Украинаялдаса лъутун рачIарал Дагъистаналда лъагIел бан хадуб\nЛъагIалидасаги цIикIкIун мех балеб буго Украинаялдаса лъутун рачIараз Дагъистаналда ругелдаса. Жалго Дагъистаниязда гьел жеги республикаялда рукIин кIочонеб буго, тIалъиялъ ва информ-сурсатазул гьезде цебе гIадин цIикIкIараб кIвар кьолеб гьечIолъиялъ.\nДагъистаналлде Украинаялдаса лъутун рачIарал гIадамазул аслияб къадар гIумру гьабун руго «Лезет» ва «Дельфин» абурал хIухьбахъиялъул базабазда. Дагьабго къадар лъутун рачIаразул гIумру гьабун руго жидерго Дагъистаналда бугеб гIагарлъиялъухъ. 2014 соналъул июнь моцIалда жанир Дагъистаналде лъутун рачIун руго гIамммаб куцалда 520 чи. Жакъа къоялде Дагъистаналда хутIулел руго 348 Украинаялдаса лъутун рачIарал. Гьединал баянал кьолел руго Дагъистаналъул Миграциялъул хъулухъалъ.\nМахIачхъалаялдаса рикIкIад гьечIеб «Дельфин» абураб базаялда хутIулел руго 99 лъутун рачIарал. БачIинахъего жидер гьанир рукIанин 117 чи, амма цо-цоял цогидал регионазде анин ва цо-цоял тIад руссун Украинаялде анин, рукIанин Украинаялде щвезе ун тIад руссун Дагъистаналде рачIаралгийилан абулеб буго Ольга Никитюкица.\nОльга васгун ва нусгун цадахъ лъутун ячIун йиго Донецк шагьаралда гIагар бугеб Горловка росулъа. Жийго Ольгада ракIалда гьечIо Дагъистаналдаса нахъе ине. Дагъистаналдаса цогидал регионазде аралги гIемерисел ракI бухIун, тIад руссун рачIине бокьун ругилан абулеб буго гьелъ.\nОльга Никитюк: « Кьвагьи чIезабураб заманалда чангоял ун рукIана тIадруссун Украинаялде, амма гьел нахъеги рачIана. Руго цогидал регионазде аралги. Республикаялъул Миграциялъул хъулухъалъул хIалтIухъабаз заманаялъ гIумру гьабизе изну кьолел документал гьарулел руго нижее. 2018 соналде щвезегIан ниж гьанир рукIунеблъи мухIканаб жо буго.\nХадубккун кире ккелелали лъаларо, амма Россиялдаса нахъе ине ракIалда гьечIо нижеда. БачIинахъего кутакалда гIемераб ретIел-кун ва цогидаб бачIунеб букIана, гьеб лъугIана гьанже. Нижеца ниж хьихьизе ккелилан абулеб гьечIо, нижго хIалтIулел руго. ХIалтIизе бокьанщинал хIалтIудалъун хьезаруна».\nОльга хIалтIулей йиго гьенийго, богогьанлъун. Нусги гьенийго тукада йичарулей йиго.\nПенсионер Лариса Николаева лъутун ячIун йиго Донецк шагьаралдаса. Дагъистан лъикIаб бакI бугин, амма ругьунаб дурго квераз гьабураб квен ва цогидаб цIакъго бокьилаанин абулеб буго гьелъ. ГIагараб ракьалде тIад юссине хиял бугищин цIехедал, гьелъ баян гьабуна Донецк Россиялда гъорлъе бачIун хадуб гурого жиндие гьеб гIагараблъун лъугьине гьечIилан.\nПенсионералъ гьединго гIарз бахъана Дагъистаналда ругел лъутун рачIарал пенсионеразе пенсия кьолеб гьечIолъиялда бан. Москваялда ругел лъутун рачIаразе гьеб кьолеб бугин, амма Дагъистаалда ругел Миграциялъул хъулухъчагIи цIакъ хIенцал ругин, гьеб иш гьаниб цойиде ккезабун гьечIин баян гьабуна гьелъ.\nХIухьбахъи гьабулеб базаялда медикияй хIалтIухъанлъун хIалтIулей йигей Ирина Перевязкина лъутун ячIун йиго лъималгун Луганскалдаса. Араб соналда киналго лъутун рачIаразул лъимал хьвадулел рукIун руго МахIачхъалаялъул 12 школалде, амма исана гьел гьенире щвезабулеб транспорт гьечIолъиялъ лъимал цIализе ритIун руго гьенибго гIагар бугеб Гамиях росулъ рагьараб цIияб школалде.\nИрина Перевязкина: «ЛъагIел бана дун гьание ячIаралдаса, гьаний ругьунлъун ккун йиго. ГьабсагIат дагъистаниязул цебегIадаб кIвар гьечIин нижедехунилан абизе бегьиларо щай гурелъул горбода рекIун тIураларолъун. БачIиндаго, кинабго хIажатаб чIезабуна нижее, хIалтIизе бекIалги кьуна. Нижеца рукIа-рахъиналъухъ гIарац кьезе кколеб гьечIолъи буго нижее кIудияб кумак.\nШколалде лъимал хIадурулаго кумак гьабилин ккун букIана, амма гьелъулъ кумак щвечIо араб соналда гIадинаб.Араб соналда нижер лъимал тIалъиялъ кумак гьабун МахIачхъалаялъул 12 школалде росун рукIана. Амма гьаниса шагьаралде буго кIудияб нух, исана гьел рачине транспортги гьечIо, гьелъ Гамиях росдал школалде ритIулел руго лъимал».\nХIухьбахъи гьабулеб базаялда гIумру гьабун руго кинабниги 26 лъутун рачIаразул лъимал. Гьезул 19 хьвадулел руго школалде. ХутIарал гIисинал лъимал хьвадизе гьенибго рагьун буго лъималазул ах.\n2018 соналъул декабрь моцIалде щвезегIан Дагъистаналда ругел лъутун рачIаразул рукълъун кколеб буго гьел ругеб бакI. Хадубккун гьезул гIемерисезда ракIалда буго республикаялдаго чIейи гьабизе.\nДагъистаналъул ЗахIматалъулгун социалияб цебетIеялъул министерлъиялда баян гьабухъе, жакъа къоялде хIалтIудалъун хьезарун руго кIинусидаса цIикIкIун Украинаялдаса лъутун рачIарал.\nУкраиналдаса лъутизе ккарал Нальчикалда\nРукъ бакъараб садакъа\nСириялъул кавказалъулал Россиялъ къабул гьарулел руго балъго гIадин


Социалияб рахъалде кIварбуссараб | ВатIаналдаса цIиял харбал | Киназего гIаммаб Россия\nСоциалияб рахъалде кIварбуссараб\nБицана 2018 ва 2019-2020 соназде республикаялъул бюджеталъул хIакъалъулъ\nГьелда бан, тIобитIана ДРялъул хIукуматалъул данделъи. Гьенир гIахьаллъана ДРялъул премьер-министрасул хъулухъ тIубалев ГIабдусамад ХIамидовги, ДРялъул Халкъияб Собраниялъул председатель Хизри ШихсагIидовги, Дагъистаналъул ХIисабалъул палатаялъулги УФСНалъулги (Налогал ракIариялъул федералияб хъулухъалъул управление) вакилзабиги.\nТIасияб соналъул бюджет гIуцIулеб мехалда, Дагъистан Республикаялда тIалъулел социалиял тIадеросиял тIуразаризе кколин ва гьеб рахъалъ налъигун цIияб финансовияб лъагIел байбихьизе бегьуларин лъазабуна данделъиялда ГIабдусамад ХIамидовас. Россиялъул президентасул «маялъул указал» тIуразариялдеги социалиял объектал ран рахъинаризе ккеялдеги кIварги буссинабуна гьес.\n2018 соналде ва планалда рекъон — 2019-2020 соназде ДРялъул бюджеталъул хIакъалъулъ законалъул проекталъул бицана республикаялъул финансазул министрасул ишал тIуралев Юнус СагIадуевас. Гьес абухъе, тIасияб соналда бюджеталде щвезе бегьула 103 млд гъуршидаса гIемер гIарац. «Гьелъул бутIалъун ккола федералияб бюджеталдаса бачIине бугеб 71,2 млрд гъуруш (дотациязул бутIа — 5,4 млрд гъуруш, субвенциязул — 6,5 млрд гъуруш ва гь.ц.). БачIине ккола 23,9 млрд гъуршил налогазул бутIаги. Бюджет хIадурун буго дефицит гьечIеблъун», — ан бицана гьес.\nБюджеталъул проекталда рекъон, аслияб къагIидаялда гIарац харж гьабизе буго социалияб рахъалде: коммуналиял бигьалъабазухъги, бухьеналъухъги, социалиял идарабазда кванил нигIматаздалъунгун дарабаздалъунги хьезариялде, «Земский доктор» абураб программаялда рекъон гьарурал тадбиразухъ гIарцул налъи бецIиялде, бигьалъаби гьаризе кколел гражданазе гIарац кьеялде ва гь.ц. ГIарац кьезе буго лъималазул кванил нигIматазухъги.\nФинансазул министрас абуна, республикаялъул бюджеталде бачIинехъин бугеб хайиралъул цIикIкIарасеб бутIалъун кколила гIадамазухъаги (39%), цIатариялъухъгун мехтизарулел жалазухъ акцизазухъги (27,4%), хайиралде тIаде лъолебги (16,5%), батIи-батIиял идарабазул мулкалъухъги бакIарулеб налог. Налогазулги налогазул гуребги гIаммаб хайиралда гьоркьоб налогазул гуреб хайиралъул бутIа буго 2,7 процент. ТIасияб соналда гьеб бутIаялъул хайир бахине бегьула 632,6 млн гъуршиде, ва гьелда гьоркьобе ине буго пачалихъияб мулклъун кколебги, ижараялъе кьуралги бакIазухъ бакIаризесеб налог, гьединго пачалихъияб мулкги ракьул бутIабиги ричун щвараб гIарацги, пачалихъияб мулклъун рикIкIунел акцизазухъ щвезесел дивидендалги цогидаб гIарацги.\nСунде харж гьабизе бугеб?\nТIоцебесеб иргаялда, «маялъул указал» гIумруялде рахъинариялде ва гьел указазда бицен гьабулеб роценалде бюджетиял хIалтIухъабазул моцIрол харжал ккезариялде.\nРеспубликаялда экономикияб хIалкъай букIиналда бан, ракIалда гьечIо чIахIиял, ай гIемер гIарац харж гьабизе кколел тадбирал гIуцIизе.\n2018-2020 соназде хIадурараб бюджеталъул проекталдаги аслияб кIвар буссинабун буго, МРОТ цIикIкIинабиялда бан, моцIрол харжазде гIарац биччаялде; планалда бихьизабураб лъагIалил декабралъул кIиабилеб бащалъиялде тIолалго бюджетиял хIалтIухъабазе моцIрол харжал кьун рахъинариялде; 2018 соналъул тIоцебесеб сентябралдаса нахъе лъайкьеялъул идарабазул студентазул стипендия ункъо проценталъ цIикIкIинабиялде; 2017 соналда къабул гьарун рукIарал роценазул къадаралда коммуналиял хъулухъазухъги бухьеналъухъги бигьалъаби гьариялде; социалиял идараби кванил нигIматаздалъунги дарабаздалъунги хьезариялде ва цогидалги социалиял программабазде.\nПрограммаби гIумруялде рахъинариялде\nБюджеталдаса харжги гьабун, гIумруялде рахъинаризе руго гьал хадусел пачалихъиял программаби: «Терроризмалъул идеологиялде дандечIей», «Дагъистан Республикаялда диниял идарабазулгун бухьенал гьариялъулги гьезие пачалихъияб квербакъиялъулги хIакъалъулъ», «Рищватчилъиялде дандечIеялъул хIакъалъулъ», «Пачалихъияб гражданияб ва муниципалияб хъулухъ цебетIезаби». «2018-2020 соназда пачалихъияб миллияб политика гIумруялде бахъинаби» абураб ДРялъул пачалихъияб программа гIумруялде бахъинабизе буго, федералиябги республикаялъулабги бюджетазул цадахъал харжалги гьарун.\nБюджеталъул хIакъалъулъ пикраби загьир гьарулаго, данделъиялда бицана учительзабазе кьолел моцIрол харжазулги, ижараялъе кьурал спортзалазулги, гьезул пайдаялъулги хIакъалъулъ. Масала, ГIабдусамад ХIамидовасул пикруялда, учительзабазе харжал кьеялъул рахъалъ цогидал регионаздаса нахъеккей гьечIо нилъер. Амма, цого учителас батIи-батIиял дарсал кьолеб мехалда, камилаб лъай щвеялде щаклъизе бачIунин абуна гьес. Щаклъизе бачIуна, гьес абухъего, гъирабазабиялъул бутIаялъул гIарац бикьулеб къагIидаялдаги.\nХизри ШихсагIидовас абуна, лъайкьеялъулги сахлъицIуниялъулги идарабазул нухмалъулезе щолин хIалтIухъабазулалдаса чанцIулго цIикIкIараб моцIрол харж. Гьеб мекъаб иш кколин рикIкIана гьес.\nНалъиги — бюджеталъул бутIа\nБахIсалда гIахьаллъана ДРялъул ракьулги, мулкалъулги, дармил суалазулги министрасул ишал тIуралев министр Руслан МухIамадовги. Гьес гьадин бицана 2018 соналда республикаялъул бюджеталде щвезе бегьулеб хайиралъул хIакъалъулъ: «Налогазул гуреб бюджеталъул бутIаялде щвезе буго: ижараялъе кьураб мулкалдаса — 362,9 млн гъуруш, ДРялъул мулклъун кколеб бутIаялдаса — 85 млн гъуруш, ижараялъе кьурал ракьаздаса — 78 млн гъуруш ва пачалихъиял идарабазул бутIаялдасаги 9-10%. Жаниб гIумру гьабуларел объектал ижараялде кьеялдалъунги щвезе буго 50 млн гъуруш. Налогазул гуреб бюджеталъул хайир цIикIкIинабиялъул мурадалда министерствоялъ ижараялде кьезехъин руго хIалтIизаричIого хутIулел бакIалги. Гьел ратана, пачалихъияб мулкалъул инвентаризация гьабулаго.\nГазалъул гьинал ижараялъе кьеялдалъун, 2018 соналда бюджеталъе щвезе буго 312 млн гъуруш, ракьазул ижараялъухъги — 78 млн гъуруш, пачалихъияб мулк бичун — 110 млн гъуруш.\nРехсарал хIужабазул кьучIалда, дида ракIалде ккола, 2018 соналъул бюджет нилъехъа тIубазабун бажарилин. ГьабсагIаталда, ай тIоцебесеб октябралде, газалъул гьиназухъ нилъее кьезе кколеб налъи бахуна 737,2 млн гъуршиде. Гьебги рикIкIине бегьила бюджеталъул нахъраталил бутIалъун».


