Garbiketa eta biltegiratzea Garbitu marko nagusia zapi heze leun batekin. Garbitzeko zailak diren orbanak badaude, aplikatu hortzetako pasta eta behin eta berriz garbitu eskuila batekin, eta garbitu zapi heze leun batekin. Gorputzeko plastikozko atalak urratzen badira, lixa finarekin leundu daitezke. Abisua Ez erabili alkoholik, gasolinarik, kerosenorik edo disolbatzaile korrosibo eta lurrunkorrik zure scooter elektrikoa garbitzeko. Substantzia horiek scooteraren gorputzaren itxura eta barne egitura kaltetu dezakete. Debekatuta dago presio bidezko ur pistola edo ur hodia erabiltzea spray eta garbitzeko. ▲ Abisua Garbitu aurretik, ziurtatu patinetea itzalita dagoela eta kargatzeko kablea deskonektatuta dagoela eta kargatzeko portuko gomazko estalkia estututa dagoela, bestela osagai elektronikoak kaltetu daitezke. Erabiltzen ez duzunean, gorde scooter leku lehor eta fresko batean. Ez gorde patinetea denbora luzez kanpoan. S ...


Azken agurra | País Vasco | EL PAÍS\nMunduan, behar bada, ez da ezer okerragorik bakarrik hiltzea baino. Jaiotzen garen egunetik konpainian bizitzen gara. Oso loturik gaude, horregatik, elkarri; eta besteei gertatzen zaiena, azkenik, guregana itzultzen da, duen onean eta daraman txarrean. Haien babesa behar dugu; eta haiek gurea, ezinbestean. Bizitza dela, pentsa daiteke, elkar elkarri lotzen gareneko tokia. Baina ez da hala, edo ez da beti hala izan. Bizitzak bere joan-etorriak ditu, bere atze-aurreak, bere alde-ifrentzuak. Dena okertzen eta zuzentzen da bizitzan, oroimenean ez bezala.\nOroimenaren gezurra aipatzen zuen, besteak beste, Sciasciak. "Dena zen gezurra, baita oroimena bera ere". Esan nahi zuen oroimena, bizitza ez bezala, etengabe berritu daitekeela, etengabe antzaldatu eta itxuratu. Oroimenak helburu zuzentzailea hartzen du, nolabait. Bizitzan egin ez dena, beldurraz edo lotsaz, bizitzan isildu egin dena, edozein delarik ere aitzakia, oroimenaren lurrean azaltzen da indarberriturik, pujak erakutsiz. Ezinezkoa da ahanztea; lehentxeago ala geroxeago berea dena eskatzen du oroimen orojakileak. Denboraren ubidean utzi diren oroitzapenek; zaborra balitz bezala, alde batera botata geratu diren oroimen puskek gure ametsen lasaitasuna hausten dute, birrintzen dute, txikitzen dute, bakearen ilusioa aienatzen.\nPoesiak oroimena erakartzen du, amuak arraina erakartzen duen bezala, ahotik harrapatu\nEzarri daiteke amnistia; sekula ez, ordea, amnesia.\nSemprunek badakielako hori, saiatu izan da bere bizitza osoan oroimenaren alde jokatzen. Maurice Halbwachs izan zuen Sorbonan irakasle, eta Buchenwalden presokide. Halbwachs Semprunen besoetan hil zen. Baudelaireren hitzak esan zizkion, lasaitze aldera: "Ô Mort, vieux capitaine, il est temps, levons l?ancre".\nPoesiak gure bizitza normalean ez du, beharbada, ezertarako balio. Baina Buchenwald bezalako toki ilun eta hitsean (Buchenwald dioenak Auschwitz edo Kolyma dio) erakusgarri eta entzuteko gauza zen bilakatu, ez hitzak berez duen indarragatik, baizik eta hitzak berez duen oroimena erakartzeko ahalmenagatik. Buchenwalden poesia esaten zen: Ronsard, Apollinaire, Aragon eta Baudelaire, noski.\nOi Herio, kapitain zaharra, iritsi da denbora, jaso dezagun aingura...\nPoesiak oroimena erakartzen du, amuak arraina erakartzen duen bezala, ahotik harrapaturik. Poesiak oroimena bizirik gordetzen du, norberaren barruan. Halbwachsek oroimen kolektiboa zertan zen erakutsi zion Sempruni, eta berau bizi osoan bere oroimenaren tenplua berreraiki nahian aritu zen, errenazimenduko arkitektoa balitz bezala.\nOroimena, izan ere, uholde moduan azal baitaiteke, ateak jo eta suntsituz, harresiak behera botaz, lurra berdinduz. Oroimenak aro berria ezartzen du. Lehenagokoa galdu egiten da, adinaren lanbro artean, eta berriak hartzen nagusitasuna.\nSemprunen oroimen beti ere hazi eta garatuak oroitzapen pertsonalez haratago jo zuen, eta besteen oroimenaren aldean jarri zen, haiekin bizitakoa gogora ekarriz, sekula gehiago ahantz ez zedin. Bere buruarengandik besteenganako jira egin zuen, Baudelaireren poesia lagun.\nOroimenak, poesiarekin batera, errebeldeak egiten gaitu. Denboraren aurkako borroka latz eta galdutako honetan lagungarri zaigu, gure gorputzarentzako kokagune erosoa ematen baitigu.


Getxon, Algortako Muxikebarrin.\nBeñat Vidalek gidatuta, Oihana Iguaran, Anjel Mari Peñagarikano eta Paule Loizaga bertsolariek ondoko artistakaz batera kantauko dabe:\n- Dangiliske taldea eta Nagore Clemente musikari eta jantzariak.\n- Josu eta Aritz Landeta musikari eta kantariak.\n- Haizea Hormaetxea eta Gorka Granado jantzariak.\n- Jon Ortega eta Karlos Galan txalapartariak.\nGonbidapenak lortzeko idatzi helbide honetara: hitzarendantza@gmail.com\nBilbon, Miribillako Bilbao Arenan.\nErosi sarrerak hemen.


Ikasle Abertzaleaken oharra Bilboko Erronda kaleko egoitzaren inguruan : Ikasle Abertzaleak - Boltxe\nNabarmena da Sortu alderdiak modu kontzientean eragin duen gatazka honi aterabidea emateko daukan borondate falta. Gatazkaren hasieran, 2018an, deitu genituen lehen aldiz, konponbidea lortzeko asmoz; ez ziguten erantzun. Ikasturte honen hasieran (2019−20), publikoki deitu genituen biltzera, irail erdiko deialdi horretara ere ez ziren bertaratu. Gurekin harremanetan jartzeko aukera eta bide asko izan dituzten arren, ez dute gatazka zehatz honi aterabidea emateko borondaterik adierazi. Bestalde, Ernai antolakundearekin hainbat komunikazio izan baditugu ere, horiek ere ez digute egoitzaren inguruan hitz egiteko prestutasunik adierazi. Edozein auziren gainean hitz egin eta eztabaidatzeko borondate guztia daukagu; elkarrizketarako prestutasuna zintzoa izan dadin baina, elkarrekiko errespetua bermatzea lehentasunezkoa deritzogu. Egoitzaren arazoa lehen mailakoa da gure jardun politikorako. Hori ondo dakiten arren, ez dira konponbide erreal bat eskaintzeko gai izan. Errespetuz ekiteko borondatea praktikaren bidez erakusten da, eta ez dute balio hitz totelek eta aitzakiek, konponbideek baizik.\nEgoitzaren gatazka 2018 urteko urrian hasi zen, Sortu alderdiak bere erabiltzaileon bizkarretara, egoitzaren titularitatea Sortuko hiru militanteren esku jarri zuenean. Berriro diogu: egoitzaren titularitate aldaketa, hamarkadetan egoitza erabili eta kudeatu duen Ikasle Abertzaleaken bizkarrera eta horretarako zilegitasunik eduki gabe egin zuen, prozedura irregularrak erabiliz. Izan ere, egoitzaren titularra den Euskal Ikasleen Erakundeko (egoitza kudeatzeko helburuarekin sortu zen elkartea) zuzendaritza batzordea 2006 urtetik eguneratu gabe zegoen. Egoera hori baliatu zuen Sortuk Ikasle Abertzal eakeko militante ohiak diren eta juridikoki Euskal Ikasleen Erakundeko zuzendaritza batzordea osatzen zutenekin elkartu, eta Euskal Ikasleen Erakundeko zuzendaritza batzordea bere militanteen titularitatepean jartzeko. Ezkutuko mugimendu irregular horrekin, Euskal Ikasleen Erakundearen kontrol juridikoa lortu zuen Sortuk; ondorioz, baita Euskal Ikasleen Erakundearen (EIE) titularitatean dagoen Bilboko Erronda kaleko egoitzaren berme juridikoa ere. Berriro azpimarratuko dugu, zuzendaritza aldaketa batek beti eskatzen du bazkideen oniritzia: ez genuen baina horren berririk izan. Are eta gehiago, zuzendaritza zaharreko kideek ez zituzten bazkide izateko baldintzak betetzen. Beraz, ez zuten egin zutena egiteko eskumenik. Hala, behin egoitzaren titularitate juridikoa eskuratuta, bilera batera deitu gintuzten. Bertan jakinarazi ziguten egoitza 2018ko iraila bukaera baino lehen utzi behar genuela; hala ez egitekotan, erreparorik gabe bertatik botako gintuztela mehatxu egin ziguten.\nHorren aurrean, zilegia den markoan, arazoa konpontzeko lehen deialdia egin genien: EIEren batzar orokor bat deitu genuen. Batzar horren berri eman genien Sortuko militanteei gutun zertifikatuz, baina ez zen inor agertu.\nBitartean, gurea dena defendatzeko daukagun zilegitasuna geure eginda, ikasle mugimenduko hainbat eragilerekin batera egoitza erabiltzen jarraitu genuen, 2018 – 2019 ikasturte amaiera arte. Ikasturtea amaitzearekin batera ordea, udan Ikasle Mugimenduaren jarduna gutxitzen dela jakitun Sortuk egoitzako sarraila aldatu zuen. Hala, muturreraino eraman zuten euren jokaldi irregularra: egoitza eta bertako materiala lapurtu zigun ikasle mugimenduari eta egoitzatik kanporatu gintuen. Mugimendu horren larritasunak atzetik dagoen borondate kontzientea agerian jarri besterik ez du egiten.


Uholdeak saihesteko, euri-urak biltzeko kolektore berria ezarri da Anakan\nTxingudiko Zerbitzuakek amaitu berri ditu Irungo Anaka auzoko Infanta Eulalia kalean euri-urak biltzeko kolektore berria ezartzeko lanak.\nObra lau hilabeteko epean egin da, eta guztira 215 metroko kolektore bat instalatu da, 300 eta 600 mm arteko diametrokoa. Kolektore berriak Infanta Eulalia kaleko 35. eta 37. zenbakiak zeharkatzen ditu Julian Gayarre kalearen bidegurutzeraino, non Irungo Lazareto Pecuarioren lurretan dagoen kolektorearekin lotzen den.\nKolektore berri honen helburua da eurite handiak gertatzen zirenean inguruko eraikinek jasaten zituzten uholdeak saihestea. Izan ere, Anaka auzoko gune zaharrenean, aipatutako Infanta Eulalia kalean zehazki, ura pilatzeko puntu baxu bat dago, eta haren irteera bakarra kolektore zahar bat zen, izaera unitariokoa eta 300 mm-ko diametrokoa. Hori dela eta, ez zuen ura husteko ahalmenik euri-jasetan eta horregatik, lehentasunezkotzat jo da kolektore hori ordezkatzea.\n2017an inguru horretako saneamendu-hodiak berritu ziren, beraz, kolektore berri horrekin eta kaltetutako zonako zoruak eta zoladurak berrezartzearekin, eta, Infanta Eulalia kalearen kasuan, galtzada osoa asfaltatzearekin batera, Irungo eremu zaharrenetako sarea hobetuko da. Obraren inbertsioa, guztira, 240.000 €-koa izan da.\nJose Antonio Santanok, Txingudiko Zerbitzuakeko lehendakariak, zera azpimarratu nahi izan du: "Nahiz eta obra handia ez izan, inguruneko bizilagunentzako lasaitasun handia da, aldian-aldian uholdeak jasaten baitzituzten. Hala, aurreko asteetako euriteek kolektore berria proban jarri dute eta ez dute inolako gorabeherarik jasan” gehitu du Santanok.\nLeire Zubiturrek, bestalde, auzoko bizilagunen jarrera nabarmendu nahi izan du, izan ere, “boluntario eta gertuko agertu dira langileekin obra osoan zehar”.


