ИШАЛЪУЛАБ САПАРГУН. - 5 Июля 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nСуббота, 17.11.2018, 12:28 | RSS | Приветствую Вас Гость\nГлавная » 2017 » Июль » 5 » ИШАЛЪУЛАБ САПАРГУН.\n27 июналда х1алт1улаб сапаргун нилъер районалде вач1ун вук1ана Пачалихъияб Думаялъул депутат Г1абдулмажид Маграмов. Районалде гьесул сапар бухьиналъул мурад бук1ана г1адатияб халкъалъул г1олел-г1оларел рахъалги лъазарун, гьезие бажарараб кумек гьаби. «Единая Россия» партиялъул районалда бугеб отделениялъул секретарь Саг1ид Юсуповгун цадахъ Г1абдулмажид Варисовичас т1аде къабул гьавуна микьгог1ан чи. Маграмовас жиндихъе мурадгун рач1арал г1адамазул суалазе ч1ванкъот1арал жавабал кьуна. Т1уразе рес бугел бак1алдаго т1урана. Ц1акъго к1вар ц1ик1к1араб иш т1аде кколел идарабазда дандги бан, жиндирго хасаб бербалагьиялде гъоркье росана. Г1адамалги т1аде къабул гьарун хадуб киналго щвана райцентралда балеб бугеб паркалде. Г1абдулмажид Варислвичас лъик1аб къимат кьуна гьенир гьарулел ругел х1алт1абазе ва жиндаго т1аде босана 1,5 километралъул манзилалда парк сверун къазе ва гьенир чирахъал разе.\nХадуб районалъул нухмалъигун цадахъ гьев щвана районалъул централияб больницаялде. Хал-шал гьабуна палатабазухъ, лъик1аб къимат кьуна гьениб бугеб материалиябгун техникияб базаялъе, бицана жиндирго х1алт1ул х1акъалъулъ ва жавабал кьуна больницаялъул х1алт1ухъабазул суалазе.\nГьенисан киназго сапар бухьана Моч1охъ росулъе. Гьениб рагьулеб бук1ана 17 лъимералъе бак1 бугеб жеги цебеккун росулъ бук1инч1еб лъималазул ах. Гьеб рагьиялъул тадбиралда к1алъазе вахъарав районалъул бет1ер Саг1ид Юсуповас мач1хъадерида баркана ц1ияб ясли-ах рагьи ва баркала кьуна гьеб рагьизе квербакъаралщиназе. Г1абдулмажид Маграмовасги баркана росдал жамаг1аталда ясли-ах рагьи ва жиндирго рахъалдасан ясли-ахалъе телевизор сайгъат гьабуна. Гьединго баркиялъулал к1алъаял гьаруна районалъул лъай кьеялъул отделалъул нухмалъулев Залимхан Г1умаровас, росдал бегавулас ва цогидазги. Тадбиралъул официалияб бут1аялдаса хадуб кеч1 ах1иялъул ва рик1к1иналъул номералгун цере рахъана ясли-ахалъул гьит1ичал ва школлъимал.\nГьединго хал-щал гьабуна ясли-ахалъухъ. Гьеб рагьун буго ижараялъе кьураб хасав бетIергьанасул минаялъуб. ХIажатаб къайи-цIа босизе ва ремонт гьабизе кумек гьабун буго районалъул администрациялъ ва росуцояз. Бан буго санузел, азбаралда буго цIияб лъималазул площадка, босун буго цогидаб хIажатаб тIагIел-алатги. Гьалбал разиго хутIана гьенир гIуцIун ругел шартIаздаса.


ГIачивехьасулги Шамхаласулги къиса маргьу - Статьи - Сетевое издание «По новому пути»\nГIачивехьасулги Шамхаласулги къиса маргьу\n01.06.2018 18:45 Пятница\n- Мунги шай унарев цониги нухалъ Азайнуве, Шамхаласухъе, гьениса жидеего къваригIарал жалги щун рачIунел руго гури гIадамал — абун.\n- Дунали гьениве цIакъ инаанилан абунила вехьас, — гьенибе босизе куракгIаги бугебани.\n- Куракали дица балагьилин, мун ине къачIазе вуго — ян абунила чIужуялъ.\n- Мун щив кколев? — абун.\n- Дун вуго цо чи — йилан жаваб кьунила вехьас.\n- Жиндие дагьаб курак бичеян абунила вехьасда гьес.\n- Валлагь бичиларо, — ян абунила вехьас гьесда, — гьаб буго Азайни Шамхаласе сайгъаталъе унеб бугеб жо.\n- Биче ле, дагьабниги, дица дуе абураб жоги кьелилан абунила гьес нахъеги вехьасда.\n- ЛъикI буго, аха дурго унеб бакIалдеян абунила гьес вехьасда ахирги.\n- Дуца гьав вехьасе кьураб гIанасеб жо гьабгонияб заманалда нукарлъи гьабулел рукIаниги нижер цонигиясе кьечIо. Изну кье дие досда хадув ине, дица досухъа дуца кьурабщинаб жо бахъила — ян.\n- ЛъикI буго — ян абунила Шамхалас.\n- А дурго. Амма дуца досда квер хъваге, кIолеб батани кIалзул хабаралдалъун бахъе.\n- Амма вачинчIогоги тела — ян абунила нукарас дица кьураб лъабго суалалъе битIун жаваб кьуни.\n- ЛъикI буго. Кье дурго суалал — абун разилъанила, вехь.\n- Гьаб дунялалъул бакьулъ бакI киб бугеб? — абун гьикъанила нукарас.\n- Гьаб дир чIегIер хIамил щинкIил чIараб бакIалда гъоркь буго, гьечIеб батани, борце дуцаго-ян абунила вехьас. Бегьанила гьеб жаваб.\n- Гьадаб зодоб чам цIцIва бугеб? — абун гьикъанила нукарас вехьасда кIиабизеги.\n- Гьаб дир чIегIер хIамида чам рас батаниги, гьедагIан цIцIва буго — ян жаваб гьабунила вехьас, — гьелда шаклъи ккани, рикIкIе дурго.\n- Гьеб кIиябго суалалъени дуца жаваб цIакъ битIун кьуна. Гьанже лъабабилелъеги кьуни, вукIина мун цIакъав чи, — янги абун, гьикъанила нукарас:\n- Бищун ясазе вокьулев чи щив? — абун.\n- Гьеб дуда бугеб ретIелги, ярагъги, гъоркъ рекIун бугеб чуги дихъе кье, гьеб мехалда вихьизавила дица дуда кинав чи ясазе вокьулевали — ян абунила вехьас. Нукар разилъанила. Хисанила гьаз ретIел, банила вехьас нукарасул ярагъ, ваханила гьесул чоде.\n- Гьале гьадинав вокьула ясазе чи — янги абун, лъунила\n- ЧIалгIаде гуреб тIоцебего вехьас абун букIараб: дун цо чи вугилан. Долъул магIна букIана: «Дун вуго цо чиясе чи», абураб, — ан бицанила вехьасул гIамал-хасият рекIее гIурав Азайни Шамхалас нукарасда.\nГIадамазул рагI лъугIуларо\nМалланасрудин жиндирго васгун цадахъ цо сапаралде анила. Васги хIамида рекIинавун унаго, цо росолъе щванила. Гьениве щвараб мехалъ гIадамаз абунила:\n- ВахI, кIудияв чиги гIодосан вилъун, хIамида рекIарав вас — абун.\n- ГIодор рехъерхъун бохдулгин хIамида рекIарав кIудияв чи вихьулищ? — абун.\n- Валлагь гьабги бегьулеб жо букIун гьечIо — ян.\n- Валлагь, гьабги бегьичIо — ян кIиявго эменги васги хIамидаса рещтIанила. Лъелго анила.\n- ГIорцIен гIадинаб хIама щайдай цебе къотIараб, кIиго чиги лъелго рилъун? — ан гаргаданила гIадамал.\n- ГIадамал тIагIинчIого гIадамазул рагIи лъугIиларо — ян.\nХадуб жиндирго къваригIе-лалъе гьевги къватIиве ун вуго. Гьеб мехалъ тIаде вахъун гьоболасги тIамунила гьан, рос-лъадуца босаралъусаги босун.\n- Гьабни дица тIамураб бугин, гьаб кIиябго кесек киб букIараб? — абун.\n- Дица тIамунин цо кесек — дуца дагьаб тIамун батилин абун.\n- Валлагь дицаги тIамунин цо кесек, киназго тIамизе кколеб жо батилин ккун.\n- Метер къиямасеб къо чIезе буго, рачIа къасе дур куйги хъун лъикIаб садакъа гьабязе — ян.\n- Дуца гьабураб щиб, гIабдал? — абун.\n- Метер къиямасеб къо чIезе бугелъул дуе мина щиб гьабизе? — ян.\n- Цониги къоялъ дуца дун хутIбаялъулъ рехсе — абун, жиндица дуе гьелъухъ 20 цIцIе кьелилан. ЛъикI буго — ян разилъанила мутагIелум.\n- Гьединаб кIудияб гьойлъун мун гьавурав ва гьадал дур ясалги мутагIилзабазе вакъфулъун гьарурав Аллагьасе рецц! — абун.\nГIараб мацIалъ мутагIелу-мас рикIкIарал рагIабазул магIна бичIчIулев дибир гьесде къенкIезе лъугьанила.\n- Мун вуцIцIун чIа — ян абунила мутагIелумас гIараб мацIалъ дибирасда. Дие ханас хутIбаялъулъ гьев рехсаралъухъ кьолеб буго къого цIцIе — гьезулъан аяцIгояб дица дуе кьела. ВуцIцIун чIанила дибирги.\nЖив хутIбаялъулъ лъикIал гIадамазда гьоркьов рехсанилан чIухIун, вохуца холаго Уцумиги анила рукъове, мутагIелумасе цIцIаниги щвнила.


«Халкъалъул лагъзадерил» лагълъиялда буго халкъ! » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nЦебегIан заманалъго цо нилъер вузалъул профессорас абун буго, вабааабай гьаб нилъер хIалтIул санагIалъиялдейин, моцIи-моцIие кьолеб харжгийин, свак лъалалдего щолел гIодоркъоялгийин, багьа-багьана батун байрамкъоялгийин, тIубараб рииялъ отпускгийин, амма гьал цо студенталги рукIинчIелани, кигIан цIакъаб бакIдай аб нилъер институт букIинеб букIарабилан. Гьединго, гьал нилъер тIадчагIазеги гIадатияб халкъалъул кIудияб квал-квал буго. Щиб багьана батунги гьеб дагьлъизабизе, дагьлъичIони, гьаз квер битIаралъубе гIиял рехъен гIадин бекерулеб бетIергьечIазул ва гIинккунбачазул улка къваригIун буго азие. «Халкъалъул лагъзадерил» лагълъиялда буго халкъ!\nГьенин букIинчIого букIине щибха халкъалъ гьабулеб бугеб ва щиб хIасил кколеб бугеб?\nЩибниги кколеб гьечIо! КIкIалахъги рукIун магIарда тIад ругезда гаргадун, щиб хIасилха ккелеб? Дозда нилъ рагIуларо. РагIизе гIингицин тIамуларо. Дозие нилъ руго квал-квалалъе рижарал чагIи.\nХIакимзабиги халкъги буго кIиго батIияб дунялалда ругел, кIиго батIияб нухдасан унел, кIиго батIияб бербалагьи дунялалде бугел ва киданиги цоцазда рихьуларел ва дандчIваларел чагIи.\nТIасаги рукIун жидерго напсалъе, чехьалъе, черхалъе, чвантаялъе данде кколебщинаб гьабулел тIадчагIи. Гъоркьаги рукIун, леееейила, гьедин гьабугейила, нуж гIанталищила ругел, гьеб бакIалда нужеца гъулбасани, нижее квартираялъухъ кьезеяли кин гурин, квине жоялъецин гIоларо аб харжила, леееее, мун гIадаллъунищ вугев, лъоге гьеб гъулбас, гьаб рокъоса къватIиве гъуни, дун киве инев, площадалде вачIинаха палаткаги чIван хъизан лъималгун энив вукIине!!! Леееее, дуца гьабулеб щиб, цойги нухалъ цIале гьеб кагъааааат!!! Гьеб жо БетIерас тасдикъ гьабуни, чIванаха нужеца дагъистаналда ругел щинал миллатал!!! ЧIаааа, леееее, цойги нухалъ цIале, ургъе, хъваге гьедин, бегьуларооооо!!! Нижеда гьеб унтула, речIчIуге халкъалда, унтизабугееее! Гьабуге дагъистаналъул гIакъилаб, бахIарчияб, махщалилазул цIураб, берцинаб, гьайбатаб халкъалъул, жал кисан рачIарал ва щалали лъалареб цо пикруги бугеб, цо мацIги бицунеб, цокьерал чахъабазул рехъен… ГIакълу гьечIеб дегIен ккани, кьурса гъоркье ине хIинкъи буго мугIрузул улкаялъул.\nХалкъги бугоха батIи-батIияб пикруялъул, даражаялъул, лъаялъул, гIакълуялъул, тарбиялъул, сабруялъул гIадамаздасан данде гьабураб могьол хьаг гIадаб жо. Цо-цо ккун мугь эхеде кIанцIунилан хьагихъанасе бугеб зарал щиб? ТIад тIалъелги лъун телаха…\nНужеда киданиги гьедин хьагиниб гьалделеб могьол хьаг бихьарабищ? Цо лъалеб лъалареб хIалалъ багъа-бачарилеб гIадин букIуна доб. Цинги цо бакI-бакIалъан тапппилан речIчIун бачIуна ва добсагIат речIчIараб бакI лъачIого тIагIуна. Гьедин букIуна халкъги. Жибго жиндаго жаниб гьалделеб. Цо-цо жиндир пикру къватIибе загьир гьабулев чиги камуларо, амма хIасил кколаро. Хьагил бетIергьанас цIа рекъезабула ва тIад тIалъел лъола. Щайха асие хьагил гьаракь, гIиндалъелазда (наушниказда) жаниб берцинаб бакъанги тун. Мугь тIасан чваххунги бачIун сверухълъиго хвезабизе лъугьани, хехго цIа свинабула, щибдай гьалъие гIолеб-гIолареб рахъилан хал-шал гьабула. Гьединго: дозда нилъ рагIизе ккани ахIизе ккола кинабго халкъалъ цадахъ. Гурони рагIуларо.\nЦо рагIиги рагIуларо дозда. Дозул гIинда чIван рукIуна доздаги тIад ругез абураб гурони рагIуларел гIиндалъелал. Зама-заманалдасан ГIаршин-Маллаланил кечIги букIуна гьел гIиндалъелазда жаниб: «ГIарац бугищ? Буго! Буго!» - йилан. Халкъилая? Гьелдаса санагIалъи гьечIеб жо щибго дандчIвачIо «халкъалъул лагъзадерида».\nЗама-заманалдасан, жидеего ракIгъеялъе, рищиялилан цо тиятир хIала аз, халкъги цадахъ хIазе бачунеб ххвелги гьабун. Гьале гьанжеги, халкъалъухъа гьаркьал ракIаризе санагIалъаби гьаризейилан кIудиял гъурщазул танкги кисиниб лъун, байбихьана аз тиятир. Гьебги гьечIищха захIматаб хIалтIи, щибалиго лъалареб халкъалъе гIоло гьабизе кколеб. Гьелъги бахъинарищ азул халкъалда ццин. ХIалхьиялда рукIине рес букIарал чагIи, халкъалъе тиятир бихьизабизе цере рахъине кколел ругелъул. Цо жидеего кIудияб зарал кколарел гIадал чагIи, халкъалда жидер хIалтIул кьогIлъи бихьизе, жанир тIамула, ахIи-хIур гIодобцарабго къватIире риччазе. ЦIакъго кьариязда хъвазеги кIоларо, кIвараб жогIаги гьабичIогоги чIоларо. Халкъалъе гIоло)).\nТиятир лъугIарабго рукIалиде ккола ва лапан гIодобе биччала кинабго. Дораааа тIасаги рукIун халкъалда опытал лъолел, цIа рекъезабулел тIадчагIиги рукIуна, цин гьалдон, ахIдон, хадур гIодоре риччан, лъиего зарал гьечIеб багъа-бачариялда халкъги букIуна.\nАл кIиялго руго кIиго батIияб дунялалда ругел чагIи. Цоцазда я рагIуларел, я ричIчIуларел.


