Asi ’Baza Ada ’Ba Mini Lele tu Odrapi ’bo ’Diyi ma Driari - Web Site Adaru ’Ba Yehova ma E’yo Eti Nzepi ’Diyi Pini Ri\nAsi ’Baza Ada ’Ba Mini Lele tu Odrapi ’bo ’Diyi ma Driari\nAma niki ada kini engata ni nga ovu ci ri ngoni ru?\nYehova ma egata engata ma dria ri ngoni ya?\nA’dini nga ovu engazaru ni ya?\nMI EGA nga kini mi apa ari’bo azi onzi ’dile ni vusi. Eri okporu dika aga mi ongusi ra. Mi ni ra eri ma asi ndriza yo a’dusikuni mi ndre erini mi agyi azi ’diyi o’diria ra. Mini tro o’bizu apazu ngoni ra ti, eri di mu i omisi mi vu enyia. E’daru ekile asi ’baza di mini yo nile. Ni kokoru, agu azi efu lu ya, mi etozu. Eri ma okpo aga ari’bo mi odropi rini ri ra, azini so oyo mi aza kozu ra. ’Diri di nga fe mi o’a ngoni!\n2 Geri azini si, ari’bo ’daleri ni mi odroria. Vini ama woro indi. Amani ndra oni capita alipi ’bo ri ma alea rile, Biblia omve dra ari’bo ni. Ama azi alu ecopi ari’bo ’diri ndepi ra ni yo. Ama woro ndreki ari’bo ’dini ’ba amani lele tu ’diki o’diria ’bo. Te Yehova ma okpo aga ari’bo dra ru ’di ra. Eri etopi leta be e’dapi kini i eco ari’bo ’diri nde ra ri. Azini so vini oyo ari’bo nde dra i ri ndezu pale alu iriti. Biblia imba kini: “Ari’bo vile asizu, erini nga mu nderi nga ovu drani.” (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:26) ’Diri e’yo kililiru ni!\n3 Le ama ma oniki di nga ari’bo dra ka ’ba azini ’di ama o’a ngoni’ari. E’yo ’dile ri nizori nga ama aza ko afa fepi amani o’azu ayikosi ri vazu. Mi oni ndra kini, Yehova ni nga fe ’ba drapi ’bo ’diyi ki nga o’a idriru dika. (Isaya 26:19) ’Ba nga eyi ma dri eda idri ma alea dika. ’Diri bani di asi ’baza engata niri.\n’BA MINI LELE TU RI KA DRA RIA\n4 Mi avi ’ba mini lele tu ni dra ma alea ’bo ya? Suza, imvo, azini ocoko dra ni eji mi asia ri eco e’da kile nga i de ku ’dini le. Sawa ’dile ri ma alea, le ama ma ojaki di ti Biblia ma alea asi omiza isuzu. (2 ’Ba Korintoa ’Diyi 1:3, 4) Biblia ni ama aza ko egata Yehova pini Yesu be dra ma dria ri onizu kilili. Yesu ndra trumu ima Ati niri e’dapi ’yeta erini ri ma alea si ri, nga ndra awu wu erini ’ba azi avizu dra ma alea risi. (Yohana 14:9) Yesu ni ndra ovuzu Yerusalemua ri si, eceni muzu Lazaro ni andrizu eri ma amvipika azi iri o’api aku ambo Betania, Mariamu azini Marita pie ku. Eyi ndra di agyi kilili ni eyi ma eselea. Biblia kini: “Yesu le Marita pi, amvi be, Lazaro pie avasi.” (Yohana 11:5) Ndra amani oni capita alipi ’bo ri ma alea rile, drile onzi ru, Lazaro dra ra.\n5 Yesu ma agyi ni drazu ’bo ri ma vutia o’a ngoni ya? E’yo siza ece ama ni kini Yesu nga mu Lazaro ma ori’ba vu azini eri ma agyi pie awu wuzu eyi pie tualu. Erini yi nezu ’dini ria, Yesu nga o’a candi si. ’Dini, “Candi ga eri ma asia tre dika asini nga ota ota.” Dika, e’yo siza ’yo kini, “Yesu nga wu mindresi.” (Yohana 11:33, 35) Awu Yesu ni wuzu ri e’da kini eri ma asi ’baza yo ’dini ya? Ovuni ’dini ku. Adanisi, Yesu nira ace were e’yo azi osutaru ni mu i ’ye. (Yohana 11:3, 4) Te kiriti, candi azini ocoko dra ’da ni iji ri fi eri ma asia.\n6 Geri azi nisi, wuta Yesu niri ama ni asi omiza fe. Eri ama imba kini Yesu pi eri ma Ati, Yehova be, lekini dra ku. Te Yehova Mungu ni okpo be ecozu ari’bo dra ni ndezu te! Ama ma neki di nga Mungu fe Yesu ’ye a’du afa ni’ari.\n“LAZARO, MI IFU AMVE”\n7 ’Ba sa ndra Lazaro ni oni egulea, ani Yesu nga ’yo kini ’ba ma ’duki oni ’bani ’ba egule tia ri. Marita nga gasi adusikuni ni ra o’du su ma vutia, Lazaro ma rua e’do di ma ’bo. (Yohana 11:39) ’Ba ada siria, asi ’baza ndra di ci ya?\n8 ’Ba nga oni egule tia ri ’du ra, coti Yesu nga oyu o’duko orusi: “Lazaro, mi ifu amve!” A’du afa ’ye i ni ya? “’Ba drapi ’bo ri nga efu ra.” (Yohana 11:43, 44) Mi eco ayiko de ’baki ngoni’ari ega ra ya? ’Ba ndra eri ma adripikaru, ori’ba ru, agyi ru, kaniku jo ejele azi ru ’diyi ki dria, ni ra Lazaro dra ’bo. Te, eri ’di—agu alu ’bani le tu ri i—vini pa so idriru eyima eslea indi. ’Dari ndra e’yo azi osutaru tu ni. Ecekokoru ’ba ngaki Lazaro ni a’i vile asi driasi. ’Dari ndeta dra ni!\nEngata Lazaro ni ri fe ayiko ’ba eyini saaru. —Yohana 11:38-44\n9 Yesu ’yoni ndra i ede tali ’diri i ma ngulupi ma okpo si ’dini ni ku. Erini Mungu ni zizo de nga engani Lazaro ni ku ria risi, i’da nditiri kini Okpo ’ba engazu ri Yehova ni. (Yohana 11:41, 42) ’Di ovuni pale alu oko Yehova ni ima okpo ’ba engazu ri ayuzu ri ku. Engata Lazaro niri lu eceta azi alu tali oromi engata ni ’bani si E’yo Munguni Biblia ma aleari ni.* E’yo lazu azini onizu engata ’diyi pi ma dria ri ayiko fe tu. Eyi ama imba kini Mungu ma opendu yo, eri ’ba dria ka tro ovu anzi nyiri azini ’ba ’wara, agupi azini oku, ’ba Israeli ru azini ’ba Israeliru ku ’diyi pie dria enga ra. Adaru ayiko saaru ma e’yo ovu sizaru engata ’diyi ma e’yo si! Ecetasi, Yesu ni ndra zamva azi oderu ni engazu dra ma alea ria, eri ma tipika “nga osu tu.” (Marako 5:42) Adaru, Yehova fe ndra di eyini asisile ayiko ni yini eco e’yoni avi ku ’dile ni.\n10 Adaru, ’ba ndra Yesu ni enga ’diyi ngaki dra ’da ma vuti ra. ’Di ma ifi di kini engata nde ’da ma ifi ndra yo ’dini ya? ’Dini ku. E’yo Biblia ma alea ’diyi eceki amani e’yo azi orodriru ni azini yi amani asi ’baza fe.\nE’YO ONIZU ENGATA ’YEPIRU ’BO ’BANI SI VA ’DIYI VU RI\nEliya enga oku awiziru ri ma mva.—1 Opi 17:17-24\n11 Biblia imba kini ’ba drapi ’bo ’diyi “nini afa azini aluni ku.” Eyi ovuni idriru ku azini yi o’ani pari azia ku. E’yo ’yepiru Lazaro beri ece ’diri ra. Lazaro ni dri idazu idriru ’bo ri ma vutia, nze ndra ’ba ni e’yo ’bu ma onyi ma dria ra ya? Kaniku fe ndra uri ’ba ni geri ’bani vezu aci okopi ku ri ma alea risi ra ya? Yo. Biblia nze amani e’yo azi ’dile engapi Lazaro vu ni ku. O’du su Lazaro ni ovuzu avu ru ’diyi ma alea, “nini ndra afa azi aluni ku.” (Eklesiaste 9:5) Lazaro ni ndra lu o’du ko dra ma alea.—Yohana 11:11.\n12 E’yo Lazaro ma dria ri ama imba kini engata eri e’yo ada ni, ovuni inzo ni ku. Yesu enga Lazaro ni o’bi kakau ma drilea mile be mgboru. ’Ba dini dri cepi, ndra Yesu ni ngupi onzi ’diyi, awikini agata ga tali ’disi ku. Kani ra ria, ngaki ’yo ’dini: “Ama a’du ’ye ya? A’dusikuni ’ba ’diri eri eceta ’ye kakau.” (Yohana 11:47) ’Ba kakau ru muki agu engapi dra ma alea ri nezu. E’yoni si, ’ba kakau ru ’baki a’ita Yesu ma dria. Ndreki Lazaro ni eceta adaru e’dapi kini Mungu epe Yesu ma ti niri nizu. Eceta ’di ni e’dazu nditiri ra ti ’ba Yahudini dini dri cepi ’diyi e’doki geri nda Yesu pi o’dizu Lazaro be te.—Yohana 11:53; 12:9-11.\n’Ba ti pele Petero enga oku Kristiani ru Dorokasi ni.—’Yeta 9:36-42\n13 Engata ma e’yo a’izu ku ri adaru si ta ra ya? Yo, a’dusikuni Yesu imba kini etu ni nga eca ra “’ba dria ovupi nyadria ’diyi nga enga ra.” (Yohana 5:28) Yehova ni O’bapi afa dria idri be ’diyi ni ri. Ani eco di ovu erini ewaru idri o’bazu dika ya? Adaru, e’yo nde ma okpo ovu Yehova ma egata ma alea. Eco ’ba amani lele tu odrapi ’bo ’diyi ma e’yo ega ra ya? ’Bi’bio kalafe la kokoru ’diyi ga tre ’bua, te Mungu fe eyi alu alu ni ru dria ra! (Isaya 40:26) Ani Yehova Mungu eco ’ba amani lele tu odrapi ’bo ’diyi ki ega dria ra, dika eri ngonde idri fezu eyini.\n14 Te, adaru, Yehova ma egata engata ma dria ri ngoni ya? Biblia imba kini eri ngonde ’ba odrapi ’bo ’diyi engazu. Agu a’ita be Yobu nga zi ’dini: “’Ba ka dra ra, eri nga ovu idriru dika ya?” Yobu ni ndra e’yo nze sawa erini ngazu tezu nyadria kpere Mungu ni ngazu eri ma e’yo egazu ri ma dria. Nga ’yo Yehova ni: “Mi nga omve, ma nga di e’yo omvi mi tia ra. Azi mi dri pamvuniri ma avani nga mi va ra.”—Yobu 14:13-15.\n15 Mi ega ce nga! Yehova ni o’a avasi tu lezu ’ba odrapi ’bo ’diyi ki ejizu vule idri ma alea. E’yo onizu Yehova ma leta ama lezu ’dile ri ma dria ri eco di ama asi ni ayiko fe tu ’dini ku ya? Te e’yo di engata emupi dria ’dele ri ma dria ri ngoni ya? ’Ba ngole ’diyi nga enga ni, azini ngoa ya?\n“’BA DRIA NYADRIA ’DIYI”\n16 E’yo siza Biblia ma alea engata ma dria ’diyi ki amani imbata angiri ni fe engata ngapi emupi ri ma dria. ’Ba ndra ’bani enga nyaku dria ’dia ’diyi ngaki ndra o’a tualu ’ba eyini lele tu ’diyi pie. Engata dria ’dale ri nga ovu trotro ’dile—te onyi be aga nde ra. Amani ndra oni capita 3 ma alea ’bo rile, asisile Mungu niri nyaku ’diri ojazu woro paradisi ru. Ani e’yo ’disi ’ba ngani di ’ba odrapi ’bo ’diyi ki enga idriru nyaku gapi tre a’di pisi, e’yo onzi pie, azini azo pie ri ma alea ku. Eyi di nga ovu drile wala be o’azu nyaku ’di ma alea ’dani ’dani asi anzuru be azini ayikosi.\n17 A’di ni nga enga ni ya? Yesu kini “’ba dria ovupi nyadria ’diyi nga o’duko erini [Yesu ni] eri ra, yi di nga efu ra.” (Yohana 5:28, 29) Trotro ’dile, E’yo Eceza 20:13 ’yo ’dini: “Miri ofu ’ba draza ovupi eri ma alea ’diyi, dra pi pari ’ba drazaniri be ofu vini ’ba draza yi ma alea ’diyi indi.” “Pari ’ba draza ni” ’di ma ifi kini nyadri ’ba ada niri. (Mi ne E’yo O’bazaru ’Diyi) Nyadri ’diyi woro tualu nga eca avu koko. ’Ba bilioni bilioni woro alenia ’diyi nga enga idriru dika. ’Ba ti pele Paulo ’yo ’dini: “’Ba kililiru ’diyi azini ’ba kililiru ku ’diyi iri tro yi nga enga ra.” (’Yeta 24:15) ’Da ma ifi ngoni ya?\n18 “’Ba kililiru ’diyi” ma eselea indi ri ’ba azi amani e’yo lazu yima dria Biblia ma alea ndra o’api drio deresi Yesu emu nga nyakua ku ’diyi ki. Eyi ma azi mini eco ega ra ’diyi Noa i, Ibrahimu i, Sara i, Musa i, Rutu i, Esteri i, azini kakau ’diyi pie. Agupi azini oku ndra a’ita pie okporu ’diyi ma azi riki ’ba nze e’yo eyi ma dria buku ’Ba Ebraniani capita 11 ma alea. Te “ba kililiru ’diyi” ma alea indi ri ma aziki vini ati’bo Yehovani drapi ewu amani ’di ma alea ’diyi ki. Awania asi ’baza engata ni risi, ama ovu kini di urisi drasi ku.—’Ba Ebraniani 2:15.\nParadisia ’dale, ’ba odrapi ’bo ’diyi nga enga dika o’a eyi ma ’ba lele tu ’diyi pie tualu\n19 Te ’ba azi ndra di awipi drileba isupi e’yo onizu Yehova ma dria ku ’diyi ki ria? E’yo ’ba bilioni bilioni “kililiru ku” ’diyi pi ma dria ri ’ba ngani avi ku. Eyi vini nga enga ra azini ’ba nga eyini drileba fe ecozu e’yo onizu Mungu ma dria azini eri inzizu beni. Eli alifu alu pi ma alea, ’ba odrapi ’bo ’diyi nga enga ra azini eyi nga driwala isu icizuru tualu ’ba a’ita be nyakua Yehova ni inzipi ’diyi pie. ’Diri di nga ovu ewu azi onyiru tu ni. ’Diri di ewu Biblia ni omve O’du E’yo Liza niri.