Буйнакск мухъалда диван гьабулеб буго яцгIал чIварав ЧIикIаб росулъа 3I сон барав ГIабдулазиз ГIабдурахIмановасе. ЦIех-рехалъул материалазда рекъон, 25 сон барай яцгIал гьес чIван йиго маялъул ахиралда. Гьесие рекIее гIун гьечIо гьелъул хьвада-чIвади.\nГьал къоязда букIараб диваналъул тIоцебесеб данделъиялда ГIабдурахIмановас абуна чIваялъулъ жиндир гIайиб бугин, амма гьей чIвазе жиндир къасд букIичIин. Гьесул адвокат Зульфия ИсахIажиевалъ рикIкIунеб буго аффекталъул хIалалдеги ккун гьабунин такъсир ГIабдурахIмановас.\n«Уголовияб Кодексалъул I05-леб статьялдалъун гIайиб гIунтIизабулеб буго ГIабдурахIмановасда. Гьеб статьяги: ургъунго чи чIвай. Амма гьесие яцгIал чIвазе бокьун букIинчIо. Гьесда ракIалдацин гьечIо ккин жинца яцгIал чIварай.\nДица тIалаб гьабизе буго УКалъул 109-леб статьялдалъун гьабеин диван. Гьеб статьяги: лъачIого чи чIвай», - илан бицана адвокаталъ журналистазе.\nГьанибго тIаде жубала: УКалъул 105-леб статьялда рекъон, такъсир гьабурав чиясе туснахъалъул бищун гIемер 15 сон кьезе бегьула, 109-леб статьялда рекъон - кIиго сон.\nАдвокатулъул рагIабазда рекъон, ГIабдурахIмановасда интернеталда бихьун буго жиндир яцгIал яхъарай видеролик. Гьеб роликалда гьелда аскIов вукIана щивалиго чи.\nГьев щив чияли лъазабизе ва лъан хадуб яцгIал гьесда ячинайизе бокьун букIун буго ГIабдурахIмановасе. Гьединго гьесие бокьун букIун буго лъазе яцгIалалъул кIиабилеб лъимералъул эмен щивали. Гьелдалъун ГIабдурахIманов яцгIалалъухъе ун вуго. «Гьей чIвазе бокьун йикIарайани, гьес цадахъ нус яги тапанча босилаан», - абулеб буго адвокат ИсахIажиевалъ.\nГьелъ бицухъе, яцгIалалъе рекIее гIун гьечIо ГIабдурахIманов жиндихъе вачIин. Гьесул суалазе гьелъ жавабал кьун гьечIо. «Дур иш гьечIилан» абун буго гьелъ гьесда ва нусги бахъун гьесда семизе жуян йиго. Адвокат ИсахIажиевалъ бицаралда рекъон, яцгIалалъ нус борхун буго, амма ГIабдурахIмановас гьеб бахъун буго гьелъухъа ва кIицIун хьолбода щвезабун буго.\nАмма яцгIал гьеб мехалда чIаго йкIанин ва семулей танин жинцаилан абулеб буго ГIабдурахIмановас. Гьенисан гьев нахъе ун вуго ва гIагарлъиялда абун буго гьадинаб лъугьа-бахъин кканилан.\nЦIех-рехалъул баянал батIиял руго. Жаназаялъул экспертизаялъ бихьизабун буго чIваралъда нус ичIго нухалъ щвезабун букIин. Адвокат ИсахIажиевалъни абулеб буго ГIабдурахIмановасда гьебщинаб жо ракIалде гьечIин ва гьелъ бихьизабулеб бугин гьес гьабураб такъсир аффекталъулаб букIин.\n«ЦIех-рехчагIазда абулеб букIана ГIабдурахIмановасе психологияб экспертиза гьабеин, амма низам цIунулез гьеб гIарза къабул гьабичIо. Диваналда тIалаб гьабизе буго гьеб экспертиза», - ян абуна ИсахIажиевалъ.\nГьединго адвокаталъ абуна ГIабдурахIмановасул гIагарлъиялдаги чIваралъул гIагарлъиялда гьоркьоб маслихIат гьабунин. «ГIабдурахIмановасул эменги чIваралъул эменги вацал руго.\nЧIварасул инсуца абуна жинца гIайибавлъун рикIкIунев гьечIилан ГIабдурахIманов ва жинца гьабизе кколеб букIараб иш гьес гьабунин», - илан бицана адвокаталъ.\nАмма диваналда чIваралъул эбелалъул хабар батIияб букIана. Гьей диваналде ячIана ясалъул кIиго лъимергун - щуго сон барай ясгун ва анкьго моцI барав васгун.\nГIодулаго гьей семулей йикIана ГIабдурахIмановасда щайила жиндир яс чIвараI, щайила лъимал бесдал гьарурал. Диваналда гьелъ бицана жий тIаса лъугьичIин ГIабдурахIмановасдаса.\nГьеб диваналда хадуб «Эркенлъи» радиоялъ халкквезе буго ва цIиял данделъабазулги бицина.\nБуйнакск мухъалда ккараб чIвай-хъвей ккола «намус цIунун» абулел чIвай-хъвеязул цояблъун. Гьединабго ишалда тIаса Гъизилюрт мухъалда диван цодагьалъ цебе лъугIана ва вацасул яс чIварасе туснахъалъул анкьго сон кьуна.\nДиванчияс гьеб такъсир аффекталъулаблъун рикIкIана. ГIагараб заманалда МахIачхъалаялдаги байбихьизе буго яс чIварав инсуда тIад диван.\nЦо-цо экспертаз абулеб буго «намус цIунун» чIваял гIемерлъулел ругин Дагъистаналда, амма адвокат Елена Денисенкол пикру цодагьго батIияб буго.\nЕлена Денисенко: «Дида кколаро «намус цIунун» чIваял гIемерлъанин яги дагьлъанин. Гьел чIвай-хъвеязул гIемер бицунеб буго гьанже. Гьелъие гIиллаги буго интернет тIибитIи. Социалиял сайтаздасан дагъистанияз баянал кьолел руго гьел лъугьа-бахъиназе. Дида ккола гьеб лъикIаб ишлъун. Гьел такъсиразе квешал гурел къиматал кьолел къанагIат гурони рихьичIо дида.\nЖамгIияталъ къабул гьарулин гьел чIвай-хъвеялин абула. Росабалъ гьарулел ратула, амма шагьаразда гIемерисез чIвадарухъабазул рахъ кколаро. Гьеб гьедин буго щайгурелъул интернет шагьаразда цебетIолеб буго».\nДенисенкоца гьединго тIаде жубана, гьел чIвай-хъвеязул хIакъалъулъ ахирисеб заманалда гIемерисала лъалеб бугин Twitter ва Facebook соцсетьябаздасан.


ШихсагIидов нахъе аравищ инчIевищ?\nХизри ШихсагIидов ва Рамазан ГIабдулатIипов (кванариса)\n17 августалда МахIачхъалаялда хабар букIана республикаялъул парламенталъул спикер Хизри ШихсагIидов хъулухъалдаса нахъе унев вугилан. Амма Халкъияб Мажлисалъул информациялъулгун анализ гьабиялъул бутIаялъ гьеб гьереси гьабуна. Кин букIаниги, хIукуматалда ругел чагIаз ритIухъ гьабулеб буго спикер нахъе унев вукIин. ГIадатиял дагъистаниязин абуни байбихьун буго спикерасул бакIалде кандидатал рехсезе.\nГьадин хъвалеб буго Халкъияб Мажлисалъул официалияб сайталда: «ГьабсагIаталда Халкъияб Мажлисалъул нухмалъулев Хизри ШихсагIидов хIухьбахъулев вуго. Жиндирго хъулухъалдаса нахъе иналда бан гьес хъвараб кинабгIаги гIарзаги гьечIо».\nАмма кин букIаниги, республикаялда гIемерисел божулел гьечIо гьелда. Жидерго щаклъиги гьез хурхинабулеб буго исана августалъул кIиабилеб къоялъ туснахъ гьавурав Хизри ШихсагIидовасул вас, Буйнакск мухъалъул нухмалъулев Даниял ШихсагIидовасда. Халимбекаул росулъ лъималазул ясли-ах базейин пачалихъалъ риччарал миллионал гьесги жеги кIигоясги рикъиялъул гIайиб гIунтIизабулеб буго низам цIунулез.\nГьединаб жо жиндир васасда хурхун бицунеб бугеб мехалда цойги бокьараб къватIисеб пачалихъалда хъван гIарзагун хъулухъчи нахъе унеб гIадат бугин бицана ЭР-ялъе Маркъо ШагIбановас. Гьев ккола журналист ва аваразул миллиябгун маданияб автономиялъул нухмалъулев. Республикаялъул хIукуматалда хIалтIулел, божизе бегьулел чагIаз гьесда бицун буго Хизри ШихсагIидовас унголъунги хъван бугин нахъе иналъул гIарза. Жиндирго хIалтIиги вице-спикер СайгидахIмад АхIмадовасда тIадкъан бугилан. Депутатал риидалил каникулаздаса тIадруссингун, тIоцебесеб сессиялда гьоркьоб лъезе рагIула спикерасул суал. Гьединго Маркъо ШагIбановас рикIкIунеб буго Хизри ШихсагIидовги гIантав, яги политикаялда хадув гъей гьечIев чи гурелъул, гьесдаги бичIчIулеб батилила жиндир вас туснахъалда тIамун, цинги низам цIунулез жиндир рокъобги чIухь байдал, кигIан жиндие бокьаниги, хадувккун жив гьеб хъулухъалда тунгутIи.\nГьединго республикаялда бицен буго гьебщинаб ахIи-хIур жинда сверухъ бахъиндал, Хизри ШихсагIидов кумек гьарун Азербайжаналъул президент Илгьам ГIалиевасухъе ун вукIун вугин. Гьезул ригьнал гIагарлъи буго цоцазулгун. Илгьам ГIалиевасда Хизри ШихсагIидовас гьарун бугин жиндир хIакъалъулъ Россиялъул президент Владимир Путинихъе кIалъайилан. Гьелда тIасан гьадинаб пикру загьир гьабулеб буго Маркъо ШагIбановас ЭР-ялъе.\nМаркъо ШагIбанов: «Гьединаб гьаригун гъос ахIараб гIадин бицунеб бугоха экспертаз. Амма гьес унголъунги гьедин батани, Хизри ШихсагIидовас жиндирго карьераялда тIад хIучч цIараблъун рикIкIине бегьула. Щайгурелъул къватIиса хIукуматалъул чияс Россиялъул президентасда гьаризе кканани (ШихсагIидовасни ГIалиевасда гьариялъе гIилла батила жеги гьезул кIиязулго миллат тюрк мацIалда кIалъалеб букIиналъги), гьеб жо сиясаталъул мацIалда «щуабилеб колоннайин» абула. Вас туснахъ гьавиги рокъоб чIухь байги Хизри ШихсагIидовасухъе битIараб «рисалат» гIадаб жо. Гьединлъидал гьес хъвазе ккола нахъе иналъул гIарза».\nХизри ШихсагIидов хъулухъалдаса нахъе унев гьечIилан Дагъистаналъул Халкъияб Мажлисалъ официалияб лъазаби гьабулебгIан заманаялда фейсбукалдасан гIадатиял дагъистанияз байбихьана гваялда спикерлъиялде кандидатазул цIарал рехсезе.\nМасала, «Черновик» газеталъул журналист МухIамад МухIамадовас байбихьана гьединаб цIех-рех гьабизе. Хизри ШихсагIидов спикерлъиялдаса нахъе ани, гIадамал хъулухъазда теялда бан Дагъистаналда бугеб гIадатги хIисабалде босун, гьесул бакIалде кинав лъарагIавин вачIуневин лъун буго гьес суал. Гьенир кьолел руго гьадинал чагIазул цIарал – Зайдин Жамбулатов (Дагъистаналъул росдал магIишаталъул академиялъул нухмалъулев), Джамал Къасумов (Халкъияб Мажлисалъул депутат), Сапиюла Карачаев (тIабигIат цIуниялъул министр), БатIал БатIалов (росдал магIишаталъул министр), ХIамид ГIалигишиев (Халкъияб Мажлисалъул депутат). Гьезда гьоркьоса лъабгоял ккола Хизри ШихсагIидовасул гIагарал чагIи – Къасумовги, Жамбулатовги, ГIалигишиевги.\nАмма гьел киназдаго гьоркьоса спикерлъун вачIине бищунго кIудияб рес Сапиюла Карачаевасул бугин рикIкIунеб буго цевехун рехсарав Маркъо ШагIбановас. Гьединго жибго спикерасул хъулухъалдеги гьабсагIаталда чара гьечIого лъарагI миллаталъул чи вачIунин абулеб буго Маркъо ШагIбановас.\nМаркъо ШагIбанов: «ГIадатлъун билълъараб жо буго лъабабго хъулухъ бищун кIудияб лъабго миллаталда гьоркьоб бикьи. ГIадаталда рекъон, лъабабилеб хъулухъ лъарагIазул кодоб букIуна. Гьедин букIинчIебани, масала, гьеб хъулухъ лезгиязе щолеб букIарабани, Сайпула Исакъов абурав спикер хисулев вугелъул, гьев вукIинеги бегьилаан ШихсагIидовасул бакIалда. ЛъарагIазда гьоркьоса гьеб хъулухъалде вачIине кколин якъинго абизе бегьулев чи вихьулев гьечIо. Живго Хизри ШихсагIидовасе бокьизе бегьила гьеб бакIалда жиндирго гIагарав ва божарав чи Зайдин Жамбулатов вукIине. Амма цо-цояз абулеб буго Сапиюла Карачаев вукIине бегьулин гьеб хъулухъалда. Цониги лъарагIазул багъа-бачари ккани, гьеб къинабизе кIолев, гIадамалги гIенеккулев, иш нухда бачун бажарулев чи хIисабалда ва Рамазан ГIабдулатIиповасулгун лъикIаб гьоркьоблъи бугев чи хIисабалда рехсолеб батизе бегьула гьесул цIар экспертаз. Гьез абулелъул хIисаб гьабуни Зайдин Жамбулатовасухъ лъарагIал киданиги гIенеккиларо. Гьеб миллаталда гъорлъ ссиги, гIадамаз хIурмат гьабиги гьечIо. ЛъикIав чи ватизеги бегьула гьев, амма гьесухъ халъкъ гIенеккуларо. Гьев вуго хIалтIулеб рокъов къан вукIунев интеллигент гIадав чи. Гьев кIудияб ва бажари бугеб гIагарлъи бугев чи вукIаниги, къватIиве вахъун гIадамалгун дандчIван суалал тIуран бажаруларо Зайдинихъ. Гьединлъидал гьеб бакIалде вачIине бищун цIикIкIун ресал Сапиюла Карачаевасул ругин ккола дида».\nЖурналист МухIамад МухIамадовас фейсбукалда тIобитIулеб цIех-рехалда бищун гIемер гьаркьал гьабсагIаталда щун руго Зайдин Жамбулатовасе.\n«Неудобно» букIун Хизри унаро…\nЛъил тIалаб-агъаз гьабулеб низам цIунулез Дагъистаналда?\nРагъ кколищали хIалбихьизе, цин Амиров ана вачун\nПарламенталъул данделъиялда негативияб атмосфера букIана


Россиялда санкциониял нигIматазул имропталъухъ туснахъалде ккезе рес буго\nРоссиялъул росдал магIишаталъул министр Александр Ткачевас рахъ кколеб буго федералияб рухсадул (таможня) хъулухъалъул цебелъеялъул. Гьез рикIкIунеб буго Россиялде санкциялде гъоркье кколел кванил-нигIматал рачIарал чагIазда тIад такъсир гьабиялъул иш рагьизе кколин. Ткачевас гьедин лъазабуна "Россия 24" телеканалалъе.\nФедералияб рухсадул хъулухъалъ рикIкIунеб буго эмбаргоялде гъоркье ккарал кванил-нигIматал улкаялде рачIиналъухъ балагьизе кколин «стратегияб кIвар бугел нигIматазул контрабанда» гьабиялъухъ гIадинин.\nГьеб такъсиралъухъ бихьизабун буго туснахъалъул 12 сонги, миллион гъурщиде щун гIакIаги.\nРоссиялъ гьукъун буго Америкаялдаса, Европаялъул улкабаздаса, Канадаялдаса ва Австралиялдаса гьанал, чIугIил, рахьдал нигIматазул ва пихъил импорт.\nРоссиялъ Крымалъе аннексия гьабун хадуб Магърибалъ Москваялде данде гьарурал санкциязе жаваб бугин гьеб эмбаргойин лъазабуна Кремлалъ.\nПрезидент Владимир Путинил буюриялда рекъон, августалъул авалалдаса нахъе Россиялда хвезабун буго кванил нигIматазул 600-ялдаса цIикIкIун тонна. Гьединал баянал кьолел руго Россельхознадзор абулеб идараялъ.


