Ноябрь зурул 9-нний ЦIуссалакрал райондалул бакIчи МахIаммад-ХIажи Айдиев хьунаавкьунни «Хъунна перемена» тIисса щалвагу Аьрасатнал конкурсрай ххув хьусса дуклаки оьрчIащал.\nКIицI лаганну, ва конкурсай хьхьичIунсса кIанттурду бувгьусса дагъусттанлувтурава шама лак, миннава кIия оьрчI ЦIуссалакрал райондалиясса бушиву.\nКонкурсай ххув хьусса Хутиев АсхIаб ур ЦIуссалакрал 1-мур школалий 2-мур классраву дуклакисса. Суперфиналданий АсхIаб Хутиев авторсса уттизаманнул культуралун ва творчествалун хас дурсса «Искусство в кармане» тIисса проектран бивщунни лавайсса кьимат.\nДаниял Шабановлулмур проект хас дурну дия Аьрасатнаву уттизаманнул искусство ва творчества хьхьичIуннай даврин. КIинналвагу биялсса баллу лавсун, суперфиналданий вайннан дуллунни 1 млн арцунсса сертификатру.\nРайондалул бакIчинал суперфиналистал барча буллалисса мажлисрайн оьвкунни оьрчIал нитти-буттайнгу. Мукунма, ва кьинисса хьунабакьаврийн оьвкуну бия Шабанов Данияллул ттаттайн, музыкалул учитель, машгьурсса музыкант Даниял Жабраиловичлуйн.\nЛахъа-хъунну, шадлугърал даражалийсса мажлисрай МахIаммад-ХIажи Айдиевлул ва райондалул КIулшивуртту дулаврил управлениялул хъунмур Светлана Къудаевал барча бунни суперфиналистал, дуллунни хIурматрал грамотартту, бахшишран буллунни ноутбукру ва вайннал нитти-буттангу буллунни тIутIал кIацIру ва барчаллагьрал чагъарду.\n– Зул оьрчIал цал уттигу тасттикь бунни цивппа куртIсса кIулшивуртту дусса, захIматшивурттаща нигьа къабувсуну цала хьхьичI бивхьусса мурадру биттур бан бюхъайсса даражалийн бивсса бушиву. ЦIанихну дуклакисса цикссагу Аьрасатнал оьрчIащал данди бувккуну, вайннал жулла райондалул школарттал ва щалвагу Дагъусттаннал цIа бюхттул дунни.\nХIакьинусса ва ххувшавугу хъунмурчIин зул кумаграйнур ларсъсса, барчаллагь зун, оьрчIал цIаний бивхьусса хъунмасса захIматрахлу. Зу мудан чIарав бацIлайтIийри дакI дарцIуну ва кьянкьану зул оьрчIругу хьхьичIунмай хъит тIутIисса. Щак бакъар, вайннал гихуннайгу уттигу цикссагу ххувшавуртту ласланссар тIий. Ва ххувшавугу жула цинявннал аьмсса ххаришивур, – тIисса махъру чивчуну бур райондалул бакIчинал чулухасса Барчаллагьрал чагъардний.\nКонкурсрай цалла дурсса гьурттушиврия, проектирдая ва дакIния къабуккайсса асардая бувсунни АсхIаблул ва Данияллул, кIицI лавгунни ччан бикIарчан, дан къабюхъайсса цичIар дакъашиву. Цалва ихтилатраву МахIаммад-ХIажи Айдиевлул кIицI лавгунни цува пахрулий ушиву дуккаврих гъира-шавкь дусса, эбратрансса дуклаки оьрчIру райондалул школарттай бушиврия.\nВайннал исват бунни так кIулшивурттайну бюхъантIишиву чаннасса бучIантIимунийн умуд бишин, – увкунни МахIаммад-ХIажи Айдиевлул.\n«Хъунна перемена» тIисса конкурсравух гьуртту хьуссар щалвагу билаятраясса ца миллиондалия ливчусса дуклаки оьрчIру. Конкурс най дуссия «Артек» тIисса дунияллул халкьуннал оьрчIал центрданий. Шикку видеоконференциялийхчIин финалистуращал хьунаавкьуну, ихтилатру бувссар Аьрасатнал президент Владимир Путиннул.\nЗакрыт въезд и выезд из Новолакского района через блок пост вблизи села Новочуртах\n«Анжи» яла лувмур ххуттава ливчунни\nСледующая публикация Главой Лакского района избран Юсуп Магомедов\nПредыдущая публикация В Махачкале, благодаря оперативным действиям энергетиков удалось не допустить подтопления подстанции 110кВ


ЖамгIият: MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи » Страница 9\nMaгIарухъ » ЖамгIият » Страница 9\nМагIарул рухIалъул хIалбихьулеб мех 2010 соналъул 14-25 октябралда Россиялда халкъалъул хъвай-хъвагIай гьабулеб буго«МагIарул миллат сундухъниги бичуларо нижеца», - гьединаб магIна букIана улкаялда гьабулеб бугеб гIадамазул хъвай-хъвагIаялъул\nБарка, магIарулал, бачIунеб сонги…\nЧанкIкIарай жо йиго гьай Зульфия…Гьаб араб соналда дуда ракIалда чIараб лъугьа-бахъин щибила букIарабилан – гIажаибаб суалги кьун, тIаде битIизабун камерагун чIана… нечон хвезе дунги гьаюн.\nАвлахъал тун, мугIрузде рахъунел магIарулал…\nЩибго жо бичIчIичIого гуро нилъер республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповас аб сон мугIрузул Сонлъун лъазабун бук1араб. «Рахъа магIарулал магIарухъе» - йилан абулеб жо буго доб, дос цIодорал чагIазда бичIчIуледухъ, МУГIРУЗУЛ СОНилан абун\nРагъалъ вас гьавуларо\nМиллатцоял Рагъалъ вас гьавуларо АнсалтIа росдал ругънал ЩуазаргогIан чияс гIумру гьабулеб магIарулазул кIудияб росу ккола Болъихъ районалъул АнсалтIа. 1999 соналъул августалда дунялалдаго рагIана гьеб росдал цIар. АнсалтIа ва РахатIа росаби ккуна\nГара-чIвари. БачIинахъего лълъар кквечIони… МагIарулазул, тIолабго Дагъистаналъул тарихалъулъ кIудияб бакI ккола Унсоколо районалъ. Эркенлъи хириял, бахIарчиял кавказияз аза-азар соназ гIумру гьабулеб буго гьеб баракатаб ва хIикматаб ракьалда. Авар\nАхакь росдал тарихиял хIужаби\nГьаб гъоркьехун нилъеца кьолеб ракIалдещвеял хIисабалда хъвараб тарихияб асар ккола Ахакь росулъа мунагьал чураяв Абакаров ХIажимухIамадица хъвараб. Гьев гьавуна 1914 соналда, ва жиндир халатаб гIумруялъ бихьана чанги къварилъи. ХIуригаталдаса хадуб\nМагIарухъцин толеб гьечIо магIарул мацI\nМацI / ЖамгIият / Болъихъ мухъ\nМетер магIарул мацI хвезе батани… МагIарухъцин толеб гьечIо магIарул мацI. Рахьдал мацI рихарал лъималазул ахал. «МагIарухъ ясли-ахазда гIурус мацI бицунеб букIин нилъер миллат хIакъир гьаби ккола. Цо заманалда шагьаразул цо-цо яслияздацин магIарул\nНухалги мехалги. СогIаб ХIаригабурлъи. Ноябрь моцIалъул авалалда, гьал къоязда гьава-бакъ согIлъана ва ХIаригабурлъи пудизе лъугьана. Гьанир машинаги хун хутIарал нухлулазе бакълъулазул нухлул хIалтIухъабазул кумек щун буго. Гьадин хъвалеб буго гьез\nГьаниса Гъолоде – лъабго къойил нух…\nМиллатцоял. Гьаниса Гъолоде – лъабго къойил нух... Къалъилелде щола щанкIлал хъахIаб чу.МагIарул бахIарчилъиялъулги чилъиялъулги гIемер хIалбихьараб бакI буго ЦIор. Нилъер халкъалъул фольклоралда, тарихалда, гIумруялда жаниб кIудияб бакI ккола\nГIолилазул гIадлу хвани, жамагIат чIунтула\nЦIакъго лъикIаб яги квешаб ишалъул бицине бокьараб мехалъ рагIаби гIоларого рукIуна. Гьединаб заманалъ хIалтIизарула нилъерго «БАРКАЛА» яги «НАГIАНА БАТАГИ» къокъал рагIаби.\nМиллияб ретIел букъи-ракI жаниб лъураб иш\nКъисматалъ гIемерал лъикIал,гIажаибал гIадамалгун дандчIваял сайгъат гьаруна дие гIумруялда.\nЩиб гIоларого нилъ ругел?\nРадалго телефоналъул цIумур бахъани, ракI хIинкъула щибдай жакъаги рагIилаян. Телевизоралъухъ балагьани, жеги пашманлъула - бихьуларо нагагьги рохел кьолеб ахирияб хабар. ХIалтIуде щвейгун Интернет рагьула дунялалда лъугьа-бахъунеб лъазе\nМагIарул миллиябгун маданияб автономия\n2012 соналъ магIарулазул данделъиялда гIуцIана «МагIарул миллиябгун маданияб автономия». Гьенир гIахьаллъараз загьир гьарулел рукIана батIи-батIиял пикраби – магIарул мацI, тарих, адабиятгун маданият цIунизе ккун бугин, гIолеб гIелалъе\nУнкъго-щуго сагIаталъ лъелго мугIрул къотIун сухъмахъаздаса, яги 160 километраялдасаги цIикIкIун манзилалъ машинабазда рекIун хьвадун, цоцазда гьоболлъи балел гIадамал нилъер заманалъ жеги хутIун рукIин бицунеб буго гьаб\nФорелал лъедолеб мачIхъадерил хIор\nРохула, гIолохъанаб гIелалъ, хIукуматалъул хIалтIи гьечIин, кинабго квеш бугин течIого, жидеего бетIербахъиялъе, хъизам-агьлу хьихьиялъе предпринимательлъиялъул нухал ралагьун, росдал магIишат бахъинабиялъе цIиял, лъикIаб идеял кьун чIаголъи\nЦо къоялъ чIужуялъ росасда абунила, рачIайин нилъер эбел-эменгун кьал гьабизе. Цинги къасиялде кьарияб гьанги тIамилин, кваназе гьелги ахIизе ккеларин. Кинин гьеб кьал гьабилебин цIеханила росас лъадуда. Гьелъ бицанила, мун айин дурго\nБетIер бекизеги нилъерго чи лъикI (нахъраталидаса)\nЖеги газет-журналазда хъваралъул магIна босизе, магIарул халкъалъул таварихалъул пикру гьабизе гIелалде лъана дида Турциялда магIарул росаби рукIин. ХIежалдаса нахъруссунаго нухда херав эменги хун живго хутIарав дир кIудияв инсул вацги ккун вуго


50 гъуршиде бахинадай?\nНартида цадахъго хиралъулеб буго бензинги\nУлкаялда кколел ругел лъугьа-бахъиназухъ балагьани, нилъ хадур гIунтIуларел гIажаибал жал гIемер ратула. Масала, чанго соналъ цебе бензиналъул литр 30-32 гъуршиде бахиндал, абулеб букIана гьеб бугин дунялалдаго нарт учузлъиялъул хIасилилан. Ахирал соназда нартил багьа бахине байбихьана ва учузлъизе кколеб букIараб бензиналъул багьа, щаялиго, хиралъана. Гьал къоязда гьелъул цо литрадул багьа 40 гъуршидасаги тIаде ана ва июналдехун 50 гъуршиде бахине бегьулеблъиялъул гIемер бицунебги буго. Масала, Росстаталъул баяназда рекъон, 29 апрелалдаса 7 маялде щвезегIан бензин хиралъана цо проценталъ, дизель - 0,9 проценталъ ва гьелдаго цадахъ 0,1 проценталъ хиралъана инсанасе хIажалъулеб цогидабщинабги. Пайда щиб, цIатаридул багьа гьеб роценалдаги чIезе ракIалда гьечIо. Чанго къоялъ цебе бензиналъул литрадухъ 40 гъуруш букIун батани, жакъаялде 42 гъуршиде бахана. Гьебгиха кинабго жо жинда бухьинабулеб нартилги долларалъулги багьа гьебго хIалалда бахунебги букIаго.\nГIилла ва мурад\nСоциалиял гьиназдасан церерахъунел аналитиказгун экспертаз батIи-батIиял гIиллаби рехсолел руго бензинги гьелдаго цадахъ хутIарабги хиралъиялъе. Масала, цо-цо экспертаз бицухъе, цIатаридул акцизазул багьа хира гьабидал, гьеб бизнесалъул «гIоркь» жидехъ бугез бензиналъул нахърател гьабун букIана, ай ургъунго, гьелъул мукъсанлъиги лъугьинабун, цIатари хира гьабиялъул мурадалда. Гьеб ишалде гьоркьобе монополиялде данде къеркьолеб хъулухъ (ФАС) лъугьиндал, гьениб заманалъ бугониги, гIадлу гьабизе кIвана. Заманалъин гIадада гуребха дица абулеб бугеб, щайгурелъул бизнесчагIи бигьаго къуркьизаризе кIолеб уммат гуро. Дагьабго мехалъ ФАСалъул тIалабги тIубазабун, гьез цIидасанги багьа хира гьабуна ва гьеб жеги хиралъизе букIана, улкаялда президент вищулел рищиял рукIинчIелани. Владимир Путиница февраль моцIалда лъазабуна цIатаридул багьа гьеб хIалалда хира гьабизе бегьиларин, ва бизнес-элитаги рищиял лъугIизегIан гьесухъги гIенеккун сабуралда чIана. Сабуралъеги ахир букIунелъул, кидалъагIанха, гIор щун букIаго, цIул бахъичIого гьел рукIинел. Рищиял лъугIана, ва бизнесменалги жидерго ишалде тIаделъана.\nБагьабаз щай «хIанчIулеб»?\nЭкспертаз бицухъе, бензин хиралъиялъе буго чанго гIилла. ТIоцебесеб – сезоналда бараб. Хурзабахъгун авлахъазда хIалтIи гьабизе гIемераб цIатари къваригIунелъул, ихдал гьеб хиралъула. Хира гьабизе квербакъула нартил бизнесалда ругез. БитIун гьеб заман тIаде щведал, нартил заводазда байбихьула профилактикиял хIалтIаби гьаризе, ва гьеб мехалда чара гьечIого цIатариги хиралъула. Щай нужеца гьеб иш щибаб ихдал гьабулебин гьезда цIехолев чиги кколаро.\nКIиабилеб гIилла – дунялалъулго базаралда нартил багьа цо хIалалда чIунгутIи. Хасго исана багьа бахин. Багьа бахин лъикI гьечIищин гьикъулелги камиларо, гьеб бахиндал, бензиналъул багьа гIодобе ккезе бугин абулеб букIаралъул. Гьенибги буго гIадатиял, ай нилъ гIадал гIадамазда бичIчIулареб ва бизнесчагIи хадургъураб цо хIилла. Улкаялда жаниб бичиялдаса гьеб къватIибе бичиялъул гьезул хайир цIикIкIараб буго. Масала, улкаялда жаниб бичаралдаса, тонна хIисаб гьабун, анкьазарго гъурушалъ цIикIкIун щолеб буго къватIибе бичидал. Жидеего цIикIкIун щолеб бакI балагьиларищха гьезги, жидерго улкаялда гIумру гьабун бугеб халкъалъул ургъел гьабуни, бизнес цебетIоларелъул. Россиялъул АЗСазе сордо-къоялда жаниб 50 азарго тонна бензиналъул къваригIунеб батани, гIага-шагарго бичулеб буго 15 азарго. ХутIараб? КъватIибеха. Гьединаб хIал бугеб мехалда, ай щибаб жо къанагIалъанагIан, гIадат бугелъул хиралъулеб, бензиналъул багьаги тIадеялдаса тIаде эхеде харулеб буго.\nЛъабабилеб гIилла – акцизал хира гьари. Гъоркьисаго Пачалихъияб Думаялъ хIукму гьабун букIана лъабго соналда жаниб дагь-дагьккун гьекъолеб жоялъул, танхьил ва цIатаридул акцизал хира гьаризе. Гьедин хIукуматалъги гьел хира гьарулел руго, депутатаз къабул гьабураб хIукмуялда нахъги рилълъун. Гъоркьиса Пачалихъияб Думаялъ къабул гьабизелъун законалъул гьеб проект гьоркьоб лъураб заманалда, ракIалда буго, РФялъул финансазул министрас абулеб букIана гьелдалъун цIатаридул багьа бахин цо абизегIанасеб букIине гьечIилан. Лъаларо, гьес ургъунго абураб жойищ гьеб букIараб ялъуни ахIвал-хIал лъангутIиялъ абурабищ букIарабали, Черномырдиница абухъе, лъикI гьабулелинги абун, хIасил добго ккана. Депутатаз гьеб закон къабул гьабун букIинчIебани, жакъа цIатаридул багьаялъ гьаб хIалалда «хIанчIилароан».\nЩибха гьабизе кколеб?\nЭкспертаз цо кIалдисан гIадин абулеб буго улкаялъул жанисеб базаралда бичулеб цIатаридул къадар цIикIкIинабизе, акцизазул багьаби учуз гьаризе кколин. Гьеб пикруялъул рахъкколеб буго ФАСалъги, ва Энергетикаялъул министерствоялъ хIадур гьабун буго жанисеб базаралда бичулеб цIатаридул къадар щуго проценталъгIаги цIикIкIинабиялъе хасаб буюрухъ. Гьедин гьабуни, хIакъаб жо, къойидаса къойиде рахунел багьабигIаги чIун хутIилаан. Амма гьеб документ къабул гьабизе ккани, хIажалъула чанго моцI ва хаслихъе гурони гьелъул хIасил ккейги щакаб буго.\nПрочитано 441 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 21 мая 2018 10:09\nДругие материалы в этой категории: « В День знаний свыше четырех тысяч детей пойдут в новые школы в Дагестане\tЭкспертасул пикру »