#\n20 ’Di ma ifi di kini ’ba dria odrapi ’bo ’diyi nga enga woro ya? Yo. Biblia ’yo kini ’ba odrapi ’bo ’diyi ma azi ki “Gehenaa.” (Luka 12:5, E’yo O’diru Ri) Ru Gehena ’di enga pari ndra drio Yerusalemu ma ageyia amve ’bani gasia dazu ria. ’Ba odrapi ’bo ’diyi ma avu ki ’ba ndra eve ’dale gasia pie tualu. ’Ba Yahudi ru ’diyi ni ria, avu ndra ’bani o’be ’dale diyi ndra ’bani ega kini sini ta ku eyi sazu azini engazu ’diyi ki. Ani e’yo ’disi Gehena ni di bani eceta kililiru dri jaza ’dani ’dani rini. Yesu ni tro nga muzu e’yo lizu ’ba idriru ’diyi ma dria ’ba odrapi ’bo ’diyi pie ni ra ti, agu e’yo lipi asizori Yehova i. (’Yeta 10:42) Ngani ’ba erini ne onzi azini lepi asi eyini ojapi ku ’diyi ki enga ku.\n“ENGATA TUZU ’BUA RI”\n21 Biblia nze vini e’yo engata azini ma dria, ’bani engazu orindiru tuzu ’bua ri. Engata ’di ma eceta Biblia ma aleari lu alu a’dule si, Yesu Kristo dri ri.\n22 Ndra Yesu ovupi ’baruri ’dizo ’bo ri ma vutia, Yehova kuni ndra ima Mva a’ita be ’di ni awizu nyadria ’dini ni ku. (Zaburi 16:10; ’Yeta 13:34, 35) Mungu nga Yesu ni enga ra, te ovuni ’ba ada ru ku. ’Ba ti pele Petero ece e’yo Kristo ma dria ’dini “fu ndra eri ruasi ra,…te fe eri dri idri dika orindisi.” (1 Petero 3:18) ’Diri ndra adaru tali azi amboru ni. Yesu nga eca idri ru dika orindi okpo be ni ru! (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:3-6) Yesu ni ndra ’ba oko engata dizaru ’diri isupi ri. (Yohana 3:13) Te econi ovu asizu ri i ku.\n23 Erini nizu ace were i nga dri da ’bua risi, Yesu ’yo ’ba ima vuti bipi a’ita be ’diyi pini kini i mu ‘pari ede’ eyini ’dale. (Yohana 14:2) Yesu omve ’ba ngapi tupi ’bua ’diyi ki “kabilo were ri.” (Luka 12:32) Kristiani were a’ita be ’diyi ma kalafe ni nga ovu si ya? E’yo Eceza 14:1 ma alea risi, ’ba ti pele Yohana ’yo ’dini: “Ma ndre ra, te mi ne, Kabilo mva so pa oni Zionia, azini eri be ’ba alifu turu alu drini kali su drini su, ovupi ru erini be azini Ati ma ru be sizaru yi ma andretia ’diyi.”\n24 Kristiani 144,000, alenia indi ’ba ti pele Yesu ni a’ita be ’diyi, nga enga ovuzu idriru ’bua. Te eyi ma engata ni e’doru a’du nga ri ya? ’Ba ti pele Paulo si kini ’diri nga i ’ye ewu Kristo ni ngazu i e’dazu ri ma alea. (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:23) Mini di nga mu oni Capita 9 ma alea rile, ama adanisi di o’a ewu ’da ma alea. Ani ’ba 144,000 ’diyi ma joloko acepi were ewu ’di ma alea ’diyi ka ki dra ’bo coti coti eyi nga enga ovuzu idriru ’bua ’dale. (1 ’Ba Korintoa ’Diyi 15:51-55) ’Ba ma kalafe ndepi ni ’diyi, nga ovu engazaru idriru ewu driale ri ma alea o’azu Paradisia nyakua.\n25 Ada, Yehova ni nga ari’bo amani dra ni nde ra, azini ’dari nga ovu asiza erini ’dani ’dani! (Isaya 25:8) Te kiri, mi eco ovu osuta si ’dini, ‘’Ba ’bani nga enga idriru tupi ’bua ’diyi nga ’dale a’du afa ’ye ya?’ Eyi nga ovu woko gamete Suru ’bua ’dale onyiru ’di ni ma azi. Ama di nga e’yo oni angiri gamete ’di ma dria capita ’di ma vutia ri ma alea.\nImbata Biblia ni engata ma dria ’diyi amani asi ’baza ada ri fe.—Yohana 11:39-44.\nYehova le ’ba odrapi ’bo ’diki enga asi driasi.—Yobu 14:13-15.\n’Ba dria nyadria ’diyi nga enga ra. —Yohana 5:28, 29.\n* ’E’yo azi engata ma dria ’diyi ’ba isu buku 1 Opi 17:17-24; 2 Opi 4:32-37; 13:20, 21; Matayo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; ’Yeta 9:36-42; azini 20:7-12 pi ma alea.\n# E’yo onizu angiri o’du E’yo Liza niri ma dria azini geri ’bani ngazu e’yo lizu ri ma dria, mi ne E’yo O’bazaru ’Diyi.\n1-3. Ari’bo ama woro ma vuti obipi ri ngo i, azini amani e’yo Biblia ni imba drinia ri onizu ri amani asi omiza fe a’du ma e’yo si ya?\n4. (a) Yesu ma trumu drata ma e’yo si ri di ama imba trumu Yehovani si ngoni ya? (b) Agyi Yesu niri ndu obi ngole ri si ya?\n5, 6. (a) Yesu ’ye ndra a’du afa ni erini ovuzu Lazaro ma ori’ba azini agyi awu wupi ’diyi pie ria? (b) Awu wuza yesu niri amani asi omiza ru a’du ma e’yo si ya?\n7, 8. ’Ba ada ni ria asi ’baza ndra Lazaro ni yo a’du ma e’yosi, te Yesu nga a’du afa ’ye ya?\n9, 10. (a) Yesu e’da okpo ini Lazaro ni engazu ri enga ngoa’ri ngoni ru ya? (b) Orodri amani isu aka ki e’yo siza Biblia ma alea engata ma dria riki la ria ri ki ngoki ya?\n11. E’yo ’bani si Lazaro ma engata ma dria ri amani e’yo ada Eklesiaste 9:5 niri ece kililiru ngoni ngoni ya?\n12. Ama eco di a’i ra ada engata Lazaro niri ’ye i ra a’du ma e’yo si ya?\n13. E’yo amani a’izu ra ada kini Yehova ni nga ’ba odrapi ’bo ’diyi ki enga ra ecekokoru ri ngoi ya?\n14, 15. Ka te e’yo Yobu ni ’yo risi ria, Yehova ma egata ’ba odrapi ’bo ’diyi ki ijizu idriru dika ri ngoni ya?\n16. ’Ba odrapi ’bo ’diyi nga enga o’a wudrikuru ngoleri ma alea ya?\n17. Engata ma omgbo ni nga ovu ngopi ya?\n18. ’Ba ovupi “’ba kililiru ’diyi” ma eselea ’bani nga enga indi ’diyi ki a’di pi ki, azini asi ’baza ’di mini egata ngole ri fe ya?\n19. “’Ba kililiru ku” ’diyi ’ba ngoki, azini driwala Yehova ni nga fe eyini asi ndriza si ri ngoi ya?\n20. Gehena eri a’duni, azini a’di ni mu ’dale ni ya?\n21, 22. (a) Engata azi obi ndu ri ngoi ya? (b) A’di isu engata orindisi ri oko ni ya?\n23, 24. ’Ba ovupi “kabilo were” Yesu ni ma alea ’diyi a’dipi, azini eyi ma kalafe si ya?\n25. E’yo amani nga oni capita emupi ri ma alea ri ngoi ya?


swot analysis stone crusher s crusher Rwanda. swot analysis of stone crusher industry bellevuelenk.ch. swot analysis of blue metal crusher industry. 20+ SWOT Analysis Templates Examples Best Practices 16 Jul 2020 A SWOT analysis is a way to evaluate a person or companies strengths and weaknesses as well as their potential threats or ...\n>> Next:Buscando Piedra Crusher Sand Making Stone Quarry


Men At Play – Macho Peludo: Paco | Max & Gatos\n5 comentários para “Men At Play – Macho Peludo: Paco” # Andradeon 14 fev 2014 at 12:07 Seria bom se tivesse como colocar duas opções para ver as fotos, IMAGEBAM e GAY FOTOS.\n# Anonimuson 14 fev 2014 at 18:15 Video dele, por favor…\n# Dangelison 14 fev 2014 at 18:29 Oi Anonimus =)\nO vídeo já está programado para hj 20h.\n# erikon 25 dez 2014 at 5:29 papi estas delicioso q mas puedo pedir\n# erikon 25 dez 2014 at 5:31 como quisiera tenerte y hacer todo contigo


Jengiri iwi Mungu kara gamiri peri bed kud anyong’a | Juruot m’utie kud anyong’a\nTHENGE MIR 1\nJengiri iwi Mungu kara gamiri peri bed kud anyong’a\n“Ng’atu m’ucwiogi ku kwong’a ecwiogi ni nico ku nyaku.”—Matayo 19:4\nYehova * Mungu re m’ucaku the gamiri ma kwong’a. Biblia yero iwa nia ecwio dhaku ma kwong’a man “ekele i ba ng’atuca [nico].” Anyong’a nego Adamu lee dit akeca, uketho eyero kumae: “Maeni cogo mi cogona, man ring’o mi ring’ kuma.” (Thangambere 2:22, 23) Tin bende, Yehova umedere asu nimito nia dhanu m’ugamiri gibed kud anyong’a.\nKinde m’igamu dhaku kunoke igiero, icopo niparu nia lembe ceke bibedo miero akeca. Ento, i andha, kadok nico man dhaku ma gimariri lee de, gicopo nwang’iri ku peko moko. (1 Jukorinto 7:28) I nyathibuku maeni, ibinwang’u juk moko mi Biblia ma copo ketho gamiri man ot peri ubed kud anyong’a, tek ilubo jukne.—Zaburi 19:8-11.\n1 GIN MA YEHOVA UKWAYU IBANG’ NG’ATUMAN I GAMIRI\nLEMBE MA BIBLIA YERO: Cwar dhaku en e wic mi ot.—Juefeso 5:23.\nKan itie nico, Yehova ukwayu nia idieng’ pi dhaku peri, ikimbe akimba. (1 Petro 3:7) Ecwio dhaku ubed ni jakony peri, pieno emito nia ikwo kude ku mer man iyunge ayunga. (Thangambere 2:18) Icikiri nimaru dhaku peri lee, m’ibed ko ayika nipong’o yeny pare iwang’ yeny peri.—Juefeso 5:25-29.\nKan itie dhaku, Yehova mito nia ibed ku woro ma thuth ibang’ nico peri. (1 Jukorinto 11:3; Juefeso 5:33) Dik cingi i kum yub ma nico peri maku man winjiri kude kud adundeni ceke. (Jukolosai 3:18) Kan itimo kumeno, ibibedo leng’ iwang’ nico peri man iwang’ Yehova.—1 Petro 3:1-6.\nPenji jadhogi mi gamiri nia icopo nitimo ang’o kara ibed nico kunoke dhaku maber akeca. Winje cu, man tim gin ma icopo kara lembe ubed maber\nBed ku cirocir kum ebikwayu nindo lee pi niponjo ng’eyo kite ma ng’atuman mi kindwu copo ninyayu anyong’a i wadi\n2 DIENG’ CU MANDHA IKUM KITE MA JADHOGI MI GAMIRI WINJERE KO\nLEMBE MA BIBLIA YERO: Ukwayu isai ning’eyo yeny pa jadhogi mi gamiri. (Jufilipi 2:3, 4) Kwo ku nico kunoke dhaku peri ni ng’atu ma pire tek; poi nia Yehova ubekwayu jurutic pare gibed ‘ber ku dhanu ceke.’ (2 Timoteo 2:24) ‘Wec ma vur vur e calu cob mi palamularu, ento leb ng’atu ma riek en e leng’kum.’ Pieno, lond wec m’ibiyero alonda. (Lembrieko 12:18) Tipo maleng’ pa Yehova bikonyi kara iwec lembe m’umaku piny man mi mer.—Jugalatia 5:22, 23; Jukolosai 4:6.\nIwang’ niweco karacelo ku jadhogi mi gamiri iwi lembe ma tek ma copo niwok, kwai Mungu ukonyi ikwi kumi man iwec thwolo thwolo\nKelar ipar cu mandha lembe ma ibiyero man kite ma ibiyere ko\n3 WUDIK DHU PARU\nLEMBE MA BIBLIA YERO: Kinde ma igamu dhaku kunoke igiero, wun ario wudoko ni “kum acel.” (Matayo 19:5) Ento fodi asu wutie dhanu ario ma tung’ tung’ man wucopo bedo ku paru ma tung’ tung’. Pieno, ukwayu wuponj nidiko dhu paru man nibedo ku cwiny m’uripo acel. (Jufilipi 2:2) Pire tie tek nibedo i acel kinde m’ubemaku yub. Biblia yero kumae: “Lembakeca kubang’e kubang’e cungo ku lembapora.” (Lembrieko 20:18) Wuwek Biblia utel wiwu kinde ma wubemaku karacelo yub ma pigi tek.—Lembrieko 8:32, 33.\nKan ibeweco ku won ot kunoke min ot peri, kud iyer ire kende kende lembang’eya kunoke paru peri, ento nyuth ire kite ma ibewinjiri ko\nIwang’ nimaku yub moko, kelar ipenj paru pa min ot kunoke won ot peri\n^ par. 4 Yehova tie nying’ Mungu i Biblia.\nKUD IGEN GIN MA TIMERE NGO MAN CWINYI KUD UTUR\nKud isai bedo leng’ ibeng’i giri kunoke ibang’ jadhogi mi gamiri. (Zaburi 103:14; Yakobo 3:2) Nen akeca lembe ma beco ma jadhogi mi gamiri ubetimo. Bed ku cirocir man ku genogen nia tio ku juk mi Biblia bikonyo. (2 Timoteo 3:16) Yehova bimio mugisa iwi kero ma wubetimo pi nilubo juk pare, e gamiri mwu bimedere nibedo kud anyong’a.—Jugalatia 6:9.\nNyo dhaku para kunoke won ot para winjere i kume nia adieng’ pire nikadhu ma adieng’ ko pira gira?\nAdaru nitimo ang’o tin eni pi ninyutho nia amaru man aworo nico kunoke dhaku para?