Академик Алиев Ш.Г.\n(О поэте веков)\n(на аварском языке)\nКучIдузе мажмугIалъе цеберагIи хъвай, гьеб ккола цIун бугеб гIертIинибе тIолеб льим гIадаб жо, хасго МахIмудил гIадинал асаразе. БукIине бегьила шагIирасул гьунаралъул кIодолъи ва хIикмалъи борцине бокьарал рекIел анищазул, хьулазул хъвай-хъвагIай. Нилъеда лъала гIищкъу-шавкъалдалда хадуб хIисаб-суал гъолареблъи, гьелъул магIна борцунеб роценги гьечIеблъи. КигIанго гьедин бугониги, адабияталъул цо-цо гIалимзабазда кIун буго шагIирасул балъголъи, гьунар загьир гьабизе ва гьесул гIищкъуялъе, асаразе кколеб къимат кьезе. Гуржиязул бергьарав гIалимчи Церетелида ратун руго Шота Руставелил устарлъиялъе къимат кьолел хасал роценал. Дагъистаналъул гIалимзабазухъайин абуни тIубанго бажаричIо гьединаб ва гьелда хадуб бачIарабгIаги къимат кьезе МахIмудилги ва цогидал шагIирзабазулги асаразе. Поэзия ккола балъголъабазул цIураб хIикмат, гьелъул гъварилъиялде раккизе ккани къваригIуна гьунарги, бичIчIиги. Гьеб ккола хъапустIан гIадинаб гIаламат, цо хъал тIаса бахъигун, цогидаб гъоркь батулеб. ХIокIиде щвезе ккани, чехъезе ккола тIубанго. Гьелда релълъун, МахIмудил кучIдузулъеги жиб-жиб гIел гъорлъе баккулеб буго жидерго бажариялда ва гьунаралда рекъон. ГIемерал наслабазул жигарчилъиялдалъун кIвезе бегьула МахIмудил гьарзаяб ва камилаб хIакъикъаталде тIаде ккезеги, гьесие къимат кьезеги. БачIина элъие цIияб гIелги заманги.\nИнсан вижаралдаса нахъе шагIирасе яги гIалимчиясе щвезе рес бугеб бищунго тIадегIанаб шапакъат буго гьесул гьунарги, махщелги, тIокIлъиги жаниб бачараб хасаб жиндирго улка гIуцIанин гьесин наслабаз. Масала: Блокил, Лермонтовасул, Пушкинил, Планкил Пуанкароль дуниял. Нилъеца магIарулаз абила МахIмудил дуниялин. ГIищкъул улкаялда дурусго, камилго ккана МахIмудил цIар. Наслабаз борхила гьеб жеги эхеде. РикIкIун кIал свакаларел, гьекъон къеч буссунарел, ахIун хIал хьуларел, МахIмудил сариналги жидерго чIухIараб борхалъиялда рукIина. Дуниял-гIаламалъе гIищкъул рукъ барав шагIир къадал ракьанда теларо. Кибехун бер щвезабуниги мугIрузул щобаздаги, хьиндалаз гъваридал кIкIалабахъги, авлахъалъул ракьаздаги рокьул байрахъалда рахъарал анищалъул цIцIвабигун, Муил цIаргун, ансадерил баракатгун ТIура мегIералда рокьарал рокьул анищалгун МахIмуд нилъеда цеве чIола.\nЖиндир заманаялъ гьев гIадиназ гьабулеб гIараб цIалиги гьабурав, лъайги щварав чи вукIана МахIмуд. Гьедин бугелъул батила Шамалъул рахъалъул шагIирзабаз гьарурал цо-цо къагIидаби, сипатал, суратал МахIмудиеги хасиятал ругел.\nДуниялалда рижанщинал шагIирзабазда гьоркьор цохIонигиясда бихьун гьечIо чIчIужугIаданалъул надалдаги къунщбуздаги гьоркьоб бугеб дандеккейги, гьайбатлъиги. Гьеб бихьаравги МахIмуд, гьей чIчIужугIаданги магIарулай Муи, гьел кочIол мухъалги гьале:\n...Зодил тIайпусалъул тIанчIил рачI босун,\nТIун рекъезабураб къуншмалан дуда.\nКъулдуз накъищ хъвараб хъахIаб гIамбарул,\nГъун буго дур нодо дир гIакълу ине...\nМахIмудил гьудул ГIахьалчIиса МагIадица бицунаанила МуилгIан лага-черх гьавулъ рекъарай чIчIужугIадан жанаталда ругел хIаврааздагицин гъорлъ ратизе щакаб жо бугин.\nРокьул лайлатул къадир бихьарав МахIмудиеги, сундулго баракат цIикIкIарал ансадериеги, Бекь-ХъахIабросдал жамагIаталъеги, гьаб цеберагIи хъвазе дун мустахIикъ гьавурал, нусабго баркала. ТIанусиса «хуриса» ГIалица абулаан ракIчIчIун лъалин «Умумузул гIарцул руцалаби рараб чухъаги, наган таманчаги, Игьалиса ГIарашил ГIумарил бакъанги, МахIмудил кечIги къиямасеб къо кида чIаниги, чIезегIан хвезе гьечIин».\nТIанусиса «хуриса» ГIалил вас Шамиль.


17 февралалда тIобитIизе кколеб букIараб Гъизляралъул коньякалъул завод бичиялде дандечIаразул митинг нахъе бахъана. Гьелъие гIиллалъун кканин гIагарисел къоязда Дагъистаналъул бетIерасда гъизляралъулалгун дандчIвазейин ва гара-чIвариялда гьеб суал борхизабизе букIинин, абулеб буго митинг гIуцIулез. Гурони жидеца митинг тIобитIизе бугин, абулеб буго ахирисез.\nГъизляралъул коньяк гьабулеб завод бичизе букIиналъул хIакъалъулъ Рамазан ГIабдулатIиповас бицана дагьаб цебегIан Москваялда ИТАР-ТАСС информагентлъиялда тIобитIараб лъагIалил хIасилал гьарураб пресс-конференциялда. Гьес лъазабуна заводалъ букIине кколеб хIалалъ пайда кьолеб гьечIин, гьединлъидал гьеб 4 миллиард гъурщиде бичизехъин бугилан.\nГьеб завод бичиялъул суал баккарабго гьелъул хIалтIухъабаз ва Гъизляралъул хъазахъаз лъазабуна жидеца гьеб бичизе биччазе гьечIин ва 17 февралалда Гъизляралда завод бичиялде данде чIараб митинги тIобитIизе бугилан.\nАмма гьеб митинг нахъбахъанин лъазабуна гьеб гIуцIаразул цояв Гъизляралъул хъазахъазул кIудияв Николай Спириница «Эркенлъи» радиоялъе бицана хъазахъазул ва Россиялъул регионалияб цебетIеялъул министр Игорь Слюняевасул ва Дагъистаналъул миллияб политикаялул министр Алексей ХIасановасул букIараб дандчIваялда республикаялъул бетIер Рамазан ГIабдулатIиповасе гъизляралъул гIадамалгун дандчIвазе бокьун бугин абунила жидеда, гьединлъидал тIалъиялъул вакилзабаз абухъе гьаб бачIунеб анкьида жаниб ГIабдулатIипов жалгун дадчIвазе вачIунищали бихьизегIан нахъ бахъун бугин гьеб акцияйилан. Гьеб дандчIвайги тIобитIичIони, жидер масъалабигун проблемабиги тIурачIони жидеца цIидасан митинг тIобитIизе бугин лъазабуна гьес.\nГьединго Николай Спирин завод бичиялъе кьучIаб щибго гIилла гьечIин рикIкIунеб буго. Гьес абулеб буго завод лъикI хIалтIулеб бугин, гьеб щибаб санайил къачIазеги къачIалин, гьеб гIадин республикаялъул ва федералияб бюджеталъе пайда кьолел заводал Дагъистаналда цо-кIиго гурони гьечIилан.\nНиколай Спирин, Гъизляралъул хъазахъазул бетIер\nНиколай Спирин: «ЦIакъ хехго гьеб Гъизляралъул коньяк гьабулеб завод бичизе лъугьиналда бан гIадамазул разигьечIолъи буго. Щаай гурелъул гьеб цохIо хIалтIулеб бакI гурониги ккола нижее. Гьелъ гIодоса тIаде Гъизляралда гIумру гьабун рукIарал гIадамазул тарихалъулъ ва миллияб маданияталъулъ кIудияб бакI ккола, нижер умумуз бараб, гIуцIараб ва цебетIезабураб завод буго гьедин. Гьеб гуребги Дагъистаналъул ва федералияб бюджеталде гIарац кьолеб, бищун гIемер магъалаби ракIарулеб идараги ккола гьеб. Гьеб бичиялъе щиб гIилла букIине кколеб? Гьеб хIалтIуларогойищ бугеб яги коньякищ гьениб квешаб гьабулеб бугеб? Цебеялдаса чанго нухалъ лъикIги цIикIкIунги хIалтIилеб буго завод, гьелъ къватIибе биччалеб продукцияги лъикIлъун гурони квешлъичIо. Гьеб бичун хадуб лъикI хIалтIиялда щаклъи буго дир, тIаде жоялъе гьелъул бетIергьанас хIалтIухъабазул къадарги дагь гьабизе бегьула. Гьединлъидал жакъа нижер шагьарги, республикаги хьихьун бугеб гьеб завод къаялъе гIилла гьечIин рикIкIунеб буго гIадамаз».\n«Эркенлъи» радиоялъулгун букIараб гара-чIвариялда Николай Спириница абуна ахираб заманалда республикаялда гIадамал хIалтIудаса рахъулел, хIалтIуда толел ругеб къагIидаялдасаги разигьечIолъи бугин халкъалъулилан. Гьеб рахъалъ гIурусазул ихтиярал хвезарулел ругин рикIкIунеб буго гьес.\nГьаниб абизе ккола Гъизляралъул коньяк гьабулеб заводалъул бетIерлъун вукIарав гIурусав Евгений Дружинги нахъе витIун гьесул бакIалда магIарулав, дербенталъул чогърол заводалъул бетIергьан СагIадулаев МухIамад тун вугинги.\nНиколай Спириница: «Ахираб заманалда республикаялда гьабулеб бугеб кадрабазул политика гьаниб гIумру гьабун ругел гIурусазе дандекколедухъ гьабулеб гьечIо. Нилъ гIемербатIиял миллатазул республика бугелъул киназего дандекколеб хIалалъ гьабизе ккола политикаги. ГIадамалги цоцалъ рекъон рукIиналъе квербакъи гьабизе ккола киназго, тIаде рачIараз гъоркь ратаразул адабги гьабизе ккола. Жакъа гьеб кинабго бихьулеб гьечIо дида, гьединлъидал Дагъистаналдаса гIемерал гIолилал гочунги унел руго, гIурусал гурониги цойгидал миллатазул гIадамалги унел руго гьаниса гьаниб бугеб санагIалъи бахъараб ахIвал-хIалги чIалгIун. Гьеб ахIвал-хIал хисизехъин бугеб гIадаб рагъариги гьечIо гьаниб. ХIатта, Шималияб Кавказалдаса гIурусал гочин жакъа къоялъ Россиялда цере чIарал кIварбугел масъалабазул цояб буго».\nАхиралдаги хъазахъазул бетIерас абуна гьабсагIат гъизляралда миллиял гьоркьолъаби цIакъ хIалуцараб хIалалда ругилан. ГIагараб заманалда гьениб гIодой биччай букIиналъе хIалтIаби гьеричIони гьелъ тIолго республика балагь рещтIинабулин.


24 июналда араб бакI лъачIого тIагIана КIикIуниса лъабго гьитIинай яс\n24 июналда кIудияб къварилъи ва бакIаб ками ккана Хьаргаби районалъул КIикIуни росдал жамагIаталъе. Лъабго яс (цоялъул букIана микьго сон ва кIигоязул – анкь-анкь) рокъоса къватIие яхъана къалъулеб гIужалда ва, араб бакI лъачIого, тIагIана.\nГьел ралагьизе къватIиве вахъана гIага-шагарго микьнусгогIанасев чи. 27 июналда сангар къана АваргIоралдаги ЧIегIергIоралдаги. «ГIорал къана, ясал ралагьизе бигьалъиялъул мурадалда. Гьел ралагьизе вахъарав чиясул къадар мухIканго абизе кIоларо – гIага-шагарго азарго чи вуго. Гьел ккола Хьаргаби, ГIаймаки, ЧIалда ва КIикIуни росабазул жамагIатал», - ан баян кьуна Хьаргаби районалъул администрациялъул пресс-хъулухъалда.\n«Русгидроялъул» Дагъистаналда бугеб филиалалъул пресс-хъулухъалъ лъазабуна, гIоразда лъим дагь гьабиялъул мурадалда ГЭСазул хIалтIул низам хисизабулеб бугилан. Гьебги гьабуна ясал ралагьулел гIадамазе бигьалъи букIиналъе гIоло.\n25 июналъул радалалде батана цо ясалъул жаназа. Хадусеб къоялда, къалъулеб гIужалда батана кIиабилебги жаназа. Лъабабилей яс жеги ялагьулей йиго…\n«ХIакъикъаталъул» редакциялъ ясазул эбел-инсудаги гIагарлъиялдаги зигараги балаго, Аллагьасда гьарула кIикIундерил жамагIат шапагIат камун тогейилан.\nПрочитано 2918 раз\tПоследнее изменение Четверг, 05 июля 2018 11:12\nДругие материалы в этой категории: « Республикаялъул гIумру\tЗигари »


Каныш Сатпаевасул цIаралда бугеб Казахстаналъул техникияб университеталъул, жиндир цIар къватIиб чIвазабугеян гьарарав, студентасул рагIабазда, анкьалъ цебе студентазул рукIуб байбихьун буго какал ралел, диналде руссарал гIолохъабазул сияхIал гIуцIизе.\nСтудент: «Дицаги бала как. Араб анкьалда нижехъе рачIана щибаб деканаталъул вакильзаби. Гьез дунги восана сияхIалде. Гьезие лъазе бокьун букIана кигIан заманалъ нижеца какал ралел ругелали, кидал ниж диналде руссаралали - университеталде лъугьинелдейищ яги хадубищ, лъица хъизаназда какал ралелали.»\nГьесулго рагIабазда, сияхIал гIуцIулез лъазабун буго, гIагарисеб заманалда гьезухъе имам вачIине вукIиналъул хIакъалъулъ. Гьес гьезие лекция цIализе рагIула Сириялда бугеб ахIвал-хIалалъул хIакъалъулъ ва щай гьел гьенире ине кколарелали бицун.\nГьединабго хIужжаялъул хIакъалъулъ бицунеб буго Аль-Фарабил цIаралда бугеб Казахстаналъул миллияб университеталъул студентазги. СияхIалде росарал студентазул цояс абулеб буго, гьеб гьабулеб бугин университеталъул дирекциялъул буюралда рекъонин.\nСтудент: «Дицаги бала как. Дунги ккола гьаб университеталъул студент. Какал ралезул сияхI гIуцIи, дир пикруялда, ккола инсанасул ихтиярал хвезари.»\nГьебго университеталъул цогидал студентазги тасдикъ гьабуна гьединал сияхIал гIуцIулел рукIин.\nАлматыялда бугеб Казахстаналъул миллияб аграрияб университеталъул Жанат цIар бугев студентас абулеб буго гьеб сияхIалде кканин жиндир гьалмагъгийин.\nЖанат: «Дицани как баларо. Амма диналде вуссарав дир гьалмагъ восана гьеб сияхIалде. Щаяли, дида лъаларо.\nКакал ралел студентазул сияхIал гьарулев Казахстаналъул миллияб аграрияб университеталъул хIалтIухъан, цIар бицинчIониги, разилъун вуго нижер мухбиргун кIалъазе.\nУниверситеталъул хIалтIухъан: «Нухмалъиялъ абуна гьединазул цIарал ракIареян, гьале ракIарулел ругоха. Кинаб гIилла гьелъие бугебали, дида лъаларо.»\nУниверситеталъул нухмалъиялъул вакильзаби мукIурлъун руго гьединаб кампания унеб букIиналда. Амма гьелъул гIилла загьир гьабизе гьез инкар гьабуна.\nЮрист Кайсар Кантарбаев: «Дица рикIкIуна, гьеб инсанасул ихтиярал хвезари кколин. Конституциялъ бихьизабун буго диналде вуссиналъул эркенлъи. ЦIалул идарабазда рилъанхъизарулел къагIидаби, кинниги къануназде данде кколаро.»\nАлматыялъул тIадегIанаб цIалул идараялъул лектор, доцент Нурлан Насыровасул пикруялда, гьединал сияхIал гьари битIараб иш ккола.\nНурлан Насыров: «Гьанже улкаялда бугеб ахIвал-хIалалде балагьун, как балел студентал сияхIалде роси, гьеб ккола профилактикаялъул гали. Лъазе ккола, кинаб диналъул как гIолохъабаз балеб бугебали, гьез Сириялде аразул нух такрар гьабунгутIиялъул мурадгун. Лъималалъул динияб лъаялъул даража борхизабиялъе цIикIкIинаризе ккола хасал лекциязул къадарги.»\nКазахстаналъул рухIияб идараялъул вакиласул рагIабазда, гьезул идараялда щибниги лъалеб рагIуларо гьединал сияхIазул хIакъалъулъ.\nГьаб моцIалъул байбихьуда Алматыялъул I5 университеталда тIоритIун руго рухIияб идаралъ тIоритIун руго гара-чIвариял. Гьеб идараялъул сайталда хъвахъе, гьелъул мурад кколеб рагIула, гIолохъаби «деструктивиял диниял гIаркьелаздаса цIуни», гьезулъ патриотизм щула гьаби, миллаталде рокьи цIикIкIинаби, иисламалъул хIакъал хазинаби рихьизари.» Гьединалго лекцияби тIоритIун руго Астанаялъул цIалул идарабаздаги.\n«Экстремизмалъул профилактикаялъул» тадбирал гIолохъабазда гъорлъ гIемерлъун руго Казахстаналда YouTubeалда “Сириялда казахазул жигьадистал» абураб видео баккун хадуб. Гьез видеоялда казах ва гIурус мацIазда абулеб буго, жал хъизаналгун Сириялде рачIанин жигьад гьабиялъул мурадалдайин.\nКазах сервис (ЭР)


