Kontenporanea 2022 motorrak berotzen hasi da – Irunero\nSan Juan plazak maiatzean arte garaikideari lekua egingo dio beste behin. Zehazki, maiatzaren 20, 21 eta 22an Kontenporanea jaialdia hartuko du hiri erdialdeko plazak. Irungo Udalak sustatutako egitasmoa bada ere, artearen, kulturaren eta diseinuaren esparruko gazte profesionalak arduratzen dira jaialdiaren antolaketaz.\nJuncal Eizaguirre kultura ordezkariak adierazi duenez, arte garaikidearen esparruan lanean diharduten bertako profesionalen eskutik, arte mota honen sustapenean azken urteotan hirian gehien garatu den lan ildoetako bat da Kontenporanea. Kultura ordezkariaren hitzetan, “duela ez asko, artistentzako laguntzak iragarri genituen, eta hau hurrengo mugarria da: Kontenporanea”. Juncal Eizaguirrek gehitu duenez, Kontenporanearen bitartez kultura kalera aterako da berriro ere, pandemiaren ondorioz behar gehien duen sektoreetako bati laguntzen jarraitu nahian.\n2022ko Kontenporaneako gai ildo orokorra ekosistema enpatikoak dira. Horrela, plaza leku atsegin bat izatea da helburua, topo egiteko leku bat, harrera egiteko, elkar zaintzeko, non afektuek, keinu emozionalek, oroitzapenek eta oroipen partekatuek duten garrantzia; kontakizunak sortzeko eta partekatzeko leku abegikorra izango da plaza.\nKontenporanearen bereizgarrietako bat da bertako gazteek antolatzen dituztela jarduerak. Elkarlanean oinarritutako formatu kolektibo baten barruan, lurraldeko proiektu artistikoak ezagutarazteko eta tokiko, Espainiako eta nazioarteko sortzaileekiko esperientzia bat partekatzeko engranaje baten parte dira.\nAurtengo topaketa antolatuko duen batzordea eskualdeko hiru gaztek osatzen dute: Ane Borreguero ekitaldiaren irudi grafikoarekin eta dokumentazioarekin zuzeneko lotura duten gaiez arduratuko da; Iratxe Airesek edukien programazioari eta bitartekaritza gaiei helduko die; eta Jone Pujanak sareetako komunikazioan eta espazioaren diseinuan jarriko du arreta. Aipatutako arloetako prestakuntza espezifikoa du bakoitzak, baina zeharka lan egingo dute batzordearen baitan, eta, horrela, denek parte hartuko dute edukiak asmatu eta sortzeko prozesuan. Programa osatzeko lanak martxan daude jadanik, eta, behin burututa, jendaurrean jakinaraziko da emaitza.\nKontenporanearen edukietako bat topaketa egiten den egunetan nork bere obra erakusteko nazioarteko deialdia da. Adin eta diziplina guztietako artista indibidual eta kolektiboek parte har dezakete, eta interesdunek jpg edo pdf formatuan bidali behar dituzte irudiak. Gaia dagokion edizioko bera da; aurten, ekosistema enpatikoak.\nAukeratzen diren obrak formatu handian inprimatuko dira, eta topaketaren egunetan kalean jarriko diren euskarri batzuetan instalatuko dira.\nProposamenak bidaltzeko epea 2022ko apirilaren 24an bukatuko da, 00:00etan, eta kontenporanea@irun.org helbide elektronikora irudiak eta egile(ar)en datu pertsonalak bidali beharko dira, edo webguneko formularioa bete.\nPosted in BerriakTagged Arte garaikidea, artistak, gazteak, irun, irunero, Kontenporanea, kultura, San Juan plaza


Estudiantes del 3º curso del Grado en Ingeniería en Diseño Industrial han ganado la IV edición del concurso MasterGlass Industria Diseinu eta Produktu Garapeneko Ingeniaritza graduko 3. mailako ikasleek irabazi dute MasterGlass lehiaketaren IV. edizioa - Mondragon Goi Eskola Politeknikoko albisteak - Mondragon Unibertsitatea\nIndustria Diseinu eta Produktu Garapeneko Ingeniaritza graduko 3. mailako ikasleek irabazi dute MasterGlass lehiaketaren IV. edizioa\nKIXMI proiektuak irabazi du berrikuntza, originaltasuna eta prozesu iraunkor baten baitako ingurumenarekiko efizientzia nahiz bideragarritasuna xede dituen Vidrala Design Contest 2018-2019 lehiaketaren lehen saria.\nIndustria Diseinu eta Produktu Garapeneko Ingeniaritza Graduko 3. mailako ikasle talde batek irabazi du Vidralak antolatzen duen MasterGlass lehiaketa. Sariketak estatu osoko Diseinu Industriala, Ingeniaritza edo Arte Grafikoen ikasleen artean ideia berriak bilatzea du helburu. Parte hartu duten ikasleek 120 proposamen baino gehiago egin dituzte, aurreko edizioan eginikoak bikoiztuz.\nEpaimahaia ondorengoek osatu dute: Soledad Hernández de la Rosa –diseinatzaile grafikoa eta DIMADeko presidentea-, Marcelo Leslabay –diseinatzaile industriala eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea-, Jon Abad –diseinatzaile industriala eta EIDEko presidentea- eta Asier Etxebarria –ingeniari tekniko industriala eta Vidralako diseinu zuzendaria-.\nKIXMI proiektu industriala garatu dute Ariane Atxa, Naia Bergaretxe, Nerea Galarza, Karen Prieto eta Joanes Unzuetak, eta denak Mondragon Unibertsitateko Industria Diseinu eta Produktu Garapeneko Ingeniaritza Graduko 3. mailako ikasleak dira. Epaimahaiak ebatzi du proiektua sentsibilitate handikoa dela beronen bideragarritasun teknikorako eta potentzialki startup bat bilakatzeko. Horregatik merezi du epaimahaiaren ustez lehen saria.\nProiektuak garapen oso bat aurkezten du; merkatu, kontsumitzaile eta joeren azterketatik abiatuz, soluzio holistiko bat proposatzera iritsi arte. Kola freskagarri bat eta borgoina kontzeptuko ardo bat batzeko orduan objektuaren lengoaia azpimarratu behar da, existitzen diren bi errealitate batzearen ondorioz egiten den irudimen ariketa ahaztu gabe. KIXMIk produktuaren kontsumoa modu ezberdin batean komiditizatzeko joera duen merkatu bat berrasmatzen eta duintzen du, helburu duen publikoarekin konektatuz.


