Развітальнае падарожжа па роднай Дзятлаўшчыне – Наша Слова штодзень\nРазвітальнае падарожжа па роднай Дзятлаўшчыне\n12 студзеня 2021, 19:14 Грамадства, ТБМ 8\nЯк імгненна бяжыць час. Здаецца, зусім нядаўна сустракалі высакосны, 2020 год. Год, у якім на чалавецтва звалілася страшная, дасюль невядомая хвароба. Карона-вірус, год бурных, непрадказальных палітычных падзей, год шматлікіх ваенных канфліктаў, забастовак і пратэстаў мірных грамадзян, год прыродных катаклізмаў.\nПраўда, у нашай сям’і былі і радасныя падзеі. У канцы жніўня мы з жонкай сціпла адсвяткавалі паўстагоддзя сумеснага жыцця, а праз месяц упершыню за 50 гадоў удалося разам адпачыць у санаторыі “Энергетык”. Старэйшы ўнук Іван канчаткова вызначыўся “расквітацца” з халасцяцкім жыццём і стварыць сваю сям’ю. Гэты важны крок быў запланаваны на пачатак 2021 года. Меншы ўнук Міхась у жніўні здолеў прайсці праз парогі сур’ёзнага адбору і стаць выхаванцам прэстыжнай футбольнай акадэміі берасцейскага “Дынама” ў горадзе Ашмяны. Настойлівасць, вытрымку, спартыўны імпэт праявіла і наша адзіная ўнучка Дар’я, якая таксама захапілася футболам. Кумірам для яе стала ігрок менскага “Дынама” і нацыянальнай каманды Беларусі, былая вучаніца СШ № 3 г. Дзятлава Карына Альховік. На адным з матчаў на першынство Гарадзенскай вобласці сярод дзяўчынак яе заўважыў трэнер рэзерву сталічнага “Дынама” і запрасіў на прагляд у Менск. Цяпер амаль кожную пятніцу пасля ўрокаў Дар’я самастойна едзе маршруткай у Менск, паспявае на вячэрнюю трэніроўку, начуе ў роднай цёткі. У суботу, як правіла, едзе з камандай на таварысцкія сустрэчы ў іншыя гарады краіны ці праводзіць іх у Менску. У нядзелю з раніцы – трэніроўка з камандай і “пакет” хатніх заданняў па ўдасканаленні тэхнікі гульні і фізічнай падрыхтоўкі. Дарога ў Дзятлава і падрыхтоўка да ўрокаў займаюць другую палову дня, а іншы раз – кавалак ночы.\nЗ аднаго боку поспехі ўнукаў радавалі нас, хоць было трошкі трывожна і шкада іх. Як ні кажы, а штотыднёвыя паездкі маршруткай у сталіцу, а там на гарадскім транспарце ў двухмільённым горадзе, насычаным шматлікімі палітычнымі акцыямі, асабліва па выхадных днях, выклікалі трывогу і найболей у Наталлі Георгіеўны. Хвалявалася і перажывала яна і за меншага Міхася. Ведала, што жыве ў зручным, прасторным двухмесным пакоі з адмысловым пяціразовым харчаваннем, вучыцца ў мясцовай гімназіі, да якой не болей за сто крокаў, рыхтуе хатнія заданні пад наглядаў педагогаў-выхавацеляў, трэніруецца пад кіраўніцтвам трэнераў-прафесіяналаў, на працягу сутак за здароўем выхаванцаў сочыць кваліфікаваны медык, але ўсяроўна далёка ад бацькоўскай ласкі і клапатлівай бабулінай апекі. На вачах меншыя ўнукі пасталелі, сталі больш адказнымі, самастойнымі, дысцыплінаванымі.\nУ кастрычніку, падчас нашага адпачынку ў “Энергетыку”, у адзін з выхадных дзён Міхась прыехаў на пару дзён дахаты. Маёй Наталлі раптам захацелася ў Дзятлава. Матывавала тым, што трэба паліць хатнія кветкі, нешта ўзяць з адзежы ды проста змяніць абстаноўку.\nКанешне ж, паехалі, бо машына была з намі. Дарогай узнікла ідэя ехаць іншым шляхам. Звярнулі на Галубы, Зачэпічы Шчучынскага раёна, Гузні, Шаршні, Дзям’янаўцы. Абшары Ліпічанскай пушчы, раскінуўшыся абапал дарогі, прымусілі кожнага задумацца пра нешта сваё. Ехалі няхутка, любуючыся прыгажосцю ляснога бяскрайняга масіву. Праязджаючы паўз Дзям’янаўцы, жонка раптам захацела завярнуць у вёску, бо ніколі не была тут. Тым больш, што ўжо некалькі гадоў гэты ціхі лясны куток, каб лягчэй перажыць трагічную страту сына, выбрала для свайго жыцця былая калега, з якой доўгі час працавалі ў адным кабінеце. Вёска вялікая, хоць даўно ўжо няма сельсавета, школы і іншых устаноў, але з паўсотні жыхароў ёсць. Зусім нядаўна тут паўстаў невялікі прыгожы будынак драўлянай праваслаўнай царквы, што сведчыць пра перспектыву гэтага населенага пункта.\nАдзін вясковец, які рамантаваў плот, падказаў, як нам трапіць да В.К. Кушаль. Хату знайшлі, праўда, у апошні момант Наталля не захацела прыносіць клопат, зваліўшыся, як снег на галаву сваёй былой калезе. Візіт адклалі на пазнейшы час, тым больш што да Дзям’янаўцаў з Дзятлава скончана асфальтаванне дарогі.\nПасля адпачынку ў санаторыі пачалася другая палова кастрычніка, так званая “залатая восень” з палітрай жоўта-барвовых фарбаў. Праўда, чамусьці краявіды не радавалі нас так, як у папярэднія гады. На сэрцы панавала нейкая трывога. Так і мінуў кастрычнік, а яму на змену прыйшоў хмуры, хваравіты лістапад.\nЗ кожным днём у маёй жонкі з’яўлялася ўсё больш надакучлівая думка з’ездзіць куды-небудзь, купіць што-небудзь, паглядзець што-небудзь. З’ездзілі ў Наваградак, набылі новую лядоўню. У Лідзе купілі камплект пасцельнай бялізны, каструльку, шукалі новую патэльню і яшчэ хоць што на кухню, хоць ручнічок ці абрус.\nАднойчы лістападаўскім ранкам зноў гучыць просьба куды-небудзь паехаць. Напаўсур’ёзна прапаную – на Кудыкіну горку. Згодна. Паехалі. Спачатку ў бок Дварца, але на паўдарозе маёй спадарожніцы не захацелася, бо была там дзясяткі разоў. Павярнулі на Тарасавічы і Палубачкі. Я распавёў пра дугу Струве, расказаў, што мы знаходзімся на так званай Слонімскай градзе Наваградскага ўзвышша, што гэта самае высокае месца Дзятлаўшчыны. Яго вышыня амаль 300 метраў над узроўнем мора. Праехалі паўз бяз-людныя Палубачкі, праз Тарасавічы і палявой дарогай трапілі ў Валоўнікі, якія хоць і пры асфальце, але выглядаюць не менш сумна. На вуліцы ніводнай жывой душы.\nБольш як паўсотні гадоў таму, калі я пачынаў працу дырэктарам Дзятлаўскай ДЮСШ, мяне накіроўвалі прадстаўніком РАНА на экзамены ў Сямёнавіцкую базавую школу. Транспартам быў спартыўны ровар. Недзе паміж Тарасавічамі і Петрукамі, на палявой дарозе, я наехаў на кавалак калючага дроту і давялося вярнуцца ў Дзятлава, ведучы ровар у руках.\nЗа Валоўнікамі, на гары, заўважылі ўказальнік на Петрукі, Сямёнавічы. Нечакана прыняў рашэнне хоць праз паўстагоддзя пабыць у тых Сямёнавічах. Дагледжаная, роўная гравейная дарога вядзе ў аб’езд Петрукоў. Тут сустрэўся чалавек, які з малатком і зубілам з руінаў былой калгаснай фермы здабываў на свае патрэбы чырвоную цэглу. З яго слоў даведаліся, што ў Петруках на ўсю вёску толькі адзін жыхар.\nПаўразваленыя будынкі фермы, закінутыя сянажныя траншэі, воданапорная вежа сустракалі нас злева, на грудку, пры ўездзе ў Сямёнавічы. У вёсцы тры вуліцы. Праехалі па адной – ніводнага жывога чалавека. На другой, у двары, пашчасціла заўважыць пажылога мужчыну. Прыпыніліся. Павіталіся. Загаварылі. Наш прыезд крыху здзівіў яго. Напэўна, ён і не паверыў нашым краязнаўчым пазнавальным намерам, але разгаварыўся. Высветлілася, што ў Сямёнавічах тры жыхаркі. Адна з іх – яго цёшча, да якой раз на тыдзень і наведваецца, каб прынесці ў хату дроў, вады, а таксама забяспечыць хлебам, цукрам, крупамі і іншымі харчамі. Сам жыве ў Борках. У вёсцы Сямёнавічы шмат садоў, усланых ападкамі яблыкаў, якія нікому не патрэбныя. Нават “бічы” ўжо некалькі гадоў не абтрасаюць сады, бо транспарт і паліва абыходзяцца даражэй за выручку ад здадзенай садавіны. Вакол Сямёнавічаў – дагледжаныя бяскрайнія калгасныя палі з сотнямі коткаў саломы, на якіх там-сям горда сядзяць драпежныя птушкі, падпільноўваючы мышэй, а можа, і зайцоў. На даляглядзе заўважылі некалькі дзікіх козаў.\nДалей шлях ляжаў на старажытнае мястэчка Раготна, у якім мая Наталля, як і ў Явары, ніколі не была. Колькі ездзіла, працуючы настаўніцай, а пазней завучам, на розныя семінары, адкрытыя ўрокі ў школы раёна, а Раготна і Явар заставаліся невядомымі.\nУ апусцелым былым мястэчку пад’ехалі да касцёла, палюбаваліся яго прыгажосцю, успомнілі, што не так даўно мясцовы саўгас выкарыстоўзваў яго як склад, праехалі паўз замкнёную сталоўку, каля прыгожага двухпавярховага будынка школы, за парты якога не так даўно садзілася паўтысячы вучняў школы, што дала пуцёўкі ў жыццё дзясяткам знакамітых людзей: таленавітых кіраўнікоў, педагогаў, інжынераў, спартсменаў.\nСёння тут каля 30 вучняў. Збіраліся даехаць яшчэ і да Горкі, але стаміліся. На некалькі хвілін зрабілі прыпынак за Раготна на беразе ва-дасховішча, звыклым месцы рыбакоў-аматараў. Здалёк агледзелі знакамітае старажытнае гарадзішча першажы-хароў гэтых мясцін, якое сёння мае назву “талерка” за вялікае падабен-ства на гэтую пасудзіну.\nЗ Раготна праз Яхноўшчыну рушылі да Сачыўлян, каб праз іх трапіць у Явар. У Сачыўлянах уразілі два будынкі. Абодва збудаваныя ў канцы 20 стагоддзя з белай цэглы, абодва – двухпавярховыя. Кантора калгаса і жылы дом для настаўнікаў і спецыялістаў. У адным і другім сёння “гуляе” вецер, на балконах шматкватэрнага дома параслі маладыя бярозкі, а на падворку неўзабаве будзе лес, такі ж, як на падмурках старажытнага шматвекавога палаца колішніх ула-дароў гэтых мясцін, знакамітых магнатаў з роду Радзівілаў. У тутэйшых жыхароў гэтыя разваліны атрымалі назву “замачак”.\nЗа гэтымі падмуркамі праз сотню метраў і вёска Явар. Дарога ўпіраецца ў комплекс драўляных аднапавярховых будынкаў асірацелай мясцовай сярэдняй школы, якая павінна ганарыцца сваімі выпускнікамі не менш, а можа, і больш, чым раготнаўская. На працягу апошніх дзясяткаў гадоў 20 стагоддзя памянялася кіраўніцтва школы, дзятлаўскага РАНА, мясцовага калгаса, да школы прыбудоўваліся майстэрні, сталоўка, спартыўная зала, склады, неаднаразова рамантаваўся асноўны будынак. А сёння, гледзячы на ўсё пабудаванае, здаецца, што яно нібы апускаецца ў зямлю.\nУ мяне ўзнікла пытанне, ці мэтазгодна было калісьці ўсё зроблена, а ў Наталлі – дзе збірацца былым выпускнікам на пачатку лютага на традыцыйны вечар сустрэч? Хто яго арганізуе?\nВечарэла. Да павароту на Нагорнікі ехалі моўчкі. Было адно жаданне – хутчэй дахаты. Усё ж вырашылі без прыпынку праехаць праз Нагорнікі, Лагуны, Юравічы. Убачыўшы роднае Дзятлава, Наталля Георгіеўна, уздыхнуўшы, з палёгкай сказала, што вельмі стамілася ад убачанага. А пасля дадала: “Як добра, што дзятлаўскім школам, у якіх вучылася і працавала ўсё свае жыццё, у бліжэйшы час нішто не пагражае”. Шчыра падзякавала за падарожжа і ціха сама-сабе задала пытанне:”Ці будзе яшчэ хоць адно?”\nПраз некалькі дзён пасля той вандроўкі мы адчулі недамаганне, фізічную стомленасць, затэмпературылі. Выклікалі хуткую дапамогу. Тыдзень хатняга лячэння не прынёс станоўчых вынікаў. У сераду 25 лістапада паклалі ў раённую бальніцу. Зробленыя аналізы пацвердзілі каронавірус. Праз два дні жонку перавялі ў рэанімацыю, а 30 лістапада яе сэрца перастала біцца. Нечакана, неспадзявана, як гром з яснага неба. Шэсцьдзясят восем гадоў. Ранавата. Хоць бы дацягнула да сярэдняй прадацягласці жыцця жанчын у Беларусі – 78 гадоў, дачакалася праўнукаў, парадавалася за малодшых унукаў.\nНягледзячы на такі трагічны вынік лячэння, не магу не выказаць слоў удзячнасці дактарам, медсёстрам, санітаркам, усім супрацоўнікам раённай бальніцы за самаахвярную працу ў нязручным камуфляжным адзенні, у масках і скафандрах; яны, рызыкуючы сваім здароўем, самааддана, днём і ноччу змагаюцца са страшнай хваробай. Праляжаўшы 12 дзён на бальнічным ложку, я ад усіх без выключэння людзей у белых халатах адчуваў дабрыню, спагаду, жаданне дапамагчы. Нізкі вам паклон і шчыры дзякуй!\nНа жаль, сёння не ўсё залежыць толькі ад дактароў і магчымасцей сучаснай медыцыны, хоць узровень яе і бясплатныя лекі даволі эфектыўныя. Але кожнаму чалавеку наканаваны свой лёс і вызначаны час зямному жыццю Усявышнім. Маёй Наталлі была прадказана такая дата, і яна адчувала з кожным днём усё больш і больш выразна, што зямны шлях яе вось-вось закончыцца. Гэта я зразумеў, калі яе не стала.\nНаша сямейнае жыццё ў цэлым было шчаслівым, але не без цяжкасцяў. Ранні шлюб прымусіў вучыцца завочна і працаваць. На яе долю выпала трое родаў і ўсе з паталогіяй. Другая дачка была неданошанай і нарадзілася мёртвай. А ў 1978 годзе ў абласной бальніцы ўбачыў свет сямімесячны паўтаракілаграмовы сын, якога змясцілі ў спецыяльны кювес, а маці адправілі ў Дзятлава. Колькі трывожных дзён і начэй нам, але асабліва Наталлі, прыйшлося перажыць. Кожны тыдзень яна ездзіла ў Гародню. Праўдамі і няпраў-дамі, з цяжкасцямі прабіралася да немаўляткі, каб хоць пару хвілін палюбавацца ім. На дзень два сэрца матулі супакойвалася. І так на працягу двух месяцаў.\nПа характары Наталля Георгіеўна была прыроджаным лідарам. Яна і вучылася амаль на выдатна (у атэстаце – лічаныя чацвёркі), паспяхова скончыла дзятлаўскую музычную школу па класе акардэона, калектыў класа выбіраў яе і старастам, і на розныя піянерскія, а затым і камсамольскія кіраўнічыя пасады. З першага да дзясятага класа была салісткай танцавальнага гуртка Дзятлаўскага дома піянераў, а затым амаль 20 гадоў кіравала ім. Ні адзін канцэрт на сцэне раённага Дома культуры не абыходзіўся без танцаў, падрыхтаваных Наталляй Георгіеўнай. А ў кожным танцы не менш за 8-12 пар, бо было шмат ахвочых авалодаць майстэрствам прыгожа танчыць. А які быў рэпертуар: і беларуская полька з крыжачком, і “Юрачка” з “Лявоніхай”, і розныя танцы з гумарам, і ўкраінскія, і малдаўскія, і рускія, і танцы народаў Прыбалтыкі. Наталля была самавучкай, але вельмі апан-таная і ўлюбёная ў сваё хобі, таму ўсё, што ўдавалася дзесьці ўбачыць на конкурсах ці па тэлевізары старалася прыстасаваць пад умовы свайго гуртка. А танец – гэта дадатак да адрэпетыраваных дасканалых рухаў і адмысловага адзення. Тролькі усё разам магло даць патрэбны эстэтычны эфект. Таму пошукі спонсараў, патрэбных матэрыялаў, кваліфікаваных краўчых займалі іншым разам не менш часу, чым падрыхтоўка самога танцу. А яшчэ амаль усе рэпетыцыі суправаджаліся музыкай пад язык. У фінале ж – трывожныя хвіліны за кулісамі, перажыванні, каб ніхто не зблытаўся, каб усё прайшло гладка. Авацыі, як і прынята, толькі танцорам, пра кіраў-ніка ўспаміналі рэдка, а часцей увогуле забывалі. Асноўнай працай Наталлі Георгіеўны было выкладанне біялогіі. За ўсё жыццё я не ўспомню ні аднаго выпадку, калі мая жонка пайшла на ўрок без падрыхтоўкі, без напісанага плана-канспекта. Іншы раз на гэта адводзіўся час за кошт начнога сну. Можа, таму амаль усе вучні і любілі біялогію, бо ў дадатак да дасканалага ведання свайго прадмета дапасоўваўся пераканаўчы, зычны, прыемны голас, заўсёды акуратны знешні выгляд настаўніцы, справядліва выстаўленыя адзнакі не толькі за адказы каля дошкі, але папраўкі і адказы з месца, уменне дараваць вучню яго промахі і быць пры гэтым патраба-вальнай і справядлівай. Дзясяткі яе вучняў былі пераможцамі раённых, прызёрамі абласных і рэспубліканскіх алімпіяд. Многія выбралі прафесію настаўніка біялогіі.\nНапэўна, таму, калі ў 1988 годзе ў нашым горадзе адчыніла дзверы новая школа, на пасаду завуча была прызначана менавіта Наталля Георгіеўна. Напэрэдадні яна паспяхова прадстаўляла Дзятлаўскі раён на першым абласным конкурсе “Настаўнік года”. Адной з першых на Дзятлаўшчыне яна атрымала кваліфікацыю “настаўнік вышэйшай катэ-горыі”.\nАле вучыць дзяцей – гэта адна справа, звыклая. Вучыць роўных сабе, многія з якіх былі нашмат старэйшыя і больш вопытныя – справа новая, вельмі сур’ёзная і адказная. Колькі давялося паездзіць па семінарах, гутарыць з вопытнымі завучамі вялікіх гарадскіх школ і, у першую чаргу з Яўгеніяй Рыгораўнай Савань, пад чыёй апекай Наталля Георгіеўна вырасла сапраўдным педагогам. Настольнымі кнігамі сталі зборнікі загадаў Мінадукацыі, метадычная літаратура па кіраванні навучальным працэсам. Гасцюючы ў Вільні, у свёкра, заслужанага настаўніка Беларусі, які шаснаццаць гадоў працаваў завучам Валеўскай школы, не цуралася задаваць яму пытанні, і іншы раз іх гутарка доўжылася гадзінамі.\nУсё гэта, але найперш справядлівыя адносіны да кожнага педагога, за кароткі тэрмін дапамаглі стварыць працаздольны, апантаны ідэяй стаць у рад лепшых школ раёна калектыў настаўнікаў, які налічваў амаль 100 чалавек. А колькі нервовых клетак было патрачана пры складанні штогадовага раскладу ўрокаў для школы амаль з паўсотняй класаў і тысячай вучняў!\nУ канцы 2005 года на галаву маёй жонкі звалілася яшчэ адна бяда. Неспадзяваная траўма прыкавала мяне на доўгія 9 месяцаў да ложка. Быў пастаўлены цяжкі, невылечны дыягназ. Маё жыццё праходзіла па бальніцах Гародні і Дзятлава. Спосаб перамяшчэння – толькі на насілках.\nКолькі фізічных сіл і вытрымкі, нервовай напругі спатрэбілася маёй Наталлі, колькі трэба было праявіць ласкі, пяшчоты і дабрыні, выходжваючы мяне, выконваючы капрызы хворага.\nДзякуючы ёй, дактарам і маім малітвам мне пашчасціла спачатку перасесці ў інвалідны вазок, а затым і ўвогуле падняцца на мыліцы, з якімі не расстаюся і сёння.\nУ 2014 годзе яшчэ адно выпрабаванне звалілася на нас: інсульт пазбавіў дару мовы нашу старэйшую дачку. Зноў Наталля Георгіеўна значную частку часу траціць на яе апеку. Зноў бальніцы: то Ліда, то Гародня. Зноў трывожныя дні і ночы, зноў нашы шчырыя малітвы – і зноў Усявышні зміласцівіўся. Дачка праз тры гады вярнулася на працу. Карыстаецца аўтарытэтам і пашанай у педкалектыве СШ № 9 г. Ліды. Прадаўжае рыхтаваць пераможцаў гарадскіх і прызёраў абласных школьных алімпіядаў па англійскай мове, якой яна дасканала валодае. У свой час скончыла з залатым медалём дзятлаўскую СШ № 1, а затым з чырвоным дыпломам Менскі лінгвістычны ўніверсітэт. Ад маці пераняла гены адданасці выбранай прафесіі, добрасумленнасць, працаздольнасць.\nУсе жыццёвыя калізіі значна падарвалі здароўе маёй жонкі. Не так даўно яна вымушана была зрабіць аперацыю на пазваночную грыжу, з’явіліся значныя праблемы з ціскам, часта стала балець галава і шмат ін-шых, менш значных болек.\nНягледзячы на ўсё гэта, мая Наталля заўсёды была надзейным тылам, падтрымлівала ўсе мае грамадскія справы: адкрыццё мемарыяльных знакаў і дошак, сустрэчы беларускіх пісьменнікаў з вучнямі школ раёна і дарослымі ў бібліятэках, любіла краязнаўчыя вандроўкі, паве-рыла і падтрымала ідэю стварэння ў Дзятлаве помніка К.І. Астрожскаму.\nРазам мы ўжо ахвяравалі пер-шую, але не апошнюю грашовую суму ў гэтую справу. Па паходжанні Наталля Георгіеўна – руская. Маці, хутчэй за ўсё, этнічная беларуска з прыгранічнай Берасцейшчыны, але з гонарам лічыла сябе рускай. А бацька ўвогуле меў скандынаўскія карані. У яго тыповае шведскае прозвішча – Янсон, пазней ператворанае рознымі пісарамі ў Янісон. Дачцэ гэтых людзей Наталлі было наканавана нарадзіцца на беларускай зямлі, у Дзятлаве, тут правесці сваё дзяцінства і юнацтва, тут стварыць сям’ю, нарадзіць дзяцей і дачакацца ўнукаў, тут, у школах горада, адпрацаваць амаль 45 гадоў, увабраць у сябе беларускія традыцыі і культуру, паглыбіць веды багацейшай гісторыяй ВКЛ, а з 90-х гадоў 20 стагоддзя перайсці на беларускую мову, на якой і выкладала свой прадмет. Пазней, каб лепш яе ведаць, стала сябрам ТБМ, беларуская мова запанавала ў нашай хаце ў паўсядзённым жыцці. Прыхільнікамі яе паступова становяцца нашы дзеці і ўнукі, бо сапраўдная любоў да сваёй краіны, згодна з выказваннем К. Паўстоўскага, немагчыма без любові да сваёй мовы.\nУ адной з запісных кніжак жонкі я знайшоў днямі: “Истинная любовь к своей стране немыслима без любви к своему языку” (К. Паўстоўскі). Канешне ж, Паўстоўскі меў на ўвазе рускую мову, але Наталля гэтае выказванне прыстасавала да мовы таго народа і краіны, дзе ёй выпала пражыць зямное жыццё.\nАдышла ў іншы свет наша Наталля, прыгожая жанчына, ласкавая і дабрадушная жонка, пяш-чотная маці, клапатлівая бабуля, неназойлівая свякруха, высокакваліфікаваны педагог-прафесіянал, справядлівая суседка, з Богам у сэрцы. Вельмі неспадзявана, ціха, нікога не турбуючы. Дзятлаўская зямля нарадзіла яе, яна ж і прыняла яе прах на вечны спачын.\nПра аўтарытэт яе гаворыць і той факт, што на развітанне з кавіднай нябожчыцай, якое адбывалася ў двары дома, сабраліся родныя і блізкія людзі, суседзі, былыя калегі-пен-сіянеры і сённяшнія настаўнікі СШ № 3, выпускнікі розных гадоў, у якіх памерлая была класным кіраўніком, аднакласнікі дачкі і сына, іх сябры, знаёмыя, супрацоўнікі папраўчай калоніі, дзе працуе сын і шмат іншых. Многіх я не пазнаў, бо быў на ізаляцыі і прысутнічаў на цырымоніі развітання, седзячы ў зачыненай машыне. Таму і не мог сказаць “дзякуй” тым, хто сабраўся, за маральную і матэрыяльную падтрымку, за шчырыя спачуванні, выказаныя мне і маім сямейнікам праз газету “Перамога”, праз тэлефон, праз паведамленні, а пазней і пры асабістых сустрэчах.\nШаноўныя дзятлаўчане, настаўнікі-пенсіянеры, педкалектыў СШ № 3, лідскай СШ № 9, папраўчай калоніі № 26, супрацоўнікі дзятлаўскага гістарычна-краязнаўчагна музея, суседзі, сябры, знаёмыя, сястра Маргарыта Ламака, сваты Альшэў-скія і Падвойскія, усім Вам нізкі паклон, сардэчны “Дзякуй”. Няхай такое гора як мага далей абыходзіць Вас, Вашых родных і блізкіх.\nІ апошняе. Наталля Георгіеўна не была шчырай прыхаджанкай. У царкву хадзіла толькі на вялікія святы. Царкоўныя пропаведзі слухалі праз адчыненае акно ці з балкона, бо наша кватэра знаходзіцца праз дарогу ад царквы, але Бога трымала ў сэрцы. Малілася. Старалася жыць па біблейскіх законах.\nІ настаяцель дзятлаўскага храма іерэй Аляксей Сцяпанавіч адпеў яе згодна з усімі канонамі, за што мы – родныя і блізкія нябожчыцы – вельмі ўдзячныя і маем вялікую надзею, што нашы малітвы дапамогуць вызначыць месца для душы любімай Наталлі ў райскім куточку на нябёсах. Дзявятага студзеня будзе 40 дзён, як з зямнога жыцця адышла ў вечнасць наша любімая жонка, матуля, бабуля, сястра, свякруха. Мы будзем помніць яе заўсёды.


