некlo, ридиги гъоркьго бугеб, тlopахьги тlадго хутlaраб, магlaрулазда гьоркьор эбелал бахькъосалги гьечleб, коммунизмалъул заманалда. Гьебги гlезагlaн божизеги захlматаб къагlидаялда. Божичloгоги кин рукlинел, божулеб гlaдинаб ишги бугелъул. Живго гьанив бицен гьабулев чиги магlaрул мухъилав бахьикъос вуго. Иш ккана Цlyнтla районалъул Сагьада росулъ, руччабазул годекlaнилан къедаги хъвараб цо авалалда 23 абилеб февралалда. Паша Къурбанил чlyжу Паризаца жиндирго вацгlaлав мадугьаласе -Хантуе Советияб Армиялъул къоги баркун кьуна «кlyдияб сайгъат» тукенчи Сагlидихъаги росун 75 кепкил багьаял бихьиназул шватаби. Кин бугониги «кlyдияб сайгъаталдаса» … →\nОставить комментарий Церги борохьги гьалмагъзаби рукIун руго. Гьазие цо къоялъ гIор бахун дорехун ине бокьун буго. Борхьица жинда лъин хазе лъаларин абидал, цараца мун жиндир габуралда жемейин, жинца бахъилин добехунилан, кIиябго гIурулъе лъугьанила. ГIор бакьулъе щолелъул борхьица царал габур данде къан, царал тату хвезе рекIанила. Щибго хIал хисизе биччачIого цараца абунила: «Нилъ кIиялго гъанкъизехъин ругин дир гьудул, цо ахираб бер чIвазе бокьун букIанин дуда»-ян. Уйилан ккун борхьицаги бетIер царал гьурмада цебе баккизабунила. Цараца гьебсагIат гьелъул бетIер кIалалъ ккун, чIамизе бай бихьанила. Борохьги … →


ХIалтIи гьечIого хутIарал гIадамал аслияб куцалда милициялде унеб гIадат букIана гьанжеялдаса чанго соналъ цебе Дагъистаналда. Гьединлъидал гьезда тIасан рицунел харбалги гIемер рукIана халкъалда гьоркьор. Аслияб куцалда гIайибал чIвалел рукIана республикаялъул милициялъул хIалтIул даража гIодобе ккун букIиналда.\nКъогоялдаса цIикIкIун соназ жанисел ишазул идарабазда хIалтIарай ва гIезегIан мехалъ гьений пресс-хъулухъалъул нухмалъиялда йикIарай Анжела Мартиросовалъ ракIалде щвезаруна 10 ноябралда жидеда баркизе вачIиндал, Дагъистаналъул парламенталъул спикер Хизри ШихсагIидовас рехсараб хIужаги. Масала, ахирал соназда тIадеялдаса тIаде дагьлъулел ругила хIалтIулъ гъалатIал риччанин яги цойги гIиллаялдалъун полициялда тIасан рахъулел гIарзал. Гьелъие гIилла гьадин бихьулеб буго Анжела Мартиросовалда.\nАнжела Мартиросова: «Дида кколеб буго, тIоцебесеб иргаялда гьеб бараб бугин полициялъул хIалтIухъабазул къокъа хисиялда. ГIезегIан чи нахъе ана гьениса хIалтIул ригь лъугIиялда банги, цогидаб хъулухъалде ине къваригIунги, ялъуни батIиял гIиллабаза банги. Узухъда, полициялдехун халкъалъул бербалагьи бараб букIуна къойилго гьезда вихьулев участковый абулев инспекторасул, нухазда гIадлу чIезабулел инспекторазул хIалтIуда. Гьезда тIасан гIемер рагIизе бегьула квешаб хабар. Амма гьелдаго цадахъ гьаб нилъеда нахъехун, Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул минаялда цебе лъураб стеллаялъухъги балагьеха, хъулухъ гьабулаго чIварал полициялъулазул цIарал рикIун руго гьенир. Гьеб стелла лъураб соналъ гьениб гIицIго цохIо кьер гурони букIинчIо. 50 чиясул цIар букIана. ГьабсагIаталда абуни кIинусидаса цIикIкIун чи вуго гьенив вихьизавун. Гьелгицин киналго гуро ругел. Гьелъул магIна кколаха гьел чагIи халкъалъул парахалъи цIуниялъе гIоло гIумруялдаса махIрумлъанин абураб. Пахруяб хабарин рикIкIунге гьел рагIаби. Унголъунги гьедин буго иш. БатIаго дица абулеб гьечIелъул гIайибго кколарел чагIи ругин гьелгиян.\nЦойги хIужаялде кIвар буссинабизе бокьун буго дие. ГIадатиял гIадамазги гьабизе ккола полициялъе кумек. Кодоб автоматги ккун, такъсирчи чIвазе рахъаян абулеб жо гуроха гьеб. Гьелъул магIна буго цодагьалгIаги сверухъ балагьун, тохаб-гIучIаб жоялде кIвар кьун, полициялъулгун бухьеналда рукIине кколин гIадамалин абураб магIна».\nБакIал раялъул бизнесалда вугев Руслан ГIамировасул пикру батIияб буго жакъасеб полициялда тIасан. Араб гIасруялда бищун халкъалъ къимат гьабулев чи мугIалимги милициялъул хIалтIухъанги вукIанила совет союзалда. Дядя Степа абун кечIгицин букIанила милициясде гьабураб. Гьанжейин абуни улка хисигун, араб гIасруялъул 90 абилел соназда 1 млн хIалтIухъан нахъе ун вугин милициялдаса, гьенив хIалтIизе разилъичIогоян абуна Руслан ГIамировас. Гьедин дагьалниги хутIарал ракIбацIцIадал хIалтIухъабиги Дмитрий Медведев Россиялъул президентлъун вугеб заманалда анила нахъе (жанисел ишазул идарабазда реформа гьабулеб мех букIана гьеб).\nПалхIасил, жакъасеб полиция гьадин бихьулеб буго Руслан ГIамировасда.\nРуслан ГIамиров: «КигIан жидее мухь цIикIкIинабуниги, гIорхъолъа араб ришватчилъиги буго гьениб. Дагьабниги намус-яхI хутIун буго СОБР, ОМОН абурал къокъабаздаса хIалтIухъабазулъ. ХутIараз щиб гьабулеб бугеб? Гьел руго цоцаца цоцал какулел. Масала, босе гьадаб мисал – МахIачхъалаялъул пляжалда чороклъи гьабулев ватарав чачаназул полициялъулав видеяолде рахъарал дагъистаниязул полициялъулал. Чачаназул ватаниги, лъил ватаниги щиб гъов полициялъулав. ГIаммаб куцалда босани, гьезул жидергун махщелцоявлъидал гьев кколев, прокуратураялъул яги гIорхъаби цIунулезул чи гурелъул дов. Гьединго цIех-рех гьабулеб куцги буго хашлъун. Масала, советияб заманалда участкаялъул цо инспектор гIолаан тIубараб росдае, яги шагьаралъул цо кIудияб мухъалъе. Гьанжейин абуни цо къотIнов хIалтIун бажаруларо лъабго инспектор. Ялъуни цо базаркъотIнореги руссун, гIиси-бикъинал жалазде тIаделъун рукIуна. ЛъикIал хIалтIухъабиги ратила. Амма гьел дагьал руго. Гьединлъидал дида ккола цо лъикIаб реформа хIажат бугин полициялъе. ТIалъиялъе данде кколарел хIалтIухъаби яризарулеб реформа гуребха. Ялъуни гьадаб цо полиция абун милициялда цIар хисулеб гIадаб реформаги гуребха. Унголъунги гьезул хIалтIи рукIалиде ккезабулеб реформа. 52 млрд гъурущ харж гьабун рагIула доб полиция абун цIар хисиялъе гIоло».\nДоб цебехун бицухъе, Дагъистаналъул полициялда иш лъикIлъулеб бугин республикаялъул парламенталъул спикерас абуниги, гIадатиял гIадамазул гIемерисезул пикру буго полициялда гIадлу чIезабиялъул рахъалъ Дагъистаналъ (гьединго Россиялъ) мисал Гуржиялдаса босани лъикIин абураб.\nПолиция гIахьаллъараб ифтар


БЕРГЬЕНЛЪАБИГИ ЩУН ВОХУН ХУТ1АГИ. - 11 Декабря 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Декабрь » 11 » БЕРГЬЕНЛЪАБИГИ ЩУН ВОХУН ХУТ1АГИ.\nБЕРГЬЕНЛЪАБИГИ ЩУН ВОХУН ХУТ1АГИ.\nГьанже г1агар Санкт-Петербургалда т1обит1араб «Бук1инеселъул школа» абурав Т1олгороссиялъул лъай кьеялъулаб форумалда гьанжесеб лъай кьеялъул суалаздасан ва церет1еяздасан чанго бат1иял номинациязда т1обит1араб конкурсалда, школазда ц1али бачунелъул ц1и-ц1иял, лъик1аздаса лъик1ал технологиял х1алт1изаризе ккеялъул х1акъалъулъ номинациялда бихьулеб бут1аги лъун, нижер Т1ануси гьоркьохъеб школа бач1ана Россиялъулго бищун лъик1ал 100 школазда гьоркьобе. Гьеб бахъана конкурсалъул лауреатлъун ва щвана дипломгун цадахъ меседил медаль.\nШколалъул директор Дибиров Хъайитмаз Г1умарович гьенив цеве вахъана «Росдал бук1инеселъул школа, абураб суалгун. Гьенибги гьес бихьизабуна жиндирго лъай буголъи ва бажари.\nАбизе ккола гьеб форумалда г1ахьаллъи, гьесда жиндирго докладгун цеве вахъин, кинабго гьелда хурхун х1адур гьабурабщинаб материал, свак лъач1ого гьабунщинаб х1алт1и, г1иц1го нижер директорасул жигарчилъи, лъай ва махщел бугилан. Гьесул к1вах1 гьеч1еб х1алт1уца бачана школа Россиялъул бищунго лъик1ал 100 школазде гьоркьобе.\nБокьун буго нижееги вокьулев, нижги рокьулев, цебехун иналъе къвак1ун гали цебе лъезе ниж ругьун гьарулев, сундулъго мисаллъун ва кумекчилъун кколев нижер директорасда шапакъатал баркизе.\nТ1ануси гьоркьохъеб школалъул коллектив.


Рабазан базла дурхъадеш - Районные новости - Новости - «КАЛА-КОРЕЙШ МЕДИА" КАЛА-КОРЕЙШ МЕДИА\n15.04.2021 15:47 Четверг\nАхIерти дарганти! ХIера, нуша сунечи дус хIерси, ЧевяхIси Аллагьли (с.т.) бархьибси дурхъаси Рабазан баз сабаъниличил мубаракдирулрая!\nДуббуцарла мягIна саби – рухIла умудеш. Гьарил адам сунела рухI умударес, умутицун пикруми диахъес ва гIяхIдешуницун дирес гьуцIли вирес гIягIниси саби. СенкIун Рабазан базла бурхIни хасти сари, ил базлизир дарибтас ЧевяхIсини 70-йнали ва гьатIира имцIали лигIматуни лугути сари.\nДуббуцари – беркеси ва шин хIедужницун ахIенну, нушаб Кьудратла ВегIли лугуси, буресагарли халаси шабагъат касес имканбикIнира саби. Иш баз ЧевяхIси Аллагьла (с.т.) уркIецIила, разидешла, чевверхнила, жагьаннабла цIализибад сунела лугъри акьубалтнила баз саби. Рабазан базлизиб саби Лайлатул Кьадрила дуги лебси, сунезирра балга-дугIя кьабулдируси ва адамтала кьисматуни дарсдируси.\nНушала дурхъаси МяхIяммад Идбагла (с.гI.в.) хIядис хIясибли, Рабазан базла дурхъадеш багьандан, Гьалжанала къапу гьаргдирути сари, жагьаннабла биалли, кьяпIдирути сари. Бусурманти бархьси гьунчибад чебхIебалкIахъес ва илдас диргалахIедулхъахъес, шайтIунти рахажуначил дилгьути сари. ХIядислизиб бурули саби (мягIна): «Эгер халкьли Рабазан базла дурхъадешуначила ва гIяхIдешуначила иргъути биалри, илди ил даимлис бухъянбитIахъес хьулбикIи».\nЛебилра адамтас ил базлизиб имкан лугуси саби гIяхIсицун дакIубарахъес ва чеимцIабарахъес. Адаб-хIяя, уркIецIи-ряхIму дакIудирули, адамтачи сабурличил, дигиличил, цала цали уркIи иргъутили дирахъес багьандан.\nГьарил бусурман адам ил базлизив гIяхIлашал варсиубли, умувиубли, сагавиубли, рухIлашал давлачеввиубли ва талихIчевли вирар. Рирхулра, Рабазан базлизирван гIяхIтили, сахаваттили, малхIямтили, уркIи гьаргтили мурталра калниличи.\nДаширая, ахIерти бусурманти, нушанира кьасбирехIе Кьуръан бучIули, гIяхIдешуницун, балга-дугIя, садакьа имцIадирули, таравихIуни дирули, дубдурцули ил дурхъаси баз беркIес. ЧевяхIси Кьудратла ВегIла уркIецIи-ряхIмуличи дирхули, нушаб ахърира гIибадат имцIабарахъес арадешра тиладидирехIе. Гьарилла хъалибарглизи талихI, баракат, арадеш ва цабалгундеш даимлис минадиаб.


Книга 1. Фессалоникийцам Cтих 14 | Параллельные места\nК Филиппийцам 1:1\n2. Фессалоникийцам 1:1\nБитІун чІванин гьевилан рикІкІана Шаулица. Гьел къоязда Иерусалималда кутакаб гІакъуба бихьана иман лъуразул агьлуялда. Чапарзаби хутІизегІан цогидал киналго рикьа-риххун Ягьудиялъул ва Самариялъул батІи-батІиял бакІазде лъутана. Гьеб заманаялда Гьерод ханас иман лъуразул агьлуялъул цо-цо гІадамал жанир тІамуна, гьел тІагІинаризе бокьун. Филиппиялда ругел киналго МасихІ ГІисаде цолъун иман лъуразде, нужер агьлуялъул бутІрузде ва церехъабазде салам буго МасихІ ГІисае хъулухъалъе чІарал Павелилги Тимофейилги. Нилъер Эмен – Аллагьасде ва ТІадегІанав ГІиса МасихІиде иман лъуразул Фессалоникаялда бугеб агьлуялде салам буго Павелил, Силал ва Тимофейил рахъалдасан. ЧІухІун бицуна нижеца иман лъуразул жамагІатазда нужер хІакъалъулъ. Нужее бугеб кинабго гІазаб-гІакъубаги захІмалъи-къварилъиги сабру-иманалда хІехьолеб бугилан реццула.


