Home » Adyghe » 05 Acts » 18\nПаул Коринф къалэм Тхьэм игущыІэхэр зэрэщигъэІущтыгъэхэр\nАщ нэужым Паул Афинэ къалэм дэкІыжьи, Коринф къалэм кІуагъэ. 2Паул а къалэм зы джурт горэ, Акилэ ыцІэу, Понт хэкум къыщыхъугъэр къыщигъоти ІукІагъ. Ежьымрэ ишъхьэгъусэ Прискиллэмрэ Италие хэгъэгум къикІыгъакІэхэу щытыгъэх; сыда пІомэ Кайсар Клаудый* джуртхэр зэкІэ Рим къэлэшхом\n17:28 зыгорэм зэриІуагъэм фэдэу – Крит хыгъэхъунэм щыщ тхакІо Епименид арыгъэнкІэ мэхъу.\n17:28 шъуитхакІохэр – е Арат зыцІэр е Клеант зыцІэр ары.\n18:2 Клаудый – еплъ 11:28. Хьисэ къызэхъу нэужым я 49-рэ илъэсым ыдэжь Клаудый джуртхэр Рим къэлэшхом къыдифыгъэх.\nкъыдэкІыжьынхэу унашъо афишІыгъагъ. Паул Акилэрэ Прискиллэрэ адэжь кІуагъэ. 3Ясэнэхьэтхэр зэфэдэу зэрэщытым пае, Паул ахэмэ адэжь щыІэу адэлажьэщтыгъ. Ахэмэ ясэнэхьэт чэтэгъэІэгъэшІыныр арыгъэ. 4Шэмбэт мафэ къэсми Паул къыІохэрэр джуртхэмрэ алыджхэмрэ ашІошъ ыгъэхъуным ыуж итэу, синэгогум щянэкъокъущтыгъ.\n5Силэрэ Тимофейрэ Македоние хэкум къызекІыхэм, Паул ыгу етыгъэу Тхьэм игущыІэхэр цІыфмэ ариІотэнхэм пылъзэ, Хьисэ зэрэ Мэссихьыр* джуртмэ апашъхьэ къыщиушыхьатэу щытыгъ. 6Ау джуртхэр Паул пэуцужьхи зехъонхэм, ищыгъынхэр ахэмэ апашъхьэ щиутхыпкІыхи, мырэущтэу ариІуагъ:\n–Шъо шъулъы шъо шъушъхьэ къытерэфэжь! Сэ лажьэ зи сиІэп. Джы щегъэжьагъэу хымэ лъэпкъхэм зафэзгъэзэшт.\n7Арэущтэу Паул синэгогум къычІэкІыжьи, Тхьэр зыгъэлъапІэрэ лІы горэу Иуст иунэ кІуагъэ. Ащ иунэ синэгогум бгъодэтыгъ. 8Синэгогум ипащэу Крисп, иунагъо зэкІэ игъусэу, ЗиусхьанымкІэ шІошъхъуныгъэ иІэ хъугъэ. Коринф къалэм дэсхэу Паул едэІухэрэм ащыщхэу цІыфыбэми шІошъхъуныгъэ яІэ хъуи зырагъэумэхъыгъ.\n93ы чэщ горэм Зиусхьаныр Паул къыфэлъагъуи къыриІуагъ:\n–Умыщын, зымыушъэфэу, къэгущыІэ зэпыт, 10сыда пІомэ сэ сыуигъусэщт. О лые къыуихынэу зыми ыІэ къыбнэсыщтэп. Сэ сицІыфхэм ащыщхэу бэ мы къалэм дэсых.\n11Арэущтэу Паул цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэхэзэ, зы илъэсырэ ныкъорэ а къалэм дэсыгъ.\n12Галлион* Ахаие хэкум иІэшъхьэтетэу хъу зэхъум, джуртхэр зэгъусэ хъухи, Паул тебанэхи, хьыкумышІэм ыпашъхьэ ращагъ.\n13–Хабзэм иунашъо темытэу Тхьэр агъэлъэпІэнэу мы лІым цІыфхэм арегъашІэ,– къаІуагъ ахэмэ.\n18:5 Мэссихь – еплъ 2:30.\n18:12 Галлион – Хьисэ къызэхъу нэужым я 51-рэ илъэсым Галлион Рим (Рум) къэралыгъошхом щыщ Ахаие хэкум иІэшъхьэтетэу хъунэу агъэнэфагъ. Ахаие хэкур джырэ Грецием икъыблэ Іахьэу щытыгъ. Коринф а хэкум икъэлэшхоу щытыгъ.\n14Паул къэгущыІэнэу къызщыригъэжьэщтым, Галлион джуртхэм ариІуагъ:\n–Шъо джуртхэр, мы лІым мыхъун горэ е бзэджагъэ горэ ышІагъэмэ, сэ сигуапэу сышъодэІущтыгъ. 15Ау джы гущыІэхэмкІи, цІэхэмкІи, шъо шъуи Тэурат хабзэкІи шъузэрэзэнэкъокъурэм пае, шъор-шъорэу мы Іофым шъухаплъ. Сэ мы Іофым хьыкум тесшІыхьанэу сыфаеп.\n16Ащ нэужым Галлион ахэр хьыкумышІ унэм къычІигъэкІыжьыгъэх. 17ЕтІанэ ахэмэ зэкІэ синэгогум ипащэу Сосфен аубыти, хьыкумышІы унэм ипчъэІупэ щеуагъэх. Ау Галлион ащ ыгъэгумэкІыгъэп.\nПаул Сирие хэкум щыщ Антиохие къалэм зэригъэзэжьыгъэр\n18Паул Коринф къалэм мэфэ пчъагъэр зыдэсым ыуж, ышыхэм аІапэ ыубытыжьи, Прискиллэрэ Акилэрэ игъусэхэу, Сирие хэкум кІонэу къухьэ горэм итІысхьагъ. Кенхрей къалэм* Паул ышъхьэ джашъоу щаригъэупсыгъ; сыда пІомэ тхьэрыІуагъэ ышІыгъагъэти ары*. 19Ефес къалэм къызынэсхэм, Паул Прискиллэрэ Акилэрэ къыгъанэхи, синэгогум чІахьи, джуртхэм щянэкъокъугъ. 20Паул ахэмэ адэжь нахь баІорэ щыІэнэу къызелъэІухэм, ыдагъэп. 21Ау ежьэжьынэу аІапэ зеубытыжьым, ыІуагъ:\n–КъэкІощт мэфэкІ мэфэшхом Ерусалим сыщыІэн фае, ау Тхьэм ыІомэ, шъуадэжь къэзгъэзэжьыщт.\nЕтІанэ Ефес къалэм къухьэкІэ щежьэжьыгъ.\n22Кесарие къалэм зынэсым, Ерусалим дэкІоягъ. Чылыс зэІукІэм щыщхэм шІуфэс арихи, етІанэ Антиохие къалэм ехыгъ. 233ы тІэкІурэ Антиохием зыдэс нэужым, Паул гъогум техьажьи, ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ зиІэ пстэуми агухэр ыгъэпытэхэзэ, зэкІэлъыкІоу Галатиерэ Фригиерэ яхэку къыкІухьагъ.\n18:18 Кенхрей къалэр – Коринф къалэм епхыгъэу, къухьэуцупІэ иІэу, хыІушъом Іутыгъ.\n18:18 тхьэІуагъэ ышІыгъагъэти ары – тхьэІуагъэ горэ зэрагъэцэкІагъэм инэшанэ фэдэу джуртхэм ашъхьэ джашъоу аупсы хабзэу яІагъ.\nАполлос Тхьэм игущыІэхэр Ефес къалэм\n24А мафэхэм Александрие къалэм щыщэу, Аполлос зыцІэу джурт горэ Ефес къэкІуагъ. Ар жашІоу щытыгъ, Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэмкІи шІэныгъэшхо\nиІагъ. 25Зиусхьаным игъогу икъэбар ежьыр рагъэшІагъэу щытыгъ. Ыгу етыгъэу къэгущыІэзэ, шъыпкъагъэм тетэу Хьисэ икъэбар цІыфхэм аригъашІэщтыгъ. Ау щытми, умэхъыныгъэу Иуан зытегущыІэщтыгъэм нэмыкІ* умэхъыныгъэр зэрэщыІэр ышІэщтыгъэп. 26Ар гушхоныгъэкІэ синэгогум къыщыгущыІэу ригъэжьагъ. Прискиллэрэ Акилэрэ Аполлос къэгущыІэу зызэхахым, ар яунэ къащи, Зиусхьаным игъогу икъэбар нахь дэгъоу къыгурагъэІуагъ.\n27Аполлос Ахаие хэкум кІонэу гухэлъ зешІым, ышыхэм а къалэм дэс шІошъхъуныгъэ зиІэхэм тхылъ афатхыгъ, «Аполлос къызыкІокІэ ежъугъэблагъ», аІозэ. Аполлос ащ дэжьым зынэсым, Тхьэм ынэшІу къызэращифагъэм пае, шІошъхъуныгъэ зиІэ хъугъэхэм инэу адэІэпыІэщтыгъ. 28Сыда пІомэ Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытхэмкІэ Хьисэ зэрэ Мэссихьыр къафигъэшъыпкъэжьызэ, гущыІэ лъэшхэмкІэ цІыфхэм апашъхьэ джуртхэм щатекІуагъ.


Автор Тема: Талер. (Прочитано 10441 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (20.38 кБ, 145x175 - просмотрено 107 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (96.57 кБ, 1118x559 - просмотрено 139 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (57.76 кБ, 747x582 - просмотрено 67 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (144.82 кБ, 1114x543 - просмотрено 119 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (46.72 кБ, 200x280 - просмотрено 57 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (71.05 кБ, 606x567 - просмотрено 82 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (478.8 кБ, 754x599 - просмотрено 79 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (54.09 кБ, 640x331 - просмотрено 54 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (19.49 кБ, 356x449 - просмотрено 63 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (138.96 кБ, 1017x510 - просмотрено 35 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (20.63 кБ, 472x342 - просмотрено 25 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (150.98 кБ, 1083x528 - просмотрено 37 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (41.55 кБ, 320x418 - просмотрено 23 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (227.17 кБ, 1405x711 - просмотрено 34 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (253.85 кБ, 1412x698 - просмотрено 35 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (60.88 кБ, 408x612 - просмотрено 24 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (1136.27 кБ, 2655x1310 - просмотрено 38 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (137.07 кБ, 792x394 - просмотрено 43 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (105.38 кБ, 841x415 - просмотрено 60 раз.)


Шэмбэтым аухыщт — Адыгэ макъ\nРедактор 12.01.2016 СПОРТЫР\nМыекъуапэ волейболымкIэ изэIухыгъэ зэнэкъокъу бзылъфыгъэ ыкIи хъулъфыгъэ командэхэр хэлажьэх. ХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэм якъыдэхын афэгъэхьыгъэ зэIукIэгъухэр бзылъфыгъэхэм щылэ мазэм и 16-м яIэщтых.\nУрысыем ПенсиехэмкIэ ифонд икъутамэу Адыгэ Республикэм щыIэмрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымрэ ябзылъфыгъэ командэхэр шэмбэтым зэдешIэщтых. Технологхэм яешIакIохэм ащыщэу Анастасия Зборовскаям къызэрэтиIуагъэу, кIэух зэIукIэгъухэм яшъыпкъэу зафагъэхьазыры.\nАдыгеим иволейбол щызэлъашIэрэ Къошк Руслъан МГТУ-м икомандэ итренер. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, зэнэкъокъум яIэпэIэсэныгъэ зэрэщыхагъахъорэм дакIоу, япсауныгъэ агъэпытэ, языгъэпсэфыгъо уахътэ гъэшIэгъонэу агъакIо.\nЗэIукIэгъухэр Адыгэ къэралыгъо университетымрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымрэ ащызэхащэх. ЕшIэгъухэм нэбгырабэ яплъы. КIэлэцIыкIухэр, спортсменхэм яныбджэгъухэр, яIахьылхэр, волейболыр зышIогъэшIэгъонхэр зэнэкъокъухэм ащытэлъэгъух.\nПредыдущая Лъэпаорэм хэкIыпIэ къегъоты\nСледущая «Урожаир» анахь лъэш


Гур учъыIыгъэу ешIэрэп — Адыгэ макъ\nГур учъыIыгъэу ешIэрэп\nРедактор 06.04.2021 06.04.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nМырзэ Резыуан Москва хэкум ифутбол клубэу «Химки» щешIэ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым икъалэу Бэхъсан къыщыхъугъ.\nИкIэлэцIыкIугъом спорт лъэпкъыбэ шIогъэшIэгъоныгъэми, футболыр къахихыгъ. Налщык икIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ спорт еджапIэу «Iошъхьэмафэм» («Эльбрусым») зыщигъасэу ригъэжьагъ. Республикэм ифутбол командэ шъхьаIэу «Спартакым» аштагъ, ау зы ешIэгъу ныIэп зыхэлэжьагъэр.\n2013 — 2019-рэ илъэс зэнэкъокъум «Торпедо» Москва щешIагъ. 2015-рэ илъэсым «Терек» Грозный рагъэблэгъагъ, илъэси 4 щешIэнэу зэзэгъыныгъэм кIэтхагъ. «Терек» «Куань» Краснодар зыIокIэм, Р. Мырзэр апэрэу клубым щешIагъ.\nНарт шъаом иIэпэIэсэныгъэ зэрэхигъахъорэр футбол клубхэм япащэхэм ашIэщтыгъ. «Ростов» Ростов-на-Дону щыIэу бэджэндэу Ленинград хэкум икомандэу апэрэ купым хэтым щешIэу ыублагъ.\n«Тоснэр» апэ итхэм зэращыщым дакIоу, Урысыем футболымкIэ и Кубок къыдэхыгъэным чанэу хэлажьэщтыгъ.\nАпэрэ чIыпIэр зыхьыщтыр язэрэмыгъашIэу ешIэгъум пхъашэу щызэнэкъокъугъэх «Тоснэмрэ» «Уралрэ». Аужырэ такъикъхэм «Тоснэр» нахь дэгъоу ешIагъ. Пчъагъэр зэфэдэу щытыгъ. Р. Мырзэр ухъумакIохэм аIэкIэкIи, хъагъэм дахэу Iэгуаор ридзагъ. «Тоснэм» текIоныгъэр къыдихыгъ, хэгъэгум и Кубок фагъэшъошагъ.\nАдыгэ быракъыр мэбыбатэ\nМырзэ Резыуан Кубокым фэгъэхьыгъэ кIэух зэIукIэгъум щешIэзэ, къэлапчъэм Iэгуаор зэрэдидзагъэм изакъоп къыхэдгъэщырэр. Хъагъэм Iэгуаор зэрэщычэрэгъурэр зелъэгъум, имайкэ ычIэгъ чIэлъэу адыгэ быракъым исурэт зытешIыхьэгъэ ятIонэрэ майкэр зэрэщыгъыр къыгъэлъэгъуагъ. ГушIом хэтэу ешIапIэр къызэпичъыхьагъ.\nЕшIэгъур заухым, жъогъо 12-р къызыхэлыдыкIырэ быракъыр Мырзэ Резыуан стадионым щигъэбыбэтагъ.\nАдыгэ быракъыр къыздесхьакIыныр шэнышIу сфэхъугъ, — къыIуагъ а мафэм Резыуан.\nКомандэу Кубокыр къэзыхьыгъэм нэпэеплъ сурэтыр тырахы зэхъум, Р. Мырзэм адыгэ быракъыр къызэрищэкIи, нэгушIоу игъусэ ешIакIохэм ахэуцуагъ.\nТыдэ ущыIэми, лъэпкъэу узыщыщыр бгъэлъэпIэныр, ищытхъу пIэтыныр спортсменхэм шэнышIу зэрафэхъугъэм Мырзэ Резыуан егъэгушхо.\n«Арсенал», «Спартак», «Химки»\nЛенинград хэкум икомандэу «Тоснэр» апшъэрэ купым щешIэным фэмыхьазырэу зэбгыратIупщыжьыгъ. Р. Мырзэр 2018-рэ илъэсым «Арсенал» щешIагъ. ЗэIукIэгъу 23-мэ ахэлэжьагъ, къэлапчъэм Iэгуаор гъогогъуи 6 дидзагъ. «Арсенал» я 6-рэ чIыпIэр Урысыем къыщыдихыгъ.\n2019-рэ илъэсым Р. Мырзэр хэгъэгум иклуб цIэрыIоу «Спартак» Москва рагъэблэгъагъ, ешIэгъу 26-мэ ахэлэжьагъ.\n2018 — 2019-рэ илъэс ешIэгъум Р. Мырзэр Урысыем футболымкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ аштагъ. Хэгъэгум икомандэ шъхьаIэ хэтэу ешIапIэм къимыхьагъэми, нарт шъаом ыцIэ къызэрэхагъэщыгъэм, тренер шъхьаIэу Станислав Черчесовым гущыIэ фабэхэр къызэриIуагъэхэм тигъэгушIуагъ.\nРезыуан хэгъэгум иешIэкIо анахь дэгъухэм ясатырэ зэрэхэуцуагъэр дунэе къэбар хъугъэ, IэкIыб къэралхэм арыс тилъэпкъэгъухэри Р. Мырзэм къыкIэупчIагъэх.\n— Къалэу Бэхъсан сэри сыщыщ, Мырзэ Резыуан синыбджэгъу, — къытиIуагъ Олимпиадэ джэгунхэм дзюдо бэнакIэмкIэ дышъэр къыщыдэзыхыгъэ Мудрэнэ Бислъан. — Резыуанрэ сэрырэ тызэпэблагъ. Тикъалэ спортсмен цIэрыIуабэ къызэрэдэкIыгъэм тытегущыIэу уахътэ къытэкIумэ, лъэпкъ шэн-хабзэхэм, тарихъым, культурэм гукIэ зафэтэгъазэ.\n2016-рэ илъэсым Олимпиадэ джэгунхэу Рио-де-Жанейро щыкIохэрэм Мудрэнэ Бислъан дзюдомкIэ апэрэ чIыпIэр къащыдихыгъ. Нарт батырым адыгэ быракъыр пчэгум щигъэбыбэтагъ, адыгэ лъэпкъым ищытхъу дунэе спортым лъагэу щиIэтыгъ.\nЛъапсэ зимыIэ чъыг щыIэп. ЗекIо ежьэрэм ныбджэгъур ары апэу гъусэ ышIырэр. ЯгулъытэкIэ, янэплъэгъукIэ ахэр зэгурэIох, зэрэлъытэх. Мудрэнэ Бислъанрэ Мырзэ Резыуанрэ ягушIуагъо зэдагощы, зыщищыкIагъэм упчIэжьэгъу зэфэхъух.\nЛъым хэлъ хъугъэ шэн-хабзэхэр нарт батырхэм щыIэныгъэм щылъагъэкIуатэх, ауж къикIырэ ныбжьыкIэхэм щысэ афэхъух.\nМырзэ Резыуан «Урал», нэмыкI командэхэр къеджагъэх, ау «Химки» къыхихыгъ. Ауж къинэрэ клубым зэлъашIэрэ ешIакIоу Денис Глушаковыри рагъэблэгъагъ. «Химки» иешIакIэ псынкIэу зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Р. Мырзэм къэлапчъэм Iэгуаор бэрэ дидзагъ, зэхэщэн Iофыгъохэри ешIапIэм дэгъоу щегъэцакIэх.\nIэпэIэсэныгъэ ин къыгъэлъагъозэ, ухъумакIохэм аIэкIэкIыныр, хъагъэм Iэгуаор ридзэныр Р. Мырзэм ыгу рехьы. ПсынкIэу зэрэгупшысэ-\nрэм ишIуагъэкIэ ухъумакIохэр къызэренэкIых, «бырсыр ахелъхьэ».\nЕшIапIэм лIы фэдэу ущызекIоныр, уигулъытэкIэ уакъыхэщыныр Iоф къызэрыкIоп. Узыхэт командэм, ешIакIоу къыбготым ялъытыгъэр бэ. Резыуан клуб пчъагъэ зэблихъугъэми, футболым фыщытыкIэу фыриIэр къеIыхырэп. ШIыкIэшIухэм алъыхъузэ, текIоныгъэм фэбэнэныр ипшъэрылъэу елъытэ.\nГур чъыIэу ешIапIэм ихьэрэп. Загъорэ плъыр-стырым хилъасэмэ, лъэпкъ шэн-хэбзэ пытэхэм къащыуцун елъэкIы.\n2020 — 2021-рэ илъэс ешIэгъум паублэжьыгъ. «Химки» апшъэрэ купым къыхэзынымкIэ щынагъо иIэжьэп. Мырзэ Резыуан иешIакIэ хигъэхъонэу, нахьыбэрэ тигъэгушIонэу фэтэIо.\nАдыгеир къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм спортсменхэм мэхьэнэ ин раты. «Зэнэкъокъухэм тахэлажьэзэ, адыгэ лъэпкъым ибыракъ дгъэбыбэтэщт, — къытаIуагъ Мудрэнэ Бислъанрэ Мырзэ Резыуанрэ. —МэфэкI зэхахьэхэм тащызэIукIэщт, тигъэхъагъэхэм ахэдгъэхъощт».\nПредыдущая ЩысэшIум узылъещэ