Afa Azi ’Ba Ada ma Alea E’dapi ku Dika Drapi ku ni Ci Ya? - Web Site Adaru ’Ba Yehova ma E’yo Eti Nzepi ’Diyi Pini Ri\nAfa Azi ’Ba Ada ma Alea E’dapi ku Dika Drapi ku ni Ci Ya?\n’BA kakau a’iki kini afa azini ’ba ni eco neku dika vini drapi ku ni ci ’ba ada ma alea. Eyi di ega kini sawa ’bani drazu risi afa ’diri ’ba ma rua ku dika eri awi idriru ’dani ’dani. ’Ba kakau ni di a’izu ’dini risi, eyi di vini o’a osutasi onizu kini ’di ovuni e’yo Biblia ni imba ri i ku. Ka di ovu ’dini adaru, Biblia ni imba risi a’du ma e’yo ni di i ’ye ama be ni akaki dra ’bo ria?\nE’YO ’YOZA BIBLIA NI NE′PHESH AZINI PSY·KHE′ RI\nMi eco ega ra kini okokelerisi ’ba si ndra Biblia ti Ebrania nisi azini ti Giriki nisi. E’yo ’yoza ti Ebrania nisi ne′phesh dika ti Giriki nisi psy.khe′ Biblia ma alea ’diyi ’ba oja eyi Biblia azi ’diyi pi ma alea orindi. E’yo Siza ma alea e’yo ’yoza ne’phesh azini psy·khe′ ’diyi ogogo pale 800, dika nzeki e’yo (1) ’ba ada ma dria (2) anyapa ma dria, azini (3) ayiko agu azi kaniku anyapa ni nya ri ma dria. Ama ma neki di nga E’yo Siza ece geri na ’diyi ki ngonia ri.\n’Ba ada. “Ewu Noa ngare…’ba werea, kiri ’ba [Giriki ti si psy.khe′] aro a’dule paki yi yi ma aliani.” (1 Petero 3:20) ’Dia ’ba oja “psy·khe′” ti Giriki nisi ri ’ba, ’ba nde ’diyi Noa pi, oku erivule ri be, eyi ma anzi na ’diyi ki, okupika eyivule ri pie. Efuza 16:16 nze e’yo azita ’bani fe anzi Israelini dri mana okuzu ri ma dria. ’Ba ’yo eyi ma tia ’dini: “’Ba dria alu alu ma oku eri…’ba [Ebrania ti si, ne′phesh] hema inia ’diyi vusi.” Ani e’yo ’disi mana ’bani oku ri ma omgbo ni ndra ovu ne′phesh kaniku ’ba aku alu alu ma alea ’diyi ma kalafe vusi.\nAnyapa. E’yo Biblia ni nze o’bata ma dria ria, ama la ’dini: “Mungu ’yo ra, ‘Yi mirini ma ezu afa acipi ovupi idri be [ti Ebrania nisi, ne′phesh] ’diyi tre tre, aria ma sa nyaku ma drilia uru afa ajaza ’buari ma angu walaruria.’ Mungu ’yo ra, ‘Nyaku ma ezu anyapa [ti Ebrania nisi, ne′phesh] idri be ’diyi tre tre, suruti yini vusi: anyapa akua ’diyi pi, afa acipi aci valesi ’diyi pie, anyapa asea ’diyi pie dria suruti yini vusi.’ Te eri nga i ’ye ’dini.” (E’doza 1:20, 24) E’yo siza ’di ma alea, e’bi, aria, anyapa akua ’diyi, azini anyapa asea ’diyi pie woro ’ba omve eyi ti ’yoza Ebraniani alu si ne′phesh.\nIdri ’ba ada ni ri. Etu azini si e’yo ’yoza ti Ebrania nisi “ne′phesh” dika ti Giriki nisi psy·khe′ ri ma ifi idri ’ba ada ni ri’i. Yehova ’yo Musa ni ’dini: “’Ba ndra lepi mi [ti Ebrania nisi ne′phesh] fupi ’diyi odra di dria ’bo.” (Efuza 4:19) Mi ’du vini nga e’yo Yesuni ’yo ’diri: “Ma ’ba kabilo ocepi bari. ’Ba kabilo ocepi bari idri [ti Giriki nisi psy.khe′] ini ku kabilo ma e’yosi.” (Yohana 10:11) E’yo amani one Biblia ma alea ’diyi e’daki adaru kini, e’yo ’yoza ti Ebrania nisi ne′phesh azini ti Giriki nisi psy·khe′ ’diyi ma ifi idri ’ba ada ni.\nMini di muria Biblia ma oniza be drile drile ria, mi ngani isu oni kini Biblia ma e’yo ’yoza ti Ebrania nisi ne′phesh azini ti Giriki nisi psy·khe′ ’diyi “draki ku” kaniku “eyi o’a ’dani ’dani” ’dini ku.\n“ORINDI” ERI A’DU AFA NIA’RI\nAma ma neki di nga geri Biblia ni “orindi” ayuzu ri. ’Ba kakau egaki kini “orindi” eri afa azi drapi ku ’ba ada ma alea ni. Te, ovuni ’dile ku.\n’Ba Biblia sipi ’diyi ayuki e’yo ’yoza ti Ebrania nisi ru′ach kaniku ti Giriki nisi pneu’ma ri “orindi” ecezu. E’yo Siza ece vini e’yo ’yoza ’diyi ma ifi ki ra. Ecetasi, Yakobo 2:26 ’yo kini “rua orindi kokorurini ovule avunirile.” Vasi ’di ma alea, orindi ni fe ’bani ovuzu idriru ni. Orindi koko, rua ni dra ra. Ani e’yo ’disi, ’yoza Biblia ni ru′ach ri ’ba ojani lu “orindi” ni a’dule ku vini “ava idrini ri,” kaniku “afa idrini okpo fepi ri.” Ecetasi, Yi Tiza Noa niri ma dria, E’doza 6:17 ’yo ’dini: “Ma nyaku ma dria yi tiza eji ra, ’ba dria rua ari be, ava idrini [ru′ach] be yi ma alia ’diyi ma dri jazu ’bu ma etiarisi; afa dria nyaku ma dria ’diyi nga odra ra.” (E’doza 7:15, 22) Ani adaru “orindi” eri bani di okpo ’bani eco neku fepi afa dria idriru ’diyi ni o’azu idriruri.\nRua ’ba ada niri le orindi ecozu ovuzu idriru ekile radio ni aci kaniku betri lezu—azi ngazu beni rile. ’Diri vazu kililiru, mi ega nga e’yo radio adari ma dria. Mi ka betri su radio ’di ma alea vutinia mi ti di eri, okpo ovupi betri ’da ma alea ri fe radio nderi e’do azi nga. Te, betri kokoru, radio ’da nga azi ku. Eri vini i ’ye tro tro ’dile indi radio ’bani ayu aci si ri be mi ka aci nde ri nze te ria. Geri alu ’dile risi, orindi ni bani ama rua ni idri fe ni. Vini indi, ekile aci radio ni ayu ri le, orindi ma trumu yo azini egani vini e’yo ku. Te orindi ’da kokoru, kaniku okpo idrini ’da kokoru, rua amani ri “avu ru.”\nE’yo nzezu ’ba ma drata ma dria ria, Eklesiaste 12:7 ’yo kini: “De nga irifura mvini nyakua kile erini ovule okorile ku, de nga orindi [ru′ach] mvini Mungu eri fepiri vu ku.” Orindi ka rua ku ’bo, rua ni dra ra dika eri dri da pari erini engazu ria—nyakua. Tro tro ’dinile, okpo idri niri vini mvi vule pari erini engazu ria—Mungu vu. (Yobu 34:14, 15; Zaburi 36:9) ’Di ma ifi ovuni kini okpo idri niri tu ’bua ’dini ni ku. Ifini kini, agu azi ka dra ’bo, asi ’baza erini ci ecozu idri isuzu dika ra ri ma okpo lu Yehova Mungu ma dria. Geri azini si, ama ecoki ’yo eri ma idri Mungu ma dria. Agu azi eco orindi, kaniku okpo idriniri isu dika ra, pe lu okpo Mungu niri si a’dule.\nAfa Mungu ni nga ’ye “’ba dria ovupi nyadria ’diyi” pini ri adaru amani asi omiza fe! (Yohana 5:28, 29) Sawa engata nirisi, Yehovani nga rua o’dini fe ’ba o’du kopi dra ma alea ’diyi pini orindi be. Adaru engata ni nga ’ba ada ni ayiko eji saaru tu!\nMi ka di le e’yo oni Biblia ma alea angiri ne′phesh pi ma dria psy·khe′ be azini ru′ach pi ma dria pneu′ma“ be, mi nga e’yo kililiru ni isu buku ’Ba Yehova ma E’yo eti Nzepi ’Diyi pini gba Reasoning From the Scriptures ri ma peji 375-84 ma alea.


A’diko Biblia ma Alea ’Diyi Timoteo—’Ba Paulo ma Aza Kopi O’di Ri - ’Ba E’yo eti Yehovani Nzepi ’Diyi pi ma Web Site Adari\nKARILE mini nele ’ba ti opele Paulo be ’di Timoteo i. Timoteo ni o’a ’ba i vile ’diyi pie angu omvele Lusitera ’a. Eri andri ma ru Eunike i azini idi ma ru Loisi i.\nDiri pale nazu Paulo ni muzu Lusiteria ri. Oko risi emu ki ndra Barinaba be e’yo oluzu. Ani sawa disi Paulo eda dri ’dia dika i ma a’gyi Sila be.\nMi ni Paulo ni a’du e’yo lu Timoteo ma tiari ra ya? Zi ’dini: ‘Mi eco muzu Sila be azini ma be e’yo oluzu pari re ’dinile ’diyi ma aleasi raya?’\nTimoteo omvi kini: ‘Ee, ma eco ra.’ Di ma vutia coti, Timoteo nga ’ba ivile akua ’diyi ku muzu e’yo oluzu Paulo be azini Sila be. De nga amu ni e’yo onizu aci eyini ma dria ku, ama ma oni nga a’du e’yo ebi i ’ye Paulo ma rua ni ari. E’dozu sawa ndra Yesu ni i e’dazu Paulo ni geri Damasikaria kpere sawa disi, eli ali di 17 ’bo.\nMi ne, Paulo ni ndra aci Damasikia ’ba Yesu vuti bipi ’diyi ki inza, te curudo eri ’ba Yesu vuti bipi ’diyi ma azi aluni! ’Di ma vutia ari’bo azi leki Paulo ni fuzu ra a’dusiku le ni e’yo oluza erini Yesu dria ri ku. Te ’ba Yesu vuti bipi azi ’diyi koki Paulo ma aza apazu te. Ngaki eri ’ba ayaka alea eri isuzu derisa si amve erini ecozu apazu aku ambo nde ri ma aleasi te beni.\n’Di ma vutia, Paulo nga mu Antioki e’yo oluzu da. ’Diri pale oko ’bani ’ba Yesu vuti bipi ’diyi omvezu Kristayo ki ri. ’Dia ’ba nga Paulo pi ti pe Barinaba be muzu e’yo oluzu e’dozu Antiokia cazu kpere pari ndundu re tu ’diyi pi aleasi. Nga ki mu kpere Lusitera aku ambo Timoteo ni o’azuri alea.\n’Diri pale irizu Paulo ni dri edazu Lusitera eli alu vutia ri. Timoteo ni muzu Paulo be azini Barinaba ’boria, mi ni muke ngoa ri ra ya? Ama ma ne nga e’da di i ecozu pari azi eyini acizu di ki onizu.\nOkorisi muki pari enyia omvele Ikonia, irizorisi Antiokia. ’Da ma vutisi Troa vutini si Filipia, Tesolonikia azini Berea. Mi eco Atene ni ne e’da alea ra ya? Paulo olu vini e’yo ’daa indi. ’Da ma vutia, duki eli alu nusu, e’yo oluzu Korintoa. Asizu muki Efesoa. Vutinia nga ki dri eda Kaisaria dika Antioki aku ambo Paulo ni o’azuria.\nAni e’yo disi, Timoteo aci mailo turu turu Paulo be “e’yo bari” oluzu dika kanisa Kristayo ni kakau yi e’dozu beni. Mi ka nga mba ’bo, mi nga ovu ati’bo a’ita be Munguni Timoteo le ra ya?\n’Yeta 9:19-30; 11:19-26; caputa 13 kpere 17; 18:1-22.\n1. Rumi; 2. Melita; 3. Berea; 4. Tesaloniki; 5. Korinto; 6. Filipi; 7. Atene; 8. Kirete; 9. Troa; 10. Efeso; 11. Mileto; 12. Kolosai; 13. Antioki; 14. Ikonia; 15. Lusitera; 16. Kuporo; 17. Antioki; 18. Kaisaria; 19. Yopa; 20. Damasiki; 21. Yerusalemu; 22. Miri Amboru (Mediterenia)\nKarileo e’da ma alea ri a’di i ya, eri o’a ngoa ya, erima andri azini idii pi ma ru a’di pi ki?\nPeteroni eri zizu eco mu i pie azini Sila pie e’yo oluzu pari ziri ri ma alea ra ya ria, Timoteo nga omvi ngoni ya?\n’Ba Yesu ma vuti bipi ’diyi ’ba e’do eyi omve ba Kristayo ki ngoa ya?\nPaulo pi Sila pie azini Timoteo pie Antioki ni kuzu ’bo risi, aku amboru eyini muzu alenia ’diyi ma azi ngoki ya?\nTimoteo fe azakoza ngoleni Paulo dri, le karileo curu’do ’diyi ma oziki eyi ma ngulupi zita ngole ri ki si ya?\nMi la ’Yeta 9:19-30.\n’Ba ti pele Paulo ece i onduaru erini inzamatara isule e’yo bari oluria ngoni ngoni? (’Yeta 9:22-25, 29, 30; Mat. 10:16)\nMi la ’Yeta 11:19-26.\nE’yo siza ’Yeta 11:19-21, 26 ma aleari ece geri ngoni le ri si orindi Yehovani ri eri ’ba e’yo olupi ’diyi ma drice azini eyi ma ageyi te ni?\nMi la ’Yeta 13:13-16, 42-52.\n’Yeta 3:51, 52 ’ba Yesu ma vuti bipi ’diyi feni inzamatara fu eyi ma okpo e’yo oluza niri ku ngoni ngoni ya? (Mat. 10:14; ’Yeta 18:6; 1 Pet. 4:14)\nMi la ’Yeta 14:1-6, 19-28.\nE’yo ’bani ’yo “eyi owiki eyi Yehova dri” ’di eco okpo fe ama ni ecozu ’ba o’diru ’diyi ma aza kozu ngoni ngoni ya? (’Yeta 14:21-23; 20:32; Yoh. 6:44)\nMi la ’Yeta 16:1-5.\nTimoteo ni aizu agale lizu ra ri ida orodri ama ni ama fezu azi “e’yo ba suru ni ri dri ri” ngazu ri ngoni ngoni ya? (’Yeta 16:3; 1 Kor. 9:23; 1 Tes. 2:8)\nMi la ’Yeta 18:1-11, 18-22.\n’Yeta 18:9, 10 ece geri ngonile risi Yesu fe ima ngulupi e’yo oluza ma dri cezu, diri fe amani okpo ngole ni curu’do ya? (Mat. 28:20)\nMi eco o’aidri mini ri ma alea ayikosi ekile ndra Timoteo dri rile ngoniru?