Кироваулалдаса Насибова ПатIимат ятун йиго\n6 октябралда Гъизилюрт мухъалъул Кироваул росулъ тIобитIараб хасабоперациялдаса хадуй ккурай Насибова ПатIимат кий йигеяли лъан буго 9 октябралда. Гьей низамцIунулез ккун йикIин гурони лъабго къоялъ кий йигеяли лъалеб букIинчIин, къуваталъул идарабаз гьелда хурхун киналгIаги баяналги кьолел рукIинчIин лъазабулеб буго Насибовалъул адвокаталъ. Бицунеб буго нижер мухбир МахIмудова ПатIиматица\nХамиз къоялъул бакъанида гурони адвокат Елена Денисенкода Насибова ПатIимат кий йигеяли лъазабун бажарун гьечIо. Адвокаталъ бицухъе 6 октябралда букIараб хасабоперациялдаса хадуй гьей Гъизилюрт мухъалъул полициялъул бутIаялда йигин абулеб букIун буго, хадубги гьей гьений гьечIила, йигей бакIги лъаларилан абун буго низамцIунулез. 9 откябралда цIех-рехалъул идарабаз Насибова МахIачхъалаялда заманалъгIадамал жанир тIамулеб туснахъалда йигин абурал баянал кьун руго.\nЕлена Денисенко: «Сон дун республикаялъулаб цIех-рехалъул идараялдеги ун, Насибовалъул ишалъул цIех-рехчи щивали лъазабизе лъугьана. Гъизилюрталъул прокуратураялда абуна дида Насибовалда тIад такъсиргьабиялъул иш цIех-рехалъул идараялъ гьабун бугин, гьезда цIехейин гьей йигей бакIги, жидеда щибго жо лъаларилан. ЦIех-рехалъул идараялда абуна гьелъул Дагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялъул экстремизмалде данде къеркьолеб бутIаялъул цIакъго кIварцIикIкIарал ишазул цIех-рехчи ГIабдулмуслимовасухъ бугила гьелъул иш. Гьединго бицана гьей МахIачхъалаялда заманалъ гIадамал жаниб тIамун йигинги баян гьабун гьез.\nАмма кида гьей ккурай, щай Гъизилюрталдаса гьаний ячарай, гьалщинал къояз кий йикIарай гьеяли лъазе кIвечIо. Хасал идараазул хIалтIухъабаз гьел суалазе жаваб кьезе инкар гьабуна. Гьединго жеги гьев ГIабдулмуслимовгунги бухьен гьабун бажарулеб гьечIо. Къокъгьабун абуни дун гьеб ишалда гъорлъе лъугьине йиччалей гьечIо низамцIунулез. Ккун кIиго сордо-къо ун хадуб диваналъ хIукму къотIизе ккола цIех-рех лъугIизегIан гьев чиясда щиб гьабилебин абун. Гьеб диванги адвокатги гьечIого гьабун буго къуваталъул идарабаз, гьединллъидал гьелъул хIукмуцин лъаларо жеги дида».\nДенисенкоца бицухъе цIех-рех букIине кколедухъ тIобитIулеб гьечIолъиялда бан гьелъ гIагараб заманалда гIарзал хъвазехъин руго къуваталъул идарабазул тIалъиялъухъе. Гьелъ тIалаб гьабулеб буго жий къануналда рекъон букIине кколедухъ жиндирго хIалтIи гьабизе тейилан. Чанго къоялъ адвкаталдаса гьелъ цIунулев чи кив вугевали лъазе тунгутIи гьеб къанун хвезаби ва инсанасул ихтиярал хвезаби бугилан. Насибова ПатIимат йигила мугъ унтарай гIадан, гьелъие гьоркьоса къотIичIого дарабиги, тохтурзабазул кумекги хIажалъулила. Я дараби кьезе течIого, я адвокат виччачIого, низамцIунулез гьелъул ихтиярал хвезарулел ругилан.\nКъуваталъул идарабазул баяназда рекъон 34 сон барай Насибова ПатIимат изнугьечIого яргъидгIуцIаразул къокъабалъ ругелгун хурхен бугей гIадан йикIиналда щаклъи буго. Гьединго цебехун рехсараб хасаб операциялда чIварав Кироваулалдаса Аслудинов ГIалидибирил лъадиги йикIун йиго. Гьел баяназул цIех-рехгьабун бахъинегIан ккун йигин гьейилан лъазабуна къуваталъул идарабаз.\nГьез абулеб буго Насибовалъул басрияб минаялъуб бахчун батанила гIемераб ярагъ ва кьагьулел жал гьаризе къваригIунебщинаб. Гьеб къватIибе босун бажаринчIинги абун хасал идарабазул хIалтIухъабаз кьвагьизабун буго. ПатIиматил гIагарлъиялъ лъазабулеб буго гьелда чIварав гьев Аслудинов ГIалидибирги щивалицин лъалароанила, гьеб минаялъуб гIумру гьабунги щивниги вукIинчIила. Гьелда цебе бугеб пастIаниса боцIи къватIие гъезе арай бакIалда ккун йигин гьейилан. Гьединго гIагарлъиялъ лъазабулеб буго гьелъул росги вугила, лъабго лъимерги бугила, гьей Аслудиновасул лъади йигин абиги гьереси бугилан.\nНасибова ПатIиматил гIагарав чи Шамилица «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда бицана хасаб операция лъугIун хадуб къуваталъул идарабаз гьеб кьвагьизабураб Насибовалъул минаяда аскIобе гьоркьоса къотIичIого цо баччулеб букIанила, щивниги аскIовеги къазе толев вукIинчIила. Гьесул щаклъи буго низамцIунулез жидецаго гьелъул гьенибе ярагъ реххун батиялда.\nШамиль: «Гьез щивниги аскIове къазе толев вукIинчIо, кинабго сверунги ккун, жалго рукIана гьенир. Жидерго рокъосан гьениб лъугьа-бахъунеб камераялде бахъулеб букIун буго цо гьитIинав васас. Гьеб бихьун хадуб низамцIунулез нахъе бахъун буго камера. Жидеего бокьа-бокьараб гьабулеб букIана гьез. Масала, нижер рокъоб хал-шал гьабулеб мехалдаги цадахъ я дун яги цоги чи виччачIого жалго рукIана гьенир. Ниж аскIорецин къазе риччачIо. Щиб лъалеб гьедин гьарулел хал-шалазда гьез щиб гьабулебали, бокьараб жо гьабизе рес буго гьезул.\n6 октябралда букIараб хасаб операциялдаса хадув Кироваулалдаса 20гIан чи ккун вукIана полициялъулаз. Гьезул 5 яв изнугьечIого ярагъ цIуниялъул щаклъи букIун жеги къватIире риччан гьечIо. Гьеб ярагъ ургъунго низамцIунулез жидецаго реххун бугин гьел гIолохъабазухъейилан лъазабулеб буго Кироваул росдал жамагIаталъ. Гьедин росулъ низамцIунулез гIорхъолъа ара лишал гьарулел рукIиналдаса разигьечIолъиги загьир гьабун гIагарал къоязда жидеца кIудияб акция тIобитIизе бугин лъазабулеб буго гьез.


Дагъистаналъе ччугIа гуреб къваригIун бугеб, къваригIун буго ччугIа кколеб алат\nШималияб Кавказ цебетIеялъул министерлъиялъ гьал къоязда цIигьабун буго регион цебетIеялъул хасаб программа. Гьелда рекъон, цебеккун Дагъистаналъе бихьизабураб гIарац дагь гьабун буго кIиго нухалъ. Гьединго дагь гьабун буго Кавказалда социалиял проектазе биччалеб гIарац. Кинаб бугеб федералиял инвестициязул рикьиялъул цIияб къагIида, щай гIарац дагь гьабулеб ва щиб гьелъ хисизе бугеб Шималияб Кавказалда ва хасго Дагъистаналда?\nЦIияб программаялда рекъон, гIагараб анцIго соналъ федералияб централъ Шималияб Кавказ цебетIеялъе биччазе буго 320 млрд гъуруш. 20I6 соналъ регион цебетIеялъе биччазе буго гьеб гIарцудаса гIицIго I3 млрд гъуруш, хадусел соназда 30 млрд щибаб соналъ. ГIарац дагь гьаби гуреб, цIияб программаялда рекъон тIубанго хисизабулеб буго гьелъул аслияб къадар хIалтIизабулеб бакI ва къагIида. Мисалалъе, цересел соназ федералияб централъ биччараб гIарцул цIикIкIарасеб къадар социалиял объектазе: школазда, яслиязда, азарханаязда ва цоги бакIазда хIалтIизабулеб букIун батани, гьанже Кавказ цебетIеялъул министерлъиялъ рикIкIунеб буго, гьеб гIарац хIалтIизабизе кколин регионалъул экономика цебетIезабиялда тIад.\nПрогаммаялъул аслиял масъалабилъун лъазарун руго Шималияб Кавказалде инвестициял рачиналъе квербакъи гьаби, промышленносталда ва росдал магIишаталда ругел пайдаял коммерческиял проектазе кумек гьаби, цIиял хIалтIул бакIал гIуцIи ва гьел гурел цогидал. Гьелъул аслияб магIна буго, инвестицияздаса нахъе пачалихъалъе магъало хIисабалда тIадбуссун гIарац щвей. Социалиял идарабазда харж гьабураб гIарцуца тIадбуссун щибниги кьоларо, школаз ва азарханаяз бюджеталде гIарац кьоларо. ГьабсагIаталда абуни, бюджеталъул кризис бугеб заманалда гIарац къваригIун бугилан бичIчIизабулеб буго цIияб къагIида рехсараб министерлъиялъул нухмалъулев Лев Кузнецовас\nКиналго Шималияб Кавказалъул субъектазда жаниб бищунго гIемер гIарац биччалеб буго Дагъистаналъе. ТIадехун рехсараб программаялда жаниб исана гIуцIун букIана хасго Дагъистан цебетIеялъул цоги программа. ТIоцебе гьелда рекъон гIагараб анцIго соналъ (2025 соналде щвезегIан) республикаялде федералияб бюджеталдаса кьезехъин букIана дагь-дагьккун 79 млрд гъуруш гIарац. Сентябрь моцIалъ Кавказалъул министерлъиялъ гIарцул къадар дагь гьабуна 70 миллиардалде щвезегIан. Гьанже цIигьабураб программаялда рекъон Дагъистаналъе кьолеб буго 30 млрд. ГIарац дагь гьабун буго кIиго нухалдаса цIикIкIун.\nЩай гIарац дагь гьабун бугеб ва кинал рукIине ругел гьелъул хIасилал хас гьабун Дагъистаналъе абун суал кьуна нижеца Дагъистаналъул гIелмияб централъул социалиялгун экономикиял цIех-рехазул институталъул нухмалъулев Сергей Дохолянида. Гьесул пикруялда рекъон, гIарац дагьаб ялъуни цIикIкIараб букIиналда бараб жо гьечIо, гьеб хIалтIизабулеб бакIалда ва къагIидаялда гурони. ГьабсагIаталда гIарац дагьлъараб заманалда тIалъиялъ чара гьечIого гьеб суалалъул пикру гьабизе ккола.\nСергей Дохолян: «ГIарац Дагъистаналъе цересел соназдаги гIезегIан биччана, амма гьелъ кIудиялго хиса-басиял ккечIо. Аслияб жо буго киб гьеб гIарац хIалтIизабизе кколеб абураб суал. Дагьалъ цебе нижеца инвестиционнияб политикаялъул хIакъалъулъ бицунеб данделъиялда абун букIана, гIарац хIалтIизабизе кколин экономика цебетIеялда. Гьедин гурони тIадбуссун гIарац бачIунаро. Дир хIисабалда, гьеб гIарац биччалеб концепция федералияб централъ хисизаби буго битIараб гали, гьедин цебего гьабизе кколаан.\nГIарац бокьа-бокьаралъубе реххизе бегьуларо, гьеб ине ккола хасал, жидер букIинисеб бугел эффективиял проектазе. Гьединалги гIезегIан руго республикаялда. ТIоцебесеб иргаялда инвестициял гьаризе ккола промышленносталда. Росдал магIишаталда харж гьабураб гIарцул эффект дагьаб буго. Мисалалъе, нилъеца цохIо цIибил бижизабун тараб гIоларо, букIине ккола гьелдаса коньяк гьабизе ресги, курак гIезаби цо иш буго, гьелдаса джем гьабиялъул процесс гIуцIи цоги иш буго. Нилъер гьаниб аслияб масъала буго гьабулеб продукциялъул хадусеб переработка гьабунгутIи. Гьеб бугони рукIине руго гIадамазе хIалтIизе бакIалги, гьел предприятияздаса республикаялъул бюджеталде щолел налогалги.\nАхирал соназда пачалихъалъ рикIкIунеб букIана, Кавказалде инвестициялгун вачIине кколин бизнесмен, гьесие бизнес цебетIезабизе ресал гьарун хIалтIулел рукIана. Амма гьеб мекъаб иш буго, инвесторал Кавказалде рачIунел гьечIо. Гьединлъидал, пачалихъалъ жинцаго бюджет хIалтIизабизе ккола инвестициял хIисабалда. Дагъистаналда промыленносталда инветициял гьарулел гьечIо, киналго руго кафе-рестораназда, автозаправкаязда ва бакIал раялъул бизнесалда инвестициял гьарулел. Гьез гIемер гIалтIизе бакIал гIуцIуларо ва пачалихъалъе кьолел налогалги дагьал рукIуна».\nШималияб Кавказ цебетIеялъул программаялда гьарурал хиса-басиязул хIасилалда республикаялда разе проекталде росарал школал, яслиял ва азарханаялгун поликлиникаязул къадар дагь гьабулеб бугоян бицана сентябралъул ахиралда букIараб Дагъистаналъул парламенталъул сессиялда Дагъистаналъул экономикаялъул министр Юсуфов Раюдиница. Гьесул рагIабазда рекъон, чанго гьединал объектал раялъул хIалтIи заманаялъ чIезабун буго. МахIачхъалаялъул лъай кьеялъул идараялъул нухмалъулев Мансуров ТIагьирица кьурал баяназда рекъон, тахшагьаралда яслиялде иргаялда руго 30 азарго лъимер, гьезие жеги ругезда тIаде къваригIун буго 70 ясли-ах.\nЩай Дагъистаналъе гIарац дагь гьабулеб?