Мугьлат бакъа халкь щинал щаллу бувара!\nАвтор: ilchi · 07.07.2018\nЛаргсса нюжмардий МахIачкъалаллал бакIчинал кIанай чIумуйну зузисса Абусупиян ХIасановлул каялувшиндаралу «Махачкалаводоканал» ОАО-лул ва «МарцIсса щин» тIисса ГУП-рал вакилталгу гьурттусса хъуннасса батIаву хьунни. Ваний мукунма гьуртту хьунни Дагъусттаннал централ округрал хъунама Аьбидин Къарчигъаев, ДР-лул Роспотребнадзорданул санитар надзорданул отделданул хъунмур Ирина Кьурбанова ва хъуншагьрулул къуллугъирттал пишакартал.\nБатIаврил хъунмур сававгу щин дакъар, щинал аварашиву дур тIисса шагьрулул халкьунная телефоннайнсса хIат-хIисав дакъасса оьвчавуртту хьуну дур.\nБатIаву тIитIлай, Абусупиян ХIасановлул кIицI бувунни, «Махачкалаводоканал» буржлувшиву халкь щинал щаллу бан. Ванал хъуннасса аьй-бювкьу дурунни коммунал къуллугъирттал пишакартурай ва амру бувунни мугьлат бакъа ва иширал бази бан.\nДиспетчертурал къуллугърал хъунама Телман Сулаймановлул бувсунни, бургъурдаву щинал гуж чан хьувкун, щин гьаз къахъанай душиву лахъми зивурдай яхъанахъисса халкьунначIан. Щинал хъуннасса мюхтажшиву дусса дур Хушетрай ва Ватан микрорайондалий. Мукунма ванал кIицI бувунни цаппара лахъ къатрал застройщиктал сававнугу шагьрулий щинал масъала къаххуйсса даражалий бушиву. Мисалдаран, щинаххуллий цIуну бувсса къатта сававну шанма гьантлий халкь щин дакъа ливчIун бур.\nШагьрулул бакIчинал хъиривчу АьвдурахIман МахIмудовлул бусаврийну, къатта буллай сукку хьусса заллухъруннахьхьун инженер инфраструктуралиягу цIухху-бусу къабувну, «Махачкалаводоканалданул» дулайсса дур «технические условия».\n— Халкьуннал цала жипавасса арцух машан ласлай бур зуща щин. Тавакъюри халкь марцIсса хIачIай щинал щаллу буваву. Тавакъюри мукунма зула бух хьусса щинал бургъурдугу баххана баву, цанчирча ми бияйнин бивсса, ккутIа-вярчIари хьусса буну тIий, зул щин халкьунначIан дияннинна тIайланна канализациялувун най дуну тIий. Дувара низам мугьлат бакъа! — увкунни мэрнал хъиривчунал.\nКоммунал къуллугъирттал пишакартуралгу шикку кIицI бувунни цала даву низамрай дуван къабюхълахъишиву цаппара дайшишру сававну. Мисалдаран, вайннал тIалав бувунни шагьрулул каялувшиндарая мойкардал ва коммерциялул объектирдал ялув кьянкьану бацIан. Ирина Кьурбановал бусаврийну, вайннал дурсса хъиривлаявурттал ккаккан бувну бур жула хъуншагьрулул халкьуннал ишла дувайсса щин 88,6 процентрал оьлуркъусса, ци-дунугу хIаласса душиву.\nАбусупиян ХIасановлул батIаврил ахирданий бувсунни коммунал къуллугъирттал биччибакъашиву сававну халкь азурда буллалаврил хIакъираву низам дуруччай къуллугъирттайнсса материал датIлай сукку хьунтIишиву.\nКугьна хьусса къатрава 3000 кулпат бизан бан тIий бур\nДагестан приобрел на выгодных условиях более 1 млн. медицинских масок\nСледующая публикация Антимонополистну ивтунни лаккучу


ЦIияб хIукуматги цIиял тIалабалги\n29 декабралда республикаялъул нухмалъулесул ишал тIуралев Сергей Меликовас тасдикъ гьабуна цIияб хIукумат.\nХIукуматалъул нухмалъулесул тIоцересел заместителаллъун тIамуна Нюсрет ГIумаровги Батир Эмеевги.\nНюсрет ГIумаров хIалтIулев вукIана республикаялъул нухмалъулесул ва хIукуматалъул администрациялда.\nБатир Эмеев - республикаялъул промышленносталъул министрасул ишал тIуралевлъун.\nАнатолий Карибовги, Владимир Лемешкоги, ГIабдулмуслим ГIабдулмуслимовги, Муслим Телякавовги, Рамазан Жафаровги рукIарабго хъулухъалда - хIукуматалъул нухмалъулесул заместителаллъун тана.\nРакьулгун ва малмулкалъул гьоркьорлъабазул рахъалъ министрлъун тIамуна Заур Эминов.\nТIабигIиял сурсатазул ва экологиялъул рахъалъ министрасул хъулухъалде тIамуна РахIман ХIамидов.\nГIорхъолъа рорчIарал ахIвал- хIалазул, тIабигIиял балагьазул ва гражданияб оборонаялъул министрлъун тана, цевеккунги гьелъул вукIарав нухмалъулев Нариман ГъазимухIамадов. Гьединго республикаялъул гIолилазул министрлъун тасдикъ гьавуна Камил СагIидовги.\nДармилгун промышленносталъул министрлъун тIамуна Низами Халидов. Экономикаялъулгун бакIалъулаб цебетIеялъул министрлъун - Руслан ГIалиев.\nРосдал магIишаталъулгун нигIматазул министрлъун тIамуна чанго соналъ цевеги гьелъул нухмалъулевлъун вукIарав Батал Баталов.\nЖКХялъулгун энергетикаялъул министрлъун вачIана Манвел Мажонц.\nИнформатизациялъул, бухьеналъул ва массовиял коммуникациязул министерство кIийиде бикьана. Гьелъул гьабуна Печаталъулгун информациялъул министерство ва нухмалъулевлъун тIамуна, чанго соналъ цевеги гьебго хъулухъалда вукIарав ГIумаргIусман ХIажиев. Массовиял коммуникациязул бакIалда гIуцIараб, Цифровоялъулаб министерствоялъул нухмалъулевлъун тIамуна, гъоркьго вукIарав министр Сергей Снегирев.\nГьединго жидерго хъулухъал цIунана бакIал раялъул министр Малик Баглиевасги, Культураялъул министерствоялъул нухмалъулей Зарема Бутаевалъги, транспорталъулгун нухазул магIишаталъул министр Ширухан ХIажимурадовасги, миллияб политикаялъул ва диниял ишазул рахъалъ министр Энрик Муслимовасги, лъай кьеялъул министр Уммупазил ГIумаровалъги, туризмалъул ва халкъияб махщелчилъиялъул рахъалъ министр Расул Ибрагьимовасги.\nГъоркьго букIараб хъулухъалда тана финансазул министр Юнус СагIадуевги, спорталъулгун физкультураялъул министр МухIамад МухIамадовги, жидерго хъулухъ цIунана захIматалъулгун социалияб цебетIеялъул министрлъун йикIарай Изумруд Мугутдиновалъги ва юстициялъул министр КазимухIамад Сефиркъурбановасги.\nРеспубликаялъул бетIерасул ва хIукуматалъул администрациялъул нухмалъулесул тIоцевесев заместительлъун тIамуна Мурад Казиев. Гьединго республикаялъул хIукуматалъул капиталиял бакIал раялъулаб управлениялъул нухмалъулевлъун тIамуна МухIамад ГIазизов.\nЭкономикаялъулгун бакIалъулаб цебетIеялъул министрлъун вукIарав ХIажи Султановасеги цIияб хъулухъ кьуна. Новолак районалъул халкъ цIияб бакIалде гочинабиялъул ва ГIавухъ район цIигьабун гIуцIиялъул суалазул рахъалъ, республикаялъул хIукуматалда рагьараб управлениялъул нухмалъулевлъун тIамуна гьев.\nКультураялъул нахърателал цIунулеб ДРялъул агентствоялъул нухмалъулевлъун тIамуна МахIач Мусаев. Республикаялъул ГIелмияб централъул археологиялъулгун тарихалъул ва этнографиялъул институталъул нухмалъулевлъун вукIана гьев гьанжелъизегIан.\nЖанир чIолел рукъзабазул рахъалъ Пачалихъалъулаб инспекциялъул нухмалъулевлъун тIамуна Сергей Касьянов.\nРеспубликаялъул ветеринарияб комитеталъул нухмалъулевлъун тIамуна МухIамад Шапиев, пачалихъияб къайицIа босиялъул рахъалъ комитеталъул нухмалъулевлъун - Жафар ХIажибеков.\nРохьил магIишаталъул рахъалъ комитеталъул нухмалъулевлъун тIамуна Вагьаб ГIабдулхIамидов, тарифазул рахъалъ республикаялъул хъулухъалъул нухмалъулевлъун тана Камил ГIалигъалбацIов, Россиялъул президентасда цеве нилъер республикаялъул кидагосев вакиллъун тIамуна Жамаладин ХIасанов.\nФинансазда хадуб хал кколеб ДРялъул пачалихъалъулаб хъулухъалъул нухмалъулевлъун тасдикъ гьавуна МахIач Ибрагьимов. Гьеб ккола цебе Финансазул министерствоялъул къайимлъиялда гъоркьги букIун, гьанже гьелдаса батIа тIезабун гIуцIараб цIияб хъулухъ.\nДругие материалы в этой категории: « Баракатаб батаги!\tРощнол гохIазда нахъа кIиго шагьар »


МахIачхъалаялъул аэропорталдаса викъун вуго лъабго генусев - 18 Ноября 2012 - مدونة - Гимры\nГлавная » 2012 » Ноябрь » 18 » МахIачхъалаялъул аэропорталдаса викъун вуго лъабго генусев\n16 ноябралда Дагъистаналъул микьго мухъалде транспорт хьвадулеб шагьранух къан букIана гендерица. Гьез тIалаб гьабулеб букIана жидер росулъа лъабго гIолохъанчи киве ва лъица вачун арабали лъазабеян. Туркиялде роржунаго МахIачхъалаялъул аэропорталдаса рачун ун руго Сулейманов ГIалиги, МухIамадов Шамилги, МухIамадов АхIмадги. Амма нух къан чIарал гендерие тунка-гIуси гурони, низам цIунулезул рахъалъан чIванкъотIараб жаваб щун гьечIо.\nГьел гIолохъаби Стамбулалде щвечIолъи лъайдал тIатун буго гендерие хIакъикъат. Гьезул гIагарлъиялда гьеб бицун буго аэропорталда йикIарай гIаданалъ.\nМухIамадов Шамиль: «ГIагарлъиялъ абулеб буго ахирисев чи къватIиве вачIинегIан чIанила жал аэропорталда. Дол васазда берчIвачIила. Цинги цо гIаданалъ бицанила битIун аэропланалде рахунелъул низам цIунулезул ретIелги ретIарал гIадамал рачIанила, жидеда цадахъ рилълъайин чIанила гьел дол васазда. Жал Туркиялде роржине кколин, кинин жал рилълъунелин чIанила гьел гьезда. Гьеб мехалда гьел рухизе лъугьанила гьел.\nМунагь гурел, гIайиб гурел чагIи рухулел рихьидал, гьоркьоб рагIи бицине лъугьун йиго цо магIарулай. Гьеб мехалда гьейги ун йиго доз цадахъ ехъерхъун ячун. Гьейги дов лъабавго васги кирехун аралали жеги лъалеб гьечIо. Гьединлъидал тIокIаб гьабизе жоги гьечIиланги абун, рогьалил какдаса хадур нух къазе къватIире рахъине хIукму ккана нижер. Гьелда цебеги бачIун букIана суал бегьулищдила эб нух къазе абун. БитIараб бицани, лъалеб жо буго элъул зарал бугел чагIи нилъго, бусурбаби, магIарулал, микьго мухъалъул чагIи рукIин».\nГьениб гендерилги нухлулазулги ккун буго кIудияб дагIба. Гьез гьикъулеб букIун буго жидеда бугеб гIайиб щибин нужер гIолохъаби тIагIунилан, Къуръан-хIадисалъ изну кьолищин гьелъие? Амма гьедин гьабичIого тIокIаб рес букIинчIин жидерилан абулеб буго гендерица. Нухлулазулгун гуребги, полициялъулгунги ккун буго гендерил рекъечIеб хабарги тунка-гIусиги. Абулеб буго лъукъарал гIадамалгицин.\nМухIамадов Шамиль: «Нижее лъазе бокьун буго щибго гIайибги гьечIого, щибго цIех-рехги гьабичIого рачун арал нижер гIолохъаби чIагойищ ругел, хунищ ругел гьел лъица аралали лъазе».\nГьел гIолохъаби - Сулейманов ГIалиги, МухIамадов Шамилги, МухIамадов АхIмадги - ккола гIумрудул 25 сон бугел гIолохъаби. Гьанжеялдаса кIиго анкьалъ цебе низам цIунулез тIобитIун букIана Генуб росулъ хасаб операция. Гьеб мехалда Шамилхъалаялъул полициялде рачун ун рукIун руго низам цIунулез гьезул кIигоял. Килщазул расеназул сураталги рахъун, суравги босун нахъе риччан рукIун руго гьел.\nМухIамадов Шамиль: «ГIайиб букIараб батани, гъоб мехалда щайха нахъе риччарал гьел? Гьабун дивангун, жанирги лъун щайха щибниги гьабичIеб? Гурони рачIун гьаб къагIидаялда, гIадамазул рекIелъ хIинкъиги рещтIинабун, хIайваназул бакIалде гIадамалги гьарун гьабулеб пишаялда цIар щиб лъолебаниха…».\nДагъистаналъул жанисел ишазул министерлъиялдаса гIадамалги рачIун, гьаваялдеги кьвагьдолаго, гIадамазул бадибе газги речIчIизабун нухдаса рикьа-риххизарун руго гьез гьел. Гьединго гIадамалгун кIалъан руго Унсоколо мухъалъул полициялъул нухмалъулевги жанисел ишазул министерлъиялдаса вакилги.\nМухIамадов Шамиль: «Гьез нижее рагIиги кьечIо, гьадинаб жо бугилан абун бицинеги бицинчIо. «Бихьила-рагIилалда» ратIалъанаха эниса нахъе. Рузманалде ине заманги щолеб букIана… Лъаларо дида, къанунги дивангийин абун ахIдолеб аб хIукуматги букIуна. Яги аб къанунги диванги хасал гIадамазейищ бугеб… Лъалеб гьечIо. Кин батаниги, жакъа бусурбабазе кутакалда захIматаб заман бачIун буго».\nПросмотров: 312 | Добавил: gimrinec | Рейтинг: 0.0/0


