Хирияб къоялде хиралъулел багьаби\nЩибаб соналъ КIалбиччанкъо тIаде щолелъул Дагъистаналда гIумру гьабун ругезул гIарз букIуна байрамкъоялда цебе ричарухъабаз ургъунго кванил нигIматазухъ багьа цIикIкIине гьабулилан. Гьелда бан «Эркенлъи» радиоялъул пикру ккана байрамкъоялда цебе кинаб ахIвал-хIал бугеб тахшагьаралъул кванил нигIматал ричулеб базаралдаяли цIех-рех гьабизе.\nКIалбиччаялъул байрамалде хIадурлъулаго гIадамаз бищун гIемер росулел нигIматазда гьоркьоб рехсезе бегьула натIухI гьабизе цIулакьо, батIи-батIиял конфетал, печеньяби, чанго батIияб пихъ ва гьел гурел цогидалги нигIматал.\nГьезул багьабиги цо ккураб къагIидаялъ гьечIо. Мисалалъе цIулакьодул бищун гIодобегIанаб багьа буго 350 гъурщидаса бахъараб щунусгоялде щвезегIан. Амма кIалбиччанкъо тIаде щолелъул гьез гьеб хира гьабун бугилан абулеб бугоан МахIачхъалаялда гIумру гьабун ругезул цо-цояз. Гьединго хира бугин цогидал кванил нигIматазухъги багьаби.\nГьал къоязда тахшагьаралъул Ленинил цIар кьураб проспекталда унеб буго росдал магIишаталъул нигIматал ричулеб ярмаркаги. МахIачхъалалъул киналго базаразда бугелдаса батIияб багьа гьаниб гьечIилан рази гьечIого ругоан гьенире рачIарал гIадамал. Щибаб ярмарка тIобитIиялъул магIна кколин гьенир бичулеб жо учузго босизе бегьулин абураб, амма ахирал соназда тIоритIулел ярмаркабазда щибниги жо гьечIин учузго.\nШумайсат: « ЦIакъ хираго буго кинабго, найил цIибил, цIулакьо, гьуинлъи, пихъ-мичI помидор, гьан, хиралъичIеб жого гьечIо. БичIчIуларо гьал ярмаркаби сунде гьарулел жалали гьадинал гурони мукагIалъи гьечIел. Киналго гIадамал гьанире уна учузго къайи цIа босизе, амма гьаниб хираго батулеб буго. Руго гьанир учузал жалги, къажаразул дораса рачIарал синтетикаялъул ретIелги ва цоги гIиси-бикъинаб жоги, хутIараб жо босун бажарулеб хIалалда гьечIо».\nГьелдаго релълъарал жавабал кьуна цогидалги ярмаркаялде къваригIараб-тараб босизе рачIарал гIадамаз. Амма ричарухъаби рази гьечIо багьаби хира ругин гIадамаз гIайиб чIвалеб букIиналда. Цогидаб бакIалда дандеккун хирияб жо жидер гьаниб щибниги гьечIилан бицана гьуинал нигIматазул чанго батIияб тайпа бичулей ГIунайзатица.\nГIунайзат (йичарухъан): «РетIел-хьит гьаниб учуз буго, кванил нигIматалги гьанир ручуз руго, кIалбиччанкъоялде нижеца хира гьабураб жо гьечIо щибниги. ЛъагIалил щибаб заманалда нигIматазухъ багьабиги батIи-батIиял рукIуна, гьабсагIат руго риидалил заманаялъул багьаби.\nЭР: «Гьаб ярмарка хирияб къоялде гIадамазе учузго къайи-цIа босизе щвезе гIуцIараб бугищ?\nГIунайзат: «Буго. Учузго кьолебги буго. ЦохIо нилъер гьаниса гурелги гIурус ракьалдаса рачIаралги руго. Гьезги рекъараб багьаялде кьолеб буго. Нижеца халкъ къварид гьабуларо».