"Euskal Herrian ez dago argitaratu gabe geratzen den lan onik"\nXabier Mendiguren Elizegi 1964an jaio zen Beasainen. Honela aurkeztu zuen bere burua Paperjalearen dieta izeneko blogean: “Filologoa naiz formazioz, editorea ofizioz, irakurlea afizioz, idazlea bokazioz, berritsua bizioz, euskalduna bedeinkazioz edo madarikazioz”. 1988tik da Elkar argitaletxeko editore eta, idazle gisa, 50 bat titulu ditu argitaratuak: nobelak, narrazioak, haur eta gazteentzako kontakizunak, antzerkiak...\nFutbolaria izan nahi omen zenuen umetan, baina talentua falta omen zitzaizun. Nola esaten zaio idazle bati talentua falta zaiola?\nGaur, ikastetxeetara joaten naizenean, Txiki Begiristain eta Patxi Zubizarreta eskola-kide nituela kontatu ohi dut eta, egia esan, Aitor Begiristainekin futbolean aritu izana ohore bat da, baina baita umiltasun lezio handia ere, haren dohainak izugarrizkoak baitziren... Baina galderari helduz, inori ezin zaio zuzenean esan “ez daukazu talenturik”; horretaz norbera jabetu behar da. Eta drama bat da norberak talenturik ez izan eta ez ohartzea. Badaude batzuk termostatorik ez daukatenak, jabetzen ez direnak eta lanak baloratzen ez dakitenak. Beste batzuek besteren lanak ondo baloratzen dituzte, baina ez dira norberarenak baloratzeko aski objektiboak; eta hala aitortzen dute. Eta badira beste batzuk, norberarenak baloratzeko gaitasunik izan ez eta horretaz jabetu ere egiten ez direnak. Horiena bai izan daitekeela problema, ez hainbeste editoreentzat edo irakurleentzat... baizik, batez ere, norberarentzat, sentituko baitute balio duena baino askoz ere gutxiago estimatzen zaiela egindako lana. Editoreak, lan batek hainbat gabezia baldin baditu, gabezia horietaz jabetzen lagundu behar dio idazleari, lanak gabezia horiek dituela garbi baldin badu behintzat. Baina idazleak jabetu behar du.\nTalentua behar da idazle izateko?\nBai, baina ez da baldintza bakarra. Talentua ez da bai edo ez. Talentu ertain batetik izugarrizko gaitasuna izatera eskala oso zabala dago, eta talentuaz gainera behar dira ahalegina, ikastea, saiatzea, giro egokia edukitzea... Eta batak bestea konpentsatu dezake neurri handi batean, baina hasierako eta gutxieneko talentua behar da futbolean bezala, musikarako, pinturarako eta idazketarako ere bai.\nZuk noiz deskubritu zenuen irakurketa? Zer izan zen zuretzat irakurketa deskubritzea?\nUmetan, gure etxean ez zegoen liburu askorik. 14-15 urterekin hasi nintzen asko eta sistematikoki irakurtzen. Bitxia izan zen gauza bat: ordura arte, nire jarduera artistiko ezaguna edo inguruan txalotzen zidatena marrazketa zen. Bai, asko marrazten nuen, eta esku on xamarra neukan. Uste dut ez nintzela artista izatera iritsiko, edo hori da orain dudan susmoa, imitatzailea bainintzen sortzailea baino gehiago... Kontuak kontu, 14-15 urtetatik aurrera liburuek eta letrek gero eta pisu eta inportantzia handiagoa hartu zuten nigan eta, aldi berean eta modu paraleloan, marrazkietarako interesa galdu nuen. 14-18 urte bitartean gertatu zitzaidan gurutzaketa hori, eta 18 urtetik aurrera ez dut ia marrazkirik egin. Gogoratzen naiz 15 urte nituela Garcia Marquez-en “Cien años de soledad” irakurri nuela, eta heroinomanoek kontatzen dute lehenengo txutea esperientzia errepikaezina dela, ba, halako zerbait izan zen. 16 urte nituela Hego Amerikako idazle batzuekin zaletu nintzen. Aipatu dut Garcia Marquez, baina baita ere Cortazarren “Rayuela”, Borgesen ipuinak... Mundu berri bat zabaltzen zitzaidala sentitu nuen eta nik, neure xumean, mundutxo horretan pauso batzuk eman ote nitzakeen galdetzen nion neure buruari.\nNola bilakatu zen gazteleraz hezi eta hazitako mutila euskal idazle eta editore?\nEz da nire kasua bakarrik; ni baino gaztexeagoak direnak, eta nire adinkide gutxi batzuk ere bai, Arantxa Iturbe, adibidez, euskaraz ikasitakoak dira, baina ordura arte, gazteleraz alfabetatutakoak izan gara euskal idazleak, eta nire prozesua beste askorena izan da. Euskara etxean jaso nuen, euskaraz hitz egiteko gauza nintzen, baina kontzeptu landuak edo sentimenduak adierazteko erdarara jotzeko beharra sentitzen nuen. Horrek gatazka sortu zidan, bati edo besteari eman behar nion garrantzia, eta euskal idazle guztion kasuan, momentu batean euskararen aldeko hautua egin genuen, ahularen aldeko hautua neurri batean, konturatu ginelako gure familiaren haria eta komunikazio bide naturala zela euskara, eta eten bazen inposizio politiko bategatik eten zela. Uste dut justiziazko ekintza bat dela norberak ahalegina egitea bere familiaren hizkuntza izan dena hartzea norberaren komunikazio eta kultura hizkuntzatzat.\n1988tik zara Elkar argitaletxeko editore. Gertutik jarraitu duzu euskal literaturgintza. Zer aipatuko zenuke gure letren eboluzioaz? Nondik gatoz? Norantz goaz?\nOro har, nik uste, erresistentziazko kultura batetik gatozela, superbibentziazko kultura batetik, non euskara guztiz marjinatua eta baztertua, hilzorian sentitzen zen. Dena eman behar zitzaion euskarari, eta zoko guztiak bete behar ziren, hutsuneak bete behar ziren eta norberak ahal zuena egin behar zuen, eta horrek boluntarismoa, militantismoa eta hainbat ismo ekarri zituen. Ni editore sartu nintzenerako hori aldatzen hasia zegoen, baina hortik gentozen argi eta garbi. Bilakaera profesionaltasunerantz izan da. Gero eta jende gehiago dago kulturgintzatik bizi dena, idazleak inor baino gutxiago, baina gero eta jende gehiago dago, oro har, kulturgintzatik bizi dena. Horrez gain, gero eta gehiago exijitzen diogu geure buruari, bai sortzaileek eta bai hartzaileek, eta gauzak gero eta hobeto egiten ditugu. Aldi berean, egon da espezializazio bat ere, lehenago bat izan zitekeen Ikastolen Elkarteko lehendakari, herrian idazten ziren panfletoen itzultzaile eta bertso-txapelketetako gai-jairtzaile edo epaimahaiko. Jendeak, zorionez, bere esparrua bilatu du norbere zaletasunen eta gaitasunen arabera. Herrigintzaren zentzua asko apaldu da, eta gero eta gehiago begiratzen dio bakoitzak bere buruari eta bere egoerari, bere garapenari edo bere proiekzioari. Tristea irudi dezake, baina, neurri handi batean, ezinbestekoa ere bazen.\nEta maila literario puruan, zein izan da eboluzioa?\nOro har, 20. mendeko euskal literaturaren historia modernizatu nahi eta beharraren historia da. Batetik, Europako mugimenduak, abangoardiak gurera ekarri nahi ziren: ekarri, txertatu, imitatu, geu ere puntan egon eta ez atzeratuta, gure gaitzetako bat izan delako beti kultura atzeratua izatea. 1950etik 1975era bitartean izugarrizko aurrerapausoak egin ziren, eta nabarmentzekoak dira Txillardegi, Aresti, Saizarbitoria eta beste hainbat. Esan daiteke 80ra arte-edo pauso oso azkarrak egin zirela. Geroztik, zorrak kitatu ditugula esango nuke, egin ditugula Europako abangoardiek egin dituzten gauzak, eta orain lasaiago idatzi dezakegula interesatzen zaigunari buruz. Adibide konkretu bat jarriz, euskal literaturak eta euskal kulturak halako ximaur usaina zeukanez, halako baserri fama..., euskal literatura modernizatu nahi zutenek ez zuten inola ere baserririk sartzen beren literaturan. Alde horretatik ulertzen da nolakoa den Txillardegiren edo Saizarbitoriaren nobelagintza. Baina horiei esker, nola hiritartasuna irabazia dugun, 80an Bernardo Atxagari posible zaio berriz ere baserrian girotutako ipuinak idaztea, gero “Obabakoak” liburuan bilduko zituenak, baina ez noski Txomin Agirreren estilora, Atxagarena ez da baserri idealizatu bat, askoz ere gordinagoa baizik. Eta Atxagaren ildoan ibili ziren Pako Aristi, Andu Lertxundi eta beste hainbat. 80ko hamarkadatik aurrera libreagoa izan da idazkera, eta bakoitzak bere estiloa bilatu du, bere ahotsa... Beraz, 50etik 80ra bitartean modernizatu beharraren prozesua gertatu zela esango nuke, eta handik aurrera aniztasunaren bidea ireki zela: aniztasuna estiloetan, gaietan, ahotsetan... Eta beste berrikuntza garrantzitsu bat, batez ere azken 10 urteotan oso nabarmena izan dena, emakumezko idazleen ugaritzea izan da. Lehen ere baziren, baina bazirudien nolabait kuota betetzeko zeudela, “emakumeak ere baditugu” esan ahal izateko. Gaur egun, adin batetik behera, ez bakarrik gizonezkoak adina, gizonezkoak baino gehiago dira eta oro har, interesgarriagoak ere bai.\nOrain gutxi arte “behi sakratuez” hitz egiten zen. Orain zertaz hitz egin behar dugu?\nJanzten dituzun betaurrekoen arabera, modu askotara bereiz daitezke gaur egungo idazleak. Ikuspegi ideologikotik begiratuta, batek bereiz ditzake joera politikoaren arabera. Beste betaurreko batzuen arabera, bereiz ditzake literatura “zaila” edo “exigentea” edo “anbiziotsua” egiten dutenak, eta literatura “herrikoiagoa” edo “errazagoa” egiten dutenak. Horrelako hainbat ikuspegi har ditzakegu, eta horien arabera hainbat sailkapen egin. Ni, neure talaiatik, ikuspegi zabala izatera behartua nago, eta denak onartzera. Ez nuke bereizketa bat hobetsiko besteen gainean eta denetik behar dugula uste dut. Ikuspegi ideologiko guztiak behar ditugu euskal kulturaren barruan, eta behar ditugu lan oso exigenteak eta irakurlego zabalari begira egindakoak, behar ditugu sentsibilitatea lantzen dutenak, intelektualitatea lantzen dutenak, literatur genero guztietakoak, emakumeek idatziak, gizonek idatziak... Nik uste momentu honetan guztiaren beharrean gaudela, eta ez dela gehiegi ateratzen ezertatik. Uste dut kultura bezala guztiaren beharra daukagula, besteak beste, norberak bere gustuko gauzak aurkitu ditzan.\nIdazleena ego handiko mundua da; editoreok nola kudeatzen dituzue ego horiek?\nUlerkortasunez eta pazientziaz. Idazleen artean denetik dago: nik, urteetan, talentu oso handikoak eta talentu ertainekoak ezagutu ditut eta, aldi berean -eta ez du talentuarekin zerikusirik, konbinazio guztiak baitira posible-, oso pertsona apalak eta umilak ere ezagutu ditut, nahiz eta oso inteligenteak izan eta nahiz eta bere balioaren berri ondo jakin. Beste batzuek, ordea, autoestimaren eta aitortzaren behar handia dute. Bakoitzak bere izaera du eta ezin da inor gaitzetsi; norberak izan ditzake batzuk gogokoago eta idazle batzuekin maizago joan zaitezke zerbait hartzera, baina idazlearen lana da balio duena. Eta idazleak asko ematen du, sortzaileek oro har asko ematen dute: beren denbora eta ahalegina eta buruaren zati handi bat eskaintzen diote sorkuntzari, eta horren ordaina eskasa da ekonomikoki. Batzuek ordain soziala hain eskasa ez izatea nahi lukete, eta bidezkoa da hala sentitzea.\nEz duzu gaizki epaitzeko beldurrik izaten?\nBeldurrik ez, kezka bai. Alde horretatik esango nuke editoreak izan behar duela, batetik, umila. Guk egiten dugun guztia testu bat hobetzeko izango da beti, eta gure ekarpena zein den ez da inoiz agerian aterako, eta hala behar du, gainera. Beste idazle baten testu baten mesedetarako lan egin behar du norberak. Idazle horren zerbitzura zaudela jakin behar duzu. Baina, aldi berean, editoreak eduki behar du bere buruan sinestea eta segurtasuna “ez” esateko, “hau aldatu egin behar duzu”; nahiz eta zure aurrean dagoena zu baino jakintsuago dela jakin, zu baino ospetsuagoa edo zu baino izen handiagokoa literaturan. Horrekin batera, epaitu egin behar izaten du editoreak egunero, bai idazlan bat zuzentzerakoan bai idazlan bati baietz edo ezetz esaterakoan ere. Horrek erabakiak tentuz eta zentzuz hartzera behartu behar zaituela uste dut, baina ez zaitu erabakiak hartzetik libratzen. Erabakiak hartu egin behar dira eta, gainera, idazle batek argitaletxe batera lan bat bidaltzen duenean erantzuna nahi du, ahalik eta azkarren, eta ez da bidezkoa eta taxuzkoa hilabetetan eta hilabetetan zain edukitzea. Ni neu nahiko seguru sentitzen naiz hartzen ditudan erabakiekin baina, normalean erabakiak taldean hartzen ditugu.\nInoiz gelditu zara testuren batekin ekibokatu izanaren sentsazioarekin?\nBa, egia esan, ez. Behin, jasotzen genituen original guztien kontaketa egin nuen, eta baita onartzen genituen lanena ere, eta onartzen genuen lan bakoitzeko atzera bost botatzen genituela atera zitzaidan. Atzera botatzen ditugun horietatik batzuk oso txarrak dira: hizkuntzaz aldrebesak, narratzen ez dakitenak, ez buru ez ipurdi ez dutenak... Eta beste batzuk, berriz, muga-mugan ikusten ditugu. Gertatu izan zait guk atzera botatako lanen bat, baina mugan ikusten genuena, beste argitaletxeren batean publikatzea, eta alderantziz ere gertatuko zen, beste argitaletxe batean atzera botatakoa gurean argitaratzea. Baina, segur aski, ez hari irudituko zitzaion barregarria eta ez guri ere kristorena. Muga-mugan dauden horiek, momentu horretan dauzkagun produkzio beharren eta original kopuruaren arabera ateratzen ditugu. Mugako horietan gertatu liteke, baina inoiz ez zait gertatu zerbait oso aldrebestzat jo eta gero izugarrizko lan ona zela konturatzea. Hori sekula ere ez.\nEuskal Herriko beste editoreak ere ezagutzen dituzu. Zuen artean ze harreman duzue?\nOna. Elkar ikusten dugunean hitz egiten dugu gure lanaz, zerbait hartzera joaten gara... Ez gara propio biltzen, baina elkartzen garenean harreman ona daukagu. Hortik aurrera, bakoitzak argitaletxe batean lan egiten duenez, bakoitzak nahi du bere argitaletxeak ateratzea libururik politenak, egokienak, ederrenak..., eta horiek kritika onak lortzea... Lehia sanoa eta lagunartekoa daukagula esango nuke. Azken batean, guztion erronka da Euskal Herri kultuagoa lortzea eta irakurketak estimazio handiagoa izatea. Benetako irakurle batek ez ditu argitaletxe baten liburuak irakurtzen, bere gustuen arabera, batekoak eta bestekoak baizik. Irakurle on batek denetik irakurriko du, eta hori da bilatu behar duguna: gero eta irakurle on gehiago.\nHitz egiten duzue ofizioaz, lan egiteko manerez?\nBa, ez, egia esan, ez. Nik, idazle naizen aldetik, ezagutu dezaket, neurri batean, beste argitaletxe batzuetan nola lan egiten duten, haiekin publikatu izan dudalako. Edo argitaletxe batean baino gehiagotan publikatzen duen idazleren batek esanda “begira, halako argitaletxetan hala egiten dute...”, baina horretaz ez dugu hitz egiten. Bakoitzak bere ohituren eta bere izaeraren arabera lan egiteko molde diferenteak izango ditu hein batean. Baina beste neurri handi batean berdintsua izango da, seguru asko.\nLiteratura handiagoetako editoreak ere ezagutuko dituzu. Zertan da desberdina gurea bezalako literatura txiki bateko editore izatea herri handiagoetako editore izatearen aldean?\nHor badago diferentzia argi bat, gure txikitasunaren ondorioa izan arren, poztekoa dena: gaur egun, Euskal Herrian ez dago argitaratu gabe geratzen den lan onik. Une jakin batean argitaletxe batek lan asko baldin baditu eta argitaratu ezin badu, seguru hurrengo argitaletxean baietz esango diotela. Aldameneko literatura handietan badaude idazle oso onak argitaratu ezinik dabiltzanak. Denek nahi izaten dute argitaletxe inportanteetan atera, eta horien produkzioa mugatua da, eta postu gutxi horietako bat lortzeko askoz ere lehia gogorragoa izaten da. Askoz ere gupidagabeagoa eta gogorragoa iruditzen zait eta, aldi berean, editoreek marketingarekin askoz ere gehiago funtzionatzen dute. Euskal literaturan, zorionez eta zoritxarrez, gure txikitasunaren ondorio bat baita, askoz ere garbiago jokatzen dugu kalitatearen alde eta konbentzitzen gaituzten testuen alde.\nEuskal argitaletxerik handieneko editorea zara. Euskal literaturgintzarentzat osasungarria da Elkarren eta gainerako argitaletxeen artean tamaina, ekoizpen eta baliabide aldetik dagoen desoreka?\nZinez uste dut hobe litzatekeela hainbesteko alderik ez egotea, Euskal Herrian kultur plataforma potente eta indartsu gehiago egotea. Elkar argitaletxea tamaina eta produkzio handi xamarrak izatera iritsi bada ondo lan egin duelako izan da, eta bere baliabideak txukun kudeatu dituelako: gastuetan zorrotz eta erabakiak hartzerakoan zuhur edo bista onarekin. Ondo asmatu da kudeaketan eta, oro har, ondo funtzionatu duen taldea da. Nik nahiago nuke beste batzuk ere gure paretsu balebiltza, baina parekidetasuna lortzeko modua ezin da izan guk nahita gauzak gaizki egitea. Guk irakurlearekiko errespetuz eta guregana datozen sortzaileekiko errespetuz, ahalik eta tratamendurik egokiena eman behar diegu, bai produkzioan, editoretza lanean, marketingean, banaketan... Guk ahalik eta ondoen egin behar ditugu gauzak, eta oreka lortzeko modua ezin da izan guk gauzak nahita gaizki egitea.\nEta zer da beste argitaletxeek gaizki egiten dutena?\nEz, nik ez diot inork ezer gaizki egiten duenik. Beharbada, bere garaian Joseba Jakak eta Jose Mari Sorsek izan zuten intuizioa izan zen sekretuetako bat. Pentsatu zuten sinergiak lortzeko modua izan zitekeela banaketa, dendak eta produkzioa talde berean lotzea. Funtzionatu duen formula izan da. Ez da erraza aldeak nondik datozen jakitea. Nik uste, produkzioari dagokionez, argitaletxeetan denok ere berdintsu funtzionatzen dugula. Baina banaketa talde bat ondo antolatzea oso gauza konplikatua da eta, nik ez dut zerikusirik horrekin baina, horretan aritu direnek asmatu egin dute.\nLiburu bat ez da testua bakarrik. Bada izen bat ere, bada argazki bat, bada gaia, bada marketinga... Zer pisu du bakoitzak?\nEz da erraza faktore bakoitzaren pisua balantza batean neurtzen eta, gainera, aldatu egiten da liburu batetik bestera eta irakurle batetik bestera. Bilakaera historikoaren aldetik idazlearen izena beti izan da inportantea. Batzuek esaten dute orain aldatu dela hori, eta izenari gehiago erreparatzen zaiola idazlanari baino, baina ez dut uste egia denik; uste dut lehen ere Txillardegiren testu bat inportantea zela, besteak beste, Txillardegirena zelako, edo Joxe Azurmendirena edo Saizarbitoriarena edo Ibon Sarasolarena. Eta orain ere, besteak beste, inportanea da Canorena delako, edo Eider Rodriguezena edo Kirmen Uriberena. Izena asko pixatzen duen faktorea da, baina lehen ere bai. Orain, egia da, idazlearen alderdi publikoak, idazletasunak, lehen ez bezalako tokia hartu duela. Orain idazlea izan daiteke museo baten inauguraziora eramaten duten norbait. Idazlea nolabaiteko funtzio sinboliko edo totemikoa betetzera iritsi da, baina oro har literatura serioa izaten jarraitzen dugula esango nuke. Galdetu didazun hau mendebalde osoan da kezka, askotan esaten da espektakuluaren gizartean bizi garela baina, aldameneko kulturetako liburuen azaletan, egilea inportantea denean, letra handiagoz jartzen dute idazlearen izena liburuaren titulua baino. Euskal literaturan ordea, eta argitaletxe guztiok jokatzen dugu berdin horretan, denok gara serioak alde horretatik, titulua jartzen dugu handi eta idazlearen izena txiki, eta berdin dio idazlea hasiberria izan ala inportantea izan. Nik uste oraindik ere liburu bat hartzen dugunean testuaren kalitateari begiratzen diogula batik bat, eta nahiko nuke hala izaten segitzea.\nLiteraturaren polisistemaren barruan dauzkagu argitaletxeak, hedabideak, irakurleak, irakasleak, kritikariak... Zeren arabera uste duzu finkatzen dela unean uneko literatur kanona?\nEz da erraza, eta faktore edo agente horiek guztiek daukate zerikusia. Nik garbi daukadana da literaturaren prozesuan bi elementu direla ezinbestekoak eta inportanteak: sortzailea eta hartzailea, eta bien erdian dagoen testua. Horiek dira funtsezkoak. Ez dut esango beste guztiak -kritikariak, hedabideak, argitaletxeak...- bizkarroiak garenik, baina ez gara ezinbesteko elementuak. Sortzailea eta hartzailea bai. Kanonarekin botere eta hierarkia kontu bat gauzatzen da, eta batek kanon bat plazaratzen duenean ez du, besterik gabe, bere kanona plazaratzen, nahi izaten du besterena ere izatea, hau da, besteek ere norberaren irizpideak ontzat hartzea. Eta horretan sartu daitezke irizpide ideologikoak, linguistikoak, generozkoak, sinpatiazkoak etab. Nik nahiago nuke ahalik eta zabalen eta demokratikoen izatea prozesu hau, eta horretarako gero eta irakurle irizpidedun gehiago behar ditugu. Gero eta irakurle gehiago bere kasa gauzak irakurtzen dituztenak, gustuak eta irizpideak dituztenak, hautapenak egiten dituztenak.\nEuskal literatur mundua kuadrillatxotan banatua dagoela entzuten da sarri. Zeintzuk dira kuadrilla horiek? Zeri erantzuten dio “kuadrillismo” horrek?\nHango eta hemengo idazleen memoriak irakurriz ohartu naiz bazter guztietan berdintsu gertatzen dela. Ez da euskaldunon ezaugarri bat, gure petralkeriari, gure kaxkarkeriari edo gure itxikeriari erantzuten diona. Ez. Badirudi, oro har sortzaileen, edo oro har idazleen edo oro har gizatasunaren edo pertsonen ezaugarria dela taldexkak egitea eta batzuk besteen bizkar gaizki-esaka aritzea. Batek bere kanona plazaratzen duenean pentsatzen du horixe dela egia, gauzak hala direla, eta ez da makurkeria bat besteek ere gauzak hala ikus ditzaten nahi izatea.\nEz da polemikarik falta euskal literaturan: Euskadi sariak direla, Espainiako Sari Nazionala dela, euskal literatura ustelduta omen dagoela, kritika seriorik ez dela... Nola kokatzen zara zu auzi hauen aurrean?\nBatetik, normala da, eta edozein herrialdetan gertatzen direnak gertatzen dira hemen ere, gutxi gorabehera. Bestetik, badira ezaugarri partikular batzuk herri gutxiagotu bati dagozkionak. Gu nazio zapaldua gara, bere buruaren jabe ez den herri bateko partaide gara, eta horrek kontraesanak sortzen ditu. Herri bezala gure buruaren jabe ez garen bitartean horietako makurkeria batzuk nozitzen jarraituko dugu ezinbestean. Niri, nagoen tokian egonda, zabal, denekin errespetuz eta jarrera guztiak ulertuz jokatzea dagokidala uste dut. Nik neuk, idazle naizen aldetik, hartu ditut zenbait jarrera, batzuetan alde eta besteetan kontra, baina editore naizen aldetik idazle guztiak errespetatzen ditut eta beren lana berdin baloratzen dut.\nNola deskribatuko zenuke zure idazle ibilbidea? Zein izan da zure garapena idazle gisa?\nEstimatzen nauten lagun batzuek esaten didate idazle ona naizela baina literaturari denbora eta anbizio gehiago eskaini behar niokeela. Praktikan jarraikortasunez idatzi dut, eta emankortasunez ere bai, titulu asko ditut merkatuan, baina ia inoiz ez dut egin nobela luzerik, “Berriro igo nauzu” izan daiteke salbuespen bakarra. Nire lana dela eta denbora gutxi gelditzen zait idazteko, eta neure buruari planteatzen dizkiodan proiektuak narrazioak izaten dira normalean, ipuin laburrak edo ipuin luze xamarrak. Batzuetan pentsatzen dut hori dela arrazoia, hau da, denbora faltagatik hiru astetan-edo bukatu daitezkeen proiektuak planteatzen dizkiodala neure buruari. Bestetan pentsatzen dut, ezetz, horixe dela idatzi nahi dudana. Normalean, aste batzuetan idatzi daitezkeen istorioak idatzi nahi izaten ditut, bai baitakit momentu honetatik Durangoko azoka amaitu arte ez dudala ezer idazteko astirik izango. Eta gaiei dagokienez, urteen poderioz konturatu naiz badirela gai batzuk errekurrenteak direnak eta nire obran behin eta berriro agertzen direnak: bihotzaren borrokak eta herriaren gatazkak. Arazo sozialak batetik eta sentimentalak bestetik.\nLiteratuta norbere burua agertzeko edo ezkutatzeko erabil daiteke. Zuk zer egin duzu gehiago? Agertu ala ezkutatu?\nNik uste dut, nire kasuan, agertu egiten dudala neure burua, baina ezkutatuz. Biak batera. Ez dela leiho garden bat, inola ere, nire literatura, baizik eta ispilu bat deformazio asko dituena. Beti gabiltza geure kezkak, minak, saminak kanporatuz baina betiere disimuluan, beste pertsonaia batzuen bitartez, mozorrotuz.\nNola epaitzen du editoreak bere burua?\nBeti saiatzen naiz nire lanak beste norbaitek epai ditzan. Lehenengo neure buruarekin zintzoa izaten ahalegintzen naiz, baina norberak ezin du ziurtatu bere buruarekin zorrotza den. Idazten ditudan gauzak bospasei laguni pasatzen dizkiet, idazleak diren lagunei, eta beren iritzia eta epaia emateko eskatzen diet. Saiatzen naiz nire burua ondo epaitzen, baina ez dut izan nahi nire buruaren epaile bakarra.\nZuzenean edo zeharka, pertsonaia literario bihurtu zaituzte Aitor Aranaren “Editorea” antzezlanean, eta Ur Apalategiren “Gure Gauzak S.A” eta Kevin Herediaren “Hor Hago Kevin?” eleberrietan. Nola bizi duzu hori?\nIrribarre isil batekin.\nZergatik uste duzu fikzionatu zaituztela?\nEz dut uste pertsona bezala pertsonaia bihurtzeko dohain bereziak ditudanik. Gehiago izango da tokatu zaidan tokian nagoelako. Nire lanagatik ezezko asko ematen ditut, eta batzuen etsaitasuna irabaziko nuen eta, bestetik, nolabaiteko protagonismoa duen toki batean nagoenez fokupean egon naiteke. Liburu batzuetan sinpatiaz ikusia egon naiteke, beste batzuetan ez hainbeste. Baina halaxe dira gauzak.\nInoiz ez zaitu ito euskal literaturaren mundutxoak? Denek elkar ezagutzeak, denek denei buruzko iritziak emateak, posizionatu beharrak, laguntasun-konpetentzia-lan harremanak nahasteak, jopuntuan egoteak...\nEgia esan, izan daiteke itogarria, eta bada, baina, aldi berean, patxada pixka bat ere badaukat eta dena onez eramaten saiatzen naiz. Oro har, argiak eta itzalak baloratuz, gustuko lana dut. Miseria txiki horiek badauden bezala, nire lanak eman dit aukera pertsona zoragarriak ezagutzeko ere, eta horietako batzuen lagun egiteko ere bai, eta baita askotan esku artean edertasuna edukitzeko ere. Batzuetan testu zoragarriak iristen zaizkigu, eta plazer handia da horiek esku artean erabiltzea, beste inork baino lehen irakurtzeko pribilegioa izatea, eta horiek hobetzen laguntzeko aukera izatea. Nahiago dut lanaren alderdi onei begiratzea makurrei baino.\nEta udazkena nola dator?\nHelduen literaturan dauzkagu Joan Mari Irigoienen nobela bat, bere trilogiaren itxiera izango dena; Xabier Montoiaren ipuin liburu bat; Asier Serranoren poema-liburu berria, Pablo Sastreren saiakera, Alberto Barandiaranek Iruña-Veleiari buruz beste bat, eta helduentzat den ala ez den sailkatzea zaila den Miren Agur Meaberen liburu bat, kontakizunez eta poemaz osatua. Horiek ziurtzat, eta besteren bat ere akaso bidean. Horiez gain itzulpenak, eta haur eta gazte literaturan ere mordoxka bat. Esango nuke interesantea datorrela.