Nyoliri pa awiya kelo alokaloka i gamiri: nenedi? | Juruot m’utie kud anyong’a\nJuruot peri copo bedo kud anyong’a\nSOM I DHOK MI Abui Acoli Afrikaans Ahanta Ajië Albanais Allemand Allemand de Pennsylvanie Altaï Alur Amharique Anglais Arabe Arabe marocain Arabe tunisien Arménien Assamais Ateso Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Balinais Bambara Baoulé Bas allemand Basque Bassa (Cameroun) Bassa (Libéria) Batak (karo) Batak (toba) Batak simalungun Bengali Biak Bichlamar Bikol Birman Bomu Boulou Bulgare Cambodgien Catalan Cebuano Changana du Zimbabwe Chavacano Chichewa Chin Haka Chin Tedim Chinois mandarin (simplifié) Chinois mandarin (traditionnel) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Comorien (Ngazidja) Coréen Croate Créole de Guinée-Bissao Créole de Maurice Créole de la Réunion Créole des Seychelles Créole du Bélize Créole d’Haïti Damara Dangme Danois Dayak Ngaju Dhu Pidjin (Cameroun) Digor Diola Douala Drehu Dusun Edo Efik Emberá catío Esan Espagnol Estonien Fidjien Finnois Fon Frafra Français Féroïen Ga Galicien Gallois Garifuna Gitonga Goun Grec Groenlandais Guarani Guarani (Bolivie) Guerzé Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri motu Hmong blanc Hongrois Huastèque de San Luis Potosí Hébreu Iban Ibanag Ibinda Ichinamwanga Icibemba Igbo Iloko Indonésien Irlandais Islandais Isoko Italien Japonais Javanais Jula Kabardino-tcherkesse Kabye Kabyle Kachin Kana Kannada Karen sgaw Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisii Kissi Kongo Kpelle Krio Kuna Kurde kurmanji (Caucase) Kurde kurmanji (cyrillique) Kurde sorani Kwangali Kwanyama Kyangonde Lamba Langue des signes allemande Langue des signes américaine Langue des signes angolaise Langue des signes argentine Langue des signes australienne Langue des signes bolivienne Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes chinoise Langue des signes colombienne Langue des signes coréenne Langue des signes cubaine Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes ghanéenne Langue des signes guatémaltèque Langue des signes hongroise Langue des signes indienne Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes malawite Langue des signes malgache Langue des signes mexicaine Langue des signes néo-zélandaise Langue des signes népali Langue des signes panaméenne Langue des signes paraguayenne Langue des signes polonaise Langue des signes portugaise Langue des signes russe Langue des signes slovaque Langue des signes suédoise Langue des signes taïwanaise Langue des signes tchèque Langue des signes vietnamienne Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zimbabwéenne Langue des signes équatorienne Lao Lenje Letton Lhukonzo Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lugbara Lunda Luo Macédonien Madourais Makua Malay Malayalam Malgache Maltais Mam Mambwé-Lungu Maninkakan oriental Manjaque Mapudungun Marathi Maya Mayo Mazahua Mazatèque de Huautla Mbukushu Mendé Meru Mingrélien Mixe Mixtèque (Guerrero) Mixtèque (Huajuapan) Mizo Mongol Mooré Motu Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Nahuatl (central) Nambya Nande Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Nengoné Ngabere Ngangela Nias Niue Norvégien Nyaneka Nyanja Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okanisi Oromo Ossète Otomi (vallée du Mezquital) Otètèla Ourdou Ouzbek Ouzbek (romain) Ouïghour (arabe) Ouïghour (cyrillique) Paez Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Pendjabi (shahmukhi) Persan Pidgin salomonien Polonais Portugais Poular Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Chimborazo) Quechua (Cuzco) Quechua (Imbabura) Quechua (Pastaza) Quechua (Santiago del Estero) Quechua (Tena) Quiché Rarotongan Romani (Bulgarie) Romani (Macédoine) Romani (Macédoine, cyrillique) Romani (Slovaquie orientale) Romani (nord de la Grèce) Romani (sud de la Grèce) Roumain Rumanyo Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramacca Sarnami Sena Sepedi Serbe Serbe (romain) Sesotho (Afrique du Sud) Sesotho (Lesotho) Shona Shuar Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Somali Soundanais Soussou Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. dém. du Congo) Swati Sérèr Tagalog Tahitien Tajiki Tamoul Tandroy Tankarana Tarahumara Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok pisin Tongien Toraja Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmène Turkmène (cyrillique) Tuvaluan Tuvinian Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Tétoum Dili Udmurt Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencien Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wayuunaiki Wichi Wolaitsa Wolof Xhosa Xârâcùù Yoruba Zandé Zapotèque (Lachiguiri) Zapotèque (de l’isthme) Zoulou Éwé\nTHENGE MIR 6\nNyoliri pa awiya kelo alokaloka i gamiri: nenedi?\n“Nyithindo gi musolu [giramia] pa Yehova.”—Zaburi 127:3\nNyoliri pa nyathin copo kelo mutoro man bende peko ni nico ku dhaku i gamiri. Calu wutie junyodo manyen, wucopo zungo nineno nia wubetio ku saa man kero mwu mapol pi nidieng’ pi nyathin. Koso nindo man alokaloka i kite mi winjiri copo niroyo peko i mer mwu. Pieno bikwayere nia wun ario ceke wutim alokaloka i kwo mwu kara wudieng’ pi nyathin man wugwok bende gamiri mwu. Juk mi Biblia copo nikonyowu nenedi kara wunyeg ku peko maeno?\n1 NG’EI ALOKALOKA MA COPO WOK I KWO MWU KA NYATHIN UNYOLERE\nLEMBE MA BIBLIA YERO: “Mer ciro lembe hai man ebedo ber.” Bende, mer ‘yenyo gin ma pare gire ngo, lembe ton i ie ngo.’ (1 Jukorinto 13:4, 5) Calu itie mego manyen, ukwayu idieng’ akeca pi nyathin peri. Ento, ng’ei nia won ot peri copo nwang’u nia iwenje, pieno wii kud uwil nia en de etie ku yeny ma nia idieng’ pire. Ku cirolembe man bero, icopo nikonye eng’ei nia en de ecikere nidiko cinge i dieng’ pi nyathin.\n“Wu cogmon . . . wubed ku mon mu calku ng’eyong’ec.” (1 Petro 3:7) Ng’ei nia dhaku peri bibayu saa man tego pare mapol pi nidieng’ pi nyathin. Etie ku tic manyen, pieno ticne copo ninure, niole, kunoke nituro cwinye. Saa moko ecopo doko kwiny kudi, ento tim kero nikwiyo kumi asu, pilembe “ng’atu ma ng’ecwiny make pio ngo e ber ma sagu jarukara.” (Lembrieko 16:32) Ng’ii i lembe, man mii ire kony m’ubekwayere.—Lembrieko 14:29.\nLEMBE M’ICOPO TIMO:\nWego: Kony dhaku ku dieng’ pi nyathin, kadok diewor. Jwig saa m’ibed itimo i tic mange kara itim saa akeca ku dhaku man nyathin peri\nMego: Ka won ot peri ubemito nikonyi ku nyathin, kud ikwer konyne. Ka ebetimo ngo ticne kite m’ukwayere de, kud icaye, ento nyuth ire ku yoo kite ma jutimo ko ticne\n2 WUKETH TEGO UBED I MER MWU\nLEMBE MA BIBLIA YERO: “Gibidoko kum acel.” (Thangambere 2:24) Kadok wutie ku ng’atu mange manyen (nyathin) i ot mwu de, wi i kud uwil nia in ku jadhogi mi gamiri wutie asu “kum acel.” Tim kero peri ceke niketho mer mwu umedere nibedo tek.\nMin ot, nyuth foyofoc peri pi kony man dikocing’ pa won ot peri. Nyutho foyofoc peri copo bedo ni “leng’kum [keyo kum].” (Lembrieko 12:18) Won ot, yer ni dhaku peri nia imare dit man nia pire tie tek dit iri. Yunge pi dieng’ ma ebedieng’ ko pi ot mwu.—Lembrieko 31:10, 28.\n“Ng’atu moko kud uyeny ire gire ento pa wadi re.” (1 Jukorinto 10:24) Bed itim bero kwa ni jadhogi mi gamiri. In ku jadhogi mi gamiri, wunwang’ saa mi weco i kindwu, man saa ma ng’atuman winjo ko wec pa wadi man pa wadi. Kud wutwonuru ku ribiri ma nico ribere ko ku mer ku dhaku pare. Pong’ yeny pa jadhogi mi gamiri. Biblia yero kumae: “Kud wukwer ribru karacelo, ma tek wukuripo pire ngo.” (1 Jukorinto 7:3-5) Pieno, wuwec i wi lembe nino thwolo thwolo wun ario. Cirolembe man nyang’ ku jadhogi mi gamiri, biketho tego i mer mwu.\nWiwu kud uwil ninwang’u saa ma wubed ko iie wun ario kendwu\nTim nyithilembe ma copo ketho jadhogi mi gamiri unen nia imare, calu ve nikiewo ire wec moko kunoke nimiyo ire nyathi giramia moko\n3 PONJ NYATHIN PERI\nLEMBE MA BIBLIA YERO: “Ugambre ma fodi i mukere ing’eyo lembagora ma leng’ ma copo dwoki riek kum both.” (2 Timoteo 3:15) Pangi lembe ma ibitimo pi niponjo nyathin peri. Kadok iwang’ nyoliri, copo pare mi gwoko lembe tie lembe ma wang’u ijo. Ma fodi nyathin peri ni ic, ecopo ning’iyo dwendi man niwinjere kite ma ibewinjiri ko. Som ire lembe ma fodi etie nyanok. Kadok ecopo nyang’ ungo i gin ma ibesomo de, som maeno bikonye nimaru somo piny kinde ma ebidongo.\nKud ipar nia nyathin peri tie nyanok akeca, nia ecopo ngo niwinjo kite ma ibeyero ko ire lembe iwi Mungu. Wek ewinji kite ma irwo ko ni Yehova. (Poi mi Cik 11:19) Kadok kinde ma wubetuko kude, wec kude i wi piny ma Mungu ucwio. (Zaburi 78:3, 4) Nok nok kinde ma ebedongo, nyathin peri binwang’u nia imaru Yehova man en de ebiponjo nimare.\nKwai Yehova i rwo nia emi iri rieko mi ponjo nyathin peri\nBed idok kendo kendo iwi wec kunoke lembe ma pigi tek ni nyathin peri kara eponj lembene ma fodi etie nyanok\nNYATHIN COPO KELO ALOKALOKA MABER I GAMIRI MWU\nI ng’ei nindo, in ku jadhogi mi gamiri wubiwinjuru maber man wubinweng’uru nia wutie junyodo mandha. Tungo nyathin copo ketho wumeruru, wuciruru, man wukwo maber i kind’wu. Ka wubeii karacelo man wubekonyuru, bedo ku nyathin biketho mer mwu ubed matek akeca. Wubinwang’u nia Zaburi 127:3 yero lembe mandha: “Nying’ ic en e sukulia.”\nPENJIRI KUMAE . . .\nYenga m’ukadhu, atimo ang’o pi nyutho foyofoc para pi lembe ma won ot kunoke min ot para betimo pi ot mwa?\nNindo daru kadhu adi m’aweco ku jadhoga mi gamiri i wi mer mwa wan ario, kakare niweco kude kende kende i wi nyathin mwa?\nTHENGE MIR 1 Jengiri iwi Mungu kara gamiri peri bed kud anyong’a\nTHENGE MIR 2 Bed ku jadhogi mi gamiri m’umbe awondi\nTHENGE MIR 3 Kite ma jucopo niyiko ko lembe\nTHENGE MIR 4 Kite mi tiyo ku sente\nTHENGE MIR 5 Kite mi kwo kud akwiyacwiny ku wat peri\nTHENGE MIR 6 Nyoliri pa awiya kelo alokaloka i gamiri: nenedi?\nTHENGE MIR 7 Kite m’icopo ponjo ko nyathin peri\nTHENGE MIR 8 Ka lembe mi can uwok\nTHENGE MIR 9 Juruot, wuwor Yehova karacelo\nText Yore ma tung' tung' mi toko jemni mir elektronik Juruot peri copo bedo kud anyong’a\nAudio Yore ma tung' tung' mi toko lembe mir awinja Juruot peri copo bedo kud anyong’a


Gimiiri gigi ku berocwinygi—I Myanmar\nSOM I DHOK MI Afrikaans Albanais Allemand Alur Amharique Amis Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Bas allemand Bassa (Cameroun) Bengali Bikol Birman Boulou Bulgare Cakchiquel Catalan Cebuano Chichewa Chinois cantonais (simplifié) Chinois cantonais (traditionnel) Chinois mandarin (simplifié) Chinois mandarin (traditionnel) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chol Coréen Croate Créole du Bélize Créole d’Haïti Damara Dangme Danois Dhusepulana Douala Edo Efik Esan Espagnol Estonien Fidjien Finnois Fon Français Ga Garifuna Goun Grec Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Herero Hiligaynon Hindi Hiri motu Hongrois Hébreu Ibanag Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Jula Kabye Kannada Kekchi Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Kurde kurmanji Kurde kurmanji (Caucase) Kurde kurmanji (cyrillique) Kwangali Kwanyama Langue des signes sud-africaine Letton Lingala Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Mam Mambwé-Lungu Marathi Marshall Maya Mazatèque de Huautla Mbunda Mingrélien Mixe Mixtèque (Guerrero) Mongol Mooré Motu Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Nord de Puebla) Nahuatl (central) Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Ngabere Norvégien Nyanja Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossète Otètèla Ouzbek Ouzbek (romain) Pangasinan Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Pidgin d'Afrique de l'Ouest Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Bolivie) Roumain Russe Samoan Sango Sepedi Serbe Serbe (romain) Sesotho (Afrique du Sud) Sesotho (Lesotho) Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajiki Tamoul Tarascan Tatar Tchouvache Tchèque Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tsonga Tswana Turc Turkmène Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Tétoum Dili Ukrainien Urhobo Venda Vietnamien Waray-Waray Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotèque (de l’isthme) Zoulou dhu Kabuverdianu Éwé\nGimiiri gigi ku berocwinygi—I Myanmar\n“MWOKA bedo dit andha, ento jutic e ma gi nok: ka kumeno wukwai Rwoth mi mwoka, nia eor jutic i mwoka pare.” (Lk. 10:2) Niai ma Yesu uyero wec maeno, oro udaru kadhu ma romo 2 000. Wecne ubenyutho kamaleng’ lembe m’ubetimere tin i Myanmar. Pirang’o wayero kumeno? I ng’om mi Myanmar, jurwei 4 200 kumeni kende re ma giberweyo ni dhanu milioni 55 mi ng’ombe.\nEnto Yehova ma tie “Rwoth mi mwoka,” umulo adunde umego ku nyimego dupa mi ng’om ma tung’ tung’, e gicidho pi nikayu mwoka mi tipo i ng’om maeno ma nwang’ere yo nyangu mir Asia ma yo piny. Ang’o m’ucwalugi niweko pacu migi? Gitimo ang’o kara gicidh i Myanmar kuca? Man gibenwang’u mugisa ma kani? Wakenenu.\n“WUBIN, WATIE KU YENY MI JUYAB YO LEE DIT”\nI kind oro m’ukadhu, thimbu uredho jayab yo moko mi Japon, ma nyinge Kazuhiro, man rieko pare urwinyo, e jutere i odiyath. Dokter uyero ire nia pi oro ario, kud ering ku mutukari. Lembuno unyayu can lee dit i adunde Kazuhiro. Epenjere kumae: ‘Abitimo ang’o kara amedara asu ku tic pa jayab yo m’amaru lee rukeni e?’ Egam ekwayu Yehova kud adundene ceke nia enyuth ire kite m’ecopo medere ko ku tic pa jayab yo.\nKazuhiro giku Mari\nKazuhiro ukoro kumae: “Dwi acel i ng’eye, jarimba moko ma timo tic i Myanmar uwinjo pi peko m’ugam unwang’a. Elwong’a man eyero ira kumae: ‘I Myanmar, dhanu bemaku basi pi niwotho. Kan ibino kuni, icopo mediri asu ku tic mi lembanyong’a m’umbe niringo ku mutukari.’ E apenjo dokter m’ubethiedha ka nyo ecopere ira nicidho i Myanmar. Dokter udwoko ira lembe m’uwang’u ia lii, eyero kumae: ‘Dokter moko ma thiedho thimbu m’uai i Myanmar ubeliewo Japon, man ebitundo keni kawoni. Abiwok koro piri ire, kara ka thimbu uredhi kendo, ecopo thiedhi.’ Wec pa dokter eno ubino ira ve wang’ rwo para ma Yehova udwoko.”\nE ndhundhu, Kazuhiro uoro barua (e-mail) ni biro mi filial mi Myanmar, pi ninyutho nia en ku dhaku pare gibemito gicidh gitim tic pa jayab yo i Myanmar kuca. Nindo abic kende i ng’eye, filial udwoko igi kumae: “Wubin, watie ku yeny mi juyab yo lee dit.” Kazuhiro giku Mari ma dhaku pare, gigam gilworo mutukari migi, ging’iewo karatasi mi woth (visa) man ging’iewo tiket mi idho avio. Tin eni, gitie kud anyong’a nirweyo karacelo kud ungu mi dhok mi babuba i adhura mi Mandalay. Kazuhiro uyero kumae: “Lembe maeno ma wakadhu kud i ie utielo yioyic mwa i lembang’ola pa Mungu ma nwang’ere i Zaburi 37:5, m’uwacu: ‘Wek yo peri ba Yehova; gene bende man ebiketho etimbre.’”