\nЦогидай йичарухъаналъ абуни гьадин бицана багьабазда сверун бугеб ахIвал-хIалалъул.\nХадижат: «Нилъ рижарав Аллагьасдаса рази гьечIел гIадамал бичулеб жоялдасаги разилъуларо, Аллагьасдаса разияв чиги нижер багьабаздаги разилъула. Гьале цIулакьо 400 гъурщиде буго, кибниги пихъ букIинчIо исана букIинчIониги 250 гъурщиде кьолеб буго нижеца бакъвараб курак. Минадальги буго 400 гъурщиде, гьале кишмиш 150 гъурщиде буго.\nЭР: «Босулеб бугиш гIадамаз, хираго бугилан гIарз бугиш гьезул?».\nХадижат: «Босулеб буго, щибниги гIарзги гьечIо. КIалалъ дин гьабулелиланги абун цо-цо тумазул херал руччаби рукIона къватIиреги рахъун гаргадилел, хутIарал разиго руго».\nКIалбиччанкъоялде батIи-батIиял нигIматал росизе гIадамал унеб цоги базар буго МахIачхъалаялда. Гьеб ккола цадахъго гIемер кванил нигIматал ричулеб, халкъалда гьоркьоб цIумадисезул базар абун машгьурлъараб базар. Хас гьабун кIалбиччанкъоялде къайи цIа хира гьабизеян абураб пикру гьаниб лъилниги букIонарилан бицана вичарухъан Юсупица. Гьеб къо тIаде щолелъул цогидаб гIунгутIигун дандчIвалин жал ричарухъаби. НигIматал хадур гъезаризе кIоларого кIудияб квал-квал букIонин. Жидехъе къайи битIулеб базаялдеги гьеб россиялъул шагьараздаса бачIине кколин, амма байрамкъоялде кванил нигIматал росизе рачIарал гIадамал гIемерлъун гьеб хадуб гъезабизе кIолеб гьечIин гьездаги.\nЮсуп (вичарухъан): «Хас гьабун Рамазан моцIалдеянги абун щибниги хиралъун гьечIо базаралда, хиралъулеб жо жеги жеги чанго моцIалъ цебего хиралъун букIана. Гьебги доба Москваялда, нигIматал хIадур гьарулеб заводалдасаго бачIана хиралъун».\nАмма жидеца хира гьабичIониги кванил нигIмтал хираго ричулел чагIиги ругин гьеб базаралдян абулеб буго Юсупица. Гьел кколин жидехъаго босун къайи бичулел гIадамал. Гьелъул хIакъалъулъ гьадин бицана гьес «Эркенлъи» радиоялъе.\nЮсуп: «Цогидаб мехалъ ричун унарел, кIалбиччанкъоялде гIадамаз росулел чанго батIиял шоколадалъул къоно, кексал ва цогидалги нигIматал руго. Нижехъаги росун тIад 50 гъурущги лъун ричула гьел цогидал кьеразда ругел ричарухъабаз. ГIор щун букIаго цIул бахъейилан абухъего щвараб хайир кодоса борчIизе толаро гьез. Байрамкъоялда цебесеб къоялъ базаралда букIонеб хIалкъаялда гьоркьоб гьеб босулел чагIазги гьеб киналъулго миллатицин гьабуларо, цогидаз босун иналде хъата-масан гьеб босизе журала гьел».\nИсана кIалбиччанкъоялъул байрамкъояз гIадамазе хIухьбахъизе кьурал къоял цIикIкIун руго гъоркьисалда дандеккун. Гьедин Дагъистаналъул Конституциялъул къо, 26 июлалдаса байбихьун, кIалбиччалеб къоялъул нахъисеб къо 29 июлалде щвезегIан дагъистанияз хIухьбахъизе буго кинабниги ункъо къоялъ.