Бергьенлъиялъ 73 сон тIубаялде\nИсана сонги ани, «зобги роцIун хутIани»…\nГъуниб районалъул Сугъралъа фронталде ана 300-ялде гIагарун чи. ТIадвуссана 140-яв\nВатIан цIунизе ана тIолабго улкаялъул гIолилалги хералги. ВатIан цIунизе лъабго-ункъо чи арабги хъизам букIана Сугъралъги. Рагъ байбихьилелдего советияб армиялда вукIана дир инсул вац Хазам Исупил ГIали. Гьес хъулухъ гьабулеб букIана Литваялда. Гьесул кагътал жеги нахъе цIунун руго, амма гьесул сипат-сурат дида лъаларо, нахъе цIунараб цониги суратги архивазда батичIо. Нахъе цIунун ругел кагътазда гьес хъвалеб буго: «Исана сонги ани, тIасиябги бачIани, «зобги роцIун хутIани», (гьелъул магIна дида гьанже бичIчIулеб буго: солдатазда махIчIвалеб букIун батила рагъулаб хIинкъи букIиналъул) хадусеб соналъ, ИншаАллагь, дун рокъове тIадвуссина», - ян. Гьаниб дие камураб жо гьечIо, цохIо гIурус мацI лъангутIи буго квеш ккараб иш. ТуманкI кьвагьиялъул рахъалъин абуни, командирги дие мукIурав вуго», - ян хъвалеб буго ГIалица.\nАмма Аллагьас хъван букIун гьечIо инсул вацасе тIадвуссине. Гьес хъулухъ гьабулеб Прибалтикаялде рагъул тIоцебесеб къоялъго бомбаби рана тушманас. Рагъ байбихьаралдаса къотIун руго рокъоре рачIунел рукIарал ГIалил кагъталги. Ахирисеб кагъат бачIана 1941 соналъул 14 маялда Каунасалдаса. Лъаларо, гьенивго ракьулъищ гьев хутIарав, яги цониги вацлъиялъулал хабалалъ вукъунищ вугевали. Гьесул тIокIаб хабар лъачIо. Амма лъала, Расул ХIамзатовас хъвавухъе, «ХъахIал къункърабазул» кьеразулъ гьевги вукIин…\nГьев тIадвуссиналдаса лъадул хьулкъотIичIо 62 соналъ. ГIали армиялде ахIилелде кIиго моцIалъ цее ячун йикIана гьес Хадижат. Гьев армиялда хъулухъ гьабулев вукIаго, хвана лъагIел барай гьезие гьаюрай Написатги. ЛъугIана наслу. Амма лъугIичIо ва лъугIизе гьечIо гьезул хIакъалъулъ бицен ва гIагарлъиялда гьел кIоченаро.\n1937 соналдаса байбихьун хвезегIан, 1999 соналъул ноябрь моцIалде щвезегIан щибаб къоялъ тIохил рагIалдеги яхъун, гьабсагIат ГIали тIадвуссине вугин пикрабазда, нухде балагьун йикIунаан гьесул лъади ГIалил Хадижат…\nКIудияв вац ГIалил хабарги рагъ байбихьаралдаса нахъе тIокIаб бачIинчIого, 1942 соналъул июналда гIарзаги кьун, фронталде ана дир эмен - Исупил МухIамадги. Гьеб букIана фашистал Кавказалде – Моздок шагьаралде гIагарлъулеб заман. Доб заманалда дагъистанияздаса гIуцIун букIараб гIолохъабазул къокъа битIана Моздокалде. Гьезда гъорлъ вукIана дир эменги. Моздокалда гIагарлъухъ «Эльхоталъулаб каву» абулеб бакIалда кIиго моцIгIанаб заманалъ рагъулаб тунка-гIусиги ккун, советиял аскараз фашистал нахъе къазаруна. Абизе бегьула Кавказ цIуниялъул рахъалъ гьеб кIудияб бергьенлъи букIанилан. Гьайгьай, нилъер армиялъеги ккана чIахIиял камиял. МахIуги лъукъун, къвалакь гIунсбигун тIадвуссана дир эменги. Гьесие кьуна «Кавказ цIуниялъе гIоло» ва Бергьенлъиялъ 40 сон тIубаялда бан медалал. Эмен хвана 2000 соналда.\nРагъ байбихьилелдего армиялде ахIун вукIана дир инсул вацгIал Хачалов Ибрагьимги. Гьесги рагъул корониб бана чанго сон. Ибрагьим рокъове тIадвуссана капитанасул чингун, 1946 соналда. ХIалтIана Сугъралъ, Къорода, БацIада росабазул школазда тарихалъул ва магIарул мацIалъул учительлъун.\nДир инсул вац Исупил ГIалиго гIадин, Хачалов Ибрагьимги вукIана кьварарав, хIинкъи-къай гьечIев чи. Хвана 1978 соналда.\n1943 соналда, 17 сон барав, жеги михъида хIур чIвачIев гIолохъанчи, Хачалов ГIабдулмажидги, гIумруялъул цо лъагIел цIикIкIинабурал документалги хIадур гьарун, гIарзаги кьун, ана фронталде. ТIоцеве гьев, цогидал гIолохъабиго гIадин, витIана Гуржиялъул Гори шагьаралде байбихьулал рагъулал хIадурлъабазде. Гьениб кIиявго вацасул - Ибрагьимилги ГIабдулмажидилги ккараб дандчIваялъулги бицун тела. Гориялда хъулухъ гьабулел гIолохъаби, гьездаго гьоркьов ГIабдулмажидги, рукIун руго пиво гьекъолеб цо бакIалда. Гьеб бакIалде тIаде бачIун буго патруль. Гьезул командир, капитан Хачалов Ибрагьимги, патрулалъул кIудияв хIисабалда. Ибрагьимица абун буго:\n- Нуж гьанир щиб гьабулел, нужер рагъулаб часть киб бугеб, командир щив кколев? - ан ва цадахъ вукIарав кIиявго патруласде буюрун буго: «Гьезул документазухъ халгьабе ва ППЗялде раче», - ян. Ункъо соналъ кIудияв вац вихьун вукинчIев ГIабдулмажидица Ибрагьимида къвал бан буго...\nГьеб буго 1946 соналъул байбихьуда лейтенантасул чингун рокъове тIадвуссарав мунагьал чураяв дир вакьад Хачалов ГIабдулмажидица бицун букIараб лъугьа-бахъин... Рагъ лъугIун хадуб гIемерал соназ гьев хIалтIана «БагIараб байрахъ» газеталъул жавабияв секретарьлъун. Хвана 1994 соналда.\n…Рагъдаса руссарал херал солдатал,\nСонал анагIан нуж дагьлъулел руго.\nГуллие къуркьичIел кьалул бахIарзал,\nКьерда чIезе гIурал хутIун гьечIо нуж…\nГьал руго ДРялъул ва Россиялъул культураялъул мустахIикъав хIалтIухъан, журналист, поэт ГIабдулмажид Хачаловас Бергьенлъиялъ 40 сон т1убаялъул хIурматалда хъван букIараб «Херал солдатал» абураб кочIодаса мухъал. Жакъа гьезул кьерал хутIунго гьечIин абизе бегьула. ЦIаралин абуни абадиялъго хутIила.\nПрочитано 2807 раз\tПоследнее изменение Четверг, 03 мая 2018 14:59\nДругие материалы в этой категории: « Щивго кIочон гьечIо...\tЩивго кIочон гьечIо... »\n12:37, 19 января 2022, 41


Дагъистаналда тIадбан унеб буго Пачалихъалъул цогояб экзамен кьеялъул тадбир. Цересел соназда дандеккун исана кинабго къануналда рекъон унеб бугин абулеб буго мугIалимзабаз. ГIаммаб куцалда 40 гIунгутIи тIатинабунин жидеца гьанжелъизегIанилан абулеб буго Дагъистаналъул лъай кьеялъул нухмалъулев хисулев ГIалиев Ширалица. Цогояб экзамен кин унеб бугеб республикаялдаян цIех-рех гьабуна нижеца.\nИсана Пачалихъалъул цогояб экзамен кьолеб буго къоазарго гIанасев дагъистанияс. Амма гьезда гьоркьор руго араб соналъ экзамен кьезе кIвечIел чагIиги. Дагъистаналъул лъай кьеялъул министр хисулев ГIалиев Ширалица абуна «Эркенлъи» радиоялъе исанасеб ЕГЭ жидеда ракIалда букIараб куцалъ унеб бугин. 2014 соналъ Дагъистанлда цогояб экзамен араб куцалъе лъикIаб къимат кьун букIанин «Рособрнадзоралъ», амма жинда кколин исанасеб цогояб экзаменалъул хIасилал дагьалги лъикI ине ругилан. Амма кин букIаниги гIунгутIаби камун гьаб нухалъги хутIичIилан абуна гьес. Гьедин экзамен унеб заманалда мобилиял телефонал ялъуни цогидаб кумек хIалтIизабурал хIужаби тIатинарунин жидеца. ГIаммаб куцалда кинабниги 40 гьединаб хIужа тIатинабун буго экзаменалда хадуб халкколеб хасаб комиссиялъул къукъаялъ.\nШирали ГIалиев: «ГIунгутIаби ратана МахIачхъала шагьаралда, Сулейман-СтIал мухъалда, Бунакск шагьаралда ва мухъалда, Гъуниб мухъалда, хIасил-калам гьел тIатинарураб бакI гIемерго гIатIидаб буго, кигIанго гьеб гьукъун бугилан абуниги мобилиял телефонал ялъуни цогидалги алатал кумекалъе хIалтIизаричIого толел гьечIо гIолилаз. Амма гьезие тамихI гIемерго къвакIараб букIине буго, киналго гьел экзамен кьолеб рокъосан нахъе къотIун руго ва тIасиб соналъ гурони кIиабизе экзамен кьезе гьезул рес букIине гьечIо. Онлайн режималда гьезда хадуб халкколеб буго мухIканго. ФСБялъул ва прокуратураялъул хIалтIухъабаз гьеб иш рагIа-ракьанде щун тIубалеб буго. Къокъ гьабун абуни цогояб экзамен кьеялъул тадбир штаталда рекъон унеб буго».\nГьединго «ЕГЭ туризмалъул» хIакъалъулъги баян кьуна Ширали ГIалиевас. Гьеб тIубанго лъугIизабизе кIванилан абизе бегьулин. Гъоркьиса 75 чи вачIун вукIанин Дагъистаналде ЕГЭ кьолеб гIужалъ, исанаги 45 чи вачIун вугилан баянал ругин, амма аслияб куцалда гьел ругин рагъулаб хъулухъ тIубазабулел хъизамазул лъимал, гьединлъидал хас гьабун пачалихъалъулаб цогояб экзамен кьезе рачIун ругин гьелилан абизе жеги хекко бугилан абулеб буго министр хисулес.\nГумбет мухъалда исана пачалихъалъул цогояб экзамен экзамен кьолеб буго I70 чияс. Щибниги ахIи-хIур гьечIого низамалда анин 3I маялда хIисабалъул рахъалъ цогояб экзаменилан абуна ТIадинхо росдал мугIалим МухIамадов МухIамадица. Гьев ккола экзаменалда хадуб хал кколеб комиссиялъул вакилги.\nМухIамад МухIамадов: «ТIоцебесеб къоялъ дагьаб хIалуцин букIаниги, сон тIобитIараб экзамен цIакъ гIодобиччан, щибго ахIи-хIур гьечIого ана. Лъималги ругьунлъун руго экзаменал жидецаго кьезе кколин абураб пикруялде. Мисалалъе Игьалиб буго нижер киналго экзаменал тIоритIулеб пункт, гьениб нижецацин кумек гьабизе ккечIо щибниги, школалда дарсаздаго кинабго лъазабун, хIадурун рачIун руго лъимал».\nДагъстаналда бугеб «ЖамгIияб пикру» абураб цIех-рехалда гьарулеб фондалъ гьабураб цIех-рехалда рекъон, 2014 соналъ цогояб экзаменалъул рахъккун буго халкъалъул 38 проценталъ, анкьго процент гьелда дандечIун буго, хутIараз цоккураб жаваб кьун гьечIо. 2015 соналъ гьединаб цIех-рех жеги.тIобитIун гьечIо.


ТIанусиса Хуриса ГIалил Шамил\nТIадегIанлъанагIан гьитIинлъарав, гьитIинлъанагIан тIадегIанлъарав - гьеле гьединав вуго гIелмуялда жиндирго хасаб лъалкI толеб бугев гIалимчи\nХунздерил тIалъуда ТIануси росу. ГIакъилзабазги, гIалимзабазги, спортсменазги, лъикIал гIадамазги машгьур гьабураб росдал аслияб майданалда аскIоб буго гIадатияб мина. Гьеб буго Шамил ГIалиев жанив гьавураб Хуриса ГIалил мина. Гьениб 75 соналъ цебелъураб цIар гьанже зобалазда буго. Гьелъие кьун буго Россиялъул космонавтикаялъул академиялъул академик Шамил ГIалиевасул цIар. ГIадатияб магIарул росулъ бугеб гIадатиябго минаялъ роржен кьураб гьеб цIваялъе бигьаяб букIинчIо жакъа жиб бугеб тIадегIанлъиялдаги борхалъиялдаги гвангъизе.\nГIемер щола Шамил гIагараб росулъе. Лъимерлъиялъул лъалкIаз талихIалъул мугьру чIвала гьесул ракIалдещвеязда:\n- Гьале инсул мина. Гьаниб кIибикIана гьасие тIоцебе кини, гьаниб рагIана гьасда эбелалъул хIасратаб кинидахъ кечI. Гьаниб гъасда бакараб цIадул хIенхIаз къалъизаруна вукIинесев машгьурав гIалимчиясул сухъмахъалги шагьрабиги. Гьанир кIудиял гIуна Хуриса ГIалил микьабго лъимер: щуго васги лъабго ясги.\nГьаб минаялъул гъанситохъ чанги талихIал лахIзатал ратана Шамилида. КIудияб хъизамалъул кIиабилеб лъимер, Шамилида ракIалдецин кколеб букIун батиларо гIадатияв магIаруласул васас тIадегIанал гIелмиял рорхалъаби мукIур гьаризе ругин. Гьеле гьеб минаялъул гъасда бакараб цIадухъ чанги цадахъ бакIарун батила талихIалъул цIураб хъизан. БотIрол расазда саву ккараб гIужалдаги, гьесда цебеса унеб батиларо инсул минаялъ, кверги ккун, талихIалде данде живго нухарегIараб къо. Киса-кирего - лъимерлъиялъул лъалкIал, талихIалъул лахIзатал.\nШамил ГIалиевасул хIакъалъулъ рагIичIев магIарулав къанагIатги ватиларо. Щивха гьев кколев? Техникиял гIелмабазул доктор, РСФСРалъул гIелмуялъул ва техникаялъул мустахIикъав хIаракатчи, Келдышил, Циалковскиясул, Барминил меседил медалазул лауреат. Щвана гьесие «ДРялда цебе гьабураб хъулухъалъухъ» абураб орденги. Торпедаялъулаб яргъил хIакъалъулъ энциклопедия хъварав гIалимчи, гIемерал фундаменталиял цIех-рехазул автор. Россиялъул гIелму цебетIезабиялъулъ лъураб кIудияб бутIаялъухъ гьесие кьуна Петр ТIоцевесесул орденги.\n2009 соналъул анлъабилеб августалда Шамил ГIалиевасул цIар кьуна цо планетаялъеги.\n«Дагъдизель» заводалъул генералияв конструктор, РФялъул Пачалихъияб премиялъул лауреат. Гьесул хIурматалда тIоритIула Халкъазда гьоркьосел гIелмиял конференциялги. Масала, 2017 соналъул 9-11 октябралда Санкт-Петербургалда ралъдалгун техникияб университеталда тIобитIана гIалимчиясе сайгъат гьабураб конференция. Гьанжеги гIемер щола Шамил ГIалиев живго цIалараб гьеб университеталде. ДандчIвала студенталгун, цIалула гьезие лекциял, гара-чIварула гьелгун, бицуна гIумруялъул ва талихIалъул хIакъалъулъ. ГIалимчиясулгун рукIунел гара-чIварияз жидеего гьабулеб асаралъул хIакъалъулъ студентазги преподавателазги хъвала университеталда къватIибе биччалеб газеталда.\nШамил ГIалиевасул лекциязул пайдаялъулги кIваралъулги бицунаго, Денис Корниловас хъвалеб буго гьесул гIакъилаб каламалъул хIакъалъулъ.\n1) Дие бокьун буго щивав чиясда бичIчIизе ва лъазе жинцаго гьабулеб бугеб иш щай къваригIун бугебали. Бокьун буго нужедаги бичIчIизе, гьеб кинабго бичIчIун хадуб, рекIелъ рещтIунеб рохалил асар - дуцаго дуего кьолел суалал ва гьезие дудаго ратулел жавабал.\n2) Дуда цо щиб бугониги лъалеб ва дуца гьелъул хIакъалъулъ цогидазеги бицунеб бугони, гьезда гьебги бичIчIулеб бугони, гьелъул магIна ккола гьеб дудаги бичIчIулеб бугин абураб.\n3) ГIурус рагIабазул лъабго «в»- вера, воля, выбор. Гьел ккола нилъер рухIияб хIаракатчилъиялъул аслулъун.\n4) Ракьалда гIемерал санал ранагIан, дие рокьулел руго лъималги херал чагIиги. Гьанже цIикIкIун хараби рокьула.\n5) Инсан киданиги вукIунаро жиндиего бокьараб хIалалда талихIавлъунги жинцаго рикIкIунев гIадав талихIкъаравлъунги.\n6) Кибго, кидаго, бокьараб заманалда кинабго гьабизе лъазе ва бажаризе ккола.\n7) ГIелмуялъул тарихалда бищунго кIвар бугеблъун ккола пикраби церетIеялъул тарих. Пикрабазул гIелги заманги букIунаро.\n8) Студентазда, аспирантазда, ай гIелмуялда тIадчIаразда киданиги ракIалде ккезе бегьуларо кигIан кIудияб машгьурлъиялъул гIалимчиги жидедаса тIадегIанав вугилан.\n9) Щиб жо кколеб талихI? ТалихI ккола киналдего нилъ хIадурго рукIин.\n10) ЦIалдохъабигун, студенталгун дандчIвазе унелъул, дун рахIатхун лъугьуна. Сундасан байбихьилебали лъаларого хутIула. РакIчIун нилъеда лъаларел суалазе кинал жавабалха ратилел. Хасго бичIчIулебги гьечIони, щиб нилъее къваригIун бугебали.\nГIалимчиясул рухIияб дунял\nШамилица цIакъ кIудияб адаб гьабула магIарул мацIалъулги, гIадатазулги, гIамалазулги, маданияталъулги, адабияталъулги. РухIдаллъизе бачIуна гьесда магIарулги, гIурусги, дунялалъулги адабияталъул классиказул кучIдул цIалулелъулги цIаларалъул хIакъалъулъ жиндирго пикраби загьир гьарулагоги. Дол рукIана гIурусазул шагIир Евгений Евтушенко гIумруялдаса ватIалъарал къоял. Иргадулаб нухалда гьоболлъухъе щварай дие гьес цIалана Евтушенкол кучIдул, бицана шагIирасул гIумруялъул хIакъалъулъ. Гьеб къоялъ цIалана гьес Расулил, МахIмудил кучIдулги.\nКъолохъанлъиялъеги бергьараб махщел буго гIалимчиясул. Гьес къали кьабулелъул, кигIан кьурдизе лъаларесулги къасд ккола горсверулъе кIанцIизе. ГьабсагIаталда къанагIат ратула зурмида рачунел умумузул бакъназда рекъон, кьурдулелъул, хIетIе бахъизе бажарулев чи. Амма Шамил гьел бакъназухъе кьурдулелъул, цебе бачIуна гIагараб ТIануси росулъ лъимерлъуда ва гIолиллъуда дунго уней йикIарал бертаби. ХIункъбузул сипаталда роржунел гIолил ясалги, цIумазул сипаталда - гIолил васалги. Цинги - кьурдизе бугеб кIудияб гIишкъуялъ, яхъине гьайилародайилан, цересел кьеразда гIодой чIарай дунгоги. Гьединал ракIалдещвеяз куркьбал гъола дида, Шамил ГIалиев кьурдул сверуда вихьидал.\nГIамалалъул рахъ босани, гьев вуго цIакъго гIадатияв инсан. Гьелъго батила гьев тIадегIанлъаравги гIадамазе кIодолъаравги.\nТIадегIанлъанагIан гьитIинлъарав, гьитIинлъанагIан тIадегIанлъарав - гьеле гьединав вуго гIелмуялда жиндирго хасаб лъалкI толеб бугев ТIанусиса Хуриса ГIалил Шамил.\nПикраби. Пикраби. Пикраби…\nМахIачхъалаялъул аслияб майдан. Шагьаралъул администрациялъул мина. Анлъабилеб тIала. Къаси нахъалъизегIан чирахъ сунаро Шамил ГIалиевасул кабинеталъуб. ГIалимчиясул гьитIинабго «рукъ». Къадада бараб доска. Доскаялда хъвараб бичIчIизе захIматаб хIисаб. Стол цIурал тIахьал. ТIахьаз сверун ккурав гIалимчи…\nГьев хIадурлъулев вуго гьалбадерилгун букIине бугеб иргадулаб дандчIваялде. Гьалбалин абуни, гьесухъе хIалтIуде къойилго гIадин рачIуна. РакIалдещвана Хунзахъ районалъул цIалдохъабазулгун гьесул букIараб дандчIвай ва гьес лъималазе кьураб цо суалги.\n- Лъимал, лъида лъалел магIарухъ гIалахалда рижулел тIугьдузда цIарал, - илан гьикъана Шамилица. Жаваб кьезе гьел кватIидал, гьес жинцаго рехсана анцIгониги тIогьол цIар. Гьеле гьединал, гIадатиялин кколел, амма ургъизе тIамулел суалал кьола гьес.\nЧуялги цIакъго цIакъ рокьула Шамилие. Гьезул бицунелъул, кIалдибе гьоцIо тIинкIараб хIал букIуна гьесул. Чу - гьеб ккола кутакалда чIухIараб, лъиениги бетIер къулулареб ва хIелулареб хIайван. Гьелъги батила Шамилие гьеб бокьулебги.\nИсана 9 маялда Хунзахъ районалда, ГIалагIарт майданалда, КIудияб Бергьенлъиялъул къо кIодо гьабулеб байрамалда чуялги риччана Шамил ГIалиевасул призалъе гIоло. Къецал гIуцIун рукIана АхIмад ХIусеновасул нухмалъиялда гъоркь, районалъул «Хунзахъ» жамгIияталъ.\nШамил ГIалиевас бана 75 сон. ГIемерищ гьеб яги дагьищ? Лъаларо. Амма гьеб лъала гIицIго ТIадегIанасда.\nБиччанте гьеб букIине Шамил ГIалиевасул гIелмуялъе кьолеб бугеб гIумруялъул байбихьилъун.\nПикраби, пикраби, пикраби… Гьелин абуни, гIемер руго гIалимчиясул.\nПрочитано 469 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 18 июня 2018 10:36\nДругие материалы в этой категории: Рохьоса МухIамад »\n15:05, 25 сентября 2020, 3\n12:51, 25 сентября 2020, 31\n12:41, 25 сентября 2020, 113\n09:38, 25 сентября 2020, 82