\nYEHOVA YABU YO\nI oro 2014, Jumulembe pa Yehova mi Myanmar gibino ku rwom mi timo coko ma dit ma segi i bang’gi. Umego ku nyimego mi ng’om mange de dupa gibino i cokone. Ng’atu acel m’i kindgi ubino nyamego ma oro pare 34, ma nyinge Monique, m’uai i États-Unis; ekoro kumae: “I ng’ei m’aai kud i coko ma dit, akwayu Yehova nia enyuth ira gin mange m’ukwayu atim i kwo para. Aweco bende ku junyodo para iwi lembakeca para mi tipo. Wan ceke wanwang’u nia ukwayu adok i Myanmar. Ento pi nimaku yub ma tokcen, ugam ukwayu nindo ma lee man rwo ma wang’ dupa.” Monique ukoro kumae:\nMonique giku Li\n“Yesu uketho cwiny julubne nia ‘gilar gikwan wel piny ma gitie ko.’ Pieno apenjara kumae: ‘Nyo atie ku sente m’acopo tundo ko kuca? Nyo abicopo nipong’o yeny para i ng’ombuca m’umbe nitimo tic mi kum nja?’” Eyero kumae: “Anwang’u nia ambe ku sente ma romo tera i ng’om ma bor.” Dong’ Monique utimo ang’o kara etund nicidho i Myanmar?—Lk. 14:28.\nEkoro kumae: “Nindo moko, bos para uyero ira nia wakewec kude. Cwinya upido, pilembe aparu nia jubeciwodha kud i tic. Ento elund ewok efoya afoya nia abetimo tic cuu. I ng’eye, eyero nia epangu nimedo ira sente moko ni lesu; sente m’emedone ubino tap wend sente ma nwang’u urem!”\nMonique ubetielo tic mi lembanyong’a i Myanmar niai dwi mir 12, 2014. Ewinjere nenedi pi tic maeno m’ebetimo kaka ma yeny mi jurwei utie lee i ie? Eyero kumae: “Atie ku mutoro lee dit nibedo keni. Abeponjo Biblia ku dhanu adek. Ng’atu acel m’i kindgi utie mego ma oro pare 67. Kan atundo i bang’e, egwaka ku ng’iero kwa. Nindo moko, kinde m’ewinjo nia nying’ Mungu tie Yehova, ewak awaka. Eyero kumae: ‘Niai ma junyola, eni tie wang’ ma kwong’a m’abewinjo nia nying’ Mungu tie Yehova. Itie nyathin ira, re inyutho ira lembe ma pire tek ma nwang’u fodi ang’eyo ngo.’ An de acaku wak. Kit lembe ma kumeno ketho junwang’u mutoro ka juberweyo kaka ma yeny ni ie.” I kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni, julwong’o Monique i somo mi Jurwei-injili mi Ker.\nLembe mange m’umio amora i kum dhanu moko nidok i Myanmar, utie gin ma jukoro iwi ng’ombe i buku mi oro mi Jumulembe pa Yehova (Annuaire 2013). Nyamego Li ma oro pare 30 ku wie ubino kwo yo nyangu mir Asia ma yo piny. Ebed etimo tic pare mi kum nja, ento lembe m’esomo i buku mi oro ucwale nineno ka nyo ecopo cidho pi nitielo tic mi lembanyong’a i Myanmar. Ekoro kumae: “Kinde m’acidho i coko ma dit ma segi i adhura mi Rangoun i oro 2014, wawok wanwang’ara kud umego moko ku min ot pare ma girweyo lembanyong’a i Myanmar ni dhanu ma weco dhu Chinois. Calu ma an de aweco dhu Chinois, ang’io nia ukwayu adok i Myanmar pi nitielo ungu mi dhu Chinois. Wawinjara waku Monique, e wadok i Mandalay. Yehova ukonyowa wanwang’u tic mi ponji i école ma rom, man watie ku saa ma waromo rweyo ko; bende wanwang’u ot ceng’ini keca. Kadok piny lieth man peko mange nuti de, amaru nirweyo lembanyong’a keni. Dhanu mi Myanmar gikwo ngo ku giki mi kum dupa, ento gitie dhanu ma wor man gimaru niwinjo lembanyong’a. Etie iwa mutoro ma lee dit, nineno kite ma Yehova ubedhulo ko tic mi lembanyong’a. Ang’eyo andha nia Yehova re m’uketho abino keni i Mandalay.”\nYEHOVA WINJO RWO\nJurwei dupa ma gitimo tic mi lembanyong’a kaka ma yeny utie lee i ie, ginwang’u nia rwo utie ku tego. Wakenen lapor pa Jumpei giku min ot pare Nao ma oro migi 30 ku wie, ma gibino i cokiri moko mi dhok mi babuba i Japon. Pirang’o gidok i Myanmar? Jumpei ukoro kumae: “Waku min ot para wabedo ku lembakeca mi citielo tic mi lembanyong’a i ng’om mange ma yeny mi jurwei utie lee i ie. Umego moko ma wabino kugi i cokiri ma rom mi babuba i Japon udok i Myanmar. E i dwi mir 5, 2010, wan de wadok kuca, kadok nwang’u wabino ku sente nyanok kende ma walar wagwoko de. Umego ku nyimego mi Myanmar gijolowa ku mutoro!” Jumpei uwinjere nenedi pi tic mi lembanyong’a i dhok mi babuba i Myanmar? Eyero kumae: “Dhanu maru niwinjo lembe. Ka wabenyutho video mi dhok mi babuba, babubane igi wang’ lii. Watie ku mutoro lee mandha nitimo ni Yehova keni!”\nNao giku Jumpei\nUmego Jumpei giku min ot pare Nao gibed ginwang’u sente kani pi nikwo? Gikoro kumae: “I ng’ei oro adek, nwang’u sente ma walar wagwoko ubecithum, man wabino mbe ku sente ma waromo pangu ko ot oro m’ulubo. Waku min ot para warwo wang’ udul. Nindo moko mbwang’ kumeni, wanwang’u barua m’uai i biro mi filial m’ukwayuwa nia wabed juyab yo ma segi pi nindo moko! Wageno Yehova man wanwang’u andha nia ewekowa ngo. Egwokowa i lembe ceke.” Nindo m’ukadhu ceng’ini eni, Jumpei giku Nao gicigisomo somo mi Jurwei-injili mi Ker.\nYEHOVA MIO AMORA I KUM DHANU DUPA\nUmego Simone ma oro pare 43 man ma thugi ni Italie, giku min ot pare Anna ma thugi ni Nouvelle-Zélande de gidok i Myanmar. Lembang’o m’umio amora i kumgi nidok kuca? Anna udwoko kumae: “Ubino lembe ma jukoro iwi Myanmar i buku mi oro 2013.” Simone de ukoro kumae: “Etie rwom ma dit iwa nibedo i Myanmar. Keni kwo tie yot mi tuko ngo, man acopo timo tic pa Yehova pi saa ma lee. Kite ma Yehova ubegwoko kowa keni kaka ma yeny utie lee i ie ubemio iwa mutoro ma lee dit.” (Zab. 121:5) Anna udok umedo kumae: “Atie ku mutoro ma yawe mbe. Wabekwo ngo ku piny dupa. Kindwa udoko ceng’ini mandha ku won ot para, pilembe wabetimo saa ma pol wakude. Watheyo bende mer ku jurimo dupa ma beco. M’umedo maeno, dhanu ma keni gineno Jumulembe pa Yehova rac ungo, man etie lembe ma wang’u ijo nineno ava ma gitie ko mi winjo lembanyong’a.” Pirang’o Anna ubeyero kumeno?\nSimone giku Anna\nEkoro kumae: “Nindo acel, kinde ma ani soko, awok arweyo ni nyaku moko ma somo université, man wawinjara nia wabirombo kendo ma cen. Saa m’adok niliewe, anwang’u elwong’o jarimbe. Nindo m’ulubo, elwong’o jumange bende. I ng’eye, emedo kendo jumange. Kawoni, abeponjo Biblia ku ju abic m’i kindgi.” Simone de uyero kumae: “Dhanu mi kabedo ma warweyo i ie gitie dhanu ma ber, man gimaru ging’ei lembe dupa. Ju ma pol gimaru niwinjo lembanyong’a. Saa re m’udoko nok ma waliew ko gin ceke.”\nSachio giku Mizuho\nJurwei maeno gitimo ang’o kara gicidh gitiel tic i Myanmar? Nyamego Mizuho mi Japon ukoro kumae: “Waku Sachio ma won ot para, wabed wamito dit nia wacidh warwei i ng’om ma yeny utie lee i ie. Re wapenjara nia wabicidho kani? Kinde ma wasomo lembe ma beco ma jukoro iwi ng’om mi Myanmar i buku mi oro 2013, lembene umio amora lee mandha i kumwa, uketho wacaku neno ka nyo wan de wacopo cidho nitimo kuca.” Sachio umedo kumae: “Wang’io nia pi yenga acel, walar waliew Rangoun ma tie adhura ma dit mi Myanmar, pi ning’eyo lembe m’i ie. Nikadhu kud i nyathi liew maeca, wanyang’ i lembe dupa, m’ucwaluwa nidwogo keni.”\nNYO ICOPO YIO LWONG’O?\nRodney giku dhaku pare Jane ma gitie dhanu mir Australie, man ma oro migi 50 ku wie, gibetielo tic mi lembanyong’a i Myanmar niai oro 2010, karacelo ku Jordan ma wodgi man Danica ma nyaku migi. Rodney uyero kumae: “Ava ma dhanu utie ko mi winjo Lembe pa Mungu umulo adundewa lee dit. Abekwayu juruot mange de gikegipim nicirweyo i kabedo ma calu Myanmar.” Pirang’o? Emedo kumae: “Etie lembe mi mutoro ma lee dit nineno kite ma tic maeno uketho ko kindwa udoko ceng’ini mandha ku Yehova. Aradu ma pol giketho wigi zoo i kum lembe m’uneno telefon, mutukari, i kum tic migi, man lembe mange. Re awiya mwa gimiiri niponjo dhok ma nyen pi nirweyo lembanyong’a. Gibeii ning’eyo kite ma gicopo weco ko ku dhanu m’ung’eyo ngo lembe mi Biblia, man kite ma gicopo dwoko ko wang’ penji i coko; bende, gibemiiri i tic mange dupa mi tipo.”\nOliver giku Anna\nUmego Oliver mir États-Unis ma oro pare 37 ukoro thelembe m’uketho ebekwayu jumange de ukeupim kit tijuni. Eyero kumae: “Nitimo ni Yehova kaka mange umio ira mugisa lee dit. Dok m’adok ko kaka mange uketho ajengara iwi Yehova man agene i lembe moko ci. Abetimo karacelo ku dhanu ma walar wang’eyara ngo kugi i wang’e, ento yioyic mwa udiko kindwa. Lembe ma kumeno timere kende kende i dilo pa Mungu.” Tin, Oliver giku dhaku pare Anna, gibemediri nirweyo kud amora ni dhanu ma weco dhu Chinois.\nNyamego Trazel mir Australie, ma oro pare 52 m’ucaku timo i Myanmar niai i oro 2004 uyero kumae: “Abekwayu nia dhanu ma gimbe ku macero gicidh gitim kaka ma yeny utie lee i ie. Anwang’u nia kan imaru nitimo yeny pa Yehova, emio iri mugisa kwa pi kero m’ibetimo. Alar aparu ngo apara de nia nindo moko kwo para bibedo kumeni. Abenwang’u mugisa man mutoro m’alar ageno ngo nia abinwang’u.”\nDong’ wek wec maeno mi ju ma gicidh gitimo kaka ma yeny lee i ie, umii amora i kumi kara inen ka nyo in de icopo konyo dhanu ma cwinygi leng’, ma ginwang’iri i kabedo ma fodi jurweyo ngo i ie. Eyo, umego ku nyimego maeno gibekweyi ma tek kumae: “Bin lokani i Myanmar, man ikonywa!”


Cero ubetelo wi jururieko ka ma Yesu ni ie | Kwo pa Yesu\nWIC MIR 7\nJururieko mi nyikaluku gibino nineno Yesu\n“CERO” UTELO WI JURURIEKO NITUNDO I YERUSALEM MAN IBANG’ YESU\nDhanu moko ma co giai yo Nyangu. Gitie jururieko ma ponjo lembe iwi nyikaluku, giparu nia eno konyogi ninyutho lembe m’utimere i kwo mi dhanu. (Isaya 47:13) Kinde ma fodi gitie i pacu migi yo Nyangu, gineno “cero” moko, man cerone telo wigi i wotho mi kilometre ma lee nitundo i Yerusalem ento ungo i Bethlehem.\nKinde ma jururieko gitundo, gipenjo kumae: “Ng’atu ma junyolo ni Ubimo mi Juyahudi e, eni kani? Kum waneno cero pare yo nyangu, wabino de nirwo ire.”—Matayo 2:1, 2.\nKinde ma Herode uwinjo lembuno, cwinye ng’abere lee mandha. E egam ecoko julam man judong dini mi Juyahudi man epenjogi pi ning’eyo kaka ma Kristu binyolere i ie. Nimakere ku Lembagora, gidwoko ire nia, “i Bethlehem.” (Matayo 2:5; Mika 5:2) Lembe maeno uketho Herode ulwong’o jururieko maeno nyalwe ibang’e man ewacu igi kumae: “Wuci wuyeny cu pi nyathin ma nok; ka wunwang’e de, wukel lembene ira, kara an bende abin arwo ibang’e.” (Matayo 2:8) Ento, i andha Herode ubino mito enwang’ nyathin manok maeno kara enege cen!\nKinde ma jururieko maeno giwok, lembe moko mi zungo ugam utimere. “Cero” ma gineno kinde ma fodi gibino i bang’gi yo Nyangu, uwok nitelo wigi. Ubenen kamaleng’ nia, eno ubino ngo cero ma bewok nja i kor polo, ento ewok kende kende pi nitelo wigi. Cerone utelo wigi nitundo gimondo i ot ma Yosefu giku Maria gini ie ku nyathin migi.\nKinde ma jururieko gimondo i ot, ginwang’u Maria karacelo ku Yesu ma nwang’u fodi etie nyathin ma nok. E gipodho piny girwo ire. Man gimio ire giramia dupa; or, udok ma ng’wice ng’ar, man mo ma ng’wice ng’ar. Ing’eye, kinde ma dong’ gimito gidok i bang’ Herode, Mungu ukwerogi i lek nia kud gidok kuca. Pieno gikwanyu yo mange pi nidok i ng’om ma thugi.\nIparu nia ng’a m’uketho “cero” utelo wi jururieko maeno? Poi nia, cerone utelo ngo wigi wang’ acel i bang’ Yesu i Bethlehem. Ento, etelo wigi nitundo i Yerusalem, kaka ma gicidh girombo ie kud ubimo Herode, m’umito eneg Yesu. Ka nwang’u Mungu k’umondo ngo i lembene, nwang’u enege, man Mungu yero ni jururiekonegi nia kud ginyuth ni Herode kaka ma Yesu ni ie. Ubenen kamaleng’ nia, Sitani ma tie jadegi pa Mungu re m’umito juneg Yesu, man emito etii ku yo maeno pi nitimo lembakeca pare.\nWang’eyo nenedi nia “cero” m’utelo wi jururieko utie ngo cero ma wabed waneno nja i kor polo e?\nJururieko ginwang’u nyathi Yesu kakani?\nPirang’o waromo yero nia Sitani re m’utelo wi jururieko pi ninwang’u ka ma Yesu ni ie?


Julub gijaku cam i Ceng’ Sabatu | Kwo pa Yesu\nWIC MI 31\nJulub gijaku cam i Ceng’ Sabatu\nJULUB PA YESU GIJAKU CAM I CENG’ SABATU\nYESU EN E “RWOTH MI SABATU”\nYesu ku julubne gibecidho kawoni yo malu i Galilaya. Nindo mi kayu mwoka uromo, man nganu bende udaru bogere i podho. Kec uwok umaku julub, e gijaku jang nganu moko, ging’inyo man gimwodo. Ento nindo maeno tie ceng’ Sabatu, man Jufarisayo gibelubo kilili lembe ma julub gibetimo.\nPoi nia nindo moko iwang’e kinde ma Yesu ubino i Yerusalem, Juyahudi moko gimito ginege pilembe gidote nia eturo cik mi Sabatu. Kawoni Jufarisayo gibedoto julub iwi lembe ma gitimo. Giwacu kumae: ‘Nen, julubni gitimo gin ma cik uyio ngo ya jutim i ceng’ Sabatu.’—Matayo 12:2.\nJufarisayo giwacu nia ng’atu m’ujaku cam ma calu ve nganu man eng’inye ku cinge kara emwode, eromrom ve ekayu nganune man ewaye i pany. (Ai 34:21) Ginwang’u nia jucopo timo ngo tic nyanok de i ceng’ Sabatu, pieno gidwoko Sabatu udoko ni ter, ma ke nwang’u i andha ebino nindo ma jubedo i ie kud anyong’a, man ma juponjo i ie Lembe pa Mungu. Pi nitwinyo paru migi, Yesu umio lapor ma tung’ tung’ m’unyutho nia Yehova Mungu umio ngo cik mi Sabatu kara juwore i kite ma gibeworo.\nMi kwong’o, emio lapor pa Daudi ku dhanu pare. Kinde ma kec umakugi, giwok gimondo i hema man gicamu kwen m’anyutha, niwacu kwen ma jubed juketho iwi meza i kaka maleng’ mi hema kunoke mir hekalu, man jubed juwile kubang’ ceng’ Sabatu. I andha, julam re ma camu kwen maeno ka judaru game kud i wang’ Yehova man juwile ku ma mor. Re Daudi ku dhanu pare gicame pilembe gibino i lembe ma tek, man jukwanu ngo igi nia gituro cik.—Lembe mi Julawi 24:5-9; 1 Samwil 21:1-6.\nMir ario, Yesu umio lapor mae: ‘Kadi wusomo ngo i cik, nia i ceng’ Sabatu julam mir hekalu gikadhu ku wi ceng’ Sabatu, man gibedo ku dubo ngo?’ Emito ging’ei nia kadok i ceng’ Sabatu de julam gibed githumo lei pi nithiero lam, man gibed gitimo tic mange bende i hekalu. Yesu uyero igi kumae: “Ento awacu iwu, nia acel nuti keni ma sagu hekalu.”—Matayo 12:5, 6; Wel 28:9.\nPi niketho ginyang’ ikum lembe maeno, Yesu umio kendo Giragora, ewacu kumae: “Ento tek wung’eyo thelembe nini, ayenyo kisa, lam ungo, kuno di wupoko lembe rac ungo wi ng’atu ma dubo mbe kude.” Edaru wec pare kumae: ‘Kum Wod dhanu en e Rwoth mi Sabatu.’ Yesu ubino weco iwi Ker pare mi kwiocwiny ma bibimo pi oro elufu acel.—Matayo 12:7, 8; Hoseya 6:6.\nPi rundi ma dupa, Sitani uketho dhanu ni ng’eca mi masendi, man enyayu rop ku lwiny i wang’ ng’om zoo. Re lembe bilokere kinde ma Sabatu madit ma tie bimobim pa Kristu bicaku; wabinwang’u yom mandha ma wabekuro kud ava ma lee dit!\nJufarisayo gidoto julub pa Yesu iwi lembe makani, man pirang’o?\nYesu utwinyo paru mi Jufarisayo nenedi?\nYesu utie ‘Rwoth mi Sabatu’ i yo makani?