Нашыя дзеткі : Першы год жыцця – найбольш частыя праблемы са здароўем\nПрыкметы некаторых інфекцыйных захворванняў. На што неабходна звяртаць увагу, што рабіць і калі выклікаць доктара?\nТэмпература здаровага дзіцяці на працягу дня можа крыху вагацца: звычайна раніцай ніжэй, а да вечара падвышаецца. Тэмпература пад пахай вышэй за 36,6, можа быць прыкметай нейкага захворвання. Тэмпературу ніжэй за 38 адразу «збіваць» не варта – яна дапамагае арганізму змагацца з інфекцыяй.\nСкура дзіцяці гарачая.\nЁн адмаўляецца есці.\nМалое больш чым звычайна плача.\nДоўга спіць і з цяжкасцю прачынаецца.\nБольш давайце дзіцяці піць.\nНельга даваць аспірын (кепска ўплывае на страўнік).\nДзіцё не трэба залішне кутаць.\nМожна працерці скуру мокрай сурвэткай.\nКалі выклікаць доктара?\nКалі дзіцяці менш за 3 месяцы.\nКалі тэмпература паднялася вышэй за 39,0.\nКалі ў дзіцяці праблемы з дыханнем, ваніты альбо баліць жывот.\nКалі ён бясспынна плача.\nКалі падвышаная тэмпература трымаецца больш за 3 дні.\nНованароджаныя маюць асаблівасць зрыгваць невялікую колькасць малака пасля кармлення. Гэта нармальна. Ваніты адрозніваюцца ад зрыгвання большай колькасцю выкідваемай вонкі ежы. Гэта можа быць прыкметай захворвання дзіцяці. Небяспечна тым, што дзіця губляе шмат вадкасці. Таму трэба ведаць, як дапамагчы яму ў гэтым становішчы.\nКалі ў дзіцяці моцная рвота, не давайце яму піць каля гадзіны. Потым пачынайце пакрыху паіць вадою, а лепей рэгідронам, які можна набыць у аптэцы. Рабіце гэта на працягу 8 гадзін.\nКалі рвота не паўтараецца, можна пакрыху пачынаць даваць грудное малако альбо малочную сумесь. Калі дзіця ўжо есць густую ежу, можна спачатку даць лыжку густой кашы альбо сухарык.\nКалі трэба выклікаць доктара?\nКалі ваніты паўтараюцца больш за два разы.\nКалі Вы мяркуеце, што дзіця з’ела нешта атрутнае.\nКалі малое цяжка прачынаецца.\nКалі яму няма яшчэ 3-х месяцаў.\nКалі ў яго ваніты цёмна-карычневага колеру альбо з крывёю.\nКалі дзіця адмаўляецца піць.\nКалі ў малога сухія вусны, няма слёз, калі ён плача, вочкі запаўшыя, пялюшкі застаюцца сухімі – ўсё гэта прыкметы абязводжвання арганізму.\nКалі ў дзіцяці панос, выдзяленні з кішачніка вадкія і частыя. Гэта небяспечна, таму што дзіця можа згубіць многа вадкасці. Дзеці, якія выкармліваюцца грудным малаком, маюць больш вадкі стул, чым тыя што кормяцца малочнымі сумесямі – да 12 разоў за суткі; аднак паносам гэта не лічыцца.\nКалі ў вашага дзіцяці вадкія і больш частыя, чым звычайна, выдзяленні з кішачніка:\nПаіце дзіця вадкасцю ў неабходнай колькасці (гатаваная вада, рэгідрон, гарбата).\nКарміце грудным малаком, альбо сумессю, толькі давайце часцей і меншымі порцыямі.\nНе давайце сокаў, мясных булёнаў, каровінага малака. Калі дзіця можа есці густую ежу – дайце рысавай кашы на вадзе.\nКалі неабходна выклікаць доктара?\nКалі панос доўжыцца суткі.\nКалі дзіця адмаўляецца піць ці яго ванітуе.\nКалі тэмпература вышэй за 38,5.\nКалі малое плача ці ўзбуджанае мацней, чым звычайна.\nКалі ў яго панос з крывёю\nЗакладзены нос, насмарк ці кашаль могуць сведчыць аб тым, што Ваша дзіця прастудзілася. Звычайна дзіцячая прастуда праходзіць без ускладненняў літаральна за тыдзень. Але зрэдку яна можа весці да такіх вынікаў як хваробы вушэй ды праблемы з дыханнем.\nПаветра ў пакоі павінна быць свежым і вільготным. Гэтага можна дамагчыся, калі праветраць пакой хаця б раз на 2 гадзіны па 10–15 хвілін, (на гэты час перанесці дзіцё ў іншы пакой), і павесіць мокрую тканіну на сродак ацяплення, ці паставіць побач з ім посуд з вадой.\nВыдаляйце слізь з носа з дапамогай маленькай спрынцоўкі.\nНе давайце антыбіётыкаў без прызначэння доктара.\nКалі ў малога ёсць выражаныя прыкметы захворвання.\nКалі ён цягне і шморгае вушка.\nКалі ён бесперапынна плача.\nКалі ў яго высокая тэмпература, пачаўся кашаль ці змянілася дыханне.\nАлергія – гэта рэакцыя на розныя рэчы: ежу (часта каровіна малако, яйкі, шакалад, арэхі, цытрусавыя), хатніх жывёл, пылок ці пыл. Часта яна праходзіць з узростам, а астма і экзэма могуць быць спадчыннымі захворваннямі.\nНа скуры: сып, экзэма: сухая, свярбячая, чырвоная скура, якая можа пакрывацца коркаю.\nДыхальныя праблемы: сухі, доўга не праходзячы кашаль, абцяжаранае дыханне (астма).\nПраблемы са страўнікам і кішачнікам: ваніты, панос.\nСенная ліхаманка: нос закладзены ці цячэ, вочы свярбяць і слязяцца, чыханне.\nКалі Вы заўважылі прыкметы алергіі ў вашага дзіцяці, звяртайцеся да доктара.\nШто перш за ўсё трэба рабіць?\nСцеражыце дзіця ад цыгарэтнага дыму.\nУтрымлівайце пакой малога свабодным ад хатніх жывёл, пакаёвых раслін, дываноў, замяніце пер’евую падушку на ватную ці паралонавую. У пакоі заўсёды павінна быць чысціня і свежае паветра. Не карыстайцеся парфумай, лакамі, фарбамі. Прадукты, якія могуць выклікаць алергію, замяніце іншымі. Утрымлівайце скуру дзіцяці чыстай, а пазногці абцятымі. Не апранайце дзіця вельмі цёпла, каб пазбегнуць залішняга потавыдзялення і свербу. Для мыцця дзіцячай бялізны карыстайцеся дзіцячымі пральнымі парашкамі.\nКаб папярэдзіць некаторыя сур’ёэныя хваробы, сваечасова рабіце ўсе неабходныя прышчэпкі!\nЗдароўя і шчасця Вам і Вашаму дзіцяці!\njulcik, 31.01.07 16:47