Экстремистиял материалазул сияхI цIикIкIунеб буго\n13 апрелалда Россиялда жеги кIиго материалалдалъун цIикIкIана экстремизмалъул магIна гъорлъ бугелин рикIкIунел материалазул федералияб сияхI.\nГьелда хадуб халккола юстициялъул министерлъиялъ. Гьеб сияхI ахираб заманалда цIакъго халалъизе лъугьанин рикIкIунеб буго "Сова" абулеб информациялъулгун анализ гьабиялъул централъ.\nГьедин гьеб сияхIалда гIуна 2733 материал. Гьеб ккола "Приставное благочестие" абураб фильмги, интернеталда лъурал наци-скинхедазул хитIабалги. ГIурусазул цо килисаялдаса пуланал вализабазул букIараб къайи-къоно бахъиялъул хIакъалъулъ бицунеб гьеб фильмалда гъорлъ кинабгIаги экстремизм гьечIилан рикIкIунеб буго информациялъулгун анализ гьабиялъул «Сова» абулеб централъ.\nАхираб заманалда цIикIкIунел ругин экстремизмалда хурхарал гIайибал гIунтIизариялъул хIужабийин абураб магIнаялъул данделъи гьабуна моцIалъ цебе гьеб централда. Басмаялда рахъун рукIана гьеб централъул хIалтIухъабазул докладалги. Масала, цояб докладалъул автор ккола Мария Кравченко.\nГьадин бицана гьелъ ЭР-гун букIараб гара-чIвариялда.\nМария Кравченко: «Байбихьуда экстремизмалда данде хIадурараб къанун къабул гьабун букIана рокьукълъиялда данде гьабулеб рагъ гIадин. Гьединлъидал нижер централъги разиго рахъккун букIана гьелъул. Амма ахираб заманалда Украинаялда кколел ругел лъугьа-бахъиназги цогидалъулги асралда гъоркь цIиял тIадежураял гьарулел руго гьеб къануналде тIаде. Амма киналго гуро гьел хIалтIизарулел ругел. Дида бичIчIулеб бакIалдаса гIебеде къанун бахъулезги ургъун буго рес, гьел тIадежураял гIицIго гьезде хIажалъи ккараб мехалъ гурони хIалтIизарулареб къагIида билълъанхъизабураб. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб буго нижер централъ хIадур гьабураб ахирисеб докладалдаги».\nМария Кравченкол пикруялда рекъон, жидеего яги тIолабго жамгIияталъе хIинкъи бугин ккараб бокьараб информациялъе нух къазе ракI ккун буго улкаялъул тIалъиялда. Гьедин бижанин «Луговоясул къанунги» ян рикIкIунеб буго гьелъ. Гьеб ккола диваналъ хIукму къотIизегIан чIечIого интернеталда пуланаб информация гьукъулеб гIадат\nМария Кравченко: «Уголовияб кодексалда рукIарал церегосел статьяби гьанжеги хIалтIизарулел руго. Гьел хIалтIизарулел руго Украинаялда кколелда тIасан жидерго пикру загьир гьабурал политикиял оппонентазда дандеги. Гьединал чагIазда тIад чанги такъсир гьабиялъул иш рагьана 2014 соналъ. Гьелъул статистикаги кIиго нухалъ цIикIкIанин абизе бегьула. Къокъ гьабун абуни, экстремизмалъулаб магIнаялъул кIалъай гьабурал чагIазда хурхун байбихьараб такъсиралъул цIех-рех гьабиялъул иш цересел соназда дандеккун кIиго нухалъ цIикIкIана 2014 соналъ».\nПалхIасил, исана февралалдасан хIалтIизе лъугьараб Россиялда экстремизмалда данде чIараб къанун. Гьелда рекъон, масала, экстремизмалъул магIна загьирлъулеб батани, прокурорасул изну буго бокьараб сайт къазе буюрухъ кьезе.\nАмма гьелда рази гьечIо Болъихъ росулъа Муртуз ХIасанхIажиев. Жиндирго сайт буго гьесул.\nМуртуз ХIасанхIажиев: «Хасго прокуроразул бугеб даражаги хIисабалде босун, цIакъго санагIалъи гьечIеб къанун буго гьеб - гьезухъе гьединаб кверщел кьей. Гьанже рагIи эркенго загьир гьабизе бегьулеб къагIида щибха хутIараб – митингал гьукъана. Цодагьабниги эркенго кIалъазе хутIараб бакI букIана интернет. Гьанже нилъ тоталитаризмалде щолел руго, щунго руго».\nЭР: «Нужер балъхъадерил сайталдехун низам цIунулел мекъи балагьарал хIужаби рукIанищ?»\nМуртуз ХIасанхIажиев: «РукIана. Нижер мухъалъул диванчагIи, прокурор рукIана абулел дуца щибали жо мекъи хъван бугин, гьаб бегьуларин, доб бегьуларилан. Гьанже, узухъда, гьезие къануналъ рес кьолеб гьечIищха дир сайт къазе. Гьебги гьабила жидее къваригIараб жо гурин гьеб, тIасахун тIалаб гьабулеб бугилан».\nБицен гьабулеб къануналдалъун цIикIкIанин ФСБялъул кIварин абулеб буго цеехун рехсарай Мария Кравченкоца. Цо рахъалъ, гьелъул кьаби щолеб бугила диниял вакилзабаздеги.\nЭкстремизм гIодобе кколеб рагIула, амма парахалъизе замaн щун рагIуларо\nШималияб Кавказ ва экономикалъул кризиз: экспертазул баянал\nТакъсирчагIи гIемерлъийищ яги такъсирал лъугIийищ


Лаваша мухъалда "лагъзал" хlалтlулел бакlазул цояб, 14Maй2013\nИнсанасул ихтиярал цIунулеб «Мемориал» гIуцIиялъул Дагъистаналда бугеб бутIаялъул вакилзабаз гьал къояз лагълъиялдаса эркен гьавуна Россиялъул Иркутск икълималдаса чи. Инсанасул ихтиярал цIунулезе гьес бицун буго жиндица чанцIулго хIал бихьанин лагълъиялдаса тIуризе, амма къуваталъул идарабаз кквезеги ккун жив цIидасан цойгидал гIадамазе вичулаанилан.\nЛъабго соналъ Дагъистаналъул батIи-батIияб бакIалда лагълъиялда вукIарав Иркутск мухъалдаса чи эркен гьавураб операция тIобитIана гьал къояз инсанасул ихтиярал цIунулеб «Мемориал» гIуцIиялъул вакилзабаз. Гьес жиндир цIар бицунгейин гьаранин абуна мемориалалъулаз. Лагълъиялда вукIарасул рагIабазда рекъон хIалтIи балагьун Москваялде щварав гьесда вокзалалда аскIоре рачIун руго кIиго гIолохъанчи. Гьез лъикIаб мухьги кьолеб, бигьаяб хIалтIи бугин Дагъистаналда, гьенире хIалтIизе гIадамал къваригIун ругин , мун вилълъинарищан цIехон буго гьесда. ХIалтIиги, гIарацги гьечIого Москваялда хьвархьвадилев вукIинчIого, кигIан рикIкIад букIаниги инин Дагъистаналдейилан ракIалде кканин жиндайилан бицун буго гьес.\nГьедин нилъер республикаялде щун хадуб гьанир цо гIадамаз вачун вуго гьав магIарухъе, щиб районалда ва росулъ жив вукIаравали лъалебцин гьечIо гьесда. Кодоса документалги рахъун гьенив батIи-батIияб росдал магIишаталъул хIалтIабазда вукIун вуго гьев. Гьез, лъим баччиялдаса бахъараб хур бекьиялдеги, гIи хьихьиялде щвезегIан. Гьенисан цин-циязухъе кьун, вичун квеш-лъикI гьев ккун вуго Хъумторхъала мухъалде гьоркьобе унеб Сарыхум росулъе щун вуго. Гьениса цойги Вячеслав абулев чияс ахIанин жидехъе гьев лагълъуда вукIарав чиясе кумек гьабейилан абунин бицана «Эркенлъи» радиоялъе «Мемориалалъул» хIалтIухъан Дациев Сиражудиница.\nСиражудин Дациев: «Рокъове ине бокьаниги рес гьечIо гьаб сагIат гьев чиясул, щай гурелъул документал гьечIо гьесул. Гьевги вачун полициялде ун рукIана ниж гьесие заманалъул документал гьаризе. Полициялде инеги дагьав нахъекъангIадин вукIан гьев цин, щай гурелъул лагълиялдаса тIурун чанги нухалъ рокъове инее хIал бихьун буго гьес, амма автобусалдаги рекIун калмыкалъе щварав гьев полициялъ гьенисан рещтIинеги гьавун Калмыкиялда бугеб Артизиан росулъа цо чиясе вичун вуго.\nГьенисаги тIурун цин чачаналъе хадув гьенисан цIидахъан Дагъистанадеги щун Сарыхумалда вукIун вуго гьев».\nДациевас бицана гьел документал кодоре щваралго жидеца гьев чи рокъове витIизе кумек гьабизе бугилан. Амма цIидасанги гьев гьаниве яги цойгидаб бакIалде лагълъиялде ккеларин абун ракIчIей гьечIила жидер, щай гурелъул гIемерисел гьел лагъзал рукIунила я рукъ-бакI, я хъизан-агьлу гьечIел, гьекъезе бокьулел чагIи. Гьедин чанго нухалъ тIа-тIала цIида-цIидахъан Дагъистаналде долго кирпич гьарулел заводаздеги, къоногун-гамачI бахъулел карьераздеги, бакIал ралелъуреги тIад руссун рачIунила гьел. Инсанасул ихтияарал цIунулес гьединго бицана бищун гIемер лагъзал церего гIадин МахIачхъалаялда ва Каспийскалда гьоркьор ругел кирпич гьабулеб заводазда рукIунилан, гьоркьо-гьоркьосан жал гьениреги унила, амма хIинкъунищ яги сундулниги ургъел гьечIолъиялъищали лъаларила къанагIатго гурони жал лагълъиялда ругин, жал гьениса нахъе рачейилан абуларила гьел гIадамазилан.\nГьелго кирпич гьарулел заводазулги гьенир ругел лагъзадерилги бицана «Эркенлъи» радиоялъе тIолгороссиялъулаб лъагълъиялдаса гIадамал эркен гьарулеб «Альтернатива» абураб жамгIияб гIуцIиялъул дагъистаналда вугев вакил ИсмагIилова Закирицаги. Гьал гIагарал къояз МахIачхъалаялда аскIо ругел кирпич гьарулел заводазда рейд гьабулаго «Альтернативаялъул» вакилзабаз лъабго чи эркен гьавун вуго гьениса.\nМухIамадов Закир: «Гьал къояз тIагIарал чагIазул гIагарлъиялъ кьурал баяназда рекъон гьел ралагьулаго кирпич гьабулел заводаздаса лъабго чи эркен гьавуна нижеца. Гьел руго Иркутск мухъалдаса, Москваялдава ва Алтаялдаса гIолхъаби. Гьел киналго жидеего бокьичIого чIезарун рукIун руго заводазда, гьел кинабго захIматаб хIалтIуда рукIун руго. Гьезие гьабураб хIалтIухъ харжги кьун гьечIо цохIониги нухалъ, докуенталги кодоса росун, квабнихъ ва гьекъолеб жоялъухъ хIалтIизарулел рукIун руго гьел. КиналгIаги гьел лагъзал ккурал чагIаз гьел гьекъезарула, гьебгицин чорокаб, квешаб качествоялъул гьекъелги кьун, гьекъолдухъаб и рахъинарула гьезул. Гьединав чиясе щибниги къваригIун букIунарелъул, цохIо гьекъолеб жоялъухъ хIалтIизе хIадур рукIуна гьел. ГIемерисел цого къагIидаялъ ккола лагълъиялде, лъикIаб хIалтIиги бугин цIикIкIараб харжги бугинги абун махсародеги ккун рачIуна гьел Дагъистаналде. 5 нухалъ эркенги гьарун цIидасан гьанире ккаралги рукIана гIадамал. Гьедин сундулниги батIалъи гьечIелги рукIуна гIадамал. Нижер идара гъоркьисала гурони жигаралда хIалтIизе лъугьичIо Дагъистаналда, гьедин цохIо соналда жаниб 40 гIан, исана соналда жаниб I5 гIан чи эркен гьавуна нижеца».\nГьединго Закирица бицана жидер хIалтIулъ цIакъ кIудияб кумек гьабие лъугьанила гьаб ахираб заманалда, къуваталъул идарабазул ва хIинкъигьечIолъи чIезабиялъул федералияб хъулухъалъул хIалтIухъабазилан. Жидеда цадахъ жидер баяназда рекъон лагъзал ругел бакIазде рилълъунила гьел, гIадамал эркен гьариялъеги кумек гьабулила. Амма кигIан хIаракат бахъаниги гьел кирпич гьарулел заводал къазаризе кIолеб гьечIила жидер идараялда. СагIид Амировасухъе гIарзалъ араб мехалда гьес лагъзал хIалтIизарулел рукIарал цо чанго завод къазарун рукIанила, амма цо заманалдасан гьел цIидасан хIалтIизе лъугьанила. Гьел заводал ругила хъулухъ – ишалда ругел чагIазул бакIал, гьединлъидал гьел къазе цIакъ захIмалъулеб бугилан бицана «Эркенлъи» радиоялъе ИсмагIилов Закирица.