Дагъистаналъул мугьажирзабазул ирсилав ГIали Анлар ЧIиркъатIе щвана » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЧIикIаб, Гьамущи, Къорода, ГIанди росабалъа магIарулал – Турциялъул Токаталда\nБакълъулазул ракьалде вачIана Турциялде гочарал Дагъистаналъул мугьажиразул тухумалъул чи ГIали Анлар. Гьев щвана ГIалибег Тахо-годил цIаралда бугеб Дагъистан Республикаялъул миллияб музеялъул ЧIиркъатIа бугеб филиалалде, цогидал идарабазде, гьединго бакълъулазул ракьалъул тарихиял ва тIабигIиял бакIазде.\nДагъистаналъул миллияб музеялъул Бакълъулазул филиалалъул нухмалъулев Ибрагьим Ибрагьимовас бицана некIсиял алатазул, гьоркьохъел гIасрабазул, Кавказалъул рагъул тарихалъул. Филиалалда цIунун руго АхIулгохIдаса ракIарарал кьвагьулел жал, топал, тункIал ва гь.ц. Баянаб букIахъе, 1839 соналъул роол лъабго моцIалъ цIунана АхIулгохI магIарулаз.\nГьединго ЧIиркъатIа бахъулаан чIабатI. Ибрагьим Ибрагьимовас гьоболасда рихьизаруна чIабатI ва цогидал цебесеб заманаялъул тIагIелал.\nГIали Анларица жиндирго тухумалъул хIакъалъулъ ракIалдещвеял гьаруна, бицана мугьажирлъиялъул тарихалъул, ГIусманиязул империялде Дагъистаналдаса жиндирго церегосел умумул рахъиналъул.\n«Гьанжесеб Турциялда гIумру тIамулеб буго Шималияб Кавказалъул гIемерал миллатазул вакилзабаз, церего гьенире арал кавказиязул наслабаз. Дун вуго Турциялъул Токат провинциялъул Турхан шагьаралде административияб къагIидаялъ гъорлъе кколеб Акбуда росулъ. Дир умумул ГIусманилаб империялде гочана нусгоялдаса цIикIкIун соналъ цере. Акбуда росуялъе кьучI лъун буго Дагъистаналъул батIи-батIиял росабалъа авараз. Гьениб яшав гьабулеб буго ЧIикIаб, Гьамущи, Къорода, ГIанди ва цогидалги росабалъа гIадамаз. Дир цересел умумул ккола ЧIикIаса. Турциялда ругел дагъистанияз кIвар кьолеб буго жидерго мацI, маданият, гIадатал цIуниялде», – ян абуна ГIали Анларица.\nДагъистаналъул миллияб музеялъул Бакълъулазул филиалалде ГIали Анларида цадахъ щвана ЧIиркъатIа бугеб лъималазулгун гIолилазул спортивияб школалъул нухмалъулев ГIабдулмажид Шихшалаев, районалъул администрациялъул туризмалъул рахъалъ специалист, фотомухбир Гебек Гебеков ва цогидалги.\nДагъистаналде щвеялдаса, миллатцоялгун дандчIваялдаса, жиндирго тарихияб ВатIаналде вачIиналдаса разиго тIадвуссана ГIали Анлар. КъватIисеб улкаялда гIемер сонал раниги, гьес цIунун бугоан нилъер тIадегIанаб миллияб мацI.


Скачать книгу ЕГЭ 2013, Русский язык, Нормы оценки знаний, Бисеров А.Ю., 2012 - fileskachat.com, быстрое и бесплатное скачивание.\nСкачать книгу ЕГЭ 2013, Русский язык, Нормы оценки знаний, Бисеров А.Ю., 2012 - djvu - Яндекс Народ Диск.\nСкачать книгу ЕГЭ 2013, Русский язык, Нормы оценки знаний, Бисеров А.Ю., 2012 - djvu - depositfiles.\nСкачать книгу ЕГЭ 2013, Русский язык, Нормы оценки знаний, Бисеров А.Ю., 2012 - pdf - Яндекс Народ Диск.\nСкачать книгу ЕГЭ 2013, Русский язык, Нормы оценки знаний, Бисеров А.Ю., 2012 - pdf - depositfiles.\nДата публикации: 09.01.2013 11:10 UTC


ЦеретIезе рес буго, къайи цIикIкIун гьабуни » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Культура - Маданият » ЦеретIезе рес буго, къайи цIикIкIун гьабуни\nЦеретIезе рес буго, къайи цIикIкIун гьабуни\nДобавил(а): Musa от 30-07-2013, 11:32\nЧIун хутIараб хIалтIи гьабизе ккани, хIалтIулел чагIи къваригIуна\nаслияб куцалда бетIербахъи гьабулаан махщалил кумекалдалъун. Щибаб тухумалъул яги росдал букIунаан жидеего хасиятаб махщел. Щибаб хъизаналъ\nнаслабаз наслабахъе кьолаан жидерго махщел. РФялъул халкъияв художник, халкъиял художествиял промыслабазул комитеталъул председателасул заместитель ХIамзат ГъазимухIамадов ккола ансадерил устарзабазул микьабилеб наслуялъул устар. Гьесул пикруялда, жакъа халкъияб махщел цебетIунгутIиялъе гIилла рагIула гIадамазе хIалтIизе бокьунгутIи.\nХалкъиял махщелал церетIеялъе программа\n- Дагъистаналъул халкъиял махщелазул кинаб хIал бугеб жакъа? - Цебе халкъиял промыслабаздасан щолеб букIана лъикIаб хайир. Нилъеца гьелде кIвар кьезе ккола, щайгурелъул, нилъеда кIочонеб буго гьелъул къимат, гьеб хIалтIизабизе кколеб къагIида. СССРалъул заманалда Дагъистан художествиял махщелазул рахъалъ цебесеб кьерда букIана. Бихха-хочиялъул заманалдаса хадуб, гIемерисел бакIазда хIалтIи чIун хутIун букIана. Цебеялде данде халкъиял художествиял промыслаби церетIезариялде кIвар кьолеб буго гьанже республикаялда. Араб соналда, "2011-2013 соназда халкъиял художествиял махщелал церетIезари" абураб республикаялъул программаялда рекъон, халкъиял махщелазул центр рагьана. Цогидаб бакIалда гьединаб центр гьечIо. Халкъиял промыслабазул централда рагьун руго щибаб промыслалъе, гьеб цебетIеялъе кумекалъе залал. Щибаб халкъияб махщалил вакилзабазе, устарзабазе бихьизабун буго цо-цо рукъ-мастерская. Шагьаралда ругел кубачиязул лъималги хьвадула гьенире махщалие ругьунлъизе. Гьеб програмаялда рекъон нижеца ремонт гьабуна кубачиязул, гьоцIдерил комбинатазда, ляхлисезул тIансабазул фабрикаялда. ЦIорорал, чамалиго соналъ къачIачIел бакIал рукIана гьел. Гьеб программаялда рекъон, балхъарисезул фабрикаги цIидасан гьабуна. Болъихъ буртаби гьарулеб халкъияб художествияб фабрика къачIана. Гьеб программаялда рекъон, халкъиял промыслабазул, миллияб ратIлил буклетал риччана къватIире. Цере халкъиял промыслабазул выставкаби гьарулароан. Гьеб программаялъин абуни рес кьола рехун тун рукIарал халкъиял махщелал цIунизе, гьел цIигьаризе. ТIансаби рессулеб фабрика рагьизе буго тIадеялъул.\n- Халкъиял махщелазул промыслабазул фабриказул ва комбинатазул хIалтIи кинаб хIалалда бугеб? - Киналго комбинатал ва фабрикал чIун хутIун рукIинчIо. МагIарул районазда ругел халкъиял промыслабазул комбинатал хIалтIулел руго. Производствоялъул бицани, къадарго хIалтIулел руго. Жакъа халкъиял промыслабазул предприятиязда рес буго гIемерал тIагIел-алатал гьаризе. Амма гIураб къадаралда гьарулел гьечIо.\nРичун унел руго, амма…\n- Халкъиял промыслабазул производство нахъеккеялъе гIилла щиб?\n- КIвар бугеб гIиллалъун ккола хIалтIи гьабулел гIадамал гьечIолъи. ГIолилал рачIунаро хIалтIизе, гьезие къваригIун буго бигьаяб хIалтIиги, лъикIал шартIалги, рекIине машинаги. ХIалтIул бакIални гIемерал руго. Эбел-инсуца нижеда абулаан нужеца магIишат гьабичIони, нужехъа лъимал хьихьунги бажаруларин, нужер къиматги букIунарин. Гьанже эбел-инсуца хьихьулел руго васас ригьин гьабидал гьес ячарай лъадиги. Жеги тIаде, гьезул лъималги хьихьизе кколел руго. - Цо-цо художествиял комбинатазул ва фабриказул директорзабаз бахчулеб буго гьенир ругел хIалтIухъабазул къадар. Мисалалъе, ансадерил художествияб фабрикаялда документазда рекъон хIалтIулев вуго 55 чи. Амма гIадамаз бицухъе, гьенив щуго-анлъго гурони хIалтIухъан рагIуларо. Республикаялъе пайдайищ яги заралищ бугеб гьединал бакIазул?\n- ГIадамал хIалтIизе ккола халкъиял промыслаби церетIезе бокьани. ХIалтIуде хьвадулелги гьечIони, хIалтIухъабазул къадарги бахчулеб бугони, производствоялъул рахъ нахъеккола. ГIемерисеб мехалда гьеб бараб букIуна хIалтIулаб бакIалъе нухмалъи гьабулесда. Гьес хIалтIи гьабулеб гьечIони, хIалтIухъаби данде ракIаризеги бажарулеб гьечIони, фабрика цебетIоларо. Ансадерил фабрикаги лъикI хIалтIулеб бугин абиларо. Жакъа гьелъул производствоялъулаб рынок гьечIо. ХIажат буго халкъиял махщалил тIагIелал гьарулел хъизанал цIунизе. Цебегоялдаса гIадат букIана щибаб хъизаналъул жиде-жидерго махщел букIунеб. Гьеб махщел наслабаз наслабазухъе кьолаан. ГьитIинаб къоялдаса ругьун гьарулаан лъимал. Гьел цIуничIони, анцIго соналдасан гIанса гьабизе лъалев чи вукIине гьечIо. - Республикаялъул экономикаялъе пайда бугищ халкъиял промыслабаздаса?\n- ЛъагIалида жаниб къватIибе биччала 700 миллион алат. 20 тонна гIарцул ва тонна меседил тIагIалабазул гьабула лъагIалида жаниб. Гьеб ккола хасал ва гIисинал предприятиязгун цадахъ гьабулеб къадар. Гьеб цIакъго дагь буго. Цебе букIараб производство мисалалъе босани, миллиард тонна букIине кколаан. ХIалтIулел гIадамал дагьал ругеб мехалда гьабун къватIибе биччалеб тIагIелги дагьлъула. Халичаби рессулей гIаданалъе моцIида жаниб анцIазарго гъурущ щолеб буго. Гьеб анцIазарго гъурущги гIезе ккола чиясе. Базаралда семечка бичизе инчIого, цере рукIараб къагIидаялъ халичаби рессулеб хIалтIуда чIани, хадуб гьелъие хайир цIикIкIун щвезе буго. Гьелъул халичабазул цо квадратияб метралъул багьа 10-15 азарго гъурущ буго. Гьедин жидерго халичаби ричулел ругони, руччабазе заманалдасан цIикIкIараб пайда щола. Цо-цояз абизе бегьула нилъер къайи бичун унарин, амма гIадамаз гьеб босизе ккани нилъер къайиги гIемераб букIине ккола. - Нилъер гьаниб гьабураб къайи къватIибе баччулищ? - СССРалъул заманалда Дагъистаналъул художествиял промыслабазул къайи бичулаан къватIисел пачалихъазда, къиматги букIана гьелъул. Гьанжейин абуни жанисеб рынок гурони гьечIо. РакIунтун гьабулеб бугони…\n- Балъхъадерил комбинаталъул директорас бицана выставкабазда лъун яги заказалда рекъон гьабун гурони, жидер къайи босуларин. Комитеталъ гьезие гьабулеб кумекго букIунарищ?\n- Бичун унеб хIалалда лъикI гьабураб къайи кидаго бичун уна. ЛъикIаб даражаялда ва гIемер гьабизе ккола тIагIел. Нилъер тукабазда гуржияз ричулел руго бухаритIагърал. Нилъеразулин абуни гьечIо гьединаб продукция бичулеб бакI. Цого къайи гьабичIого, батIи-батIиялъул хIалбихьизеги бегьула. Халкъиял промыслабазул централда нижеца выставкаби тIоритIула, нилъер махщелчагIазда жакъа гIадамазе кинаб тIагIел къваригIун бугебали бичIчIизабизелъун. Халкъалъе къваригIараб тIагIел щай гьабулареб, гьабизе ресги букIаго. ГьабсагIаталда квас ва квасул къайи хIажатаб буго. Мисалалъе, какикь тIамулеб тIанса. Нилъеца щай бегьулареб квасул какикь тIамулеб жо гьабизе. Пачалихъалъул кумек буго гьединал предприятиязе. Араб соналда тIансабазул фабрикаялъе нижеца кьун букIана квасул тонна. Амма гьелъул пайда ккечIо. Бищунго квешаб жо буго нахъбуссунареб гIарац. ГIарац нахъбуссине ккола. КъваригIараб тIагIел босеян гIарац кьуни, гьебги хвезабун руцIцIун чIола. Гьадинал, жакъа гIадинал ресал, шартIал рукIинчIо цере. Амма пайда босулеб гьечIо. Ресалда рекъон гIадамал хIалтIулел гьечIо. Миллияб ретIел букъизе чи щолев гьечIо. Миллияб ретIел гуребги, гIадатияб ретIел букъулелцин гьечIо. - Халкъиял махщелазе гIолилал ругьун гьариялъе комитеталъ кинаб хIалтIи гьабулеб?\n- Предприятиязда жанирго ругьун гьарула махщелчагIи. Бокьарав чиясе рес буго гьенивеги хьвадун пайда босизе, бокьараб махщалие ругьунлъизе. Гьединаб рес буго ГьоцIалъги, Кубачиялдаги, цогидал бакIаздаги. Автор: ПатIимат СУЛТIАНМУХIАМАДОВА\nГазета №: 30, от 28 июль 2013г.\n"Маска"- магIарухъХерасул гIакълуАх гIезабиялъул цIияб къагIидаГьаблъиялда культура цIунун бажарулароМаданияталъул ирс цIунизе кIвейги – гьунар