Украиналъулгун Россиялъул конфликт россиялъул диванаханабазда\nУкраиналдаса пилот Надя Савченко\nРоссиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго украиналдаса йоржарухъаналда. Москваялъ кьун буго Украиналъул жанисел ишазул министр ва цо икълималъул губернатор кквезе ордер. Гьел хIужаби кколел руго кIиябго улкаялъул гьоркьорлъаби хвеялъул иргадулаб даража.\nБайбихьудасанго Украиналда ва Россиялда гьоркьоб конфликт багъарулеб букIана гибридалъул рагъул сценариялда рекъон. Рагъал кколел рукIана цого заманаялда батIи-батIиял фронтазда-Украиналъул шагьаразда ва дунялалъул медиаэфиралда, социалиял сайтазда ва банказул системаялда.\nГьанже абуни гьеб кьал гочун буго россиялъул диванханабазде. Гьенир щакал далилазде ва ихтияразде балагьичIого украиналъул гражданазда тIад рагьулел руго гьез такъсирал гьариялъул ишал.\n9 июлалда Москваялъул диванханаялъ гьабуна Украиналъул жанисел ишазул министр Арсен Аваков жанив тIамизе хIукму. Гьесда тIад рагьун буго гIадамал чIвай гIуцIиялда, журналистазе санагIалъи бахъиялда ва конфликталда хурхун цоги такъсирал гьариялда бан такъсир гьабиялъул иш. МоцI цебе гьездаго релъарал гIайибалги гIунтIизарун гьебго диванханаялъ гьабун букIана Днепропетровскаялъул губернатор Игорь Коломойский кквезе хIукму.\nРоссиялдаса инсанасул ихтиярал цIунулев, Москваялъул Хельсинкиялъул къукъаялъул гIахьалчи Валерий Борщевас рикIкIунеб буго гьединал «гIундул цIан» гIунтIизарулел гIайибал ругин дагьабги гIатIидаб информационияб рагъул кампаниялъул бутIалъунин.\nУкраиналдаса йоржарухъан Надя Савченкода хурхунги рагьун буго Россиялда такъсир гьабиялъул иш.\nИюнь моцIалда 33 сон барай Савченко Луганск икълималда асирлъуде йосун йиго. Гьелдаса нахъе Россиялъул Воронеж шагьаралъул цIех-рехалъул изоляторалде гьей кин ккараяли лъалеб гьечIо. Россиялъул цIех-рехалъул комитеталъ абулеб буго гьелъ Россиялъул гIурхъи лъутарай хIисабалда кодор документалги гьечIого жинцаго баханин. Украиналъул къватIисел ишазул министерлъиялъ ва Савченкол хъизамалъ лъазабулеб буго гьей йикъизеги йикъун Россиялде щвезаюн йигин.\nВалерий Борщев: «Савченкода хурхун абуни, гьеб пропаганда гуро, гьеб буго хIакъикъат. Гьебги жиндаса хIинкъи бугеб хIакъикъат. Узухъда, гьей асир гьайизе ва цоги пачалихъалде ячине гьечIо киналгIаги гIиллаби. Гьеб буго инсан викъи ва гьеб ишалъе бегьула гьединаб юридикияб къимат кьезе. Гьанже гьелъул гIемер бицунеб буго, иш гьединги буго. Чияр улкаялдасаги викъун чи цоги улкаялъул туснахъалъув жанив ккун вуго. Дица рикIкIуна гьеб тIубанго гъорхъолъа ин бугин».\nСавченкода гIунтIизабулеб буго Луганск икълималда июналда Россиялдаса кIиго журналист чIваялъулъ гIахьаллъи букIин абураб гIайиб.\nРоссиялъул цIех-рехалъул комитеталъул вакил Владимир Маркиница лъазабун букIана, гьес абухъе, Украиналда гьарулел такъсиразухъ жаваб кьезе ккезе бугин.\nВладимир Маркин: «Савченкода гIунтIизабулеб буго кIиго яги цIикIкIун чи чIваялъулъ гIахьаллъи букIиналъул гIайиб, гьебги политикияб рокьукълъиялъул кьучIалда. Нижеца гIемер абуна Украиналъул территориялда гьарулел рагъулал такъсиразухъ киназго жаваб кьезе ккезе бугин».\nСавченкол адвокатас абухъе, гьаб сагIат гьей кIиго моцIалъ жаний тIамун йиго ва ахIвал-хIал хисиялда рекъон, гьелдехун гьабизесеб тамихIги хисизе буго.\nСавченкол хъизамалъ хIаракат бахъулеб буго дипломатиял ресал хIалтIизарун гьей эркен гьайизе.\nУкраиналъул къватIисел ишазул министерлъиялъ\nва президент Петр Порошенкоца\nкьварун какулеб букIана Савченкода хурхун гьабулеб бугеб ва тIалаб гьабулеб букIана гьей Россиялъул территориялде кин ккараяли бичIчIи кьезе ва хех гьабун гьей эркен гьайизе.\n«Гьев адвокат вуго эбелаб-Россиялъ тIамурав чи,-гьедин бицана Эркенлъи Радиоялъул Украиналъул хъулухъалъе Надя Савченкол гьитIинай яц Вераца.-Гьеб буго абусурд. Гьез россиялъул адвокат кьун вуго житдеца йикъарай украиналъул офицералъе. Гьеб гьес гьабизе бегубе? Дир хьул буго украиналдаса консулгун ва дипломаталгун цадахъ Воронежалде ине дие рес щвеялда».\nСавченко гурониги Украиналдаса кинорежиссер ва сценарист Олег Сенцовги вуго Москваялда жанив тIамун диван гьабизегIан. Гьев ккун вукIана маялда Крымалда ва гьесда гIунтIизабулеб буго теракт хIадуриялъул гIайиб. Сенцовас жинда гIунтIизарулел гIайибал нахъчIвалел руго.


Чорокал квераздаса бахунеб унти\nДунялалда тIад санайил гепатиталъ унтула нус-нус миллион чи\nва тIул унтиялъул хIасилалда хола 1,4 млн чи\nЖакъа гепатиталъ республикаялда гIадамал унтиялъул бугеб хIалалъул ва гьелдаса цIунизе кколеб къагIидаялъул бицун нижеца гара-чIвари гьабуна республикаялъул рахунел унтабазул централъул отделениялъул заведующая, ДРялъул мустахIикъай тохтур Мухлисат ГьитIиновалъулгун.\n2017 соналда республикаялда хъвай-хъвагIай гьабун буго вирусазул гепатиталъ унтарав 4805 чиясул. Гьезда гьоркьоса В гепатиталъ унтун вуго 1991 чи, С гепатиталъ – 2583 чи, В+Д гепатиталъ – 111 чи ва В+С гепатиталъ – 200 чи. 2018 соналъул тIоцебесеб бащдаб лъагIалил сияхIалда вуго вирусазул гепатиталъ унтарав 4850 чи. Гепатиталъул церрозалъ ва рак унтиялдалъун ахирал соназда республикаялда гIезагIан чагIиги хвана.\nКин бахине бегьулеб?\nА тайпаялъул гепатит рикIкIуна бищунго бигьаяблъун ва хехго сахгьабизе кIолеблъун. Гьеб бахуна лъикIго белъа-бежизе гьабичIеб кванидаса, хъубаб лъедаса ва чорокал квераздаса. В ва С тайпаялъул гепатит бахуна бидулъан. Гьединго гепатит бахуна эбелалдаса лъимадеги. Вакцина гьабизе байбихьилалде гIемерисел лъимал гепатиталъ унтулаан.\nЩиб гьабулеб бугеб?\nГепатит бахиналда хIинкъи бугел бакIазда ДРялъул СахлъицIуниялъул министерствоялъул бихьизабиялда рекъон гьабула вакцинация. В гепатиталде данде вакцинация гьаби уна рахунел унтабаздаса гIадамал цIуниялъул миллияб календаралда гьоркьобе. Гьелда рекъон, гьабураб лъимадуе 24 сагIтил болжалалда жаниб, щибаб моцIидаса ва щибаб анлъго моцIи-моцIидаса вакцинация гьабизе ккола. Нилъеего цIодорлъи гьабизелъун, 55 сон базегIан кинавго чияс вакцинация гьабизе ккола. Гьеб гьабула чIобого, гIумру гьабун вугеб бакIалда бугеб поликлиникаялда.\nГепатиталдаса цIунулеб къагIида\nА гепатиталдаса цIуниялъе чара гьечIого тIуразаризе ккола гьал гIадатиял тадбирал: щивав чияс цIунизе ккола рацIцIалъи, ай кваналелдеги хIажатханаялдаса хадубги кверал чурила, гьекъела бацIцIадаб лъим, кванала лъикIго релъа-режарал нигIматал.\nСундуе хIинкъи букIунеб?\nА гепатит даимаблъун лъугьунаро. Даимлъиялде сверараб В ва С гепатитазул циррозалъ ва ракалъ тIул унтиялда хIинкъи букIуна. В гепатит даимлъиялде сверарал чагIазул 20 проценталъул ва С гепатит даимлъиялде сверарал чагIазул 5-20 проценталъул тIул циррозалъ унтула. Вирусазул гепатитаз тIулада рак унтиги ккезабула.\nДаимлъараб вирусалъул гепатит бугел чагIазда кваранаб сологIучIалда гъоркь бугеб бакIалда лъалеб унти букIунаро, тIогьилаб унти тIатунаро. ЦIакъго «щулалъичIого» инсанасда гьеб унти лъаларо, гьеб тIатиялъул гIаламаталги щивав чиясул батIи-батIиял рукIуна. Гьединлъидал, щивав чиясда заман батизе ккола тохтурасухъе ине ва хал-шал гьабизе.\nВирусологаз жакъа къоялде тIатинабун буго гепатитазул вирусазул ичIго тайпа: A, B, C, D, E, F, G, TTV, SEN-V. С гепатиталдаса цIуниялъе вакцина ургъун гьечIо, амма гьеб сахгьабизе кIолин абула.\n1. Гепатиталъул тIоцересел гIаламатал гриппалъул гIадал рукIуна. Унти байбихьидал черхалъул чIаголъи хола, квачала, рищалаби унтула. Заманалдаса кваниде гъира гьечIолъи, тIом букари, ракI багъари, чехь кIодолъи, гIакълу-пикру свери ва цIайиялъул хисиккей гIадал гIаламатал раккула.\n2. Цо-цо чагIазул чорхолъе ккараб С гепатит (15-25 проценталъул) сах гьабичIониги, анлъго-ичIго моцIидасан жибго уна. Экспертаз абулеб буго, гьеб бугин интерлейкин 28B абулеб ген чорхолъ букIиналъ цо-цо чагIазул талихIилан.\n3. Сах гьабичIого тани, С гепатиталъ инсанасул тIул хвезабула.\n4. Гепатит сахгьабиялъе цIиял дараби ургъун руго, амма гьел цIакъго багьаял руго. Америкаялъул аптеказда буго С гепатит сах гьабулеб софосбувир абулеб дару. Гьелъ вирус чIвала, иммуннияб системаялъе зарал гьабуларо. Гьелъул цо таблеткаялъул багьа 1000 долларалде бахуна.\n5. Лъимаде йигей гIадан хвеялда хIинкъи бугеблъун рикIкIуна Е гепатит.\n6. Сахлъанинги абун, гепатиталъ унтун вукIарав чи сабуралда чIезе бегьуларо. Анлъго моцIида жаниб цо нухалъгIаги тохтурасухъе ине ккола.\nНилъеца гIемер хIалтIизабичIониги, кванилъе гьарулел нигIматазул бищун пайдаяблъун рикIкIуна занжабил (имбирь). Гьелъул пайда гIемерисезда лъаларо, нилъеца гьеб гIемер хIалтIизабуларого букIиналъ. Амма гьелъул пайдаби лъалел рукIана лъабазаргогIан соналъ цере. ТIоцебе гьеб бекьулеб букIана Индиялъул шималияб рахъалда. Гьанжейин абуни гIезегIанго пачалихъазда гIезабула. Гьелъул хIакъалъулъ Къуръаналдаги рехсей гьабун буго: «Гьениб гьезие цIарагIалдаса гьекъезе кьола, жиндилъе жубараб жоги занжабил бугеб» (сура «Аль-Инсан», аят 18).\nИбну Синаца бицун буго имбиралъул кьибилалъ инсанасул лугбузе асар гьабулин. Ахираб заманалда гIалимзабаз гьарурал гIелмиял цIех-рехазда рекъон, чIезабун буго занжабилалъ кванирукъалъул, бакь-чехьалъул, гьуърузул хIалтIи кутакалда лъикIлъизабулеб букIин. Гьелъ кумек гьабула гIетI чвахизабизе, гьури-муч къватIибе инабизе, ахту лъугIизабизе, лагIиялде дандеги чIола. Риххел щвараб мехалъ гьеб къотIизабизеги хIалтIизабула.\nЩибаб къоялъ дагьа-дагьаб кваналеб бугони, чорхое хинлъи кьола, къуват бачIинабула, кванде гъира бахъинабула ва би хинлъизабула. Хасго пайдаяб буго квачараб, ай хасалил заманалда хIалтIизабизе.\nГьебгун цадахъ гьекъараб чаялъ свак чучизабула, хIал дагьлъараб, тату хвараб мехалъ къуват бачIинабула, нерваби гIодориччазарула, свак инабула. Гьелъ бидулъ холестерин цIикIкIине биччаларо. Занжабилалъул хъалалъ квербакъула кIващ бачIинабизеги. ХIайизалда йигей чIужугIаданалъул унтаби сах гьарула, щекI букIкIунев чиясул гьебги инабула. Кумек гьабула паралич, гIубил унти бугел чагIазе, цунтрул къватIире рачIинаризе.\nГьуърул унтарал чагIазе, тIомол унти ва сунде бугониги аллергия бугезе кутакалда кумек гьабула, гьединго квербакъула гIадалнахул бидул хIалтIи лъикIлъизабиялъеги. Гьединго пагьмуги цIикIкIинабула. Херлъиялде данде къеркьолел нигIматазулги бищунго лъикIаб буго гьеб.\nБотIрол унти бугев чияс гьитIинаб гъудалъул бащдаб цIураб занжабил хинаб лъелъеги бан, паста гIадаб жо лъугьинегIан багъарун, надалда, магIазукъалазул лъоразда лъуни, мадар гьабила. ЦIикIкIун унти бугеб рахъалда тIад дагьаб цIикIкIун чIван, дагьаб мехалъги тун бацIцIина. Гьеб тIадчIвараб бакI бухIизабулеб бугони, хIинкъизе ккараб жо гьечIо, гьелъ черхалъе зарал гьабуларо.\nКIудияб бакьалъул унти (геморрой) бугев чияс гьеб сах гьабизе, чайдул гъуд цIураб аллоэялде тIаде цо къунтI (буцIцI) цIураб хъурараб занжабилги бан, къойида жаниб кIиго нухалъ гьекъела. Гьедин такрар гьабила мадар лъугьинегIан.\nТукабазда ричулел кремаз яги мазаз сах гьабулелдаса нахъе кколаро мугъзал унти сах гьабизе занжабилалъул гьабураб компресс. Гьеб хIадур гьабулеб къагIида: кIиго гьитIинаб гъуд хъурараб занжабил, гьебго гъуд куркумаялъул, бащдаб гъуд «чили» перецалъулги жубан хинаб лъелъ багъарила. Хинги гьабун, бацIцIадаб квасквасул ххамиде тIадеги чIван, унтараб бакIалда лъела ва бортуларедухъ щула гьабила. Гьелъго гьод унтаразеги кумек гьабула, амма хинаб лъелъ гуреб, бухIараб хурдузул нахулъ жубала. Гьеб кунжуталъул ялъуни горчичнияб нахулъ багъарани, тIадеги лъикIаб букIуна.\nЧчорбал унтаразе занжабилалъул ваннаби гьаризеги лъикIаб буго. КIиго-лъабго гъуд цIураб хъурараб занжабил цо литр лъелъеги бан, анцIго минуталъ гьализабила. Хадуб гьелъул бахъараб лъамалъи ваннаялъубе тIела. Гьединаб ваннаялъур чвердани, ччорбазул унти сах гьабула.\nПрочитано 278 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 04 июня 2018 10:54\nДругие материалы в этой категории: « Бидул тIадецуй цIикIкIиналде данде\tЗаманалда сахгьабичIони... »