Амма квеш ккараб жо бугин нилъер гIадамал ругьунлъун рукIин бокьараб гIиллаялда тIасан гIарз бахъизе, гIарзадул документ гIуцIизе жеги ругьунлъун гьечIин гьелилан абулеб буго Кубасаев Къурбаница. Гьел микьнсугоялдасаги цIикIкIун гIарзаялда гьоркьоса 200 гIанасеб нахъбуссинабизе кканин, 70 гIанасеб жалго гIарз бахъараз нахъе босунги анин.\nГьаб соналда жаниб монополиялда дандечIараб 49 925 884 гъурщиде гIакIа къотIун буго батIи-батIиял идарабазда тIад. БакIарун буго 53 миллион гъуруш гIакIадул. Гьедин федералияб бюжеталъе 39 миллион гъурущ бакIаризе кIванин жидедаян бицана Кубасаевас.\nРеспубликаялъул бюджеталде миллион гIечIеб гIарац бакIарун буго гьез, 902 азарго гъурущ. Амма цо-цо арбитражиял диваназ 35 миллион гъуруш гIан жо тIаса ккезабунин гIакIа къотIарал идарабаздаса.\nХIасил-калам жидецаго гьабулеб хIалтIулъ гIураб чIаголъи букIин журналистазда бихьизабизе хIаракат бахъулеб букIана Кубасаевас, амма гьев рази гьечIоан киналгоязде гIагарун хIукуматалъул хъулухъчагIаздаса ва министерствабаздаса.\nЖал кидаго бокьараб идараялъе кумекалъе рачIине хIажатал чагIи ругин, амма щаялиго гIемерисезда гьеб бичIчIулеб гьечIеб лъаларила, яги бичIчIаниги бичIчIичIеб ххвелищ гьез гьабулеб бугебали жинда лъазе кIолеб гьечIилан абуна рази гьечIого Кубасаевас:\nКубасаев Къурбан: «Мисалалъе босилин гьитIинаб бизнесалъул рахъалъ комитет. Гьез тIоритIула гIемерал данделъаби, гургинал столал. Дица гьездаги, гьединго республикаялъул цебесеб ва гьанжесеб нухмалъиялдаги гIемераб абулеб буго ниж -монополиялда данедчIараб хъулухъ - хIукукматалъ ихтиярги кьун тарал чагIи руго монополиялъул къанун хвезабурал чагIазда данде хIалтIизе. Нижедасан кумек щвезе бугин нужее абун.\nДида лъаларо гьезда гьеб бичIчIуларогнищ бугеб, яги гьезие нижергун цадахъ хIалтIи гьабизе бокьунищ гьечIебали. Хьул бугоха жалго бизнесчагIаданиги гьеб бичIчIилеб батилилан. Нижер нуцIа кидаго рагьараб буго».\nГьелдаса хадуб министрас рагIи кьуна журналистазе.\nТIоцебесеб суал хурхараб букIана рекIадухъ гIадамаз кьолеб багьаялда хурхараб.\nГьелда бан рукIаниш нужехъе цояб шагьаралдаса цогидалъуре рекIаралъухъ багьаби рахинариялъул хIакъалъулъ гIарзаян гьикъана журналистаз. РукIанин, хас гьабун гIарза битIун бачIанин Буйнакскиялдаса, гьединго нижеца халагьаби тIобитIулеб бугин Каспийск шагьаралде нахъе бугеб маршруталъул багьаялъулгиян бицана Кубасаевас.\nГьеб мониторингалъул хIасилал жеги рагIалде рахъун гьечIин гIагараб заманалда гьел нижер сайталда кьезе ругилан тIаде жубана гьес.\nХадусел суалал рукIана цо-цо кванил нигIматазул багьа эхеде бахиналда тIасан, мисалалъе ханазухъ. Гьезул хIакъалъулъ хасаб баян хIадурун бугоан Монополиялда дандечIараб идараялъ.\nМисалалъе сентябралъ цо ханил багьа букIун батани 3 гъурущги хадубги, кIиго моцIалда жаниб ноябралде гьеб бахун буго 5 гъурущги хадубалде.\nХоно хиралъун рагIула гIанкIуязе кьолеб кормадул багьаги гьединго бахун букIин.\nГьедин республикаялда гIемерисел гIанкIуязул фермабаз чIезе тун буго жидерго магIишат.\nЖидее гьезул хайир гьечIиланги абун. Гьелъ республикаялде ханал рачIунел руго Ставрополь Ростов, Краснодар мухъалдаса. Гьебги рагIула ханазул багьа цIикIкIиналъе бугеб цогиги гIилла.\nПресс-конференциялда гIатIидго борхулеб букIана «Дагъистаналъул Авиалинии» компаниялда сверухъ бугеб ахIвал-хIалалъул, мисалалъе гьаваялдасан роржаралъухъ босулеб багьа хиралъиялъул суал.\nКубасаевас абуна гьалдаса роржаралъухъ багьаби хIукуматалъ чIезаруларин, гьел чIезарулин авиакомпаниязул бетIергьабаз. БитIун абуни гьеб букIана цебеги гIемер такрар гьабураб жаваб.\nГьеб тема халат бахъинабулаго «Черновик» газеталда МухIамад МухIамадовас гьикъана министрасда Дагьаб цебегIан тIобитIараб Халкъияб Мажлисалъул сессиялда дуца абунин кин дагъистаналда ракIалда гьечIого аэропланазул цIатариялъул багьа бахине бегьулебали ва гьединго республикаялда ругин гьаваялдасан роржаралъухъ багьаби рахиналъул жидер хасаб мурал бугел чагIи, гьезул цIарал гьанир рехсезе кIолищин дудаян.\nГьелъие гьадинаб жаваб кьуна Кубасаевас.\nКубасаев Къурбан: «Щай дуца гьел цIарал дидасан тIалаб гьарулел ругел? Гьел цIарал церего лъазе къваригIарал чагIазда лъан руго. КъваригIун батани гьабе дурго журналистасулаб цIех рех. МухIканлъи къваригIани тIалаб гьабе гьеб хасал идарабазухъа.\nНахъойги абуниги гьеб буго нижергун тIалъиялъул бухьен щулияб гьечIолъиялъул магIна. ЛъикI буго абила дица гьезул цIарал, гьез дун кьезе вуго диваналде рукIине руго, цIех-рехал, гьебгиха лъикIаб рахъалдасан. Амма хIасил ккезе бегьула талихIкъосараб.\nМухьги кьун ккурав чIвадарухъанас къотIизе бегьула дие хIукму. Цогидазулго гIадин дирги, дир хIалтIухъабазулги руго хъизамал.\nДуда гьеб дида анцIгогIан лъикI лъала, кин ва кинаб куцалъ нилъер аниб чиясулгун къваригIел тIубалебали».\nПресс-конференциялъул ахиралда Кубасаевас абуна нижеца гьабулеб хIалтIул прессаялдаса бахчараб жо жидер букIунарин, гIаксалда инфлорм. алатазул кумек гурони гьездаса зарал жидде гьечIин.\nМисалалъе кванил нигIматал ричIуле базаразда тукабахъ ва бокьараб магIишаталъул идараялда монополиялъул къанун хвезабулеб хIужа нужеда тIатани нижедаги лъазабейин.\nЩайгурелъул нижер идараялъул 30 чи гурони гьечIеб хIлтIухъабазул къукъаялухъаги бажарулеб гьечIин кинабго бакIалде берщвезабун.


Гьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ» » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Культура - Маданият » Гьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ»\nГьекъон къеч хьваларел «ГьацIул иццазухъ»\nДобавил(а): istina от 25-12-2015, 14:16\nГьадинаб гIажаибго гьуинаб цIар бугеб ТубхIат Зургьаловалъул тIехь къватIибе биччана, "Сто признаний в любви" проекталда рекъон, Дагъистаналъул миллатазул цо-цо шагIирасул тIехь биччазе жинцаго тIаде босараб"Дагъистан" издательствоялъ ГьоцIогIан гьуинаб, мугIрул иццалгIан тIокIкIараб, магIарул гIадатазулгIан тIадегIанлъи, борхалъи бугеб рокьул тIехь буго гьеб. ТIехьалъул тIоцебесеб гьумералдасан нилъее гьимулей йиго миллатги бокьулей, миллаталъеги йокьулей ТубхIат. Гьей кIалъалей йиго бахIарчиял васаздаги, берцинал ясаздаги, рокьи рекIелъ цIунарал, даимго гIолохъанал магIарулаздаги:\n- Гьалеха нужее доб, цин багIарлъун, цин хъахIлъун, хъахIмиккиги лаченги кочIолъги рехсон, гьезда нахъа нилъго рахчун чIолеб, нечараб, бацIцIадаб, дунялги нилъгоги берцин гьарулеб, гIумруялда рухI гъолеб гъваридаб рокьул бицунел дир рекIел сариналги сардазул маргьабиги…\nГьадин байбихьулеб буго ТубхIатица тIехь:\nЧакаргун чед гIадинаб, Дир умумузул рокьи,\nРакьагун гьан угьдулеб Доб заманалъул гIищкъу\nГьоцIо гIадаб иццул лъим…\nГьесул квералъ борхидал,\nХадуб гIодараб гIеретI.\nГьале доб унго-унгояб, щибниги хъублъи, цIекIлъи, кIигьумерчилъи гъорлъ гьечIеб тIокIкIараб рокьи. Пайда щибха, доб недегьлъиги согIлъиги гъорлъ жубараб, гIаздалал мугIрузул гIадаб тIадегIанаб, бацIцIадаб рокьи тIадбуссинабизе рес гьечIелъул. Гьеб мехалда нилъеда жакъа сценаялдасан рагIизе рукIинчIо "гIемерлъанагIан учузлъурал", вокьулин, йокьулин абун чIечIого ахIулел цIекIал рагIаби.\nГIенекке цо ТубхIатица гьеб асаралъул хIакъалъулъ абулеб бугеб хIикматго:\nСардил маргьабазул маржаналги ран,\nСихIкъотIидул къвалакь гъапуллъун йиго.\nЛъицаго рагьичIеб нуцIаги рахан,\nРекIел сариназухъ гIинтIамун йиго.\nЦIорорал, цIорорал пикрабазул цIад ЦIорол гордуялда кIетIолеб буго.\nГъваридаб, гъваридаб дир рекIел тIинде РикIкIалъарав дур цIар бортулеб буго.\nБокьула некIсияб рокьул рагIизе,\nРагIабаз чIвалареб гIищкъу батизе,\nЗамана кигIанго гIедегIаниги,\nГIолилаз умумул такрар гьаризе.\nТIехьалде арал кучIдузул цо хаслъиги буго - гьезулъ буго гIертIил сипат.\nТIехьалъул жилдаздаги - гIеретI, тIехь рагьарабгоги - гIеретI, кучIдузулъги - гIеретI.\nЦIакъ гIажаибаб сипат:\n- Дур гъанситоялда маяк гIадинан,\nГIумру унеб буго духъ ялагьун чIун.\nВуссун вахъиналде, нахъойги унев,\nДур нухда гIеретIлъун лъугьун йиго дун… Гьадин абулеб буго шагIиралъ гIумруялъул гьудуласул хIакъалъулъ. Ва гьале цIидасанги гьоцIогIан гьуинаб рокьул цIураб гIеретIгун нилъехъе щвана ТубхIат:\n… Вилълъинарищ, вокьулев, Дур росдал авалалде, Дун, мугъзада гIеретIгун,\nДуда данде ячIине?\nГIедегIун вачIарав мун гIедегIун унев вуго…\nГьелде ругьунлъарай дун сундаго рази йиго.\nАммаха, дир хирияв, дуе сапар битIаги! Дур нухалда дир гIеретI гIумруялъго батаги!\n"Лъала, ячIанагIан, ине йикIин дун,\nАмма дур гIумруда дун рагIадлъилей.\nДуца йокьулилан абичIониги,\nДур нухда гIеретIлъун дунги йикIиней.\nДица бегулеб буго шагIиралъул рокьул тIехь, адабияталъул гIалимчIужу ЗулхIижат ХIажиевалъ абухъе, недегьал, хIеренал кучIдуз угьараб. Гьекъон къеч хьваларел гьелъул гьацIул иццазда кIалги чIван, гIолохъанлъиялде нахъюссарай дие гIажаибаб асар гьабулеб буго кучIдуз. Гьезулъ бессун батана дир къисматги. Амма гьанибги ТубхIатица жиндирабго гьабичIого тун гьечIо. Малла Насрудин рокьул кучIдузда гъорлъе рехизе, цохIо ТубхIатида гурони, ракIалде лъидаха ккелеб. Рос вищизе дие ихтияр кьуни,\nМалла Насрудинго вокьилаан дий,\nВукIаниги щиб эв мискинав пакъир,\nПанкъазищ борцунеб рекIел гIатIилъи.\n...Адинги додинги ссун уна гIумру,\nСунда рекIаниги, цохIо ахирги.\nАмма цо-цо мехалъ макьилъ рихьула Малла Насрудинги, дунги, хIамаги…\nЖийго йигебщинаб бакI чIаго гьабулей махсарочIужу ТубхIатил щибаб кепаб хабаралда гъорлъ бахчун батула гьелъие гIиллаги гIакъиллъиги. Малла Насрудин кочIолъ рехсезеги шагIир тIамун йиго даим сапаразда вукIунев рекIелги гIумруялъулги гьудуласда хадуб кидаго букIунеб рахIатхвеялъ:\n… Гьав дир гьудуласда хадубго ракIгун,\nЦин рекIун, цин воржун унесда хIинкъун,\nГьадин туризегIан, туртида кIусун,\nНасрудингун ракIгъун йикIинаан дун.\nМун ана... Аб шагьар чIобоголъана, ЧIамучIаб дир гьими: Гьудул, гьудулин.\nДирго рукъалъецин дун чиярлъана,\nЧиякъаб дир гIищкъу: ГIоде, гIодейин...\n83 сон тIубана Дагъистаналъул халкъияв шагIир ГIабасил МахIамад гьавуралдаса\nГьобол вачIун вохулев,\nГьудул вачIун чIухIулев, Гьалмагъзаби рокьулев,\nДун росулъа вас вуго.\nАдабияталъул сон нухарегIулаго, ракIалде щвезаризе рокьун руго авар адабияталда жиндирго хасаб лъалкI тарав ГIабасилавги гьесул лъади Савдатги.\nШагIирасул творчествоялъул бицинаро, бицина, росулъа гIадамал хIисабалда, халкъалде, миллаталде гьезул букIараб ва бугеб рокьиялъул.\nГIабасиласулги Савдатилги цониги къо букIунароан гьобол вачIунареб. Гьоболгун кваначIони, жий гIорцIуларин махсароцин гьабула Савдатица. Авар адабияталъе бараб памятниклъун магIарулазе хутIана ГIабасиласул рокъоб гьабун бугеб музей.\nГьенибго буго магIарул маданиятги. Гьеб кинабго хутIила авар адабияталъул тарихалъул гвангъараб гьумерлъун.\nГьечIо ГIабасилав. Гьанже ЛъагIилухъе, шагIирасул рокъоре щолаго, дандего бекерун бачIуна чIобоголъи. Гъобго минаги, гъойго Савдатги. Амма рукъалъул бокIнилъ кьерун чIараб чIалгIеналъ ГIабасилав гьечIилан абулеб буго. Гьале, кидаго гIадин, гьалбадерида дандчIвай гьабулей Савдат. Гьимулейги йиго гьей. Дида гьеб гьимиялъулъ бихьулеб буго рекIел тIинда бахчараб гъваридаб пашманлъи. ХIаллъазе течIониги, рихьулел руго балъгояб магIуги магIуялде сверарал гIумруялъул къоялги. Гьелъул пашманаб балагьиялъ абулеб буго ГIабасилав тIокIав гьечIилан, амма авар адабияталъул рокъобе къирараб нуцIаялъ шагIир гьанив вугилан ахIулеб буго. Ялгъузго хутIарай Савдатгун цадахъ гьале щвана азбаралъубго бугеб ГIабасиласул хабаде. ГIодана, руцIцIана… ГIорцIулейго гьечIо Савдат ГIабасиласул бицун. Гьеб лахIзаталъ шагIирасул рухI минаялъуб свердулеб бугин ккола, ва гьелъ гьарулеб буго жиндир Савдат жийго тогейилан.\nГIабасиласги Савдатицаги 50 соналъ бана ГIаданлъиялъул си, гIадамазде бугеб рокьиялъул си. Гьеб сивудал тIогьиб гьез бакараб цIа къобахъанагIан гвангъулеб буго. Гьеб цIадухъ хинлъи батарав нус-нус магIарулав жакъаги щола Савдатихъе, ГIабасилав ракIалде щвезавизе…\nГьечIо ГIабасилав. Амма наслабазе хутIана миллат хирияв шагIирасул шигIраби.\nГьес ракьалда тараб лъалкIлъун хутIила шагIирасул минаялъуб бугеб Адабияталъул рукъ.\nЛъала жакъаги гьесул мина чIобого букIине гьечIеблъи. Жакъаги щвела ГIабасиласухъе Савдат, гьесул гIунгутIабигицин тIокIлъабилъун рихьарай, шагIирасул гъасда цIа свине течIей, жиндирго лъимал гьечIониги, лъалелщиназ эбеллъун рикIкIуней. ШагIирасул минаялъул каву рагьарабго, жакъаги данде ячIина Савдат-эбел, добго гьимигун, разияб гьумергун, амма пашманал бералгун. Автор: Шамай Хъазанбиева\n5 декабрь - шагIир гьаюраб къоГьабикье мугьал гIадин, ана гIумрудул къоялХъахIал къункърабазул ахIиГьасул рекIелъ буго кIудияб рокьиИнсан, хъвадарухъан, насихIатчи