PCBko langileek dimisioa eman dezala eskatu diote zuzendaritzari | Ekonomia | Berria\nPCBko langileek dimisioa eman dezala eskatu diote zuzendaritzari\nKaleratu nahi zituen 83 langileek aste pare batean itzuli beharko lukete plantetara. Langile batzordeak azaldu du lan karga handitzen ari dela. ITP Aerok 67 milioi euroren irabazi garbiak izan zituen iaz\nPCBk berriz onartu behar izan dituen langileek atzo egin zuten agerraldia, Barakaldoko plantaren aurrean. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi\n2022ko otsailak 25 - Barakaldo\nDespidorik ez leloa idatzia duen txaleko laranja izan da ITP Aero PCBko kaleratzeen aurkako ikurra. «Lanera itzultzen naizen egunean buzoaren gainean eramango dut, eta koadro batean sartuko dut gero». Iragarpena atzokoa da, eta PCBk egin nahi zuen lan erregulazioko zerrendan ageri zen langile batek egin zuen, harro asko jantzi baitu azken hamabost hilabeteetan. Hark eta berronarturiko beste 83 langileek Barakaldoko (Bizkaia) plantaren aurrean egin zuten Auzitegi Gorenaren sententziaren balorazioa, eta zuzendaritzaren dimisioa eskatu zuten. Era berean, azaldu zuten lan karga goraka doala, eta ITP taldearen iazko datuek uste hori berretsi dute: 67 milioi euroren irabaziak izan zituen.\nDimisio eskaeraren zergatia azaldu zuen Angel Rodriguez batzordeko presidenteak. Langileek iritzi diote zuzendaritzak ez duela «egoerak eskatzen duen maila» eman Gorenak berretsi ondoren egin nahi zuen lan erregulazioa baliogabea zela. Era berean, nabarmendu zuten lanik ez dela falta, eta zuzendaritza ordu poltsa delakoa husten ari dela: «Malgutasun erreminta bat da, eta han pilaturiko orduak husteak esan nahi du lana gora egiten ari dela».\nEmaitzen berri emateko oharrean, ITPk ere nabarmendu du joera ona. Turbina enpresaren ustez, aeronautika komertziala «berrindartzen» ari da, eta militarra «egonkor» dago, «joera positiboarekin». Guztira 915 milioi euroren fakturazioa izan zuen iaz, 2020an baino 180 milioi gehiago (%24,5). 2020an hamahiru milioi galdu zituen; galerak izan dituen urte bakarra izan da.\nPCBk kaleratu nahi zituen langileek 15-20 egunetan itzuli beharko lukete lanera, hori baita sententziak betetzeko tartea. Asteazkenean batzordeak bilera du zuzendaritzarekin, eta orduan lotu beharko lituzkete xehetasunak. Oraingoz ez dute zuzendaritzaren deirik izan, baina komunikaziorik ez egoteak ez du batzordea harritu: «Bere erabakiek, malgutasun neurriak adosteko ezintasunak eta langileen aurkako irizpideak ezartzeko ahaleginek arriskuan jarri dute PCBren bideragarritasuna».\nJaurlaritzak izandako jarrera ere kritikatu zuten langileek: «Hitz politak esan ditu, baina erantzukizunik hartu gabe. Beste lan gatazka batzuetan bezala, gauza bakarra egin du: errepresioa erabili eta patronalaren jarrerekin bat egin.». Era berean, ITPren gisako taldeek duten «inpunitate instituzionala» salatu zuten. Langileak akusazio faltsupean jasotzen ari diren zigorrak bertan behera uzteko eskatu zuten. Era berean, martxoaren 12rako esker ona adierazteko mobilizazio batera deitu dute Sestaon.\nGorenak berretsi zuen PCBko erregulazioa baliogabea dela, baina goizegi da zer jurisprudentzia ezarri duen jakiteko. Gorenak ebazpenaren laburpena ezagutarazi zuen, ez osoa, eta hura jaso arte ezingo da zehaztu. Hori bai, laburpenean ez zuen aipatu COVID-19arengatik kaleratzeak egitea debekatzen duen dekretua, EAEko Auzitegi Nagusiak bere ebazpenean gehituriko arrazoi subsidiario bat baizik: enpresako 2020ko enplegua aldi baterako erregulatzeko espediente bat baliogabetu ondoren egin zuela lan erregulazio berria, eta berme printzipioa urratu zuela. Alegia, ezin dela jakin ebazpenak eragina izango duen Aernnovaren epaiketan.