Mundua Txillardegiren begien bitartez\nOstegun honetan aurkeztuko dute Jose Luis Alvarez Txillardegi-k prentsan argitaratutako kronikak biltzen dituen liburua. Donostiako idazle eta pentsalaria hil zenetik hamar urte bete dira aurten eta efemeridearekin bat eginez, haren ibilbidea hobeto ezagutzeko bidea izango da aste honetan antolatu diren beste zenbait ekitalditan ere.\nTxillardegi 2007an (argazkia: Dani Blanco).\nKoldo Izagirrek prestatutako edizioan, Juan Luis Zabalarekin batera idatzitako hitzaurre eta guzti aurkeztuko da Kronikak (Susa), 1968 eta 1986 artean Txillardegik hainbat agerkaritan publikatu zituen kazetaritza-lanak biltzen dituen liburua –Anaitasuna, Egin, Punto y Hora de Euskal Herria, Plazara, ARGIA eta batez ere Zeruko Argia-n agertu ziren lehen aldiz testuok–.\nTxillardegi bidaiaria aurkituko du irakurleak orrialde horietan, Belgika, Norvegia, Estatu Batuak, Gales, Galizia eta Andorratik idatzitako kronikak, Euskal Herria inoiz ahaztu gabe, liburuan badaude-eta Barkoxetik, Altzürükütik edo Berrizaundik idatzitako kronikak eta, atzerrira doanean ere, etxerako baliagarri suerta daitekeena jasotzen duela ikusiko du irakurleak.\nEz dira turista arrunt baten kontakizunak, hitzaurrean Izagirrek eta Zabalak diotenez: “Gizakia ulertu beharra, gizartea esplikatu nahia: Txillardegi ibiltariak jakin-minez hartzen ditu lekuak eta gizarteak, herriak eta herritarrek eraikitakoak. Kosmopolitismoaz harago, etenik gabeko ikasketa horrek badu loturarik bere jatorriarekin. Edonon dela, barruan darama Txillardegik euskal herria, batetik bestera dabilen exiliatua da, ikusten dituen moldeak eta politikak euskaldun multzoaren onerako izan ote litezkeen hausnartzen”.\nLekuetan barrena ez ezik, denbora barrena egindako bidaiak ere badira kronika hauetakoak: 1968an Bruselako unibertsitate okupatuan dagoela, Txillardegik hormetan irakurtzen dituen esloganak kontatzen ditu, zerrendatzen ditu gazte erreboltarien kezkak, aztertzen ditu haien ideiak eta ematen du bere iritzia, beharbada, denbora berriz zeharkatuz, gaur egungo eztabaidaren bati ere zerbait ekarriko diona.\nNorvegian supermerkatuen kontzeptuak 1969an zergatik ez zuen funtzionatzen esplikatuko du –“Handienetako batzuk hetsi ere behar izan dute; eta beste mordo bat koloka omen dago. Garestixeago ordaindurik ere norvegiarrak alboko lagunari erostea nahiago du!”–; Londresko Oxford Streeten ikusiko dituen Hare Krishna mugimenduko kideak interesatuko zaizkio; AEBetako euskaldunen identitate konplexuaren berri emango du eta Etxahun Iruriren hileta elizkizuna kontatuko; eta hartuko du kritika maleziatsurako ere tarterik, 1978ko kronika batean politikari profesional bihurtzeko bidean den norbaiten “egunkari ezkutua” argitaratzean.\nIzagirrek eta Zabalak hitzaurrean dioten moduan, Txillardegik lortzen du irakurlea turista bilakatzea, “turista kritiko eta aktiboa, jakina”. “Hain daude kronika hauek gardentasunez ehunduak, hain galbahe ideologikorik zein nartzisistarik gabe idatziak, non, testura bestelako asmoz hurreratuagatik ere, gozatu egiten baitugu kronistarekin batera, harengandik gertu sentitzen garela”.\nTxillardegiren ekarpenak gogoan\nIdazlearen heriotzaren hamargarren urteurrenarekin lotutako ekitaldiak urtarrilaren 11n hasi dira, “Txillardegiren hizkuntza. Politikaren oinarriak eta bere gaurkotasuna” hitzaldiarekin. Alaitz Aizpuruk –Filosofian lizentziaduna eta Txillardegiren lanaren ikertzailea Jakin-en– eta Iñigo Urrutiak –EHUko irakaslea, hizkuntza eskubideetan aditua– hitz egin dute Donostiako San Telmo museoan.\nLeku berean ostegun honetan Susak, Euskal Idazleen Elkarteak eta ARGIAk aurkeztuko duten Kronikak liburuaz gain, hilaren 18an bi liburu berri aurkeztuko ditu Jakin Fundazioak: Txillardegi: euskalgintza eta Txillardegi: intelektuala eta gizartea. Liburu horien aurkezpenean parte hartuko dute Alaitz Aizpuruk, Lorea Agirre Jakin aldizkariko zuzendariak eta Igone Lamarainek.\nAntigua auzoan jaiotako idazlearen ibilbideari errepaso sakona egiten ari da Jakin, “Dabilen pentsamendua” liburu-bildumaren barruan. Miren Rubio Iturriak idatzitako Txillardegi: batasunaren pentsalaria lanarekin hasi zen sailari segida eman zioten euskara batuari buruz, nazio auziaz eta hizkuntzaren filosofiaz idatzi zituen testuen antologiek. Hil honetan aurkeztuko dituzten bi obra berriek funtzio garrantzitsua beteko dute intelektual donostiarraren ekarpen ugariak behar bezala transmititzeko.\nKanal hauetan artxibatua: Txillardegi | Euskalgintza | Donostia | Kazetaritza\n2022-01-17 | Irutxuloko Hitza\nTxillardegi gogoratu dute, haren heriotzaren hamargarren urtemugan\nTxillardegiren heriotzaren 10. urteurrena izan da gaur, eta ohi bezala, haren omenezko ekitaldia egin dute Txillardegi plazan (Gaskonia) Txillardegi Udal Liburutegia herri ekimeneko kideek. 2018an inauguratu zen horma-irudia berritu du Mikel Herrero Sesmak. Material hobea... [+]\n2021-12-20 | ARGIA\nTxillardegiren heriotzaren hamargarren urteurrena oroitzeko programa aurkeztu dute\nUrtarrilaren 14an hamar urte beteko dira Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi hil zela. Omenaldi gisa zenbait ekimen prestatu dituzte datorren urtarrilerako, "Txillardegiri zor zaion aitortza publikoa aldarrikatuz eta izenik ez duen Donostiako Udal Liburutegi zentralari... [+]\n2021-01-18 | Dani Goñi\n2022 urtea Donostiako Udal Liburutegiari Txillardegi izena jartzeko urtea izango da


Igeltxoak eta Inkisizioa Begoñan - Uriola.eus\n1735 urte aldeko kontu bategaz gatoz oraingoan. Inkisizioak Begoñako gazte bat auzipetu zuen, aztikeriak egin izana leporatuta. Garai hartako siniskeriak eta haien kontrolerako errepresio bideak apur bat hobeto ezagutuko ditugu.\nInkisizioa Lege Zaharreko polizia politiko gisa definitu genezake. Erlijioa gizarte hartako zementua zen, egitura guztien oinarri eta orea. Horregatik eduki zituen bere jardunaren jo-puntuan heresiak, sorginkeriak eta jentilak, baina baita ideia liberalak edo iraultzaileak ere, batez ere 1789az geroztik.\nInkisizioak Bizkaian ere jardun zuen zelata eta kontrol lanetan. Mikel Zabala mahatsorriak XVI. eta XVII. mendeko kasuak argitaratu zituen. Hona hemen beste kontu bat, oso bestelakoa. Agiriak ez dakar fetxarik baina, gure ikerketen arabera, 1735-37 urte bitartean gertatu zen. Auziaren iturburua Abandoko andre batek bere lobaren kontra emandako salaketan dago. Espainiako Artxibo Nazionalean (Madrilen) gordetzen den auziko agirien arabera, emakume biei deklarazioa hartu zieten eta lobak, bere errua aitortu ondoren, Begoñako gazte bat salatu zuen. Inkisizioak mahatsorria atxilotu eta bere ondasunak bahitu zituen. Ondoren, hala berari nola beste lekuko biri deklarazioa hartu ostean, bera, gazte hura, izan zen auzipetu zuten bakarra. Logroñoko Inkisizioaren aurrean aurkeztu zuten baina, zoritxarrez, ez dugu aurkitu sententziarik.\nZein zen bada, salaketa? Zer zeukan Inkisizioak bere arreta Begoñako gazte batengan ipintzeko? Aztikeria egin izana. Hona hemen auzipetuek onartu zituzten gertakizunak: Manuel Agirre, 21 urtekoa, Begoñara ezkondua, danbolinteroa ogibidez, Simona Arozenarekin sexu harremanetan ibili zen. Lekukoek deklaratu zutenez, Simonak, bere izeko Maricruz Montalbanek bezala, prostituzioan ateratzen zuen bizimodua.\nBada, egun batean, Simona Arozena estu eta larri zebilen 40 pesoko zorra zeukala eta. Orduan Manuel Agirrek irtenbidea eskaini zion, xelebre samarra: iratxoak sortzea (salaketan, erdaraz, “hacer o tomar familiares”). Horiek iratxo horiek, aurrerago ikusiko dugunez, kutxatxoan gorde eta jabearen desioak egiteko gauza ei ziren. Eta zelan sortzen ziren iratxoak? Hona hemen Simonak zer egin behar zuen: mezan abadeak ahora emandako ostia jan barik isilpean gorde eta, gero, hiru zati eginda, orratz-ontzian gorde zuen, hiru babarekin batera. Babek eta ostia sakratuak bat egitean, babak bizidunak bilakatuko ziren eta orduan gauzatu behar zuten ugazabandrearen nahikariak. Agirrek amoranteari esan ei zion ba ze, “que para que se mantubiesen las abas rebibidas las havía de dar a comer granos o cascaras de abellanas”.\nSimona Arozenaren aitorpenaren arabera, Agirrek esan zion bera ere eginda zegoela eta ondo irten zitzaiola, baina babak berbetan hasi zirenean ikaratu eta bota egin zituela. Siniskeria hauek harrigarriak dira guretzat, baina garai hartan bazeukaten bere publikoa. Ikerketaren ildotik jakin genuen Manuel Agirrek aitarengandik jaso zuela iratxoak egiteko formula: “havia oido a su padre Juan de Aguirre que siendo soldado para lograr restituirse a su casa otro de su regimiento le dixo que tomase la ostia consagrada y la pusiese en una caja con tres abas que de esta forma se escaparía; y que su padre no lo havía querido executar”.\nSemeak jende gehiagori kontatu zion. Adibidez, Osana Zarandona eta Juan Ubiritxaga senar-emazteei. Eta zertarako balio zuten: “que él sabia como se tomaban los familiares para hazerse rico porque teniendo un Real de a 8 por más que gastase jamas le faltaría”. Aberatsa izateko, alegia. Horregatik, Juan Ubiritxagak ere nahi izan zuen eta biharamunean biek batera egitea erabaki zuten, “lo que no executaron por haverle dicho este Reo [Manuel Agirrek] que tomarlos o berlos tomar se aturdiría”. Gauza gehiago ere esan zion. Esate baterako, Aita Santuak eta gotzainek ere erabiltzen zituztela: “que aun su santidad y los señores obispos usaban de familiares para saber todo lo que pasaba en el mundo”. Munduko sekretuak jakiteko erabiltzen ei zituzten Aita Santuek eta bere gotzainek.\nHorretarako baliatzen ei zituen Maricruz Montalbanen galai batek. Antza, ez zen neskalagunarekin fidatzen eta iratxoen bidez jakin ahal zuen beste gizon batekin egon ote zen: “dixo la referida Maria Cruz que havia tenido un galan quien sabía si comunicaba con otro por medio de unos sapillos que llebaba en una caja de tabaco que eran familiares”. Iratxoak, sekretu guztien berri izateko. Eta, ondo irakurri duzue, “unos sapillos”, alegia, euskaldun haiek euskaraz pentsatuko zutela jakinda, ‘igeltxoak’. Eta zer da Bilboko eta Begoñako euskaraz igeltxoa? Iñaki Gaminderen ‘Bilbotarron euskararen zuzuan’ liburuak eta cd-ak ederto dakar: iratxoa.


Kuota garestia | Hegoaldeko Txokoa\nPosted on martxoa 23, 2017\tby hegoaldeuskaltegia\nDagoeneko martxoaren 23a den honetan, emakumearen eguna urrutitxo geratzen hasi zaigun honetan, zure begiek zer ikusten dute lehen kolpean?\n2 erantzun Kuota garestia -ri\n12:10 pm martxoa 25, 2017\nAnjel Lertxundik adierazten duena oso adibide esanguratsua da jakiteko emakumeen presentzia publikoaren errealitatea azaltzeko. Lerro hauek irakurri ahala, nire burura datorkidan galdera/gogoeta honako hau da, nola da posible kuotaren kontra egotea gertaera mota horiei aurre egiteko modurik eraginkorrenetariko bat bezala? Batzuek pentsatzen dute kuoten politikak ezartzeak emakumeei kalte egiten diela batez ere, edonork aprobetxa lezakeelako aukera hau. Azalpen honen atzetik matxismo hutsa dagoela uste dut, hausnarketa hau aurreiritzi matxista batetik abiatzen delako, zera da: modu horren bidez edozein emakume traketsek lor dezakeela postu bat edo, eta hori noski, posible da bakarrik emakumeen artean, inoiz ez gizonen artean, traketsak ez daude eta.\nHori dela eta, Lertxundik bere artikuluari izenburu hori jartzen diola iruditzen zait, kuotak oso garestiak direla emakumeentzat, genero berdintasunaren diskurtso ofizialaren atzetik, emakumeak beren lekuetan egoteak, hau da zerbitzu sozialei eutsita, eguneroko errealitatea izaten jarraitzen duelako, eta gizonak betiko gizonentzako tokietan, hau da boterean, bai ekonomikoan bai politikoan. Kuotak badaude noski, baina bakoitza bere arloan eta bere tokian(ez edozein arlotan ez edozein tokitan) egoteko noski…\n9:40 am martxoa 29, 2017\nPAREKOTASUNA EZARRI DAITEKE?\nIdazten hasi baino lehen, googlen bilaketa bat egin dut ea artikuluan hitz egiten dituzten argazkiez aurkitzen nituen. Hitzaz “Foro de expectativas económicas”jartzean argazki ugari agertu dira nire pantaian eta harritu ez arren, gehienetan gizon trajedun eta gorbatadun dezente bistan geratu dira eta emakume gutxi. Agian, emakumeok itxaropen ekonomiak ez dauzkagulako izango da edo gizonak hobe prestatuta daude gure etorkizuna antolatzeko.\nGauza da, kuotarekin edo kuotarik gabe ezpazio publikoa, arlo gehienetan, guztiz muskulinoa dela. Dena den, niri ez dit eragitzen kezka bera desberdintasuna erabat agerian nabaritzen denean. Adibidez, aurreko egunean kuadrilarekin nintzela, hizpide bat Azkena Rock jaialdiari buruz sortu zen, hain zuzen ere, aurtengo kartelean, aurreko edizioetan bezala, emakumezko taldeak ordezkaritza eskasa izango omen dira.\nDudarik gabe, gaiak kezkatzen nau, ukaezina delako rocka ere izen maskulino daukala baina ezin dugu, nire ustez, denbora huskerietan galdu, albiste hauek arazo erreala gaiztotzen baino ez dute egiten; izan ere, emakumeok parekotasuna lortzeko ez genituzke kuotarik beharko gure soldatak txikiagoak ez balira izango eta botere handiagoa izango bagenu munduko erabaki ekonomikoetan eta sozialetan parte hartzeko; azken finean ezinezkoa da parekotasunaren bila joatea oinarrizko desberdintasun hain nabarmengarri izaten. Horrenbestez, egoera aldatzeko denok feministak izan beharko genuke; batzuek, oraindik, hitz honen esanahia zuzen ulertu ez dezaten.


Maskarillak erantzi eta bertsoak arnasa hartu du, Zaldibarren\nKantuan aritu dira Erika Lagoma, Igor Elortza, Miren Amuriza eta Jon Maia. Gai-jartzaile lanak Maite Berriozabalek egin ditu. Entzun jaialdiako bertsoaldiak sareko plazan\nFesten bigarren aukera bertsotan, Ereñotzun\nUztaileko kultur ekimenen baitan bertso jaialdia antolatu dute Ereñotzuko frontoian. Kantuan aritu dira Eli Pagola, Unai Iturriaga, Maialen Lujanbio eta Amets Arzallus. Gai-jartzaile lanak Aritz Zerainek egin ditu. Jaialdiko bertsoaldiak entzungai sareko plazan\nUdarako etxe trukea egin duzue. Eli Durangora eta Unai Fagollagara, Ereñotzura.\nAsteazken honetan hasita2020-07-13\nBertsoa, sagardoa eta musika, uztailean eta abuztuan\nGipuzkoako Sagardogileen Elkarteak, Musika Bulegoak eta Bertsozale Elkartearen arteko lankidetzan bertso saioak egingo dira udan zehar. Asteazkenean, Unai Mendizabal eta Eli Pagola Aburuza sagardotegian.


