08 | In Your Language\nHome » Adyghe » 05 Acts » 08\nШаул Стефан зэраукІыгъэр игъоу ылъэгъугъ.\nШаул чылыс зэІукІэм щыщхэм къин зэраригъэщэчыщтыгъэр\nА мэфэ дэдэм цІыфхэм чылыс зэІукІэм щыщхэу Ерусалим дэсхэм лъэшэу къин арагъэщэчэу аублагъ. Апостолхэм анэмыкІэу, шІошъхъуныгъэ зиІэ пстэури Иудей хэкумрэ Самарие хэкумрэ ащызэбгырыкІыжьыгъэх. 2Тхьэм ищынагъо зыгу илъ лІыхэм Стефан чІалъхьажьи, хьэдэгъэшхо фашІыгъ. 3Ау Шаул чылыс зэІукІэм щыщхэр ыгъэкІодынхэу ыуж итыгъ. Зы унэм икІымэ, адрэ унэм ихьэзэ, илІыхэм хъулъфыгъэхэри бзылъфыгъэхэри лІыгъэкІэ раригъэщыхэти, хьапсым чІаригъадзэщтыгъэх.\nФилипп къэбарышІур Самарие хэкум зэрэщигъэІущтыгъэр\n4ЦІыфхэу зэбгырыкІыжьыгъагъэхэм къакІухьэзэ, къэбарышIур* цІыфхэм арагъэІущтыгъ. 5Филипп* Самарие хэкум* щыщ къалэ горэм къакІуи, ащ дэс цІыфмэ\n8:4 къэбарышІур – Хьисэ Мэссихь ехьылІэгъэ къэбарышІур ары. Тхьэм пегъымбархэм ажэкІэ цІыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Іофхэр Хьисэ Мэссихь Іофэу ышІагъэмкІэ къыгъэшъыпкъэжьыгъэх, арэущтэуи цІыфхэр къызэригъэнэжьынхэ гъогу афишІыгъ.\n8:5 Филипп – апостолхэм ежьхэм адэІэпыІэнхэу агъэнэфэгъэ лІиблым ащыщыгъ. Еплъ 6:5.\n8:5 Самарие хэкур – Иудей хэкумрэ Галилей хэкумрэ азыфагу дэлъ хэкур арыгъэ. Джуртхэмрэ Самарие цІыфхэмрэ яхабзэхэри ядинхэри зэфэшъхьафхэу зэрэщытыгъэхэм пае, зэпыищтыгъэх.\nМэссихь ехьылІэгъэ къэбарыр аригъэІугъ. 6ЦІыф купышхохэм Филипп къэгущыІэу зэхахэу, Іофышхо гъэшІэгъонхэу ышІэщтыгъэхэри залъэгъухэм, къыІохэрэм яшъыпкъэу ядэІущтыгъэх; 7сыда пІомэ цІыфыбэхэм ахэс джынэпцІэ Іаехэр кІыихэу ахэкІыщтыгъэх, зыІэпкъ-лъэпкъ узым зэкІиубытэгъэ цІыфыбэхэри, цІыф лъащэхэри Филипп ыгъэхъужьыщтыгъэх. 8Арэущтэу а къалэм ицІыфхэм гушІогъошхо яІэ хъугъэ.\n9Ау а къалэм Симон ыцІэу зы лІы горэ дэсыгъ. Зы заулэрэ ушхъухьаныгъэм пылъыгъэу, ежьыр лІы инэу ашІуигъэшІэу Самарие хэкум ис цІыфмэ ашІогъэшІэгъоныщтыгъ.\n10–Мы лІыр Тхьэм илъэкІыныгъэшхоу «ЛъэкІыныгъэ Инэу» зыфаІорэр ары,– аІозэ, цІыф пстэури, ини цІыкІуи, Симон къыІохэрэм агу етыгъэу ядэІущтыгъэх. 11БэшІагъэу иушхъухьаныгъэ ахэмэ инэу агъэшІагъоти, яшъыпкъэу едэІущтыгъэх. 12Ау Тхьэм и Тетыгъошхо* ехьылІэгъэ къэбарышІумрэ Хьисэ Мэссихь ыцІэ ехьылІэгъэ къэбарышІумрэ Филипп аригъэІухэу, цІыфхэм шІошъхъуныгъэ яІэ хъу зэхъум, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми Филипп зырагъэумэхъыгъ. 13Ежь Симони ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ иІэ хъуи, Филипп зыригъэумэхъыгъэу, ыуж итэу кІощтыгъ. Филипп нэшэнэ гъэшІэгъонышхохэу къыгъэлъагъощтыгъэхэри Іофышхо гъэшІэгъонхэу ышІэщтыгъэхэри Симон зилъэгъухэкІэ, ыгъэшІагъощтыгъэх.\n14Ерусалим дэс апостолхэм Самарие цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр зэрадагъэхэр зызэхахым, Петрэрэ Иуанрэ ахэмэ адэжь агъэкІуагъэх. 15Петрэрэ Иуанрэ зынэсхэм, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ шІошъхъуныгъэ зиІэхэм агухэм арылъ хъунэу Тхьэм афелъэІугъэх; 16сыда пІомэ Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ахэмэ ащыщэу зыми къыфехыгъагъэгоп, Зиусхьанэу Хьисэ ыцІэкІэ Филипп ахэр ыумэхъыгъагъэхэ ныІэп. 17Джащыгъум Петрэрэ Иуанрэ аІэхэр ахэмэ атралъхьахи, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ а шІошъхъуныгъэ зиІэхэм агухэм арылъ хъугъэ.\n8:12 Тхьэм и Тетыгъошхо – еплъ 1:3.\n18Апостолхэм аІэхэр затыралъхьэм, а цІыфхэм Тхъэм ы Псэ ЛъапІэ агухэм арылъ зэрэхъугъэр Симон зелъэгъум, апостолхэм ахъщэ къафихьи, мырэущтэу къыІуагъ:\n19–Сэ сІэхэр цІыф горэм теслъхьэхэмэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ ыгу илъ хъуным пае, сэри мы лъэкІыныгъэр къысэшъут.\n20–Тхьэм итын ахъщэкІэ къэпщэфышъунэу пшІошІыгъэшъ, уиахъщи ори шъузэдэрэкІод,– риІуагъ Петрэ. 21 –Тхьэм ыдэжькІэ угу шъыпкъагъэ илъэпти, мы Іофым ущыщэп ыкІи уиІахьи хэлъэп ыкІи. 22Арышъ, мы бзэджагъэу уиІэм фыкІэгъожьи, Тхьэм елъэІу. Мыхъун гухэлъэу уиІэр Тхьэм къыпфигъэгъункІи мэхъу; 23сыда пІомэ шъугъоныр о угу инэу илъэу, бзэджагъэми узэкІиубытагъэу сэлъэгъу.\n24 –КъэшъуІуагъэхэм ащыщэу зи къысэмыхъулІэнэу Тхьэм шъукъысфелъэІу,– къыІожьыгъ Симон.\n25 Апостолхэр Зиусхьаным шыхьат фэхъухи, игущыІэхэр къызагъэІухэ ужым, Самарие хэкум щыщ къоджабэмэ къэбарышІур ащагъэІузэ, Ерусалим агъэзэжьыгъ.\nФилиппрэ Ефиопие хэгъэгум щыщ Іэшъхьэтетымрэ\n26–Тэджи, Ерусалим дэкІи, Газэ къалэм* кІорэ гъогум щэджагъом дэжь техь!– ыІуи, Зиусхьаным имэлэІич Филипп къыриІуагъ. Ар шъоф нэкІым кІорэ гъогоу щыт. 27Арэущтэу Филипп тэджи, гъогум техьагъ. КІозэ, Ефиопие хэгъэгум щыщ лІы горэм ІукІагъ. А лІыр Ефиопием ибзылъфыгъэ пачъыхьэу Кандакие фэлажьэрэ Іэшъхьэтетхэм ащыщыгъ. Бзылъфыгъэ пачъыхьэм имылъку зэкІэ ащ ыІэ илъыгъ. Ар Ерусалим Тхьэм щелъэІунэу къэкІогъагъ. 28Ихэгъэгу ыгъэзэжьынэу кум итІысхьагъэу, пегъымбар Ешай ытхыгъэ тхылъым еджэщтыгъ.\n29–А кум екІуалІи, ащ готэу кІо!– ыІуи, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ Филипп къыриІуагъ.\n8:26 Газэ къалэр – Ерусалим километрэ 85-кІэ пэчыжьэу, икъыблэ тыгъэ къохьапІэ лъэныкъомкІэ хы Іушъом Іут.\n30Филипп кум екІуалІи, а лІыр пегъымбар Ешай ытхыгъэ тхылъым еджэу зызэхехым, къыІуагъ:\n–Узаджэрэм къикІырэр къыбгурэІуа?\n31–Зыгорэм зэхэсимыгъэшІыкІмэ, сыдэущтэу къызгурыІон слъэкІына?– къыІожьыгъ Іэшъхьэтетым. ЕтІанэ ар Филипп елъэІугъ:\n32Іэшъхьэтетыр Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэу зэджагъэхэр мы гущыІэхэр ары:*\n«Мэлым фэдэу шІуабзынэу ащагъ.\nЗыупхъорэм ыпашъхьэ шъынэр зи ымыІоу\nежьым ыжэ зэтырихыгъэп.\nзэфагъи хэмылъэу хьыкум тырашІыхьагъ.\nА лъэхъаным ицІыфхэм ябзэджагъэ зынэсыгъэр\nхэт къэзыІон зылъэкІырэр?\nСыда пІомэ ыпсэ мы дунаим щыхахыгъ».\n34–Мыр къысэпІонкІэ сыолъэІу,– ыІуи, Іэшъхьэтетым Филипп къыриІуагъ. –Пегъымбарым зигугъу ышІырэр хэта? Ежьыр ара, нэмыкІ цІыф гора?\n35Джащыгъум Филипп а гущыІэ дэдэхэу Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэмкІэ къыубли, Хьисэ ехьылІэгъэ къэбарышІур Іэшъхьэтетым риІуагъ.\n36Гъогум рыкІохэзэ, псы горэм ыдэжь нэсыгъэх. Іэшъхьэтетым къыІуагъ:\n–Мыщ псы щыІ. Сэ сыуумэхъымэ*, хъунба?\n37–ЗэкІэ о угукІэ шІошъхъуныгъэ уиІэмэ, усыумэхъымэ хъущт,– риІуагъ Филипп.\n–Хьисэ Мэссихь Тхьэм зэри КъомкІэ шІошъхъуныгъэ сиІ,– къыІожьыгъ Іэшъхьэтетым.\n38ЕтІанэ Іэшъхьэтетым кур зыфырэм ар къыригъэгъэуцуи, Іэшъхьэтетымрэ Филиппрэ псым хахьэхи, Филипп адрэр ыумэхъыгъ. 39Псым къызыхэкІыжьхэм, Зиусхьаным ы ЛъапІэ Филипп нэмыкІ чІыпІэ горэм ошІэ-дэмышІэу ыхьыгъ, Іэшъхьэтетми Филипп ылъэгъу\n8:32-33 мы гущыІэхэр ары – еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 53:7-8.\n8:36 умэхъыныр – еплъ 1:5.\nжьыгъэп. ГушІуагъом хэтэу игъогу техьажьыгъ. ^Ау Филипп Азот къалэм* къыщылъэгъуагъ. Кесарие къалэм* нэсы къыкІухьэзэ, къэбарышІур къэлэ пстэуми ащигъэІущтыгъ.\n‹ 07 up 09 ›