Karl Heinrich Marx (Treveris, Prusiako Erresuma, 1818ko maiatzaren 5a - Londres, 1883ko martxoaren 14a) alemaniar filosofo eta politika eta ekonomiaren pentsalaria izan zen, bereziki ezaguna komunismoaren aitzindaria izateagatik. Marxen teoriek garrantzi handia izan dute Aro Garaikideko pentsamendu filosofiko, politiko eta ekonomikoan, marxismoa izeneko teoria eratuz, eta hainbat herrialdetako erregimen politikoak bere ideologian oinarrituta eratu dira.\nMarxen lan ezagunena ''Kapitala'' (''Das Kapital'') izan zen. 1848 urteko ''Agiri Komunista'' lanaren egilea ere izan zen, Friedrich Engelsekin batera. Lan horretan komunismoaren oinarri teorikoak eta helburuak lehen aldiz agertu ziren era sistematikoan. Bere teoria nagusia materialismo historikoa da; horren arabera, historiako sistema sozioekonomikoen goraldia eta gainbehera gizakiaren lan-indarraren garapenarekin loturik dago; horrela, historia ekoizpen-modu zenbaiten bilakaera besterik ez da, klase-borrokaz irauliak eta azkenean komunismoa ekarriko dutenak. Lan horretan gainbalioaren ideia ere plazaratu zuen.\nErakusten 1 - 20 -- 124 bilaketa honetara: 'Marx, Karl,', Bilaketaren denbora: 0,13s\nEl fetichismo de la mercancía (y su secreto) /\nnork Marx, Karl, (1818-1883)\nDeskribapen fisikoa: 85 p. ; 17 cm\nContribución a la crítica de la economía política /\nDeskribapen fisikoa: 374 p. ; 20 cm\nEl capital : crítica de la economía política /\nDeskribapen fisikoa: 3 v. ; 22 cm\nLos anales franco-alemanes /\nDeskribapen fisikoa: 282 p. ; 20 cm\nCrítica del programa de Gotha /\nDeskribapen fisikoa: 65 p. ; 18 cm\nLe manifeste du Parti Comuniste ; suivi de La lutte des classes /\nDeskribapen fisikoa: 188 p. ; 18 cm\nArtículos periodísticos /\nDeskribapen fisikoa: 399 p. ; 22 cm\nLouis Bonaparteren Brumairearen hamazortzia /\nDeskribapen fisikoa: 156 or. ; 21 cm\nSobre el suicidio /\nDeskribapen fisikoa: 153 p. ; 22 cm\nEl capital : el manga /\nDeskribapen fisikoa: 385 p. : principalmente il. ; 17 cm\nLas crisis del capitalismo /\nDeskribapen fisikoa: 93 p. ; 21 cm\nElementos fundamentales para la crítica de la economía política (borrador) 1857-1858 /\nDeskribapen fisikoa: v. <1> ; 21 cm\nGaiak: “...Marx, Karl, (1818-1883)...”\nEl capital : Libro I, capítulo VI inédito /\nDeskribapen fisikoa: XVI, 176 p. ; 21 cm\nSalario, precio y ganancia /\nManuscritos, economía y filosofía /\nTrabajo asalariado y capital /\nDeskribapen fisikoa: 63 p. ; 18 cm\nCrítica de la filosofía del Estado de Hegel /\nEl capital /\nDeskribapen fisikoa: 240 p. ; 17 cm\nFunts nagusia ( 83 )\nSastre Forest ( 31 )\nLiburuak (ez fikzioa) ( 121 )\nMarx, Karl, (1818-1883) ( 105 )\nFromm, Erich, (1900-1980) ( 2 )\nEngels, Friedrich, (1820-1895) ( 1 )\nEstornés Zubizarreta, Idoia, (1940-) ( 1 )\nGodelier, Maurice ( 1 )\nLonguet, Jenny Marx, (1844-1882) ( 1 )\nProudhon, Pierre-Joseph, (1809-1865) ( 1 )\nEconomía ( 25 )\nMarxismo ( 21 )\nCapital ( 20 )\nComunismo ( 16 )\nSalarios ( 8 )\nValor económico ( 5 )\nMaterialismo dialéctico ( 4 )\nAntisemitismo ( 2 )\nCapitalismo ( 2 )\nCuestión ( 2 )\nEstado ( 2 )\nMarxismo y nacionalismo ( 2 )\nRevoluciones ( 2 )\nComunismo y sociedad ( 1 )\nCrítica literaria ( 1 )\nDerechos sociales y económicos ( 1 )\nEmancipación ( 1 )\nEsclavos ( 1 )\nFilosofía de la naturaleza ( 1 )\nMaterialismo histórico ( 1 )\nMilitarismo ( 1 )\nPolítica económica ( 1 )\nMarx, Karl, (1818-1883) ( 17 )\nEngels, Friedrich, (1820-1895) ( 6 )\nFeuerbach, Ludwig, (1804-1872) ( 4 )\nBauer, Bruno ( 3 )\nHegel, Georg Wilhelm Friedrich, (1770-1831) ( 2 )\nDemócrito ( 1 )\nELA-STV Historia ( 1 )\nLafargue, Laura Marx, (1845-1905) ( 1 )\nLincoln, Abraham, (1805-1865) ( 1 )\nMalthus, Thomas Robert, (1766-1834) ( 1 )\nMarx, Eleanor, (1855-1898) ( 1 )\nPeuchet, Jacques, (1758-1830) ( 1 )\nStirner, Max, (1806-1856) ( 1 )\nParís ( 3 )\nS. XIX ( 10 )\n1848-1852 (II República) ( 7 )\n1870-1871 ( 4 )\n1848 (Revolución de febrero) ( 3 )\n1870-1871 (Sitio) ( 3 )\n1871 (Comuna) ( 3 )\n1851 (Golpe de Estado) ( 2 )\n1843-1873 ( 1 )\n1861-1865 (Guerra civil) ( 1 )\n1960-1976 ( 1 )\nEspainiera ( 95 )\nFrantsesa ( 16 )


Adimen Artifiziala Etorkizuna Iragartzeko – Sherpa.ai Blog\nMilioika pertsonaren garun-ahalmena teknologia esponentzialekin konbinatzea, gertaerak modu proaktiboan aurresateko, gertatu baino lehen, zientzia-fikzioa ala errealitatea?\nBerriki argitaratu da The Drive-n Pentagonoa teknologia esponentzialen erabilerarekin esperimentatzen ari dela gertaerak gertatu aurretik modu proaktiboan aurresateko. Estatu Batuetako Ipar Komandoa probak egiten aritu da Adimen Artifizialaren bidez hodeiko konputaziotik, gailuetatik eta sentsoreetatik datozen datu masiboak konbinatzen eta aztertzen dituen sistema batean. Prozesuaren oinarria datuak denbora errealean behatzea, biltzea eta aztertzea da, eta gerta daitekeenaren egoerak zehazten dira.\nGlobal Information Dominance Experiments (GIDE) izeneko sistema horrek berehalako gertaerak aurresan eta neurri proaktiboak sor ditzake segundo gutxiren buruan. Hala ere, sistemak gertaera potentzialak detekta baditzake ere, gizakiak hartu behar ditu erabaki garrantzitsuak, kasu bakoitzean aplikatu beharreko ekintzak zehaztuz.\nAplikazio erreal horrek argi erakusten ditu lehen blogean sartu ditugun funtsezko bi kontzeptu: bat-egite azeleratua eta zentauroa. Gogora dezagun ezen, konbergentzia azeleratuaren arabera, teknologiak modu esponentzialean hazten jarraitzen duen heinean, teknologiaren azpitaldeen arteko elkarrekintzek aukera oso interesgarriak sortuko dituztela.\nThe Drive-n Pentagonoa teknologia esponentzialen erabilerarekin esperimentatzen ari dela gertaerak gertatu aurretik modu proaktiboan aurresateko.\nKasu honetan, Interneten konbinazio-potentziala, hodeiko konputazioa eta Adimen Artifiziala eta horien deribatu guztiak baliatzen ari dira. Bigarren kasuak zentauroaren etorkizun hibridoari buruz hitz egiten digu, non gizakiek hobeto egiten dutena egiten jarraitzen duten —sortu, imajinatu, erabaki baliabide mugatuen mundu batean gure helburu eta proiektu guztietatik zein lehenetsi—; adimen artifizialak, berriz, gure erabakietan lagunduko digu, adibidez, ekosistema delikatuetan edo sistema soziopolitiko eta ekonomiko konplexuetan proiektatutako esku-hartzeen ondorio probableenak kalkulatuz. Izan daitezkeen ondorioak eta aukera-sorta hobeto ulertzen ditugunez, erabaki informatuagoak eta eraginkorragoak har ditzakegu.\nZentauroen gaiak eta gertaerak aurresateko gaitasunak telepatia informatikoaren kontzeptu teknologikora garamatza. Mark Zuckerbergek duela zenbait urte adierazi zuen laster pentsamendu bat atzeman eta munduarekin partekatu ahal izango dela. Facebookeko CEOak urteak daramatza telepatia informatikoarekin lotutako programak garatzen.\nEstatu Batuetako armadak, bestalde, gogor lan egin du bere tropen intuizioaren edo seigarren zentzuaren gaitasuna hobetzeko programetan. Armadako zientzialariek azaldu zutenez, azterketa- eta erabaki-ereduetan egindako ikerketek iradokitzen zuten badela seigarren zentzu hori, zeinaren bidez gizakiek eredu bakarrak hauteman eta haietan jardun baitezakete, aldez aurretik nahita eta kontzienteki aztertu gabe.\nAdituak bat datoz: burmuinaren eta makinaren arteko interfazeak gaitasun hori areagotu egingo du, eta beste asko, berriz, askoz maila handiagoan. Adibidez, Washingtongo Estatuko Unibertsitateko sei zientzialarik hiru garun elkarrekin konektatzea lortu zuten 2019an, tetrisean adimenarekin jolasteko. Sistemak BrainNet du izena eta garunen arteko lankidetza zuzeneko interfaze gisa funtzionatzen du.\nMark Zuckerbergek duela zenbait urte adierazi zuen laster pentsamendu bat atzeman eta munduarekin partekatu ahal izango dela.\nIkertzaileek Nature-ko Scientific Reports aldizkarian argitaratu zuten beren lana, eta etorkizunean arazo konplexuak konpontzeko oso baliagarria izatea espero da. BrainNet-i buruz, Shelly Fan-ek artikulu bat argitaratu zuen 2018an Singularity Hub-en: «How BrainNet enabled 3 people to directly thoughts».\nArtikulu horretan, autoreak azaltzen zuen batzuetan ez garela eraginkorrak hitz zuzenak aurkitzeko orduan, gure pentsamenduak beste kontzientzia batera argi eta eraginkortasunez transmititzeko. Hori dela eta, aukera bat izango litzateke gure pentsamenduak zuzenean transmititu ahal izatea Interneten antzeko espazio digital baten bidez. Burmuinetik garunerako komunikazio hori ez dago hizkuntzaren itzulpenaren mugen mende. Gizateriarentzako benetako komunikazio-bide unibertsala.\nGaur egungo teknologia nahikoa da gizakietan garunetik garunera informazioa modu errudimentarioan transmititzeko gailuak garatzeko. Sistemak ezin ditu pertsona batetik bestera hitzak eta pentsamenduak transmititu. Erronka hori konpondu beharko dugu hurrengo urteetan. Beste kontu bat da egungo sistemek bi edo hiru pertsonarekin funtzionatzen dutela. Bigarren erronka da pertsona gutxi batzuen arteko telepatia informatikotik multiparekotasunetara pasatzea, pertsona askok sare batean parte har dezaten.\nBai denboran bai espazioan neuroteknologia ez-inbaditzaileak gero eta gehiago hazten diren heinean, telepatia informatikoko sistemak sofistikatuagoak bihurtuko dira. Lau saguetan ezarritako elektrodoak erabili zituen ikerketa batek erakutsi zuen informazioa igortzen ikas zezaketela garun-uhinen «telefono» joko bitxi batean, eta, funtsean, garunak sare artifizial biologiko bihurtzen dituela, datuak sailkatu, gorde eta transferitzen dituena.\nBai denboran bai espazioan neuroteknologia ez-inbaditzaileak gero eta gehiago hazten diren heinean, telepatia informatikoko sistemak sofistikatuagoak bihurtuko dira.\nBeste kasu batean, tximino-talde batek beso protesiko bat eta pilota bat mugimenduan harrapatzeko modua kontrolatzen ikasi zuen, taldeko edozein kidek baino errendimendu hobearekin. Esperimentu horien azken helburua da milioika pertsonaren garun-ahalmena Internet bidez konbinatzea arazo komun bat konpontzeko.\nDatozen urteetan, gero eta proiektu gehiago ikusiko ditugu, milioika pertsonen garun-ahalmena sistema adituekin konbinatuz, hala nola Estatu Batuetako Ipar Komandoak garatutakoa, Global Information Dominance Experiments (GIDE) izenekoa.