"Barrutik eta kanpotik bizi beharreko lasterketa da Zegama-Aizkorri" - Artziniega - Aiaraldea.eus\n"Barrutik eta kanpotik bizi beharreko lasterketa da Zegama-Aizkorri"\nIzar Mendiguren Cosgaya 2019-06-03 10:10\nAtzo izan zen Zegama-Aizkorri mendi maratoi ospetsua. Zuriñe Frutos artziniegarra aritu zen, besteak beste, lehiatzen.\nJendetza batu zen Zegama-Aizkorri mendi maratoia ikusteko atzo Gipuzkoan. Eskualdetik ere lagun ugari hurbildu ziren kirolariak animatzera. Parte hartzera joan zenetako bat izan zen Zuriñe Frutos korrikalari artziniegarra.\nPozik azaldu da esperientziarekin: "Bizi beharra dago lasterketa. Kanpotik emozioz bizi dute, baina aurten barrutik bizitzea egokitu zait". Ibilbidea 6 ordu baino gutxiagoan bukatzea jarri zuen helburutzat, eta lortu egin du.\nAlabaina, beroa izan zen protagonista, Frutosen esanetan: "Irteera momentutik 18 gradu zeuden, baina jasangarria zen beroa". Aizkorrira iristean, ordea, airea eta itzalak gutxitu zitzaizkion. "Jendeak eraman egiten zaitu, zirkuitu osoan zehar animatzen zaituzte: Santi Espiritun, Aizkorrin, Andraitzen... eta eskerrak", dio.\nHiru orduren buruan zapaldu zuen Aizkorriko tontorra Frutsotek. Urbiara iristean zaildu zitzaion proba, 25. kilometroan: "Boom! Petardazoa izan nuen. Hala ere, 5:40-45 minutuan hel nintekeela kalkulatu nuen. Andraitz igotzea falta zitzaidanean eremu gorrian hasi nintzen sartzen... 30 kilometro maldan behera, lautada faltsuekin... Korrika egitea kostatzen zitzaidan, ez nindoan jada hain eroso, beroa izugarria zen, busti ahala urtzen zen freskotasuna eta oinak erretzen nituen, bustitzea bilatzen nuen".\nAitortu duenez, 40. kilometroan bizi izan zuen krisirik sakonena: "Ez nintzela iritsiko zirudien, ez zitzaidan airea sartzen, sua zen arnasten nuena. Baina iritsi egin nintzen helmugara, 5 ordu eta 57 minutu eta gero".\nHorrenbestez, helburua beteta eta pozik etxeratu zen kirolaria. Sare sozialetan esker andana zabaldu ditu: "Eskerrik asko Zegama, 12koa izan da antolakuntza, eta baita animatzen egon zineten denei, baina bereziki ni ikustera hurbildutakoei, eta David eta Virtxo sherpei! Aupa Artziniega!".\nArgazkiak: Zuriñe Frutos


Zumaia Flysch Trail – Page 16 – Mendi lasterketa – Carrera de montaña\nHemen kontsulta dezakezue II. Zumaia Flysch Trailen sailkapena.\nHemen dituzue II Zumaia Flysch Trail lasterketako 800 argazki inguru. Argazki erreportaje hau Distira Argazki Elkarteko ondoko argazkilariek egin dute: Imanol Manterola, Oliver Perez, Joxe Etxabe, Idoia eta Leire Zearreta, Arnaitz Rubio Aprea, Peio Romatet, Marian Zubia eta Gorka Zabaleta.\nGoi mailako mendi lasterketa jokatu da gaur Zumaian. Iazko estreinako edizioa bikaina izan bazen, aurten beste koska bat egin du gora Zumaia Flysch Trailek. Batetik, parte-hartzaile kopurua antolatzaileek jarritako 400eko mugatik oso gertu egon delako: 360. Bestetik, iazko markak ondu dituztelako ia kategoria guztietan. Gizonezkoen lasterketan Aitor Osa lanak eman dizkio Europako txapeldun Raul Garciari. Lasterketa abiadura bizian abiatu da eta laster jarri dira faboritoak buruan . Aitor Osa aurrean tiraka eta Raul Garcia nahiko gertu. Sakoneta parean biak ziren buruan, baina Mendata inguruan Aitorrek aurrera egitea erabaki du, Garcia atzean utziz. Zumaiara bidean, bi minutuko aldea ere izan du itziartarrak, baina Garcia ez da urduri jarri. Indarrak hobeto neurtu ditu eta Talaimendi iritsi baino lehen harrapatu du Osa. Azken igoeran aise egin du hanka Garciak, indarrez osoago iritsi dela agerian utziz. Helmugan, 1:51:44ko denbora egin du Raul Garciak, iaz berak ezarritako marka (1:54:31) onduz. Bigarren Aitor Osa helmugaratu da, hau ere iazko marka baino azkarrago: 1:53:32.\nEmakumezkoetan berriz, Ana Conde gasteiztarra izan da onena. Blanca Serrano Espainiako txapelduna zen faborito nagusia, baina Condek lasterketa bikaina egin du, indarra oso ondo neurtuz. Ibilbidea ez zuen ezagutzen, eta horregatik lehen kilometroetan atzean gelditu da, indarrak gordetzeko asmotan. Baina seigarren kilometrotik aurrera pixkanaka aurkari guztiak gainditu ditu eta lasterketa bikaina osatu du. Oihana Kortazarrek iaz egindako marka (2:22:18) ontzeko gauza izan da, gainera: 2:19:08. Bigarren Nerea Amilibia izan da eta Blanca Serrano hirugarren.\nZumaiarren artean, Pedro Etxeberria eta Leire Atxutegi izan dira onenak. Pedro zortzigarren izan da sailkapen nagusian (2:05:39) eta Euskadiko Kopako sailkapen nagusian hiru onenen artean segitzen du proba baten faltan.\nRaul Garcia: “Lasterketa oso azkar abiatu da, azkarregi nire iritziz. Lehen aldapatxoan jada jendea tiraka hasi da eta nik erabaki dut nire erritmora joatea, gehiegi behartu gabe. Gero Aitor Osa eta biok joan gara buruan, berak hanka egitea erabaki duen arte. bi minutuko aldea atera didala esan didate lasterketan bertan, baina nik banekien harrapatzeko aukera nuela, denboraren poderioz indarrak oso ondo neurtzen ikasi dudalako. Eta hala izan da. bueltan pixkanaka gerturatzen joan naiz, eta ermita pasa ondoren -San Telmo- bertan zegoela ikusi dut. Azken igoera baino lehenxeago -Talaimendi- bat egin dugu eta aldapan gora azkenean atzean gelditu da. Oso pozik nago, gainera marka ere ondu dugulako”.\nAitor Osa: “Nik esan nuen Garciari iaz baino lan gehiago ematen saiatuko nintzela. Irabaztea banekien oso zaila zela, baina uste dut aurten estuago hartu dudala. Bi minutuko aldea nuela esan didatenean pentsatu dut aurrena iristeko aukera nuela, baina garbi dago berak oso ondo dakiela indarrak neurtzen eta nik berriz urtebete baino ez daramat saltsa honetan eta asko dut oraindik ikasteko. Baina espero dut datorren urtean oraindik hobeto egingo dudala. Pozik nago egindako lanarekin”.\nAna Conde: “Niretzat lehen aldia da lasterketa honetan, eta esan behar dut harrituta nagoela antolakuntzarekin. Ibilbidea asko gustatu zait, oso azkarra da, eta nabarmentzekoa da dena oso ondo markatuta dagoela eta ibilbide osoan dagoela jendea laguntzeko, edateko eta jateko postuak. Bikaina iruditu zait. Ibilbidea ezagutzen ez nuenez, hasieran lasaiago joatea erabaki dut, baina seigarren kilometrotik aurrera hasi naiz erritmoa bizitzen eta lasterketa bururaino iritsi naiz. Egia esan oso gustura joan naiz ibilbide osoan”.\nAtzo itxi zen II. Zumaia Flysch Trail mendi lasterketan parte hartzeko izena emateko epea, eta 360 izango dira aurtengo korrikalariak, iaz baino 100 korrikalari gehiago.\nOstegunean itxiko da II. Zumaia Flysch Trail mendi lasterketak izena emateko epea, eta jadanik 334 dira parte-hartzaileak. Kontuan hartuta gehienez 400 korrikalari onartuko direla, beste 66rentzat baino ez da gelditzen lekua. Beraz, parte hartzeko asmoa izanez gero, lehenbailehen izena ematea da onena, www.herrikrossa.com helbidean.\nEdurne Pasaban eta bere espedizio-kide izan diren Alex Txikon eta Asier Izagirre mendizaleak omenduko ditu aurten Zumaiako II. Flysch Mendi Lasterketak. Maiatzaren 17an Shisha Pagmara igo ondoren, munduko hamalau zortzimilakoak zapaltzen munduko bigarren emakumea izan da Edurne Pasaban mendizale tolosarra. Zeregin horretan azken igoeretan bidelagun izan ditu Alex Txikon eta Asier Izagirre mendizaleak, eta Zumaiako II. Flysch Trail mendi lasterketak hirurei omenaldia egingo die probako egunean, uztailaren 11n. Izan ere, Zumaia Flysch Trail lasterketak urtero mendiarekin lotutako kirolari bat omentzeko konpromisoa hartu zuen iaz, lehendabiziko edizioan. Aurreko urtean, Patxi Usobiaga eskalatzailea omendu zuten eta aurten.\nProba hasi aurretik, 9:45ean, aurreskua dantzatuko diete Pasaban, Txikon eta Izagirreri, eta Zumaiako alkate Iñaki Agirrezabalagarekin batera moztuko dute probari hasiera emango dion zinta. Horrez gain, omendutako mendizaleek Keixeta eskultorearen garaikurra jasoko dute Zumaiako Udalaren eskutik. Merezimendu osoko omenaldia izango da, inondik ere.\nRaul Garcia Castan eta Blanca Serrano txapeldunak II. Zumaia Flysch Trail lasterketan hartuko dute parte\nMendi lasterketetako Europako eta Espainiako txapeldun Raul Garcia Castan eta Espainiako txapeldun Blanca Serrano Zumaian izango dira uztailaren 11n Flysch Trail lasterketan parte hartzeko. Astebetera Munduko Txapelketa jokatuko dute Italian, baina Zumaiako proba ez dute galdu nahi izan. Garcia Castanek iaztik ezagutzen du lasterketa –berak irabazi zuen–, eta oso oroitzapen onak dituela adierazi digu: “Lasterketa askotan hartu dut parte, baina kirolari eta pertsona bezala inoiz ez naute Zzumaian bezain ongi tratatu”. Blanca Serranorentzat lehen urtea izango da, eta emakumeen lasterketaren maila igotzen lagunduko du.\nIbilbidearen bideo aurkezpena\nDatorren uztailaren 11n Zumaian jokatuko den Zumaia Flysch Trail mendi lasterketaren ibilbidea aurkezteko bideoa duzue hemen. Zumaiako eta Deba arteko kostaldeko itsaslabar ikusgarrietan jokatuko da proba. Aitor Osa txirrindulari ohiak azaldu dizkigu ibilbidearen ezaugarri aipagarrienak. Lotura honetan ikus dezakezue gaztelaniazko bertsioa, Iñigo Saenz de Arguedasen azalpenekin.\n2009ko lasterketaren bideoa


Martxan da Gabonetako argiztapena\nIluminaciones Ximenezeko langileak hasiak dira jadanik, Gabonetako argiak jartzen, eta asteazkenean, Bergara kalean aritu ziren lanean, jardunaldian protagonista izan ziren haize eta euria gorabehera. 2014.urtetik burutzen du enpresa honek lan hau. Pasa den Gabonetan, 547 arku, irudi eta farol jarri ziren, eta bereziki deigarriak izan ziren elementu batzuk egon ziren, hala nola, Miramar Jauregiko 20 […]\nIluminaciones Ximenezeko langileak hasiak dira jadanik, Gabonetako argiak jartzen, eta asteazkenean, Bergara kalean aritu ziren lanean, jardunaldian protagonista izan ziren haize eta euria gorabehera. 2014.urtetik burutzen du enpresa honek lan hau.\nPasa den Gabonetan, 547 arku, irudi eta farol jarri ziren, eta bereziki deigarriak izan ziren elementu batzuk egon ziren, hala nola, Miramar Jauregiko 20 metroko zuhaitza, edo Buen Pastorreko 10 metro luzekoa.\nHala eta guztiz ere, Cervantes plazako Gabonetako bola izan zen atentzioa gehien eman zuena, eta zentzu horretan, gogoratu behar da, duela egun batzuk iragarri zen bezala, Eguberri hauetan, Urumeako uretan “flotatuko”du berritasunak opari argidun gisara. Hau Euskal Herriko Unibertsitatea eta Donostiako Sustapen sailaren bidez, EHUko Arkitektura eta Ingeniaritza ikasleentzat Ekonomia Sustapen zinegotzigoak deitutako lehiaketaren proiektu irabazlea da. Ander Delgado, Itziar Molinero eta Maier Mugica ikasleek osatutako taldea izan da proiektu honen irabazlea.


Oporren osteko lehenengo astean 3.032 ordezkapen egin dira ikastetxeetan - Debagoiena - Goiena.eus\nOporren osteko lehenengo astean 3.032 ordezkapen egin dira ikastetxeetan\nUxue Igarza Loiola 2022-01-17 10:58\nPandemiaren bilakaeraz eta ikastetxeetako protokoloaz jardun du gaur Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak Osasun Batzordean. Neurri "eraginkorrek", elkarlanak eta txertaketak "garrantzi handia" izan dutela nabarmendu nahi izan du eta baita momentu honetan ez dagoela ikasgelarik itxita.\nEuskal Autonomia Erkidegoan 1.500ekoa zen intzidentzia-tasa metatua Gabon jaien aurretik, eta urtarrilaren hasieran, ia 7.000koa. Sailburuaren esanetan, "gizarteko esparru guztietan" izan du eragina horrek; baita hezkuntzan ere. Horren adibide da lehenengo eskola astean 3.032 ordezkapen egin izana; hots, 600 inguru egunero.\nKasuen gorakadari erantzun nahian, Jaurlaritzak urtarrilaren 5ean helarazi zien ikastetxeei protokolo berria. Bildarratzen arabera, birusari aurre egiteko "eraginkorrenak diren hiru neurriak" jasotzen dira bertan: jolastokietan musukoa erabiltzea, burbuilak gelaka antolatzea eta gelako burbuila horiek ikastetxetik kanpoko ekintzetan ere mantentzea.\nIkasgeletarako itzuleran, protokolo berriaz gain, "itxaropentsuak" izateko bestelako arrazoiak ere badaudela aipatu du Bildarratzek, eta haurren txertaketan jarri du fokua. Azken datuen arabera, 5 eta 11 urte arteko haurren erdiak baino gehiagok jaso du lehenengo dosia (%53,2k); beste modu batera esanda, EAEko 77.000 umek hartu du ziztada bat gutxienez. "Txertaketak aurrera egiteko aukera emango du", iritzi du sailburuak.\nBestetik, Hezkuntza Sailaren datuen arabera, lehenengo astean ez da ikasgelarik itxi eta hori ere positiboa dela ondorioztatu du. "Lehentasuna aurrez aurreko hezkuntza bermatzea da; hori baita gure altxorrik preziatuena. Ikasleentzako eta familientzako aukerarik onena da", azaldu du Bildarratzek.\nBukatzeko, pandemiaren bilakaera "egunez egun" aztertzen jarraituko dutela azaldu dute Jaurlaritzako ordezkariek.\n"Hutsuneak", oposizioaren ustez\nOposizioak, bere aldetik, nabarmendu nahi izan du "nahasmendu handia" dagoela protokolo berriekin eta "inoiz baino kontraesan handiagoak" daudela gizartean. Rebeka Ubera legebiltzarkideak esaterako, hezkuntza protokoloan dauden "hutsuneak" azpimarratu nahi izan ditu: "Ez da zehaztapenik ematen arakatzeei dagokienean. Protokoloak dio egoeraren arabera hartuko direla erabakiak; besterik ez". Horrekin batera eskatu du hezkuntzan hartzen diren neurriak "prebentzio estrategian" kokatzea.