Waponj lemandha | Mi ponji\n“E Yehova, . . . udul lembe peri en e andha.”—ZAB. 119:159, 160.\nWER: 29, 53\nWacikara niketho wiwa i kum lembang’o kinde ma waberweyo lembanyong’a?\nPirang’o watie ku Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu?\nIbemito itii cuu ku jamtic ma kani?\n1, 2. (a) Tic ma kani ma pire bino tek akeca i kwo pa Yesu? (b) Wacikara nitimang’o kara watim tic cuu ‘karacelo ku Mungu’?\nYESU KRISTU ular ubino jagob bau, man i ng’eye edoko japonji. (Mk. 6:3; Yoh. 13:13) Egam etimo tic ario maeno zoo cuu mandha. Kinde m’ebino jagob bau, eponjo nitio ma ber ku jamtic pare ma tung’ tung’ pi niyiko bau udok ni piny ma jucopo tio ko. Kinde m’ebino japonji ke, etio ku ng’eyong’ec m’ebino ko iwi Lembagora pi nikonyo dhanu ma jubed jucayu kara ginyang’ i lemandha mi Lembe pa Mungu. (Mat. 7:28; Lk. 24:32, 45) Saa ma Yesu udoko ku oro 30, ejigo tic mi gobo bau, man ecaku ponjo dhanu, pilembe eng’eyo nia eno re ma tie tic ma pire tek nisagu m’ukwayu etim. Ewacu nia thelembe acel m’uketho Mungu uore i ng’om ubino rweyo lembanyong’a mi Ker. (Mat. 20:28; Lk. 3:23; 4:43) Rweyo lembanyong’a ubino tic ma pire tek akeca i kwo pa Yesu, man ebed emito jumange de gitim ve en.—Mat. 9:35-38.\n2 Tin, dhanu ma pol m’i kindwa gitie ngo jugob bau, ento wan ceke wabeponjo dhanu ku lembanyong’a. Eno tie tic ma pire tek magwei, pilembe Mungu de ubedikere i ie. Biblia uyero nia watie “jutic ma watimo karacelo waku Mungu.” (1 Kor. 3:9; 2 Kor. 6:4) Watie ku paru ma rom ku pa jagor Zaburi m’uyero kumae: “Udul lembe peri en e andha.” (Zab. 119:159, 160) Ma jiji mbe, lembe pa Yehova utie lemandha. Pi thelembe maeno re ma wamito wakor “lemandha cu” saa ma waberweyo lembanyong’a. (Som 2 Timoteo 2:15.) Waii nitio cuu akeca ku Biblia, pilembe etie jamtic ma kwong’a ma waponjo ko dhanu iwi Yehova, iwi Yesu man iwi Ker pa Mungu. Kara watim tic mi lembanyong’a ma ber, dilo pa Yehova umio iwa jamtic mange ma pigi tek, man ubekwayu wang’ei nitio kugi bende. Jamticne ginwang’iri i Sanduku mwa mi ponjo Biblia ku dhanu.\n3. Ka wani tic mi lembanyong’a, wacikara niketho wiwa zoo i kum lembang’o? Nimakere ku Tic mi Jukwenda 13:48, wacikara nisayu kit dhanu ma nenedi?\n3 Saa moko icopo penjiri nia pirang’o walwong’o sanduku maeno nia Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, ento ungo Sanduku mi jamtic mi rweyo lembanyong’a. Walwong’e kumeno, pilembe “nirweyo” thelembene tie ninyutho rwonglembe moko; en ke “niponjo” utie nikoro i rwonglembe maeno i ayi ma ng’atini nyang’ i ie, kara ucwale nitio ku lembe m’ebeponjone. I dong’ nindo maeni mi kajikceng’, wacikara niketho wiwa zoo i kum caku ponji mi Biblia ku dhanu, man niponjogi ku lemandha kara gidok julub pa Kristu. Eno nyutho nia ukwayu wamiara niyenyo dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ man wakonygi kara gicak timo ni Yehova.—Som Tic mi Jukwenda 13:44-48.\n4. Wacopo nwang’u dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ nenedi?\n4 Wacopo nwang’u dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ nenedi? Jukristu mi rundi ma kwong’a gibed ginwang’u dhanu ma kumeno kende kende i tic mi rweyo lembanyong’a. Yesu uyero ni julub pare kumae: “I adhura kadi i pacu ceke ma tek wubimondo i ie, wuyeny ng’atu m’uromo i ie.” (Mat. 10:11) Tin wan bende wacikara nitimo kumeno. I andha, ka ng’atini ubemaru ngo niwinjowa, kan etie ku kuhaya, man ebedieng’ ungo ning’eyo Mungu, wadiye ngo nia ewinj lembanyong’a. Ento wadwaru ju ma gimaru niwinjowa, ju ma gitie ku jwigiri man ma giyenyo andhandha ning’eyo lemandha. Wacopo poro tic mwa mi dwaru dhanu ku tic mi gobo bau ma Yesu ubed utimo. Pi niyiko dhogola, mberembere, kunoke piny mange, ugam ukwayu mi kwong’o elar enwang’ bau ma cuu, kan i ng’eye, ecopo ting’o sanduku pare mi jamtic man etio ku bodho m’eng’eyo pi niguro piny m’ukwayere. Kumeno bende, tin ubekwayu walar wanwang’ dhanu ma gibeyenyo lemandha, ka dong’ wacopo tio ku jamtic mwa, man bodho ma watie ko pi nikonyogi gidok julub.—Mat. 28:19, 20.\n5. Wacikara ning’eyo lembang’o iwi Sanduku mwa mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu? Kemii lapor. (Nen cal mir acaki.)\n5 I sanduku, jamticman utie ku tic pare ma segi. Ku lapor, kepar pi jamtic ma Yesu ubed utio ko kinde m’ebino jagob bau. * Ebino ku jamtic mi pimo piny, mi ketho alama, mi thumo yen, mi tuco bau, mi payu piny, mi gobo bau man mi guro piny. Kumeno bende, i Sanduku mwa mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, jamticman utie ku tic pare ma segi. Dong’ wakenen kite ma wacopo tio ko ku jamtic maeno ma pigi tek.\nJAMTIC MA KONYO DHANU NING’EYOWA\n6, 7. (a) Kekor kite m’idaru tio ko ku kart ma terojo i JW.ORG. (b) Pirang’o wabed watio ku karatasi mi lwong’o dhanu i coko?\n6 Kart ma terojo i JW.ORG. Kart maeni tie nyanok, re ekonyo dhanu cuu dit ning’eyowa, man eterogi i kusika mwa mir internet jw.org. Ka gimondo i kusika maeno, gicopo ponjo lembe dupa i wiwa, man gicopo bende nikwayu ponji mi Biblia. Dhanu ma kadhu 400 000 gituc nikwayu ponji mi Biblia nikadhu kud i jw.org, man kubang’ ceng’, ju ma dupa gimediri asu nikwayu ponjine. Pieno, icopo bewotho ku kart eno moko pi nimio ni dhanu m’iberombo kugi kubang’ nindo.\n7 Karatasi mi lwong’o. Iwi karatasi ma walwong’o ko dhanu i coko, jukiewo kumae: “Wabelwong’i pi niponjo Biblia ku Jumulembe pa Yehova.” Enyutho bende nia ng’atini copo ponjo Biblia “i coko mwa ma tung’ tung’” ‘kunoke ku ng’atu ma biponjo kude Biblia’ kaka m’efoyo. Ma jiji mbe, karatasi mi lwong’o konyo dhanu ning’eyowa, man ekwayu ju ma gitie “jucan mi tipo” giponj Biblia kudwa. (Mat. 5:3) I andha, ju m’uyio niponjo Biblia ku ju m’uyio ngo ceke gitie ajola i coko mwa. Ka gibino i cokone, gicopo ponjo lembe lee niai kud i Biblia.\n8. Pirang’o pire tie tek nia dhanu gibin i coko mwa kadok wang’ acel? Kemii lapor moko.\n8 Pire tie tek nia wamedara nilwong’o dhanu ubin i coko mwa, kadok wang’ acel. Pirang’o? Pilembe tek gibino, gibiwok neno kamaleng’ nia Jumulembe pa Yehova ponjo lemandha mi Biblia, man gikonyo dhanu ning’eyo Mungu, ma ke dini mi ndra timo ngo kumeno. (Isa. 65:13) Ku lapor, i kind oro moko m’ukadhu, Ray giku min ot pare Linda ma gikwo i États-Unis, gineno tung’ tung’ maeno. Gibino ku yioyic i Mungu, man gimito ging’eye cuu. Pieno, ginwang’u nia ukwayu giwoth i dini ceke mir adhura ma gibekwo i ie, man gibino ku lemb’ario ma ka ginwang’u dinine ubetimo, gicopo dok i ie. Mi kwong’o, ubekwayu giwinj lembe ma copo konyogi i dinine, man mir ario, jurudinine gicikiri nikendiri calu jurutic pa Mungu. E gitimo ve ma gipangu, re eting’o igi oro ma dupa, pilembe dini ubino lee dit i adhura migi. Ento yeny migi acel de mbe m’upong’o. Lemb’acel de mbe ma giwinjo m’unyang’u wigi, man ginwang’u jurudinine gikendiri rac magwei. I ng’ei ma gicidho i dini ma tokcen ma gipangu, Linda uwok ucidho i tic pare, Ray ke udok i pacu, re eng’olo yor i kaka ma Ot Ker mwa ni ie. Kinde m’ebekadhu ku keca, ewacu yor i ie nia, ‘bo, akemondo akenen lembe m’ubekadhu keni.’ Re, lembe m’ewok enwang’u i Ot Ker unyang’e lee dit! Dhanu ceke tie nza nza, man gikendiri ma ber mandha. Ray ucidh ubedo iwi kom m’i wang’e, man ponji m’ewinjo unyang’e magwei! Lembuno uketho wapoi i kum lembe ma e ma jakwenda Paulo ugoro, ma ng’atu m’ubino i coko wang’ ma kwong’a copo yero: “Mungu ni i kindwu andha.” (1 Kor. 14:23-25) I ng’eye, Ray ucaku bino i coko kubang’ ceng’ yenga, man bende i coko m’i kind yenga. Linda de ucaku bino i coko ceke. Kadok nwang’u gibino ku oro ma kadhu 70 de, re giponjo Biblia, man i ng’eye gilimo batizo\nJAMTIC MA WACAKU KO WEC KU DHANU\n9, 10. (a) Ang’o m’uketho tio ku trakt tie yot? (b) Kekor kite ma jucopo tio ko ku trakt Ker pa Mungu tie ang’o?\n9 Trakt. I Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, watie bende ku trakt abora. Tio kugi tie yot, man gikonyowa ma ber dit nicaku wec ku dhanu. Niai ma traktne ma kwong’a uwok i oro 2013, judaru wodho ma romo bilioni abic! Gin abora zoo gitie ayi ma rom. Pieno, kan ing’eyo tio kud acel m’i kindgi ci, icopo tio kugi ceke! Dong’ ibitio kugi nenedi pi nicaku wec ku ng’atu moko?\n10 Wakemak nia ibemito tio ku trakt Ker pa Mungu tie ang’o? Nyuth ni ng’atune, penji ma dit ma jukiewo i wie, man penje kumae: “Nyo idaru penjiri de nia Ker pa Mungu tie ang’o? Icopo dwoko nia etie . . . ?” I ng’eye, penje nia ecopo ng’io dwokowang’ lembe ma kani. Kakare niyero ire nia edwoko ber kunoke rac, yab yor i ie, i thenge m’uyero, “Kenen gin ma Biblia yero e,” man som verse pa Daniel 2:44 kud Isaya 9:6 ma jumio keca. Kinde ma wubedaru wec, nyuth ire thiwiwec m’i ng’eye m’uyero, “Icopo penjiri kumae,” man tel nen pare iwi penji m’uwacu, “Kwo bibedo nenedi i the bimobim mi Ker pa Mungu?” Icopo dwoko wang’ penji maeno i liew ma cen. Kinde m’idok niliewe, icopo neno kude ponji mir 7 mi nyathibuku Lembanyong’a m’Uai I Bang’ Mungu! m’utie bende acel m’i kind jamtic ma wacaku ko ponji mi Biblia ku dhanu.\nJAMTIC MA CWALU DHANU NIMARU BIBLIA\n11. Pirang’o jubed juwodho gazeti mwa, man wacikara ning’eyo lembang’o pi gazetinegi?\n11 Gazeti. Otkur ma Wiw man Cew! (Réveillez-vous !) gitie gazeti ma jubewodho akeca, man ma jubeloko i dhok ma dupa i ng’om zoo! Calu ma dhanu mi ng’om ma tung’ tung’ gisomo gazeti maeno, jubed jukiewo thiwigi i ayi ma copo telo nen mi dhanu mi kabedo ceke. Pieno, wacikara nitio kugi pi nikonyo dhanu giketh wigi i kum lembe ma pire tek nisagu zoo i kwo. Re ubekwayu walar wang’ei nia jubed juwodho Otkur ma Wiw pi jukani, gazeti Cew! ke pi kwond dhanu ma nenedi.\n12. (a) Juwodho gazeti Cew! pi jukani, man thelembe pare utie ang’o? (b) Kekor kite m’itio ko ku jamtic maeno i kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni.\n12 Cew! (Réveillez-vous !). Jubed juwodho gazeti maeni pi dhanu ma ging’eyo ngo lembe mi Biblia akeca. Ecicopere nia ging’eyo ngo ponji mi Jukristu, giyio ngo dini, kunoke ging’eyo ngo nia Biblia copo konyogi i kwo migi ma kubang’ ceng’. Thelembe ma pire tek mi gazeti Cew! utie nikonyo ng’atini uyii nia andha Mungu nuti. (Rum. 1:20; Ebr. 11:6) Ekonyo bende ng’atu m’ubesome nibedo ku yioyic nia Biblia tie “andha lembe pa Mungu.” (1 Tes. 2:13) Gazeti Cew! adek m’uwok i oro 2018 utie ku thiwiwec ma e: “Kite mi nwang’u anyong’a,” “Lembe 12 ma ketho juruot gibedo ku mutoro,” man “Kony ni ju ma gibeywak.”\n13. (a) Juwodho gazeti Otkur ma Wiw mi dhanu ceke pi jukani? (b) Kekor kite m’itio ko ku jamtic maeno i kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni.\n13 Otkur ma Wiw mi dhanu ceke. Lembakeca ma dit mi gazeti Otkur ma Wiw mi dhanu ceke utie nikoro ponji mi Biblia ni dhanu ma gimaru Mungu man Biblia i kadiri moko. Ecicopere nia ging’eyo lembe moko iwi Biblia, re gibed ginyang’ ungo cuu i ponji m’i ie. (Rum. 10:2; 1 Tim. 2:3, 4) Gazeti Otkur ma Wiw adek m’uwok i oro 2018 udwoko wang’ penji ma e: “Nyo Biblia utie asu ku kony tin eni?,” “Wabinwang’ara ku lembang’o i nindo m’ubino?” man “Nyo Mungu ubedieng’ piri andha?”\nJAMTIC MA CWALU NG’ATINI NIPONJO BIBLIA MAN NIBINO I COKO\n14. (a) Video ang’wen mi Sanduku mwa mi jamtic gitie ku bero ma kani? (b) Kekor kite m’itio ko ku video maeno i kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni.\n14 Video. I rundi pa Yesu, jamtic ma jagob bau ubed utio ko ubino jamtic mi cing’. Ento tin, jugob bau gitie bende ku jamtic ma timo ku kura (courant), calu ve sii, jam tuco piny man jam guro piny. Wan de tin eni, m’uweko jamtic ma juwodho iwi karatasi, watie ku video ma beco ma wabed wanyutho ni dhanu. Ang’wen m’i kindgi nwang’ere i sanduku mwa mi jamtic. Thiwigi ni e: Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia?, Jutimo Ponji mi Biblia Nenedi?, Lembang’o ma Bekadhu i Ot Ker?, man Wajumulembe pa Yehova, watie jukani? Wacopo tio ku videone m’adundo m’utundo ngo dakika ario i rombo ma kwong’a. Videone ma dongo ke wacopo tio kugi ka wadok i liew, man wacopo nyuthogi ni ju ma gitie ku saa. Video maeno gitie jamtic ma cuu mandha, pilembe giromo cwalu dhanu niponjo Biblia man nibino i coko.\n15. Dhanu moko ma gigam gineno video mwa i dhu thugi giwinjiri nenedi? Kemii lapor.