Zebrabidea Archives - Page 349 of 381 - Arrosa\nAstelehenero ohi dugunez, Euskal Herriko Bilgune Feministak kaleratzen duen Bilgune kontari astekariaren errepasoa egin dugu. Gaurkoan, Amaia Zufiak lagundu digu horretan: frankismo garaiko emakumeen aurkako errepresioaz; Hamaika telebistako Idemtitateak saioan festaz, historiaz eta emakumeez irtendakoaz; eta agenda kontuez hitz egin digu Zufiak.\nGaurko irratien tartean, Bilbo Hiria irratiko koordinatzaile Mieltxo Monfortek Lur Mallearekin izandako solasaldiari egin diogu lekua. Bien artean, Deustualdeko Prest hilabetekariaren azken alean bildutako gai nabarmenak errepasatu dituzte.\nKorrika kulturalaren egitarauaren baitan, gaur estreinatuko da Galder Perezek zuzendutako Fausto, herritar eredugarri obra Donostiako Antzoki Zaharrean. Emanaldirako sarrera bat zozketatu dugunez, antzezlanaren inguruko kontuak jakiteko Perez zuzendaria gonbidatu dugu Zebrabidera. Gizartea den kartzelaz kontzientzia egin nahi izan dutela azaldu du.\nOstegunero sormenari zabaltzen diogun tartetxora, Halabedi irratiko esatari Jon Aranburu eta Alba Fernandez arte kolaborazailea batu zaizkigu gaur. Bien artean, Edvar Munch artistaren Oihua margolan famatuaren inguruko xehetasunak jorratu dituzte.\nOiartzun Irratiko Mirari Martiarenaren ekarpen bat ekarri dugu gaurko elkarrizketaren tartera. Idoia Beratarbide artistarekin egon da Martiarena, Beratarbidek berak joan den urten zabaldu zuen 100tzen sormen espazioaz hizketan.\nHezkuntza kontuen bueltan aritu gara gaurko tertulian, Ikoitz Arrese eta Amaia Eneterreagarekin. Frantziako Gobernuak aldatu egin nahi baitu ikasleen ebaluazio sistema, notak alde batera utziz. Ba horrek eskatuko lukeen txip aldaketaz, izango lukeen eraginaz eta abarrez hausnartu dugu.\n28 urtarrila, 2015 | 0 Komentarioak\nCiutat morta dokumentalak zalaparta eragin duela esaten genuen atzoko tertulian, eta gaurko komunikazioaren inguruko tartean, komunikabideek eta sare sozialek horretan izandako eraginaz aritu zaigu Patxi Gaztelumendi. Horrez gain, H28 aldizkari satiriko berriaren inguruko kontuak ere ekarri dizkigu.\nEtxebizitza eskubidea bermatzeko etxe hutsen gaineko presio soziala “premiazkoa” da Elkartzen kolektiboaren arabera: hirigintza basatia amaitzea, alokairuen prezioei gehienezko muga ezartzea eta alokairurako etxebizitza parke publikoa sortzea dituzte aldarrikapenen artean. Horren inguruan aritu da Halabedi irratiko esatari Jon Aranburu Elkartzeneko kide Regina Maiztegirekin.


Udal-gobernuko organoak. | Tolosa\nLehendakaria: Olatz Peon Ormazabal\nBokalak: Patxi Amantegi Zubiria\nIñigo Alonso Sarasibar\nGobernu batzordearen saioak:\nAlkatetzako aretoan astero egitea, astelehenean, goizeko 8:00etan. Dena den, Alkateak, arrazoituz, ahalmena izango du egunez eta orduz saioa aldatzeko.\nAlkateak ahalmena izatea abuztuan, Eguberrietan eta Aste Santuan Gobernu batzordearen saio egunak aldatzeko.\nAlkateari laguntzea bere ahalmenez baliatzeko orduan; gobernu lanen koordinazioa; alkateak edo Udalbatzak delegatzen dizkion ahalmenez baliatzea; eta legeak berak ematen dizkionak.\nOhizko nahiz aparteko bilera deialdiak hogeita lau ordu aurretik egingo dira. Ohizko bilkura deialdia pertsonalki egingo zaie batzordekideei. Aparteko eta presako bileren kasuan, gai zerrendari ekin aurretik, bileraren premia erabaki behar du Batzordeak, eta erabakia gehiengoak hartzen duena izango da.\nDeialdiarekin batera banatuko da gai zerrenda.\nZinegotzi guztiek jasoko dute bilera aktaren kopia bat.\nGaien espediente osoa Idazkaritzaren eskuetan egon behar du deialdi bezperan. Erabaki proposamen egin aurretik, hartarako beharrezkoak edota oinarrizkoak diren dokumentuak eta txostenak agertuko dira espedientearekin batera; eginbehar hori, espediente bakoitzaren ardura duen funtzionarioak beteko du.\nBatzordeari gastu proposamena egiten bazaio, nahitaezkoa izango da Kontuhartzailetzak egindako aurrekontu izendapena aurkeztea, proposamenaren bideragarritasuna egiaztatu ahal izateko.\nDeialdia egin eta Gobernu batzordea elkartu bitartean, zerrendako gaien espedienteak batzordekideen eskura egongo dira Idazkaritzan.\nBatzordekideen gehiengo absolutuak agertu behar du Gobernu batzarra eratzeko. Quorum-ik ez badago, bigarren deialdian eratuko da. Hura handik ordubetera egingo da, eta hiru kiderekin nahikoa izango da Batzarra eratutzat jotzeko.\nGobernu Batzarraren bilera deliberatzailea bada, ezin izango du erabakirik hartu. Eztabaiden emaitzak irizpen modura jasoko dira.\nGobernu Batzarraren bozketa bidez hartuko ditu erabakiak, Udalbatzak, alkateak edo legeriak emandako ahalmenez baliatzen denean.\nUdalbatzarrak emandako ahalmenez jarduten duenean, dagokion batzorde informatzailearen txostena eduki behar du aldez aurretik.\nAlkateak Gobernu Batzordearen bileretara deitu ahal izango ditu batzordekide ez diren zinegotziak eta udal pertsonala, informazio edo elementu gehiago eduki ditzaten erabakiak hartzeko orduan.


Ekipamenduen Agenda-Gida - Bizkaia 21\nHistoria eta Etnografia Erakusketa Zentroak\nMonumentu Multzo izendatu dute El Pobal Burdinola. Burdingintzaren museo biziduna da. Siderurgia tradizionalaren jaiotza, goraldia eta gainbehera gogorarazten dizkigute bertako instalazioek. XVI. mendean eraiki zuten, eta 1965. urtera arte egon zen martxan. Multzo horren bisitan honakoak ikus daitezke: burdinola, errota, jauregia, ogi-labeak eta azpiegitura hidraulikoa.\nEl Pobal Burdinola Muskizeko El Pobal Auzoan kokatzen da Muskizetik Sopuertara doan BI-2701 errepidean.\nMuskiz-Sopuerta errepidea El pobal auzoa z/g 48550 Muskiz\n629 271 516\nEkipamendu hau euskal kostaldearen museoen sarearen barnean dago gainontzeko museo, interpretazio-zentro eta bestelako instalazioekin batera.


Corpusetako eskubaloi txapelketa ere bueltatu da - Oñati - Goiena.eus\nCorpusetako eskubaloi txapelketa ere bueltatu da\nOihana Elorza Gorostiza 2022-06-16 20:08\nZubikoa kiroldegiko kantxa berdea.\nInfantil mailako selekzioek zapatuan dituzte partiduak; Miren Bermejo oñatiarrak Gipuzkoakoan jokatuko du.\nPandemiagatik bi urtez jokatu barik egon eta gero, aurten berriz egingo da Corpusetako eskubaloi txapelketa Zubikoa kiroldegian. Aloña Mendik antolatuta, Gipuzkoako, Arabako, Bizkaiko eta Nafarroako infantil mailako selekzioak etorriko dira eta egun osoko torneoa izango da.\nMiren Bermejo oñatiarra\nGipuzkoako eta Arabako nesken selekzioen arteko partidua izango da txapelketako lehenengoa, 09:30ean. Lau jokatuko dituzte goizean eta bazkalostean jokatuko dira 3. eta 4. postuak erabakiko dituzten partiduak, neskena eta mutilena, eta finalak.\nAurretik jokatu diren Corpus torneo gehienetan egon da Aloña Mendiko jokalariren bat, eta aurten ere bai. Miren Bermejo oñatiarrak Gipuzkoako selekzioarekin jokatuko du. Beste kategoria batzuetako txapelketak ere antolatu dituzte aurten beste herri batzuetan eta horiek guztiak jokatzeko etxeko jokalariren bat dago Gipuzkoako selekzioko taldean.


Delituez eta zigorrez/XXXVII. Atentatuak, konplizeak eta inpunitatea — Wikiteka\nDelituez eta zigorrez/XXXVII. Atentatuak, konplizeak eta inpunitatea\n←XXXVI.Hilketa-sariaz Delituez eta zigorrez (1764) Cesare Beccaria, translated by Juan Martin Elexpuru Arregi\nXXXVII. Atentatuak, konplizeak eta inpunitatea XXXVIII.Itaunketa iradokitzaileak, adierazpenak→\n4107Delituez eta zigorrez — XXXVII. Atentatuak, konplizeak eta inpunitateaCesare BeccariaJuan Martin Elexpuru Arregi1764\nXXXVII. Atentatuak, konplizeak eta inpunitatea\nNahiz eta legeek ez duten intentzioa zigortzen, honek ez du esan nahi intentziozko delitu batek, aurrera eramateko asmoarekin abiatzen bada, zigorrik merezi ez duenik, nahiz eta txikiagoa delitua bera burutuz gero baino. Atentatua saihesteak duen inportantziak baimentzen du zigorra. Baina atentatuaren eta zigorraren artean tarte bat egon daitekeenez, burututako delituari dagokion zigorrik handiena emateak bide eman diezaioke damuari. Gauza bera gertatzen da delitu batean konplize bat baino gehiago denean, eta ez denak egile zuzenak, baina beste arrazoi batengatik. Zenbat eta gizaki gehiago elkartu ekintza arriskutsu batean, zenbat eta arriskua handiagoa eta denentzat antzerakoa izan, orduan eta zailagoa izango dute ekintza burutzeko prest dagoena aurkitzea, honek beste konplizeek baino arrisku handiagoa hartuko lukeelako. Salbuespen bakarra, burutzaileari saria izendatuko balitzaio; arrisku handiagoaren truke ordaina jasoko duenez gero, zigorrak berdina izan beharko luke. Gogoeta hauek metafisikoegiak irudituko zaizkio legeak delitukideei ahalik eta adostasun-arrazoi gutxien eskaini behar diela pentsatzen jarri ez denari.\nEpaimahai batzuek inpunitatea eskaintzen diote delitu larri baten konplizeari, honek bere lagunak salatzen baditu. Honelako jokabide batek bere alde onak eta txarrak ditu. Alderdi txarra, nazioak traizioa baimentzen duela, gaizkileen artean ere begi txarrez ikusia dagoena; izan ere, nazio batentzat kaltegarriagoak dira doilorkeriazko delituak kemenezkoak baino, azken hauek ez baitira oso maiz gertatzen, eta, gainera, indar onbera batek onura publikoaren bidean jar ditzake; baina doilorkeriazkoak ohikoagoak eta itsaskorragoak dira, eta bere baitan bildu zaleagoak. Gainera, epaimahaiak legearen ahulezia agerian uzten du lege-hauslearen laguntza erregutzen duenean. Abantaila hauek ditu, bestalde: delitu garrantzitsuak aurreikustea eta, ondorioak agerian jarriz eta egileak isilean edukiz, herria beldurtzea. Honek zera uzten du garbi: legeari federik ez dionak, arlo publikoari alegia, ez diola, ziur asko, pribatuari izango. Iruditzen zait lege orokor batek, kasu jakin batean, delitu baten konplize salatariari inpunitatea aginduko balio, hobe izango litzatekeela hau edozein deklarazio berezi baino; horrela, elkartasuna hautsiz, konplizeak elkarren beldur izango liratekeelako, eta bakoitzak bere buruarengan baino ez lukeelako itxaropenik izango. Epaimahaiak ez ditu ausart bihurtuko gaizkileak, hauek, kasu jakin bat argitzeko, beren laguntza eskatzen dela ikusten dutenean. Honelako lege batek, gainera, salatzailearen inpunitatearekin batera, honen erbesteratzea ekarri beharko luke... Baina alferrik saiatuko naiz sentitzen dudan kontzientzia ausikiari ezikusi egiten, baldin eta traizioa eta azpikeria baimentzen baditut lege sakratuetan, jendearen arteko konfiantzaren eta giza moralaren monumentu diren legeetan. Zer nolako eredua emango litzaioke nazioari baldin eta, agindutako inpunitateari huts eginez, burubide bihurriak bitarteko direla, fede publikoaren lotsarako, oinazera eramango balitz legearen gonbitari erantzun diona! Nazioetan ez dira gutxi honelako kasuak, eta beraz, ez dira gutxi pentsatzen dutenak nazioa makina konplikatua dela, eta trebeenak eta boteretsuenak mugitzen dituztela honen mekanismoak, eurei gogoak ematen dien moduan; uzkur eta bihozgogor dira anima samur eta maitagarrien gozotasuna suposatzen duen guztiarenganako, eta, jendearen animak musikoek beren tresnak bezala ukituz, azerikeria ikasiz astintzen dituzte sentimendurik kutunenak eta grinarik bortitzenak, baldin eta ondo badatorkie beren helburuak lortzeko.\nOrrialdearen azken aldaketa: 14 uztaila 2020, 16:05.