Хасавюрталъул мажгиталда аскIор полициялъулал хьвадула щибаб къоялъ.\n27 декабрaлъ ккун вачун арав Ибрагьимов Сабир вугеб бакI лъалеб букIинчIин нахъияб къоялъ лъагIан. 28 декабрaлъ гьев Хасавюрт шагьаралъул заманалъул туснахъалда ватанин лъазабулеб буго гьесул гIага-божараз.\nХасавюрт шагьаралдаса Ибрагьимовазул рокъоре 27 декабрaлъ полициялъул хIалтIухъангун рачIун руго руго маскаби хурал. Гьез танкан Сабир кверал кьурун ккунин ва жиндаги ягъаругейин лъазабунин баян гьабулеб буго гьесул чIужу ГIайнаца.\nГьелъул рагIабазда рекъон, рачIаз валагьулев вукIун вуго гьезул гьенив вахчарав вагьабияв. Гьеб релълъун букIанила гьезухъе лъица букIаниги гьединаб информация кьун букIиналда. Рокъоса полицялъул бутIаялдейин вачун арав гьев кив вугевали лъачIила жидеда.\nКъаси Ибрагьимовасул инсуца шагьаралъул жанисел ишизул бутIаялда гIарза хъван буго чи тIагIун вукIиналда хурхун. Кире кIалъаниги гьев гьенив гьечIилан лъазабулеб букIанила жидеда, амма 28 къоялъ Сабир шагьаралъул заманалъул туснахъалда вукIин лъанила.\nНизамцIунулез лъазабухъе, Ибрагьимов гьениве щвезавун вуго цIех-рех гьабизе ва сияхI босиялъе. Гьеб цIех-рех тIобитIулаго гьенив хIукуматалъул адвокатас гIахьаллъиги гьабун бугила, амма жидеца гьеб параялде адвокат валагьун вугонигийин лъазабулеб буго ГIайна Ибрагьимовалъ.\nИбрагьимовасул гIага-божараз Сабирил ихтиярал цIунизе ккурав адвокат ГIабдулла Гъазиевасул рагIабазда рекъон, жакъа къоялъги гьесда жеги жинца ихтиярал цIунулев вихьун гьечIо.\nГъазиевас «Эркенлъи» радиоялъе кьурал баяназда рекъон, гьесда щиб гIилла батунги вихьизе толев гьечIо Ибрагьимов. Гьедиго, низам цIунулез къанун хвехабиялъул хIужабазда хурхун ЦIех-рехалъул идараялде гIарза кьунила жинцайин лъазабулеб буго адвокатас.\nГъазиев ГIабдулла: « Хасавюрт шагьаралъул цIех-рехалъул идараялъул нухмалъулесул цIаралда гIарза кьун буго дица. Ибрагьимов кив вугевали лъаларого вугеб мехалъ дида гьев кивго гьечIилан лъазабуна. Шагьаралъул прокурорасда лъалеб букIана дица Ибрагьимовасул ихтиярал цIунулел рукIин.\nДир щаклъи букIана гьев Дагъистан тун къватIивехун ватилин, амма 28 къоялъ гьев заманалъул тунахъалда вукIин лъана. Гьесухъа цIех-рех босулаго хIукуматалъ тарав адвокат вукIун вуго, амма гьеб къануналда рекъараб гьечIо. ХIукуматалъ адвокат тола ккурасул адвокат гьечIонани ва гьев кквезе рес гьечIони.\nГьезда лъалеб букIана дица гьеб иш тIаде босун букIин ва дида лъазе гьабизе кколаан, гьеб цIех-рех бугеб мех. Гьеб ккола битIарал федералияб къанун хвезабиялъудл хIужа.\nГьев туснахъалда вихьизе толев гьечIо дида, гьелъие цIех-рех чиясул изну хIажалъулилан. Шагьаралъул прокурорасухъе ун гьеб къанун хвезаби, низамцIунулезул рахъалъ такъсир бугин абидал, гьес квер хьвагIулеб буго.\nКинаб ритIухълъи гьеб. ГьабсагIат дица цIех-рехчиясул изну тIалаб гьабулеб буго Ибрагьимов вихьизе рес щвезе».\nГьединго адвокатас гьел киналго къанун хвезабиялъул хIужабаздасан гIарзаби кьун руго цIех-рехалъул идараялде. Гъазиевас баян гьабухъе, Ибрагьимов вихьизе тунгутIиялъе гIилла батизе бугила гьесие хIал-зулму гьабун букIин.\nГьабсагIат Ибрагьимовасде г1айиб г1унт1изабун гьеч1о, амма изну гьечIого яргъидгIуцIцIаразулгун бухьен букIиналда хурхун г1унт1изабизе батизе рес бугила.\nИбрагьимовасул хъизамалъул рагIабазда рекъон, гьел гьелдаса цереги жанисел ишазул бутIаялде рачун рукIун руго, гьеб мехалъ гьезул цIарал сияхIалде росун рукIун руго.


Дербенталъул Гагаринилги Лъабабилеб Интернационалалъулги къватIазул бокIнилъ бугеб 28 хъизаналъ гIумру гьабулеб букIараб мина биххун инеб бугеб басрияб бакI бугин абураб хIукму къотIун буго Дербенталъул администрациялъ.\nШагьар бакьулъ бугеб, бищунго гIемер транспортги гIадамалги аскIосан хьвадулебин абизе бугьелеб бакIалда бугеб, гIемер рукъзал ругеб, гьеб кIитIалаяб минаялъул бакIалда анкьтIалаяб цIияб мина базе ракIалда буго шагьаралъул нухмалъиялда.\nГьеб хIукумуялдаса разигьечIого руго гьеб минаялъур гIумру гьабун хутIараб лъабго хъизан. Гьенир гIумру гьабун ругезул цояй ГIалиева Руминаца «Эркенлъи» радиоялъе бицана гьеб минаялъуса нахъе рахъине инкар гьабураб жидер лъабго хъизан хутIизегIан хутIарал гьениса шагьаралъул нухмалъиялъ гьересиги бицин гочинарунилан.\nБалищ баларищали лъалареб цIияб минаялъуб рукъзал кьелинги абун, гьеб бан бахъинегIан рукъккун цойгидаб бакIалде рахъинарун руго гьел, Дербенталъул нухмалъиялъ гьезие рукъкквезе I0 азарго гъурущги бихьизабун буго.\nГIалиева Румина: «РичIчIуларел къотIи-къаязда гъулбасалги гьарун, лъабго хъизан хутIизегIан, хутIарал хъизанал гьаниса нахъе рахъинаруна шагьаралъул администрациялъ. Гьез бицунелъул кидаго кутак гьабула, батизе, гIемерисеб мехалда, нижее пайда гьечIеб жо батула. Гьез абулеб буго гьаб нижер рукъ биххун инеб бугилан,гьаниб гIумру гьабулезе хIинкъи бугеб хIалалда бугила гьеб, гьелъул бакIалда цIияб мина базе кколин.\nГьаб кибениги биххун инеб гьечIо, гьалъул руго 80 сантиметр гIеблъи бугел щулиял къадал, цониги бакIалдасан жеги кьватIелцин реххун гьечIо гьел къадазде. Шагьар бакьулъ бугеб бакI букIиналъ тIалъиялъе нижги гьаниса гочинарун жидеего бизнесалъе бакIал разе къваригIун буго гьаниб.\nХIисаб кьолеб мехалда документал рекъон рукIине, нижер рукъ биххун инеб бугин бихьизабизе гьениса нахъе рахъунел хъизанал тIамуна гьез жидерго рукъзал риххизаризе. ГIодоса хъарщи бахъана цояз, цойгидаз мокърукь бакI тIе-тIезабуна. ГьедигIан цIакъ нижер ургъел батани щайха шагьаралъул администрациялъ цониги нухалъ лъикIаб хIалалъ гьаниб къачIа-кIатIай гьабичIеб?\nГьез рачIарал къотIи-къаязда рекъон дир рукъалдаса гьитIинаб рукъ кьезехъин буго гьез дие цIияб минаялъуб. Масала, дир гьаниб гIаммаб къагIидаляъ 98 квадратный метр кIодолъи бугеб лъабго рукъ буго. ЦIияб минаялъубги дие лъабго рукъалъул секция бихьизабун буго 60 квадратный метр бугеб. Гьедин ниж гьаниса рахъине разигьечIин абун ниж чIараб мехалд диваналдеги кьун руго гьез ниж, диваналда хIукмуги къотIизабун хIалицаго рахъинаризехъин руго нахъе».\nЖидер рукъалъул бакIалда анкьтIалаяб мина базе бегьуларила, гьеб некIсиял тарихиял бакIал ругеб шагьаралъул бутIа кколин абулеб буго гьеб цебехун рехсараб минаялъуса гочинарулел ругез. Гьениб кIиготIалаялдаса борхатаб бакI базе гьукъун бугила Россиялъул культураялъул министерлъиялъги.\nГьединлъидал кIиго тIала бан бахъарабго гьенир тукабигун рестораналги рагьун тIаде бакI бачIого тезе бегьулила шагьаралъул нухмалъиялъ, гьеб мехалда жидее рукъги цо киб букIаниги шагьаралъул рагIалда кьелин абун рахIат хун руго гIадамал.\nРумина ГIалиева: «ЮНЕСКоялъул хIукмуялда рекъон нижер мина бугеб бакI тарихиял, цIунизе кколел бакIазда гьоркьобе уна. Гьаниб гIемертIалаяб мина базеги бегьуларо. Нижер рукъалда хьибилалдасан руго Шураялъулилан абулел некIсияб шагьаралъул каву букIараб бакI, гьединго чанго гIасруялъ цере шагьар сверун къан бан букIараб къедги.\nНижеца гьеб некIсияб архитектураялъе зарал гьабизехъин бугин, гьеб бакIалда гьанжезаманалъул мина балеб бугин абун Россиялъул культураялъул министрасухъеги, Шималияб кавказалъул некIсиял бакIал цIуниялъул жаваб кьолеб гIуцIиялдеги хъван букIана.\nГьезги жаваб бачIана хIалкIун гьеб бакIалда ругел минаби къачIазе кколин, къачIан бажарулел ратичIони гьездаго бащадал минаби разе кколин, букIаралдаса цо сантиметралъцин кIодолъизе бегьуларила гьел бакIалилан.\nГьедин букIаниги шагьаралъул администрация нахъе къалеб гьечIо. Нагагь гьез гьаниб анкьтIалаяб минаги бан тIаса нижее рукъзалги кьун гъоркь квана-гьекъолел кеп-гIоркьалъул бакIал рагьани гьелъулги хIинкъи буго нижее. Гьениб букIине бугеб хъуялъул бицинчIого, цойги хIисаб гьабизе ккола гьеб бакIалда гIаракъи бичизе лъугьина цоял, цойги гьединал бакIал гIадин гьанже диниял чагIаз кьвагьизабила гьеб, гьеб киналъукьго хIинкъун руго ниж».\nДербенталъул рукIа-рахъиналъул ва коммуналиял хъулухъалъул нухмалъиялъ лъазабулеб буго щибилан гьеб биххун инеб бугеб минаялъул гIадамал гаргаданиги, гьениса гьел гочинаризе ругилан. Гьеб жаниб гIумру гьабизе хIинкъараб хIалалда бугин абун бихьизабунила чанго экспертизаялъги бихьизабунин абулеб буго гьеб хъулухъалъул бетIер ГIали Рамазановас.\nГIали Рамазанов: «Гьел гIадамал пачалихъул басриял минабахъа гIадамал гочираниялъул программаялда рекъон нахъе рахъинарулел руго гьеб 3 Интернационалалъул къотIноб бугеб минаялъуса. Гьеб я дица, я шагьаралъул нухмалъиялъ, яги республикаялъул бетIерас ургъараб жо гуро.\nТIасанцебе нижехъе хIукму бачIун буго гьеб минаги биххизабун гьениса гIадамал гочинарейилан. Гьел гIадамазе къануналда рекъон цIияб бакIалда кколел рукъзалги кьезе руго. Гьезие чанги жо бокьичIого букIине бегьула, гьезул киналго тIалабалги тIуран бажаруларо, метер къоялъ майдан бакьулъ байин жидее минайилан чIезе бегьула гьел».\nГьеб Дербент бакьулъ тарихиял бакIазда аскIоб гIемертIалаяб мина базе гьукъун бугин ЮНЕСКОялъги культураялъул министерлъиялъгийилан абидал Рамазановас гьелда хурхун кинаб букIниги тIадкIалъай гьабун гьечIо. Диваналъ хIукму къотIун бахъарабго гьениб цIияб мина базе байбихьизе бугин абун буго гьес цохIо.