Террористурал ва экстремистурал идеологиялийн къарши бацIан |\nТеррористурал ва экстремистурал идеологиялийн къарши бацIан\nНоябрь зурул 2-3-нний Дагъусттаннай хьунни «Идеология терроризма: пропаганда и контрпропаганда. Современные вызовы» цIанилусса регионнал дянивсса мукьилчинсса научно-практическая конференция. Гьарица шинах шайсса конференциялул сиптачитал хьунни ДР-лул Печатьрал ва информациялул министерство, мукунма Аьрасатнал национал антитеррористический комитет.\nКонференциялул агьаммур мурад бия терроризмалул ва экстремизмалул идеологиялийн къарши бацIаврил опыт кIибачIаву. Шикку гьаз бунни альтернатив контент сакин баврил масъалагу. Гьашинусса конференциялий цалчин гьуртту хьунни цайми билаятирттаясса экспертътал. Миннавух бия Израильнавасса, Туркнавасса, Сириянавасса, мукунма Аьрасатнал 12 региондалиясса экспертътал.\n— Террор – му стратегиялул журалийсса нигьачIавур. Агана террорданущал цила багьайкун къаталарча, жува хIасул дуллалиссару Исламрал хIукуматрал ягу цайми экстремистурал группардал террористуран хьхьичIунмай бачинсса шартIру. Мунияту террор бирибат дан аьркинссар, — тIий ур Израильнал миллат мюхчан баврил Советрал бакIчи (2003-2005) генерал Узи Дагян.\nКонференциялул давриву гьурттушинна дунни Аьрасатнал национал антитеррористический комитетрал, Миллатирттал иширттал федерал агентствалул, АьФ-лул Жяматийсса палаталул, Дагъусттаннайсса АК-лул (Антитеррористическая комиссия), Дагъусттаннал ХIукуматрал вакилтурал.\nКонференциялул лагрулий хьунни жяматийсса ишккакку ва политик Валерий Коровиннул «Имперский разговор. Империя, геополитика, идеология, традиция» тIисса луттирал презентация.\nХъирив хьунни Дагъусттаннайсса АК-лучIасса экспертный советрал заседание. Шикку ихтилат бунни ДР-лул печатьрал ва информациялул министр Рашид Акавовлул.\nКонференциялул ва заседаниялул хIасиллайн бувну итабакьин тIий бур паччахIлугърал властьрал органнансса ва СМИ-дансса маслихIатру бусса луттирду.\nПредыдущая записьЖижараСледующая записьАгьалинансса къулайшиннарду


Дир суал буго районалъул администрациялъе ва лъайкьеялъул министерствоялъе, ноябрь моцI щвезегIан кир ралагьун ал рукIарал жаниб хасел сверизениги гIурал шартIал школалъе чIезаричIого?\nПрокуратураялъ тIалаб гьабулеб рагIула ЦIунтIа районалъул Хебалъ росдал гьоркьохъеб школа къазе, жанир цIалдохъаби чIезе санагIалъаби ва шартIал гьечIолъиялда бан. Ноябралъул 23 абилеб къоялъ комиссиялъ халги гьабун гьеб гъаримаб аза-азар цIалдохъаби риччараб школа чIезабун рагIула "ветхо-аварийнийлъун" ва къазе кколин хIукму къотIун рагIула.\nДир суал буго районалъул администрациялъе ва лъайкьеялъул министерствоялъе, ноябрь моцI щвезегIан кир ралагьун ал рукIарал жаниб хасел сверизениги гIурал шартIал школалъе чIезаричIого? Суал буго прокуратураялъе, рес букIинчIищ гьеб хал-шал августалда гьабизе, цIалул сон байбихьиледениги гIадамаз лъималазе санагIалъи гьабизе? Гьелго суалал цIунтIадерил школаги къан къватIир лъимал ккарал умумузулги ратила.\nПайда щиб, нилъер республикаялда ва улкаялда кидаго суалал гIемер рукIуна жавабаздаса. ХIисаб гьабеха лъугьа-бахъун бугеб гIажаибаб ахIвал-хIал гьел школазулги, больницабигун медицинаялъул пунктазулги мугIрузулаб Дагъистаналда. 2007 абилеб соналъ Дагъистаналъ Россиялда тIоцересезда гъорлъ къабул гьабуна 131 федаралияб закон бакIалъул нухмалъиялъул хIакъалъулъ. Гьеб къабул гьабурабго гIемерал бахIсалги, дагIбаялги рукIана гьеб лъикIин цоял квешин цогидал.\nЗаконалъул аслияб хаслъи буго муниципалитетаз кIванагIан ресалги, ихтиярал ва кверщелги жидехъе босун бакIалъул нухмалъи гIуцIи, жаниса бюджеталъе сурсатал ралагьи, бакIалъул нухмалъиялдалъун муниципалитетал жалго жидедаго чIарал, камилал ва цере тIурал гьари. Гьеб законалъул принципалда рекъон шагьаразе, районазе ва росабазе гIарацги кьезе ккола гьенир ругел рухIазул къадаралда рекъон. Щибха гьаб законаъ кьураб?\nМасала, ЛъаратIа районалъе бюджет кьола 25 азарго тIувачIев чиясул хIисаб гьабун. Районалда буго 19 росдал администрацияги, 105 росуги. Росаби руго цо-цо бакIалда лъабго, щуго рукъ бугел, кулаби гIадал. Гьел кулабазе хIажалъулел руго нухалги, инфрастурктураги, байбихьул школалгун медпунктал ва цогидал санагIалъабиги. ТIаде жоялъе доб заманалда республикаялъул бетIерлъун вукIарав МухIу ГIалиевасул амру букIана цохIо лъимер бугониги школал къагеян.\nЩибха гьабураб муниципалитетаз? ГIаммаб районалъул лъайкьеялъе биччараб гIарац гIемерал гIадамал ругел росдал администрацияздаса рахъун дагьазе кьуна киналго цIуниялъул мурадалда. Муниципалиял гIуцIабазул бутIруз ва бакIалъул нухмалъулез кинабгIаги хIалтIи гьабичIо я производство, я экономика, я магъалаби, я жанисел сурсатал ралагьизе. Гьелъул бакIалда районазе бюджет цIикIкIун бачIинеян аз иргадулаб переписалда понцIозабуна статистика ва "гIемерлъизаруна" жидер муниципалитазда гIадамал. Киналго тIаделъана гьереси хъвай-хъвагIаязде, гьел цо "приписки" абурал жалазде.\nГьел макрабазда хутIарал бутIруз тIалаб гьабичIо жакъа прокуратураялъ къалеб Хебалъ росдал гьоркьохъеб школа гIадинал бакIазул. Гьединал, пачалихъалъул стандарталда данде кколел школал мугIрузул районазда ращдалцин ратиларо. Щай гьаб ахIвал-хIал лъугьун бугеб магIарухъ?\nЩай гурелъул жакъа Россиялдаги Дагъистаналдаги киналго, гIадамалги, тIадчагIиги ругьунлъун руго гьел цо "двойной стандартал" абурал жалазде. Цо бакIалда хвезабизе бегьулеб буго закон, цогидалъуб гьечIо. Гьединабго кIиго "хIакъикъатги" буго сундулъго, цояб хIисабалъе ва статистикаялъе хIалтIулеб, цогидаб хIакъикъталда бугеб? Отчетал, документал, докладал, данделъиял, рищиял, гьезул хIасилал, проверкаби, актал кинабго буго гьересикагъатаз бахчараб, хIакъикъаталдаса кьурараб. Абулеб - цо, гьабулеб - цойги.\nЛъабкъоялда анцIго соналъ гьерсал рицана СССРалъул заманалда, хIатта улкаялъул Конституциялда бихьизабураб " диналъе эркенлъи" бугин абураб хъвай-хъвагIаялдаса байбихьун. Нилъеда лъалагури кинаб "эркенлъи" диналъе СССРалъ кьун букIарабали. Азарго гIунгутIи букIаниги доб пачалихъалъул лъайкьей, нухмалъи квешаб букIинчIин абизе бегьула. Долдаса жакъасеб Россиялъ ирсалъе босараб жо цохIо буго - гьерсал рицин ва гьересиотчетал. Гьелъул хIасилалда лъугьун буго жакъа магIарухъ щиб гьабизе кколебали лъалареб ахIвал-хIал. Цояб рахъалъ нилъеда абулеб буго росаби цIунизе кколин, росабалъ гIумруги,гIадамалги, динги, гIадатги цIунизе кколин. Росу билани нилъеца кинабго билулин.\nЦогидаб рахъалъ хасал цIогьодулел ва ришватал росулел чагIазул ва гьезул гьересиотчетазул къайимлъиялда тун руго росаби. ГIолохъаби унел руго гочун. ГьечIо кидаго ток, тIагIунеб буго, гьечIо мадарал нухал, хIалтIизе бакIал, бищунго гIадаталниги шартIал. Жакъа экономикияб кризисалъ гьеб "оптимизация бюджета" абураб жо гьабулаго тIоцебе квер борхулеб буго бищунго мискинаб халкъалде, абухъе "социалкаялде". КIиго джипалъул бакIалда цо гIолин абулев, охрана, машина, кабинет, курортазда бакI кIваричIин абулев чиновник рагIичIо цониги. Байбихьи гьабулеб буго бищунго мискинал бюджеталъул хIалтIухъабазул харжаздаса ва Хебалъ школалдаса. ГIажаибаб пачалихъ, гIажаибаб тIалъи.


Дагъистаналъ нухмалъулел гlумруялъго хьихьизе руго\n(кваранидаса квегlиде)Татарстаналъул Пачалихъияб Шураялъул нухмалъулев Фарид Мухаметшин, Шималияб Осетиялъул вукlарав президент Александр Дзасохов, Дагъистаналъул президент Гlабдулатlипов Рамазан, Чачан республикаялъул бетlер Рамзан Къадыров, Удмуртиялъул президент Александр Волков Махlачхъалаялда Гlурус театралда Расул Хlамзатов ракlалде щвезавулел къояз. Сентябрь 2013 сон\nДагъистан ккана «Хъулухъалдаса нахъе арав республикаялъул бетIерасе ва гьесул хъизамалъе гарантиязул хIакъалъулъ къанун» къабул гьабураб Россиялъул тIоцебесеб республикалъун. Россиялдаго гьединаб къанун хъулухъалдаса араб улкаялъул бетIерасда хурхун къабул гьабун букIана Борис Ельцин нахъе араб мехалда.\nРоссиялда гIадатияб иш бугин нухмалъиялде вачIарав чи гьеб хъулухъалдаса щиб гьабунги нахъе унгутIи ва кинал нухал ралагьунги гьенивго хутIизе хIаракат бахъиян абуна авар программаялъе Эркенлъи Радиоялъул татаразул хъулухъалъул директор Рим Гильфановас.\nРим Гильфанов: «ТIалъигун къо лъикI гьаби кIудияб трагедиялъул букIуна Россиялда кинаб букIаниги хъулухъалде нухмалъуде вачIарав чиясе. Хасго гьеб загьирлъула миллиял республикабазда. Советияб заманалдаго ирсалъе тIалъиялда ругел хъулухъал щварал чагIазда кколеб буго гьеб гIумруялъго жал рукIине кколеб хъулухъ бугин. Европалда ва цоги цере тIурал улкабазда гIадин халкъалъ вищарав болжалалда жиндирго хъулухъги тIубан гьеб толеб гIадат Россиялда гьечIо.\nТатарстан мисалалъе босани, ракIалде щвезабизе бегьула 21 соналъ республикаялъул нухмалъиялда вукIарав Минтемир Шаймиевасе хъулухъалдаса араб мехалда хасаб-пачалихъияв гIакълучи- абураб хъулухъ ургъун букIин. Гьеб хехаб заманалда ургъараб къанун букIаниги, абизе ккола, гьеб цIакъ гIакъилаб ва сихIираб къанун бугин. ХIакъикъаталдаги жакъа Минтемир Шаймиев республикаялда, хъулухъалъул кIодолъиялде балагьун, вуго кIиабилев чи. Протоколалъулал тадбирал тIоритIулеб мехалда гьев кидаго президентасда нахъа чIун вукIуна. Узухъда, руспубликаялъул нухмалъиялъул суал гьеб гуро. Масала, президент киве вугониги араб яги гьев хIалхьиялда вугев мехалда республикаялъул нухмалъи кьола премьер-министрасухъе. Амма протоколазул тадбиразда Шаймиев вукIуна кIиабилев чилъун».\nТатарстаналда гьечIо хъулухъалдаса нахъе араб республикаялъул бутIрузе ва гьезул хъизамазе гIумруялъго социалиял гарантиял чIезарураб къанун. Пачалихъияв гIакълучи Шаймиевасги жиндирго ишал тIуразарулел руго пачалихъалъухъа мухьги босичIого чIобого.\nРим Гильфанов: «Гьесие рагьараб нух буго киналго пачалихъиял идарабазде, гьев уна парламенталъул данделъиялде, гьаб сагIат гьес тIаде босун буго тарихиял бакIал къачIаялъул хIалтIаби. Гьесул буго тарихиял бакIал цIигьариялда сверун жиндирго фондги. ХIалтIи гIемераб буго гьесул, дида ккола, гьесул финансазул рахъги гIураб куцалда хьезабун бугин. Пачалихъияв гIакълучи абураб хъулухъги ургъун букIана гьесул адаб цIунизелъун. Пачалихъалъ хьихьун буго гьесул аппаратги, гьев цIунулел чагIиги, гьесул пресс-центрги, секретаралгун ассистенталги. Гьесул резиденцияги, къануналда рекъон, буго Казаналъул Кремлалда ай президент вугев бакIалда».\nРеспубликаялъул вукIарав бетIерасе ва гьесул хъизамалъе гIумруялъго гарантиял кьолеб къанун гьечIониги Дагъистаналда гьединаб къанун бахъи цогиязеги мисаллъун чIезе рес бугин рикIкIунеб буго Эркенлъи Радиоялъул черкесазул хъулухъалъул хIалтIухъан ШхIафуйт Мариетаца.\nШапсуг Мариета: «Гъабардагун-Балкариялдаги, Гъарачайгун-Чергесиялдаги, Адыгеялдаги гьечIо гьединаб къанун, амма дида кколеб буго Дагъистаналдаса хадуб гьелги гьелда тIад ургъизе рес бугин».\nУмарова Амина: «Чачаназул республикаялдаги гьечIо гьединаб къанун, амма гьениб нухмалъиялда бугеб режималде балагьун ва гьез нухмалъи гьабулеб бугеб куцалде балагьун гьединаб къанун къабул гьабиялдаса гьел рикIкIад гьечIин ккола дида. Гьелде тIадеги жидеего бокьун гьеб тухум хъулухъалдаса инги щакаб жо буго».\nГьедин абуна нижер программаялъе Эркенлъи радиоялъул чачан хъулухъалъул мухбир Умарова Аминаца.\nКъануналда рекъон, Дагъистаналъул вукIарав бетIерасда ва гьесул хъизамалда хадуб гьанже цIунун букIине буго транспорт, хасаб бухьен, медициналъул щвалде щвараб хъулухъ ва гьел цIунулел чагIи. Гьеб киналдаго хурхараб гIарцул къадаралъул жеги бицен гьечIо.