Eutsi dantzan 08 billantzikoa: Kattalin Ezkerra\nKattalin Ezkerrak, Baztandarrak dantza taldeko kideak egin digu gaurko #EutsiDantzan atalerako proposamena: hiru puntukoa, billantzikoa eta xalo-dantza. Mutil-dantzak dira dantza-jauziek Baztanen hartzen duten forma eta badituzte hainbat berezitasun. Kattalinek horiek azaldu dizkigu hasteko eta ondotik, erdizke urratsetik abiatuz eta bere aldaerak aletuz, mutil-dantza osoaren eboluzioa erakutsi digu. Eutsi dantzan, bilantzikoa, Kattalin Ezkerra, 2020-03-19.\nEutsi dantzan, etxetik atera gabe dantzari eusteko proposamenak:\nEutsi dantzan 01 fandangoa: Josu Garate eta Quico Puges\nEutsi dantzan 02 100 alargunen dantza: Patxi Laborda\nEutsi dantzan 03 zortzikoa: Aritz Ibañez\nEutsi dantzan 04 arin-arina: Gari Otamendi\nEutsi dantzan 05 Jondane Johaneren branlea: Ihitz Iriart\nEutsi dantzan 06 hanketako ariketak: Maialen Araolaza\nEutsi dantzan 08 bilantzikoa: Kattalin Ezkerra\nZazpi-jauziak zazpi modu desberdinetan dantza egiteko erronka proposatzen digu Jon Iruretagoienak gaurko Eutsi Dantzan atalean. Erdizka urratsa dantzatzeko hainbat aldaera erakutsi eta eskaini dizkigu Maritzuli konpainiako dantza-maisuak. Horretarako zazpi-jauziak dantza erabili du eta buelta bakoitzean hainbat bariazio eman ditu. Azaldu du erdizka lauetan egiten den momentuan egin ohi direla eboluzio horiek. Izan ere erdizka lauetan da, dantzariak dantza-jauzien arauen barruan askatasun handiena duen unea. Ea harrapatzen ditugun bariazio batzuk, hemendik aste batzuetara plazan dantza-jauzietan sartzeko. Eutsi-dantzan, zazpi-jauziak, Jon Iruretagoienaena, 2020-03-19.\nMaialen Araolaza fisioterapeutak dantzan aritzeko gorputz ariketa batzuk eskaini dizkigu. Lehen saio labur honetan zehazki hanketako ―trizeps surala bereziki― indarra mantentzeko proposamena egin digu. Indarraren entrenamendua ―eta ez luzaketena― garrantzitsua da dantzaren errendimendurako eta ohiko lesioen prebentziorako. Erritmo geldoetatik arinagoetara joatea komeni da, ahalik eta mugikortasun handiena bilatuz. Kontutan izan entrenamendua eraginkorra izateko kargaren indibidualizazioa garrantzitsua dela. Hurrengo asterako izterretako ―iskiokruralak bereziki― indarra mantetzeko beste proposamen bat iragarri digu. Musika: Quico Puges. Eutsi dantzan, hanketako ariketak, Maialen Araolaza Arrieta, 2020-03-18.\nIhitz Iriart kantariak eta dantzariak Jondane Johaneren branlea ikasteko proposamena luzatu du; Zuberoatik Euskal Herri osora zabal dezagun dantza hau. Mixel Etxekoparrek sortutako branle hau ekainaren 23an dantzatu eta kantatu ohi dute Zuberoako mendietan piztutako suen bueltan. Tontor batetik bestera ikusten omen dira gainerako suak. Momentuan, leiho batetik bestera arituko gara dantzan eta kantuan. Hemen abestiaren letra:\nEutsi dantzan, Jondane Johaneren branlea, Ihitz Iriart, 2020-03-17.\nGari Otamendik arin-arina dantzatzen jarriko gaitu gaur, etxetik etxerako eutsi dantzan proposamen sorta honetan. Arrabita jo, dantzan egin eta besteok dantzan jarri, dena batera, biko konpasa modu errazean dantzatzeko aukera eskaintzen digu. Eutsi dantzan, arin-arina, Gari Otamendi, 2020-03-16.\nOraingoan zortzikoa dantzatzeko gonbidapena egin digu Aritz Ibañezek etxetik. Kalera, plazara edo dantza-gelara ateratzeko aukerarik ez izan arren, nork bere etxean dantzan aritzeko, Maurizio Elizalderen doinura, Lantzeko zein Baztango maneran zortzikoa dantzatzeko proposamena eskaini digu Duguna dantza taldeko dantza-maisuak. Eutsi dantzan, zortzikoa, Aritz Ibañez, 2020-03-14.\nEtxean dantzan aritzeko beste proposamen bat, Patxi Labordaren eskutik mazurka erritmora egindako soka-dantza bat. Thiery Biscary "Manez"en 100 alargunen dantza kantarentzat Patxi Labordak prestatuko dantza da hau. Dantza entsegu, ikastaro eta saioan etenda diren uneotan, etxean ere dantzan jarraitzeko aukera izan dezagun soka-dantza hau mazurka erritmora nola dantzatzen den azaldu eta dantzan berau dantzatzeko argibideak eskain dizkigu Aiko taldeko eta Bilbao Musikako dantza-maisuak. Eutsi dantzan 100 alargunen dantza, Patxi Laborda, 2020-03-13.\nEutsi dantzan, Coronavirusak dantza-jardueretara joateko aukerarik gabe utzi arren etxetik dantzari eusteko proposamenak:\nDantza ekitaldiak, emanaldiak, eskolak eta entseguak bertan behera geratu dira, eta beraz, nork bere etxean dantzan egitea da geratzen zaigun azken aukera. Horretan laguntzeko Josu Garate dantzariari eta Quico Puges musikariari eskatu diegu dantzan aritzeko saio txiki bat eskaintzea, eta fandangorako proposamen hau eskaini digute. Eutsi dantzan, fandangoa, Josu Garate eta Quico Puges, Dantzan Biharrian, 2020-03-13.\nDantza ekitaldi gehienak bertan behera gelditu dira\nKoronabirusa dela eta ezarri diren prebentzio neurriak jarraituz, kultur azpiegiturak eta dantza eskolak itxi eta dantza ekitaldiak eta klaseak eten dira. Atzo goizean aurreikusten zen, beste eremuetan aplikatzen ari ziren neurriek dantzari ere eragingo ziotela eta eguerditik aurrera baieztatzen j...\nEuskal Herriko dantza lanen katalogoa 2020\nEuskal Herriko 49 dantza konpainia eta 101 dantza ikuskizun bildu ditu 2020ko Euskal Herriko dantza lanen katalogoak. Euskal Herriko Dantza Profesionalen Elkarteak (ADDE) aurkeztu berri du. Azken 5 urteotan estreinatutako lanak bildu dira. Laburpen bideo honetan ageri dira aurtengorako aurkeztuak izan diren taldeak eta ikuskizunak. Katalogoan agertzeko deialdia egiten du urtero ADDEk, eta ezarritako baldintzak betetzen dituzten konpainien lanak jasotzen dira bertan. Euskal Herriko dantza lanen katalogoa, Euskal Herriko Dantza Profesionalen Elkartea (ADDE), 2020-03-10.\n« Aurreko 10 elementuak Hurrengo 10 elementuak » 1 ... 4 5 6 7 8 9 10 ... 417


"Euskaraz hitz eginez gero, kalera!" : Goierriko Hitza\n"Euskaraz hitz eginez gero, kalera!"\nIdiazabal eta Zumaiakoren arteko futbol partida, artxiboko irudi batean.\n“Bakarren batek euskaraz hitz egin badu, kalera joango da!”. Manuel Sarrion Gonzalez Andaluziako eskolako futbol epaileak hitz horiekin hasi zuen atzo arratsaldean Idiazabalek eta Elgoibarrek Arizkorretan jokatu zuten partida aurreko bilera. Erregional Preferente mailako partida hutsean bukatu zen, eta jokalariek ez zuten euskaraz egin.\nKirol egunkari ezagun batek Matias Aranburu Idiazabal Kirol Elkarteko hitzak bildu ditu: “Hitz batzuk ulertzen dituela bai, baina ez zela irainak eta bestelakoak ulertzeko gai izango esan zuen. Harro antzera hitz egin zuen, eta jokalariak kanporatzeko mehatxu egin zuen. Guk esan diogu hemen beti euskaraz egiten dela, eta irainik egonez gero, ulertuko zituela, baina alferrik izan da”. Omar Aizpuru Elgoibarko entrenatzaileak antzeko adierazpenak egin ditu, eta gogoratu du abenduan itzuli dela atzera Andaluziatik, eta jarrera horrekin “atentzioa eman” nahi izan duela.\nBi klubetako ordezkariek bilera egingo dute, eta salaketa gutunak bidali behar dituzte federaziora eta epaileen batzordera. “Lotsagarria da”, adierazi du Idiazabalgo presidenteak. Horrez gain, Idiazabalgo atezainari galtzerdi zuriak kenduarazi eta urdinak jantziarazi zizkion epaileak, eta bi taldeak aldagelatik elkarrekin ateratzera behartu ditu, epailea bera aurrean zela.