VI классалъул цIалдохъабазул лъаялдехун ва бажариялдехун ругел аслиял тIалабал\nцогидал мацIаздаса рачIарал рагIаби, цIиял ва басралъарал рагIаби, фразеологиял сверелал;\nморфологияб къагIидаялда рагIи лъугьинабизе;\nцолъул ва гIемерлъул формаялда предметиял цIарал падежазде сверизаризе;\nгIадатаб ва жубараб прилагательное лъугьинабизе;\nиргадул рикIкIеналгун предметиял цIарал рекъон ккезаризе;\nпричастиял ва деепричастиял лъугьинаризе;\nрагIул гIуцIиялъул разбор гьабизе.\nпредметияб цIаралъул суффиксал битIун хъвазе;\nжурарал предметиял цIарал битIун хъвазе;\nбатIи-батIиял каламалъул бутIабаздаса лъугьарал прилагательноял битIун хъвазе;\nрикIкIен ва цIарубакIал битIун хъвазе.\nгIемерлъул формаялда цIарубакIазул падежиял ахирал битIун цIализе.\nжубараб план гIуцIизе;\nбатIи-батIиял темабазда тIасан хабарияб тайпаялъул текст дурусго ва къокъго бицине;\nтемаялъул аслияб пикруги хIисабалде босун, сочинениялъе материал данде гьабизе ва гьеб тартибалде ккезабизе;\nцо сундул бугониги цебе суратги чIезабун, хабар гIуцIизе; бахIс ккараб темаялда тIасан макъала хъвазе.\nVII КЛАСС (68 сагIат)\nТакрар гьаби (4 сагIат)\nГлагол (22 сагIат)\n1. Глаголалъул мурадияб форма (инфинитив), гьеб лъугьунеб куц. «Гьабизе» – кумекалъул глагол.\nЖурарал глаголал ва гьезул битIунхъвай.\nАраб, гьанже ва бачIунеб заманалъул составиял глаголал.\nГлаголалъул такрарлъиялъул форма.\nГлаголалъул наклонениял: хабарияб, тIалабияб, суалияб, шартIияб ва гьел лъугьунеб куц. Гьезул буголъиялъулги гьечIолъиялъулги формаби.\nТIалабиял наклонениялъул гьари магIнаялъул ва гьесизариялъул формаби.\nШартIияб наклонениялъул анищалъул форма. Глаголазул битIунхъвай.\n2. Глаголалъул мурадияб форма жидерго каламалъулъ битIун хIалтIизабизе ругьун гьари.\nСоставиял глаголал лъугьинаризе, гьел каламалъулъ хIалтIизаризе ва текстазулъа ратIа рахъизе цIалдохъаби ругьун гьари.\nЦо наклонениялъул бакIалда цоги наклонениялъул глагол лъезе ругьун гьари.\nТIалабияб, хабарияб, шартIияб ва суалияб наклонениялъул 6атIи-батIиял формаби каламалъулъ хIалтIиризе ругьун гьари.\nНаречие (7 сагIат)\n1. Наречие. ГIаммаб магIна, морфологиял гIаламатал ва синтаксисияб роль.\nНаречиялъул разрядал. Наречиялъул суффиксал.\nЖинсияб гIаламат цIунарал наречиял.\nПредметиял цIаразул цо-цо падежияб форма наречиязде свери.\n2. Текстазулъ наречиял ратун, гьезул разряд бицине лъай. Кинаб букIаниги ишалъе наречиялдалъун характеристика кьезе лъай.\nЖиндирго каламалъулъ тартиб ккезабиялъе ругел наречиял хIалтIизаризе лъай (тIоцебе, кIиабизе гIадал).\nЖиндирго каламалъулъ синонимиял наречиял хIалтIизаризе ругьун гьари.\nКУМЕКАЛЪУЛАЛ КАЛАМАЛЪУЛ БУТIАБИ (6 сагIат)\nСоюз (3 сагIат)\n1. Союз. Синтаксисияб роль. СокIкIиналъул ва нахърилълъиналъул союзал. СокIкIиналъул союзазул группаби. Союзазул битIунхъвай.\n2. МагIна дандекколел союзал хIалтIизаризе лъай. Союзалги гъорлъе ккезарун, предложениял ургъизе лъай.\nТекстазулъ союзал рати ва, магIнаялдеги балагьун, характеристика кьезе лъай.\nЧастицаби (3 сагIат)\n1. Частицаби. МагIнаялде ва кIваралде балагьун, частицабазул группаби. Частицабазул битIунхъвай.\n2. МагIнаялъухъ балагьун, частицаби хIалтIизаризе лъай. Частицабигун предложениял берцинго цIализе лъай.\nХадурегIел (3 сагIат)\n1. ХадурегIел. ХадурегIелаллъун хIалтIизарулел наречиял. ХадурегIелаз жидедаго цадахъ цо хасал падежал тIалаб гьари.\n2. Падежалгун хадурегIел хIалтIизабизе ругьун гьари.\nМеждометие (3 сагIат)\n1. Междометие. Каламалъулъ гьелъул магIна ва кIвар. Междометиязул битIунхъвай ва лъалхъул ишараби.\n2. Междометиял ругел предложениял берцинго цIализе лъай. Междометиялги гъорлъе ккезарун, предложениял гIуцIизе лъай.\nТАКРАР ГЬАБИ (5 сагIат)\nКалам цебетIезаби (18 сагIат)\nУчителас кьурал художествениял асарал яги гьезул кескал пасихIго цIали.\nЖивго жиндаго чIун, гьитIинаб хабарияб асаралъул гIадатаб ва жубараб план гIуцIизе бажари.\nХабарияб текст къокъго, гIатIидго бицине ругьун гьари.\nТекст магIна бугел бутIабазде биххизе ругьун гьари.\nМагIна бугел бутIабазда цIар лъей.\nСочинениялъе материал бакIаризе, гьеб тартибалде ккезабизе ва план гIуцIизе лъай.\nЛитературиял героязул, гIагараб росдал, цIалдохъабазул жидерго захIматалъул, гьез обществоялъе гьабулеб пайдаяб хIалтIул ва гь.ц. хIакъалъулъ сочинение хъвай.\nОбщественниябгун политикияб темаялда тIасан сочинение хъвай.\nХабариял текстазда тIасан изложение хъвай.\nДоверенность, телеграмма хъвазе ругьун гьари.\nгIадамасул сипат-сураталъулги хIалтIул иналъулги описаниялъул элементал ругеб хабариб тексталъул гIатIидгоги къокъгоги изложение хъвазе;\nжалго цIалдохъабазул гIумруялда хурхарал, жидерго пикру бициналъулал сочинениял хъвазе.\nVIII КЛАСС (68 сагIат)\nРагIабазул дандрай (4 сагIат)\n1. РагIабазул дандрай. РагIабазул дандраялъул гIуцIи ва кIвар. РагIабазул сокIкIиналъулаб бухьен; нахъбилълъиналъу-лаб бухьен ва гьелъул тайпаби: рекъонккей, управление, примыкание (лъай-хъвай гьаби).\n2. РагIабазул дандраязулъ цогиялда жиб бараб рагIи битIун хIалтIизабизе лъай.\nПредложениялда жанир рагIабазул дандраял ратизе ва гьезда гьоркьоб грамматикияб бухьен чIезабизе ругьун гьари.\nПредложение (3 сагIат)\n1. Предложение ва гьелъул гIуцIи. Подлежащеялъулгун ва битIараб дополнениялъулгун сказуемоялъул бухьен (лъай-хъвай гьаби). Предложениязулъ рагIабазул тартиб. Логикияб (маг!наялъулаб) ударение. Предложениязул тайпаби.\n2. РагIабазул дандраяздасан предложениял гIуцIизе лъай. Логикияб ударениялде ва рагIабазул тартибалде балагьун, предложениялъулъ бищунго кIвар бугеб рагIи батIа гьабизе бажари.\nМагIнаялде ва абиялде балагьун, тексталда жанир предложениязул тайпаби ратIа гьаризе лъай.\nЦо тайпаялъул предложение цогидаб тайпаялъул предложениялде хисизабизе бугеб бажари камиллъизаби.\nПредложениялъул бетIерал членал (7 сагIат)\nПодлежащее. Подлежащеелъун батIи-батIиял каламалъул бутIаби ккей. Подлежащеялъул падежиял формаби.\nСказуемое. ГIадатаб сказуемое. Составияб сказуемое: цIарулаб составияб сказуемое, глаголияб составияб сказуемое.\nПодлежащеялдаги сказуемоялдаги гьоркьоб тире.\nБитIараб дополнение. БитIараб дополнениелъун кколел каламалъул бутIаби. Аслияб падежалда бугеб подлежащеялдаги битIараб дополнениялдаги гьоркьоб батIалъи.\nБатIи-батIиял каламалъул бутIабазда бугеб подлежащеегун предложение гIуцIизе лъай.\nЦIарулал ва глаголиял составиял сказуемоялги гьоркьоре ккезарун, предложениял гIуцIизе лъай.\nБитIараб дополнениегун предложениял гIуцIизе лъай.\nПредложениялъул бетIерал гурел членал (8 сагIат)\n1. Хъвалсараб дополнение. Хъвалсараб дополнениелъун кколел каламалъул бутIаби.\nОпределение. Определениелъун кколел каламалъул бутIаби. Рекъон ккарабги ва рекъон ккечIебги определение ва гьелда хурхун рукIунел гъалатIал. Цадахълъел. Цадахълъелазулъ лъалхъул ишараби.\nХIал. МагIнаялде балагьун, хIалазул тайпаби: заманлъун, бакIлъун, ишалъул куцлъун, гIилла-мурадлъун кколел хIалал.\n2. БатIи-батIиял падежазул формабазда хъвалсарал дополнениялги ккезарун, предложениял ургъизе ругьун гьари.\nРекъон ккаралги рекъон ккечIелги определениял жиндирго каламалъулъ хIалтIизаризе лъай.\nБатIи-батIиял рагIаби цадахълъелаллъунги ккезарун, предложениял гIуцIизе ва гьезулъ лъалхъул ишараби лъезе лъай.\nТIиритIарал ва тIиритIичIел предложениял\n(такрар гьаби) (1 сагIат)\n1. ТIиритIарал ва тIиритIичIел предложениял.\n2. Кьурал предложениязда тIаде бетIерал гурел членалги журан, гьел тIиритIизаризе ругьун гьари. ТIиритIарал предложениязда жанир бетIерал членал ратизе бажари.\nГIуцIиялъул рахъалъ гIадатаб предложениялъул тайпаби\n1. БетIерал членал баянаб предложение. Подлежащее баянлъичIеб предложение, подлежащее гьечIеб предложение, битIараб дополнение гьечIеб предложение, цIарлъовул предложение.\n2. Церехун рехсарал предложениязул тайпаби жидерго каламалъулъ хIалтIизаризе бажари.\nТIубараб ва тIубачIеб предложение (2 сагIат)\n1. ТIубарал ва тIубачIел предложениял.\n2. ТIубарал ва тIубачIел предложениял цоцаздаса ратIарахъизе ва гьел жидерго каламалъулъ хIалтIизаризе лъимал ругьун гьари.\nПредложениялъул тайпа цоял членал (4 сагIат)\n1. Союзалгунги союзал гьечIогоги тайпа цоял членал такрар гьари.\nТайпа цоял членазулъ лъалхъул ишараби. Тайпа цоял членалгун цадахъ гIамлъул рагIаби ва гьезулъ лъалхъул ишараби.\n2. Тайпа цоял членаздаса рагIи такрарлъи батIа бахъизе лъай. Тайпа цоял членалгун цадахъ гIамлъул рагIаби ругеб предложение, интонацияги цIунун, пасихIго цIализе ругьун гьари.\nТайпа цоял членалги гьоркьоре ккезарун, предложениял гIуцIизе лъай.\nТайпа цоял членазе данде кколел гIамлъул рагIаби рищун росизе лъай.\nТайпа цоял членалгун предложениязулъ лъалхъул ишараби битIун лъезе лъай.\nХитIабгун, гьоркьор ккарал рагIабигун, У ва ГУРО рагIабигун ва междометиялгун предложениял (4 сагIат)\n1. ХитIаб (такрар гьаби). ТIибитIараб хитIаб. ХитIабалда цадахъ лъалхъул ишараби.\nГьоркьор ккарал рагIаби, предложениял ва гьезулъ лъалхъул ишараби.\nУ ва гуро рагIабигун ва междометиялгун предложениял ва гьезулъ лъалхъул ишараби.\n2. ХитIабги гьоркьор ккарал рагIабиги ругел предложениял, интонация цIунун, цIализе ва лъалхъул ишараби битIун лъезе ругьун гьари.\nКаламалъулъ хитIабги гьоркьор ккарал рагIабиги хIалтIизаризе лъай.\nТIиритIичIелги тIиритIаралги хитIабал гьоркьоре ккезарун, гьитIинабго хабар гIуцIизе лъай.\nРатIалъизарурал членалгун предложениял (5 сагIат)\n1. РатIалъизарурал членазул хIакъалъулъ бичIчIи кьей.\nРатIалъизарурал определениял ва цадахълъелал.\nРатIалъизарурал хIалал. ХIалал дурус гьаризе хIалтIизарулел рагIаби ва рагIабазул дандраял.\nРатIалъизарурал членазда цадахъ хасал рагIаби.\nРатIалъизарурал членазулъ лъалхъул ишараби.\n2. РатIалъизарурал членалгун предложениял каламалъулъ хIалтIизаризе ва гьел букIине кколеб интонациягун цIализе лъай.\nРатIалъизарурал членал лъалхъул ишарабаздалъун тIезаризе лъай.\nТакрар гьаби (3 сагIат)\nХудожествияб текст пасихIго цIали.\nКьураб темаялда тIасан хабар гIуцIизе (бицунги хъванги).\nЖиндирго автобиография бицине лъай (абунги хъванги).\nХабариял текстазул изложение хIисабалда хIасил дурусго ва къокъго бицине (абунги хъванги).\nКультуриял ва тарихиял бакIазул сурат цебечIезабулел текстазда тIасан изложение хъвай.\nГазеталде макъалаби, данделъиялъул протокол хъвазе ругьун гьари.\nПурусалдаса авар мацIалде батIи-батIиял стилазул текстал руссинаризе лъай (бицунги хъванги).\nМоралиябгин этикияб темаялъул, ВатIан бокьиялъул темабазда тIасан, жиндирго пикру загьир гьабун, сочинение хъвай.\nКьураб темаялда тIасан хабарияб тайпаялъул сочинение. Жинцаго цIалараб литературияб асаралъе къимат кьезе (бицунги хъванги).\nVIII классалъул цIалдохъабазул лъаялдехун ва бажариялдехун ругел аслиял тIалабал\nрагIабазул дандраязул, батIи-батIиял тайпабазул гIадатал предложениязул, ратIалъизарурал членалгун предложениязул синтаксисияб разбор гьабизе;\nрагIабазда гьоркьоб бугеб бухьен баян гьабизе;\nцо составалъул, кIиго составалъул ва лъабго составалъул, тайпа цоял ва ратIалъизарурал членал, хитIабал ва гьоркьор ккарал рагIаби ругел гIадатал предложениял гIуцIизе.\nVIII классалда малъарал пунктограммаби ратун, гьенир лъалхъул ишараби лъезе;\nтайпа цоял членал, хитIаб, гьоркьор ккарал рагIаби ва междометиял, ратIалъизарурал членал ругел предложениязулъ лъалхъул ишараби лъезе;\nкколеб бакIалда подлежащеялдаги сказуемоялдаги гьоркьоб тире лъезе.\nкультуриял ва тарихиял бакIазул сурат цебечIезабулел текстазда тIасан изложение хъвазе;\nхудожествиял текстал пасихIго цIализе;\nжиндирго автобиография бицине (абунги хъванги);\nгазеталъе макъалаби, данделъиялъул протокол хъвазе;\nзахIматалъул темаялда ва гь.ц. тIасан творческиял сочинениял хъвазе.\nIX КЛАСС (68 сагIат)\nТакрар гьаби (2 сагIат)\nЖурарал сокIкIарал предложениял (3 сагIат)\n1. Журарал сокIкIарал предложениязул хIакъалъулъ гIаммаб баян.\nЦолъизарул, дандеккунгутIиялъул, гьоркьоса рахъиялъул союзалгун журарал сокIкIарал предложениял.\nЖурарал сокIкIарал предложениязулъ лъалхъул ишараби.\n2. ГIадаталги жураралги предложениял ратIа гьаризе бажари. ГIадатал предложениял журараллъун лъугьинаризе бажари. Журарал сокIкIарал предложениязул бутIабазулъ сокIкIиналъул союзал хIалтIизаризе ругьун гьари.\nЖурарал сокIкIарал предложениял букIине кколеб интонациялдалъун цIализе ругьун гьари.\nСоюзрагIабигун журарал нахърилълъарал предложениял\n1. Жубараб нахъбилълъараб предложениялъул хIакъалъулъ гIаммаб баян.\nБетIераб ва тIаджубараб предложение.\nНахърилълъиналъул союзрагIабигун бугеб жубараб нахъбилълъараб предложение.\n2. Нахърилълъиналъул союзрагIабигун бугеб жубараб нахъбилълъараб предложениязул бутIабазулъ магIнаялъулъ рекъон кколел союзрагIаби хIалтIизаризе ругьун гьари.\nНахърилълъиналъул союзрагIабигун ругел журарал нахърилълъарал предложениял жиндирго каламалъулъ хIалтIизаризе лъай.\nНахърилълъиналъул союзрагIаби гьечIого журарал нахърилълъарал предложениял ва гьезул гIуцIи (16 сагIат)\n1. ТIаджурарал предложениязул аслиял тайпаби ва гьезул сказуемоелъун кколел формаби:\nПодлежащеелъун тIаджубараб предложение.\nБитIараб дополнениелъун тIаджубараб предложение.\nХъвалсараб дополнениелъун тIаджубараб предложение.\nОпределениелъун тIаджубараб предложение.\nЦо чанго тIаджубарабгун бугеб жубараб нахъбилълъараб предложение. Гьелъул гIуцIи ва лъалхъул ишараби.\nХIаллъун тIаджурарал предложениял.\nИшалъул куцлъун тIаджубараб предложение.\nБакIлъун тIаджубараб предложение.\nЗаманлъун тIаджубараб предложение.\nГIилла-мурадлъун тIаджубараб предложение.\nШартIияб тIаджубараб предложение.\nУступительнияб тIаджубараб предложение.\nНахърилълъиналъул союзрагIаби гьечIого жубараб нахъбилълъараб предложениялъулъ лъалхъул ишараби.\n2. БетIерабги тIаджубарабги предложение, интонацияги цIунун, пасихIго цIализе ругьун гьари.\nНахърилълъиналъул союзрагIаби гьечIого, журарал нахърилълъарал предложениял жидерго каламалъулъ хIалтIизаризе, гьел гIуцIизе ва гьезулъ лъалхъул ишараби лъезе цIалдохъаби ругьун гьари.\nСоюзал гьечIел журарал предложениял (7 сагIат)\n1. Союзал гьечIел журарал предложениязулъ ругел бутIабазул цоцаздехун бугеб гьоркьоблъи. Союзал гьечIел журарал предложениязулъ лъалхъул ишараби.\n2. Союзал гьечIел журарал предложениял, интонацияги цIунун, цIализе ругьун гьари.\nМагIнаялъулъ рекъон кколел союзал ялъуни союзрагIабиги лъун, союзал гьечIел журарал предложенияздаса журарал сокIкIарал ва нахърилълъарал предложениял лъугьинаризе бажари.\nБитIараб ва хъвалсараб калам (8 сагIат)\n1. БитIараб каламгун предложениял ва гьенир лъалхъул ишараби. БитIараб каламалда ва авторасул рагIабазда гьоркьоб бугеб бухьен.\nХъвалсараб каламгун предложение. БитIараб калам хъвалсаралдалъун хиси.\nДиалог. Цитатал ва гьенир лъалхъул ишараби.\n2. БитIараб каламгун предложениял гIуцIизе бажари.\nКколеб интонациягун, битIараб каламгун предложениял цIализе ругьун гьари.\nБитIараб калам хъвалсаралде сверизабизе ругьун гьари.\nМацIалъул хIакъалъулъ гIаммал баянал (3 сагIат)\nБухьеналъул алат хIисабалда мацI. ЦебетIолеб лъугьа-бахъин хIисабалда мацI. Аваразул литературияб мацI ва гьелъул диалектал.\nКаламалъул стилалъул, темаялъул, аслияб пикруялъул, тексталъул хIакъалъулъ щварал баянал тартибалде рачин.\nГероязул ишазул, хасият-гIамалалъул хIакъалъулъ биценги гъорлъе ккезабун, хабариял текстазул тIасабищараб изложение хъвай. Моралиябгун этикияб, общественниябгун политикияб темаялда хурхараб сочинение хъвай.\nРухIияб бечелъиялда, общественниябгун политикияб темаялда хурхараб доклад ялъуни реферат хъвай.\nЖивго жиндаго чIун, цIалараб асаралъул героясе характеристика кьезе лъай (бицунги хъванги).\nКинофильмалъул, тIехьалъул хIакъалъулъ рецензия хъвазе лъай.\nБатIи-батIияб темаялда хъварал макъалабазул къокъаб хIасил хIадури.\nIX классалъул цIалдохъабазул лъаялдехун ва бажариялдехун ругел аслиял тIалабал\nжурарал предложениязул синтаксисияб разбор гьабизе;\nбатIи-батIияб тайпаялъул журарал предложениял данде гьаризе;\nбитIараб калам хъвалсаралде сверизабизе.\nжубараб сокIкIараб предложениялъул бутIабазда гьоркьоб\nжубараб предложениялъул бетIераб ва тIаджубараб бутIаялда гьоркьоб кколелъуб запятая лъезе.\nсоюз гьечIеб жубараб предложениялъулъ хIажатал лъалхъул ишараби лъезе;\nIX классалда лъазарурал пунктограммаби ратизе ва лъалхъул ишарабазе баян кьезе.\nцо чIараб темаялъул хIакъалъулъ кIудияб асаралъул\nтIасарищарал бакIал рицине;\n2-3 асаралда тIасан доклад хIадур гьабизе;\nгьитIинаб ялъуни кIудияб макъалаялда тIасан конспект ялъуни тезисал хIадуризе;\nжалго жидедаго чIун, тIасабищараб темаялда тIасан публицистияб стилалъул сочинение хъвазе;\nгIарза ва автобиография хъвазе;\nМацIалъул ва магIнаялъул рахъалъан сочинение камиллъизабизе.\nкIалзул калам литературияб норма цIунараб ва диалектаздаса бацIцIадаб букIинабизе.