Нилъер республикаялда буго чанахъабазулгун ччугIихъабазул жамгIияб цолъи. Гьеб цолъиялде гьоркьоре унезда ракIалда буго МахIачхъалаялъул аслияб майданалде рахъине. Гьелъие бугеб гIиллаги ккола чан гьабизе ва ччугIа кквезе гьезул къайимлъиялда рукIарал ракьал республикаялъул ТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул министерствоялъухъе кьей.\nГIаммаб куцалда гьединал ракьазул 716 гектар буго республикаялда. Гьениб буго чанахъаби хьвадулеб 29 батIияб ракь, къокъго абуни, чан гьабизе ва ччугIа кквезе гьел хьвадулеб бакI. 1945 соналдаса нахъе гьезул ихтияралда рукIун руго гьел ракьалги. Исана 1 сентябралда лъугIун буго ижараялъе гьел хIалтIизаризе чIезабун букIараб болжал.\nЖидее бокьун букIанин гьеб болжал халатбахъинабизе, лъабго моцIалъ цебе документалги хIадурун рукIанин бицана чанахъабазгун ччугIихъабаз. Амма инкар гьабун буго. Гьелда ракI рекъечIого судалдеги ун руго гьел. Гьанже гьез къотIараб хIукмуялда бараб букIинаха кинабго.\nРехсараб министерствоялда ракIалда батулин гьел ракьал хасал чагIазул бетIергьанлъиялде кьезеян рикIкIунеб буго чанахъабазул жамгIияталъул цевехъан Александр Гаркушаца. Амма жал разилъун гьабулеб хIукму гьеб букIинарин абун ццим бахъунги вуго чанахъан.\nГьезул данделъиялде вачIун вукIана низам цIунулел хIалтIухъабазул вакилги. Жив нужер пикруялда рази вугин, амма дандечIеялда хурхун нужеца гьаризе ругел тадбирал законалда рекъезаризе кколин абуна гьес.\nРеспубликаялъул чанахъабазулгун ччугIихъабазул жамгIияталъул нухмалъулев Завурбек Вагидовас бицана, цадахъ рекъон хIалтIани, мурадалде щвезе рес бугин. Республикаялъул нухмалъулев Сергей Меликовасухъе кагъат хъвани лъикIаб букIининги абулеб буго гьес.\nДругие материалы в этой категории: « Миллияб хаслъи ва инсанасул ихтиярал\tТIагIам - добго, багьа – учузаб »


Инсул ирс босарав! - АНЧИХ\nИнсул ирс босарав!\nЛъебергогIанасеб соналъ бетIерлъи гьабуна Советияб заманаялъ мунагьал чураяв ХIамзатов МухIамадица ГIанчихъ росдал колхозалъе цинги хадуб совхозалъе. Учительлъунго хIалтIичIев чиясе «Дагъистаналъул мустахIикъав учитель» абураб цIар кьей гьеб къанагIатаб жо буго. Гьеб цIаралъе гьев мустахIикълъун вукIана, гIолохъанаб гIел куцаялъулъги, росолъ школа базеги бихьизабураб жигаралъ. Доб букIана росдал магIишат цебе тIезабиялъе тIолабго хIукуматалъ кутакалда кIвар кьолеб заман. Бекьараб къадар ракьул хIисаб гьабун бачIунеб, бачIин кутакалдагIемер гьечIониги 1000-1200 тонна ролъул ва цIоросаролъул бакIарулаан, 200 бахараб тонна пиринчIалъулги бакIарулаан, гьеб гIолаан хIукуматалъе кьезеги гIи-боцIуе кIалцIи хIисабалда кьезеги. Доб мехалъ магIишаталда букIана 1200 чIегIерхIайванги, 16000 гIи-цIаниги.\nХадубхун ккараб, дица абичIониги, гIемерисел магIишатал рихана, хутIаралги кинаб къагIидаялда ругелалиги лъола. Бищун захIматаб заманаялъ, кIодолъун вукIин хIисабалдеги босун ХIамзатов хIалтIудаса нахъе ана.\nМагIишаталъе бетIерлъи гьабизе бокьарал гIемер рукIана, гьезда гьоркьор киданиги росдал магIишат щиб жояли суратазухъ балагьун гурониги бихьичIелги. Росу цояз битIараб хIукму гьабуна, магIишаталъул бетIерлъун вищана МухIамадил вас ИбнулХIажар, ирсалъе кьолеб жойищ хъулухъан абулелги камичIо, ИбнулхIажарица лъугIизабун букIана росдал магIишаталъул институт, колхозалда жавабиял хIалтIабаздаги вукIун гьес живго бажари бугев нух малъулевлъун вихьизавун вукIана. Хасго пиринчI бекьиялъе кIудияб кIвар кколаан гьес . ПиринчI бекьиялъ, цадахъго кIиго массала тIубалаан. Цо бугони пиринчIалъул бачIин щолаан, кIиабизе бугони магIишаталъул ракьал цIам гIемераб букIиналъ цогидал культурабазе ярагьунарел рукIин хIисабалде босани, кIиго-лъабго соналъ цохIо бакI хIалтIизабуни гьеб ракь цIамудаса чурулаан. Гьеб къагIидаялъ гIуцIана ИбнухIажарица азаргоялде гIагарун га ракьул.\nЦебеккун абухъе бищун гIадлу бихараб заманаялъ тIаде босана гьес магIишат. Цебе лъураб масъала букIана тIоцебесеб иргаялда магIишаталъул буголъи цIуни, гьеб гIезегIан захIматаб суал букIана,бугеб бечелъи бикьун гIадамазе кьурал хIужабиги рагIулел рукIиналъ, гьанирги камичIо бикьун лъугIизабизе кколин колхозалъул боцIи- мулк абулелги. ИбнухIажар къуркьичIо, гIаммаб магIишаталде бербалагьи батIияб букIаниги тIад ругезул, гьесда кIвана магIишаталъул цо бутIа цIунизеги , цо тайпа хIалтIухъабазеги мухь щолеб хIалтIи букIизабизеги. ЦохIо цIар хисана, колхоз «Анчихский» букIараб бакIалда СХК «Анчихский» лъугьана. ЗахIмалъабазул гьикъараб мехалъ, гьеб гьес бицичIониги киназдаго лъала, ИбнухIажарица бицана бугеб хIалалъул, СССР бихаралдаса цониги я машина, я трактор, я комбайнги щолеб гьечIони, кIудияб багьа кьун хьоналги росизе кканани, гьединго ракь беэн гьарулел жал росизе кканиги, хIукуматалъул гьабизе бугин абун бицен букIун гурони кумекги гьечIони, кинаб бигьалъиха хIалтIухъ букIинеб. КигIан захIмалъабиги данд чIваниги къуркьизе кIолев чи ватичIо дида гьев, цо жо гьабизе рагIи кьунищ, гьеб тIубачIого чIолев чи гьев ватичIо. Гьанир хадурхун нужеда загьирлъизе руго гьес хIалтIулъ рихьизарурал тIокIлъаби. Чангияс абила гьелъие гурищ гьев СХКаялъул директорлъун вугевин абун, амма гIакълу камиласда бичIчIила, гьес гьабизе кколебги кколаребги батIа гьабизе. Росдал администрация магIарухъ букIиналъ, хъутаналда ругел росаби «временно проживающие» абун рикIкIун ругелъул гьеб хIалтIи гьесда тIаде гирун хутIун буго.\nГьанжеги советияб заманаялъ абуни, цIалулезги абила цохIо жо цIалкIулев вуугинги абила. Доб заманалда Къамышхъутаналда аскIоб кIудияб хIор букIана гIадамаз гьабураб, гьеб гьабиялъе гIиллаги букIана Аксай гIорул цо гIаркьел гьенибе чвахун гьениб тIокIкIизеги тун льим, лъалъазе аскIор ругел магIишатазе бикьулаан. ГIанчхъадерил хъутадасанги унаан гьеб лъим, Аксайка каналалдасан чвахун. Гьелъул кIудияб кIвар букIана магIишатазе. БацIцIичIого рехун тана гьеб хIор, гьабсагIаталъ гьеб букIараб бакIалда рохь бижун буго. Аксайка абураб каналги, Аксайка лъаралде буссана. Гьанже гьединаб цIар буго гьелъул, киналго бекьулел бакIазде ва харибакIазде рахъарал лъел рахъал салул цIуна. РацIулаан гьел, цIад барабго лъим хIабургъун жанисан цIолаан, гьеб гьабун рагIалде бахъулеб хIалтIи батичIо. Гьединаб хIалалда ана 7-8 сон, гIалахалда бижулеб херцин мукъсанлъана риидалцин боцIи бакъараб заман кколаан, хасалие рагIи-хер щуазаралдаса цикIкIун гектаралъул ракьул бетIергьабаз къватIисан бичун босизе ккараб заманги букIана. ЦIад гьарун, зодоре ралагьун, Аллагьасде гьардолел хутIулаан. Аксайка лъаралъул, аскIосан чвахулеб бугониги мунпагIат босизе санагIалъи гьечIолъи бичIчIараб мехалъ ИбнухIажарица батIияб нух балагьана. Аксайкаялъ росо гъанкъиялъулги хIинкъи букIана, гьелъул рагIалъаби щула гьаруна. КъогогIан километраялъ рикIкIадасан Сулахъалъул лъим бачине пикру ккана .Бихьарасда гурони гьеб хIалтIул захIмалъиялъе ва кIодолъиялъе къимат кьезе кIоларо. БитIараб гIалахалдасан канал бахъи рикIкIинчIого кIиго гIоралда тIасан 30-35 метралъул халалъуде цIакъго гIатIидал маххул трубаби лъун, кIудияб ПМКаялъул гурони гьабун бажарилин кколароан, ахир гьечIеб хIалтIи гьабулеб бугинги кколаан, хIисаб гьабеха кколеб техникаги гьечIони, гьудул гьалмагълъиялда кумек гьарун, росдал гIадамазул жигаралдалъун ва жиндирго бажариялдалъун гьеб хIалтIи гьесда рагIалде бахьизе кIвана. Гьаниб баркала загьир гьабизе бокьун буго квал-квал гьабичIого жидерго ракьалдаса лъим бачизе биччараб Хелекьури росдал жамагIаталъе. Гьезиеги гьелъул кIвар бугелъул. Рии бакьулъ гIалахалде бацIцIадаб Сулахъалъул лъим чвахана, бихьулаго хисана гIалахалъул нур. Исана гIадинаб ракъдалаб соналъ боцIул иш цIакъ квеш ккелаан. Лъим хIажалъулареб жо дагьаб букIуна, лъедаса мунпагIат босулеб чIагоябги чIагоябгуребги щинаб жоялъ дуе баркала кьолеб буго ИбнулхIажар.\nЛъел бицен гьабулаго абичIого рес гьечIо, гIадамазул гьекъолеб лъелги гIадлу росолъ беццизе ккараб хIалалда букIинчIо. Гьев хIалтIуде ккаралдасан росулъ ункъгоартезианалъул цIияб гъуй бахъана, лъабго бацIцIун цIидасан лъим чвахулеб гьабуна. Гьеб хIалтIуе, жиндирго чантиниса гьечIониги, харж гьабулел гIадамал ратизе кIвейги кIудияб бажари кола. Гьаниб баркала кьезе бокьун хасго Османов ГIабдулатIипхIажие, гIемерисеб харж гьес гьабуна гьел хIалтIабазе. Гьанже хъутаналде гъорлъе унеб лъабабго росолъ жиб-жиб рокъоб лъим буго. ХIалтIи гьаби цояб рахъ батани, гьеб гьабизе кколебщинаб жо лъайги, гьабизе цебе масъала лъейги, цогидаз малъизегIан течIого гьабиги, гьебги дица ИбнулхIажарил тIокIлъилъун рикIкIуна.\nАсфальт тIураб нух гьечIониги Бабаюрт-Хасавюрт нухдасан росабалъе 14 километралъул манзилалда бугеб нух беццулеб къагIидаялда чIезабун буго гьес. ИбнулхIажар нухал ралев, къачIалев чи гьечIо, амма гьеб хIалтIи гьабулелгун гьудулъи кквезе бажариги, гьунарлъул рикIкIуна дица.\nЦIакъго квешаб хIалалда рукIана кIудияб къуваталъул токалъул кварал араб гIасруялъул 70 соназ цIарал гьел цо-цо бакIалдасан тIун хIайванал чIвараб заманги ккана. Гьел гьаб кIиго соналъ цере хисана, гьезул тIокIаб хIинкъи гьечIо, росолъ жанирги хисун цIиял кварал цIалел руго, гьеб хIалтIиги жалго лъикIал лъугьун токалъулаз гьабуларо, гьелъиеги бажариги, лъай-хъвайги хIажалъула. Мисалалъе цоги хIужа бачичIого гIолеб гьечIо Аксайка гIоралда тIасан кIиго кьо рихун унеб къагIидаялда рукIана. Бетоналъул плитаби цо-цо бакIалдасан лъелъе рортизе дагьал хутIун рукIана. Нижер ракьалда бугеб кьо ИбнулхIажарица кколел хIалтIаби гьарун къачIана, гьединабго кьо нижер мадугьалзаби гIандадерил рахъалда, бугеб букIараб бакI гьанже лъаларо, гьеб бихун ана. Росолъ кинабгIаги рохел ва къварилъи гьесул гIахьаллъи гьечIого унаро. КъваригIараб камураб гьикъун гьев школалда камураб заманги букIунаро, школалъул цIалдохъабазги , учительзабазги гьесул гьари киданиги нахъе тIамун толаро. Школалъул кумекалдалъун гIезабулеб буго 24 гектаралда ах, цIолбал ах гьабизеги планалда буго. БукIаралъул гьаниб цо заманалда гьарзаяб къагIидаялда бачIин кьолеб пихъил ва цIолбол ахал. Жакъа къоялде цо-цо гъутIбузда пихъ бижулеб буго. Учительзабаз кIурун, лъималаз лъалъан ва гач бахун гьеб лъикIаб къагIидаялда буго. Школалъул бицен ккараб мехалъ абичIого рес гьечIо, школалъул ва интернаталъул минаби къачIаялъулъги гьес кIудияб гIахьаллъи гьабуна. Махх ккуна кIиябго тIохалда тIад, жанирги хIалтIаби гьаруна .Гьанже ИбнулхIажарил ракIалда буго, цо-цо нухалъ гьес бицулеб жоялдаги божизе захIмалъула, спорталъулаб площадка базе школалда цебе. Гьеб площадкаялда дида цIар лъаларо, гьабсагIат гьел киса-кираго ралелги руго. Гьеб балев чи ватун вугила жиндайилан абуна гьес. Гьеб цIакъ хирияб жо батизе кола! БожичIогоги кинха вукIинев бицарабщинаб рагIалде бахъулеб бугелъул. Росолъ ИбнулхIажарил инсуца бараб мажгит буго, гьаб заманаялъ гьеб рузман базе къваридаб букIин хIисабалде босун, гъоркь бугебги биххичIого гьеб кIодо гьабулеб буго, гьенибги гьесул кIудиял харжал колел руго. Динияб рахъалъ цIакъ цебе тIураб наслуялъул чагIи руго ИбнулхIажарги гьесул лъади Хатиматги. Гьезул ункъго лъимер, кIиго вас ва кIиго яс – лъабгоял исламияб инстуталда дарсал кьолел руго. Росолъ гIадллу-низам чIезабиялдеги кIудияб кIвар кьола ИбнулхIажарица. Росолъ гьекъолеб жо бичинни киб букIунеб, доба-гьанисан босунцин гьеб гьекъолев чи хутIичIо. АнцIгоялдаса цIикIкIун сон цебе цо пуланай гIадамалъ тукенги рагьун гьекъолеб жо бичулеб букIана, гьесда кIвана гьей гIадамалда рагIи кьезабизе, гъоркь бугеб гьекъолеб жо лъугIараб мехалъ, тIокIаб бичичIого букIине. Гьебго къоялъ ИбнулхIажарица гIарацги кьун гьей гIаданалъул гьекъолеб жо лъаралъе бана. Гьединал мисалал гIемер рачине бегьула.\nЯнваралъ хъутаналда букIана республикаялдаго рагIараб лъугьа-бахъин. Нижехъе рачIун рукIана хIукуматалъул бетIерасул заместитель Исаев М. Болъихъ ва ГIахьвахъ районалъул бутIрул, районалъул художествияб коллектив, аскIор ругел росабалъа гIемерал гьалбал, республикаялъул телевидение. Рохалилаб къагIидаялда тIобитIана росолъ газ бакиялъул къо. ИбнулхIажарица гьеб хIалтIи тIаде босараб мехалъ росолъе газ бачIилин абураб жоялда божуларел гIемер рукIана, гьединаб къогийищ бачIунебин кколаан. Бихьаразда гурони лъаларо кигIан хIаракат бахъарабали гьес гьеб хIалтIи рагIалде бахъине. Гьесдаса разилъарал тIаде рачIарал хIакимзабаз лъазабуна къокъаб заманалда аскIоб бугеб цIияб Хелкьури росолъе газ бачиялъул хIалтIи рагIалде бахъизабеян, гьелда хадуб 8км манзилалда бугеб ГIандуз росолъе газ бачине хIалтIаби гьареян. ТIаде рачIараз рагIи кьуна, гьеб хIалтIуе гIураб кумек гьабизе. ИншаАллагь, букIина гьезул рукъзабахъги газ бакараб къо, гьеб къо рикIкIад гьечIо!\nИбнулхIажарица кватIичIого цIунизе кола гIелмабазул кандидат абураб цIар. Гьеб цIар гьечIониги гьев, гьединги нижеца росдал магIишаталъул гIалимчиян рикIкIуна.\nРиидал районалъул къо тIобитIулеб митингаялда хIукуматалъул бетIер Р.ГIабдулатIиповас гьесие «Росдал магIишаталъул мустахIикъав хIалтIухъан» абураб цIарги ,медальги кьуна. Баркула ИбнулхIажар дуда гьебги!\nРосолъ интернет хIалтIулеб буго, гьеб хIалтIиги гьесул баракат буго, жиндирго гIагарал чагIазул кумекалдалъун гьабуна гьеб, гьаб заманаялъ хIажат бугеб хIалтIи, гьанже хIалтIулев вуго аскIоб бугеб ЦIияб Хелекьури росолъеги интернеталъул квар цIаялда тIад.\nАхиралда кин бугониги, нилъеца бищун чорокалин абулеб жоялъулги бицен гьабичIого гIолеб гьечIо. Гьел ккола рищиял.\nКIиго нухалъ лъуна ИбнулхIажарица районалъул бетIер вищулел рищиязда жиндирго кандидатура кIиябго нухалъ «гIощтIол гIоркь» хъублъун батана. Киналго кандидатаздаги лъалаан, росабалъ ругел гIадамаздаги лъалаан ХIамзатов ИбнулхIажар гьеб хIалтIуе бищун мустахIикъав вукIин. Пайда щиб халкъалъе бокьухъе гьаркьал кьезеги толел гьечIелъул , битIараб цIунун, кIалъазе нилъги цIубан гьечIелъул. Щиб гьабилеб кIудиял гIезе ратила. Дун хадусел рищиязе «реклама» абураб жо гьабулев чиги гуро, кин бугониги ИбнулхIажарица кандидатура лъунани гьанжесалагIаги гьесие гьоркьол кьурал мекъи ккезе гьечIо. ИбнулхIажар аскIор ругел росабазул хIисаб гьабун, гьеб ккола ракьул къадаралъул хIисаб гьабуни ГIахьвахъ районалъулалдасан гьитIинаб гьечIеб бакI, кинацаго кIвар бугеб иш кканани гьеб тIубазе тIад къалев чилъун ккола. ГьабспгIаталда ЦIияб Хелакьури росдал жамагIаталъул гьариялда рекъон, гьев хIалтIулев вуго Акташ гIоралда акскIор ругел хабал и лъеца чуриялда хIинкъи бугеб куцги букIун, гьеб лъар цогидаб рахъалдасан буссинабиялда тIад. Гьебги цIакъ кIвар бугеб вазахIматаб хIалтIи буго. ГIагараб заманалда жаниб гIандадерил ракьалде лъим чвахизабизеги кIвана гьесда, гьезул жамагIаталъги гьесие кIудияб баркала загьир гьабуна. Бищунго гьес кIвар кьолеб суал буго гьаб заманалда рекъон гIолохъанаб гIел куцаялъе. Гьеб рахъалъ эбел-инсуда аскIоб кIудияб хIалтIи гьабуна гьес. Гьесда кIвана жиндаго сверухъ къварилъаби тIуразе лъикIаб гъункараб къукъа гIуцIизе. Ахирал соназ росолъа чи гIадлу-низам хвезабун, бикъа-хъами гьабун тамихIалде цIарал хIужабиги тIагIана.\nХарактеристикаян абула гIурус мацIалда, гьесие гьеб кьолеб бугони дица ахиралда хъвалаан: -«Он пользуется заслуженным авторитетом не только среди жителей села, но и среди жителей района, а также перед руководством республики».\nЦо макъалаялда жанир киналго ИбнулхIажарил ишал рикIкIун бажариларо. Хадубхун гьарулел лъикIал ишазулъ Аллагьас квер бахъаги дуе. Дир вукIарав цIалдохъанги вугелъул, дун дудаса кутакалда рази вуго.\nГьаб макъала хъвалаго бищун кIудияб гъалатI ккараб жо буго, гьаб хъварав чи дун вукIин, хъвазе кIудияб махщелги гьечIев. Цо хъвазе махщел бугев чияс хъван букIарабани ИбнулхIажарил тIокIлъаби цо дагьалги мухIканго цере рачIинаан.\nКьара гьабун хъвараб жо цибниги гьечIелъул цIаларазукьан нечезе ккараб бакIги дир щибниги гьечIо!\nАдилбег ХIажиев – захIматалъул ветеран,