Familiaren esparrua [Sareko Euskal Gramatika]\nEuskaraz ez da batere ohikoa pertsona berarekin tratamendu bat baino gehiago maiztasun berberaz erabiltzea; normalean tratamendu berbera erabili ohi da pertsona bakoitzarekin. Hau da, gorabehera handirik gabeko kontua izaten da tratamendu-aukerarena.\nGainera, euskal tratamendua sarritan ohiturazko zerbait izaten dela dirudi. Egiten den aukera egiten dela, hasierako hura bihurtzen da gero ohiturazko, “nola hasi hala segi” printzipioaren arabera.\nEsanak esan, tratamendu-aldaketaren posibilitatea ez dago itxita, ezta gutxiago ere. Hala ere, noizbehinka gertatzen diren aldaketak gehienetan adierazkorrak izaten dira, aldarte edo testuinguru berezi baten adierazpide eta ondorio, alegia.\nGure ikerketa honetan zeharka baizik ez dugu ematen halako erabilera ohiz kanpoko edo markatuen berri.\nOro har, familiaren esparruan beste inon baino maizago ager daiteke hiketa. Edozein kasutan ere, aurreko baieztapenaz ez dugu esan nahi familia barruan hiketa arau guztiz orokorra edo unibertsala denik, ezta gutxiagorik ere.\nHasteko, senide nagusiek gazteagokoei hika egiteko joera badute ere, hori ez da inondik inora arau orokorra, hiketaren maiztasuna kasurik onenean (semearekiko harremanean) %70aren ingurukoa baita eta alabaren kasuan %30aren ingurukoa. Hortaz, “goitik behera” ere hiketa ez da arau guztiz orokorra familian. Alderantzizko zentzuan, ordea, senide gazteak beren nagusiagoei zuzentzerakoan, V (eztabada, zuka) eta xuka alokutiboa ia-ia derrigorrezkoak gertatzen dira. Beraz, tratamenduen erabileraren azterketa zentzu bakar batean egin beharrean, zentzu bietan egiten bada, hots, binakoetan oinarritzen baldin bagara, bistara ateratzen da aurreko baieztapenen ondorio garbia: familiaren esparruko tratamenduzko ohitura aski asimetrikoa da, gazteak nagusiagoari V esan beharra baitauka eta berarengandik T jasotzen baitu maiz. Beherago ikusiko denez, familian beste inon familiatik kanpo baino asimetria (T-V, T-X, X-V) gehiago gertatzen dira euskaraz.\nAre gehiago, senide adintsukoen artean beti tratamenduzko simetria nagusi (T-T, V-V edo X-X) ateratzen den arren, aski deigarria da sexuzko desberdintasunak eta adinezkoak eragiten dituzten asimetrien kopuru altu samarra (%13, %15,9 eta %22,2koa ezkondu, ezkongai eta neba-arreben artean; %15,6koa adin desberdineko anaien artean eta %27,3koa adin desberdineko neba-arreben artean).\nEdozein modutan ere, aipaturiko asimetriazko joera ez da erabatekoa edo orokorra, erdizkakoa baizik. Parekotasunean oinarritzen ez diren ahaidetasunezko harremanetan, oroz gain, seme, iloba mutil eta biloba mutilarekin nagusitzen den tratamenduzko berdintasunik eza (T-V eta X-T, batipat) da azpimarkagarria. Hala ere, neskekin (alaba, iloba, biloba) eta suhi-errainarekin simetria gailentzen da; hots, noketaren erabilera urriagoaren ondorioz, neskekin V-V eta X-X aukera simetrikoak gailentzen dira asimetrikoen gainetik.\nEuskaraz, mendebaldeko hizkuntza gehienetan ez bezala, V-V da legea ezkonduen artean. Hauen lehengo ohitura hikakoa baldin bazen, tratamenduaren aldetik ezkontza halako mugarria izan daiteke, ezkontzaz geroztik eta sarri-askotan ezkontza-atariaz geroztik elkarrekiko V-ra aldatu behar izaten baitute ezkongaiek. Legeak lege, han-hemenka ez dira falta T-T simetrikoaz edota T-V asimetrikoaz aritzen direneko gune bakartuak, salbuespenak, alegia. Ezkonduei buruz aipatu “legea” ez da hain urrezkoa ezkongaien artean, senargai eta emaztegaien artean aiseago (%19,2) urratzen baita V-V-ren aldeko joera. Nolanahi ere, oso adierazgarria izan daiteke hurrengo konparazioa: senargai eta andregaiak gutxiago aritzen dira hika elkarren artean (%19,2), sexu desberdineko adiskideak beren artean baino (%39,5).\nIragarpenen arabera, hitanoa eta, zehatzago esateko, elkarrekiko hitanoa (T-T) haurrideen artean gerta omen daiteke beste inon baino gehiago. Euskarazko emaitzak, oro har, ildo horretatik doaz; hala ere, hikako maiztasuna oso desberdina da sexuaren arabera: %90,3koa anaien kasuan (toka-toka), %48,6koa neba-arrebenean (toka-noka) eta %49,4koa ahizpen artean (noka-noka). Sexua kontuan hartzen baldin bada, portzentaiok, euskaraz gerta daitezkeen altuenak dira, adiskideen artekoak baino altuxeagoak, alegia. Datu erlatiboak eta konparaketa hasierako hipotesia sendotzera datoz, beraz.\nHala ere, goiko hikako portzentaiak erlatiboki altuenak badira ere, datu atsolutoak aztertzen baldin badira, konturatzen gara hitanozko emaitzak ez direla altuegiak. Gainera, begi bistan geratzen da toketa eta noketa tratamenduen erabilera desberdina: tokako tratamenduak, guztiz orokorra ez bada ere (kasurik onenean, anaien artean, %90,3koa), bizitza zabala eta osasun ona dituen bitartean, nokakoak, askozaz ere bizitza makalago eta murritzagoa du (kasurik onenean, ahizpen artean, %49,4ekoa).\nFamiliaren barruan gaudelarik, lotura handiagoko eta lotura makalagoko senidetasunezko harremanak bereiz daitezke hitanoaren erabilerari begira. Goitik behera, adibidez, hika gehiago egiten zaie seme-alabei, biloba eta ilobei baino eta askozaz ere gutxiago suhi-errainei. Berdinen artean, adibidez, haurrideen artean biziki gehiago mintzatzen da hika, lehengusuen eta koinatuen artean baino.\nEmaten du, beraz, senidetasun-mailak paper garrantzitsua bete dezakeela hitanoaren erabileran. Itxura denez, guraso eta seme-alabek osatutako familia-gunean beste inon baino aiseago azaltzen da hitanoa eta alderantziz, ahaidetasun-mailan urrundu ahala, beherantz egiten bide du T-ren gertagarritasunak. Joera honek nahiko logikoa dirudi, senidetasunezko hurbiltasunak berezko kidetasunak eta adiskidetasunak sorterazten dituela kontuan hartzen bada.\nFamiliarteko esparruan adina, sexua eta ahaidetasun-maila ditugu bereizkuntzarik erabakigarrienak tratamenduaren hautaketari begira. Aipatu hiru aldagaien artean adinak berebiziko pisua du. Adinaren aldea, bereziki gazteagotasuna, traba larria izaten da hitanoa erabiltzeko, are ahaidetasun-mailaz berdinak direnen artean ere. Teorian adinaren eragozpena inon ezabatzekotan, anaien artean ezabatu beharko litzateke; hala ere, euskaraz anaitasunak ez du guztiz neutralizatzen adinaren eragozpena, anaia dexente zaharragokoarekin jaitsi egiten baita hikako portzentaia.\nFamiliartean adinak jokatzen duen paper garrantzitsua ikusita, familiatik kanpo ere adinezko nagusitasun nabarmenak hiketa berez lekarkeela pentsa liteke. Hala ere, gaztetxo ezezagunari helduak ez dio T ematen familiarteko gaztetxoari ematen dion erraztasunarekin. Hortaz, adinezko nagusitasun hutsa ez da aski hiketa nagusitzeko; kidetasuna, ezagutza edo familiartekotasuna ere ezinbestekoak dira goitik behera hitanozko joera gailen dadin.