Галоўная ➠ Прывесці ➠ Красоўкі для заняткаў спортам павінны быць выраблены з якасных матэрыялаў\nАдной з лепшых фірмаў, якая вырабляе красоўкі і спартыўную вопратку, з'яўляецца Adidas. З гэтага артыкула вы даведаецеся пра тое, на што варта звяртаць увагу пры выбары красовак Adidas для заняткі спортам.\nПерш за ўсё вы павінны вызначыцца з памерам красовак. Калі вы купіце абутак не вашага памеру, то гэта можа прывесці да траўмаў. Лепш за ўсё, каб вымераць памер ступні ў сантыметрах. Гэта дазволіць вам беспамылкова выбраць патрэбны памер красовак.\nВы павінны разумець, што ад матэрыялу, з якога выраблены красоўкі, залежыць іх кошт. На сённяшні дзень існуюць красоўкі, якія вырабляюць з натуральнай скуры і сінтэтычных матэрыялаў. Красоўкі, якія выраблены з штучных матэрыялаў могуць быць як дарагімі, так і таннымі. Танныя красоўкі часцей за ўсё вырабляюць з няякаснага сінтэтычнага матэрыялу, у якім вашыя ногі будзе пацець. Якасны сінтэтычны матэрыял дазваляе скурнаму покрыву ног прымаць удзел у газообмене, але каштаваць красоўкі з такога матэрыялу будуць на парадак даражэй.\nКрасоўкі для заняткаў спортам павінны быць эластычнымі. Для таго каб вызначыць ступень эластычнасці, дастаткова націснуць на шкарпэтку абутку і паглядзець, як хутка ён выпрастаўся. Пасля націску на абутку не павінна застацца ўвагнутасць. Задняя частка добрых красовак павінна быць жорсткай. Гэта дазваляе падчас заняткаў спортам зафіксаваць ступню ў правільным становішчы.\nПры выбары красовак асаблівая ўвага варта надаваць падэшве. Яна павінна быць шматслаёвай. Для бегу лепш за ўсё выбіраць красоўкі з амартызуе падэшвай.\nСтелька ў красоўках павінна быць здымнай. У такіх красоўках вашы ногі не будуць пацець.\nЛепш за ўсё купляць спартыўную абутак у спецыялізаваных крамах. Запомніце, якасныя красоўкі не могуць каштаваць танна. Калі вы купіце танную падробку, то яна не праслужыць вам доўга і прынясе масу непрыемных момантаў.\nЗалішняя вага падчас цяжарнасці можа прывесці да выкідку


25 мая, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Электронную сістэму ўліку драўніны тэсціруюць у 11 лясгасах, паведамілі карэспандэнту БЕЛТА ў прэс-службе Міністэрства лясной гаспадаркі.\n"Першым адпрацоўваць сістэму пачаў Уздзенскі лясгас. Цяпер актыўнае тэсціраванне яе доследнага ўзору праводзіцца ў 11 лесагаспадарчых установах, паступова іх колькасць будзе нарошчвацца. Пры гэтым праграмнае забеспячэнне ўжо ўстаноўлена ва ўсіх 98 лясгасах", - сказалі ў прэс-службе.\nПраект указа прадугледжвае паэтапнае ўкараненне адзінай дзяржаўнай аўтаматызаванай інфармацыйнай сістэмы ўліку драўніны на працягу 2021 года. Дакумент ужо ўзгоднены з аблвыканкамамі і шэрагам міністэрстваў, прадаўжаецца работа па ўзгадненні з іншымі органамі дзяржаўнага кіравання.\nЯк паведамлялася, адзіную дзяржаўную аўтаматызаваную інфармацыйную сістэму па ўліку драўніны і здзелак з ёй (АДАІС) пачалі распрацоўваць у 2017 годзе па даручэнні кіраўніка дзяржавы. Фінансаванне было забяспечана інвестыцыйным фондам Мінлясгаса, без прыцягнення бюджэтных сродкаў. Работу выконвалі выключна беларускія спецыялісты. Прадугледжваецца, што ў сістэме будуць працаваць усе юрыдычныя асобы і індывідуальныя прадпрымальнікі, якія займаюцца нарыхтоўкай і вывазам драўніны.\nУ Расіі аналагічная сістэма была створана ў 2014 годзе для кантролю паходжання і абароту драўніны. У адпаведнасці з заканадаўствам яе выкарыстанне з'яўляецца абавязковай умовай для ўдзельнікаў рынку і распаўсюджваецца на ўсе здзелкі з драўнінай і лесапрадукцыяй. Падобныя інфармацыйныя сістэмы ёсць у Польшчы, Украіне, Фінляндыі, дзяржавах Балтыі і іншых краінах.-0-


Месца пахавання беларускага і ўсходнеславянскага першадрукара Францыска Скарыны дагэтуль дакладна невядома. Гіпотэзу на гэты конт даследчыка гісторыі... 05.05.2017, Sputnik Беларусь\nПрафесар Адам Мальдзіс лічыць, што негледзячы на тое, што Францыск Скарына жыў і працаваў у Празе, ён не можа быць там пахаваны.Даследчык упэўнены, што меркаваным месцам пахавання можа быць касцёл у горадзе Чэскі-Крумлаў. Па яго дадзеных, могілкі да нашага часу не захаваліся.Адам Мальдзіс упэўнены, што калі даследчыкі вывучаць архіў катэдры ў Крумлаве, то можно будзе вызначыць месца пахавання беларускага першадрукара.\nмеркаванне, беларусь, чэхія, адам мальдзіс, францыск скарына, жыццё знакамітых людзей, гісторыя\n15:25 05.05.2017 (абноўлена: 09:03 06.05.2017)\nПрафесар Адам Мальдзіс лічыць, што негледзячы на тое, што Францыск Скарына жыў і працаваў у Празе, ён не можа быць там пахаваны.\nДаследчык упэўнены, што меркаваным месцам пахавання можа быць касцёл у горадзе Чэскі-Крумлаў. Па яго дадзеных, могілкі да нашага часу не захаваліся.\nАдам Мальдзіс упэўнены, што калі даследчыкі вывучаць архіў катэдры ў Крумлаве, то можно будзе вызначыць месца пахавання беларускага першадрукара.


Культура - …і Эйфелева вежа ў даважак\nНа выставе твораў нашага славутага земляка, што зараз адбываецца ў Нацыянальным мастацкім музеі, прадстаўлены літаграфіі, зробленыя ў Францыі, і партрэт маладога Марка Шагала, напісаны ягоным настаўнікам Юдэлем Пэнам. Парадаксальная сітуацыя: Пэн як ніхто іншы дакладна адлюстраваў яўрэйскае жыццё ў межах рысаў аседласці, можна сказаць, стварыў выяўленчую энцыклапедыю побыту беларускага яўрэйства, але ў гісторыі хутчэй за ўсё застанецца вось гэтым некідкім партрэтным эцюдам. Сёння яго насамрэч больш ведаюць як настаўніка зорнага вучня, чым самабытнага творцу. Чамусьці гэты партрэт уразіў мяне болей, чым шагалаўскія літаграфіі, да якіх ён фактычна з’яўляецца экспазіцыйным даважкам. Магчыма таму, што ў ім адбіўся дух таго асяроддзя, з якога Марк Шагал падаўся ў вялікі свет.\nРаботы самога Шагала будуць цікавымі для фанатаў ягонай творчасці, для якіх кожны штрых ці мазок гэтага мастака — пазачасовая каштоўнасць. Я ж, магчыма, выкажу смелае меркаванне, але… на мой погляд, большая частка таго, што наш зямляк зрабіў па-за межамі Беларусі, пазбаўлена той шчырасці, пачуццёвасці і, як сказалі б сёння, драйву, які выпраменьваюць творы, народжаныя тут. Гэта, зрэшты, натуральная справа. Палову жыцця чалавек глядзіць наперад, а другую палову — азіраецца назад. Палову жыцця займае каханне, а другую — настальгічныя ўспаміны. Шагал не выключэнне. Творчасць большасці мастакоў сілкуецца ўражаннямі маладосці. Ды і карыстаецца звычайна аўтар усё жыццё тэхнічным і стылёвым патэнцыялам, назапашаным на пачатку творчага шляху. Тое, што мы бачым на гэтай выставе — гэта тыражаваныя ўспаміны, тыражаваныя вобразы, тыражаваная тэхніка. А ўсё разам — канвертуемая настальгія. Брэнд.\nНарадзіўся ў Беларусі, якая на той час была часткай Расійскай імперыі. Працаваў у Расіі, пакінуў след у мастацтве Францыі, Злучаных Штатаў Амерыкі, пад канец стала атабарыўся на Французскай Рыўеры. Лічыцца, што праз усю ягоную творчасць чырвонай ніткай праходзіць настальгія па Віцебску часоў ягонай маладосці. Феноменам жыцця і творчасці Марка Шагала я лічу тое, што на тле драм і катастроф стагоддзя сярод генацыду этнасу, да якога ён належаў, і трагедыі зямлі, на якой ён нарадзіўся, мастак не збочыў у дэпрэсію, захаваў у душы святло. Мяркую, менавіта гэта акалічнасць, а не толькі характэрная стылістыка, болей уласцівая інсіту, чым прафесійнаму мастацтву, вабіць сённяшніх гледачоў Шагала.\nШагал быў першым беларускім мастаком, які зрабіў шыкоўную кар’еру за мяжою, трапіў у кагорту класікаў ХХ стагоддзя. Ягоную вандроўку ў вялікі свет па вялікую славу спрабавалі паўтарыць многія. Для некаторых яна аказалася паспяховай — Барыс Забораў, Раман Заслонаў… Камусьці пашчасціла менш. Шагал жа для нас каштоўны тым, што сваімі жыццём і творчасцю пераканаўча давёў, што можна быць адначасова патрыётам і касмапалітам, мець настальгію па радзіме і спавядаць агульначалавечыя каштоўнасці. Калі прыгледзецца, дык знойдзеш у французскіх літаграфіях Марка Захаравіча Шагала віцебскія матывы, адносна якіх Эйфелева вежа не больш як дэкаратыўны даважак.


Каля 13 тыс. мінскіх кватэр засталіся непрыватызаванымі\n15:01 11.07.2016 (абноўлена 15:28 11.07.2016)\nЯк нагадалі гарадскія чыноўнікі, усе не прыватызаваныя кватэры пяройдуць у фонд арэнднага жылля.\nМІНСК, 11 ліп — Sputnik. Парадка 13 тысяч кватэр у сталіцы застаюцца непрыватызаванымі, паведамілі Sputnik у прэс-службе Мінгарвыканкама.\nАпошні тэрмін прыватызацыі жылля ў Беларусі быў 1 ліпеня. Зараз застаюцца непрыватызаванымі 13 тысяч кватэр — гэтя без уліку тых, па якіх працягваецца праца з пададзенымі ў тэрмін заявамі.\n"Усе непрыватызаваныя кватэры пяройдуць у фонд арэнднага жылля. У цяперашні час праводзіцца работа па заключэнні з наймальнікамі такіх кватэр дагавораў камерцыйнага найму. Памер арэнднай платы ўстанаўліваецца з паніжальным каэфіцыентам 0,2", — сказаў начальнік упраўлення жыллёвай палітыкі Мінгарвыканкама Аляксандр Аўраменка на аператыўнай нарадзе ў мэрыі, яго словы прыведзены на сайце выканкама.\nПрыём заяў грамадзян на прыватызацыю дзяржаўнага жылля завяршыўся 30 чэрвеня бягучага года, нагадаў чыноўнік.\nУ чэрвені мінчане падалі амаль чатыры тысячы заяў на прыватызацыю жылых памяшканняў, усяго ж з пачатку года паступіла каля дзевяці тысяч зваротаў. Таксама чыноўнік нагадаў: мінчане, якія прыватызавалі кватэру, павінны на працягу года зарэгістраваць гэтую дамову ў натарыуса, інакш дакумент не будзе мець юрыдычнай сілы.\nАўраменка адзначыў, што Дзяржфонд жылля ў Мінску складае каля 3% кватэр — парадку 23 тысяч.\nПрыватызацыя, Жылая нерухомасць, Мінгарвыканкам, Мінск, Беларусь