Яргъил къец байбихьиялъул хIинкъи баккулеб буго\nРоссиялъ жавабиял галаби гьаризе ккезе ругин, Цолъарал Штатаз Германиялде жидерго къого атомияб бомба щвезабулеб бугониян, лъазабуна Россиялъул президентасул пресс-секретарь Дмитрий Песковас. Цолъарал Штатазул цIиял атомиял бомбаби Германиялъул авиабазаялде щвезаризе ругел планазул хIакъалъулъ лъазабун букIана немцазул ZDF телеканалалъ.\nГьеб телеканал гьединаб пикруялде бачIун буго хадусеб соналъе Америкаялъул гьаваялъул рагъул къуватазе биччалеб гIарцил къадаралде балагьун. Песковасул рагIабазда, Германиялда цIиял атомияб бомбаби лъеялъул галиялъ биххизабизе бегьула Европаялда стратегияб баланс. Гьеб рукIалиде бачиналъул мурадалда Россиялъ гьаризе ккезе руго жиндирго жавабиял галаби.\nХадуб Россиялъул рагъулаб дипломатиялъул вакильзабаз баянлъизабуна, бицен гьабулеб букIине бегьулин Калининград областалда «Искандер-М» абурал оперативиялгун тактикиял ракетабазул комплексал лъеялъулин.


Шималияб Кавказ, Апрель 01, 2013\nИтни къо 1 Апрель 2013\nРоссиялъул туснахъазда ругел шартIазда тIаса гIарзал рукIуна киналго абухъе жанир тIамуразул. Гьелъие мукIурлъула жалго ТIамихI тIубазабиялъул системаялъул хIалтIухъаби. Гьезги абула дагьал гурел бакIал гьечIел бакIазда гIемерав чи жанив тIамизе ккеялъулги, гьел бакIал церегоялдаса къачIалел гьечIолъиялъулги цогиялъулги.\nДагъистан Республикаялъул бетIерлъун заманалъ тIамурав ГIабдулатIипов Рамазаница 13 марталда сапар бухьана Чачан республикаялде ва данделъана гьелъул бетIер Къадиров Рамзангун.\nШималияб Кавказ анкьида жаниб\nДагъистаналда чачанал-гIавухъалгун лъарагIазул рукIарал протесталъул акцияздаса хадуб республикаялда ахIвал-хIал цIидасан хIалуцун букIана «Дагъистаналда ахIвал-хIал лъица хIабургъинабулеб бугеб?» ай «Кто подрывает ситуацию в Дагестане?» абулеб автор рехсечIеб макъалаялдаса хадуб.\nГIавухъаз жидерго тIалаб такрар гьабулеб буго\nШамат къоялдаса нахъе ЦIияб лак мухъалде унеб нухккун чIарал гIавухъаз жидер митинг ахир гьечIеб букIине бугин лъазабулеб буго. 1944 соналъ Казахстаналде гочининаризегIан, жидеца гIумру гьабун букIараб ГIавухъ мухъ цIидасан гIуцIичIони ва жал гочун хадуб магIарулалгун тумазе кьурал жидер ракьалги тIадруссинаризе гьечIони, жидеца нух рагьизе гьечIин абун чIун руго митингчагIи.\nОлимпиада армиялъги цΙунизе буго\n«Известия» газетаялъул лъазабиялда рекъон, Сочиялъул хасалил Олимпиял ХΙаязул заманалда къуватиял идарабаз Абхазиялъулги Гъабардагун Балкариялъулги гΙорхъабазда гΙуцΙизе буго, рагъулаз абухъего, спортивияб тадбир цΙуниялъул периметр. Къануналде данде кколарел яргъид гΙуцΙарал къокъабазул тΙадекΙанцΙиял риччангутΙиялъул мурадалда гьединаб къагΙида хΙалтΙизабиялъул буюри кьун буго улка цΙуниялъул министр Сергей Шойгуца 20Ι2 соналъул ахиралда гΙуцΙараб хасаб оперативияб группаялъе.\nН.Петров: «ГIабдулатIипов низам цIунулезе хIалае витIун вуго»\nДагъистан республикаялъул бетIер МухIамадсалам МухIамадов хисун хадур Шималияб Кавказалъул цогидал республикабазул бутIрул хисизе бугин кватIичIого, ян лъазабулеб буго Россиялъул гIемерисел информалатаз. ТIоцебесеб иргаялда – Гъалгъастаналъул бетIер Юнусбег Евкуров. Щиб гьадинаб букIине бегьулеб хIукмуялъе гIиллалъун ккун бугеб?\nГромов: Хъулухъ гьабизе вачиналде цеве казак цин гIезавизе ккола!\nЩал кколел казакал цереги гьанжеги? Гьезул наслабазул чи чан вугев жакъа Россиялда? Кколищ казакасул цо хасаб дин букIине? Щай жакъа казаказ тIалаб гьабулеб бугеб хIукуматалдаса жал халкъ бугин лъазари ва щиб гьезие гьелдаса щвезе бугеб?\nОлимпиада: заман дагьлъулеб буго, багьа цIикIкIунеб буго\nЦо сон хутIана Сочиялъул хасалил Олимпиял хIаял байбихьилалде. Лъазабиязда рекъон, Олимпиял хIаязул тахшагьаралда, Москваялда ва Санкт-Петербургалда хIалтIизе байбихьун буго хутIараб заман бихьизабулел сагIтал. Гьезда 7 февралалда бихьизабулеб букIана 365 къо. Амма киналгогурел роххун ругел гьел машгьурал хIаял гIагарлъулел рукIиналдаса. Хасаб бербалагьи буго спортивияб байрамалде черкессазул жамгIияталъул цо бутIаялъул.\nАнализ: Шималияб Кавказ анкьида жаниб\nШималияб Кавказалда сверун эксперт Лиз Фуллерица регионалда ккарал аслиял лъугьа-бахъиназда сверун хIадурараб гьаб анкьилаб баяналда кIвар буссинабулеб буго Дагъистаналъул нухмалъиялда кколел ругел хиса-басиязде ва регионазул бутIрул рищиялде жалго гьел бутIурузул бугеб бербалагьиялде.\nЛебедил Фонд Шималияб Кавказалда\nГенерал Александр Лебедил Фондалъ байбихьулеб буго Шималияб Кавказалда хIалтIи гьабизе.\nУнеб анкьалъул лъугьа-бахъиназда гъорлъан Шималияб Кавказалда сверун эксперт Лиз Фуллерица кΙвар буссинабулеб буго Рамзан Къадировас цебесеб анкьалда гΙуцΙараб ТΙабигΙиял сурсатазул ва тΙабигΙияб гΙалам цΙуниялъул министерлъиялъул тΙоцебесеб данделъиялде, гъалгъаялъ рищиязул комиссия республикаялъул бетΙерасул рищиязде хΙадурлъизе байбихьулеб букΙиналде ва ХΙажи МахΙачев Гъизильюрт мухъалъул нухмалъуде тΙамулев вукΙиналде.