27 млрд гъурущ биччалеб буго Шималияб Кавказалде\nШималияб Кавказалда социалияб инфраструктура цебетIезабиялъе 27 млрд. гъурущ биччазе бугин 2016 соналде щвезегIанин лъазабун буго ТIалъиялъул нухмалъулев Александр Хлопониница. Дагъистаналда жакъа къоялде хIал кколеб бугин социалияб инфраструктураялде ва цIиял объектал чара гьечIого хIажатал ругилан лъазабулеб буго экспертас.\nШималияб Кавказалъулаб федералияб округалъул социалиябгун экономикаяб цебетIеялъул суалал гьоркьор лъураб данделъиялда А. Хлопониница лъазабун буго Шималияб Кавказалъул округ цебетIеялъул 2025 соналда щвезегIан бугеб федералияб программа тасдикъ гьабун букIиналъул ва гьеб кIиго периодалда жаниб гIумруялде бахъинабизе букIиналъул.\nГьедин,тIоцебесеб этап гьеб программа гIумруялде бахъинабиялъул тIобтIизе бугила 2016 соналде щвезегIан. Гьеб заманалда жаниб Шималияб Кавказалъул регионазда инвестициял риччазе ругила социалияб инфраструктура цебетIезабиялде, ай школаби, азарханаял ва цогидал кIвар бугел объектал разе.\nГьеб мурадалда харж гьабизе 27 млрд. гъурущ бихьизабун бугилан лъазабулеб буго Дагъистаналъул тIалъиялъул информациялъулаб хъулухъалъ.\nКавказалъул регионазда цIикIкIараб лъимал гьари ва лъикIаб демографиялъулаб ахIвал-хIал букIиналдаго цадахъ загьирлъулел ругила гIунутIабиги, гьедин, ясли-ахал, школаби, ва цогидал социалияб кIваралъул идараби гIолел гьечIила. Масала, Дагъистаналда ругин чанго школаби кIиго ва лъабго хиси гуребе, ункъо хиси гьабун лъимал цIалулелги. Жакъа аслияб къадар щколазул хIалтIулеб бугила кIиго хиси гьабунин лъазабуна Хлопониница.\nДагъистаналъул демографиялъулаб хIал баян гьабизе рехсезе бегьула, церегIан къояз Дагъистаналъул Конституциялъул къо кIодо гьабулаго Дагъистаниязул къадар 3 миллион чиясде бахун бугилан гьабураб лъазаби.\nГьеб къадар тIубанго мухIканаб гьечIин цо-цо экспертаз абунги, хIакъикъаталдаги жакъа Дагъистаналда микьазаргоялдаса циIкIкIун лъимер бугила яси-ахалде хьвадулел гьечIел, тIоцебесеб иргаялда бакIал гьечIолъи бугила гьелъие гIилла.\nХас гьабун цин школабазул босанани, жакъа Дагъистаналда буго кинабниги 1637 школа, гьезда гьркьосан, Дагъистаналъул ГIорхъолъа арал ахIвал-хIалазул министерлъиялъ араб соналъул риидал кьурал баяназда рекъон, 247 школа буго басрияб, чIунтараб ва биххун ине хIинкъи бугел.\nГьединал школабазул минабазда жанир дарсал кьезе хIинкъи бугониги, тIокIаб чара гьечIолъиялъ хIалтIулел руго гьел. Масала, Дербент мухъалъул Хъала росдал гьоркьохъеб школа чIунтараб, биххун инеблъун рикIкIаралдаса лъабго-ункъо сон бугониги, гьениб цIияб школа базе сурсатал гьечIин абун цIалулел ругила лъимал.\nХъала росдал школалъул мугIалим Эльмира МухIамадовалъ абулеб буго улбузе лъималазул цIалудасаги, гьел рокьорелали щибго ккечIого рачIинищали ургъел букIунилан.\nМухIамадова Эльмира: «Лъималазе цIализе шартIал чIезарун, лъикIаб квегIенаб школа базе бокьун буго нижер росдае. Школалъул минаялъе буго 45 соналдаса цIикIкIун замана, амма капиталияб ремонт цогIаги нухалъ гьабичIо гьениб. Школа буго 120 лъимаде бихьизабураб, амма гьабсагIат гьениб лъабнусгогIанасеб лъимер буго цIалулеб. БиххичIогон хутIагийин гьабсагIат гьебилан руго ниж, амма гьеб кидалъагIан хутIилебали лъаларо».\nМухъазда, хасго магIарухъ гIемер ругин гьеб тайпаялъул школабийилан абулеб буго бакIалъул гIадамаз. Масала, жамгIияв хIаракатчи Руслан Гереевас баян гьабулеб буго гьебго Дербент мухъалда 14 азарго гIанасев цIалдохъан вугила, гьебго заманаялъ гIицIго 48 гурого школаги гьечIила. ГьабсагIаталда гьеб программаялда рекъон тIоцебесеб иргаялда гьединал бакIазда разе хIажат бугин школабийилан абулеб буго жамгIияв хIаракатчияс.\nРалел ругел школабазул минабиги гIемерисеб заманалда смета ва цогидал документал кколеб хIалалда гьечIого цере кковухъе ран ратулила. Социалиял объектал разе тIаде босарал гIуцIабазги, гьеб хIалтIи гьезухъе кьураб идараялъги дандбан гьенире риччарал сурсатал рикъиги лъиего балъголъи кколарила.\nГьелъ иргадулаб нухалъ Шималияб Кавказалде бачIунеб бугеб «КIIудияб гIарцул» цо бутIа хIакимчагIазул чвантинибе ккезе хIинкъи бугилан лъазабуна экспертас.


ЦIияб соналде кепал харбал\nИсана нижер хIукму ккана гIадатияб куцалда баркиялгун ва гьари-рахьиялгун гуреб, ракIалде рачIарал кепал лъугьа-бахъиназдасан ва харбаздасан гIуцIизе цIияб соналъул программа.\nБаркиялги гьариялги аслияб куцалда цогоял рукIунелъул, ракIалде ккана гьаб программаялда бицунелда тIад релъулаго проблемаби кIочон дандчIвалин нужеца цIияб сонин. Биччанте нужер киналго унтабиги, гIузрабиги, захIмалъабиги, ургъелалги унеб соналда цадахъго тIаса ине ва бачIунелъ гIицIго талихIги, рохелги, сахлъиги бачIине.\nЖакъасеб программаялда кьолел кьепал харбал ва хIакъикъиял лъугьа-бахъинал нужее хIадур гьаруна ва рицунел руго Эркенлъи Радиоялъул авар редакциялъул хIалтIухъабаз ва радиоялъухъ гIенеккулез.\nРадиоялъухъ гIенеккулезул цоявлъун, яги радиоялъухъ цо-цонухалдагIаги гIенеккулевлъун рехсезе бегьилин ккана шагIир ГIирбанил ХIажиявги.\nЙокьизехъин йиго дие чачанай,\nЧорхолъе рещтIунеб буго цIияб шавкъ...\nабун хъван букIана ГIирбанил ХIажияс жиндир заманаялда. Рокъиги шавкъги бугин я букIунеб я букIунареб жо, рокьи кколеб процесс кинаб жойин букIунебин гьикъана нижеца ХIажиясда.\nЧачаназул Шалиялда хIалтIулев вукIана дун. Гьенибго букIана чачаназул бригадаги хIалтIулеб. Дозул доя йикIана цо гIадан. Жиндир ведро къачIазе къваригIун бугин абун яскIое ячIунаан. КъачIалаанха дицаги...Рокьуде гIагарлъулеб мех букIана доб... Рокьуе мустахIикълъулеб мех букIана...Гьедин рачIарал мухъал ратизе кколаха гьел.\nХадубги щибха ккелеб, долъие вокьана цогияв. Дидасаги 10-20 соналъ гьитIинав вукIун ватила дов. Дир батIаго кIудияб къасд букIинчIо долдехун. Жо ккезе дица тIадаб гьабулейги йикIинчIо гьей... Долъул жиндирго тIалабал цIикIкIун ругоан.\nГьанже магIарул мацI гIурусгун жубан бицунеб заманаялда рагIаби мекъса ричIчIиналъги кколел руго цо-цо кепал лъугьа-бахъинал.\nБакъанида рокъое ячIарай мехалда эбелалда батула ясалъ рагIмач чурулеб машинаялъул хасаб бакIалде базе кколеб хасаб хирияб цIам, чура-хули унеб картIинибе бан ай "сливалде".\nАхIи-хIур бахъаризабиларищха эбелалъги мун кие ялагьун йикIарайин абун. Гьеб хъуялде ячIарай кIодоэбелалъ гьикъула щибингIаги гьаниб ккарабин.\nЭбел: Щибха ккелеб сливалде бан буго цIан...\nКIодоэбел: Хасел ракьалда сливагIаги киб букIараб гьалъие?\nЦо къоялъ магIарухъ росдал годекIанир гIодорчIун рукIана. ВачIана тIаде цо гьудул-гьалмагъ. Нижеца бицунеб гьесдаги лъазелъун дица гьикъана гьесда дуда бихьарабищин нолъ телевизоралдасан букIараб пуланаб жойин.\n-БихьичIо, дир телевизор бухьун буго,-ян абуна гьес.\n-Бухьун батани, щайха къачIазе босулареб?\n-КъачIан жо кколаро гьелъул гьанже, шнургун цIадахъ бухIун буго...\nРосулъа вачIарав гIагарав чи СалихIица театралде витIун вуго, шагьаралдеги щун миллияб театралде щвечIого гIоларин. Авги инарищха культурный чи хIазе. Хадусеб къоялъ гьев культурный лъугьарав магIаруласда гьикъула, бокьанищха дуе театр абун гIолохъабаца.\n- ЦIакъ бокьана, инчIого гIолареб бакI букIун буго, бищунго дие рокьана цо рас кIургIарай гIаданалъ чIорого кьолел пальтаби, хъабарчаби рикьулел рукIана къватIире рачIунаго. Дица кIигояб босана, - ян абун буго магIарулас.\nАраб гIасруялъул 50-лел соназда цо магIарул росулъ вукIун вуго цIакъго халкъалъе рихарав колхозалъул председатель. Иргадулаб колхозчагIазул данделъиялда цIияв председатель вищулаго жамагIат хIадурун букIун буго гьев тIаса реххизе, гIемерисел гьесда данде гьаркьал кьезе къачIан рукIана. Щиб гьабилебали лъаларого, кин жамагIат иргадулаб нухалъги жинда божизарила абун ургъулев вукIарав гьесда аскIове вачIун вуго гьесул мадугьал, живго сихIирав чи. Абун буго председателасда гьес, жинца бачизе кколин гьеб данделъи, жинца мун вищизавилин гIадамазда. Амма гьелъухъ дуца жив колхозчагIазда тIадаб хIалтIудаса эркен гьавизе кколин. Гьасги рагIи кьун буго.\nГьале председатель вищулеб данделъи байбихьана. КолхозчагIаз жидерго кандидат хIадурун вуго ва гъоркь вукIарав яризавизе къачIан ругоан. СихIирав председателасул мадугьалас рагIиги босун абун буго: "Гьалмагъ Сталинил, Даниялов ГIабдурахIманил ва гьав нилъер председател МухIамадовасул рахъ кколез кверал рорхеян". Вождасул культ бугеб заманги букIун буго, киназго квер борхизе ккун буго.\n- Гьалмагъ МухIамадов, Даниялов ва кIудияв вождь Сталин цого партиялъулаб линия ккурал чагIи руго. Гьалдалъун, МухIамадов рикIкIунев вуго председательлъун вищаравлъун - ян абуна данделъи лъугIизабуна мадугьалас.\nАвар театралъул актер ГIалисултIанил бох бекарабго Гьарадерихъа МухIамадица абун руго гьел рагIаби. "ТIаса лъугьа,ГIалисултIан, дида кватIун гурони лъачIо, дур гъоб цояб бох бекарабго тIоцеве вачIина мун вихьизе" - ян.\nНижер росулъ вукIана цо Маралбег абурав чи, аскIор ругел жамагIатаздаги лъалев, хабар бицинеги махщел бугев чи вукIана гьев. ГIемер хьвадулаан гьев аскIор ругел росабазде жиндирго къваригIелалъ ва щибаб росулъ гьоболги вукIана гьесул. РекIунаан гьев ХIажимурад абун цIар бугеб рекъаб чода. Цо къоялъ Кьесерухъе унаго (ЧIарада мухъалъул Кьесер бо) щобда нахъа магьги босун унел руччаби рихьун хIинкъараб асул чу нухтIаса гъоркье кIанцIун буго, живгоги ав чодаса вортун лъукъа-къотIун вуго. ХIалихъе чуги ккун, живгоги вакIа-вахарун бигьа гьабун росулъ годекIаниве щун вуго гьев.\n"Бицеха, Маралбег, щиб бугеб цIияб хабар ТIомуразде (ЛъаратIа мухъалъул ТIомуразул бо), щиб нухда бихьараб ва рагIараб?", - абун цIехолдизе журана гьасда гIадамал.\n- Валлагь вац - илан абуна Маралбегица, чанго бакIалде щвана дун, амма нужер кьесеразул гIадин бахIарчиял бихьинал ратичIо дида.\nБитIараб бугин, батIаго бахIарчилъи гьечIел чагIиги жал гурин разилъун руго гьел. Амма цо херас цIехон буго кин дуда гьеб бичIчIараб абун.\n- Дун вачIунев вукIана дир кибго бох тарулалеб, гIемер бакIазде щвараб ХIажимурадидаги рекIун, амма нужер руччаби рихьараб мехалъ гурони гьеб нухдаса гъоркье кIанцIичIо. Гьадал руччабазда аскIоб сордо нужеца рогьунеб батани, кутакалда бахIарчиял чагIи руго нуж.\nГьеб букIана 1980 сон. Дида ракIалде ккана гьудул-гьалмагъзабиги ракIарун, лъикIаб тепсиги гIуцун, ЦIияб соналда дандчIвай гьабизе. Амма бищунго аслияб жолъун гьениб букIана шампанское. Шампанскоеялъул шиша столалда тIад гьечIони ЦIияб сон рикIкIунароан. Доб заманаялда къанагIатаб гьекъолеб жолъун букIана гьеб. Дица цебеккунго хIадурун, рокъоб цо бакIалда бахчун букIана цо шиша. ТIадбан ЦIияб соналда дандчIвазе хIадурлъулев вукIаго вачIана цо дир лъикIав гьудул-гьалмагъ. РикIкIадаса рачIарал къиматал гьалбалги ругила, дирго тохлъиялдалъун шампанскоеги щвечIила жинде, дур камуларин гьеб, батани кьеларищила жинде... Гьевги нахъчIвазе кIвечIого, кьуна дица гьесие нахъе лъун букIараб шампанскоеялъул шиша. Гьеб букIана къаси 11 тIубалеб мех.\nГьанже ургъана щибдаяйин гьабилаян. Гаражалдаса автомобильги бачун вилъана МахIачхъалаялда рогьинегIан хIалтIулеб букIараб «Дежурный» абулеб тукаде. Амма гьечIин шампанскоейилан чIана гьел. Гьанже кинаб нухдай батилаян ургъулев вукIаго ракIалде щвана цIа свинабулезул хъулухъалда хIалтIулев вукIарав гьалмагъ. Гьес абун букIана тукадаса цо щибниги къваригIани жинда абейин.\nВилъана гьесухъе, бицана ккарабщинаб. Рилъана кIиялго нахъруссун тукаде.\n-Огнетушитель бугищ нужер? - ан гьикъана гьес бачIинахъего\nГьеб балагьулел тукенчагIи рукIаго, цо къалиниве ваккун бахъун бачIана гьес шампанскоеялъул шиша.\n-Батана дида огнетушитель, тIокIаб балагьизе ккеларо,-ян тукенчагIаздаги абун, диде ишан гьабуна гьес жинда хадув вилъаян.\nРилъана гьениса къватIире. Хадуб лъана гьес «огнетушителин» шампанскоеялда абулеб букIараблъи.\nГьеб ЦIияб сон хутIана дир рекIелъ ракIалдаса унареб, аваданаб лахIзатлъун.\nЦебе гIурус пачаясул заманалдаго Хунзахъ бараб хъалаги букIарабила, гьеб цIунун гIурус солдаталги рукIаралила. Цо заманалдасан хунздерида рагIун буго гьенире хъаладухъе болъонал рачIун ругин абун. Жеги киданигиги гьел рихьичIел хунзги, гьенире ун руго гьезухъ балагьизе. Нижер дора хъабаболъоналги рукIунаро, гьединлъидал кинаб жо гьеб болъон букIунебали лъалев чи цIакъго дагь гурони вукIун гьечIо. Диналъ гьукъараб, хIарамаб гьеб бихьизе гъира халкъалъулги букIун буго. Гьедин болъоназул «зоопаркалде» щварав цо хунзахъес цойгидасда гьикъун буго:\n-Ле, алъ ханалдай гьарулел, тIанчIидай?\n-Гьалъул куцго сахаб гьечIо, ханалги тIанчIиги кIиялго гьарулеб батула гьалъ...\nГьединлъидал жеги-жеги чанкIкIарав, гъорлълъан ворчIарав чиясда хунздерица абула гьавни ханалги тIанчIиги кIиялго гьарулеб тайпа бугилан.\nХунзахъ цо мадугьалас мавлид гьабулеб букIун цойгидав ахIун вукIун вуго гьениве. Дагьа-дагьаб жо гьекъон букIаниги ахIи басра гьабичIого мавлидалде вилълъун вуго гьав цоявги. Гьекъараб жо рекIунищ яги макьу рекIунищали кьижун ккун вуго гьав мавлидалда. Цо заманалдасан ракI-ракIалъ мавлид ахIулъ ворчIарав гьасда кечI ахIулеб компаниялда вугинищ ккаралаби, биччан гьаракьгун:\n– Воре, гIолохъаби, борхизабе, гIивввввв!-йилан ахIун буго.\nМахIачхъалаялъул базар къотIун цо чигун унев дир вацасда ратун руго дарам гьабулел ЧIарада районалъул Кьесерухъа руччаби. Нижер тIомуразулалда релълъараб гIадаб мацI буго дозул.\n- Нуж киса? - ян лъугьун руго руччаби, жидералда релълъараб мацI бицунел чагIи рихьун.\nВацас, махсароде, ЧIарадисезул росу абун буго ва гьениса жиндир гьудуласул цIар рехсон буго:\n-КIутIихъа щив мун?\n- Шагьав росулъ дида цадахъ учителлъун хIалтIина вуго, чорок, щай гIадамал махсароде кколел? - ин абун буго кьесералъ.\n2010 абилеб соналъул квачараб хасел букIана. Прагаялда трамваялдаги рекIун нижер росулъа чигун унев вукIана дун нижерго мацIалда гаргалилаго. Нижеда дандйитIун йикIана цо кавказалъулалда релълъараб гьумералъул гIолохъанай гIадан. ГIезегIан нижехъ бала-балагьун йикIана гьей. Ахирги: «Нуж киса кколел?»-абун аскIое ячIана.\nДолъул кIалъаялдасан дида бичIчIана дой гIадан ЧIарадаса йикIин.\nВацасулгун кьесеразул ккараб ракIалде щварав дица махсаро гьабуна, ЧIарадаса ругин.\n-ЧIарадаса?-ян йиххана дой,-Щиб росулъа?\n-КIутIихъая?…КIутIихъа лъил вас?\nКIутIихъа нижер гьобол вукIана ГIабдулатIип абун, мунагьал чурайгийин досул. Ворхатав чи вукIана. Диде дандеккун гIемерго ворхатавцин вукIанин абизе бегьула. Паркъан гьев вачIана ракIалде.\n- Уха, КIутIихъа Халатав ГIабдулатIипил вас вуго.\n- Халатав ГIабдулатIипил мунгIан къокъав вас вагIанавии?- янги абун кIариялда елъанхъана кьесерай.\n2015 cоналда магIарулазда гьоркьоб хасго социялиял сайтазда рукIунезда гьоркьоб кIудияб машгьурлъи щвана ЧIарада мухъалъул Гьочоб росдал школалъул мугIалим Насрулаев МухIадие. Гьелъиеги гIиллалъун ккун букIана гьезул школалда МухIамадица гIолохъанаб мехалда хъвараб жиндирго кечI ахIулеб видео цояз гьеб социалияб сайталде рехи.\nЖибго кочIол берцинлъиялъги МухIамадил панаяб гьаракьалъги биччизабуна гьанже гьев чиясе хIалхьи тезе гьечIолъи. КигIан машгьурлъи бокьуларев ва гIадамазда цеве вахъине нечарав чи вукIаниги, магIарулазул творческая интеллигенция абулел чагIазул цо къукъаялъ МахIачхъалаяде вачIаянги гьарун жидеего кучIдул ахIизеги тIамуна гьев. Насрулаевасул доб «Балеб букIана гIазу» ахIулаго бахъараб видеоги кьолеб буго нижеца гьаб программаялъул ахиралда.\nБитIараб бицани, нижецаги хIаракат бахъулеб букIана МухIамадилгун бухьен кквезе, амма гьесулин абун чан батIияб номер нижехъе кьуниги, гьезул цонгиялде гьес жаваб кьечIо. РакIалде ккола гьедин нижецаги гьев теларин.