Ахираб заманалда Дагъистаналъул жамгIияб гIумруялъулъ лъугьа-бахъулебщиналда гъорлъ бищунго гIемер бахIсалги дагIбаялги гьарураб тема ккола араб сессиялда парламенталъ тасдикъ гьабураб гимн.\nЛъалеб букIахъе официалияб къагIидаялда Дагъистаналъул гимнлъун лъугьана Расул ХIамзатовасул рагIабазда ва Мурад Кажлаевасул бакъаналда ахIулеб "Гьа" абураб кечI.\nГьеб кечI гьанжеялдаса 22 соналъ цебе Пачалихъалъул Советалъ ва доб заманалъул парламенталъ лъазабураб гимналъул къецазде хIадур гьабун букIун рагIула автораз.\nЩаялиго музыкаялъул ва шигIру-кечIалъул дунялалда бищунго гвангъарал цIарал Расулгун Кажлаев вугониги, гьеб къабул гьабун букIун гьечIо доб заманалда.\nЩиб хIисабалъ гьедин ккарабали абизе захIмат буго. Лъалеб букIахъе доб заманалда Дагъистаналъул гIоркь МухIамадгIалил хъатIикь букIана. Парламенталда ТIанусиса МухIуги вукIана.\nМухIухъ рагIи букIинчIиланги кинха абилеб, гьеб шигIру-кечI гIадаб, законал, кагътал, протоколал ва хIукмаби абураб вала-рахас МухIамадгIалица гьесухъе цIикIкIун тун букIана. Тунги букIана гьев жиндаса лъай бугев вукIиналъги, живго МухIамадгIали гьел гимназдасаги интересал ишазде машгъуллъун вукIиналъги.\nМасала, хъулухъазде рахъулел тIамулел гIадамал, бюджет бикьа-къотIи, федералиял программабаздалъун гIарац балагьи ва гъоб инеги бачIинеги кколел бакIазда тIад ургъи. Гьеди-гьединал жалаздаса гьев гимналде регIун вукIун ватиларин ккола дида. Гьелъул бакIалда щиб кечI ахIаниги щиб эсие?\nАмма гьоркьо-кодов эркенлъарабго гьикъулеб букIун батизеги рес буго щибинха нилъер гимналъул ккараб абун. ХIасил калам, Кажлаевасул ва Расул ХIамзатовасул гимн нахъе чIваялда гъорлъ политика букIинчIин абизе кIоларо. БукIанин ккола, нахъе чIваялъе гIиллабиги рукIана дир хIисабалда.\nТIоцебесеб иргаялда расги лъикIал гьечIел МухIулги Расулилги гьоркьорлъаби рукIанин ккола. Расулие аслияб хъулухъ бугел чагIи цIикIкIун рокьулаан кIиабилеб хъулухъалда ругездаса, гьебги лъикI Расул лъалел чагIазда лъала. МухIуги жиндирго хасият бугев чияс нух кьун батиларо.\nГьеб гурищха къварегIун букIараб сихIирав МухIамадгIалиеги, ниж пачалихъ гIуцIулеб миллат бугин керен буххулел аваразул шагIирасул рагIабазда гимналдаса батIияб лъикI букIинарищ?\nТIаде жоялъе жив гьоркьов жувачIого суал роцIцIунебги бугеб мехалда. Гьелъул хIасилалда хех гьабун къабул гьабуна Чалаевасул бакъан рагIаби гьечIого. Кутакалда лъикIаб бакъан хъван бугин жинцаян Чалаевасги, бугинха бакъан-квара бичIчIулел чагIазги абун цо рагъулел кутузул гIадал гьаркьал ругеб жо тасдикъ гьабуна.\nГьединаб гимн тасдикъ гьабун букIана Дагъистаналда. Щаялиго къоябго соналъ ункъоялда анцIила ичIабго процент дагъистаниязда лъалароан жидер гимн букIин.\nБукIин лъалездаги гьеб кинаб букIин лъалароан. 2013 абилеб соналъ бетIерлъун вачIарав Рамазан ГIабдулатIиповас щибаб сессия байбихьилелде цебе Россиялъул, хадуб Дагъистаналъул гимн биччаян тIалаб гьабуна. РокьичIо гьесие Чалаевасул "рагъулел кутул".\nХъван битIана кагъат спикер ШихсагIидовасе гьаб гимн рагIарабго дида чи хваралда бакIалда бачунеб "похоронка" ракIалде бачIунеб буго хисе гьаб, лъазабе конкурс абун. Тункун жасусаз цIураб ХъахIаб рокъоса гьеб кагъат реххун бачIана интернеталде. Баккана ГIабулатIиповасдаса Чалаев цIунулеб партия.\nХасго гьеб кагътидаца керанзул унти ккезабуна Москваялда чIарав тохутр ГIабдулахабировасул. Анкьи-анкьидаса хъвалан ГIабдулатIиповасухъе рагьарал кагътал гимн цIунун.\nГьелъул жо ккечIо. КигIан тумазулгун багвалазул керен унтаниги араб хамиз къоялъ республикаялъул парламенталъ кьурун буссун къого соналъ цебе нахъе чIван букIараб Расулилгун Кажлаевасул бакъан тасдикъ гьабуна. Иргадаз цере рахъун беццизеги беццана, 82 депутатасдаса 80 гьаракьги кьун тасдикъги гьабуна.\nАхиралда цевеги вахъун ГIабдулатIиповас лъикIав композитор вугин Чалаевги веццун минорила мажорила абун цо терминалги рехсон, мухIканго ахирисел магIал кьабг1ана Ширванил гимналда тIад ва баркана дагъистаниязда республикаялъул цIияб ва аслияб бакъан тасдикъ гьаби. Гьединаб ккана къисмат цо бакъаналъул.\nГьезул кинабха лъикIабин суал кьуни, битIараб жаваб кье захIматаб масъала буго. Цо-цояз абула гьелъие хасаб музыкалияб лъай къварегIунин. Гьеб лъай бугониги гьечIелъул бакъаналъул лъикIлъи борцунеб хасаб роцен. Халалъи къокълъи боцуна, кIодолъи гьитIинлъи борцуна, бакъаналъул лъикIлъи кин борцунеб?\nГьеб щивасда бичIчIула жидерго къагIидаялъ. Масала, гIурусазул бакъаназул устарзаби ва машгьурал цIарал жалго къосана гьаб суалалъулъ, Кобзоница Кажлаевасул бакъан беццулеб буго, Пахмутовалъ Чалаевасул. Бокьахъе бичIчIа гьанже. Хабар лъикIаб рагIайги.


Михъида хIур хъвачIого 55 сон » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\nМихъида хIур хъвачIев гIолохъанчи вугин гьав нилъер художник ГIамирханилан нилъ рукIаго, гьас цо гIажаибаб игIлан чIвана къватIиб, жиндица 55 сон баялъул хIурматалда гьабулеб выставкаялде рачIайилан. Уяб жойищ гьеб махсаройищали гьикъизе къватIие яхъинчIого кинго ракIалъ къабул гьабичIо. Жиндирго кIал бихьараб гIадаб жо букIунарелъулха.\n- ГIамирхан, уяб жо бугищ, вац, гьаб дуца 55 сон банилан абулеб хабар?\n- Бугилан абулеб бугоха паспорталъ. Дунгицин божулев гьечIо. Бекерун унеб жо букIунеб буго аб гIумру.\n- Дур художниклъиялъул байбихьи сундасан букIараб? Дуего суратал рахъизе бокьулеблъи кин дуда лъараб?\n- Дида лъалелдасаго нахъе суратал рахъулев ватана дун. Дица школалдаги суратал рахъулаан цойгидазе, доз дие математикаялъул масъалаби гьарун кьолаан гьелъухъ. Школалдаги кинаб бугониги бокIоналъул оформление, къадал газетал, хъвай-хъвагIаял, кинабго гьабулаан дица. Рисованиялъеги физкультураялъеги кидаго щуйилал рукIана дир. Цойгидал предметазул цо беццилеб хIал букIингчIо.\n- Школа магIарухъ гурищ дуца лъугIараб? ГьитIинаб къоялдаса нахъе дун художниклъун вахъиниланищха мун вукIарав?\n- 3 класс Шотода лъугIана дица. Школалда учительзабаздаги, рокъоб эбел-инсудаги бихьулеб букIун батиларищха дир суратал рахъиялде бугеб рокьи. 4 классалде Хунзахъ художествияб школа-интернаталде цIализе витIана дун. Цо соналъ хIалтIун армиялде вачун ун, хадусевги гьединго, хадусевги гьединго… ункъо соналда жаниб суратал рахъиялъул ункъо учитель хисана. ЛъикIал учительзаби рукIана киналго. Гьенив 8 классалда вугев мехалъ дица гьабуна стенд киналниги Дагъистаналъул адабияталъул классиказул сураталги рахъун. Киналго дарсазда гьеб хIалтIуде машгъуллъун вукIунаан дун. Жакъа къоялъги гьеб стенд буго ГIараниб школа интернаталда. Гьанже гьеб бихьарабго, кингIагидай дица доб мехалъ доб бахъанаян ккола дида.\n- Суратал рахъизе бегьуларилан абулел чагIи рукIинчIищ?\n- РукIинчIо. Доб заманаялъ устарзабазул сураталгицин рахъулаан дица.\n- Эбел-инсул щиб бербалагьи букIараб дур художниклъун вахъине бугеб гъираялде? Суратал рахъун хъизан кин хьихьулебилан гьикъулеб букIинчIищ гьез дуда? Гьеб цо «несерьезный» хIалтIи бугилан абичIищ?\n- Эмен вукIана данде чIун. Астраханалда милицаялъул щколалде дун витIизецин букIана гьесул къасд. Дие бокьичIо. Эбелалъин абуни дир рахъ кколаан кидаго.\n- Дуцаго гьабулеб букIинчIищ пикру, суратал рахъун щиб дие щвелеб, кинаб магIишатдай дица гьабилебилан?\n- Дица жакъаги гьабуларо гьелъул пикру. Гьеб магIишаталъулги щолеб-толеб жоялъулги пикру гьабулев чи художниклъунги вахъунаро. Суратал рахъи гурони цогидаб жо ракIалда гьечIеб мехалъ, батIияб хIалтIиги лъугьунаро. Бокьун гьабулеб хIалтIул гурони хIасил ккезеги рес гьечIо.\n- Гьединал чагIи гьанже заманаялъ цIакъ къанагIалъун руго. Ругелги, щолеб жо гьечIого хIалтIулел чагIи, цодагьал гIакълу гьечIеллъунги рикIкуна гIарцуда хадур рекерун гIумру тIамулел ругел гIемерисез. РухIияб бечелъи материалияб бечелъиялдаса кIвар бугеб букIин бичIчIичIони, месед-гIарацалъулъ ччун рахъаниги бечелъулареллъи лъазе заман щун бугоанха. РакI мискинав чиясул бечелъиялъул пайда щиб?\n- ГIадан малълъарун чи лъугьунарила, Аллагь малълъарарал рижагийилан рукIунаан кIудиял чагIи. Аллагьас кантIизарегиха.\n- Дагъистаналъул бищунго махщел камилав художниклъун щив дуца рикIкIунев?\n- Дица рикIкIуна Халилбег Мусаясуласухъе вахарав художник нилъер гьечIилан. Гьесул суратазухъ валагьун дун гIорцIуларо. КигIан берцинго, чIагоял чагIазухъ ралагьараб гIадаб асар лъугьунедухъ рахъун ругел гьес нилъер магIарулазул суратал. Живго ВатIаналдаса рикIкIад вукIун гIемерал сонал аниги, цере чIун ругедухъ кьун буго гьес гьезул берзул балагьиги, хIатIил росиги. ТIоцебесеб иргаялда, гьесул музей букIине кколаан нилъер республикаялда. Гьеб гьечIолъи буго нилъ нечезе ккараб хIужа.\nГьединго, Гъуниб районалъул Бухтиса мунагьал чураяв Шабанов МухIамадил суратал рокьула дие кутакалда. Гьелги руго музеяздаги, гIадамазул коллекцияздаги.\n- Дуда кколеб гьечIищ гьал цо жидерго хIакъалъулъ пикру тIадегIанал чагIаз, гьаб искусство бугин, гьаб гьечIилан квер битIун кьолин цо-цо художниказеги гьезул хIалтIабазеги къиматилан? Гьез абуралдаги божун, жидеда бичIчIулареб жогIаги батилилан, гьелъие мукIурлъизеги бокьуларого, цойгидал гIемерисезги гьезул пикру къабул гьабулилан. Масала босани, кинаб къимат дуца кьолеб Малевичасул «ЧIегIераб квадрат» сураталъе?\n- Гьеб бугоха цо-цо искусствоведазул хIалтIи. Щибниги гьечIеб бакIалда цо мифги ургъун, гьелъул багьа зодобе бахине гьабула гьез. Гьезда хадур цойгидалги уна.\n- Дурго хIалтIудаса рази гьечIолъи букIунищ дур?\n- Жакъа лъикI бугилан кканиги, метер валагьидал хисизабизе кколел бакIал ратула кинаб сурат бахъулеб бугониги. Цин цебе цо сурат чIолеб букIуна, хIасил батIияб лъугьуна. Гьединаб жо букIуна творческияб хIалтIи.\n80 сон барав Леонардо да Винчида гьикъун буго, щиб дуда лъараб бичIчIарабилан. Гьес жаваб кьун буго, гьанжего гьанже азбука лъанин, цойгидаб жеги лъазабизе цебе бугилан. Руго гьитIинаб жо гьабуниги кIудияб жо гьабураб гIадин жалго рихьизарулел художникалги. Амма тарихалда хутIула унго унгояб махщел. Заман буго унго-унгояб цIалкIу.\n- Дица гьаб сурат бахъила, хадуб цойги бахъилаян, планги хъван рахъулел жалищ суратал рукIунел?\n- ШагIирасе кечI гIадин, художникасеги циндаго бачIуна пикру, цебе чIола сурат. Гьединлъидал, кив дун вугониги дида аскIоб кидаго букIуна мольберт, яги кагъат къалам ва гьеб сураталъул гIуж-куц гьабун тола гьениб. Гьеб гIуж-куцалда тIад хадув гIемер хIалтIун лъугьуна щвалде щвараб сурат. Художникасул бетIер кидаго пикрабазда, цо-цо жал цере чIезабулеб, ургъулеб букIуна.\n- Дур, тIабигIаталъул суратал, гIадамазул портретал гурелги, руго гIемерал тарихиял сураталги. Руго Шамил Имамасул, ХIажимурадил ва цойгидал наибзабазул суратал… Гьел тарихиял суратал рахъилалде цебе тарих лъазабун хIадурлъи букIине кколеб батилаха.\n- Тарих лъазабиги буго дир хIалтIул цо бутIа. Дица кинаб букIаниги рагъул эпизод бахъизехъин бугони, мухIканго чанго тарихчиясул тIахьаздасан лъазабула гьеб бакIалда букIараб ахIвал-хIал ва киноялда гIадин цебе чIезабула гьениб букIараб хIалуциналъул асар. Гьеб асар сураталъухъ валагьарав чиясухъе кьей буго дир аслияб мурадги. Чиясе асар гьаби ва гьев пикру гьабизе тIами. Гьеле художникасулги аслияб масъала.\n- Рес букIарабани, дунялалда рукIаралщинал художниказул щив художникгун дандчIвазе дуе бокьилеб букIараб? Ва щиб суал гьесие кьелеб букIараб?\n- Ван Гоггун дандчIвазе бокьилаан. Гьев вуго дие бищунго вокьулев художник. Гьаб нижерго хIалтIуда хурхун ругоан дир гьесие кьезе чанги суалал.\n- Госзаказал ругел мехалъ лъикI рукIун ратила художникал.\n- Гьаб хIукуматалъул хиса-баси лъугьаралдаса кIудияб кьаби щвана художниказдеги. Чанги чи батIияб хIалтIуде, гIарац щолеб гIадаб бакIазде ана. Амма жиндирго хIалтIиги бокьулел, Дагъистанги бокьулел, творчествоги бокьулел художнткал рагъаричIого дораго руго. Жакъа къоялде Дагъистаналда I82 художниказул Союзалъул членал руго. РекIелъ творчествоялде рокьи бугев чи кивего унаро, кигIан захIматаб ахIвал-хIалалде кканиги.\nСовет хIукуматалъул заманаялъ букIана художественияб фондилан абураб жо. Кидаго гIарацги букIуна гьениб. Киса-кибего Совет хIукуматалдаса рачIунаан заказал. Памятниказе рукIунаан заказал, кIуди-кIудиял заводал фабрикабазде ритIулаан художникал хIалтIи гьабизе. Жакъа гьединаб жо гьечIо. Фондал руго, гIарац гьечIо. Гьелъухъ балагьичIого нижеца гIахьаллъи гьабула киналниги Дагъистаналъул, Россиялъул ва халкъаздагьоркьохъел выствавкабазда. Дагъистаналъул художниткалги, дагъистаналъул хаслъиги, берцинлъиги, колоритги киса-кибего лъазабун, билизе кIочене толеб гьечIо нижеца.\nЦереги нилъер рукIана цIакъ махщел камилал художникал, мунагьал чураги гьезул. Гьединлъидал нилъер Дагъистаналъул художниказул школа лъала добаги, нижеца гьанжеги кIочене толеб гьечIо.\n- Цебе хIукуматалъул кумекги кверчIвайги букIараб батани, гьанже нужерго хIаракаталдалъун лъалел ругоха нуж дунялалдаго. КъватIиреги рахъинчIого нуж чIани – кIоченеги рес буго. Гьаб культураялъул министерствоялъул букIунарищ нужее кинаб букIаниги кумек.\n- БукIуна. КIудияб кумек гьабизе кIвечIониги, гIиси-бикъинаб жоялъениги квер чIвачIого гьез ниж толаро.\n- Спонсорал щоларищ нужее?\n- Гьаб цо бихха-ххочи ккараб 90 соназ спонсоралгIаги рукIунаан. Бокьулаан гьезие творческиял гIадамазда квер чIвазе. Жакъа гъолги гьечIо. Каталогал риччазе, выставкаби гьаризе нижерго рес рекъани гурони, тIокIаб рес гьечIоха. Гьаб юбилеялъул выставкаги буго дирго чIаголъи.\n- Жакъа дур творчествоялъул бицаниги, мун спортсменги вукIин лъаларев чиги магIарулазда гъорлъ ватиларо. Валлагь вац, ГIамирхан, гIодой ккун хваниги бажарулароха цебе чIезабун, лъалхъичIого нусгоги кIинусгоги километраялъ кин чIагояв чи векерулевали. Марафоназда векерунги, цогидал соревнованиязда гIахьаллъунги дуе щвараб-щинаб медал-килас бихьизе бокьарал, ГIамирханил персоналияб выставкаялде рачIайилан абила дица. Суратаз гьабураб асаралде тIадеги, гIажаиблъи гьабизе жо гIемераб батизе буго нужеда гьениб. Гьединав вугоха нилъер ГIамирхан.\nP.S. ГIамирханил суратазда гьоркьоб буго, ГIамирханида релълъарав, кьурарал чалухъал михъазул унго-унгояв магIарулав. Гъоркь дир эмениланги хъван буго. Дица ГIамирханида абулеб буго, валлагь релълъаравни вугоха мун инсуда, амма гьал михъал камун ругилан. ГIамирхан вуго, рассада босизе кIочон батанила))).\nМихъал рукIаралани, хIур хъвазеги рес букIана, ГIамирхан. Гьедин гIолохъанго, къартIалда, бокьулеб ишалде рекIелъ цIагун, жеги 55 соналъ суратал рахъулев таги мун Аллагьас.\nХутIараб хадусеб юбилеялъулаб гара-чIвариялда бицина, Бичас биччани.\nГIамирхан МухIамадов гьавуна I964 соналъ Хунзахъ районалъул Шотода росулъ. Хунзахъ художествияб школа-интернаталда. ДГПИялъул ХГФ лъугIана I990 соналъ. ГIамирхан вуго Россиялъул художниказул союзалъул член. Гьесул хIалтIаби руго батIи-батIиял музеязда ва художникас бахъараб сураталъул къимат лъалел цо-цо чагIазул рокъор.\nГIамирхан МухIамадовасул хIалтIабаз гIахьаллъи гьабуна нусгоялдасаги гIемер выставкабазда гъорлъ. Гьесул букIана жиндирго I5 персоналияб выставкаги.\nАвтор: Гара-чIвари гьабуна Баху МухIидиновалъ