\n15 Ku lapor, nyamego moko urombo ku dhaku m’uai i ng’om mi Micronésie, ma weco dhu yapois. Nyamego maeno unyutho ire video ma thiwie tie Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia? ma ku dhu yapois. Kinde m’eketho video, dhakune uwacu kumae: “Meni dhu thuwa. Eni udu ba! Ng’atu maeni ubeweco ve dhanu mi cula m’aai i ie. Ebeweco dhok para mir anyoli!” I ng’eye, dhakune uwacu nia ebidok somo man ebineno piny ceke ma nwang’ere i jw.org i dhok pare. (Nen Tic. 2:8, 11.) Lapor mange utie pa nyamego moko mir États-Unis, ma de unyutho video Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia? ni wo nyamin ma bedo i ng’om mange. Nyamegone unyutho ire kite m’ecopo nwang’u ko video eno i dhok pare. Kinde ma jalawobi maeno uneno videone, ekiewo ni nyamin min kumae: “Gin m’ufoya magwei i videone utie thenge m’unyutho nia tego moko ma rac re m’ubebimo wi ng’om. Ndhundhu, agam akwayu ponji mi Biblia.” Eno tie lembe ma ber akeca, pilembe ng’atuno ubekwo kaka ma jukwero tic mwa i ie!\nJAMTIC MA WAPONJO KO LEMANDHA NI DHANU\n16. Kekor tic mi nyithibuku ma e: (a) Winj Mungu Kara Ikwo Rondo ku Rondo. (b) Lembanyong’a m’Uai I Bang’ Mungu! (c) Jukani m’Ubetimo Yeny pa Yehova Tin?\n16 Nyithibuku. Wacopo ponjo lemandha nenedi ni ng’atu m’ung’eyo somo piny ungo, kunoke ma girasoma mwa umbe i dhok pare? Waromo tio ku nyathibuku Winj Mungu Kara I kwo Rondo ku Rondo. * Jamtic mange ma cuu ma waponjo ko Biblia ku dhanu utie nyathibuku Lembanyong’a m’Uai I Bang’ Mungu! Icopo nyutho ni ng’atini thiwiwec ma tung’ tung’ 14 ma nwang’ere i mbaya ma tokcen, man icopo penje nia ma kani m’utelo nen pare. Iromo caku ponjo kude thiwiwec m’eng’io. Nyo idaru pimo bodho maeno kinde m’idok niliewo ng’atini? Nyathibuku mir adek ma nwang’ere i sanduku mwa utie, Jukani m’Ubetimo Yeny pa Yehova Tin? Juwodhe pi nikonyo ju ma wabeponjo kugi Biblia kara ging’ei dilo mwa. Pi ning’eyo kite m’icopo tio ko ku nyathibuku maeno i saa m’ibeponjo Biblia ku ng’atini, nen Buku mi coko mi Kwo man tic mwa mi Jukristu mi dwi mir 3, oro 2017.\n17. (a) Lembakeca mi buku ario ma waponjo ko Biblia ku dhanu utie ang’o? (b) Dhanu ceke ma gidaru limo batizo gicikiri nitimang’o, man ke pirang’o?\n17 Buku. I ng’ei ma wucaku ponjo nyathibuku moko ku ng’atini, icopo kadhu kude saa moko ci i buku Biblia ubeponjowa ku lembang’o? Jamtic maeni ponjo dhanu ku lemandha mir ukungu mi Biblia. Ka japonj Biblia ubetimo mediri, man kan edaru buku maeni, icopo medo niponjo kude buku Mediri nibedo i Mer pa Mungu. Jamtic maeno bikonyo japonj Biblia ning’eyo kite m’ecopo tio ko ku cik mir ukungu mi Biblia i kwo pare. Ng’ei nia kadok edaru limo batizo de, asu ubekwayu imediri niponjo kude Biblia, nitundo edar buku ario pet. Eno bikonye nibedo ku yioyic ma tek i Yehova, man nigwoko bedoleng’ pare ire.—Som Jukolosai 2:6, 7.\n18. (a) 1 Timoteo 4:16 ubecwalu wa juponji mi lemandha nitimo lembe ma kani, man matokene bibedo ang’o? (b) Kinde ma wabetio ku girasoma mi Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, lembakeca mwa ucikere nibedo ang’o?\n18 Wa Jumulembe pa Yehova watie ku rwom mi ponjo dhanu ku “lembe mi lemandha mi lembanyong’a,” ma copo konyogi kara ginwang’ kwo ma rondo ku rondo. (Kol. 1:5; som 1 Timoteo 4:16.) Pi nitundo i lembakeca maeno, watie ku jamtic ma tung’ tung’ i Sanduku mwa mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu. (Nen thiwiwec, “ Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu.”) Dong’ watii cuu mandha ku jamtic maeno. Ng’atuman copo ng’io en gire nia etii ku jamticne ma kani, i saa ma kani. Re poi nia lembakeca mwa utie ngo kende kende nipoko girasoma, man e ber ungo nimio girasoma ni dhanu ma gifoyo ngo ku rwonglembe ma wabeyero igi. Ento lembakeca mwa utie nikonyo dhanu ma gimaru lemandha, ma gimol man ma gibemito ging’ei Mungu, niwacu dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ gidok julub.—Tic. 13:48; Mat. 28:19, 20.\n^ par. 5 Nen thiwiwec m’uyero, Jagob bau (Le charpentier), man bende, Sanduku mi jamtic pa jagob bau (La boîte à outils du charpentier), i Otkur ma Wiw mi nindo 1, dwi mir 8, 2010.\n^ par. 16 Ka ng’atini ung’eyo somo piny ungo magwei, icopo kwaye elub i nyathibuku Winj Mungu, ma tie ku cal lee i ie.\nSANDUKU MI JAMTIC MI PONJO BIBLIA KU DHANU\nKART MA TEROJO I JW.ORG MAN KARATASI MI LWONG’O DHANU I COKO\nBUKU MAN NYITIBUKU


Pirang’o masendi unyai lee rukeni? — Watchtower KAPANG BUKU I INTERNET\nWatchtower KAPANG BUKU I INTERNET\nGIRAGORA MA TIN\nbhs wic 11 mba. 116-123\nPirang’o masendi unyai lee rukeni?\nLembe mange m'urombo ku maeni\nPIRANG’O MUNGU UBEWEKO MASENDI UMEDERE ASU?\nPIRANG’O YEHOVA UBEGALU LEE RUKENI?\nIBITIO NENEDI KU BEDAGONYA MI NG’IO LEMBE IN GIRI?\nLembakeca pa Mungu tie ang’o pi dhanu?Biblia ubeponjowa ku lembang’o?\nWIC MIR APAR ACEL\n1, 2. Dhanu dupa gibed gipenjiri ku penji makani?\nYAMU madit utuk, unyotho piny mi pacu moko. Janek moko ma kud atum ucaku nikilo dhanu swa i ot kanisa moko, e enyayu ret man enego dhanu dupa. Twoyo mi kanser unego mego moko, megone weko awiya abic.\n2 Ka peko ma kumeno uwok, dhanu dupa gipenjiri nia, “Pirang’o?” Dhanu dupa gibed gipenjiri nia pirang’o ng’om upong’ kumeni kud adegi man masendi ma tung’ tung’. Nyo idaru nipenjiri ku penji maeno nindo moko dee?\n3, 4. (a) Jabila Habakuk upenjo Yehova ku penji makani? (b) Yehova udwoko wang’ penji pare nenedi?\n3 Biblia uweco pi dhanu moko ma gibino ku yioyic ma tek i Mungu, re gin de gipenjo penji ma kumeno. Ku lapor, jabila Habakuk upenjo Yehova kumae: “Pirang’o iketho abeneno timo marac? Man pirang’o iweko nia jusend dhanu? Pirang’o nyoth ku rop ni i wang’a? Man pirang’o dhau ku lwiny upong’ kumeni?”—Habakuk 1:3, NWT.\n4 I buku pa Habakuk 2:2, 3, Mungu udwoko wang’ penji pa Habakuk, man eng’olo nia ebidaru lembe mareco. Yehova umaru dhanu lee mandha. Biblia uyero kumae: “Ie bepido [niwacu, ebedieng’] piwu.” (1 Petro 5:7) I andha, Mungu udagu kan eneno dhanu gibesendiri, edagu nikadhu kite ma wadagu ko. (Isaya 55:8, 9) Dong’ wakewec iwi penji mae: Pirang’o masendi unyai lee rukeni i ng’om?\n5. Judong dini mapol gibed giponjo lembang’o iwi masendi? Biblia ke uponjo lembang’o?\n5 Judong dini ma tung’ tung’ gibed giponjo wang’ mapol nia ka dhanu gibesendiri, eno tie yeny pa Mungu. Jumoko m’ikindgi giponjo nia lembe ceke m’ubetimere ikum ng’atini, tie lembe ma Mungu ular upangu con, man nia wacopo nyang’ ungo nyanok de iwi thelembene. Jumange giponjo nia dhanu ceke, kadok awiya ma thindho, gibed githo kara ing’eye gicidh gikwo karacelo ku Mungu i polo. Ento, eno tie lemandha ngo. Yehova copo ketho ngo nyanok de nia lembe marac utimere. Biblia ponjo kumae: “Ebed bor ni Mungu, nia etim dubo, Man ni Jategokpo, nia etim kier [niwacu, lembe marac]!”—Yob 34:10.\n6. Pirang’o dhanu dupa gibed giywak iwi Mungu nia en re m’ebenyayu masendi ceke mi ng’om?\n6 Dhanu dupa giywak iwi Mungu nia en re m’ebenyayu masendi ceke mi ng’om, pilembe giparu nia Mungu re m’ubebimo wi ng’om. Ento calu ma waponjo i Wic mir 3, i andha, ng’atu m’ubebimo wi ng’om tie Sitani Wonabali.\n7, 8. Pirang’o masendi unyai lee rukeni i ng’om?\n7 Biblia uwacu iwa nia ‘ng’om ngung’ uvuto i ng’atu ma rac.’ (1 Yohana 5:19) Jabim mi ng’om maeni, niwacu Sitani, tie ng’atu ma cwinye rac man ma kisa mbe i ie. ‘Ebewondo ng’om ngung’.’ (Lembanyutha 12:9) Dhanu dupa gibelubo lapor pare. Eno tie thelembe acel m’uketho ng’om upong’ ku vupo, adegi man masendi ma junyayu mi tek ikum dhanu.\n8 Thelembe mange de utie m’uketho masendi unyai lee i ng’om. Ing’ei jai ma Adam giku Eva gijai ko ni Mungu, awiya migi ugam ulagu dubo migi. Dubo ma gilagune uketho dhanu gibed ginyayu masendi ikum dhanu wagi. Wang’ mapol dhanu gibed gimaru gibim wi jumange. Pieno, gidhau i kindgi, gikiedo lwiny, man ginyayu masendi ikum dhanu mange. (Eklizia 4:1; 8:9) Saa moko, dhanu gibed ginwang’u bende masendi kunoke peko pilembe “lembe ma wok rek” tundo i wigi. (Eklizia 9:11, NWT) Ka gibenwang’iri i kabedo ma cu ngo man i saa marac, ret ku lembe mange mareco copo nwang’ugi.\n9. Pirang’o wacopo bedo m’umbe jiji nia Mungu tie ku thelembe moko maber m’uketho ebeweko masendi umedere?\n9 Yehova copo nyayu ngo masendi kadok nyanok de. Wacikara ngo niywak i wie nia en re m’ebenyayu lwiny, turo cik, man masendi. Mungu ubenyayu ngo en peko, calu ve digidi, yamu ma tek, man pii ma pong’ man nyotho piny. Ento, icopo nipenjiri kumae: ‘Kan andha Yehova re ma tie Jategokpo, pirang’o ke ebecero ngo lembe maeno nitimere?’ Wang’eyo nia Mungu ubedieng’ piwa lee mandha, pieno wacopo yero nia etie ku thelembe moko kokoro maber akeca m’uketho ebeweko masendi umedere asu.—1 Yohana 4:8.\n10. Sitani udoto Yehova nenedi?\n10 I podho mir Eden, Wonabali uwondo Adamu giku Eva. Sitani udoto Mungu nia etie Jabim marac. Eloko nia Mungu ubino nitwono Adamu giku Eva ku gin moko maber. Sitani umito Adamu giku Eva giyii nia en re m’ecopo bedo jabim maber akeca nikadhu Yehova man nia gibino mbe ku yeny pa Mungu i kwo migi.—Thangambere 3:2-5; som Thenge ma jumedo, namba 27.\n11. Pire tie tek nia wakenwang’ dwokowang’ penji makani?\n11 Adamu giku Eva gituro cik pa Mungu man gijai ire. Giparu nia gibino ku twero mi ng’io gin gigi gin maber ku gin marac. Pieno, penji tie kumae: Nwang’u Yehova copo nyutho nenedi ngbeng’ nia paru mi jujai maeno ubino paru m’atira ngo, man nia en re m’eng’eyo gin ma tie cuu akeca piwa?\n12, 13. (a) Pirang’o Yehova unyotho ngo jujai ndhu ndhu? (b) Pirang’o Yehova uweko Sitani ubed jabim mi ng’om man eweko dhanu gibim wigi gigi?\n12 Yehova ugam unyotho ngo Adamu giku Eva ndhu ndhu ing’ei jai migi. Ento, eweko nia ginyol awiya. Kumeno re ma Yehova umio kaka ni awiya p’Adamu giku Eva ning’io ng’atu ma gicopo mito ubed jabim migi. Lembakeca pa Yehova ubino nia ng’om upong’ ku dhanu m’umbe ku dubo, man lembakeca maeno ucikere nitimere kubang’e kubang’e kadok nwang’u Sitani upimo nicero lembakecane nitimere de.—Thangambere 1:28; Isaya 55:10, 11.\n13 Saa ma Sitani ubedoto Yehova, jumalaika milioni dupa gibino nineno. (Yob 38:7; Daniel 7:10) Pieno, Yehova uweko kaka ni Sitani kara enyuth nyo adote pare ubino lemandha. Bende, eweko kaka ni dhanu gicak the bimobim migi gigi i the telowic pa Sitani, pi nineno ka nyo gibicopo romo m’umbe kony pa Mungu.\n14. Wacopo yero ang’o pi bimobim pa dhanu ing’ei oro dupa?\n14 Dhanu gipimo nitelo wigi gigi pi oro elufu ma lee, ento lembe uvoyogi. Lembe dupa unyutho nia Sitani tie javupo. Dhanu gitie ku yeny mi kony pa Mungu. Jabila Yeremia uyero lemandha kinde m’ewacu kumae: ‘E Yehova, ang’eyo nia yo mi dhanu en e i ie gire ngo; telo wi dagutielo pare mbe ba dhanu ma wotho.’—Yeremia 10:23.\n15, 16. (a) Pirang’o Yehova uweko masendi umedere pi nindo ma lee rukeni? (b) Pirang’o Yehova ujigo ngo masendi ma Sitani unyayu?\n15 Pirang’o Yehova uweko masendi umedere pi nindo ma lee rukeni? Pirang’o ebecero ngo lembe mareco nitimere? Ugam ukwayu nindo ukeukadh lee kara jubin jung’ei nia lembe daru voyo bimobim pa Sitani andha. Dhanu giloko kwond bimobim ma tung’ tung’ ento lembe rombo ngo igi nyanok de. Kadok gitimo mediri i thenge mi ponjiri, man i rieko ku bodho mi yiko piny de, re turo cik, can, rop, man lwiny ubemedere asu nikadhu m’iwang’e. Wacopo romo ngo nitelo wiwa giwa maber m’umbe kony pa Mungu.\n16 Re, Yehova ujigo ngo masendi ma Sitani unyayu. Ka nwang’u ejigo masendi maeno, nwang’u ubecinyutho nia ediko cinge ikum bimobim pa Sitani; Yehova ke copo diko ngo cinge kadok nyanok de ku Sitani. Bende, ka nwang’u etimo kumeno, nwang’u dhanu gicigeno nia gitie ku copo mi telo wigi gigi maber. Ento eno tie vupo, Yehova copo diko ngo cinge ikum lembe maeno, pilembe ecopo cwayu ndra ngo kadok nyanok de.—Juebrania 6:18.\n17, 18. Yehova bitimo ang’o ikum nyoth ceke ma Sitani unyayu?\n17 Nyo Yehova copo yiko nyoth ceke m’uwok nikum jai ma Sitani man dhanu gijai ko? Eyo. Lembe ceke copere ni Mungu. Yehova ung’eyo cuu nindo m’ebidwoko i ie wang’ adote ceke pa Sitani. Ing’eye, ebidwoko ng’om ni paradiso, calu m’elar ekeco. Dhanu ceke ma gini i “liel” gibicer. (Yohana 5:28, 29) Dhanu gibiremo kendo ngo man gibitho de ngo. Yesu bidaru nyoth ceke ma Sitani unyayu. Yehova bitio ku Yesu “kara enyoth tic pa Wonabali.” (1 Yohana 3:8) Watie ku foyofoc lee, pilembe Yehova unyutho cirocir pi nindo maeno ceke, kara wacopo tundo ning’eye man wacopo ng’io En re m’ebed Jabim mwa. (Som 2 Petro 3:9, 10.) Kadok kinde ma wabesendara, emio iwa kero mi ciro.—Yohana 4:23; som 1 Jukorinto 10:13.\n18 Yehova ubediowa ngo adia nia wang’ii En re m’ebed Jabim mwa. Emio iwa bedagonya mi ng’iolembe giwa. Wakenen gin ma wacopo timo ku giramia maeno.\n19. Yehova umio iwa giramia makani maber akeca? Pirang’o wacikara nidwoko ire foyofoc pi giramia maeno?