ISOCELL Plus: Samsungek teknologia berria argi gutxiko baldintzetan argazkiak hobetzeko | Androidea\nISOCELL Plus: Samsungek teknologia berria argi gutxiko baldintzetan argazkiak hobetzeko\nSamsungek ISOCELL Plus izeneko teknologia berria aurkeztu berri du. Orain dela urte batzuk konpainiak CMOS sentsoreei aplikatutako ISOCELL hobekuntza da, eta argi gutxiko baldintzetan tiroak lehen baino are gehiago hobetzeko gai da. Hori lortu da argiaren isolamendua Samsungek Fujifilm-ekin lankidetzan garatutako material berri batekin hobetu delako.\nHego Koreakoek argi eskaseko baldintzetan argazkiak ateratzeko urrats garrantzitsua eman duten arren Galaxy S9 Ireki aldakorrari esker, enpresak ez du atsedenik zentzu guztietan hobekuntzak ezartzeraino. Hala eta guztiz ere, teknologia arte ez genuke ikusiko Galaxia Oharra 9 edo S10 datorren urtearen erdialdean martxan jartzeko.\nISOCELL Plus sentsoreetan inplementatutako material berriak argiarekiko sentsibilitatea areagotuko du argi ihesak murriztuz.. Xehetasunez, teknologiaren oinarrian dauden belaunaldiko sentsoreak argiarekiko% 15 sentikorragoak izango dira, pixelen tamaina bere horretan mantenduko den arren. Hori dela eta, argi gutxiko baldintzetan emaitza onenak lortzeko, Samsungek ez ditu sentsore handiagoak beharko eta haiek hartzen duten espazioa ez da aldatuko. Honek koloreen zehaztasunean eta argazkien zorroztasunean ere hobekuntza dakar..\nHainbat iturriren arabera, Samsungek, Hego Koreako erraldoiak, ISOCELL Plus teknologia berria erakutsiko du MWCS 2018-n (Mobile World Congress Shanghai 2018) laster. Horrez gain, Galaxy Note 9-n ikusi genezake jada esan dizugun bezala, eta, ziurrenik, konpainiak aurkeztuko lukeen S10 eta etorkizuneko beste gama altuetan. Ziur baino gehiago da gau eta egun lan egiten duela argazkilaritzari dagokionez teknologia onena eskaintzeko.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Berri » ISOCELL Plus: Samsungek teknologia berria argi gutxiko baldintzetan argazkiak hobetzeko\nKolonizatu eta moldatu planetak TerraGenesis-en, galdu behar ez den estrategia jokoa\nAplikazio eta sare sozial ospetsuenen bertsio "lite" onenak


Euskaltzaleen mugimendua antolatzeko ereduei buruzko gogoeta izango da Topaldiaren ardatza\n28 de Martxoa de 2020\nMediavilla (PNV) acusa de "demagogos reivindicativos" a quienes proponen paralizar la actividad industrial\nTiempo estable y soleado este sábado en Euskadi, con máximas de 17 grados\nEl Gobierno Vasco anima a salir a las ventanas este sábado con linternas por 'La Hora del Planeta'\nBizkaibus ampliará desde este sábado los servicios a varios centros de la red sanitaria de Bizkaia\nLas Clarisas de Vitoria donan 80 kilos de repostería casera al personal del Hospital de Txagorritxu\nGipuzkoa registra ocho nuevos positivos en Covid-19 en residencias de mayores\nEl confinamiento reduce a la mitad las intervenciones por siniestros de los Bomberos de Bizkaia\nGipuzkoa apoyará con 450.000 euros el esfuerzo de las pymes para implantar el teletrabajo\nColegio de Enfermería de Gipuzkoa ofrece asesoría psicológica individual gratuita a enfermeras colegiadas\nErNE denuncia que 'sin techo' expulsados de polideportivos de Bilbao "deambulan por las calles" y exige una solución\nPresentados casi 16.300 ERTEs en el País Vasco, con 113.557 trabajadores afectados\nDetenidas nueve personas y 430 nuevas denuncias en Euskadi por saltarse el confinamiento\nBizkaibus intensifica la limpieza y desinfección en marquesinas e instala baños portátiles para el personal\nVitoria facilita videollamadas con familias a personas mayores en residencias y viviendas comunitarias\nCáritas Bizkaia destina 500.000 euros para responder a la"crisis social" y anima a la población a donar\nAlertan de una estafa a afectados por ERTEs mediante SMS que piden un número de cuenta para ingresar la prestación\nE-Podemos reclama que se facilite internet y equipos electrónicos a los alumnos que carecen de ellos\nEuskadi supera los200 fallecimientos por covid-19, al contabilizar 27 nuevas muertes\nSindicatos nacionalistas destacan que "miles de personas" piden "poner en primera línea" salud y empleo\nActualizado 2020/01/15 17:07:55 CET\nBILBO, 15 (EUROPA PRESS)\nTopaldia jardunaldiaren edizio berria otsailaren 6an izango da, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) Bizkaia Aretoan, Bilbon, eta euskaltzaleen mugimenduaren antolakuntza ereduen inguruko gogoetak ardaztuko du, 'Nola antolatuko da etorkizuneko euskaltzaleen mugimendua?' izenburupean. Jardunaldian izena emateko epea zabalik dago jada, eta ez da itxiko urtarrilaren 31ra arte edo aretoko edukiera bete arte. Izen-ematea topaldia.topagunea.eus webgunearen bidez egingo da, Euskaltzaleen Topaguneak jakinarazi duenez.\nJardunaldiak helburu bikoitza izango du: alde batetik, euskaltzale autoeratuen tokian tokiko antolakuntza ereduak ezagutzeko abagunea eskainiko du eta, bestetik, etorkizunera begira baliozkoak izan daitezkeen ereduen inguruan elkarrekin pentsatzeko espazioa sortzea du asmo.\nHorretarako, Euskal Herriko hainbat esperientziaren berri jasotzeko aukera egongo da, protagonisten ahotik, zuzenean. Tokian tokiko hizkuntza komunitateetan funtzionatzen ari diren esperientziak mahairatuta, antolaketa eredu bakoitzak gizarte aktibaziorako dituen gakoak aletzea da Topaldiaren asmoa.\nAntolatzaileek azaldu dutenez, euskara elkarteetan 1990eko hamarkadan sortu eta zabaldu ziren antolakuntza ereduetatik abiatuko da Topaldia, ohiko antolaketa ereduek oraindik orain betetzen dituzten funtzioak nabarmenduz. Aurrera egin ahala, ordea, jendarteak dakartzan aldaketetara moldatzeko asmoa duten eredu berriak plazaratuko dira. Izan ere, esperientzia horiek osatuko dute jardunaldiaren muina.\nGuztira, Euskal Herriko zazpi esperientzia bilduko dira Topaldian. Atarrabiako Karrikaluze elkartearen bilakaera eta etorkizuneko asmoak\nzabalduko dute jardunaldia. Jarraian, Tolosaldean eta Eibarren administrazioa, euskara elkarteak eta euskalgintza soziala elkarrekin bultzatzen ari diren gobernantza berrien ereduak mahairatuko dira.\nOndoren, Arabako Lautadan, Derion zein Donostian garatutako ereduek hartuko dute lekukoa, eta tokian tokiko komunitatearen beharrei eta testuinguru espezifikoei erantzuteko garatu dituzten ereduak elkarbanatuko dituzte.\nEredu berritzaileek irekitako ildoari helduta, eta jardunaldia borobiltzeko, berrikuntza sozialaren gaia ere landuko da, euskalgintza bezalako mugimendu sozialek eraldaketa horretan duten egitekoaren inguruko gogoeta zabalduz. Horretarako, berrikuntza sozialean aditu Igor Calzada doktorearen hitzaldia entzuteko parada izango da.\nHorrekin batera, adibide zehatz baten berri ere emango da: Aiaraldeko Kooperatiba integrala. Azken esperientzia horren bidez, zeharkakotasunez eta eraldaketa sozialaren ikuspegitik, komunitatearen beharrak nola asetzen dituzten azalduko dute.\nAzkenik, jardunaldia bukatzeko, esperientzien analisia egingo dute eta etorkizuneko aukerak aletuko dituzte Joxemi Zumalabe Fundazioko\nAndere Ormazabal eta Zesar Martinezek eta Mondragon Korporazioko Iñigo Iñurrategik.\nEusko Jaurlaritzaren eta Bizkaiko eta Gipuzkoako foru aldundien babesarekin eta Soziolinguistika klusterraren eta Euskal Herriko\nUnibertsitatearen (EHU) laguntzarekin antolatuko da topaketa.\nEguraldia.- Giro egonkor eta eguzkitsuak jarraituko du\nViernes, 20 de\nTrafiko Zuzendaritzak ibilgailu astunen zirkulazio murrizketak indargabetu ditu aldi baterako\nSaltoki, mikroETE eta autonomoentzako aholkularitza zerbitzua abiatu dute Bilbon


Euskadiko Orkestrak ‘Agur Jaunak’ klasikoaren bertsio berri bat aurkeztu du etxetik | Kultura | Naiz\nKontzeptu eraberrituarekin eta kutsu unibertsalarekin, Euskadiko Orkestrak bere elkartasun mezua prestatu du pandemia garaian. Emaitza ‘Agur Jaunak eta Andreak’ da. Musikak, koronabirusak bezala, ez du mugarik.\n#EuskadikoOrkestraEtxean ekimenaren baitan, euskal orkestrak leihoa ireki du ‘Agur Jaunak eta Andreak’ izenarekin birbataiatutako klasikoaren bertsio berritua eskaintzeko. Kantu herrikoi hori elkartasunaren eta batasunaren euskal ereserki unibertsal moduko batean bihurtu da. ‘Agur’ hori ez da despedida bat, errespetu eta errekonozimendu agurra baizik. Honela, EOSek, Donostiako Orfeoiak bezalaxe, opari musikala egin nahi izan dio euskal gizarteari.\nAzaldu dutenez, EHUk duela urte gutxi berritutako bertsio honen letrak herritar guztien berdintasuna defendatzen du. Zailtasun eta ziurgabetasun garai hauetan, maitasunaren eta guztion arteko elkartasunaren aldeko kantua da hau, eta asmo horrekin aurkeztu eta zabaldu nahi izan du orkestrak.\nBertsio berri hau NDR Elbphilharmonie Orchesterreko (Hanburgo) tronboijole bakarlari Simone Candottok sinatu du. Candotto Alemanian bizi eta lan egiten duen musikari italiarra da eta, Xabier de Felipe bere adiskide euskaldunak lagunduta (Alemaniako orkestran lankide izan ziren biak eta gaur egun De Felipe Euskadiko Orkestrako musikaria da), euskal kultura besarkatu zuen duela bi urte obra honen bertsioa egitea erabaki zuenean.\nEOSetik azaldu dutenez, obra berritu honek barne hartzen duen izaera unibertsal eta nazioartekoaren erakusgarri argia da, eta ezin garrantzitsuagoa eta beharrezkoagoa da horrelako mezu bat bizi ditugun garaietan, non musikak, koronabirusak bezala, ez baitu mugarik.\nOrain EOSek aurkezten duen ‘Agur Jaunak eta Andreak’-en bertsio hau bis gisa interpretatu zuen duela bi urte Hanburgoko NDR Elbphilharmonie Orchesterrek Musika Hamabostaldian eskaini zuen kontzertuan. Candottok sortu zuen bere orkestrarentzat une hartarako, Xabier de Felipek hala proposatu ostean.\nCandottoren ‘Agur Jaunak’ Brucknerren ‘7. sinfonia’-ren elementuetan inspiratuta dago. Bere egileak hala dio: «Wagneriar tubak entzun daitezke sinfonian bezala, eta obra Mi maior tonalitate berean idatzita dago. Biolinen tremoloa hasieran, baita biolontxeloek eta lehen tronpak honen gainean interpretatzen duten motiboa ere, oso antzekoak dira bi kasuetan. Zalantzarik gabe, ‘Agur Jaunak’-en moldaketa honek Brucknerren antzeko ñabardurak erakusten ditu orkestrazioan, harmonietan eta bere koloreetan». Candottok bertsio hori entzun du EOSen eskutik, eta «erabat hunkituta» sentitzen dela dio.