НасихIат » Официальный сайт газеты «ХIакъикъат» («Истина»)\nГлавная » Религия - Дин ва гIумру » НасихIат\nДобавил(а): istina от 24-05-2017, 10:27\nКьучIаб гIилла гьечIого, рамазан моцIалъ цо кIал биччарав чиясухъа гьеб бецIун бажаризе гьечIо, тIубараб гIумруялъ кIал ккуниги Ассаламу гIалайкум, хIурматиял вацал ва яцал. Гьале тIаде щолеб буго хирияб рамазан моцI. Кидаго гIадин, исанаги битIахъе ракIунтизе лъугьуна гьелъул тIоцебесеб ва ахирисеб къоялда бан гьарулел бахIсалги бицунеб хабарги рагIидал. Гьелдаго цадахъ ракIунтизабула, Россиялда ва хIатта дунялалдаго цо къоялъ кIал кколеб бугони, Дагъистаналда гьеб цогидаб къоялъ кколеб букIиналъ. 2015 соналда нилъеда цадахъ, ай цо къоялъ кIал ккуна Ираналда ва Магърибалда. 2016 соналъ - Оманалда, Брунеялда ва Магърибалда... Балагьараб мехалъ, моцI бихьи кIал кквеялъе динияб гIамал гIадин рикIкIунеб буго цо-цояз. ХIакъикъаталдайин абуни гьеб рамазан моцI бачIин лъазабиялъе гIицIго сабаб бугониги. Исламалъул байбихьуда, жагьиллъи гIемераб заманалда, гьедин гьабулаан, ай бихьун кколаан, бихьун биччалаан, тIокIаб батIияб рес букIинчIого. Нилъер заманалдайин абуни гьединаб къагIидаялдаса пайда боси аслияб шартIлъун кколаро. Щайгурелъул гIалимзабаз, астрономаз мухIканго, ай цо секундалъулцин батIалъи кколаредухъ чIезабун бугелъул моцI кида цIилъулебали.\nНилъеда тIад гьабун буго гIицIго рамазаналъ кIал кквезе. Гьелда дагIба балев чиги гьечIо. Амма дагIба букIуна моцI цIилъулеб заманалда тIасан. Рогьиналде цо минуталъ цебецин моцI цIилъани, лъалеб жо буго хадусеб къоялъ цIияб моцI байбихьулеблъи. Рогьун хадуб цо минуталъниги гьеб цIилъани, цIияб моцIрол къо ккола хадусеб къоялде. Амма бищунго хIикматаб жо, моцI бихьичIого, кIал кквезе бегьуларин тIирун чIараз пайда босула календараздаса ва хIалтIизабула хIисаб моцI бихьизе рес букIиналъе. ХIисаб гьабизе бегьуларинги абулаго, хIисаб гьабиялдаса пайда щай гьединаз босулебали, кинго бичIчIуларо. Беразда моцI бихьун гурого кIал кквезе бегьуларин абулез бищунго мугъчIвала ибну ХIажарил рагIиялда. БитIараб буго, ибну ХIажарица хIисабалдалъун моцI цIилъи чIезаби рикIкIунароан, ва мунажимунал (астрологал) рикIкIунароанин гьес абураб каламалда тIад кIалъазе бакI гьечIо. Амма нилъеда лъазе ккола гьес гIумру гьабулеб заман 1504-1567 сонал рукIараблъи. Доб заманалда кинаб къагIидаялда астрономия цебетIун букIарабали нилъеда лъала ва жакъа кин бугебалиги бихьула. Бералда моцI бихьичIого, кIал кквезе толарез байрахъ гIадин цебе кколеб "нилъ руго рикIкIине ва цIализе лъалареб уммат, гьединлъидал кIал кквей ва биччай моцI бихьун…" абураб хIадисалъе баян кьолаго, гIалимчи Рашид АлхIаяница гьадин абулеб буго: "ХIадисалда рехсон бугеб "цIализе ва рикIкIине лъалареб уммат" абураб калам ккола хIадисалъул кIиабилеб бутIаялъе шартI, ай бихьун кквей, бихьун биччай абураб. Гьанже гьединаб гIилла сабаблъун кколеб гьечIони (хъвазе-цIализе, хIисаб лъангутIи), гьелдаго цадахъ хIадисалъул кIиабилеб бутIаги, ай бихьун кквезе ккей, бихьун биччазе ккей нахъе уна". Ибну БатIалица хъвалеб буго гьеб хIадис хIисаб лъалезе нахъчIвараб (насих) бугин (Айни, 278/10). Имам Къайлубица хъвалеб буго: "Астрономиял хIисабал гьариялъ моцI цIилъулеб заман лъалеб бугони, жидеда моцI бихьанин абулезул рагIи къабул гьабуларо (хIисабалда данде кколеб гьечIониха). Гьеб якъинаб жоги буго", - ян (Къайлуби, 2 т. 96 гьум.). Гьединго абулеб буго имам Субукиясги ("ИгIанату тIалибина" 2 т. 337 гь.). Гьеб киналъго бицунеб буго жидеда моцI бихьанин абулезул рагIиялдаса къуватаб букIин хIисабалъ моцI цIилъи лъай. ШаригIаталъул хIукмуялда рекъон, нилъеца кквезе ккола къуват цIикIкIараб хIужа. Жакъа киналго разиял руго моцI цIилъулеб заман бихьизабулеб календарь къуваталъул рахъалъ "таватуралде" (машгьураб, тIибитIараб) бахун букIин.\nИбн ГIаббасидасан бицараб хIадисалда буго: "Свалат-салам лъеяв Аварагасухъе вачIана цо гIалхул гIарабияв, ва гьес абуна жинда цIияб моцI бихьанин. Свалат-салам лъеяв Аварагас гьесда цIехана дуца нугIлъи гьабулищин Аллагь цо вукIиналъе ва МухIаммад гьесул илчи вукIиналъе абун. Гьес абуна гьабулин. Гьебмехалда свалат-салам лъеяв Аварагас Билалида абуна как ахIейин ва метер кIал кквезе букIин лъазабейин". Халгьабеха, гьев тIоцеве вихьулев гIалхул гIарабиясул рагIиялдаги жакъа кутакаб къуваталде - "таватуралде" жиб бахараб гIелмуялдаги гьоркьоб бугеб батIалъиялъухъ! Лъалеб жо буго Рамли, Къасталани, ГIайнию, ибну БатIал, Сидию гIадал машгьурал гIалимзабаз цIияб моцI бихьиялъе гьарурал хIисабал къабул гьарулел рукIараблъи. Гьадиналго хIужаби ва далилал жеги рехсезе бегьула, амма бичIчIулев чиясе гьаб гIунги тIокIаб буго. "ХIисаб" гьабиялдалъун рамазан моцI бачIиналъе хIукму къотIизе бегьуларин чIаразда, кигIан бицаниги, далилал рехсаниги, гьеб рагIуларо. Гьел хIадур руго жидер рагIиялда нахъвилълъунев аза-азар чияс рамазаналъул къиматал къоял риччазаризе, гьебгиха, хIадисалда абухъе, гIумруялъ ккуниги рецIизе хIалкIоларел. Дида лъаларо, щай нилъеца хас гьабун хIурматияв ибну ХIажариде (рахIимагьуллагь) мугъчIвай гьабулебали, кIал кквеялъе хIисаб-гIелмуялдаса гьеб лъалез ва гьезда божулез пайда босизе бегьулин имам Рамлияс абулебги букIаго. Гьел кIиялго цого даражаялъул гIалимзабилъидал рукIарал. "Фаваидул мадания" тIехьалда хъвалеб буго ХIазрамавталдаго, Шамалдаго ва курдаздаго цадахъ Дагъистаналъги ибну ХIажариде мугъчIвай цIикIкIун гьабулин. Рамлиясде цIикIкIун мугъчIвай гьабулин Йеменалъ, Мисриялъ. ХIижазалъулаз цого къагIидаялъ къабул гьабулин гьел кIиязулго рагIи ("Фаваидул мадания", 64 гьум.). Гьеб буго тарихиял лъугьа-бахъиназда ва гIадатазда бухьараб иш. Гьеб кколаро гьезул цоясдаса цIикIкIун цоясул лъай бугин абулеб жо. ШапигIияб мазгьабалъул кин хIукму къотIулебали бицунеб "Фаваидул мадания" тIехьалда (66 гьум.) Курдияс гьикъулеб буго ахираб заманалда кинал гIалимзабазул тIахьазда мугъчIвай гьабизе бегьулебилан. Гьениб кьун буго гьадинаб жавабги: Закаря Ансари, Ибну ХIажар, Рамли, Ширбинию, ибну Къасим, Зиядию ва Шабрамласию абун, ай кинаб бугониги хIукму къотIиялъе гьел авторазул тIахьазда мугъчIвай гьабизе бегьулин. Амма фатва (хIукму) къабул гьабиялъе цебесеб кьерда ругин ибну ХIажарил "ТухIфат" ва Рамлиясул "Нигьаят" тIахьал. Гьезул рагIабиги цоцазда дандекколареб бакIги батани, гьезул бокьарасда нахърилълъине бегьулин, гьев "таржихIалъулаздаса" (кинаб бугониги хIукму битIараб бугин рикIкIине ихтияр бугеб даража) ватичIони. "ТаржихIалъулаздаса" ватани, кIиявго авторасул тIахьазда гьоркьоса тIасабищизе бегьула жиндаго битIарабин ккараб пикру. Щибха абулеб бугеб Рамлияс "Нигьаяталда?" Гьеб бугелъулха бокьарав имамас хIукму къотIиялъе пайда босизе бегьулеб тIехь. "ХIисабалда нахърилълъине бегьула ва гьесул кIал паризаяб рамазан моцIалъуллъунги рикIкIуна кьучIаб рагIиялда бан (мугIтамад). ХIатта кIал кквезе тIадаб буго гьесда ва моцI цIилъанин гьес жинда бицарасдаги, ай гьесул рагIи битIараб букIиналда божарасда". Амма ваджиб тани, имам Рамлида нахърилълъунгIаги гьеб мунагьлъун кколеб бугогури! Цогидал имамзабаз ваджибалъул бицунеб гьечIолъиялда тIад кIалъазе бакI гьечIо. Амма Рамли витIарав ватани, "хIисабалда" рекъон кIал кквечIезе ахираталда мунагь букIинехъин бугогури! Имам Рамлияс абулеб буго: "Гьикъанила, "хIисабалда" рекъон кида бегьулеб кIал кквезе: 1) гьеб букIин (моцI цIилъи) ва гьеб бихьизе букIин; 2) гьеб букIин, амма гьеб бихьизе рес гьечIолъи; 3) цIияб моцI букIин ва гьеб бихьизе рес букIин. Гъос жаваб кьунила, "хIисабалда" рекъон мугъчIвалила тIолабго лъабабго хIалалда". (ХIаваши Ширвани, ибну ХIажар, 4 т. 492 гьум.). Гьебго хъвалеб буго Рамлияс "Фатави Рамлиялдаги" (195 гьум.).\n"Фаваидул Маданияталда" гьединго хъвалеб буго: "Ибну ХIажарида ва Рамлиясда гьоркьоб сундулъ бугониги дандеккунгутIи бугони, гьезул бокьарасда, ай цоясда хадув ине бегьула", - ян. Амма тIадаб, ай паризаяб тани, инсан мунагьалде ккола. Щакаб жо буго жакъа календаралда яги гьелда гьадин хъван бугин абурасда божуларев чи вати. Гьел киналго, кIал кквезе течIого, мунагьалде ккезаризе бегьулищ ва бищунго гIажаибаб жо, лъица кьезе бугеб жаваб?\nБищунго цIакъ ритIухъаблъун букIинаан моцI бихьидал гурони кIал кквезе бегьуларин абулез, "хIисабалда" божулездагIаги лъазабулебани, пуланаб къо кколин кIал кколеб тIоцебесеб къойилан. ХIадисул къудсиялда Аллагьас абулеб буго: "КIал буго Дие кколеб жо ва Дица кьола гьелъухъ ажруги", - ян. Гьелдалъун бичIчIулеб буго ккураб кIалалъухъ щолеб кири, нилъеда борцине кIоларебгIан, цIакъго кIудияб букIин. Гьединлъидал рамазан моцIалъул тIоцебесеб пуланаб къо бугин лъазабиялъул цIакъго жавабияб иш тIаде босараз, ахираб кIиго соналда жаниб рамазаналъул къимат тIадегIанаб цо къо гьоркьоб биччана. Гьез далиллъун бачунеб буго бусурбаби цолъизари мурад бугин абураб хIужа. ТIолабго дунялалде дандеги рахъун, щай нилъ цолъизе кколел, гьебго заманалда кигIан кIудиябги багьа кьун босизе щолареб рамазаналъул цо къоги биччан? ЛъикIаб гьечIищ нилъее, рамазаналъул цониги къоги биччачIого, цолъизе, гьелъие ихтиярги бугеб мехалда. Гъоркьиса Дагъистаналда тIоцебесеб кIалин абуни ккуна лъабго батIияб къоялъ. Дир хIисабалда, лъикIаб букIина, ибну ХIажарица хъвавухъе, руъят-лъайлъун рикIкIиналда нахърилълъине. Гьедин гьабуни, абухъего, бацIалги гIорцIун рукIинаан, гIиги сах-саламат хутIилаан, ибну ХIажарида нахърилълъаразе гьесул рагIиги букIинаан. Гьес хъвалеб буго: "Нагагь росас лъадуда абуни, дуда моцI бихьани, мун дир лъади кколарин ва, гьелда моцIги бихьичIони, амма цогидасда бихьани, ва гьелда гьеб бихьун букIинги лъани, гьебмехалда гьелда цIар ккола. Щайгурелъул, шаригIаталда рекъон, гьеб лъай - бихьилъун кколелъул". "Къуръаналъул ахIуде гIавамал кантIизари" абураб тIехьалда (3 т.) СагIид-апандияс хъвалеб буго кIал кквеялъулъ нилъ цолъизе риччазе гьечIин. Гьединги букIаго, ресго гьечIеб цолъизе ккеялъул бицунел рукIинчIого, лъикIаб гьечIищ кIванагIан гIемерав чияс рамазаналъул кIал борчIизе биччалареб хIал гьабизе. "ХIисабалда" мугъчIвай гьаби загIипаб рагIилъун рикIкIунин абуницин, имам Субукиясул рагIи ритIухъ гьабун, ибну ХIажарица хъваралда нахърилълъинеги бегьулагури: "МаслихIаталъе яги цоги кинаб бугониги пайдаяб гIиллаялъе гIоло загIипаб пикруялда рекъонцин муфтияс хIукму къотIун батани, гьелда нахърилълъине бегьула" (ХIаваши Ширвани, ТухIфатул мухтаж, 10 т. 110 гьум.).\nНужеда цебечIезабизего кIолищ хирияб рамазан моцIалъул цо кIалалъул бакIалда, ахираталде щведал, чIобогояб бакI батани, кинаб хIал бусурманчиясул букIине бугебали? Щиб гьес гьабизе бугеб? Гьединаб "сайгъат" жиндиего гьабурав валагьизейищ гьев лъугьине вугев? Валагьизе лъугьинеги кватIун букIинарищ?\nХIисабалда нахърилълъун кIал кквезе лъикIабин абулаго, нилъеца Америка рагьулеб гьечIо, гьеб лъикIаблъун рикIкIана халкъазда гьоркьосел чанго гIелмиял мажлисазда ва чанго улкаялда хIалтIизеги гьабула. Гьаб макъала хъвана гIицIго вацал-яцазе насихIатлъун букIине ва бусурманчиясул цо кIалгIаги хвасар гьабизе кIвелародайин абураб хьулалъ. Вореги, гьаб дагIба-рагIиялде буссинабуге. Аллагьас гIакълуги тавпикъги кьеги битIараб нух кквезе! Амин!\nАвтор: ГIабдулжалил ГIумаханов\nГазета №: 19, от 19. 05. 2017 Месяц выхода номера газеты. Например января Год выхода номера газеты. Например 2012г.\nТавбуялъул ва сабруялъул моцIРамазаналъул хиралъиБихьун ккве, бихьун биччайМоцIрол байбихьуда, бакьулъ ва ахиралда кIал ккурасе алжан мустахIикълъилил ...СахI бахъани кIал камиллъула