Бувгьуну бур мукьттуршунния ливчусса тахсирлувтал |\nБувгьуну бур мукьттуршунния ливчусса тахсирлувтал\nАпрельданул 19-нний МахIачкъалалив Национал библиотекалул къатраву хьунни Аьрасатнал Мюхчаншиврул Советрал секретарь Николай Патрушевлул СКФО-лийсса батIаву.\nМуний гьуртту хьунни Аьрасатнал Президентнал СКФО-лийсса вакил Александр Матовников, ДР-лул БакIчи Владимир Васильев, Республикалул ХIукуматрал члентал, регионнал бакIчитал ва цаймигу. Ххал бивгьунни 2 масъала – округрайсса жяматийсса ва политикалул тагьар, энергетикалул мюхчаншиву.\nНиколай Патрушевлул, махъ лахълай, бувсунни уттинин дурсса давурттал хIасиллая. Мунал тIимунийну, увгьуну ур террорданул ва экстремизмалул иширттавух хIала-гьурттусса 452 инсан. Округрай хасъсса операцияртту бувну, ивкIуссар 64 боевик, увгьуну, судрахьхьун уллуссар бандитътурал сакиншиннардавух хIала-гьуртту хьусса 285 инсан. Террористурал 37 кюру лавкьуссар. Ашкара бувссар жяматийсса тагьар лиян дуллалисса радикал исламрал идеологтал, миннавасса 44 жавабрайн кIункIу увссар. Закондалий бакъа СКФО-лул аьрщарайн бучIан хIарачатрайсса 1600 инсаннал хьхьичIалу кьуркьуссар. Жула билаятрая буккан бувссар сайки 3500 чил билаятирттал инсантал. Ми цинярда дурсса давурттал хIасиллуну хьуссар округрай экстремистшиврул ва террористшиврул ишру чан шаву, ярагъ ва пIякь учайсса затру машай дуккан дуллалисса ишру чан шаву ва цаймигу закон лиян дуллалисса ишру.\nМуния махъ ххал бивгьунни энергетикалул мюхчаншиврул масъалагу.\nПредыдущая записьЛехлантIий дур самолетру ГуржиянавунгуСледующая записьМинистрначIан суждалий


Сергей Меликовлул цIакь дунни цIусса ХIукумат\nДекабрьданул 29-нний ДР-лул БакIчи Сергей Меликовлул сакин дурунни ДР-лул цIусса ХIукумат.\nЦала хIукмулиийну Республикалул Каялувчинал ДР-лул ХIукуматрал Председательнал цалчинма хъиривчуну ивтунни Нюсрет Оьмаров, муниннин му зий ивкIссар ДР-лул БакIчинал ва ХIукуматрал Администрациялул каялувчинал хъиривчуну. Республикалул цалчинма вице-премьерну ивтунни Батир Эмеев, ттинин му зий ивкIссар ДР-лул промышленностьрал ва машлул министрну.\nДР-лул ХIукуматрал Председательнал хъиривчутурал буржру чIумуйсса бартбигьлагьимину бувар Анатолий Карибов, Владимир Лемешко, Аьвдулмуслим Аьвдулмуслимов. Цалва къуллугърайва ливчIунни республикалул вице-премьер Рамазан Жяъпаров. ДР-лул ХIукуматрал Председательнал цамагу хъиривчуну ивтунни Муслим Телякавов.\nДахханашивуртту хьунни республикалул цайми идарарттайгу. ДР-лул аьрщарал ва хъус-хъиншивурттал арардал министрну ивтунни Заур Эминов, ТIабиаьтрал луртаннал ва экологиялул министрнал буржру чIумуйсса бартбигьлагьиману ивтунни РахIман ХIамидов. ДР-лул граждан обороналул, ляличIисса тагьардал ва тIабиаьтрал бала –апатIирттал зараллу бухлаган баврил министрну личIлай ур Нариман КазимахIаммадов. Камил Сяидовгу ливчIунни ДР- лул жагьилтурал иширттал министрну.\nДР-лул БакIчинал хIукмурдайн бувну баххана бунни хIукуматрал цаймигу къуллугъчитал. ДР-лул промышленностьрал ва машлул министрну ивтунни Низам Халилов, ДР-лул экономикалул ва территориярттал лябуккулул министрну – Руслан Аьлиев, ДР-лул шяраваллил хозяйствалул ва бакIлахъиялул министрну – Баттал Батталов, ДР-лул энергетикалул ва ЖКХ-лул министрну – Манвел Мажонц, ДР-лул информациялул ва печатьрал министрну – Умарусман ХIажиев. Республикалул цIуллушиву дуруччаврил министрнал буржру чIумуйсса бартбигьлагьимурну бур Татьяна Беляева.\nХIукуматрал цаппара члентал бивтунни цивппа зий бивкIсса къуллугъирттай: ДР-лул строительствалул министрну ивтунни Малик Багълиев, ДР-лул культуралул министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьимурну – Зарема Буттаева, ДР-лул транспортрал ва ххуллул хозяйствалул министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьиману – Ширухан ХIажимурадов, ДР-лул миллатирттал политикалул ва диннал иширттал министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьиману – Энрик Муслимов, ДР-лул туризмалул ва халкьуннал касмурдал министрну – Расул Ибрагьимов.\nМахIаммад МахIаммадов личIлай ур ДР-лул физкультуралул ва спортрал министрну, Изумруд МухIуттинова – ДР-лул захIматрал ва социал иширттал министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьимурну, Юнус Сяъдуев – Дагъусттаннал финансирттал министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьиману, КазиахIмад Сефикьурбанов – ДР-лул юстициялул министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьиману, Уммупазил Оьмарова – ДР-лул дуккаврил ва элмулул министрнал буржру чIумуйну бартбигьлагьимурну. ЦIуну сакин дуллалисса ДР-лул цифралул лябуккулул министрну ивтунни ур Сергей Снегирев.\nДахханашивуртту хьунни ДР-лул БакIчинал ва ХIукуматрал администрациялувугу. Му идаралул каялувчинал цалчинма хъиривчуну ивтунни Мурад Казиев. ДР-лул ХIукуматрал Капитал строительствалул управлениялул хъунаману ивтунни МахIаммад Аьзизов. Экономикалул ва территориярттал лябуккулул министрну зий ивкIсса ХIажи Султанов хьунни ДР-лул ХIукуматрал ЦIуссалакрал райондалийсса лак цIусса миналийн бизан баврил управлениялул хъунама.\nДР-лул Культуралул ирс ябаврил агентствалул каялувчину ивтунни МахIач Мусаев. ДР-лул ПаччахIлугърал тIювалул инспекциялул каялувчинал буржру чIумуйну бартбигьлагьиману ивтунни Сергей Касьянов.ТIагьир Кьагьриманов хьунни ДР-лул Машинарттал ва цамургу журалул техникалул ялув бацIаврил паччахIлугърал инспекциялул хъунаману. Дагъусттаннал Ветеринариялул комитетрал председательну ивтунни МахIаммад Шяпиев. Республикалул Госзакупкарттал комитетрал председательну – Жяъпар ХIажибеков.\nЖамалуттин ХIасанов ивтунни Аьрасатнал ПрезидентначIасса ДР-лул даимансса Вакилну.\nДР-лул ПаччахIлугърал финансирттал контрольданул къуллугърал бакIчину ивтунни МахIач Ибрагьимов, ДР-лул тарифирттал къуллугърал каялувчину – Камил АьлигъалбарцIов, ДР-лул ВацIлул хозяйствалул комитетрал председательнал къуллугърай цIакь увунни Вагьаб АьбдулхIамидов.\nЗемлякам помогают и благотворители\nСледующая публикация Сергей Меликов поздравил дагестанцев с Новым годом\nПредыдущая публикация Дагъусттаннал БакIчинал барча баву


Инсул росулъе сапар\n2019 соналъул ахиралда цо къоялъ дихъе кIалъан вачIана Гумбет районалъул Гьарадерихъ росулъа Юсуп МухIамадов. Гьес бицана жиндирго мурад - гIахьаллъулев вуго «ХIакъикъат» газеталда цIар хисиялъе лъазабураб къецалда. Юсупица абуна жинда берцин бихьун бугила ИРС абураб цIар. Щибаб хIарпалъул магIнаги бицана гьес.\nИРС – Инсул Росулъе Сапар. Дие цIакъ кIудияб асар гьабуна хIарпазул магIнаялъ – гьеб букIана дун магIарухъе, инсул росулъе къачIалей йигеб талихIаб лахIзат. Пикрабаз гьелчезайизе лъугьарай дида цоги нухалда ракIалде щвана гIагараб росуги, росдал къватIалги, гьенирго тарал кIарчамаб лъимерлъиги, гогьаб гIолиллъиги, дун ячIиналъухъ балагьун чIун бугеб инсул минаги, умумузул заналги.\nГьалеха дандего гьулчун бачIана магIаруллъиялъул махI. БацIцIадаб гьаваялъги, гIагараб ТIануси росдал балазда тIавап гьабулел ругел цIумазги, цIумазул борхалъиялде цIаруцIине къваригIарал хIайранаб хунздерил тIалъиялъул росабазги майилан кодоре кьолел рукIана дихъе инсул росулъе гьабулеб бугеб сапаралъул хулжал.\nЩинкIун ине къачIадилеб бугеб бакъул чIоралги лъугьана недегьго дир пикраби реэдизе. ГIазухъ урхъун бугеб тIабигIаталъулъги гIажаибаб чIаголъи бугин кколеб букIана. МаркIачIул заман гIагарлъулеб букIана, дун росулъе щолелъул. Цинги цо цIакъго бакIаб ва къваридаб лахIзаталъ цIамхIалаб магIуялъул кумекалдалъун ячун, пикрабазул айгъирги кьолон, щвезаюна инсул минаялде. ТалихI ккана рукIкIун букIин, гуребани, кIвезе букIинчIо дида росуцоязул саламалъе жаваб кьезе. БецIаб дунял рогьун араб гIадаб асар гьабуна, Шамай – адайиланги абун, гьитIинал мадугьалзаби Шумайсатги Аминатги, хIатIида гIицIго, дандего рекерун рачIиндал. Пикрабазулъа накIкIалги ана, ракIги рагьун ана, анищалги роцIана.\nАмма хулжазул кIал рагьарабго, цIидасанги пашманлъиялъ ханлъи гьабуна рекIеда. Гьениб батарабщинаб хазина: росдал гIадамалги, гьезул гIадатал-гIамалалги, гьитIинаб ватIаналъул тарихги, тарихалда гугьар бекьулел росуцоялги, мацIги, цIарги…\nГьале доб умумуз ирсалъе тараб хвел букIине ресго гьечIеб хазина. Умумузул росабалъе сапарал цIикIкIани, цIикIкIине буго рахьдал мацIалдеги ватIаналдеги рокьи. Нилъ рикIкIалъанагIан, рикIкIалъулеб, гIа-гарлъанагIан гIагарлъулеб букIуна гIумруялъул аслулъун жиб кколеб\nГьединал сапарал цIикIкIани, чIаголъизе буго магIаруллъи.\nРосулъе щведал, нилъер щивасул борчлъун ккола умумузул заназухъе щвей. Гьениблъидал нилъер гIумруялъул ахирги бугеб. Гьениб ракIалде щола нилъеда кинабго, регула нахъехун гIумруялъул тIехьалъул рухIаралги цIороралги тIанчал. Эбел-инсулги вацасулги заназде къулидал, дидаги цебечIола гьезиеги гьабичIого гьоркьоб хутIанщинаб лъикIлъи, гьабизе ресги букIараб. Гьабураб жого батулебги гьечIо. БутIрул къулизе кколел руго, заназе гурел, чIагоязе. Гьеб нилъер ирсилазда бичIчIичIони, гьезул букIинеселда гIумруялъул бакъул хинлъи чIвазе гьечIо. Гьединаб наслуялъ хадусеб наслуялъе гIицIго чIобоголъи тезе буго. Гьедин ккечIого букIине ккани, инсул росулъе сапарал гIемер гьаризе ккола. Лъимал дандчIвазе ккола умумузул заналгун, гьезда рихьизе ккола рорхатал мугIрузул гIаздалал тIогьалги тIогьода росарал расалъабиги. Гьезда лъазе ккола росдал щибаб гамачIалъул тарихги, гьезда бичIчIизе ккола магIарухъ рижулел тIугьдузул мацIги, гьенир хIанчIаз хIайранго рачунел бакъназул магIнаги, магIу-релъиялъул багьаги.\nМагIарухъ щола магIаруласе гIумруялъул дарсалги. Гьениб, инсул росдал гъасда даим нилъехъ балагьун чIун букIуна гIумруялъул рогьеллъунги къисматалъул нурлъунги кколеб умумузул цIа. Гьелъ нилъ рачуна рахьдал мацIалдеги умумузул нухаздеги букIине кколеб гIищкъул гъанситохъе.\nГьаб нухалда щвана кIиабилеб рукълъун дие букIараб, 22 соналъ дун хIалтIараб гIагараб школалдеги. Гьенирго тIупана дица гIолохъанлъиялъул хIасратал анищал. Гьениб дир рекIелъ кунчIун букIана талихIалъул цIа. Гьениб къалъараб бакъалъул хинлъи жеги гIолеб буго дие. Гьениб тана гIолохъанлъиги херлъиги дир эбел-инсуцаги. Амма школалда дица тун букIараб бакъул кунчIи дагьабго сун батана. ГьечIо гьелъул чIоразда гьоркьоб бищун аслияблъун дие букIараб кIиго чIор.\nШколалъул азбаралдасан рихьулел руго лъимерлъиялъул лъалкIал. Доле ГIуртIа майдан. Бокьун бугеб куцха цоги нухалда гьений тира-сверизе, гьенир рижулел хъахIал, хъахIилал, тIогьилал тIугьдузул квацIи гьабун, эбелалъул зонохъе ине. Гьейгун цадахълъидалха дица квацIаби гьарулел рукIарал.\nГьалеха хIорги, школалда цебе. Щибго къваригIел гьечIониги, бацIцIадаб парталги босун, уна гьение ясалгун черезеги, ясандизеги, гогьдаризеги. Гьединал ракIалдещвеял рукIуна киназулго. Гьеб киналъулго пикру нилъеца гьабула рахьдал мацIалда. Гьединлъидал инсул росулъе сапарал цIигьаризе нилъ журани, хIасил лъикIаб ккезе буго. Гьенисан роржуна нилъ цогидаб дунялалде, гьениб ахIараб кочIол саринахъе кьурдула нилъер талихI.\nВа гьале къо-лъикI гьабулеб буго гIагараб росдалгун. Сардил сихIкъотIи. Гвангъун роцIараб зодир кенчIелел цIваби. Доле бортун ана цо цIва, гьелда хадуб – цогиги, цинги - цогиги, цогиги, цогиги… Гьанжеги чIобого хутIизехъин бугеб минаялъул азбаралъуйги эхетун йигей дун яс-ясун ялей йиго пикрабаз. Ва ахиралдаги - росдал хабзал. Гьаб нухалдаги хадур ралагьун толел руго инсул, эбелалъул, вацасул, ункъгIалалъул, имгIаласул, кIодоэбелалъул занал. Гьезул хъвай-хъвагIаяз цоги нухалда ракIалде щвезабулеб буго дир гIумруялъул ахирги гьезда хьолбохъ букIин.\nДругие материалы в этой категории: « ТалихIалъул рукъ цIеги\tРокьи гуреб тIегьачIо… »