Сулейбанов МухIамад эркен гьавейин тIалаб гьабун 19 апрелалда Ставрополь икълималъул Нефтекумск шагьаралда 400 гIан чи гIахьаллъараб митинг тIобитIун буго. Гьев хасал идарабазул хIалтIухъабаз Шантиев чIваялда щаклъи букIун ункъго моцIица цеве ккун вукIун вуго. ЦIех-рехалъул идарабазул баяназда рекъон Сулейбановас гьев ракьалъул суалазе гIоло чIван вуго.\nШандиев Гадильбег жиндирго автомобилалда жанив кьвагьизавуна 2013 соналъул 12 июналда, гьебго соналъул ноябрь моцIалда гьединго кьвагьизавуна СагIид АджахIмадовги. Гьев Шандиевасул чи вукIанин абулеб буго бакIалъул гIадамаз.\nШандиев вукIун вуго жиндир заманалда цIарги, гIемераб ракьги бугеб «Махмуд-Мектебское» абулеб фермеразул магIишаталъул нухмалъулев. Гьелда цебе «Возрождение» ва «Восток» абулел гьединалго магIишаталъул бетIерлъун вукIун вуго гьев. Гьел гIуцIаби цебе букIараб колхозалъул бакIалда гьарун рукIун руго. Гьезда гьоркьоре унел ракьалги г Iадамазда гьоркьор рикьун рукIун руго. Амма цоцада хадуб цояб гьабун ункъго соналда жаниб гьеб кIиябго магIишат биххун буго, ай банкроталде ккун буго. МухIканал гурел баяназда рекъон Шандиевас ургъунго гьеб хIалалде ккезабун буго магIишат ва живго нухмлаъулев вукIиналдаса пайдаги босун банкроталде ккараб гьеб гIуцIиялъул ракьал цIакъго учузаб багьаялде жиндиего росун руго. БакIалъул гIадамаз лъазабулеб буго гьеб хIила-рекIкIалда гъорлъ АджахIмадовги вукIун вугилан. Гьеб ракь гьез жидедего буссинабиялдаса кутакалда разигьечIого бутIадулалги рукIун руго. Гьезда гьоркьов вукIанин МухIамад Сулейбановги, гьес хIадуранин Шандиев чIвайилан лъазабулеб буго цIех-рехалъ. АджахIмадовги гьесго чIван ватизе бегьулин абураб информациялъул цIех-рех гьабулеб буго.\nЦIех-рехалъул гьеб баяналда рази гьечIо Нефтекумск мухъалда гIумру гьабун ругел дагъистаниял. Гьез рикIкIунеб буго хасал идарабаз лъиде букIаниги реххизе къваригIун бугин гьеб такъсир, гьезул къурбанлъун кканин Сулейбановгийилан.\nГьесул рахъккураз лъазабулеб буго чIварав Шандиевас тIалъиялъул вакилзабигун цадахъ рекъон 400 миллион гъурущ кредиталъ босун букIанилан. Гьеб гIарцуе гIоло чIванги вугин гьевилан.\nРасул АхIмадов: «Митинг гьабиялъе гIиллалъун ккана жанисел ишазул идарабаз МухIамадида хурхун ритIухълъи цIунулеб гьечIолъи. Щибго гIайиб гьечIев чи ккун вуго гьез. Гьабщинаб мехалда гьесде я букIине кколедухъ гIайиб гIунтIизабулеб гьечIо, я цойгидал хасал тадбиралги тIоритIулел гьечIо гьеб ишалда бан. Гьезие лъиде букIаниги гIайиб реххизе къваригIун буго. ГIодой виччарав лъиениги квешлъи гьабуларев, данде кIалъан бажаруларев чи Сулейбанов ватун вуго гьезда. Гьесила жинцаго гьарун ругила кьвагьизе жал, жиндирго автомобилалда доре гьанире раччулел рукIун ругила гьелилан абураб баян кьолеб буго хасал идарабаз. Гьеб буго