17 Ephesians / Ефес\nЗИІЭХЭУ ЕФЕС КЪАЛЭМ ДЭСХЭМ\nСэ сы Паул. Тхьэр фэягъэти, Исус Христос иапостолэу* сыхъугъ. Шъо, Тхьэм ицІыф лъапІэхэу, Ефес къалэм* дэсхэу, Исус Христос зыгу илъхэу, ежьым фэшъыпкъэхэм, мы тхылъыр къышъуфэсэтхы.\nХристос тыгухэм зэрарылъым пае, гурэ псэрэкІэ Тхьэм ынэшІу къызэрэтщифэрэр\n3Тхьэу ти Зиусхьанэу Исус Христос Ятэ щытхъушхор ий. Христос тыгухэм зэрарылъым пае, уашъом епхыгъэу, лъэныкъо пстэумкІи гурэ псэрэкІэ Тхьэм ынэшІу къыт-\n1:1 апостол – еплъ Гал. 1:1.\n1:1 Ефес къалэр – Асие хэкоу Рим къэралыгъошхом щыщым икъэлэшхоу щытыгъ. А хэкур джырэ Тыркуем итыгъэ къохьапІэ лъэныкъом итыгъ.\nщифагъ. 4Сыда пІомэ Тхьэм дунаер къыгъэхъуным ыпэкІэ, Христос тыгухэм зэрарылъымкІэ ежь ибынхэм ащыщ тыхъунэу тыкъыхихыгъ, тыгухэр къабзэхэу, лажьэ зи тимыІэу, шІулъэгъуныгъэ тыгухэм арылъэу ежь ыпашъхьэ тыщыпсэуным пае. 5Исус Христос Іофэу ышІэщтым пае, Тхьэм ежь ибынхэм афэдэу тидэнэу бэшІагъэу тигъэнэфагъ, игъоу зэрилъытагъэм ыкІи ыгу хэлъыгъэм тетэу. 6Арэущтэу зыфишІагъэр ищытхъушхо тетэу ынэшІу къызэрэтщифагъэм пае, тэ щытхъу фэтшІынэу ары. Сыда пІомэ Тхьэм ежь Ыкъоу шІу ылъэгъурэм инэу ынэшІу къытщыригъэфагъ. 7Христос ылъэу къащым щыкІэкІыгъэмкІэ тэ тшъхьэ ыщэфыжьыгъ, типсэкІодхэри къытфигъэгъугъэх Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэшхом тетэу. 8ЗэхэшІыкІыныгъэ пстэумрэ гурыІоныгъэ пстэумрэ ягъусэу Тхьэм ынэшІу щыфэныгъэшхор къытэнигъэсыгъ. 9Тхьэм игухэлъ шъэфэу Христос ригъэгъэцэкІэнэу ыухыгъэр игъоу зэрилъытагъэм тетэу къыдгуригъэІуагъ. 10Тхьэм игухэлъэу игъо къызыскІэ ыгъэцэкІэщтыр, уашъохэми чІылъэми щыІэр зэкІэ зы ышІыхэзэ, Христос итетыгъо ыІэчІэгъ чІигъэуцоныр ары.\n11Христос тыгухэм зэрарылъым пае, Тхьэм тэри ІэхьышІур къытлъигъэсыгъ. Тхьэм гухэлъэу ыухыгъэм тетэу, а ІэхьышІур къытлъысынэу бэшІагъэу тигъэнэфагъ. Ежьыр ары игухэлърэ зыфаемрэ атетэу Іоф пстэури зыгъэцакІэрэр. 12Тхьэм арэущтэу зыфишІагъэр тэ апэрэхэу Христос щыгугъыхэу, пэплъагъэхэм Тхьэм илъытэныгъэшхо щытхъу фэтшІынэу ары. 13Шъо шъугухэми Христос арылъ хъугъэ. Христос шъугухэм арылъ зыхъугъэр шъыпкъагъэм ехьылІэгъэ къэбарэу, шъумыкІодэу шъукъэзыгъэнэжьырэ къэбарышІур зызэхэшъухыгъэр ары. ХристоскІэ шІошъхъуныгъэ шъуиІэ зэхъум, Тхьэм ежь Ыпсэ ЛъапІэу тыкъызэригъэгугъагъэр мыхъурым* фэдэу шъугухэм къарилъхьагъ. 14Тэ, Тхьэм ицІыфхэу щытхэм, тшъхьэхэр ыщэфыжьхэфэ, ІэхьышІур тэ къызэрэтлъигъэсыщтымкІэ Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ тишэсы*, Тхьэм илъытэныгъэшхо щытхъу фэтшІыным пае.\n1:13 мыхъур – арапыбзэкІэ «хъытым», тыркубзэкІи «мыхьыр» зыфаІорэр ары.\n1:14 шэсы – зыгорэм ыуасэ щыщэу ыпэкІэ бгъэтІылъырэр ары. ГущыІэм пае, унэ горэ къэпщэфынэу уфаемэ, ыуасэ щыщэу ыпэкІэ бгъэтІылъырэ ахъщэр ары. А бгъэтІылъырэм къегъэшъыпкъэ къанэрэ уасэр зэряптыщтыр.\nПаул Тхьэм зэрелъэІурэр\n15Арышъ, Зиусхьанэу ИсускІэ шІошъхъуныгъэу шъуиІэмрэ шІулъэгъуныгъэу Тхьэм ицІыф лъапІэхэм афышъуиІэмрэ якъэбар зызэхэсхыгъэм щегъэжьагъэу, 16Тхьэм селъэІу зыхъукІэ, шъуигугъу сэшІы ыкІи шъощ пае Тхьэм щытхъу фэсэшІы зэпыт. 17Ти Зиусхьанэу Исус Христос и Тхьэу, щытхъушхо зиІэ Ты лъапІэм сызэрелъэІурэр, шъо ежьыр нахьышІоу шъушІэным пае, ежь Ыпсэ ЛъапІэу зэхэшІыкІыныгъэ тиІэу зыгъэхъурэри, Тхьэр зыфэдэр къытфэзыгъэнафэрэри шъугухэм къарилъхьанэу ары. 18Шъугухэр къыгъэплъэжьынхэуи Тхьэм селъэІу. Ащ фэдэу сызфелъэІурэр гугъапІэу Тхьэр къызфышъоджагъэр шъушІэнэу ары, ицІыф лъапІэхэм тырягъусэу щытхъушхо зиІэ Іэхьышхоу къытлъигъэсырэри 19шъушІэнэу ары, тэ, шІошъхъуныгъэ зиІэхэм, тыгухэм арылъэу, Тхьэм илъэкІыныгъэшхоу гъунэ зимыІэри шъушІэнэу ары. 20А лъэкІыныгъэшхор зыфэдэр лъэкІыныгъэшхоу Тхьэм Христос лІагъэхэм къызэрахигъэтэджыкІыжьэу, иджабгъукІэ уашъом зэрыщызыгуигъэтІысхьагъэр ары. 21Іэшъхьэтетхэми, тетыгъо зиІэ пстэуми, кІочІэшхо пстэуми, пэщэ пстэуми, мы дунаем имызакъоу къэкІощт дунаеми зигугъу щашІырэ цІэ пстэуми Тхьэм Христос апшъэ ышІыгъ. 22Тхьэм щыІэ пстэури Христос ылъэгу чІэгъ чІигъэуцуи, зэкІэми апшъэ щыІэнэуи, чылыс зэІукІэм ышъхьэу щытынэуи ыгъэнэфагъ. 23Чылыс зэІукІэр Христос ыпкъ фэд. Христосэу тыдэкІи щыІэ пстэуми щыкІагъэ зи ямыІэу, икъугъэу зыгъэхъурэр икъугъэу чылыс зэІукІэм хэлъ.\nТхьэм шІу ылъэгъурэ бынхэу шъузэрэщытым пае, ежьым илъэужхэм шъуарыкІу. 2Христос шІу тилъэгъуи, мэ ІэшІу зыпихырэ тынэуи Тхьэм ыгу зэІурэ къурмэныпхъэуи тэщ пае ыпсэ зэритыгъэм фэдэу, шІулъэгъуныгъэ шъугухэм арылъэу шъузекІу.\n3Ау Тхьэм ицІыф лъапІэхэм зэряфэшъуашэм фэдэу, зинэ шІэным, е сыд щыщырэ гумыкъэбзагъэм, е нэйпсыягъэм ягугъу шъуадэжь щышъушІы хъущтэп. 4ЕмыкІу гущыІэныр, делагъэ гущыІэныр, мыхъун сэмэркъэуныр шъо къышъуфэшъуашэп, Тхьэм ищытхъу шъушІын фае нахь. 5Сыда пІомэ мы Іофыр зэжъугъашІэ: Зинэ зышІэрэ цІыфым, е зыгу мыкъабзэ цІыфым, е нэйпсые цІыфым – ащ фэдэ цІыфым тхьэ нэпцІыр ыгъэлъапІэу мэхъу- Христосрэ Тхьэрэ я ТетыгъошхокІэ Іахьэ къылъысыщтэп. 6ГущыІэ мыщыухэкІэ зыми зыкъешъумыгъэгъапцІ, сыда пІомэ ащ фэдэ Іофхэм апае Тхьэм емыдэІухэрэм игубж къалъигъэсыщт. 7Арышъ, ащ фэдэ цІыфхэм гъусэ шъуафэмыхъу.\n8Сыда пІомэ зэгорэм шІункІыгъэм шъуфэдэу шъущытыгъагъ, ау джы Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым пае, нэфынэу шъухъугъ. Нэфынэм ибынхэр зекІонхэ зэрэфаем фэдэу шъузекІу, 9сыда пІомэ нэфынэм шІугъэу къыхэкІырэр шІугъэ пстэури, зэфэныгъэ пстэури, шъыпкъэгъэ пстэури ары. 10Зиусхьаным Іофхэу игъоу ылъытэхэрэр жъугъэунэфых ыкІи зэжъугъашІэх. 11ПкІэ зимыІэ шІункІыгъэ Іофхэм шъуиІоф ахэшъумылъхь, ау а Іофхэр зыфэдэхэр жъугъэнафэх. 12Сыда пІомэ ащ фэдэ цІыфхэм Іофхэу шъэфэу ашІэхэрэм ягугъу пшІынри емыкІу. 13Ау нэфынэм Іофхэр зэкІэ къызигъэнафэхэкІэ, ахэр къэлъагъох, сыда пІомэ къэлъагъорэ пстэури нэфынэу мэхъу. 14Джары мырэущтэу зыкІаІорэр:\n«О, чъыерэр, къэущыжь, лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьи, Христос нэфынэр къыптригъэпсэщт».\n15Арышъ, шъузэрэзекІорэм инэу шъуфэсакъ, зэхэшІыкІыныгъэ зимыІэхэм шъуафэмыдэу, зэхэшІыкІыныгъэ зиІэхэм шъуафэдэу шъузекІу. 16Игъор блэшъумыгъэкІ, сыда пІомэ мы мафэхэр бзаджэхэшъ ары. 17Арышъ, шъумыгупшысэу шъумызекІу, Зиусхьаныр зыфаери зыгурыжъугъаІу. 18СэнэпсымкІэ зышъумыгъэуташъу. Ащ къыхэкІырэр мыхъомышІэ псэукІэр ары. Тхьэм Ыпсэ ЛъапІи икъугъэу шъугухэм арыжъугъэлъ. 19ОрэдхэмкІи, тхьэщытху орэдхэмкІи, Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ шъугухэм къарилъхьэрэ орэдхэмкІи шъузэдэгущыІ. Шъугу етыгъэу Зиусхьаным щытхъу фэшъушІэу, ежьым пае орэд къашъуІо. 20Ти Зиусхьанэу Исус Христос ыцІэкІэ Іоф пстэуми апае Тхьэу Ты лъапІэм щытхъу фэшъушІ зэпыт.\n21Христос ищынагъо шъугухэм арылъэу, шъузэфэІорышІ.\nШъузымрэ лІымрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер\n22Шъо, шъузхэр, Зиусхьаным шъузэрэфэІорышІэрэм фэдэу, шъуилІыхэми шъуафэІорышІ. 23Сыда пІомэ Христос чылыс зэІукІэм ышъхьэу зэрэщытым фэдэу, лІыри ишъуз ышъхьэу щыт. Чылыс зэІукІэр Христос ыпкъэу щыт, ежьыри ары а пкъыр мыкІодэу къэзыгъэнэжьырэр. 24Чылыс зэІукІэр Христос зэрэфэІорышІэрэм фэдэу, шъузыри сыд щыщымкІи илІ фэІорышІэн фае.\n25Христос чылыс зэІукІэр шІу ылъэгъоу, ыпсэ ащ зэрэфитыгъэм фэдэу, хэтрэ лІи ишъуз шІу ерэлъэгъу. 26Христос ыпсэ зыфитыгъэр псыкІи* игущыІэхэмкІи чылыс зэІукІэм щыщхэр ыгъэкъабзэхэу, ахэмэ гукъэбзагъэ яІэ хъунэу ары. 27Ащ нэмыкІэу, Христос ыпсэ зыфитыгъэр чылыс зэІукІэм идэхагъэкІэ, бжьыгъэ, е зэлъагъэ, е ащ фэдэ щыкІагъэ зи имыІэу, гукъэбзагъэ иІэу, лажьэ зи имыІэу, ежь ыпашъхьэ ригъэуцонэу ары.\n28Ащ фэдэу лІым ыпкъы унае фэдэу ишъуз шІу ылъэгъун фае. Зишъуз шІу зылъэгъурэм ышъхьэ шІу елъэгъужьы.\n29Зыми ежьым ыпкъ зыкІи ыуджэгъужьыгъэп, ау пкъым ищыкІагъэр регъэгъоты ыкІи егугъу, Зиусхьаныр чылыс\n5:26 псыкІэ – умэхъыныр (еплъ Маттэ 3:1) ары зыфиІорэр.\nзэІукІэм зэрегугъурэм фэдэу; 30сыда пІомэ Христос ыпкъ тыщыщ, ыл тыщыщ, икъупшъхьэхэми тащыщ. 31Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу,* «Ащ къыхэкІыкІэ лІыр ятэ-янэхэм ахэкІынышъ, ишъуз гъусэ фэхъунышъ, а тІури зыпкъ хъущтых». 32А гущыІэхэм шъэфэу ахэлъыр шъэфышху: Сэ къызэрэзгурыІорэмкІэ, а гущыІэхэр зэхьылІагъэхэр Христосрэ чылыс зэІукІэмрэ ары. 33Арэущтэу шъуащыщ пэпчъ ежь ышъхьэ шІу зэрилъэгъурэм фэдэу, ишъузи шІу ерэлъэгъу. Шъузыми илІ лъытэныгъэ ферэшІ.\nЯтэ-янэхэмрэ ялъфыгъэхэмрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер\nШъо, бынхэр, Зиусхьаныр шъугухэм зэрарылъым пае, шъуятэ-шъуянэхэм шъуядэІу. Арэущтэу зышъушІыкІэ, тэрэзэу шъозекІо. 2«Уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшІ», ыІуи, джары апэрэ унашъоу* Тхьэм мы гъэгугъэныгъэр зэрипхыгъэр, мырэущтэу ыІозэ, 3«шІугъэ къыохъулІэным ыкІи бэрэ мы дунаем ущыпсэуным пае».\n4Шъо, тыхэри, шъуибынхэр шъумыгъэгубжых, ау Зиусхьаныр зэрэфаем тетэу, шъупІух ыкІи агурыжъугъаІу.\nУнэІутхэмрэ тхьаматэхэмрэ зэрэзэфыщытынхэ фаер\n5Шъо, унэІутхэр, мы дунаем шъутетыфэ, шъуитхьаматэхэм шъуащыщынэу, шъугухэри кІэзэзхэу шъуядэІу, гу шъыпкъэкІи Христос шъузэредэІурэм фэдэу, ахэми шъуядэІу. 6ШъуядэІу сэІо, ау агу къызэдгъэІун шъуІоу, анэхэмкІэ гъунэ къызэрэшъулъафырэм ыдэжь изакъоп, ау Христос шъузэрэфэлажьэрэм пае, сыдигъуи шъугу етыгъэу шъуядэІузэ, Тхьэр зыфаер жъугъэцакІэ. 7ЦІыфхэм шъузэрафэлажьэрэм фэдэу орэмыхъу, Зиусхьаным шъузэрэфэлажьэрэм фэдэу, шъуигуапэу шъуитхьаматэхэм\n5:31 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 2:24.\n6:2-3 унашъор – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 5:16.\nшъуафэлажь, 8сыда пІомэ хэт щыщ цІыфми, унэІутми шъхьафитми, сыд фэдэ шІугъэ ышІэми, иІэхьышІу Зиусхьаным ащ къызэрэлъигъэсыщтыр шъо шъошІэ.\n9Шъо, тхьаматэхэр, шъори шъуиунэІутхэм джащ фэдэу шъуадэзекІоу, пхъэшагъэкІэ шъуапэмыгъокІ, сыда пІомэ шъо бгъуитІуми а зы Зиусхьаныр уашъом зэрэщышъуиІэр шъошІэшъ ары. Ар цІыфхэм ятеплъэ емыплъэу, цІыф пстэури изэфэдэхэу щытых.\n10Аужыпкъэм Зиусхьаным илъэкІыныгъэшхокІэ кІуачІэ зижъугъаІ. 11Тхьэм иІэшэ-шъуашэхэмкІэ зэкІэ зышъуфап, шэйтаным итхьагъэпцІыгъэ гухэлъхэм шъуапэуцужьыным пае. 12Сыда пІомэ тызэзаохэрэр лымрэ лъымрэ къахэхъукІыгъэ цІыфхэр арэп, ау джынэпцІэ Іэшъхьэтетхэри, тетыгъо зиІэхэри, мы дунэе шІункІым ипэщэшхоу джынапцІэхэри, бзэджагъэм иджынапцІэу ошъо лъэныкъомкІэ щыІэхэри ары. 13Арышъ, Тхьэм иІэшэшъуашэхэр къэшъуІэтых, мэфаер къызыскІэ, шъузэкІэмыкІожьыным ыкІи зэкІэми шъузатекІо ужым шъулъакъохэм шъуатетыным пае. 14Джащ фэдэу пытэу шъущыт; шъыпкъагъэр шъуибгырыпхым фэдэу зижъугъаІ; шъыпкъагъэу Тхьэм ыдэжькІэ тиІэри ашъоджанэм фэдэу зыщышъулъ. 15Тхьэм ежьым тешІужьыгъэу тызэригъэхъурэм икъэбарышІу жъугъэІуным ихьазырыни цуакъэхэм афэдэу зыщышъулъ. 16Ахэмэ анэмыкІэу, шІошъхъуныгъэр мэІум* фэдэу къэшъуІэт. АщкІэ шэйтаным ищэу плъыгъэхэр жъугъэкІосэнхэ шъулъэкІыщт. 17ШъумыкІодэу Тхьэм шъукъызэригъэнэжьырэр танджэм фэдэу къэшъуІэт. Сэшхоу Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ къышъуитырэр къэшъуІэт. А сэшхор Тхьэм игущыІэхэр ары. 18Сыдигъуи Тхьэм Ыпсэ ЛъапІэ илъэкІыныгъэкІэ тхьэлъэІу пстэумкІи шъуелъэІу, шъуищыкІагъэмкІи Тхьэм шъуелъэІу. Шъусакъэу ыкІи шъуемызэщэу Тхьэм ицІыф лъапІэхэм зэкІэмэ шъуафелъэІу зэпыт.\n19Сэщ паий, сыжэ зызэтесхыкІэ, къэбарышІум ишъэф гушхоныгъэкІэ къэсІонхэу гущыІэхэр Тхьэм сыгу къы-\n6:16 мэІу – пасэм дзэлІхэм гъучІ хъурэешхоу чатэм пэІуадзэу аІыгъыщтыгъэр ары.\nрилъхьанхэу шъуелъэІу. 20Іэхъу-лъэхъу къыстыралъхьагъэу, мы къэбарышІум сырилІыкІу. КъэбарышІур гушхоныгъэкІэ къызэрэсІон фаем фэдэу къэсІонэу Тхьэм шъукъысфелъэІу.\n21Шъори сикъэбархэмрэ Іофхэу сшІэхэрэмрэ шъушІэнхэм пае, шІу тлъэгъурэ тшы Тихик* зэкІэ шъуигъэшІэщт. Ар Зиусхьаным иІофкІэ шъыпкъагъэкІэ ІэпыІэгъоу щыт. 22Мы Іоф дэдэу тиІофхэр зытетхэр шъуигъэшІэнри шъуигъэгушхонри ары Тихик шъуадэжь къызфэзгъакІорэр.\n23Тхьэу Ты лъапІэмрэ Зиусхьанэу Исус Христосрэ тшыхэм гупсэфыныгъэрэ шІулъэгъуныгъэу шІошъхъуныгъэ зигъусэмрэ къарарэт. 24МыкІодыжьын шІулъэгъуныгъэ зиІэхэу, ти Зиусхьанэу Исус шІу зылъэгъухэрэм Тхьэм ынэшІу къащерэф. Амин.\n6:21 Тихик – еплъ Кол. 4:7.


Сомэ миллион 795-м ехъу пэIуагъэхьагъ — Адыгэ макъ\nСомэ миллион 795-м ехъу пэIуагъэхьагъ\nРедактор 21.01.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъоджэ псэупIэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо программэм игъэцэкIэн АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ фэгъэзагъ.\nАщ тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, икIыгъэ 2020-рэ илъэсым программэм къыщыдэлъытагъэхэм япхырыщын бюджет пстэумэ къахэхыгъэу сомэ миллион 795,5-рэ Адыгеим щыпэIуагъэхьагъ. Ар 2019-рэ илъэсым мы лъэныкъом тырагъэкIодагъэм фэдиплIыкIэ нахьыб пIоми хъущт.\nА ахъщэмкIэ гъэрекIо гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икIуапIэу километрэ 71,4-рэ, псым икIуапIэу километрэ 12,9-рэ агъэпсыгъ, гъогу километри 7,47-рэ ашIыгъ, культурэм и Унэу тIу, зы фельдшер-мамыку IэзапIэ агъэуцугъэх, къоджэ псэупIэхэм язэтегъэпсыхьанкIэ проект 12 пхырыщыгъэ хъугъэ, зыгъэпсэфыпIэ спорт парк цIыкIу ашIыгъ, унэгъо ныбжьыкIэ 11-мэ псэукIэ амалэу яIэр нахьышIу хъунымкIэ IэпыIэгъу аратыгъ.\n— Къэралыгъо программэу «Комплексное развитие сельских территорий» зыфиIорэм федэ къызэрихьырэр уахътэм къыгъэлъэгъуагъ, — къыIуагъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур иеплъыкIэ къыриIотыкIызэ. — Къуаджэм дэсхэм псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэнхэм, бэшIагъэу щыIэгъэ Iофыгъуабэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм ар фэIорышIэ. Программэм нахьыбэу тыхэлэжьэныр пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэхэм ащыщ.\nКъоджэ псэупIэхэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фэгъэхьыгъэ программэу нахьыпэкIэ пхыращыгъэм къыдыхэмылъытэгъагъэу, «Комплексное развитие сельских территорий» зыфиIорэм хагъэхьагъэу электричествэм икIуапIэу километри 4 Адыгэкъалэ щагъэпсыгъ, Шэуджэн районым изы ФАП ыкIи гурыт еджапIэ агъэкIэжьыгъэх, Джэджэ, Шэуджэн, Красногвардейскэ ыкIи Теуцожь районхэм ясымэджэщхэм апае автомашинэ 16, Мыекъопэ районым иеджапIэхэм апае автобуси 8 къащэфыгъ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 3 агъэкIэжьыгъ, псэуалъэ щагъэуцуным пае зы площадкэ иинфраструктурэ агъэпсыгъ, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр, псыр, электричествэр ращэлIагъэх, гъогоу екIурэр ашIыгъ.\nГущыIэм пае, Мыекъопэ районым истаницэу Курджыпсымрэ къутырэу Северо-Восточные Сады зыфиIорэмрэ культурэм иунэу адэтхэр лъэхъаным диштэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. Зым — сомэ миллиони 4-рэ мин 700-рэ, адрэм — сомэ миллион 43-м ехъу апаIуагъэхьагъ. Мы муниципальнэ образование дэдэм ит поселкэу Табачнэм ирайонэу «Бытовик» зыфиIорэм километри 2,7-рэ хъоу гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икIуапIэ щагъэпсыгъ. Сомэ миллиони 2-рэ мин 500-рэ ащ тефагъ.\nМыщ фэдэ щашIы станицэу Дагестанскэми. Ар километрэ 16,8-рэ зэкIэмкIи зэрэхъурэр. Ащ щыщэу километри 4,6-р 2020-рэ илъэсым аухыгъ. Псэуалъэр зэрэщытэу къихьэгъэ 2021-рэ илъэсым атын гухэлъ яI, зэкIэмкIи сомэ миллион 14-рэ мин 700-рэ пэIухьащт.\nДжащ фэдэу поселкэхэу Каменномостскэм, Победэм ыкIи Удобнэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икIуапIэхэр ащашIыгъэх, кIэлэцIыкIу IыгъыпIищ, культурэм иунитIу ащагъэцэкIэжьыгъ, зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэр, джэгупIэхэр ашIыгъэх. ПстэумкIи сомэ миллиони 136-м ехъу апэIухьагъ.\nКъуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу Шэуджэн районым икъуаджэу Джыракъые дэт ФАП-мрэ гурыт еджапIэмрэ щагъэцэкIэжьыгъэх. Сомэ миллион 13-м ехъу ахэм апэIухьагъ.\nМы муниципальнэ образованием ыкIи ащ игъунэгъу Джэджэ районым ипсэупIэхэу Семено-Макаренскэм, Днепровскэм, Владимировскэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икIуапIэхэр ащагъэпсыгъэх, пстэумкIи сомэ миллион 37-рэ атефагъ.\nКъуаджэу Очэпщые щагъэпсыгъэ спорт ыкIи зыгъэпсэфыпIэ паркым ишIын пае сомэ миллион 11-м ехъу къатIупщыгъ, ащ нэмыкIэуи, мыбюджет ахъщэу сомэ мин 800 хагъэхьагъ.\nПрограммэхэм, проект зэфэшъхьафхэм къадыхэлъытагъэу республикэм щагъэнэфагъэр зэкIэ пIалъэм диштэу агъэцэкIагъ. Зэпахырэ узэу дунаир зэлъызыкIугъэм ыпкъ къикIыкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэхэр щыIагъэхэми, IофшIэнхэр зэпагъэугъэхэп. Роспотребнадзорым исанитарнэ шапхъэхэр агъэцакIэхэзэ псэуалъэхэр ашIыгъэх.\nПредыдущая Адыгэ литературэм тыгъэу къыщепсы\nСледущая ШIу зышIэрэм шIу фыщылъ