«ГIанкIу хIинчI гуро ва Финляндияги къватIисеб улкалъун кколаро»\nГьедин абулаан нилъер кIудияб улкаялда советияб хIукуматалъул заманалда. Гьелъие гIиллалъун рикIкIунаан Советияб Союзалдаги Финляндиялдаги гIадамазул гIумру релълъараб букIин. Амма гьабсагIаталда руго гIемерал хаслъаби.\nМоцIрол харж – гьавураб къоялдасаго\nМоскваялъул хIукуматалъул хIукмуялда рекъон, 2018 соналъул январалдаса нахъе лъимер гьабурай чIужугIаданалъе сайгъат гьабулеб буго лъимадуе хIажатаб къайи (роддомалдаса рокъобе бачине). Финляндиялда гьеб къагIида хIалтIулеб буго 1930-абилел соназдаса нахъе. Цин сайгъатал кьезе байбихьана ресукъал хъизамазул улбузе, хадубккун – киналго гIолохъанал улбузе.\nФинляндиялда кьола лъималазул пособие (lapsilisä) – гьелъул роцен бахуна 100 евроялде. Иргадулаб лъимер гьабураб мехалда, пособие цIикIкIинабула. Гьеб кьола лъимералъ 17 сон базегIан. Лъималазе кьолеб гIарац бокьухъе хIалтIизабизе ихтияр буго, амма эбел-инсуца гьеб лъола банкалда лъимадул цIаралда рагьараб счеталда. Школа лъугIараб мехалда, гьеб гIарац сайгъат гьабула лъимадуе. Цоял гьеб гIарцухъ бащдаб лъагIелалъ сапаразде уна, цогидаз гьеб банкалда лъола, тIадеги гIарац бачIиналде хьулгун; лъабабилез гьелъухъ босула мина-рукъ.\nХIалтIуда бащадго хIухьбахъиги\nХIалтIул къо лъугIидал, гьабулеб иш рехун тола. Щуго минуталъ гьабун рагIалде бахъинабизе рес бугеб хIалтIиги гьез метералде тIамула. Анкьида жаниб хIалтIул заман бахуна 37,5 сагIтиде. ЧIезабуралдаса цIикIкIараб заманалъ хIалтIизе кколев чиясе харжги цIикIкIун кьезе тIадаб буго нухмалъулесда. Яги гьес хIалтIи гIуцIизе ккола цого чиясде хIал щоларедухъ, ай кватIизегIан хIалтIуда чIезе ккеларедухъ. Гьеб гIадаталъул зарал камунги букIунаро. Масала, гьатIан къоялъгицин кафе къала къаси сагIат анлъго тIубарабго. Амма гьелдаса разигьечIолъи загьир гьабуларо цониги чияс: щивасда бичIчIула, гIадамазе хъулухъал гьарулел идарабазул хIалтIухъабазулги рекIее бокьараб ишалъе яги хъизан-лъималгун хIухьбахъизе заман букIине кколеблъи.\nЩивасе – канлъи\nФинляндиялъул хIукуматалъ щивав гражданинасда тIадаблъун гьабуна октябралдаса марталде щвезегIан пальтоялдагун курткаялда яги кодоб баччулеб таргьаялда канлъи нахъречIчIизабулел алатал рекIинари. Гьеб букIине бегьула рахсида бараб хIайван-хIанчIил (яги цогидаб жоялъул) сурат-сипатлъун ялъуни тIад борчараб рачеллъун. Цо-цо фабрикабазда рукъула ратIлида гьединал алатал. Гьединаб закон бахъана, финназул гIемерисез рохьазда гIагарлъухъ гIумру гьабулеб букIин ва гъотIода нахъасан вачIунев чи машина бачунев шоферасда вихьунгутIиги хIисабалде босун. Финляндиялъул шагьаразул къватIазда сардилъ букIунаро беццизегIанасеб канлъи. Гьеб гIадаталъ рес кьуна нухазда къварилъи ккеялъул хIужаби дагьлъизаризе.\nЖамгIиял кванил бакIазда букIуна хасаб къоялъул хIурматалда квен хIадурулеб гIадат. Масала, хамизалъ кафеялда букIуна хилъалоялъул чурпаги гIодокариялъул мурапагун ва тIорахьгун кьолел хъухъанчадалги. Кибго тIибитIун буго Рунебергил пирожное – гьеб хIадурула финназул шагIир Йохан Людвиг Рунеберг гьавураб къоялъул хIурматалда. Гьев гьавуна щуабилеб февралалда. Январалдаса февралалъул анцIабилеб къоялде щвезегIан гьеб нигIмат чарагьечIого букIуна рестораназдаги кафеяздаги.\nГьекъолеб лъим чIобого кьола\nХельсинкиялъул киналго рестораназда чIобого кьола гьекъолеб лъим. Гьеб гьекъезе бегьула краналдасаги. Амма финназ гIемер гьекъола кофе – къо гьитIинаб ва гьава-бакъ бакIаб букIиналъул хIасил. Супермаркетазда жанирго кофемашина хIалтIизабизе ихтияр кьола – дагьа-макъабго гурони мухьги гьелъухъ босуларо.\nКIиго цIияб сон\nЦIияб сон кидаго дандчIвала хъизамалда цадахъ. Амма буго жеги «гьитIинаб цIияб сон» - гьеб кIодо гьабула гьудул-гьалмагъзабигун, ишцоялгун, хIалтIухъабигун цадахъ. Финназ гьелда абула Пиккуйоулуян. Байрам байбихьула ноябралдаго, ва щибаб коллективалъ гьеб тIобитIула жидеего санагIатаб къоялъ. Бегьула чанцIулго кIодо гьабизеги – чанго къоялъ батIи-батIиял къокъабигун цадахъ.\nИнсан – гьвел гьудул\nХельсинкиялъул къватIазда дандчIваларо бетIергьан гьечIеб цониги гьой. Финляндиялъул тахшагьаралда гIагарлъухъ дандчIвазе бегьула гIанкI, цер, ритIучI ва цогидал рохьил хIайванал. Амма бихьуларо тIалаб гьабичIого рехун тараб рукъалъул цониги хIайван. Финназул законалда рекъон, цониги гьой яги кету тезе бегьуларо кварида (рахсида) бачIого. Рахсидаса гьел риччазе бегьула гIицIго сверун къараб азбаралда. Щибаб хIайваналда бала хасаб чип: нагагь гьеб билани, хехго батула ва хIайваналъул бетIергьабаздаса гIакIаги бахъула, букIине кколеб тIалабалдаса махIрум гьабиялъухъин абун.\nФинназ цIакъ хIисаб гьабула гIарцул. Масала, цо кету хьихьизе ккани, гIураб къадаралда харжал гьаризе ккола. Гьединлъидал, кету, гьой, ялъуни цогидаб хIайван рокъоб хьихьизе ракIалде ккарав чи анцIцIул ургъула.\nХIайванал хьихьулел приютаздаса кету яги гьве бачине бокьарав финнав гIемераб заманалъ чIезе ккола иргаялда. Гьесухъе хIайван кьелалде халгьабула психикияб хIалалъухъги, моцIрое щолеб харжалъухъги, хIайваналъул жаваб кьезе бажарулищалиги.\nЗахIматал унтабаздаса хехго сахлъизарула финназул медицинаялъ. Масала, тIончIорукъалъул рак унтиялдаса цIуниялъул мурадалда, гьоркьоса къотIичIого чIобого халгьабула щияй гIаданалъухъ. 50 сон баралдаса нахъе чIобого халгьабула маммологасги.\nАмма бетIер унтаниги, спортзалалда рукьбузе зарал кканиги, квачалъул унти щваниги, финназул тохтурзабаз абула, мадар лъугьинегIан ибупрофен гьекъеян.\nНилъер гIадамазул гIадат гьечIо гьудулзабазда цадахъ хIухьбахъиялъул мурадалда цебеккунго план хIадури. Масала, бокьараб заманалда чи гьудуласухъе кIалъазе ва «вилълъа гьабсагIаталда дида цадахъин абун», дандчIвазе бегьула. Финляндиялда гьеб низам «хIалтIуларо». МоцIалъниги цебе дандбазе ккола пуланаб дандчIвай. Гьелъул билълъанхъараб къагIида буго гьадинаб. Масала, «Дур заман букIине бугищ, дида цадахъ 4 марталда къаси сагIат анлъгоялда рестораналде вилълъине?» абураб суалгун электронияб почалде кагъат битIизе ккола февралалъул бащалъиялдаго. Гурони дандчIвазе рес батуларо.\nГьалбал рокьула, амма…\nКъотIносан унев чиясе къварилъи ккани, кумекалъе рортизе хIадурал чагIи руго финнал. Гьоболасул адаб-хIурмат гьабиялъеги цIакъал руго гьел. Амма дагъистанияз гIадин кваназавуларо гьобол. Гьоболлъухъе чи ахIулелъул, гьез мухIкан гьабула заман, масала, къасикванде вачIаян ахIула. Гьебмехалда финнасул столалда букIине бегьула цо салатги, чурпаги, гьуинаб чадил кесекги. Чаялъул цо пакет гIезабула гьез ункъо стаканалъе. Гьеб рикIкIунаро къарумлъилъун – гьеб буго сундулъго роцен чIезабиялъул гIаламат ва щибаб жоялдаса пуланаб бутIа тIокIлъизабизе жигар бахъи.\nХIадур гьабуна МадихIат ХIажиевалъ.\nПрочитано 260 раз\tПоследнее изменение Четверг, 03 мая 2018 14:08\nДругие материалы в этой категории: « Республикаялъул гIуцIи\tКавказалда ахIвал-хIал »


Халкъал цолъизариялъе байрамищ къваригIунеб?\n15 сентябралда Дагъистаналда кIодо гьабуна «ТIолго республикаялъул халкъал цолъиялъул къо» абураб байрам. Гьеб байрам кIодо гьабизе байбихьаралдаса исана ункъо сон тIубалеб бугониги жеги цо-цо дагъистаниязда рагIа-ракьанде щун лъалеб гьечIо гьеб байрам сунда хурхараб бугеб ва гьеб кIодо гьабиялъе аслулъун кинаб лъугьа-бахъин букIарабалиги. Амма мугIрузул мухъалда гьеб къоялда хурхун кIудияб тадбир тIобитIарал чагIаз абулеб буго гьеб байрамалъул къимат лъалел чагIи соналдаса соналде цIикIкIунел ругилан.\nГьеб байрам республикаялда тIобитIулеб буго 2011 соналдаса байбихьун. 1741 абилеб соналъ Ираназул шагь Надирида тIад дагъистанияз гIаммаб бергьенлъи босараб къо букIинги хIисабалде босун, 15 сентябрь «Дагъистаналъул халкъазул цолъиялъул къо» абун кIодо гьабизе хIукму гьабуна 2010 соналъул декабралда тIобитIараб Дагъистаналъул халкъазул съездалда.\nГьедин щибаб соналъ гьеб байрамъко кIодо гьабулеб бугониги жеги гьеб къоялъул хIакъикъат рагIа-ракьанде щун лъаларел чагIиги руго республикаялда.\nГьеб баянлъана «Эркенлъи» радиоялъ гIадатиял гIадамазда гьоркьоб тIобитIараб цIех-рехалдаса. Гьезул гIемерисезда гIодобкъолъун лъазабун букIин гурони, щиб сабаблъун гьеб къо кIодо гьабулеб бугебали жеги лъалеб гьечIо. Мисалалъе Каспийск шагьаралда гIумру гьабун вугев МухIамадица рикIкIунеб буго гьеб байрам кIодо гьабиялъул щибниги магIна гьечIилан\nМухIамад: «Дица рикIкIуна гьеб байрам тIобитIиялъул щибниги хIажалъи гьечIилан. Гьадинги цолъун руго Дагъистаналъул халкъ гьеб къо халкъалъул цолъиялъул къолъун лъазабичIониги. ГIадада хIукуматалъул бюджет харж гьабула байрам къо гьабулелиланги абун. Майданалдеги рахъун щибго гурел тадбиралги гьарула. Гьелдеги долдеги регIуниш бугеб хIукуматалъул нухмалъи, гьадин нахъе ккараб хIалалда республикаги тун».\nГьединабго пикру буго МахIачхъалаялда гIумру гьабун вугев Хунзахъ мухъалдаса Шамилилги. Байрам кIодо гьабулелиланги абун гIадада гIарац харж гьабулеб бугин хIукуматалъилан рикIкIунеб буго гьес.\nШамил: «БитIараб бицаниги гьеб байрамалъул дида цебе лъалеб жоцин букIинчIо. Сон-церекъад дида абуна 15 абилеб къо гIодобкъолъун лъазабулеб бугилан, амма щиб байрам гьеб къоялъ кIодо гьабулебали дида лъалароан, гьабсагIат хIисаб гьечIелъул гьел байрамакъоязулги, хадуб дида бицана щиб къо гьеб кколебали.\nАмма щиб гьабизе гьеб кIодо гьабулебали дида бичIчIуларо, Дагъистаналда чанги чи вуго вакъуца хвеялде ккун, рокъоб кваназе рикъзи гьечIого. Гьезие садакъаде щай кьолареб гьеб байрамалде тIад хвезабулеб гIарац.\nЛъималазул рокъобе кье хIажатабщинаб жо босун, гьеб букIинаан кири кIудияб иш. Доле Чачаналда щай гьечIел гьединал лъималазул рукъзал, нилъер гьаниб щай гьединаб квачIакълъи букIине кколеб. Гьеб буго дир битIахъего ГIабдулатIиповасе кьолеб суал».\nТIоцебе гьеб къо кIодо гьабиялъе байбихьи лъурал чагIи ккола «Вацлъи» абураб жамгIияб гIуцIиялъул хIаракатчагIи. Гьезул ва гьединго мухъалъул нухмалъиялъул квербакъиялдалъун Надир шагьасул аскар щущахъ биххизабураб бакIалда, Сугъралъ росдада аскIоб ХIицIиб магъилъ рагьун буго ВатIан абураб мемориалияб комплекс.\nХIицIиб Дагъистаналъул Халкъал цолъиялъул къоялда хурхун тIобитIараб тадбир. 15 сентябрь 2015 сон\nЩибаб соналъ гьениб тIобитIула кIудияб тадбир.\nИсанаги гьенир сверухъ ругел росабалъан гIемерал гIадамалги рачIун кIудияб ихтилат гIуцIанилан бицана тадбиралъулгIуцIарухъабазул цояв, Гъуниб мухъалда маданияб бутIаялъул нухмалъулев МухIамадов МуртазагIалица.\nГьес абулеб буго гьеб байрамалъул къимат бичIчIулел гIадамал соналдаса соналде цIикIкIунел ругилан.\nМуртазагIали МухIамадов: «ЦохIо жакъа къоялъул мисалалда босаницин Гъуниб мухъалъул щибаб росулъа 15-20 чиги гьаниве вачIунев вукIана вугони, нилъер умумуз гIаммав тушманасда тIад босараб бергьенлъи босараб бакIалдеги ракIарун кучIдулги рикIкIунел ругони, гьеб байрамалъул кIодолъиги гьелъул къиматги бичIчIичIого букIиниш? ГIадамазда гьеб бичIчIунги лъанги букIиналъ щибаб соналъ гьанире рачIунел гIадамазул къадарги цIикIкIунеб буго.\nХIатта исана нижеца гьанире сверухъ ругел росабалъа ахIулел чагIазул къадар дагь гьабизецин ккана, щайгурелхул цохIо Гъуниб мухъалъул щибаб росулъа рачIарал гIадамазул майданал тIоритIизе ккани цогидазе балеб бакI гIолеб букIинчIолъиги хIисабалде босун.\nИсана гьанире рачIун рукIана Унсоколо мухъалъул росабалъа чагIи, нилер умумузл цер рагъулъ хIалтIизарулел рукIарал гIарадаби, хвалчаби ва цогидабги яргъил сурсатги цадахъ босун. Гьел рачIун рукIна цере нилъер умумузул букIараб миллияб ретIелги ретIун. Гьединго исанасеб тадбиралда гIахьалъи гьабуна Венгриялдаса гьоболасги.\nГьезул доба 1956 соналъ рукIарал рагъулал лъугьа-бахъиназул гIахьалчагIазулги, Афгъанистаналда рагъулел рукIаразулги ХIицIиб магъилъ Надир шагьасда данде рагъулел рукIарал нилъер умумузлуги гIаммаб тема ккола цо, гIаммав тушамансде данде рагъулаго бихьизабураб бахIарчилъиги, къохIехьейги».\nНадир шагь щущахъ виххизавурав куцалъул хIакъалъулъ гIатIидаб куцалъ рагьун буго цIалдолезе «ГIандалал» абураб къисаялда хъвадарухъан МухIамад Хуршиловас, гьединго Надир шагь щущахъ виххизвиялде гьабураб халкъияб кIочIолъги.