Ross 2015ean, Médiapart hedabideak antolatutako mahai-inguru batean.\nCommunal Luxury izenburuak luxuaren definizio polemiko bat iradokitzen digu, luxuaren eta kapitalista handien arteko lotura konbentzionalaz harago. Italiako mugimendu autonomoa dakarkigu burura, 1970eko hamarkadan nola salatu zuen langileen eskubideak mugatu nahi izatea oinarrizko beharretara, luxua klase nagusien eskubide esklusiboa balitz bezala; eta hori salatzeko nola erabili zituen “kabiarra jateko eskubidea dugu” bezalako leloak. Parisen 1871n aldarrikatutako “luxu komunala” al da luxuaren halako kontzeptu apurtzailea aldarrikatu zen lehenengo aldia?\nEz dakit Parisko Komunan aldarrikatutako “luxu komunala” luxua ulertzeko era apurtzaile horren lehenengo agerpena izan zen, ideiarik ez. Ez dakit ideiaren genealogia egiten saiatzea bereziki interesgarria den ere. Guri dagokigunez, orain, gure orainaldiaren momentu honetan, austeritatearen izenean estatuek aberastasuna aberatsenei birbanatzen dietela ikusten ari garenean, garrantzitsuena da ideia berriro emankor bihurtzea. “Luxu komunala” ez zen Komunaren lelo ozenetako bat. Terminoa Komunako artista eta artisauek sinatu zuten manifestuaren azken esaldian aurkitu nuen, federazioa osatzen ari ziren garaian idatzitako hartan. Prisma moduko bat bihurtu zen niretzat eta, bertatik erreparatuta, Komunaren asmakizun gako eta ideia klabe batzuk errefraktatu ahal izan nituen. Gaur egun, terminoaren sortzailea, Eugène Pottier poeta eta dekorazio-artista, beste arrazoi batengatik ezagutzen dugu: Aste Odoltsuaren bukaeran, sarraskietan isuri zen odola lehortu baino lehen, Internazionala idatzi izanagatik. Hain zuzen ere, Pottierrek Artisten Federazioari egindako ekarpena nekez ikusi izan da, jakintsuen arreta obsesionatuta egon baita askoz ezagunagoa den burkide eta Federazioaren lehendakariarekin: Gustave Courbetekin. Ikerlarientzat Courbeten pathosa erakargarria izan da, Vendôme zutabearen suntsiketaren arduraduntzat jotzen delako, eta\n"Parisko Komunan artea eta edertasuna arlo pribatutik ateratzen dira, eguneroko bizitzan integratuko dira erabat"\nPottier alboratu egin dute. Baina Courbet baztertzen badugu –liburuan egiten dudan bezala–, mundu artistikoaren erdian zegoen hierarkia Pottierrek eta Federazioak irauli zutela ikus dezakegu. Hierarkia horrek arte ederretako artistei alimaleko pribilegioa ematen zien, baita estatusa eta abantaila ekonomikoak ere; Bigarren Inperioan, dekorazio-artistek, antzezleek eta artisau espezializatuek ezin zituzten pribilegio, estatus eta segurtasun ekonomiko horiek eskuratu. Federazioaren manifestua esaldi honekin bukatzen da: “Elkarrekin egingo dugu lan gure birsorkuntza lortzeko, luxu komunala sortzeko, etorkizuneko loriak eta Errepublika Unibertsala”. Pottierrek eta beste artistek “luxu komunala” terminoarekin “edertasun publikoa” esan nahi zuten: bizitzeko ingurunea hobetzea hiri eta herrietan, pertsona ororen eskubidea ingurune atsegin batean bizi izateko eta lan egiteko. Beharbada eskakizun horrek apala dirudi, dekorazio hutsa apika. Baina, artearekin dugun harremana erabat birformulatzeaz gain, lanarekin, gizarte-harremanekin eta bizitza-inguruarekin ditugun harremanak ere birformulatzeaz ari da. Hori guztia egiteko, Komunaren bi goiburuak abian jarri behar dira: deszentralizazioa eta parte-hartzea. Artea eta edertasuna arlo pribatutik ateratzen dira, eguneroko bizitzan integratuko dira erabat, eta ez dira egongela pribatuetan gordeko, ezta oroigarri nazionalista lizunetan ere. Mundua bi taldetan banatuta dago: hitzekin eta irudiekin jolasteko luxua dutenak, eta luxu hori ez dutenak. Luxu komunalak banaketa hori gaindituko du. Komuneroen ekintzek argi utzi zuten moduan, gizarte baten baliabide eta lorpen estetikoek ez lukete “tapizeria napoleoniko kaskar” baten forma izan behar, William Morrisek Vendôme zutabea definitzeko erabili zituen hitzak berreskuratzearren. Alegia, sozialki determinatutako antzinako ohitura artistikoak desmuntatu ziren erabat Komunaren eraginez.\nZure azken liburuaren alderik interesgarrienetako bat biltzen duen pertsonaia-galeria da. Pottier aipatu duzu dagoeneko, baina beste pertsonaia deigarri batzuk ere aztertzen dituzu; esaterako, Napoléon Gaillard, “zapatari” eta barrikadagile harroa.\nNapoléon Gaillard zapatariak –edo zapatagintzako artistak, Gaillardek berak esaten zuen bezala– bere burua berrasmatu zuen, barrikada-estratega eta arkitektoa zela esanez, kale-defentsaren artea eta ezagutza eraikiz, zapaten gaineko artea eta ezagutza propioa moldatu zituen bezala. Luxu komunala, beraz, eguneroko estetika-prozesu bat eraikitzeko modu bat da, norbere buruaren emantzipazio-ekintza agerikoa. Eta, hortik abiatuta, klaseetan oinarritutako luxuaren amaiera gara dezakegu, eta aztertu halako ideia batek irekitzen duen gizarte-aberastasunaren ikuspuntu erabat berria. Ikuspuntu horien garapenik onena William Morrisen lanean ikusten da, haren edertasunaren eta ekoizpen erabilgarriaren analisi kritikoa erdigunean dago komuneroen ideien transmisioan; baina baita Morrisek egiten zituen gauza erabilgarrietan eta artisau izateari buruzko idazlanetan ere, artea eta erabilgarritasuna gero eta banatuago egoten hasiak baitziren dagoeneko garai hartan. Hain zuzen ere, hasieran dekorazio-artisten eskakizun dekoratiboa dirudienak aberastasuna eta gizarte-balioak berrasmatzea eskatzen du, truke-balioaz harago. Liburuaren bukaeran, Élisée Reclus eta Paul Lafargue bezalako Komunako errefuxiatuen lanetan aurkitzen ditudan pasarteetan, Pottierren hitzekin “luxu komunal” izendatu dudan hori bihurtzen da termino ekologikoetan bideragarria den gizarte baten zirriborroa.\nNapoleon Gaillard (ezkerretik bigarrena) Rivoli kaleko barrikadan. Zapatari honek bere burua berrasmatu zuen Parisko Komunan, “barrikaden artista” bihurtuz.\nMarx, Reclus, Kropotkin, Morris… Guztiek abiapuntu ezberdinak zituzten Komuna aztertzeko. Zure liburuan sintesi-lana ikusten dugu. Bertan behera utzi behar al dugu tradizio komunistak eta anarkistak ezarri zuten segmentazioa, jabetza pribatuaren eta etekin kapitalistaren analisi historiko eta politiko sakonagoak lortzeko?\nKomuna bukatu ondoren, Reclus komuneroaren, William Morrisen, Piotr Kropotkinen eta beste batzuen lanetan ikusten dugunez, edertasuna eguneroko bizitzan loratzeko eskakizun horretan zera ageri da, gaur egun “ekologikotzat” hartuko genituzkeen ideia-sorta bat zegoela; hori Morrisen “edertasunaren analisi kritikoan” dagoen berezko sentsibilitate ekologikoan ikusten da, adibidez, edota Kropotkinek eskualdeko autohornikuntzaren garrantzia azpimarratzen duenean. Muturrik espekulatiboenetan, “luxu komunalak” merkatuak ematen dituzten irizpideez edo balio-sistemaz harago doazen irizpideak eta balioak ditu, gizarteak zer estimatzen duen erabakitzeko. Izadia ez da baliabide-biltegitzat hartzen: berez estimatzen da.\n"Versaillesko propagandan pobrezia zen parteka zitekeen bakarra; Luxu Komunalak ideia horri erantzun zion guztiok onenaren zati bat izateko eskubidea dugula esanez"\n“Luxu komunalak” alde polemikoa ere bazuen, gure garaian erabilgarria izan daitekeena. “Luxu komunalak”, lelo edo proiektu bezala, Versailleskoek erabiltzen zuten misérabilisme kontzeptuaren aurkako borroka adierazten zuen: kontzeptu hori Versailleskoek erabiltzen zuten, landa-eremuetan bizi zirenei azaltzeko Paris hartu zuten komunistak zer egiten ari ziren. Komuneroak mespretxatzeko partageux terminoa erabiltzen zuten, “banatzaileak”. Partekatzea, Versaillesko propagandan, pobrezia partekatzea zen, besterik ez. “Luxu komunalak” ideia zentzugabe bati erantzun zion: guztiok onenaren zati bat izateko eskubidea dugula, alegia.\nLiburuaren sarreran, Parisko Komunaren testuinguru historikoaren eta gaur egungo egoera politikoaren arteko antzekotasuna azpimarratzen duzu. Diozunez, Komunan esku hartu zuten langile gehienek denbora gehiago eman zuten lan bila lanean baino. XX. mende aurreko lan-baldintzetara itzultzen ari gara? Komuna berriro aztertzea soldatapeko lanaren narrazio historiko teleologiko eta linealak zalantzan jartzeko modu bat al da?\nJende askok argudiatu du gaur egungo lan-baldintzak eta XIX. mende bukaerakoak antzekoak direla. Duela gutxi Alain Badiouk zera planteatu du, jendea finantza-kapitalaz ala neoliberalismoaz teorizatzen nekatzen ari den bitartean, egia esanda, kapitalismo klasikoaren ezaugarri guztiak dauzkagula aurrean: mundu-merkatua, kapitalaren kontzentrazioa, derrigorrezko inperialismoa. Hala, irakurtzen hasi nintzenean XIX. mende bukaerako artisauen, gremio xumeetan ibiltzen zirenen, jornalarien eta arte-langileen bizitzen gainean –kategoria sozial horietatik sortu ziren komuneroak–, esango nuke deigarriena iruditu zitzaidala haien benetako nazioartekotasuna. Eugène Pottier edo halako norbait hartzen badugu –Komunaren garaian lantegi txiki bat zuen non artisauek denetatik ekoizten zuten: parpaila, portzelana margotua, zeramika…–, haren estudioan espainiarrek, italiarrek eta frantziar ez ziren beste hainbatek lan egiten zuten. Gaurko lan-egoeran bezala, jendeak distantzia luzeak egiten zituen lan bila, eta landatik hirira joateaz gain, Europako hiri ezberdinen artean ibiltzea ere ohikoa izaten zen.\nGizabanakoetan jarri duzun garrantziak gogora ekarri dizkigu Rancièrek The names of history (Historiaren izenak) liburuan egindako iruzkin batzuk. Rancièrek zalantzan jarri zuen historialari akademiko batzuek masekin zuten obsesioa –masak tradizionalki “ezagutza historikoaren ikasgai on” gisa ikusi direlarik–, eta arreta subjektibotasunari emateko eskatu zuen, borroka politikoan parte hartu zuten gizabanakoen esperientzia kontuan hartuz. Historiografia “progresista” gehienek masen narratibak erabili dituzten arren, gizabanakoen ibilbideak ikertzeak ba al du ahalmen askatzailerik?\nGertaera bat noraino iristen den eta zer ondorio zentrifugo dituen ikusteko, gertaera horren fenomenologia berezia berreraiki behar da, baita iraganeko parte-hartzaileen ahotsak bildu eta aztertu ere. Gertaera baten berezitasuna errespetatu behar da –esaterako, Komuna sortu zutenek egin eta esan zutena; egiten ari zirenaren gainean pentsatu eta esandakoa; erabili, maileguan hartu, inportatu, eztabaidatu eta bertan behera utzi zituzten hitzak; haien bizitzei forma ematen zieten hitzei eta desirei eman zizkieten esanahi ugariak– baldin eta gertaera edo borroka hori gure egunerokoan imajinatu nahi badugu eta balizko etorkizuntzat hartu nahi badugu. Uste dut heziketa literarioa lagungarria dela, subjektibizazioaren agertokia azpimarratzen baitu, hobe dela subjektibotasunetik hastea kontzeptuetatik hastea baino. Horrek guztiak alde benvenistetar bat duela uste dut, eta horretan Rancièrerekin bat nator: hain zuzen, “ni” esaten dugunean subjektibotasuna sortzen dugu; guztiok “ni” izenordaina partekatzeak berdintasun sakona ahalbidetzen du; izenordain hori esaten duen bakoitzak hizkuntza osoa bereganatzen du. Rancièreren eskutik ikasi nuen enuntziatua entzuten eta hari arreta jartzen. Rancièreren ustez, iraganeko langileen ahotsek eta gerora haien gaineko teoriak sortzen dituzten ahotsek arreta bera merezi dute, baldin eta haien testuingurua eta baldintzak desnaturalizatzen badira; horrela, iraganeko pertsonak, eta bereziki langileak, subjektuak irudituko zaizkigu, eta ez datu hutsak. Haien egoera sozialaren ordezkari soil izatetik askatzeko, batzuetan espero ez diren elkar-topaketak antolatzen ditut, haien gaurkotasuna irekitzen duten berregituraketa taktikoak, edo gertaeraren fenomenologia berreraikitzen dut zeharkako erreferentziak erabiliz. Eta, kokatu ondoren, saiatzen naiz entzuten topaketa horiek sorrarazten dituzten dinamikak. Jokoan dagoena ez da autentikotasuna bilatzea, benetako langilea, benetako komuneroaren ahotsa, edo benetan bertakoa dena; hori baino gehiago da, une eta mundu zehatz batean diskurtsoak eta proiektuak nola osatu ziren aurkitzea da.\n"Zientzialari eta teorialari politikoak kontzeptuetatik hasten dira eta gero masak erabiltzen dituzte kontzeptuen bideragarritasuna erakusteko"\nZientzialari eta teorialari politikoak kontzeptuetatik hasten dira, eta geroago masak erabiltzen dituzte haien kontzeptuen edo egituren bideragarritasuna erakusteko. Literaturan eta eleberri-forman murgildu izanak zera azpimarratu dit, baldintza zehatz batzuetan hartzen diren bizitzaren gaineko erabaki pertsonal eta konkretuak direla, hain zuzen ere, aldaketa historiko-geografikoaren mamia. “Historikoki presente” dauden pertsonak erakutsi nahi baditugu, ezin gara kontzeptuetatik hasi. Raymond Williamsek errealitate hori ongi ezagutzen zuen, eta teorietan, kritiketan eta eleberrietan islatu zuen. Eta ez zen kasualitatea izan “partikularismo militante” gisa ulertzen zuen hura adierazten saiatzeko eleberri-forma erabiltzea. Nire ustez, gaur egungo iraultza edo askatasuna irudikatzeko modu bakarra da eraikitzea edo eszenaratzea orain borrokatzen ari diren gizarte-mugimenduak edo garai batean etsai zehatzen aurka borrokatzen zirenak.\nDeskribatzen diguzun Karl Marx, Komunaren inguruan idatzi zuen garaikoa, malgua da, ia libertarioa. 1871ko iraultza Marxen ibilbide politiko eta intelektualaren inflexio-puntutzat hartzen duzu. Aurkikuntza berri bat izan al da zuretzat? Zure liburuaren helburuetako bat “marxismoaz haragoko Marx” bat berreskuratzea al da?\nUste dut Parisen 1871ko udaberrian gertatzen ari zenak Marx erabat hunkitu behar izan zuela. Maila pertsonalean, kalean borrokatzen ari zirenetako batzuk ezagutzen zituen, eta horietako batzuk lagunak ziren. Maila politiko-existentzialean, lehenengo aldiz kapitalista ez zen bizitza bultzatzen zuen jendea ikusi zuen, benetan gertatzen ari zen egoera batean. Lehenengo aldiz, aukera izan zuen ikusteko jendeak haren bizitzaren jabe gisa –eta ez soldatapeko esklabo gisa– nola jokatzen zuen. Eta uste dut Raya Dunayevskayak arrazoi duela esaten duenean benetako esperientzia horrek Marxi eragin ziola teoriaren kontzeptuarekin erabateko haustura bat. Bere lanaren une horretan, teoriaren historia ikertzetik klase-borrokaren historia ikertzera pasatu zen eta huraxe bihurtu zen bere benetako teoria. Eta horixe da Komunaren ostean axola zitzaiona.\nNiretzat ideia hori ez zen berria –izan ere, nire lehenengo liburuan, The Emergence of Social Space, gauza bera esan nuen beste modu batean Marxen hasierako lan batzuk aztertuz, esaterako 1843ko Hegelen estatu-doktrinaren kritika–. Liburu horretan azpimarratu nuen Marxek zer talka izan zuen “ezezagunaren asmatze” horrekin –alegia, Komunarekin–, eta nola horri esker konturatu zen askatasuna berez askatzaile diren forma politikoen mende dagoela. Batzuetan horri deitzen diot bere “Audre Lorde ulertzeko momentua”. Audre Lorde poeta jamaikar-amerikarra zen, ezaguna esateagatik jabearen etxea ezin dela desmuntatu jabearen tresnak erabiliz. Komunaren “existentzia operatiboak” berak argi utzi zion Marxi hori: langile-klaseak ezin dituela estatuaren forma burokratikoak erabili bere asmoak gauzatzeko. Berez askatzaileak diren formak aurkitu behar ditu.\n"Komunak argi utzi zion Marxi langile-klaseak ezin dituela estatuaren forma burokratikoak erabili bere asmoak gauzatzeko"\nThe Emergence of Social Space idazten ari nintzela, liburu batek asko irakatsi zidan, eta oraindik ere teoria marxistaren inguruko lan garrantzitsuenetakotzat daukat: Late Marx and the Russian Road (Marx berantiarra eta bide errusiarra), Teodor Shaninek editatua. Liburu horretan aurkezten diren argudioak, Dunayevskayarenak edo Komunaren inguruko laneko nire ideiak, Europatik kanpoko marxismoan interesatuta dauden batzuek hartu eta garatu dituzte azken boladan, esaterako, Kevin Andersonek eta Harry Harootunianek. Nire ustez, ikerketa-lerro hori emankorra da marxismo-ikasketen arloan, akademikoegiak eta, itxuraz, bukaezinak diren balio-teoriak xeheki zehazteko lanak baino askoz ere produktiboagoa.\nKomunaren oroimena bizirik dagoela erakusten du iaz Parisko République plazako metroan irakur zitekeen pintaketa honek.\nIRAGANA BESTELA ERE ULER DAITEKE\nKomuna edo 1968ko maiatza “porrot egindako iraultza” gisa ikusteko joera dago, hain zuzen ere, boterea lortu ez zutelako edo botereari eutsi izan ezin ziotelako. Zure liburuekin beste itxura bat hartzen diegu, hau da, Komunaren eta 1968ko maiatzaren lorpena jada bertan zegoela, aipatzen duzun “existentzia operatiboan”, Marxen terminoa erabiliz. Iraganeko mugimendu politikoak ebaluatzeko, boterea hartzea eta porrot/garaipen logika berrebaluatu beharko genituzke?\nBai, zuek aipatutako porrot/garaipen logikak ez digu gauza handirik eskaintzen iraganeko mugimenduez, baina oso logika iraunkorra da. Duela gutxi Alain Badiourekin hitz egin nuen, eta Komuna porrotaren adibide gisa hartzen zuen elkarrizketan zehar. Galdetu nahi nion ea garai hartan arrakasta izan zezakeen Komunak zer-nolako itxura izango zuen! Betidanik zaila egin zait jakitea zer den arrakasta eta zer porrota. Ingelesez badugu esapide bat: “Zenbat enara behar ditugu udaberria izateko?”. Nire ustez, historian ez dago beste gertakizun bat Parisko Komunak bezainbesteko aditurik sortu duenik gertaeren osteko analisigintzan, paradisua da atzeko eserlekuko gidarientzat –horrela esaten diet nik–. Zergatik ez zuten komuneroek Versailles hartu? Zergatik ez zuten antolamendu militar hoberik? Zergatik galdu zuten denbora (suposatuz kontziente zirela Komuna bukatzear zela eta denbora preziatua zela) udaletxean eztabaidan? Zergatik ez zuten banketxeko dirua hartu? Komunaren gaineko iruzkin eta analisi bukaezinek horrelako galdera ezinezkoak planteatzen dituzte edo komuneroen “akatsak” zerrendatzen –Komunaren memoria maite dutenek egiten dute gainera–. Niretzat ikaragarria da ikustea desira hori zein ezabaezina den: iraganari zerbait irakasteko gogoa, edo iraganaren “porrotak” erabiltzea guri zerbait irakasteko (eta hori, funtsean, gauza bera da). Badiourekin probatu nituen hainbat modu iraganarekiko erabiltzen zuen paradigma pedagogikoa saihesteko. Esan nion nola Komunan bizi zirenentzat benetako askatasun-sentsazio bat sortu zen, baita elkartasun-sare bat ere. Aipatu nituen zabaldu zituen ideiak,orain kontuan har ditzakegunak gertaeraren izaera irudimentsuari esker. Komuna eta hura bukatu zuen estatu-krimena argi bereizteko beharraren gainean hitz egin nuen. Eta, hori guztia esan arren, Médiapartek –eztabaidaren anfitrioiak– “Komunaren lezioak” izenburuarekin argitaratu zuen elkarrizketa!\n"Pentsamendu progresista askok oraindik ere funtzionatzen du lortu beharreko helburuen proiektu bat balego bezala, posible balitz bezala helburu horiek zehazki definitzea"\nHorrek guztiak, nire ustez, zera erakusten du: askatasunaren inguruko pentsamendu progresista askok oraindik ere lortu beharreko helburuen proiektu bat balego bezala funtzionatzen duela, posible balitz bezala helburu horiek zehazki definitzea eta, ondoren, lortu diren ala ez modu objektiboan neurtzea, horretarako betiko estandarrak edo 2017an prestatutakoak erabiliz. Noski, plazer handia sortzen digu gure buruari ahalmena emateak erabakitzeko une zehatz batean egingarria, ezinezkoa, egiteko goizegi edo beranduegi, zaharkitua edo ez-bideragarria zer den. Baina jarrera hori hartzen dugunean, artearen eta politikagintzaren alde esperimentalak galtzen dira. Atzean utzi behar izan ditut deskribatu dudan balantze-logika horren aztarna guztiak Komuna asmakizun politikoaren laborategi gisa aztertzeko, eta ikusteko jende arruntak, elkarrekin lan eginez, beren aferak kudeatzeko abiarazten dituen ahalmenak.\nLiburuan 1871ko matxinada baino lehen gertatutako aldaketa kontzeptual bati erreferentzia egiten dio: klubetan eta elkarteetan gauzatu ziren herri-bileretan jendeak “herritar” esaten zion elkarri. Esaten duzu xehetasun txiki horiek –historiografia tradizionalaren arabera Komunaren abiapuntua baino askoz lehenago gertatu zirenak– gizartearekiko konnotazio sakonak zituela. Badago Komuna ulertzerik klase ertainaren kategoria tradizionalean sartzen ez ziren subjektibotasun berri horiek gabe?\nFikziozkoa izan ala ez, narratiba baten marko garrantzitsuena haren hasiera edo amaiera da. Gertaera bat narratzeko marko kronologikoa irekitzea eraginkorra da “gertatutakoa” ulertzeko modua eraldatzeko: ikuspuntu sozial edo geografikoa zabaltzen du, eta esperientzia-panorama zabalagoa eskaintzen digu, lehenago ezagutzen edo kontuan hartzen ez genituen eskualdeak edo parte-hartzaileak, esaterako. Beste leku batetik hasita, mugimendu askatzailearen garapenaren alde berri bat ikus dezakegu, eta horren gainean zerbait esan; gertaera baten hasieraren inguruan finkatu diren mito guztiak “desnaturalizatzen” ditu. Gertaera bezala, Parisko Komunak erronka berezi bat planteatzen digu: Claude Royk behin esan zuen bezala, ez dago beste gertaerarik, hain zurrun zedarritua eta beregaina izanik, hain zehazki betetzen dituenik tragedia-generoaren hiru ezaugarriak: lekua, denbora eta ekintza. Hirurogeita hamabi egun hiri-harresien barnean, kataklismo odoltsu eta sutsu batean bukatu zirenak. Estatua trakets saiatu zen Parisko langileak desarmatzen, atzera egin zuen eta Komuna aldarrikatu zen. Beste hitz batzuetan esanda, estatuaren tenporalitatea eten egin zen, eta, gero, hirurogeita hamabi egunen ondoren, milaka langile sarraskitu ondoren, berriz hasi zen.\n“Estatuaren tenporalitatea” aipatu duzu. Ideia hori apur bat gehiago gara zenezake?\nNormalean kontatzen den narrazioaren arazoa zera da, estatuarekin hasten dela eta estatuarekin amaitzen dela. Azkenean, estatu-narrazio bihurtzen da. Niretzat estatuek egiten dutena interesgarria da, baina interesgarriagoa iruditzen zait ohiko hasierarekin –martxoaren 18a eta kanoien afera– ez abiatzea eta, horren ordez, Inperioaren bukaeran hirian loratu ziren langile-bilerekin hastea eta bilera horien fenomenologia birsortzea: lehenengo aldiz bildu ziren auzoko taldeetan paristarrak eta paristarrak ez zirenak, 1848ko militante zaharrak eta Internazionaleko kide gazteak, gizonezkoak eta emakumezkoak, guztiak; eta inoiz hitz egin ez zuten langile batzuek hitza hartu zuten. Bilera horien esperientziatik –elkarlanaren eta kooperazioaren printzipioen araberako bizimoduaren entsegu ziren harreman berrietatik– giza komuna edo halako zerbait sortzeko gogoa jaio zen. Bileren egitura eta ohiturak Komunaren enbrioia edo silueta ziren eta, hori zela-eta, Arthur Arnould komuneroak adierazi zuen Komuna dagoeneko existitzen zela, Paris bere aferak nola antolatzen ari zen ikusita. Une horretatik aurrera birkontatu egiten da Komunaren historia, eta haren kausalitatea atera egiten da atzerriko indar baten aurkako gerra-egoeratik: lehenago esaten zen gabezia materialek, zoologikoko animaliak jateak eta abertzaletasun frustratuak eraman zituela langileak matxinadara. Orain Prusiako gerra momentu soil bihurtzen da askoz ere garrantzitsuagoa den gertaera politiko eta tenporal batean, hots, abian den gerra zibilean. Eta, gerra eta abertzaletasuna bistatik desagertzen direnez, garaiko langileen kulturan zeuden asmo internazionalistak ikusten has gaitezke, komuna sozial baten euskarri zirenak.\nMay ‘68 and Its Afterlives liburuan ere 68ko maiatzari buruzko narrazio historiko tradizionalak auzitan jartzen saiatzen zarela iruditzen zaigu.\nFrantziako 1968ko maiatzari buruzko ikerlanari ekin nionean, frantses askok esan zidaten 1960ko hamarkadaren hasieran Aljeriako gerraren bukaeran Parisen gertatu zen bortizkeriak ez zuela zerikusirik urte batzuk geroago gertatu zen ikasle-matxinadarekin. Pertsona askorentzat, 1960ko hamarkadaren hasiera istilutsuaren eta hamarkada bukaerako lasaikeriaren artean amildegi izugarria zegoen, eta amildegi horrek gisa honetako kazetaritza-topikoak sorrarazi zituen: “1968a zeru lasai batetik ateratako tximista izan zen”. Ikasleekin hasi beharrean, 1960ko hamarkadako lehen masa-matxinadarekin hastea erabaki nuen, hots, 1961eko urriaren 17an aljeriarrek etxeratze-deiaren aurka egindako manifestazioarekin. Hortik hasita, lortu zen jarraipen bideragarri bat ikasle-aktibisten –minoritarioak, bai, baina garrantzitsuak– eta aurretik izandako nazio-askatasun ahaleginen eta ahalegin antikolonialisten artean; izan ere, segida hori lehen ikusezina zen, “Frantzia aspertuta zegoela” eta tankerako topiko batzuen eraginez. Esan gabe doa, hortik hastearen abantaila da markoa nazio-narrazio estu batetik ateratzen dela –eta 1968koa bezalako mundu-gertaerekin horrela jokatu beharra dago–.\n"Narrazio politiko askoren arazoa zera da: estatuarekin hasten direla eta estatuarekin amaitzen. Estatu-narrazio bihurtzen dira"\nBaina amaierak ere garrantzitsuak dira. Niretzat, narrazio bat non hasi eta non amaitu ez da kronologia hutsean oinarritzen, ezta, datei dagokienez, afera historizista estu batean ere; niretzat kontua zera da, ondare eta transmisio politikoetan duten eragina eta horien inguruko eztabaidak –eta horiek guztiak borroka politikoaren osagai dira–. Adibide bat jarriko dizuet. 1968ko gertaerak oroitzeko hainbat narrazio argitaratu ziren 2008an, eta horietako batzuek –esaterako, Artières eta Zancarini-Fournelena– Aljeriako gertaerak 1968ko historian sartzen hasi ziren. Baina proposatu zuten iraupenak harrituta utzi ninduen: 1968ko urteak, haien arabera, 1981ean bukatu ziren, François Mitterrandek hauteskundeak irabazi zituenean. Zergatik erabili estatuaren irizpideak –“la politique des politiciens”– segida erradikal baten amaiera markatzeko? Beste behin ere, estatu-narrazioak lehentasuna exijitzen du –ez du onartzen bestelako narraziorik eta horien denbora-aldarrikapenik–. Eta historialariek amore ematen dute. Ziur nago maiatzeko urteak hori baino lehen bukatu zirela; batetik, gutxi analizatu diren Lip eta Larzac-eko mugimendu handiekin; eta bestetik, totalitarismoaren aurkako mugimendu malenkoniatsu eta oportunistaranzko aldaketarekin, 68az damutu zirenek eta Filosofo Berriek –maiz pertsona berek– abiarazi zutena. Garrantzitsua da 1968ko oldarra hor bukatu zela ikustea: hartara, 1995etik aurrera agertu ziren kapitalismoaren aurkako mugimenduak argiago ikusten dira; eta, Larzac, adibidez, baliabide edo artxibo erabilgarri bihurtu zen Notre-Dame-des-Landes gisako mugimenduentzat. Historialariek erabaki zuten 1968an barneratzea 1970eko hamarkada erdian gertatutako kontrairaultza –Frantziaren desmarxifikazioa eta “totalitarismoaren aurkako ezkertiarren igoera”–, argi utzi gabe kontra-iraultza zela; horrek itxaropen gutxi ematen digu 2018an izango ditugun liburuekin.\n1871ko gertakariek irudikapen ugari izan dute geroztik. Ikusgarrienetako bat, Jacques Tardiren 'Le cri du peuple' komiki sortan aurkitzen dugu.\nKomuna Frantziako errepublikaren historian sartzea zalantzan jartzen duzu. Aitzitik, komuneroen nazioarteko irudia azpimarratzen duzu: Errepublika Unibertsala. Antzekotasunik ikusten al duzu M15 mugimenduarekin edo Occupy Wall Streetekin? Mugimendu horiek inguru nazionaletara mugatuak ziren, baina aldaketa globalaren alde borrokatu ziren. Nortzuk dira, zure iritziz, Komunaren benetako nazioarteko izaerari ondoen jarraitu ziotenak?\nBertako mugimenduak, kokapen geografiko zehatzak dituztenak eta lurralde batean mugatuak direnak oso interesgarriak iruditzen zaizkit. Beharbada paradoxa da, baina uste dut errealitatearekin harremana duten mugimendu mugatu horiek dituztela ondorio internazionalenak eta zentrifugoenak; hain zuzen ere, errealitatearekin harremana dutelako. Jendearen eguneroko bizitzekin duten harremanak autoritatea ematen die mugimendu horiei, baita erreberberazio-ahalmena ere. David Harveyk gai honi buruzko ikuspuntu interesgarriak ditu: esaten digu borroka geografikoek “hau ala bestea” motako dialektika sortzen dutela, Hegelianismoaren dialektika transzendentalarekin harreman gutxi duena. Eskatzen dute erabaki politikoa, existentziala. Arazoa ez da teorikoa, borrokatu behar den etsai bat dago, besterik ez. Landa-eremuan aireportu bat eraikiko den ala ez. Alpeetan 90 kilometroko tunel bat zulatuko den ala ez. Itzulpen bat bukatu berri dut, baita liburu baten hitzaurrea ere, Notre-Dame-des-Landesko ZAD talde batena, haien eta Italiako iparraldeko NoTAVen –Alpeetan barrena eraiki nahi den AHTren aurkako mugimenduaren– borrokaren ingurukoa. ZADa, jakingo duzuen bezala, abian dagoen komuna antzeko bat da: hain zuzen ere, Frantziako mendebaldean eraiki nahi den aireportuaren aurkako okupazioa da, eta, egun, Frantzian luzeen dirauen borroka. Joan den udaberrian ZADeko biztanleek bertara joateko gonbita egin zidaten, 1871ko matxinadaz geroztik izandako jarraipenez eta etenez eztabaidatzera, bai eta gaur egun Notre-Dame-des-Landesen gertatzen ari denaren inguruan ere. Ederki egon ginen ZADen sortzen saiatzen ari direnaren testuinguruan “luxu komunalaren” ideiaz pentsatzen. Uste dut oso mugatuak diren mugimendu mota horiek (ZADak 1.650 hektarea baino ez ditu) nazioartekoak direla oso, estatuekin dituzten borroka eredugarriengatik, baita sortzen ari diren inteligentzia politikoko modu berriagatik ere. Denboran zehar iraun dute –eta hori ez zen gertatu beste kasu batzuetan, hala nola Taksim, Occupy edo Madrilen, guztiak hiriguneetan gertatutako okupazioak, ez kasualitatez–.\nLanda-eremuetan gertatzen diren mugimendu garaikideak aipatu dituzu, eta Parisko komuneroek landako langileekin harremanak sortzeko ahaleginek garrantzi handia dute zure liburuan. Gaur egun “eskuin mutur berrien” diskurtsoaren garapena ikusten ari gara, Front Nationalek langile-klaseak erakartzen ditu eta AEBetako Alt-Right-ak “hirietako elite liberalen” aurkako diskurtsoa darabil. Landa-eremuaren eta hiriaren arteko banaketaren aurkako estrategiak lantzea premiazko zeregina al da?\nFront National eta AEBetako Alt-Right bezalako “eskuin mutur berrien” diskurtsoak landa-eremuan jaio al ziren galdetzen didazue, baina nik agertu berri den gauza bat azpimarratu nahi nuke: landako bizimodu berri bat, oso alternatiboa eta borrokalaria dena, Frantzian behintzat. Landa-bizitza hori nekazaritza industrialaren aurka dago, nekazaritza-eremuak suntsitzearen aurka, uraren eta beste baliabideen pribatizazioaren aurka, eta estatuak, enpresa multinazional erraldoiekin batera, alimaleko azpiegitura-proiektuak (hitzarmen publiko-pribatuak) egitearen aurka. Ameriketan azpiegitura-proiektu “erraldoiak, inposatutakoak eta zentzugabekoak” okupatzen direnean, normalean bertako indigenek abiarazten dituzte ekintza horiek, hala nola, Standing Rock eta aurreko beste mugimendu batzuk, esaterako, Brasilen Xingu ibaiko presaren aurkakoa, edo Chiapas bera. Europan, aldiz, jende ugarik parte hartzen du mugimendu horietan –mojak, black block anarkistak…–, eta elkarrekin lan egiten ikasten dute, koalizio eraginkorra sortuz. Mugimendu horien iraupena da ezaugarririk deigarrienetakoa. Borroka zehatz batean murgilduta, okupatzaileak partekatzen dituzten balioez elikatzen dira, eta balio horiek bereziki heterogeneoak dira. Koalizioei eusteak elkarrekiko harreman mota berezia behar du, leku zehatzetan eta denboran zehar bakarrik gertatzen dena. Eguneroko bizitzaren alde praktikoak –eraikinak egitea, animaliak zaintzea, soroak landatzea, liburutegia antolatzea– ez du espero genezakeen ikuspuntu hertsirik sortzen. ZADa oso esperimentu soziala da, eta nahiz eta estatuarekiko sezesio mota bat izan –edo, agian, hori izateagatik–, ez dio bizkarra ematen gizarteari. Eguneroko bizitza-ekintzek –eguneroko bizitzaz birjabetzea eta horren arduradun osoa izatea– zentro esperimental bat sortzen dute, ikuspuntu bat, pertzepzio-engaiamendu aktibo bat munduko osagai guztiekin, non eskala txikiak ahalbidetzen digun guztion artean duguna birplanteatzea, eta, hori eginez, haragoko mundua arreta kritiko berri batez aztertzen dugun. Nire ustez, ZADa bezalako mugimendu bat –bidenabar, oso mugimendu feminista dena– mendearen bukaera aldera hasi eta dagoeneko martxan den sentsibilitate politikoaren aldaketaren seinale da. Urte horietan jendea konturatzen hasi zen desberdintasun sozialak aldatzeko ahalegina beste faktore batekin uztartu beharra zegoela: bizitzaren oinarri ekologiko eta bizidunak zaintzearekin. Kapitalismoak bizitza eskuartean hartzearen ondorioz sortutako larritasunari uko egin dio jende ugarik, ez gazteek soilik, eta ukazio orokor horren isla da ZADa. Baina, era berean, aurrerantzean, mugimendu politiko garrantzitsuetan bizidunekin ditugun harremanak mugimendu horien erdigune izango direla iradokitzen du. Zentzu horretan, joan den mendearen erdialdean, planetaren bizi-baldintzak borroka politikoaren esanahi berri eta ukaezin bihurtu ziren.\nMATXINADAREN OSTEKO TEORIA\nParisko Komuna eta 1968ko maiatza, itxuraz, elkarrengandik urrun dauden gertaerak dira, baina bien artean egiten dituzun loturak sinesgarriak dira oso. Nola da posible historiaz haraindiko oihartzun horiek gertatzea?\nNire lehendabiziko ikerketa-lana, Rimbauden eta Parisko Komunaren inguruko mugimendu kulturalaren alorreko auziak lantzeko interesak eragina, 1968ko maiatzaren ikuspegitik sortua da, garai hartan irakurtzen nituen pentsalariak Henri Lefebvre eta Jacques Rancière zirenez –eta oraindik ere funtsezkoak dira nire pentsamenduan–. Baina kontuan hartu behar da literaturari, historiari eta prozesu historikoei buruz dudan pentsamendua 1970eko hamarkadako ekoizpen bat dela: 1968 ondorengo garaian jaioa, “historia behetik” ikusmoldearen garaian. Orduan egin nuen topo Rancièrek egindako lehendabiziko lanekin eta Révoltes logiques aldizkarikoekin, eta haietako batzuk itzuli nituen. Révoltes logiques aldizkaria ez zen bakarra izan historia beste modu batean idazteko ahaleginean –garai hartan historiografia-esperimentu asko egin ziren, eta haietako batzuen inguruan idatzi nuen May ‘68 and its Afterlives obran–. Hain zuzen ere, 1968ko ondorio nagusietako bat zera izan zen, eztabaida mamitsua sortu zela historia nork idatzi behar ote zuen, historia idazteko nork ote zuen prestakuntza egokia, eta zer modutan idatzi behar ote zen. Eta orduantxe agertu ziren historialari ez-profesionalak: Frantzian “historiens sauvages” deitzen zieten, Estatu Batuetan “historia behetik”, Erresuma Batuan History Workshop Journal...\nHistoriografia ekarpen erradikal horiek izan ziren zure lanaren oinarria?\nNire ustez –eta esango nuke beste askoren ustez ere baietz–, esperimentu horiek nolabaiteko elkartasuna ziren iragan politiko gertatu berri horrekin, lan mota batekin jarraitzeko aukera, nahiz eta lan hori egin kasurik egingo ez zion unibertsitate batentzat, edo, batzuetan, are lan hori mespretxatzen zuen unibertsitate batentzat. Beraz, Komunaren eta 1968ko maiatzaren arteko loturez galdezka hastean, lehenbizi kontuan hartu behar dira narrazio horiek marko batean kokatzeko aukerak, lotura horiek agerian egon daitezen. Historialari gehienek –haien lana gremio batena dela ulertzen dutenek eta, askotan, ikerketa historikoa oso modu estuan ulertzen dutenek– ez diote ikuspuntu hori ametitzen euren buruari. Beraz, alde horretatik, niretzat historialari-heziketa formalik ez izatea abantaila zen. Eta, hala, zorte handia izan nuen Kaliforniako Unibertsitateko Santa Cruz Campus “esperimentalean” ikasita –berez, 1968ko produktu bat zena–. Ikasleok landatzen genituen barazkiak jaten genituen kafetegian, eta ez zegoen notarik. Eta garai hartan –Vietnam, Kanbodiako bonbardaketa– gutako askok herri-militantziako jardueretan parte hartzen genuen.\nHorrek guztiak ez dauka antz handirik gaur egun ezagutzen dugun unibertsitatearekin. Nolakoa zen fakultatea?\nMetodo berritzaileei esker, Santa Cruz fakultateak diziplina askotako irakasle sorta bikaina erakarri zuen, eta nire irakasleen artean izan ziren, besteak beste, N.O. Brown klasizista freudomarxista eta inoiz haren lagun eta lehiakide Herbert Marcuse; Gregory Bateson eskizofreniaren teorialaria; Reyner Banham hiri-teorialaria; eta beste zenbait. Irakaslerik interesgarrienak –eta alde handiz, gainera– marxistak ziren edo, behintzat, teoria marxista ondo ezagutzen zuten materialistak. Gaurko arau akademikoen kaiolatik edo oskoletik ikusita –haztegi apartak baitira espezializaziorako eta oportunismorako–, konparazioan talde hura izugarri bizia zen. Brownek, bereziki, azpimarratu zuen desioaren gaia analisi marxista guztien aurre-aurrean izatearen garrantzia, eta aurkeztu zizkidan hainbat pentsalari bide hori argiztatzen lagunduko zidatenak, hala nola Walter Benjamin, Ernst Bloch, William Morris, baita Blake, Charles Olsen eta tankera horretako poetak ere.\nBaina graduondoko ikasketak bestelako kontua izan ziren. Yale Unibertsitatean ikasi nuen, eta une horretan testu-formalismo hiperintelektualizatua zen ikasgaien muina; hala, zaila egiten zitzaidan nire bidea aurkitzea, garrantzitsua zer zen ikustea. Zorionez, Fredric Jameson sartu zen fakultatean, eta aurretik jaso nuen heziketaren jarraipena berreskuratzen lagundu zidan, baita Lefebvreren lana erakutsi ere. Nire kasua adibide gisa erabilita, deskribatu nahi dudana da transmisio politikoaren indarra eta hauskortasuna, batez ere garai kontrairaultzaileetan. Horri dagokionez, oso interesgarria litzateke Frantzian Daniel Bensaid bezalako figura bat ikertzea.\nDeskribatzen duzun garaian historiaren teoria modu erradikalean birdefinitu zen. Baina Frantzian 1970eko hamarkada, aldi berean, iragana berridazteko unea izan zen, eta ez modu askatzailean, gainera.\nRimbaud eta Komunaren gaineko nire ikerketei ekiten ari nintzaiela, Révoltes logiques agerkarian aurkitu nuen historia kultural hura bereziki zirraragarria zen niretzat, marxismoaren hurbiltze literala eta determinismo soziologikoa desmuntatzen baitzituen: gizarte-zientzialari progresistenen eta aktibista politikoen lanetan ere agertzen dira adierazpen estereotipiko horiek, bai lehen eta bai orain. Révoltes logiques aldizkarian, oinarria eta gainegitura ez zetozen bat modu agerian; apenas zegoen langile onen gaineko kontakizun eredugarririk, eta klase-harremanen arloa gaizkiulertuz josita zegoen. Bazirudien lana eta bizitza guk nahi baino askoz korapilatsuagoa, kontraesankorragoa eta konplexuagoa zela.\n"Hasieratik nire apustua zera izan zen: komuneroen ohiturak hobeto ikus genitzakeela poesiaren bitartez, gizarte-zientzialarien diskurtsoen bitartez baino"\nBaina 1968 osteko une hartan –ni hasten ari nintzen garaian, alegia–, laster ospetsu egingo ziren aktibista izandakoak uko egiten hasi ziren aurretik mugimenduan izandako parte-hartzeari; izan zen nolabaiteko urruntze-prozesu bat, Frantziako tradizio iraultzaile osoa modu errebisionistan berridatziko zuena. Frantziako Iraultza gertatu izan ez balitz bezala ari ziren berridazten, edo Amerikako Iraultza bihurtuz; errebisionisten asmoa zen genealogia bat sortzea, 1970eko hamarkadaren hasieran beraiek neoliberalismoa ontzat hartu izana esplikatzeko. 1968ko memoria ofizialaren zaintzaileak François Furet eta tankerako historialariekin batu ziren; zabaldu nahi zuten gizarte-aldaketen aldeko bultzada guztietan iragazten dela terrorea, eta historia iraultzailearen kontu horrek guztiak “pentsalari nagusien” boterea lortzeko asmoa baino ez daukala atzean. Gertaera iraultzaileak ezkutatzen ari ziren, eta euren gertaera-estatusa ukatu egiten zen, jarraipena eta homogeneotasuna lehenetsiz aurreikus ezin zitekeenaren eta kontingentziaren gainetik. Furet eta tankerako historialariak ez zebiltzan bakarrik horretan: gerra ondoko historiografia-eskola nagusiak ere, Annales eskolak, horretan jardun zuen. Nire ustez, iluntzen ari zen testuinguru politikoak oso galdera argi bat uzten zuen agerian: “Zer iragan, zer etorkizunetarako?”. Totalitarismoaren aurkako ezkertiar izeneko horiek desagerrarazten zituzten uneek erakartzen ninduten: Parisko Komunak, esaterako, edo 1968ak berak. Arthur Rimbauden eta Komunaren kulturaren gainean lan eginez, uste nuen 1968ak ireki zuen pentsamendu- eta ekintza-subertsio arlo bati heltzen ari nintzaiola. Nire apustua zera zen: komuneroen ohiturak hobeto ikus genitzakeela poesiaren bitartez, gizarte-zientzialarien diskurtsoaren bitartez baino; eta Arthur Rimbauden lana hobeto argizta genezakeela langileek, zientzialariek, eskaleek eta geografoek sortzen zuten testuinguruan, beste poeta batzuek sortzen zuten testuinguruan baino. Poesia Komunako kulturaren bitartez errefraktatuta eta Komunako ekintzak, berriz, poesiaren bitartez, aukera izan nuen garai hartako literatur ikerketak lotzen zituen zepo postestrukturalistari eraso egiteko.\nKasu batzuetan, “garaien arteko elkartasun” horrek oso forma zehatza zuen; Lefebvrek, esaterako, Komunaren gainean asko idatzi zuen. Beste kasu batzuetan, jatorrizko iturriekin harreman zuzenik gabe gertatzen zen. Horri dagokionez, Communal Luxury obran Reclus eta Bernard Lambert-en arteko lotura berezia aipatzen duzu.\nBernard Lambert pertsona garrantzitsua zen mendebaldeko Frantzian. Baserritar autodidakta zen, eta 1971n testu klasiko bat idatzi zuen: Les Paysans dans la lutte de classes (Nekazariak klase-borrokan). Lambertek ez zuen inoiz Reclusekin lotura hori egin, eta ez dut uste inoiz irakurri ere egingo zuenik. Nik neuk egin nuen bi idazlan horien arteko lotura; hala, argudiatu nuen langileak eta baserritarrak modernitate kapitalistaren aurkako alde berean kokatu zituztela, eta estrategia erretoriko bera erabili zutela. Aipatzen duzuen “garaien arteko elkartasunaren” inguruan zera esan nahi nuen, Komunaren eta 1970eko hamarkadaren arteko urteek sentsibilitate berri baten hastapenekin izan zutela lotura, Élisée Reclus eta tankerako pertsonek gauzatu zutena, ekologikoa deitu behar dioguna, nahiz eta garai horretan halako hitzik erabili ez. Nolabaiteko pentsamendu ekologiko hori lozorroan geratu zen, eta ez zen berriro esnatu ehun urte geroago arte, hain zuzen, Murray Bookchin ekologiaren eta komuna-formaren pentsalari amerikar garrantzitsuak hari buruz idatzi zuen arte. Eta, kasu horretan ere, ez dakit Bookchinek Reclusen lana aztertu ote zuen edo ezagutu ere ezagutzen ote zuen. Deigarriena zera da, Reclusek garai hartan aferari buruz idatzi izana, inork ez baitzuen nekazaritza-gaiei buruz pentsatzen. Oso europar gutxik bisitatu zuten AEBetako mendebaldea, eta, Reclusek bezala, martxan ikusi.\nZure liburuak irakurriz, ondoriozta liteke matxinada-mugimendu nagusiek pentsamendu kritikoa sorrarazten dutela. Errepikatu egiten al da egoera hori historian zehar?\nEz zait harritzekoa iruditzen loraldi teoriko handiak sortzea matxinada handien eta gizarte-iraultzen ondoren –1968an edota Parisko Komunan bezala–. Eta ez da arraroa halako uneetan agertzen diren pentsamendu-lerro teorikoek elkarren antza izatea, edo gainjartzea, are oihartzun-sistemak sorraraztea; hori guztia espero izatekoa da, izan ere, tankera horretako gertaerek –Sartrek Vietnamgo gerraren gainean idatzi zuen bezala– “posibilitateen arloa irekitzen dute”. Une horietan egiten du Estatuak atzera, haren tenporalitate politikoa apurtu edo eten egiten da, eta etekinen logikatik ihes egiten duten bizitza materiala antolatzeko formen existentzia ikusten hasten gara. Orduan, adituen arlotik ihes egiten duten eztabaidak gauzatzen dira, elkarrekin ditugun interesei buruzkoak. Eta, hori gertatzen denean, pertsonek euren bizitzaren jabe izatearen esperientzia ezagutzen dute berriro, soldataren esklabo izan ordez.\nKanal hauetan artxibatua: Ezkerreko pentsamendua | Parisko Komuna | 68ko Maiatza