ОДЭЖЬДЭКЪО ХЬАДЖЭМЭТ ИЩЫIЭНЫГЪЭ ЩЫЩ НЭКIУБГЪОХЭР » Адыгейский республиканский институт гуманитарных исследований им. Т.М. Керашева\nАдыгейский республиканский институт гуманитарных исследований им. Т.М. Керашева » О нас » Мероприятия » ОДЭЖЬДЭКЪО ХЬАДЖЭМЭТ ИЩЫIЭНЫГЪЭ ЩЫЩ НЭКIУБГЪОХЭР\nЦIыф пэпчъ ежь фыхэхыгъэ щыIэныгъэ гъогу къырэкIо. Одэжьдэкъо Хьаджэмэт ищыIэныгъэ гъогу къызэрыкIу пIон плъэкIыщтэп. Непэ фэдэ мафэм илъэси 110-кIэ узэкIэIэбэжьмэ ар Кубанскэ хэкумкIэ Екатеринодарскэ отделым щыщ къуаджэу Аскъэлае къыщыхъугъ. Къызэрыхъухьагъэр мэкъу-мэщышIэ унагъоу щытыгъ. Сабыим мэфэ заулэ нахь ымыныбжьэу янэ имыIэжьэу къанэ, илъэсибгъу ыныбжьэу яти шIокIоды. Тхьаркъохъо Юныс къызэритхырэмкIэ, Гъобэкъуае дафи аукIыгъэмэ ахэфэгъагъ (АМ, 1994).\nМэзаем и 15-м 1926-рэ илъэсым Хьаджэмэт комсомолым хахьэ, а илъэс дэдэм Адыгэ кIэлэегъэджэ техникумэу Краснодар дэтыгъэм чIэхьэ ыкIи ар 1930-рэ илъэсым къеухы, ащ лъыпытэу Ростов дэт Темыр-Кавказ коммунистическэ университетым икомсомольскэ отделение чIэхьэ ыкIи ар 1931-рэ илъэсым мэкъуогъу мазэм къеухышъ, бэдзэогъум и 9-м IофшIэныр регъажьэ. Мы лъэхъаныр адыгэ тхэн-еджэн Iофымрэ тхылъ тедзэн Iофымрэ язэхэщэн зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ мэхьэнэшхо зиIэгъэ лъэхъанэу щытыгъ. Хьаджэмэт Адыгэ тхылъ тедзапIэмрэ хэку гъэзетэу «Колхоз быракъ» зыфиIорэмрэ илъэс заулэрэ Iоф ащешIэ.\nТехникумым чIэсзэ Хьаджэмэт усэ зэхэлъхьанымкIэ апэрэ лъэбэкъухэр ешIых. Усэу ытхыхэрэр хэку гъэзетым, альманахым къыхаутых. ГущыIэм пае, 1929-рэ илъэсым «Адыгэ шъхьафит» зыцIэ сборникым «Адыгэ пшъашъ», «Маим Апэрэ Маф» зыфиIорэ усэхэр къыдигъэхьэгъагъэх. Мы уахътэр ары ащ иапэрэ научнэ-популярнэ тхылъ зитхыгъагъэр. Ар динымрэ шIэныгъэмрэ дунаим игъэпсыкIэ къыраIуалIэрэмэ яхьылIэгъагъ.\n1934-1935-рэ илъэсхэм Хьаджэмэт дзэ къулыкъур Дальнэ Востокым щехьы. Ащ къэтыфэ кIалэм къыгурыIуагъ джыри ишIэныгъэ хигъэхъон зэрэфаер. Ащ елъытыгъэу 1936-1940-рэ илъэсхэм Краснодар дэт Къэралыгъо кIэлэегъэджэ интститутым бзэмрэ литературэмрэ яфакультет щеджэ. Ар литературэмкIэ кIэлэегъэджэ гъэсэныгъэ иIэу къеухы ыкIи гъэсэныгъэмкIэ РСФСР-м и Народнэ комиссариат урысыбзэмрэ литературэмрэкIэ щыригъэджэнхэу Хьаджэмэт Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъэкIэ Къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым къегъакIо. Ащ ригъэджагъэхэм ащыщых ЗекIогъу Уцужьыкъу, Тхьаркъохъо Юныс ыкIи нэмыкIхэр. Хэгъэгу зэошхор къежьэфэкIэ нэс Хьаджэмэт институтым щырегъаджэх. А уахътэм Лъэпкъ тхылътедзапIэми консультантэу Iоф щешIэ.\nХэгъэгу зэошхор къызежьагъэр мазэ хъугъэ къодыеу регъажьэшъ, Одэжьдэкъо Хьаджэмэт текIоныгъэр къыдахыфэ дзэм къыхэты, чIыпIабэхэм ащэзао. ЛIэблэнагъэу зэрихьагъэмэ апае орденэу «Красная звезда» (1944) зыфиIорэр, медальхэу «За героическую оборону Советского Заполярья» (1945), «За победу над Германией в Великой Отечественной войне» (1945), Рэзэныгъэ тхылъ пчъагъэхэр Г. Сталиным ыцIэкIэ къыфагъэшъуашэх. 1943-рэ илъэсым «капитанэу», 1945-рэ илъэсым «майорэу» заор къеухы, къегъэзэжьы.\nМамыр IофшIэным къызыфегъэзэжьым Адыгэ научнэ-исследовательскэ институтым Iухьи, пенсием мэкIофэ ащ Iоф щишIагъ, адыгабзэм изэгъэшIэн-изэхэфынкIэ Iофэу ышIэрэм дакIоу шIэныгъэ Iофыр зэхэщэгъэным фэгъэхьыгъэ Iэшъхьэтет IэнатIэхэри ащ бэрэ дигъэцэкIагъэх. 1947-1953-рэ илъэсхэм институтым идиректорыгъ, ащ ыуж бзэмкIэ секторым иIэшъхьэтетэу лэжьагъэ.\nОдэжьдэкъо Хьаджэмэт адыгэ еджапIэмэ адыгабзэмрэ урысыбзэмрэ зэращызэрагъашIэрэр нахьышIу шIыгъэным, адыгабзэр куоу зэхэфыгъэным афэгъэхьыгъэу Iофышхо ышIагъ. ЕджапIэмэ адыгабзэр зэращакIущтым ипрограммэ зэхигъэуцоуи къыхэкIыгъ, Iэшъхьэмэфэ Даутэ зэхигъэуцогъэ учебникмэ программыкIэм елъытыгъэу ахэплъэжьмэ, ахэIэзыхьажьзэ пчъагъэрэ къыдигъэкIыжьыгъэх, зэреджэрэ тхылъхэр рецензировать, редактировать шIыгъэнхэм иIахьышIу хишIыхьагъ, урысыбзэмкIэ учебникэу адыгэ еджапIэмэ ащагъэфедэрэмэ ятхыни хэлэжьагъ.\nХьаджэмэт урыс литературэм ипроизведение анахьышIумэ адыгэхэр афэгъэнэIосэгъэнхэмкIи Iоф гъэнэфагъэ ышIагъ. ГущыIэм пае, М. Лермонтовым ироманэу «Тиуахътэ илIыхъужъ» зыфиIорэр, Эльмар Грин иповестэу «Жьыбгъэр къыблэм къекIы» зыфиIорэр ыкIи нэмыкIхэр адыгабзэкIэ зэридзэкIыжьыгъэх.\nОдэжьдэкъо Хьаджэмэт исэнэхьаткIэ зыфэгъэзагъэр адыгабзэм изэгъэшIэн ары. Ащ инаучнэ IофшIагъэмэ адыгэ бзэшIэныгъэм чIыпIэ гъэнэфагъэ щаубытыгъ. Адыгэ бзэшIэныгъэм иIофыгъомэ ащыщэу зэригъэшIэнэу, зэхифынэу Хьаджэмэт анахьыбэу зыпылъыгъэр адыгэ литературабзэм ихэхъоныгъэ гъогу, ащкIэ урысыбзэм къыхэкIэу е урысыбзэмкIэ къэкIэу адыгабзэм къыхэхьэгъэ гущыIэмэ мэхьанэу яIэр ары. Мы IофыгъохэмкIэ ытхыгъэ статьяхэр Адыгэ научнэ-исследовательскэ институтым къыдигъэкIыгъэ «Ученэ запискэхэм», альманахэу «Зэкъошныгъэм» къарыхьагъэх. Мы Iофыгъомэ афэгъэхьыгъэу ежь иIэ гупшысэхэр хэку гъэзетмэ яджэрэмэ адигощэуи пчъагъэрэ къыхэкIыгъ.\nАдыгэ гущыIалъэмэ якъыдэгъэкIынкIэ Одэжьдэкъо Хьаджэмэт Iофышхо ышIагъ. МыщкIэ анахьэу хэбгъэунэфыкIын зытефэрэр «Урыс-адыгэ гущыIалъэу» Одэжьдэкъо Хьаджэмэты иредакциекIэ къыдэкIыгъэр ары. Мы гущыIалъэр IэкIыб хэгъэгу, национальнэ гущыIалъэхэр къыдэзыгъэкIырэ къэралыгъо тхылъ тедзапIэм 1960-рэ илъэсым къыщыдигъэкIыгъ. Ар къыдэкIыным фигъэхьазыры зэхъум Хьаджэмэт мэзэ пчъагъэрэ Москва къыдэсыгъ, тхылъ тедзапIэм IэпыIэгъу фэхъугъ, гущыIалъэр нахь дэгъу зэрэхъуным Iоф къыщыдишIагъ.\n«Адыгэ-урыс гущыIалъэу 1975-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъэми Хьаджэмэт иIофшIэгъэшхо хэлъ. Ащ гущыIалъэм щыщ Iахьышхо зэридзэкIыгъэ, буквэ 15-мэ атефэрэ гущыIэлъэ статьяхэр ыгъэхьазырыгъэх.\n«Адыгэ орфографическэ гущыIалъэу» 1968-рэ илъэсым Мыекъуапэ къыщыдэкIыгъэр зэхэзыгъэуцуагъэхэми Хьаджэмэт ащыщ.\nЗэрэтлъэгъугъэу, адыгабзэмкIэ къыдэкIыгъэ анахь гущыIэлъэ инмэ янахьыбэмэ ащ ишIэныгъэрэ ыкIуачIэрэ ахилъхьагъ. Джыри ытхынэу бэмэ ынаIэ атетэу, ау ахэр ыгъэцэкIэнхэу игъо имыфагъэу илъэс 70-рэм ыныбжь зыщынэсыным ащ идунае ыхъожьыгъ.\nШIэныгъэлэжьхэмэ ащыщхэм шIукIэ игугъу бэрэ ашIыгъ. «ЦIыфыр пхэмытыжьы зыхъукIэ, ащ нахь уегупшысэжьы, – еIо Тхьаркъохъо Юнысэ, – шIуагъэу хэлъыгъэхэри щыкIагъэу фэхъугъэхэри зэогъапшэх. Хьаджэмэты шIушIагъэрэ дэхэIуагъэрэ бэу къыгъэнагъ, ицIыфыгъэ пшъэрылъ зэхишIэу, ежь ышIэн фае горэ ымышIэу къызэрэтетынэным ренэу ынаIэ тыригъэтыщтыгъ. Сыдигъуи ар бэрчэтэу, ыгукIэ хьалэлэу, нэмыкIмэ ишIуагъэ аригъэкIы шIоигъоу зекIощтыгъэ, цIыфыбэми IэпыIэгъу афэхъугъ. Ахэмэ ащыщых ышэу Отечественнэ зэошхом щыфэхыгъэ Мосэм къыщинэгъэ сабыйхэу алъэ тыригъэуцуагъэхэр, ригъэджагъэхэр, ыпIугъэхэр. Ежь Iоф зыдишIэу зыхэтыгъэхэми гъэсэпэтхыдэ дахэ зэриIуагъэу, гъогу тэрэз хихынымкIэ ыгъэгъозагъэу ахэтыри макIэп» (АМ, 1994).\nНепэ Одэжьдэкъо Хьаджэмэти ишъхьагъусэу Александра Бахтинари къытхэтыжьхэп, ау ахэм ялъфыгъэхэу Нинэрэ Аслъанрэ ятэ иIофшIагъэхэр агъэлъапIэх, иIэпэрытххэм ащыщхэри, яни яти ясурэтхэри яунэгъо архивхэм ахэлъых. А архивхэм ащыщхэр институтми къахьыгъэх ыкIи непэ ахэм ащыщхэр сайтым къидгъэуцонхэ тлъэкIыщтых. Ахэм ащыщ, гущыIэм пае, Одэжьдэкъо Хьаджэмэт икандидатскэ диссертациеу «Адыгабзэм хэт урыс гущыIэхэр» («Русская лексика в адыгейском языке») зыфиIорэр. Ар 1955-рэ илъэсым Москва ыгъэхьыгъагъ, ау кандидатскэ степеныр къыгъэшъыпкъэжьынэу хъугъэп. Ащ фэд адыгэхэм урысыбзэр зэрэзэрагъэшIэщт тхылъхэм ащыщхэм яIэпэрытххэри къыхэмыутыгъэхэу къэнагъэх. Къыхаутыгъэхэу, зэрырагъэджагъэхэри ахэлъых.\nНепэ тэ Одэжьдэкъо Хьаджэмэт адыгабзэм иушэтынкIэ, бзитIушIэныгъэмкIэ, зэреджэщт тхылъхэм, гущыIалъэхэм язэхэгъэуцонкIэ иIофшIагъэхэмкIэ тыгу къинагъ. Ащ иIофшIагъэхэр непи игъэкIотыгъэу тэгъэфедэх. Ежьри адыгэ лъэпкъыр зыгъэбаигъэ, зыгъэиныгъэ жъогъобынэу ташъхьагъ итым зы анахь жъогъо шIэтэу ахэт.\nАнцокъо Сурэтскачать dle 11.3\nАДЫГЭ ОРЭДХЭМ ХУДОЖЕСТВЕННЭ-КЪЭIОКIЭ АМАЛХЭУ АЩАГЪЭФЕДАГЪЭХЭМ ЯЗЭГЪЭПШЭН-ЗЭПЭГЪЭУЦУН ЗЭХЭФХЭР


Тыгъэгъазэм и 3-р – сэкъатныгъэ зиIэхэм я Дунэе маф — Адыгэ макъ\nТыгъэгъазэм и 3-р – сэкъатныгъэ зиIэхэм я Дунэе маф\nРедактор 03.12.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМы мафэм ихэгъэунэфыкIын зытегъэпсыхьагъэр сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэм яIофыгъохэм анаIэ тырадзэныр, шIуагъэу ахэлъхэр, яфитыныгъэхэр ыкIи ягупсэфыныгъэ къэухъумэгъэнхэр, политическэ, социальнэ, экономическэ ыкIи культурнэ щыIакIэм ахэр хэлэжьэнхэм кIэгъэгушIугъэнхэм обществэм ынаIэ тыригъэтыныр ары.\nАдыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, мы илъэсым иапэрэ мафэ ехъулIэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгырэ мин 35-м ехъу республикэм щэпсэу. Ахэм ащыщэу 1300-р кIэлэцIыкIух.\nСэкъатныгъэ зиIэхэм янахьыбэр икъу фэдизэу щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм пае къэралыгъо IэпыIэгъу ящыкIагъ. Ахэр зыхэхьэхэрэ социальнэ купхэм ялъытыгъэу реабилитационнэ, материальнэ ыкIи нэмыкI IэпыIэгъухэр арагъэгъотых. Ахэм яшIуагъэкIэ зипсауныгъэ амалхэр тэрэз цIыфхэм афэдэу мыхэри щыIэныгъэм зыкъыхагъотэн алъэкIы.\nАужырэ илъэсхэм сэкъатныгъэ зиIэхэ цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ лъэхъаным диштэрэ хэбзэгъэуцугъэ базэ щыIэ хъугъэ. Ащ къыхэбгъэщын плъэкIыщт сэкъатныгъэ зиIэхэм яфитыныгъэхэм я Конвенцие Урысые Федерациер зэрэкIэтхагъэр.\nМы цIыф купым социальнэ IэпыIэгъоу ратырэм къыхеубытэх пенсие фэIо-фашIэр, мазэ къэс аратыхэрэ ахъщэ тынхэр, Iэзэгъу уцхэр ыкIи техническэ пкъыгъохэр аIэкIэгъэхьэгъэнхэр, санаторнэ-курортнэ Iэзэныр. ЦIыфхэм, сэкъатныгъэ зиIэхэми, аратырэ социальнэ IэпыIэгъу-хэм илъэс къэс ахэхъо, ахэр бюджет зэфэшъхьафхэм къарэкIых.\nКъэралыгъо программэу «Доступная среда» зыфиIоу 2016-2020-рэ илъэсхэм ателъытагъэр Адыгеим щыпхыращы. 2018-рэ илъэсым а программэм игъэцэкIэн сомэ миллион 15-м ехъу, мы илъэсым миллиони 10-м нахьыбэ пэIуагъэхьагъ. Республикэм ит социальнэ, транспортнэ ыкIи инженернэ объекти 193-м щыщэу 129-р сэкъатныгъэ зиIэхэмкIэ Iэрыфэгъоу зэтырагъэпсыхьагъ (процент 66,84-рэ).\nСэкъатныгъэ зиIэхэм яобщественнэ организациехэр къэралыгъо органхэм яIофшIэн чанэу хэлажьэх. ЛъэныкъуитIур зэгъусэу шIэжь ыкIи юбилейнэ мафэхэр хагъэунэфыкIых. А общественнэ организациехэм яIофшIэн пэIуагъэхьанэу илъэс къэс ахъщэ афатIупщы. Джащ фэдэу зипсауныгъэ амалхэр зэщыкъуагъэхэм культурэм, спортым, творчествэм, гъэсэныгъэм алъэныкъокIэ гъэхъэгъэшIухэр зэрашIыхэрэм ыкIи республикэм ищыIэныгъэ чанэу зэрэхэлажьэхэрэм афэшI Адыгэ Республикэм ыцIэкIэ гъэнэфэгъэ шIухьафтыныр афагъэшъуашэ.\nПредыдущая ПшъэдэкIыжь арагъэхьыщтэп\nСледущая ТекIоныгъэм и Мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыщт


Москва - Википедие\nМосква — Урысые Федерацием и къэлэ шъхьаI иполитическэ ыкIи культурнэ гупч, цIыфэу щыпсэурэмкIэ Урысые къэралыгъом и анахь къэлэшху, ЕвропэмкIэ ыкIи дунаемкIэ анахь къэлэшхомэ ащыщ. 2014-рэ илъэсымкIэ цIыф нэбгырэ млн 12-м нахьыбэ дэс. Къалэм и лIышъхьэр – Собянин Сергей Семён ыкъор (2010-рэ илъэсым щегъэжьагъэу). Москва университетхэр, научно-исследовательскэ институтхэр бэу дэтых.\n1 Къалэм ыцIэр\nКъалэм ыцIэр къызтекIыгъэр псыхъор ары. Тэрэз дэдэу щысыпIэм ыныбжьыр къаIон алъэкIырэп, ау апэрэу тхыгъэу игугъу зашIыгъэр 1147-рэ илъэсыра ары. Юрий Долгорукий зыцIэу урысыпшэу ащыгъум хьакIапIэ щищIыгъэ фэдэу. Ар лIэшIэгъуийкIэ узэкIэIэбэжьмэ пщэу Юрий Долгорукэм ыгъэпсыгъ. ЯпшIыкIухэнэрэ лIэшIэгъум Иван Грознэм итетыгъом Москва къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэу хъугъэ.\nАщ иплощадь квадратнэ километрэ шъибгъум нэсы. Къалэм цIыф миллионибгъу фэдиз дэс. Краснэ площадым Кремлэр ит. Кремлэр чылыс хъарзынищмэ, Иван Великэм иодыджынышхо, дворецхэм ыкIи сыхьат зыхэт Спасскэ башнем къагъэдахэ. Москва имузейхэмкIи цIэрыIу. Третьяковскэ галереим урыс сурэ-тышIэ цIэрыIомэ ясурэтхэр щызэхэугъоягъэх. Москва театрэхэр бэу дэтых. ЗэкIэмэ анахь зэлъашIэрэр оперэмрэ балетымрэ ятеатрэ ин ары. Москва ятIокIэнэрэ тIурэ Олимпийскэ джэгукIэхэр щыкIуагъэх. Москва минрэ шъиблрэ шъэныкъорэ тфырэ илъэсым Ломоносовым ыгъэпсыгъэ Российскэ университетыр дэт. Минрэ шъибгъурэ щэкIрэ тфырэ илъэсым Москва метрополитен къыщызэIуахыгъ. Джы ащ икIыхьагъэ километрэ шъищрэ тIокIитIурэ фэдиз мэхъу, станцие шъитIу иI. Илъэс пэпчъ урамыкIэхэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу. Анахь кIыхьэр Ленинградскэ проспектэу километрэ пшIыкIутфкIэ зызыкъудыигъэр ары. Государственнэ Думэр Москва щызэхэтIысхьэ (Iоф щешIэ). Хэгъэгум иполитическэ щыIэкIэ - псэукIэ игупчэ мыщ щыI. Москва музейхэмкIэ цIэрыIу. Третьяковскэ галереим урыс сурэтышIэхэм ясурэтхэм анахь дэгъухэр щыугъоигъэх.\nTemplate:Урысыем и къалэхэр\n"https://ady.wikipedia.org/w/index.php?title=Москва&oldid=6765" - м къикӀыгъ\nLast edited on 13 Бэдзэогъу 2017, at 07:25\nМыщпэм мы нэкӀубгъор зеӀэзагъэхэр 13 Бэдзэогъу 2017, 07:25-м.