Эверест квегъарав магIарулав\nМахIачхъалаялда хIасил гьабуна «ЛъагIалил инсан–2017» абулеб регионалияб конкурсалъул. Киналго разилъун, жюриялъ гьеб хIурматияб цIар кьуна Эверест квегъарав дагъистанияв, альпинист Рашид ХIажиясуловасе.\nКонкурсалъулаб комиссиялъул председатель, ДГУялъул кафедраялъул заведующий ХIамид МухIамадовас абуна, «Каспий-Медиа» регионалияб журналистлъи цебетIезабиялъул централъ ва «Море-ТВ» телекомпаниялъ конкурс гIуцIун букIанила регион цебетIезабиялда кIудияб бутIа лъурал ва халкъалда гьоркьор машгьурал чагIи тIатинариялъул, кIодогьариялъул мурадалда.\nГьес квегъана Эверест ва дунялалъул тIохда (8848 метр) чIвана Дагъистаналъул байрахъ», - ян абуна ХIамид МухIамадовас.\nДагъистаналъул альпинизмалъул федерациялъул президент Петр Леоновас абуна: «Цебе Дагъистаналдаса лъицаниги гIахьаллъи гьабун букIинчIо Джомолунгмаялде гьарулел экспедициязда.\nЭкспедициязде унел харжазул масъала тIубалеб букIарабани, Дагъистаналъул альпинистаз Эверест цебего квегъилаан. Рес ккарабго, Рашидица гьел мугIрузул тIогьиб гIагараб улкаялъул байрахъ чIвана», - ян.\nЭверест мукIур гьабурав Рашид ХIажиясуловасе шапакъаталъе кьун букIана «Эдельвейс» абураб орденги.\nХIурматияв Рашид, дур бахIарчилъиялъе, къохIехьеялъе, цебелъураб масъала тIубазабиялъе бахъулеб жигаралъе ва яхI-намусалъе мукIурал руго киналго дагъистаниял. 2017-абилеб Рашидил сонлъун кколеб буго: мун вахана дунялалъул тIохде ва мустахIикълъана «ЛъагIалил инсан» абураб цIаралъе. Дуца дунялалдаго рагIизабуна мугIрузул улкаялъул цIар. Баркула дуда тIаде щолеб 2018 сон, гьарула дуе ва дур хъизамалъе талихIаб гIумру, щулияб сахлъи.\nПрочитано 275 раз\tПоследнее изменение Пятница, 29 декабря 2017 08:04\nДругие материалы в этой категории: « Кумек гьабизе щвеялдаса разилъула\tЛъайкьеялъулъ хиса-басиял »


К1к1уяда росдал тарих. 34 гьумер. - Мои статьи - Каталог статей - Авар мац1алъул ва адабияталъул муг1алимзабазул сайт\nХамиз/Четверг, 24.05.2018, 06:59\nК1к1уяда росдал тарих. 34 гьумер.\nК1к1уяда росдал тарих.\nДун гьит1инаб мехалъ росдал харабаз бицунаан гьаб хабар. Гьанже хут1ун гьеч1о гьеб лъалел. 1920 сон.\nБольшевикал рач1унел ругин росулъе абураб хабар т1обит1ана. К1к1уяда росдал жамаг1ат к1ийиде бикьана гьеб хабаралъ. Бакъулаз х1укму гьабуна большевиказул цевехъан Хара Хараевасухъеги ун, гьезулгун хабар данде ккезабун, рекъел гьабизе. Ва гьедин гьабуна.\nАгъадасезул жамаг1ат гьелда разилъич1о. Гьезул пикру ккана большевиказе дандеч1ей гьабизе, ай гьезда гъоркьччел гьабизе. 125 чи вахъун ч1анила Г1урт1а(Г1улла) маг1арда. Доб заманалда, шагьра-нухги бук1инч1ого, К1к1уяда росулъе гьакил нух бук1анила Г1урт1асан. Гьанжеги буго гьеб нух гьоко бачунеб х1ал хут1ун гьеч1ониги, нух бук1араблъи лъалеб х1алалда.\n125 чи кваназеги кколелъул, агъадисезул жамаг1аталъ гьезие ч1езабулаанила квен-т1ехги цоги къвариг1арабги. Бицен батана Чарандал Г1али абулев Г1вала кулохъа чиясул. Цо нухъалъ оц бач1анила рагъухъабазе хъвезе бачун Г1урт1е жамаг1аталъ. Гьеб г1олохъабаз хъванила ва гьан рагъухъабазе бикьанила. Нахъе хут1анила оцол бет1ер. Гьеб лъие кьелебни х1исаб гьабулаго, цояс махсародего абунила, гьеб бихизе к1варасе тезе ккелин.\nНус бач1ого, оцол ч1ук1к1ич1еб бет1ер бихизеян г1емераз х1ал бихьанила, бажарулеб бук1инч1ила. Цинги Чарандал Г1алица х1ал банила. Кагъат г1адин биханила гьес оцол бет1ер.\nГьедин моц1г1ан заман банила гьаз Г1урт1а. Большевикал Къорода росдал раг1алда раккун рихьанила. Гьезул къокъа (300 чи) К1к1уядехун сапар бухьун рач1унел рук1анила. Гъоркьч1ел батиялда щаклъиго гьеч1ого. Г1урт1а хьондаса т1аде рач1унаго агъадисезул рагъухъабаз байбихьанила т1аде к1удиял ганч1ал гиризаризе гьезде. Цо алхинч1ого реч1улеб бук1анила туманк1. Гьезул рагъ бихьидал большевиказ мугъ реханила ва т1уризе лъугьанила.\nГьегунаца(мунагьал чураяс) бицараб: Большевикал т1урулаго, нилъер рагъухъаби гьезда хадур рекеранила, Мизачи абулев чияс, доб цересан ц1олел туманк1азда гулла т1амизе заман балеб бук1ун, нахъ векерун, т1урун унел большевиказда нахъасан бот1ролъ гъунтагъ кьабун анкьгояв ч1ван раг1улин.\nАнна заман. Большевикал рач1ана нахъойги, гьанжесал солдатги г1емер вук1ана гьезул, г1арадабиги рук1ана. Бириб къварилъухъа бараб г1арадаялъул гулла гьанжеги батула цо-цо Г1урт1а ракьулъ къан, кьвагьич1ого хут1араб. Гьеб рагъулъ к1удиял камелал ккана агъадисезул. Хут1арал росулъе т1ад руссана. Г1урт1аса гьел нахъе инаризе к1ведал большевикал рагьана Г1урт1е. Гьенисаги банила г1арада росдаде т1аде. Гьедин кьвагьич1ого хут1арал г1емер рук1ана росулъ, бат1и-бат1иял къебеллъухъ, устарзабаз жаниса г1инт1ахерги бахъун х1алт1изарулел г1арададул гуллби.\nРасулил Г1айишатица( мунагьал чураялъ) бицунаан, жал гьанже ругеб бак1алде бук1анила басрияб рукъ, жаниб халатаб цагъурги бугеб. Гьеб рокъоса киналго бихьинал Г1урт1а рагъулъ ч1ван рук1анила. Нахъе хут1арай к1одо йик1ун йиго большевиказукьа цагъуралда нахъа яхчун. Гьезда гьей ятун йиго. Ятаралъуй гьенийго туманк1ги реч1ун ч1ван йиго. Г1емер заман индал г1адамазда гьенийго ятун йиго, гьел вах1щиял шайт1абаз ч1ван рехун тарай пакъир.\nГьеб нухалда жамаг1аталъ х1укму гьабун буго росу тун къват1ире рахъине, къеркьезе г1адамалги ярагъги ц1ик1к1иналъ большевиказул.\nГьел анила Чарахъ абураб, К1к1уядасизел гьединаб х1асил ккани инеян бук1араб, росулъе. Чарахъ ургъун руго хадуб кин гьабундай лъик1ан. Жиндир баракат нилъее камугеяв, къурбанчилазул кьибилалъул, росдал дибирлъун вук1арав Зангал Г1алица абунила жив инин Хара Хараевасухъе. Гьесда цадахъ лъабгойги г1олохъанчиги анила. Зангал Г1али вук1ана г1арабги, г1урусги мац1ал лъалев чи. Шамалдаса г1алимзабаз рач1унаанила гьесухъе г1арабалъ хъварал кагътал г1акълу дандбазе. Хараевасулги Г1алилги хабар цойиде бач1анила, ва жамаг1аталъе ихтияр кьунила росулъе т1адруссине. Амма гьел росулъе щведал лъилниги рокъоб гъуд-г1уч1г1анасеб т1аг1ел батич1ин буцунаан. Кинабго бикъун ун, ч1орогоял рукъзал гурони рат1ич1ила.\nКатегория: Мои статьи | Добавил: weux (21.03.2016)


МагIарул гIораз кьолеб канлъи киб бугеб? » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nГЭСал цIикIкIанагIан, дагьлъулеб канлъи…\nКъватIисел улкабазе бичизе гIураб Дагъистаналъул электроэнергия нилъеего щай щолареб?\nДагъистаналъул телеканалаздасан къойилго бихьизабулеб буго нилъер республикаялъул цебетIеялъул бицунеб документалияб фильм. «Дагъистан» РГВКялда гIемер паркъула гьеб. Республикаялда гьаризе ругел хIалтIаби рехсолаго, гьеб фильмалда абулеб буго, нилъер гIоразул гучалъул 20-30 проценталдаса гурони, гьабсагIат пайда босулеб гьечIилан, ГЭСазул рахсал гьарун, магIаруллъиго лъел станциязги хьухьун, гьеб процент борхизабизе кколилан. Рехсараб программа гIумруялде бахъиналъ магIаралазул яшав лъикIлъилилан абизе кIоларо. Цо бугони, гьанжелъизегIан рарал ГЭСаз ккурал росабазул жамагIатазе рекъон кколеб рецIел кьечIо пачалихъалъ. КIиабизе бугони, гьедин щвараб токалъухъ щибгIаги бигьалъи, льгота гьечIо, электроэнергиялъул багьа цIикIкIинаби гурони. Лъабабизе бугони, экология холеб буго (гьаб сон пачалихъалда экологиялъул сониланги лъазабун буго – гьеб рахъалъ гьабизе кколеб таманаб хIалтIи буго улкаялда).\nХьиндаллъиялда тIаде тIалкъен цIалулеб программа\nКьиндал хутIун, цоги заманалда сверухъ ругел регионазе ва хIатта къватIисел пачалихъазе бичизе гIураб электроэнергия чIезабула Дагъистаналда Сулахъалъул, ГIанди ва Авар гIорул лъеда рарал ГЭСазул читIиралъ. Гьединаб нигIмат улкаялъе щвезе къурбан гьаруна магIарулаз биги гIетIги тIун, аза-азар соназ цIунарал ва тIад хIалтIи гьабурал росаби, ахал, хурзал, харибакIал… Гьел къурбанал гIеларила, жеги ГЭСалги ралъадалги хIажат ругила МагIарухъ ва пихъал гьарзаял киналго гIодорлъаби гъанкъизаризе кколилан абураб проект бихьула цо-цо энергетиказул.\nБитIараб бицани, бокьилароан тIолабго Авария гьедин Атлантидалъун лъугьине. ХIамзатил Расулица жиндирго машгьураб асаралда некIсияб ЧIикIаб росу релълъинабун буго авар Атлантидаялда, магIарулазул хьиндалъиго гьединаб тIупаналъ бахчизе бокьилароан.\nТок чIезабулел идарабаздаса гIарзал камуларо гIадамазул хасго хасалил заманалда. Масала, Гумбет районалъул Гъоркь Инхо, ЧIикь, Килалъ, Гъоркьа Гьарадирихъ, Бакьулъ Гьарадирихъ, ТIаса Гьарадирихъ росабалъ анкьида жаниб чанцIулго сардилъ ток свинабулеб бугилан гIарзаби хъвана гIадамаз. Сакъаталги, хералги, гIисиналги цIорораб хасало канлъиги хинлъиги гьечIого толел ругила токалъул хъулухъчагIаз. Киналго гражданазе ток букIинабизе тIалъула гьел идарабазда.\n220 вольт букIунаро ва ток свинабула\nГъоркь Инхо росулъа АхIмад ХIасанхIажиевас гьадин бицана: «Токалъул гIураб къуват букIунаро, 220 вольт гIолеб гьечIо. Гьелда тIадеги, анкьида жаниб чанцIулго ток свинабула. ГIадатиял гIадамазул ургъел гьабулеб гьечIо. Цо-цоязе ток бикъизе тун буго, хадуб гьедин ккараб налъи, канлъи свинабун, цогидазда тIаде рехун, лъугIизабизе жигар бахъула токалъул хIалтIухъабаз, МахIачхъалаялде кьолел жидерго хIисабал лъикIлъизе ва планал тIуразе. Росабалъ трансформаторал дагь руго, хIубал турун руго, кварал басралъун руго. Гьел суалазде кIвар кьезе ккола энергетиказ, гIадамазе гIакъуба кьолел рукIинчIого».\nГъоркь Инхо росдал бегавул МухIамад Ибрагьимовасухъе 40-50 гIарза бачIана, гьединаб ахIвал-хIалалда рази гьечIел росуцоязул. Гьеб масъала тIубазе тIадал идарабазде хитIабал щвезарун руго Ибрагьимовас. Гьединго ресал ралагьулел руго, росулъ цIияб трансформатор лъезе.\nХалкъалъул тIалаб тIобитIулаго…\nРакIалдаго гьечIого ва гIадамазда цебеккунго лъазабичIого ток свинабиялъ гражданазул магIишаталъе зарал гьабула, холодильникал ва цоги алатал рухIула, даран-базаралъеги рукIа-рахъиналъеги зиян гьабула. Гьединлъидал, Дагъистаналъул энергосбыталъул ва цоги компаниязул хIалтIухъабаз халкъалда бичIчIизабизе ккола щибаб ток свин кинаб гIиллаялъ кколеб бугебали ва къокъаб заманалда жаниб гьединаб хIужа тIагIинабизе ккола, гIадамазе канлъиги хинлъиги букIинабизе тIадаб буго гьезда.\nТокалда хурхарал ва цогидал суалалгун редакциялде кIалъала, кагътал хъвала гIадамаз. Гьеб буго гьезие законалъ кьураб ихтияр. Халкъалъги иш тIаде кколел идарабазги къимат кьезе ва хIалтIи гьабизе, гIадамаз рорхарал масъалаби къватIире кьола ва кьезеги руго (иншаАллагь) информациялъул алатаздасан. Аваразул адабияталъул классик Инхоса ГIали-хIажиясго хъван гьечIищха: «Абе дуца хIакъаб жо, хIинкъичIого, квешабги», - абун.\n» Инвалидал – рагьтIа, цIогьал – кIалгIабахъ\n» Районалъул газета – бищун халкъалде гIагараб информациялъул алат\nВаллагь лъаларо ,Х1амзат щиб ц1ик1ун бугеб эл маг1арухъ ругел гэсазулъ пайдайищ ,квещлъиищ маг1арулазе,дида кинабниги пайда бихьулароха (,намус сун унеблъиялда цадахъ(\nЦIакъго гIемер лъел станциял раялъ, ракь багъариялъул хIужабиги цIикIкIинаризе рес буго. ГIемер лъадахъ ани, гIеретI бекулилан кици буго магIарулазул. Нилъер тарихияб ВатIан, тIупан тIун, лъадал тIинда бихьизе бокьарал камулел гьечIо.\nHamzatavari,Гьелъ дида раялъего пайдаго бихьуларо,нилъерго ракь жагъал гьаби гурони,йа г1адамазе,токалдалдалъун ругел скидкаби гуро,йа гьениб х1алт1и гуро!\nМагIарулаздаги цIехечIого, рана нилъер ракьалда гьел ГЭСалги, гьаруна чIахIиял хIоралги. Гьеб мекъи букIана. Гьанже гIадамазул пикру гьикъулеб гIуцIи бугин пачалихъалдаян абулелъул, тIадчагIи гIенеккизе ккелаха халкъалъухъги. Гурони, батIияб сиясаталъ лъикIалде рачунаро.\nHamzatavari,Г1урусазул аби буго "Анкьц1ул борци,цин къот1и абун",т1оцебесеб иргаялда, росабалъ ругез суал кьезе кколаха жидеего,щибизе эл гэсал жидеян,кинаб хайир элъ кьелеб дие,росдае ,т1абиг1аталъе,х1акимзабазул абиязе божич1ого)