Як схуднець дома - Black Latte\nСпосабы хутка схуднець ў хатніх умовах\nАкрамя дыет і іншых выматвальных спробаў здабыць стройную постаць, ёсць і іншыя спосабы хутка схуднець ў хатніх умовах. Яны простыя і практычна даступныя кожнай жанчыне - было б жаданне і нармальнае здароўе. У агульным і цэлым, іх сутнасць заключаецца ў наступным: штодзённа неабходна спальваць калорый больш, чым іх спажываецца. Вось і ўся прамудрасць.\nСпосабаў спальвання калорый маецца мноства. Раскажам пра найважнейшыя.\nГэта - самы першы і асноўны спосаб набыцця стройнай фігуры. Што азначае выраз «правільна харчавацца»? Для гэтага трэба выконваць тры простых, але вельмі важных правілы.\nЗмяняем простыя вугляводы на складаныя. Гэта значыць, уважліва сочым, што мы ямо за сняданкам, абедам і вячэрай. Стараемся ужываць больш прадуктаў, якія змяшчаюць абалоніну. Яна выдатна расшчапляе тлушчы.\nЦі не адмаўляемся цалкам ад тлушчаў. Памятаем, што тлушчы неабходныя для нармальнай дзейнасці арганізма. Іншая справа - спажываць іх вынікае, выконваючы разумную меру.\nУключаем у штодзённы рацыён ежу з вялікім утрыманнем бялку.\nМенавіта гэтыя тры «кіта» - складаныя вугляводы, тлушчы і вавёркі складаюць аснову правільнага харчавання.\nНемалаважнае значэнне мае таксама і рытм харчавання. Найбольш правільнае - чатырохразовае дробавую харчаванне: сняданак, абед, падвячорак і вячэру. Арганізм, прывучаны да такога рытм, з часам пачне больш актыўна засвойваць ежу і спальваць тлушчы.\nРаніцай - больш энергіі, увечары - лёгкія стравы\nВарыянтаў меню для жадаючых схуднець маецца вялікае мноства. Але ўсе яны павінны адпавядаць простаму і эфектыўнаму правілу: раніцай неабходна зараджацца энергіяй, увечары - не перагружаць страўнік. Ніжэй прадстаўлены адзін варыянт правільнага меню для жанчын, якія жадаюць схуднець.\nСняданак. Шэры (у ідэале жытняй) хлеб, кашы з злакавых шматкоў (без цукру), садавіна, нятлусты ёгурт. Увогуле, прадукты, зараджае энергіяй.\nУ абед неабходна ўжываць больш вугляводаў. Страў, іх змяшчаюць, маецца мноства: гэта крупы, бабовыя, белае мяса, рыба - увогуле, пералік тут амаль бясконцы.\nНа падвячорак карысна перакусіць невялікім кавалачкам хлеба i якой-небудзь фруктам.\nПадчас вячэры есці стравы з вялікай колькасцю вугляводаў ня варта: за ноч арганізм не паспее іх усё засвоіць, і што-то напэўна адкладзецца ў якасці тлушчу. Лепшы варыянт вячэры - нятлустая рыба, амлет, суп з гародніны.\nсхуднеўшы, меню можна разнастаіць, аднак базавыя правілы харчавання неабходна выконваць пастаянна. Каб зноў не паправіцца і зноў не пачынаць чарговы этап барацьбы з лішнімі кілаграмамі.\nаказвае ад салодкага\nДакладней, скарачаем ўжыванне прысмакаў да мінімуму. Невялікі працэнт цукру для нармальнай дзейнасці арганізма ўсё ж неабходны. А так - аб'яўляем ласункам рашучы бой! Асабліва рафінаду - яго трэба выключыць з рацыёну цалкам, раз і назаўжды.\nП'ём зялёны чай\nІ прытым - штодня. Менавіта зялёны, а не які-небудзь яшчэ. За сняданкам, абедам і вячэрай - ён карысны заўсёды. Зялёны чай паскарае метабалізм, у ім у велізарнай колькасці ўтрымліваюцца антыаксіданты, выдатна якія спальваюць тлушч.\nФаст-фуд - наш вораг\nМенавіта гэтая ежа з-за лішку ў ёй калорый здольная зрабіць постаць тоўстай і пачварнай. Гаворым фаст-фуду рашучае «не» раз і назаўсёды. Гэтак жа, дарэчы, як і іншым заморскім страў і напояў: снэк, пепсі і коле. У іх адсутнічае якая б там ні было біялагічная каштоўнасць, затое - поўна калорый. Гэта - відавочны і даўно даказаны факт.\nТак-так, простую ваду. Яна - лепшы напой для жадаючых схуднець, бо ў ёй абсалютна няма калорый і разам з тым арганізму без яе не абысціся. Вады неабходна піць удосталь, прыкладна 2-2, 5 літра ў суткі.\nПа раніцах, прачнуўшыся, варта таксама піць ваду нашча. Як варыянт, яе можна разводзіць невялікай колькасцю мёду або цытрынавага соку. Выпітая раніцай вада «запускае» працу арганізма, і ён пачынае спальваць тлушч.\nА вось ад фруктовых сокаў на перыяд пахудання лепш устрымацца з-за іх высокай каларыйнасці. Значна больш карысна есці садавіну.\nДля пахудання няма патрэбы імкнуцца да ўстанаўлення рэкордаў, празмерна нагружаючы арганізм. Элементарныя спартыўныя практыкаванні - як раз тое, што трэба.\nРэгулярная ранішняя зарадка. 10-5 хвілін будзе цалкам дастаткова. Прычым, тут лёгка абысціся без нейкага ні было спецыяльнага абсталявання. Гэта - проста энергічная ранішняя размінка цягліц, дзякуючы якой арганізм з самай раніцы наладжваецца актыўна расходаваць энергію і, адпаведна, спальваць тлушчы.\nПрабежка па вечарах - прычым, таксама рэгулярная. Вядома, да вечара арганізм стамляецца, і хочацца паляжаць на канапе. Але ж на коне - прыгажосць і складнасць постаці!\nВыкананне кардиоупражнений. Іх цалкам можна выконваць дома, у перапынку паміж хатнімі клопатамі:\nскачыце праз скакалку. Такія скачкі пазбаўляюць ад калорый, а заадно трэніруюць і ўмацоўваюць ягадзічныя мышцы, сцёгны і ногі;\nзаймаецца на велатрэнажоры, эліпсоід або степперы. Вядома, для пачатку іх трэба купіць, але ўсякая прыгажосць, як вядома, патрабуе некаторых матэрыяльных выдаткаў;\nпрацуем з уласным вагой: адціскацца, прысядаць, выконваем планку, ўключаем у заняткі практыкаванне пад назвай бурпи (гэта спалучэнне адцісканняў, прысяданняў і скачкоў).\nБольш ходзім пешшу\nНапрыклад, у краму ці на працу. Калі тое і іншае далекавата, то едзем туды на ровары. Для пахудання і наогул для здароўя - суцэльная карысць. Плюс - эканомія сродкаў (не трэба плаціць за праезд), і, да таго ж, эканомія нерваў (адсутнічае штурханіна і цісканіна ў аўтобусах або электрычках). У свеце няма ні аднаго тоўстага хадакі пешшу і веласіпедыста. Выдатны стымул!\nЯшчэ сякія-такія карысныя парады для пахудання\nАкрамя ўсяго пералічанага, маюцца і іншыя спосабы схуднець ў хатніх умовах:\nнаведваем рэгулярна басейн (калі ёсць такая магчымасць);\nзаймаемся скандынаўскай хадой;\nадмаўляемся ад ліфта, стараемся падымаць пешшу па лесвіцы;\nпазбаўляемся ад стрэсу. Як ад яго пазбаўляцца, гэта асобная грунтоўная тэма, але менавіта стрэс ў многіх выпадках дапамагае набіраць лішнюю вагу. Так што - імкнемся быць спакойнымі і ўпэўненымі.


Выкананне Шэкспіра - інтэрв'ю з Бэн Крышталем\nby Ці Джеймисон\nІнтэрв'ю з Бэн Крышталь\nБэн Крышталь з'яўляецца аўтарам Шэкспіра на Toast (выдадзены Icon Books), новую кнігу , якая рассейвае міф , што Шэкспір цяжка. Тут ён дзеліцца сваімі думкамі аб выкананні Шэкспіра і паказвае яго лепшыя парады для акцёраў першага часу.\nAbout.com: З'яўляецца Ці выкананне Шэкспіра цяжка?\nБэн Крышталь: Ну, так ... і так павінна быць! Гэтыя п'есы больш за 400 гадоў. Яны ўтрымліваюць культурныя прыколы і спасылкі, якія цалкам незразумелыя нам .\nАле яны таксама цяжка выканаць, таму што Шэкспір быў так па-чартоўску добра урэзкі ў чалавечае сэрца - так, як акцёр, вы не можаце дазволіць сабе стрымлівацца. Калі вы не можаце пайсці ў глыбіні сваёй душы, даследаваць крайнасці сябе, ісці ў дрэнным месцы, як Атэла або Макбет, то вы не павінны быць на сцэне.\nВы павінны думаць аб вялікіх выступах Шэкспіра ў якасці найбольш важных рэчаў, якія персанаж калі-небудзь казаў; яны павінны гаварыць з вашай грудзі раскрытая, ваша сэрца голымі, і з велізарнай запалам. Вы павінны разарваць словы з неба. Калі вы не адчуваеце, як вы прабегчы марафон, калі вы скончыце, вы не робіце гэта правільна. Патрабуецца мужнасць, каб адкрыць сябе перад аўдыторыяй, як гэта, дазваляючы ім бачыць вашыя вантробы без адчайна спрабуе паказаць ім, - гэта патрабуе практыкі.\nAbout.com: Што вы параіце каго - то выконваючы Шэкспір ў першы раз?\nБэн Крышталь: Ці не ставіцеся да гэтаму легкадумна, але не ставіцца да гэтага занадта сур'ёзна небудзь.\nЯ ведаю, што гэта гучыць як супярэчнасць, але гэта падобна на паняцце таго, каб дзейнічаць праўдзіва ў вялікай прасторы, што многія акцёры змагаюцца з. Гэта складаны баланс, і Шэкспір просіць вас справіцца з гэтымі велізарнымі ідэямі і эмоцыямі, якія занадта часта прыводзяць вас у «празмернае дзеянне» - трымацца далей ад вялікіх жэстаў і больш-топа характеризации.\nШмат што з таго, што вам трэба ведаць, на старонцы ўжо. Такім чынам, гэта складана, і вы павінны працаваць на яго, але гэта таксама лепшае задавальненне ў свеце. Цешся. Вывучаюць Вашы лініі так добра вы можаце ісці працаваць ці рабіць прамыванне да прамаўляючы іх. Толькі адзін раз яны глыбока частка вас, вы можаце пачаць гуляць. Многія людзі прымаюць п'есы Шэкспіра занадта сур'ёзна, і забываць, што галоўнае слова: «гуляць». Гэта гульня, так што атрымлівайце асалоду ад! Вы не можаце «гуляць» з іншымі акцёрамі, калі вы спрабуеце ўспомніць свае лініі.\nAbout.com: Ці мае Шэкспір пакінуў ключы акцёраў у тэксце?\nБэн Крышталь: Так, я так думаю. Гэтак жа Піцер Хол, Патрык Такер і справядлівыя некалькі іншых. Ці з'яўляецца ён ці не на самай справе заўсёды будзе для абмеркавання. Вяртаючыся да першапачатковага тэксту, як у Першым Фоліо дапаможа. Гэта першае збор твораў п'ес Шэкспіра, пад рэдакцыяй двух яго вядучых акцёраў. Яны б хацелі стварыць кнігу пра тое, як выканаць п'есы свайго калегу, а не як чытаць іх - 80% ад елизаветинцев можа не чытаць! Такім чынам, першы Фоліо як мага бліжэй да прызначаным скрыптам Шэкспіра, як жа мы можам атрымаць.\nКалі сучасныя рэдактары гульняў робяць новае выданне, яны ідуць назад у Першым Фоліо і выдаліць загалоўныя літары, змяніць правапіс і перамыкацца паміж персанажамі прамовы, таму што яны глядзяць на п'есах з літаратурнага пункту гледжання, але не драматычнай ,\nМаючы ў выглядзе , што кампанія Шэкспір будзе выконваць новую гульню кожны дзень, яны проста не мелі б шмат часу для рэпетыцый . Такім чынам, тэорыя абвяшчае, што большая частка рэжысуры запісваецца ў тэкст. Сапраўды, можна працаваць, дзе стаяць, як хутка казаць, і тое , што стан вашага персанажа розуму, усе з тэксту .\nAbout.com: Наколькі важна зразумець пяцістопны ямб перад выкананнем?\nБэн Крышталь: Гэта залежыць ад таго, наколькі вы паважаеце пісьменнік вы працуеце. Большасць п'ес Шэкспіра напісана ў гэтым канкрэтным рытмічным стылі, так, каб ігнараваць гэта было б глупства. Ямб рытм нашага англійскай мовы і нашы тэл - лінія гэтай паэзіі мае той жа рытм, як наша сэрцабіцце. Лінія пяцістопны ямба запаўняе лёгкі чалавек выдатна, так што рытм гаворкі.\nМожна сказаць, што гэта вельмі чалавечае гучанне рытм і Шэкспір выкарыстоўваў яго, каб даследаваць тое, што ён павінен быць чалавекам.\nНа крыху менш за абстрактная нота, ямб з'яўляецца лініяй паэзіі з дзесяццю складамі, і ўсе цотныя склады маюць некалькі больш моцны стрэс . Гэты напрамак само па сабе - моцныя стрэсы звычайна падаюць на важныя словы.\nAbout.com: Так што наконт ліній з менш чым дзесяці складоў?\nБэн Крышталь: Ну, як Шэкспір не мог разлічваць і быў ідыёт - ці ён быў геніем і ведаў , што ён робіць. Калі ёсць менш, чым дзесяці складоў у радку, ён дае акцёру пакой падумаць. Калі лічыльнік змяняецца ў любы момант, гэты кірунак ад Шэкспіра да яго акцёраў аб характары яны гуляюць. Гэта гучыць даволі складана, але на самой справе, як толькі вы ведаеце, што вы шукаеце, гэта неверагодна проста. Шэкспір ведаў, што яго акцёры мелі б гэты рытм цячэ ў іх жылах, і так бы яго аўдыторыі. Калі ён зламаў рытм, яны адчуваюць.\nДля таго, каб не понять , пяцістопны ямб як акцёр, каб не зразумець 80% стылю Шэкспір пісаў у, і столькі ж разоў , што робіць яго творчасць настолькі узрушаючым.\nШэкспір на Toast Бэн Крышталь апублікаваны Icon Books.\nРамантычны Катыроўкі Шэкспір\nЦытаты аб смерці Шэкспіра\nЯк Выканаць Шэкспіра маналогу\nСпіс п'ес Шэкспіра\nЛепшыя Шэкспір Цытаты\nPrivateers і піраты: Барталамей Робертс\nШто такое Bubblegum Музыка?\nРок провенанс метадаў Петрал\nАбстрактнае мастацтва: Крок за крокам Карціна Дэманстрацыйны\nКрок за крокам да паляпшэння Ollies на скейтбордзе\nБазавая мадэль атама\nЖывапіс Пералікі Plein Air\nЖанчына Сіла: Жанчыны XVIII дынастыі ў Старажытным Егіпце\nГісторыя і Паходжанне Куш\nВызначэнне разрэзанага напалам (або Halve) у гольфе\nЦі сапраўды Вы высокаадчувальны?\nГіганцкія памылкі вады, Сямейны Belostomatidae\nСцэнар Агаё маршавай Фарміраванне\nПарады патэнтнай заяўкі\nСтупень (прыметнікі і прыслоўі)\nЯкія 7 Диатомические элементы?\nСпіс бясплатных онлайн дзяржаўных школ для Каліфорніі студэнтаў, K-12