Чехиялдаса ансамбль нилъехъ гьоболлъухъ - Районные новости - Новости - Сетевой центр «Хебда-онлайн»\nЧехиялдаса ансамбль нилъехъ гьоболлъухъ\nДагъистаналъул фольклориял коллективал кидаго гIахьаллъула халкъазда гьоркьосеб «Горцы» фестивалалда. Исана гьеб тIобитIана ичIабилеб нухалъ. Гьенир гIахьаллъана Чехия, Словакия, Иран, Сербия, Индия, Азербайджан, Казахстан улкабаздаса, Россиялъул батIи-батIиял регионаздаса ва Дагъистаналдаса кIикъоялда анцIгоялдаса цIикIкIун коллективаз. Фестивалалъул аслияб мурад буго мугIрузул ракьалда ругел гIадамазул яшав, гIадатал, маданият цебетIезаби ва цоцазулгун бухьен цIикIкIинаби.\nИсанасеб фестивалалъул хасаб программаялда рекъон 29 июналъ нилъер районалде гьоболлъухъ щвана Чехиялъул «Олдсава» фольклорияб коллектив. Нилъер районалъул гIорхъода хIурматиял гьалбазда дандчIвай гьабизе ана райадминистрациялъул вакилзабазул делегация\nИсанасеб фестивалалъул хасаб программаялда рекъон 29 июналъ нилъер районалде гьоболлъухъ щвана Чехиялъул «Олдсава» фольклорияб коллектив. Нилъер районалъул гIорхъода хIурматиял гьалбазда дандчIвай гьабизе ана райадминистрациялъул вакилзабазул делегация. ДандчIваялдаса хадуб районалъул бетIер МухIамад ХIасановас баркала загьир гьабуна Чехиялдаса гьалбазе. «Ниж цIакъ рохарал ва чIухIарал руго тIоцебесеб нухалъ нижер, гьалбал хирияб, ракьалде нуж рачIиналъ. Биччанте букIине нилъер ракIазулъ даимаб гьуинлъи, цIикIкIинабе маданияб ва рухIияб гъорлъжубай. Наслабазе мисаллъун хIутIаги нилъер гIаданлъи ва гьалбадеридехун рокьи»-ян абуна М.ХIасановас.\nРайадминистрациялдаса официалияб бутIаялдаса хадуб киналго гьалбал, районалъул творчествоялъул коллективал, ясли-ахазул гьитIичал ана Къваниб бугеб лъималазул хIухьбахъиялъул «Рохел» абураб лагералде.\n«Олдсава» ансамблялъул гIахьалчагIаз бихьизабуна жидерго кьурдабазул, кучIдузул ва гIадатазул бутIабаздаса гIуцIараб программа.\nГьалбадерида нилъер гIадатазул бечелъи бихьизабуна ХIебда, ТIидиб, Гьоор, Ругъелда росабазул ясли-ахазул , школазул ва клубазул вакилзабаз.\nГьалбадерие кьуна ракIалдещвеялъул сайигъатал, гьезда рихьизаруна районалъул тIабигIаталъул, тарихалъул ва гIадамазул берцинлъигун бечелъи.\nАваданаб, рохалилаб ахIвал-хIалалда ана дандчIвай.


Сундулъго яхI рехуларей ПатIимат » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Горянка - МагIарулай » Сундулъго яхI рехуларей ПатIимат\nСундулъго яхI рехуларей ПатIимат\nДобавил(а): istina от 20-01-2017, 11:08\nСундулъго яхI рехуларей ПатIимат къадруялда йиго росасул кьибилалъе\nУнеб букIана гIагарал чагIазул бертин. ПатIиматгун цадахъ гIодор чIаразда гьоркьов вукIана гьелъул хварав росасул вацгIал, полковник Насрулагьил ГIабдулагь. Килщида бугеб баргъичалде ПатIиматил берщвараблъи бихьарав ГIабдулагьица хехго килщидаса баргъич бахъана ва гьеб гьелъул килщида бана. ПатIиматица гьеб къабул гьабулеб букIинчIо.\n- ПатIимат, - ан абуна гьес, - гьаб буго бихьиназул баргъич, амма мунгIан гьеб базе мустахIикъай гIадан дида лъаларо, мун бихьинчиясул багьаяй йиго! Кидаго борхатго цIунана дуца расасул къадру, гIезаруна мустахIикъал лъимал. ПатIиматидаса чIухIизе гьесул бакIги букIана: щуго сон барай цо, лъагIелгун хадуб барай цоги ясги тун, къадаралде щвана ПатIиматил рос. Данделъаралдаса гьез гIумру гьабулеб букIана Каспийск шагьаралда.\nСалахIудин хIалтIулев вукIана мухIканаб механикаялъул заводалда ва заочно цIалулев вукIана Ленинградалъул гуми гьарулеб институталъул Каспийскалда бугеб филиалалда. Данделъун гьенире щведал, ПатIиматги гьение хIалтIизе лъугьана. ПатIиматги СалахIудинги рукIана ракIбащадал, цоцазе хириял рос-лъади. Цо-цояз махсараде гIадин абулаан лъадудаса рос берцинав вугин, амма СалахIудинида лъикIго лъалаан лъадул рекIел берцинлъи. Рос хведал, кинабго рокьиги лъималазде буссинабун, гьел кIудиял гIезариялъе тIамуна ПатIиматица тIолабго гIумру.\nУнел рукIана сонал. Ясал школалде хьвадулел рукIана. Классазда гьарулел киналго ишазулъ Ирайгьанат камураб мажлис нагагьги букIунароан. Гьей йикIана сундулъго цеехъан. ТIоцересел классаздасанго лъикI цIалулезда гьоркьоб рехсана гьелъул цIар. Олимпиадабазда бергьенлъабиги гIемерал росана. Элмирал (кIудияй ясалъул) анищ букIана медсестралъун яхъине. Гьелъ лъугIизабуна медучилище.\nГIемерал соназ хIалтIана ПатIимат гIадатияй хIалтIухъанлъун заводалда. Сундулъго яхI рехуларей, къисматалъул хIалбихьиги хIасратав росасул камиги кIигъеж гьабун баччарай ПатIимат къадруялда йикIана росасул кьибилалъеги. Гьей гьоркьой гьечIеб дандеруссин нагагьги букIунароан гьезул. Жеги лъимал школалда цIалулеб мехалъго, ПатIиматие щвана кIиго рукъалъул секция. Ясал, вузаздаги цIализарун, рукъалдеги руссинаруна ПатIиматица. Лъимал талихIал рукIингIан кIудияб рохел щибха эбелалъе букIинеб? Гьезул берцинал хъизаназдаса йохун йикIуна ПатIиматги. Автор: Майсарат Сайпудинова\nГазета №: 2, от 20 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.\nРакIалдещвеялРайоналъулго имамАктерасул сценаялъулаб гIумру къокъаб букIуна. ГIолохъанаб мехалъ гьунар-ма ...Чиякълъиялдаса цIунагиИсламалъул нухда гвангъараб цIва, мун


РичIчIинищ гIорцIаразда ракъарал?\nРакъунчIеялъул акциялда гIахьаллъулел руччаби\n24 декабралда ЦIияблак мухъалдаса МахIачхъалаялде аскIоре гочинарурал тумазул руччабаз лъазабун буго ракъунчIей. ХIукуматалъ жидее букIине кколеб ракьги, гIарацги, минабиги кьолеб гьечIила 15 соналъ, гьезда жидер божилъиги хун бугилан, гьединлъидал гьел тIалабал загьир гьарун байбихьанила жидеца акцияйилан лъазабулеб буго ракъунчIараз.\nЦIияблак мухъалдаса гочинарураз лъазабураб ракъунчIеялъул акциялъулъ тIоцебесеб къоялъ 15 чIужугIаданалъ гIахьаллъи гьабулеб бугила, амма гьезул къадар дагьабги цIикIкIине бугилан, руччаби гурони бихьиналги рачIине ругила гьелъулъ гIахьаллъизейилан абулеб буго ракъунчIей лъазабураз.\nАслияб къагIидаялъ акциялъулъ гIахьаллъи гьабулеб бугила ЦIияблак мухъалдаса гочинарурал, гьанже Хъумторхъала мухъалда гьоркьобе унеб Шушия росдал гIадамаз, гьезулгIан захIматаб хIал цойгидал росулъ ругел гIадамазул гьечIилан бицана «Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда ракъунчIеялъул гIахьалчIужу ва жамгIияй хIаракатчIужу Багирчаева Эльмираца.\nЭльмира Багирчаева: «Жакъа, 24 декабралъул радалалдаса нахъе нижеца ракъунчIей лъазабун буго. Гьеб буго чара къосиналъ байбихьараб иш. Нижее расги къваригIун букIинчIо квачанги ракъунги холаго гьаб гизмаялда рукIине, амма тIокIаб рес гьечIо нижер. Ниж, гочинаруразул, къисматалъул лъиениги ургъел гьечIо, нижер къварилъи тIалъиялъ жидеего санагIалъияллъе хIалтIизабуна.\nНижер 5 гIелалъе гIураб гIан гIарац бикъана гьез. КидаллъагIан ниж гьадин авлахъалде реххарал гIабдалзаби гIадин рукIинел. ЧIалгIана нижеда хъвадарунги, митингал тIоритIунги, тIалъиялъул вакилзабигун дандчIванги, нухалгун –кьоял къанги. 15 соналъ руго ниж нижее кколеб жо тIалаб гьабулел. ХIукуматалъ гьаризе кколаан нижее минабиги, гочинаруралъухъ ва нижер хвараб магIишаталъухъ рецIалил гIарацги кьезе кколаан.\nНижее гьелъул 20 процентцин щвечIо. Рарал рукъзалги руго риххун инел, гьезда жаниб гIумру гьабунцин бажарулеб хIал гьечIо. Цойгидал нижер гочинаруразул росабалъ газгIаги буго. Нижер Шушия росулъ газ гьечIо, бащадаб мехалъги ток букIунаро, лъим гьечIо, хьвадизе транспорт букIунаро, хIалтIизе бакIал гьечIо. Росдал магIишаталдалъун яшав гьабизеги рес гьечIо ракь гьечIолъиялъ, гьел церехун рехсарал тIалабазда гьоркьоб бищун цебе нижее къваригIун буго къануналда рекъон нижее хIукуматалъ кколеб ракь кьезе».\nГьединго Эльмираца бицана жидеца ракъунчIей 17 декабралдаго байбихьизехъин букIанила, амма мухъалъул тIалъиялъул вакилзабаз ва тумазул миллияб жамгIияб гIуцIиялъул гIахьалчагIаз гьаранила жидеда гьеб анкьица нахъ бахъейилан.\nГьеб болжазда жаниб республикаялъул тIалъиялъухъе ине ругила жал гочинаруразе чIезаризе кколел шартIазул бицун, гьелъул хIасил ккезегIан байбихьугейила гьебилан. Гьаб нухалдаги жидер божилъи хвезабунила ЦIияблак мухъалъул нухмалъиялъ, гьединлъидал жал тIокIаб сундухъниги балагьизе гьечIила, жидер тIалабал тIурачIого цониги тIалъиялъул вакиласухъги гIинтIамизе гьечIилан лъазабуна гьелъ.\nРакъунчIей лъазабураз гIуцIараб тIалабазул сияхIалда гьоркьоб бищун цебесеб кьерда буго Шушия росулъ школагун лъималазула ах байги, нухал къачIайги газ бачинги. Гьез лъазабулеб буго жидерго росуги тун, магIишатги реххун тун хIал гьабун кIицIулниги гочинарурал гIечIого пачалихъалъ жидер ихтиярал хвезарулел ругилан.\nХIукуматалъ гочинаруразе рарал минаби риххун инел ругин лъазабулеб буго гIадамаз\nГьезул рагIабазда рекъон Шушия росдал лъимал къойил чанго километралъ хьвадизе кколел руго аскIор ругел росабазул школазде. Гьел хьвадизе сахал нухалгицин гьечIила жидер росулъ, хIарщулъанги гIазулъанги сундухъго балагьичIого хьвадулила жидер лъимал школазде.\nГьединго гьез цIакъ кIудияб кIвар буссинабейилан лъазабулеб буго росулъ газ ва ток букIинабиялде. Гьезул росулъе газ 8 соналъ цебего бачанилан абурал документал ругила, амма гьеб цониги рокъоб гьечIилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе Багирчаева Эльмираца. Гьелъул рагIабазда рекъон МахIачхъалаялъул газалъухъ гIарац бакIарулеб идараялъул хIалтIухъабиги рачIунел руго гьезул росулъе гьезего гьечIеб газалъухъ гIарац бакIаризе.\nЧанго нухалъ росдал гIадамаз росулъе газ бачине къваригIун бугин абун гIарацги бакIарун букIун буго, амма цохIониги нухалъ гьеб иш рагIалде бахъинабун гьечIо я газалъул идарабаз я гьеб иш тIаде босарал жамгIиял хIаракатчагIаз. Гьеб газ гьечIолъиялде тIаде росулъ анцI-анцI къоялъ токги букIунарила, гIадамал щиб гьабилебали лъаларого чара хун ругилан бицана гьелъ.\nЖидеда токалъул идарабаз абулеб бугила нужеца токалъухъ гIарац кьолеб гьечIин, гьединлъидал свинабулеб бугила росулъ токилан. Жидер щивасул ругила токалъухъ гIарац кьураблъи тадсикъ гьарулел кагъталги, амма гьезухъ гIин тIамулев чи щивниги ватичIила жидеда, гьеб суалалъе гIоло диваналде нахъе хьвадунги чIалгIанила жидеда, гьединлъидал тIокIаб сундениги хьул къотIун букIиналъ, тIокIаб гьеб кинабго хIехьон бажарунгутIиялъ тIамунила гIадамал гьеб ракъунчIеялъул акция байбихьизейилан бицана Эльмираца.\nРакъунчIараз бицухъе акция байбихьун хадуб гьелгун дандчIвазе жеги цониги тIалъиялъул ва мухъалъул нухмалъиялъул вакилги вачIун гьечIо.\nРакъарал гIорцIаразда ричIчIунарин абула...