Адыгеим щырагъэжьагъ — Адыгэ макъ\nIоныгъом и 6-м къыщыублагъэу «Здоровый Майкоп» зыфиIорэ Iофтхьабзэм къыдыхэлъытагъэу гриппым пэшIуекIощт прививкэхэм яшIын Адыгеим щаублагъ.\nIофтхьабзэр зыщыкIогъэ апэрэ мафэм нэбгырэ 30-мэ вакцинэр ахалъхьагъ. Прививкэхэм яшIын мэхьанэшхо зэриIэр ежь ищысэкIэ АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къыгъэлъэгъуагъ.\n— Вакцинэр гриппым пэшIуекIогъэнымкIэ анахь шIуагъэ къэзытырэмэ ащыщ. ЦIыфхэм япроцент 45 — 50-м ар ахэлъхьагъэ зыхъукIэ, гриппыр къызэутэкIыщтхэм япчъагъэ процент 70 — 90-м нэсэу къебгъэIыхын плъэкIыщт, — къыщаIуагъ АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ.\nМы илъэсым вакцинэхэм вирусэу А(HINI), A(H3N2), B яштаммхэр ахэлъыщтых. КIэлэцIыкIухэр, нэжъ-Iужъхэр, медицинэ IофышIэхэр, кIэлэегъаджэхэр, нэмыкIхэу гриппыр нахь шIэхэу къызэутэкIын щынагъо зиIэхэр апэрэу прививкэ ашIыхэрэм ащыщых.\nЗыныбжь икъугъэ нэбгырэ мини 159-рэ ыкIи кIэлэцIыкIу мин 54-рэ мыгъэ а Iофтхьабзэм къыхырагъэубытэн гухэлъ щыI. Вакцинэ зыхэзылъхьанэу фаехэр зыщыпсэурэ чIыпIэм пэблэгъэ медицинэ учреждением екIолIэнхэ фае.\nПредыдущая ШIэхэу атIупщыщт\nСледущая Анахь къое иныр…


Iофыгъуабэр зы мафэкIэ | Адыгэ Макъ\nБлэкIыгъэ шэмбэт мафэм, мэкъуогъум и 9-м, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Джэджэ районым щыIагъ. Лэжьыгъэм иIухыжьынэу рагъэжьэщтым изыфэгъэхьазырын ыкIи зэрэкIощтым зыщытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъо ащ щызэхищагъ, ОАО-у «Дондуковскэ элеваторым» игубгъоу бжыхьэсэ коц ыкIи тритикале лъэпкъыкIэхэр зыщаушэтыхэрэр къыплъыхьагъэх, культурэм иунэхэу агъэкIэжьхэрэм IофшIэнхэр зэращыкIохэрэр зэригъэлъэгъугъ, район сымэджэщыкIэу къашIырэр зынагъэсыгъэм зыщигъэгъозагъ, сабыибэ зэрыс унагъоу станицэу Джаджэм щыпсэурэм ищыIакIэ нэIуасэ зыфишIыгъ.\nКIэзыгъэ фэмыхъоу Iухыжьыгъэныр\nДжэджэ районыр мэкъумэщ хъызмэтым анахь зызщиушъомбгъурэ муниципальнэ образованиехэм ащыщ. Ары бжыхьэсэ лэжьыгъэм иIухыжьын фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъор ащ щызэхащэным лъапсэ фэхъугъэр. Iофтхьабзэр рагъэжьэным ыпэкIэ АР-м и ЛIышъхьэ ОАО-у «Дондуковскэ элеваторым» игубгъоу лэжьыгъэ лъэпкъыкIэхэр зыщаушэтыхэрэм щыIагъ. Илъэсыбэ хъугъэу мы хъызмэтшIапIэм лэжьыгъэхэмкIэ Лъэпкъ гупчэу П. П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм Iоф дешIэ, бжыхьэсэ коц ыкIи тритикале лъэпкъыкIэхэр зэдаушэтых.\nГупчэм ипащэу Александр Романенкэм къызэриIуагъэмкIэ, 2009-рэ илъэсэу язэдэлэжьэн зыщырагъэжьагъэм къыщыублагъэу лъэпкъыкIэу 20-м ехъу мы хъызмэтшIапIэм игубгъохэм ащаушэтыгъ. Ахэм ащыщхэр зы гек- тарым центнери 100 — 120-рэ къыщатыным фытегъэпсыхьагъэх. Мы илъэсым джыри лъэпкъыкIищымэ яушэтын рагъэжьагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ иеплъыкIэхэр къыриIотыкIыхэзэ, лэжьыгъэ лъэпкъыкIэхэм яушэтын зэрэзэхэщагъэм лэжьыгъэу угъоижьыгъэ хъущтым ибагъэрэ идэгъугъэрэ, федэу къыхэкIыщтыр бэкIэ зэрелъытыгъэхэр, лъэпкъыкIэ зэфэшъхьафхэр нахьы-\nбэу бгъэфедэхэмэ, лэжьыгъэ бэгъуагъэ къэхьыжьыгъэным зэрэфэIорышIэрэр къыхигъэщыгъ.\nУшэтыпIэ губгъохэр къызеплъыхьэхэм ыуж район администрациер зычIэт унэм лэжьыгъэм иIухыжьын фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъор щырагъэжьагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Премьер-министрэу Александр Наролиныр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ образованиехэм, мэкъу-мэщымкIэ ахэм ягъэIорышIапIэхэм, псэупIэ кой администрациехэм япащэхэр, фермерхэр. Джащ фэдэу зэхэсыгъом къырагъэблэгъагъэх лэжьыгъэхэмкIэ Лъэпкъ гупчэу П. П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм ипащэу, РАН-м иакадемикэу, мэкъумэщ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Александр Романенкэр, дагъэ зыхашIыкIхэрэ лэжьыгъэхэм апылъ Всероссийскэ шIэныгъэ-ушэтыпIэ институтэу В. С. Пустовойтовым ыцIэ зыхьэу Краснодар дэтым ипащэ иIэнатIэ зыгъэцакIэгоу, РАН-м иакадемикэу, мэкъумэщ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Вячеслав Лукомец ыкIи мы институтхэм яспециалистхэм ащыщхэр. Ащ фэдэу лъэныкъо пстэури къыхагъэлажьэзэ лэжьыгъэм иIухыжьын ипэгъокIэу игъэкIотыгъэ зэхэсыгъо апэрэу республикэм щызэхащэ.\nМыгъэ Iуахыжьынэу бжыхьэсэ гектар мини 100 фэдиз республикэм ичIыгулэжьхэм къагъэкIыгъ. Ар блэкIыгъэ 2017-рэ илъэсым Iуахыжьыгъагъэм нахьи мини 9,5-кIэ нахьыб. Анахьыбэу халъхьагъэр коцыр ары, гектар мин 87-м ехъу. Бжыхьэсэ лэжьыгъэхэм мыгъэ гугъэпIэ инхэр къызэратыхэрэр, ом изытет иягъэ къызэрэмыкIуагъэр, гъэтхасэхэм япхъын игъом зэраухыгъэр, блэкIыгъэ илъэсым хэукъоныгъэу ашIыгъагъэхэр къызэрэдалъытагъэхэр АР-м и ЛIышъхьэ ипэублэ псалъэ къыщыхигъэщыгъэх. Джащ фэдэу Iоныгъо уахътэм кIэухэу фэхъущтыр лэжьыгъэм иIухыжьын зэрэзэхэщэгъагъэм бэкIэ зэрелъытыгъэщтым анаIэ тыраригъэдзагъ.\nЛэжьыгъэм иIухыжьын изэхэщэн фэгъэхьыгъэу пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къыгъэуцухэзэ, гъэстыныпхъэ-щыфэ материалхэр икъоу чIыгулэжьхэм аIэкIэгъэхьэгъэныр, машIом зэрар къымыхьыным, лэжьыгъэм изещэн щынэгъончъэным гъэлъэшыгъэу алъыплъэгъэныр шIокI зимыIэ Iофхэу зэрэщытхэр кIигъэтхъыгъ.\nIоныгъо уахътэм зызэрэфагъэхьазырыгъэм нэужым къытегущыIагъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Юрий Петровыр. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, бжыхьэсэ хьэм иIухыжьын чIыгулэжьхэм рагъэжьагъ, коцыми игъо къэхъу. Гъэтхасэу халъхьагъэхэм язытети уигъэрэзэнэу щыт. Ом зэхъокIыныгъэу фэхъухэрэм амыгъэохъухэмэ, мэфэ 20 — 25-кIэ бжыхьасэхэм яIухыжьын аухынэу мэгугъэх. Ащ техникэу ищыкIагъэм фэдиз щыI. ПстэумкIи комбайнэ 507-рэ хьазыр. Ахэм ащыщэу 185-мэ уарзэр аупкIэтэжьы. АР-м и ЛIышъхьэ иупчIэ джэуап къыритыжьызэ, блэкIыгъэ илъэсым изакъоу комбайни 6 къызэращэфыгъэр къыIуагъ. Джащ фэдэу мыгъэрэ Iоныгъо уахътэм автомашини 193-рэ лэжьыгъэр рыIуащынэу фагъэхьазырыгъ.\nЛэжьыгъэ чылэпхъэ лъэпкъхэу къыхахыщтхэм, ахэм яхэлъхьанкIэ ыкIи якъэгъэкIынкIэ шапхъэхэр икъоу ыкIи игъом гъэцэкIэгъэнхэм илъэс къэс анаIэ зэрэтырагъэтырэри министрэм къыхигъэщыгъ. АщкIэ лэжьыгъэхэмкIэ Лъэпкъ гупчэу П. П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм зэпхыныгъэ дыряIэу, илъэсыбэ хъугъэу Iоф зэрэзэдашIэрэм шIогъэ ин къызэритырэр къыIуагъ. ТапэкIэ гугъэпIэ ин-\nхэр къэзытхэрэ лъэпкъыкIэхэр Адыгеим чIыгоу щалэжьырэм ипроцент 17-мэ непэ атырапхъэ. Лэжьыгъэу республикэм щыхалъхьэрэм ипроцент 96-р мы гупчэм иселекцие щыщых.\nАР-м и ЛIышъхьэ ом зэхъокIыныгъэу фэхъухэрэм яегъэшхо къэмыкIоным, лэжьыгъэу Iуахыжьырэр зыIуагъэкIыкIэ чIыгулэжьхэм зэрар амышIыным пстэури лъыплъэнэу къариIуагъ. БлэкIыгъэ илъэсым ошъум зэрарыбэ къафихьыгъ. Ащи республикэм ипащэ анаIэ тыраригъэдзагъ. Ошъур къызхэкIырэ ошъуапщэхэр зэбгырызыфхэрэ установкэ 11 агъэуцугъ, джыри 28-рэ ящыкIагъ. Ау Iофыгъо къэзытырэр арарэп. Сыд фэдиз Адыгеим ыгъэуцугъэми, гъунэгъу субъектхэм мы лъэныкъомкIэ япшъэрылъхэр амыгъэцакIэхэмэ, Iофыр зэшIохыгъэ хъурэп. Федеральнэ гупчэр къыхэмылажьэу ежьхэм язакъоу акIуачIэ ар къыхьыщтэп. АР-м и ЛIышъхьэ тхылъэу ащ ищыкIагъэхэр охътэ благъэм къагъэхьазырынхэу къафигъэпытагъ, ежь ышъхьэкIэ ащ ыуж ихьащт. Джащ фэдэу страхование зышIыхэрэ компаниехэм, лэжьыгъэр зыщэфыхэрэм якъыхэхынкIэ сакъыны-\nгъэ къызхагъэфэнэу хъызмэтшIапIэхэм япащэхэм къари-\nЛэжьыгъэм изещэн щынэгъончъэным, машIом щыухъумэгъэным афэгъэхьыгъэу къэгущыIагъэх АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу Владимир Алайрэ УФ-м и МЧС АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Андрей Колесникрэ. Джащ фэдэу лэжьыгъэхэм афэгъэзэгъэ ушэтыпIэ институтхэм япащэу къырагъэблэгъагъэхэм яеплъыкIэхэр къыраIотыкIыгъэх, лъэпкъыкIэхэм якъыхэхын мэкъумэщ хъызмэтшIэпIэ инхэм ямызакъоу, цIыкIухэри къыхагъэлэжьэнхэм зэрэфэхьазырхэр къаIуагъ.\nФермерхэу зэхэсыгъом хэ-лажьэхэрэр зыгъэгумэкIыхэрэ упчIэхэр къэгущыIагъэхэм зэкIэми афагъэзагъэх, ежьхэм яеплъыкIэхэри къыраIотыкIыгъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ пстэури къызэфихьысыжьызэ, лэжьыгъэ лъэпкъыкIэу агъэфедэхэрэми, Iоныгъо уахътэм изэхэщэн епхыгъэ Iофхэу зэхэубытагъэу зэшIуахынхэу агъэнэфагъэхэми яшIуагъэ инэу къэкIонэу зэращыгугъхэрэр къыхигъэщыгъ.\n— МэкъумэщышIэм иIофшIэн къин, ау лъэныкъо пстэумкIи шIогъабэ зыхэлъ Iофэу щыт, — къыIуагъ ащ. — Мыгъэ лэжьыгъэ бэгъуагъэ тиI, кIэзыгъэ имыIэу ар Iухыжьыгъэныр пстэумэ анахь шъхьаI. АщкIэ IэпыIэгъу тышъуфэхъунэу тыхьазыр.\nПстэумэ ауж АР-м и ЛIы-шъхьэ иунашъокIэ лэжьыгъэхэмкIэ Лъэпкъ гупчэу П. П. Лукьяненкэм ыцIэ зыхьырэм ипащэу Александр Романенкэмрэ дагъэ зыхашIыкIыхэрэ лэжьыгъэхэм апылъ Всероссийскэ шIэныгъэ-ушэтыпIэ институтэу В. С. Пустовойтовым ыцIэ зыхьырэм ипащэ иIэнатIэ зыгъэцакIэгорэ Вячеслав Лукомецрэ Адыгеим имэкъумэщ хъызмэт хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным яIахьышхо зэрэхашIыхьэрэм фэшI «Адыгэ Республикэм имэкъумэщ хъызмэт изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэ щытхъуцIэр афагъэшъошагъ ыкIи ар къэзыушыхьатхэрэ тхылъхэмрэ бгъэхалъхьэхэмрэ КъумпIыл Мурат аритыжьыгъэх. Джащ фэдэу мы ушэтыпIэ институтитIум яIофышIэхэм, джэнч лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ыкIи дагъэ зыхашIыкIхэрэ лэжьыгъэхэм яселекцие изегъэушъомбгъун яIахьышхо зэрэхашIыхьагъэм фэшI, АР-м и ЛIышъхьэ зэрафэразэр къызщиIорэ тхылъхэр аритыжьыгъэх.\nЫпэкIэ къызэрэщытIуагъэу, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы мафэм Джэджэ район сымэджэщымрэ поликлиникэу ащ хахьэрэмрэ ащыIагъ.\nПоликлиникэм мы уахътэм гъэцэкIэжьынхэр рашIылIэх. ЛIышъхьэр ащ апэ чIэхьагъ, врачым дэжь зыхэтхэгъэнымкIэ, тхылъхэм ягъэзекIонкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIэ лъэхъаным амалыкIэу къыздихьыгъэхэр зэрэщагъэцакIэхэрэм зыщигъэгъозагъ, цIыфэу къекIолIагъэхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Зымыгъэрэзэгъабэ ащ къыхигъэщыгъ. ЦIыфэу поликлиникэм къеуалIэхэрэм яфэIо-фашIэхэр зэрагъэцакIэхэрэм щыкIагъэхэр хилъэгъуагъэх, врачым дэжь затхынымкIэ амалыкIэхэу щыIэхэр икъу фэдизэу зэрамыгъэфедэхэрэм, зэралъамыгъэIэсыхэрэм анаIэ тыраригъэдзагъ, охътэ благъэм ахэр дагъэзыжьынхэу афигъэпытагъ.\nНэужым район сымэджэщыкIэр зыщагъэуцурэ чIыпIэм щыIагъ, псэолъэшIын IофшIэнхэр зынагъэсыгъэхэм защигъэгъозагъ. Проектым къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, сымэджэщыр квадратнэ метрэ 2800-рэ зэрэхъущтыр, къатищэу зэтетыщт, чIыпIи 100-м ехъумэ ателъытэгъэ отделении 6-у зэтеутыгъэщт. Ахэм ямызакъоу, квадратнэ метрэ 600 хъурэ пщэрыхьапIэ иIэщт.\nАР-м и ЛIышъхьэ сымэджэщым ишIын дакIоу чIыпIэу къыдиубытырэм изэтегъэпсыхьани Iоф дашIэнэу АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустемрэ сымэджэщым иврач шъхьаIэу Наталья Бурмистровамрэ къафигъэпытагъ.\nЦIыфхэм медицинэм ылъэ-ныкъокIэ фэIо-фашIэхэр икъу фэдизэу афэгъэцэкIэгъэнхэр пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьхэрэм зэращыщыр ащ къыхигъэщыгъ.\n— Псауныгъэм икъэухъумэн епхыгъэ учреждениехэм лъэныкъо пстэумкIи ящыкIагъэр ягъэгъотыгъэнымкIэ макIэп тшIэрэр, — къыIуагъ ащ. — ФАП-хэр, поликлиникэхэр, сымэджэщхэр, диагностическэ гупчэхэр кIэу тэшIых, лъэхъаным диштэрэ оборудованиер къэтэщэфы. Арэу щытми, медицинэм иIофышIэ дэгъу, профессионализмэгъэ ин зыхэлъ врач еплъыныр, пстэуми анаIэ къытырагъэтыныр сымаджэмкIэ анахь шъхьаI. Арышъ, республикэм щыпсэухэрэм пшъэрылъэу къытфагъэуцурэ пстэури зэшIотхын фае.\nМы илъэсым сымэджэщэу рагъэжьагъэм ылъапсэ аухыщт, ащ сомэ миллиони 4,2-рэ пэIухьащт. КъыкIэлъыкIорэ илъэсым Федеральнэ гупчэм IэпыIэгъу къытымэ, псэолъэшIын IофшIэнхэр лъагъэкIотэщтых. Мы уахътэм район сымэджэщэу Iоф зышIэрэр 1964-рэ илъэсыр ары зашIыгъагъэр. Ар жъы хъугъэ, зэтебгъэуцожьын умылъэкIынэу, зэхэоным нэсыгъэу комиссием ыгъэунэфыгъ. СымэджэщыкIэр заухыкIэ ар Iуахыжьыщт.\nТворческэ кIочIакIэ къахилъхьанэу\nУФ-м и Президент иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ мылъкумкIэ агъэкIэжьых Джэджэ районым ит станицэу Дондуковскэмрэ поселкэу Новый зыфиIорэмрэ культурэм иунэхэу адэтхэр. ТIури жъы хъугъэх, 1968-рэ илъэсыр ары загъэуцугъагъэхэр, щыкIэгъабэ яI. Поселкэу Новэм дэтым пае сомэ миллион 19-м ехъу, станицэу Дондуковскэм дэтым пае сомэ миллион 12,7-рэ къатIупщыгъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ Джэджэ районым зэкIом, унитIум ягъэкIэжьын зынагъэсыгъэм зыщигъэгъозагъ. Унашъхьэхэр, электричествэм ирыкIуапIэхэр, зэрагъэфэбэщтхэ системэхэр зэблахъугъэх, дэпкъхэм, ыкIоцIыкIи ыкIыбыкIи, ягъэкIэжьын рагъэжьагъ. ПсэолъэшI Iофхэр зэшIозыхрэ организацием ипащэ лъэхъаным ыкIи экологием ишапхъэхэм адиштэхэрэ материалхэр агъэфедэхэу ыIуагъ. Арэу щытми, АР-м и ЛIышъхьэ щыкIагъэхэр къыхигъэщыгъэх. Унэхэм арашIылIэнхэ фаехэр загъэнафэхэм, пстэури къызэрэдамылъытагъэр ащ кIигъэтхъыгъ. Ахэри къыдалъытэжьыхэзэ, шапхъэхэм адиштэу ыкIи игъом IофшIэнхэр зэшIуахынхэу, библиотекэр зычIэтыри агъэцэкIэжьынэу ащ афигъэпытагъ. Джащ фэдэу поселкэу Новый зыфиIорэм культурэм и Унэу щагъэцэкIэжьырэм пае оборудова-\nниер къызэращэфыщт ахъщэр къагъотынэу къариIуагъ.\n— Культурэм иунэхэр зэрагъэкIэжьыгъэхэм псэупIэхэм якультурнэ щыIакIэ творческэ кIочIакIэ къыхилъхьанэу тэгугъэ, — ыIуагъ республикэм ипащэ. — Къоджэ псэупIэхэм адэсхэм языгъэпсэфыгъо уахътэ зэрагъэкIощтыр нахьышIу хъуным, амал пстэури къызIэкIагъэхьан алъэкIыным тынаIэ тет. УФ-м и Президент иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ мылъкоу къытфатIупщыгъэм ишIуагъэкIэ социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъабэ дгъэкIэжьын тлъэкIыгъ. Ау ащ имызакъоу, цIыфхэри псэупIэу зыдэсхэм язэтегъэпсыхьан къыхэлэжьэнхэ фае.\nУФ-м и Президент иIэпэчIэгъэнэ фонд къыхэхыгъэ мылъку медицинэм, гъэсэныгъэм ыкIи культурэм япхыгъэ организациехэм 2017-рэ илъэсым афэтIупщыгъэным фэгъэхьыгъэ унашъом къэралыгъом ипащэ кIэтхагъ. Мылъкур субъект заулэмэ атырагощагъ. Адыгеим кIэлэцIыкIу IыгъыпIитIум, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ учреждениищым ыкIи культурэм иунитIу ягъэкIэжьын пае къыфатIупщыгъ. Ахэр зищыкIагъэм пэIугъэхьэгъэнхэм ыкIи социальнэ мэхьанэ зиIэхэ псэуалъэхэр къэралыгъо шапхъэхэм адиштэу шIыгъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ проектхэм япхырыщын республикэм ипащэ ежь ышъхьэкIэ ынаIэ тет.


Адыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ пшъэрылъхэр къыгъэуцугъэх — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ псэупIэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ пшъэрылъхэр къыгъэуцугъэх\nРедактор 29.07.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ «Мыекъопэ районым» иадминистрацие ипащэу Олег Топоровымрэ Каменномостскэ къоджэ псэупIэм ипащэу Владимир Петровымрэ тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу адыриIагъ. Ащ хэлэжьагъ Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиныр.\nЗекIоным зыщиушъомбгъунымкIэ шъолъырым игупчэхэм ащыщэу поселкэу Каменномостскэм хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ Iофыгъохэм ягъэцэкIэн ары анахь шъхьаIэу щытыгъэр.\nЗэдэгущыIэгъур муниципалитетым иIофхэм язытет зыфэдэмкIэ рагъэжьагъ, сыда пIомэ ыпэрэ мафэм районым ошъушхо щыIагъ. Олег Топоровым къызэриIуагъэмкIэ, мыщ къыхиубытагъэх поселкэхэу Каменномостскэмрэ Победэмрэ, станицэу Абадзехскэм ячIыпIэ заулэ.\nОшъум зэрарэу къыхьыгъэр комиссием зэригъэшIагъ, ащ пае чIыпIэхэм уплъэкIунхэр ащыкIуагъэх. ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, унэшъхьи 10-мэ фыкъуагъэхэр афэхъугъэх. Щагухэм, хатэхэм къащыкIыхэрэми ошъум иягъэ аригъэкIыгъ. Мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэр пштэмэ, зы ныIэп зэрар зыхьыгъэр.\n— Ошъур къызэрехыщтым ищынагъо илъэс къэс республикэм шъхьащыт, арышъ шъолъырым имэкъумэщышIэхэм чIэнагъэу ашIыхэрэр нахь макIэ хъуным фэшI къэралыгъо IэпыIэгъур къыздыхэлъытэгъэ страхованиер къызфагъэфедэмэ ишIогъэшхо къэкIощт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъоджэ чIыпIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным ипрограммэ игъэцэкIэн епхыгъэу поселкэу Каменномостскэм социальнэ проектхэр щызэшIохыгъэнхэм иIофыгъохэм нэужым атегущыIагъэх. Республикэм ипащэ анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр газрыкIуапIэхэм яшIын ары. Мы лъэныкъомкIэ IофшIэныр агъэлъэшынэу пащэхэм пшъэрылъ къафишIыгъ. Джащ фэдэу культурэм иунэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ, чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэр къафигъэнэфагъэх.\n— Каменномостскэм игъогухэм, иинженернэ инфраструктурэ язэтегъэпсыхьан, социальнэ псэуалъэхэм яшIын ыкIи ягъэцэкIэжьын ахъщэшхо пэIудгъэхьагъ. ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуныр, зекIоным зиушъомбгъуныр ыкIи инвесторхэр къищэгъэнхэр ары мыщ дэжьым анахь шъхьаIэр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nАР-м и ЛIышъхьэ зэрилъытэрэмкIэ, поселкэм рекреационнэ амалэу IэкIэлъхэр шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэнхэм, ар мэкъу-мэщым, промышленностым хэхъоныгъэ ашIыным епхыгъэным, ащ дакIоу чIыопс баиныгъэр къэухъумэгъэным мэхьанэшхо яI.\nIофэу ашIагъэм изэфэхьысыжьхэм нэIуасэ зыщафэхъущтхэ ыкIи пшъэрылъхэр зыщагъэнэфэщтхэ дэкIыгъо зэхэсыгъо поселкэу Каменномостскэм щагъэхьазырынэу республикэм ипащэ пшъэрылъ къафишIыгъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nПредыдущая Хьасанэкъо Мурат: «Туриндустриемрэ къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зыщызэдашIэрэ шъолъырхэр ары зекIохэм нахь къыхахыхэрэр»\nСледущая «Ростелеком-ЦОД» начал строительство московского дата-центра уровня Tier IV на 2 000 стоек


Республика Адыгея - Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Оперативнэ штабым изэхэсыгъо зэрищагъ\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ Оперативнэ штабым изэхэсыгъо зэрищагъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ Оперативнэ штабым изэхэсыгъо тыгъуасэ зэрищагъ. Видеоконференцие шIыкIэм тетэу ар кIуагъэ.\nЗэхэсыгъор къызэIуихызэ, Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, зэпахырэ узым зимыушъомбгъунымкIэ ищыкIэгъэ пстэур республикэм щашIэ, хабзэм икъулыкъухэм зэдырагъаштэу Iоф зэдашIэ. Оперативнэ штабри, муниципалитетхэри, МВД-м иIофышIэхэри, волонтерхэри зэгурыIохэзэ зэдэлажьэх.\nТхьаумэфэ мафэхэм цIыфхэм шапхъэхэр дэгъоу къызэрэдалъытагъэр, яунэхэм зэрарысыгъэхэр КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ, Оперативнэ штабым иунашъохэр зэрагъэцакIэхэрэм фэшI цIыфхэм зэрафэразэр къыIуагъ.\n— Iофым изытет дэгъоу къазэрагурыIорэмкIэ тицIыфхэм сафэраз. ГухэкI нахь мышIэми, коронавирусыр къызэузхэрэм япчъагъэ хэхъо. Сымаджэхэр игъом къыхэгъэщыгъэнхэм фэшI тестхэр зыIахыхэрэр фэдитIукIэ нахьыбэ ашIыгъ, общественнэ чIыпIэхэр дезинфекцие шIыгъэнхэмкIэ Iофхэр агъэлъэшыгъэх. Коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ тфэлъэкIырэр зэкIэ тшIэн фае. Республикэм ис нэбгырэ пэпчъ иIахь мы Iофым къыхилъхьан фае. Зэпахырэ узым пэуцужьыгъэнымкIэ амал шъхьаIэу щыIэхэр яунэхэм арысынхэр, цIыфхэм нахь макIэрэ аIукIэнхэр, санитар шапхъэхэр зэкIэ агъэцэкIэнхэр ары, — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nРоспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Завгороднем зэрэхиугъэунэфыкIыгъэмкIэ, республикэм ис нэбгырэ 12594-мэ тестхэр аIахыгъэх. Нахьыбэу зыщысымаджэхэрэр Мыекъуапэрэ Адыгэкъалэрэ ары. Коронавирусыр къызыхагъэщыгъэхэм ягъусагъэхэр агъэунэфыгъэх. Ащ фэдэхэу республикэм нэбгырэ 936-рэ къыщыхагъэщыгъ, врачхэм ахэм анаIэ атырагъэты.\nКъалэхэу Москварэ Санкт-Петербургрэ къарыкIыхэрэми гъунэ алъафы. Мэлылъфэгъум и 20-м ехъулIэу Краснодар иаэропорт къыращыжьи, Адыгеим къагъэсыжьыгъэр зэрэхъущтыгъэр нэбгырэ 55-рэ. Ахэм мэфэ 14 яунэхэм арысынхэу афагъэпытагъ, нэбгыри 4 обсерваторым ащагъ. Зигугъу къэтшIыгъэ къалэхэм нэмыкI транспорткIэ къарыкIхэу Адыгеим къакIохэрэми линие плъырым ителефонхэу 8-800-555-49-43-мкIэ, 8 (8772) 52-12-05-мкIэ псынкIэу макъэ арагъэIун фае. Шэпхъэ гъэнэфагъэхэр зыукъохэрэм юридическэ пшъэдэкIыжь арагъэхьыщт.\nАдыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, джыдэдэм нэбгырэ 40-мэ амбулаторнэу яIазэх, нэбгырэ 93-рэ сымэджэщхэм ачIэлъ, ахэм ащыщэу нэбгыри 6-р реанимацием илъ, зы нэбгырэм пае ИВЛ-мкIэ аппаратыр къызфагъэфедэ. Нэбгыри 10 чIатхыкIыжьыным фагъэхьазыры.\nМинистрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ищыкIэгъэ Iэзэгъу уцхэмрэ медицинэ оборудованиемрэ зэкIэ госпиталым иIэх. ИВЛ-мкIэ аппарат 53-р республикэм къыщызфагъэфедэным фэхьазыр. НэмыкI медицинэ учреждениехэми ИВЛ-мкIэ аппаратхэр яIэх. ЫпэкIэ къащэфыгъэгъэ аппаратхэр мы тхьаумафэм къаIэкIагъэхьажьынхэу къагъэгугъагъэх. Ащ нэмыкIэу медицинэ IофышIэхэм япсауныгъэ къызэраухъумэщт шъуашэхэри бэу къаIэкIагъэхьагъэх.\nIэзэгъу уцхэмкIэ, зызэраухъумэрэ пкъыгъохэмкIэ, оборудованиемкIэ IэпэчIэгъанэ щыIэным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр республикэм джыдэдэм щызэрахьэх. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ медицинэ учреждениехэм ярезерв зэгъэуIугъэнымкIэ мэлылъфэгъум и 28-м ехъулIэу Iофхэр аухынэу пшъэрылъ афишIыгъ.\nСымаджэхэм апае чIыпIэ 500 фэдиз республикэм щагъэхьазырыщт. ГущыIэм пае, инфекционнэ сымэджэщым нэбгыри 170-мэ щяIэзэнхэ алъэкIыщт. Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым чIыпIэ 250-рэ, терапевтическэ отделением — чIыпIэ 70-рэ щагъэхьазырыщт. Поселкэу Инэм дэт сымэджэщым чIыпIи 100 щагъэхьазырыгъах.\nЗэхэсыгъом икIэух КъумпIыл Мурат цIыфхэм, бизнес цIыкIумрэ гурытымрэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ пшъэрылъхэр афишIыгъэх. Экономикэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэм Iофхэм язытет ащызэгъэшIэгъэным пае зэхэсыгъохэр зэхащэнхэу мыщ щырахъухьагъ.


Препарат Целебный дар Алтая: инструкция по применению, цена, описание.\nСироп "Надежда": инструкция по применению, цена, описание.\nМасло грецкого ореха: инструкция по применению, цена, описание.\nСупер Энержекс: инструкция по применению, цена, описание.\nБрейн: инструкция по применению, цена, описание.\nДигекко: инструкция по применению, цена, описание.


Пшъэрылъхэр къафигъэнэфагъэх — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ныбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум щэгъэнхэм епхыгъэ IофыгъохэмкIэ пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу муниципальнэ образованиехэм япащэхэм тыгъуасэ зэхэсыгъо адыриIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх Адыгеим и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Премьер-министрэу Геннадий Митрофановыр, УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу ЮФО-м щыIэм иаппарат АР-мкIэ ифедеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м ипрокуратурэ, и МВД, идзэ комиссариат япащэхэр.\nЗэхэсыгъор аублэным ыпэкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ УФ-м зыухъумэжьынымкIэ иминистрэу Сергей Шойгу ыцIэкIэ АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериным щытхъу тхылъыр къыритыжьыгъ. ЕтIанэ КъумпIыл Мурат ведомствэм ипащэхэми, инэмыкI IофышIэхэми, иветеранхэми афэгушIуагъ дзэ комиссариатхэм яIофышIэ и Мафэ фэшI.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, гъэрекIо бжыхьэ ныбжьыкIэхэр дзэм зэращагъэм кIэухэу фэхъугъэм къытегущыIэзэ, дзэ къулыкъур зыхьынэу фэмыехэр зэрэщыIэхэм епхыгъэ Iофыгъохэр къызэраIэтыгъагъэхэми ягугъу къышIыгъ.\n«Комиссиехэм ахэт пстэуми, тхьаматэхэм къащегъэжьагъэу, зэкIэми япшъэрылъхэр еIолIэнчъэу агъэцэкIэн фае. НыбжьыкIэхэу дзэм къулыкъу щызыхьы зышIомыигъохэм язекIуакIэ къыкIэкIон ылъэкIыщтыр къагурыIон фае. Дзэ къулыкъур амыхьынымкIэ хабзэм къыдилъытэрэ лъапсэхэр щымыIэхэ зыхъукIэ ар хэбзэукъоныгъэу зэрэщытыр къагурыIон фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЗэхэсыгъом къыщыгущыIагъэх республикэм идзэ комиссарэу Александр Авериныр, АР-м и МВД иполицие ипащэ игуадзэу Андрей Федосеевыр, муниципальнэ образование заулэмэ япащэхэр.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, пшъэрылъэу яIэхэм язэшIохынкIэ дзэ комиссариатхэм, хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, муниципалитетхэм зэдэлэжьэныгъэу зэдыряIэр агъэлъэшын фае. КъумпIыл Мурат къалэхэмрэ районхэмрэ япащэхэм пшъэрылъ къафишIыгъ дзэм идэщын епхыгъэ Iофыгъохэр планернэ зэхэсыгъохэм къащахалъхьанхэу, ныбжьыкIэхэр призывной комиссиехэм къызэрякIуалIэрэм анаIэ тырагъэтынэу.\nЗэхэсыгъом икIэух АР-м идзэ комиссарэу Александр Авериным къызэрэщиIуагъэмкIэ, мобилизационнэ ухьазырыныгъэмкIэ гъэрекIо УФ-м ишъолъырхэм азыфагу щызэхащэгъэ зэнэкъокъум Адыгеим ЮФО-м ишъолъырхэмкIэ апэрэ чIыпIэр щиубытыгъ. Республикэм мы лъэныкъомкIэ гъэхъагъэу иIэхэм афэшI Урысыем я 3-рэ чIыпIэр щиубытыгъ. Ащ фэдэ чIыпIэр ащ къызэрэтефэрэр къэгъэшъыпкъэжьыгъэным пае мэлылъфэгъум и 15-м къыщегъэжьагъэу и 18-м нэс УФ-м и Генеральнэ штабрэ программэ хэушъхьафыкIыгъэхэмкIэ ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэу УФ-м и Президент дэжь щызэхэщагъэмрэ якомиссие республикэм уплъэкIунхэр щызэхищэщтых.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ ащ епхыгъэу муниципальнэ образованиехэм япащэхэм мобилизационнэ ухьазырыныгъэм епхыгъэ уплъэкIунхэм зафэгъэхьазырыгъэнымкIэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъэх.\nСледущая Миллионхэр арагъэтыщтых


«Налмэсым» гъогукIэхэр къежэх | Адыгэ Макъ\n«Налмэсым» гъогукIэхэр къежэх\nАвтор: Редакция\t/ 13.10.2017\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР\t/\nДунаим щыцIэрыIо Къэралыгъо къэшъокIо ансамблэу «Налмэсыр» мазэм къыкIоцI Китаим щыIагъ. Концерт 11 къытыгъэу тиреспубликэ къызегъэзэжьым, художественнэ пащэу, Адыгеим инароднэ артистэу, Пшызэ изаслуженнэ артистэу Хъоджэе Аслъан гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n— Китаим ятIонэрэу тыщыIагъ. Къыблэ-КъокIыпIэм икъалэхэм тиконцертхэр ащыкIуагъэх, — къеIуатэ Хъоджэе Аслъан. — Хэгъэгум ишъолъырхэр дахэх, тыдэ зыдгъэзагъэми гуфэбэныгъэ ахэлъэу бысымхэр къытпэгъокIыщтыгъэх.\n— Тилъэпкъ къашъохэм, анахьэу къыхагъэщыгъэхэм тащыгъэгъуазэба.\n— Жьыр зыкIэт къашъохэу псынкIэу къэтшIыхэрэр нахь ашIогъэшIэгъоных. «Зыгъэлъатэр», Кавказ илъэпкъхэм афэгъэхьыгъэ зэхэт къашъор, «ЛъэпэчIасэр», фэшъхьафхэри агу рихьыгъэх.\n— «ЗэфакIор», лъэпкъ къашъохэу…\n— КъызгурыIуагъ къапIо пшIоигъор. «ЗэфакIор», нэмыкI къашъохэу жъажъэу къэтшIыхэрэр концертхэм ахэтхыгъэх. Залым чIэсыщтхэр къыдэтлъытэхэзэ зэIукIэгъухэм зафэдгъэхьазырэу уахътэ къыхэкIыгъ.\n— Уахътэу Китаим къыщыжъугъэкIуагъэм шъуфызэплъэкIыжьмэ, сыда анахьэу къыхэбгъэщырэр?\n— Адыгэхэм яискусствэ бай дэдэу щыт. Тырэгушхо. Тикъашъохэм ямызакъоу, адыгэ шъуашэм идэхагъэ, ар зэрэзепхьащтыр концертхэм, зэIукIэгъухэм къащыдгъэлъэгъуагъэх.\nХъоджэе Аслъан телефоныр къышти, сэе фыжьхэр зыщыгъ тикъэшъуакIохэр концерт ужым бысымхэм къаухъурэигъэхэу сурэтхэр атырахэу, гущыIэгъу къафэхъухэ ашIоигъоу тигъэлъэгъугъэх. Хъулъфыгъэ артистхэри лъэгъупхъэхэу пчэгум итых, къагоуцохэзэ нэпэеплъ сурэтхэр тарихъым къыхагъэнэнхэ ямурад.\n— ТелефонкIэ тыкъытеоу къыхэкIыгъ. МэшIокукIэ, къухьэлъатэкIэ шъузекIоу къытаIощтыгъ. Хэгъэгур зэжъугъэлъэгъунэу игъо шъуифагъа?\n— Тлъэгъугъэр макIэп, ау тэ зекIо тыкIогъагъэп. Концертхэм зафэдгъэхьазырыщтыгъ. Китаим ичIыопси, ицIыфхэри дахэх, тыгу рихьыгъэх.\n— Шъуимурад благъэхэр къытаIоба.\n— ШэкIогъум и 13-м Краснодар концерт къыщыттыщт, къыкIэлъыкIорэ мафэм Белоруссием тежьэщт. 2018-рэ илъэсым США-м, Канадэ, фэшъхьафхэми тащыIэщт. Адыгеим, гъунэгъу крайхэм, республикэхэм концертхэр ащызэхэтщэщтых, къэшъуакIэхэм ягъэуцун тегупшысэ.\n— «Налмэсыр» сыдигъуа Мыекъуапэ зыщытлъэгъущтыр?\n— Правительствэр, культурэмкIэ Министерствэр IэпыIэгъу къытфэхъухэзэ тиIофхэр лъытэгъэкIуатэх. «Налмэсым» илъэсыбэрэ хэтыгъэу Iэбдэкъо Руслъан фэгъэхьыгъэ шIэжь пчыхьэзэхахьэ Мыекъуапэ тыгъэгъазэм щыкIощт. Адыгеим икъуаджэхэм тащыIэщт.\n— Шъуимурадхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэтэIо.\nСурэтым итхэр: «Налмэсыр» Китаим къыщэшъо.