2015eko urriakren 28a 1400 1 0\nIkasleekin bideojokuak sortzeko liburua. Nahi baduzu, textu editore formatuan bidali ahal dizut liburua, nahi dituzun aldaketak egiteko. Pozta elektronikoa erabiliz nerekin harremanetan Jarri. 2016. urteko Ekainak 30: Liburu hobetua igo dut.\nAitor Bilbao .\nIkastegia: Elorrio Institutu Publikoa\nKepa Zelaia Bolinaga 1322 0 0 2015-02-17 14:46:47


OSTALARITZEN INSTALAZIOAK IKUSPEI SL, BIZKAIA - Informe comercial, de riesgo, financiero y mercantil.\nOSTALARITZEN INSTALAZIOAK IKUSPEI SL\nBarrio Goiuria Auzoa 12 48215 - (Iurreta) - Vizcaya\nDatos destacados del BORME de OSTALARITZEN INSTALAZIOAK IKUSPEI SL\nNo tenemos constancia de que la empresa OSTALARITZEN INSTALAZIOAK IKUSPEI SL haya presentado cuentas.\nNoticias de OSTALARITZEN INSTALAZIOAK IKUSPEI SL


izan media Archives - halabedi\nIzan Media herri komunikazio tailerren inguruko informazio guztia\nAurtengo ikasturtea indartsu hasteko, Hala Bedik Izan Media herri komunikazio tailerrak antolatu ditu beste urte batez. Irailaren 23an, egun osoan zehar burutuko dira Oihaneder Euskararen Etxean. Udako oporrak hasi baino lehen iragarri ziren tailerrak, eta irailaren 18an izena emateko epea amaituko da.\nEdukiei dagokionez, hauek dira antolatutako bost tailer ezberdinen (irratigintza, argazkilaritza, kartelgintza, bideogintza eta prentsa / sare sozialak) nondik norakoak:\nArratsaldean, kartel landuagoak egiteko oinarria emango du tailerrak. Hasierako ataletan, kontzeptu teoriko batzuk azalduko dira: konposizioa, kolorea, testuak… ondoren praktikara eramateko, kartel bat egiteko modu bat jorratuko da diseinurako erreminta ezagun batekin. Diseinu grafikoko erreminta informatikoen oinarrizko ezagutzak izan behar dira, hau da, goizeko tailerreko formakuntza.\n» Bideogintza | BETETA\nArratsaldean, bideo-edizioaren oinarriak landuko dira: programako erremintak, irudien eta soinuen nahasketa, errotuloak. Ostean, bideoei formatua eman eta sarean zabaltzeko azalpenarekin batera, tailerrean egindako lanak proiektatu eta komentatuko dira.\nAhozkotasuna irratigintzan: hausnarketa, teoria eta produkzioa. Ahozkotasunaren gakoak aurkeztu eta ahozko produkzioan barneratuko gara hitza mingainetik mikrora eramanaz.\nIrrati mahaiaren erabilera: irrati mahai baten funtzionamendua ezagutu eta ahozkotasunean sortutako audioak grabatuko dira (irratian).\nGoizean, EHko eta nazioarteko ekimen eta ekintza ikusgarrien bitartez, eta kazetarien ikuspegia kontuan hartuta, ondorio, gomendio eta ikasgai batzuk lortzen saiatuko gara herri mugimenduaren praktika politiko eta komunikatiboa hobetzeko, besteak beste, sare sozialak baliatuta.\nArratsaldean, herri mugimendutik prentsarekin harremana nola kudeatu ikasiko da, hau da, deialdi eta mobilizazioen berri emateko zein estrategia komunikatibo bat aurrera eramateko irizpideak. Horretarako, herri mugimendu esanguratsu batzuen esperientzia jaso, eta ondoren, kasu zehatzetatik abiatuta, lanketa komunikatibo on bat garatzeko ariketa praktikoa egingo da.\nHonetaz gain, tailerretara datozenek, Hala Bedi Tabernan 8€ren truke eguneko platerra (marmitakoa) eta edaria izango dituzte aukeran, baina aldez aurretik abisatu behar da bazkariaren aukera nahi bada.\nErredakzioa | Uzt 17, 2017 | Albisteak, Berriak | 0 comments\nBost tailer ezberdin egongo dira eta egun osoko jardunaldia izango da. Zabalik dago izen ematea.\nHori da, hain zuzen ere, Hala Bedik antolatutako Izan Media tailerren helburua. Aurreko urtean bezala, eskaintza zabaltzea erabaki eta ikus-entzunezko bestelako disziplina batzuen inguruko tailerrak ere eskainiko ditugu irailaren 23an. Irratsaio bat, bideo bat zein kartel bat egiten trebatzeaz gain, Hala Bedi hobeto ezagutzeko eta bertan parte hartzeko aukera aproposa duzu honako hau.\nBost tailer ezberdin egongo dira:\nKartelgintza | Kartel bat egiten ikasteko tailerra. Nola hasi kartel bat egiten? Zertarako? Nola erabili programa ezberdinak?\nBideogintza | Bideo bat egiten hasteko eta prozesu honetan trebatzeko truko ezberdinak ikasiko ditugu hemen.\nIrratigintza | Irratian jarduteko baliabide ezberdinak behar ditugu; errazak dira hauetako batzuk, zailagoak beste batzuk. Kuña bat nola egin, mahai tekniko bat nola kontrolatu, nola lokutatu … ikasiko dugu tailer honetan.\nArgazkilaritza | Erdi Aroko azoka aprobetxatu ahalko dugu argazki ezberdinak nola atera ikasteko: erretratuak, enkuadrea, argia …\nPrentsa eta Sare Sozialak | Nola egin prentsa deialdi bat? Nola sortu txio biral bat? Nola sortu kanpaina komunikatibo eraginkor bat? Galdera hauek erantzungo ditugu tailer honetan.\nHala Bedi Irratia | Urr 25, 2013 | .Hala Bedi Bat, Berriak | 0 comments\nIkasturte berriarekin batera, martxan da Hala Bedi irratiaren programazio berritua ere. Aurtengo nobedadeen artean, bi dira aipatu nahi genituzkeenak:\nHabelas hainas: Galiziako panorama musikalari eskainitako saioa. Rock musikaren inguruko nobedadeak eta gaur egun, hemendik hain urruti egon ez arren, Euskal Herrian ezagutzen ez ditugun bestelako talde galiziarrak ezagutzeko aukera paregabea.\nPlaza los canasteros calle Los lunares: Flamenkoari eskainitako irratsaioa. Astean ordu betez, aurreiritziak saihestuz flamenko garaikidera hurbiltzen gaituen tartea. Urte luzetan zehar Hala Bediko uhinetan eduki eta gero, tarte bat kanpoan pasa eta berriro bueltan duguna gure uhinetan.\nGainontzekoan, aurreko urteetako apustuekin aurrera darraigu. Goizetako Suelta la olla magazinak (goizeko 10etatik 13etara Euskal Herri osorako eta 13etatik 14etara Arabarako ekoizten dena, astelehenetik ostiralera) kolaboratzaile eta tarte berriekin eman zion hasiera ikasturteari irailaren hasieran. Eta Zebrabideak, arratsalderoko gure euskarazko magazina, aste honetan bertan egin du salto hango eta hemengo uhinetara. Aurten ere, 16etatik 18etarako tartea Info7 eta Antxeta irratiekin elkarlanean egingo dugu, 17etatik 18etarako ordu betea berriz, Arabako aktualitateari eskainiko zaio. Hemen ere ez da berrikuntzarik faltako.\n34 dira momentu honetan, Hala Bedin bertan ekoizten diren irratsaioak. Horietatik, 20 gazteleraz egiten dira, 13 euskaraz eta beste bat arabieraz. Gure irratsaioez gain, ordea, Arrosa sarearen bidez beste 16 irratsaio emititzen ditugu goizeko 7.30ean hasi eta goizaldeko 1a arte luzatzen den gure programazioan.\nHorrez gain, Hala Bediren bigarren emisioa ere urtea bukatu baino lehen martxan jartzea aurreikusten dugu, Eusko Jaurlaritzako arduradun politikoek irrati lizentzia berrien banaketarako erakutsi duten utzikeriaren gainetik.\nProiektu berri honek, halaber, jendearen parte hartzea areagotzea eskatuko zuela genioen duela urte bat eta bide horretan ere pausoak emanez aurrera dihardugu. Horrela, aurten ere eta hirugarren urtez jarraian, Izan media izenburupean irrati tailerrak antolatu ditugu urriaren 28 eta 29rako (astelehen eta asteartea). Tailerren lehen eguna ahozkotasuna eta lokuzioa lantzeari eskainiko diogu. Bigarrena berriz, audio sorkuntzan eta edizioan trebatzen pasako dugu. Tailerrak arratsaldeko 18etatik aurrera izango dira, irratian bertan, Bueno Montreal kalea 19 behea. Izena emateko epea zabalik dago eta nahikoa da hbiprogramazioa@gmail.com helbidera email bat bidaltzearekin. Lehen eguneko tailerra euskaraz bakarrik emango dugu, bigarren egunekoa elebitan izango da. Beraz, badakizue, animatu eta parte hartu, ez daukazulako aitzakiarik, ezta erreuma edo San Vitoren dardararik.\nBihar “Euskal musika. Bidegurutzean ala zubian” mahainguruaren zuzeneko emisioa\nHala Bedi Irratia | Ots 12, 2013 | .Hala Bedi Bat, Berriak | 0 comments\nBihar, arratsaldeko zazpietan Izan Media irrati tailerrei amaiera emanez “Euskal musika. Bidegurutzean ala zubian” mahai ingurua antolatu du Hala Bedik.\nJosu Zabala, Jon Eskisabel, eta Josu Larrañaga izango dira hizlari eta zuzenean jarraitzeko aukera izango duzu, web gune honetan irudi bidez eta FM bidez Hala Bedi irratiaren uhinetatik.


"Arazorik handiena, fisikoa baino, psikologikoa izan da" - Zumaia - Baleike.eus\n"Arazorik handiena, fisikoa baino, psikologikoa izan da"\nGorka Peñagarikano Goikoetxea 2020-07-30 13:26\nPrestatzaile batek kontrolatzaile jarrera hartu behar izaten du askotan. Kirolarien jarraipena egin, eta exijitu, denboraldira ahalik eta hobekien hel daitezen.\nArraunean urte dezente egin ondoren, azken bi urteotan prestatzaile fisiko lanetan dihardu Jokin Gijarrok (Zumaia, 1987) Telmo Deun Elkartean –Zarautzen ere bera arduratzen da–. Zumaiako gizonezkoek gimnasioko orduerdiko lana bukatu, eta uretara sartzear direla hitz egin dugu Gijarrorekin.\nMutiletan gorabeheratsu esango nuke; nesketan, berriz, gustora hasi dugu urtea. Hobetzen joateko itxaropena dut.\nArraunean urte dezente egindakoa zara Zumaian. Zertan aldatu da taldea ordutik hona?\nUrte batzuk pasa dira arrauna utzi nuenetik. Orduko arraunlari batek bakarrik segitzen du, eta gainontzeko denak berriak dira. Gazteak dauzkagu gehienbat.\nArrauna utzi nuenean adinez zaharragoa zen taldea. Orain, kluba berritik hasi da. Martxa hartzen goaz eta ea goiko mailetara heltzen garen berriz ere.\nPrestatzaile fisiko batek nola prestatzen du taldea?\nElkarte guztietan bezala, hasieran neguko lana izaten da: batez ere, gimnasioa eta ergometroa lantzen da. Aurten, COVID-19a tarteko, ia bukaerara arte egin behar izan dugu ergometroa. Laburbilduta hori izaten da: neguan barneko lana gehienbat, eta uda gerturatzen doan heinean uretan aritzen gara gehiago.\nNoiz eta nola lantzen da ezaugarri bakoitza?\nIndarra, izatez, ezberdin bada ere, urte osoan lantzen da. Batez ere neguan, pesak egitean. Bestetik, teknika eta arraunketa pixkana-pixkana lantzen joaten dira, urte osoan eta. Erresistentzia, berriz, nolabait esanda, neguan hasten gara lantzen, baina amaiera partean, udaberrian, beste txispa bateko ariketak sartzen ditugu, lan anaerobiko baten bila. Estropadek eskatzen duten erritmoa bilatzea da helburua.\nKoronabirusarekin planifikazioa egokitu behar izan duzue. Zertan aldatu da?\nLantzeko geratu zaiguna, egia esan, traineruko lana izan da; taldea traineruan osatzea, alegia. Uretan egin behar genituzkeen ordu asko egin gabe geratu dira, baina, aldiz, arraunlariek fisikoki beste plus moduko bat daukate ergometroan horrenbeste ordu sartzeagatik.\nEtxetik kontrolatu eta zaindu ditugu pultsoak eta batioak, eta horrek, fisikoki hobekuntza bat ekarri digu, nahiz eta uretako teknika nahi bezala lantzeko aukera galdu.\nNola egiten da jarraipena?\nBeste denboraldietan bezala, asteko plangintza bidaltzen nien, eta haiek, etxetik arituta, egindako lanen emaitzak WhatsApp bidez ematen zizkidaten.\nLan egiteko modua dezente aldatu da konfinamenduarengatik. Ergometroak eraman ahal izan dituzte etxera, baina Zumaian ez dugu aukerarik izan pesak edukitzeko. Dena dela, gaur egun autokarga lantzeko ariketa batzuk badaude, eta horiekin garapen bat lor daiteke; horretan ibili gara. Eskura geneukan materialarekin: bost litroko ur-bidoiarekin edota esne brikarekin. Ez zegoen beste aukerarik.\nDagoeneko estropada batzuk jokatu dituzue. Nola ikusten dituzu neska-mutilak? Arazorik izan dute maila fisikora egokitzen?\nFisikoki nahiko ondo ikusten ditut; orokorrean esanda, behintzat, ondo daude. Arazorik handiena, nik uste, konfinamendu garaian, burukoa izan dela: psikolgikoa. Horixe izan da zailena, animoa mantentzea. Ez genekien zenbat denbora egon behar genuen etxean: hasieran bi aste ziren eta azkenean ia hiru hilabete... Ez genekien estropadak jokatuko zirenik ere, eta hori gogorra izan da arraunlarientzat.


Ipuinak kontatzeko abileziak xurgatu zituzten atzo Elgetako haurrek - Elgeta - Goiena.eus\nIpuinak kontatzeko abileziak xurgatu zituzten atzo Elgetako haurrek\nXabi Gorostidi 2018-03-03 10:55\nEneko Haritzak ipuin kontaketa tailerra egin zuen Elgetako haurrekin batera. Zortzi urtetik gorakoek hartu zuten bertan parte, eta ipuin bat ondo kontatzeko teknikak barneratu zituzten jolas bidez. Haurrek primeran pasa zuten, eta horren seinale da datorren astean ea beste tailer bat egingo zen galdezka amaitu zutela.\n"Umeak borobilean jarri eta hainbat teknika landu zituzten. Lehenik eta behin, Txanogorritxuren ipuina ahalik eta laburren kontatzeko ariketa egin zuten, ideia nagusiak identifikatzeko asmoz. Ostean, ipuin bera askotariko emozioekin kontatzen hasi ziren: oihuka, baxu-baxu, pozik, haserre..." azaldu du Elgetako liburutegiko arduradun den Geaxi Ezpeletak.\nIa bi orduko saioa izan zen, eta bertako gidari lanak egin zituen Eneko Haritza gustura geratu zen emaitzarekin. Ez bera bakarrik, haurren gurasoak ere pozik azaldu ziren, oso gutxitan antolatzen direlako zortzi urtetik gorako haurrentzako ekintzak.