Партыя «Справядлівы свет» асудзіла «нацыянал-радыкалаў» і «апазіцыйныя комплексы» | Новы Час\nУ заяве, распаўсюджанай прэс-службай партыі 15 лютага, згадваецца, што левыя яшчэ ў маі мінулага году заклікалі спыніць баявыя дзеянні і сесці за стол перамоваў. Таму цяпер яны выказваюць «безумоўную падтрымку» падпісаным у Мінску пагадненням, бо яны, паводле аўтараў заявы, даюць надзею на спыненне «братазабойчай вайны» на ўсходзе Украіны.\nСведчаннем таго, што падпісаныя пагадненні былі «складаным, але апраўданым кампрамісам» левыя лічаць «істэрычную крытыку з боку ўкраінскіх і расійскіх нацыянал-экстрэмістаў». Маўляў, першыя выступаюць супраць прадастаўлення аўтаноміі для жыхароў асобных усходніх рэгіёнаў краіны, якія «традыцыйна схіляюцца да рускага культурнага асяроддзя». А значыць адмаўляюць ім у магчымасці «захаваць мультыкультурную самабытнасць». Другія ж адмаўляюць Украіне (і Беларусі таксама) у «праве на самавызначэнне і ўласную дзяржаўнасць».\nПартыя левых «Справядлівы свет» заклікае «кіраўнікоў дзяржаў, палітыкаў, грамадскіх дзеячаў і простых грамадзянаў» не ісці на повадзе ў гэтых «падпальшчыкаў вайны». Самі яны, натуральна, гэтага не робяць, вітаючы адначасова ўкраінскі суверэнітэт і «права на самаўпраўленне» для «жыхароў асобных рэгіёнаў Украіны».\nАсудзіўшы «нацыянал-радыкалаў», левыя палічылі патрэбным дакарыць таксама суседзяў па апазіцыйным лагеры, якія «пазіцыянуць сябе ў якасці дэмакратаў» — за тое, што яны шукалі «дывідэнды», атрыманыя Лукашэнкам у выніку сустрэчы «нармандскай чацвёркі» у Мінску. Левыя тых дывідэндаў не шукаюць, адкідваючы «апазіцыйныя комплексы». Хаця яны і знаходзяцца ў «шматгадовай і прынцыповай апазіцыі да ўнутрыпалітычнага курса Лукашэнкі», заяўляюць пра сваю падтрымку «намаганняў афіцыйнага Мінску па ўрэгуляванні ўзброенага канфлітку на Данбасе».\nЯцанюк: Расія павінна заплаціць за знішчаны Данбас


СААЗ: свет павінен праяўляць пільнасць адносна вірусаў грыпу | zviazda.by\nСААЗ: свет павінен праяўляць пільнасць адносна вірусаў грыпу\nСвет павінен праяўляць пільнасць адносна вірусаў грыпу. Такая інфармацыя са спасылкай на даныя Сусветнай арганізацыі аховы здароўя размешчана на сайце Рэспубліканскага цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя, паведамляе БелТА.\nПаводле даных СААЗ, з верасня па студзень 2021 года ў свеце зафіксавана рэкордна нізкая колькасць выпадкаў грыпу і менш узораў было даступна для аналізу, чым папярэднія гады. Доля пацверджаных выпадкаў грыпу ад усіх пратэсціраваных у гэты перыяд склала менш за 0,2 працэнта. Пры гэтым тры папярэднія сезоны грыпу гэты паказчык складаў 17 працэнтаў. Уклад у зніжэнне актыўнасці грыпу ўнеслі меры па барацьбе з COVID-19, у тым ліку абмежаванне турызму, нашэнне ахоўных масак і захаванне дыстанцыі.\nРазам з тым, адзначаюць эксперты СААЗ, свет павінен праяўляць пільнасць адносна вірусаў грыпу, вірусы з пандэмічным патэнцыялам могуць з’явіцца ў любы момант. У сувязі з гэтым краіны павінны прадоўжыць сумесную работу ў рамках Глабальнай сістэмы эпіднагляду за грыпам і мер у адказ, у тым ліку правядзенне вакцынацыі.\nУ гэтым сезоне вакцынацыя супраць грыпу будзе праходзіць на фоне пандэміі і праводзімай вакцынацыі супраць COVID-19. У сувязі з гэтым унесены дапаўненні ў тактыку вакцынацыі, пры гэтым улічаны пазіцыі міжнародных і айчынных экспертаў, а таксама рэкамендацыі вытворцаў вакцын.\nЗгодна з распрацаваным Міністэрствам аховы здароўя парадкам, вакцынацыя супраць грыпу ў першую чаргу будзе праводзіцца дарослым, якія завяршылі курс вакцынацыі супраць COVID-19, дзецям 0-17 гадоў у адпаведнасці з Нацыянальным календаром прафілактычных прышчэпак і дзецям, якія наведваюць установы адукацыі.\nУ выпадку правядзення пацыенту вакцынацыі супраць грыпу і COVID-19 спачатку рэкамендуецца завяршыць курс вакцын супраць каранавіруса, а затым не раней чым праз 14 дзён пасля гэтага праводзіць вакцынацыю супраць грыпу. Па жаданні пацыента дапушчальна і сумеснае (у адзін дзень) прымяненне вакцын супраць COVID-19 і супраць грыпу (за выключэннем жывых вакцын). Пацыент, у якога адсутнічаюць проціпаказанні, павінен аформіць пісьмова інфармаваную згоду.\nПерыяд правядзення вакцынацыі супраць грыпу падоўжаны да пачатку 2022 года (пры ўмове, што не будзе актыўнай цыркуляцыі вірусаў грыпу).\nУ 2021 годзе ў састаў вакцын для прафілактыкі грыпу ўнесены змяненні па дзвюх пазіцыях.\nСусветнаz арганізацыz аховы здароўя


Святлана Ціханоўская анансавала стварэнне «санкцыйнага спісу Калеснікавай» | Новы Час\nПершапачаткова апазіцыйныя сілы разлічвалі на дыялог улады і народа, аднак дзеянні Лукашэнкі паказалі, што «патрэбны больш радыкальныя крокі», у тым ліку стварэнне санкцыйных спісу, заявіла Ціханоўская, піша РБК.\nСанкцыйны спіс імя Марыі Калеснікавай, у адносінах да якой узбуджана крымінальная справа, будзе створаны. Пра гэта заявіла экс-кандыдат у прэзідэнты Беларусі Святлана Ціханоўская ў інтэрв'ю ўкраінскаму выданню LB.ua.\nПаводле яе слоў, перад беларускай апазіцыяй цяпер стаіць вельмі шмат задач, сярод якіх рашэнне сітуацыі не толькі з Калеснікавай, але і з іншымі палітвязнямі. Адказваючы на пытанне, ці з'явіцца ў будучыні санкцыйны «спіс Калеснікавай», Ціханоўская сказала: «Так, вядома, з'явіцца».


Чарговы суд за Дзень памяці паўстанцаў 1863 года | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nЧарговы суд за Дзень памяці паўстанцаў 1863 года (абноўлена)\nНа пятнаццаць базавых велічынь аштрафаваны суддзёй Свіслацкага раённага суда Жанай Салагубік публіцыст і грамадскі актывіст Уладзімір Хільмановіч.\nПакаранне штрафам за „несанкцыянаванае масавае мерапрыемства” выглядае здзекам і ёсць пераследам за праяву нацыянальнай памяці, лічыць Уладзімір Хільмановіч:\n– На разглядзе сваёй адміністрацыйнай справы я не прысутнічаў. Па-першае, у мяне не было магчымасці сёння паехаць у Свіслач, а па-другое, не было асаблівага сэнсу. Бо ўсе гэтыя справы загадзя вызначаныя пастановай. Яны маюць выразна абсурдны характар з юрыдычнага гледзішча і выразна палітычны карны характар. І тое, што перада мною ўжо пяць чалавек старшыня Свіслацкага раённага суда Аляксандар Шылін аштрафаваў на буйныя сумы, не давала нейкай надзеі, што ёсць шанец абараніцца.\nЯшчэ два гарадзенцы: Сяргей Верамеенка і Мікола Салянік прыцягнуты да падобнай адміністрацыйнай справы ў Свіслачы. Разгляду іх спраў пакуль не было.\nРаней старшыня Свіслацкага раённага суда Аляксандр Шылін аштрафаваў на буйныя сумы 5 грамадскіх актывістаў: свіслацкіх Юрыя Глебіка (25 базавых велічынь) і Віктара Пяцельчыца (10 базавых), і гарадзенцаў Віктара Сазонава, Ігара Банцара на 15 базавых кожнага, Ежы Грыгенчу на 20 базавых.\nЧарговая адміністрацыйная справа ў Свіслачы будзе разгледжаная 3 снежня. Гэтым разам судзяць праваабаронцу з Гародні Уладзіміра Хільмановіча, аднаго з удзельнікаў традыцыйнага Дня памяці паўстанцаў 1863 года, які прайшоў 27 кастрычніка ў Свіслачы і Якушоўцы.\nПа інфармацыі „Гарадзенскай Вясны”, карную эстафету прымае суддзя Свіслацкага раённага суда Жана Салагубік. За ёй цягнецца даўні і доўгі „шлейф” абвешчання карных пастаноў грамадскім актывістам за ўдзел у фэсце памяці. Так у 2015 годзе Салагубік аштрафавала гарадзенцаў Віктара Сазонава і Эдварда Дмухоўскага – кожнага на 10 базавых велічынь, Уладзіміра Хільмановіча і прадстаўніка Ваўкавыска Віталя Гуляка – кожнага на 40 базавых. У 2016 годзе яна ж аштрафавала Міколу Лемяноўскага, слонімцаў Віктара Марчыка і Паўла Севасцьяна – на 10 базавых велічынь кожнага, Эдварда Дмухоўскага – на 30 базавых.\nНапомнім, што сёлета старшыня Свіслацкага раённага суда Аляксандр Шылін ўжо аштрафаваў на вялізныя сумы 5 грамадскіх актывістаў: свіслацкіх Юры Глебіка (25 базавых велічынь) і Віктара Пяцельчыца (10 базавых), гарадзенцаў Віктара Сазонава (15 базавых), Ігара Банцара (15 базавых) і Ежы Грыгенчу (20 базавых).


Праз некалькі хвілін яны ўжо кружылі над вёскай. Ля адной хаты хлопчыкі ўбачылі шмат людзей. Яны стаялі кругам, а ўсярэдзіне бабуля абдымала хлопчыка. Жанчыны выціралі, — хто хустачкамі, хто фартухамі, — вочы. На дарозе чакала машына. — Гэта Жан развітваецца са сваёй бабуляй, — сказаў Бусел. — Жан, Жан, — замахалі рукамі дзеці. Жан не пачуў іх, а Бусел прыкрыкнуў, каб лепш трымаліся… Над гняздом Бусел апусціўся ніжэй. Убачыўшы бацьку, бусляняты параскрывалі свае жоўтыя дзюбы. — Якія цудоўныя бусляняткі, — дзівіліся Бульбінка і Чыпаліна. — Зараз я вярнуся, мае малыя, — крыкнуў Бусел. Калі яны з'явіліся зноў над лесам, полымя ад кастра падымалася ўжо вышэй за сосны, а песня разам з іскрамі ляцела яшчэ далей. Даўшы хлопчыкам магчымасць падзівіцца прыгажосцю піянерскага кастра, Бусел апусціўся на лагерны пляц. — Ну, хлопчыкі, бывайце. Раю адпачыць перад дарогай. Сказаў гэта, махнуў крыламі і паляцеў да сваіх дзетак. Хлопчыкі паслухалі Бусла, пабеглі ў свой пакой і, стомленыя беганінай і цудоўным паветраным падарожжам, кінуліся ў ложкі. Заснулі не адразу, але моцна. А праз гадзіну ў пакой прыбег Марселіна, ціхенька паклаў у чамадан Чыпаліна. Падумаўшы крыху, побач уладкаваў і Бульбінку. Закрыў накрыўку, пстрыкнуў замком і хуценька пабег, бо аўтобус адыходзіў на вакзал. Бульбінка прачнуўся першы. Агледзеўся. — Як мы трапілі ў гэты чамадан? — штурхнуў ён Чыпаліна. — Дык гэта чамадан Марселіна. Я чую яго голас. Хлопчыкі прыслухаліся. Марселіна ў захапленні расказваў: — Як там было цудоўна! Які край, якія дзеці! Ды і ўсе людзі добрыя, клапатлівыя. — Мы ў Італіі, Бульбінка, вітаю цябе на маёй радзіме. — У Італіі? Я ж не збіраўся сюды ехаць. Мне добра было дома. — Маці Марселіна Алесі будзе прыемна ўбачыць земляка. Будзе рады і Марчэла — тата Марселіна… — А я хачу дадому, — панура сказаў Бульбінка.\n— Не бядуй. Мы табе паможам вярнуцца ў твой цудоўны край, сасновыя бары, дзе растуць суніцы і белыя грыбы. Яны змоўклі, тады паціху вылезлі з чамадана і тут пачулі голас Марчэла за сцяной: — А ў нас, сынок, фашысты ўзнялі галовы. Наш прафсаюз выпусціў да рабочых лістоўку. Далі і мне, каб занёс на завод, але я захварэў. — Я занясу, тата, — сказаў Марселіна. — Не, ты з дарогі, сынок, — занепакоілася маці. — I ўвогуле гэта небяспечна. Паліцыя… — Вунь тыя лістоўкі. Ляжаць на стале, — сказаў Чыпаліна і штурхнуў Бульбінку. — Мы добра адпачылі, усю дарогу спалі. Мы занясём іх на завод рабочым. — А ты ведаеш, дзе гэта? — Чыпаліна ўсё ведае, — засмяяўся хлопчык-цыбулька. — Тады кладзі мне сюды лістоўкі, — ажывіўся Бульбінка. Яны панапіхалі за пазуху лістовак і ціхенька выйшлі з кватэры. Завод быў недалёка, але… Ля брамы хадзіў паліцэйскі з дубінкай. — Я загавару яго, а ты… — усміхнуўся Чыпаліна і падышоў да паліцэйскага. Тым часам Бульбінка ўзлез на браму і пачаў кідаць лістоўкі ў двор завода. Лістоўкі закружылі ў паветры. Адна з іх праплыла пад носам у паліцэйскага. Той схамянуўся і схапіўся за дубінку. — Не спрабуй уцякаць, — пагразіў ён і палез на браму. Бульбінка скочыў у двор. — Дзе ён? — крыкнуў паліцэйскі. А Бульбінка шмыгнуў у дзірку пад брамай. Яму падаў руку Чыпаліна. — Пабеглі! Паліцэйскі застаўся з носам. Бягуць хлопчыкі, чуюць раптам шум, крыкі, свіст. — Няўжо паліцэйскія гоняцца? — Ды не, — адказаў Чыпаліна. — Гэта на стадыёне. Зборная каманда СССР гуляе са зборнай Італіі. Праз некалькі хвілін яны былі на стадыёне. — Гол, гол, — загулі людзі. — Гэта я дапамог землякам забіць яго, — пахваліўся Бульбінка. — Я прыйшоў — і адразу забілі гол…\nPage 45 and 46: Цукерак на рэшту да\nPage 47 and 48: — Баішся? А ляцець\nLos Principales 20180918\nLos angeles Staffing Companies\nLegitimate Tax Preparation Los Angeles\nWhen you need an Accountant to prepare and file taxes, or a Bookkeeper contact to Velin and Associates, Inc. We are an experienced Los Angeles accountants/CPA Firm.\nLos 6 Beneficios de Construir Tu Casa