\nAdin, sexu eta ahaidetasun-mailarekin batera, zenbaitetan harremanaren maiztasunak ere eragin handia izan dezake tratamenduan. Alegia, tratamenduak ez du zertan berdina izanik lehengusu guztiekin, iloba guztiekin edo koinatu guztiekin; ahaidetasun-maila beraren barruan egonda ere, harremanaren maiztasun eta nolakotasunaren arabera (harreman gehiagokoei T eta gutxiagokoei V), maiz aldatzen da tratamendua.\nBigarren maila batean, familiarteko erabilera arauz kanpoko, ezohizko eta markatuen berri eman nahi izanez gero, bestelako aldagai erdi psikologikoak aipatu behar lirateke, hala nola, izakera, osasuna, itxura, e.a. Era berean, ohizko tratamenduaren aurka altxatzen diren noizbehinkako hikako erabilera markatuak esplikatzeko, testuingurura jo beharra dago. Senar-emazte batzuek, adibidez, normalean eztabadaka aritu arren, jai-giroan edo txantxetan hitanora jo dezakete solasari umorezko ikutua ematearren. Orobat, semearekin hika aritzen den amak V-ra jo lezake haserrealdi batean urruntasun psikologikoa adierazteko eta, alderantziz, eztabadaka aritzen dena une jakin batean hiketaz balia liteke lagunarteko kidetasuna edo hurbiltasun psikologikoa adierazteko. Hauek guztiok, adierazkortasuna bilatzen duten erabilera markatuak dira eta gure ikerketan zeharka baizik ez ditugu jaso.\nHaurrekiko jokabidean ez dago batasunik tratamenduaren erabileraz. Askok txikitatik egingo omen lioke hika bere semeari; beste askok kozkortu artean ez lukete hitanorik erabiliko beren semearekin. Asmoak asmo, errealitatean V omen da gurasoen artean usario zabalduena hiruzpalau urteko seme txikiarekin aritzeko. Hiketa geroztik omen dator, haurra hazitakoan, gizonkeriak edo okerkeriak egiten hasterakoan. Salbuespen ugari duen ohitura honen arrazoia ez dago guztiz argi, baina edozein kasutan ere, herriko jende xehearen ustetan, haurraren ahotik hitanorik ez entzutearren egiten omen zaio eztabadaka edo zuka haur txikiari. Hots, arrazoi psiko-soziolinguistikoak omen dira hasiera batean gurasoak beren semearekin V erabiltzera bultzatzen dituztenak. Argudio herrikoi hori, oinarri sendoegirik ez badu ere, ez dirudi guztiz desarrazoizkoa denik.\nEspero zitekeenez, barne-bakarrizketan beste inon eta inoiz baino gehiago erabiltzen bide da hiketa: gizonezkoen kasuan, anaien artean bezainbeste edo maizago eta emakumezkoenean, ahizpen artean baino dexente gehiago. Hala ere, beren buruarekin hika aritzen diren euskaldunentzat T ez da aukera bakarra, bakarrizketan hikako eta eztabadakako tratamenduak, biak, aukera logikoak direlako.\nAnimaliekin mintzatzeko hiketa da berezko tratamendua euskaldungo hikatzailearentzat. Pertsonekin hika nekez edo kostata aritzen direnek ere, aise onartzen dute tratamendu hau animaliei zuzentzeko.\nHiketa (euskararen gainerako tratamenduak bezala) berez eta jatorriz solaskide bakarrari mintzatzeko tratamendua izan arren, gaur egun guztiz hedatuta dago tratamendu honen erabilera talde bati mintzatzeko. Erabilera hau berezi samarra da eta gramatikaren ikuspuntutik begiratuta, ez dirudi zuzenegia.\nOrokorrean, familiaz kanpoko gizarteko harremanetan hitanoa tratamendu markatua da, V-ren aldean ozta-ozta erabiltzen da eta. Beti ere, euskaldungo hikatzaileak osatzen duen gutxiengoari gagozkiola, ondoko datu orokorrak azpimarka daitezke.\nElkarrekiko hitanoak (T-T), sexu bereko adiskide adinkideen artean du azaltzeko probabilitaterik handiena (%76,3aren ingurukoa). Adiskidetasuna garrantzi handikoa da, maila desberdineko, sexu desberdineko eta adin desberdineko adiskideen artean eta are batera mailaz eta adinez kidekoak ez diren adiskideen artean T-T izaten baita aukera nagusiena. Lankide eta ikaskideen artean ere T-T erabiltzen da nagusiki (%59,4 inguruan), baldin sexukide eta adinkideak badira.\nBestela, maila eta sexuzko diferentziak batera daudenean edota adin eta sexuzko desberdintasunak batzen direnean T-T aukera ateratzen da galtzaile V-V-ren aurka eta zer esanik ez, gauza bera jazotzen da maila, adin eta sexuzko desberdintasunak batera daudenean. Adibidez, adiskideak sexu-desberdinekoak izatera, hitanoak nabarmenki egiten du behera, emaitzak T-T, V-V eta T-V aukeren artean banatzen eta zatikatzen direlako. Hortaz, aipatu bi kasuez landa (kide eta adiskideez landa), ez da bat ere ohizkoa hiketa simetrikoa.\nGizarteko harremanetan, familiakoetan ez bezala, tratamenduzko asimetria ez da sekula nagusitzen aukera simetrikoen gainetik. Gizarteko harremanetan, adinezko nagusitasunak eragindako T-V erabilera asimetrikoak behin ere ez du lortzen familiaren eremuko nagusitasun garbia V-V aukeraren gainetik. Familia barruan mutilekiko harremanetan T-V aukera V-V baino biziki maizago gauzatzen den bitartean, familiatik kanpo aurki daitekeen asimetriarik handiena -mutiko kozkorrarekikoa- ez da hain nabaria, orduan ere V-V, T-V baino maizago gertatzen baita. Bestalde, mailazko berdintasunik ezak ez du tratamenduzko asimetriarik eragiten.\nOndorio gisa, euskal gizarteko harreman gehienetan (adiskide eta kideen artekoetan eta agian besteren batean izan ezik) kortesiazko tratamendu simetrikoa (V-V) jaun eta jabe dela esan dezakegu.\nAdibidez, adiskidetasunezko lotura eduki ezik, sexu eta adin bereko langile eta nagusiaren arteko harremanak nagusiki (V-V=%77an) V simetrikoaz gauzatu ohi dira; era berean, ezagutzak egiten dituzten ezezagunen artean V-V nagusitu ohi da (%81). Eta egoera formaletan zer esanik ez, hitanoak ez du ia-ia tokirik horrelakoetan; esate baterako, aita-ama baten eta institutuko zuzendariaren arteko bileraren kasuan (V-V= %95ean) edo bere nagusia izango dena (etxeko andre nahiz etxeko gizon gaztea) ezagutzen duen neskame zaharrarenean (V-V, %93,3an eta %91,8an). Salbuespenak salbuespen eta asimetria posibleak gorabehera, gauza bera esan liteke ikasle eta maisuaren arteko harremanaz, apaizarekikoaz, jatetxeko bezeroaren eta zerbitzariaren artekoaz (V-V= %85,3an), etxeko andre eta neskame gaztearen artekoaz (V-V= %71,6an) edota neskame zaharraren eta etxeko gizon gaztearen artekoaz (V-V, %74,2an). Aipaturiko kasu guztiotan, hiztunak sexu desberdinekoak izatera, areagotu egiten da V-V eta T-V aukeren gertagarritasuna eta murriztu, erabat, hitanoarena (T-T). Orobat, ezezagunen artean, are adinaren alde nabarmenena egonda ere, joera V-V nagusitzekoa da (%65,9an, hamar-hamabost urte gazteagokoari mintzatzerakoan eta %50,4ean mutiko kozkorrari zuzentzerakoan).