\n19 Yehova umio iwa bedagonya mi ng’io lembe wan giwa; eno tie giramia ma pire tek lee dit m’uketho wakoc ku lei. Timo mi lei zoo ucungo iwi kite ma jucwiokogi m’umbe rieko m’anzilo ma gicopo ning’io ko lembe, ento wan watie ku copo mi ng’io wan giwa kite ma wamito nikwo ko, man mi ng’io giwa ka nyo wabinyayu mutoro i Yehova kunoke ngo. Bende, watie ngo ve macin ma timo kende kende lembe ma juyike pire. Watie ku bedagonya mi ng’io kit dhanu ma wamito wabedi, jurimo ma wamito wabed ko, man kite ma wamito tio ko ku kwo mwa. Yehova ubemito nia wabed ku mutoro i kwo mwa.\n20, 21. Ng’iong’ic makani maber akeca m’icopo nitimo kawoni?\n20 Yehova ubemito nia wamare. (Matayo 22:37, 38) Etie ve wego ma bedo ku mutoro kinde m’ewinjo nyathin pare ubeyero nia emare, ma ke jucung’e acung’a ngo nia eyer kumeno, ento ebeyero niai i adundene gire. Yehova umio iwa bedagonya mi ng’io wan giwa ka nyo wabitimo ire kunoke ngo. Sitani, Adamu, man Eva ging’io migi nijai ikum Yehova. In ke ibitio nenedi ku bedagonya mi ng’io lembe in giri?\n21 Tii ku bedagonya peri mi ng’io lembe, pi nitimo ni Yehova. Dhanu mange milioni dupa bende gimaku yub mi timo lembe ma foyo i Yehova man mi kwero Sitani. (Lembrieko 27:11) Dong’ icopo timo ang’o kara in de ibin inweng’iri i ng’om manyen pa Mungu kinde m’ebedaru masendi ceke? Wic m’ulubo bidwoko wang’ penji maeno.\nLEMANDHA MI 1: YEHOVA UBENYAYU NGO EN MASENDI KADOK NYANOK DE\n“Ebed bor ni Mungu, nia etim dubo, Man ni Jategokpo, nia etim kier [niwacu, lembe ma rac]!”—Yob 34:10\nPirang’o masendi unyai i ng’om lee rukeni?\nJabim mi ng’om utie Sitani Wonabali.\nDhanu ginyayu masendi ikum dhanu wagi.\nSaa moko, dhanu gibed ginwang’u masendi pilembe gitie i kabedo ma cuu ngo man i saa marac.\nYehova umaru dhanu lee dit. Edagu kan eneno gibesendiri.\nLEMANDHA MIR 2: SITANI UDOTO YEHOVA NIA ETIE JABIM MARAC\n“Mungu ng’eyo nia . . . weng’wu biyabre, man wubibedo calu Mungu, ma wung’eyo ko gin ma ber ku gin ma rac.”—Thangambere 3:5\nPirang’o wacopo yero nia Yehova ung’eyo adote ma Sitani udote ko?\nSitani udoto Mungu nia etie jabim marac. Sitani umito dhanu giyii nia gitie ku twero mi ng’io gin gigi gin maber ku gin marac.\nSitani udoto Yehova saa ma jumalaika milioni dupa gibino nineno.\nLEMANDHA MIR 3: ADOTE PA SITANI UBINO VUPO\n‘Telo wi dagutielo pa [dhanu] mbe ba dhanu ma wotho.’—Yeremia 10:23\nPirang’o dhanu gibesendiri pi nindo ma lee rukeni?\nDhanu giloko kwond bimobim ma tung’ tung’, ento gicopo romo ngo nitelo wigi gigi maber m’umbe kony pa Mungu.\nYehova unyutho cirocir man eweko nindo lee iwa kara wacopo ponjo ning’eye man wacopo ng’io nia wamito ebed Jabim mwa.\nYehova bitio ku Yesu pi nidaru nyoth ceke ma Sitani unyayu.\nLEMANDHA MIR 4: TII KU BEDAGONYA PERI PI NITIMO NI YEHOVA\n“Woda, bed riek, . . . kara alok lembe ni ng’atu m’ucaya.”—Lembrieko 27:11\nPirang’o Yehova bediowa ngo adia nitimo ire?\nTimo mi lei zoo ucungo iwi kite ma jucwiokogi m’umbe rieko m’anzilo ma gicopo ning’io ko lembe, ento Yehova umio iwa copo mi ng’io lembe wan giwa. Wacopo ning’iyo wan giwa ka nyo wabitimo ire kunoke ngo.\nYehova ubemito mer re m’ucwalwa nitimo ire.\nGirasoma mi dhu Alur (2013-2018)


Joh 6 | `ZIA | STEP | Yesu mene ge awiya senu aung yenu aune Galilaya ou nazi buwagairo baung enabara yena ara. Ou nazi auna yazo zo Taibirias asinowa.\nYesu mene emo 5,000 aeno ma pugainu miniwa.\n1Yesu mene ge awiya senu aung yenu aune Galilaya ou nazi buwagairo baung enabara yena ara. Ou nazi auna yazo zo Taibirias asinowa. ▼\n▼6:1Soremao Ge zo Luka 5:1 auna atu mitiya awiya gi.\n2Buwagairo baungnu emo bauno yayare kora naunu iwaing nauwa awiya ena mene gosinauwa, arare emo bauno dubu bainane mene nung ago yewa arauwa. 3Ayero yewa Yesu mene buro-mani nuna puro witi diri yero adungno mitiwa ara. 4Be auna atu Yuda emora iya dang zo yazo nuna Magayao mene awong Daigaina auna be nugu yena ara. 5Arare Yesu mene emo bauno dubu baina nuna-una butunewa giro Filip atata yero eyero sena, “Ma naina atu puro emo bauno dubu baina aeno puganane minaya teng yariniye?” 6Yesu nung buro zo yari kotupunena, arata nung Filip gaero gari atata yero sena ara. 7Ayero senu Filip mene eyero sena, “500 kina mene ma puro puganane minaya teng oko yarinita, nowa.” 8Ayero senu buro-mani nuna zo Anderea, nung Simon Petorora meta, amimene eyero sena, 9“Mani zo mene ma wawong zore ou wo etore puro niya. Arata emo bauno dubu baina, arare teng oko yarinita, nowa.” 10Ayero senu Yesu mene eyero sena, “Niye sepu emo bauno au dekaongna gairo adumae.” Ayero senu giro awong sewa tawing auna yowangze mitina awiya isiyero adumuwa. Zare nunae awiya emo 5,000 ayao ine amimene adumuwa ara.\n11Ayero yewa Yesu mene ma puro Tuwa Bayau eno dange sero emo bauno adungno mitiwa aeno bono yena. Ou wo deka ayero yenu teng yena. 12Miniwa teng yenu itoto duwa giro Yesu mene buro-mani nuna eno eyero sena, “Nona itoto mitete meko yariniya, aeno yangtagaipu.” Ayero sena ara. 13Asenu ma wawong zo miniwa auna itoto awiya yangtagaiwa saka 12 ayao be buna. 14Emo mene tani putoungne awiya giro Yesu bowi nasani eyero sewa, “Porofete bainakama zo tawingna etu kasa yaise sao awiya era.” 15Ayero sero Yesu puro emo tuwa nunae pugaya naise sinewa giro nung emo dubu awiya doro nata witiro baung diri yena arauwa.\nYesu mene ou tame atu ang yena.\n16Ture inu buro-mani nuna mene ou nazira wosiro\n17Kapaneam nape yesese yero babari sero wangna witiro bamuwa ara. Ayero bautunewa ping inu Yesu mene nunae-una oko kasa yao yenu 18bisi tauyao nibamu bunu kakawa bainakama denu 19awong dawero baung towang yero 5 kilomita ayao newa aune Yesu mene ou tame atu ang yero baungno wang nunae-una nugu kasa nenu giro awang yewa ara. 20Awang yewa giro Yesu mene eyero sena, “Awang oko yae. Nane butunena arauwa.” 21Ayero senu giro awong yawa yawa nasani nung iniwa wangna witinu aune awong napo babari sero newa auna mena kasa yewa arauwa.\nEmo bauno Yesu tamari kau yewa.\n22Iya gainu emo bauno ou nazi enabara awinewa amimene eyero sewa, “Pingne wang dekaongka gege miti buro-mani nuna mene Yesu doro awong nata wangna witiro babeya ara.” 23Ayero sewa, arata wang ena Taibirias nape atu buro kakamo Tuwa mene ma gao yenu miniwa auna bumuwa ara. 24Arare emo bauno mene Yesu buro-mani nuna aune awiya kau nete awong tamari sero wang buro mitiwa auna witiro baung Kapaneam nape yewa arauwa.\n25Baung ou enabara yero Yesu kau nete taungno eyero sewa, “Gipao emo, ning nazi besi?” 26Ayero atata yewa Yesu mene eyero sena, “Na memokoba sana nigipu. Tani putoungne nona gosinowa aeno okowata, ma pugena mineya aeno gege na tamari sero kau neya. 27Niye ma zo mitima mena aung noiya aeno okowata, nao me iwaingna ma auna buro yepu. Na Emora Mani awiya Tuwa Bayau Mama mene putoung na eno pugainu pumuwang. Arare nao iwaingna ma awiya nane niye eno pugarinena.” 28Ayero senu awong ge abena eyero sewa, “Nae nono yero Tuwa Bayaura buro yarinenine?” 29Ayero sewa nung eyero sena, “Tuwa Bayaura buro eyao era. Na Tuwa Bayau mene senu wosiwang na awiya tumo dipu.” 30Ayero senu awong ge abena eyero sewa, “Ning tani putoungne no yasa ganane ge nina me yari niye? 31Aya ewowo nanae eu yanawira atu nasani ma yazo mana awiya mininasani nauwa. Auna ge gayao eyero mitiya era: ‘Uritira ma pugati naunu mininauwa.’”\nUritira ma auna ge.\n32Ayero sewa Yesu mene awong eno eyero sena, “Na memokoba sana nigipu. Mose nung uritira ma niye eno oko pugaina. Mama nana mene uritira ma me niye eno pugatinoiya ara. 33Ma Tuwa Bayau mene pugatinoiya amimene uritira atu wosiro tawingna emo bauno niye eno nao tapunoiya.” 34Ayero senu abena eyero sewa, “O Tuwa, ning ma sinesa awiya be giti nae eno pugairo neu.” 35Ayero sewa abena eyero sena, “Nao pugaora ma na era. Zo nung na aune dema tairo nariniya amimene meri oko nariniya. Zo nung na tumo diyariniya amimene ouwe oko yariniya.\n36Na sesena gigeya. Niye na gosinowa, arata niye na oko tumo diyao yero nowa. 37Emo bauno Mama mene na eno pugatinoiya amimene apakana nana-una kasa yarineya. Zo nung nana-una bai na nung oko awang sarinena. 38Uritira atu wosiwang awiya kotumao nana-una okowata, Mamana bera buro nuna yari sero wosiwang ara. 39Nung senu wosiwang auna aratamao eyao era: Emo bauno dubu na eno pugaina awong awiya sisigairo meko yowi sero, be bainana atu awong uwana apakana iropaese. 40Mama nana-una aratamao awiya eyero mitiya era: Awong na Mani giro baingtiro tumo diyari neya amimene nao me iwaing pumarineya. Ayero yaya nane be bainana atu awong uwana iroparineya. Mama nana-una aratamao ayero mitiya arauwa.” Ayero sena arauwa.\nYesu nung nao iwaing auna ma.\n41Yesu mene “Ma uritira atu wosina awiya na ara,” ayero sena. Asenu Yuda emo gigiwa meko yenu giro eyero sewa, 42“Emo awiya nung Yesu. Nung Yosefera mani arauwa. Name ai maungne nuna gosinenane. Arare noeno nung uritira atu wosinu siya ayero siniye?” 43Ayero sewa Yesu mene eyero sena, “Niye gugumama oko sepu. 44Zo nung kotumao nuna-una gege nana-una bao auna yani oko mitiya. Mama na senu wosiwang amimene nung watimariniya, ami zo nung nana-una bariniya. Ayero yai nane be bainana atu uwana seka yero iropariniya. 45Porofete mene ge zo eyero gaewa mitoiya era: ‘Tuwa Bayau nung nutope emo apakana ge nuna tugata yariniya.’ Arare zo nung Mama mene ge gipai nigiro kotumao tamariniya amimene nana-una bariniya. 46Emo awe mene Mama gigine? Aung arauwa. Tuwa Bayaura-una atu wosiwang na dekaongka amimene Mama gigiwang ara. 47Na memokoba sana nigipu. Zo nung na tumo didinasani noiya amimene nao me iwaing awiya puro noiya ara. 48Naora ma na era. 49Aya ewowo ninae eu yanawira atu nasani ma yazo mana mininasani nawe mamagayewa. 50Arata uritira ma miniro oko magayao nao gege nao awiya na era. 51Naora ma uritira atu wosina awiya na era. Arare zo nung ma awiya miniro nao gege nariniya. Goi nana mene ma niya ara. Arare emo bauno mene nao tamaese pugarinena.”\n52Ayero senu Yuda emo nuka nuyetope wina-se yero eyero sewa, “Nung nono yero goi nuna pugai minanenese siniye?” 53Ayero sewa Yesu mene eyero sena, “Na meba sinena. Niye Emora Mani auna goire yure oko minao yarineya, awiya nao me dubo ninae-una oko mitariniya. 54Zo nung goi nana aune yu nana aune minariniya amimene nao me iwaing tamariniya. Ayero yai nane be bainana atu nung uwarinena ara. 55Goi nana mene ma me. Yu nana mene ou minao me. 56Goi nana aune yu nana aune minariniya amimene na aune dema nariniya. Ayero yai na deka ayero nung aune dema narinena. 57Mama nung naora Maung amimene na senu wosiwang, arare nao nana awiya Mamana-una tauyao mitoi nona. Arare zo nung na minariniya awiya deka ayero nao nuna nana-una mitai nariniya. 58Uritira ma auna susuwa ayao mitiya ara. Awiya aya ewowo ninae mene miniwa, ayao ine okowata. Awong ma awiya mininasani mamagayewa. Arata zo mene ma ewiya minariniya amimene nao gege nariniya.” Ayero sena ara. 59Yesu nung Kapaneam nape atu yere ibura atu ge awiya awong eno tugata yena arauwa.\nEna mene Yesura ge awang sewa.\n60Dubu nuna-una ena mene ge awiya nigiro eyero sewa, “Ge awiya nigenane teng oko niya. Ge awiya awe mene nigai teng yariniye?” 61Ayero sinasani dubo tu mene gugumama gagumama sinewa Yesu mene mena yetine yero giro eyero sena, “Ge awiya nigeya meko nita? 62Arare na Emora Mani mene nupema kapetegairo uritira witana gaya nono yariniye? 63Oweno mene nao emo bauno eno pugatinoiya. Taungna goi mene oko sorepunoiya. Na ge sinona awiya Owenone arita naore ara. 64Arata niye zo nigiro na tumo oko diyao yero nowa.” Yesu mene ayero sena. Noeno okowata, nung awong ena mene ge nuna nigiro nung tumo oko diyao yarineya auna benaung nunae gitau otu mena giginu aung yena ara. Arita emo nung keregari nauna auna benaung dema mena giginu aung yena. Aeno ge awiya sena ara. 65Arare nung ge zo susuuno eyero sena, “Na aeno eyero sinena era. Zo nung Mama mene oko soremao yai nana-una bao auna yani oko mitiya.” Ayero sena ara. 66Arare be auna atu dubu nung ago nauwa auna ena mene nung aune dema nao awiya bereya yenu nung doro bamuwa ara. 67Ayero yewa Yesu mene buro-mani 12 atata yero eyero sena, “Niye deka ayero na duwari kotupuneita?” 68Ayero senu Simon Petoro mene abena eyero sena, “Tuwa, ning doro zo ana-una babari nenine? Nao me iwaing auna ge nina-una mitoiya. 69Arare nae ning tumo didinasani eyero gigenane me yetiya: Ning Tuwa Bayaura Mani dang.” 70Ayero senu Yesu mene abena eyero sena, “Na niye buro-mani 12 yangtagairo pumuwang. Arata ninae-una zo mene nono yero Sanda ine yero niye?” 71Ayero sena, awiya nung Simon Iskeriot auna mani yazo Yudas aeno sena. Nung Yesura buro-mani 12 auna otao zo amimene nawe Yesu keregairo iwora waweng pugaina.


Bermuda Barbedo Sprint Masc. Preto GGG - Epicus Bike\nBermuda Barbedo Sprint Masc. Preto GGG