genre_facet:"IRALEren materialak" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak" genre_facet:"EIMAk onetsitako materialak" genre_facet:"Interneteko baliabidea" topic_facet:"Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua)" topic_facet:"Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua)" topic_facet:"Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Mantentze-lanen eta kalitatearen prozesuak eta kudeaketa (Modulua)"\nGeneroa / Forma: IRALEren materialak Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak Generoa / Forma: EIMAk onetsitako materialak Generoa / Forma: Interneteko baliabidea Proposatutako gaia: Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua) Proposatutako gaia: Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Mantentze-lanen eta kalitatearen prozesuak eta kudeaketa (Modulua)\n1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoen Industrietako Segurtasun Planak (Modulua) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Kalitatearen kudeaketa,laneko arriskuen prebentzioa eta ingurumen-babesa (Modulua) Gehiago ... 1 Lan Arriskuen Prebentzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Lanbide Heziketa 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mantentze-lanen eta kalitatearen prozesuak eta kudeaketa (Modulua) 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Metal-eraikuntzak (Heziketa Zikloa). Goi maila Metal-eraikuntzen industrietako segurtasun-planak (Modulua) Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Sekuritate baldintzetatik deribatutako arriskuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Durangoko Azoka aurrez aurrekoa izango da – Gazteon KZ\nDurangoko Azoka aurrez aurre egingo da, baina Landako pabiloira eta Plateruenara aldez aurretik hitzordua eskatuta bakarrik sartu ahal izango da. Egun batzuk airean igaro ondoren, Gerediaga Elkarteak eta Durangoko Udalak baieztatu dute azokak aurrera jarraituko duela abenduaren 4tik 8ra, eta, horretarako, osasun-neurriak indartuko direla, bisitarien eta parte-hartzaileen segurtasuna bermatzeko. Horrela, antolatzaileek adierazi dute 1.200 pertsonako txandak sortuko direla, ordu eta erdiz 220 stand egongo diren Azoka bisitatu ahal izateko. Aldi berean, azokaren hasierara egun bat aurreratuz, online denda eskuragarri egongo da Durangora hurbildu gabe liburuak eta diskoak erostea aukeratzen dutenentzat.\nWebgunean zehaztu dutenez, neurri berriek Landakoko pabilioiari eta Plateruena kontzertu-aretoari eragingo diete nagusiki. Bi gune horietara sartzeko, ezinbestekoa izango da aldez aurretik izena ematea, www.durangokoazoka.eus webgunean datozen egunetan sortuko den erreserba-sistema baten bidez. Horrela, 1.200 pertsonako txandak sortuko dira ordu eta erdiz Azoka bisitatu ahal izateko. Txanda amaitutakoan, azoka-esparrua hustuko da, hurrengo taldeari bidea emateko. Egunero bost txanda antolatuko dira Landakon sartzeko, 10:00etatik 20:00etara.\nEra berean, Plateruenan Ahotsenean programatutako kontzertuetara joateko erreserba-sistema jarriko da martxan. Duela pare bat aste zehaztu zuten Plateruenako agertokian 50 talderen errezitaldiak izango direla, Bulego, Anita Parker, Skakeitan, McOnak, Willis Drummond eta Madeleine, besteak beste. Kasu honetan ere, bisitariek aldez aurretik eman beharko dute izena kontzertuez gozatu ahal izateko web orriaren erreserba-sistemaren bidez. Oraindik ez dute zehaztu zein izango den baimendutako edukiera. Plateruenan ez da ostalaritza-zerbitzurik egongo, eta ezin izango da inolako edaririk edo janaririk kontsumitu. Gainera, Landakon bezala, maskara erabiltzea derrigorrezkoa izango da une oro.\nAzoka aurrez aurre egitea hari batetik zintzilik zegoen, joan den astean Eusko Jaurlaritzak 100.000 biztanleko 150 kasu baino gehiago zituzten udalerrietan koronabirusaren hedapena eteteko aurreikusitako murrizketa berriak iragarri ondoren. Durangoren kasuan, atzo jakitera eman ziren azken datuen arabera, intzidentzia 685 kasutara iritsi da, eta kopuru hori ekitaldi masiborik ez egitea gomendatzen duen atalasea baino askoz handiagoa da. Hala ere, joan den astean, Bingen Zupiriak, Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak, Euskal Herriko liburu eta disko azokarik garrantzitsuena ospatzeko hainbat bide lantzen ari zirela jakinarazi zuen, aurrez aurreko formulari uko egin gabe.\nDurangoko alkate Ima Garrastatxuk adierazi duenez, azken egunotan askotan bildu dira Gerediaga Elkartearekin azokaren inguruan eztabaidatzeko. “Azokak Eusko Jaurlaritzaren aginduak beteko dituela aztertu ondoren, txosten tekniko bat prestatu dugu Gerediaga Elkartearentzat”, azaldu du Youtubeko udal kanalaren bidez. Hala, antolatzaileek bertaratutakoen osasuna bermatzeko neurri “zorrotzak” hartuko dituztela zehaztu du. “Eta ondoan izango gaituzte laguntzeko”, esan du.\nHorrela, Gerediaga Elkarteak eta Durangoko Udalak osasun-neurriak indartuko dituzte azokako bisitari eta parte-hartzaileen segurtasuna bermatzeko. Horregatik, arduraz jokatzeko deia egin diete egun horietan Durangora hurbiltzen diren guztiei: “Euskal kulturaren plaza bizirik mantentzeko ezinbestekoa da guztion babesa eta konpromisoa. Konpromiso horren barruan, osasun-neurriak zorrotz betetzeko eskatzen dizuegu. Iaz azokaren taupada bizirik mantentzea lortu genuen; aurten Azoka ospatzen jarraitzea nahi badugu, ezinbestekoa da guztiok arduraz jokatzea eta osasun neurri guztiak betetzea “.\nIldo horretan, azokak irauten duen bitartean Durangora hurbiltzen direnei osasun-neurriak errespetatzeko deia zabala izan zen, Landakoko pabiloitik eta Plateruena aretotik haratago ere haien portaera arduratsua izan dadin eskatu baitute: “Durangoko Azokaz ari garenean, herri osoaz ari gara, eta, beraz, beharrezkoa da Durango osoan osasun-neurri guztiak betetzea”.\n← Zirkuaren magia Euskadiko Orkestrara heldu da\nTrujillo, abenturazaleen hiria →\nAkelarre eta Ane euskal zinema aretoetara itzuli dira