ДАНИЯЛОВ «ВАХЪИЗЕГИ» РЕС БУГО\nМахIачхъалаялъул мэриялъ лъазабуна ралъдал рагIалда, Родопалъул бульваралда, гIадамал тира-сверизе санагIалъи букIинелъун гьениса ГIабдурахIман Данияловасул памятник нахъе босизе бугилан. Гьеб лъезе кIиго батIияб бакIги бихьизабулеб буго: Данияловасул цIаралда бугеб къватIалъул байбихьуда, ай Коминтерна абулеб майданалда, маххул нухлул вокзалалда гIагарлъухъ яги шагьаралъул тIоцебесеб школалда аскIоб.\nШагьаралъул гIадамаз гьелда тIасан пикраби загьир гьаризе бегьула интернеталдасан.\nГьедин хъвалеб буго МахIачхъалаялъул мэр Салман Дадаевасул инстаграмалда.\nДанияловасул памятникалда бакI хисизабизе букIиналда тIасан цо ккураб пикру гьечIо гIадамазда гьоркьоб.\nЦояз хъвалеб буго битIараб бугила, паркалда гIадамазе эркенго тира-сверизе бакIал къваригIун ругила. Цогидаз гьезие жаваб кьолеб буго тира-сверизе бакIал къваригIун ратани, памятникги жибго тун, ралъдал рагIал цIун ругел гIиси-бикъинал будкабиги ричарухъабиги нахъе гъейила.\nГьединго мэриялъ гьединаб лъазаби гьабун тIоцебесеб къоялъго ГIабдурахIман Данияловасул ясалъулги ясалъул вас ГIали Исламовас мэриялде битIана гьелдаса разилъи гьечIолъи бихьизабураб кагъат.\nАмма жеги гьелъие жаваб щвечIин бицана ГIалица «ХIакъикъаталъе».\n«Дица мэриялде гьеб кагъат почалдасанги битIана, интернеталдаги тIибитIизабуна. Амма лъицаниги щибниги данде хъван бачIинчIо. Дирго гIадаб пикру нижер тIолабго гIагарлъиялъулги буго. Щайин абуни, Данияловасе гьеб бакIалда памятник лъун букIана жамгIиявгун политикияв хIаракатчиясул цIар даим гьабиялъул мурадалда. ТIадежоялъе, гьеб МахIачхъалаялъул администрациялъ гуро лъураб, лъуна доб мехалда Дагъистаналъул президентлъун вукIарав МухIу ГIалиевасул хIукмуялда рекъон. Гьединлъидал гьесда тIадги рахъун цогидазул ихтияр щиб гьеб нахъе бахъизе? Памятник лъеялъул суал нижер хъизамалдаги дандбан букIана. Масала, дир кIудияй эбел Забидаги ХIамзат ХIамзатовги («Дагэнерго») гIемер рекерахъдана гьелъие гIоло. М. ХIажиевасул цIаралда бугеб заводалда гьабуна гьеб памятник. Гьениеги чанцIулго ун йикIана Забида.\nПамятник лъугьун гьечIилан рикIкIунел чагIи ратани, бакIареха комиссияги, гьабе гьелда рекъараб хIукмуги. Амма гьабсагIаталда гьединаб щибниги жо гьечIо, мэрасул инстаграмалда лъураб пост гурони», - гьединаб баян кьуна Данияловасул наслуялъул чи ГIали Исламовас.\nДругие материалы в этой категории: « Меликов магIарухъе щвана\tЩУГО СОНАЛДА ЖАНИБ – 180 «МАГНАТ» »


ЗАМАНА - ХъумхIертуси бархIи\n02:44 PM Аминат Абдулманапова прокомментировала выделение Дагестану гранта\n02:14 PM На встречу с Путиным поедут девять журналистов из Дагестана\nАвтор ПатIимат Шахова\n19 июля, 2019. Пятница 10:06\nБелчIудила дус ахирличи бикиб. Тамандиуб лерилра имтихIянтира. Школа белчIунтани гьарилли гIямрулизиб бузахъес дигуси санигIят хIясибли белчIудира декIарбиру. Амма вегIли чеббикIибси санигIятлизив гIяхIси хIянчизар ветаэс багьандан, адам белчIудиличи чекайзурли виэс гIягIнили сай.\nХIера, июльла 15-личиб Дагъиста Пачалихъла Университетлизиб бучIути студентуни-ургаб шула кьиматличил белчIуди таманбарибти студентуни хIунтIена дипломтачил шабагъатлабариб. Ил балбуц студентунасцунра ахIи, университетла руководстволисра преподавательтасра дебали мягIничебсили бетаур.\nБалбуц бехIбихьиб студентунала шадлихъла гимнличил. КIинайс биалли, мубаракла дугьбачил гъайухъун ДГУ-ла ректор МуртазагIяли Рабаданов. Илини студентунала, аспирантунала ва магистрантунала гIилмула шайчирти сархибдешуначила буриб. «Ишаб цалабикили саби 2018-2019-ибил белчIудила дусла бегIлара гIяхIти студентуни. Гьариллис баркалла багьахъес дигулра. БелчIудила дурабад, илдани жигарла бутIакьяндеш дирутири университетла гIямрулизирра. ЧеббикIибси гьуни хIушаб гьарбизаб. ГIуррара дахъал сархибдешуни гIямрулизир дулгулра».\nКIинайс биалли, гъай бедиб хIурматла гIяхIял, Дагъиста белчIудила ва гIилмула министр Уммупазиль ГIямаровас. Илини сунела студентхIелла гIямру гьандикахъиб ва хIунтIена диплом касибси бархIи гьарли-марли адамла гIямрулизиб хъумхIертуси бархIи саби или буриб. «Нушала республикалис багьудичебти, санигIят ункъли бяркъурти хIянчизарти хIяжатли саби. ДучIеная, нушани биалли, хIушаб кумекбирехIе», — рикIи ил.\nГIур студентуни мубаракбариб «Дагдизель» ЗАО-ла директор Михаил Халимбековли, ГЭК-ла председатель Зоя Хановани ва цархIилтани.\nУниверситет таманбарибти выпускникунала шайзивад гъайухъун юридический колледжла учIан Салаудин Дазиев. Илини университетла руководстволис ва лебил профессортала-преподавательтала цалабиклис сабухъчебси бузерилис ва касахъибти багьудлумас баркалла багьахъур.\nГлава Республики Дагестан Владимир Абдуалиевич Васильев\n10:22, 16 декабря 2019, 252\nХабиб Нурмагомедов подарил 600 тысяч рублей ребенку\n13:32, 15 декабря 2019, 149\nВ Дагестане разработана стратегия развития овцеводства\nКатегория Экономика Автор Мадина\n13:39, 15 декабря 2019, 147\nВладимир Васильев пригласил старейшин к сотрудничеству\n11:15, 16 декабря 2019, 108\nТурнир на призы Мурада Гайдарова выиграл борец из Грузии\n08:36, 16 декабря 2019, 83\nАйшат Гамзаева: такое впервые происходит в Дагестане\n08:39, 16 декабря 2019, 79\nВ 2020 году бюджет Дагестана составит 140 миллиардов рублей\n12:57, 16 декабря 2019, 61\nПатриарх Кирилл наградил муфтия Дагестана церковным орденом\n10:23, 16 декабря 2019, 43\nЖители Дагестана более 50% своей зарплаты тратят на еду\n10:00, 16 декабря 2019, 42\nВ Каспийске в торжественной обстановке запущен фонтан\nДагестан на средства федерального гранта реализует ряд проектов — Владимир Васильев\nАбдулхалим Мачаев поддержал идею главы Дагестана о том, как потратить грант\nСаид Ниналалов: Федеральный грант надо израсходовать на социальные проекты\nШадлихъла аги-хIяйзиб абхьиб\nРухIличи халаси асар\nНешанала дигили жагабарибси дунъя