ГIумруялъул гIашикъаб лахIзат\nЧетверг, нояб 18 2021\nСажид Сажидов лъаларев чи Дагъистаналда къанагIатги ватиларо. 1980 соналда гьавурав ЦIумада районалъул Гьигьалъ росулъа гьев вукIана профессионалияв спортсменлъун, ккола эркенаб гугариялъул рахъалъ дунялалъулгун Европаялъул кIицIул чемпион, Олимпиялъул хIаязул мазгарул призер. Сажидица нухмалъи гьабуна гьебго спортивияб тайпаялъул рахъалъ республикаялъул тIаса бищараб командаялъе, гIезегIан заманалда хIалтIана эркенаб гугариялъул федерациялъул президентлъун. ГьабсагIаталдайин абуни хIалтIулев вуго физкультураялъулгун спорталъул министрлъун. Гьеб хъулухъалде лъугьун гIемер заман гьечIониги байбихьи лъурал цо-цо проектазул, дандчIвалел захIмалъабазул ва церечIарал масъалабазул хIакъалъулъ гьадин бицана гьес.\n- Министерствоялде вачIаралдаса нахъе ана бащдаб лъагIел. Кидаго спорталда гъорлъ вукIаниги, министерствоялда хIалтIи, хасго нухмалъулевлъун вукIин гьеб бигьаяб иш батичIо. Гьединлъидал къокъаб заманалда жанир ккарал хIасилазул бицин гIададисеб жо буго. Абизе бегьула гьанжелъизегIан дун хIалтIулгун лъай-хъвай гьабулев вукIанилан. Цере чIахIиял масъалаби лъелалде лъазе кколелъулха кинаб къуват гьаниб бугебали. Гьебго заманалда руго цIи-цIиял проекталги, байбихьи лъурал хIалтIабиги. Гьезул нилъеца хадубккун бицина. ДандчIвалел захIмалъабазул рахъалъ щибха абилеб, гьел кирго рукIуна. Амма нилъер республика спортивияб регион букIиналъ хIалтIизе бигьаго букIуна.\n- Дагъистан ккола чемпионазул «къебелъи». Гьелъие нугIлъи гьабула щуго соналда жаниб нилъер спортсменазе батIи-батIияб даражаялъул 5500 медаль щун букIиналъги. Гьеб гIорхъийищ ялъуни жегиги лъикIал хIасилал рукIине рес бугищ?\n- Нилъер спортсменазе гIорхъаби рукIунаро. Гьел руго дица дагьаб цебе республикаялъул бетIер Сергей Меликовасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб данделъиялда рехсарал хIасилал. Долдаса нахъегицин батIи-батIиял турнираздаса тIоцересел ва призалъулал бакIалги ккун Дагъистаналде тIад руссана гIемерал спортсменал. Гьединлъидал, ракIчIун абизе кIола, нилъер республика медалазул рахъалъ улкаялъул регионазда гьоркьоб цебесеб кьерда бугилан. РакIалда буго Дагъистаналда гIадатиял гурелги спортивиял тайпаби церетIезаризе, гьезие шартIал гIуцIизе. РекIеда бугебщинаб гIумруялде бахъинабун бажарани, хIасилал гьанже ругездасаги гIемерго лъикIал рукIине руго.\n- Мун вукIана профессионалияв спортсменлъун, тренерлъун, федерациялъул нухмалъулевлъун ва гьанже хIалтIулев вуго министрлъун. ГIумруялъул кинаб бутIа бищунго лъикIаблъун рикIкIунеб?\n- УргъичIого абила-сундулго ургъел гьечIеб, гIанчIаб ва разияб гIолохъанаб заман. Спортсменасул гIумру букIуна кутакалда интересаб ва лъугьа-бахъиназдалъун бечедаб. Доб заманалда бекьараб буго жакъа къоялъ лъилъулеб. ГIолохъанаб заман гIадада биччачIел чагIи Аллагьас хадурккунги битIараб нухдасан рачуна. Хадубккун тренерлъи гьабулеб заманги квешаб букIинчIо. Амма нилъеца гIумру гьабулеб буго жакъасеб къоялда жаниб. Халкъалъе мунпагIатавлъун вукIине рес кьурав Аллагьасе буго щукруги реццги.\n- Дур хIисабалда, мун спорталъул министрлъун тIамиялъе, тIаса вищиялъе гIилла щиб ккараб?\n- Дагъистаналда гIемер руго спортсменалги, спорт бокьулелги ва гьединго бичIчIулелги, ай министраллъун рукIине мустахIикъал чагIи. Дун гьеб хъулухъалде тIамиялъе гIилла батизе бегьула эркенаб гугариялъул рахъалъ тренерлъун ва хадувго федерациялъул нухмалъулевлъун вукIараб заманалда рихьизарурал хIасилал. Гьелги гIицIго дир бергьенлъаби гурелха, гьел рукIана тренеразул штабалъулги спортсменазулги цадахъал хIасилал. Министерствоялдаги хIаракат бахъулеб буго гьединабго къагIидаялда хIалтIи гIуцIизе. Цо чиясухъа кинабго лъугьунаро, цере лъурал масъалаби тIуразаризе ккола цадахъ лъугьун, цоцае кумекалъе хIалае чIун. Баркала буго Сергей Меликовасе божилъиги гьабун гьаб хъулухъалде дун тIамуралъухъ. Цо заманалда нилъер гьаниб билълъанхъун букIана, пуланав чи хъулухъалда тезе ккани, нахъасан гIарац бугев гIагарав чи ялъуни гьалмагъ къваригIунеб къагIида. РакIчIун абизе кIола, гьабсагIаталда гьеб гьедин гьечIо.\n- Дагьав цеве мун дандчIвана UFCялъул вукIарав чемпион ХIабиб НурмухIамадовгун. Щиб гьес бицараб, сундул хIакъалъулъ букIараб нужеда гьоркьоб гара-чIвари?\n- Дунялалда гIемер гьечIо ХIабиб гIадинал, гIолеб гIелалъ жидедаса мисал босизе бегьулел спортсменал. Спорталдаги руго гьесул лъикIал хIасилал, гIамал-тIабигIатги буго берцинаб. Машгьурал гIадамазулъ къанагIат гурого рукIунарел гIемерал лъикIал рахъал руго ХIабибилъ. Бищунго аслияблъун ккола гIодове виччай, сабур, чIахIиязул адаб ва гIисиназул хIурмат гьабулевлъун вукIин.\nДандчIвараб заманалда нижеца бицана профессионалияб спорталъулгун къо-лъикI гьабун хадуб гьесул гIумруялъул, тренерлъиялда лъолел тIоцересел галабазул ва гIемераб цогидалъул хIакъалъулъ. Спортсменасул гIумру тренерасулалдаса гIемерго бигьаяб букIунеблъиялдеги рачIана ниж гара-чIвари гьабулаго. Бицана республикаялда спорт цебетIезаби мурадгун гьес гIумруялде рахъинаризе ругел цо-цо проектазул ва ЦIумада районалъул Сильди росулъ гьесул эмен ГIабдулманапидаго базе ракIалда букIараб спортивияб комплексалъул хIакъалъулъги.\n- Базе бугищха ЦIумада районалда гьеб комплекс?\n- ГьабсагIаталда гьеб суалалъе чIванкъотIараб жаваб гьечIо. Щайгурелъул, гьеб ракьалъул жегиги тIубараб экспертиза гьабун гьечIо. Амма гIалимзабаз абулеб буго гьениб ракь ччукIун иналда хIинкъи бугилан. Цебеккун хIисабалде босараб бакIалда данде кколеб гьечIони, комплекс базе тIаса бищизе буго цоги бакI. ГIабдулманапие гIумруялде бахъинабизе къваригIун букIараб программаялда рекъон, республикаялда эхетизе кколеб букIана бокьараб спортивияб тайпаялъул рахъалъ спортсменал хIадур гьарулеб лъабго комплекс: цо - мугIрузда, кIиабилеб - гIодоблъиялда ва лъабабилеб - гьоркьоблъиялда. Гьеб программаялда рекъон комплекс эхетизе ракIалда буго Дубки поселокалда. Гьениб букIине буго 150 чиясе гостиницаялъулаб комплекс, бассейн, футболалъул, волейболалъул, баскетболалъул, теннисалъул майданал. Республикаялъулго гIадин, гьенир къабул гьаризе руго къватIиса рачIаралги спортсменал, тренерал, тIоритIизе руго сборал. ГIемер руго нилъер спортсменал, залал, амма гьел ругьун гьаризе рагIа-ракьанде щварал шартIал ругел комплексал, базаби гьечIо. Гьединаб база букIине буго Дубкиялда. Гьенибго букIине буго батIи-батIиял гIузрабаздаса, унтабаздаса спортсменал сах гьарулеб медицинаялъул центрги. Кинабго битIа-бишун ккани, комплекс базе байбихьизе буго тIадеялъул.\n- «ХIакъикъат» газета цIалулезе щиб гьарилеб?\n- ТIоцебесеб иргаялда, сахлъи. Гьеб буго жакъа щивасе хIажатаб жо. Хадубго нилъеца кIвар кьезе ккола магIарул мацIалде, гIадат-гIамалалде, адабият-маданияталде. Гьеб гьечIони, нилъ гьечIо. Гьединлъидал, хириял гьалмагъзаби, хъвай ва цIале миллаталъул матIулъун кколеб магIарул газета. Нуж мекъи ккезе гьечIо.\nПрочитано 38 раз\tПоследнее изменение Четверг, 18 ноября 2021 13:49\nДругие материалы в этой категории: « Дагъистаналъул къадруги чияр ракьалъул къануналги цIунун\tФехтованиялъул дунялалда Айзанатил цIва »\n11:38, 16 января 2022, 352