РУГОХА НИЖ Ч1УХ1УН. - 4 Июня 2017 - Хунзахская Газета "Сельский труженик, Росдал захIматчи"\nГлавная » 2017 » Июнь » 4 » РУГОХА НИЖ Ч1УХ1УН.\nРУГОХА НИЖ Ч1УХ1УН.\nУ! Ругоха ниж ч1ух1ун. Ч1ух1изе ихтиярги буго бекьеч1дерил. Г1емерищ ругел Дагъистаналда росаби к1иго анкьида жаниб лъабго Дагъистан ч1ух1арал васал рак1алде щезарун тадбирал т1орит1изе рес бугел? Бакьагьеч1и буго тарихалда лъалк1 тарал г1алимзаби, шаг1ирзаби, хъвадарухъаби рахъараб росу. Жакъа нилъеца бицина гьезда хурхун гьарурал тадбиразул.\n– Лъар, мун щай г1едег1улеб?\n– Ралъдалъе ине бук1ун!\n– Гъварилъи г1оларого бук1ун гурищ к1анц1елеб бугеб?\n– Гуро. Ралъдалъе ине бук1ун!\n– Г1ат1илъи г1оларого бук1ун гурищ г1емер к1ич1ардулеб?\n– Гуро. Ралъдалъе ине бук1иналдаса ч1ух1ун!\n– Г1ор, гъваридаб бук1ун гурищ г1одобе биччан бугеб?\n– Гуро, ралъдалъе ине бук1ун.\n– Г1ат1идаб бук1ун гурищ ургъалилъ бугеб?\n– Гуро, ралъдалъе ине бук1ун...\n– Лъарлъун бугеб мехалдаги унеб бук1ана мун ралъдалъе, щайха хисараб?\n– Лъарлъун бугеб мехалъ дида ралъад бихьулеб бук1инч1о...\nГьале Гъазимух1амад Гъалбац1ов.\nГъалбац1ов лъаларев чи маг1арулазда гъорлъ вати щакаб жо буго. Гьев вук1ана ц1акъ жинца гьабулебги, бицунебги, хъвалебги, кинабниги жиндир рагъа-рачари кутакалда г1адамазул рек1елъ босулеб х1алалъ гьабизе лъалев, гьит1инаб асаралда жаниб гъваридаб пикру лъезе лъалев, к1удияб пагьму-гьунар Аллагьас кьурав инсан.\nЦодагьаб цебег1ан Дагъистан Республикаялъул бет1ер Рамазан Г1абдулат1иповас жиндирго Указалдалъун бекьеч1дерил хъутан Г1арада росдал школалъе кьуна Гъазимух1амад Гъалбац1овасул ц1ар.\n13 маялъ, Гъалбац1ов гьавураб къоялде данде ккезабун, школалъе ц1ар кьезе т1обит1улеб тадбиралде х1адурулаго, гьеб школалъул директор Бика Х1ажидадаевналъул нухмалъиялда гъоркь, Г1арада школалъул педагогикияб коллектив, ц1алдохъаби ва гьесул г1агарлъи я кьижун, я кванан ратиларин ккола, къокъаб заманалда жаниб гьениб гьабун батараб к1удияб х1алт1ухъ балагьун. Ц1ияб школадай барабилан ккана дидагогицин, школалъул азбаралде лъугьингун. Дагьал гьудул-гьалмагълъи бугев чи Гъалбац1овги вук1инч1елъул, абизе бегьула нусгоялдасги ц1ик1к1ун гьалбал рач1анин гьеб тадбир т1обит1изейилан.\nРагьун лъураб т1ехьалъул сураталда жаниб, жиб-жиб х1арпалъул бак1алда раккарал, кьер-кьерал т1угьдул, азбар бакьулъ, щаг1ил хъабинисан чвахулеб, г1арац г1адаб лъим, сверун т1ад г1одорч1езе скамейкаби, раг1адалъе гъут1би, къадада ч1ван мармаралъул ганч1ида бик1араб Гъалбац1овасул суратги школалъул ц1арги… Школалда ругел ц1и-ц1иял технологиял ва методикаял х1алт1изарун дарсал кьезе учителасе шарт1ал ч1езарурал кабинетазул бицинаро… Бицина, Гъалбац1овасул яц Шамай Камаловнаялъ къач1араб, цо бок1он Гъазимух1амадил суратаз, шапакъатаз, грамотабаз ва гьесул т1ахьаз къач1араб авар мац1алъул дарсал кьолеб кабинеталъул…\nГьалбадерида бихьана Гъалбац1ов бекьеч1дерие киг1ан хирияв вугевали, бекьеч1дерида бихьана гьудул-гьалмагълъиялъе киг1ан гьев камун вугевали. Рук1ана гьенир к1алъаялги, лъималазул церерахъиналги, квен-т1ехги, кеч1-бакъанги. Вук1инч1о Гъалбац1ов. Гьев гьеч1олъи жив-живасда унтулебги бук1ана. К1алъараз гьеб загьир гьабуна, к1алъач1ел-гьебги цадахъ босун т1ад руссана. Амма киназулго рек1елъ вук1ана Гъалбац1ов.\nАнкь ун бук1инч1о бекьеч1дерица хъутаналдеги ах1ун к1алъазарун, кваназарун, концерт бихьизабун, киналниги адабияталда хурханщинал чаг1и гогьдаризарун. Гьале гьанжеги щвана ах1и, бекьеч1дерица жидерго г1алимчиги шаг1ирги к1одо гьарулел ругила, хехго т1аде щвайилан. Т1ил к1ут1ун рахъана къват1ире. Щвана.\nКиназдаго лъалеб батила Хунзахъ районалъул Бакьагьеч1и росдал школалъе, ДГПИялъул ва ДГУялъул ректорлъун х1алт1арав, тарихиял г1елмабазул доктор, Россиялъул г1елмабазул академиялъул член-корреспондент, академик Ах1мад Мух1амадович Мух1амадовасул ц1ар кьун бук1ин.\nБекьеч1дерил школалъе гьеб ц1ар кьуралдаса нахъе г1адатлъун билълъун буго, ц1алул соналъул х1асилазда рекъон, Ах1мадил г1агарлъиялъ, лъик1 ц1аларал ц1алдохъабазе, лъик1 х1алт1арал учительзабазе ва спортсменазе Ах1мадил ц1аралда премиял кьолеб тадбир гьаби. Исанаги гьеб г1адат хвезабич1о бекьеч1дерица. Рач1ана тадбиралде Ах1мад Мух1амадовичасда цадахъ х1алт1арал гьалмагъзаби, гьев лъик1 лъалел гьудулзаби ва гьесул рук1арал студентал.\nАх1мад Мух1амадович ректорлъун вук1араб мехалъ институталда х1алт1илел рук1арал преподавателаз ва студентаз бицана, гьеб бук1анила пединститут бищун борхатаб даражаялда бугеб заман. Ах1мад вук1анила киназго жиндаса мисал босизе кколев ректор. Гьес к1удияб к1вар кьолаанила институталде росулел педагогикиял кадразде. Москва-Питералде данделъиялде араб бак1алдасаги, гьес СССРалда бищун лъик1ал преподавателал рач1унаанила нилъер пединституталде х1алт1изе, нилъер студентазда педагогикияб г1елму ва методика малъизе рачун. Студентазул г1умруги лъалаанила Ах1мад Мух1амадовичасда, лъицаниги бицун гуреб, жиндаго бихьун. Гьев щолев вук1ун вуго общежитияздеги, к1алъалев вук1ун вуго студенталгунги, инсуца г1адин т1алабги гьабулеб бук1ун буго муг1рузул районаздаса ц1ализе шагьаралде рач1арал студентазул.\nК1алъазе рахъараз, гьанже педуниверситеталда бугеб ах1вал-х1алги, гьелъул гьеч1еб къиматги, рук1инесел учительзабазе кьолеб гьеч1еб лъаялъулги бицун, рак1 къварилъизе бач1ана. Г1ададайищха ккараб Ах1мад Мух1амадовичасул х1аракат? Дагъистаналда гьабсаг1ат х1алт1илел ругел учительзабазул бащдаздасаги ц1ик1к1ун дипломазда гъулбас буго Ах1мад Мух1амадовичасул. Нилъер г1ун бач1унеб г1елалъул бук1инесеб лъик1ав учителасда бараб жо бук1иналда бан, к1удияб хьул буго щвелин педуниверситеталъеги гьеб х1алт1ул к1вар бич1ч1улев, рак1 унтарав, пачалихъалъул бук1инеселъул пикру гьабулев, унго-унгояв ректорилан.\nАзарго зурмихъан, нусго къолохъан,\nКъач1ай дир берталъе – вас гьавун вуго.\nСон дунго вущараб маг1арал кини,\nМаг1идаса гъоркье бахъулеб буго….\n- Рилълъа, ясал маг1арде,\nГ1ухьби рихьун руссине,\nКьаг1и каранде къазе…\n- Вай, к1варич1о маг1арде,\nГ1ухьби сог1ал рук1уна,\nБер къинк1ила, квер къала,\nРокъорго лъик1 ясазе…\nГьавги Х1ажи Гъазимирзаев.\nШамил лъана хвалчаца,\nРасул лъана коч1оца –\nЦо муг1рул к1иго г1идра\nШамилил шиг1ру – Ват1ан,\nРасулил шиг1ру – Ват1ан –\nЦо пандрида к1иго ч1ва,\nЧ1ахъаги мун, Дагъистан.\nГьавги нилъерго Х1ажи.\nГьаб соналъул 2 маялда 90 сон бан батана Дагъистаналда ц1ар раг1арав шаг1ир, маг1арулазе бищунго вокьулев, бищунго г1емер Дакуцаги, Манарщацаги, цойгидазги куч1дул ах1арав шаг1ир Х1ажи Гъазимирзаевас.\nРик1к1адаса гьалбалги к1иго нухалъ сапаралъ рахъинарич1ого, бекьеч1дерил школалъул к1вах1 лъаларей директора Пат1имат Х1адисовналъ ва учительзабазул коллективалъ х1укму гьабуна гьеб к1иябго тадбир цадахъ бачине. Тадбир гьедин берцинго нухда бачиналъе к1удияб квербакъи гьабуна Х1ажил лъималаз ва г1агарлъиялъ.\nГьениреги рач1ана авар адабияталъул байрахъулал, нилъер шаг1ирзаби, хъвадарухъаби, коч1охъаби, журналистал. Школлъималаз бихьизабуна жидерго кеч1 рик1к1инеги, ах1изеги, кьурдизеги бугеб махщел. К1алъазе рахъанщинал росуцояз ва гьалбадерица бицана Х1ажилгун бук1араб дандч1ваязул, цадахъ сапаразде иналъул, нухда ккарал лъугьа-бахъиназул ва кинав рак1 г1ат1идав, ихтилат-кеп бокьулев чи Х1ажи вук1аравали. Гьоркьо-гьоркьор коч1охъабаз ах1ана киназего рокьулел ва киназдаго лъалел «Рилълъа, ясал маг1арде…», «Гогил Валета», «Гуржи-Меседо», «Вехьасул кеч1», «Бесдал эбелалде», «Ахираб сапар», «Дун разияб къо» ва гьел гурел цойгидалги Х1ажи Гъазимирзаевасул куч1дул.\nТадбиралъул ахиралда, «балъхъадерица коч1охъаби г1адин» тезе рекъараб бук1инарилан, лъик1алдаса лъик1ал хухал хъун, белъун, бежун, ц1урал хинк1ал, ц1еч1ел хинк1ал, пурщаби, пулав, чехенбеле, ханилъжал, чай-май, т1олеб жо, т1ад квине т1идул карщги кьун, рази гьаруна гьалбал. Гьединги г1орц1ич1езе т1ад гьекъезе урбаги бук1ана.\nч1ирч1ирун роц1ц1араб къоялъе ахир лъезе бараб чваххунц1адакь гьалбалги нуха рег1ун, рокьо-рокьоре руссана бекьеч1.\nПросмотров: 172 | Добавил: NiGMaT | Рейтинг: 2.0/1


Гьарадирихъев – дихъе космосан » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nВатIанияб тIалаб тIобитIулаго. 12 апрель – ТIолгодунялалъул авиациялъул ва космонавтикаялъул къо\nГумбет районалда тIобитIана летчик МухIамад Хъазанбиевасулгун дандчIвай\nАвиациялъул ва космонавтикаялъул тIолгодунялалъул къоялъул хIурматалда, 12 апрелалда Гумбет районалъул администрациялъул вакилзабаз тIобитIана летчик-истребитель, Юрий Гагаринил курсцояв МухIамад Хъазанбиевасулгун дандчIвай.\n2017 соналъ 60 сон тIубала ракьалда сверун космосалде тIоцебесеб искусственнияб спутник боржине биччаралдаса. 1961 соналъул 12 апрелалда, 56 соналъ цебеккун дунял сверун воржана тIоцевесев космонавт Юрий Гагарин.\nЛетчик-истребитель, хIалхьиялда вугев майор МухIамад Хъазанбиев Юрий Гагаринида цадахъ цIалулев вукIана 1952-1955 соназда К. Е. Ворошиловасул цIаралда бугеб Чкаловасул рагъулабгун авиациялъул летчикал хIадурулеб училищеялда. БакIалъул тIалъиялъул вакилзабазда летчикас рицана гьенив цIалулел ва хъулухъ гьабулел соназул ракIалдещвеял.\nРайоналъул администрациялъул вакилзаби ветеранасул рокъоре ана. ДандчIвай гIуцIана гьесул гIагараб росулъ – Бакьулъ Гьарадирихъ.\n«Гумбет район» муниципалияб районалъул бетIерасул ишал тIуразарулев ГIабдулахIажи ГIабдулкъадировасул цIаралдасан авиациялъул ва космонавтикаялъул къо МухIамад Хъазанбиевасда баркана информациялъул «Гумбет» отделалъул нухмалъулев ХIамзат ГIизудиновас, Россиялъул халкъазул гIадатияб маданияталъул Гумбеталъул централъул нухмалъулев Набигула АхIмадибировас ва цогидазги.\nГумбет районалъул нухмалъулез МухIамад Хъазанбиевасе кьуна «Улка цIуниялъул гуч щула гьабиялъулъ лъураб бутIаялъе, цIиял гIелал ВатIан бокьулеллъун куцаялъе, спорт машгьур гьабиялъе, Гумбет районалъул жамгIияб гIумруялъулъ жигараб гIахьаллъи гьабиялъе гIоло, гьединго махщалилаб байрам – Авиациялъул ва космонатикаялъул тIолгодунялалъул къоялъул хIурматалда» грамота.\nЛетчикасда гьединго баркана Цолъизабураб библиотекаялъул гIуцIиялъул хIалтIухъабаз, МелъелтIа гьоркьохъеб школалъул цIалдохъабаз, «Сельсовет “Арадирихский”» росдал администрациялде гъорлъе кколел гIуцIабазул нухмалъулез, Гьарадирихъ гьоркьохъеб школалъул цIалдохъабаз ва цогидазги.\nГьарадирихъ гьоркьохъеб школалъул директорасул тарбия кьеялъул рахъалъ заместитель ТIалхIат МуртазагIалиевас бицана Хъазанбиевасул биография. «МухIамад Хъазанбиев гьавуна 1931 соналъул 31 декабралда Бакьулъ Гьарадирихъ росулъ. 1952 соналда цIализе лъугьана Чкаловасул рагъулабгун авиациялъул летчикал хIадурулеб училищеялде ва гьеб лъугIизабуна лейтенантасул цIаргун 1955 соналда. Хъулухъ гьабуна советияб армиялда Закавказьеялъул рагъулаб округалда, Украинаялда, Уралалда ва Гьоркьохъеб Азиялда. ХIалтIана рагъулал «МиГ» самолетазда, вертолетазда. ЛъугIизаруна ингилис мацIалда радиобухьен ракьалъулгун гьабиялъул Аэрофлоталъул курсал. Лъала МухIамадида гIараб, гуржиязул, украиназул ва авар мацIалги.\nЗакавказьеялъул рагъулаб округалда хъулухъ тIубазабулаго, космонавтазул отрядалде восизе комиссия тIубазабуна, амма, гьесда рачIел гIиллабаз, аслияб къокъаялда гъорлъе ккечIо. Лъай-хъвай букIана Гагаринилгун, Титовасулгун, Бондаренколгун. МухIамад Хъазанбиев ккола самбоялъул рахъалъ спорталъул мастерги.\n1973 соналда хъулухъ гьабизе витIана Гьоркьохъеб Азиялде, къватIисел пачалихъазе авиациялъул махщалилал хIадурулеб курсалъул нухмалъулевлъун. Роржиналъул махщелалъе гьеб школалда хIадурана Африкаялдаса, ГIагараб Бакъбаккудаса ва Централияб Азиялдаса вакилзаби.\n1980 соналда хIалхьиялде ана авиациялъул майорасул цIаргун. Щвана пачалихъиял шапакъатал ва ВВСалъул нухмалъиялъул рахъалдасан баркалаби. Щибаб соналъ 9 маялда Россиялъул Федерациялъул президент Владимир Путинил рахъалдасан баркиялъул кагъталги рачIуна. Чанахъанлъи, найихъанлъи бокьула. ХIеж борхана».\nДандчIваялда цIалдохъабаз цIалана космонавтикаялда, авиациялда хурхарал кучIдул, бицана КIудияб ВатIанияб рагъул машгьурал летчиказул, улкаялъул чанцIулго бахIарзазул гьунаразул хIакъалъулъ.\nАмма гьаб соналда гьарадирихъев гьедулев дандчIвана – дихъе космосан, - абун хъван буго Расул ХIамзатовас цо сонеталда. Щиб лъалеб, МухIамад Хъазанбиевасул бицен рагIун, хъварал мухъал рукIун ратизеги бегьула гьел. Гьелъул хIакъалъулъ ХIамзатил Расулида цIехечIого хутIана. Амма космосалде гIагараб борхалъиялде вахана самолетазда гьарадирихъев МухIамад Хъазанбиев. Жиндир гIумруялдалъун ВатIаналъеги халкъалъеги хъулухъ кин гьабизе кколебали мисал бихьизабуна гьес. Аллагьас гьесул сахлъи щула гьабеги ва гIумру халалъаги. Амин.\nАллагьас сахлъи кьеги Мух1аммадие!