Частыя пытанні - BYSOL\nЯкую дапамогу аказвае фонд BYSOL?\nBYSOL аказвае фінансавую дапамогу ініцыятывам, сем'ям палітвязняў, а таксама дапамагае людзям, звольненым па палітычных прычынах, прайсці навучанне і атрымаць новую спецыяльнасць.\nКаму дапамагае BYSOL?\nфондам медыцынскай і спартовай салідарнасці;\nдапамагаем звольненым прайсці навучанне і атрымаць новую спецыяльнасць;\nпадтрымліваем дваровыя супольнасці і іншыя лакальныя ініцыятывы, якія аб'ядноўваюць беларусаў у барацьбе супраць беззаконня.\nХто лічыцца звольненым па палітычных прычынах?\nЗвольненымі па палітычных прычынах лічацца людзі, якія страцілі працу з чэрвеня 2020 года з-за сваіх палітычных поглядаў і грамадзянскай пазіцыі. Сюды адносяцца ўдзел у мірных акцыях і забастоўкі.\nЯкую дапамогу BYSOL аказвае звольненым?\nУ дадзены момант BYSOL дапамагае ў перанавучанні і працаўладкаванні.\nЦі аказвае BYSOL дапамогу бізнэсу?\nФонд не пакрывае выдаткі прадпрымальнікаў, у тым ліку арэнду і падаткі.\nЦі аказвае фонд юрыдычную дапамогу, дапамогу па эканамічнай міграцыі, аплаце штрафаў ці медыцынскага лекавання?\nТакія віды дапамогі BYSOL не аказвае.\nВерыфікацыя і дапамога\nЯк запоўніць заяўку на атрыманне дапамогі?\nЗапоўніце форму, загрузіце дакументы і напішыце вашую гісторыю. Уважліва запаўняйце заяўку і не забудзьцеся выканаць усе ўказаныя ў ёй дзеянні.\nЯк хутка адбываецца працэдура верыфікацыі?\nПасля запаўнення заяўка паступае да нашых валанцёраў. Працэдура праверкі займае да 48 гадзін. Правільна запоўненая форма і поўны аб'ём неабходных дакументаў дазволяць апрацаваць вашу заяўку хутчэй.\nПасля запаўнення заяўкі вам неабходна напісаць па ўказаных кантактах і назваць свае ПІБ, каб мы змаглі прыняць вашу заяўку да працы.\nХто можа адсачыць перавод у падтрымку фонду з маёй карты?\nНі мы, ні трэція асобы не даведаюцца дадзеныя вашай карты. Для збору мы выкарыстоўваем сайт, а таксама іншыя каналы, якія шыфруюць плацяжы ў мэтах бяспекі.\nДзе захоўваюцца грошы?\nРахунак фонду знаходзіцца ў банку ў Літве. Улады Беларусі не маюць да яго доступу, як і да людзей з нашай каманды.\nХто можа адсачыць выплату дапамогі мне?\nМы выкарыстоўваем бяспечны спосаб пераводу сродкаў.\nУлады не скрадуць грошы з рахункаў атрымальнікаў?\nМы праводзім выплаты спосабам, які наўмысна не раскрываем. Дзякуючы такой палітыцы ўладам да гэтага часу не ўдалося «злавіць» пераводы з фонду.\nДзе можна знайсці інфармацыю аб выплатах?\nМы рэгулярна публікуем статыстыку выплат BYSOL у сацыяльных сетках фонду. Раней мы таксама публікавалі гісторыі пацярпелых, але пазней прынялі рашэнне адмовіцца ад такіх публікацый у мэтах бяспекі людзей, якія атрымалі дапамогу.\nЯк дапамагчы фонду?\nУсе мэтавыя зборы сродкаў апублікаваны на галоўнай старонцы сайта https://bysol.org. Вы можаце зрабіць ахвяраванне для дапамогі менавіта той ініцыятыве, якая падаецца вам найболей важнай.\nВы таксама можаце падпісацца на старонкі BYSOL і расказаць пра нас у сацыяльных сетках.\nМая заяўка была адхіленая. Ці магу адправіць форму паўторна?\nПры адхіленні заяўкі нашы валанцёры ўказваюць прычыну. Калі ў вас з'явяцца дадатковыя пацверджанні ці дакументы, якія неабходныя для ўхвалення заяўкі, вы можаце звязацца з валанцёрам ці адправіць заяўку паўторна.\nЦі магу я публікаваць свой відэазварот і расказваць пра фонд у сацыяльных сетках?\nУ мэтах бяспекі BYSOL не публікуе звароты людзей, якія атрымліваюць дапамогу. Аднак, калі вы хочаце расказаць пра фонд у сацыяльных сетках, вы можаце гэта зрабіць. Мы рады атрымліваць зваротныя водгукі і нам вельмі прыемна бачыць падзякі.\nЯ не знайшоў тут адказу на сваё пытанне. Як я магу звязацца з фондам?\nНапішыце нам на e-mail: [email protected]\nАбо ў telegram bot: @BYSOL_bot


Піліп ЧМЫР, лідар групы Drum Ecstasy: «Я ўвесь час патрабаваў» | Народная Воля\nПіліп ЧМЫР, лідар групы Drum Ecstasy: «Я ўвесь час патрабаваў»\n– Мяне затрымалі 10 жніўня, калі я ішоў з сям’ёй, з дзіцем па праспекце Незалежнасці, – у 18.09. Ля цырка стаялі амапаўцы, я дастаў тэлефон, каб зрабіць здымак цырка – прыгожыя кадры. І тут на мяне наляцелі нейкія ненармальныя, узбуджаныя, мяркую, пад уздзеяннем наркотыкаў людзі, схапілі і пацягнулі ў аўтобус.\nТам было ўжо восем чалавек. Пра ніякія маскі гаворкі не ішло. А я толькі пару дзён як прыляцеў з Нью-Ёрка, быў на каранціне і нават ў горадзе заўсёды хадзіў у масцы. Але ніхто пра небяспеку заразіцца каранавірусам не захацеў і слухаць, тыя, хто мяне затрымаў, былі цалкам неадэкватныя людзі.\nПадчас затрымання мяне моцна не кранулі – я падкрэсліў, што не супраціўляюся. Але астатнім дасталася. Прычым людзей затрымлівалі абсалютна мірных, тых, што ішлі па сваіх справах. Напрыклад, разам са мной у аўтобусе апынуліся рабочыя, якія выйшлі недзе пасядзець, хлопец, які выйшаў за цыгарэтамі, мужчына 75 гадоў, які ішоў за прадуктамі… Некаторыя людзі пыталіся, ці можна ім прайсці да метро, – ім дазвалялі, а потым хапалі. Кагосьці моцна збівалі, пагражалі, што зараз, маўляў, у цябе знойдзем наркотыкі, чаго ты тут за хлебам ходзіш і г.д.\nПотым прыехаў аўтазак для перавозкі зняволеных. У яго нельга было патрапіць, не атрымаўшы пяць удараў дубінкай па спіне. Гэтаксама б’юць па галаве, калі не згінаешся ў машыне. У ячэйку, дзе павінна знаходзіцца два чалавекі, нас запіхалі семярых – дыхаць было няма чым. Потым загрузілі дзяўчат – дзяўчаты пачалі крычаць, і ў іх гонар уключылі вентыляцыю і святло.\nПрывезлі ў Савецкі РУУС (пра тое, што гэта быў ён, я даведаўся потым). Нас усіх выгналі з варанка пад мацюкі і ўдары канваіраў. Я падняў руку, што не трэба мяне біць, і за гэта атрымаў яшчэ больш – два амапаўцы білі па печані і нырках. Потым у дворыку нас усіх паставілі да сценкі, рукі за спінай. Было нас недзе 60 чалавек. На мяне хацелі апрануць кайданкі, але ў мяне праблема са спінай, і кайданкі не сыходзіліся – я пра гэта папярэдзіў, – апранулі хамуты. Хачу зазначыць, што той ахоўнік, які гэта рабіў, не лютаваў. Потым мне парэзалі шнуркі нажніцамі, дасталі ўсё з кішэняў. Я стаяў галавой у забор, шырока расставіўшы ногі, і перыядычна атрымліваў па нагах дубінкай.\nДалей нас перагналі ў іншую частку двара. Мы павінны былі ісці, моцна нахіліўшыся ўперад, практычна на 90 градусаў, з рукамі за спінай. У такім стане мы прастаялі да першай гадзіны ночы. Позу дазвалялася мяняць толькі па камандзе: ці рукі за галавой, ці рукі за спінай. Калі не дай бог выпростваешся, б’юць дубінкай. А размаўляюць там толькі матам.\nПотым па адным пачалі выводзіць падпісваць пратакол. Тэкст тыпавы: прыкладна ў 19.30 па праспекце Незалежнасці, 47 ці 48 удзельнічаў у несанкцыянавым мітынгу і выкрыкваў лозунгі. Я адмовіўся яго падпісваць. Мне сказалі: “Тады будзеш сядзець тут 72 гадзіны”.\nХачу зазначыць, што некаторыя з хлопцаў, якія працуюць у РУУС, надта не зверствавалі, я сказаў бы, “выконвалі сваю функцыю”, з імі можна было размаўляць. Але нейкія іншыя мелі выгляд людзей цалкам неадэкватных: крычалі, бегалі, паміж імі здараліся канфлікты.\nПотым на гэтым жа двары нас размясцілі на начлег – дазволілі сесці на зямлю. Калі ўжо выбіраць, мне з маёй спінай прасцей было стаяць. Выводзілі ў туалет па адным.\nУвесь час знаходжання ў РУУС я патрабаваў, каб звязаліся з маёй сям’ёй і паведамілі ёй, дзе я знаходжуся, каб да мяне звярталіся на “вы”… увогуле, я многа гаварыў. І пэўнай рэакцыі дамогся: адзін непрыемны чалавек перастаў да нас прыходзіць, хоць я за гэта і атрымаў. Гэта важна. Я трымаў увесь час дыстанцыю, не дазваляў мацюкоў у адказ і паўтараў: вы перавышаеце паўнамоцтвы пры вялікай колькасці сведак. Гэты навык – вынік майго наведвання курсаў па бяспецы, і ён мне вельмі дапамог. Дзесьці а другой гадзіне ночы да мяне прыйшлі – мяне вызвалілі па лініі, якую я не хацеў бы называць.\nУсё, што адбывалася са мной і затрыманымі людзьмі ў засценках, я класіфікую як самаўпраўства і катаванні. Гэта карная аперацыя для запалохвання насельніцтва.\nМяне адпусцілі, і, прызнацца, мне было крыху няёмка з-за таго, што я пакідаю тых хлопцаў, якія былі там разам са мной.\nЗанатавала Дар’я АМЯЛЬКОВІЧ.\nПублікацыя – з № 67 газеты “Народная Воля”. Увесь нумар газеты можна спампаваць па спасылцы.


Сэлфі ў музеі - мода ці патрэба?\nСэлфі з Радзівілам\nОпубликовано: 10.02.2017 14:37:06\nНядаўна знаёмая запосціла ў Instagram фота з Нацыянальнага музея Нарвегіі — яна на фоне вядомага “Крыка” Эдварда Мунка ў спробе паўтарыць міміку намаляванага персанажа. Натрапіўшы на гэты фотаздымак, адчула нейкія супярэчлівыя эмоцыі. З аднаго боку, парадавалася за знаёмую: ёй давялося ўбачыць знакамітую на ўвесь свет карціну ўласнымі вачыма. З другога — падзякавала ёй у думках за тое, што нагадала сваім сябрам пра гэты шэдэўр.\nА з трэцяга, няхай яна мне прабачыць, абурылася — не столькі на яе, колькі наогул моднай тэндэнцыяй сэлфіцца з карцінамі.\nРаней у музеі хадзілі як? З трапятаннем, баючыся дыхнуць на шэдэўры ці крыху грамчэй адкаментаваць твор — раптам пачуюць строгія бабулі-захавальніцы. А цяпер — са смартфонам у руках. Бо не запосціў фота — значыць, і не быў. Замест таго каб натхняцца творамі і спрабаваць абудзіць у сваёй душы і галаве новыя пачуцці, думкі і эмоцыі, наведвальнікі марнуюць час на выбудоўванне кадра і дзясяткі дубляў, з якіх потым змогуць выбраць самы арыгінальны і выкласці ў сацыяльную сетку.\nІ што самае цікавае, многія музеі патураюць такім аматарам сэлфі: не толькі не забараняюць фотаздымку, але і заахвочваюць яе. У студзені ўжо чацвёрты год запар па ўсім свеце прайшла Міжнародная акцыя “Сэлфі ў музеі”. Яе сутнасць заключаецца ў тым, што наведвальнікі фатаграфуюцца ў музеі і выкладваюць здымкі з хэштэгам #museumselfie або #музейноеселфи, а аўтары лепшых фота часцей за ўсё атрымліваюць падарунак ад музея. Сёлета да акцыі далучыўся шэраг беларускіх музеяў, і не толькі сталічных. Да прыкладу, разам з Нацыянальным гістарычным музеем і Мемарыяльным музеем-майстэрняй З.І. Азгура ў Мінску ў флэшмобе прынялі ўдзел Мазырскі аб’яднаны краязнаўчы музей і Шумілінскі гісторыка-краязнаўчы музей.\nЯ магу зразумець мэту акцыі — папулярызацыя музеяў і іх уключэнне ў сучаснае інфармацыйнае асяроддзе. Гэта асабліва важна для рэгіянальных музеяў, для якіх сацыяльныя сеткі ледзь ці не адзіная пляцоўка стасункаў з новымі патэнцыяльнымі наведвальнікамі. Магу зразумець і жаданне музеяў (а больш — неабходнасць) зарабіць дадатковыя грошы. Звычайна фотаздымка ў музеі аплачваецца асобна і каштуе капейкі. У музеі Вялікай Айчыннай вайны, да прыкладу, за магчымасць рабіць фота ў экспазіцыі прыйдзецца даплаціць 1,5 рубля. Фатаграфаванне ў касцюме і дэкарацыях у Нацыянальным гісторыка-культурным музеі-запаведніку “Нясвіж” каштуе 3 рублі. Але за паўнавартасную фотасесію для партфоліа або на вяселле ў сценах музея папросяць выкласці ўжо кругленькую суму. Напрыклад, у Нацыянальным мастацкім музеі такія паслугі каштуюць ад 70 да 90 рублёў.\nАднак нягледзячы на ўсё гэта, я не магу зразумець леса рук ля экспанатаў, калі за бліскучымі экранамі над галовамі наведвальнікаў не бачыш самой карціны або скульптуры. Не магу зразумець банальнага парушэння правілаў паводзін у музеі дзеля выгаднага кадра, калі аматары сэлфі абдымаюць статуі, датуляюцца да бюстаў і ледзь “не цалуюць” масляных персанажаў з карцін. І не магу зразумець, калі пасля наведвання музея выкладваюцца не захапляльныя публікацыі, а нейкія здзекванні над гісторыяй і мастацтвам. Сярод пастоў з хэштэгамі #museumselfie і #музейноеселфи ў Instagram, а іх там больш за 40 тысяч, убачыла, да прыкладу, такі: на фоне партрэта гістарычнай асобы — рука з тэлефонам з уключаным фотарэдактарам Masquerade, які зрабіў з твара персанажа на карціне морду белага мядзведзя. І подпіс: “Одним движением руки потомственный дворянин Михаил Щекотихин-Крестовоздвиженский стал Мишаней”. Наўрад ці такога хочуць музеі, якія дазваляюць сэлфі са сваімі экспанатамі. Як па мне, лепш менш наведвальнікаў, але больш свядомасці ў іх памкненнях і паводзінах.