Гимры - Генуса ГІабдуллагь-хІажи\nГенуса ГІалимухІамадил ГІабдуллагь-хІажи, цІикІкІун машгьурав вуго ГІабдуллагь устар - абун (гIар.: عبد الله حجي الغيمراوي) (гьавуна 1853 соналъ Генуб — хвана 1916 гьенивго) — тасавуфалъул Накъшубандияб тІарикъаталъул щайих, муршид.\nГенуса ГІабдулагь-хІажияв гьавуна 1853 соналда имам Шамилил наиб КІудияв ГІалимухІамадил ва мурид Рекъав Ражабил яс ГІайшатил хъизамалда. ТІоцебесеб цІар гьесда букІана Ражабилав абун.\nГьев цІалана доб заманалда Генуб росулъ дибирлъун вук1арав Унсоколоса ГІабдуразакъ-хІажиясда, Унсоколоса ГІабдулагь-хІажиясда, Муниса ГІабдусамадида ва Сугъралъа ГІабдурахІман-хІажиясда цеве.\n1877 соналда гьев вукІана "хъанда шаригІаталъул", ай къокъаб гъазаваталъул жигарав гІахьалчилъун. Жигараб динияб хІаракатчилъиялъе гІоло пачаясул хІукуматалъ, чанцІулго туснахъ гьавун, гьев Дагъистаналдаса къватІиве витІана.\n1899 соналда, цадахъ муридзабазул кІудияб боги бачун ун, гьес борхана хІеж.\nГьесул хІаракаталдалъун Генуб росулъ гьаруна цІакъ гІемерал, гІадамазе пайдаял, кири цІикІкІарал хІалтІаби. Гьезда гьоркьор рехсезе бегьула:\n* Гендерил парсазде кьурулъан нух бахъи\n* мажгит гІатІид гьаби\n* иххидаса росу цІунизе щулалъаби гьари\n* къулгІа бай\n* имам ГъазимухІамадил зиярат къачІай гIадал ишалги.\nГІабдулагь-хІажиясул гІумруялъулъ хасаб бакІ ккола Генуб росулъ XX гІасруялъул авалалда гьес рагьараб мадрасаялъ. Мадрасаялъе устарас бан букІана кІудияб, кІитІалаяб санагІатаб мина. МагІарухъ тІокІаб гьединаб, хасаб, киналго шартІал чІезарураб Мадраса букІин лъалеб гьечІо. ТІолабго Дагъистаналдаги, цІакъ къанагІат гурони, букІун батиларо гьеб тайпаялъул цІалул идара. Гендерил мадрасаялде хьвадулаан как-диналъул кьучІаздасан, [[Къуръан]] цІалиялдасан байбихьун камилаб гІелмуялде рахинегІан цІалулел цІивурзабиги, мутагІилзабиги, тІалибзабиги. Гьелги рукІана батІи-батІиял росабалъа рачІарал, батІи-батІиял миллатазул вакилзаби.\nКІудияв гІалимчи, шайих, тІарикъаталъул устар, жамгІияв гІуцІарухъан, динияв хІаракатчи, мискинхалхъалъул гьудул, гІадатияв инсан Генуса ГІабдулагь-хІажияв устар халкъалда жаниб цІакъ къадру цІикІкІарав, гІадамазе живгоги жиндиего гІадамалги цІакъ рокьулев, гІаламалъул жинде кІудияб мугъчІвай бугев чилъун вукІана.\nИргадулаб нухалъ пачаясул тІадтараз туснахъ гьавизе ахІун Шурагьиве унаго, гендерил мугІрузда тІад росо бихьулеб бакІалда шагьидаб хвелалдалъун гьев гІумруялдаса ватІалъана 1916 соналда.\nГьесул хІакъалъулъ назмаби\nУстар ракьалдаса ин халкъалъего захІматлъараб, гІаламалдаго унтараб лъугьа-бахъинлъун букІин бихьула гьев лъалезул асарал цІалулаго. Машгьурал шагІирзаби гурел, гІалимзабиги, рекьарухъабиги, ахихъабиги, ай, къокъго абуни, гІадатиял магІарулал назмаби гьаризе, жидерго рагІи абизе лъугьиналъго бихьизабула ГІабдулагь-хІажияв халкъалда жаниб цІакъго кІвар бугев, кІудияб даражаялъул, жинде гІадамазул божилъи цІикІкІарав Аллагьасул вали вукІаравлъи.\n: Бисмиллагьи ррахІмани ррахІим\n: Нилъер Халикъасул тавпикъалдалъун\n: ХІабибасул нухда халкъ тІобитІулев.\n: Дагъистаналдаго ц lap машгьурлъарав,\n: ЧІахІиял ханзаби мукІур гьарурав,\n: ТІолго устарзаби жинде мутІигІав,\n: Генуб шагьаралда чІвалеб шагьримоцІ.\n: Дуниял гвангъулеб багІар бакъ гІадав,\n: Щваги дур даража, XІажи-ГІ абдулагь.\n: ВачІине рагІула муршидун камил\n: МоцІрол хьибил ккурав, канаб цІва гІадав,\n: ГІелмуялда жаниб сирру гІадинав,\n: ХІабибасда хьолбохъ Сиддикъун агІзам,\n: Гъов жиндирго муршид цадахъги вачун,\n: Диналъул вацазде гьоболлъи базе.\n: Кванан гІорцІулареб хъахІаб чамасдак\n: Гьурщун бищун кванай диналъул вацал.\n: Гьекъон къеч чІвалареб Замзамалъул лъим\n: ЧІалгІинегІан гъекъе диналъул яцал.\n: Риццалъарал ракІал тІерен гьарулев,\n: Гъафлаталъул чурхдул чурун рацІцІунев,\n: СиратІалъул кьотІа цадахъ рачунев\n: Щваги дур даража, хІакъав мусаниф.\n: Жиндир гъапуялде цихІин сверарав,\n: Жиндир хІужрабахъе xlacpaт бергьарав,\n: Жиндир каламалъухъ гІашикълъарав чи\n: ГІарасалъул къоялъ къварид толарев.\n: Аллагь вокьулесе рокьул сабаблъун\n: РухІ бахъулеб къоялъ къаданив чІолев,\n: XІабиб хириясе даруялъул лъим,\n: Щвайги дур даража, жагІфару сиддикъ.\n: Мухтарасул камиллъи кинахъего щун буго\n: Воре, щула гьабун ккве, диналъул вацал-яцал,\n: БецІаб сордо гвангъизе релъедал моцІ баккула,\n: Баккун буго нилъее гьекъон гІорцІулареб лъим.\n: Алжаналъул нуцІида ц lap хъван батаяв шайих,\n: Дуца квер тІад лъеч Іони кинанха ниж рукІинел?\n: Фирдавсалъул мусудал насиб гьарун ратаяв,\n: Мун нижее щвеялъе щибаб рецц АллагьасеІ\n: Алжаналда жанивго хІавагІечул гъветІ гІадав,\n: ХІасратаца кваназе Аллагьас нилъей кьурав,\n: XІежрукъалда сверулеб тІавафалъул милъиршо,\n: Дур рокъосан баккулеб зикруялъул гьуинлъи.\n: ХІабибасул силсилат сабаблъун ккурав шайих,\n: Мун цевеса тІерхьани къиямасеб къо гурищ?\n: ЧІегІерлъарал ракІаздажаниббакулеб чирахъ,\n: Дур калам рагІарасул керен нуралъул цІолеб.\n: ЧІагІа-гІаракъи гьекъон гІабдаллъун мехтарасе\n: Гьекъезе шарабги кьун, гІакъил гьавун витІулев,\n: Къасаваталъул цІеца гьалаглъарал гІадамал\n: РакІал чурун, черх бацІцІун тавбуялде ахІулев.\n: XІабибасул РавзагІан нур гвангъарал хІужраби\n: Байтул магІмур абураб гІилиюналде аги.\n: Аллагьас дуе кьурал дунялалъул мусудул\n: ГІайишат, Хадижатгун ГІарасалде ахІаяв.\n: Бичас насиб гьарурал бараках бугел васал\n: ТІагьир Лайибгун цадахъ Фирдавсалде ахІаяв.\n: PaxІматлъун дуй гьарурал адаб бугел дур ясал\n: Расуласул ясазул силсилагун ахІаяв.\n: ТІоцебе Халикъасде, хадуб Расуласдеги,\n: Цинги устарасдеги аманат нижер, Аллагь\n: ГІарасаталъул къоялъ къварид тогеян абун.\n: Устарас квер тІад лъурай муъминзабазул эбел,\n: Муъминзабаз кваналеб алжанул нигІмат гІадай,\n: АхІаги мун РабигІат-ГІадавиятгун цадахъ\n: Фирдавус алжаналда Аллагь вихьун хІалхьизе.\n: Шайихас квербакъулел киналго загьидинал\n: Кавсаралъул лъималде ПатІиматгун ахІаги.\n: Гьесул балагьи щолел тІолго мутакъиназе,\n: Аллагь разилъиги щун, xІуснул хатимат кьеги.\n: Гьесул адаб цІунулел тІолго муъминзабазда\n: Алжанул рохел бицун Ризван малаик щваги.\n: Каранда цІа бакидал абурал рагІабазда,\n: ГІ абдалалъул paгІ иян, воре, гІемер релъуге.\n: Лугбуда сири байдал угьун биччараб хІухьел,\n: АхІмакъалъул хабаран, халгьабичІого тоге.\n: ХарачІиса Аминтил цІакъаб урхъараб салам\n: Генуса ГІайиштиде, диналъул яцаздеги.


Абу Аюб ал-Ансари (гIараб мацIалда أبو أيوب الأنصاري).\nГьав асхIабасда цIар буго Халид ибн Зайд ибн Кулайб, ва гьав ккола Бану Наджар абураб къабилаялдаса. Гьесул тIокIцIар буго Абу Аюб.\nТIадегIанав Аллагьас Магърибгун, Машрикъалда гьесул цIар тIобитIизабуна ва халкъалда гьоркьоб гьесул къадру-къимат тIадегIан гьабуна. Гьеб гуребги, Аллагьас гьесул рукъ тIаса бищана, гьижра гьабун вачIунев Бичасул авараг (жинда ссвалат салам лъеяв) рещтIунеб бакIлъунги.\nБичасул авараг (жинда ссвалат салам лъеяв) Абу Аюбил рокъов рещтIиналъул бицунеб къиссаялъул, кигIан гьеб такрарлъаниги, берцинлъи ва гIащикълъи гурони букIунаро.\nБичасул авараг (жинда ссвалат салам лъеяв) Мадинаялде щвараб мехалъ, кинавниги сафаралдаса вачIунев чи кIодо гьавуларев гIадин, лъикIаб куцалда дандчIвай гьабун, кIодо гьавуна гьев Мадинаялъул агьлуялъ.\nГьесул ахирисеб гъазават букIана, МугIавиятил заманаялъ, гьесул вас Язидил бетIерлъиялда гъоркь, КъустIантIиния (Стамбул) рагьизе гьабураб гъазават. Гьеб мехалъ Абу Аюб вукIана ункъогоялде гIумру бахарав херав чи. Кин бугониги херлъиялъ гьев, Язидил байрахъалда гъоркь аскаралде лъугьиналдаса ва гумузда рекIун унел боялгун цадахъ, гъазаваталде вахъиналдаса нахъе чIвачIо.\nБусcурбабаца Абу Аюбил васият тIубан, тущманасда дандеги рагъун, КъустIантIиниялде щвезегIанги ваччун, гьес абухъе вукъана Абу Аюб. \n↑ КъустIантIиналъул (Стамбул) къадазда гъоркь жив вукъарав\nБосараб бакӀ — «https://av.wikipedia.org/w/index.php?title=Абу_Айюб_аль-Ансари&oldid=75686»\nПоследний раз редактировалась 21 август 2021 в 03:01\nАхирисеб нухалъ гьаб гьумералъул хиса-баси гьабуна: 03:01, 21 август 2021.


«Клеткаялъур тIамун цIумал чIоларо»\nАнкьабилеб октябралда Лас-Вегасалда (США) букIана ХIабиб НурмухIамадовасда ва Ирландиялдаса Конор Макгрегорида гьоркьоб речIчIухъанлъиялъул къеркьей\nХIабибие, ай ММАялда тIатIалаго 26 нухалъ бергьарав дагъистаниясе, гьеб букIана тIадагьаб цIайиялда UFСялда чемпионасул цIар ва рачел цIунизе гьабулеб тIоцебесеб къеркьей. Гьеб промоушеналъул чемпионлъун ХIабиб вахъун вукIана исана 7 апрелалда Нью-Йоркалда, Эл Яквинтидасаги бергьун.\nХIабибиде божилъи букIана\nАбизе бегьула спорталъул гьеб тайпа бокьулезе ва ХIабибил рахъкколел дагъистаниязе гьеб макьу гьечIеб сордо букIанилан. Конорил ХIабибилгун къеркьей байбихьизе 10-12 сагIат хутIараб мехалъго, МахIачхъалаялъул къватIал цIун рукIана, гьанже дунялалдаго машгьурлъараб, ХIабибие бокьулеб, рингалде вахъунаго гьес лъолеб гIадинаб тIагъур тIад лъурал гIолохъабаз. КъватIахъан хьвадулел машинабазда жанисанги рагIулеб букIана Сабина СагIидовалъ хъвараб «Дагъистан» абураб кечI. Гьеб кочIол бакъаналда гъоркь вахъуна НурмухIамадов щибаб нухалда рингалде. РакIалде кколеб букIана гьезда къасиго лъалеб бугин радал букIине бугеб гьеб къеркьей кин лъугIизе бугебали, ай гьезул кIудияб божилъи букIанин ХIабиб бергьине вукIиналда.\nКъаси 12-ялдаса хадуб МахIачхъалаялъул кинотеатразда данделъана жубараб речIчIухъанлъи бокьулел дагъистаниял. Гьезул цоялда букIана ХIабибил эмен ГIабдулманап НурмухIамадовасул гIахьаллъигун пресс-конференцияги. Гьелда битIахъего пресс-конференцияйиланцин абизе бегьилароан, щайгурелъул гьенир ГIабдулманапие суалал кьолел рукIана гIицIго журналистаз гурелги, бокьарав болельщикасги.\n- Самолеталда рекIун вачIунаго васгун ва Макгрегоргун цадахъ ккун вукIаравани, дуца хъатица кIаркьен чIвазе букIанищ Конорил? -ин абун гьикъана цо болельщикас.\n- Гьесие гIадлу гьабизе дица ХIабиб телаан, - ин жаваб кьуна ГIабдулманапица.\n- Самолеталда жанив Макгрегорил эменги вукIаравани? - ян гIодоцунеб букIинчIо залалдаса гьаракь.\n- Гьеб мехалъ дица абилаан: «Лъалхъе, ХIабиб, гьанже ирга диде бугоян», - жаваб кьуна НурмухIамадовас.\nСуалал жеги гIемерал рукIана: ХIабибица цIайи дагь гьабиялда хурхаралги, гьесул къеркьеялъул планазул хIакъалъулъги. ГIабдулманапица киналго суалазе мухIканал жавабалги кьуна.\nДагъистаналъул речIчIухъанасул рахъалъ Конор Макгрегорица абурал хъубал рагIаби ва гьездалъун гьев хIакъир гьави ХIабибил фанатаз рикIкIана жидедаго абурал гIадин ва, ракIалде кколаан, рес букIарабани, Коноргун рагъизе октагоналде гьел жалго рахъине рукIанилан.\nКIудияб ахIи-хIур, гьищтIи-хъуй букIана Т-Mobile аренаялда ХIабиб НурмухIамадов октагоналде унеб мехалда. Дагъистаниясулалдаса ирландиялъуласул рахъкколел залалда цIикIкIун рукIин бихьулеб букIана. Амма гьел хехго гIенеккун чIезе хIажаталлъун ккана ХIабибица кьабураб заралъ Конор теркIезавураб ва хадубго накуялъ вухизе лъугьараб мехалда. Кибеялиго тIагIана Конорил хIамабагьадурлъиги, рихьдаего гьес гьабулеб букIараб хIайги. Гьев ХIабибихъ валагьана виххун, гьабизе жо лъаларого. Ирландиялъуласда бичIчIулеб букIинчIо щиб лъугьунеб бугебали.\nКонорихъа дандечIей гьабунго бажарулеб букIинчIо ва реферияс гьесда чанго нухалда лъазабуна, дандечIей гьабизе хIаракат бахъичIони, дандчIвай гьоркьоб къотIизабизе бугин. Щибаб раундалъул ахиралдаги ХIабибие гонгалъ квалквал гьабулеб букIана гъоркь тIамурав вухизе. Цо лахIзат букIана, къуватал зараз Конорги вухулаго, ХIабибица гьесда: «Гьанже рачIа кIалъа-балъазе», - ян тIалаб цебе лъурабги.\nКонорида тIад кинабго рахъалъ ХIабибил тIокIлъи букIиналда щаклъи букIинчIо. ГIицIго суал букIана кинаб раундалда бергьенлъи щвезе бугебин абураб. Заман халатбахъинабизе НурмухIамадов лъугьинчIо ва къеркьей лъугIизабуна ункъабилеб раундалда – гIодов ккезавурав дандиясул мугъзада нахъе ана ва гIункIрукьалъ гьесул нилъалзулхIама щулаго данде къана. Конор хехго багIарлъун лъугьана, ва гьес квер гIодоб кьабуна. Гьеле ХIабибил 27-абилеб бергьенлъи.\nГьениб ккана лъугьине кколеб букIинчIеб иш. Бергьенлъиялъул рохел загьир гьабизе кколеб мехалъ, гIодов ккарав Конорил цIаралда ХIабибица цо щибалиго абуна ва октагоналъул бокIнилъ вукIарав цо ирландиялъуласда цо щибалиго речIчIана. ХIабибил ццин бахъинабун буго Конор Макгрегорил спарринг-партнер Диллон Дэнисица.\n«Диллон ХIабибиде ахIдолев, хIакъирал рагIаби абулев вукIана. Гьесие питна гьабизе къваригIун букIана. ХIабибица гьеб кинабго хIехьечIо ва Диллониде гьужум гьабизе лъугьана, - ян бицана дандчIвай лъугIидал UFCялъул комментатор Джо Роганица. - Дун дирго беразда бихьулелда божизе кIоларого вукIана. Байбихьуда дида ракIалде ккун букIана, клеткаялде тIадеги кIанцIун, ХIабиб досде семилин».\nГьелдаса хадуб ХIабибил гьудулзабазул цояв Коноргун вагъизе лъугьана, ва, полициялъулалги гьоркьоре лъугьун, гьел чIезаруна.\nГьеб гъалмагъир сабаблъун UFCялъул президент Дэйна Уайтица инкар гьабуна ХIабибида чемпионасул рачел базе.\n«Дица ХIабибихъе рачел кьун букIарабани, киналго гьесухъе рекеризе рукIана, гьединлъидал дица абуна: рачIа ХIабиб гьаниса нахъе вачине хIалбихьизин», - ан лъазабуна Уайтица. Гьес абураб битIунги букIун буго, трибунабазда гъоркьа бугеб рокъове унаго, Конор къеялда ццим бахъарал гьесул фанатаз цебе ккараб жо речIчIизе байбихьана. дагъистаниясда\nГIицIго гьелдаса хадуб судьябаз лъазабуна Макгрегоридаса НурмухIамадов бергьанин. Полициялъ ккун рукIарал НурмухIамадовасул менеджер Ризван МухIамадовги Россиялъул командаялъул жеги кIиго вакилги хехго къватIире риччана.\nПресс-конференция тIобитIулаго, турнир гIуцIаразда ва Невадаялъул атлетикияб комиссиялда ХIабибица абуна жиндир ццим бахъанин Макгрегорил ва гьесул командаялъул рахъалдасан жинда хIакъирал рагIаби абиялъ ва гьарана тIасалъугьайилан.\nПрочитано 162 раз\tПоследнее изменение Понедельник, 15 октября 2018 10:31\nДругие материалы в этой категории: « РечIчIухъанлъи\tЧемпионасулгун гара-чIвари »