Последние публикации на сайте » Страница 23 » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nКквезе рукъ кьезехъин йигей чIужугIадан дие йихьарайго рекIее гIечIо. Гьей йикIана йиццатай, михъалги рижарай, бихьинчиясул гьаракьги бугей, хъитIизе гьарун махIабигун бокьараб бакIалда гIодойги чIолей, дида цIализе лъачIеб хъвай–хъвагIайги гъажалда\nДие бокьиларо дирго хоб хинаб бук1ине. Дирх1исабалда, жаназа ц1акъ рах1ат хун бук1ине ккола гьединаб бак1алда, гьединабхинаб ракьулъ. Амма дида бихьана гьединаб, жаназаялъул щиб гурин, ч1агоясулцинрах1ат хвезабулеб цо г1ажаибаб хинаб ракь.\nЩуго – анлъго соналъ цебе, гьабсагIат мухIканго чан сон арабали ракIалда гьечIо, дида бихьун букIана гIадамасул черхалдаса къотIун, далун чIараб гъанал кесек. Гьеб букIана дун, пединституталъул студент, практикаялда пионеразул лагералда вугеб заман.\nЦо гьит1инаб къвариг1елалъ дун ккунвук1ана муг1рузда бугеб росулъе. Гьениб дир лъай–хъвай ккана жакъаго хвелейг1адин херлъарай ч1ужуг1аданалъулгун. Гьеб бук1ана август моц1.\nВа бана гIазу\nВа бана гIазу... Ва бана гIазу къаси сардилъ,чIахIаго, гIедегIун, гьородаданде къеркьолаго, щибаб гIазул хIули рещтIараб бакIалда ругьун лъеледухъ. Вагъавуна ханасе вас. Ва гIодана гьев вас. Йохана эбел, хинлъана, букIинесебкьуна. О!\n«ЛъаратIа» казият. ЛъаратIа мухъ\nЛъаратIа мухъалъул жамгIиябгун политикияб «ЛъаратIа» казият. Казият гIуцIарал: ЛъаратIа мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«ЧIарада» казият. ЧIарада мухъ\nЧIарада мухъалъул жамгIиябгун политикияб «ЧIарада» басма. Казият гIуцIарал: ЧIарада мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Чапар» казият. Казбек мухъ\nКазбек мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Чапар» басма. Казият гIуцIарал: Казбек мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«ЦIумадисезул гьаракь» казият. ЦIумада мухъ\nЦIумада мухъалъул жамгIиябгун политикияб «ЦIумадисезул гьаракь» басма. Казият гIуцIарал: ЦIумада мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«ЦIияб нухдасан / Сагаси гьуникад» казият. Лаваша мухъ\nЛаваши жамгIиябгун политикияб «ЦIияб нухдасан/Сагаси гьуникад» басма. Казият гIуцIарал: Лаваша мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул, дарги.\n«Цолъи» казият. Шамил мухъ\nШамил мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Цолъи» басма. Казият гIуцIарал: Шамил мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Церехун» казият. Хьаргаби мухъ\nХьаргаби мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Церехун» басма. Казият гIуцIарал: Хьаргаби мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Сугъралъ» казият. Сугъралъ росу\nГъуниб мухъалъул Сугъралъ росдал «Сугъралъ» басма. Казият гIуцIарал чагIи: жамгIияб гIуцIи. МацI: магIарул.\n«Росдал захIматчи» казият. Хунзахъ мухъ\nХунзахъ мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Росдал захIматчи» басма. Казият гIуцIарал: Хунзахъ мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Нурул ислам» казият. МахIачхъала\nЖамгIиябгун политикияб ва диниябгун лъайкьеялъул «Нурул ислам» басма. Казият гIуцIарал: МухIамад ХIажиев. КъватIибе бачIуна: моцIида жаниб цо. МацI: гIурус, магIарул.\nКазият «НасихIат». Хасавюрт (Салаб) мухъ\nХасавюрт (Салаб) мухъалъул жамгIияблъун-политикияб казият «НасихIат». Казият гIуцIарал: Хасавюрт мухъалъул администрация. КъватIиб бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«МагIарулай» журнал. МахIачхъала\n«МагIарулай» журнал. КъватIибе бачIуна: моцIида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Лачен» журнал. МахIачхъала\n«Лачен» журнал. КъватIибе бачIуна: моцIида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Къелеб» казият. Шамил мухъ\nКъелдерил «Къелеб» басма. Казият гIуцIарал чагIи: «Къелеб» жамгIияб гIуцIи. МацI: магIарул.\n«Кизилюртовский вестник» казият. Гъизилюрт (Гелбахъ) мухъ\nГъизилюрт (Гелбахъ) мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Кизилюртовский вестник» басма. Казият гIуцIарал: Гъизилюрт мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул, гIурус.\n«Заман» казият. ГIахьвахъ мухъ\nГIахьвахъ мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Заман» басма. Казият гIуцIарал: ГIахьвахъ мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.\n«Дидойские вести» казият. ЦIунтIа мухъ\nЦIунтIа мухъалъул жамгIиябгун политикияб «Дидойские вести» басма. Казият гIуцIарал: ЦIунтIа мухъалъул администрация. КъватIибе бачIуна: анкьида жаниб цо нухалъ. МацI: гIурус.\n«Гьудулъи» журнал. МахIачхъала\n«Гьудулъи» журнал. КъватIибе бачIуна: кIиго моцIида жаниб цо нухалъ. МацI: магIарул.


Дагъистаналъул 22 школалда буго лъабго смена | ВатIаналдаса цIиял харбал | Киназего гIаммаб Россия\nДагъистаналъул 22 школалда буго лъабго смена\n22 ноябралда «Гьудуллъиялъул рокъоб» тIобитIана данделъи. Гьениб бицана республикаялъул лъайкьеялда ругел масъалабазул хIакъалъулъан хъвалеб буго "ХIакъикъат" казияталда.\nДанделъи нухда бачана ДРялъул бетIерасул ишал тIуралев Владимир Васильевас. Гьелда гIахьаллъана РФялъул лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министр Ольга Васильеваги.\nВладимир Васильевас абуна, федералияб бюджеталдаса гIарац кьезе бугин Дагъистаналъул школазда лъабго сменаялъул цIалиялъе ахир лъеялъул мурадалда. «Россиялъул Лъайкьеялъул ва гIелмуялъул министерствоялъ Дагъистаналъе кьезе буго 925 млн гъуруш. Гьелъ рес кьела школазда лъабго сменаялъул цIали тIагIинабизеги, республикаялда ругел жагъалал школазул бакIалда цIиял разеги. Гьединаб 130 школа буго нилъер», — ан бицана гьес.\nДагьал комплектазул школал къаге\nДагъистаналъул нухмалъиялъул баяназда рекъон, 2014 соналда республикаялда букIана 308 дагьал комплектазул школа. Гьенив цIалулев вукIана щуазаргогIанасев цIалдохъан. Хадубккун, оптимизация гьабулебинги абун, къана дагьал комплектазул 90 школа. МугIрузул районазда рукIарал щугоялдаса 50-ялде щвезегIан цIалдохъан вугел школалги къан, гьел лъимал хьвадизаруна цогидал школазде.\nЛъайкьеялъул масъалабазул хIакъалъулъ бицараб данделъиялда Ольга Васильевалъ абуна, дагьал гурони цIалдохъаби гьечIониги, республикаялъул росабалъ хIалтIулел дагьал комплектазул школал цIунизе кколин. «Регионалъул щуго школалда гьоркьоса ункъо ккола росдал яги дагьал комплектазул школа. Жакъа дун дандчIвана росабазул школазулги муниципалитетазулги нухмалъулелгун. Кьуна гьезие суал: «Бегьулищ дагьал комплектазул школал къазе?» — ян. Гьез цокIалго жаваб кьуна, бегьуларин, школа къани, росу биххулин абун», — ан бицана федералияй министралъ.


Г1АСРУЯЛЪУЛ Г1УМРУ.. Х1АЛТ1УДЕ БУГЕБ РОКЬИЯЛЪ. - 14 Мая 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2017 » Май » 14 » Г1АСРУЯЛЪУЛ Г1УМРУ.. Х1АЛТ1УДЕ БУГЕБ РОКЬИЯЛЪ.\nГ1АСРУЯЛЪУЛ Г1УМРУ.. Х1АЛТ1УДЕ БУГЕБ РОКЬИЯЛЪ.\nГьаб соналъул 9 маялда г1умруялъул 100 сон т1убана Хунзахъ росулъа зах1маталъул ветеран, х1албихьи ва лъай ц1ик1к1арай тохтур Хизроева Пат1имат Зайналг1абидовнаялъ. Гьелъ к1удияб бут1а лъуна районалда т1оцересел чанго койкаби гурого гьеч1ел сахлъи ц1униялъул лазаретазда, пунктазда гьенир тохтурзаби г1оларого рук1иналда бан, районалде х1алт1изе рач1арал г1урус миллаталъул вакилзабазда цадахъ районалъул г1адамазул сахлъи ц1униялда. Абизе бегьула жиндирго г1асруялъул г1умру гьелъ г1адамазул сахлъи ц1униялъе кьунилан.\n100 сонилаб борхалъудасан балагьани, Пат1имат Хизроевалъ нахъа тана бечедаб ва гьебго заманалда зах1матаб г1умрудул нух. Гьелъул эбел-эмен рук1ана г1елму-лъаялъул къимат гьабулел,гьелъул к1вар бич1ч1улел г1адамал. Гьединлъидал, доб заманалда росу тун къват1ире ц1ализе ясал рит1и ц1акъго къанаг1атаб иш бук1аниги, росдал школа лъуг1ун хадуб, Пат1имат ц1ализе йит1ана гьит1инго гьелъул рак1алъ т1аса бищараб медицинаялъул х1алт1ухъанасул махщел щвезелъун Дагъистаналъул медицинаялъул техникумалде. 1936 соналъ гьебги лъуг1изабун т1ад юссарай П. Хизроева х1алт1изе лъугьуна Хунзахъ рагьараб больницаялде фельдшер-акушерлъун. Гьей х1алт1ана х1алхьи, рах1ат, макьу к1очон тун. Эбел ва лъимер хвасар гьари, гьел кинаб бук1аниги квалквал ккеч1ого рорч1и бук1ана гьелъул т1оцебесеб к1варалъул масъалалъун. Анлъго соналъ гьеб х1алт1удаги х1алт1ун, 1943 соналъ Пат1имат лъугьуна, дагьабги лъай борхизабиялъул мурадалда, Дагъистаналъул пачалихъияб мединституталде. Ц1алиялда цадахъго Пат1имат х1алт1улей йик1уна Мах1ачхъалаялъул госпиталалдаги. Гьел рук1уна ц1акъ зах1матал К1удияб Ват1анияб рагъул сонал. Гьенире рач1унаан чанги зах1матго лъукъарал солдатал. Гьезул чангояв хвалил квач1икьа ворч1изавизе, ругънал сахлъизаризе къуватги, къвак1иги г1ола Пат1иматил. Институт лъуг1ун яч1араб т1оцебесеб соналъ Пат1имат х1алт1изе йит1ула Хьаргаби районалъул централияб больницаялде эпидемиологасул хъулухъалде. Амма, жиндирго районалда тохтурзабазде х1ажалъиги бук1аго, бат1ияб районалда г1емераб заманаялъ х1алт1изе рак1 сасунаро Пат1иматил. 1954 соналда г1агараб районалде т1адги йиссун, 10 соналъ гьей х1алт1ула районалъул санэпидстанциялда врач-инфекционистлъун, бет1ерав врачасул заместительлъун ва хадубги бет1ерай врачлъун. К1удияб бут1а лъуна Пат1иматица гьеб заманалда районалда рахунел унтаби раккич1ого рук1иналъе ва нагагьлъун цониги бак1алда цониги унти загьирлъани хехаб болжалалда гьеб т1аг1инабиялъе.\nКиг1анго зах1матаб, унтаби г1емераб, добе-анибе росабалъе ине машина гьеч1еб, лъелго ине кколеб заман бук1аниги, районалъул щибаб росулъе Пат1имат хьвадулей йик1ун йиго чодаги рек1ун сордо-къоялъул бокьараб заманаялда. Гьелъги бицуна нилъеда кинаб бах1арчилъиялъул г1адан гьей йик1араяли.\nПат1имат йик1ана лъай ва махщел ц1ик1к1арай тохтурги. Гьелда к1олаан бокьараб унти чиясул, гьурмахъ ва кверазухъ балагьун т1атинабизе. К1удияб Ват1анияб рагъул ва зах1маталъул ветеран Гьиматов Мух1амадрасулица бицана жив лъабкъоабилел соназда т1уванго унтун, заг1иплъун унев вук1анилан. Гьелъие г1иллаги жинца гьоркьоблъи ккурав цониги врачасда лъалеб бук1инч1ила. Пат1имат Хизроевалда дандч1вайдал, жиндир беразухъги балагьун, т1оцебе гьелъ жинда абунила дур г1обилаб унти бугилан. Гьелъул бихьизабиялда рекъон гьабураб дару-сабабалъ жив т1уванго сахлъизеги гьавунилан.\nПат1имат Зайналг1абидовна йик1ана х1алт1уда жавабчилъи ц1ик1к1арай, рит1ухълъи бокьулей г1адан. Гьелда цадахъ х1алт1арай Магаева Нупайсатица рак1алде щвезабуна, гьабизе рак1алде ккараб иш Пат1иматица нахъ бахъун теч1ого гьебсаг1атго т1убазабуланин, к1вах1аллъич1ого. Гьей ят1а яхъулаанила цойгидаздаса ц1ик1к1араб лъай бук1иналъ, бажарарай нухмалъулей, лъик1ай гьалмагъ йик1иналъ гурейги, жиндир х1алт1ул бечедаб х1албихьи г1олохъанал специалистазе бикьулей насих1атч1ужу, гьез х1урмат гьабулей, унтаразда гурх1улей г1адан йик1иналъги.\nГьаб ахираб заманалда врачал жиб-жиб специальносталда рекъон х1алт1улел рук1аниги, цебе медицинаялъул институт лъуг1арав бокьарав врачасда к1олеб бук1ун буго бокьараб унтиялъе дару-сабаб гьабизе, медицинаялъул бокьараб учреждениялда х1алт1изе. Гьедин, Пат1имат врач-инфекционистасул х1алт1иги тун, х1алт1изе лъугьуна 1964 соналдасан байбихьун мустах1икъаб х1алхьиялде инег1ан, цин Хунзахъ ясли-ахалда, хадуб школалда лъималазул врачлъун. Гьенибги Пат1имат жиндиего хасиятаб ч1аголъиялда, гъеж гурун х1алт1изе лъугьуна. Инсанасул сахлъи рац1ц1а-ракъалъиялда бараб бук1унелъул, гьелъ т1оцебесеб иргаялда к1удияб к1вар кьолеб бук1ун буго лъималазе квен гьабулеб богорукъалдасан байбихьун, гьел регулел, расандулел рукъзабахъ, ахирги азбар-къоноялдаго рац1ц1а-ракъалъи ч1езабиялде. П. Хизроевалда цадахъ х1алт1арай Ч1ух1ай Цахаевалъ, гьелъул х1алт1уе к1удияб къиматги кьолаго, баян гьабуна Пат1имат Зайналг1абидовнаялъул заманалда цо гьит1инабниги х1урул, чороклъиялъул т1анк1, киг1анги тохаб бак1алдаги батизе рес бук1инч1илан. Лъимералъулги унтиялъул цо гьит1инабниги г1аламат загьирлъани, гьелъ цойгидаздаса бат1а т1езабун, гьелъие х1ажатаб кумек гьабулаанилан. Лъик1лъиялдаго цадахъ гьелъул кьварараб г1амал-хасиятги бук1анилан.\nДол рагъул соназда Пат1имат Хизроевалъ гьабураб рак1 бац1ц1адаб хъулухъалъе г1оло гьелъие щвана «За оборону Кавказа» медаль. Ракълилаб заманалдаги П. Хизроевалъул к1вах1 лъалареб зах1мат к1одо гьабуна хас гьабун ц1ар гьеч1ониги, г1емерал грамотабаздалъун, баркалаялъул кагътаздалъун.\nГ1умру ч1ун бук1унарелъул ва соназ жиндирабго гьабич1ого толарелъул, сонал индал унтабиги, г1узрабиги камулел гьеч1о. Гьабсаг1аталда Пат1иматица г1умру гьабулеб буго жиндирго цо вугев вас Зубайирида ва хъизан Зайнабида аск1об гьез ва гьезул лъималаз гьей сверун ккун йиго жидерго адабалдалъунги, рокьиялдалъунги, т1алаб-агъазалдалъунги. Хизроева рази йик1уна жиндие рек1ел хинлъиги, рокьиги кьолел хъизан-лъималаздаса ва гьезиеги гьелъ гьарула ц1об г1ат1идав Аллагьасул гурх1ел, гьезул рек1ел мурадал т1урай. Пат1иматица абула, лъималаз жий г1адин, гьелги Аллагьас к1одо гьарегиян.\nБокьун буго, гьаюраб къоги баркулаго Пат1имат Зайналг1абидовнаялъе гьаризе чорхое щулияб сахлъи. Биччанте, Пат1имат, мун кидаго сах-саламат хут1изе дурго хъизан-лъималазда гьоркьой дуего рек1ее бокьарабг1ан заманалда.