Россиялда бугеб экономикияб кризис жеги гIемераб мехалда халат бахъине бугин ва ахIвал-хIал лъикIаб рахъалде хисиялда жеги хьул гьечIин лъазабуна арбагI къоялда Россиялъул финансазул министр Антон Силуановас. ХIадурал ругищ гIадамал кризисалъул захIмалъи халатккун хIехьезе?\nГьабсагIаталда бугеб экономикияб кризис 1998 ва 2008-2009 соназда букIаралдасаги захIматаб ва цIикIкIун заманалъ халатбахъараб букIине бугилан абулеб буго Россиялъул финансазул министр Антон Силуановас. Циндаго экономикалде жаниб туркIи ккун гьелда рухI речIчIилин абураб хьулал гIададисел ругилан бичIчIизабулеб буго министрас. Гьединлъидал халкъ хIадур букIине кколин ругел захIмалъабазде дандечIей гьабизе. ХIадур ругищха гIадамал кризисалъул захIмалъабазда дандчIвай гьабизе? Гьел суалал кьуна нижеца гIадатиял дагъистаниязе\n-Лъаларо, хIадур вугин абизеги кIвеларо. МагIарул халкъ гьединаб жо хIехьезе кIолеллъун рукIана кидаго, гьеб хIехьезе сабруги букIана гьезул, гьанже хьул буго гьединаздасан дунги ватилилан. КIвекIенал руго гIадамазе. ХIалтIухъ харж кватIизабун, лъималазул гIарац кьоларого ва гьел гурел цогидалги. Кин бугониги инеб бугоха аб гIумру, захIмалъаби камун гьечIо, Аллагьас хъвараб букIина».\n-Нилъ церегоялдаса нахъе гьелде хIадурал чагIи руго. 1980-абилел соназдасаго гьечIищха гьеб кризис. ГIадатияб халкъ гьединал кIудиял къасдал ругел чагIи кколаро, гIемераб гIарцудеги, бизнесалде къасд лъурал гIадамазе букIинаха гьелъул захIмалъи».\n-Бугеб ресалде ругьунлъун, хIалтIизе ккелаха тIокIаб щибха гьабилеб. ЦIакъго гьеб халат бахъани магIарухъеги ун гьениб ролъги бекьун, бокьги бахъун, боцIиги хьихьун магIишат гьабизе ккелаха, тIокIаб щибха гьабилеб. Ракъун чIезе бегьилищха?».\n-ЗахIмалъиги щибха букIине, гьанжелъагIан хIехьана гьеб, гьалдасаги хадубги къуват кьелеб батилаха Аллагьас».\nЭР: «Цере рукIарал кризисазда данде ккун гьаб цIакъго захIматаб букIине буглан абулеб буго финансазул министрас?...»\n-Абулеб буго, амма цо бихьизе гIадаб кIудияб захIмалъи бихьулеб гьечIо битIун бицани».\n-Гьеб цIакъ кIвар бугебги, цадахъго цIакъ захIматабги суал ккола. Нилъер халкъ сундего хIадураб халкъ бугин абизе бегьула. Гьезда рихьана хIабургъарал ункъоялда анцIабилел соналги. Дир хIисабалда кризис хIехьезе кIвезе буго жеги кIиго соналъ. Гьебни кигIан бокьниги хIехьезе кIвезе бегьула, амма суал буго кинан гьеб хIехьелебали. Халкъалъул материалиял сурсатал лъугIидал захIмалъизе буго, гIадамазе кваназеги ретIинеги жо лъугIидал».\nСилуановас абуна кризис халат бахъине бугилан, халат бахъинариш гьеб Россия гIадаб пачалихъалъе. ЦохIо цIатариялъухъ щолеб гурони гIарац гьелъие щолареб мехалъ. Нилъер пачалихъ бухьун буго чIегIер нартихъ щолеб багьаялда. Гьелъул багьа эхеде бахани кризис цохIо къоялда жаниб лъугIизе буго».\nХIасил гьабун абуни тIубанго хьулкъотIараб калам гIадамаз гьабичIо.\nРоссиялъул хIукуматалъ хIадурун буго кризисалде дандечIеялъул хасаб план. Гьелъие хIажалъулеб буго 250 миллиард гъурущ. Амма гьабсагIаталда гьелъие харж гьабизе 155 миллиард гъурущ гурони гьечIин абулеб буго финансазул министрас.\nМукъсанаб бугониги щиб харж - бугелдаса нахъе\nДеприватизация реприватизациялде сверизеги рес буго\nКъого соналъ къечон холел ахал


Пачалихъиял премиял, орденал, цIарал\n26 июлалда Дагъистаналъул бетIер Сергей Меликовас шапакъатал кьуна батIи-батIияб махщалилъ тIокIлъи бихьизабурал дагъистаниязе. Масала, гьезда гьоркьор руго росдал магIишаталъул, экономикаялъул, медицинаялъул, спорталъул, культураялъул хIалтIухъаби, гIалимзаби, гьединго, ДРялъул Пачалихъиял ва ХIамзатил Расулил премиязе мустахIикълъарал журналистал, шагIирзаби ва цогидалги.\n«Тайная тетрадь» абураб публицистикаялъул тIехьалъухъ Пачалихъияб премия щвана «Дагъистан» журналалъул бетIерав редактор, журналист МухIамад БисавгIалиевасе. Гьес абуна цересел соназда комиссиялда гъорлъе щаклъи кколел чагIиги журан, гьеб премиялъул къимат хвезабун букIанин, амма исана гьелъулъ ритIухълъи чIезабунин абун. Гьединлъидал, БисавгIалиевасул пикруялда рекъон, гьединаб бербалагьиялъ тIалъиялдехун халкъалъул божилъи бижизабула.\n«Дербентское ковроткачество» абураб монографиялъухъ премия кьуна этнограф, тарихиял гIелмабазул доктор МухIамадхан МухIамадхановасе.\nПачалихъияб премия щвана кинавниги 14 чиясе. Гьелъухъ гьезие республикаялъул боджеталдасан биччараб гIарцул гIаммаб къадар бахуна 4,5 млн гъурщиде.\n«ГьацIул иццал» абураб кучIдузул тIехьалъухъ Расул ХIамзатовасул премиялъе мустахIикълъана шагIир ТубхIат Зургьалова. Гьелъ абуна Россиялда 2023 сон Р. ХIамзатовасул сонлъун лъазабун букIиналъги цIакъго асар гьабунила жиндие гьеб премиялъ. ТIадежоялъе, «Рохалил министерствоянги» абулаан Расулица ТубхIатида. Гьединго гьес гьелъие хъван рукIана гьадинал мухъалги:\nБацIада – музыка, ЦIада - рагIаби,\nРагIулеб букIана ТубхIат лъазегIан.\nГьанже бацIадерил руго рагIаби,\nРагIулареб кинаб ЦIада музыка?\nМеликовас шапакъатал кьурал машгьурал дагъистаниязда гьоркьов вукIана «КЭМЗалъул» генералияв директор Ибрагьим АхIматIовги. Гьесие кьуна «Дагъистан Республика социалиябгун экономикияб рахъалъ цебетIезабиялъе гIоло» абураб медаль.\nРеспубликаялъул бетIерас «Дагъистан Республикаялда цебе гьабураб хъулухъалъе гIоло» абураб орден кьуна Россиялъул Пенсиязул фондалъул ДРялда бугеб отделениялъул нухмалъулев МухIамад ГIисаевасе.\nГьебго орден щвана гIалимчи-зоотехник, ДРялда бугеб федералияб аграриябгун гIелмияб централъул отделалъул заведующий ГIабдусалам ХIожокIовасеги.\n«ХIакъикъат» газеталъ ракI-ракIалъ баркула киназдаго гьезие щварал тIадегIанал шапакъатал. Гьарула хадубккунги сундулъго икъбал.\nДругие материалы в этой категории: « ГIАЙНАЪ ХIАМЗАТОВАЛЪУЛ ТIОЦЕБЕСЕБ ШАПАКЪАТ\n21:04, 16 мая 2022, 239\n21:00, 16 мая 2022, 335\n20:11, 16 мая 2022, 88\n09:55, 16 мая 2022, 90


TAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5'\nTAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5.\nКаталог товаров » Музыкальные инструменты » Ударные » Аксессуары » Разное » TAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5.\nДругие фото TAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5.\nОписание TAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5.\nХарактеристики TAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5.\nОставить отзыв о «TAMA MSL36 лаг для малого барабана глубиной 6,5.»


Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Caffe C11A001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Caffe C11A001 с нашего склада.\nПокрытие общее: HPS\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Eclipse C11G001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Eclipse C11G001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Tawny C11E001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Tawny C11E001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Tawny C81E001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Tawny C81E001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Moccaccino C11C001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Moccaccino C11C001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Arctic C81D001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Arctic C81D001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Eclipse C81G001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Eclipse C81G001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Olive C81B001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Olive C81B001 с нашего склада.\nПробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Moccaccino C81C001\nЗаберите Пробковое покрытие Пробка Wicanders Slate Moccaccino C81C001 с нашего склада.


19 cентябралда МахIачхъалаялда Гьудуллъиялъул Минаялъуб тIобитIана Россиялъул БахIарзазулгун гIолохъанал дагъистаниязул дандчIвай.\nЦереккун гьединал тадбирал Избербашалдаги, Дербенталдаги, гьединго ДГУялдаги гьаруна.\nУлкаялъул 67 шагьаралда тIоритIана Совет Союзалъулги Россиялъулги БахIарзазулгун студентазул, волонтёразул, школлъималазул дандчIваял.\n«БахIарзазул Вахта» абураб гьеб тадбиралда нилъер республикаялда гIахьаллъана 12 БахIарчи – нилъерго гьаниса, Ингушетиялдаса, Северияб Осетиялдаса, Адыгеялдаса, Калмыкиялдаса, Алтаялдаса, Ростовалдаса ва Калининград областалдаса.\nТIаде балагьун цIакъго гIадатал чагIиян кканиги, гьезул щивас гIезегIан гьунарал гьарун ругоан 20 соналъ цебе нилъер гьанирги Чачаналдаги ккарал рагъазулъ.\nМасала, Адыгеялдаса Эдуард Цеев 1999 соналда "ХIамилгIин" борхалъиялда вагъулев вукIун вуго. Гьесда кIун буго цониги рагъухъанасе къварилъи кколареб куцалда гьениса жидерго къокъа нахъе бачине. Гьединго жинцаго кодобги ккун, цадахъ босун бачIун буго чIварав командир Костинил жаназаги.\nЖидер къокъабазда квешаб кьаби щвезабиялъ доб мехалда боевиказ чIвазе къотIун вукIана Болъихъ районалъул Гъодобериса милициялъул прапорщик ДибирхIажи МухIамадовги. Гьев ккурав чиясе 25 азарго доллар кьолеб бугиланги лъазабун букIана. Масала, цо нухалда ДибирхIажица кьвагьизабула Гъодобери росулъе бачIунеб букIараб боевиказул колонна. Цогидаб нухалда гьев тIаде ккола нохъода хIухьбахъулел рукIарал боевиказде, цинги - гьезул лагералде. КIиябго нухалдаги ДибирхIажица кьвагьулел жалниги, берал чваххизабулеб газ биччанниги пасалъи рещтIинабула боевиказде.\nАмма кьвагьун бачIараб жоялъул кескал щун, лъукъун гурони, ДибирхIажи цониги нухалда гьезухъе кодове щоларо.\n«БахIарзазул Вахтаялде» Дагъистаналде рачIарал гьалбадерида гъорлъ вукIана Ингушетиялдаса Абубакар Костоевги. ГIадамал гIемераб бакIалда террористас живго жинцаго кьвагьизавизехъин вугилан хабарги щун, гьесги гьалмагъзабазги нух къан буго цо росулъе бачIунеб букIараб машинаялъе. Гьенив жанив вукIун вуго дов террорист. Гьеб мехалда гьес бахъинабураб кьвагьиялъ гьаваялде щущан ун машинагун полициялъул ункъо хIалтIухъан (гьездаго цадахъ Костоевги) захIматго лъукъун руго. Доб росулъа цо чи хунги вуго.\nГIолилазулгун дандчIваялда гIахьаллъарал БахIарзазда гьоркьор рукIана нилъер ракьцоялги – Росгвардиялъул нухмалъулев МухIамад БагIачилов (ЧIарада районалъул Мугурухъ росу), Загьид Загьидов (Гъуниб районалъул КIогьори росу), Зулкъаид Зулкъаидов (Агул районалъул Буршаг росу), МухIамад Гьиматов (Хьаргаби росу).\nУлкаялда «БахIарзазул Вахта» тIобитIизе байбихьана 2012 соналда. ТIоцебе тIобитIана Рязаналъул гьаваялъулгун десанталъул аскаразул училищеялда.\n1992 соналдаса 2014 соналде щвезегIан Россиялъул БахIарчи абураб цIар кьуна 1013 чиясе.\nБищун гIемер БахIарзал рахъун руго Чачаналда, кIиабилеб рагъ лъугIидал (гьединго 1999 соналда Дагъистаналда букIараб рагъдаса хадур) – 304 чи.\nКIиабилеб бакIалда руго Чачаналъул тIоцебесеб рагъул гIахьалчагIи - 175 чи.\nГьединго БахIарзазул цIаразе мустахIикълъарал россиялъулазда гьоркьор руго рагъухъаби гурелги, цIи-цIияб ярагъ ургъарал гIалимзабиги, космонавталги, Чернобылалъул АЭСалда ккараб авариялъул хIасил рукIалиде бачаралги, 1992 соналда Россиялъул вакиллъи Кабулалдаса гочинабизе кумек гьабуралги, 1996 соналда Афгъанистаналда тIалибазул асирлъиялдаса рорчIизе кIварал летчикалги, росдал магIишаталъул хIалтIухъабиги, спортсменалги, сапарчагIиги ва цогидалги.\nДругие материалы в этой категории: « Кьищни-къулалъ нахъеги «ахIи» бахъинабуна\tНилъер шагьранухал бищун узданал »