Адыгэ Хэку Таймс: Кавказ Зэгохьэныгъэм итхьэматэ Урысием илIыкIоу Анкъара щыIэм IукIагъ\nКавказ Зэгохьэныгъэм итхьэматэ Урысием илIыкIоу Анкъара щыIэм IукIагъ\nХьагъундыкъо Ящар Карлов Андрей\nТыгъэгъазэм и 8-м, Тыркуем щыIэ Кавказ Зэгохьэныгъэ хасэм итхьэматэу Хьагъундыкъо Ящар Урысие Зэгохьэныгъэм икъэралыгъо лIыкIоу Анкъара щыIэм Карлов Андрей IукIагъ. ЗэIукIэм Хьагъундыкъом ригъусагъэх хасэм игъэцэкIакIо-куп хэтхэр. Джащ фэдэу тыркубзэкIэ тхыгъэу Кавказ Зэгохьэныгъэм исайты къыщатхы.\nХьагъундыкъом Урысием илIыкIо риIуагъ, мы аужьырэ уахътэм Урысиемрэ Тыркуемрэ зэрэзэпэуцожьыхэрэм лъэщэу зэригъэгумэкIыхэрэр.\nМы Iофым Тыркуем щыпсэурэ Адыгэхэм яхэкужь зэпхыныгъэу дыраIэр къызэрэзэкIэкIуагъэр, хэкужьым щыщ Адыгабзэ кIэлэегъаджэу Тыркуем щыIагъэхэр зэращэжьыгъэхэр ыкIи Тыркуем щыщ Адыгэ студентэу хэкужьым щеджэхэрэм яIоф нахь къин зэрэхъугъэр Хьагъундыкъом лIыкIом риIуагъ.\nКарлов Андрей Урысиемрэ Тыркуемрэ зэрэзэпэуцожьыхэрэм уигъэгумэкIынэу щыт ау Тыркуем Урысием идзэ къохьлъатэ къызэрэриутэхыгъэм пае мы Iофыр мыщ фэдэу зыфэхъугъэр къыIуагъ. КIэухым Урысием илIыкIо Кавказ Зэгохьэныгъэ хасэм ипащэхэм къариIуагъ хасэм ыкIи ащ Iофэу къыIэтыгъэхэм адэлэжьэнэу зэрэфэхьазырэр.


ОсэшIу къыфишIыгъ — Адыгэ макъ\nРедактор 11.02.2020 11.02.2020 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фондэу «Сэнаущыгъ ыкIи гъэхъагъ» зыфиIорэм ипащэу Елена Шмелевам тыгъуасэ IофшIэгъу зэIукIэгъу дыриIагъ.\nIофтхьабзэм хэлэжьагъэх республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу Наталья Широковар, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Мамый Даутэ, нэмыкIхэри.\nМы проектыр гъэцэкIэгъэнымкIэ IэпыIэгъу къафэхъугъэ Елена Шмелевам зэрэфэразэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ ыкIи ащ игъэпсын пэублэ фэхъугъэр хигъэунэфыкIыгъ. Мыщ дэжьым гупчэу «Сириус» зыфиIорэмрэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэмрэ зэпхыныгъэ зэдыряIэу Iоф зэрэзэдашIэрэм мэхьанэшхо иIэу къыIуагъ.\n— УФ-м и Президентэу Владимир Путиным лъэныкъо шъхьаIэхэмкIэ къэралыгъом хэхъоныгъэ ышIыныр пшъэрылъэу къыгъэуцугъ. Урысыем пэрытныгъэ ыIыгъынымкIэ мэхьанэшхо зиIэщтыр сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ шъолъыр командэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм Елена Шмелевам осэшIу фишIыгъ. Гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэм икъызэIухын ащ ишыхьатэу зэрэщытыр, тапэкIи республикэм IэпыIэгъу зэригъотыщтыр къыIуагъ. Мы IофшIэным «Сириусыр» къэзыухыхэрэр хэгъэлэжьэгъэнхэ фаеу ылъытагъ. Ащ пае Ассоциацие зэхащагъ.\n— Гъэхъагъэ зиIэхэр кIэлэеджакIохэм щысэ афэхъунхэ фае. Шъолъыр гупчэм гъэсэныгъэмкIэ ипрограммэхэм язэхэгъэуцон ыкIи ягъэцэкIэн ахэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм мэхьанэшхо иI, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая КIэрмыт Рэмэзанэ ипсэемыблэжьныгъ\nСледущая Урысыем чIыопс къэкIуапIэхэмкIэ иминистрэ IукIагъ


ЦIыф гумыпсэф, IофшIэкIошху | Адыгэ Макъ\nЦIыф гумыпсэф, IофшIэкIошху\nЗэлъашIэрэ цIыфым ехьылIагъэу гущыIэ заулэ къыIонэу ар зышIэхэрэм узялъэIукIэ, «Дэгъу, адэ къэсIон» аIоу ягуапэу игугъу къашIэу бэрэ къыхэкIырэп. Е, «Сыдэсэп, чыжьэу сыщыI, ар модрэми ешIэ, ащ къебгъаIомэ хъущтба?» аIоу мэхъу.\nКъэрэщэе-Щэрджэсым щыпсэурэ Аращэкъо Къэншъао пае гущыIэ къыIонэу зызфэдгъэзагъэхэм ащ фэдэ къахэкIыгъэп. «Дэгъу, адэ къэсIон синыбджэгъу пае» зэкIэми аIуагъ.\n«Къэншъао пэщэ IэнатIэхэр зэригъэцакIэщтыгъэхэм паен фае» — апэрэмкIэ сыгу къэкIыгъ. Ау икъэбар нахь щыгъуазэ сызэхъум, ицIыфыгъэ, идунэететыкIэ, игумэкIылагъэ, ихьалэлыгъэ апае цIыфмэ шъхьэкIафэ зэрэфашIырэр къызгурыIуагъ.\nМы мафэхэм Къэншъао къызыхъугъэр илъэс 90-рэ мэхъу. Иныбджэгъоу тыдэ щыIи ащ ыдэжь кIощт, фэгушIощт. Адыгеими икIынхэшъ якъош лъапIэ, якъош нахьыжъ игушIуагъо дагощынэу кIощтых.\nКъэншъао ныбжьыкIэ дэдэу IофшIэныр ригъэжьагъ, 1943-рэ илъэсыр кIощтыгъ илъэс 15 ыныбжьэу IофшIэным илъагъоу илъэс 55-рэ зэрыкIощтым зытехьэм. Къызщыхъугъэ къуаджэу Хьабэз дэсхэр кIэщакIо фэхъухи, заом игъом ахъщэ аугъоий, Дзэ Плъыжьым IэпыIэгъу фэхъугъагъэх. Сомэ миллиони 2-у аугъоигъэмкIэ «Черкесия» ыцIэу самолет ащэфыгъагъ, гъомылапхъэхэр, шхынхэр дзэкIолIхэу Сталинград щызаохэрэм афагъэхьыгъагъэх. Мы Iофтхьабзэм Къэншъао ныбжьыкIэ дэдагъэми, иIахьышхо хишIыхьэгъагъ.\nЗэо ужым къыщегъэжьагъэу Аращэкъом IофшIэныбэ ыгъэцэкIагъ, лъэныкъуабэмэ ащылэжьагъ. ВЛКСМ-м ирайком иIофышIэу, етIанэ исекретарэу, ащ ыуж КПСС-м ирайком иапэрэ секретарь иIэпыIэгъоу, нэмыкI чIыпIабэми Iоф ащишIагъ. Ау нахьыбэрэ зыщылэжьагъэр совхозэу «Хьабэз» зыфиIорэр ары. Ащ илъэс 37-рэ ипэщагъ. 2008-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу хэбзэ IофшIэным кIожьырэп, ау «зысэгъэпсэфы» ыIоу щысын зылъэкIырэ цIыфхэм афэдэп Къэншъао, зэкIэми афэгумэкIы, алъэIэсы.\nИлъэс 37-у совхозым пащэу зеIэм, ар зэхэщэкIошхоу, гъэпсэкIошхоу цIыфхэм ахэтыгъ, ыгъэдэIуагъэх, зэрищагъэх. А уахътэм къыкIоцI былымхэр зыщаIыгъырэ фермэхэр, комплексышхохэр ыгъэпсыгъэх, культурэм иунэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, тучанышхохэр, IэзэпIэ чIыпIэхэр ыкIи нэмыкI псэуалъэхэр ашIыгъэх. Чэзыу-чэзыоу псэупIэ пчъагъэхэм электричествэр анагъэсыгъ. Жако, Эльбурган, Али-Бердуковскэм, Инжич-Чукун нэфынэр алъыIэсыгъ. Фермэхэм ыкIи гъэмэфэ хъупIэхэм электричествэр аращэлIагъ. Ежь совхозым къыхиубытэрэ псэупIэхэм хэхъоныгъэ ашIыным пащэр ренэу пылъыгъ. Автомобиль гъогухэр, фермэхэм якIолIэрэ гъогу цIыкIухэр зэтырагъэпсыхьагъэх.\n1988-рэ илъэсым хэбзэ пащэхэм яIэпыIэгъу емыжэу совхозым газыр къыраригъэщэлIагъ. Ежь нэIуасэу иIэхэм ыкIи ичаныгъэ яшIуагъэкIэ къэралыгъо планэу щыIэм нахьыпэу газыр цIыфхэм афыраригъэщагъ. Проектнэ-сметнэ тхылъхэр кIаригъэшIыкIыжьхи, депутатэу, тхэкIо цIэрыIоу Юрий Бондаревыр IэпыIэгъу къызфигъэхъузэ, крайисполкомми иIоф хэлъэу газым икъещэлIэн илъэс пчъагъэкIэ ыгъэпсынкIагъ. Ежь кIэщакIо фэхъумэ, игъэцэкIэни хэлажьэзэ, ащ фэдэу Iофыгъо пчъагъэ Аращэкъом зэшIуихыгъ. Ахэм ащыщ Мыекъуапэ, Налщык ыкIи Черкесскэ адэт апшъэрэ еджапIэхэр целевой чIыпIэхэмкIэ зэхъожьхэу зэрэхъугъагъэр.\nКъэншъао иIофшIагъэ хабзэм осэшхо къыфишIыгъ. Къыфагъэшъошэгъэ тын лъапIэхэм орден ыкIи медаль пчъагъэхэр, щытхъу тхылъхэр ахэтых.\nАращэкъор илъэс 80 зэхъум, совхозэу илъэсыбэрэ зипэщагъэм къыIукIыжьыгъ. Ау Iоф ымышIэу щысын зэримылъэкIыщтыр икъоджэгъухэм ашIэти, Хьабэз чIыпIэ администрацием ипащэ игуадзэ хъунэу елъэIугъэх. 1998-рэ илъэсым Темыр Кавказым инахьыжъхэу Урысыем и Президентэу Ельциным Москва ригъэблэгъагъэхэм Къэншъао ахэтыгъ.\nАращэкъом IукIэгъэ журналистэу илъэсыбэ хъугъэу дэгъоу зышIэрэ Людмила Осадчаям бэмышIэу къытхыгъэм щыщэу зы сюжет сшIогъэшIэгъоныгъ, ащ Къэншъао зыфэдэр дэгъоу къеушыхьаты. Ыныбжь лъэшэу хэкIотагъэми, иныбджэгъу усакIоу, ыгъэшыпхъурэ Байрамыкъо Хьалимэт ыныбжь илъэси 100 зэрэхъурэр ыгу къэкIыжьыгъэти, «сыримыгъэблэгъагъэми, сшыпхъу кIасэ дэжь сыкIощт, ары сэ поэзиер шIу сэзгъэлъэгъугъэр» еIо ныбжь хэкIотагъэ зиIэ Къэншъао.\nПартием ихэку комитет сырисекретарэу Iоф сшIэщтыгъ, мэкъумэщ лъэныкъом сыфэгъэзэгъагъ апэу Аращэкъо Къэншъао нэIуасэ сызыфэхъум. 1980-рэ илъэсхэм адэжь Къэрэщэе-Щэрджэсым ит совхозэу «Хьабэз» зыфиIорэм а лъэхъаным ар ипэщагъ. 1959-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1996-м нэс Къэншъао ащ щыIагъ. Всероссийскэ семинарэу а совхозым щызэхащагъэм сэры, Хъунэго Чатиб ыкIи Къатмэс Бирам аIоу тыхэлэжьэгъагъ. А лъэхъаныр ары Къэншъао нэIуасэ сызыфэхъугъэр. Ащ къыщегъэжьагъэу тызэныбджэгъу.\nКъэншъао цIыф дэгъу, Адыгэ республикищми алъэIэсы, сэ къысфытемыоу мазэ тешIэрэп, иныбджэгъухэм, инэIуасэхэм къакIэупчIэ зэпыт.\nДжыри зы лъэхъан сыгу къэкIыжьы. Партием ихэку комитет иапэрэ секретарэу Iоф сшIэзэ, КПСС-м и ЦК и Пленум сыкъыщыгущыIэгъагъ. Ащ ыуж Къэншъао чэщым сыхьатыр 12-м къысфытеуи, сыкъызэрэщыгущыIагъэр игуапэу ыгъэшIэгъуагъ…\nЕтIанэ республикэм сырипащэу мафэ горэм къэкIуагъ кIэлэ ныбжьыкIэ купи, кIэлэегъэджэ бзылъфыгъи игъусэхэу. ТызызэIокIэм, игухэлъ къысиIуагъ, адыгэхэр нахь зэпэблагъэ хъунхэм пае тикIалэхэр зэхэхьанхэ зэрэфаер, студентхэмкIэ тызэхъожьызэ тшIымэ ишIуагъэ къызэрэкIощтыр къыхигъэщыгъ. Сэри сигуапэу дезгъэштагъ. КIалэхэри чIэхьагъэх, къаухыгъ.\nКъэншъао Адыгеим къакIо къэс республикэр къеплъыхьэ, хэхъоныгъэу ышIыхэрэм агъэгушIо.\nСиныбджэгъу июбилей сыригъэблэгъагъ, ау сипсауныгъэ изытет епхыгъэу сыкIон слъэкIыщтэп. Арэу щытми, телеграммэ фэстIупщыщт, псауныгъэ пытэ иIэу джыри бэрэ тапэ итынэу сыфэлъэIощт.\nАдыгэ Республикэм иапэрэ Президент.\nСикъош лъапIэу Аращэкъо Къэншъао зысшIэрэр бэшIагъэ. Тызэлэгъу пIоми хъущт, илъэс зытIущ ныIэп тазыфагу илъыр.\nКъэншъао пасэу IофшIэныр ригъэжьагъ, чIыпIабэмэ ащылэжьагъ, ау анахьыбэрэ Iоф зыщишIагъэр «Хьабэз» совхозыр ары. Тыдэ зыщэлажьи, IофшIэкIошхоу, зэхэщэкIошхоу, цIыф чанэу щытыгъ.\nКъэншъао Адыгеим ныбджэгъубэ щыриI, къакIоу мэхъу, телефонкIэ тызэфытеожьэуи къыхэкIы. Сэ сиюбилееу блэкIыгъэм къэкIогъагъ, зэхахьэм къыщыгущыIагъ, лъэшэу сигъэгушхуагъ.\n«СыфэгушIогъахэмэ, сыкIожьын» ымыIоу Шъхьащэфыжьи къыздэкIуагъ, сыкъигъэдэхагъ, сыгу къыдищэягъ.\nКъэншъао бэмэ ашIэ, авторитетышхо иI, цIыфыгъэшхо хэлъ, губзыгъ. ЦIыф зэхэхьэшхохэм ащыгъощэщтэп, ыIони, ышIэни ешIэ. ЫмышIэщтыр зыIорэ цIыфхэм афэдэп синыбджэгъу. ФэмыгъэцэкIэжьыщтымкIэ уигъэгугъэщтэп, гущыIэ къыуитыщтэп. Ущыгугъымэ, укъэзымыгъэукIытэжьын цIыф.\nЦIыфыр къызыхъугъэ мафэмкIэ пэшIорыгъэшъэу фэгушIохэрэп аIоми, сигуапэу синыбджэгъу июбилейкIэ сыфэгушIо, илъэкI къыщымыкIэу бэрэ джыри псэунэу фэсэIо.\nАращэкъо Къэншъао университетым къакIоуи, нэмыкI чIыпIэхэм тащызэIукIэуи къыхэкIыгъ, зысшIэрэр бэкIае хъугъэ. ЛIы губзыгъ, чан, бэмэ гу алъетэ.\nКъэншъао адыгэхэм якъэухъумакIу, бэмэ афэгумэкIы. Нахь тэрэзэу къэпIон хъумэ, адыгэ закъохэр арэп, Къэрэщэе-Щэрджэсми, Къэбэртэе-Бэлъкъарми арыс нэмыкI лъэпкъхэми алъэIэсы.\nЗыгорэм удэкIощтэу, уригъусэщтмэ, зымыуасэ щыIэп. Сыгу къэкIыжьы МэщбэшIэ Исхьакъ исаугъэтэу Шъхьащэфыжь щагъэуцугъэр къызэIуахы зэхъум тызэрэкIогъагъэр. ИлIыгъэ, изекIуакIэхэр сыгу рихьыгъэх. Мы Iофтхьабзэм Кондратьевыр щыIагъэти, ари гущыIэгъу ышIыгъ, адыгэхэр зыгъэгумэкIыхэрэр риIуагъ. Краим илIыкIуи Къэншъао ыгу рихьыгъ, ителефони къыритыгъ. Сэ сигуапэу Къэншъао сэгъэныбджэгъу, ежьыри ынаIэ къыстет, сигъэгъуащэрэп, къысфытео, сиIофмэ къакIэупчIэ.\nМы мазэм Къэншъао ыныбжь илъэс 90-рэ хъущт, Тхьэм ыIомэ, сыкIощт, ипсауныгъэ къыщымыкIэу илъэсыбэрэ ынаIэ джыри къыттетынэу сыфэлъэIощт.\nАдыгэ къэралыгъо университетым иректор.