\nHitanoa tratamendu markatua baldin bada, are markatuago gertatzen da beroriketa. Mugaz bestaldean ezezaguna den tratamendu hau ongi ezagut ezin dezakegun iraganaren aztarnatzat har daiteke, hain da hilzorizkoa bere gaurko egoera. Galdutzat eman daiteke, zahar-zahar batzuetatik kanpo inor gutxik erabiltzen duelako. Salbuespenak salbuespen, gaur egun, apaizarekin baino ez da erabiltzen, baina duela zenbait hamarkada zabalagoa izan omen zen bere eremua (mediku, albaitari, maisu eta gainerako jende ikasiak osatua). Beroriketak, euskararen gainontzeko tratamendu guztiek ez bezala, nahitaez islatzen du mailazko menpekotasuna, beroriketa simetrikoa ez baita aukera erreala edo gertagarria. Tratamendu honi asimetria datxekio, inoizko asimetriarik handiena, hain zuzen ere. Bere iraganaz ezer gutxi dakigun arren, azken mende honetako galtze-bilakaera azkarra ikusita, zalantza sortzen zaigu ea beroriketak inoiz erro sakonak izan dituen euskal gizartean eta ea ez ote den izan goitik (jauntxo eta elizgizonek) bultzatutako usario berri eta erdi ezarria.\nFamiliaren eremutik at, honako hauek dira tratamenduaren erabilera ohizko, neutro edo markatugabea baldintzatzen duten aldagai nagusiak: kidetasuna, adiskidetasuna, adina, sexua eta maila.\nOro har, gutxi dira kidetasunik gabe hika aritzen diren euskaldunak, kidetasuna ezinbesteko baldintza baita elkarrekiko hitanoa (T-T) maiz (V-V baino maizago) gerta dadin. Elkarrekiko harremana -berau lanekoa, auzokoa, herrikoa edo jolasekoa izan dadin- aski izaten da berdinen artean, adiskidetasunik gabe ere, hitano simetrikoa maiz jazotzeko.\nLankidetasuna, auzokidetasuna, herrikidetasuna eta jolaskidetasuna, besteak beste, T-T-ren bultzagarri izaten dira sarritan eta are sarriago, aspaldidanikako edo betidanikakoak baldin badira. Honek guztiak esan nahi du hurbiltasun psikologikoa, elkarrenganako estimua edo adiskidetasuna ez direla baitezpadako baldintzak hitanorako, guztiz lagungarri gertatzen badira ere. Kidetasunak hitano simetrikorantz (T-T) bultzatzen baldin badu, kidetasunik ezak ez du asimetriarik (T-V) eragiten, elkarrekiko kortesia (V-V) baizik.\nKideen artean hiketa sarri jazotzen bada, adiskideen artean inoiz baino sarriago azaltzen da. Hortaz, kidetasunarekin batera, adiskidetasuna hiketaren eragile garrantzitsuenetariko bat da, garrantzitsuena ez bada. Adiskidetasunak, kidetasunak bezalaxe, simetriak (T-T, bereziki) sortarazten ditu eta sekula ez asimetriarik. Hala ere, familian bezala, hitanoaren aldeko baldintza guztiak bete direlarik ere, ez da guztiz segurua hikako tratamendua; alegia, adiskidetasunak ez dakar beti eta nahitaez hitanoa.\nAzpimarkatzekoa da kidetasunak eta adiskidetasunak T-T aukeraren alde izan dezaketen eragina ez dela albo-hizkuntzetakoa bezain nabaria, ez baita adinaren eta sexuaren ondoriozko asimetriak erabat berdintzeko edo ezabatzeko lain.\nTratamenduari begira, adina funtsezko aldagaia gertatzen da euskaraz. Azken batean, kidetasuna eta adiskidetasuna neurri handi batean adinari lotuak azaltzen zaizkigu: kideak normalean adinkideak izan ohi dira eta etimologiaren arabera adiskideak ere bai, “adinez kideak”, alegia. Adinkidetasuna ez da izaten aski T-T nagusitzeko eta gehienez ere, hitano elkarrekikoaren gutxienezko baldintzen artean aipatu beharra dago. Adin-desberdintasunak, ordea, T-T aukeraren aurka jokatzen du, zenbaitetan tratamenduzko asimetriak sortaraz ditzakeelarik. Oro har, adinezko nagusitasunak erraztu egiten du hitanoaren erabilera eta gazteagotasunak oztopatu. Ondorio garbia asimetriaren posibilitatea da; posibilitate nahiko urria, nolanahi ere, familiaren esparrukoarekin alderatzen badugu.\nT-T maiz gertatuko bada, sexukidetasuna egon behar du. Sexuzko desberdintasunak garbiro jokatzen du elkarrekiko hitanoaren aurka eta V-V/T-V soluzioen alde; horrela, kasurik onenean, sexukide ez diren adiskideen artean lagunarteko tratamendua (T-T= %39,5) eta kortesiazkoa (V-V= %32,3) nahiko parekatuta geratzen dira. Beraz, orokorrean sexuzko desberdintasuna T-T aukeraren eragozgarri galanta izaten da. Bestalde, ondorengo atal batean hobeto ikusiko denez, toketa eta noketa tratamenduen bizitza eta erabilera erabat bestelakoak dira. Toketak askoz ere bizitza eta eremu oparoagoak dauzka, noketak baino eta ondorioz, sarritan gertatzen dira asimetriak (T-V, T-X) emakumezkoaren alde, are neba-arreben eta adiskideen artean ere.\nMailak ere bere garrantzia dauka. Aski ez bada ere, mailazko parekotasuna nahitaezkoa da T-T maiztasun handiz azal dadin eta alderantziz, mailazko desberdintasunak elkarrekiko hiketaren aurka jokatzen du. Hala ere, nagusitasuna eta menpekotasuna normalean ez dira kodetzen T-V asimetriaren bidez. Alegia, adinak eta sexuak ez bezala, mailak ez du asimetria narbarmenik eragiten, mailazko desberdintasunaren aurrean gehienetan V-V nagusitzen da eta.\nMaila edo estatusa garrantzitsua bada ere, ezin esan daiteke gauza bera klase sozialaz edo klase sozioekonomikoaz; historikoki euskal gizartea ez da izan hierarkizalea eta egun, agian, are inoiz baino gutxiago. Ondorioz, tratamenduak ez dira bereizten solaskidearen ondasunen, jatorri prestuaren edo leinu argiaren arabera, berarekiko menpekotasunezko edo berdintasunezko harremanaren (maila edo estatusaren) arabera baizik.\nAipaturiko bost aldagai nagusiez gain, badira kontuan hartu beharreko bestelako aldagai eta bereizgarri pisuzkoak.\nLehenengo eta behin, testuingurua aipatu behar da. Euskaraz tratamendua, erabileraren erabileraz errotutako ohitura den neurrian, nekez aldatzen da testuinguruagatik. Hala ere, oso kontuan hartu behar da nortzuen aurrean burutzen den solasaldia, entzulego-moetak neurri handi batean baldintzatzen du tratamendua eta. Talde baten aurrean mintzatzerakoan nekez agertuko da hitanorik, taldekide guztiekin bakarka hika aritu ezik. Bestalde, tartean ohituraren indarra ez baldin bada, asko igertzen da testuinguruaren eragina. Harreman baten hasieran, esate baterako, egoera formalek ez dute inolako biderik ematen hitanorako; aitzitik, erabat oztopatzen dute lagunarteko tratamenduaren aukera. Zenbait egoeratan eta lekutan alderantziz gertatzen da; mendian eta tabernan, adibidez, agian beste inon baino berezkoago eta egokiago gauzatzen da T-T, tokiak desberdintasunak ezabatu eta kidetasunak sorterazten baititu.