Дуца гьудуллъун ккве квер гIатIидаб тIехь…\n«ХIикматаб улкаялде» сапар бухьана лъималаз\n1943 сон. Рагъул кIкIуйдулъ босараб гIагараб ВатIан. ЧIахIиязе кумекалъе гьезул хьолбохъ эхетарал лъимал. Москваялъул лъималазги гьабулаан кумек лъукъаразда хадуб хъулухъ гьабизеги, цIаял свинаризеги, щулалъаби разеги. Лъималазул шагIир Л. А. Кассилида ракIалде ккана гьел лъималазе тIахьазул байрам тIобитIизе. Лъималгун дандчIвазе рачIун рукIана Самуил Маршак, Корней Чуковский, Лев Кассиль.\nГьеб гIадатги хвезе течIого, улкаялда санайил, ихдалил каникулазда, тIобитIула тIахьазул байрам. Марталъул ахирисел къоязда МахIачхъалаялда бугеб ЯсикIабазул театралдаги тIобитIана гьеб. Театралъул жанахIалъуб рагьун букIана «ТIахьазул улка - гьеб букIин лъикI буго» абураб цIаралда гъоркь выставка. Республикаялъул Н. Юсуповасул цIаралда бугеб лъималазул библиотекаялъул директор С. Загьидовалъ лъималазе бицана библиотекаялда тIоритIулел ругел тадбиразул хIакъалъулъ. Гьединго лъималазда тIахьазул анкь рагьи баркана шагIирзабазги, хъвадарухъабазги, учительзабазги. Байрамалъул ахиралда ЯсикIабазул театралъул артистаз бихьизабуна «Айболит» абураб спектакльги. Тадбирал тIоритIана республикаялъулаб лъималазул библиотекаялда.\nГIисинал классазул цIалдохъабазе гьеб къоялъ каваби рагьана «ЛъикIлъиялъул улкаялъ». Гьелгун дандчIвазе рачIун рукIана тIахьазул авторал. Гьез лъималазе бицана жидерго хIалтIул хIакъалъулъ ва лъимал ахIана кидаго лъикIлъи гьабизе.\nЧIахIиял классазул цIалдохъабаз сапар бухьана ХIамзатил Расулил шигIрабазул улкаялде. Гьез цIалана ва рикIкIана шагIирасул кучIдул.\nГьеб къоялъ гIисинал цIалдолез гьоболлъи бана гIурус хъвадарухъан С. Михалковасул асаразухъ. Лъималазда бихьизабуна хъвадарухъанасул гIумруялъул хIакъалъулъ бицунеб фильмги.\nЧIахIиял классазул цIалдохъабаз гьеб къо сайгъат гьабуна Дагъистаналъе. Гьез бицана Дагъистаналъул хIакъалъулъ, бихьизабуна гIагараб ракьалъул хIакъалъулъ жидеда гIемераб жо лъалеб букIин.\nЦIалдохъабазул гIисинаб къокъаялъ байрамалъул гьеб къо сайгъат гьабун букIана маргьабазе. Аваданаб хIухьбахъи гьабуна лъималаз.\nЧIахIиял классазул цIалдохъабазул церерахъин сайгъат гьабун букIана гIурус хъвадарухъан А. М. Горькиясе. Гьез цIалана хъвадарухъанасул асараздаса кескал, бицана гьесул гIумруялъул хIакъалъулъ.\nТIахьазул байрамалъул гьеб къо сайгъат гьабун букIана экологиялъе. Лъималазда гьоркьоб тIобитIана тIабигIаталъул хIакъалъулъ викторина, экологияб лъай борцунел батIи-батIиял хIаял, чIвана бицанкIаби.\nГIисинал цIалдохъабазе бицана «Мультипликация» абураб хIикматаб улкаялъул хIакъалъулъ. Гьез сапар бухьана гьеб улкаялде, «дандчIвана» рокьулел мультфильмазул багьадурзабигун. Гьединго балагьана чанго мультфильмалъухъги. ЧIахIиял цIалдохъабазул къокъаялъ сапар бухьана «Фантазия» абураб маргьадал улкаялде. Гьединго гьез рихьизаруна ихдалил тIабигIаталъул берцинлъи загьир гьабулел тIагIелал хIадур гьариялъул мастер-классалги. Щуябго къоялъ лъималгун цадахъ сапаралда рукIана библиотекаялъул директор Салтанат Загьидоваги, отделазул нухмалъулел НасихIат МухIамадоваги Елена Кудатинаги.\nПрочитано 343 раз\tПоследнее изменение Пятница, 06 апреля 2018 12:01\nДругие материалы в этой категории: « ГIолохъанал хъвадарухъабазул кIиабилеб форум\tДаимал сапаразда »