ТIуапсэ Пресс - Къэзыгъэзэжьыгъэхэм адэлажьэрэ республикэ комиссием зэфэхьысыжьхэр ышIыгъэх\nadmin - 2015-12-24 16:08:33\nСирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм IэпыIэгъу афэхъугъэным пае зэхащэгъэ комиссием изичэзыу зэхэсыгъо мы мафэхэм щыIагъ. Мы илъэсым Iофэу зэшIуахыгъэхэм зэфэхьысыжьхэр афашIыгъэх.\nАр зэрищагъ комиссием итхьаматэу, АР-м и Премьер-министрэу КъумпIыл Мурат. Джащ фэдэу зэхахьэм хэлэжьагъэх АР-м и Вице-премьерэу Наталья Широковар, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатэу Мырзэ Джанбэч, Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владислав Федоровыр, Адыгэ Республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, министрэхэм я Кабинет щыщхэр, ведомствэ зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nСирием къикIыжьхи тиреспубликэ къэзыгъэзэжьыгъэ тилъэпкъэгъухэр щыIэныгъэм зэрэхэгъозэжьыхэрэм, IэпыIэгъу афэхъугъэным епхыгъэ Iофтхьабзэу зэрахьэхэрэм Шъхьэлэхъо Аскэр къатегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, непэрэ мафэм зихэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэ нэбгырэ 600-м ехъу Адыгеим щэпсэу. Ахэм ащыщэу 70-р студентых. Нахьыбэм ахьщэ атызэ фэтэр къаубыты, ау псэупIэ зэзыгъэгъотыхэрэм япчъагъи илъэс къэс хэхъо. ГущыIэм пае, Мыекъуапэ фэтэр 13-рэ чIылъэ уни 6-рэ щызэрагъэгъотыгъ, псэупIитIу агъэпсы, ащ нэмыкIэу чIыгу Iахьищ къащэфыгъэу унэшIыныр рагъэжьэщт. Афыпсыпэ къоджэ псэупIэм нэбгыри 140-рэ щэпсэу. Ахэм унэ 20 афашIыгъ. Къуаджэу Мэфэхьаблэ Сирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм чIыгу Iахь 37-рэ щаратыгъ, унэгъуищымэ псэупIэхэр ашIыгъах, щымэ агъэпсы пэт.\nКъэзыгъэзэжьыгъэхэр республикэм илъ щыIакIэм хэгъэгъозэгъэнхэмкIэ гупчэм иIофышIэхэр Сирием къикIыжьыгъэхэм ятхылъхэм ягъэпсынкIэ IэпыIэгъу афэхъух. Мы илъэсым ащ фэдэу нэбгыри 171-мэ яшIуагъэ арагъэкIыгъ. Сирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм ясабыйхэр гъэсэпIэ учреждении 10-мэ ащеджэх. 2014 — 2015-рэ илъэс еджэгъум гурыт еджапIэхэм нэбгырэ 86-рэ ачIэсэу къалъытагъ. 2015-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м ехъулIэу Сирием къикIыжьыгъэхэм якIэлэ 74-рэ гурыт еджапIэхэм къякIолIэжьыгъ. Ахэм ыпкIэ хэмылъэу тхылъхэр аратыгъэх. Зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм шъхьафэу зафагъэхьазыры.\nСирием къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм урысыбзэр, тарихъыр арагъэшIэным республикэм ынаIэ тет. Республикэ программэхэм къадыхэлъытагъэу 2015-рэ илъэсым сомэ мин 268-м ехъу егъэджэнхэм апэIухьанэу агъэнэфэгъагъ. Урысыем ыкIи Адыгеим якультурэ, ахэм яхэбзэгъэуцугъэхэм яхьылIэгъэ курсхэри афызэхащагъэх.\n2015-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м къыщегъэжьагъэу Федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр зэрэфэхъугъэм къыхэкIэу IэкIыб къэралхэм къарыкIыжьыхэрэр Урысыем щыпсэунхэм ыкIи щылэжьэнхэм пае урысыбзэ зэраIэкIэлъыр, хэбзэгъэуцугъэу щыIэхэр зэрашIэхэрэр къэзыушыхьатырэ тхылъ къыдахын фае. Комиссием зэригъэнэфагъэу, урысыбзэ зыщызэрагъэшIэрэ еджапIэхэу урысыбзэмкIэ къэралыгъо тестирование зышIыхэрэм Адыгэ къэралыгъо университетыр ахэт.\nАпшъэрэ еджапIэхэм ягугъу пшIын зыхъукIэ, 2014 — 2015-рэ илъэс еджэгъум Адыгэ къэралыгъо университетым иподготовительнэ отделение нэбгырэ 25-мэ къаухыгъ, бакалавриат ыкIи магистратурэ программэмкIэ еджэнхэу нэбгырэ 22-рэ чIэхьагъ. 2015 — 2016-рэ илъэс еджэгъум подготовительнэ отделением нэбгыри 5, бакалавриат программэмкIэ еджэнхэу нэбгырэ 16 аштагъ. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым 2015-рэ илъэсым Iоныгъом и 1-м ехъулIэу студент 14 щеджэнэу къекIолIагъ.\nДжащ фэдэу зихэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэхэм IофшIапIэ ягъэгъотыгъэнми зэхэсыгъом игугъу щашIыгъ. Мы илъэсым къыхиубытэу нэбгырэ 27-мэ IофшIэпIэ чIыпIэ зэрагъэгъотынымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэх. Ахэм янахьыбэр псэолъэшIыным хэт, медицинэм, сатыум, дэн-бзэным, культурэм зафэзгъэзагъэри макIэп.\nКъэзыгъэзэжьыгъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ фондым ыкIи АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Министерствэ яшIуагъэкIэ унэгъуи 136-мэ IэпыIэгъу алъыIэсыгъ. ИлъэсыкIэм ехъулIэу джыри IэпыIэгъу афэхъунхэу Премьер-министрэм пшъэрылъ къыгъэуцугъ.\n— Тилъэпкъэгъухэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэм пае тшIэрэр бэ, ау ахэм алъэныкъокIэ гумэкIыгъохэр джыри мымакIэу щыIэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Заом къыхэкIыжьыгъэ тилъэпкъэгъухэм щыIэкIэ-псэукIэ тэрэз яIэным тынаIэ тедгъэтыныр ыкIи IэпыIэгъу тафэхъуныр типшъэрылъ. АщкIэ министерствэхэм, къулыкъухэм, муниципалитетхэм, къоджэ псэупIэхэм, нэмыкIхэми яIофшIэн джыри нахь агъэлъэшын фае.\nСирием къикIыжьыгъэхэм 2016-рэ илъэсым IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэ лъэныкъохэр Iофтхьабзэм щагъэнэфагъэх.\nСурэтыр Iэшъынэ Аслъан тырихыгъы.


Мыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ сомэ миллиони 5 хъурэ грантхэр къахьыгъэх — Адыгэ макъ\nМыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ сомэ миллиони 5 хъурэ грантхэр къахьыгъэх\nРедактор 02.07.2019 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКъэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу Адыгеим икъэлэ шъхьаIэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 4-мэ грантхэр къахьыгъэх. 2019-рэ илъэсым федеральнэ бюджетым исубсидиехэр зэратыщтхэр зэнэкъокъу шIыкIэм тетэу къыхэзыхыгъэр Урысые Федерацием просвещениемкIэ и Министерств ары.\nДжыри еджапIэм мыкIорэ кIэлэцIыкIухэр зиIэ ны-тыхэм психологэ-педагогическэ, диагностическэ, консультативнэ IэпыIэгъу зэрарагъэгъотырэ программэхэр къызыфэзгъэфедэрэ учреждении 125-рэ зэнэкъокъум хэлэжьагъ.\nМыекъуапэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIи 5-мэ ащыщэу 4-мэ грантхэр къахьыгъэх. Джыри еджапIэм мыкIорэ кIэлэцIыкIухэр зиIэ ны-тыхэм IэпыIэгъу защаратырэ гупчэхэм яинфраструктурэ изэтегъэпсыхьан ахэр пэIуагъэхьащтых.\nГущыIэм пае, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу NN 1-мрэ 10-мрэ унэгъо кIоцI гъэсэныгъэмкIэ щатекIуагъэх. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу NN 26-мрэ 34-мрэ зипсауныгъэ пыч фэхъугъэ сабыйхэм, сэкъатныгъэ зиIэ кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъоу ащаратырэм къыхэхъощт. Къалэм икIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм пстэумкIи сомэ миллиони 5 фэдиз хъурэ грантхэр къаIукIэщтых.\nГъэсэныгъэмкIэ къэлэ комитетым къызэритыгъэмкIэ, зэнэкъокъум ишIуагъэкIэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр мылъкукIи, техникэкIи нахь зэтегъэпсыхьагъэ хъущтых, психологэ-педагогическэ IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм аIукIэщт. КIэлэцIыкIухэмрэ ахэм янэ-ятэхэмрэ Iоф адэшIэгъэнымкIэ амалхэр нахьыбэу щыIэ хъущтых: кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм психологическэ IэпыIэгъу защаратыщт чIыпIэхэр яIэ хъущтых, спорт джэгупIэхэр агъэпсыщтых. Ахэм анэмыкIэу ящыкIэгъэ нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр, джэгуалъэхэр, тхылъхэр къащэфыщтых.\nПредыдущая Iоныгъом падзэжьыщт


МэлакIэ зыбгъалIэмэ… | Адыгэ Макъ\nШIэныгъэлэжьхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, чэзыу-чэзыоу цIыфым мэлакIэ зигъалIэ, зыщымышхэрэ мафэхэр къыхигъафэхэ зыхъукIэ, псауныгъэмкIэ ишIуагъэ къэкIо.\nАщ фэдэ зэфэхьысыжь ашIыгъ Къыблэ Калифорнием иуниверситет иушэтакIохэм. Ахэм къызэрэхагъэщырэмкIэ, мэфэ зытIущым цIыфыр зымышхэкIэ, ииммуннэ системэ егъэкIэжьы.\nШIэныгъэлэжьхэм ушэтын гъэнэфагъэ ашIыгъ: илъэсныкъом алъыплъагъэх цIыф купэу охътэ хэхыгъэм мэфи 2 — 4-м мышхэхэу изыщыхэрэм. А мафэхэм пкъышъолым нэмыкI шъыпкъэу Iоф ышIэу регъажьэ: глюкозэ «гъэтIылъыгъэр», шэр, органическэ соединениехэу клетонхэр ыгъэфедэхэу еублэ. Ахэм адакIоу лейкоцитхэр бэу ыгъэкIодхэу регъажьэ.\nЦIыфыр мэлакIэ лIэ зыхъукIэ, кIуачIэу пкъышъолым хэлъыр нахь макIэу ыгъэфедэным организмэр пылъ. Ащ изы амалэу хъурэр иммуннэ клеткабэу пкъышъолым имыщыкIагъэхэр «зэригъэфэжьынхэр» «кIишIыкIыжьынхэр» ары. Анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэр зэщыкъогъэ клеткэхэр ары.\nНэмыкI шIэныгъэлэжь IофшIагъэхэм, ушэтынхэм нафэ къашIыгъ охътабэ зымыкъудыирэ мэлэкIэлIэным цIыфым ионтэгъугъэ къызэрэщигъакIэрэр, лъыр къызэриукъэбзырэр, пкъышъолыр псынкIэу жъы хъуныр зэрэзэтыриIажэрэр, ары пакIошъ, химиотерапие зыфашIыгъэ сымаджэхэм нахь IэшIэх ар къызэрафэхъурэр.\nХэутыгъэхэр къызфигъэфедэхэзэ зыгъэхьазырыгъэр ЖакIэмыкъо Аминэт.


«Зэкъошныгъэм» ихэхъоныгъэхэр — Адыгэ макъ\nРедактор 15.09.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\n«Легион» Махачкала – «Зэкъошныгъ» Мыекъуапэ – 1:2 (0:0).\nIоныгъом и 13-м Махачкала щызэдешIагъэх.\n«Зэкъошныгъ»: Хьачыр, КIышъэ, Кириленко, ХъуакIо, Седов, Крылов (Гаракоев,67), Макоев (Делэкъо Аскэр, 71), Оразаев, Пекъо, Къонэ, Iащэ (Антоненко,84).\nКъэлапчъэм Iэгуаор дэзыдзагъэхэр: Удунян – 59, «Легион». Iащэ – 74, Антоненко – 88, «Зэкъошныгъ».\n«Легионым» иешIакIоу Удунян тиухъумакIохэр къэлапчъэм зэрэпэчыжьэхэр ыгъэфедагъ. Iэгуаор ащ къызыIэкIахьэм ухъумакIохэр къызэринэкIыгъэу щытыгъ. Удунян изакъоу къэлапчъэм къекIуи, метри 7 фэдизкIэ зыпэчыжьэ хъагъэм Iэгуаор ридзагъ. ТекIоныгъэр къыдахыщтэу бысымхэр гугъэхэзэ апэкIэ къилъыщтыгъэх.\n«Зэкъошныгъэм» иухъумэн Iофыгъохэр цыхьэшIэгъоу ыгъэцакIэхэзэ зэгурыIоныгъэ хэлъэу «Легионым» икъэлапчъэ екIущтыгъ. «Зэкъошныгъэм» угловоир къызетым, Iащэ Анзор ешIакIохэр ыпашъхьэ зэрэщытхэм пае къымыгъанэу къэлапчъэм метри 7 – 8 фэдизкIэ пэчыжьэу дауи, Iэгуаор дидзагъ.\nЕшIэгъур аухынкIэ такъикъи 2 фэдиз къэнагъэу Даниил Антоненкэм Iэгуаор къызыратым, къэлапчъэм псынкIэу дэуагъ. Къэлэпчъэбгыкъум Iэгуаор тефи къэлэпчъэ линием ыкIыб хъугъэ, ешIапIэм къифэжьыгъ. Судьям пчъагъэр 1:2 хъугъэу ылъытагъ.\n«Зэкъошныгъэм» 2:1-у текIоныгъэр къыдихыгъ, ауж къинэрэ клубхэм къахэкIыжьэу ригъэжьагъ.\nЯ 9-рэ ешIэгъухэр\n«Динамо» Ст — «Динамо» Мх — 2:3, «Биолог» — «Алания-2» — 5:3, СКА — «Ротор-2» — 1:0, «Черноморец» — «Форте» — 2:2, «Ессентуки» — «Кубань-Холдинг» — 1:2, «Мэщыкъу» — «Анжи» — 0:3.\n1. СКА — 22\n2. «Анжи» — 21\n3. «Чайка» — 19\n4. «Динамо» Мх — 17\n5. «Форте» — 17\n6. «Черноморец» — 14\n7. «Легион» — 12\n8. «Спартак» — 12\n9. «Мэщыкъу» — 11\n10. «Биолог» — 11\n11. «ТIуапсэ» — 10\n12. «Динамо Ст — 8\n13. «Зэкъошныгъ» — 7\n14. «Кубань-Х». — 5\n15. «Алания-2» — 5\n16. «Ротор-2» — 4\n17. «Ессентуки» — 4.\nЯ 10-рэ зэIукIэгъухэр\n«Ротор-2» — «Динамо» Ст\n«Форте» — «Ессентуки»\n«Динамо» Мх – «Черноморец»\n«Зэкъошныгъ» — «Мэщыкъу»\n«Кубань-Х». — «Биолог»\n«Алания-2» — «Легион»\n«ТIуапсэ» — СКА.\n«Зэкъошныгъэр» Мыекъуапэ щешIэзэ мыгъэ зыкIи текIоныгъэр къыхьыгъэп. Тикъалэ щыриIэрэ зэIукIэгъухэри къыхьынхэу, нахьыбэрэ тигъэгушIонэу фэтэIо.\nПредыдущая Путин: «Единая Россия» инициировала многие решения по развитию страны\nСледущая Къыблэм изэнэкъокъу зыфагъэхьазыры


ЧIыпIэхэр зэтырагъэпсыхьэх | Адыгэ Макъ\n«Непэрэ уахътэм диштэрэ къэлэ щыIакIэр гъэпсыгъэныр» зыфиIорэ федеральнэ проектыр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм лъыплъэрэ Межведомственнэ комиссием ичэзыу зэхэсыгъо мы мафэхэм иIагъ. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ Iофтхьабзэр Премьер-министрэм игуадзэу Сапый Вячеслав зэрищагъ.2020-рэ илъэсым мы лъэныкъом Адыгеим щыпэIуагъэхьанэу сомэ миллион 240-рэ фэдиз агъэнафэ. Проектым игъэцэкIэн епхыгъэ гъогу картэр аштагъ. Сапый Вячеслав къызэриIуагъэмкIэ, гъогу картэм къыщытыгъэ уахътэм муниципалитетхэм япащэхэм IофшIэнхэр благъэкIы хъущтэп. Шапхъэхэм адиштэу шъолъырым пшъэрылъхэр зигъэцакIэкIэ ахъщэ тедзэ къыфатIупщын амал зэрэщыIэщтыр ащ къыхигъэщыгъ.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат непэрэ уахътэм диштэрэ\nкъэлэ щыIакIэр Мыекъуапэ имызакъоу, районхэми ащыгъэпсыгъэным ынаIэ тет.\nАхэм ащыпсэурэ цIыфхэм яеплъыкIэхэр къыдалъытэзэ общественнэ чIыпIэхэр,\nкъатыбэу зэтет унэхэм ящагухэр зэтырагъэпсыхьанхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ лъэплъэ.\nМы программэм къыдыхэлъытагъэу мыгъэ Адыгеим общественнэ чIыпIэ 13-рэ псэупIэхэм ящагу 13-рэ щагъэкIэжьыгъ. IофшIэнхэм сомэ миллиони 152-рэ фэдиз апэIуагъэхьагъ. Зэхэсыгъом нэмыкI Iофыгъохэми щахэплъагъэх, унэшъо гъэнэфагъэхэр щашIыгъэх.