Социальнэ ахъщэ тедзэр\nСоциальнэ ахъщэ тедзэу федеральнэ Гупчэм къытырэр зэрэбгъэпсыщтым къыкIэупчIэу ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ органхэм къяуалIэрэр бэ. Ащ фэшI мы лъэныкъом нахь игъэкIотыгъэу пресскъулыкъур къытегущыIэ.\nФедеральнэ Гупчэм къытырэ социальнэ ахъщэ тедзэр IофшIэпIэ чIыпIэ Iумытхэу, пенсионерыр зэрыпсэун ылъэкIыщт ахъщэ анахь макIэу субъектым щагъэнэфагъэм нэмысэу пенсие къызфакIохэрэр арых къызэратыхэрэр. Адыгеим ащ фэдэ ахъщэ анахь макIэу щагъэнэфагъэр сомэ 8138-рэ мэхъу. IофшIапIэ Iумыт пенсионерым мазэм мылъкоу къыIэкIахьэрэр зыфэдизыр къалъытэ зыхъукIэ пенсиеу, нэмыкI ахъщэ тынэу, ахъщэ тедзэу, социальнэ IэпыIэгъоу къыфакIохэрэр, псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм, транспортым апкIэу ытыгъэм апае компенсациеу къыфэкIожьырэр къыдалъытэх.\nПенсионерым социальнэ ахъщэ тедзэ къыратынэу фитыныгъэ апэрэу иIэ зыхъукIэ, ПенсиехэмкIэ фондым ичIыпIэ органэу ежь зэпхыгъэм е МФЦ-м лъэIу тхылъыр рихьылIэн фае. НахьыпэкIэ социальнэ ахъщэ тедзэр къызэратыщтыгъэхэм икIэрыкIэу ащ фэдэ тхылъ атыжьын фаеу хъурэп. Илъэс 18-м зыныбжь нэмысыгъэхэу пенсиер зыфагъэуцугъэхэм ащ фэдэ федеральнэ ахъщэ тедзэр лъэIу тхылъ амытэу афагъэуцу. ЗыгорэкIэ пенсионерыр IофшIапIэ Iухьагъэмэ е предпринимательскэ Iоф къызэIуихыгъэмэ, студентэу пенсие къызыфакIорэр зыщеджэрэ еджапIэм къычIагъэкIыгъэмэ, ахъщэ тедзэр къыратыжьыщтэп. Законым къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, ащ фэдэ зэхъокIыныгъэ ищыIэныгъэ къыхэхъухьэмэ, ПенсиехэмкIэ фондыр щигъэгъозэн фае.\nНэбгырэ пэпчъ социальнэ ахъщэ тедзэу къыратырэр зэфэшъхьаф, зэхэубытагъэу мазэм шъхьадж къыIэкIахьэрэр зыфэдизым елъытыгъ. Пенсием е нэмыкI ахъщэ тынэу къыфакIорэм къызыхахъокIэ, ахъщэ тедзэу къыратырэр нахь макIэ мэхъу.\nАдыгеир пштэмэ, социальнэ ахъщэ тедзэ федеральнэ Гупчэм къыритэу нэбгырэ 19690-рэ ис. Ахэм къаратырэр, гурытымкIэ лъытагъэу, сомэ 1771,40-рэ мэхъу.\nМэлылъфэгъум и 16-м нэс\nIофшIэпIэ чIыпIэхэр къэзытыхэрэм нэбгырэ пчъагъэу яIофшIапIэ икIыгъэ мазэм Iутыгъэр зыфэдизым къыкIэлъыкIорэ мазэр имыкIызэ ПенсиехэмкIэ фондыр щигъэгъозэн фаеу щыт. Фондым иучет хэтэу, IофшIэпIэ чIыпIэ къэзытырэ пстэуми а законыр анэсы. Мары гъэтхэпэ мазэу икIыгъэмкIэ пчъагъэхэр аIэкIагъэхьанхэу мэлылъфэгъум и 16-м нэс пIалъэу яI.\nАщ фэдэ отчетыр къызэрагъэхьазырын фэе программакIэр ПенсиехэмкIэ фондым иинтернет нэкIубгъоу www.pfrf.ru зыфиIорэм ит. Пстэуми тхылъхэр игъом къатыныр шIокI зимыIэ Iофэу зэрэщытыр агу къэтэгъэкIыжьы.\nТаущтэу зыщыбгъэгъозэн плъэкIыщта?\nУнэе лицевой счетэу ПенсиехэмкIэ фондым нэбгырэ пэпчъ щыриIэр банк счетхэм афэдэп, ахъщэ зыми щиIыгъэп. Ащ пенсиехэмкIэ фитыныгъэу цIыфым иIэр ары къыщыгъэлъэгъуагъэр. Счетым изытет ар зыем нэмыкI зыпарэми ышIэн ылъэкIынэу щытэп, шэпхъэ гъэнэфагъэхэу законым къыщыдэлъытагъэхэмкIэ ухъумагъэ.\n2013-рэ илъэсым нэс счетым изытет фэгъэхьыгъэ письмэхэр нэбгырэ пэпчъ къыIукIэщтыгъэх. Непэ ащ фэдэ тхылъ зыми къыфэкIожьырэп, нэмыкI шIыкIэхэр щыIэхэ хъугъэ. ГущыIэм пае, «унэе кабинетыр» къыздебгъаIэзэ, счетым ихъухьэрэр зэбгъэшIэн плъэкIыщт. Джащ фэдэу ПенсиехэмкIэ фондым икъулыкъоу цIыфхэм Iоф адэшIэгъэным фэгъэзагъэм (клиентская служба ПФР) уекIуалIэмэ, мэфи 10-м къыкIоцI счетым изытет фэгъэхьыгъэ тхылъ къыпфигъэхьазырынышъ, почтэмкIэ къыпIэкIигъэхьащт. Интернет порталэу www.gosuslugi.ru зыфиIорэмкIи зыщыбгъэгъозэн амал щыI. Банкхэм ащыщхэми яклиентхэм унэе счетэу ПенсиехэмкIэ фондым щыряIэм икъэбар алъагъэIэсын амал яIэ хъугъэ. УифэIо-фашIэхэр зыгъэцакIэрэ банкыр ахэм ащыщмэ, счетым изытет къыпIэкIигъэхьан ылъэкIыщт.\nГъэрэу аIыгъыгъэ нэбгырэ 84-рэ Адыгеим щэпсэу\nМэлылъфэгъум и 11-р — концлагерьхэм гъэрэу адэсыгъэхэр шъхьафит зашIыжьыгъэхэм и Дунэе Маф. Бухенвальд дэтыгъэ концлагерым гъэрэу дэсыгъэхэм зыкъызщаIэтыгъэ мафэм ишIэжьэу мыр агъэнэфагъ. Тэ тишъолъыр ащ фэдэ нэбгырэ 84-рэ щэпсэу.\nУФ-м ПенсиехэмкIэ ифонд и Къутамэу АР-м щыIэм къызэритыгъэмкIэ, ахэм зэкIэми мазэ къэс ахъщэ тынхэр аратых: зыныбжь имыкъугъэхэгъэр сэкъатхэу 25-мэ сомэ 5180,46-рэ, сэкъатныгъэ зимыIэ гъэр нэбгырэ 59-мэ сомэ 3885,33-рэ.\nДжащ фэдэу, зыныбжь имыкъугъэхэу нэмыкI чIыпIэхэм ашъхьэ фимытэу ащаIыгъыгъэхэм мазэ къэс ахъщэ тедзэ IэпыIэгъоу сомэ 1000 афэкIо. Зыныбжь икъугъэу гъэрэу аIыгъыгъэхэм ащыщэу зы нэбгыр псаоу Адыгеим къинагъэр. Ащ гъэнэфэгъэ социальнэ тынхэу ратыхэрэм анэмыкIэу, мазэ къэс ахъщэ тедзэу сомэ 500 IокIэ.\nПенсиехэмкIэ фондым зэрэщыхагъэунэфыкIыгъэмкIэ, зэошхом хьазабэу щалъэгъугъэр къагурыIозэ, къутамэм иIофышIэхэм тиветеранхэр агъэлъапIэх, зэряфэшъуашэу яфэIо-фашIэхэр афагъэцакIэх.


ШIыкIэшIоу щыIэр агъэфедэ — Адыгэ макъ\nШIыкIэшIоу щыIэр агъэфедэ\nТарихъыр, адыгабзэр, лъэпкъ гупшысэр. Ахэр зэзыпхырэ IофшIагъэхэр щыIэныгъэм щытэлъэгъух.\nРеспубликэ общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» игъэцэкIэкIо куп изэхэсыгъо цIыфхэм якIэтхыкIыжьын хэгъэгум зэрэщызэхащэщтым щытегущыIагъэх. Адыгэ Хасэм итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан къызэриIуагъэу, хабзэм икъулыкъушIэхэмрэ общественнэ движениемрэ зэгъусэхэу пэшIорыгъэшъ Iофыгъохэр агъэцакIэх.\nЗы лъэпкъ, зы гупшыс\nАдыгэхэр гощыгъэхэу мэпсэух. Щэрджэсхэр, къэбэртаехэр, адыгэхэр, шапсыгъэхэр, нэмыкIхэу тилъэпкъэгъухэу тлъытэхэрэр кIэтхыкIыжьыным зэрэхэлэжьэщтхэм мэхьэнэ ин иI.\n— Зы лъэпкъэу тызэрэщытыр къэзыушыхьатырэ зэфэхьысыжьхэр тшIыщтых. Хэбзэ шапхъэ ащ фэхъущтым ехьылIэгъэ къэбархэр цIыфхэм алъыдгъэIэсыщтых, — хигъэунэфыкIыгъ Р. ЛIымыщэкъом.\nАдыгэр адыгэу дунаим щэпсэу, адыгэ лъэпкъыр зыфэдэр, тарихъ гъогоу къыкIугъэр дунаим щядгъэшIэным тыпылъыщт.\nЖъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэ уцышъо быракъыр адыгэу дунаим тетмэ гукIи, псэкIи аштагъ, гуфит-шъхьафитэу агъэбыбатэ.\nХэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Маф\nШышъхьэIум и 1-р Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм и Маф. Адыгэ Хасэр мэфэкIым зэрэхэлэжьэщтым Болэкъо Аслъан, ЦIыкIушъо Аслъан, Тхьапшъэкъо Альберт, ГъукIэлI Сусанэ, нэмыкIхэри къытегущыIагъэх.\nЗэлъыIэсыкIэ амалхэр агъэфедэхэзэ, мэкъэгъэIухэр ашIыщтых. Лъэпкъым зызэриугъоижьырэм тегущыIэщтых. IэкIыб къэралхэм арыс адыгэхэм онлайн, нэмыкI шIыкIэхэм атетэу адэгущыIэщтых.\nАдыгабзэм изэгъэшIэн, игъэфедэн, егъэджэн тхылъхэм, видео едзыгъохэм, фэшъхьафхэм яхьылIэгъэ Iофыгъохэу Адыгэ Хасэм изэхахьэ къыщаIэтыгъэхэри Хэкужъым къэзыгъэзэжьыгъэм имэфэкI фэгъэхьыгъэх. Бэгъушъэ Алый, Хъот Юныс, ЛIымыщэкъо Рэмэзан яеплъыкIэхэм къащыхагъэщыгъэ гупшысэхэр лъэпкъ шIэжьым къыпкъырэкIых. Къэралыгъо, шъолъыр зэфэшъхьафхэм тащэпсэуми, лъэпкъ гупшысэм тызэрэзэфищэрэр, зэIукIэгъухэр зэрэзэхатщэхэрэр къаIотагъэх.\nХэкужъым къэзыгъэзэжьыхэрэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм пылъ Унэм (ДАР) ипащэу Тэу Аслъан зэрилъытэрэмкIэ, адыгабзэр, шэн-хабзэр нахьышIоу ягъэшIэгъэнхэм фэшI зэIукIэгъухэр нахьыбэрэ зэхащэнхэ фае. Псэ зыпыт зэхахьэр щыIэныгъэм шIукIэ къыщыотэжьы.\nШышъхьэIум и 15-р Абхъазым игуфакIохэм я Маф. Адыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп хэтэу, АдыгеимкIэ Абхъазым игуфакIохэм я Союз ипащэу Къуижъ Къэплъан зэкъош республикэхэм язэпхыныгъэхэр щыIэныгъэм зэрэщыпытэхэрэр хъугъэ-шIагъэхэм къахигъэщыгъ.\nАдыгеим щыщ кIалэхэу Абхъазым ишъхьафитныгъэ фэбанэхэзэ лIыхъужъэу фэхыгъэхэм афэгъэхьыгъэ саугъэтэу Мыекъуапэ щагъэуцугъэм ыпашъхьэ зэIукIэ щызэхащэщт.\nМыекъопэ районым щапIугъэ Вячеслав Мантыгэ 1993-рэ илъэсым Iоныгъо мазэм и 19-м Гумистэ дэжь зэрэщыфэхыгъэр бэмышIэу агъэунэфыгъ. ЛIы-гъэу зэрихьагъэмкIэ непи къытхэтэу алъытэрэ гуфакIом иIахьылхэм аIукIагъэх, шъхьащэ афашIыгъ.\n— Вячеслав Мантыгэ ыцIэ саугъэтым теттхэщт, — къыIуагъ Къуижъ Къэплъан.\nАдыгабзэр, тарихъыр, сыхьат пчъагъэр\nЗичэзыу зэIукIэгъухэм къащаIэтыщт Iофыгъохэм ЛIымыщэкъо Рэмэзан тащигъэгъозагъ.\n— Адыгэмэ ятарихъ, адыгабзэм, литературэм язэгъэшIэн еджапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм зэращызэхащэрэм, егъэджэн сыхьат пчъагъэхэр нахьыбэ шIыгъэнхэм, къуаджэм ищыкIэгъэ кIэлэегъаджэхэм ягъэхьазырын Адыгэ Хасэм игъэцэкIэкIо куп изэхэсыгъохэр районхэм ащызэхэщэгъэнхэм, нэмыкIхэм татегущыIэщт, — къыIуагъ Р. ЛIымыщэкъом.\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр зэхахьэм хэлэжьагъ.\nПредыдущая Самарэ щыкIощт\nСледущая ЧIыфэр къыпщыныжьынэу ригъэжьагъ


Республика Адыгея - КъумпIыл Муратрэ Вениамин Кондратьевымрэ Хэгъэгу зэошхом щыфэхыгъэ зэолIхэм ясаугъэтэу Улапэ дэтым къэгъагъэхэр кIэралъхьагъэх\nКъумпIыл Муратрэ Вениамин Кондратьевымрэ Хэгъэгу зэошхом щыфэхыгъэ зэолIхэм ясаугъэтэу Улапэ дэтым къэгъагъэхэр кIэралъхьагъэх\nПсэупIэхэу Улапэрэ Тенгинскэмрэ зэзыпхыгъэхэ гъогукIэр мэфэкI шIыкIэм тетэу тыгъуасэ къызызэIуахы нэуж Адыгеим иIэшъхьэтет купэу КъумпIыл Мурат зипэщагъэмрэ Краснодар краим илIыкIохэу Вениамин Кондратьевым пэщэныгъэ зыдызэрихьагъэмрэ Красногвардейскэ районымкIэ къуаджэу Улапэ ичIыпIэ заулэхэу анахьэу агъэлъапIэхэрэм ащыIагъэх.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Краснодар краим игубернаторрэ зи Родинэ къэзыухъумэзэ заохэм ащыфэхыгъэ лIыхъужъхэм ясаугъэт къэгъагъэхэр кIэлъыралъхьагъэх.\nШъолъыритIумэ япащэхэр фэхыгъэ дзэкIолIхэм такъикърэ афэшъыгъуагъэх. КъумпIыл Мурат икъоджэгъухэу ыкIи иIахьылхэу мемориальнэ комплексым зыцIэ тетхагъэхэр бэ мэхъух. Мыщ хэхьэ мамыр лъэхъаным зихьадэ къупшъхьэхэр зы бэным къыщагъотыжьыгъэхэу къоджэ гупсэм икIэрыкIэу щычIалъхьажьыгъагъэхэм ясаугъэти. Я XX-рэ лIэшIэгъум ия 20 — 50-рэ илъэсхэм репрессиехэм ахэкIодагъэхэм ясаугъэти ащ къыгот.


«Адыифыр» лъыкIотагъэп — Адыгэ макъ\nРедактор 22.12.2021 22.12.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\n«Дворец» Москва – «АГУ-Адыиф» Мыекъуапэ – 24:22.\nУрысыем гандболымкIэ и Кубок къыдэхыгъэным фэгъэхьыгъэ ешIэгъум Москва щызэIукIагъэх. Финалым и 1/8-м хэхьэрэ зэнэкъокъум «Дворецыр» нахь фэхьазырыгъ. Урысыем ихэшыпыкIыгъэ командэ хэтхэу дунаим медальхэр къыщызыхьыгъэхэр «Дворецым» щешIагъэх.\nКобл Зурет, Ангелина Куцеваловар, Дарья Богдановар, Анна Красновар тиешIэкIо анахь дэгъухэм ащыщых. Ахэр зэIукIэгъум хэлэжьагъэхэп.\n«Адыифым» иешIакIохэу къэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзагъэхэр: Никулина – 4, Кириллова – 6, Колодяжная – 1, А. Морозова – 2, Къэбж – 1, Казиханова – 5, Казанджян – 2, Гильфанова – 1.\n«Адыиф-2-м» хэтхэу Дарья Гильфановар, Къэбж Заремэ, Софья Морозовар Кубокым фэгъэхьыгъэ зэIукIэгъум апэрэу хэлэжьагъэх. Тренер шъхьаIэу Александр Реввэ зэрилъытэрэмкIэ, пшъашъэхэр дэгъоу ешIагъэх. Республикэм икомандэ шъхьаIэу «Адыифым» яIэпэIэсэныгъэ щыхагъэхъон алъэкIыщт.\nПчъагъэр 23:22-рэ хъугъэу метри 7 тазыр дзыгъор «Дворецым» ыгъэцакIи, «Адыифым» икъэлапчъэ Iэгуаор дидзагъ – 24:22-рэ, Москва икомандэ финалым и 1/4-м ЦСКА-м щыдешIэщт. «Адыифыр» Урысыем и Кубок фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум къыхэзыгъ. Хэгъэгум исуперлигэ щыкIорэ зэIукIэгъухэм «Адыифыр» ахэлэжьэщт, зичэзыу ешIэгъухэр 2022-рэ илъэсым иIэщтых.\nПредыдущая В Майкопе запаслись пескосоляной смесью для расчистки дорог от снега и льда\nСледущая ЩыIэныгъэр ащызэхэохы