Лъимал школалде ва ясли-ахалде рачиналде цере тIобитIулеб медикияб халгьаби нахъбахъун буго Россиялъул СахлъицIуниялъул министерлъиялъул буюрухъалда рекъон 2015 соналдаса байбихьун . Улбул гьеб хабаралъ рази гьарун ратани, тохтурзабзе рекIее гIолеб гьечIо министерлъиялъул буюрухъ.\nАвгуст моцIалъул кIиго ахираб анкь тIехь-къалам босиялдаго цадахъ азарханабазда школалде ритIизе заман щварал лъималазул медикияб комиссия гьабулаго уна эбел-инсул. Кидаго ахирисел къояз гурого гьабуларин тIоцебесеб классалде лъимер иналде цебе медикияб халгьаби, гьебги цо-цояз гIарац кьун, комиссия тIобитIиялъул кагъат босун тIубалин бицунеб буго МахIачхъалаядаса Марьямица. «Эркенлъи» радиоялъухъе щварал баяназда рекъон, МахIачхъалаялда гьединаб документалъул багьа 1000 гъурущ букIун буго 2014 соналъ. Окулист, эндокринолог ва жеги гIемер спецалистаз азарханаялда комиссия гьабизе цо гуреб, чанго къо хIажалъулеб буго.\n2015 соналъ Россиялъул СахлъицIуниялъул министерлъиялъ биччараб буюрухъалда рекъон, яслиялде ва школалде рачунел лъималазе медикияб халгьаби тIокIаб гьабизе гьечIо. ГIиллаги гьелъие бугила школалде ва лъималазул ахалде рачун хадурги гьезие диспансерзация гьабулеб букIин щибаб соналъ. Цого хIалтIи кIицIул гьабулеб гIадаб жо кколеб букIиналъ, гьелдаса инкар гьабунила баян гьабулеб буго СахлъицIуниялъул министерлъиялъул хIалтIухъабаз.\nДагъистаналда ругел азарханабазул ресал хIажатазда данде кколарел рукIиналъ, школалде рачиналде цере тIобитIулеб медкомиссия улбузе гуреги, жалго хIалтIухъабазеги захIматаб букIунила, гьелъ мухIканго гьеб тIобитIулин абизеги бажаруларин баян гьабулеб буго МахIачхъалаялъул Лъималазул поликлиникаялъул тохтур Нурият Мусаевалъ.\nМусаева Нурият: « Цере нижеца санайил тIоритIулаан медикиял халгьабиял, МахIачхъалаялда цо азарханаялда хадуб чанго школа ва лъималазул ах букIуна бихьизабураб, мухIканго сахлъиялъул халгьабизе заман гIоларогон букIунаан квекIен, гьанже улбуз жидецагоги бокьараб мехалъ рес буго лъимер тохтурасухъе бачине, риидалил моцIаз букIаниги, хIажат ккараб мехалъ бугониги, лъагIа-лъагIалие школаздаги тIоритIула нижеца лъималазул диспансеризация».\nЛъимал школалде ва яслилалде кьелалде гьабулеб медкомиссия чара гьечIого хIажатаб бугилан абулел тохтуралги камулел гьечIо. Сахлъиялъул халгьабулаго цо лъимадулцин унти батун, гьелъие дару-сабаб гьабиялъул кIудияб кIвар бугилан абулеб буго педиатр МалагьитIинова Халуница. Гьелъул пикруялда гьабсагIат хIукуматалъ сундулъго экономия тIалаб гьабулеб буго. Гьеб буюрухъ бахъиялъе гIиллаги цо гьеб гуреб жинда бихьуларила.\nМалагьитIинова Халун: « Нижеца халгьабулезда гъорлъ фтизиатрас гьарулел халгьабиязул хIасилалда цо туберкулез бугеб лъимер батаниги, гьеб кIудияб кIвар бугеб жо буго, цогидазде бахиналдаса цIуни ва ригьда дару-сабаб гьабизе щвей. Цебе битIун гьабулеб букIана, гьабсагIат хIукуматалъ экономия гьабулеб буго сундулъго. Гьеб буго гIицIго цо дида бихьулеб гIиллаги, гьел халгьабиял тIоритIиялъе биччалеб гIарац хвечIогон хутIи».\nАзарханаялда цIалул сон байбихьилалде цебе букIунеб халатаб ирга букIин бугила гьениб цо аслияб гIунгутIи, амма гьеб суал тIубаялъе медкомиссия гьабииялъе цо-кIиго анкь гуреб, тIубараб рии бихьабизе бегьулаанила рикIкIунеб буго тохтуралъ.\nРоссиялъул Педиатразул цолъиялъ гьабураб лъазабиялда рекъон, ахирал соназ канлъи дагьлъи, кванирукъалъул унтаби ва психикиял нахъаккеязул къадар цIикIкIун буго школалде ине ригь щварал лъималазда гъорлъ. Масала, 2000 соналада данде ккун канлъукълъи бугел лъималазул къадар, 23 проценталъ цIикIкIун буго 2014 соналъ.


Ккурклияту Гъумукун |\nАлхIаткьини, июль зурул 1-нний, Ккурккуллал шяраву хьунни «МарцI-уздансса улча» акциялул хIасиллу дуллалисса мажлис. КIира нюжмардий шяраваллил жямат ччалли бувккун, цанма-цанма ккаккан бувсса кIанттурдай марцIшиву дуллай буссия.\nИюнь зурул 30-нний, шяраваллил агьулданул инсантурая сакин бувсса жяматийсса советрал, цинярдагу участокру ххал дурну, гьарица командалул дурсса даврин кьимат бивщунни. ЛичIи дунни яла хьхьичIун дуркмур команда ва мунин арцуйнусса бахшиш дунни. Акция наниссаксса хIаллай жяматрал марцI бунни шяраваллил ккурчIа, кIичIиртту, мукунна, кьавкьсса мурхьру ххуку бувну, гьаттардил лагмасса чапарду дукьан дурну, щалагу хIатталлил лагма цIусса чапар дирхьуну, ххишала дакъа хъуннасса даву дунни.\nВа кьини экологиялул эстафета шадлугърал даражалий ккурккуллал дуллунни гъумучияхьхьун. Мажлисрай гьуртту хьунни Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Юсуп МахIаммадов. Цала ихтилатраву ванал барчаллагь увкунни экологиялул акция ларайсса даражалий тIайла дурксса Ккурккуллал жяматрахь, ва даврил чIарав авцIусса ва райондалун ччюрк экьидичлансса «Камаз» бахшиш бувсса СалихI ХIажиевлухь. Жяматрал хьхьичI Юсуп МахIаммадовлул баян бунни СалихI ХIажиев уттиния тихунай Лакрал райондалул хIурматлувсса гражданин хъанахъишиву. Ихтилат къуртал хьуну махъ райондалул бакIчинал дуллунни Грамотартту ва Барчаллагьрал чагъарду акциялуву чялишсса гьурттушинна дурминнан.\nТIабиаьтрал луртаннал ва экологиялул министрнал хъиривчу Арслан МахIаммадзапировичлул буллунни Барчаллагьрал чагъар СалихI ХIажиевлун.\n— Жула райондалия дайдирхьусса ва ххаллилсса акция хъиндайдихьуну хьуннав. Умуд бур, ванил барачат бивну, щалагу Дагъусттаннай марцIшиву хьунссар тIисса, марафон къуртал хьуну махъгу шяраву жяматрал марцIшиву дуручланссар тIисса. Бачияра гьарица инсан жуятува байивхьуну цайминнан эбрат ккаккан дулланнуча. Маэкьидичларду ччюрк бири-биривсса кIанттурдайн, ябувара марцIну жувагу, жула оьрчIругу заназисса кIанттурду. Укунни жущава жула оьрчIру марцIшиврийн ва низамрайн аьдат бан хьунтIисса. Му чIумал жула улчагу тIутIайх бичинтIиссар, — увкунни СалихI ХIажиевлул.\nХъирив «МарцIсса улча» акциялул лагрулий хьуну диркIсса оьрчIал суратру дишаврил конкурсрал хIасиллу дунни. ХьхьичIунсса кIанттурду бувгьуминнан дунни арцуйнусса бахшишру.\nАхирданий Ккурккуллал шяраваллил администрациялул бакIчинал дуллунни марцIшиврул лишанну хъанахъисса щинал дурцIусса бархъаллал кIартташи Гъумучиял администрациялул бакIчи МахIаммад ХIусниевлухьхьун. Хъирив ххаллилсса балайрду увкунни Арслан Шагьмардановлул ва АьлихIажи Шамхаловлул.\nПредыдущая записьХIаллихшиннарду — электрон журалийСледующая записьДагъусттаннал тарихрал ца парча


Теракталъул хIасилалда къурбаналлъун ккарал Бесланалъул лъимал Борис ва Вера.\n2004 Бесланалъул мактабалъул цIалдохъанал гъоркьлъалие росараб мехъалда Надежда Гуриевалъул кIиго лъимер хвана. Гьеб балагьалъ гIемерал гIадамазул гIумру хвезабуна. ГьанжелъагIанги, 10 сон ун хадуб, гIадамазда хIехьезе кIоларо доб лъугьа-бахъиналъул хIасилалда ккараб пашманлъи.\nЖиндирго лъималгун цадахъ Надежда Гуриева егун чIун йикIана мактабалъул спортивияб залалда. АскIоб букIана кьвагьулеб алат. Миллияб ретIел ретIарал гьелъул вас Борис ва яс Вера хIадурал рукIана цIияб цIалул сон кIодо гьабизе. Амма байрамалъе ирга щвечIо.\nБорисги Вераги къурбаналлъун ккана. Балагьалъукьа йорчIана гIицIго Надеждал гьитIинай яс Ирина. ГIаммаб къадаралда доб вахIшияб теракталъул хIасилалда 334 чи гIумруялдаса ватIалъана. Гьезда гъорлъ - 186 лъимер.\nНадежда Гуриева: «Гьадинаб балагьалъукьа ворчIарав, гьадинаб къо бихьарав чиясда тIадаб буго цIидахъан батизе гIумрудул магIна. ГIумру халат бахъинабизеищ кколеб, ялъуни хабзаздеги ун - живго жинцаго чIвазеищ лъикI? Гьадинал хIужаби рукIана дол къояздаса нахъе.\nГIемерал бихьинал жалго жидецаго чIвана. Гьебги буго бичIулеб жо - гьел гIадамазда кIвечIо гIумрудул цIияб магIна батизе. Дирго хIакъалъулъ абуни - букIинчIо дир рес тIаса бищизе. Щай-щай гурелъул дир цо яс хутIана. Гьей ялагьун йикIана - дун гIодулей йигищ-гьечIищали? ПалхIасил - дие рес щвечIо хIатта гIодизецин».\n10 соналъ цебе яргъид гIуцIараз гъоркьлъалие росун рукIана 1100 чи – мугIалимзабиги, лъималги, гьезул улбулги. Гьеб къо бихьаразул гIумру тIубанго хисана гьелдаса нахъе.\nНадежда Гуриевалъул рагIабазда рекъон гьадинаб гIазаб-гIакъуба къулчаразул цояз жидерго цIех-рех гьабизе байбихьана, цогидаз музей гIуцIана, лъабабилез гIумру балеб буго хабзазда, гIодулаго ва гIумруялдаса ратIалъарал жидерго лъималазулгун кIалъалаго.\nГуриева Надеждае бана 54 сон. Гьелъ доб пашманаб мактабалда хIалтIулей йиго 36 соналда жаниб. Гьелъул васги ясги чIвана доб заманалда.\nНадежда Гуриева: «Гьеб кинабго дир рекIелъ хутIулеб буго. Амма дица къасд гьабулеб буго гьеб бихьизабичIого тезе. Амма гьаб ругъун абадиялъго буго дир рекIелъ бухIулеб».\n2004 соналъул 1 сентябралда Бесланалъул мактаб ккураз тIалаб гьабулеб букIана Россиялъул хIукуматалдаса – Чачан республикаялдаса аскариял нахъе рачин. Гурони, кьовид гьарурал щинал жидеца чIвазе ругин абун.\nГъоркьлъалие росарал руцIун чIезари мурадалда яргъид гIуцIараз гъозул беразда цеве цо чи речIчIун чIвана. Хадуб бекана лъим бачунеб рогIоро. Лъабабилеб къоялъ бахъана кутакаб кьвагьи.\nСпортзалалда рукIарал гIадамал рихха-хочараб хIалалда реккерун ана къватIирехун. Яргъид гIуцIараз гьезуз мугъзазда кьвагьулаан. КIиабилеб кьвагьи бахъун хадуб тIох гIодобе ккана.\nНадежда Гуриева гьелъул хIасилалда лъавудаса ана. Гьелъ абулеб буго рекIеде ячIараб мехалда жиндир яс Верочка хванин. Гьелъул кодоб батун букIанин гьитIинаб хъанч. Доб мехалда гьелъие тIубана 11 сон. Хадуб баянлъана Надеждал вас Борисги гIумруялдаса ватIалъун вугевлъи.\nНадежда Гуриева: «Дир тIоцебесеб дарс букIине кколаан дир вас цIалулеб классалда. Дун дарсалде унеб мехалда цо яс дандчIвана. Гьелъ гьикъана "ЯчIанищ, Надежда Ильинична? Боря кив вугев? ВачIинчIищ гьев жеги?" Доб параялъ дагьал гIадамазда гурони, тIокIал лъалеб букIинчIо щив чIваравали, щив чIаго хутIаравали. Гьалеха, доб тIоцебесеб нижер дарсида ниж гIодулел рукIана цадахъ».\nНадеждал гьитIинай яс Ирина чIаго хутана. Эбелалъ гьелъие абуна – еккерун аила къватIиехун. Жинда цадахъ ине кIвечIо, Надеждал квер лъукъун букIана.\nЦо къеркьохъаназ автоматалъул хъундагъ кьабун, Надеждал цаби рекана, гьелъ лъутизе къасд гьабулеб мехалда. Россиялъул хасаб тIадкъаялъул къукъаялъ гьужум байбихьараб мехалда ахир-къад Надежда хвасарлъана.\nГьале анцIго сон ун хадубги баянлъун гьечIо лъил гIайиб бугебали Бесланалъул балагьалъул гьадинаб бидулаб ахир букIиналъул. Цояз гIайиб гIунтIизабулеб буго яргъид гIуцIаразда, цогидаз абулеб буго гIайибияллъун Россиялъул аскариял ругин.\nНадежда Гуриевалъ абулеб буго жиндир рос Станиславие цIакъ бокьилаан унго-унгоял гIайибиял ратун къисас босизе.\nАмма гьесда гьеб кIвечIо. Гьес байбихьана гьекъолдизе ва алкоголизмалъул хIасилалда ахIир-къад гIумруялдаса ватIалъанин. Балагьалдаса нахъе кIиго моцI ун хадуб Надежда Гуриева тIад юссана хIалтIуде.


Добавил(а): istina от 21-04-2017, 11:39\nБакъдебусс тIегьала август-сентябрь моцIазда. Дару хIисабалда хIалтIизарула гьелъул тIугьдул, тIамхал ва жибго хьонги. БакIарула гьеб тIубараб рииялъго, тIегьалаго. ТIанхал тIезе ккола хIутI-хъумуралъ гъая лъечIел, гIурччинал. Бакъдебуссалъул тIамхалъ букIуна каучук, батIи-батIиял сакъисал, каротин. ТIогьолъ букIуна релъен гIадаб вещество, жибго гликозидаздасан гIуцIараб, холин ва бетолин дарабиги. Хьодуда гъорлъ рукIуна гIемерго беэнаб нах ва аминокислотаби. Гьеб кислотаялъ рукIалиде ккезабула беэнлъиялъул холестериналъул хIалтIи. Семечкаялда гъорлъ гIемер букIуна метианин абулеб чорхое чара гьечIого къваригIунеб вещество. Гьеб семечкаялда гъорлъ гIемер букIуна зайтуналъул нахалдасаги цIулакьоялдасаги. Семечкаялда гъорлъ буго магний, витамин Е. ГIадамасул чорхое гьеб хIажалъула рекIел ва бидурихьазул хIалтIи рекъезабизелъун. 50-60 грамм семечкадул гIола гIадамасул чорхое сордо-къоялъе хIажат бугел аминокислотаби ва витаминал щвезелъун. Гьединго витамин Е чара гьечIого къваригIуна физическияб хIалтIи гьабулезе, спортсменазе. витаминалъ Е биччаларо холестерин гIемерлъизе ва атеросклероз ккезе. Бакъдебусс буго кутакалда гIадамасул черхалъе пайдаял дараби гъорлъ ругеб нигIмат. Гьелъул нах уна батIи-батIиял дарабазул мазал гьаризе. Халкъияб медицинаялда бакъдебуссалъул тIугьдул ва тIамхал хIалтIизарула бакъул унтиялде данде, черхалда сири балеб бугони ва кванде къасд бачIинабизелъун. БагIаризабураб семечкадул нах хIалтIизабула ругъун ва бухIараб бакI сах гьабизелъунги. Автор: ФИО или фамилия и инициалы автора\nДаруял хурдулИхдал гурелги къваригIунаХIалкIолеб гимнастикаТалган - даруяб нигIматТалган - даруяб нигIмат


Кремлалъ нахъ чIвана Сириялда азарханаялда авиакьабиял щвезабиялъул гIайибал\nКремлалъ нахъ чIвана Сириялда азарханаялда авиакьабиял щвезабиялъул гIайибал ва ахIана гьелда хурхун официалияб Дамаскалъул лъазаби ракIалде босиялде.\nРоссиялъул президентасул пресс-секретарь Дмитрий Песковас лъазабуна, Москваялъ жиндаго гъоркь мухIканаб кьучI гьечIел, чIорогосел гIайибал къабул гьаруларин. Гьединал гIайибал гIунтIизарун хадуб щибаб нухалда, гьез кинал гIаги далилалги рачунарин.\nЦолъарал миллатазул гIуцIиялъул информациялда рекъон, итни къоялда шималияб Сириялда бомбабазул къурбаналлъун лъугьун вуго 50 гIадатияв чи. ООНалъул генералияв секретарь Пан Ги Муница лъазабуна, авиакьабиязул хIасилалда зарал кканин бищун дагь босун, щуго азарханаялъе, гьездаго гъорлъ, «ГIорхъаби лъаларел тохтурзаби» абураб халкъаздагьоркьосеб гIуцIиялъеги, ва кIиго школаялъе.\nАвиакьабиязе квешаб къимат кьуна Евроцолъиялъги Цолъарал Штатазги.Сириялъул оппозициялъул ракI чIараб буго гьел кьабиял Россиялъул авиациялъ щвезарурал рукIиналда. Москваялда вугев Сириялъул вакил Риад ХIаддадица бомбаби раялъул жавабчилъи лъолеб буго Цолъарал Штатазул ва гьезул партнеразул гьаваялъул къватазда.