Jon Arretxe: �Tangerko ametsak batzuetan betetzen dira� - GARA\nJon Arretxe: �Tangerko ametsak batzuetan betetzen dira�\nTanger hiria zuzenean lotuta dago etorkinekin, gizakien ametsekin. Hori dela-eta, «Tangerko ametsak» izenburua eman dio Jon Arretxek bere azken lanari. Nobela beltzaren eta bidaia literaturaren artean kokatutako obra honetan Tangerko koloreak eta usainak helarazten ditu.\nJon Arretxeren «Tangerko ametsak» (Erein, 2011) liburuak nobela beltza eta bidaiak uztartzen ditu, Arretxek («Fatum», 2008, Elkar; «Morto Vivace», 2007, Elkar; ) landu izan dituen bi generoak, alegia. Hala, hilketez, maitasunaz, magiaz eta misterioz josita dagoen bezala, hango kolore, usain, ohitura eta bizimoduak ere deskribatzen ditu.\nPertsonaiei egiazkotasuna eman ahal izateko, Tanger bertara hainbat bidaia egin ditu Arretxek: azken urte honetan hiru alditan izan da bertan, eta kaleetan barrena ibili da jendearen jokabidea eta bakoitzaren bizitzaren historia ezagutzen. «Beti joan naiz jendearen bila, eta askorekin hitz egin dut. Mila istorio entzun ditut nobelan sartu ditudanen antzekoak», azaldu zuen atzo Arretxek, Donostian egin zuten aurkezpen ekitaldian.\nTanger eta Bamakon kokatzen da honakoan liburuaren istorioa, nahiz eta nagusiki Tangerren gertatu ia guztia. Hiri hau kontraste oso handiko lekua dela azaldu zuen idazleak. «Konkistatzaile guztiak pasa dira Tangertik. Hiri irekia izan da urte askotan, artisten babeslekua ere izan da, baita aberatsen parranda tokia ere. Alderdi oso berria ere badu. Badirudi Europako edozein lekutan zaudela, gainera, diskoteka oso modernoak ditu hondartza alboan, Donostian topatzen ez diren horietakoak».\nLiburuan zehar hiru pertsonaia nagusi topatuko dira. Alde batetik, Bamakon pertsona baten bila agertuko den neska zuria aurkeztuko da lehen kapituluan. Bestetik, Tangerrera iritsi den sikario bat eta kalea lantzen duen Fatima gaztea, nobelan zehar pisu handia izango duen pertsonaia. Azkenik, Moussa gaztea, Afrika beltzetik Tangerrera patera baten bila iritsi zena, baina ziria jo ziotela-eta bertako kaleetan topatu zuena bere kartzela. «Tanger kartzela da askorentzat ez baitute Europara pasatzea lortzen eta ez dutelako dirurik. Ondorioz han gelditzen dira, ez aurrera eta ez atzera. Tangerko ametsak batzuetan betetzen dira, besteetan ez».