Ос лъыхъухэрэм якIуапI — Адыгэ макъ\nОс лъыхъухэрэм якIуапI\nРедактор 17.01.2022 18.01.2022 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nЗэхэшIэ зэмылIэужыгъохэмрэ шIэжьым куоу къыхэнэрэ чIыопс дэхагъэмрэ. Адыгеим икъушъхьэхэм якIымэфэ теплъэ джащ фэдизэу гум хэпкIэх. Илъэс къэс Урысыем ишъолъыр пстэумэ къарыкIрэ зекIо шъэ пчъагъэр ахэм къызфащэх.\nАР-м зекIонымкIэ и Комитет къызэритыгъэмкIэ, осылъэ къушъхьэхэм аIукIоцI хэтхэу илъэсыкIэ мафэхэр зыгъакIохэ зышIоигъохэм япчъагъэ мыгъэ нэбгырэ минишъэм къыщыкIагъэп. Ос къызфемысыгъэхэр ар зэрагъэлъэгъунэу Адыгеим къэкIуагъэх.\n— Адыгеим апэрэу тыкъэкIуагъ. Тлъэгъурэр зэкIэ дэхэ дэд, лъэшэу тыгу рехьы. ХьакIэхэр мыщ щырякIасэх. ШъуичIыопс тфэплъэкIырэп. Осэу телъыр шъо шъушIомакI, ау тэркIэ ар бэ. Тэ ос тиIэп. Ар зэдгъэлъэгъунэу, республикэм нэIуасэ зыфэтшIынэу тыкъэкIуагъ, — къеIуатэ Астрахань хэкум щыщ Айсу Шалабаевам.\nМыбэми, чIы шIуцIэр зыгъэбылърэ осыр къушъхьэхэм нахь апэблагъэу узыкIуатэкIэ къегъолъэхыгъ. Чыжьэ плъапIэхэм уакъыщыуцумэ, Iошъхьэ пэIудзыгъэхэм ашъхьэшыгу фыжьхэр нэплъэгъум къеубытых. ЗикъакIо макIэ хъугъэ хьакIэм фэдэу, осыр гъэ къэс нахь лъэгъугъуае мэхъу. Мыбжыхьэ шIукIаеу къызэресыгъэм къыхэкIэу кIымафэри осылэнэу бэхэр гугъагъэх, ау чIыопсым ишэн зыпкъитыныгъэ хэлъэп, зэрэщыгугъыгъэхэр къыгъэшъыпкъэжьыгъэп. Анахь зыгъэпсэфыпIэ шъхьаIэу республикэм иIэмэ ащыщэу Лэгъонэкъэ бгытешъо лъэныкъом щыIэхэм осыр ателъышъоатемылъышъу. ЗекIоным ылъэныкъокIэ лажьэхэрэр зэренэгуещтыгъэхэу къычIэкIыжьыгъ — мыгъэрэ кIымафэри гъэрекIорэм фэд, кIым иятIонэрэ мазэ макIо, ау джыри кIымафэм ежэх. Ары нахь мышIэми, Адыгеим иосылъэ чIыпIэхэр зекIохэм ащыкIэрэп. Ары пакIошъ, чэщихыпIэ уцупIэхэр къанэ щымыIэу зэбгырахыгъэх.\nЗекIохэм янахьыбэр, процент 90-р, гъунэгъу шъолъырхэм къарыкIыгъ. Осылэ кIымэфэ шъыпкъэм фэзэщыгъэ зекIохэу Пшызэ ыкIи Ставрополь шъолъырхэм, Ростов ыкIи Астрахань хэкухэм къарыкIыгъэхэм зыгъэпсэфыгъо мэфэ пчъагъэ республикэм щагъэкIуагъ. Ахэм ябагъэ къушъхьэхэм якIурэ гъогухэм ашъхьэкIэ аушэтыгъ —щылэ мазэм иапэрэ мафэхэм автомобильхэр ащызэблэкIышъущтыгъэхэп. Километрэ заулэхэм мыкощышъухэу сыхьатитIум нэсэу ащызэтетыгъэх. Ары нахь мышIэми, щэIагъэ къызхэфагъэхэр осым нэсышъугъэх. БэхэмкIэ илъэсыкIэ мэфэкIхэр адыгэ къушъхьэхэм ащагъэкIоныр хэбзэ дахэ афэхъугъ, ащыщхэм республикэм ичIыопс идэхагъэ апэрэу къызфызэIуахыгъ.\n— Шъуи Адыгее дэхэ дэд, мыщ фэдэ чIыопс уиIэныр тхъагъо. Осыр зытелъ къушъхьэхэм тяплъышъ, зытфэплъэкIрэп. Гур егъэчэфы, нэр егъэгушIо.\nТыкIэгъожьрэп тыкъызэрэкIуагъэмкIэ. ИлъэсыкIэ мэфэкIхэр дахэу тыгу къэкIыжьыщтых. Тытхъэжьэу жэхэмкIэ Iуашъхьэмэ тыкъячъэхыгъ, — къыхегъэщы Астрахань хэкум щыщ зекIоу Елена Рузмикинам.\nIажэхэмкIэ укъызщечъэхыщтымкIэ фэныкъуагъэ щыIагъэп. Адыгеим икIымэфэ зыгъэпсэфыпIэхэр чанхэм апай, сыда пIомэ кIырэ зекIо лъагъохэр зэкI пIоми хъунэу зэфэшIыгъэх. Хабзэ зэрэхъугъэу, Iоф зышIэхэрэр Iажэ ыкIи лъэс осрыкIо къечъэхыпIэхэр, гъочIэгъхэр арых. Лэгъонэкъэ бгытешъом екIурэ гъогу напцэхэм фэдэ пчъагъэхэр щыгъэпсыгъэх. УцупIэу Лэгъонакъэ осрыкIохэмкIэ ыкIи хьэхэр зыкIэшIэгъэ IажэмкIэ къыщыпчъыхьашъущт, ос Iуашъхьэхэм лъэс осрыкIомкIэ укъячъэхышъущт. Шъыпкъэ, лъэс осрыкIохэр дэгъоу зыгъэIорышIэхэрэмкIэ гъогууанэхэр къызэрыкIох, ау апэрэу атеуцуагъэхэмкIэ дэгъу дэдэх.\n— Сэ непэ апэрэу осрыкIом сытеуцуагъ. Лъэшэу сыгу рихьыгъ. Апэрэм бэрэ сытефагъ. Ау дэхэкIаеу сырычъэшъу хъугъэ. Сытхъэжьыгъ. Джыри сыкъэкIонэу сыфай, — изэхашIэхэмкIэ къыддэгощагъ Пшызэ шъолъырым къикIыгъэ зекIо цIыкIоу Роман Дмитриевыр.\nГъозэрыплъэ лъэныкъомкIэ кIорэ зекIохэми фэдэ зыгъэпсэфыкIэ амалхэр агъотыгъэх. Ащ нэмыкIэу кордонэу Гъозэрыплъи Iоф ешIэ, шIоигъоныгъэ зиIэхэми кIымэфэ рафтингымкIэ заушэтыгъ.\nЗызгъэпсэфыхэрэм япсауныгъэ ищынэгъончъагъэ Урысыем ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ икъулыкъу икъутамэу Адыгеим щыIэм икъэгъэнэжьэкIо куп мы мафэхэм лъыплъагъ. Ащ ипащэу Дмитрий Голубевым къызэриIуагъэмкIэ, илъэсыкIэ мэфипшIым Iошъхьэ къечъэхыным шъобж хихыгъэу хъугъэ-шIэгъипшIым ехъу агъэунэфыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэпшагъэмэ, ар фэдэ пчъагъэкIэ нахь макI. АщкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэу алъытэрэр ос куу зэрэтемылъыгъэр ары. Ар нахьыбэ зыхъукIэ, фыкъуагъэхэм ябагъэ пшIы пчъагъэкIэ къалъытэ. МыдаIохэу, фытемыгъэпсыхьэгъэ Iуашъхьэхэм къячъэхрэ зекIохэм ащ иIахьышIу къагъэпсы. КъечъэхыпIэхэм ащылажьэхэрэми ар къаушыхьаты.\n— Тэ тикъечъэхыпIэ щырэхьатыгъ. Апэрэ мафэхэм щыIэгъэ жьыбгъэ лъэшхэм зекIохэр зэбгырифыгъагъэхэу умыIощтмэ, адырэмкIэ зыгъэпсэфыгъо мафэхэр дэгъоу рекIокIыгъэх. НахьыбэмкIэ гумэкIыгъо къызпыкIхэрэр IажэкIэ къечъэхыным фытемыгъэпсыхьэгъэ бгыхэм къяхрэ зекIохэр арых. Ащ фэдэхэм шъобжхэр атещагъэхэу агъэунэфых, — къыхегъэщы къечъэхыпIэхэм яз инструкторэу щылэжьэрэ Шъэотыкъ Мурат.\nНепэ, зыгъэпсэфыгъо мафэхэр кIэм зыщыфэкIуагъэм, Мыекъопэ районым кIым-сым щыхъущт. Зэрэхабзэу, къэблэгъэрэ тхьамэфитIу-щым щызэгъокIыщт. Ащ ыуж Адыгеим икъушъхьэхэр зикIасэхэм къагъэзэжьыщт, сыда пIомэ кIымафэм ыкIуачIэ къызигъэлъэгъощтыр мэзэе мазэр ары.\nПредыдущая «Къеблагъ, почтальоныр, къеблагъ!»\nСледущая Театрэр, щыIэныгъэр


ИлъэсыкIэ Iанэр тэгъэкIэракIэ — Адыгэ макъ\nИлъэсыкIэ Iанэр тэгъэкIэракIэ\nРедактор 30.12.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nБысымгуащэ пэпчъ ИлъэсыкIэ Iанэр зэригъэкIэрэкIэщтым пылъ. Ащ шхыныгъоу тыригъэуцохэрэм яIэшIугъэ дакIоу уяплъынкIэ дахэу зэрегъафэх. Нэужым гъомылапхъэхэм афигъэнэфэгъэ чIыпIэхэм егъэуцужьых, мэфэкI Iанэр зэкIужьэу ешIы.\nШIыгъошIоу ыкIи уеплъынкIэ гъэкIэрэкIэгъэ шхыныгъохэм непэрэ тхыгъэр афэгъэхьыгъэщт. Къихьащт илъэсым ипэгъокIэу Iанэм бысымгуащэхэм тырагъэуцощтхэмкIэ титхыгъэ агъэфедэмэ тигопэщт.\nПомидорхэм пцэжъые плъыжьыр арылъэу\nМыр шIыгъошIу ыкIи уемышхэкIэу IэшIу. Ащ хэлъхэр дэгъоу зэкIух ыкIи Iанэм дахэу къытещых.\nХэлъхэр: Помидорищ, творожнэ къое грамми 100, пцэжъые плъыжь ин мыущыугъэу.\nПомидорыр тIоу зэгоуупкIыщт, джэмышх цIыкIумкIэ ыкIэхэр къипхыщтых. Пцэжъыер цIыкIоу уупкIэтэщт. Творожнэ къуаемрэ пцэжъыемрэ зэхэптэкъонышъ зэхэбгъэкIухьащт. Ар помидорхэм акIоцI иплъхьащт. Зелень зэфэшъхьафхэмкIэ бгъэдэхэнышъ Iанэм къытебгъэуцощт.\n«Мухомор» зыфиIорэ шхыныгъор\nХьаIу цIыкIухэр лагъэм исхэу Iанэм тетэу зыплъэгъукIэ, нэгушIоу уямыплъын плъэкIыщтэп, ахэр къызэрагъэдахэрэм дакIоу шIыгъошIух.\nХэлъхэр: КIэнкIищ, ветчина – грамми 120-рэ, къое грамми 100, «Черри» зыфаIорэ помидорым фэ-\nдэу – 15, нэшэбэгу — 1 — 2, майонез — джэмышхышхо 1 – 2, бгъэдэхэжьынэу зелень.\nКIэнкIэ гъэжъуагъэхэмрэ къуаемрэ теркэ цIыкIум дэтэгъэкIых. Ветчинар цIыкIоу тэупкIатэ. Лагъэм илъхэу кIэнкIэр, ветчинар, къуаер зэхэтэгъэкIухьэх, майонез джэмышхышхоу 2 — 3 хэтэлъхьэ.\nПомидорхэр тIоу зэготэупкIых. Нэшэбэгур хъураеу тэупкIатэ.\nЛэгъэ тешъом цIыкIоу упкIэтэгъэ зеленир итэтакъо. Ар хьаIухэр уц къашхъоу зыхэсыщтхэр ары. Ащ ышъхьагъ нэшэбэгур тетэлъхьэ.\nКIэнкIэр зыхэлъэу дэгъоу зэхэдгъэкIухьагъэр къэтэштэ, ащ мыинхэу хъураехэр хэтэшIыкIых. Хъураем ышъхьагъырэ ычIэгъырэ узатеIункIэкIэ хьаIум ылъакъо фэдэу къэхъущт. Ахэр нэшэбэгухэм атетэгъэтIысхьэ.\nАщ ышъхьагъ помидор ныкъохэр тетэлъхьажьых. ПэIо плъыжьмэ майонезымкIэ фыжь точкэхэр тетэгъэуцох.\nКъыхэгъэщыгъэн фае Iанэр зэтебгъэуцонымкIэ сыхьат горэ иIэу мы шхыныгъор пшIымэ зэрэнахьышIур. Помидорымрэ нэшэбэгумрэ псы къакIэчъын ылъэкIыщт, ащ къыхэкIэу идэхагъэ тIэкIу зэщыкъоным ищынагъо къэуцу.\nБыгъум фэдэу шIыгъэ салат\nМыщ ишIын къинэп, ау гъэшIэгъонэу къэлъагъо. Быгъум и Илъэсэу къихьэрэм Iанэм тетымэ, хьакIэу къакIорэмэ ашIогъэшIэгъоныщт.\nХэлъхэр: Чэт бгъэлыбэ — грамм 200, картоф — грамм 300, къое пытэм фэдэу — грамми 150-рэ, консервированнэ горошкэу — грамм 250-рэ, кIэнкIиплI, варенэ колбаса — грамми 100, маслины — 3 — 4, петрушкэ къутэмэ цIыкIухэу 1 — 2.\nЧэт бгъэлыбэр тэгъажъо. Ар тэгъэучъыIыжьы. Картофыр, кIэнкIэр тэгъажъох. КIэнкIэм ыкIоцI илъымрэ фыжьэу ышъхьагъ телъымрэ зэфэшъхьафхэу теркэ нэдым дэтэгъэкIых. Картофыри теркэм дэтэгъэкIы. Быгъум «бжъакъо» фэхъущтыр къуаем къыхэтэупкIышъ, къэнагъэр теркэм дэтэгъэкIы. Лы гъэжъуагъэр цIыкIоу тэупкIатэ. Салатыр зэтетлъхьанэу етэгъажьэ. Лагъэм ыгузэгу лы гъэжъуагъэр итэлъхьэ. Ащ майонез тIэкIу щытэфэ. ЯтIонэрэу къуаер тетэтакъо. Ащи майонез щытэфэ. Нэужым горошкэр тетэтакъо. Ащ кIэнкIэ гъожьыр тетэтакъо (зы джэмышхышъхьэ салатым игъэкIэрэкIэн пае къэтэгъанэ). Майонез ащи тетэлъхьэ. Ащ ышъхьагъ картофыр тетэлъхьэ, щыгъу тетэтакъо ыкIи майонез щытэфэ. Картофым изы Iахь салатым къыхэкIын фае. Ащ быгъум «ыпэ» щыфэтшIыщт. Салатым ышъхьагърэ ыбгъухэмрэ кIэнкIэ фыжьыр атетэтакъо. Быгъум «ынатIэ» дэжь треугольник фэдэу шIыгъэу кIэнкIэ гъожьыр тетэтакъо.\nСыхьатрэ щытымэ салатыр зэхэхьанышъ нахь IэшIу хъущт.\nБыгъум «ытхьакIумэхэмрэ» «ыпэрэ» колбасам хэтэбзыкIы. МаслинитIур «нэхэм» апае къэтэштэ, ящэнэрэр «ыпэ» дэжь дгъэтIылъынэу зэфэдитIоу зэготэупкIы.\nIанэм зыщытедгъэуцощтым ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэхэмкIэ тэгъэкIэракIэ. Петрушкэ къутамэр готэлъхьажьышъ, мэфэкI Iанэм тхьыным фэхьазыр!\nБгъэжъэнэу зимыщыкIэгъэ IэшIоу «Еловые шишки»\nМыщ ишIын псынкIэ дэд. ПстэумкIи такъикъ I5 нахь ыхьыщтэп. Ау ащ иIэшIугъэрэ идэхагъэрэ кIэлэцIыкIуми, зыныбжь хэкIотагъэми агъэшIэгъощт.\nХэлъхэр: Натрыф хлопьехэр — грамми 160-рэ, дэшхо гъэтэкъуагъэу — грамми 100, сгущеннэ щэ (гъэжъуагъэу) – зы банк (грамм 370 — 380), шъоущыгъу убыкIыгъэр джэмышхышхоу — 2.\nНатрыф хлопьехэр, дэшхор ыкIи сгущенкэ гъэжъуагъэр зэхэтэгъэкIухьэх. Конусым фэдэу щыт рюмкэхэу миллилитрэ 70 — 80 зэрыфэхэрэмэ акIоцI псымкIэ тэгъэуцIыны, щэе джэмышхымкIэ арытэлъхьэ. ТIэкIу тытеIункIэзэ итэубэ. Шхын IэшIур гъэучъыIалъэм сыхьатищырэ дэтэгъэты.\nУахътэр зытекIыкIэ къэхъугъэ «шишкэхэр» къарытэхыжьых. Ахэр дахэу лагъэм итэгъэтIысхьэх, шъоущыгъу убыкIыгъэр тетэтэкъожьы.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Абрэдж Сэтэнай.\nПредыдущая 2020-рэ илъэсым къыхахыгъэхэр\nСледущая ШIухьафтынхэр тэгъэхьазырых


АкъылышIуагъ, шIэныгъэлэжьышхуагъ — Адыгэ макъ\nЦIыфыр дунаим темытыжьми ыцIэ ащымыгъупшагъэу, шIукIэ игугъу ашIыжьымэ, мылIэгъахэм фэд. Зигугъу къэсшIыщтыр ахэм ащыщ. Ар зытхэкIыжьыгъэр тIэкIу шIагъэ, ау непи иIогъэ-шIагъэу, илэжьыгъэу къытфигъэнагъэхэмкIэ къытхэт. Ащ итхылъхэмкIэ студентхэр еджэх, шIэныгъэлэжьхэм инаучнэ IофшIагъэхэр агъэфедэх, цIыфэу зышIэщтыгъэхэм гущыIэ дахэ нэмыкI фаIожьырэп.\nХъут Щамсэдинэ Теуцожь районым ит къуаджэу Джэджэхьаблэ бэдзэогъум и 26-м, 1936-рэ илъэсым къыщыхъугъ. Хъут Хьэджасфаррэ ФатIимэтрэ яунагъо къихъухьагъ. ЗэшитIу хъущтыгъэх, ау янэрэ ятэрэ ашъхьагъ итэу зэдапIунхэу янасып къыхьыгъэп. Хьэджасфарэ Мыекъуапэ медицинэ училищэу дэтым щеджагъэти, кIасэу дзэм къулыкъу щихьынэу ащагъ. Ащ къэтызэ Хэгъэгу зэошхор къежьи, къыгъэзэжьыгъэп. ФатIимэт шъэожъыитIур къыIэтыгъ. Щамсэдинэ къызэриIотэжьыщтыгъэмкIэ, ятэжъэу, ятэ ятэу, Исхьакъ ары IэпыIэгъоу яIагъэр. Ар пкъэушхоу акIэтыгъ, лъэшэу фэразэу игугъу бэрэ къышIыщтыгъ.\nЗыщыщ къуаджэр, илIакъо, унагъоу къызэрыхъухьагъэр лъэшэу шIу ылъэгъущтыгъэх Щамсэдинэ. Аужырэ илъэсипшIхэм ынэхэм зыпари амылъэгъужь хъугъагъэ. Ащ фэшI икъуаджэ бэрэ кIонэу хъущтыгъэп. Ар къыфэкъиныгъ. Чылэм щыщ горэ дунаим ехыжьыгъэу зызэхихыкIэ тхьаусыхакIо зэрэмыкIошъугъэм пае зыфэрэзаджэщтыгъ.\nАущтэу ынэхэм амылъэгъущтыгъэми, гулъытэ чан иIагъ, акъылышIуагъ, ишIэжь дэгъугъэ. БгъэшIэгъонэу щытыгъэр тхылъхэм апае шкафэу Iоф зыщишIэрэ унэм итым къат пчъагъэу иIэри, ащ дэтыри, зыдэщыт чIыпIэри зэришIэщтыгъэхэр ары. Тхылъ горэм фаемэ зытет къатым имызакъоу, япшIэнэрэу е, гущыIэм пае, ятфэнэрэу щытыми къыIощтыгъ ыкIи хэукъощтыгъэп.\nЩамсэдинэ цIыф рэхьат гъэтIылъыгъэщтыгъ, ау сэмэркъэу дахэ ышIыщтыгъ. УпчIэ ептыгъэмэ, теурыкIоу сыдми зыгорэ къыуимыIоу, акъыл хэлъэу джэуап тэрэз къыуитыжьыщтыгъ. Ныбджэгъу дэгъухэр иIагъэх, алъытэщтыгъ, ежьыри лъэшэу ылъытэщтыгъэх. ЩэшIэ Казбек, Мамый Руслъан, Бэгъ Нурбый, Къуекъо Налбый.., нэмыкIэу зыцIэ къепIон плъэкIыщтыр макIэп. Ахэр пкъэушхоу къыкIэтыгъэх, къыкъотыгъэх.\nЗы мафи Iоф ымышIэу Щамсэдинэ щысыгъэп. ЫнитIу амылъэгъурэми, иакъыл Iоф ригъэшIагъ. Гуманитар шIэныгъэхэмкIэ ушэтыпIэ институтэу зыщылажьэрэм IэпыIэгъу къыфэхъун цIыф къырипхыгъэу, ежь къыIорэр ащ хиутызэ, унэм исэу Iоф ышIагъ. Аущтэу ар филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидат, нэужым доктор хъугъэ, академикыгъ.\nIорыIуатэхэр адэтэу тхылъ пчъагъэ адыгабзэкIи урысыбзэкIи къыдигъэкIыгъ. Ахэр Мыекъуапэ имызакъоу, Краснодар, Москва къащытырадзагъэх. Монографическэ ушэтынхэр мызэу, мытIоу къыдигъэкIыгъэх. Научнэ статьяу пшIы пчъагъэ къыхиутыгъ. Учебникхэр, пособиехэр, программэхэр зэхигъэуцуагъэх. Проектышхоу «Свод адыгского фольклора» зыфиIорэр ащ иIэшIагъ. Ар том пшIыкIутIоу, тхылъ 25-рэ хъунэу ары зэригъэнэфэгъагъэр. Ащ щыщэу томищыр къыдэкIыгъ, щыр тхылъ тедзапIэм чIэлъ, томитIур хэутыным фэхьазыр. Адрэхэми тишIэныгъэлэжьхэр адэлажьэх.\nДжащ фэдэу гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» (джы «Адыгэ макъ») инэкIубгъохэм илъэсипшI пчъагъэрэ истатьяхэр, очеркхэр, эссехэр къарыхьагъэх, журналэу «Зэкъошныгъэм» бэрэ тхэщтыгъ. IорыIуатэхэм атехыгъэу пьесэ цIыкIухэр культурэм иучреждениехэм апае ытхыщтыгъэх.\nЩамсэдинэ янаучнэ пащэу нэбгырабэхэм диссертациехэр атхыгъэх ыкIи къагъэшъыпкъэжьыгъэх. Нэбгырэ пчъагъэмэ «оппонентэу» яIагъ. Адыгэ къэралыгъо университетым диссертациехэмкIэ и Совет илъэсыбэрэ хэтыгъ\nИшъхьэгъусэрэ ежьыррэ пшъэшъитIу зэдапIугъ. Нахьыжъэу Замирэ ятэ игъогу техьажьыгъ. Ари бзэм пылъ шIэныгъэлэжь, къалэу Налщык щэпсэу, зы шъао иI. НахьыкIэу Тэмарэ ятэжъ Хьэджасфарэ фэдэу медицинэм ищыIэныгъэ рипхыгъ. Ащ зы пшъашъэ епIу.\nФилологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, наукэхэмкIэ академием иакадемикэу, Адыгэ Республикэм наукэхэмкIэ изаслуженнэ IофшIэкIошхоу Хъут Щамсэдинэ ыцIэ шIурэ дахэрэкIэ зыщылэжьэгъэ институтым къычIэнагъ, зыдэлэжьагъэхэм агу илъыщт. Институтыр икIэщакIоу, ар зыщыпсэущтыгъэ унэм шIэжь пхъэмбгъу къыщызэIуахыгъ, ыцIэкIэ конференциехэр зэхащэх. Къызщыхъугъэ къуаджэу Джэджэхьаблэ дэт музеим ащ фэгъэхьыгъэхэм чIыпIэ ин щарагъэубытыгъ.\nУрыс тхэкIошхоу, ынэхэм амылъэгъоу Iоф зышIэщтыгъэу, «Щылычыр зэрапсыхьажьыгъэр» зыфиIорэ романыр зытхыгъэ Николай Островскэм Щамсэдинэ фагъадэ. Ар тефэ шъыпкъэу зэрэщытыр нафэ. УиIахьылми, уятэми, урикъоджэгъуми узэрыгушхон цIыфэу ар зэпстэумэ агу къинагъ.\nПредыдущая Узыфаер къыхэпхын плъэкIыщт\nСледущая ЛIыгъэр, шъыпкъагъэр игъогогъугъэх