Adan de Yarza markesak laga zigun ondarea: pinu-landaketa eta Euskal Herriko hegazti-komunitateak - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Erreportajeak » Adan de Yarza markesak laga zigun ondarea: pinu-landaketa eta Euskal Herriko hegazti-komunitateak\nAdan de Yarzak ekarri zuen bazka-erremolatxa gurera, baita nekazaritza-modu berriak ere. Baina batez ere birlandaketen bultzatzaile amorratua izan zen. Munduko txoko urrunetan aurkitutako espezie asko eta asko probatu zituen Bizkaia aldean, etekinik handiena zeinek emango bila. Hiru ziren bere zuhaitz kutunenak, Pinus hamiltonii, Cupressus macrocarpa eta guztien artean maiteena, Pinus insignis .\nGarrapoa ( Sitta europaea ). (J.R. Aihartza).\nLekeitioko Zubietarren lurretan landatu zituen lehen aleak eta berehala ohartu zen Kaliforniako pinu hura ezin hobeto moldatzen zela Bizkaiko eta Gipuzkoako baldintza berezietara. “ Hau da hau zuhaitz zoragarria! Etorkizuna pinuan dago ” pentsatu omen zuen markesak. 1920an hil zenean, ez zekien berak ekarritako konifero berriak nolako aldaketa eragingo zuen Euskal Herriko paisajean, ekonomian, mendien egituran eta ekologian.\nEuskal Herria, txikia izanik ere, baso aldetik oso leku aberatsa izan da beti. Kostaldetik aldenduz gero, klima ozeanikotik kontinental-mediterranearrera pasatzen gara oso kilometro gutxitan. Horri, bertoko orografia menditsua eta irregularra gehitzen baldin badiogu, erraz ulertuko dugu hain lurralde ñimiñoan hainbeste zuhaitz-mota aurkitzea.\nPagoak ( Fagus Sylvatica ). (I.X.I.)\nBost izan dira historikoki gure baso nagusiak; erreka-zoko eta ainube heze eta ilunetan haltzak ( Alnus glutinosa ) hazten ziren; mendi inguruetan eguraldi hotzera hobeto moldatu diren pagoak ( Fagus sylvatica ); artadiak ( Quercus ilex ) leku latz, lehor eta harritsuetara mugatuta geratu ziren; eta gainerako guztia, erreka bazterretatik hasi eta 500 metrotik gora zeuden pagadietaraino, hau da, Euskal Herria ia osoa, gaztainadiz ( Castane sativa ) eta hariztiz ( Quercus robur ) estalita zegoen. Horiez gain, ezin ahaztu gaur egun banaka azaldu arren, garai batean benetako zuhaizti eta basoak osatzen zituzten beste hainbat, ezkiak, zumarrak, haginak edo urkiak, besteak beste. Horren lekuko dira Zumarraga, Sarasketa, Erkiaga, Aginaga, Lizardi eta beste hamaika euskal toponimo, izen eta abizen.\nArtadia ( Quercus ilex ). (I. Elosegi).\nDuela 3.000-5.000 urte abeltzaintza eta nekazaritza agertzeak, jakina, eragin zuzena izan zuen. Erreka eta baserrietako inguruak zuhaitzez garbitu behar izan ziren, laboreak erein eta abereentzat zelaiak eduki ahal izateko, baina mendetan zehar nolabaiteko oreka gorde zen. Beheko aldea, haranak, landaketa eta zelaientzat gordetzen zen, mendi-tontorrak (Gorbeia, Urbia, Pirinioak, eta abar) udan abereek bazka zezaten eta beste guztia, mendi izenaz ezagutzen zena, baso edo oihanez estalita zegoen; ehizarako eta egurretarako erabiltzen ziren inguru horiek.\nGaztainondoa (C astane Sativa ). (I.X.I.)\nXVl. mendetik aurrera egoera zertxobait aldatzen hasi zen. Untziak eta etxeak egiteko gero eta zur gehiago behar zen eta burdinolek ere zura anitz erretzen dute. Dena dela, oraindik basoen erabilera selektiboa egiten zen; etorkizunean pentsatuz, basoak babesteko ordenantzak ere agertu ziren herri gehienetan. Dominique Behety abade zuberotarrak laga zigun XVII. mendean Zuberoa, Nafarroa Beherea eta Lapurdiko oihanak babesteko onartu ziren legeen berri (ikus beheko laukia).\nOrdenantzak ordenantza eta legeak lege, pittinka basoak murrizten hasi ziren mende horietan. Haritzak eta gaztainondoak izan ziren kaltetuenak, herrietatik hurbil egoteaz gain, zura ona eta gogorra baitute. Hala ere, XIX. mendearen amaierara arte Euskal Herriko basoak itxurazkoak ziren. Herri eta zelaiek gero eta lur gehiago jan zioten ordurako basoari, baina oraindik ere zuhaizti ederrez daude apainduta gure mendiak eta bailarak. Harizti eta pagadiez gain, gaur egun erabat desagertuta dauden lizardiak, ezkidiak eta zumardiak agertzen dira garaiko paperetan.\n“… Minichtruak egin zian hareki batian oihanen zañtzeko lege parrasta bat. Bi züahñ suerte berheziki nahi zütian ahal bezañ untsa zañthu: haitcha eta gaztañatzia. Manhatü zian zühañ ondo bat egochten zianari legar baten phakatzia eta beste bi haitchen edo gaztañatzen lanthatzia. Baimenareki zühañ bat muzten zianak etzian legarrik phakatzeko, bena behar zian harek ere bi gaztañatze edo bi haitc lanthatü…”.\nHariztia ( Quercus robur ). (X. Lizaur).\nAzken ehun urteotan, ordea, aldaketa izugarria jasan dute gure mendiek. Joan zen mendeko desamortizazioek, Lehen Mundu Gerrak, oidioa eta antzeko izurriteek eta hazkunde demografikoak kalte demasa egin zieten basoei eta, zaintzen ez zirenez, ordura arte errentagarriak ziren basoak balioa galtzen hasi ziren.\nSasoi horretan gero eta zur gehiago behar zen, baina gero eta gutxiago zaindu eta birlandatzen ziren basoak.\nBost izan dira historikoki gure baso nagusiak; erreka-zoko eta ainube heze eta ilunetan haltzak hazten ziren; mendi inguru eta eguraldi hotzera hobeto moldatu ziren pagoak; artadiak leku latz, lehor eta harritsuetara mugatuta geratu ziren; eta gainerako guztia, gaztainadiz eta hariztiz estalita zegoen.\nEta horixe da Adan de Yarzak iragan mendearen amaieran aurkitu zuen egoera: zura behar da eta ahal bezain azkar, gainera. Kanpotik ekarritako zuhaitzekin birlandaketak egiteko une ezin hobea zen, beraz. Horrela, mendearen hasieran makaltzen hasitako basoek azken ukitutxoa jaso zuten pinuaren etorrerarekin, administrazioak eta baserritarren elkarteek pinu-landaketak bultzatu baitituzte mende osoan zehar (1. taula).\nMendearen hasieran sartzen hasi zirenetik hona, pinuak eta bestelako koniferoak etengabe birlandatu dira Euskal Herriko kostaldean, gaur egungo egoerara heldu arte. 1986ko baso-erroldaren arabera, konifero-landaketek basoen % 70 baino gehiago estaltzen zuten Gipuzkoan eta Bizkaian. Bertoko basoak % 29 besterik ez dira Gipuzkoan eta are gutxiago Bizkaian, % 23, hain zuzen. Gainera, bertoko basoetatik gehienak pagadiak dira eta harizti-gaztainadiek % 3 besterik ez dute osatzen. Garbi dago, beraz, pinu-landaketek gehien kaltetu dituen zuhaizti-motak zeintzuk diren; garai batean harizti eta gaztainadiek estaltzen zituzten gure lurraldeak, gaur egun pinuak bereganatu ditu.\nAraba Bizkaia Gipuzkoa Hektareak guztira\nBasoak (ha) 143.502 122.411 118.837 384.750\n11 66 57 170.706\nBeste koniferoak (%tan) 14 11 14 43.000\nBertakoak (%tan) 75 23 29 160.185\n1. taula. Euskal Autonomi Elkarteko basoen banaketa. Iturria: Ruiz de Urrestarazu 1992.\nHaritzak eta Pinuak\nHaltzak ( Alnus glutinosa ). (J. Arizmendiarrieta).\nHariztien eta pinudien ezaugarriak erabat desberdinak dira. Hariztietan, noski, haritzak dira nagusi, baina zuhaitz hauen ezaugarriak direla eta —adin eta forma desberdineko zuhaitzez osatuta daude eta irekigune ugari izaten dituzte— argitasuna handia izaten da oihan-mota honetan eta horrek dibertsitatea handiagoa izatea eragiten du. Euskal Herriko itsasaldean bizi daitezkeen zuhaitz eta zuhaiska gehientsuenak aurki ditzakegu hariztietan: urkiak, lizarrak, elorriak, astigarrak, zumarrak, ezkiak, sahatsak... eta horiez gain, ehundaka landare-espezie, garo zein belar, huntz nahiz txilar. Hariztiak dira Europa osoan dibertsitate handiena duten basoak.\nIntsinis pinua (Pinus radiata edo Pinus insignis izen zientifikoez ezaguna) 50 m luze izatera heltzen den hazkunde azkarreko konifero-espeziea da. Berez, Kalifornia inguruko kostaldeko txoko bitan besterik ez da agertzen, San Franciscon eta Monterey aldean, hain zuzen. Azken mendean, ostera, Australiara, Zeelanda Berrira, Txilera, Euskal Herrira eta beste hainbat herrialdetara izugarri hedatu da, zurgintzarako zuhaitz egokia baita. Klima epeleko lurraldeetara zoragarri moldatzen da eta 20-25 urteko zikloetan moztu daitekeenez, etekin ekonomiko itzela ematen duen espeziea da. Kalifornia inguruan berez hazten denean, gure hariztien antzeko basoak eratzen ditu: irekiak, adin desberdineko zuhaitzez eratuak eta dibertsitate handikoak.\nMendetan zehar nolabaiteko oreka gorde izan da Euskal Herrian: beheko aldean, haranak, landaketa eta zelaientzat gordetzen zen, mendi-tontorrak udan abereek bazka zezaten eta beste guztia, baso edo oihanez estalita zegoen.\nMundu zabalean zehar egin diren landaketen ezaugarriak, ordea, arras bestelakoak dira eta bertoko basoekin konparatuz gero, ezaugarri ekologikoak erabat desberdinak dira. Hasteko, ale guztiak batera landatzen dira eta oso dentsitate handian, 2.000-2.500 oin hektareako.\nHori dela eta, lurrera iristen den argia benetan eskasa da. Gainera, pinuek bertoko espezieek baino ur gehiago zurgatzen dute eta, beraz, gainerako landareentzat geratzen den ur-kantitatea oso txikia da. Azkenik, pinuek lurraren pH-a jaisten dute, lurzorua azidifikatuz. Hiru arrazoi horien ondorioz —argi gutxi, ur gutxi eta pH-a azidoegia— oso gutxi dira pinudietan bizi daitezkeen landareak eta baso hauetan landare-dibertsitatea benetan baxua da. Hortaz, pinudien eta hariztien egitura erabat desberdina da. Egia esan, Euskal Herriko pinu-landaketa gehienak, alderdi askotatik begiratuta, ezingo genituzke benetako basotzat jo, ez baitituzte basoek izan behar dituzten ezaugarri ekologikoak betetzen.\nBirigarro arrunta ( Turdus philomelos ).\nHegazti-populazioen eta landaretza-egituraren arteko erlazioa sakonki aztertu izan da azken urteotan. Hegazti-komunitateak, elkarren artean erlazionatuta dauden faktore askoren bidez erregulatzen dira eta habitatean gertatzen den aldaketarik txikienak ere espezie jakin batek behar dituen baldintzak alda ditzake. Aldaketa horien ondorioz, espezie batzuen dentsitatea jaitsi egin daiteke; beste espezie batzuek, baldintza berriak hobeto jasaten dituztelako edota aldaketak bere bizimoduan eraginik ez duelako, berdin jarraituko dute; eta beste batzuk, egoera berriaz profitatuz, ugaritu egingo dira.\nAmilotx urdina ( Parus caeruleus ). (J.R. Aihartza)\nHorrez gain, habitataren dibertsitatea handiagotzean, bertan bizi diren animali espezieen kopuruak ere gorantz egiten duela jakina da. Esaterako, Pedrocchi-Renaultek (1973) baso bateko lurzoruko landaretza kentzean hegazti-dentsitatea % 39 eta espezie-kopurua % 20 jaitsi zela ikusi zuen; Nilssonek (1978) Suedian egindako ikerketetan, baso naturaletan landaketetan baino bederatzi aldiz hegazti gehiago bizi dela ikusi zuen. Bi horiek hainbat adibidetako pare bat besterik ez dira.\nHori horrela izanda, eta lehen esan dugun legez azken mende honetan Euskal Herriko mendien itxura goitik behera aldatu denez, nolako eragina izan du pinuaren etorrerak Euskal Herriko hegazti-komunitateetan? Nola neur daiteke aldaketa hori? Onuragarria ala kaltegarria izan al da? Ba al dago jakiterik?\nHarizti-pagadiak (HP) Pinudiak (P)\nDentsitatea (heg/10 ha)\nDibertsitatea (H) 38,67\n2. taula. Pinu-landaketetan eta harizti-pagadietan aurki daitezkeen 22 hegazti-espezie arruntenen dentsitate-taula eta komunitateen parametroak. Iturria: Carrascal, 1990.\nPinuak eta hegazti-komunitateak\nLau dira, oro har, landaketen ondorioak:\nbasoaren barne-egituraren dibertsitatea jaitsi egiten da, plano horizontalean nahiz bertikalean;\npaisajearen dibertsitatea ere murriztu egiten da;\nanimali dibertsitatea handia da landaketaren lehen urratsetan, baina arras txikia ondoren;\nanimalien dentsitatea ez da lar altua, baina espezie gutxi batzuek ezohizko ugaritasuna lor dezakete landaketetan. Euskal Herrian pinu-landaketek sortu duten aldaketa onerakoa edo txarrerakoa izan den esan gabe ere, orain arte egin diren azterketek argi eta garbi erakusten dute geure hegazti-komunitateetan aldaketak eragin dituztela. Eta ez euskal basoetan bizi diren hegaztien izen-abizenetan soilik, baita energia aprobetxatzeko edo bizilekutzat erabiltzen diren nitxo ekologikoak aukeratzeko eta erabiltzeko orduan ere.\nGeroago ikusiko dugun bezala, euskal basoak hegazti migratzaile eta negutarrentzat ere oso garrantzitsuak dira. Nolanahi ere, dudarik ez da, basoen garrantzia berton kumatzen duten hegaztientzat are handiagoa dela, beraietan aurkitzen baitituzte habia egiteko beharrezko lekua zein lehengaiak, eta kumaldian txitoek derrigorrezkoak dituzten elikagaiak. Gorago aipatu dugunez, bertoko basoen ezaugarriak eta pinu-landaketenak erabat desberdinak dira eta horrek baso-mota batean eta bestean aurkituko ditugun hegazti-espezieetan eragin nabaria izango du. Carrascalek (1990) Bizkaiko eta Gipuzkoako basoetan egindako ikerketan aurkitu zituen 22 espezie arruntenetatik 12 dira —erdia baino gehiago— baso-mota bien artean, estatistikoki esanguratsuak diren desberdintasunak azaltzen dituztenak: 8 ugariagoak dira pinudietan eta 4 harizti-pagadietan (2. taula).\nOrokorrean hartuta ere, gehiago dira pinudietan bizi diren hegaztiak. Hegazti-dentsitatea (hegazti-kopurua/10 hektareako) 38,67tik 76,16ra igotzen da harizti-pagaditik pinudira pasatzean eta espezie-aberastasuna (espezie-kopurua/2,5 hektareako) 5,33tik 7,21era. Ekitabilitatea (Alataloren indizea) eta Dibertsitatea (Shannonen indizea) aldiz, altuagoak dira bertoko basoetan. Datu horiek ikerketaz ikerketa aldatu agiten dira (3. taula), batez ere erabilitako metodologia dela eta, baina oro har, beti ere antzeko emaitzak lortzen dira. Pinudiek hegazti-dentsitate altuagoa izaten dute, bertoko basoek dibertsitate altuagoa; espezie-aberastasuna ikerketaz ikerketa aldatu egiten da, aukeratutako metodologiak zeresan handia baitu basoan aurkituko diren espezieetan.\nLaburbilduz, pinudietan txori gehiago bizi dela esan daiteke, baina dibertsitatea txikerragoa da. Horren arrazoia baso-mota bakoitzeko ornitozenosiak (hegazti-multzoak) azaltzen duen dominantzia/dibertsitate kurbaren patroian datza. Bertoko oihanetakoek lognormaltasunerantz jotzen duten bitartean, pinu-landaketetako hegazti-komunitateek eredu geometrikoaren antz handiagoa dute (l. grafikoa).\nHariztietan hegazti-espezie gehienak grafikoaren erdi aldean dauden bitartean, (guztizkoaren % letik % 10era osatzen duten espezieek), pinu-landaketetan muturretan daude. Espezie arraroen kopurua (guztizkoaren %l baino portzentaia baxuagoa dutenena) nahikoa handia da eta arrunt ugariak diren espezieak ere gehiago dira. Hiru espezie ugarienak hartuz gero, txonta ( Fringilla coelebs ), erregetxo bekainzuria ( Regulus ignicapillus ) eta pinu-kaskabeltza ( Parus ater ), guztizkoaren %50 baino gehiago osatzen dutelarik.\nEz da pinu-landaketa izan paisajearen aldaketa eragin duen bakarra. Herriak eraiki eta nekazaritzarako nahiz abeltzantzarako lurrak prestatu izanak ere, izan du eragina horretan.\nBirlandaketetan oso ugariak diren baliabideak aprobetxatzeko gai diren espezie gutxi batzuen esku dago pinudien dentsitate altua: txontak lurreko artropodoak jaten ditu, erregetxoak azikula eta sastraketakoak eta pinu-kaskabeltzak adar eta hostoetakoak. Horrela, pinu-landaketen dentsitate altua, 3 edo 4 espezieren eskutan besterik ez dago eta espezie-aberastasun handiagoa oso arraroak diren hegaztien multzoak sorrarazten du. Hariztietan, berriz, portzentaia ertaina duten espezieak gehiago direnez, guztizko dentsitatea baxuagoa da, baina dibertsitatea eta ekitabilitatea altuagoak. Espezieen banaketa orekatuagoa da.\nl. grafikoa: Dominantzia-dibertsitate kurbak. Iturria: Carrascal, 1990.\nPinudietan arazorik handienetakoa homogeneotasuna da. Pinu-landaketak izatez komunitate aberatsak mantentzeko gai izaten dira eta horren lekuko da normalean azaltzen dituzten dentsitate- eta aberastasun-indize altuak.\nKaskabeltz handia ( Parus major ). (M.M. Elosegi).\nBeste modu batera esanda: pinudiek hegazti askorentzat adina energia daukate. Baina arazoa zera da, espezie gutxi batzuk besterik ez direla baliabide horiek erabiltzeko gai. Landaretza-dibertsitatea arras txikia denez, eskura dauden elikagaien aniztasuna ere oso txikia da; badago zer jana, baina menua beti da berdina. Jaki hori laket dutenak —lehen aipatutako txonta, erregetxoa edo pinu-kaskabeltza esaterako— aise ugaltzen dira pinudietan. Energi iturri berria erabili ezin dutenak, edo modu traketsean darabiltenak (txinboak, Sylvia sp., birigarroak, Turdus philomelos, garraztarroak, Turdus viscivorus eta beste batzuk), urritzen hasten dira.\nPinu-landaketa Bertako basoak\n3. taula. Pinu-landaketetan eta hariztietan bizi diren hegazti-komunitateen parametroen taula. Iturria: Elosegi, 1980.\nLekeitioko Zubietarren lurretan landatu zituen Adan de Yarzak Pinus insignis koniferoaren lehen aleak eta berehala ohartu zen ezin hobeto moldatzen zela Bizkaiko eta Gipuzkoako baldintza berezietara. Dena dela, hil zenean ez zekien nolako aldaketa eragingo zuen Kaliforniako pinu honek.\nHorrez gain, pinu-landaketek beste arazo bat dute bertoko basoak bezain aberatsak izateko: espezie askok habia jartzeko orduan zailtasunak dituzte. Hariztiak pinudiak baino nahiago izaten dituzten espezie gehienak trogloditak dira. Hau da, habia zuhaitz-enborretan aurkitzen dituzten zulo eta zirrikituetan egiten dute. Espezieon artean, garrapoa ( Sitta europea ), kaskabeltz handia ( Parus major ), amilotx urdina ( Parus caeruleus ) eta kaskabeltz txikia ( Parus palustris ) ditugu. Horrelakoetan, elikagai-iturriak erabiltzeko duten zailtasunari habia egiteko aurkitzen dituzten eragozpenak gehitzen zaizkio. Landaketa gehienak 20-25 urtetik beherakoak dira eta neketsua izaten da enbor zahar eta zartatuak topatzea. Okilek ( Dendrocopus major eta Picus viridis ) eta amilotx mottodunek ( Parus cristatus ) pinuen enborrak zula ditzaketenez, nahikoa ongi egokitu dira konifero-landaketetera, baina zulorik berez egin ezin duten espezieentzat pinuz betetako mendi-magalak ez dira kumaketarako tokirik aproposenak. Hortaz, pinu-landaketek energi iturri eta nitxo ekologiko jakin batzuk erabili eta ustiatzeko gai diren espezieen aldeko apostua egin dute.\nOrain arte hegazti habiagileei buruz ihardun badugu ere, gurean negua pasatzen duten espeziez ere, beste horrenbeste esan dezakegu (4. taula). Pinudiek, hostoak gordetzen dituztenez, bertoko basoek baino janari eta babes gehiago eskaintzen dute eta negua pasatzeko baso-mota hau aukeratzen duten hegaztien kopurua izugarria da. Alde horretatik, badirudi hegaztientzat pinudiak harizti edo gaztainadiak baino egokiagoak direla. Neguan edozein herritako pinudietan sartzen bazara, irakurle, berehala igarriko duzu txori ugarik aukeratu duela urteko hilabeterik hotzenak igarotzeko.\nTxonta arrunta ( Fringilla coelebs ). (A. Elosegi).\nAitzitik, ondo begiratuz gero, dibertsitatea arras apala dela somatuko duzu, pinuek ematen duten janari gehiena hiruzpalau espezieren artean banatzen baitute. Erregetxoek ( Regulus sp. ), gerri-txoriak ( Certhia brachidactyla ), amilotx mottodunak eta pinu-kaskabeltzak, hegazti guztien % 80 baino gehiago osatzen dute neguan. Janaria egon badago, baina udan gertatzen den bezala, oso lokalizatuta dago eta ez da batere dibertsoa. Ondorioz, espezie gutxi batzuk dira energi iturri berri horri etekina ateratzen diotenak. Bertoko basoetan alderantziz gertatzen da. Landaretza-egitura askoz oparoagoa izanik, hegaztiek eskura ditzaketen elikagaien zerrenda askoz luzeagoa da eta, dentsitatea txikiagoa izan arren, espezieen banaketa askoz ere orekatuagoa da eta dibertsitatea altuagoa.\nDentsitatea totala (heg/10ha)\nDibertsitatea (H) 25,85\n4. taula. Pinu-landaketetan eta harizti-pagadietan aurki daitezkeen 13 hegazti espezie negutar arruntenen dentsitate-taula (hegaztiak/ /10 hektareako) eta komunitate-parametroak. Dibertsitatea Shanonen indizearen bidez kalkulatuta dago. lturria: Telleria, 1983.\nKalte ala onura?\nOkil berdea ( Picus viridis ). (A. Elosegi).\nUrteko edozein jaiegunetan mendira irten eta belarriak adi-adi ipintzen baditugu, txoriak Euskal Herriko edozein bazterretan ixildu barik ari direla sumatuko dugu. Pinuz leporaino jositako kostaldeko probintzietan ere, txoriak erruz ikusi eta entzungo ditugu. Hori horrela izanik eta aurrez aipatu dugun moduan, pinudietan bertoko basoetan baino dentsitate handiagoak daudela jakinik, badirudi pinu-landaketek nolabaiteko onura ekarri diotela gure herrialdeko hegazti-komunitateari. Bestalde, etengabe entzuten ari gara pinudiak balio ekologiko txikia duten basoak direla. Non dago bada, baldin bada, egia? Asko aldatu al da Euskal Herriko (eta batez ere Gipuzkoa eta Bizkaiko) hegazti-komunitateen itxura azken 100 urteotan?\nAldaketa, espezieen izenetan baino gehiago, proportzioetan eman da. Pinuek ez dute espezie berririk ekarri, baina ez dute bertoko espezieen suntsipenik ekarri; eragin nabarmenena espezie bakoitzeko ale-kopuruan izan dute. Zenbait espezie, edozein baldintzatan bizitzeko gaitasuna dutenak, moldagarrienak edota konifera-basoetako azikula eta pinaburuei etekina ateratzeko gai direnak, izugarri ugaritu dira eta, bien bitartean, espezie gehienak gutxitu egin dira.\nErregetxo bekainzuria ( Regulus gnicapillus ). (M.M. Elosegi).\nKaltetuenak, harizti, gaztainadi eta pagadietako elikagaietara hertsiki moldatuta zeuden espezieak, habia enbor-zuloetan egiten duten espezieak eta pinudi itxietan bizi izatea zaila duten hegazti handiak (harrapakariak eta) izan dira. Orekan dauden beste zenbait herrialderekin konparatuz (Nafarroara joatea nahikoa da) Bizkaia eta Gipuzkoako ornitofaunan txori txiki (paseriforme) larregi eta hegazti handi gutxiegi daukagu.\nPinu-kaskabeltza ( Parus ater ). (J.R. Aihartza).\nGaur egun Euskal Herriko kostaldeko hegazti-komunitatea oso txiroa da. Basora irten eta txori-kantuak nonahi entzungo ditugu, baina gehienetan txori-espezie bera izango da. Gipuzkoan dauden 6 txori-espezie arruntenen artean, bertoko hegazti guztien ia erdia osatzen dute. Sei espezie horiek txepetxa (% 10), birigarroa (% 8,18), txonta (% 6,33), txantxangorria (% 6,29), zozoa (% 6,02) eta txio arrunta (% 5,85) dira. Guztira, kopuru osoaren % 43 osatzen dute eta, leku askotan, txepetxa bakarrik % 20ra heltzen da. Beste zenbait aurkitzea, ostera, oso zaila gerta dakiguke, gaur egun bikote banaka batzuk baino ez direlako gelditzen.\nHori guztia ez da pinuaren errua. Pinua iritsi baino lehenagotik ere, egoera okertzen hasia zen eta azken ehun urteotan demografi hazkundeak eta hirien zabalkundeak pinuak bezain eragin handia izan dute Euskal Herriaren egungo itxuran. Pinua, erruduna baino gehiago, berez txarra zen egoerari azken ukitua eman diona da. Gainera, ikusi dugun legez, pinudiak ez dira berez leku antzuak, landaketa-mota da benetan kalte egiten duena. Etekin ekonomikoa handiagoa izan dadin, oin asko landatzen da hektareako eta zuhaitz guztiak batera jartzen dira.\nAmilotx mottoduna ( Parus cristatus ). (J.R. Aihartza).\nMozteko orduan ere, guztiak batera mozten dira eta horrek lurraren emankortasuna gutxiagotu eta higadura bizkortu egiten du. Ondorioz, basoaren dibertsitatea asko jaisten da eta horixe da benetako arazoa; izan ere, hegazti-komunitateen dibertsitatea, zuhaitz-espezie jakin batekin baino gehiago, landaretzaren dibertsitatearekin erlazionatuta dago.\nAzken urteotan, Foru Aldundiek haritz, pago eta bertoko beste zenbait zuhaitz birlandatzeko ahalegina egin dute eta gelditzen diren harizti, gaztainadi, artadi eta haltzadi bakanak ere legez babestuta daude. Honekin batera, mende-hasieran hasi zirenetik etenbarik gorantz egin duten konifero-landaketak apurka ari dira finkatzen azken urteotan. Albiste pozgarriak dira, noski, baina nahikoa izango ote dira neurri horiek?\nTxinbo kaskabeltza ( Sylvia atricapilla ). (J. Larrañaga).\nGipuzkoako eta Bizkaiko hegazti-komunitateak berreskuratu nahi baditugu, lana erruz egin beharko da, bertoko espezieen birlandaketak bultzatuz, gelditzen diren harizti apurrak babestuz eta zainduz eta pinuak landatzeko modua nolabait aldatuz. Zinez lan korapilotsua, neketsua eta zaila da, batez ere basoen ustiaketa eta kudeaketa alderdi askotatik aztertu behar delako eta ezin da ahaztu baserritar asko eta askorentzat pinudiak direla diru-iturri bakarrenetakoa.\nGai sakona eta beste hainbeste orrialde betetzeko adina emango lukeena, beraz. Zor edo lor, eta arazoa nahi adina ikuspegitatik begira daitekeenez, pinu-landaketek kalte ala onura ekarri duten esatea ez da erraza. Norberak atera ditzala ondoriak. Garbi dagoena zera da: orain ehun urte heldu zenetik hona, intsinis pinuak erabat aldatu ditu Euskal Herriko paisajea eta bertoko mendien ezaugarri ekologikoak. Ezagutuko ote luke bere herria Adan de Yarza Markesak?