Іўеўскія майстры і працаўнікі культуры прынялі ўдзел у рэгіянальным фестывалі-кірмашы вырабаў рамеснікаў у г.Гродна - Редакция газеты "Iўеўскі край"\nКультура и творчество / Вторник, 12 апреля 2022 10:02\n9 красавіка 2022 года з традыцыямі святкавання Вялікадня на Гродзеншчыне змаглі пазнаёміцца наведвальнікі рэгіянальнага фестывалю-кірмашу вырабаў рамеснікаў у г.Гродна.\nНа фестывалі “Гродзенскія традыцыі да свята Вялікадня” можна было знайсці вырабы на любы густ. Прылаўкі мільгалі букетамі верб, рознакаляровымі велікоднымі цацкамі, саламянымі кошыкамі і традыцыйнай святочнай вышыўкай. Госці кірмашу ўдзельнічалі ў майстар-класах па роспісе яек, вырабу карунак з паперы і афармленню абрадавых вербаў.\nВелікодныя звычаі, шчырыя віншаванні, мясцовыя песні, танцы і народныя гульні стварылі добры настрой. На галоўнай пляцоўцы фестывалю выступілі лепшыя фальклорныя калектывы і ансамблі народнай песні Гродзенскай вобласці. Сярод іх і ансамбль народнай музыкі “Вечарынка” адзела культурна-масавай і асветніцкай работы аг.Геранёны дзяржаўнай установы культуры “Іўеўскі цэнтр культуры і вольнага часу”.\nУ падрыхтоўцы да сустрэчы светлага вясновага свята абуджэння, веры і надзеі, згодна з народнымі і хрысціянскімі традыцыямі, актыўна ўдзельнічалі і майстры Іўеўшчыны.\nДыплом рэгіянальнага фестываля-кірмашу вырабаў рамеснікаў «Гродзенскія традыцыі да свята Вялікадня» атрымаў аддзел рамёстваў і традыцыйнай культуры ДУК “Іўеўскі цэнтр культуры і вольнага часу”.\nСпецыяльным Дыпломам абласной выстаўкі-конкурсу дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва «Вялікодны падарунак» за пераемнасць народных традыцый узнагароджана майстар па саломапляценню Вера Паўлаўна Чурэйна (аддзел рамёстваў і традыцыйнай культуры).\nЗахаванне абрадаў і памяць продкаў – важная работа для кожнага грамадзяніна, асабліва, у Год гістарычнай памяці.\nСлужба інфармацыі "ІК".


Формула вады | zviazda.by\nРодная прырода » Вада » Формула вады\nМы, беларусы, пяшчотна называем сваю краіну Сінявокай, ганарымся рэкамі, азёрамі, якія ў незлічонай колькасці пакінуў нам на пачатку гісторыі шчодры ледавік. У той жа час вялікая колькасць сцёкавых вод накіроўваецца ў рэкі, а ў XXI стагоддзі забруджвальнікі сталі больш складанымі і небяспечнымі, прамысловасць і сельская гаспадарка разрасліся, колькасць шкодных выкідаў павялічылася. Усё гэта прывяло да парушэння біялагічнай раўнавагі ў вадаёмах, праблемы біягеннага забруджвання. Якая ж рэальная сітуацыя сёння? Якое выйсце прапануюць беларускія навукоўцы для выратавання водных аб’ектаў?\nПерш за ўсё, неабходна адказаць на пытанне, якія менавіта забруджвальнікі адносяцца да біягенных.\n– Пад такімі рэчывамі мы разумеем злучэнні фосфару і азоту (аманійныя, нітратныя, нітрытныя і фасфаты), якія ўтрымліваюцца ў вадзе, – кажа кандыдат геаграфічных навук, загадчыца лабараторыі аптымізацыі геасістэм ДНУ “Інстытут прыродакарыстання НАН Беларусі” Алена Санец. – Біягенныя складнікі – асноўны элемент харчавання для водных арганізмаў. Ад наяўнасці гэтых рэчываў залежаць іх рост і развіццё, і менавіта яны вызначаюць прадуктыўнасць падобных экасістэм. Калі ж у ваду паступае вельмі шмат такіх элементаў, арганізмы пачынаюць актыўна размнажацца. Гэта прыводзіць да таго, што спачатку парушаюцца аргана-фізічныя ўласцівасці вады, затым наступае дэфіцыт кіслароду, паколькі вялікая яго колькасць расходуецца для перапрацоўкі памерлых арганізмаў. Пагаршаецца якасць вады, зніжаецца біяразнастайнасць, адбываецца мікрабіялагічнае забруджванне – тое, што навукоўцы называюць эўтрафіраваннем водных аб’ектаў.\nДля біягенных рэчываў у незабруджаных прыродных водах характэрная сезонная дынаміка. Такім чынам, за рахунак таго, што яны спажываюцца воднымі арганізмамі ў чыстых водах, у вегетацыйны перыяд іх колькасць мінімальная, але павялічваецца восенню і зімой. У выпадках з забруджанымі водамі сезонная дынаміка парушаецца.\nЗлучэнні азоту пры пэўных умовах пераходзяць адно ў аднаго. Азот аманійны (NH4+) у незабруджаных паверхневых водах утвараецца ў выніку біяхімічных працэсаў дэградацый бялковых рэчываў. Яго прысутнасць у вадзе сведчыць пра тое, што забруджванне свежае. Залішні аманійны азот трапляе ў ваду разам з гаспадарча-бытавымі сцёкавымі водамі (да 10 г ад кожнага карыстальніка каналізацыі ў суткі), вытворчымі сцёкавымі водамі (прадпрыемствы харчовай, хімічнай прамысловасці), паверхневымі сцёкамі з тэрыторый населеных пунктаў і сельгасугоддзяў пры выкарыстанні аманійных угнаенняў, са сцёкамі з жывёлагадоўчых ферм.\nАзот нітрытны (NO2) утвараецца ў незабруджаных паверхневых водах у выніку працэсаў нітрыфікацыі іёнаў амонію ў аэробных умовах пад уздзеяннем бактэрый. Акрамя таго, ён паступае з ападкамі, якія аксід азоту паглынае з атмасферы.\nНаяўнасць нітратнага азоту (NO3) у вадзе ў высокіх канцэнтрацыях сведчыць пра тое, што ў нас мае месца старое забруджванне. Дадатковы нітратны азот з’яўляецца з гаспадарча-бытавых і вытворчых сцёкавых вод, паверхневых сцёкаў з тэрыторый населеных пунктаў, з сельскагаспадарчых угоддзяў, якія выкарыстоўваюць угнаенні, і з жывёлагадоўчых ферм.\nАзот нітрытны ўяўляе сабой прамежкавую стадыю ў ланцугу працэсаў акіслення азоту аманійнага да азоту нітратнага і пры адваротным працэсе.\nФосфар. Пры аналізе біягенных рэчываў у вадзе звычайна аперыруюць двума паняццямі: агульны фосфар, які ўяўляе сабой суму мінеральных і арганічных формаў фосфару, і фосфар мінеральны, які прысутнічае ў выглядзе фасфатаў. Адкуль жа бярэцца дадатковая крыніца фосфару ў вадзе? Ён трапляе разам з гаспадарча-бытавымі і вытворчымі сцёкавымі водамі (ім асабліва багатыя сінтэтычныя мыйныя сродкі), паверхневымі сцёкамі сельгасугоддзяў, у якіх выкарыстоўваюць фосфарныя ўгнаенні, і са сцёкамі з жывёлагадоўчых ферм. Так, па розных ацэнках, на адну жывёлу ў Беларусі прыпадае каля 50 г фосфару ў суткі.\nФосфар фасфатны – найбольш рухомая і лёгказасваяльная для гідрабіёнтаў форма мінеральнага фосфару. Гэта асноўны забруджвальнік (разам з нітратным азотам), які адказвае за эўтрафіраванне водных аб’ектаў. Для яго характэрныя сезонныя ваганні канцэнтрацый.\nУсе крыніцы забруджвання дзеляцца на лакальныя (якія можна кантраляваць) і дыфузныя (некантралюемыя). Лакальныя – гэта крыніцы, уплыў якіх чалавек можа рэгуляваць тэхнічнымі метадамі (камунальна-бытавыя вытворчыя сцёкавыя воды, арганізаваны паверхневы сцёк з тэрыторый населеных пунктаў і сцёкавыя воды буйных жывёлагадоўчых абсталяваных комплексаў).\n– Найбольшую небяспеку ўяўляюць дыфузныя крыніцы, – упэўнена кандыдат геаграфічных навук, старшы навуковы супрацоўнік лабараторыі аптымізацыі геасістэм ДНУ “Інстытут прыродакарыстання НАН Беларусі” Вольга Кадацкая. – Гэта паверхневыя сцёкі сельгасугоддзяў, неарганізаваныя паверхневыя сцёкі з тэрыторый населеных пунктаў. Біягенныя рэчывы трапляюць на падсцілаючую паверхню і ў водныя аб’екты разам з атмасфернымі ападкамі, з палёў фільтрацыі сцёкавых вод, палёў арашэння і падобных аб’ектаў, а таксама са сцёкавымі водамі жывёлагадоўчых ферм, не абсталяваных лакальнымі ачышчальнымі збудаваннямі. Некантралюемыя крыніцы складана паддаюцца ацэнцы і рэгуляванню.\nТым не менш, сцвярджаюць спецыялісты, дынаміка агульнага аб’ёму сцёкавых вод і сцёкавых вод, якія змяшчаюць забруджвальныя рэчывы, што трапілі ў рэкі Беларусі ў 2005-2015 гг. (мал. 1), паказвае: агульны аб’ём брудных сцёкавых вод паменшыўся. Гэта сведчыць пра тое, што меры, якія прымаюцца (рэканструкцыя ачышчальных збудаванняў, будаўніцтва новых), даюць станоўчы вынік.\nСкід біягенных рэчываў у складзе сцёкавых вод у водныя аб’екты Беларусі ў 2010-2015 гг. (у тонах) у сярэднім склаў: азот аманійны – 5545, азот нітрытны – 158, азот нітратны – 3228, фосфар фасфатны – 643. Узнікае пытанне: гэта шмат ці адносна мала? Для адказу трэба сярэднегадавы аб’ем скідаў біягенных рэчываў у водныя аб’екты падзяліць на аб’ём гадавога воднага сцёку Беларусі (57,9 км3). У выніку атрымліваем: 0,096 мг/дм3 азоту аманійнага, 0,003 мг/дм3 азоту нітрытнага, 0,056 мг/дм3 азоту нітратнага, 0,011 мг/дм3 фосфару фасфатнага.\nКалі атрыманыя канцэнтрацыі параўнаем з існуючымі ГДК (гранічна дапушчальная канцэнтрацыя) для гэтых хімічных рэчываў, то ўбачым, што яны аднаго парадку, параўнальныя паміж сабой.\n“Рэдкая птушка даляціць да сярэдзіны Дняпра...”\nТак з гонарам пісаў Мікалай Гогаль. Але сёння лідарам па забруджанасці ў Беларусі з’яўляецца басейн менавіта гэтай ракі. Днепр, чацвёрты па даўжыні ў Еўропе пасля Волгі, Дуная і Урала, не заўсёды ўзначальваў такую сумную статыстыку. Першыя статыстычна пацверджаныя змены рэжыму азоту аманійнага датуюцца 1966 г. і характэрныя для ўчастка Свіслачы ніжэй Мінска.\nУ 1970-х гадах змены закранулі практычна ўсё верхняе і сярэдняе цячэнне Дняпра, Свіслачы на тэрыторыі Мінска, Сожа ніжэй Гомеля, а таксама большасць прытокаў Сожа ў верхнім і сярэднім цячэнні. Гэта сведчыць пра тое, што павелічэнне ўтрымання дадзенага інгрэдыенту ў рачной вадзе ў першую чаргу звязана з уздзеяннем буйных гарадоў, а таксама дыфузных крыніц на тэрыторыі вадазбору.\nУ наступны перыяд (80-я гады) тэхнагенныя змены рэжыму азоту аманійнага распаўсюдзіліся на сярэднія і ніжнія плыні вялікіх рэк – Дняпра, Сожа і Бярэзіны, ахапілі многія з іх прытокаў.\nПершыя статыстычна пацверджаныя змены рэжыму азоту нітрытнага датуюцца 1966 г. і характэрныя для ўчастка Дняпра ніжэй Магілёва.\nУ адрозненне ад азоту аманійнага, першыя прыкметныя змены рэжыму азоту нітрытнага ў 1970-х гадах адзначаны на розных участках малых, сярэдніх і вялікіх рэк ніжэй Оршы, Шклова, Магілёва, Светлагорска, Жодзіна, Крычава, Гомеля і Добруша і былі выкліканыя менавіта іх уздзеяннем.\nУплыў дыфузных крыніц на тэрыторыі вадазбору ў поўнай меры выявіўся ў 1980-х гадах, ахапіўшы вялікую частку вадацёкаў басейна Дняпра. Тэхнагенная трансфармацыя рэжыму азоту нітратнага наступіла ў больш позні перыяд – толькі ў 1980-х гадах. Першым зменам падвергнуліся ўчастак Бярэзіны ад Барысава да Бабруйска і ніжэй, а таксама ніжнія плыні прытокаў Бярэзіны на ўчастку Свіслачы і Плісы.\nУ наступны перыяд (у 1990-я гады) змены рэжыму азоту нітратнага ахапілі ніжнія цячэнні вялікіх рэк і іх прытокі на дадзеных участках. У 2000-х гадах яны распаўсюдзіліся вышэй па цячэнні.\nРэжым фосфару фасфатнага вадацёкаў басейна Дняпра набыў тэхнагенныя рысы ў асноўным у 1980-х гадах. Пры гэтым першыя змены былі характэрныя для верхняга і сярэдняга цячэння большасці прытокаў Дняпра (за выключэннем Сожа), а ў наступныя перыяды распаўсюдзіліся ніжэй па цячэнні, а таксама ахапілі сам Днепр.\nЯк “адмыць” ваду?\nДля ачысткі вады ў нашай краіне працуе шэраг збудаванняў, чыя дзейнасць забяспечвае неабходную яе якасць. Таццяна Сліж, начальнік аддзела выкарыстання і аховы вод упраўлення рэгулявання ўздзеяння на атмасфернае паветра і водныя рэсурсы Мінпрыроды, адзначае:\n– У Беларусі ачыстка сцёкавых вод ажыццяўляецца на 1619 ачышчальных збудаваннях (АЗ), з іх 294 – пабудовы штучнай біялагічнай ачысткі з наступным выпускам сцёкавых вод у водныя аб’екты і 1325 – на ачышчальных збудаваннях біялагічнай ачысткі ў натуральных умовах з ужываннем палёў фільтрацыі.\nВа ўсіх абласных цэнтрах і ў Мінску ачыстка сцёкавых вод ажыццяўляецца на камунальных ачышчальных збудаваннях. Аднак не ва ўсіх рэгіёнах гэта праводзіцца эфектыўна, а менавіта з дасягненнем нарматываў дапушчальнага скіду сцёкавых вод, устаноўленых тэрытарыяльнымі органамі Мінпрыроды. Сёння з 294 АЗ штучнай біялагічнай ачысткі неэфектыўна працуюць 52 (або 17% ад агульнай іх колькасці). Асноўныя прычыны – фізічны знос абсталявання і невыкананне абанентамі ўмоў прыёму вытворчых сцёкавых вод у сістэмы камунальнай каналізацыі, якія ўстанаўліваюцца рашэннямі выканкамаў (вытворчыя сцёкавыя воды скідаюцца ў сістэму каналізацыі без папярэдняй ачысткі). Нельга забывацца і пра тое, што камунальныя ачышчальныя збудаванні гарадоў прызначаны для ачысткі пераважна гаспадарча-бытавых сцёкавых вод, што паступаюць ад насельніцтва, а не вытворчых. Але сёння арганізацыі ЖКГ, якія ажыццяўляюць эксплуатацыю ачышчальных збудаванняў, сталі закладнікамі сітуацыі. Большасць прадпрыемстваў, якія ажыццяўляюць адвядзенне вытворчых сцёкавых вод у сістэмы камунальнай каналізацыі, часта не праводзяць іх папярэднюю (лакальную) ачыстку.\nСняжана Дубянок, намеснік дырэктара па навуковай працы ЦНДІ комплекснага выкарыстання водных рэсурсаў, дадае:\n– Практычна ва ўсіх гарадах рэспублікі на камунальных або гарадскіх ачышчальных збудаваннях праходзіць сумесная ачыстка гаспадарча-бытавых і вытворчых сцёкавых вод. Трэба мець на ўвазе, што чым буйнейшы горад, тым больш у ім прампрадпрыемстваў і, адпа--ведна, больш разнастайны склад сцёкавых вод. І эфектыўнасць работы гарадскіх ачышчальных збудаванняў будзе залежаць ад якасці сцёкавых вод, якія паступаюць. Калі, умоўна кажучы, на ачышчальныя збудаванні прыходзіць на працягу 12 дзён раўнамерны сцёк – ачышчальныя ўстаноўкі працуюць эфектыўна, а на 13-ы дзень, напрыклад, паступае значны аб’ём канцэнтраваных прамысловых сцёкавых вод, і на выхадзе мы можам атрымаць больш высокі ўзровень забруджвання, што скідваецца пасля ачысткі вады. Пры гэтым нельга сказаць, што сістэма ачысткі сцёкавых вод таго ці іншага горада працуе неэфектыўна ў цэлым. Любыя ачышчальныя збудаванні маюць недахопы, якія залежаць ад правільнасці арганізацыі сістэмы водаадвядзення ўнутры населенага пункта. На выхадзе мы павінны атрымаць ваду з пэўнай ступенню ачысткі і пэўнай рэшткавай канцэнтрацыяй забруджванняў. Бо бактэрыі, занятыя біялагічнай ачысткай сцёкавых вод, – жывыя арганізмы, якія любяць пэўную тэмпературу, пэўны ўзровень кіслароду і не церпяць спецыфічных хімічных забруджвальнікаў, што часта сустракаюцца ў сцёкавых водах прампрадпрыемстваў.\nПрычыны падкажуць выйсце\nПрычыны біягеннага забруджвання водных аб’ектаў вядомыя многім. Перш за ўсё, гэта адсутнасць або высокі фізічны знос ачышчальных збудаванняў (у т. л. лакальных) і недастатковая ступень укаранення сучасных тэхналогій на гэтых аб’ектах у нашай краіне.\nТаксама ў Беларусі адсутнічае або знаходзіцца на нізкім тэхнічным узроўні сістэма дажджавой каналізацыі на прадпрыемствах і ў шэрагу малых гарадоў. У апошнія гады пагоршыўся экалагічны стан водных аб’ектаў і прыбярэжных тэрыторый у месцах масавага адпачынку. Перавышаюцца нормы дапушчальных рэкрэацыйных нагрузак у шэрагу дзеючых зон адпачынку на водных аб’ектах пры недастатковым выкарыстанні іх рэкрэацыйнага патэнцыялу.\nПытанні забруджвання вады актыўна абмяркоўваюцца ў навуковых і грамадскіх колах Беларусі. Яны былі ключавымі на міжнароднай канферэнцыі «Зніжэнне забруджвання водных рэсурсаў на раённым узроўні за кошт укаранення інавацыйных рашэнняў і ўдзелу насельніцтва». Мерапрыемства было арганізавана МГА «Экапартнёрства», кааліцыяй «Чыстая Балтыка», сумесна прафінансавана ЕС і Шведскім агенцтвам па міжнароднаму развіццю і супрацоўніцтву.\nПадчас будаўніцтва ў поймах рэк пры недастатковым кантролі адбываюцца таксама парушэнні, як і пры невыкананні рэжыму водаахоўных зон. Стан вадазбору шэрагу малых рэк, асабліва на ўрбанізаваных тэрыторыях, пакідае жадаць лепшага.\nДля вырашэння гэтых праблем неабходна перш за ўсе стварыць механізмы эканамічнага стымулявання скарачэння скіду забруджвальных рэчываў у складзе сцёкавых вод, уключаючы рэфармаванне экалагічнага падатку за скід сцёкавых вод у навакольнае асяроддзе.\nРэканструкцыя і мадэрнізацыя ачышчальных збудаванняў, водных аб’ектаў павінна праводзіцца рэгулярна. Асноўныя намаганні неабходна скіраваць на ўкараненне найлепшых тэхнічных метадаў ачысткі сцёкавых вод і аптымізацыю водакарыстання на прадпрыемствах.\nБудаўніцтва сістэм ліўневай каналізацыі ў малых гарадах таксама абавязковае. Варта рэканструяваць і вадазборы малых рэк. Трэба распрацаваць метадычныя рэкамендацыі па ўліку паступлення забруджвальных рэчываў у водныя аб’екты ад дыфузных крыніц забруджвання, а таксама прывесці (скарэктаваць) праекты водаахоўных зон і прыбярэжных палос у адпаведнасць з патрабаваннямі Воднага кодэкса Рэспублікі Беларусь.\nВарта ўсталяваць і выконваць асаблівы рэжым гаспадарання на тэрыторыях, непасрэдна прылеглых да паверхневых водных аб’ектаў у межах водаахоўных зон і прыбярэжных палос, у адпаведнасці з патрабаваннямі Воднага кодэкса.\nЗа дапамогу ў падрыхтоўцы матэрыялу дзякуем Вераніцы Сяліцкай, малодшаму навуковаму супрацоўніку Інстытута радыебіялогіі НАН Беларусі, і Вользе Кадацкай, кандыдату геаграфічных навук, старшаму навуковаму супрацоўніку лабараторыі аптымізацыі геасістэм ДНУ “Інстытут прыродакарыстання НАН Беларусі”.\nРаботнік МНС у вольны ад службы час выратаваў двух чалавек\nЗ кранаў жыхароў Рэчыцы нарэшце цячэ чыстая вада*\nСёлета ўжо патанулі 102 чалавекі\n520 Дзмітрый Нікуленкаў: Аказваецца, я не ведаў, што такое гандбол\n484 Фігурыст Юрый Гуліцкі: Думаю, турнір у Мінску будзе класны\n399 Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі\n285 На «Песні года Беларусі» артысты прызнаваліся ў любові да родных мясцін