гьадингояб чIанда. ГIумруялъ гIи-боцIухъанлъиялда вукIарав вехьас кин кьвагьулел жал гьарулел ? Щиб бицунел чагIи гьел? Гьел чIварал чагIи дандекколарев гIезегIан чи вукIана гьанив, кинха гьелги гIадамазе рокьилел, гьез халкъалъул ракь гьоркьоб инабураблъидал. Амма МухIамад гьеб ишалъул чи гуро. 56 сон барав гьесие гьанже вахъун гьеб такъсир щибизе, гьев гIезегIан ресалда вугев чиги вуго, тIубарал лъималги руго гьесул. Ургъунго гьеб ишалда гъорлъ тIалъиялъул чагIи рукIин лъачIого букIине гьабураб жо буго гьеб. Щай гурелъул нижехъе баян щун рукIана Шандиевас колхозалъул рукIарал ракьалги гъоркьлъалие кьун 400 миллион гъурущ кредит босун букIун бугилан. Гьес жинцаго гьеб босун батулареблъи хIакъаб жо буго, гьесие тIалъиялъул чагIаз кумек гьабун батула. Гьеб кредит нахъбуссинабизе заман щвараб мехалда, гьел чагIазда Шандиевас абун бугила гьеб суал роцIцIинабейилан. Гьес жидер хIакъалъулъ баянал къватIире кьелин, гьеб гIарац араб бакIги рагьилин абун хIинкъиялъ гьез чIван вугин Шандиевилан рикIкIунеб буго бакIалъул гIадамаз».\nГьедин бицана «Эркенлъи» радиоялъе митингалъул гIахьалчи ГIалиахIмадов Расулица. Гьесулго рагIабазда рекъон гьел такъсирал гьариялда щаклъи букIун цойги чанго чиги ккун рагIула цIех-рехчагIаз. Амма гьел щалали лъазабизе кIолеб гьечIила жидедайилан абулеб буго гьес. БакIалъул гIадамазул щаклъи буго чанго моцIица цеве тIагIарав Нефтекумск мухъалда гIумру гьабун вукIарав Ибрагьимов Заурги ккуразда гьоркьов вугилан.\nНефтекумскалъул ЦIех-рехалъул идараялъул дежурныяс гьеб такъсир гьабиялда хурхун ккурал чагIазул цIарал рицине инкар гьабуна.\nДежурный: «Гьел ккурал чагIазул фамилиял рициналъ гьаб сагIат щибниги кьезе гьечIо. ЦохIо Сулейбанов гурони цойги чагIиги ккун ругин абун гурони тIокIаб баян кьун бажаруларо дица. Гьаб сагIат цIех-рех унеб буго, гьесги живго такъсирчилъун вугин рикIкIунеб гьечIо, ва кинал рукIаниги баяналги кьолел гьечIо. Россиялъул къануналъул 51 бутIаялда рекъон жинцаго жиндего данде баян кьечIого тезе ихтияр буго гьесул».\nМитингалъул ахиралда гьелъул гIахьалчагIаз Сулейбанов эркен гьавейин ва унголъунги гьел церехун рехсарал такъсирал гьарурал чагIи ралагьейин тIалаб гьабун Россиялъул жанисел ишазул министрасухъе ва ЦIех-рехалул идараялъул бетIерасухъе хитIаб къабул гьабун буго. Гьединго гьеб ишалде кIвар кьейин абун гьез Россиялъул президент Владимир Путинихъеги кагъат хъван буго.\nИзну кьун букIараб митинг гьукъана