Anna Seghers - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAnna Seghers, jaiotza-izenaz Netty Reiling (Mainz, Alemania, 1900eko azaroaren 19a - Ekialdeko Berlin, 1983ko ekainaren 1a), alemaniar eleberrigilea izan zen.\nMainz, 1900eko azaroaren 19a\nEkialdeko Berlin, 1983ko ekainaren 1a (82 urte)\nJohann Lorenz Schmidt (1925 -\nPierre Radvanyi (en)\nidazlea, eleberrigilea eta zientzia-fikzio idazlea\nThe Seventh Cross (en)\nStar of People's Friendship (1970)\nKleist saria (1928)\nErrealismo sozialistaren ildoko idazle nagusietakoa izan zen Alemanian. Iraultza komunistaren alde jardun zuen gaztetandik. 1933an erbestera jo zuen (Frantzia, Espainia, Mexiko), eta 1947an itzuli zen Alemaniara.\nObra nagusiak: Der Aufstand der Fischer von St. Barbara (1928, Santa Barbarako arrantzaleen matxinada), Die siebte Kreuz (1942, Zazpigarren gurutzea), Die Toten bleiben jung (1949, Hildakoak beti gazte), Die Entscheidung (1959, Erabakia) eta Die Kraft der Schwachen ipuin-bilduma (1966, Ahulen indarra).\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Anna Seghers\nMultimedia: Anna Seghers\nAzken aldaketa 29 urtarrila 2019(e)an, 18:22(e)tan