Временный росу: жавабал гьечIел суалал\nВременный росу, 11Янв2015\nУнсоколо мухъалъул Временный росулъ лъицаниги гIумру гьабулеб гьечIо жеги. Гьениб лъабго моцIалъ халат бахъараб хасаб операция некIого лъугIана, амма росулъе гIадамал тIадруссунел гьечIо. Цоязул минабицин гьечIо, цогидазул минабазда жаниб гIумру гьабизе бегьулеб хIал гьечIо. Пачалихъалъ компенсациял кьезе ругин абуна гIадамазда, амма гьел кида щвезе ругелал яги щвезецин ругищали гIадамазда лъалеб гьечIо.\nКинаб ахIвал-хIал гьабсагIаталда бугеб Временный росулъ? Щиб бицунеб бугеб гIадамаз? Рази ругищ гьел хIукуматалъул хIукмабаздаса? Гьел суалазе жавабал щвезеян телефоналдаса кIалъана росулъа чанги чиясухъе. Цояс телефон борхичIо, цогидаз, журналист вугин абидал, свинабулеб букIана аппарат, лъабабилезни абуна, киналгIаги баянал телефоналдаса кьеларин, Дагъистаналдаса журналистаз росулъ ккарабщиналда тIаса цониги битIараб бицичIин. Ахир-къад, росулъа цо гIаданалъ абуна, жидехъе вачIаян, кинабго бицилин ва бихьизабилин. Жиндирго цIар телефоналдаса тIатинабизе гьелъие бокьичIо. «Щвараб мехалда абила цIар», - ян чIана.\nХасаб операция Временныялда байбихьана 18 сентябралда, лугIана 26 ноябралда. ГIадамал жидерго минабазухъа нахъе къотIана ва тIамуна ДНК-анализал кьезе. ГIадамазул суратал рахъулел рукIана ва жив-жив чиясе хасаб номер кьуна. Гьединалго номерал руго Генуб гIумру гьабузелги. Номер абун хадуб гурони гьел росулъе риччаларо. Временный росуни рагъулал аскарияз зазихараб кваралъ сверун къан букIана.\n«Эркенлъиялъул» мухбир росулъе щвараб къоялда Дагъистаналъул цо-цо мугIурузул мухъазда мобильнияб бухьен хIалтIулеб букIинчIо, амма росулъа чагIи ратизе захIмалъичIо. Росулъе жаниб бачунеб нухалъул байбихьуда бугеб тукеналда ратана гьел.\n«Дун кIалъалей йикIана мунгун телефоналдаса. Дир цIар Мадина буго», - ян ячIана аскIое цо гIадан. Гьейгун во росдал жамагIаталдаса анцIила хадув чигун ана минабазул халгьабизе. «Росулъ я ток, я газ гьечIо. Лъицаниги гьаниб гIумру гьабулеб гьечIо гьабсагIаталда», - ян бицана Расул Гъазиевас. 24 сон барав гьес чIужу ячун йиго росулъ хасаб операция байбихьилелда кIиго анкьалъ цебе. Операция байбихьараб мехалда гьев рокъов вукIинчIо - цебесеб къоялда чIужугун гьелъул гIагарлъиялъухъе ана. Хасаб операция лъугьун хадуб, бахIаразе мина батани кьищнидул цIун. «Я сахаб мебель гьечIо, техникаялъулги щибго жо тун батичIо», - ян абуна Расулица.\nВременныялда гIумру гьабулеб буго гIага-шагарго азарго чияс. Росулъ буго кIиго щутIалаяб мина, микьго лъабтIалаяб мина ва къоло хадуб жалго гIадамаз рарал минаби. Росулъ бугеб школаялде хьвадула 102 лъимер, буго росулъ ясли ахги, медпунктги. Гьезда гьоркьоса цониги хIалтIулеб гьечIо.\nРукъалъул чIвадазда, Временный, 11Янв2015\n Росулъ гIемерисел минаби ккола данд-бан рараллъун. Гьел минабазул цоялде аскIоб рачIиндал, Мадинаца рихьизарулел руго минаялда гъорлъ рухъун ругел гвендал. Минаялъул цIулал чIабарал рихун руго. Щуго гордуда гьоркьоса цIер буго хутIун цо гордуда. «Гьединал минаби тракторги бачун, цогидаб бакIалде рехъерхъизе бегьула. Гьелги рехъерхъун, щай бегьулеб букIинчIеб гвендал рухъизе? Амма рагъулаз гьединал жалазул ургъел гьабичIо. Рих-рихун рана гьедин минаби», - ян абуна Мадинаца.\nРосулъа гIадамал минабазда хъвалел гьечIо. «Компенсациял щвезегIан чIун руго, рокъоб ремонт гьабизе гIарац гьечIо нижехъ», - илан абулеб буго Временныялдаса ПатIимат ХIабибовалъ. ГIемертIалаяб минаялда бугеб гьелъул рукъалдаса техника бикъун ун буго. Гьелъул рагIабазда рекъон, гьеб бикъана рагъулаз.\nПатIимат ХIабибова: «Люстра, карнизал, телевизор, тюнер, спутникалъул антенна - кинабго ана. Гьаб чIабаралда, нужедаго бихьулеб буго, ламинат букIана. Бахъун гъуни чIван гьаб бакIалде рехун буго, борлъ-борлъун хвезабун буго».\nВременныялдаса гIадамазе ккараб заралалъе къимат кьезе гIуцIараб комиссиялъ халгьабун букIана минабазул. Комиссиялъул вакилазул лъазабиязда рекъон, кьвагьизабураблъун рикIкIунеб буго 16 мина, гIемер минаби руго зарал ккарал. ГIадамаз гIумру гьабизе бегьуларублъун 52 мина батанин, бицана журналистазе комиссиялде гъорлъе унез.\nГьел минабазда гIумру гьабун рукIаразе компенсациял кьезе ругин, лъазабуна комиссиялъ. Компенсациялъул къадар чIезабизе буго минабазда гIумру гьабун рукIарал жив-жив чиясухъ балагьун ва щивасе бихьизабун буго квадраталъул I8 метр. Цо метралъул багьалъун чIезабун буго 25 азарго гъурущ. Гьеб гIарац гIадамазухъе кодобе кьезе гьечIо, сертификатал кьезе руго ва гьелдалъун зарал ккаразул ихтияр буго Россиялъул бокьараб регионалда цIиял минаби яги рукъзал росизе.\nЗарал ккарал, амма гIумру жанир гьабизе бегьулел минаби цIигьаризе руго республикаялъул бюджеталдаса гIарацги бичанилан, бицун буго комиссиялъ росдалчагIазе. Тендерги гьабун минаби къачIазе хасаб фирма тIаса бищизе рагIула аукционалда.\nГьединго росдалчагIазе заманалъ гIумру гьабизе 20 вагон кьезе буго. Амма 52 мина жаниб гIумру гьабизе бегьуларблъун бугилан чIезабун хадуб, 20 вагоналдаса щиб пайда букIинебали бичIчIулеб гьечIо гIадамазда.\nКонтртероралъулаб низамалъул тадбирал гьарулаго зарал ккарал гIадамазе, комиссиялъул хIукмуялда рекъон, жиб-жиб къоялда компенсация хIисабалда 500 гъурущ кьезе кколеб букIана, гьедиго квен босизе 250 гъурущги. Амма гьел компенсациял кьезе жеги байбихьун гьечIин абулеб буго гIадамаз.\nМадинаца бицана, росулъа гIадамазе ккараб заралалъе къимат кьезе гIуцIараб комиссиялде гъорлъ унеллъун рукIанин Халкъияб мажлисалъул депутатги, мухъалъул идарабаздаса хIакималги, низам цIунулел идарабазул вакилалги. Росулъе щвараб мехалда гьел гIажаибго хутIанин бихьараб жоялдасаилан абуна гьелъ.\nМадина: «ГIажаиблъун гьакIкIан хутIун рукIана гьел, гьаниб гьабун бугеб жо бихьиндал. Гьеб лъицаилан гьедин ккезе биччарабин гьикъана гьезда нижеца. Дица абуна мухъалъул нухмалъулесдаги, МЧСалъул нухмалъулесдаги, гьаб кинабго гьел сабаблъун ккараб жо бугин. «Щай нуж гьанире рачIинчIел гьаб кинабго байбихьараб мехалда?» - ин гьикъана гьезда дица. Гьезда абуна, жидеда кIвечIила, гьаб кинабго жо Москваялъ гьабунила».\nГIемертIалаял минабазул тIоцересел тIалабазда бетоналъул чIабарал борлъун картIал рахъун руго. «Рагъулаз гьедин бункерал ралагьулел рукIана», - ян абуна росулъа ГIабдул МухIамадовас. Гьес бицухъе, рагъулаз гьев хъизангун рокъоса нахъе къотIана, жидее квал-квал гьабулеб бугиланги абун. Мадинал рагIабазда рекъон, рагъулазе квекIенал лъицаниги гьарулел рукIинчIо.\nМинабазе гуребги, школагун ясли-ахалъе ва медпункталъеги ккун буго зарал.\nМадина: «Бикъун буго кинабго. Школаялда 43 лъабго компьютер букIана - гьел рикъун руго. Ясли-ахалдаса кванил нигIматал рикъун руго, гордал рекун руго гьенир. Азарханаялда я кардиограф тун гьечIо, я центрифуга тун гьечIо. Миллион гъурщиде багьаял дараби рикъун руго».\nАзарханаялда хIалтIулей йигей ПатIимат Каримовалъ мухIканго бицана «Эркенлъиялъе», кин рагъулаз медпункт хвезабурабали.\nПатIимат Каримова: «Радалго ахIун бачIана дихъе, дур медпункталъул нуцIа бекизехъин бугин. Дица абуна ахIаралъде кIулал рахчун ругел бакI, рагьеян нуцIаян абуна, сонги гьез чIухь бан букIанин. Дун гьение щвелалде ратана дида рагъулал медпункталда жанирги лъугьун, гьебги жидее ккун. Кинабго жидерго къайи-къоноги гьенибго сокIкIун бугоан гьез. Цоял кваналел ратана, цоял регун ратана. Дица абуна гьезда, гьаб медпункт бугин, гьаниб гIумру гьабизе бегьуларин, унтарал чагIи ругин росулъ. Гьезул бетIеравги гьикъун, дица гьесда цIидасанго абуна кинабго. «Нам сказали, где пусто - там и заселиться», - ян жаваб щвана гьесухъа. Дун ццидахине дун лъугьинадал, гьез дие медпункталда гьитIинабго бакI кьуна. Гьагъадинан кIиго къоялъ чIана гьений, лъабабилеб къоялда ячIараб мехалда, гъоз дун жаний иччачIо «Не положено, здесь мы живем» иланги абун».\nХасаб операция лъугIун хадуб ПатIимат щвана медпункталде ва гьенир гьелъие я дараби, я багьаял медикиял алатал ратичIо.\n«Гьагъаб майдан бихьулеб бугищ?», - ян гьикъулеб буго Расулица. ГIемертIалаяб минабаздаса мугIрузул рахъалдехун рилълъараб мехалда ккана гьеб майданалде. БитIараб майдан буго, ракIалде кколеб буго минаби разе бегьулеб гьадигIан лъикIаб бакI щай чIобого тарабян. «ЧIобогояблъун гьаб бакI букIинчIо. Ма, валагье. Гьале телефоналда руго суртал», - ян кьуна Расулице телефон. Сураталда бихьулеб буго майданалда микьго мина букIараблъи.\nРосулъ бакI-бакIазда ратулел руго мухIуралъул лъалкIал, ретIел, халичаби. «Квешезе рухIулел рукIун ратилаха гьез нижер столалгун, бакIал, диванал, ретIел, халичаби. Мадугьалалъ биххараб минаялда гъоркьан анлъго халича нахъе босана», - ян бицана ПатIиматица.\nВременныялдаса ГIали МухIамадовас бихьизабуна къуваталъулаз бункерилан абулеб бакI. «Гьале гьаб бакIалда бункерилан абуна гьез. Гьаниб кIудияб мина букIана балеб, гьеб минаялда гъоркь хважаинас пихъ-овощ цIунизеян бухъараб кIудияб гвенд букIана. Гьелда абулеб бугоан анкьтIалаяб бункер», - ян бицана ГIалица.\nВременный росдал минаялъул къедалда солдатаз бахъараб хъанч, 11Янв2015\n Низам цIунулезул лъазабиязда рекъон, бункералда жанир рохьилазде гъорлъ унел рахчун рукIана. Кьвагьа-гIанхъиязда рохьилал чIвана ва бункералда цIа ккана. Гьеб цIа свинабун хадуб, къватIибе бахъана анкьго жаназа. Щал гьел чагIи ругелали жеги лъазабичIо низам цIунулез. Гьезул цIарал тIатинариялъе гIоло экспертиза гьабулеб буго. Генуса шаригIаталъул къади МухIамад Сулеймановасул къукъаялде гъорлъе унеллъун рукIанин чIваралян лъазабуна къуваталъул идарабаз.\nБункералда чIварал къватIире рахъунеб мех бихьана ПатIимат Каримовалъда. Росулъа нахъе къотIичIев херав чиясул рокъое ахIун йиго гьей къуваталъулаз, херасул давление цIикIкIун бугиланги абун. Нахъе унеб мехалда гьелда рихьун руго чIварал.\nПатIимат: «Гъолеила нужер бункералдаса рахъал чагIиилан абун гъоз дида. АнцIго метралъ добагIан бугоан цо… БухIараб гIаданищ, хIехьищ, хIайванищали лъалареб жо. Гьединал жал ругоан дора лъурал. Дица абуна: «Гьададинал жал гIадамал рукIунищ? ГIадамал гуро гьел». Дун дое аскIое унеб мехалъ, гIурусас дун дое иччачIо. Гьел бункералдаса къватIире рахъарал чагIи ругоха дов ГIабдулатIиповас анкьтIалаябин абураб бункералдаса рахъарал».\nНизам цIунулел идарабазул вакилаз чанги нухалда баянал кьун рукIана бункералда тIаса ва чанги нухалъ абунги букIана анкьтIалаяб бункер батанин абураб жо гьадингосеб хабар бугин, бункерал ратанин, амма тIалабадул бункерал гьел рукIинчIин. Временныялдаса гIадамазе цIакъ рихана Рамазан ГIабдулатIиповас анкьтIалаяб бункер батанин бицараб хабарян, абуна Мадинаца.\nВременныялдаса чагIазда жеги лъалеб гьечIо росулъа цо-цоял кире тIагIарал. Тероралде дандечIараб низам лъазабураб мехалда росулъа ккун рачун ун руго лъабго чи: Султанбег ХIапизов, МуртазагIали Шамилов ва МухIамадхIажи Байсултанов.\nКъуваталъул идарабазул хIалтIухъабазда тIаса гIарзаби кьезеги гIадамал хIинкъун руго. МухIамадзагир ГIабдулаев ана полициялде жиндир рокъоб чIухь балеб мехалда, къуваталъулаз бикъун ун бугин жинца васасул бертин гьабизеян дандбараб 420 азарго гъурущ. Нахъисеб къоялда гьесухъ рокъоб цIидасан чIухь бана ва патронал ратана. Полициялъулаз ккун вачун ана гьев ва гьесда хурхун такъсир гьабиялъул иш рагьана. Жалго гIадамалги телефоналдаса цоцазда кIалъалеб мехалда росуялъул бицунеб гьечIо. Гьез абулеб буго, жидер телефоназухъ гIенеккулел ругин хасал хъулухъал.\nВременныялдаса школаялда цIалулел рукIарал лъималазда гьоркьосан Генуб бугеб школаялде бащдал гурони хьвадулел гьечIо. «ГIагарлъиялъухъ доба-гьаниб гIумру гьабулеб буго Временныялдаса чагIаз. Цоязул ретIелцин гьечIо лъимал школалде ритIине», - ян бицана росулъа Маржана Испандиевалъ.\nРосулъа нахъе унеб мехалда Временныялдаса чагIаз рихьизарулел руго къуваталъулаз къадазда тарал лъалкIал. ГIемертIалаяб минаялъул цояб къадада свастика бахъун буго, цогидалда насраниязул хабзалазда лъолеб хъанч бахъун батана. Маххул будкаялда цояб рахъалда хъван буго «Слава Руси» ян, цогидаб рахъалда - «Мы вас найдем обезьяны трусливые» ян.\nГIадамазда жеги бичIчIулеб гьечIо, хасаб операция гьедигIан гIемер заманалъ щай гьабурабали. Рохьилаллъун рикIкIунел чIвана хасаб операция байбихьун хадуб анкь индал, тIокIал рохьилал ва бункералги ратичIо. Амма росулъа ПатIиматил рагIабазда рекъон, ХIажидададаевас рахчарал миллионал цIехолел рукIун рагIула рагъулаз.\nКин букIаниги, гIадамазул хьул буго жеги, жидер гIарзабазда гIинтIамилин хIукуматалъ ва жидее гIагараб заманалда кумек гьабилин. ГIадатиял гIадамаз гьезие добаса-гьаниса нигIматал ритIун руго ва «Чистое сердце» фондалъги кумек гьабун буго. Пачалихъалдаса щвараб гьезие кумеклъун ккола МЧСалъ жиб-жиб хъизаналъе кьурал цо-цо гъадароги, гъудги, гIучIги ва цо матрасги.\nЩал яги щиб балагьулеб бугеб аскарияз Генуб?\nВременное росдае ккараб зарал рикIкIунеб буго\nКТО лъугIана, балагь хутIана\n«Ниж ричIчIулел гьечIо гIадамазда»\nВременныялдаса чагIазе компенсациял кьолел гьечIо\nМемориал: Щиб хисараб Шималияб Кавказалда


«Халилил» къулгIадухъ щукруялъул мажлис » MaгIарухъ - Авар Басмабазул Цолъи\n60 магIишат гурого жаниб гьечIеб росу ккола ЗанатIа. БукIаниги, гьеб машгьураб буго тарихиял гIелмабазул докторзабаздалъунги, дару сабабал тохтурзабаздалъунги, жидерго росдае ритIухъал, сахаватал патриотаздалъунги.ГIазу-цIер байдал, хъещтIон эхеде рахъунго бажарунареб миччилалъул нух букIана росулъе щвезегIан цебе. Амма чанго соналъ цебе кьуруги гIанлъун цIияб 5 км. манзилалда цIияб нух бахъана росулъа сахаватчияс занатIисезе. Абула, рес букIиналъе битIараб къимат квербиччаялъ, ай сахаватлъиялъ кьолилан.ГIорхъи чIвачIо нух бахъарас росдал ва районалъул гIадамазе гьабулеб садакъа-вакъфуялъеги. Гьедин, дагьал церегIан къояз битIун цIияб нухлул рагIалда бан лъугIараб къулгIа рагьиялъул тадбир тIобитIана гьениб. Цебеккун лъазабун, ахIи бан букIинчIониги,гьелда гIахьаллъана ЗанатIа,Бакълухъ, Могьохъ росабалъа лъабнусгоялдасаги цIикIкIун чи.\nЦIарги бугоан мажлисалда цIакъ рекIее асар гьабулеб -«щукруялъул мажлисан». Аллагьасе рецц гьабулеб букIана къулгIа баразги гIадатал гIадамазги бищун цебе-гьеб кIудияб хIалтIи рагIалде бахъаралъухъ, кIиабилеб иргаялда- дугIа-алхIамалдалъун ракIалде щвезаруна гьеб Аллагь разияб ишалъе лъураб байбихьиялда гьоркьор рукIарал, амма гьеб рагьизегIан жидее гIумру батичIел гьалмагъзаби(хIал алжаналъуб батаги лъикIлъиялъе квербакъаралщиназул,амин). Жанир киналго какие санагIатал шартIалгун, берцинаб гIуцIа-кIутIигун бараб къулгIаялда сверухъ бакIги цIакъ берцинго къачIан бугоан хважаинас: гьанир-кьурулъан чваххулеб мугIрул лъел чваххелабиги, чIухIарал кипарисалги, хIухьбахъизе гIодор чIезе скамьябиги, хъил тIураб кIалтIуги. ТIабигIияб берцинлъиялда инсанас гьабураб гьеб чIинкIиллъи кутакалда рекъон ккун бугоан мугIрул-щобалгун, хехал лъаралгун ва гъваридал кIкIалалгун. РакI сагьвил гьабулеб сихIкъотIи биххизабуна «берцинлъабазда» аскIоб суратал рахъизе лъалхъарал зигараялде унел гьидерил ясаз. «Кири батаги гьаб барасе, Къиямасеб къоялъ хвасарлъулеб садакъалъун къабул гьабеги БетIергьанас!»-ан дугIаги гьабун, фарз тIубазе жанире ана гьал «вахIилан»тамашалъулаго. Нужеда кколеб батила гьабщинаб хабар бицунаго, цониги бакIалда нухги бахъарав, къулгIаги рагьарав сахаватчиясул цIар щай гьалъ хъвачIебилан. РагIи букIунха. Сабурав, рихьдае щибго гьабуларев магIаруласе кьураб. Гьеб хвечIого букIиналъе гIоло дица кIалъазе виччала Шамил мухъалъул жавабиял ишазда гIемерал соназ хIалтIарав, гьабсагIат районалъул бетIерасул гIакълучи, ЖамгIияб палатаялъул председатель ГIабдулвахIид ХIажиевасе.\n«ЦIакъ пайдаяб мажлисалде ккана дун жакъа. Гьанже букIунареб гIадаб, рухIияб рахъалъ цIилъи чIвазабулеб, квешалдаса тархъизарулеб щукруялъул тадбир букIана гьаб. Хьаргаби,Шамил районазул имамзабаз гьарурал, цоцазулъ ракIал хун, дунялалъул боцIиялъ мехтизарураллъун рукIунгутIизе ахIарал вагIзаби гIеларищ цо! Дида районалда батIи-батIиял хъулухъазда хIалтIулагоги лъалаан, ЗанатIаса ГьитIинов Халилил сахаватлъиялъул, гьесул гьитIинаб росдае бугеб баракаталъул. Жакъа къоялда хIукуматалъул гъурущги хвезабичIого, жиндирго сурсатаздасан лъица бахъулеб цIияб нух, лъица балъго гьабулеб кьураб садакъа? Балагье, кигIан хехго ва рахIаталда щолел ругеб цебеялде данде росулъеяли! Гьаб къулгIаги гьелъул сверухълъиги бихьуларищ бокьараб цебетIураб улкаялда бугелдасаги берцинабги квегIенабги: бакъудасан хинлъи кьолел батареялги, жаниб евроремонтги, гIажаибаб тIабигIияб суратги-кигIанха рохилел нухлулал! Лъала, гьав сахав бихьинчиясул росулъ масжид базе ният букIинги, Аллагьас квербакъаги гьесие сундулъго! Халилил къулгIаян лъезе ккола гьалда цIар, ва наслабаз гьедин рехсолеблъун гьаб гьайбатлъи хутIизеги ккола!». Узухъда, баркалаялъе мустахIикъал руго цIияб нух бахъиялда ва къулгIадул кIалтIу къачIаялда свак тун хIалтIарал Шамил мухъалъул нухазул участкаялъул киналго хIалтIухъабиги, гIемерал соназ районалъул бидурихьаллъун кколел нухазе хъулухъалъе чIарав ХIасанов ХIажиги. ГIадада хвараблъун батугеги гьабурасул гьабураб! Дагъистан Республикаялъул мустахIикъав экономист, жиндирго росдал ва халкъалъул патриот ЗанатIаса ГьитIинов Халилиеги гьесул хъизам-рукъалъеги гьарула чорхое сахлъиги, саламалъиги,ахираталъеги дунялалъеги батулеблъун тIамураб гIумру хутIиги.Камугеги миллаталда гьоркьоса сахаватчагIиги, гьезул бизине нижги.\n» Умумузул ракьалде –умумузул нухдасан