30 марталда МахIачхъалаялда тIобитIараб митингалда бан жеги жаваб кьечIо Дагъистаналъул хIакимзабаз. Гьенире рахъун рукIана бакIал ралел компаниязул нухмалъулел.\nЖидеца рарал минабахъ лъим, газ ва канлъи борцунел алатал чIорого лъезе инкар гьабулеб бугин пачалихъиял инспектораз, гьединлъидал гьеб суалалъе къимат кьейин лъазабуна хIакимзабазда компаниязул вакилзабаз.\nМитингалде рахъарал гIадамаз бицухъе, лъимги, газги, канлъиги борцунел алатал лъуралъухъ ришваталъе 25-50 азарго гъурущ тIалаб гьабулеб буго пачалихъиял инспектораз. Гьезул жидерго багьайин абуни ккола 500 гъурущ, лъуралъухъги 500 гъурущ уна.\nАмма гьеб гIарац унеб буго пачалихъалъул бюджеталда гуреб, инспекторасул чвантиниб. Къануналда бихьизабухъе гьел алатал чIорого лъезе ккани, чи иргаялда чIезе кколев вуго кIигониги соналъ. Щайгурелъул гьел алатал лъезе чIарал чагIазул ирга кIудияб букIун.\n30 марталда митингалда гIахьаллъана минаби ралеб компаниялъул нухмалъулев ХIажимухIамад МахIмудовас. ЭР-ялъе гьадин баян кьуна гьес.\nХIажимухIамад МахIмудов: «Дица гIумру гьабулеб бакIалдаги гьелда сверухъги кIудияб захIмалъи буго электроэнергиялъул. Гьединлъидал, садакъаги букIинин абун, дицаго босун лъуна гьениб трансформатор («тысячник»). 250 азарго гъурущ кьуна гьелъухъ. Амма 31 декабралда бухIун буго гьеб. Щай? Доз лъун буго хвараб трансформатор, тIасан белъинеги белъун. Гьеб мехалда халкъги къватIибе бахъун, «Дагэнергоялда» цере ракIарун хадуб, цIидасан лъуна цогидаб. Нижеца босун кьун лъураб трансформатор доз жидерго документазда хъвала жидецаго кинабго гьабураб гIадин. Гьанже дицаго трансформаторги босун, кваралги цIан хадубги дица дозие кьезе кколеб буго техникиял шартIазухъ гIарацги. ТIадежоялъе доз доб трансформатор босулеб буго жидерго балансалде. Гьеб мехалъги, лъабабизеги, рачIунел руго гIарац гьаризе – техникиял шартIазухъ, электроэнергия чIезабуралъухъ щибаб рукъалдасан жидее 10-15 азарго букIине кколилан. ГIалхул жанаваразул гIадаб хIал буго – гьабги дие, добги дие абун».\nАмма «Дагэнергоялъул» вакил МахIмудил АхIмад рази гьечIо гьеб хабаралда. Гьадин баян кьуна гьес ЭР-лъе.\nМахIмудил АхIмад: «Ришватчилъиялъул цо-цо хIужаби бокьараб бакIалда рукIине рес буго. Гьединго энергетикаялдаги. КигIан бокьичIониги гьединаб хIал буго нилъер пачалихъалдаго. ЦIи рарал минабахъе канлъи бачиналъулги гьениб канлъи борцунел алатал лъеялъулги суал кутакалда бигьалъизабун буго энергетикаялъул системаялъ. Гьеб захIмалъизабула жалго гIадамаз, нижехъе официалияб кагъатги хъвачIого, инспекторал абун цо божилъи гьабизе бегьуларел чагIаздасан кумекги тIалаб гьабун».\nКин букIаниги, минаби ралел компаниязул нухмалъулез абулеб буго жидее квалквалал гьарулел ругин Дагъистаналда хIалтIизе, гьединлъидал гьел республика тун къватIире унел руго. Доба гьезие минаби разе ракьги бигьаго кьолеб буго. ХIакимзабазул рахъалъ квалквалги ДагъистаналдагIан гIемер рукIунел гьечIо.\nБицен гьабулеб митингалда къабул гьабураб резолюциялда абулеб буго ришватал кьечIого жидер рукъзабахъе лъимги, газги, канлъги бачине квалквалал гьарулел хIакимзабазул рукъзабахъ чIухь базе, хIатта терроралда дандечIаралда релълъараб низамгицин лъазабизе кколилан.


Сириялъ лъазабулеб буго, жиб разилъулеб бугин россиялъул цебелъеялда. Москваялъ рикΙкΙунеб буго Дамаскалъ жиндирго химикияб ярагъ халкъазда гьоркьосеб контролалде гъоркье кьезе кколин ва гьеб ахир-къадги тагΙинабизе кколин.\nГьебго заманалда Вашингтоналъги абулеб буго, жинца ва жиндир рахъ кколел пачалихъаз Сириялъе шанс кьолеб бугин Москваялъул цебелъей гΙумруялде бахъинабизеян. Гьелдаго цадахъ жал хΙадурал рукΙине ругин къварагΙел бугони, рагъулаб кьаби щвезабизегиян.\nТалат къоялда чΙагояб эфиралда ХъахΙаб рукъалдаса гьабураб хитΙабалда Цолъарал штатазул президент Барак Обамаца лъазабуна, гьанжеги ригьго бугин москваялъул ахΙиялда рекъон, Дамаскалъ химикияб ярагъ халкъазда гьоркьосеб контролалде гъоркье кьезе букΙиналда божизеян. Амма ругин цо-цо хьулал рижинарулел ишарабигиян.\nБарак Обама: «Башар Асадил режим мукΙурлъана гьанже жиндир химикияб ярагъ букΙиналда. Гьелъни гьеб ярагъ хΙалтΙизабизе гьукъулеб халкъазда гьоркьосеб конвенция гъубасизе бугин жидер улкаялъинцин абуна. Амма цΙакъго ригьго буго, гьеб цебелъей гΙумруялде бахъинабизе букΙиналда божизе. Асадил режималъ жиндирго рагΙи кколеб букΙиналда ракΙ чΙараб букΙине ккола, божизе ккани. Гьеб инициативаялъ ресал рагьулел руго къуват хΙалтΙизабичΙого химикияб ярагъ хΙалтΙизабиялъул хΙинкъи тΙагΙинабизе. Хасго Россия Асадил бищунго рахъ кколеб улка букΙин ракΙалде босани.»\nГьедин букΙаниги Обамаца лъазабуна, жинца буюри кьунин америкаялъул рагъул къуватазе, нагагьлъун дипломатияб хΙалтΙиялъе икъбал щолеб гьечΙони, Асадил режималде рагъулаб тΙадецуй гьабизе хΙадурал рукΙиналъулин.\nРоссиялъул планалда рекъон, Сириялде ритΙизе руго халкъазда гьоркьосел тоххалчагΙи. Гьез чΙезабизе ккола химикияб яргъил улкаялъул кинабго къадар. Ахир-къадги гьеб ярагъ тΙубанго тагΙинабизеги ккола. Дамаскалъ гьеб планалда гъоркь лъуна жиндирго гъулбас.\nОбамаца гьединго лъазабуна, жинца халат рахъинаризе ругин Россиялъул президент Владимир Путинилгун контактал. Цолъарал штатал, Франция ва Британия хΙалтΙизе бугин Россиягунги Китайгунги Цолъарал миллатазул гΙуцΙиялъул ХΙинкъигьечΙолъиялъул мажлисалъул резолюция дандбалагоян. Цолъарал штатазул пачалихъияв секретарь Джон Керри данчΙвазе ккола Женеваялда хамис къоялда Россиялъул къватΙисел ишазул министр Сергей Лавровгун.\nВашингтоналъ абулеб буго, жиндихъ ругин гΙурал далилал Асадил режималъ Дамаскалъул рагΙаллъиялда 2Ι августалда оппозициялъул къуватазде данде загьруяб газ зарин хΙалтΙизабун букΙиналъеян. Цолъарал штатаз лъазабулеб буго гьелъул хΙасилалда хванин 1400 чийин, гьездаго горлъ 400 лъимерги.\nТΙоцебе рикΙкΙунеб букΙана Обамаца жиндирго хитΙаб гьабизе бугин, америкаялъул жамгΙият америкаялъул хΙинкъигьечΙолъиялъул интересал цΙуниялъул, Асадил режималде данде къуват хΙалтΙизабиялъул къварагΙел хΙакъикъаталдаги букΙиналда божизабиялъул мурадалдайин. Гьелъул бакΙалда Обамаца лъазабуна, дипломатиб хΙалтΙиялъе гΙатΙилъи хутΙиялъул мурадалда, жинца конгрессалъул нухмалъулезда гьаранин Сириялда кьаби щвезабизе изну кьеялда хурхараб суалалда сверун гьаркьал кьей заманалъ тейилан. Гьедин букΙаниги жиндирго каламалъул аслияб бутΙа гьес кьуна, къуват хΙалтΙизабиялъул къагΙида щаяли къваригΙун букΙин бихьизабиялъе.\nБарак Обама: «Нилъ щибниги гьабичΙого чΙун ругони, Асадил режималда бихьизе гьечΙо химикияб ярагъ хΙалтΙизабиялдаса инкар гьабиялъул магΙна. Гьеб ярагъ хΙалтΙизабиялъе ресал тΙагΙинарулел ругони, цогидал тираназдаги, зулмучагΙаздаги бихьизе буго загьруял газал росиялъулги, гьел хΙалтΙизариялъулги кинабгΙаги магΙна гьечΙеблъи. Гьединал диктаторал гьедин толел ругони, нилъер рагъул къватазде дандеги хΙалтΙизабизе бегьула гьединаб ярагъ. КΙвар кьечΙого тани, гьеб щвезе бегьула гьединго террористиял къокъабазухъеги. Гьез гьеб гражданияб халкъалде дандеги хΙалтΙизабизе бегьула.»\nТΙатΙала квералги лъун чΙун ругони, Сириялъул рахъ кколеб Ираналъги жиндирго ядерияб программа гΙумруялде бахъинабиялдаги жигарлъи цΙикΙкинабизе бегьулин, абулеб буго Обамаца. Гьесулго рагΙабазда, нагагьлъун къватияб асар Асадил режималде гьабулеб бугони, америкаялъул солдатал сириялъул териториялда рукΙине гьечΙо.\nЦолъарал штатазда бугеб Германиялъул Маршаллил фондалъул эксперт Марк Джекобсоница абулеб буго Обамаца гьарулел галаби ругин жидеда нахъ магна бугелин.\nМарк Джекобсони: «Дида ккола, россиялъулазда бичΙчΙине бугин, Цолъарал штатаз ракΙбацΙадаб къагΙидаялда дипломатиял къагΙидабаздаса пайда босизе гΙамал гьабулеб букΙин, Америкаялъ нахъе цебе балагьичΙого рагъул къагΙида бищулеб гьечΙеблъи. Балагьани, Обамаца гΙадахъ босулеб буго россиялъул ракълилабин абулеб позиция, Цолъарал милатазул гΙуцΙиялъул хΙинкъигьечΙолъиялъул мажлисалда Россиялъул церелъеял ургъунго нахъ чΙвалел гьечΙо гьес. Гьелдаго цадахъ дида ккола, гьесда бичΙчΙунеб бугин, химикияб яргъида хурхун сириялъул рахъалде тΙадецуялъул механизамал рукΙине кколеблъиги.»\nЦо-цо экспертаз рикΙкΙунеб буго ХΙинкъигьечΙолъиялъул мажлисалда къабул гьабизе ракΙалда бугеб резолюциялда сверун кΙудиял бахΙсал рукΙине бегьулин.\nЭРалъул цΙиял харбазул редакция\nПорт Тартус – Россиялъе ралъдал каву\nСириялда ругел кавказалъулаз Аль-КъагIидаялдаса инкар гьабулеб буго\nСириялда химикияб яргъил гьужумалдаса хадуб\nСириялдаса курдал лъутулел руго Гlиракъалде\nЛавровас нахъеги Магърибалде гIайиб чIвалеб буго\nШамалда зулму халат бахъунеб буго\nБагІараб Хъанч: Шамалда унеб буго гражданияб рагъ


Автор: ХIажимурад ХIусайнов · 22.05.2022\nУттигъанну Вихьуллал шяраву ларсунни жалин цалчин щинав дуцаврил аьдатраясса киносурат. Му ласлай бия Дагъусттаннал телевидениялул «Планета» тIисса творчествалул сакиншиндарал вакилтал. Ва аьдат цалчин сахIналий ккаккан дурну диркIссар 1967-ку шинал МахIачкъалалив, га шинал най диркIсса Дагъусттаннал районнал дянивсса фольклорданул ккаккиярттал фестивальданий.\nВихьуллал шяраву хIакьинусса кьинигу яхьуну дур цIуну хьусса жалин ца нюжмардува щинав дуцайсса аьдат. Му аьдат цурдагу, хъунмурчIин яргсса лаххиярттавусса душваврал, хъаннил, жагьилтурал щаллу дуллан бикIай.\nАьдат ккаккан дуллалиминнавух бия Вихьуллал шяраваллил культуралул, шяравусса искусствалул школалул зузалт, дуклаки оьрчIру, арамтал.\nШяраваллил клубраву лаххиярттугу ларххун, чIаравсса къатрава жалингу дурцуну, циняв бавчуна шяраваллил хьхьичIсса зилучIан. Кьюкьлул хьхьичI ччергъилттущал, гармундалущал, дачIулущал най бия хъатIул усттартал. ХьхьичI най ия хъатIул къуллугъчи, бархъаллал кIартташилува дукьра хIангу рутIлай. Гьай-гьай, най дия жалиндалул архIалщар бакъухърал ланжарттущал, хьунаавкьуманайх бач1лай.\nОьрмулул ва захIматрал ххуллу\nЯрагъуннил хIакъиравусса дахханашивуртту\nСледующая публикация Эбратрансса кулпатру\nПредыдущая публикация Аьрщи инсанналли зузи дувайсса