ЛIыхъужъныгъэ зэрихьагъ — Адыгэ макъ\nТеуцожь районымкIэ къуаджэу Пэнэжьыкъуае дэт гурыт еджапIэу N 1-м ия 8-рэ класс ис пшъэшъэжъыеу Хьахъужъэкъо Марианнэу машIом ышыпхъухэр щызыухъумагъэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ФедерациемкIэ Советым инэпэеплъ медалэу «ЛIыхъужъныгъэ зэрэзэрихьагъэм пае» зыфиIорэр Адыгэ Республикэм и Правительствэ и Унэ щыритыжьыгъ. РеспубликэмкIэ ащ фэдэ медаль апэрэу зэратыгъэр а пшъэшъэжъыер ары. Медалыр къыритыжьзэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм ФедерациемкIэ Советым лIыхъужъныгъэ зезыхьэгъэ, цIыфхэр къэзыгъэнэжьыгъэ кIэлэцIыкIухэм апае ар ыгъэнэфагъ.\n«ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэу Валентина Матвиенкэм бэмышIэу зэIукIэгъу дысиIагъ, республикэм ихэхъоныгъэ илъэныкъохэм ащ тащытегущыIагъ. Непэ сигуапэу ФедерациемкIэ Советым итын къэзылэжьыгъэм IэкIэсэгъэхьажьы. Марианна, мыщ фэдэ медаль АдыгеимкIэ оры апэрэу къызэратырэр. Ау лIыхъужъэу тиIэр макIэп. ШэнышIу хъугъэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэр, цIыфхэм якъэгъэнэжьын епхыгъэ блэнэгъэ зекIуакIэ къызхэфэгъэ кIэлэцIыкIухэм ящытхъу тIоныр», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ джащ фэдэу Марианнэ нэпэеплъ шIухьафтын ритыгъ ыкIи зэрэфэразэр риIуагъ. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, ащ фэдэ зекIуакIэхэр пстэуми зэлъягъэшIэгъэнхэ фае.\n2021-рэ илъэсым гъэтхапэм и 15-м пчыхьэм зэшыпхъуищ зэрысыгъэ унэм къыкIэнагъ. Анахьыжъэу илъэс 12 зыныбжь Марианнэ электрооборудованием щыкIагъэ зэрэфэхъугъэм къыхэкIэу Iугъуамэр къызыкIаом щтагъэп. Ышыпхъоу Аринэ къыIэти, Анеттэу чъыерэр къыгъэущи, ахэр игъусэхэу унэм къилъэтхи, янэрэ ышнахьыжъэу Руслъанрэ адэжь чъагъэх. А лъэхъаным гъэмэфэ пщэрыхьапIэу щагум дэтым ахэр щыIагъэх. Янэ псынкIэу дежурнэ диспетчерым фытеуагъ ыкIи мэшIогъэкIуасэхэр такъикъищкIэ къэсыгъэх, машIори агъэкIосэжьыгъ.\n«УныбжьыкIэми, лIыхъужъныгъэ зепхьагъ. Щынэгъо чIыпIэ узефэм, тэрэзэу узекIуагъ, пшыпхъу нахьыкIэхэр къэбгъэнэжьыгъэх, о пшъхьэ къырыкIощтым уегупшысагъэп», — къыIуагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ.\nУрысыем и МЧС Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу, полковникэу Станислав Илющенкэм Рэзэныгъэ тхылъ пшъэшъэжъыем къыритыгъ ыкIи чIыпIэ зэжъум Марианнэ хэкIыпIэ къызэрэфигъотыгъэр, мэшIогъэкIуасэхэм псынкIэу зэрахьэгъэ Iофтхьабзэхэм яшIуагъэкIэ цIыфышъхьэ зэрэхэмыкIодагъэр -къыхигъэщыгъэх.\nАдыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур Марианнэ къыфэгушIуагъэх, гущыIэ фабэхэр къыраIуагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ икIэухым къызэриIуагъэмкIэ, сабыибэ зэрыс Хьахъужъэкъо унагъом тэрэзэу якIэлэцIыкIухэр зэрапIухэрэр, ахэм япшъэшъэжъые фэдэ зекIуакIэ къызхафэхэрэр республикэм щыпсэухэрэмкIэ щысэ хъунхэ фае.\nПредыдущая КъумпIыл Мурат футболист ныбжьыкIэхэм аIукIагъ\nСледущая «Россети Кубань» обеспечила электроэнергией новые объекты здравоохранения


Пхъашэу алъыплъэщтых — Адыгэ макъ\nЗэпахырэ узыкIэу коронавирусым Адыгэ Республикэм зыщемыгъэушъомбгъугъэнымкIэ Оперативнэ штабым изэхэсыгъоу КъумпIыл Мурат зэрищагъэм къыщиIуагъ тишъолъыр санитарнэ-эпидемиологическэ IофшIэнэу щызэрахьэрэм нахь лъэшэу лъыплъэгъэн зэрэфаер.\nАщкIэ республикэм изытет, зэрэщысымаджэхэрэм зэхэсыгъом щатегущыIагъэх. Мы Iофыгъохэм афэгъэхьыгъэ къэбарыр къаIотагъ Роспотребнадзорым Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Завгороднемрэ псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ министрэу Мэрэтыкъо Рустемрэ.\nКъызэрэхагъэщыгъэмкIэ, республикэм иэпидемиологическэ зытет нахь дэи хъугъэ. Узым зызэриушъомбгъурэм икоэффициент процент 1,1-м нэсыгъ. Сымаджэхэм япчъагъэ лъэшэу хэхъуагъ, медицинэ IофышIэхэм, лабораториехэм Iофэу зэшIуахырэр нахьыбэ хъугъэ. Ащ епхыгъэу сымэджэщхэм гъолъыпIэу яIэхэм япчъагъи нахьыбэ ашIы. Джырэ уахътэм чIыпIэ 740-рэ хьазыр, тхьамэфитIум къыкIоцI джыри 100 фэдиз ахэм ахагъэхъощт. Медицинэм иучреждениехэм уц Iэзэгъухэмрэ зызэраухъумэщтхэ пкъыгъохэмрэ ренэу арагъэгъотых.\nЗэхэсыгъор зыщыкIогъэ уахътэм къызэраIуагъэмкIэ, республикэм зэпахырэ узхэмкIэ исымэджэщи 3-мэ нэбгырэ 546-рэ ачIэлъ, 20-р реанимацием илъых, 4-р ИВЛ аппаратхэм апылъ. Анахьыбэм сымаджэхэр нэжъ-Iужъхэмрэ Iоф зымышIэхэрэмрэ. Джащ фэдэу цIыфыбэ зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэхэм, джэгухэм, хьадагъэхэм ауж къэсымаджэрэр бэ.\nПсауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ министрэмрэ Роспотребнадзорым ипащэрэ зэралъытэрэмкIэ, коронавирусым зимыушъомбгъунымкIэ анахьэу зишIуагъэ къэкIощтыр маскэхэм ягъэфедэн. Ащ елъытыгъэу пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэм язехьан агъэлъэшыным къыфэджагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къыгъэуцугъ общественнэ транспортым, щапIэхэм маскэхэр зэращагъэфедэхэрэм гъэлъэшыгъэу лъыплъэнхэу, ар зыукъохэрэм административнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьынэу.\nДжащ фэдэу агъэнафэхэрэм ащыщых шхапIэхэм, ресторанхэм цIыфыбэ зыхэлэжьэрэ Iофтхьабзэхэр ащырамыгъэкIокIынхэр, къызыщышъохэрэ чIыпIэхэр зэфашIынхэр. Республикэ ыкIи муниципальнэ мэхьанэ зиIэ спорт Iофтхьабзэхэр охътэ гъэнэфагъэм щагъэзыенхэр унашъоу щыIэхэм ащыщ. Культурэм ылъэныкъокIи цIыфыбэ зыщызэхэхьэрэ Iофтхьабзэхэр щагъэтыщтых. Культурэм, спортым, социальнэ учреждениехэм япсэуалъэхэм Роспотребнадзорым ишапхъэхэр зэращагъэцакIэхэрэм иуплъэкIун гъэлъэшыгъэныр пшъэрылъхэм ащыщ.\nХьадагъэхэм, джэгухэм язэхэщэнкIэ шIэгъэн фаехэм, цIыфыбэ зыщызэхэхьэрэ чIыпIэ-хэм, IофшIапIэхэм, щапIэхэм, шхапIэхэм ыкIи нэмыкIхэм Роспотребнадзорым ишапхъэхэр зэращагъэцакIэрэм иуплъэкIункIэ къэбарлъыгъэIэс ыкIи пэшIорыгъэшъ Iофыгъохэр муниципальнэ псэупIэхэм нахь чанэу зэрахьанхэу афагъэпытагъ. УплъэкIунхэм ахагъэлэжьэщтых ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ, хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм, Росгвардием ялIыкIохэр.\nГъэсэныгъэм иучреждениехэм эпидемием пэшIуекIорэ Iофтхьабзэхэр зэращызэхащэхэрэм иIофыгъо шъхьафэу тегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ къытыгъэ къэбарымкIэ, республикэм иеджапIэхэм зэкIэми жьым иукъэбзын тегъэпсыхьэгъэ пстэури аIэкIэлъ, кабинет системэр ащагъэфедэ, пчэдыжьырэ еджакIохэм, кIэлэегъаджэхэм япсауныгъэ ауплъэкIу, агъэшхэнхэ зыхъукIэ зэбгыращых. Гъэсэныгъэм хэлажьэхэрэм азыфагу узым зыщимыушъомбгъуным фэшI бжыхьэ зыгъэпсэфыгъом иуахътэ хагъэхъуагъ — чъэпыогъум и 26-м къыщыублагъэу шэкIогъум и 8-м нэс.\nКъулыкъу зэфэшъхьафхэм яIофышIэхэм япроцент гъэнэфагъэ зэпэчыжьэ шIыкIэм тегъэхьэгъэнхэр зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэ Iофыгъохэм ащыщ.\n«Мы зэпстэури зыкIищыкIагъэр эпидемиологием изытет нахь хьылъэ мыхъуныр ары. ШIокI зимыIэ екIолIакIэ гъэфедэгъэн фае. Шапхъэхэр зыукъохэрэм административнэ пшъэдэкIыжь яжъугъэхь, пхъашэу шъуадэзекIу. Сымаджэхэрэм япчъагъэ хэхъо, карантиным къыфэдгъэзэжьы хъущтэп», — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.\nГъэфэбэгъу уахътэм изэхэщэн джащ фэдэу зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. ПсынкIэу къызыучъыIыкIэ, еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэмрэ игъом фабэ аратын зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ.\nПредыдущая ЗэIукIэгъу зэдыряIагъ\nСледущая В Майкопе 17 октября будет работать мобильный пункт вакцинации


Автор Тема: Находки под Питером (Прочитано 838454 раз)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (849.07 кБ, 3456x2304 - просмотрено 514 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (1066.79 кБ, 3456x2304 - просмотрено 489 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (263.45 кБ, 2424x1632 - просмотрено 540 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (108.16 кБ, 1086x1092 - просмотрено 247 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (99.59 кБ, 900x843 - просмотрено 226 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (97.13 кБ, 900x855 - просмотрено 207 раз.)\nВы не можете просматривать изображения. Пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите (124.09 кБ, 1338x1296 - просмотрено 202 раз.)


Купить права на гидроцикл легально в Адыгейске\nПрава на гидроцикл в Адыгейске\nКупить Права на гидроцикл в Адыгейске\nНо вам необязательно долго вникать в тонкости. Можно просто купить права на гидроцикл в Адыгейске и ни в чём себе не отказывать. Мы готовы решить вашу проблему!\nГде купить права на гидроцикл в Адыгейске?\nКак купить права на гидроцикл в Адыгейске?\nКупить официально права на гидроцикл в Адыгейске