Адыгэ Хэку Таймс: Немцовым иукIыныгъэ ылъапсэм зэфэмыдэу Хъурцэм щеплъых\nНемцовым иукIыныгъэ ылъапсэм зэфэмыдэу Хъурцэм щеплъых\nХъурцэм иунэшъошIхэм янахьыбэм урысые политикэу Немцов Борис иукIыныгъэкIэ къыхагъэщыгъ, ар епхыгъэу джырэ урысые унэшъошIым. Хъурцэ IэнэтIэIыгъхэм яеплъыкIэхэм ащыщыхгущыIэм пае, укIыныгъэр къэгъэлъэгхоныгъэу Хъурцэр нахь зэкъотэу зэрекIолIэн фаер Урысыем ифыщытыкIэхэмкIэ, етIанэ Немцовым иукIыныгъэ чIэнэгъэшхоу зэрэщытыр.\n- КъэпIон плъэкIыщт Немцовым иукIыныгъэ иполитикэ IофшIэн зэрепхыгъэр, ар Урысыем иджырэ унэшъошI ипащэ зэрэпыщытыгъэм. Немцовым ыгъэмысэщтыгъэ Урысыер Украинэм къыщыхъухэрэм дзэкIэ зэрэхэлажьэхэр. Ау сэ сызэреплърэмкIэ, Путиныр мы укIыныгъэм зэуи хэщагъэп, сыда пIомэ ар ежьымкIэ федэп. Ау цIыфхэм нэмыкIэу алъытэщт, Iо хэмылъэу. Хъурцэм зэрэщалъытэрэмкIэ, укIыныгъэр епхыгъэу ары урысые унэшъошIым. Хъурцэм исыбэхэми аущтэу алъытэ . Немцовым иукIыныгъэ бырсырхэр къыгъэущын ылъэкIыщт.Оппозицри нахь бэнэнымкIэ зэкъуигъэуцощтых.\nФитыныгъэ Радиом игущыIэгъугъэ Хъурцэм щыщэу Лика жеIэ:\n- Апэ зэрэзэхэсшIагъэр – ар зышIагъэр Путиным ицIыфхэр арэу ары. Ау сшIэрэп шъыпкъэу къызэрэхъугъэр. Ар оппозицым щыIэ цIыф чаныгъэти, изэрар къафакIощтыгъэн фай. ЦIыфмэ къалъэгъуным пай унэшъошIым, Урысыем упэуцу зэрэмыхъущтыр.\nУрысые унэшъошIым иоппозиц шъхьащыт политикэу Немцов Борис щхкIэ аукIыгъ мэзаем и 28 чэщым.,Мэзкуу игупчэ дэдэ, Москворецк Лъэмыджышхом дэжь , Кремлым пэмычыжьэу. ДжырэкIэ укIыныгъэм тегъэпсыхьагъэу зэхащэгэ купым Iофым изэхэфын ыуж ит. УкIыныгъэмкIэ ушъхьагъоу хъун ылъэкIыщтыгъэ заулэхэм ателэжьыхьэх.


Хэхъоныгъэхэм якъэкIуапI — Адыгэ макъ\nПсэупIэу Каменномостскэм исоциальнэ-экономическэ хэхъоныгъэ ыкIи инвестициехэмкIэ хъопсапIэу щытыным апае шIэгъэн фаехэм афэгъэхьыгъэ зэхэсыгъо Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ащ щызэхищагъ.\nРеспубликэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, зекIоным изегъэушъомбгъункIэ Каменномостскэр зыщыгугъыхэрэ зы Iахьэу хъун фае ыкIи ащкIэ ищыкIэгъэ пстэури щыI.\n«Каменномостскэм зекIонымкIэ ыкIи экономикэ хэхъоныгъэмкIэ амалышIухэр къытынхэ ылъэкIыщт. Мы чIыпIэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ хэхъоныгъэ ышIыным непэ мылъкоу хатлъхьэрэр макIэп, щыIэкIэшIу дэлъынымрэ инфраструктурэр зэтегъэпсыхьэгъэнымрэ апае бэ зэшIотхырэр. Социальнэ псэуалъэхэр щашIых, цIыфхэм зэдагъэфедэщт чIыпIэхэр агъэкIэжьых, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр, псыр дащэх. Мы зэпстэуми щыпсэухэрэмкIи, зекIо къакIохэрэмкIи мэхьанэшхо яI. ШIуагъэ къытэу ыкIи акъылыгъэ хэлъэу къэкIуапIэу щыIэр гъэфедэгъэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nОлег Топоровым къызэриIотагъэмкIэ, Мыекъопэ районым къэралыгъо программэу «Къоджэ псэупIэхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыхиубытэу объект 24-рэ щызэтырагъэпсыхьэ. Районым икъоджэ псэупIи 7 ащ хэлажьэ. Мылъкоу къатIупщыгъэм ипроцент 71-р (сомэ миллиони 185,6-р) зытефэрэр Каменномостскэр ары. ЕджэпIэ автобусым ищэфын, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр атезыгощэщт зэбгырыщыпIищмэ яшIын, кIэлэцIыкIу IыгъыпIищымэ, культурэм иунэ ягъэцэкIэжьын мы пчъагъэр апэIуагъэхьащт. Мылъкур амыгъэфедэным ищынагъо щыIэп.\nЗэшIуахыгъахэм ыкIи къапыщылъым афэгъэхьыгъэ къэбарыр къыIотагъ Каменномостскэ къоджэ псэупIэм ипащэу Владимир Петровым. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, псэупIэм исоциальнэ-экономическэ лъэныкъокIэ гъэхъагъэу ашIыгъэхэм ащыщ бюджетым ифедэ зэрэхэхъуагъэр, ащ цIыфхэм яIахь зэрэхэлъыр, инфраструктурэм ипсэуалъэхэр зэрашIыгъэхэр, гъогухэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэхэр, энергиемкIэ шIуагъэ къэзытырэ шIыкIэхэр зэрагъэфедагъэхэр, цIыфхэм зэдагъэфедэрэ чIыпIэхэр щынэгъончъэным ишапхъэхэм зэратырагъэпсыхьагъэхэр, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым иIофыгъохэр зэрэзэхафыгъэхэр — икIыгъэ илъэсым псырыкIуапIэр агъэпсыгъ, спортым зыщыпылъыщтхэ чIыпIакIэ зэрашIыгъэр. Физкультурэм зыщыпылъыщтхэ ыкIи пкъышъолыр зыщапсыхьащт унэшхо ашIыныр ягухэлъхэм ащыщ.\nГумэкIыгъоу щыIэхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ шIэгъэн фаехэр къыраIотыкIыгъэх мэкъу-мэщымкIэ министрэу Къонэ Анзаур, АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Геннадий Митрофановым, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ министрэу КIэрэщэ Анзаур, джащ фэдэу хэбзэIахьхэмкIэ къулыкъум, псэолъэшIынымкIэ, культурэмкIэ, финансхэмкIэ министерствэхэм, зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ комитетым ялIыкIохэм.\n«Мэхьанэшхо зиIэ пшъэрылъ тапашъхьэ ит — зэпахырэ узэу зызыушъомбгъугъэм ыпкъ къикIыкIэ чIэнагъэу тшIыгъэхэр зэтегъэуцожьыгъэнхэр, шъолъырым къакIохэрэм ахэгъэхъогъэныр. ЭкономикэмкIэ къэгъэлъэгъонэу тиIэхэр къэтIэтынхэ фае, цIыфхэм IофшIэныр чIанэ хъущтэп. Лъэныкъо шъхьаIэу щытхэр проектышхохэм ягъэцэкIэнрэ инфраструктурэм изэтегъэпсыхьанрэ. Мы пшъэрылъхэм афэIорышIэрэ къэралыгъо программэ закъохэр арэп ахэр зэшIотхынхэ зэрэтлъэкIыщтыр. Джыри зы шIыкIэ щыIэ хъугъэ — Адыгэ Республикэм исоциальнэ-экономическэ хэхъоныгъэкIэ программэ шъхьафэу 2024-рэ илъэсым нэс телъытагъэр ары», — къыщыхигъэщыгъ игущыIэ КъумпIыл Мурат.\nЛIышъхьэм джащ фэдэу къыIуагъ къэралыгъо программэу «Къоджэ псэупIэхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдилъытэрэ Iофыгъохэр зэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр. Ахэм шIуагъэ къатынэу щыт къуаджэхэм ащыпсэухэрэм щыIэкIэшIу яIэнымкIэ. Гъэстыныпхъэ шхъуантIэм иищэн, социальнэ инфраструктурэм къыхиубытэрэ псэуалъэхэр шапхъэхэм адиштэнхэр, медицинэ ыкIи шIэныгъэ зэгъэгъотын Iофыгъохэр программэм ишIуагъэкIэ зэшIохыгъэ хъущтых.\n«Iофышхоу тшIэрэм изэфэхьысыжьэу хъун фае псэупIэхэм тапэкIэ хэхъоныгъэу яIэщтыр. Былымхъуным, чIыгулэжьыным алъэныкъокIэ унэе хъызмэт зышIэхэрэм япчъагъэ хэгъэхъогъэныр, инвестициехэм якъещэлIэн, инфраструктурэр тапэкIи зэтегъэпсыхьэгъэныр ахэм ащыщых. Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зэшIотхырэ Iофыр къоджэ псэупIэм ищыIэныгъэ къызэтыригъэнэжьын закъор арэп зыфэгъэхьыгъэр, ащ щыIакIэу дэлъыр нахьышIу шIыгъэныр, IофшIэпIэ чIыпIэхэм ахэгъэхъогъэныр ары нахь. Районым, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным япащэ пэпчъ мы Iофым ежь ышъхьэкIэ хэтэу лъэныкъо пэпчъкIэ пшъэрылъэу къэуцухэрэр зэшIуихынхэ фае», — къыIуагъ ЛIышъхьэм.\nЗэхэсыгъом илъэхъан КъумпIыл Мурат АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ министерствэм пшъэрылъ фишIыгъ предпринимательхэм IэпыIэгъу аригъэгъотынэу, культурэмкIэ министерствэм — гъэсэныгъэм иIофыгъохэр зэрэзэхащэхэрэм лъыплъэнэу, псэолъэшIынымкIэ министерствэм — транспорт ыкIи инженернэ инфраструктурэм игъэпсынкIэ Iофыгъохэр игъом зэшIуихынхэу. Медицинэ IэпыIэгъур зэрэзэшIуахырэм идэгъугъэ хигъэхъонэу АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистерствэ фигъэпытагъ.\n«Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу ишIуагъэкIэ социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэм ащыщыбэмэ ягъэцэкIэжьын иIофыгъо зэшIотхын тлъэкIыгъэ. ГущыIэм пае, культурэм ылъэныкъо закъокIэ объект 27-мэ псэолъэшIын ыкIи гъэкIэжьын Iофыгъохэр ащагъэцакIэх. ТапэкIи къэралыгъо программэхэм къатырэ амалхэр дгъэфедэнхэ тыгу хэлъ, къоджэ псэупIэхэм язэтегъэпсыхьан фэгъэхьыгъэ пшъэрылъхэр зэшIотхыщтых, республикэм щыIэкIэшIу илъыным тыфэлэжьэщт. Лъэбэкъоу тыдзырэ пэпчъкIэ ыпэкIэ тылъэкIуатэ ыкIи социальнэ объект пчъагъэмэ язэтегъэпсыхьанэу псэупIэу Каменномостскэм щызэдетхьыжьагъэр зэдатшIэрэ Iофым икъэгъэлъэгъонышIу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая ПIалъэхэм апэ ишъыгъэх\nСледущая Адыгеим и ЛIышъхь: «ТшIэрэр зэкIэ цIыфхэм афытегъэпсыхьэгъэн фае»


Адыгеим и ЛIышъхь: «ТшIэрэр зэкIэ цIыфхэм афытегъэпсыхьэгъэн фае» — Адыгэ макъ\nРедактор 13.08.2020 13.08.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ Мыекъопэ районым ипоселкэу Каменномостскэм щыIагъ ыкIи къэралыгъо программэу «Къоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ проектхэр псэупIэм зэрэщагъэцакIэхэрэр ыуплъэкIугъ. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, Мыекъопэ районым иадминистрацие ипащэу Олег Топоровыр, Каменномостскэ къоджэ псэупIэм ипащэу Владимир Петровыр.\nРеспубликэм ипащэ къэралыгъо программэм игъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу зэтырагъэпсыхьэхэрэ социальнэ псэолъэ заулэмэ аIухьагъ, IофшIэнхэр зэрэлъыкIуатэхэрэм зыщигъэгъозагъ. Ахэм ащыщых поселкэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIищэу игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIохэрэр. Мы псэуалъэхэр блэкIыгъэ лIэшIэгъум ия 60 — 70-рэ илъэсхэм ашIыгъагъэх. Ахэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэхэу къыхэкIыгъ, ау мыщ фэдэу загъэкIэжьыхэрэр апэрэ. IофшIэнхэм къадыхэлъытагъэу унашъхьэр зэблахъущт (кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 24-м), джащ фэдэу шъхьангъупчъакIэхэр ахагъэуцощтых, инженернэ коммуникациехэр, гъэсэныгъэм иучреждениехэм акIоцIхэр, ащ къапэIулъ чIыпIэхэр зэтырагъэпсыхьащтых. Ащ нэмыкIэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ачIэтыгъэ гъэфэбэпIэ системэхэр зэблахъугъэх.\nАщкIэ мэхьанэшхо зиIагъэр ыпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ къэралыгъо программэм къыдыхэлъытагъэу Каменномостскэм ирайон цIыкIухэм гъэстыныпхъэ шхъуантIэр зэралъыIэсыгъэр ары. ТапэкIэ къоджэ псэупIэм Iофтхьабзэу щызэхащэщтхэм яшIуагъэкIэ илъэситIум къыкIоцI газыр зылъыIэсыгъэхэм япчъагъэ джыри нахьыбэ хъущт.\nДжащ фэдэу культурэм и Унэ гъэкIэжьыгъэныр мы программэм къыдыхэлъытагъ. Ар 1968-рэ илъэсым ашIыгъ, непэрэ шапхъэхэм адиштэжьырэп. Шъолъырыр мы программэм зэрэхэлажьэрэм ыкIи федеральнэ мылъку къызэрэIэкIэхьагъэм ишIуагъэкIэ культурэм иучреждение зэрифэшъуашэу зэтырагъэпсыхьащт. ПсэолъэшIхэм унашъхьэр зэблахъугъ, гъэфэбэпIэ системэр зэтырагъэуцо, нэмыкI IофшIэнхэр агъэцакIэх.\nАгъэкIэжьырэ культурэм иучреждение тхылъеджапIэр, хореографием икружокхэр, орэдыIо ыкIи театральнэ студиехэр къыщызэIуахынхэу агъэнафэ. ГъэцэкIэжьынхэм ауж залым чIыпIэ 238-рэ иIэщт, ащ 3Д-кинотеатр дыхэтыщт.\nАужырэ шапхъэхэм адиштэрэ шIыкIакIэхэр агъэфедэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр, ау ащ дакIоу псэуалъэм ижъырэ иархитектурнэ теплъэ къэгъэнэжьыгъэн зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ. Джащ фэдэу паркыр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэр республикэм ипащэ зэригъэлъэгъугъ. ЛъэсрыкIохэм къызщакIухьан алъэкIыщт гъогухэр мыщ щашIыгъэх, сценэр, зыгъэпсэфыпIэ чIыпIэхэр, кIэлэцIыкIу площадкэр къыдэуцуагъэх. Паркым пэмычыжьэу щыт саугъэтымрэ ыпэкIэ кинотеатрэу щытыгъэ псэуалъэмрэ непэ гъэцэкIэжьынхэр ащэкIох. Владимир Петровым къызэриIуагъэмкIэ, зекIоным зызэриушъомбгъурэр къыдалъытэзэ, мы чIыпIэм къэбарлъыгъэIэс гупчэрэ къэгъэлъэгъуапIэрэ къыщызэIуахынхэу ары.\nКъоджэ псэупIэхэм адэсхэм загъэпсэфыным ыкIи шIуагъэ къытэу яуахътэ агъэкIоным, ятворчествэ хагъэхъоным, кIэлэцIыкIухэм гъэсэныгъэ тэрэз зэрагъэгъотыным мэхьанэшхо зэриIэр, ащ фэдэ амал ятыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Ар гъэцэкIэгъэным фэшI федеральнэ программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIыныр» зыфиIорэм республикэр хэхьагъ. ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэр гъэкIэжьыгъэнхэр ары мыщ дэжьым анахь шъхьаIэр.\nМыщ фэдэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ поселкэу Каменномостскэм дэт искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэм игъэцэкIэжьын сомэ миллион 28,5-рэ пэIуагъэхьащт, непэрэ мафэм IофшIэнхэр щэкIох.\n— Зэфэхьысыжьыр ары анахь шъхьаIэр. ТшIэрэр зэкIэ цIыфхэм афытегъэпсыхьэгъэн фае. Арышъ учреждениехэм ягъэцэкIэжьын зэхэщагъэ зэрэхъурэм пытагъэ хэлъэу тылъыплъэн фае. Нэужым егъэджэн IофшIэным зэрифэшъуашэу тыкъекIолIэным, сабыйхэм ящыкIагъэр ядгъэгъотыным, сэнаущыгъэу ахэлъым зыкъызэIуихын амал яIэным тыпылъын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ\nПредыдущая Хэхъоныгъэхэм якъэкIуапI\nСледущая Видеосервис Wink покажет эксклюзивную трансляцию оперы «Капулетти и Монтекки» в прямом эфире


КъумпIыл Мурат пшъэрылъ афишIыгъ IофшIэнхэр псынкIэу аухынхэу | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат къэралыгъо компаниеу «Автодор» зыфиIорэм и Краснодар чIыпIэ гъэIорышIапIэ ипащэу Николай Ильиным зэIукIэгъу дыриIагъ.\nФедеральнэ гъогоу М-4 «Дон» зыфиIорэм къыхиубытэрэ Iахьэу Краснодар — Новороссийск — Адыгэ Республикэр зыфиIорэм дэжь гъогу зэхэкIыпIэм ишIын нахь псынкIэу ухыгъэным иIофыгъо ахэр тегущыIагъэх.\nАдыгэ Республикэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, ЖКХ-мкIэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, фирмэ-подрядчикым ипащэу Иван Щербак а зэIукIэм хэлэжьагъэх. Мы илъэсым мэзаем къуаджэу Тыгъургъой дэжь щашIырэ гъогу зэхэкIыпIэу щэу зэтетым ишIын аухынэу щытыгъ. IофшIэнхэм сомэ миллиард фэдиз атефэнэу къырадзэгъагъ. Николай Ильиным къызэриIуагъэмкIэ, подрядчикитIу а псэуалъэм щылэжьагъ.\nДжы генподрядчикэу щытыр зэфэшIыгъэ Iахьзэхэлъ обществэу «ИПС» зыфиIорэр ары. IофшIэнхэр 2018-рэ илъэсым Iоныгъом аухынхэу рахъухьагъ. ЫпэкIэ Iофэу зэшIуахыгъэхэм язытет ауплъэкIу, проектым зэхъокIыныгъэхэр фашIых. КъумпIыл Мурат къызэрэкIигъэтхъыгъэмкIэ, республикэм ипащэхэр Iофхэм язытет егъэгумэкIых.\n«Автомобилистхэмрэ хьылъэхэр зезыщэхэрэмрэ мы чIыпIэм машинабэ зэрэщызэтырихьэрэм ыпкъ къикIэу къин хэтых. ЦIыфхэм ямырэзэныгъэ къызэраIорэми зэфагъэ хэлъ. Анахьэу етIани гъэпсэфыгъо, гъэмэфэ уахътэр къызысыкIэ ары Iофхэм язытет нахь дэй зыхъурэр. КIыхьэ-лыхьэ зедгъэшIынэу уахътэ тиIэп. Къуаджэу Тыгъургъой дэжь щашIырэ гъогу зэхэкIыпIэм епхыгъэ IофшIэнхэр псынкIэ шъыпкъэу ухыгъэн фаеу сэлъытэ. Ащ дакIоу зэкIэ зэрищыкIагъэм тетэу дэгъоу зэшIохыгъэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат «Автодорым» и Краснодар гъэIорышIапIэрэ фирмэ-подрядчикымрэ яIэшъхьэтетхэм зафигъазэзэ.\nМы зэIукIэгъум джащ фэдэу щытегущыIагъэх автомобиль гъогоу М-4 «Дон» зыфиIоpэм къыхиубытэрэ гъогоу Краснодар къикIэу Адыгэкъалэ нэсырэм изэтегъэпсыхьан иIофыгъуи. Мыщ иуагъэу иIэхэр агъэцэкIэжьынхэ, дренаж системэр зэблахъун ыкIи нэмыкIхэр рашIылIэнхэ фае. Илъэсэу къихьащтым IофшIэнхэр аухын мурад яI. КъумпIыл Мурат анахьэу ынаIэ зытыригъэтыгъэр хы ШIуцIэ Iушъом зыщызгъэпсэфынэу кIохэрэм анахьыбэ дэдэр а гъогум зэрэрыкIорэр ары. Илъэсэу икIыгъэм джащ фэдэ гъэпсэфыгъо уахътэм илъэхъан зэрагъэунэфыгъэмкIэ, чэщ-зымафэм къыкIоцI автомобиль мин 78-рэ а гъогум рыкIуагъ, къэзытхырэр АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм республикэм псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ ипащэхэм пшъэрылъ афишIыгъ мы охътэ благъэхэм гъогум ищынэгъончъагъэ епхыгъэу уплъэкIун IофшIэнхэр зэхащэнхэу, ГИБДД-м, прокуратурэм ыкIи нэмыкI ведомствэхэм ялIыкIохэр ащ хэлэжьэщтых. Мы зэIукIэм гъогухэм ягъэцэкIэжьынрэ, ахэм язытетрэ япхыгъэ нэмыкI Iофыгъохэри къыщаIэтыгъэх.