Экс-капітан зборнай Турцыі па футболе атрымаў умоўны тэрмін\nФота з інстаграма Арды Турана\nПаўабаронцу клуба «Істанбул Башакшехір» Арду Турана, правы на якога належаць «Барселоне», асудзілі на два гады васьмі месяцаў турэмнага зняволення, паведамляе Бі-бі-сі. Пакаранне 32-гадовага футбаліста носіць умоўны характар, бо раней ён не быў судзімы. Турана пазбавяць волі толькі ў выпадку паўторнага правапарушэння ў найбліжэйшыя гады.\nХаўбек атрымаў умоўны тэрмін за захоўванне неліцэнзійны зброі і наўмысны напад.\nУ кастрычніку 2018 года Туран пабіўся з турэцкім спеваком Беркаем Шахінам у адным з начных клубаў Стамбула і разбіў яму нос. Па словах пацярпелага, футбаліст чапляўся да яго жонкі. Туран патлумачыў канфлікт непаразуменнем.\nПазней Туран папрасіў прабачэння перад Шахінам. Ён прыйшоў у бальніцу да спевака, пранёс з сабой пісталет і папрасіў прыстрэліць яго. Шахін адмовіўся ўзяць зброю ў рукі.


Ладавіка Сфорца — Вікіпедыя\nЛадавіка Сфорца (італ.: Ludovico Sforza, празваны Ludovico il Moro «Маўр»; 27 ліпеня 1452 — 27 мая 1508) — герцаг Мілана. Паходзіў з міланскай дынастыі Сфорца ў Італіі. Ён быў другім сынам Франчэска Сфорца, і быў услаўлёны за патранаж Леанарда да Вінчы і іншых выбітных мастакоў. Кажуць, што ён быў празваны Маўрам за цёмны колер яго скуры. Некаторыя навукоўцы лічаць, што імя Маўр з’явілася з герба, які ён ужываў.\nітал.: Ludovico Sforza\n27 ліпеня 1452\nВіджэвана[d], правінцыя Павія[d], Ламбардыя\n27 мая 1508 (55 гадоў) ці 1508\nЛош[d], дэпартамент Эндр і Луара, рэгіён Цэнтр — Даліна Луары\nБеатрычэ д’Эстэ і Беатрычэ д’Эстэ\nМасімільяна Сфорца[d], Франчэска II Сфорца[d], Джавані Паала I Сфорца[d] і Б’янка Джаванна Сфорца[d]\nЛадавіка Сфорца на Вікісховішчы\nЛадавіка Сфорца нарадзіўся ў Віджэвана ў цяперашняй Ламбардыі.\nЛадавіка ажаніўся з малодшай дачкой Эколь І д’Эстэ, Беатрыс д’Эстэ ў студзені 1491 года ў падвойным шлюбе, які звязаў сем’і Сфорца і Эстэ. Ладовіка Сфорца ажаніўся з Беатрыс д’Эстэ ў той час, калі брат Беатрыс, Альфонса д’Эстэ, узяў шлюб з сястрой Джана Галеаца Сфорца. Шлюбныя ўрачыстасці былі арганізаваныя Леанарда да Вінчы.\nСястра Беатрыс і Альфонса, Ізабела д’Эстэ (1474—1539) выйшла замуж за Франчэска ІІ Ганзага, маркіза Мантуі.\nЛадавіка меў шмат пазашлюбных рамантычных сувязяў. Чычылія Галерані была каханкай Ладовіка. Яна нарадзіла ад яго дзіцяці, сына, у год яго шлюба на Беатрыс д’Эстэ. Існуе думка, што яна стала натурай для напісання карціны Леанарда да Вінчы «Дама з гарнастаем». Гарнастай быў геральдычнай жывёлай Ладавіка Маўра.\nПа забойстве старэйшага брата Ладавіка, Галеаца, ў 1476 годзе, карона перайшла яго сямігадоваму пляменніку Джан Галеаца Сфорца. Ладавіка захапіў кантроль над урадам Мілана ў часе непаўналецця Джан Галеаца нягледзячы на спробы недапусціць яго да ўлады. Калі Джан Галеаца памёр у 1494 годзе, Ладавіка нарэшце атрымаў герцагскую карону ад дваран Мілана ў 22-гі дзень кастрычніка.\nУ той жа самы год ён адначасова падбіў французаў, на чале з каралём Карлам VIII, і імператара Свяшчэннай Рымскай Імперыі Максіміліяна I ўмяшацца ў італьянскую палітыку, спадзяючыся на тое, што ён дасць сабе рады маніпуляваць абодвума і дастаць усе выгоды самаму, такім чынам распачаўшы Італьянскія войны. Планы не спраўдзіліся, і знаходзячы сябе ў небяспечным становішчы, ён далучыўся да лігі, якая супрацьстаяла Карлу VIII, выдаўшы сваю пляменніцу Бланку за Максіміліяна І і атрымаўшы імператарскую інвестытуру на герцагства.\nПасля першапачатковай перамогі над французамі ў бітве пры Форнава ў 1495 (вырабіўшы зброю з 70 тоннаў бронзы, якая мела быць ужыта на статую паводле да Вінчы) Ладавіка быў выгнаны з Мілана новым каралём Францыі, Людовікам XII у 1499. У 1500, Людовік XII узяў у аблогу горад Навара, якая была новай базай Ладавіка. Абодвы войскі мелі швейцарскіх наймітаў ў сваіх шэрагах. Швейцарцы не хацелі ваяваць супраць адно аднаго і вырашылі пакінуць Навару. Ладавіка быў выданы французам у красавіку 1500 і памёр у палоне, у замку Лош. Пазней швейцарцы пакаралі смерцю жаўнера Ганса Турмана з Уры, які, як яны сцвяржалі, выдаў Ладавіка за грошы.\nЗ цягам часу швейцарцы узнавілі сына Ладавіка, Максіміліяна Сфорца, на герцагскім пасадзе. Яго іншы сын, Франчэска II, таксама стаў міланскім герцагам на непрацяглы час. Джавані Паола, яшчэ адзін сын Ладавіка, быў паспяховым кондат’ера і першым ў сямейным дрэве маркізаў Караваджа.\n↑ 2,0 2,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118820745 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 14 жніўня 2015.\n↑ Напісанне імя Ладавіка ў адпаведнасці з БЭ ў 18 тамах., Т.15. Мн., 2002, С.304\nНа Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ладавіка Сфорца\nПартрэт і генеалагічнае дрэва\nУзята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Ладавіка_Сфорца&oldid=3921183"\nАпошнія змены 19 верасня 2021 а 19:39\nАпошняе змяненне старонкі адбылося 19:39, 19 верасня 2021.


Чым лепшы сцэнарый распрацуеш, тым больш накалядуеш | Толочин. Новости Толочина. Сайт Толочина\n7 студзеня ў многія дамы і кватэры пастукалі і пазванілі калядоўшчыкі. Калі ў старажытныя часы гэтая забава была распаўсюджана ў першую чаргу сярод дарослых, то сёння, наадварот, галоўнымі калядоўшчыкамі становяцца дзеці, а іх бацькі ці то саромеюцца ісці па хатах, ці то лянуюцца, ці то лічаць гэтую традыцыю безнадзейна ўстарэлай, архаічнай.\nСёлета ў Талачыне ў першы дзень калядавання міжволі разгарэлася своеасаблівае спаборніцтва паміж дзвюма дзіцячымі камандамі калядоўшчыкаў, кожная з якіх, праўда, не ведала пра існаванне сапернікаў. Дзве стрыечныя сястры васьмі- і дзевяцігадовага ўзросту, пачуўшы ад бацькоў пра традыцыю калядавання, пачалі збіраць кампанію, рыхтаваць касцюмы і шукаць у інтэрнэце репертуар. Да іх далучылася сяброўка са сваім малодшым братам.\nДарослыя не назалялі дзецям ніякімі інструкцыямі — проста растлумачылі сутнасць калядавання: візіцёры павінны парадаваць гаспадароў канцэртам (пажадана на беларускай мове), а тыя ўжо аддзячаць пачастункам у залежнасці ад таго, наколькі канцэрт ім спадабаецца. Нахабныя просьбы і патрабаванні накшталт «дайце грошай», «дайце цукерак», «давай каўбасу, а то хату разнясу» недапушчальныя. Таксама дарослыя прафільтравалі знойдзеныя дзецьмі ў інтэрнэце рыфмаванкі, адкінулі непрымальныя з этычнага пункту гледжання і дапамаглі з касцюмамі. Адна дзяўчынка апранулася ў Бабу Ягу, іншая — у Кікімару (адпаведны рэквізіт захаваўся яшчэ з часоў дзіцячага сада), яшчэ адна пераўвасобілася ў Ката, які трымае на руках абавязковага каляднага пераснажа Казу, ну, а хлопчык, як самы малодшы, проста суправаджаў кампанію.\nУ хуткім часе пасля таго, як дзеці выправіліся на калядныя гастролі, іх бацькі даведаліся, што паблізу калядуе кампанія ў складзе некалькіх хлопцаў. Праўда, касцюмаў у іх няма, толькі ў кагосьці намаляваная барада, і рэпертуар абмежаваны двухрадковікам «Пришла Коляда — отворяй ворота». У выніку, як пазней высветлілася, некаторыя гаспадары, задаўшы хлопцам пытанне: «І гэта ўсё?» і атрымаўшы адказ: «Усё», зачынялі перад імі дзверы. А дзяўчынак многія хвалілі, адзначаючы: «У вас усё значна цікавей, чым у тых, хто быў перад вамі». Накалядавала гэтая кампанія чатыры важкія торбы пачастункаў (цукеркі, зефір, пячэнне і фрукты) і нават па тры рублі на чалавека.