\nHizkuntzazko urruntasunak eta jatorriak eragin meharra omen dute tratamenduaren gain. Hala ere, kontuan hartzeko moduko gutxiengo batek (%11-%17,6) bere herrira mugatzen du hitanoaren erabilera eta beste multzo handiago batek (%16-%25,3) bere euskalkira. Ez da erraza jakitea mugatze horien zioa, hala ere, pentsatzekoa da bietariko arrazoiak egon daitezkeela kanpotarrekin hiketa ez erabiltzeko: alde batetik, hiketaren ikuspegi meharregia, betidaniko ezagun eta kideei mugatua; eta beste alde batetik, hizkuntzazko arrazoiak, urruntasun dialektala, alegia.\nAipatuez gain, tratamenduen erabileraren berri emateko, oso garrantzitsua da joera mimetikoa kontuan hartzea( ). Mimesizko joera zentzu bitan gertatzen da: batzuetan ezohizko edo ausardiazko hitanoari berdin erantzutearren sortzen da T-T, biziki gazteagokoaren ausardiari erantzunez edota kideko ezezagunaren joera hikatzaileari erantzunez; beste batzuetan, alderantziz jazotzen da eta, adibidez, adiskideetariko bata, hika mintzatzen ez dakiena edo hala aritzen ez dena baldin bada, V-V nagusituko da asimetria faltsu baten desegokitasuna saihestearren.\nPsikologiak ere badu eraginik. Begikotasunak, gogaidetasunak eta izakera-berdintasunak elkarrekiko hitanorantz bultzatzen bide dute: solaskidea norberaren araberakoago eta probabilitate gehiago dago T-T azal dadin. Gainera, kidetasun psikologikoaren ondorioz azkarrago (afari batean, adibidez, ordu batzuen buruan) gerta daiteke hitanoranzko (T-T) aldaketa ezagutu berrien artean.\nTratamendu-aldaketari gagozkiola, lehendabizi, aldaketaren zailtasuna azpimarkatu behar dugu. Ezagutu berriarekin euskaraz ez da aldameneko erdaretan bezain azkar aldatzen lagunarteko tratamendura. Batzuek, elkar ondo ezagutzeko adinako denbora (aski denbora luzea) behar izaten dute hitanora jotzeko eta beste batzuek, sekula ere ez omen dute hika egiten adiskide berriekin. Edozein kasutan ere, beste hizkuntza batzuen aldean, euskaraz T-ranzko berezko aldaketa ez bide da hain erraza eta berehalakoa. Bestalde, ez dirudi hizketagaiak tratamendu-aldaketarik eragiten duenik.\nSingularreko bigarren pertsonako izenordainaren (hi) hautaketak nahitaez dakar komunztadura morfologikoa menpekoak ez diren perpaus adierazgarrietako (enuntziatiboetako) aditz jokatuan, komunztadura bikoitza, ekarri ere. Horrek esan nahi du bigarren pertsona alokutiboa adizkeran islatu behar dela, bigarren pertsona argumentala islatzen den bezalaxe. Hi izenordainaren aukera eta adizkera alokutiboena ezin askatuzko eran daude loturik euskaldungo hikatzailearen gogoan. Hikako tratamenduak (gainerako tratamendu alokutiboek bezala) horixe du bereizgarri, beste hizkuntzetako tratamenduen aldean: aditz jokatuarekiko komunztadura bikoitza.\nAditz alokutiboak badu sintaxizko urrezko arau bat, menpekoak ez diren perpaus adierazgarrietan soilik (enuntziatiboetan) erabiltzen da literatur tradizio landuan. Orokorrean gaurko euskara mintzatuan ere halaxe gertatzen da; salbuespen batez, hala ere. Galderazko perpausetan alokutiboa erabiltzeko joera dago euskalki gehienetan, eguzki aldekoetan izan ezik (behenafarreran eta zuberoeran). Gainerakoan, salbuespenak salbuespen, bete egiten da sintaxizko arau edo debekua, menpeko perpausetan ez baita adizkera alokutiborik sartzen. Baldintzazkoetan, hala ere, sarritan urratzen da aipatu legea, gazteen artean batipat (45 urtez beherakoetan).\nBeraz, iraganean boterezko berdintasunik eza kodetzeko joera (T-V) egun baino askoz handiagoa izan zela onartuz gero, ia-ia bere osotasunean postula daiteke gaur egungo euskararentzat R. Brown eta A. Gilmanen lehen hipotesi diakronikoa (cf. I.1): familiatik kanpo garbiro ageri da V-V simetrikoranzko joera; eta familiaren eremuan “boterezko semantika” deiturikoaren aztarnak ugari diren arren ugariegiak inguruko hizkuntzetakoen aldean, boterezko asimetriak tratamenduaren bidez (T-V) kodetzeko uzkurtasuna, edo hobeto esan, V-V-ranzko joera garbia ikusten da neskekiko harremanetan (alaba, iloba eta biloba neskak).\nBehin simetriazko V-V zabaldu eta orokortuta, joera sartaldeko hizkuntzetan T-T-rantz dela defenditzen duen bigarren hipotesiari dagokionez (cf. infra. I.1), esan beharra dago, salbuespenak salbuespen, gaurko euskaran ez dela somatzen horrelako bilakaerarik. Gaurko euskaran, maiztasunezko hitano simetrikoa aukera berezi eta markatua da, senidetasunezko harreman jakin batzuetara (haurrideak, lehengusuak eta koinatuak) eta adiskide eta kideen arteko harremanetara mugatua; eta edozein kasutan ere, zalantzaren aurrean V-V izaten da aukerarik ohizkoen eta seguruena. Bestalde, sexuzko eta adinezko desberdintasunek, asimetrien eragileak diren neurrian, elkarrekiko hitanoaren aurka eta V-V aukeraren alde joka dezakete etorkizunean. Hitz batez esateko, ez dirudi inola ere T-T orokortzeko bidean dagoenik. Gainera, bildutako iritzien arabera, gaur-gaurkoz ez dirudi euskaldungo hikatzaileak begi onez ikusiko lukeenik familiartean, behinik behin T simetrikoranzko aldaketarik. Are gutxiago, euskaldungo osoa gogoan hartzen bada, orduan joera garbi-garbia somatzen baita kortesiazko tratamendu elkarrekikoa (V-V) orokortzeko.\nEuskara Institutua, EHU, "Familiaren esparrua", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg


Automatizazioaren eta robotikaren erronka berriak\nEgungo industriaren eraldaketa gidatu nahi duzu robotikako azken joerak aplikatuz?\nRobotika mundu osoa eraldatzen ari da, industria ingurunea gainditzen duen iraultza eraginez, gizarteko sektore guztiei eraginez. Zu izan zaitezke iraultza honetako protagonista. Adimen artifizialeko teknologiak robotikan aplikatzeak ekoizpen lerroetan inoiz ikusi gabeko automatizazio mailetara iristea ahalbidetzen du.\nRobotikak aurrera egin du hainbat sektoretan, hala nola osasunean, nekazaritzan edo etxeko lanen garapenean, eta horrek aldaketa handiak eragingo ditu, bai lanari dagokionez, bai alderdi pertsonalari dagokionez.\nEtorkizunean, droneak arduratuko dira etxez etxe entregatzeaz, robotek kirurgietan esku hartuko dute eta fabrikek gizakien laguntzarik gabe lan egin ahal izango dute... Gradu honi esker, eraldaketa horretarako funtsezkoak diren teknologietan espezializatu ahal izango zara.\nadimen artifizial edo datuen tratamendu gisa duzun prestakuntza osatzen dutenak, prozesu industrialak eta sozialak etorkizuneko eskaeretan eraldatzeko.\nLehen mailako laborategiak\nIndustrian aitzindari diren fabrikatzaileek hornituak, lan-mundura bideratutako prestakuntza emateko, eta unibertsitateak berak eta Deustuko Salestarrek aliantzan kudeatuak, horien kalitateagatik eta kudeaketagatik aintzatetsitako bi erakunde akademiko.Batxilergotik edo LHtik.\nBatxilergotik edo LHtik\nSarrera-profil eta erritmo askotara egokitzeko moduko gradua; izan ere, Batxilergoa edo Lanbide Heziketako goi-mailako gradua ikasi baduzu, gradu hau egin dezakezu.