СагIадулаев Рашид, Махlачхъала, 10Aпр2014\nГIумруялъул 19 сон гурони гьечIев Рашидица нахъе тун буго лъабго ункъониги къадруяб эркенаб гугариялъул турнир. Сербиялда ва Азербайжаналъул тахшагьар Бакуялда гIолилазда гьоркьор тIоритIарал турниразда чемпионлъунги вахъун исана гьес сапар бухьана Красноярскиялда Иван Ярыгинил цIаралда бугеб Гран При турниралде. Щуго ракIчIараб бергьенлъиги босун иргадулаб чемпионлъиялда дандчIвай гьабуна Рашидица. Гьев хьвадулев вуго МахIачхъалаялда бугеб ХIамид ХIамидовасул цIаралда бугеб эркенаб гугариялъул школалде, гьенив гьесул тренер ккола ГIумаров Шамиль, цадахъго цIалулев вуго ДГУ -ялъул юридикияб факультеталъул кIиабилеб курсалда.\nИсана Январалда Красноярскиялда тIобитIараб Ярыгинил турниралда щуго дандиясда ракIчIараб бергьенлъиги босун хадуб Рашидиде кIвар буссинабуна гIемерал спортбокьулез. Гьенир гьесда данде рукIаразул лъабгоял Гъабардагун-балкаралдаса, Анзор Уришевги, осетинав Сослан Цкоевги ва Дагъистаналдаса Шамиль КIудиямухIамадовги рикIкIунаан месед босизе бегьулел бищунго рес бугеллъун, амма гьел лъабалго къезаруна Рашидица.\nФинляндиялда рукIарал къецазда бищунго захIматаб дандчIвай кинаб букIарабан гьикъидал гьадин бицана Рашидица\nСагIадулаев Рашид: «Гуржиязул гугарухъан Марсигашвили вукIанин абила дица дида данде рукIаразул къуватазул цоявлъун. Гьединго финалалда Мурад ХIайдаровасулгун букIараб дандчIвайги бигьаяб букIинчIо».\nРашидица хадуб бицана цогидал Дагъистаналъул спортсменазул. Мисалалъе гьесул лъикIаб гьудуллъи буго гьевго гIадин Финляндиялда Европаялъул чемпионлъун вахъарав ЦIунтIаса КъурбангIалиев МухIамадилгун. Бицана Дагъистаналъул тIасабищараб командаялъул тренер Сажид Сажидовасулги.\nЭР: Чанго соналъ цебе Дагъистаналда гугарухъаби куцалел бакIазда гьоркьоб бищунго ссиялда бугеблъун рикIкIунаан Хасавюрталда бугеб Шамил ГIумахановасул цIаралда бугеб школа. Жакъаги гьедин бугищилан гьикъидал гьелда разилъичIо гьев.\nСагIадулаев Рашид: «Дица абидаро гьедин бугилан. МахIачхъалаялда ХIамид ХIамидовасул цIаралда бугеб школа гьелдаса къураб гьечIо».\nЭР: Дур рес букIарабани мун инаанищ жакъа цогидаб республикаялъе гIоло цевевахъине?\nСагIадулаев Рашид: «БитIараб бицани гьединаб пикру дир гьечIо. Жакъа цогидаб пачалихъалъе гIоло гугаризе ани дуда тIадал жал гIемерал рукIуна тIуразе кколел. Гьеб киналдего хIадурун гьечIо гьечIо дун жеги».\nЖиндирго цIайиялда гугарулел спортсменазда гьоркьор гьес рехсана Гъабардагун балкаразул гугарухъан вуго Анзор Уришев ва Дагъистаналдаса Шамил КIудиямухIамадовги. Гьел кIиялго гьес къезаруна январалда Ярыгинил турниралда.\nЭркенаб гугариялъул дандчIваязда гIемераб бихьизе бегьула тренераз ургуялда вугев гугарухъанасе данде вугесда данде гьадинал приемал хIалтIизареян гIакълаби кьолел. Гьединал лахIзатаз тренераз абураб къагIида хIалтIизабизейищ бигьаб букIунеб ялъуни дудаго ракIалда букIраб куцалъ гугаризейиш бигьа букIонеб илан гьикъидал гьадин абуна Рашидица.\nСагIадулаев Рашид: «Гьединдал лахIзатаз дудаго бичIчIула дандиясда данде кинаб гьужум гьабуни дуе битIкколебали. Тренераз абурабги хIисабалде босизе ккола, амма ургуялда вугеб мехалъ».\nЭР: Россиялъул эркенаб гугариялъул школалъул бугиш цогидал хIукуматазул школалдаса батIияб жо. Нилъер тIокIлъи, лъикIаб рахъ цIикIкIунищ бугеб гъозулалда дандеккун яги гIаксалдайиш, дуда кин кколеб?\nСагIадулаев Рашид: «Руго гIемерал хаслъаби. Мисалалъе Ираналъул гугариялда жаниб бищунго цIикIкIун кIвар кьола къуваталъулал приемал хIалтIизариялде, гьебго къагIида буго Америкаялъул гугариялъул школалдаги. Нилъер гьаниб цохIо къуват гуребги кIудияб къимат буго техникаялъулги. Техника хIалтIизабиялъ лъикIал хIасилал кьуна ва кьолелги руго».\nЭР: Чемпионлъун вахъун хадуб тIоцересел лахIзатаз кинаб асар букIонеб рекIелъ, кинал рукIонел пикраби?\nСагIадулаев Рашид: «БитIараб бицани батIияб цо рохел, кутакаб чIухIи гIадаб асар бачIунаро рекIелъе. Иргадулаб тренировкаги лъугIун нахъе унеб мехалъ гIадаб батIияб асар дида лъачIоха гьале Европаялъул чемпионлъун вахъаниги».\nРашидида цадахъ гьединго Финлаяндиялдаса меседил медалгун тIадруссана 65 кг цIайиялда цевевахъунев МухIамад КъурбангIалиевги ва 97 кг цIайиялъул цевехъан ГIабдусалам ХIадисовги. 61 кг цевевахъарав Бекхан Гейгореевасе щвана гIарцулаб медаль. Россиялъул тIасабищараб командаялда медалазул рахъалъ чIел босана нилъер ракьцояз.\nРашид гьанже хIадурлъулев вуго июнь моцIалда Якутск шагьаралда тIобитIизе бугеб Эркенаб гугариялъул рахъалъ россиялъул чемпионаталда цевевахъине. ГьанжелъагIан гьес росарал бергьенлъабазулхъбалагьун спортбокьулел дагъистаниязул щибниги щаклъи гьечIо гьес гугарухъабазул бищунго тIадегIанаб борхалъи, Олимпиадаялъул хIаяздаги чIел босизе букIиналда.\nДагъистаниязул "аслияб" спорт "хIакъир" гьабизехъин буго


60 ВЫПУСКАЛЪ ШКОЛАЛЪУЛГУН КЪО-МЕХ ЛЪИК1 ГЬАБУНА. - 28 Мая 2016 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2016 » Май » 28 » 60 ВЫПУСКАЛЪ ШКОЛАЛЪУЛГУН КЪО-МЕХ ЛЪИК1 ГЬАБУНА.\n60 ВЫПУСКАЛЪ ШКОЛАЛЪУЛГУН КЪО-МЕХ ЛЪИК1 ГЬАБУНА.\n25 маялъ т1олабго улкаялдаго г1адин, нилъер районалъул школаздаги к1одо гьабуна рохелгун-пашманлъи жубараб ахирисеб ц1умур кьабиялъул байрам. 11 сонилаб лъимерлъиялъул г1умруги нахъа тун, выпускниказ гали т1амуна ц1ияб г1умруялде. Лъаг1ана доб г1анч1аб, сундулго ургъел гьеч1еб заман, рес щвана г1умруялъул жидеего бокьараб нух т1аса бищизе.\nКидагог1адин, т1адег1анаб даражаялъул г1уц1иялда ана гьеб байрам районалда бищунго к1удияб Хунзахъ № 1 гьоркьохъеб школалдаги. Исана гьеб школалъ къват1ибе биччана юбилеялъулаб 60-леб выпуск. Гьеб тадбиралде шарикал ран, ц1алдохъабаз берцинго къач1араб азбар занк1ун ц1ун бугоан выпускниказда байрам баркизе рач1арал гьезул эбел-инсуца, ва г1ага-божараз. Школа лъуг1улезда байрам баркизе рач1ун рук1ана районалъул бет1ерасул заместитель Шамил Г1аммаев, лъай кьеялъул отделалъул нухмалъулев Залимхан Г1умаров, Хунзахъ росдал бегавул Т1алх1атов Хизри ва цогидалги х1урматиял гьалбал.\nВыпускниказда, гьезул эбел-инсуда ва учительзабазда байрамги баркун к1алъазе вахъана школалъул директор Атаев Расул Х1усенх1ажиевич. Шамил Г1аммаевас баркиялдаса хадуб, бицана жакъа районалда лъай кьеялъул даража борхизабиялъе гьабулеб бугеб х1алт1ул. Районалъул лъай кьеялъул отделалъул начальник Залимхан Г1умаровасги баркана киназдаго ва выпускникал ах1ана г1умрудул нухда дандч1валел зах1малъабиги къезарун гали цебехун т1амизе. Хундерил бегавул Т1алх1атов Хизрица выпускникал ах1ана лъик1ал къиматазда т1адег1анал ц1алул заведениялги лъуг1изарун, г1агараб росулъе т1ад руссине. Эбел-инсул рахъалдасан учительзабазе баркалаги кьун, к1алъана Мах1мудов Мух1амад Запирович.\nВыпускниказул рахъалдасан учительзабазе баркалаялъул раг1аби абуна ц1алул отличник Мах1мудов Мах1ачица. Лъик1аб церерахъин бук1ана выпускниказул т1оцеесей учительница Х1ажиева Пат1иматица куцарал байбихьул классалъул ц1алдохъабазул. Школалъул завуч Г1алибегов Мух1амадица грамотаби кьун к1одо гьаруна ц1алулъгун школалъул г1умруялъулъ спорталъулъ лъик1ал х1асилал рихьизарурал ц1алдохъаби.\nТ1аде щвана ахирисеб ц1умур кьабулеб лах1зат. Гьелда г1ахьаллъи гьабуна выпускникал – отличникал Х1ажиева Саг1адатица, Х1асанх1усенова Пат1иматица, Г1алибегов Т1алх1атица, Майндуров Мух1амадг1арипица ва 1 классалъул ц1алдохъан Мух1амадов Т1алх1атица.\nАхиралда выпускниказе рес щвана школалъул азбаралда кьурдул свери бахъизеги.\nПросмотров: 206 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 5.0/1


Депутатасул инициативаялда нахъ жидеегоги Самуралъул рохьалъеги зарал бихьулеб буго гIадамазда\nМухIарамкент мухъалъул Самур росдада аскIоб Самур гIурул рагIалда ракьулъ бугеб лъим къватIибе кьабулеб станция баялъе хIалтIаби кIиго соналъ цере байбихьун рукIана. Амма гьеб проекталде дандечIей лъазабуна бакIалъул гIадамаз.\nГьелъие гIиллалъун ккана лъим кьабулеб станция баялъ бакIалъул гIадамазе ва тIабигIаталъе балагь гуреб жо букIине гьечIин, гьелъ экологияб катастрофаялдегицин рачине бегьулин гIалимзабаз ва экологаз чIезаби.\nСамуралъулаз абулеб букIана гьадингоги гьеб ракьулъ бугеб лъим дагьлъун букIиналъ жидер иццахъ лъим къатIун бугин, ракь цIцIамхIалаб лъугьунеб бугин, гьелъ хур-ах холеб бугилан. Гьал къоязда Дагъистаналдаса Пачалихъияб Думаялъул депутат ГIабасов Мамедица гьеб проект рагIалде бахъинабизе ккеялъул хабар цIигьабун буго Самуралъул гIадамазулгун дандчIваялда. Гьеб иш цебе билълъине тезе гьечIин жидецайилан чIун руго гьанжеги бакIалъул гIадамалги.\nЦебе-цебеги гьеб станция баялде дандечIарал чанго митингал тIоритIун рукIана самуралъулаз. Гьенир низамцIунулезулгун тунка-гIусиги ккун, гьез митингчагIи рухун, гьезул 30 гIан чи ккун, гIемер ахIи-хIурги бахъун букIана. Самуралда тIасан цIияб кьо бан гьеб рагьизе вачIарав Дагъистаналъул бетIер ГIабдулатIипов Рамазанцин гьениве виччаларин жидеца, халкъалъул тIалабалъухъ гIенеккейин гьевилан абуна нухкъанчIунги рукIана гьел.\nЛъагIалица халат бахъана гьеб дандечIчIей. Ахиралдаги москваялдаса экологалги, геологалги, тIабигIан цIунулел ахIун Дагъистаналъул жамгIияб палатаялда гьез лъазабуна гьеб лъимкьабулеб станция базе бегьуларилан. Гьеб бани Россиялда цо гурони гьечIеб субтропикияб Самуралъул рохь бакъвалин, бакIалъулаб экологиялъеги гьелъ кIудияб зарал гьабулилан.\nЖидецаго абураб ритIухъгьабизелъун гьез тIоритIарал хасал экспертизабазул хIасилалги рихьизаруна гIалимзабаз. Гьелдаса хадуб гьанжелъагIан гьеб проекталъул хабар къотIун букIана. МухIканал гурел баяназда рекъон гьеб проект Дагъистаналъул тIалъиялъул вакилзабаз жалго бетIергьанаб чанго нусго миллионги тIад хвезабун хIадурараб проект букIун буго. Гьенисан лъим Туркмениялде бичун гьезда цIакъго гIемер гIарац гьабизе ракIалда букIун буго.\nГьанжеги гьеб цIигьабизе къваригIун бугила хIакимзабазе, гьез ГIабасов Мамедида абун бугила дуца бакIалъул гIадамалги рекъезарун гьеб иш цебе билълъинабуни исана Пачалихъияб Думаялде ругел рищиязда дуе депутатасул мандат кьелиланилан абурал баянал щванила жиндихъейилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе журналист ва гьеб Самуралъул рохь цIуниялъул багъа-бачариялъул жигарав хIаракатчи Эседов Альбертица.\nЭседов Альберт:«Халкъалъулгун букIараб дандчIваялда ГIабасов Мамедица абун буго гьеб ракьуда гъоркь кигIан лъим бугебали хал гьабизе, ай разведка гьабизелъун хIалтIаби байбихьизе кколилан. Гьеб кинабго жамагIаталъул бербалагьиялда гъоркь тIобитIизе бугилан. Гьеб буго гIадалаб жо, кин жамагIаталъул бербалагьиялда гъоркь гьединал хIалтIаби тIоритIулел, гьезда хадуб ххалищ ккун бажарулеб.\nЦебе доб жамагIат гьеб проекталде дандечIун ругеб мехалда гьезул рахъги ккун, пачалихъияб думаялдеги, Россиялъул президентасухъегицин кагътал хъвалев вукIана гьев ГIабасов. Гьанже рищиязул заман тIаде щведал гьел жал хIазе лъугьун вуго. Гьединал берцинал харбалги рицун гIадамал гъоркье реххизе къваригIун бугин гьесиейилан ккола дида. Бицаралда божулел, ракIлъикIал гIадамалги руго гьенир. Жидерго чиги вугелъул гьев ГIабасов гьес жал гъоркье реххилин гьезда ракIалдецин кколеб батуларо».\nСамуралъул росдал мажлисалъул депутат ва жамагIатчи ТIагьирмирзоев Фазилица «Эркенлъи» радиоялъе бицана жидер жамагIаталъ гьев ГIабасовасул рахъкколеб гьечIила ва гьеб лъим кьабулеб станция базе биччазе гьечIилан. Гьелда хурхун цIидасан багъа-бачари байбихьани жидеца гьеб мухъалде щивниги къалареб хIал гьабизе бугила, къасиги-къадги гьенибе нухги къан чIезеги хIадур ругин жалилан лъазабулеб буго депутатас.\nТIагьирмирзоев Фазиль:«Гьениб ракьуда гъоркь лъел кигIан нахърател бугеб, гьениб лъим балагьизе кколищ кколарищила бихьизе хIалтIаби гьаризе кколин абун вукIана гьев депутат гаргадилев. ЖамагIат гьелда разилъичIо. Гьадинила додинила абун цо ричIчIуларел харбал рицине лъугьана гьев, гьеб федералияб проект бугила, гьеб бан хадуб бакIалъул гIадамазе хIалтIизе бакIалги,чанги ресалги рукIине ругин бицуне вукIана гьев.\nГIадамаз абуна нижер гIорги, иццалги рахъвазарун, рохьги бакъван хвезабун гьеб станция нижее къваригIун гьечIилан. Жеги гьеб станция бан гьечIо, амма щибаб санайил нижер иццахъ лъим тIадеялдасаги тIаде къунеб буго. Чанги хуриса бачIараб жоги бичун гьелдаса магIишат гьабун рукIарал нижер гIадамаз гьеб пиша тезе ккана, щай гурелъул лъалъадизе лъим гьечIого, ракь цIцIамхIаллъун букIиналъ хурзал гIадада хун рукIун. Нижеца тIубараб росуги гIахьаллъи тIамун цIех-рех гьабуна гьеб проект базе телищ теларищила абун, халкъалъ лъазабуна жал гьелде данде ругилан».\nЦебехун бицаралда тIасан Мамедов ГIабасил баян щвечIо «Эркенлъи» радиоялъухъе. Дагъистаналда йигей гьесул кумекчIужу Мамаева Эльмираца абуна депутат гьаб сагIат Москваялда вугила, гьев кIалъазе регIун гьечIилан.\nЖамагIаталъул газа кьурда рекIуна\nЦо рахъалъе гурони пайда гьечIеб "гьудуллъи"\nСамуралъул лъедаса махIрумлъаразе зарал кколеб буго\nМ. ГIалиев: «Самуралда нилъ къезаруна»