Gazteluko Harkaitza | Euskal-Herria.Org\ninaxio-k sortua, 2016, abendua 29 - 14:11\nED50 30T X.580913, Y.4774656\nWGS84 43.118450 N, -2.006704 E.\nMina Txuri, Gaztelaitz\nGAZTELUKO HARKAITZA eremu tumularra, Arburu mendia, Lagarte mendia, Almitxuri harrespila, BERROETA tumulua, ERROIZPE eremu tumularra, ERROIZPE zista, Gaztelu herria, ERROIZPE zutarria, Jasokundeko Ama eliza, San Martin eliza, Berastegi dorretxea.\nLagarteren kateari Ekialdera jarraituz gero hainbat mutur harritsu topatuko ditugu, batzuk besteak baino nabarmenagoak, baina denak ere nahiko apalak. Gazteluko Arkaitza edo Mina Txuri deitutako hau da horietako bat. Bere tontorrak bereizten du muino harritsu hau, izan ere zeharo laurdentutako lapiaz zorrotz batek osatzen du eta zaila da azken metroetan txartelontzira gerturatzea ere.\nHalere, esan bezala, nahiko apala da altuerari dagokionean eta ez da zaila aldamenetik oharkabean pasatzea, Mendebaldetik gerturatuz gero batez ere; arreta jarri behar da Lagarte eta Arburu arteko bizkarreko bidezidorrean bertara eramango gaituen bidexka atzemateko (badira harripila txiki batzuk).\n[ibilbide] Lagarteko gainak, inaxio-k\n[ibilbide] Elduain-Lagarte-Erroizpe-Elduain, Xabiaram-k