Хэкум щигъотыжьыгъэ шъхьафитныгъэр - Jıneps Gazetesi\nAna Sayfa Sürgün Soykırım 1864 Sürgünü Хэкум щигъотыжьыгъэ шъхьафитныгъэр\nДыгъу Айтэк – адыгэ дунаим щызэлъашIэрэ сурэтышI, зекIо, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим нэшIукIэ еплъырэ, гу зэIухыгъэкIэ хэплъэрэ цIыф. Ащ фэдэу ар зэрэщытым зышIэрэ пстэури щыгъуаз. Итворчествэ нэIуасэ фэхъухэрэм, инэкIубгъохэу дунэе хъытыум щыриIэхэм арыхьэхэрэм а нэшанэхэр халъэгъукIых. Ау, апэрэ теплъэм фэмыдэу, Айтэк изытет бэкIэ нахь куу, нахь гъэшIэгъон, узэмыжэрэ лъэныкъохэри изекIуакIэмэ къахэфэх.\nАбхъаз тхакIоу Баграт Шинкуба ироманэу «Последний из ушедших» зыфиIоу Кавказ заом щыкIодыгъэу, ашъхьэ фимытэу хэкур зыбгынэгъэ убых адыгэ лъэпкъым щыщхэм афитхыгъэр Айтэк ятэжъ пIашъэхэм афэгъэхьыгъагъ пIоми хъущт.\nАйтэк зыщыщ Дыгъу лIакъор ШэхашъхьэкIэ заджэщтыгъэхэ убых чылагъом къыдэкIыгъ. Шахэ – псыхъом ыцI, ащ ышъхьэкIэ щысыгъэ чылагъом убыххэр дэсыгъэх. Краснодар краим и Адлер район Кавказ къэралыгъо биосфернэ чIыопс ухъумапIэу хэтым къыгъэгъунэрэ чIыпIэхэм ащыщ ар тетыгъ. Айтэк ятэжъ пIашъэу Ислъам илъэс 12 ыныбжьыгъэр унагъом хэкур къызебгынэм. Тыркуем къэкощыгъэхэм ахэтэу Самсун пэмычыжьэу чылагъоу Сыралы дэтIысхьагъэх. Ежь Айтэк убых чылагъом зытIо-зыщэ щыIагъ, унэгъо 80 фэдиз ащыгъум дэсыгъ. 1922-рэ илъэсым чылэм гурыт еджапIэ къыщызэIуахыгъагъ, убых сабыйхэм тыркубзэр щарагъашIэу аублагъ. Адыгэхэр зыщытIысыгъэхэ чIыпIэхэм зэкIэми еджапIэхэр къащызэIуахызэ, ясабыеу ачIагъахьэхэрэм хымэ хэкум ыбзэ щызэрагъэшIэн фаеу хъущтыгъэ. Адыгэхэр тыркухэм ахэкIокIэнхэр тетыгъор зыIыгъыгъэ къэралыгъо пащэм инэрыгъыгъ. Ащ емылъытыгъэу, ялIэкъо лъэкъуацIэхэри, яшэн-хабзэхэри, ныдэлъфыбзэри ашъхьэ фимытэу хэкум икIыжьыгъэхэм къагъэгъунэн алъэкIыгъ. Зэманхэр блэкIхи, зихэку къэзыгъэзэжьы зышIоигъохэм ащ фэдэ амали яIэ хъугъэ. Хымэ хэкум къыщыхъугъэ я 5-рэ лIэужым къыхэкIыгъэ Дыгъу Айтэк хэкум къэзгъэзэжьыгъэ апэрэ студентэу хъугъэ. Ар 1991-рэ илъэсыр арыгъэ.\n«Сятэу Аладин – убых лъэпкъэу Дыгъумэ ащыщ, сянэу Самихьэ – Мэрэтыкъомэ япхъу, – унэгъо тарихъыр Айтэк къытфызэIуихыгъ. – Сятэ илъэс зытфыхэ Германием щылэжьагъ. 1973-рэ илъэсым Самсун къыгъэзэжьыгъ, а илъэс дэдэм сэри сакъыфэхъугъ. Гурыт еджапIэр къызысэухым университетым сычIэхьагъ, сурэтшIынымкIэ факультетыр хэсхыгъ. Я 2-рэ курсым сынэсыгъэу хэкум сыкъэкIожьы сшIоигъоу сыгу исыубытагъ ыкIи ар къыздэхъугъ. Хэку анэр зэзгъэлъэгъуным изакъоп, мурадэу сиIагъэр – Адыгеим сыщыпсэуныр ары. Тиунагъо щыщэу сэры апэу къэзгъэзэжьынэу хъугъэр, нэужым 1993-рэ илъэсым сяти, сяни, сши, сшыпхъуи зэгъусэхэу къэкIожьыгъэх. Сятэ 2007-рэ илъэсым мыщ идунай щихъожьыгъ».\nМыкIы Айтэк ышнахьыжъэу Уфук дунаим ехыжьыгъ. Янэ, ышыпхъоу Баринэ, ыш унагъоу къыкIэныгъэм ежьыр джы кIэгъэкъонэу афэхъугъэр. Нэщхы-гущхэу къыппэгъокIырэ Айтэк чIэнагъэу фэхъугъэхэр ыгу ычIэ шъыпкъэ щыухумагъэх. Ахэр итворчествэ хэолъэгъукIых. Къэлэм шIуцIэкIэ ышIыгъэ сурэтхэм лъэпкъым къырыкIуагъэр, итарихъ къыраIотыкIы.\n«Адыгеем къызысэгъэзэжьым, сисэнэхьаткIэ шIэныгъэ икъу зэзгъэгъотыным сыпылъыгъ – искусствэхэмкIэ колледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэр къэсыухыжьыгъ. Елена Абакумовар лъэшэу къыздеIагъ. ЗэкIэ IэпыIэгъу къысфэхъугъэхэм сафэраз. СурэтышI нахьыжъэу тиIэхэр гъэшIэгъоных, ахэм саIокIэ, язэIукIэгъухэм сахэлажьэ», – къеIуатэ Айтэк.\nАр хэкум къызэкIожьым илъэс 18 ныIэп ыныбжьыгъэр. ЧIыгужъым щычъэпхъыгъ, зэлъашIэрэ сурэтышI щыхъугъ. Самсун университетым икIэлэегъаджэхэми сэнаущыгъэу хэлъхэр къалъэгъущтыгъэх, сурэтышI ныбжьыкIэу гугъапIэ къэзытырэр къагъанэ ашIоигъоу къыдэгущыIэщтыгъэх, ау ежьыр иунашъо текIыгъэп – хихыгъэ лъагъом фэшъыпкъагъ.\nХэкум къызегъэзэжьым, Айтэк шъхьафит шъыпкъэ хъугъэ. Адыгэ чIыгум идэхагъэ гухахъо хигъотагъ, кIуачIэ къыритыщтыгъэ. Итворчествэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ зыкъызэIуихыгъ – сурэт шIыныр, усэ тхыныр, сурэт техыныр нахь къыдэхъу хъугъэх, зекIоныр ахэм къахэхъуагъ. «СурэтышIыр – IэпэщысэшIэп. ЫшъхьэкуцI, ыпсэ ахигъэхъо зэпытын, дунаим имузейхэм яхъарзынэщхэм ащыгъозэн, ежь фэдэ сурэтышIхэу цIэрыIо дэдэ хъугъэхэм яIэшIагъэхэр зэригъэлъэгъунхэ фае. ГущыIэм пае, Лувр, Ватикан, Амстердам, нэмыкI тарихъ къалэхэм ямузейхэм ачIэхьанэу щыт… Сэ Европэр зэрэпсаоу къэскIухьагъ. Италием изакъоми икъэлэ 38-мэ садэхьагъ, Тыркуеу сыкъызщыхъугъэм икъэлэ 17 ныIэп сызнэсыгъэр», – Айтэк мэщхы. – Къэралыгъоу, къалэу уздэщыIагъэхэм ащыщэу сыда угу нахь къинэжьыгъэр? – сеупчIы, зыкъызэрэзэIуихырэр сшIогъэшIэгъонэу. СурэтышI шъыпкъэм иджэуап къыкIэлъэкIо: «Тыдэ сыкIоми, зэджэм а чIыпIэр, а къалэр сыгу екIу, шIу къэсэлъэгъу».\nЗекIо кIоным ыпэкIэ Айтэк къыпыщылъ гъогууанэр дэгъу дэдэу зэрегъашIэ. ДэзекIохэрэм агъэшIагъо: зыдэкIогъэ къалэм иурамхэр, ар зэрэзэхэтыр, бэшIагъэу щыпсэурэм фэдэу, хэшIыкI афыриIэу ащэзекIо. Джащ фэдэу Италием зэкIом, Венецием урыс зэшъхьэгъусэу чэщым щыгъощагъэхэм яхьакIэщэу Сан-Марко пчэгум тетым Айтэк къырищэлIэжьыгъагъэх. Ащ фэдэ зекIом угу фэрэхьатмэ хъущт – ныбжьи зыми щыгъощэщтэп. ЧIыпIакIэхэм, зыдэщымыIэгъэ къэралхэм, зыдэмыхьэгъэ къалэхэм Айтэк зыфащэ зэпыт. Пандемием ыпкъ къикIэу зэфашIыгъэ гъунапкъэхэм сурэтышIым изекIо лъагъохэр зэпагъэунэу хъугъэ. Тыдэ кIуагъэми, Айтэк ихэку щыгъупшэрэп. Адыгэ быракъыр тыди къыщызэIуехышъ, къэлэ пчэгухэм, архитектурнэ ыкIи тарихъ саугъэтхэм апашъхьэ къеуцо. Адыгабзэр, тыркубзэр, урысыбзэр зэришIэхэрэм афэдэу, итальяныбзэм, испаныбзэм, инджылызыбзэм, ежь иIуакIэу, «тIэкIу-тIэкIоу» арэгущыIэ. «ЦIыфхэр шIу сэлъэгъух, апсэ щыщ гушIуагъомкIэ къыздэгуащэх, сэри хьалэлэу афэсэгъэзэжьы!» – Айтэк зыхимыгъахъоу, ащ фэдэу зэрэщытыр зышIэрэ пстэури щыгъуазэх. ИIахьылхэми, ишъэогъухэми пщэрыхьаныр зэрикIасэр дашIэ. «Гъомлэпхъэ шIыныр – сурэтшIыным фэд, сыхьат зытIущырэ пщэрыхьапIэм укъимыкIэу упылъ, угурэ ппсэрэ хэолъхьэ, IэшIу хъунэу уегугъу», – къызэриIуатэрэм изакъоми, Айтэк ари къызэрэдэхъурэм уригъэджэнджэшырэп. Сэнаущыгъэ зыхэлъым, къызэраIорэмкIэ, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ ар зэригъэфедэшъурэр нэрылъэгъоу шъыпкъэ.\nIэкIыб зекIоныр зыщызэпыугъэ уахътэм Айтэк пчэдыжь къэс сыхьатыр 5-м къэтэджы, Мыекъуапэ иурамхэр къекIухьэх, пчэдыжь нэфшъагъом икъэбзагъэ зыхещэ: «Псэушъхьэхэри сикIасэх – хьэхэр, чэтыухэр – ахэм сурэт атесэхы, садэгущыIэ, къызгурэIох ыкIи сагурэIо. Дунаир – гъэшIэгъоны! Ар къэуубытышъун, къэбгъэлъэгъошъун фае. Ари искусствэм изыIахь. СурэтышIым изэхашIэ чIэ иIэп. Дэхагъэр къызщыкъокIыщтыр, узщыIукIэщтыр пэшIорыгъэшъэу зэхэпшIэшъун фае. КъыхэкIы мафэхэр пIэм сыкъыхэкIынэу сыфэмыеу, нэужым зекIон фалIэ сыкъэхъу».\nАйтэк ишъхьафитныгъэ неущ ышIэщтым хегъэдэшъу. КIэ горэм зэрэIукIэщтым иIэшIугъэ ыгу щиз хегъахъо. «Сабыйхэр шIу сэлъэгъух, бэрэ садыщысын, сурэт адэсшIын слъэкIыщт. ГущыIэм пае, телевидением ирежиссерэу Бирамхъан икъорэлъфэу Мерэм илэгъухэм афэдэхэр ары. Сабыйхэм бэ ябгъэшIэн фаер, ау ежьхэми бэ уагъашIэрэр. Хэхъоныгъэ сшIынэу, зызэблэсхъунэу сикIас. Ащ фэдэ къызхэмыфэрэм хахъо фэхъужьырэп, къызэтеуцо…»\nАйтэк къызэриIотагъэмкIэ, сатыушIыным бэрэ щылэжьагъ. ЗэдзэкIакIоу Шъачэ Iоф щишIагъ, псэолъэшI компанием менеджэрэу Iутыгъ, илъэс 12-рэ Москва шэкIым епхыгъэ сатыум щыхэтыгъ. ЫкIи ахэр дэгъоу къыдэхъущтыгъ, ау кIэухым сурэтшIыным дихьыхыгъ. Творчествэм илъагъо къыфигъэзэжьыгъ.\n«Ау щытми, сыгукIэ сизакъу…», – Айтэк шъхьэихыгъэ дэд, ау ежьыр армырэу, нэмыкI цIыф къытегущыIэрэм фэдэу къысщэхъу. Цыхьэу къыпфишIырэм уеумэхъы. ОшIэ-дэмышIэу сшъхьэ къихьэгъэ гупшысэр къэсэIо: «Хеменгуэй зыгорэмкIэ уфэсэгъадэ…» Айтэк ымгъэшIэгъуахэу къыздырегъаштэ: «АрынкIи хъун… Москва сыщылажьэ зэхъум, Кубэ къикIыгъэхэм садэпсэущтыгъэ. Ахэм ащыщэу шъэогъоу сфэхъугъэм ятэ Хеменгуэй ышIэщтыгъэ, зэIукIэщтыгъэх».\n«Адэ сыд фэдэ шъуа нахь угу рихьырэр, сыд хэпхырэр сурэт пшIы зыхъукIэ?» – мы упчIэр сурэтышIхэм ястынэу сикIас. Испанием щыпсэурэ къэбэртэе сурэтышIэу КIыщэ Мухьадин къызэриIогъагъэмкIэ, сурэтышIым шъо хэхыгъэ иIэн ылъэкIыщтэп. Непэ ар зы, неущ – нэмыкI. IофшIагъэ пэпчъ ежь ышъо къыхехы. Айтэк иджэуап: «Сизытет елъытыгъ шъоу хэсхырэр. Фыжьымрэ шIуцIэмрэ нахьыбэрэ зафэсэщэи. Ахэр сурэтшIыным иискусствэ щагъэфедэрэ шъо хэхыгъэх. Адыгэ тарихъыр мы шъохэм къарыпIотыкIыныр къекIу. ШхъуантIэмрэ гъожь кIуачIэмрэ къызэдекIух. Ахэр Ван Гог дэгъоу егъэфедэх», – Айтэк къыIорэм исурэттехыгъэхэу Европэ къалэхэм къащишIыгъэхэр, Фейсбукым ыкIи Инстаграмым къаригъахьэхэрэр сынэгу къыкIегъэуцох. Хы шхъуантIэр зыкIыб унэ гъожь цIыкIухэм апашъхьэ Айтэк щыт адыгэ быракъыр ыIыгъэу, мамырныгъэм инэпэеплъэу. Фэдэ бракъ дунаим изы лъэпкъи иIэп. Ащ ышъо кIуачIэхэр, ыпсэ зыфэщагъэр, дунаир зэрилъэгъурэр – зэкIэ зэдештэжьы, зэкIу. Ары Айтэк тамэ къыгозыгъакIэрэр, шъхьафитныгъэ шъыпкъэ къезытырэр.\nАйтэк ау сыдми сурэтшIыныр ыгу къыщыущыгъэп. Тыркуем щыпсэурэ иIахьыл благъэхэм ащыщыбэр – зэлъашIэрэ сурэтышIых. Ахэм зэу ащыщ Дыгъу Рухи – исэнэхьаткIэ агроном, Анталие университетым ипрофессор, зэлъашIэрэ сурэтышI.\nДзыбэ Кязым (ащ янэ Айтэк ятэшыпхъу шъыпкъ) Адана университетым сурэтшIынымкIэ щырегъаджэх, ащкIэ зэреджэщтхэ тхылъхэр къыдегъэкIых.\nАйтэк ятэшым ипшъашъэу Дыгъу Йонджа – сурэтышI. Адыгэ диаспорэм исурэтышIхэм язэхэт къэгъэлъэгъонэу Мыекъуапэ исурэт гъэлъэгъуапIэ илъэс зытIущкIэ узэкIэIэбэжьмэ щызэхащэгъагъэм хэлэжьэгъагъ. Йонджа яти сурэтхэр ышIыщтыгъэх.\nЕжь Айтэк исурэтхэр апэу къызщигъэлъэгъуагъэр 2012-рэ илъэсым зэлъашIэрэ модельерэу Сэралп Мадинэ ихьакIэщ-салонэу Налщык дэтыр ары. Ащыгъум Мадинэ ишъуашэмэ аригъусэу Айтэк исурэт 20 фэдиз къагъэлъэгъуагъ. 2019-рэ илъэсым ыкIэ -2020-рэ илъэсым иублапIэ ТыгъэкъокIыпIэ лъэпкъхэм яискусствэкIэ къэралыгъо музеим и Темыр-Кавказ къутамэу Мыекъуапэ дэтым Дыгъу Айтэк сурэт 70-рэ зыхэхьэгъэ икъэгъэлъэгъон щыкIуагъ. КъэлэмкIэ, дагъэр зылъэпсэ краскэкIэ шIыгъэ сурэтхэр, телефонкIэ техыгъэхэр ащ хэхьагъэх.\n«Къэгъэлъэгъоныр сфызэхэзыщагъэхэу Кушъу Нэфсэт, Фатима Сулеймановам, ХъокIо Ларисэ лъэшэу сафэраз. Ахэм къаигъэ самышIыгъагъэмэ, ар къыздэхъущтыгъэп. Джыри сымыхьазырэу къысшIошIыщтыгъэ…» – Айтэк игуапэу къыдеIагъэхэм ацIэ къыреIо, игукъэкIыжьхэр лъапIэх.\nАйтэк икъэгъэлъэгъон икъызэIухын сэри сыщыIагъ. ХьакIэхэр, сурэтышIым иIофшIагъэмэ уасэ къафэзышIыхэрэр бэдэдэ хъухэу ащ къызэрекIолIагъэхэм а мафэм Кушъу Нэфсэт ыгу къыгъэкIыжьыгъ тызэрыгушхорэ, дунаим щызэлъашIэхэрэ сурэтышIэу Къэрдэнэ (Шемякин) Михаил ыкIи скульпторэу Зураб Церители Мыекъуапэ, Темыр-Кавказ къутамэм къызэкIохэм цIыфэу къекIолIэгъагъэр джащ фэдэу зэрэбагъэр. Армырми Айтэк гумэкIым зэлъиштагъэу щытыгъ, емыжэгъахэу цIыф цIэрыIохэм зэрафагъэдагъэм ипшъэдэкIыжь ыбзэ ыубытыгъэм фэдагъ. ГущыIэ зыратым бэ къыIуагъэп, ау игуапэу сурэт задытрихыщтыгъэ. Тэри, телерадиокомпанием къикIыгъэхэмкIэ, ащыгум Айтэк тыгоуцуи, сурэт зыдытетхыгъагъ. Ари сихъарзынэщ къыхэнагъ.\nАйтэк иIэшIагъэхэм бэ къакIэупчIэрэр. Мыекъуапэ ихьакIэщхэр, шхапIэхэр, ресторанхэр, Мыекъопэ районым изекIо чIыпIэхэм арыт хьакIэщхэр ахэм къагъэдахэ. Лъэпкъ тарихъыр къизыIотыкIырэ сурэтхэр ахэм къябэкIы.\n«Айтэк, сурэтшIынымкIэ ебгъэджэнхэу е унэе еджапIэ Мыекъуапэ къыщызэIупхынэу зыми угу къыгъэкIыгъэба, утрагъэгушIухьэу къыхэкIыгъэба?» – сеупчIы сурэтышIым. Бэрэ емыгупшысэу: «Ары, къыхэкIыгъ ар къысаIоу, ау шъхьафитныгъэ лъагъор творчествэм щыхэсэхы. ЧIыпIэм сепхыгъэн слъэкIыщтэп. СизэхэлъыкIэ нэмыкI…»\nИзекIо лъагъохэр зэпигъэугъэх нахь мышIэми, Кавказ хасэхэм я Конфедерациеу Тыркуем щызэхэщагъэм (КАФФЕД) ыкIи Абхъаз Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ Дыгъу Айтэк исурэтхэм якъэгъэлъэгъон Тыркуем ыкIи Абхъазым ащызэхащэнхэу къыкIэлъэIух ыкIи арагъэблагъэ. Дунаим исанитарнэ-эпидемиологическэ зытет нахь зыпкъ зиуцожьыкIэ ыкIи гъунапкъэхэр зэIухыгъэ хъумэ, мы проектхэр зэшIохыгъэ зэрэхъущтхэм щэч хэлъэп.\n– Айтэк, уитворческэ лъэгъо дахэ лъыбгъэкIотэнэу пфэсэIо! УиIэшIагъэхэр зикIасэхэм нахьыбэрэ уаIукIэн, угу рихьырэ Iофым упылъын плъэкIынэу Тхьэм еIу!\nГущыIэуж. СурэтышIым къызэриIорэмкIэ, зэкIэмэ анахь шъхьаIэр – дунаим идэхагъэ пэшIорыгъэшъэу зэхэпшIэн плъэкIынэу ущытын фае. Ар къинэп. Уфэхьазырыныр ыкIи угу фызэIухыгъэныр шъхьаIэх.\nАР-м изаслуженнэ журналист


Адыгэ Хэку Таймс: Адыгэ республикэмрэ Азербайдж республикэмрэ язэпхыныгъэ агъэпытэщт\nАдыгэ республикэмрэ Азербайдж республикэмрэ язэпхыныгъэ агъэпытэщт\nАдыгэ Республикэм экспортым IэпыIэгъу фэхъугъэнымкIэ и Гупчэ кIэщакIо зыфэхъугъэ Iофтхьабзэ тыгъэгъазэм и 16 — 17-м зэхащагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу Азербайджан ипредпринимательхэмрэ чIыпIэ компаниехэм ялIыкIохэмрэ IофшIэгъу зэIукIэгъу зэдыряIагъ, язэпхыныгъэ, язэдэлэжьэныгъэ зэрагъэпытэщтым тегущыIагъэх.\nАдыгеимрэ Азербайджанрэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Iоф зэрэзэдашIэн алъэкIыщтым тегущыIагъэх, джащ фэдэу предприятие заулэм яплощадкэхэм ащыIагъэх.\nIэкIыб къэралыгъом идистрибьютерхэм ыкIи компание-импортерхэм республикэм анахьэу ащышIогъэшIэгъоныр гъомылэпхъэ промышленностыр ары (тыгъэгъэзэ дагъэр, продукцие ыкIи псы зэфэшъхьафхэр), джащ фэдэу унагъом щагъэфедэрэ химиер, машинэшIыныр ыкIи редукторхэр.\nХабзэ зэрэхъугъэу, Адыгеим къыщахьыжьырэ мэкъумэщ продукциеми къыкIэупчIэх – коцым, соем ыкIи пынджым.\nАзербайджан къикIыгъэхэ лIыкIохэм анахьэу анаIэ зытырадзагъэхэм ащыщ эфирнэ дагъэр къыдэзыгъэкIырэ шъолъыр предприятиехэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр. Мы продукциер Азербайджан ащэнышъ, ащ тестхэр рагъэкIунхэу лъэныкъохэр зэзэгъыгъэх. Ащ изэфэхьысыжьхэр дэгъу зыхъукIэ, экспорт зэзэгъыныгъэ зэдашIыщт.\nАзербайджан ибизнесменхэм Адыгеим экономикэ зэпхыныгъэу дыряIэр агъэпытэным фэхьазырых, шъолъыритIур зыдэщысхэ чIыпIэхэр зэрэзэпэблагъэхэм, ащ къыхэкIыкIэ логистическэ чIэнагъэу ашIын алъэкIыщтыр нахь макIэ зэрэхъурэми Iофыр къегъэпсынкIэ.\nПредпринимательствэм ишIуагъэ рагъэкIыным фытегъэпсыхьэгъэ инфраструктурэм хэхьэ АР-м экспортым IэпыIэгъу фэхъугъэнымкIэ и Гупчэ. Ащ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэр шъолъырым къыщыдагъэкIырэ продукциер ыкIи фэIо-фашIэхэр зыщыIуагъэкIыхэрэ дунэе чIыпIэхэм зягъэушъомбгъугъэныр ары.\n— Лъэпкъ проектэу «Предпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ ыкIи предпринимательскэ гухэлъым IэпыIэгъу афэхъугъэныр» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ мы гупчэр гъэпсыгъэ хъугъэ, — къыщаIуагъ Адыгеим экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ и Министерствэ.


Кристина Новиковам тегъэгушIо | Адыгэ Макъ\nКристина Новиковам тегъэгушIо\nАвтор: Редакция\t/ 05.09.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, СПОРТЫР\t/\nУрысыем иныбжьыкIэхэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ язэнэкъокъу Адыгэ Республикэм щэкIо.\nИлъэс 15 – 16 зыныбжьхэ кIалэхэр, пшъашъэхэр апэрэ чIыпIэхэм афэбанэх. Адыгэ Республикэм щапIугъэ Кристина Новиковам километри 2-р зэкIэми анахь псынкIэу къыкIугъ, апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ, тренерыр Дмитрий Конарев.\n— Хэгъэгум ишъолъыр 20-м нахьыбэ зэнэкъокъум хэлажьэ, — къытиIуагъ Адыгэ Республикэм кушъхьэфэчъэ спортымкIэ и Федерацие ипащэу Анатолий Лелюк. — Командэхэри шъхьафэу зэнэкъокъух.


Лъэпкъ музеир зэтырагъэпсыхьэ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nЛъэпкъ музеир зэтырагъэпсыхьэ\nУрысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ идепутатэу, партиеу «Единэ Россием» илIыкIоу Владислав Резник гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIорэ АР-м и Лъэпкъ музей щыIагъ, псэолъэшI IофшIэнхэр зэрэлъыкIуатэхэрэм нэIуасэ зафишIыгъ. Федеральнэ инвестиционнэ программэм къыдыхэлъытагъэу проектыр агъэцакIэ, зэкIэмкIи сомэ миллион 248-рэ фэдиз пэIуагъэхьащт.\nДжырэ уахътэм мыщ IофшIэн гъэнэфагъэхэр щэкIох. Джащ фэдэу музеим ифонд зыщаIыгъыщт къатищэу зэтет псэуалъэр ашIыгъ, ащ квадратнэ метрэ мини 2 фэдиз илъ. 2021-рэ илъэсым тыгъэгъазэм IофшIэнхэр аухынхэу агъэнафэ. Ащ нэмыкIэу, проектым къыдыхэлъытагъэу музеим ищагу кIоцI къэгъэлъэгъопIэ чIыпIитIу ыкIи лъэпкъ псэуалъэу «Адыгейская усадьба» зыфиIорэр къыдэуцощтых. Мыщ адыгэхэм ижъыкIэ агъэфедэщтыгъэ Iэмэ-псымэхэр, нэмыкIхэр щызэхэугъоегъэщтых.\n«Адыгеир - тарихъ бай зыпылъ чIыгу, ащ дакIоу мыщ щыпсэурэ лъэпкъым культурэ дахэ иI. А кIэныр къэтыухъумэным ыкIи хэдгъэхъоным тынаIэ тедгъэтын фай. Федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъукIэ АР-м и Лъэпкъ музей гъэцэкIэжьынхэр щэкIох. ГъэкIэжьыгъэ культурэм иучреждение икъэгъэлъэгъонхэр республикэм щыпсэухэрэм, хьакIэхэм зэрашIогъэшIэгъоныщтым сицыхьэ телъ», - къыIуагъ Владислав Резник.\nНэужым депутатыр зэкIолIагъэр Мыекъуапэ дэт искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-р ары. Къэралыгъо программэу «Гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIыныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу мыщ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр щыкIуагъэх, сомэ миллион 88,1-рэ агъэфедагъ. Мы илъэсым щегъэжьагъэу еджапIэм иконцертнэ зал игъэкIэжьын фежьагъэх, IофшIэнхэм сомэ миллион 61,6-рэ атефэщт. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным Федеральнэ ЗэIукIэм фигъэхьыгъэ джэпсалъэу шъолъыр ыкIи муниципальнэ мэхьанэ зиIэ искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэхэм ягъэкIэжьын фэгъэхьыгъэм проектыр къыдыхэлъытагъ, къэзытхырэр АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.\nАдыгеим культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ къызэриIуагъэмкIэ, къэралыгъо программэм игъэцэкIэн епхыгъэу еджапIэм иунашъхьэ агъэцэкIэжьыгъ, шъхьангъупчъэхэр зэблахъугъэх, инженернэ коммуникациехэр агъэкIэжьыгъэх, нэмыкI IофшIэнхэр зэшIуахыгъэх. Джащ фэдэу АР-м и Лъэпкъ хъарзынэщ ыIыгъыгъэ я 4-рэ къатыр еджапIэм ратыжьыгъ, ащ ишIуагъэкIэ культурэм иучреждение къеолIэрэ кIэлэеджакIохэм япчъагъэ нахьыбэ ашIын алъэкIыщт.