Дагъистаналда ругел туристикиял ресал жакъа къоялъ кколел руго цIакъ мукъсанал. ГIицIго Дагъистаниязул тIалабаздацин данде кколарел. Гьеб ахIвал-хIал хисибази бихьизабун буго туризм цебетIеялъул хасаб программа. Кинал ресал ругел дагъистаналда туризмалъул?\nСоветияб хIукумат биххигун биххараб туризмалъулаб система цIигьабизе ва Дагъистаналда туризм цебетIезабизе Дагъистаналъул тIалъиялъ хIукму гьабун гIуцIараб программаялда рекъон, 20I4-20I8 соназул болжалазда Дагъистаналда хIалтIулеб буго хасаб туризм цебетIезабиялъул программа. Гьеб программа гIумруялде бахъинабизе федералияб ва республикаялъул бюджеталдаса бихьизабун буго 32683,6 млн гъурущ. Гьелда гьоркьосан 20I4 соналъ программаялъул тIоцебесеб бутIа гIумруялде бахъинабизе бихьизабун буго – 6909 млн гъурущ.\nСоветияб заманалдасаго хIалтIулел ругел санаториял ва батIи-батIиял сахлъи цIуниялъул объектал циIгьариялъе гуребги гьединго гьеб гIарац харж гьабулеб бугин батIи-батIиял нухал ралагьизе турузм цебетIезабиялъейилан баян гьабуна Туризмалъул коммитеталда цебе гIуцIараб гIелмияб централъул нухмалъулей Павлюченко Еленаца. Гьелъул рагIабазда рекъон, туризмалъул хаслъиял хIисабалде росун ва гьединго кколеб даражаялде гьеб бахинабиялъе нухал ралагьулел руго гьез.\nАмма гьел нухал ралагьизе кколарин, гьел цере ругилан рикIкIунеб буго журналист МухIамад МухIамадовас. Жакъа Дагъистаналда туризм цебетIеялъе кинабгIаги аслу гьеIила. Масала, ралъдал рагIалда хIухьбахъи гьабиялъе батIияб бакIаздаса рачIаразе бицинчIого, гIицIго дагъистаналдаса гIадамазе хIухьбахъи гьабизе ресал гьечIила. Масала, Избербаш шагьаралда Ралъдал рагIалда хIухьбахъи гьабизе ун, гьениб гIицIго рукъги ккун санагIалъаби гьечIеб бакIалда хIухьбахъи гьабулаго холеб гIарцухъ Турциялда рахIатаб квегIенаб отелялда 2 анкьица хьухьбахъун бажарулила.\nЖакъа киназулго кIалзухъ бугин туризм абураб рагIи, амма гьеб цебетIезабулеб хIалтIи гьабулеб гьечIин рикIкIунеб буго тарихчIужу Тахнаева ПатIиматица. Гьелъул пикруялда Дагъистаналда туризмалъул букIинеселъул аслияб бутIа буго нилъер тарихияб ва культурияб бечелъи ва хаслъи цIуниялъулъ.\nТахнаева ПатIимат: «Жакъа киназго бицунеб буго туризмалъул, амма гьеб цебетIезе ккканани чIахIиял комплексал разе яги Европаялъул даражаялъул курортал гуро гьаризе кколел. Гьел Европаялдаги киса-кирего дунял цIун руго. Нилъер ракьалъул . Дагъистаналъул хаслъи бихьизабиялде кьезе ккола кIвар. Масала руго нилъер росабалъ гIемерал нус-нус сон барал минаби чIунтун. Бизнес-проектал гьаризе ккола гьел къачIазе. Жакъа дунялалда туризмалъул аслияб чвахи ккола гьединал бакIал рихьизе ва лъазаризе рачIунел чагIи. Киназдаго лъан ва чIалгIун руго гьел курортар. Гьелда хадуб буго букIинесеб туризмалъул».\nХIакъикъаталда, махщалил росабазул цояблъун кколеб Кубачиялде лъагIалидаса лъагIалиде рачIунел туристазул къадар цIикIкIунеб буго, амма гьениб цогIаги турит чIезе бакI гьечIилан тIаде жубана тарихчIужуялъ.\nРосаби цIуниялъе ва Дагъистаналда жанисеб туризм цебетIезабиялъе тIоцересел галаби росанин гьал къояз туризмалъул комитеталъилан баян гьабуна «Эркенлъи» радиоялъе Гъуниб районалъул культураялъул управлениялъул гIолилазулгун хIалтIи гьабиялъул нухмалъулев МухIамадов МуртазгIалица .\nМухIамадов МуртазгIали: «Гьал къоязда рачIана ГIуниб районалде туризмалъул коммитеталъул вакилзаби . Гьез цIех-рех гьабулеб букIана росабалъ ругел чIунтарад минабазул, гьенир рачIарал гьалбал чIезе бакIал гьаризе мурадалда. Нижехъан гьел ана Шамиль мухъалде. Гьеб рахъалъ гьабулеб хIалтIуца унгоял ресал кьезе руго туризм цебетIеялъе. Гьелдаго цадахъ, жанисеб туризм цIикIкIине буго. Ва гIадамазда жидерго умумузул бакIал ва гIадатал лъазе руго. Гьанже цо-цо чIагIаз ралел руго миниотелял ва турбазаби. Гьеб битIараблъун бихьуларо дида. Нилъеца нилъеда цебе бугеб нилъер гIицIго нилъее хасиятабги тун чияраб босулеб буго. РакIалда буго Халимбег мусаясул музей-рукъгьабизе гьелинго чанго гIадамал чIолел бакIал гIуцIизе».\nГIицIго хIухьбахъулел бакIал цIи гьари ва цIиял рай гуребги программаялда гъорлъе унеб буго нухал къачIай, лъим бачин ва цогидал квегIенлъаби чIезариги. Жакъа Дагъистаналда программаялда хурхун гьарурал хIалтIабазуо киналгIаги хIасилал абизе кIоларин баян гьабуна гьелда хурхун «Эркенлъи» радиоялъе Туризмалъул коммитеталъул пресс-хъулухъалъ.


1. Фессалоникийцам 4:10\n1. Петра 5:3\nГьедин ТІадегІанасул къудраталдалъун тІибитІулеб ва щулалъулеб букІана Аллагьасул рагІи. Гьединал лъугьа-бахъиназдаса хадуб, Илагьияб РухІалъ малъун, Павелица хІукму гьабуна Македониялъул ва Ахаялъул ракьалдасан Иерусалималде ине. Гьес абуна: – Цин цо дове щвела дун, цинги дида Рим бихьизе ккола, – ян. ТІолабго Македониялда ругел вацал рокьулелъулха нужее. Дица нужеда гьарулеб буго, вацал, дагьалги цІикІкІун цоцазе рокьейилан. ужра-мухьалде хьул лъун гуреб, – Аллагьасе хъулухъ гьабизе бугеб гъира-шавкъгун. Нужеда божун таразе ханлъи гьабуге, рехъадулъ ругезе мисал бихьизабе.


Украиналъул къисмат Белоруссиялда такрарлъизе бугищ?\nАлександр Лукашенко: "Белорусиялда Россиялъул цониги ракьул бутIа гьечIо, Россиялдайин абуни руго некIсияб Белоруссиялъул ракьал".\n"Новый регион" абулеб интернет сайталда загьирабураб блогерасул макъалаялда бицен унеб буго мадугьаллихъ бугеб Белоруссиялда рахьдал-мацIалъул проблемаялъул. ГIемерал белорусазда цо лахIзаталъ бичIчIана – жиндирго рахьдал мацI лъаларел ва жиндир ватIаналда гIурусалъ кIалъалел белорусазе хIинкъи щолеб бугин гьелдалъун, щай гурелъул бокьараб мехалъ жидерго къавмалъул чагIи цIуни мурадалда гьенире яргъид гIуцIарал гIурусал рачIине рес буго бокьараб мехалъ.\n"Новый регион" абулеб интернет-сайталда бахъараб макъалаялъул авторасул рагIабазда рекъон Белоруссиялда жигараб къагIидаялда рахьдал мацI лъазабулеб буго гIадамаз.\nГIуцIун руго батIи-батIиял семинарал ва рахьдал мацIалъул дарсал кьолел курсал. Гьел кьолел руго волонтераз. Украиналде данде ккун Белоруссиялда гIемерал гIадамазда жиндирго рахьдал мацI кIочон тун буго.\nУкраиналда дагIба багъарун ва гьелдаса нахъе гIурусалъ кIалъалел сепаратистаз Донецкалъул ва Луганскалъул пуланал республикаби лъазарун хадуб Белоруссиялъул миллатчагIаз ургъел гьабулеб буго жидерго ватIаналда бугеб ахIвал-хIалалъул.\nХIакъикъаталдаги, абулеб буго блогерас рахьдал мацI лъаларел гIадамал жидерго къвамалъул чагIилъун лъазарун ва гьеб багьанадуеги босун гьенир хехго рачIине бегьула яргъид-гIуцIарал гIурусазул миллатчагIи, ян пикру гьабулеб буго блогерас.\nАмма бугищ рес Россия Белоруссиялде тIаде кIанцIиялъе? – ян суал цебе лъолеб буго блогерас ва жинцаго жаваб кьолеб буго, йохъилан абун. Щай гурелъул живго Белоруссиялъул президентасда бихьула кигIан кIудияб асар жиндие гьабулеб бугеб Кремлалъ.\nРехсараб макъалаялда ракIалде щвезарулел руго Лукашенкол ахирисел каламал. Гьес гIамал гьабулеб бугин Белоруссиялъул патриотазда жив гьединавго кIудияв патриотлъун вихьизавизеилан. ХIатта жанисеб политика хисизе хIаракат бахъулеб бугин гьес – миллияб хаслъиялъе цIикIкIараб кIвар кьолаго.\nАммаила, абулеб буго блогерас, хасго Лукашенкоца тIагIинабулеб букIана белорусазул миллияб хаслъи. Гьанежейин абуни, гьес беццулеб буго Белоруссиялъул маданиятги мацIги.\nБлогерас бицаралде данде рагIи бигьаго батизе бегьула гьалкъояз Лукашенкоца кьураб жиндирго цо интервьюялда. Бугищ хIинкъи Россия Белоруссиялде тIаде кIанцIиялъул ва Украинаго гIадин гьеб республикаги бикьиялъул, ян абураб журналистасул суалалъе жаваб кьолаго, Лукашенкоца абуна, жиндир заманалда жинца Россиялъул президент Владимир Путиниде абунин, жив хIинкъулев гьечIин.\nБелорусиялда Россиялъул цониги ракьул бутIа гьечIин, Россиялдайин абуни руго некIо Белоруссиялъул рукIарал ракьал. Мисалалъе Псков икълималда ва цогидал бакIазда. ГIиллацин гьечIин тIаде кIанцIизе ва ракьул цогIаги бутIа бахъизе.\nДобго интервьюялда Украинияздехун вуссун, Лукашенкоца абуна – щайин нужеца зигардулел Крымалда бан? Крым нужер ракь букIун батани – щайха нужеца цогIаги кьвагьи гьабичIого, Россиялъе гьеб кьун бугеб?\nКинабха бугеб гьабсагIат Россиялъулгун-Белоруссиялъул гьоркьобакI? «Интерфакс агентлъиялъ» лъазабухъе гьалкъояз Минскалда тIобитIана Цолъараб – ай Россиялъулгун Белоруссиялъул – пачалихъалъул цадахъаб министрабазул Кабинеталъул данделъи.\nБелоруссиялъул премьер-министр Михаил Мясниковичас доба абуна данделъиялъ къотIи гьабун бугин россиялъул гъурщил асар Белоруссиялда цIикIкIинабизе ва гьеб гуребги – миллиял банкалъул системаби цолъизаризе.\nГьединго гIуцIизе руго цадахъал компаниял ва акционеразул жамгIиятал. Индустриалияб ва финансияб капитал цолъизабизе ккола, ян абуна Белоруссиялъул премьер-министрас Минскалда букIараб рехсараб данделъиялдаса нахъе тIобитIараб пресс-конференциялда.\nЖиндир иргаялда Россиялъул премьер-министр Дмитрий Медведевас такрар гьаруна жиндирго Белоруссиялъул коллегаясул рагIаби ва пикраби.\nГьелдалъун якъинго бихьула Европаялдехун буссараб Украиналда ва Россиялдехун буссараб Белоруссиялда гьоркьоб бугеб батIалъи. Хасго гьеб батIалъиялъ цебеккунго нахъ чIвале буго Россия Украиналде тIаде кIанцIиялъул рес. Гьелъул хIажалъицин гьечIин, щай абуни – жибго Белоруссиялъул тIалъи Кремлалде гъорлъе ине хIадураб буго, ян абулеб буго блогераз.


Нухде бараб тIех гIадин батила...\nЦIумадаса хъвалеб буго\nГъоркьиса лъикIаб хIалтIи гьабуна Болъихъа Агъвалибе унеб шагьранухда\nГьигьалъ-гIурухъе щвезегIан гIатIид гьабун ва хъил тIун рагIалде бахъана нух. Исана Гьигьалъ-гIурухъа Агъвалиб бугеб полициялъул посталде щвезегIан, 6 километралъул манзилалда, хъил тIезе ракIалда буго, гьелъие харж гьабизе гIарацги бихьизабун буго. Гьеб хIалтIи, Аллагьас хъван батани, риидалиде тIубазабизе пикру буго гьеб иш тIаде босараб идараялъул.\nГIадамазе гьелъул бугеб санагIалъи гьечIолъиги бихьун, цIияб соналъ районцоязе сайгъат хIисабалда, гьеб нух къачIазе нигат ккана вацал АхIмад ва МухIамадзагьид Давудовазул. Пачалихъалъул кинабгIаги кумек гьечIого гьев кIиявго вацас жидерго харжаздалъун къачIалеб буго нух. Къойил микьго машинаялъ баччулеб буго ТIисси-Ахикьа чабахх, грейдералъ битIизабулеб буго нух, нухда бачунеб буго михир. Хъил тIун рагIалде бахъинегIан нух къачIазе кколеб идара хъил тIезе тIаде босаралги кколелъул, нужеца щай гьеб нух къачIазе тIаде босарабилан гьикъидал, АхIмад Давудовас абуна жиндирги МухIамадзагьидилги нигат кканин, Аллагьасе гIоло, гьеб нух, хъил тIун рагIалде бахъинегIан, гIадамал ва машинаби хьвадизе бегьулеб хIалалда чIезабизе. Гьез гьеб хIалтIи гьабизе байбихьидал, хъил тIезе тIаде босараб идараялъги, кумек хIисабалда, гьенибе битIана кIиго тонна цIатаридул, грейдер ва михир. Радал сагIат 7-ялдаса маркIачIул мех щвезегIан хIалтIула гьенир АхIмадил ва МухIамадзагьидил хIалтIухъаби. Гьелгун цадахъ кIвахI гьечIого гьезие нухмалъи ва малъа-хъваял гьарулел руго «Дорстройсервис» ОООялъул нухмалъулесул заместитель НурмухIамад ГIалиевас.\nНухлухъ балагьизе щварав районалъул бетIер кутакалда рази хутIана гьезул хIалтIудаса ва баркалаги загьир гьабуна гьезие. Районалда тIоритIулел тадбиразулъги кIудияб гIахьаллъи букIуна гьев кIиявго вацасул, ккараб бакIалда кумекалъеги ратула гьел.\nКIиявго вацас гьабурабщинаб лъикIлъи, Аллагьасда цере щведал, нухде бараб тIех гIадин батила.\nПрочитано 888 раз\tПоследнее изменение Пятница, 09 февраля 2018 10:58\nДругие материалы в этой категории: « ЗахIмат бихьичIони, рахIат букIунаро\tРедакциялде кагъат »


Террористал бакI гьаз дан къабитан |\nМуний гьурттугу хьуну, махъгу лавхъунни Дагъусттаннал БакIчинал кIанайма Владимир Васильевлул. БатIаврий ххал бивгьунни Краснодардал улклуяту къиримнавун машинартту бачайсса ххуллул объектру террорданул иширттая дуруччаврил масъалартту.\nНАК-рал Президентнал бусаврийн бувну, дунияллул халкьуннал дянивсса терроризмалул сакиншиннардал хIарачат буллайнма бур Аьрасатнал личIи-личIисса регионнай террорданул ишру гьуз учин бан. Гьашину Дагъусттаннай, Хабаровскаллал улклуй ва Сахалиннал улклуй 6 терактрал хьхьичIалу кьувкьуну бур. Так ца гьашину НАК-рал кумаграйну бухлаган бувну бур кьюлтIну зий бивкIсса 12 террористурал кюру, бувгьуну бур 189 ва бухлаган бувну бур 15 террорист ва миннал кумагчитал.\nБортниковлул бувсунни мукунма хъинну личIлулну бикIан аьркиншиву ва дуруччин аьркиншиву террористурал зарал биян бан бюхъайсса объектру. Мукунсса объектну хъанахъиссар цIана буллалисса Къиримнал ламу.\nПредыдущая записьЦIу дагьаврия бурувччуну бикIаншиврулСледующая записьАрцу нанисса ххуллурду кьукьин


Дагъистаналъул премьер-министр ва порталъул нухмалъулев Хархаров Абусупьян гьаб анкьалда дандчIван вукIана Ираналдаса бизнес-делегациягун. Гьез гьоркьор лъун рукIана Ираналдаса бачIунеб къайи-цIа лъезе бакIал разе ккеялъул, ролъ цIунизе терминал базе ккеялъул ва нартихъ ролъ хисизе рес букIиналда хурхарал суалал.\nРекъонхIалтIиялъул къотIи-къай гьабун букIана республикаялъул нухмалъиялъ 2010 соналда Ираналъул Гилан провинциягун ва араб соналда гьеб провинциялдаса делегацияги бачIун букIана Дагъистаналде.\nГьединго араб соналда республикаялъул нухмалъулевлъун вукIарав МухIамадов МухIамадсалам Москваялда дандчIван вукIана Россиялда Ираналъул вакил Сейед МахIмуд Реза Саджадигун. Амма бугеб рекъонхIалтIиялда гъей гьабун гьелъул гIурхъаби гIатIид гьариялъул къотIиял гьарун рукIинчIо доб мехалда.\nАраб моцIалда МахIачхъалаялде вачIун вукIарав Саджади дандчIвана ГIабдулатIиповгун ва министралгун. Гьеб сапаралъул гIурхъабалъ экономикияб рекъонхIалтIи лъикIлъизаби мурадалда вакилас чанго идея кьуна республикаялъул хIукуматалъе.\nГьелдаго гьоркьоб букIана Дагъистаналде Ираналдаса ретIел-тIехалъул экспорт гьабиги. Гьес абулеб букIана гьелъие Россиялдаго бищунго лъикIаб бакIал бугин Дагъистанин.\nСаджадида гьединго лъикIаблъун бихьулеб бугоан Ираналъул консуллъи МахIачхъалаялда рагьиги.\nГIабдулатIиповас разиго къабул гьаруна гьел церелъеял. Гьес абуна Каспий ралъад гьанже х1алтIичIого гIемерисеб мехалда кьижун бугин.\nКIиябго рахъалъул экономикияб рекъонхIалтIи лъикIлъизабиялъул кIул МахIачхъалаялъул ралъдал порталда бугин абулеб букIана ГIабдулатIиповас, амма гьес рехсечIо гьеб лъица рагьизе ва лъица порт къачIазе бугебали.\nШарль де Голица абун букIана: «Жинцаго бицунеб жоялда божуларев политик кидаго гIажаиблъула гьес бицаралда гIадамал божун ратараб мехалда»,-ян.\nЧачанлъиялъул нухмалъулев Къадиров Рамзан гьединавлъун ватич1ого вукIинеги рес буго, амма...\nГьаб анкьалда гьес Грозныялда кьуна Москваялдаса машгьурал журналистазе ункъго сагIаталъулаб пресс-конференция ва гьес бицарабщинаб гьоркьоб рагIи течIого гьез къватIибе кьезе букIиналдаги гьесул ракI чIараб букIанин кколеб букIана, гьес бицунелда гьел божулел ратичIоницин.\nЦебегогIадин гьесул цо-цо жавабал кинал рукIине ругелали лъалел рукIана, масала «рохьилазул» цо чанго анцIго чи гурони хутIун гьечIин абурабги, Европалда ругел чачаназе рокъоре тIадруссаян тIадецуй гьабулеб бугин абураб гьереси букIинги цогидабги. Амма киназулго кIвар буссараб жаваблъун букIана хъулухъалдаса рехарав Россиялъул вице-премьер Владислав Сурковасе жиндирго бакI кьелин гьес гьабураб лъазаби.\nКремлалъул пресс-секретарь Дмитрий Песковас гьел рагIабазда хурхун лъазабуна гьеб «абсурд» гьес абухъе бичIчIизе кколарин.\nУнеб анкьалда блогераз кIвар буссинабураб цоги хIужалъун ккана Грозныялда футболалъул матч унаго рефери Къадиров Мусаца «Амкар» командаялъул футболис вухараб мехалда гьес жиндие «провокация» гьабунин гьединлъидал жинцаги кьабунин Мусаца ккараб бичIчIизабун хадуб, дур бакIалда «жинца гьев чIвазе вукIанин» Къадиров Рамзаница абураб.\nЦо-цо блогеразул пикруялда гьеб хIужа кколеб буго такъсир гьабиялъул иш тIад рагьизе кколеб хIужалъун. Цогиязул пикруялда, гьелъ бихьизабулеб буго «Россиялъул тIалъиялда кризис букIин».