Вакцина: гьабилищ, гьабиларищ?\nХаслихълъи тIаде щвеялда цадахъ цогидал регионаздаго гIадин, Дагъистаналдаги байбихьун буго гриппалда данде вакцинация. Аслияб куцалъ гьеб тIобитIулеб буго школазда ва лъималазул ахазда. Улбузул разилъиялда рекъон гьабулебищ яги тIадабищ бугеб дагъистаналда вакцинация?\nДагъистаналда гриппалда данде къеркьеяллда хурхун кинабниги 99% гIадамазда гъорль вакцинация тIобитIанин лъазабулеб буго Роспотребнадзор абураб гIуцIиялъ. 99% кколеб ьуго гьеб вакцина гьабизе бихьизабураб къадаралда гъорлъ «Гриппол» ва Гриппол плюс» вакцина гьабурал гIадамал.\nКинабниги 20I4 соналда жаниб гриппалда данде вакцина гьабизе гIаммаб куцалъ вихьизавун вугин млн чийин баян гьабулеб буго Сахлъи цIуниялъул министерлъиялъул вакилас.\nАслияб куцалъ вакцинация тIобитIулеб буго школазда ва лъималазул ахазда.\nМахIачхъалаялъул школалда хIалтIулей Абакарова Каринаца абулеб буго киналго цIалдохъабазда гьабунин вакцинация ва цогIаги ккечIин инкар гьабулел улбул.\nВакцинация тIобитIулеб буго эбел-инсул разилъиялдаса. Каринаца тIаде жубана гьезул рес бугин инкар гьабизе, амма киназдаго бичIчIизабулин, вакцинация тIобитIиялдаса пайда гуреб жо кколарин, щай гурелъул гьелъ чорхое кумек гьабулеб букIиналъ унтуда данде къеркьезе.\nАбакарова Карина:«СанайIил тIобитIула школалда вакцинация. Вакцина гьабилалде цин хал гьабула лъимадул температура бугищали, гьединго щекъералъул хал гьабула. Унтун вукIиналда щаклъи кканани гьабуларо вакцина.\nГьединго нижеца улбузул разилъи букIун гурого гьабуларо гьеб. Аслияб куцалъ гриппалда данде вакцинация тIобитIизе хIалтIизабула «Гриппол» ва «Гриппол плюс» абурал вакцинаби. Гьединго вакцина гьабизе бегьунгутIи бихьизабурал лъималазеги гьабуларо гьеб».\nГIемерисез абулин, вакцина гьабиялъул пайда гьечIин. Гриппалъул вирус хисулеб букIиналъ, амма гьеб мекъаб пикру бугин , щай гурелъул, аслияб куцалъ гьеб вакцинаялъулъ гIаммаб куцалъ гриппалда данде къеркьезе ресал кьолеб букIиналъин баян гьабуна тохтуралъ.\nКинабгIаги пайда гьечIин вакцина гьабиялдаса, хасго унти тIибитIулеб ригь байбихьараб мехалъилан рикIкIунеб буго Медикияб академиялъул аспирант Самедов Адамица.\nХаслихъе, киназулго иммунитет гIодобе ккун букIуналъ, цIакъ гIемер гьаваялдаса тIиритIулел вирусазда данде къеркьолеб букIунин черх, гьеб тIадеги вакина гьабиялъ тIуван захIматго унтизе рес бугин инсан.\nДагъистаналда инсанасе бокьун гьабизе кколеб гьеб вакцинация, гIемерисеб мехалъ хIал гьабун гьабизабулеб буго. Масала, букIун буго лъугьа-бахъин, эбелалъ вакцинаялдаса инкар гьабидал, лъимер садикалде босулареб хIал гьабилин тохтурзабаз хIинкъаби кьолеб.\nГьединго, лъиего балъгояб гуро кколеб, цо-цо азарханабазда батIи-батIиял вакцинаби гьарулел рукIин жеги хIалбихьиялда ругел. ГIемерисез, гьабизе кколин абидал, суалал кьечIого гьарулилда гьел , амма гьезда бичIчIуларила жидерго сахлъиялъе зарал гьабуле батизе рес букIин жидецаго.\nГьабулеб бугониги вакцинация тIобитIизе санагIатаб ригь бугилда рии, щай гурелъул гьеб мехалъ черх хIадур букIине ресал гIемер рукIиналъ хаслихълъиялде.\nСоналдаса соналде гIемерлъулел ругин вакцинация тIобитIизе инкар гьабуле улбул. Масала, камуларин гьабуоаб къоялдаса нахъе цогIаги вакцина гьабичеб лъимерин бицана Адамица.\nЖинца жиндир васасда вакцина гьабизе толарин, щайгурелъул тохтураз, сундуе гьабулеб бугебали бицинарин гьеб. Гьедин, цо вакцинаялдаса хадуб унтунги вукIанин захIматго жиндир васин баян гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе МухIамадов Шапица. ХIасанов МухIамадица рикIкIунеб буго вакцина гьабизе тIадаб бугилан.\nАслияб куцалъ гIолохъанал улбуз баян гьабуна жидеца вакцинаялдаса инкар гьабулилан. ГIиллаги гьелъие бугила тIибитIулеб бугеб батIибатIияб информация вакцинабаздаса бугеб заралалъул бицунеб.\nСанайил Дагъистаналда кьурал сияхIазда рекъон, гIаммаб куцалъ 90% цIикIкIун гIадамазда вакцинаби гьарулел руго. Амма гьеб тарих мекъаб букIин баянлъулеб буго жамгIияб цIех-рехалъул хIасилалда.\nГьединго вакцинаялъул кколеб бумек бихьулеб гьечIо гриппалъул инфекциябазда данде бичараб дару-сабабалъул сияхIалдаса. Гьедин Россиялда 20I3 соналъ кинабниги 57 млрд гъурщиде дару-сабаб бичун буго Роспотребнадзоралъул баяназда рекъон.


ПЕРЕПИСАЛДЕ Х1АДУРЛЪИ УНЕБ БУГО. - 12 Июня 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Июнь » 12 » ПЕРЕПИСАЛДЕ Х1АДУРЛЪИ УНЕБ БУГО.\nПЕРЕПИСАЛДЕ Х1АДУРЛЪИ УНЕБ БУГО.\nКват1ич1ого т1олабго улкаялда т1обит1изе буго росдал маг1ишаталъул перепись. Гьеб т1обит1ула анц1го соналда жаниб цо нухалда. Исанасеб перепись ккола ц1акъго к1вар бугеблъун, щайгурелъул Америкаялъул нухмалъиялде гъоркь Евросоюзалъ нилъер улкаялда данде гьарурал санкцияз заг1иплъараб экономика цебет1езабизе ккани, чара гьеч1ого х1ажат буго росдал маг1ишат цебет1езабизеги. Росдал маг1ишат цебет1езабизе ккани лъазе ккола кинаб ах1вал-х1алалда гьеб бугебалиги. Улкаялъулго к1варалъул гьеб тадбиралъул баянал кьуна районалъул статистикаялъул отделалъул специалист Мух1амадова Сидратица.\nСидрат, исанасеб росдал маг1ишаталъул перепись т1обит1иялъул мурад щиб?\n- Исана росдал маг1ишаталъул перепись т1обит1иялъул мурад буго районалда, республикаялда ва т1олабго улкаялда росдал маг1ишаталъул бугеб ах1вал-х1ал лъазаби. Кинаб ЛПХялда, колхоз-совхозалда ва индивидуалияв предпринимателасда хадуб киг1анасеб къадар ракьул бугебали гьез гьелдаса пайда босулеб бугищали лъазаби, гьединго киг1анасеб къадар г1и-боц1ул гьезда хадуб бугебали лъазаби.\nХъвараб бак1арда рекъон г1емераб г1и-боц1и буго районалда, амма киназдаго лъала гьеб бит1ун гьеч1еблъи. Гьединлъидал переписалъ лъазабизе буго кагътида бугелдаги х1акъикъияб къадаралдаги гьоркьоб киг1ан бат1алъи бугебалиги. Цебе гьединаб перепись т1обит1унбук1ана 2006 соналда. Къвариг1ун буго гьеб 10 соналда жаниб кинаб хиса-баси росдал маг1ишаталде лъугьун бугебали хал-шал гьабизеги.\nПерепись т1обит1улаго, бищун районалъе к1вар бугеб жо ккола киг1анасеб къадар ракьазул х1алт1изабулеб бугебали лъазаби.\nРосабазул советаздасан нижехъе рач1арал баяназда г1емерисел ракьал х1алт1изарулел ругин хъван буго, амма киназдаго лъала гьелъул г1аксалда, г1емерисел ракьал рехун тун рук1ин. Гьедин, х1алт1изарулелги рехун таралги ракьазул мух1канго ц1ех-рехги гьабун, гьел х1алт1изарунгут1иялъе г1иллаги лъазабун, х1укуматалъ рекъон кколеб х1укму гьабизе буго.\nКинаб къаг1идаялда ва кида т1обит1изе бугеб перепись?\n- Перепись т1обит1изе буго исана 1 июналдаса байбихьун 15 августалде щвезег1ан. Гьелде щвелалде, 24 июналдаса байбихьун 1 июлалде щвезег1ан нижеца перепись гьабизе ругел объектазде гьаризе руго обходал, ай цебеккунго гьабизе буго ц1ех-рех. Перепись гьабизе вихьизавун вуго кинавниги 18 переписчик ва 3 инструктор. 19-24 июналде гьел ругьун гьаризеги руго. Кинабниги районалда ц1ех-рех гьабизе буго 9040 объекталъул, гьезда гьоркьоса 7624 ккола ЛПХ, 492 КФХ ва ИП (индивидуалияб предпринимательство), хут1арал 598 ккола росдал маг1ишатазул г1уц1аби. Гьезда гьоркьоса индивидуалиял предпринимателазда ва росдал маг1ишаталъул г1уц1абазда т1адаб буго жидерго г1и-боц1ул ва ракьазул баяналги росун жалго нижехъе рач1ине, ЛПХязухъе ва КФХязухъе нижго уна. 2005 соналъул 21 июналда бахъараб «О всероссийской сельскохозяйственной переписи» абураб Федералияб законалда рекъон киналго юридикиял лицабазда переписалда г1ахьаллъи т1адаблъун гьабула, гьезда гьоркьоре уна киналго индивидуалиял предпринимателал ва коммерческиял г1уц1аби. Физическиял лицабазда переписалда г1ахьаллъи т1адаблъун гьабун гьеч1о ва гьезие жидеего бокьун гурони гьезул хъвай-хъваг1ай гьабизеги бегьуларо. Переписалда г1ахьаллъи гьабизе инкар гьабурав индивидуалияв предпринимателасда лъола 10-20 азарго , коммерческия г1уц1абазда 20-70 азарго гъурущ г1ак1а. К1иабизеги гьез инкар гьабулеб бугони индивидуалияв предпринимателасда лъолеб штраф 30-50 азарго гъурщиде, коммерческиял г1уц1абазда 100-150 азарго гъурщиде.\nГ1адамазул харбал руго переписалъул х1асилалда хъвай-хъваг1ай гьабурал ракьазда ва г1и-боц1уда налогал лъезе рак1алда бугин нужедаян. Гьеб бит1араб бугищ?\n- Гьеч1о. Нижер гьединал ихтиярал рук1унаро. Нижер масъала буго г1иц1го районалда росдал маг1ишаталъул баянал данде гьари. Нижеца гьел баяналги балъго гьарула ва лъихъего кьоларо. Гьединго перепись гьабулаго , нижер переписчиказ г1адамаздаса ракьазул яги г1и-боц1ул документалги т1алаб гьабуларо ва г1адамаз бицаралда рекъон гьабула гьез переписьги.\nГьединлъидал к1удияб гьари буго районцоязде нижер переписчикал берцинго къабул гьареян ва рак1бац1ц1адго гьезухъе нужерго г1и-боц1ул ва ракьазул баяналги кьеян.\nСидрат баркала дуе заманги батун нижехъе яч1аралъухъ.


Лъабго хирияб моцI\nРажаб моцIалда абула тавбу гьабиялъул заманилан. ШагIбаналда - цоцазухъе щвеялъул ва рокьи загьир гьабиялъул заманилан, Рамазан ккола гIагарлъиялъул ва баракаталъул цIураб моцI.\nРажаб моцIалъул хиралъи\nРажаб ккола лъабго (Ражаб, ШагIбан, Рамазан) хирияб моцIалъул цояб , ТIадегIанав Аллагьас Жиндирго лагъзадериде рещтIараб кIудияб рахIматлъун. Гьел моцIазда гьарурал лъикIал ишазе ва гIибадаталъе гIоло ХIалкIолев Аллагьас кьолеб кири чанго нухалъ цIикIкIине гьабула, ракI бухIун гьардарав чиясул мунагьал чурула. Аварагасул (с.т.гI.в.) хIадисазул цоялда абулеб буго: "Хвалда цебе ракI парахалъизе ва лъикIаб ахират щвезе (бусурбанчиясул хвел), щайтIаналдаса цIунизе бокьарав чияс кIал ккун, мунагьазда рекIекълъун хIурмат гьабе гьел моцIазул", - ан. Цогидаб хIадисалда рекъон, Ражаб моцIалда лъикIал ишазухъ кириги квешал ишазухъ гIазабги 70 нухалъ цIикIкIуна. Ражаб гьединго ккола (Ражаб, ЗулькъагIида, Зуль-хIиджа, МухIаррам) ТIадегIанас хасго мунагьал, кьал, рагъ гьабизе гьукъараб моцIлъун. Жинда Аллагьасул ссалат салам лъеяв Аллагьасул Расулас абуна: "КIочон тоге Ражаб - ТIадегIанасул моцI кколеблъи, гьеб моцIалъ цогIаги кIал ккурав чиясдаса Аллагь рази вукIуна". Ражабалда ТIадегIанасулилан абун буго, гьеб моцIалъ рещтIунеб кириялъул ва сахаватлъиялъул гьарзалъиялъ.\nКЪУРЪАН ЦIАЛИЯЛЪУЛ ЩУКРУ - СУЖДА\nКъуръан цIалиялъул щукруялъулги суждаялъулги бицен буго гьаб. Къуръан цIалиялъул сужда суннатаб буго, цIалулесеги рагIарасеги, какилъ вугесги сужда гьабила. Жинцаго цIалулеб бугони я жиндир имамас цIалун гьес сужда гьабуни, имамас гьабун маъмумас гьабичIого тани маъмумасул как хвела, имамас гьабичIого гьабуниги хвела. Сужда гьабизе гIоло какилъ сужда бугеб аят цIалани сужда гьабизе бегьиларо, гьабуни как хвела.\nКумек гьабе диналъул вацазе Аллагьасул нухалда\nдинаб магIнаялда: "ХIакълъунго муъминзабаца гьекъолеб буго камфаралда тIад гьабураб (хассаб гьекъолеб жо) гъуялдаса, жинда жаниса гIицIго Аллагьасул лагъзадерица гьекъолеб ва жибги кидаго къинчIого чвахулеб. Гьел гьабураб къотIиялъе ритIухъал ва балагьазул цIураб Къоялдаса хIинкъарал руго. Гьез квен кьолеб буго мискиназе, бесдалазе ва асирлъуде ккаразе, жалго гьелде хIажатал ругониги. "Жидеца гьаб квен бикьолеб буго гIицIго Аллагь нужедаса разилъизе ва Нижее хIажат гьечIо нужер мухьги баркалаги". (Сура аль-Инсан 4-9)\nУнти - нилъер хIалбихьи ва Аллагьасул цIоб\nЩивасда ракIалде щола абадиялъго Алжаналда талихIавлъун вукIине гIоло, ТIадегIанав Аллагьасде иманги лъун, лъикIал гIамалалги гьарун, хвалде хIадурлъизе кколевлъи.\nКумек гьабе диналъул вацазе Аллагьасул нухалд\nЩибаб рецц ТIадегIанав Аллагьасе буго, Жинца кинабго махлукъаталдаса хира гьавун вижарав, тIолго гIаламалъего рахIматлъун, нилъеда кIиябго дунялалда батулеб хIакъаб талихIалде - хвасарлъиялде нух малъизе жинда ссалат салам лъеяв МухIаммад Авараг нилъехъе витIарав ва гьединго Жиндир хирияб Къуранги рещтIун гьелда жаниб нилъее бигьалъи кьурав. ТIадегIанав Аллагьас даимаб салат салам лъеги нилъер Аварагасда, гьесул хъизан-агьлуялда ва киналго асхIабзабада.\nГьекъел балагьалъул ицц\nАхираб заманалда Ислам т1ибит1изабиялъе рес щвараб мехалда, гьелъул тушманзабаз гьеб гъанкъизабиялъе киналго кавабахъан Дагъистаналде биччана батIи-батIияб тайпаялъул хъублъи. Телевидениялъ щибаб къоялъ нилъ агълъизарулел руго хъубал передачабаздалъун. Гьез г1иц1го рух1ияб хъварцинлъиялде рахъин гуребги ругьун гьарулел руго ч1вадарухъанлъиялъе, хъах1балъиялъе, квешлъиялъе. Киса-кибго нилъеда бихьула гьекъолеб жо бичулеб, гьеб машгьур гьабулеб, раг1ула ц1и-ц1иял спирталъулгун г1аракъидул заводал рагьи. Т1адагьабги, бак1абги промышленность ч1ун буго, гьекъолел жалазул тайпабиги къадарги ц1ик1к1унеб буго. Къват1иса х1укуматазул т1олабго спирт Россиялде баччулеб бугеб г1адаб асар лъугьунеб буго, гьеб бач1унеб буго Дагъистаналдеги.\nРаджаб - нилъее Аллагьасул сайигъат\nГьале тIаде щвана хирияб Раджаб моцI. Бусурбабазда гIемер рагIула гьеб моцIалда Аллагьас Жиндирго ритIухъал лагъзадерие рештIунеб рахIматалъул бицунеб. Цо-цо мехалъ бусурбабазул гара-чIвариязулъ гьелъул божизе захIматаб хIикматаб хасият лъугьинабула. Цо-цо лъавукъал гIадамаз гьеб рахIмат къабул гьабула битIахъегояб магIнаялда ва рикIкIуна гьеб моцIалъ цо тIадеги кинаб бугониги как бани, кIал ккуни, жив тIуван мунагьаздаса вацIалъанин ва жиндие Алжан мустахIикълъанин. Раджаб моцIалда Аллагьас хъвалеб кири баянлъизе рехсезин хIикъикъиял хIадисалги чIахIиял имамзабазул каламги. Анасидасан (р.гI.) Байгьакъияс бицана: "Аллагьасул Расулас (с.т.гI.в.) абуна: Алжаналда буго Раджабин цIар бугеб гIор рахьдадаса хъахIаб ва гьацIудаса гьуинаб. Раджаб моцIалъ цогIаги кIал ккурав чиясда Аллагьас гьеб гIурул лъим гьекъезабула".