Народнэ медицинэм итамыгъэ агъэнэфагъ | Адыгэ Макъ\nНароднэ медицинэм итамыгъэ агъэнэфагъ\nАдыгэхэм янароднэ медицинэ итамыгъэ агъэнэфагъ ыкIи республикэ зэнэкъокъоу «Врач анахь дэгъу» зыфиIорэм текIоныгъэ къыщызыхьыгъэм фагъэшъошагъ.\nМедицинэм иIофышIэ и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэм апэрэу тамыгъэр пстэуми щалъэгъугъ. Адыгеим инароднэ художникэу, ювелирэу Еутых Асе ыIапэ къыпыкIыгъэ статуэткэм гупшысэу хилъхьагъэр къэзэрэугъоигъэхэм къафиIотагъ.\n— Джэныкъом иухъумакIоу, цIыфхэм яIазэщтыгъэ Сэтэнэе-гуащэм ыцIэкIэ зэджэгъэхэ къэгъагъэм («таволга» зыфаIорэр) икъутамэу уз 40-м цIыфхэр ащызыухъумэрэр ары тамыгъэр зытехыгъэр, — къеIуатэ Еутых Асе.\nЕутых Асе мэфэкI зэхахьэм къыщызэрэугъоигъэхэр мы къэгъагъэм пылъ къэбарым щигъэгъозагъэх. Сэтэнэе-гуащэм мэзым къыщикIухьэу хэтызэ, ыпэкIэ зигугъу къыщытшIыгъэ къэгъагъэр щилъэгъугъ. Дахэу къэкIырэр ыкIи псауныгъэмкIэ Iэзэгъур къыхичыгъ, къыхьыжьи ищагу дигъэтIысхьагъ. Ау ятIонэрэ мафэм къэгъагъэр зэрэгъонлагъэр ылъэгъугъ. Гуащэм къехъулIагъэр ыгу къеуагъ ыкIи къэгъагъэр джыри зэ ыгъэтIысыжьыгъ. Апэрэм фэдэу ари гъонлагъэ. Мэзым дахэу къыщыкIырэ къэгъагъэр ежь ищагу зэрэщымыхъурэр ыгу хэкIыгъ, ау ящэнэрэу ар ыгъэтIысыгъ. Чэщым ощх къещхыгъ. Пчэдыжьым къэгъагъэм ылъапсэ чIыгум ыубытыгъэу, дахэу къэкIыгъэу Сэтэнае ылъэгъугъ. «Псыр псэм ызыныкъу», — ыIуагъ гуащэм ыкIи ащ къыщегъэжьагъэу къэгъагъэм псымкIэ фэсакъыгъ.\nЫпэкIэ къызэрэщытIуагъэу, тамыгъэм гупшысэ шъхьаIэу хэлъыр Нарт эпосым къыхэхыгъэ къэбарыжъэу Сэтэнэе-гуащэмрэ мы къэгъэгъэ лъэпкъым («лабазниккIи» ащ еджэх) кIуачIэу яIэмрэ цIыфхэм япсауныгъэ фэгъэлэжьэгъэнхэр ары. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ иунашъокIэ «Врач анахь дэгъу» зыфиIорэ зэнэкъокъум текIоныгъэ къыщызыхьыщтым илъэс къэс мыщ фэдэ статуэткэ ратыщт.\nАдыгэ республикэ клиническэ сымэджэщым травматологиемкIэ иотделение ипащэу ХъутIыжъ Тимур мы тын лъапIэр апэрэу зыфагъэшъошагъэр.\nПстэумкIи зэнэкъокъум нэбгырэ 50 хэлэжьагъ. Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ыгъэнэфэгъэ комиссием нэбгыритф къыхихыгъ. Лауреат хъугъэ нэбгыри 4-мэ КъумпIыл Мурат афэгушIуагъ, дипломхэмрэ ахъщэ шIухьафтынхэмрэ аритыгъэх.\n— Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ Iэмэ-псымэхэу къызIэкIэдгъахьэхэрэр, IэзапIэу къызэIутхыхэрэр сымаджэхэм IэпыIэгъу агъотыным фэIорышIэх. Ау, сыд фэдиз технологие щыIэми, гуфэбэныгъэр ахэм зэблахъун алъэкIыщтэп. ШъуиIэпэIэсагъэ сымаджэхэм зэхашIыкIы, ащ осэ ин къыфашIы, — мэфэкI зэхахьэм медицинэм иIофышIэхэм къариIуагъ КъумпIыл Мурат.


Проектхэм ягъэцэкIэн тегущыIагъэх — Адыгэ макъ\nЛъэпкъ проектхэу «Экологиер», «ПсэупIэр ыкIи Iэрыфэгъу къэлэ щыIакIэр» зыфиIохэрэр къэралыгъом ишъолъырхэм ащыгъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм, гъэхъагъэхэм адакIоу щыкIагъэу, гумэкIыгъоу щыIэхэм, ахэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ шIэгъэн фаехэм къэзэрэугъоигъэхэр атегущыIагъэх. Видеоселектор шIыкIэм тетэу кIогъэ Iофтхьабзэм хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nУФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ проект пэпчъ шъхьафэу къыщыуцугъ, ахэр къэралыгъом щызэшIохыгъэхэ зэрэхъурэм кIэкIэу къытегущыIагъ. Проектэу «Экологием» къызэригъэнафэрэмкIэ, коммунальнэ пыдзэфэ пытэхэр къызщыдагъэкIыжьыщтхэ ыкIи зыщагъэфедэщтхэ системэм къихьащт илъэсым шъолъырхэр техьанхэу агъэнафэ. Субъектхэм янахьыбэр ащ техьагъэх е фэхьазырых. Ау мы лъэныкъомкIэ гумэкIыгъо зыдэщыIэ субъектхэр щыIэх.\nПроектэу «ПсэупIэр ыкIи Iэрыфэгъу къэлэ щыIакIэм» игъэцэкIэн лъэныкъо шъхьаIэу къыдыхэлъытагъэр цIыфхэм псэупIэхэр зэрагъэгъотынымкIэ ипотекэу къырахырэм процентэу пылъыр къегъэIыхыгъэныр ыкIи къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэм нэгъэсыгъэныр ары. Непэрэ мафэм ехъулIэу банкхэм ащыщхэм чIыфэу къатырэр 2020-рэ илъэсым щыIэн фэе къэгъэлъэгъонхэм акIэхьэ. Ащ дакIоу унакIэу ашIыхэрэм еджапIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, сымэджэщхэр къадыхэлъытэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр Дмитрий Медведевым къыIуагъ. Жъы хъугъэ унэхэм арысхэр гъэкощыгъэнхэм ипрограммэ зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэным анаIэ зэрэтетыр къыхигъэщыгъ.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэхэсыгъом ыуж къызэриIуагъэмкIэ, пыдзэфэ пытэхэм ягъэзекIон фытегъэпсыхьэгъэ системакIэм республикэр техьагъ нахь мышIэми, шъолъыр операторым иIофшIэн зэрэзэхищэрэм лъыплъэгъэн, цIыфхэм зэпхыныгъэ адыряIэн фае. Шъолъыр проектэу «Псы къабз» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу псыр зыукъэбзырэ екIолIакIэр шъолъырым щагъэфедэн гухэлъ щыI. Джащ фэдэу республикэм ипсэупIэ 50-мэ ащыIэ псыр зыщаугъоирэ псэуалъэхэр агъэцэкIэжьынхэу ыкIи ашIынхэу агъэнафэ.\nПроектэу «ПсэупIэр ыкIи Iэрыфэгъу къэлэ щыIакIэм» къыдыхэлъытагъэу 2024-рэ илъэсым нэс аварийнэ фондым щыпсэурэ нэбгырэ 425-мэ псэупIэ арагъэгъотынэу щыт. Ащ сомэ миллион 239-м ехъу пэIуагъэхьанэу ары. Мы илъэсымкIэ къэгъэлъэгъонэу агъэнэфагъэм республикэр кIэхьагъ.\nШъолъыр проектэу «ШэпхъэшIухэм адиштэрэ къэлэ щыIакIэм» игъэцэкIэн мы илъэсым сомэ миллион 251-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Общественнэ чIыпIэ 22-мэ ыкIи щагу 35-мэ язэтегъэпсыхьанкIэ IофшIэныр процент 90-м кIахьэу муниципалитетхэм ащагъэцэкIагъ. Республикэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, илъэсым ыкIэм нэс мылъкур зэкIэ гъэфедэгъэн фае.\n— Лъэпкъ ыкIи шъолъыр проектхэм къадыхэлъытэгъэ лъэныкъо пэпчъ дгъэцэкIэныр пшъэрылъ шъхьаIэу щыт. Ахэр зэшIохыгъэ зэрэхъурэм елъытыгъ цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыфэдэщтыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПредыдущая Спортым илIыхъужъ тегъэгушхо\nСледущая Майкопская «Дружба» отбирает кандидатуры на вакантные места полузащитников команды


ИлъэсыкIэ еджэгъум ипэгъокIэу | АДЫГЭ ДУНАЙ | АДЫГЭ ДУНАЙ | АиФ Адыгея\nЛъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъ» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ стратегическэ гухэлъхэм шъолъырыр анэсыным, республикэм гъэсэныгъэмкIэ исистемэ зэхъокIыныгъэшIухэр фэхъунхэм, ащ ыпашъхьэ щыт пшъэрылъхэр гъэцэкIэгъэнхэм, ахэр зэрэзэшIуахыщт екIолIакIэхэр гъэнэфэгъэнхэм афэгъэхьыгъагъ тыгъуасэ кIэлэегъаджэхэм язэIукIэу Мыекъуапэ щыкIуагъэр.\nЗэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, кIэлэегъаджэхэр, ны-ты комитетхэм ялIыкIохэр, нэмыкIхэри. Iофтхьабзэм зэкIэмкIи нэбгырэ шъихым ехъу къекIолIагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ пэублэ псалъэ къышIызэ, кIэлэегъаджэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Обществэр зыпкъ итэу ыпэкIэ лъыкIотэнымкIэ, лъэгэпIэ инхэм анэсынымкIэ кIэлэегъаджэм мэхьанэшхо зэриIэр, егъэжьэпIэ пстэуми гъэсэныгъэр япэублэу, алъапсэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ. Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм зэрифэшъуашэу шIэныгъэ ягъэгъотыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщхэу къыгъэнэфагъэх. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къызэриIуагъэу, гъэсэныгъэм исистемэ фундаментальнэ шIыкIэр ылъапсэу щытын фае: сабый, Iэтахъо пэпчъ сэнаущыгъэ хэлъ, шIэныгъэм, творчествэм, спортым, сэнэхьатэу къыхихыгъэм, ищыIэныгъэ зэрэпсаоу гъэхъагъэхэр щишIынхэ ылъэкIыщт. Ар къызэIуахыныр пшъэрылъ шъхьаI, Урысыем гъэхъагъэу ышIыщтыр ащ епхыгъ.\n«2018-рэ илъэсым Урысыем и Президентэу Владимир Путиным къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъом къыдыхэлъытэгъэ мэхьанэшхо зиIэ проект 12-мэ непэ тызытегущыIэрэ Iофыгъор зэу ащыщ. Къэралыгъом ипащэ къыгъэнэфэгъэ пшъэрылъхэм мылъкушхо апэIухьащт, – къыIуагъ КъумпIыл Мурат. – Мы илъэсым къыщегъэжьагъэу шъолъыр мэхьанэ зиIэ проект 46-рэ Адыгеим щытэгъэцакIэ, ахэм ащыщэу 7-р гъэсэныгъэм епхыгъэх. Проектыр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэным фэшI федеральнэ гупчэм къикIыгъэ сомэ миллиардрэ ныкъорэм ехъу республикэм къыIэкIэхьагъ. ЕджэпIэ инфраструктурэм, гъэсэныгъэ тедзэм исистемэ хэхъоныгъэхэр ашIынхэм, цифрэ шIыкIэр гъэфедэгъэным, кIэлэегъаджэхэм ясэнэхьат хагъэхъоным ар апэIутэгъахьэ. Джащ фэдэу лъэпкъ проектэу «Демографием» къыдыхэлъытагъэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм яшIын пэIухьащт сомэ миллиардым ехъу къытIэкIэхьагъ. А мылъкур шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэным фэшI ведомствэм, муниципалитетхэм, ащ фэгъэзэгъэ пстэуми пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афэсшIыгъэх.\nРеспубликэм ипащэ анахьэу ынаIэ зытыридзэгъэ лъэныкъохэм ащыщ гъэсэныгъэм иучреждениехэр зэкIэ егъэджэнымкIэ зы сменэм техьанхэр.\nА пшъэрылъыр зэшIохыгъэным пае еджэпIакIэхэр ашIых, чIыпIэхэм япчъагъэ хагъахъо. БлэкIыгъэ илъэсым атыгъэ еджапIэхэм адакIоу мы илъэсми къызэIуахыщтхэр щыIэх. ГущыIэм пае, кIэлэеджэкIо 1100-мэ атегъэпсыхьэгъэ учреждениякIэ Инэм щатыщт. Къихьащт илъэсым ехъулIэу нэбгырэ 1100-рэ зычIэфэщт еджапIэм ишIын Мыекъуапэ щаухыщт. Станицэу Ханскэми мыщ фэдэ псэуалъэм ишIын шIэхэу щырагъэжьэщт. Гухэлъэу щыIэмкIэ нэбгырэ 5820-рэ зычIэфэщт еджэпIэ 14 джыри агъэпсынхэу ары. Зипсауныгъэ зэщыкъогъэ ыкIи сэкъатныгъэ зиIэ сабыйхэм гъэсэныгъэ зэрагъэгъотынымкIэ амалэу аIэкIэлъхэм ахэгъэхъогъэным пащэхэр пылъыщтых, ащ пае ахэр зыщеджэрэ учреждениехэм яматериальнэ-техническэ зытет нахьышIу ашIыщт.\n«Къоджэ псэупIэхэм адэт еджапIэхэм ачIэсхэм физическэ культурэм ыкIи спортым зафагъэсэнымкIэ амалэу аIэкIэлъхэм хэпшIыкIэу ахэхъуагъ. Мы аужырэ илъэситфым спортзал 49-мэ гъэцэкIэжьынхэр ятшIылIагъэх, ахэм ащыщэу 9-р мы илъэсым телъытагъ. 2019-рэ илъэсым Iоныгъом ыкIэм нэс стадионибгъумэ яшIын тыухыщт. Ахэм апэIухьэрэ сомэ миллиони 150-м ехъур обществэу «Газпромым» къытфитIупщыгъ», – къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.\nКъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ 13 ашIынэу къапыщылъ. Мы илъэсым къыщегъэжьагъэу учреждениякIэхэр зэрашIыхэрэм, щыIэхэм псэуалъэхэр къазэрапашIыхьажьхэрэм ишIуагъэкIэ къэхъугъакIэхэм ащегъэжьагъэу илъэси 7 зыныбжь сабыйхэм апае чIыпIэкIэ 4048-рэ гъэпсыгъэ хъущт. 2019-рэ илъэсым ыкIэм нэс кIэлэцIыкIу 240-рэ зырыз зычIэфэщтхэ учреждениихымэ яшIын аухыщт.\n«Лъытэныгъэ зыфэтшIырэ тикIэлэегъэджэ лъапIэхэр! ИлъэсыкIэ еджэгъу пэпчъ шъуипшъэрылъхэм, IофшIэнэу жъугъэцакIэрэм ахэхъо. Мы илъэсри ащ зыкIи текIырэп. Лъэпкъ проектхэу «Гъэсэныгъэр» ыкIи «Демографиер» зыфиIохэрэм къадыхэлъытэгъэ лъэныкъо шъхьаIэхэм язэшIохын ары тапэкIэ анахьэу шъунаIэ зытетын фаер. Гъэсэныгъэм исистемэ зэхъокIыныгъэшIухэр зэрэфэхъухэрэр республикэм щыпсэурэ унагъо пэпчъ зэхишIэным мэхьанэшхо иI. Амалэу, опытэу шъуIэкIэлъхэм яшIуагъэкIэ дгъэнэфэрэ пстэури гъэцэкIагъэ зэрэхъущтым сицыхьэ телъ. ИлъэсыкIэ еджэгъоу къэблагъэрэмкIэ сышъуфэгушIо, псауныгъэ пытэ шъуиIэу, шъуиунагъохэм гъот арылъэу, ежъугъаджэхэрэр къышъуфэразэхэу шъущыIэнэу сышъуфэлъаIо», – къыIуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.\nНэужым зэIукIэм къыщыгущыIагъ ыкIи пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ министрэу КIэрэщэ Анзаур.\nАдыгеим икIэлэегъэджэ ыкIи икIэлэпIу анахь дэгъухэм афэгушIуагъэх →


ЧIыфэр къыпщыныгъ — Адыгэ макъ\nАдыгэ Республикэм и Джэджэ район щыпсэурэ хъулъфыгъэр къэралыгъом икIыным пае коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ятынкIэ чIыфэу телъыр къыпщыныгъ.\nЭлектроэнергиеу ыгъэфедагъэмкIэ сомэ мин 50 хъурэ чIыфэ хъулъфыгъэм телъыгъ, ащ къыхэкIыкIэ хьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ Джэджэ районымкIэ иотдел Iоф къызэIуихыгъ.\nХьыкум пристав-гъэцэкIакIор чIыфэ зытелъым дэгущыIагъ, изекIуакIэ зэрэмытэрэзыр, ащ тазырышхо къыкIэлъыкIон зэрилъэкIыщтыр гуригъэIуагъ. Ау къулыкъушIэм къыриIуагъэр ащ зэхишIыкIыгъэп, чIыфэр игъом къыпщыныгъэп.\nХьыкум актыр игъом зэримыгъэцэкIагъэм къыхэкIэу хъулъфыгъэм къэралыгъом игъунапкъэхэр зэпичынхэ фимытэу унашъо ашIыгъ. IофшIэным епхыгъэу ар Урысыем икIын фаеу хъугъэ, ащ къыхэкIыкIэ чIыфэу телъыр зэкIэ къыпщыныжьыгъ.\nХьыкум приставхэм я Федеральнэ къулыкъу АдыгеимкIэ и ГъэIорышIапIэ шъугу къегъэкIыжьы, чIыфэ шъутелъымэ зэжъугъэшIэнэу шъуфаемэ интернет-сайтэу «www.r01.fssp.gov.ru» зыфиIорэм шъуихьанышъ, ащ къэбар ижъугъотэн шъулъэкIыщт. Джащ фэдэу электроннэ тын системэхэм амалэу къатыхэрэр къызфэжъугъэфедэзэ, сайтымкIэ чIыфэу шъутелъыр шъупщынын, ар зыфэдизыр зэрытхэгъэ квитанцие хьазыр къыдэжъугъэкIын амал шъуиI.\nПредыдущая КIэлэпIупкIэр ытынэу ригъэжьагъ\nСледущая IункIыбзэхэр аратыжьыгъэх