\nIbilbide duala egin ahal izango duzu enpresan, 3. eta 4. mailetan.\nItuna: Deustuko eta Barakaldoko salestarrak\nGradu hau Deustuko Salestarrekin elkarlanean ematen da. Bilboko Agirre lehendakariaren etorbidea dute. Bi erakunde horien arteko lankidetza. Bi erakunde horiek erreferente nazionalak dira, laborategien kalitatea dela eta. Azken teknologiarekin esperimentatzeko aukera ematen die ikasleei, eta hori funtsezkoa da ingeniaritzako gradu batean, espezializazio paregabea ematen baitu automatizazioan, elektronikan eta robotikan.\nRobot-eredu desberdinak erabiltzen eta diseinatzen ikasiko duzuZERGATIK AUKERATU GRADU HAU\nZer ematen dit Gradu horrek?\nProduktuen eta prozesuen berrikuntzan adituak diren profesionalak trebatzen ditu, eta beren ezagutzak erabiltzen dituzte teknologia berrietan, hala nola robotikan, elektronikan, adimen artifizialean, programazioan, datuen tratamenduan… industriako eta gizarteko proiektuak garatzeko.\nZein da robotikaren balio estrategikoa?\nAutomobilgintza bezalako sektoreetara mugatuta egon ohi da robotika, baina gizartearen etorkizuneko garapenaren funtsezko zutabeetako bat bihurtzen ari da osasuna, garraioa eta, jakina, industria bezalako arloetan.\nNolako prestakuntza ematen du?\nLaborategietan lortutako prestakuntza praktiko bikaina, non esperimentatzeko aukera izango duzun. Prestakuntza duala egin ahal izango duzu 3. eta 4. mailan (60 ECTS) eta ezagupenak eta gaitasunak eskuratuko dituzu enpresan, Graduarekin batera.\nLan-mundura bideratutako prestakuntza, industria-arloko fabrikatzaile aitzindariek hornitutako lehen mailako laborategiak erabiliz. Robotikako eta ikusmen artifizialeko laborategiak, fabrikazio adimenduneko laborategia...\nTokiko eta nazioarteko etorkizun handiko arlo batean prestakuntza espezializatua. Robotika da lan-proiekzio gehien duten arloetako bat.\nGoi-mailako LH ikasten baduzu...\nZure Lanbide Heziketako graduko irakasgai batzuk aitortuak izan daitezke. Zure espedientea aztertu ondoren, 60 ECTS kreditu onartzen bazaizkizu, ikasketak 3 urtean bukatu ahal izango dituzu.\nErronka berriei aurre egin\nGizarteak profesional trebatuak behar ditu robotikako joera berrietatik sortu diren automatizazioko erronka berriei aurre egiteko.\nGero eta handiagoa da goi mailako kualifikazioa duten ingeniarien eskaera, balio erantsi handiko XXI. mendeko garapen berrietarako. Bereziki, oso eskualde industrializatuetan gertatzen da.\nGero eta beharrizan handiagoa dago robotika, interneten garapena, datuen zientzia eta adimen artifiziala bezalako arloetako lanpostu berriak betetzeko.\nErrealitate areagotua, cloud computing-a, big data, gizarte sareak, gauzen Internet, sistema ziberfisikoak, mugikortasuna... dira aprobetxamendu teknologikoko joera batzuk.\nErrealitate berrira egokitzeko eta hura lideratzeko, robotika industriala integratzen prestatutako pertsonak ezinbestekoak dira.\nIkaslea. 2013ko promozioa\nEz nuen unibertsitatean ikasteko asmorik, baina Gradu berri honekin ahal dut. Ibilbide dualari esker, enpresan ikasi ahal izango dut, benetako proiektuetan lan eginez esperientzia handiko jendearekin.\nGaur egungo eraldaketa teknologikoak profesional berriak behar ditu, hainbat diziplina bateratzeko gai direnak.\nDrag&Bot-en sortzailea eta CTO\nRobotikarik berriena industriarako eta gizarterako\nEzagutu Deustuko Salestarren laborategiak\nBatxilergo Teknologikoa edo adar horretako goi mailako heziketa zikloa\nEspainiako batxilergo teknologikoaren mailari dagozkion gaitasunak izatea edo goi-mailako heziketa-ziklo bat egin izana honako adar hauetako batean: Informatika eta Komunikazioak, Elektrizitatea eta Elektronika, Fabrikazio Mekanikoa edo Instalatzea eta Mantentzea.


Torturaren biktimak aitortzeko eskatu die Foro Sozialak Nafarroako erakundeei\nNafarroako Foro Sozial Iraunkorra Jon Patxi Arratibel, Xabier Beortegi Martinez eta Iñigo Gonzalez Etayorekin elkartu zen Europako Giza Eskubideen Auzitegiak torturak ez ikertzeagatik Espainia berriz zigortu ostean. Aztnugal dinamikako ordezkarien eskaerekin bat egin du Foro Sozialak.\nETAren biktimen omenezko ekitaldian «ez ahanztera» deitu dute\nMaria Txibite Nafarroako Gobernuko presidenteak lore eskaintza bat egin du «terrorismoaren biktimen omenez» Iruñeko Baluarte plazan dagoen monumentuan, 09:00etan. Gero, 10:30ean, ETAren biktimen elkarte batzuek beste ekitaldi bat egin dute.\nGazte bat sastakadaz hil dute Gasteizen, eta gizon bat atxilotu dute\nFlandria kalean gertatu da erasoa; 18 urte zituen hildakoak, eta 27 ditu atxilotutakoak. Hilketa gaitzetsi du Gorka Urtaran alkateak\nDepartamendu eta eskualde bozak ekainean egingo dituzte\nMartxoan ziren iragatekoak Ipar Euskal Herrian, baina ekainaren 13an eta 20an egingo dituzte bi itzuliak


Axular Lizeoa - Nire lagun bakardadearentzat postalak\nNire lagun bakardadearentzat postalak\nGurekin 1997. urteaz geroztik belaunaldien arteko boluntariotza-programa garatzen ari den Matia Fundazioko MatiaZaleakboluntariotza sareak gonbidapena luzatzen digu “Nire lagun bakardadearentzat postalak” beren ekimenean parte hartzeko.\nNori ez zaio irribarre bat sortu aurpegian postontzia ireki eta egun horretan iragarkiak eta karguak jasotzeaz gain beste zerbait ere jaso duzunean? Postal bat, gogorarazten diguna garrantzitsuak garela beste pertsona batentzat, norbait gurekin oroitu dela. Bada postalik jasotzen ez duena. Bada nori bidali ez dakiena. Bada bildaltzen zituena, baina urteen poderioz, ohitura galdu duena. Bada gustuko duena jasotzea, baina nagikeriagatik ez duena idazten bueltan berea...\nPosta elektroniko, whatsapp, azkartasunaren, iragankor, berehalakotasun garai honetan, MatiaZaleak-etik berezi iruditzen zaigun komunikabide baten alde egin nahi dugu kasu honetan, erromantiko eta berezi diren postalen alde. Era bakun batean adierazten du: "ez nago hor, baina zurekin oroitu naiz". Hitz hauek bakardadea dugun momentuetan lagundu ahal gaituzte.\nBakardadeaz zuen hausnarketak eta pentsamenduak azaltzera gonbidatzen zaituztegu. Horretarako, idazkaritzan doako postalak eta postontzia izango dituzue Gabonetako oporrak arte. Bakardadearen inguruan sentitzen dugunaren hausnarketa izan daiteke, bakarrik sentitzen den norbaitentzako mezua, elkarbanatu nahiko genukeen mezua, bakardadearekin bizitzeko aholkua... Postaleko argazkian inspira gaitezke, edo aurkitzen garen momentuan, edo gai honekiko gizarteari opa dioguna. Postala aukera ona ere izan daiteke gaiaz seme-alabekin edo umeak aitona-amonekin mintzatzeko.\nAnima zaitez, oso erraza da-eta!