Nola saihestu biztanleen erdiak baino gehiago kutsatzea - UPV/EHU\nUnai Otamendi gizartearen sektore gakoetan aldian-aldian testak egitearen alde dago, hala nola ikastetxeetan eta industrian\nDuela 10 hilabete, Unai Otamendik programa informatiko arrakastatsu bat diseinatu zuen, COVID-19ak bera bizi den herrian, Oñatin, zer hedapen-abiadura izango duen aurresateko eta pandemia moteltzeko neurri egokienak zein diren aztertzeko. Gradu Amaierako Lana (GRAL) izan zen. Otamendi Zientzia eta Teknologia Fakultateko Ingeniaritza Elektronikoko Graduko ikaslea zen, eta ohorezko matrikula lortu zuen lan horrengatik.\nKarrera amaitu zuen, uda iritsi zen, txertatze-erritmoak abiadura betea hartu zuen eta pandemia arintzen hasi zen, baina, 2021eko ekainean, azken simulazio batzuk egin zituen, eta, besteak beste, aztertu zuen zer-nolako eragina izango zuen inolako murrizketarik ez ezartzeak pandemiaren hedapenean. “Simulazioek seigarren olatuaren hasierako bi hilabeteetan ikusi dugun kurba epidemiologiko bera erakusten zuten”, dio Unai Otamendik.\nPandemiaren bilakaerak larrituta, eta Euskadi astintzen ari den seigarren olatu hau osasun-sisteman triskantzak eragiten ari dela ikusita, Gradu Amaierako Lana tiraderatik atera zuen, eta, Gabonetako oporrak aprobetxatuz, programa informatikoa aldatu eta hobetzen hasi zen.\nGrALean garatu zuen programa abiapuntu hartuta, eta eredua hainbat aldiz zuzendu ondoren, UPV/EHUko Ugo Mayor biokimikariaren lankidetzan, fokua zabaldu zuen, eta Gipuzkoakoaren antzeko gizarte-interakzioa duen komunitate bat simulatu zuen. Otamendik hiru agertoki konparatu ditu: batean, aztarnari-sistemak gainezka egiten du (horixe gertatu da seigarren olatu honetan); beste batean, aztarnari-sistemak ez du gainezka egiten; eta hirugarrenean, pool testing gisako prebentzio-tekniketan oinarritutako arakatze-teknikak aplikatzen dira.\nOhiko testatzean, pertsona bakoitza banan-banan aztertzen da. Pool testingean, aldiz, aldian-aldian testak egiten dira gizarteko sektore garrantzitsuetan, hala nola ikastetxeetan eta industrian (adibidez, enpresa bateko 10 langileren arnas laginei test bakar bat eginez), eta taldeko test horrek positibo ematen badu bakarrik egiten zaizkio probak taldeko pertsona bakoitzari, birusaren eramaile den ala ez zehazteko.\n«Simulazioek erakusten dutenez, pool testinga aplikatuz gero, kutsatutako populazioa % 1,6ra murriztu liteke»\nOtamendiren aburuz, teknika horrek populazioaren erdia kutsatzea eragotz lezake; hain zuzen, horixe gertatuko da ziurrenik datozen asteetan, haren simulazio batek erakusten duenez (gorriz ageri den lerroa), eta Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) herenegun adierazi zuenez. Bada, simulazioek erakusten dutenez, pool testinga aplikatuz gero, kutsatutako populazioa % 1,6ra murriztu liteke. “OMEk edo nire simulazio ezkorrenek aurreikusi baino 35 aldiz gutxiago izan litezke», Otamendiren esanetan.\nSimulazioak hainbat egoeratan\n1. irudia: Gorriz: Aztarnari-sistemak gainezka egiten duen egoerako simulazioak. Urdinez: Aztarnari-sistemak gainezka egin gabeko egoerako simulazioak. Berdez: Pool Testing tekniketan oinarritutako arakatze-teknikak erabiliz eginiko simulazioak. Beltzez eta grisez: Gipuzkoan erregistratutako datuak\nSimulazioetako datuak Urriak 21 - Apirilak 15\nKutsatutako biztanleen %\nGainezka eginda 57,2 74,6 448307\nGainezka egin gabe % 24,1 % 81,9 413220\nPool testing-a % 1,6 % 96,5 214436\n“Emaitza horiei dagokienez, nabarmentzekoa da aztarnari-sistemaren garrantzia eta hedapenean duen eragina ulertzeko balio digutela. Era berean, gezurtatu egin da pool testinga eta bestelako prebentzioko arakatze-teknikak garestiagoak direlako ideia ere. Adierazleetan ikusten denez, epe luzera test gutxiago egin behar izaten dira guztira, eta argi dago kutsatuen, ZIUko pazienteen eta hildakoen kopurua murriztu egiten dela. Oraindik eragotz dezakegu biztanleen erdiak baino gehiago kutsatzea”, argudiatzen du Otamendik.\n«Emaitzek nabarmentzen dute aztarnari-sistemaren garrantzia eta hedapenean duen eragina»\nOñatiko ingeniariak azpimarratu du bere lanak oraindik baduela hobetzeko tartea, “izan ere, eredua ez da guztiz zehatza, eta saihestezina da lehenago edo geroago aurreikuspenak desbideratzea. Horrez gain, aste honetan aztarnari-sisteman egin den protokolo-aldaketak eragin nabarmena izan dezake atzematen diren kasuen kopuruan eta atzemate-tasan”.\n“Atzemandako pertsona bakoitzeko egindako test-kopurua handitu ahala, atzemate-tasa ere handitu egiten da, eta, horri esker, kutsatze-kateak moztea lortzen da, eta kutsatutako pertsonen guztizko kopurua murriztea; beraz, aste honetan aztarnari-sisteman egindako protokolo-aldaketak are gehiago handitu dezake benetako kutsatu-kopurua”, erantsi du atsekabez.\nPrint Nola saihestu biztanleen erdiak baino gehiago kutsatzea


Jokoak of salto doan\nJokoak of salto\nLagundu zure trapuzko panpinak helmugako oztopo guztiak gainditzen maila bakoitza osatzeko. 40 maila gainditu al ditzakezu? Pasa ezazu trapuzko panpina iltzeak eta bestelako objektu hilgarriak helmugara erronka bakoitza gainditzeko.\nSpider Trump joko erronka da, maila asko ditu. Oreka Trump armiarmak jaurtiz oztopoak ekiditeko. Kontserbatu ahalik eta gorputzeko atal gehien eta helmugara iritsi erabat zaharberritzeko. Ezaugarriak: - Fisika errealista - 72 maila JOKATU ORAIN!\nErrebotea pilota ezkerreko edo eskuineko hormatik eta ez bota. Bildu izarrak puntu gehiago lortzeko eta puntuazio altuena handitzeko!\nUkitu pantaila grabitatea aldatzeko eta pilotak kontrolatzeko oztopoak ekiditeko eta ate magiko batetik ihes egiteko. Ezaugarriak: - 30 maila jolasteko - pilotak asko, ausaz aukeratutakoak JOLASE ORAIN!\nMugitu tximinoa bezala armiarma gizona bezala. Ukitu punturik lotzeko eta harrapatzeko. Askatu tximua aurrera eramateko. Kontrol sinpleak eta joko dibertigarria maila mugagabearekin.\nJoko dibertigarri honetan ogi zati bat topa kurruskari usaintsu bihurtzen lagundu beharko duzu. Saihestu beharreko tranpak egongo dira: sardexka eta labanak itsastea.\n"Oilasko Stomper 3000" arracde joko batean, lortu duzun Billy gutxi, mutiko bat eta haren familia zen bat oiloak odoltsua handiak akabatu azalean sartu, eta bakarrik mendekua eta odol ditu. Jarraitu zion Baserriko lasai dabiltzan arabera oilo guztiak ezabatuz inguruan. Azkenean, ikusiko duzu animaliekin, horien gainean, une egokian saltoka. When Billy "bloodbath" da, denbora epe labur batean guztiz garaiezina izango da.\nOilasko Stomper 3000\nFun jokoa non besteei burbuila saltoka joan behar duzu. Batzuetan kanpo joan eta batzuetan lekuz barruan egin behar duzu. burbuila batetik bestera joan eta ikusten duzu gemstones bildu, pantaila bakoitzean amaituko da lortuko da helmugara, berdea burbuila txiki bat behar duzu izango duzu. etsaiak edonon aurkitu ahal Kontuz.\n"Square Jump" Nahiko simple joko bat da, baina, agian, ez da lo zaletasuna eta ezin gelditu jolasten. Plaza txiki bat salto egin plataformak pantailaren goitik duzula azaleratzen ditu on duzu gidatzen ari zara. Baina ez dawdle, pantailan ez zaude igo eta igo, misstep bat, eta jokoa izango da bere amaierara iritsi da.\nPug Love maitasuna eta abentura osoa joko bat da. lagunarteko txakur batera bere neska-laguna aurkitu beharko duzu. Hori lortzeko jauzi handia oztopo guztiak zure modu zauden agertzen dodging, ere jo dezakezu aurkituko duten txanponak bildu egin behar izan dituzu. Maila bat batetik bestera mugitzeko irudikatu atea horietarako sarbidea ematen nola aurkitu beharko dute.\nGozatu gozoa Joko hau protagonistaren korrika eta nonstop exekutatzen atebide estu baten bidez zeramatela, bere bidea agertzen diren oztopo guztien salto zion edo Crouch aldiz dagokion sahiestu egin behar duzu. saihesteko ezer sartu bertan behera gelditzen den bitartean, gozokiak duten airean flotatzen du bildu. Txikienak akatsa, eta guztiak baino gehiago da.\nKontuz 2 partidak zailenetako eta frustrating inoiz ikusi dugu bat da, eta zure erreakzio abiadura eta zure pertzepzioa probatzeko. Uste duzu ezinezkoa bada, apur bat gogorragoa saiatu behar duzu.\nNik inoiz ez "Starbound" gisa, hala nola, joko eder bat jokatu. Aingeru delikatua bat zeruko hodei salto egiteko laguntza behar duzu. Gida zion hodei batetik bestera joateko ahalik eta altua iristeko, ko joaten aurkituko dituzu biltzeko. Akats bat baino gehiago hasi behar duzu.\nFun jokoa non zure erreflexuak eta zure gaitasuna probatzeko aukera izango duzu. Goldfish txiki bat sartu behar duzu kolpe pantailan zehar lortu txanponak biltzeko aurkituko duzu eta saihesteko, gastu guztiak, goian eta behean pantailaren at Galdu baita etortzen dira alboetan kanpo pantailan. Ezin duzu une bakar bat saltoka gelditzeko, edo arraina amaituko da, itsaso sakona.\nCool Box Jump nahiko erraza joko bat oso addictive, baina baita. zaude plaza txiki bat kudeatzeko eta egin zion salto plataforma batetik bestera erantzule. pantailaren goialdean jaitsierak ahalmena adierazten duen barra bat behar duzu. zein hurbil edo urrun zauden plataforma eta gehiago edo gutxiago power eman behar zure jauziak den arabera.\nNahi izanez nahiko fun denbora bat bada, ondoren, ez itxaron bigarren bat gehiago joko dibertigarri honetan jolasten hasteko. Estatu Batuetatik hainbat pertsonalitate, presidenteak, Trump, trampoline handi bat barne salto egin behar duzu. Egin sinestezina jauziak eta hobariak izango dela zerutik erori biltzeko. Kontuz ibili, jaitsiera txarra eta jokoa baino gehiago izango da.