Ибрагьим Ибрагьимов – сахлъи цIуниялъул багьадур\nИзтегляне 67.74 Kb.\nАхбердило Ахбердилов, ТIидиб школалъул тарихалъул мугIалим, Шамил район. Сураталда: Ибрагьим Ибрагьимов.\nИбрагьим Ибрагьимов – сахлъи цIуниялъул багьадур.\nГIемерал руго дунялалда батIи-батIиял профессиял, амма гьездаса бищун хIажатал ругин ккола учителасул ва тохтурасул хIалтIи. Инсанасда гIелму малъи ва гьесие сахлъи кьей гьечIищха киналъулго кьучI? Тохтурзаби ккола жидерго рекIел ахIиялъ хъахIаб халгIат ретIарал, къваригIараб мехалъ унтаразе кумекалъе аскIор ратизе хIадурал чагIи. Руго нилъер республикаялда жидерго рухIалда ва сахлъиялда барахщичIого гIумру гьеб халтIуе кьурал, тIадегIанаб лъаялъул специалистал. Гьединаздаса цояв ккола Дагъистан Республикаялъул медицинаялъул централъул нухмалъулев Ибрагьим Ибрагьимов. Аби буго, гIемерал чагIаз гьабулин гIумру, амма унго-унгояб къагIидаялъ гIумру нухда бачине киназдаго лъаларин. Ибрагьимица гьанжелъизегIан гьабураб гIумру ккола гIун бачIунеб гIелалъе лъикIаб мисаллъун.\nГьев гьавуна 1934 соналъ КъахIиб (гьанжесеб Шамил) районалъул ТIидиб росулъ векьарухъанасул хъизамалда. Росулъ анкьго классги лъугIизабун, экзаменалги кьун, Ибрагьим цIализе лъугьана районалда цо бугеб КъахIиб гьоркьохъеб школалда. Гьеб букIана рагъ лъугIараб, ретIине ретIел щолареб, кваназе квен дагьаб гурони гьечIеб цIакъ захIматаб заман, амма Ибрагьим гьитIинаб мехалдаса нахъе ругьунлъана тIаде ккараб къо хIехьезе. ЛъикIал хIасилазда школаги лъугIизабун, гьес документал кьола медицинаялъул институталде. Эбел-инсуе бокьун букIана гьев росдал магIишаталъул институталда цIализе, амма Ибрагьимил батIияб букIана анищ. БагIараб дипломгун Дагъистаналъул медицинаялъул институтги лъугIизабун гьев витIана ЛъаратIа районалде хирурглъун хIалтизе. Гьесул бугеб хIаракат, бажари, махщел бихьун районалъул нухмалъулез гьарун гьев тIамула бетIерав тохтурлъун. ГIемераб букIана гьабизе ккараб хIалтIи, къойил дандчIвалел захIмалъаби. Ибрагьимил къуркьулареб хасияталъ гьел захмалъаби къезаруна, лъебелал разияб къагIидаялъ борхатаб даражаялде хIалтIиги бахъинабун гьев щуго соналдаса гIагараб Советский районалде бетIерав тохтурлъун витIана.\n1967 соналъ Ибрагьим МухIамадович тIамуна ДАССРалъул сахлъи цIуниялъул министрасул заместительлъун, 1983 соналъ – сахлъи цIуниялъул министрлъун. 13 соналъ нухмалъи гьабуна гьес министерствоялъе. Гьеб заманаялда жаниб Дагъистаналда гIуцана 26 республикаялъул, 51 централияб (10 шагьаралъул ва 41 районалъул) больница, 160 стационар, 208 амбулаторияб учреждение, 18 поликлиника, 1065 фельдшер-акушеразул пункт, 167 росдал амбулатория, 48 медицинаялъул хехаб кумекалъул станция. Пикру гьабуни, кигIан гIемераб хIалтIи, макьу гьечIел сардал ругел гьел тарихазулъ. ХIухь бахъулел къоязцин Ибрагьим гьава-бакъалде яги квешал нухазде балагьичого унаан рикIкIада ругел районазул больницабазда бугеб ахIвал-хIал жиндаго бихьизе, гьезие хIажатаб кумек чIезабизе. «Дида ккола Ибрагьим хъахIаб халгIаталъулъ гьавун ватилин ва гьес гьеб гIумруялъго бацIцIадго цIунанин. Гьесул пикраби, гIамал-хасият ва гIаданлъи руго гьеб халгIат гIадинал рацIцIадал. Гьесул унтараз абухъе: Ибрагьимил буго тохтур Лукманил гIадинаб махщелги, Сулейманил гIадинаб гIакълуги. Гьев ккола унго-унгояв сахлъиялъул багьадур» - ян хъвалеб буго хъвадарухъан ГIарип Расуловас.\nАмма цо чиясда кIоларо гьединаб захIматаб хIалтIи кумекчагIи гьечIого тIубанго рагIалде бахъинабизе. Ибрагьимил кидаго букIана унго-унгояб къагIидаялъ хIалтIулел специалистал ратIа рахъизе махщел. Гьез жидерго нухмалъулесул адаб-хъатирги гьабун, ракI бацIцIадго тIубазабуна тIадаб иш, гьелъие хIужалъун ккана хIалтIул лъикIал хIасилалги.\n1996 соналдаса нахъе жакъа къо щвезегIан Ибрагьим Ибрагьимов ккола Республикаялъул медицинаялъул централъул нухмалъулев. Гьенив хIалтулев вуго 600 сотрудник. ТIоцеве гьеб Централде щварав чи хIикмалъун хутIула гьениб бугеб бацIцIалъиялъул, гIадлу-низамалъул, унтаразде бугеб хассаб бербалагьиялъул. Коридоразда гIодор тIамун руго халичаби, къеда ран руго берцинал суратал, руго аквариумал, тамахал диванал ва бакIал, чIезарун руго унтаразе киналго ресал. ЦIакъго кIудияб тIалаб гьабула рагъул гIахьалчагIазул ва инвалидазул. «Унтарав кидаго витIарав вукIуна» - ян абула Ибрагьимица. Нилъеда лъикI лъалаха кинан больницабазда сайгъатал кьечони цо-цо тохтурзабазул бербалагьи букIунебали. Гьаб медициналъул централда рищват боси инжитаб иш букIин гIадатлъун лъугьун буго. Гьединаб лъугьа-бахъин ккани, тохтурасулгун яги медсестраялъулгун хабар къокъаб букIуна – гьел хIалтIудаса нахъе рехула. «Кин бугониги, яхI-намус бугел тохтурзаби гIезегIанго цIикIкIун руго» - рикIкIуна Ибрагьимовас.\nУнтарасул гIарз гьес рикIкIуна пайдаяблъун. «Гьезухъе бербалагьи букIине ккола ракI гурхIараблъун. Унтарав сах гьавизе ккола дарабаздалъун, уколаздалъун гуребги, хIеренаб ва берцинаб кIалъа-басаялдалъунги. Гьебги буго унтарасул рекIее бигьалъиялъе ва гьев сах гьавиялъе цоги шартI» - ян малъула жидерго хIалтIухъабазда Ибрагьимица. Щибаб организациялъул нухмалъулесда бараб букIуна коллективалъул хIалтIиги. Республикаялъул медициналъул централъул хIалтухъаби руго цо хъизан гIадин цадахъ рекъон хIалтIулеб коллектив. Гьенив вуго 11 Дагъистаналъул мустахIикъав врач, 12 Дагъистаналъул мустахIикъав хIалтIухъан. КигIан гIемер хIалтIи бугониги, Ибрагьимица тIадчIей гьабула жиндирго лъай ва махщел цIикIкIинабиялда, гьес хъвана медицинаялъул гIемерал статьяби, очеркал, монографиял, малъула гIолохъанал тохтурзабазда.\nСоналдаса соналде цIикIкIунел руго Централде рачIунел унтарал. Гьезие чIезабун буго чIобогояб сах гьари, лъикIал ресал, ункъго нухалъ тIагIамаб квен. Централда Ибрагьимил хIаракаталдалъун чIезабун буго гьанжесеб лъикIаб оборудование. ЛъикIаб хIалтIи бугони лъикIал хIасилалги рукIуна. 2004 соналда букIараб ТIолгороссиялъул конкурсалда 64 ветераназул госпиталазда гьоркьоб Дагъистаналъул госпиталъе щвана 3-еб бакI, 2006 соналда щвана 2-еб бакI. Гьелъ бицунеб буго госпиталалъул коллектив ва гьезул нухмалъулев намус бацIцIадго хIалтIулел рукIин.\nГьитIинаб мехалдаса нахъего Ибрагьим кидаго ургъулаан рухIияб рахъалдеги. Гьесул эмен МухIамадил анищ букIана хIежалде ине. Рес ккарабго гьеб анищ 17 нухалъ тIубазабуна гьесул васас. Гьелъ батила Ибрагьимил соналдаса соналде иман лъикIлъулеб, бусурбан чиясе кумек цIикIкIунеб бугеб. Гьес гьаруралщинал лъикIал ишазул къадар цIакъго кIудияб буго. ЛъикIаб бухьен букIуна Ибрагьимил росуцоязулгунги. Гьесул бажариялдалъун ТIидиб росулъ рагьана кинабго къваригIанщинаб оборудование чIезабураб участковияб больница, сайгъат гьабуна хIежалде ине бокьарал тIидихъабазе автобус. Ибрагьимовасул кIудияб квербакъиялдалъун росулъ рагьана кIитIалаяб типовая школа. Росулъ гьанже балеб буго мадраса, гьенибе Ибрагьимица кьуна 100 азарго гъурущ жиндирго гIарцул, ризго гьабула садакъаги. Аллагьас къабул гьабеги гьес гьабурабщинаб лъикIаб гIамал.\nДагъистаналда сахлъи цIуниялъе гьабураб хIалтIиялъухъ Ибрагьим Ибрагьимов мустахIикълъана ВатIаналъул гIемерал шапакъатазе. Гьев ккола ТIолгодунялалъул гIелмабазул Академиялъул Член-корреспондент, Россиялъул мустахIикъав врач, Дагъистаналъул халкъияв врач. Гьесие кьуна сахлъи цIуниялъул бищун аслияб шапакъат – Гиппократил орден, орден «Знак Почёта», гIемерал медалал, Россиялъул ва Дагъистаналъул хIурматалъул грамотаби ва гьел гурел цогидалги шапакъатал. Гьев вищун вукIана Дагъистаналъул Верховный Советалъул депутатлъунги. Амма бищун къиматаб шапакъатлъун Ибрагьимие кидаго букIана гьес сах гьарурал гIадамазул ракI-ракIалъ кьолеб баркала.\nДида ккола, хIалтIулъ Ибрагьимил хIасилал гьединал гьарзаял рукIинароан аскIой кумекалъе хIадурай чIужу йикIинчIейани. Гьесул хъизан Парида йиго ракI лъикIай, сахаватай, бетIергьанчиясул хIурмат-адаб гьабулей гIадан. Киназдаго лъала кинан Ибрагьимие кIалъазе захIмалъулебали, амма лъадул цIар гьес цIакъ лъикI абула. Ибрагьимил буго анлъго лъимер, гьездаса ункъгоял ана инсул нухдаса. Бищун кIудияв, Ибрагьимов Танка ккола профессор, Москваялъул стоматологияб университеталъул кафедраялъул заведующий, Мадина – медициналъул гIелмабазул кандидат, Нажабат ва Хадижат хIалтулел руго Централда. Гьезулги лъималаца машгьурав кIудадаса мисал босилин ккола. Абизе бегьула, тохтурзабазулго хъизан бугилан. Живго Ибрагьимица абуни эбелалъул вац генерал-полковник МухIамад Танкаевасдаса босулеб буго мисал (гьесул кIудияб сурат буго Ибрагьимил кабинеталда къеда бан).\nИбрагьим МухIамадовичас гIумру гьабуна ва гьабулеб буго унтарал сах гьарун, хIажатав чиясе кумекалъе кидаго вахъун чIун, медициналъул институт лъугIараб мехалъ кьураб «Гиппократил гьедиялъе» кидаго ритIухъавлъун. Гьаб, яхI-намус бичулеб заманаялда, Ибрагьим гIадинал магIарулал дагьал хутIун руго. Нилъеца гьезул къимат гьабизеги ккола, гIун бачIунеб гIелалъе унго-унгоял рагъул ва захIматалъул бахIарзазул мисалаздалъун тарбияги кьезе ккола.\nАхбердило Ахбердилов, ТIидиб школалъул тарихалъул мугIалим,\nСураталда: Ибрагьим Ибрагьимов.


Къажар мацІ — Википедия\n(«Къажар мацI» гьумералдасан гьаниб битӀана)\nНахчиваналдаги, Къажаралдаги рахьдал мацIалъе лъураб памятник.\nКъажар (Азарбижан) мацl яги Падар мацӀ (Жудерго цIар: Azərbaycan dili, Azərbaycan Türkçəsi, آذربايجان ديلی, Азәрбајҹан дили) - къажар (азербайжан) мацӀ.\nГьеб буго Къажаралъул пачалихъияб мацI ва Дагъистаналъул пачалихъиял мацIаздасан цояб. Къажар мацI хIалтIизе гьабула Ираналда, Къажаралда, ГIиракъалда, Россиялда (хасго Дагъистаналда), Хъихихъалда, Туркиялда, Сириялда, Украиналда. ГIаламалдаго къажар мацIалъ кIалъалел гIадамазул къадар бахуна 34-40 млн чиясда.\nКӀалъалел гӀадамазул къадар (Хьундасеб ва Бакъдасеб Къажар) - 25—30 млн чи.\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Къажар_мацІ&oldid=67804»\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 06:27, 6 Сентябрь 2018.