Пыир къушъхьэхэм къащагъэуцугъ | Адыгэ Макъ\nПыир къушъхьэхэм къащагъэуцугъ\nТемыр-Кавказ зэуапIэм идзэхэм 1942-рэ илъэсым ишышъхьэIу мазэ гъогоу «Мыекъуапэ — ТIуапсэ» зыфиIорэр пыим рамыгъэубытыныр пшъэрылъэу къафашIыгъагъэхэм апэрагъ. Пыим хы ШIуцIэ Iушъор IэкIэбгъахьэ хъущтыгъэп.\nА охътэ шъыпкъэм Донрэ Пшызэрэ азыфагу тидзэхэр къыщаухъурэинхэшъ, пэрыохъу къызфамыгъэхъухэу, ягухэлъ шIойхэр агъэцэкIэнхэу ары фашистхэр зэрэгугъэщтыгъэхэр. Апэрэ нэмыц танковэ армиемрэ я 17-рэ дзэмрэ арых Мыекъуапэ къыпэблэгъэ чIыпIэхэу чIыдагъэр къызщычIащыхэрэр зэлъызыубытынхэу агъэнэфэгъагъэхэр.\nАщ ыуж Краснодаррэ Новороссийскэрэ адэлъ тидзэхэр псынкIэу зэхакъутэнхэшъ, лъыкIотэнхэу ары къызэрашIошIыщтыгъэр.\nГенералэу Конрад ары я 49-рэ къушъхьэ-шхончэо армейскэ корпусым ипэщагъэр. Ащ Мыекъуапэ къыщегъэжьагъэу ТIуапсэ нэс къыриубытэрэ шъолъырым ынаIэ тетыгъ. Я 44-рэ ыкIи я 49-рэ нэмыц дзэ корпусхэм яштабхэр Мыекъуапэ дэтыгъэх. Къалэм зэрэдэсхэу Мыекъуапэрэ ТIуапсэрэ къызэрэзыIэкIагъэхьащтхэр рахъухьэщтыгъ. Пыир дэгъоу уIэшыгъагъэ, кIочIэшхо иIагъ. Темыр Кавказыр пыим ыштэнкIэ щынэгъуагъэ.\nКъалэу Ростов-на-Дону нэмыцхэм ятIонэрэу заштэм ыуж псынкIэу зыкъызэпырагъази, Краснодар, Ставрополь, Армавир, Мыекъуапэ къапэблагъэу къылъыкIотагъэх. Пшызэ Iушъо ишъофхэм Германием итанкхэр тидзэхэм щызэтыраIэжэнхэр къин дэдагъ.\nМыекъопэ лъэныкъом щызэорэ тидзэхэм Мыекъуапэрэ ТIуапсэрэ пыир къанамыгъэсынэу унашъо къафашIыгъагъ. Къалэм икъыдэхьагъу пэблагъэу зэо пхъашэхэр щыкIуагъэх. ШышъхьэIум нэмыцхэр къалэм къыдэхьэгъагъэх, ау тIопсэ гъогум рамыгъэкIуалIэхэу мэфи 6-рэ зэтыраIэжэгъагъэх. Нэмыцыдзэхэр псэупIэхэу Самурская ыкIи Хъыдыжъ абламыгъэкIхэу къыщагъэуцунхэ алъэкIыгъагъ.\nМыекъуапэ къызабгынэ ужым пшъэрылъыкIэу тизэолIхэм къафашIыгъагъэм Псыфабэ къыщегъэжьагъэу станицэу Дахъо нэс пыир къыбламыгъэкIынэу къыдилъытэщтыгъ. А чIыпIитIур зэпэчыжьагъ, связым Iоф ышIэщтыгъэп, ежьхэр къушъхьэм екIущтыгъэх. ТIуапсэ езыщэлIэщтхэ гъогур нэмыцхэм афызэпабзыкIын фэягъэ. Къушъхьэхэм уащызекIоныр къиныгъэ, ощхэу къещхырэм къушъхьэ лъагъохэр зэхэмыфыжьышъухэу ышIыщтыгъ. Тэ тизэолIхэм язакъоп, гъогу зэтегъэпсыхьагъэхэм ясэгъэ нэмыцхэми Iэшэ онтэгъоу яIэхэм ягъэкощын охътабэ ашIуихьыщтыгъ. Ащ пае къызэрэлъыкIотэщтхэм къыщыкIэщтыгъ.\nТиухъумакIохэм ашхын ямыIэу, хьалыгъу гъугъэкIэ хэкIыжьхэуи хъущтыгъ. Ау ахэм агу агъэкIодыгъэп, пыим пэуцужьынхэм сыдигъуи фэхьазырыгъэх, ар тичIыгу зэрэрафыжьыщтым дэгузажъощтыгъэх. Ахэм къагурыIогъэхагъ тыди ащытекIохэрэ нэмыцхэм уяони, зэкIэпфэнхи, ары пакIошъ, уатекIони зэрэплъэкIыщтыр.\nДжаущтэу цыхьэ зыфашIыжьыгъэу, гушхуагъэ ахэлъэу тизэолIхэр фашистхэм апэгъокIхэу рагъэжьагъ. «Икъущт тыкъызэрэзэкIэкIуагъэр! Зы лъэбэкъуи шъодгъэшIыщтэп!» — зэраIожьыщтыгъэ зэолIхэм. ЩысэтехыпIэу афэхъущтыгъэр Сталинград зыкъызэриухъумэжьырэр, ащ ипытагъ, илIыгъ, пыим зызэрэримытырэр арыгъэ.\nДжары 1942-рэ илъэсым ибжыхьэ лъэхъан нэмыцхэр къызкIызэтеуцогъагъэхэр. ЛIыхъужъныгъэу советскэ зэолIхэм къахафэрэм фэдэ ахэм джыри алъэгъугъагъэп. Джары ахэм якIо зэпамыгъэоу ТIуапсэ дэхьанхэ зыкIамылъэкIыгъагъэр, ежьхэр ащ лъэшэу щыгугъыщтыгъэхэми.\nПыим тичIыгу щыщ Iахь ау сыдми ратыщтыгъэп, Iэшэ зэпэуцужь пхъашэхэм яцIыфхэри, ятехникэ щыщэуи бэ хэкIуадэщтыгъэр. Закавказскэ фронтым ыкIуачIэкIэ ТIуапсэ екIурэ гъогухэр нэмыцым рамыгъэштэнымкIэ джахэр ары зишIуагъэ къэкIуагъэхэр.\nХэгъэгу зэошхоу ТекIоныгъэшхо тизэолIхэм къызщыдахыгъэм ихъугъэ-шIагъэхэр зэкIэ джыри икъоу тхыжьыгъэхэу щыIэхэп. Мыекъопэ лъэныкъом щыкIогъэ заохэр зыфэдагъэхэри икъоу зэрагъэшIагъэп. Ау дивизие зэфэшъхьафхэм язэо журналхэр къызэрэзэгопхыхэу унэ къыкIедзэ Мыекъуапэ къэзыухъумагъэхэм зэкIакIор зыщыщыр амышIэу, зышъхьамысыжьхэу, текIоныгъэр къызэрэдахыщтым яцыхьэ телъэу зэрэзаощтыгъэхэр.\nМыекъуапэ дэжь щыкIогъэ заохэм пыим хы ШIуцIэм езыщэлIэщт гъогухэр IэкIэмыгъэхьэгъэнхэмкIэ инэу яшIуагъэ къэкIуагъ. Пшъэрылъэу тизэолIхэм къафагъэуцугъагъэр агъэцэкIагъ. Темыр Кавказым икъушъхьэхэм пыир къащагъэуцугъагъ.


Мыекъуапэ имэфэкI зыфагъэхьазыры | Адыгэ Макъ\nМыекъуапэ имэфэкI зыфагъэхьазыры\nМыекъуапэ щыпсэухэрэм якIэсэ мэфэкIэу «Къалэм и Мафэ» изыфэгъэхьазырын фежьагъэх. Ащ фэгъэхьыгъэу зэхэщэкIо комитетым хэтхэм Мыекъопэ къэлэ администрацием зэхэсыгъо щыряIагъ. Iофтхьабзэр зэрищагъ администрацием ипащэ игуадзэу Сергей Стельмах.\nМэфэкI Iофтхьабзэр зэрэрекIокIыщтым ипроект агъэхьазырыгъ, арэу щытми, гупшысакIэхэм ялъытыгъэу джыри ащ зэхъокIыныгъэхэр фэхъунхэ ылъэкIыщт. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, Iоныгъом и 14-м къыщегъэжьагъэу и 16-м нэс къэлэдэсхэр, хьакIэхэр мэфэкIым зэрищэлIэщтых. Iофтхьабзэхэр анахьыбэу зыщыкIощтхэр къэлэ паркыр ыкIи урамэу Краснооктябрьскэр ары.\nХабзэ зэрэхъугъэу, мэфэкI Iофтхьабзэм зэш Соловьевхэм ацIэкIэ агъэнэфэгъэ муниципальнэ премием илауреат хъугъэхэм шIухьафтынхэр аратыжьыщтых. Ар зыщыIэщтыр Iоныгъом и 14-р ары.\nIоныгъом и 15-м, пчэдыжьым, «Зарядка с чемпионом» зыфиIорэ IофтхьабзэмкIэ мэфэкIыр къызэIуахыщт. Мыекъуапэ иурам шъхьаIэу Краснооктябрьскэм къэгъэлъэгъон щызэхащэщт. ЕджапIэхэм, ныбжьыкIэхэм\nыкIи студентхэм, спортсменхэм, ТОС-хэм яактивхэм, продукцие къыдэзыгъэкIыхэрэм ыкIи сэнаущыгъэ зыхэлъхэм яIэшIагъэхэр къагъэлъэгъощтых. Ежь-ежьырэу сурэт зытезыхыжьыныр зикIасэхэм (селфи) уцупIэ чIыпIэ дахэхэр афагъэпсыщтых. Парк дэхьагъум дэжь лъэпкъ культурэхэм яхабзэхэр къызщагъэлъэгъощтхэ мэфэкI Iофтхьабзэ щыкIощт.\nМэфэкI площадкэхэр къэлэ гупчэм имызакъоу, Мыекъуапэ ирайон цIыкIухэу «Восходым» ыкIи «Черемушкэм» къащызэIуахыщтых.\nАнахьэу анаIэ зытырагъэтыщтхэр къыткIэхъухьэрэ лIэужхэр ары. Iоныгъом и 15-м апэрэ классым кIощтхэм ыкIи студентхэм я Парад къалэм щыкIощт.\nДжащ фэдэу спортыр зикIасэхэм апае зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэр рагъэкIокIыщтых.\nПчыхьэм Лениным ыцIэ зыхьырэ гупчэм концертышхо щыкIощт, кIэухым ошъогум мэшIоустхъо атIупщыщт.\nТхьаумафэм, Iоныгъом и 16-м къэлэдэсхэм ыкIи хьакIэхэм защагъэгъозэнхэ алъэкIыщт декоративнэ-прикладной искусствэм пылъхэм яIэшIагъэхэм, ащ нэмыкIэу орэдусхэм яфестиваль игала-концерт еплъынхэ, къэшъон-зыгъэпсэфын программэм хэлэжьэнхэ амал яIэщт.


Къыхагъэщыгъэх, агъэшIуагъэх — Адыгэ макъ\nРедактор 13.10.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМедицинэм иIофышIэу Соловьев зэшхэм ацIэкIэ щыт тыныр зыфагъэшъошагъэхэм Мыекъопэ къэлэ администрацием блэкIыгъэ тхьамафэм щаратыжьыгъ.\nМы муниципальнэ тынымкIэ къыхагъэщыгъэх Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщым идневной стационар ипащэу, терапевтэу Наталья Пигуляк, зэпахырэ узхэм зыщяIазэхэрэ Адыгэ республикэ сымэджэщым иврач шъхьаIэ медицинэ лъэныкъомкIэ игуадзэу Лъэустэнджэл Розэ ыкIи Мыекъопэ къэлэ кIэлэцIыкIу сымэджэщым иврач шъхьаIэу Нурания Швецовар.\nСоловьев зэшхэу Василийрэ Алексейрэ ацIэкIэ щыт тыныр загъэнэфагъэр 1993-рэ илъэсыр ары. Медицинэм, гъэсэныгъэм ыкIи культурэм яIофышIэхэу, зыщылажьэрэ лъэныкъом хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм зиIахьышхо хэзылъхьагъэхэм ар афагъэшъуашэ.\nМы зэхахьэ дэдэм медицинэм иIофышIэу Щытхъум и Пхъэмбгъоу къалэм щагъэпсыгъэм зыцIэ тыратхагъэхэр щагъэшIуагъэх. Ахэр зэпахырэ узэу, коронавирусыкIэу COVID-19-м пэшIуекIогъэным зиIахьышхо хэзылъхьагъэу нэбгырэ 12 мэхъух.\nПредыдущая Тизэхахьэ нахь макIэ тэжъугъэшI\nСледущая Нахь цIыфкIуапIэ хъугъэ


Пчэгум игъэкIэжьын фежьагъэх | Адыгэ Макъ\nПчэгум игъэкIэжьын фежьагъэх\nАдыгэкъалэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ къыпэIулъ пчэгум игъэкIэжьын непэ мэхьанэшхо зэратырэ Iофхэм зэу ащыщ. МэфэкI Iофтхьабзэхэри, спорт зэнэкъокъухэри мы чIыпIэр ары зыщыкIохэрэр. Адыгэкъалэ загъэпсыгъэр илъэс 50 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI Iофтхьэбзэ пстэури къихьащт илъэсым мыщ щызэхащэщт.\nМуниципалитетым ипащэу ЛIыхэсэ Махьмудэрэ администрацием къэлэгъэпсынымкIэ ыкIи архитектурэмкIэ игъэIорышIапIэ иIофышIэхэмрэ къэлэ пчэгум IофшIэнхэр зэрэщыкIохэрэр бэмышIэу ауплъэкIугъ. Подрядчикхэм адэгущыIэзэ, къалэм имэр егугъухэзэ зэкIэми Iоф зэрашIэн, афагъэнэфэгъэ пIалъэхэм IофшIэнхэр зэраухын фаер хигъэунэфыкIыгъ.\n— Къалэм ипчэгу изэтегъэпсыхьан мэхьанэшхо етэты. КъэлэдэсхэмкIэ ар гъэпсэфыпIэ гуIэтыпIэу, Iофтхьэбзэ гъэшIэгъонхэр зыщызэхащэрэ чIыпIэу щытын фае, — хигъэунэфыкIыгъ къалэм имэр.\nАдыгэкъалэ ипчэгу ипланировкэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых. ГущыIэм пае, лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэм иIухьапIэ дэжь къыщегъэжьагъэу урамэу Советскэм нэс лъэсрыкIохэм анэмыкI щызекIон фитыщтэп. ГъогукIэхэмкIэ хьакIэщымрэ район хьыкумыр зычIэт унэмрэ якIолIэнхэ фаеу хъущт.\nПчэгум итеплъэ лъэшэу зызэрихъокIыщт, къэгъагъэхэр, чъыгхэр, куандэхэр ащ бэу щагъэтIысыщтых, лъэсрыкIо гъогухэр щагъэпсыщтых, остыгъэхэр щыпалъэщтых, тетIысхьапIэхэр дагъэуцощтых. Квадрат метрэ 5000 зэлъиубытэу пчэгур плиткэкIэ апкIэщт. Къалэм изэтегъэпсыхьан пае федеральнэ, республикэ, чIыпIэ бюджетхэм сомэ миллиони 10,15-рэ къахагъэкIыгъ.\nПодряд организацием ищыкIэгъэ псэолъапхъэхэр зэкIэ чIыпIэм къыригъэолIэгъахэх. Джыдэдэм пчэгум изэтеутын ыуж итых, бордюрхэр агъэуцух, плиткэкIэ пчэгур пкIэгъэнымкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр зэрахьэх.\nКъалэм изэтегъэпсыхьан непэ мэхьанэшхо раты. Адыгэкъалэ щыпсэухэрэр социальнэ инфраструктурэм изытет нахь ыгъэгумэкIыхэ хъугъэ. Пчэгур загъэкIэжькIэ къалэр нахь кIэракIэ, гуIэтыпIэ, нэфынэ хъущт.