- Доб мехалда сундулго рахъалъ къанагIалъи букIана, - ян ракIалде щвезабула Аминатица.\n- ГIемерисел учительзаби рукIана къватIиса рачIарал. ЦIализе лъикIай йикIаниги, хадуйккун цIализе дие рес щвечIо. Ясал жалго росу тун къватIире ритIулеб гIадат букIинчIелъул. ТIокIаб батIияб хIалтIи росулъги щибха букIинеб, колхозалда хIалтIана. Хьихьана колхозалъул боцIи, хIалтIана дояркалъун. Риидалил заманаялъ бецун лъабго тонна харилги кьолаан. Къец бан хIалтIулаан киналго, эркенаб заманалда, кечI ахIун нижеего рекIелгъейги гьабулаан.\nУнкъо соналъ дояркалъунги хIалтIун, гьей йищана колхозалъул парторганизациялъул секретарьлъун. Гьеб букIана Аминатиде гьабураб кIудияб божилъиги. Гьелдаго цадахъ тIаде бегана жеги жавабияб хIалтIиги - йитIана Кочубеялъул ракьалда бугеб гъутаналде боцIул фермаялъе нухмалъизе. Лъабго соналдасан ячана магIарухъ бугеб МТФялъул заведующаялъун. Дол соназ районалдаго церетIуразулъ рехсолеб Ругъелда росдал колхозалъул букIана лъабго бригада (Ругъелда, Мусрухъ, Хьиндахъ). Бергьараб бригадаялъе кьезе колхозалъ рихьизарун рукIана хъвезе оцги цогидал шапакъаталги. Кин кIочене бегьулеб 10 тонна харилги бецун, оцги хъун, тIолабго жамагIатги ахIун гьабураб байрам. КочIол тамадалъун йикIана Аминатги.\nРакI чучиялъе кечI гьечIони, чIамучIаб жо буго гIумруян абула Аминатица.\nГьелде бугеб рокьиялъ ячана гьей 1974 соналда росдал культураялъул рукъалъул директорлъун хIалтIизеги. Къокъабго заманалда жаниб гьелда кIвана умумузул кьурдабазе цIияб накъишги, церегосел бакъналги гIадамазухъе кьезе. ЦIияб гугьаргун щвана халкъалъухъе Мирзалалъул, АйзахIмадил, АтимахIагIалил, рукъдалазулаб ва цогидал бакънал.\nАминат гIемерай гIахьаллъана районалъул тадбиразда, республикаялъул фестивалазда.\n- Бищунго кIочонареблъун хутIана Хунзахъ тIобитIараб фестивалалда кечI ахIун бахъиндал, тIогьол гулги босун баркала кьезе Расул ХIамзатов вачIараб лахIзат, - ан бицуна Аминатица.\nКъогогIан соналъ маданияталда гьоркьойги йикIун, ана гьей мустахIикъаб хIухьбахъиялде.\nАмма жакъаги къун гьечIо Аминатилъ кечI-бакъаналде рокьи. МахIаби хIалтIуларого йигониги, ахIаралъуе ячIинчIого чIезе гьелда кIоларо. Къиматай гьоболлъун йикIана гьей кIиго соналъ цебе къелдерил ракьалда тIобитIараб районалъул "РекIел ахIи" фестивалалдаги, росдал администрациялъ хас гьабун харабазе тIабигIаталда гIуцIараб тадбиралдаги.\nГьитIинай яц Узлипатицагун цадахъ гьез ахIулеб умумузул бакъаналъ асар гьабуларев чи вукIинаро.\n- Дида лъаларо гьаб гьунар киса дихъе щварабали. Амма дир инсуца цIакъ берцинго умумузул бакънал рачунаан тIармида, зурма пузе махщел бугев чи вукIана мунагьал чураяв эбелалъул вац АтимахIал ГIалиги, - ян бицана Аминатица.\nРокъоса къанагIат гурони къватIие яхъунарей гIадан йигониги, жакъаги гьелъул роцIараб, борхатаб гьаракь хисун гьечIо. Кинха абилеб некIсияб бакъаналда рукъ цIолеб хIалалъ кечI ахIулей Аминат 87 сонил ригьалде яхун йигиланги.\nДругие материалы в этой категории: « ДОСААФ – щибаб муниципалитеталда\tРагIи хисичIого, бачIараб хIалалъ »\n11:38, 16 января 2022, 26\n11:36, 16 января 2022, 27