Риидалил ракlалдещвеял » Ассоциация учителей аварского языка\nАУАЯ » Цолъиялъул хIалтIи » Тадбирал » Риидалил ракlалдещвеял\nДобавил(а): Патlимат Къурбаналиева\nметодист Кизилюртовского ГУО\nКIиго сордо-къо къваригIана гьаб МакьастIа бараб заман макьуйищ яги хIакъикъатищ букIарабали бичIчIизе. МагIарул гьаваялъги, сверухъ рукIарал лъикIал гIадамазги, берцинаб тIабигIаталъги хIайран гьаюна. Байрамкъоял къанагIатал ахиресел соназда тIолго магIарулазе исана лъабабилеб нухалда дандеруссин гIуцIарай МухIидинова Бахуе кьезин баркала цIакъго кIудияб. ХIукуматалъ гIарац кьун, тIадчагIаз харж кьун гьабулеб хIалтIи гьеб гуреблъиги бицине бокьун буго лъаларезда лъазе. Авар мацIалъул мугIалимзабазул ассоциация гIуцIаралдаса нахъе гьелъул нухмалъулей Баху МухIидиновалъул хIаракатчилъиялдалъун гьабураб хIалтIи цониги батIиял миллатазда гьоркьоб яги батIиял предметазул ассоциациязда гьабун бажарараб хIалтIи гуро. Авар мугIалимзабазул буго сайт кумекалъе батулеб, тIоритIула семинарал ва данделъиял, гIахьал гьабун тIоритIула тадбирал мацIалда хурхарал. КIудияб методикияб кумек щвана я интернеталда, я тIахьаздасан щвезе жо гьечIого рукIарал мугIалимзабазе.\nЩиб тадбир тIобитIулеб бугониги гьелъул букIине ккола хасаб мурад, гIадада 500-600 гIанасев чи тIабигIаталде пайда гьечIого ахIуларелъул. 13-15 июлалда тIобитIараб дандеруссиналъе кьучI лъуна Авар мацIалъул мугIалимзабазул ассоциациялъул нухмалъулей Баху МухIидиновалъ. ТIоцебесеб мурад букIана МАГIАРУЛАЛ рукIин бихьизаби, гьезул къадар гуреб къуват. ЦIар рагIарал шагIирзаби, мацI цIунулел мугIалимзаби ва гьелъие квербакъулел хIакимзаби- киналго данде ахIун рукIана. Дандбана мацI цIуниялъе гIоларого ругел шартIал, гьабуна лъагIалица мугIалимзабазул хIалтIул хIасилал, гьелдаго цадахъ хIухьбахъиги ккана. РакIалде щвезабуна умуммуз гьабулеб букIараб квен. Чанги берцинаб тIагIам кIалдиб лъуна батIи-батIиял мухъаз хIадурараб. Цере рахъун мугIалимзабазул къокъабаз рихьизаруна цересел, гьанже тIагIиналда хIинкъи бугел гIадатал. БацIцIадаб магIарул каламалъ кIалъалеб бугила кколеб букIана тIолабго МакьастIа байданалда бижанщинаб тIегь-хер. ТIасан роржунел цIумаз гурони берцинлъи босулеб букIинчIеб тIогьолаб авлахъалда тIад чIараб хIетIеялъухъ, тIурал тIугьдузухъ ва ракIарал даруял хурдузухъ тIаса лъугьаян гьаричIого хутIана.\nГьанибго бицун тела хундерица гьалбал къабул гьариялъулги. Кванил нигIматалги, кочIол бакъаналги, къваригIарасе гьобол рикIкIун рукъги хIадурун ратарал гьайбатал магIарулал, нужее сахлъигун рохел!!!\nДобавлено: 20-09-2019, 15:04\nХIурматиял авар мацIалъул учительзаби ва тIолалго магIарулал!\nБывшего мирового судью Махачкалы подозревают во взяточничестве\nБывший мировой судья судебного участка №1 Кировского района Махачкалы Магомедшарип Булатов стал ...\nДень защиты детей в Дагестане отметят в режиме онлайн\nКак известно, культурная жизнь Дагестана с началом пандемии работает в онлайн формате, программа на ...\nВ магазинах Махачкалы действуют «полки добра»\nВ 16 продуктовых магазинах Махачкалы появились «полки добра», где горожане смогут оставлять ...\nАртём Здунов посетил ряд предприятий в Кизилюртовском районе\nНакануне, 30 мая, премьер-министр Артём Здунов с рабочим визитом выехал в Кизилюртовский район, где ...\n65 тысяч дагестанцев обследовано на коронавирус\nПо информации оперативного штаба по недопущению распространения коронавирусной инфекции на 31 мая в ...\nМеценат оказал помощь Кизилюртовской ЦРБ\nКизилюртовская ЦГБ получила от уроженца города Кизилюрта, индивидуального предпринимателя ...\nВ Дагестане 3 из 4 частных клиник прекратили прием зараженных коронавирусом и начали выписку ...\nВ ходе совещания Главы Дагестана Владимира Васильева и замглавы Минздрава России Виктора Фисенко ...


Рузман какдаса хадуб МахIачхъалаялъул аслияб мажгит кьабун цIун букIана мавлидалде рачIарал гIадамаз. Гьеб букIана Франциялда Шарли Эбдо абураб басмаялъ МухIамад авараг какун къватIире риччарал карикатурабазде данде лъазабураб мавлид. 19 январалда гьединабго гIемерав чи гIахьаллъараб акция тIобитIана Чачаназул республикаялдаги.\nМавлидалъе байбихьи лъолаго МахIачхъалаялъул кIудияб мажгиталъул имам МухIамадрасул-хIажияс абуна аварагасде карикатураби къватIире риччалел гьеб басмаялъул хIалтIухъабазда лъалеб гьечIин гьелдалъун ислам жеги щулалъулеб букIин, исламалде рачIунел гIадамал гIадамал жеги цIикIкIунел рукIин. Гьел карикатураби къватIире риччаялдалъун гIемераб гIарацги щун бечелъизе ракIалда букIун батилин гьезда, амма исламалъе зарал гьабизе гьезухъа бажаричIилан.\nГьениб вагIза гьабуна Дагъистаналъул муфтий АхIмад-хIажицаги. Франциялда къватIире риччарал карикатураби, провокациялъе гIолалъун риччарал рукIин гурони, батIияб магIна гьезулъ бихьулеб гьечIин.\nМавлидалде вачIун вукIана республикаялъул нухмалъулев Рамазан ГIабдулатIиповги\nДунялалда жагьиллъи жакъа цIикIкIунеб бугин. Аварагасги абун букIин жагьилав чиясдаса бищунго хIинкъайин, гьелдаса ругин киналго балагьалилан абуна гьес. Жакъа хIаталдаса ун гIемерлъун ругин Россиялдеги, бусурбабаздеги гьарулел провокациял.\nРамазан ГIабдулатIипов: «Гьел карикатурабиги руго гьелго провокациял. Бусурбаби вахIшиял гIадамал кколин, гьел чIвадарухъабиги террористалги кколилан абизе гIоло гьарурал жал руго гьел. Амма нилъ гьел провокациязда хадур рилъине бегьуларо. Нилъер жаваблъун букIине ккола щуябго какги, аварагасде битIулеб салаватги, нилъер Къуръанги. Гьаниб МухIамадрасул-хIажияс цIакъ гIакъилал рагIаби абуна вагIзаялда. Дие тIаде жубазе бокьун буго жакъа нилъер гIамалги, бичча-бихъан тараб гIадлу-низамги гьебги карикатуралъун кколин. Карикатуралъун кколариш нилъер росабалъ ва шагьаразда лъугьун бугеб хIал, карикатуралъун гьечIиш Октябралъул цIаралда бугеб канал, гьениса 22 азарго тонна чороклъиялъул къватIибе бахъана дица. Гьединал карикатурабазде тIаде гIемер жо жубазе бегьула».\nЩибаб кIалъаялда хадуб авараг веццун ахIулел мавлидалги, нашидалги рукIана. ГIемерисезда ракIалде кковухъе гьеб мавлид чанго сагIаталъ халат бахъинчIо, сагIат кIиго тIубараб гIадаб гIужалъ гьенире рачIарал киназего баркалаги кьун биххана дандеруссин.


Буйнакскалдаса кIиго яс ялагьулей йиго\nДагъистаналда цIикIкIунел руго гIадамал тIагIиналъул ва гьел рачун иналъул хIужаби. Дагьал церегIан къояз рокъоса къватIире ун щибниги хабар гьечIого тIагIун руго Буйнакскиялъул педагогикияб колледжалда цIалулей йикIарай кIиго яс. Гьебго Буйнакск шагьаралда кIиго анкь гIанасеб заманалда жаниб викъун ун вуго лъабго чиги. Инсанасул ихтиярал цIунулез абулеб буго цере рукIарал гьединал хIужабазда дандеккун рикъун аразул гIемерисел гьоркьоб заман ун хадуб ратулел ругин гьанжеян.\nТIагIун иналде цее гьей кIияйго яс гIумру гьабун рукIун руго Пятигорск шагьаралда, гьениса тIагIунги руго. Гьеб баян «Эркенлъи» радиоялъе кьуна Буйнакскиялъул пед. колледжалъул нухмалъулес. Амма жалго ясазул хIакъалъулъ кинаб бугониги баян кьезе разилъичIо гьев. ХIайдарбегова Лаюзаги, ГIабдулакъадирова ГIайнаги тIагIун урго маялъул анцIила анкьабилеб къоялъ. Гьелдаса нахъе гьезул хIакъалъулъ щибниги лъалеб баян гьечIо. Жидер хIалтIухъабаз ралагьулел ругин тIокIаб щибниги баян гьечIин жидехъилан абуна республикаялъул жанисел ишазул идараялъул пресс-хъулухъалъги.\nАмма Буйнаксикялда ахирияб заманаялъ цIакъго гIемерлъун руго щалали лъаларел чагIаз гIадамал рикъиялъул хIужабиги. ЦIохIо 17 маялдаса нахъе гьенив викъун ун вуго 3 чи. ТIоцеве викъун ун вуго ХIасанов абурав чи гьев викъиялъул гIарзагун прокуратураялде ячIун йиго гьесул чIужу. КIиго къоялдасан викъун ун вуго Ильясов ХIажимурадги. Ва гьале маялъул къоло анлъабилеб къоялъ викъун ун вуго Аташев Азамат. Гьел киналго хIужабазда нахъе МахIачхъалаялъул цIех-рехалъул комитеталдаса гIадамал ругилан абулеб буго Багьавудинова Заремаца. «Правозащита» абураб централъул Буйнакскиялда йигей вакил ккола гьей. ТIадехун рехсарал киналго гIадамал рикъиялъул хIужабазул цIех-рех гьабулеб буго гьелъ. Гьадин бицана гьелъ «Эркенлъи» радиоялъеги.\nБагьавудинова Зарема: «Рикъаразул ахирисев Аташев Азаматил гIарзагун прокуратураялде ун йикIаго дун дандчIвана цIех-рехалъул идараялъул хIалтIухъангун, ГIашурбеков бугин ккола эсул фамилия. Дица гьикъулеб буго гьаб щиб нужеца гьабулеб жоялъул магIна, гьеб жо гIадан викъи ккола гурищ. Гуро, гуро нижеца гIадамал рикъуларо, гьеб буго гIадатияб цIех-рех тIобитIиялъул тадбир. Батани щайха нужеца гьев ботIролъ жоги кьабун инжитаб куцалъ автомобилалда жанив къазавун вачуневилан гьикъидал гьев лъугьана жинда бичIчIулеб гьечIин дуца лъил бицунеб бугебали. Дица бицунеб буго дир диналъул вац салафиясул. Гьеб мехалъ гьев дун жойиде гьайичIого велъулев вуго гьев, кинав вацила дуе гьев вукIунев, гьединав чи диналъул вацлъунищила дуца рикIкIунев абун. Гьеле гьединаб буго гьезул гIадамасдехун бугеб бербалагьи».\nГьел хIужабазда бан батIи-батIиял идарабазде гIарза битIун буго Багьавудиновалъ, амма хIасилал жеги гьечIо.\nЦохIо Буйнакскиялда гурелги гIадамал рикъиялъул хIужаби цIикIкIунел руго республикаялъул цогидал шагьараздаги. Гьедин дагьал церегIан къояз МахIачхъалаялдаса АгъамухIамадов Камил викъиялъул гIарзагун тахшагьаралъул Советский мухъалъул жанисел ишазул идараялде вачIун вуго гьесул вац. Гьединабго гIарза гьес битIун буго «Правозащита» централдеги. Гьеб идараялъул хIалтIухъан Тарасова Фатимаца бицана «Эркенлъи» радиоялъе бищунго гIемерал гIарзаби гьаб моцIалъ рукIанин исана, амма рикъун арал киналго гIадамал чIаго-гIатIго ратанин гьоркьоб заман ун хадуб.\nТарасова Фатима: «Нилъеда киназдаго лъалаха рикъун арал гIадамал гIемерисел араб бакI лъачIого тIагIунеллъи, амма рохизе ккараб хIужа буго гьаб моцIалда рикъун арал гIемерисел рати, рухун, кьабун, сакъатлъун ратаниги, гьел ратана, гьеб кIудияб талихI бугин абула дица.\nЛъагIел байбихьаралдаса нахъе гIадамал рикъиялъул бищунго гIемерал хIужаби рукIана гьаб моцIалъ, амма гьел киналго ратана.\nЦохIо Дагъистаналдаса гурелги жидерго гIагарал рикъиялъул гIарзагун. «Правозащита» централде рачIунел руго Россиялъул цогидал регионаздаса гIадамалги. Гьедин дагьай цеегIан жиндирго рос тIагIун вукIиналъул гIарзагун ячIун йиго Татарстаналдаса чIужугIаданги. Амма гьеб гIарзагун Дагъистаналда бугеб инсанасул ихтиярал цIунулеб идараялде унилан гIемераб кIалгьикъиги щун буго гьей гIаданалъе."


Дагъистаналъул миллияб музеялъул ЧIиркъатIа росулъ бугеб филиалалда\nбуго 3000-гIанасеб экспонат\nхIужаби ва баянал\nРосдал рагIалда буго нус-нус сонал рараб тарихияб памятник - гьитIинабго гургинаб си. Гьелъул борхалъи буго 2,5 метр, гIеблъи – цо метр. Гьединаб памятник Дагъистаналда гьечIо, буго чанго гьединаб памятник Африкаялда, гIарабазул улкабазда. Гьеб къанагIатаб памятникалъул хIакъалъулъ нилъехъе щвана гьадинал баянал.\nПрочитано 387 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 28 августа 2017 08:48\nДругие материалы в этой категории: Миллаталъул матIу »


Йоял, баркула нужеда! » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nНижеца киданиги инкар гьабичIо нужее бихьиназда ращадал ихтиярал кьезе ккелин абураб рагIудаса. Киданиги махIрун гьаричIо нуж суркIа-щурун чуриялдаса, ретIел-кун букъиялдаса, рукъ лъухьиялдаса – ножое бокьа-бокьараб гьабизе риччан тун руго. Кинай чIужугIаданалда абизе кIолеб, рос вачIун вукIанин цогIаги нухалъ гIака бечIчIизе дун виччаян гьарун? ВачIунаро. Бихьиназда цIакъ лъикI бичIчIула нужехъа ихтиярал рахъани, нуж мекъдарулеллъи. Нуж мекъдаризе лъугьани – гIазаналагьха!\nНуж мекъдаризе бегьула 8 марталъ… Нагагьлъун рос вачIани рокъове тIугьдулги росун – мекъдаре. Дуе херги босун вачIине ккани, асда мун щийилан ккарай? Цо-цоялъул рокъове бетIергьанчи вачIине бегьула батIи-батIиял махIал ругел лълъималги росун. «Туда-сюда» - илан тIирун чIа мун, лъикI мекъдаре. Эсали дуда духи бугилан абила… Амма щиб лъалеб щиб эбали? Бихьиналги киналго гуро лъикIал рукIунел, гьезда гъолъги ратула гIинда разе жал росулел, бирллиантал сайгъат гьарулеб «порода». Нуж къуркьуге! Цо гIилла гьечIого нухде рехун мохмох букIунаро, - ян абун буго цараца, - чIалгIаде дур гIинда цIумур баларо. Кие-кие мун унеяли лъазе бараб батани – лъугIана гурищ дур иш!\nХIасил-калам, 8 март буго, хириял руччаби, ургъунго илбисалъ нужер хIалал рихьизе кьураб къо. Илбисалъул хIалтIи гуреб батани, щайха гьеб къо, битIун чорхолъ би гьалаглъулеб заманалъ, ихдал кьураб? Нуж къамартIе!\nАмма, гьари буго – гьадинаб къоялъ гуреб кида гьарилеб, - микьабилеб марталъ гурони мекъдаруге. ЛъагIалил хутIанщинал къоязда зама-заманалдасан нижги тохлъизарун гьиме, хьандолеб мехалъ квешабщинаб рагIи тIаса бищун абичIого, цо-цо магIна бичIчIулареб рагIиги биччай цадахъ. Росас ццин бахъинабун бугони, гьесул гIадалъ гIеретI балелде, гIертIиниб лъим бугищали хал гьабе… ХIиса-хIисаб гьабе… Росасдаги бокьа-бокьараб жо гуро речIчIизе бегьулеб, кодобе босизе кIолеб букIунилан.\nНужеца абула бихьинал гIантал жал рукIунилан. Ругоха, нижер дагIбаго гьечIо. ГIантал ниж рукIунлъидал нижеца аб къохьол дуниял бихъ-бихъун балеб бугеб – нужеца букъе. Нужги нижеда релълъун аб бихъ-бихъизе лъугьани, нилъер лъималазе жого хутIиларо гури? Гьеб гуребги, нижеда гIадин махщалида бихъ-бихъун базе нужедаги кIвеларо, нужехъа гIадин бихъарабщинаб бакI букъизе нижехъаги бажариларо. Бажараниги бихьиназда рекъон гьечIо гIемер къеркьон щвараб ихтияр ножехъа бахъизе…\nГьединлъидалин, хириял руччаби, щибаб соналъ бихьиназ, жакъа гIадин, сахабщинабги нужее гьарун, нужее кIудияб баркалаги кьун, гIодор ккезегIан гьекъолеб.\nСахлъи кьеги нужее къохьол дуниял букъизе!\nМунагьал чураясул ,юморалъул гъварилъи,к1арчанлъи,т1ок1лъи,унго щвеч1еб гьунар,бук1инч1о,мунагьал чурадилъ.