Батырыр тищысэшIу — Адыгэ макъ\nРедактор 15.12.2021 15.12.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\nЕджэркъуае щапIугъэ нарт батырэу, дунаим самбэмкIэ гъогогъу 11 дышъэ медальхэр къыщызыхьыгъэу Хьасанэкъо Мурат фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур ятфэнэрэу Мыекъуапэ щыкIуагъ.\nАдыгэ Республикэм испорт Унэшхоу «Ошъутенэм» щызэхащэгъэ зэIукIэгъухэм илъэс 16 – 18 зыныбжьхэр щызэнэкъокъугъэх. БэнэкIуи 160-мэ яIэпэIэсэныгъэ алырэгъухэм къащагъэлъэгъуагъ.\nСанкт-Петербург, Ростов хэкум, Нижний Новгород, Краснодар краим, Къырым, Къалмыкъым, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Адыгеим яныбжьыкIэхэр купи 10-мэ ахэтхэу зэнэкъокъугъэх.\nАдыгэ Республикэм ибэнэкIо 60 текIоныгъэм икъыдэхын хэлэжьагъ. Республикэм щыщ кIэлэ 19-мэ медальхэр къахьыгъэх.\nАнахь псынкIэхэм якуп Тыгъужъ Тимур, кг 49-рэ, апэрэ чIыпIэр къыщихьыгъ. Тимур пчъагъэр 5:2-у кIэух зэIукIэгъур къыхьыгъ. Тренерхэу Делэкъо Адамрэ Хьабэхъу Адамрэ Тимур агъасэ.\nНащ Расул, кг 64-рэ, бэнэгъур дэгъоу ыгъэзекIуагъ, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Тренерхэу Джарымэкъо Рустамрэ Джарымэкъо Азмэтрэ бэнакIом ипащэх.\nВаган Григорян, кг 98-рэ, кIэух бэнэгъур къыхьыгъ. Тренерхэу Роман Оробцовымрэ Беданыкъо Байзэтрэ В. Григорян агъасэ.\nМэлыщэ Аскэр, кг 98-м къехъу, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Тренерэу Ацумыжъ Заур ипащэу самбэм зыфегъасэ.\nЯтIонэрэ чIыпIэхэр тибэнэкIуи 4-мэ къыдахыгъэх: ЛIыхъурэе Мурат, кг 53-рэ, Батмэн Амир, кг 58-рэ, СтIашъу ТIахьир, кг 71-рэ, ДыдыкI Айтэч, кг 88-рэ. Тренерхэу А. Делэкъор, А. Гъомлэшкыр, А. Мырзэр, Р. Джарымэкъор, Хъ. ГуIэтыжьыр япащэх.\nЯ 3-рэ чIыпIэхэр бэнэкIо 11-мэ къафагъэшъошагъэх. Арам Чакрян, кг 49-рэ, Мэлгощ Адам, кг 53-рэ, Хьадпэшъо Дамир, кг 53-рэ, Анцокъо Амир, кг 58-рэ, Кобл Рэмэзан, кг 58-рэ, КушпIэ Къэплъан, кг 64-рэ, Хьакъуй Ислъам, кг 71-рэ, ГуIэтыжь Пщымаф, кг 88-рэ, Самир Архиповыр, кг 98-рэ, Былымыхьэ Амир, кг 98-рэ, Сергей Кузьминовыр, кг 98-м къехъу, якупхэм къахэщыгъэх.\nСамбэм зэфищэхи, ныбджэгъу зэфэхъугъэ нэбгырабэ зэхахьэм щызэIукIагъ. Зэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Арен Ходжоян къытиIуагъ спортым иветеранхэу КIуае Хьазрэт, Мэрэтыкъо Сахьид, Теуцожь Инвер, Чэтыжъ Алый, нэмыкIхэри зэхэщэн IофыгъохэмкIэ IэпыIэгъу къызэрэфэхъугъэхэр.\nХьабэхъу Адам, Псэунэ Мурат, фэшъхьафхэри судьяу щытыгъэх. Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Хъот Юныс зэхахьэр зэрищагъ, зэнэкъокъум фэгъэхьыгъэ къэбэр гъэшIэгъонхэр Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къафиIотагъ.\nДунаим дышъэр самбэмкIэ къыщызыхьыгъэ Абрам Агамирянрэ Хьасанэкъо Муратрэ бэшIагъэу зэныбджэгъух. Хъугъэ-шIэгъэ макIэп агу къагъэкIыжьыгъэр.\nУрысыемрэ Адыгеимрэ язаслуженнэ тренерэу Джарымэкъо Нурбый ыкъохэу Рустамрэ Азмэтрэ спортым пытэу хэуцуагъэх. Азмэт икIэлэгъум Урысыем изэнэкъокъу хэлажьэзэ, Хьасанэкъо Мурат зэребэныгъагъэр тщыгъупшэрэп.\n– Хьасанэкъо Мурат сыригъусэу хэгъэгу ыкIи дунэе зэIукIэгъухэм сахэлажьэу къыхэкIыгъ, – къытфеIуатэ Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу, Европэм самбэмкIэ изэнэкъокъу дышъэр къыщызыхьыгъэ Псэунэ Мурат. – Мыекъуапэ щыкIорэ зэIукIэгъухэм мэхьэнэ ин яIэу сэлъытэ. НыбжьыкIэхэм яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъонымкIэ амалышIухэр яIэх.\nАдыгэ Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ итренер шъхьаIэу ГуIэтыжь Хъалидэ ыкъоу Пщымафэ ансамблэу «Мыекъуапэ инэфылъэхэм» къыщышъощтыгъ. СамбэмкIэ банэу ригъажьи, Iэпкъ-лъэпкъхэр ыгъэпытагъэх, ящэнэрэ чIыпIэр къызэрэдихыгъэр гъэхъагъэкIэ фэтэлъэгъу.\nРеспубликэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адам зэнэкъокъум изэхэщэнкIэ IэпыIэгъу къафэхъугъэхэм гъэзетымкIи «тхьашъуегъэпсэу» араIожьы зэрэшIоигъом тыщигъэгъозагъ.\nХьасанэкъо Мурат спортым иIофышIэхэм, ныбджэгъухэм, зэнэкъокъум хэлажьэхэрэм гущыIэгъу афэхъугъ, зэхэтхэу нэпэеплъ сурэтхэр атырахыгъэх. Ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм, зэнэкъокъур резыгъэкIокIыгъэхэм, бэнакIохэм, тренерхэм Хьасанэкъо Мурат лъэшэу афэраз.\nСпортым ипIуныгъэ мэхьанэ зыкъеIэты. КIалэхэр алырэгъум щызэнэкъокъухэзэ, щыIэныгъэм зыфагъасэ. Хьасанэкъо Мурат ныбжьыкIэхэр кIырыплъыхэзэ, ягъэхъагъэхэм ахагъэхъонэу афэтэIо. Опсэу, Мурат! Тхьэм бэгъашIэ уешI.\nПредыдущая Норвегием IукIэщт\nСледущая Зэгъэпшэнхэм уагъэгъуазэ


ПсэолъэшI IофшIэнхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ — Адыгэ макъ\nПсэолъэшI IофшIэнхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ\nРедактор 23.03.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР, СПОРТЫР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мыл ордэунэжъым ишIын зынэсыгъэм тыгъуасэ зыщигъэгъозагъ. Ар спорткомплексэу «Ошъутенэм» пэмычыжьэу щытыщт. Фигурнэ катанием ыкIи хоккеим защыфагъэсэным комплексыр тегъэпсыхьэгъэщт. Мы спорт лъэпкъхэмкIэ зэнэкъокъухэр щызэхащэщтых, джащ фэдэу шIоигъоныгъэ зиIэ пстэуми зыщагъэсэн амал яIэщт.\nФедеральнэ проектэу «Спорт — норма жизни» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу псэуалъэм ишIын рагъэжьагъ. Ащ сомэ 262061800-рэ халъхьащт. Мэлылъфэгъу мазэм нэс IофшIэнхэр аухынхэу ыкIи комплексыр къызэIуахынэу агъэнафэ.\nАР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитетрэ пшъэдэкIыжь гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Форвард» зыфиIорэмрэ мыл ордэунэжъ Мыекъуапэ зэрэщашIыщтым фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэм зэдыкIэтхагъэх.\nКъатитIоу зэтетыщт псэуалъэм квадратнэ метрэ 3660-рэ илъыщт, нэбгырэ 300-м ехъу чIэфэщт, плIэу зэтеутыгъэщт. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ псэуалъэр сэкъатныгъэ зиIэхэ цIыфхэм афытегъэпсыхьэгъэщт, шхапIэ, нэмыкIхэри къыдыхэлъытагъэх.\nСпорткомплексэу «Ошъутенэм» ежь имылъкукIэ ышIыгъэхэ спорт псэуалъэхэр КъумпIыл Мурат зэригъэлъэгъугъэх. ЯинагъэкIэ зэфэшъхьафхэу футбол джэгупIищ ашIыгъ. Теннис ешIапIи ашIынэу агъэнафэ. Гухэлъэу яIэхэмкIэ республикэм и ЛIышъхьэ къыдэгощагъэх. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, гъэмэфэ футболи, гандболи, нэмыкIхэри мы чIыпIэм къекIущтхэп. Пшахъо губгъом итэкъогъэщт, ар жьым зэрилъэсэн, цIыфхэмкIэ гумэкIыгъон ылъэкIыщт. Мыщ дэжьым республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Мыекъуапэ имэр дэгущыIэнхэшъ, гъэмэфэ спорт лъэпкъхэм къякIущт чIыпIэ къыхахыщт.\nМы мэфэ дэдэм КъумпIыл Мурат Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщым псэо-лъэшI IофшIэнхэу щыкIохэрэр зэригъэлъэгъугъэх. IэзэпIэ-диагностическэ корпусэу мыщ щашIырэм екIолIагъ. Къэралыгъом ыкIи республикэм ябюджетхэм Федеральнэ проектэу «Спорт — норма жизни» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу псэуалъэм ишIын рагъэжьагъ. Ащ сомэ 262061800-рэ халъхьащт. Мэлылъфэгъу мазэм нэс IофшIэнхэр аухынхэу ыкIи комплексыр къызэIуахынэу агъэнафэ.\nМы мэфэ дэдэм КъумпIыл Мурат Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщым псэолъэшI IофшIэнхэу щыкIохэрэр зэригъэлъэгъугъэх. IэзэпIэ-диагностическэ корпусэу мыщ щашIырэм екIолIагъ. Къэралыгъом ыкIи республикэм ябюджетхэм\nПредыдущая ШIэжьым итамыгъэу щыт\nСледущая Глава Адыгеи проинспектировал ход строительства двух объектов здравоохранения


Республика Адыгея - ЗэкI пIоми хъунэу зэрар зыхьыгъэхэм атефэрэ ахъщэр аратыжьыгъ\nЗэкI пIоми хъунэу зэрар зыхьыгъэхэм атефэрэ ахъщэр аратыжьыгъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм атегъэпсыхьагъэу псыр къызеум зэрар зыхьыгъагъэхэм атефэрэ ахъщэр ятыжьыгъэным, кIэлэцIыкIу ибэхэм зыщыпсэущт унэхэр ятыгъэнхэм ыкIи нэмыкIхэм щатегущыIагъэх Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет щыкIогъэ зэхэсыгъом. Ар зэрищагъ республикэм ипащэу КъумпIыл Мурат.\nАдыгэ Республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковам къызэриIуагъэмкIэ, зэрар зыхьыгъэ цIыфхэм аратыжьын фэе ахъщэу щытыгъэ миллиони 123-м щыщэу миллиони 120-р аIэкIэхьажьыгъах. Ащ нэмыкIэу чIыпIэу зыщыпсэухэрэм щыдэмытхагъэхэу, ащ фэгъэхьыгъэ документхэр къэзыгъэхьазырхэрэми джащ фэдэу мы охътэ благъэхэм ахъщэу аратыжьын фаер аIэкIагъэхьащт.\nАдыгэ Республикэм и Вице-премьерэу Сапый Вячеслав Тэхъутэмыкъое районым зыщэIэхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат пшъэрылъэу къафишIыгъэхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэм фэгъэхьыгъэу къыIотагъ. Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэ зипэщэ купым НСТ-у «Импульс» зыфиIорэм иIофхэм язытет зыщигъэгъозэщт, агъэпцIэгъэ цIыфхэм яIоф зэшIохыгъэ зэрэхъущтым хэплъэщт.\nПсыхъохэу Фарзэрэ Псынэфрэ 2018-рэ илъэсым дамбэхэр ащышIыгъэнхэм ыкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэм афэгъэхьыгъэ проект документацием изыфэгъэхьазырын зэрэкIорэм мыщ щытегущыIагъэх.\nЗэхэсыгъом илъэхъан республикэм ипащэ къызэIукIагъэхэм анахьэу анаIэ зытыраригъэдзагъэр цIыфхэм зыкъызэрафагъэзэрэ Iофыгъохэм тэрэзэу ахэплъэгъэным ыкIи зэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр ары.\n«Нэбгырэ пэпчъ Iофыгъоу къыIэтырэм, ащ игумэкI пшъэдэкIыжь ин хэлъэу текIолIэн фае. Мы лъэныкъомкIэ теурыкIуагъэ зыми къыхафэ хъущтэп. ЦIыфхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм нахь тэрэзэу ахаплъэхэу зэрэфежьагъэхэр нафэ къэхъугъ, Адыгэ Республикэм цIыфым ифитыныгъэхэмкIэ и Уполномоченнэ ыцIэкIэ тхьаусыхэ тхылъэу къакIорэр процент 40-кIэ нахь макIэ зэрэхъугъэр ащ ишыхьат», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, цIыфхэм къаIэтырэ Iофыгъохэм язэшIохын министерствэхэр ыкIи ведомствэхэр афэгъэзагъэх. Хабзэм игъэцэкIэкIо къулыкъухэм яIэшъхьэтетхэм а Iофыр зэшIохыгъэ зэрэхъурэр ежь ашъхьэкIэ ауплъэкIузэ ашIынэу ащ пшъэрылъ къафишIыгъ.\n04.09.2019 Псэуалъэхэм яшIын лъагъэкIуатэ\n28.08.2019 ИлъэсыкIэ еджэгъум ипэгъокIэу


Зэнэкъокъур дэгъоу зэхащэщт | Хасанов Мурат Русланович\n« Аслан Тхакушинов удостоен почетных наград…\nЗэнэкъокъум зэфещэх »\nАпшъэрэ купым хэтхэр зэрешIагъэхэр зэтэгъапшэх:\n«Ошъутен-2» — «Кощхьабл» — 5:1, СШОР — «Ошъутен» — 0:11, «Урожай» — «Щагъдый» — 4:3, «Мыекъуапэ — МГГТК — 6:2, «Картонтар» — «ЧIыгушъхь» — 3:5.\nКIэух зэIукIэгъухэм уяплъынкIэ гъэшIэгъоныгъэх. Команди 4 апэ итыгъэр, ау хагъэунэфыкIырэ чIыпIэу ахьыщтыр зыфэдэр зыми ышIэщтыгъэп. «Ошъутенэм» дэгъоу зигъэхьазырыгъ. Шъыпкъэ, СШОР-м хэт ешIакIохэм ащыщхэр ныбджэгъу ешIэгъухэм ахэлэжьэнхэу «Зэкъошныгъэм» итренерхэр къяджагъэх. Ащ къыхэкIэу СШОР-р «Ошъутенэм» дэгъоу дешIэн ылъэкIыгъэп, текIоныгъэр къыдэзыхыгъэ «Ошъутенэм» апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.\n«Урожаим» ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыным фэшI «Щагъдыим» текIон фэягъэ. «Щагъдыим» гугъэ имыIэу щытыгъэп. «Урожаим» зытекIокIэ, ящэнэрэ чIыпIэр ыхьыщтыгъэ. КъэлэпчъэIутхэу Станислав Меланченкэмрэ Алексей Саяпинымрэ цыхьэшIэгъоу ешIэщтыгъэх, ау Iэгуаор хъагъэм ашIурадзэуи уахътэ къыхэкIыщтыгъ. «Урожаим» къыхэщыщтыгъ Сергей Мирошниченкэр. Ар ухъумакIоу щытми, ыпэкIэ илъынэу игъо ифэщтыгъ. ГъогогъуитIо къэлапчъэм Iэгуаор дидзагъ. Пчъагъэр 1:0-у, 2:1-у, 4:2-у къыхэкIыгъ. «Щагъдыим» къэлапчъэм Iэгуаор дидзи, 4:3-у пчъагъэр зэхъум, зэIукIэгъур нахь гъэшIэгъон хъугъэ. Аужырэ нэгъэупIэпIэгъум нэс ешIэгъум къырыкIощтыр къэшIэгъоягъ.\n«Мыекъуапэр» МГГТК-м зэрэтекIуагъэм дакIоу, Николай Бояринцевым къэлапчъэм Iэгуаор заулэрэ дидзагъ, «Бомбардир анахь дэгъу» зыфиIорэ щытхъуцIэр фагъэшъошагъ.\nМыекъуапэ иадминистрацие ипащэу Александр Наролиныр къалэм футболымкIэ икIымэфэ зэIухыгъэ зэнэкъокъу хэлэжьагъэхэм гущыIэ фабэхэр къафиIуагъ, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм къафэгушIуагъ. Футбол ешIэхэзэ физкультурэмрэ спортымрэ апыщагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ зэрэхъурэм, спортым пIуныгъэ мэхьанэу иIэм зыкъызэриIэтырэр хагъэунэфыкIыгъэх.\nРеспубликэм икъэлэ шъхьаIэ инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джармэкъо Азмэт игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэу, спорт псэуалъэхэм футбол ащешIэхэрэм япсауныгъэ зэрагъэпытэрэм дакIоу, кIэлэеджакIохэм, ныбжьыкIэхэм щысэшIу афэхъух.\nЗэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Пэнэшъу Мыхьамодэ зэIукIэгъухэр зезыщагъэхэм яшIушIагъэ хигъэунэфыкIыгъ. Опытышхо зиIэ Сергей Двойниковыр судья анахь дэгъукIэ алъытагъ.\nДунаим самбэмкIэ гъогогъу 11 ичемпионэу, Урысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьэсанэкъо Мурат, Адыгэ Республикэм физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Муратэ, ащ игуадзэу Андрей Бородин, Мыекъуапэ иадминистрацие физкультурэмкIэ ыкIи спортымкIэ икомитет ипащэу Дмитрий Щербаневыр, нэмыкIхэри зэхахьэм хэлэжьагъэх, футболистхэмрэ командэхэмрэ шIухьафтынхэр афашIыгъэх.\nАлександр Буниныр «Спартэм» хэтэу ыпэкIэ анахь дэгъоу щешIагъ, «Спортмастерым» ифутболистэу Пэнэшъу Тимур ешIэкIо анахь дэгъу, «Кавказым» икъэлэпчъэIутэу Къулэ Бислъан иIэпэIэсэныгъэкIэ ешIакIохэм къахагъэщыгъ.\nСпорт клубэу «Ошъутенэм» хэтэу Сергей Безуховыр ыпэкIэ анахь дэгъоу щешIагъ. «Дорожникым» хэтэу Владимир Зайцевыр ешIэкIо анахь дэгъу. ТхьакIущынэ Ибрахьимэ «Регион» къэлэпчъэIут анахь дэгъу.\n— ФутболымкIэ судьяхэу Сергей Двойниковым, Игорь Калиниченкэм, Максим Васильченкэм, Шэуджэн Хьасанбый, Вадим Манашировым тафэраз, ешIэгъухэр дэгъоу зэращагъэх, — къыщиIуагъ зэхахьэм зэнэкъокъум исудья шъхьаIэу Пэнэшъу Мыхьамодэ.\nГъонэжьыкъо Азэмат — «Ошъутенэм» иешIакIу:\n— Сигуапэу зэнэкъокъум сыщешIагъ, апэрэ чIыпIэр къызэрэдэтхыгъэм фэшI сэгушIо. «Торпедо» Москва сыхэтэу Урысыем изэIукIэгъухэм сахэлэжьэщт.\nСергей Мирошниченко — зэнэкъокъум анахь дэгъоу щешIагъэхэм ащыщ.\n«Урожаим» итренер шъхьаIэу Александр Матусьян, ешIакIохэу А. Ушениным, Д. Павловым, Р. Хьабэчырым, къэлэпчъэIутэу А. Саяпиным, нэмыкIхэм къызэрэтаIуагъэу, апэрэ чIыпIэм фэбэнагъэх. Анахь лъэшхэм атекIуагъэх, ау «Картонтарэм», «ЧIыгушъхьэм» ашIокIыгъэхэп.\n— Адыгеим испорт псэуалъэхэм япчъагъэ нахьыбэ хъугъэ, — къытиIуагъ Урысыем и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Хьэсанэкъо Муратэ. — Физкультурэмрэ спортымрэ республикэм тапэкIи нахь зыщаушъомбгъуным тыпылъыщт.\n— КIымэфэ футболыр зэнэкъокъу гъэшIэгъон, тигуапэу зэIукIэгъухэм тяплъыгъ, зэхэщакIохэм «тхьашъуегъэпсэу» ятэIожьы, — къытаIуагъ Хьакъунэ Нурбый, ЕмтIылъ Юсыф, Владимир Гапон, Хъунэ Аслъан, нэмыкIхэми.\nОфициальный сайт республиканской газеты «Адыгэ макъ» 17.01.2017 г.: http://www.adygvoice.ru/wp/зэнэкъокъур-дэгъоу-зэхащэщт/


Адыгеим икIэлэцIыкIу орэдыIо купэу «Ащэмэзыр» Налщыкъ щыкIогъэ фестивалым хэлэжьагъ »\nДунэе Адыгэ Ассоциацием хабзэ зэрэхъугъэу мыщ фэдэ фестивальхэр зэхещэ. Иорданием, Тыркуем, Кореем къарыкIыгъэ орэдыIо-къэшъокIо ансамблэхэм ахэтэу Адыгеим илIыкIохэм зыкъагъэлъэгъуагъ. «Фэсапщи», «Сикъош», «Озы Мурат», «Саусэрыкъу», нэмыкI лъэпкъ мэкъамэхэри фестивалым къыщаIуагъэх. Орэдыжъхэм язехьакIо ныбжьыкIэхэм яшэн-зэхэтыкIэхэр, якультурэ зыфэдэр зэрашIогъэшIэгъоныгъэр зэхэщакIэхэми мэфэкIым хэлэжьагъэхэми къыхагъэщыгъ.\nКонцертхэм адакIоу фестивалым зыгъэпсэфыгъо уахътэри къыдхэлъытэгъагъ. Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэм ичIыпIэ дахэхэр фэстивалым хэлэжьагъэхэм къарагъэплъыхьагъэх.\n«Зэкъошыныгъэм» ифестиваль джыри нэмыкI къэгъэлъэгъонхэр къызэрэкIэлъыкIощтым «Ащэмэзым» ихудожественнэ пащэу Бастэ Асиет ицыхьэ телъ. Мы купым иорэдхэр зытет дискыри бэмышIэу къыдэкIыгъ, программэ гъэнэфагъэ иIэу дэкIыгъохэр зэрашIын алъэкIыщтхэр ащ къеушыхьаты.\nАдыгэ Радиом къытыгъэ къэбар\nОпубликовал administrator, 12-08-2011, 04:02. Просмотров: 1719\n– Адыгэ къуаем и Фестиваль республикэм и Мыекъопэ район шыкIуагъ