Koronabirusaren azken datuak | Gizartea | Berria\nCOVID-19ak Euskal Herrian duen eragina azaltzen du grafiko eta mapa interaktibo sorta honek. 2022ko urtarriletik aurrera testak modu zabalean egiteari utzi zioten administrazioek.\nCovid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. Andoni Lubaki / Foku Tamaina handiagoan ikusi\n2022ko apirilak 1 00:56\nGobernuek hasieratik izan zituzten zailtasunak SARS-CoV-2 birusaren zabalpena neurtzeko, baina 2021eko abendutik aurrera erabat gainezka egin zuten, omicron aldaera zabaltzearekin. 2022ko urtarriletik aurrera, gaixorik zeuden guztiak detektatzen ahalegintzeari utzi zioten, eta, ordura arte ere kasu positibo asko atzeman gabe utzi bazituzten, ordutik aurrera ezinezkoa da koronabirusaren momentuko zabalpena zein den zehatz jakitea. Asteroko buletinak ematen dituzte administrazioek, eta datuak bateratzea ia ezinezkoa da. Momentuko egoeraren gutxi gorabeherako argazki bat baino ezin dut eman grafiko hauek, beraz.\n2022ko udaberritik aurrera, gainera, gripeari egiten ohi zaion jarraipenaren gisakoa egiten ari dira administrazioak. Nafarroako Gobernuak astean behineko datuak baizik ez ditu ematen, eta Ipar Euskal Herriko daturik ez da izan pandemia osoan. Horregatik, grafiko hauek murriztu egin ditu BERRIAk, eta asteroko datu bildumak ematen hasi da. 2022ko martxoaren 29 arte pandemiak egunez egun utzi dituen datuak ikusi nahi izanez gero, jo orrialde honetara —bi urtez etenik gabe eguneratu ditu egunkari honen lantaldeak—:\nIkusi gehiago: Koronabirusaren datuak Euskal Herrian, egunez egun\nMomentu honetan eskura dauden datuen artean, ospitalera larri eraman dituzten gaixoen kopurua da adierazle esanguratsu bakanetakoa. Egunero ospitaleratutako paziente kopurua erakusten du azpiko grafikoak. Nafarroako Gobernuak utzi dio egunez eguneko datua emateari; horregatik, Hego Euskal Herriko datua kalkulatzeko estimazio bat egiten du BERRIAk. Bestalde, Nafarroak ez du publikoki jakinarazten egunero zenbat eri dauden ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan eta ospitaleetan, eta grafiko horiek ezin berriturik gelditu dira, Osakidetza datua baizik ez delako publikoa.\nAtzemandako positiboen datuak esanguratsua izateari utzi dio, dagoeneko ez dizkiotelako testak egiten gaixorik dauden guztiei, eta beren kasa testak egiten dituztenen datuak ere ez direlako erregistratzen inon. Pandemiaren hasieratik arazo bat izan baldin bada azpidetekzioa, 2022ko urtarriletik aurrera ezinezko bihurtu da positiboak zenbatzea. Horregatik, grafiko horiek eguneratzeari utzi dio BERRIAk 2022ko apirilean.\n→ Koronabirusaren lehen kolpea Euskal Herrian: 2.152 hildako lau hilabetean\n→ Inoiz ez da 2020an bezainbat heriotza izan urte bakarrean\n→ 2021ean lehengora itzuli dira heriotzak Gipuzkoan ez beste tokietan\nAldiz, COVID-19ak hildakoen datuak esanguratsuak dira oraindik. Omicron olatuak ospitaleratze eta heriotza ugari eragin zituen, herritar gehienek gaitza arin samar pasatu arren. Administrazioek jarraitzen dute heriotzen datuak ematen, baina alde handiekin: Hego Euskal Herriko gobernuek ez dituzte egun beretan ematen, eta Nafarroako Gobernuak asteko datuak ematen ditu 2022ko martxoaren 29az geroztik, ez egunez eguneko datuak. Datuak bildu eta tratatu bitartean, atzerapen bat izango dute grafiko hauek, beraz:\nOspitaleratzeen eta heriotzen datuak elkarren ondoan jarrita, olatu bakoitzak zer nolako eragin izan duen ikus liteke argiago, horiek baitira pandemiak eragin dituen kalte nabarmenenak. Hilabetea bukatzean osatzen dira datuok, epe luzeagoko ikuspegia edukitzeko:\nEz dago eskura datu gehiago, zahar etxeetakoak salbu. Pandemiak kalte handiak egin zituen han hasieran; une batzuetan, COVID-19agatik hildakoen %40 inguru ere izan ziren zahar etxeetako egoiliarrak. Gerora hobera egin du egoerak, eta askoz heriotza gutxiago gertatu dira zentro horietan. 2022 hasierako kontuen arabera, koronabirusagatik hildako bost euskal herritarretik bat ziren egoiliarra garai hartan.\nHerri bakoitzeko eta Hegoaldeko osasun eskualde bakoitzeko positibo berrien tasak erakusten dituzte mapa hauek; kolorerik ilunenetan markatuta daude kasu positibo gehien detektatu dituzten lekuak. Hegoaldean, orain arte atzeman diren positiboak eta bezperakoak ere erakusten ditu.\nKoronabirusaren azken datuak munduan\nMunduan nolako arrastoa uzten ari den koronabirusa, herrialdekako informazio bilketa egiten ari da BERRIA egunero: testean positibo eman dutenen eta hil direnen datu gaurkotuak erakusten ditu orrialde honek.\nShock ekonomikoaren zenbakiak (grafikoak)


EA21 ikastetxearen iraunkortasunerako eta kalitaterako hezkuntza-programa bat da. Komunitatearen partaidetzan oinarritzen da, eta udalerriko garapen iraunkorrean esku hartu eta laguntzen du. Aurrera eramateko beharrezkoa da antolakuntza berezi bat. Arduradun eta egitura hauek ezinbestekoak dira:\nKoordinatzaileak proiektua martxan ipintzen du eta jarraipenaren ardura nagusia du.\nTalde sustatzailea irakasleek eta zuzendaritzaren ordezkariak osatzen dute. Bere zeregin nagusiak eguneroko dinamizazioa eta antolakuntza dira.\nIngurumen Batzordea ikastetxean hezkuntza-komunitateak parte hartzeko organoa da, eta estamentu guztien ordezkariek osatzen dute.\nEskolako Agenda 21 gai edo arazo baten inguruan garatzen da, eta, horretarako, programaren helburuak ditu oinarri eta erreferentzia. Lantzen diren gaien artean hauexek aipa daitezke: biodibertsitatea, klima-aldaketa, ura, hondakinak, energia, kontsumo-ohiturak, kalean bizi, aztarna ekologikoa, garraioa eta mugikortasuna...


03 - La isla de las perlas-D - Pablo Sorozabal\nPartitura hau konposatzerakoan Sorozabal oso gogotsu ibili zen arren, ez zuen arrakastarik izan. Obra hau Lezpzigen zegoenean idatzi zuen eta Enriqueta Serrarorentzat pentsatua izan zen. Honakoa zioen Sorozabalek:\n“… si en lugar de haberla estrenado en España, esa opereta se hubiese dado a conocer en el extranjero habría sido un éxito famoso…”\nAurkezpenerako baliabide gutxi egon zirela eta partaideei dagokionean, dantzarako pertsona gazteak lortzeko garaian zailtasunak izan zituztela onartu zuen:\n“… si contrataba uno a una docena y media de coristas femeninas, no podía uno escogerlas a su gusto…”\nSarrera bat eta bi ekitaldi dituen opereta.\nPertsonaia nagusiak: Taipó (soprano lirikoa), Gaby (tiple komikoa), Tehaé (tenorea), Keplán (baritonoa), Frasquito (abeslari komikoa), Dupont (baritonoa), korua\nOrkestrazioa: I+I.I.I+sax.I – 2.I.2.I – p – perc – cu\nPolinesiako artxipelago batetan europarren bisitarik jaso ez duen “Perlen Irla” kokatzen da. Eszenatoki honetan Tehaé printzearen eta Taipóren arteko maitasun istorioa garatzen da.\nTehaék irla atzerritarren inbastiotik babestu nahi du eta bera buruan dela beraiekin bukatzeko plana antolatzen du. Tehaé istripuz uretara erori zen. Keplánek, irlan bizi zen amerikar kapitainak, salbatu zuen. Keplán Tehaéri ezkon-hitza eman dion Taipóz maitemindua dago. Taipók Keplánen ausardia ikusita, pixkanaka beraz maitemintzen hasten da.\nGaby, Frantziako diplomatu batekin ezkondua zengoena, eta Taipó bahitu zituzten eta Perlen Irlara eraman zituzten. Keplán beste bi marinelekin batera erreskatatzera joan zen. Bertakoek Keplán atxilotu zuten, baina Tehaék barkatu zion, eta Taipók dagoeneko ez diola maite konturatzen denean, Keplánekin joaten utzi zion.\nTaipók Tehaé negarrez ikusi zuen eta beragatik gupida sentitu zuen, eta bere maitasuna aitortu zion. Keplánek Taipó agurtu zuen eta betirako joaten utzi zuen.\n1. zenb.: Prologoa — 2. zenb.: Taipo, Tehae, Gaby eta abestatza mistoa — 3. zenb.: Klepan eta abesbatza — 4. zenb.: Duoa (Taipo eta Keplan) — 4b. zenb.: Musika atzekaldean — 5. zenb.: Gaby, Dickson, Dupon eta Frasquito — 6. zenb.: Gaby, Vanesak eta abesbatza — 7. zenb.: I Ekitaldiaren amaiera (Tehae eta abesbatza)\n8. zenb.: Preludioa — 9. zenb.: Gaby eta guztiak — 9bis. zenb.: Tehaé — 10. zenb.: Erromantza (Keplan) — 11. zenb.: Gaby, Dupont, Frasquito eta Dickson — 12. zenb.: Arrantzalea, Keplan, Taipo, Abesbatza eta Tehae — 13. zenb.: Amaiera (Tehae, Abesbatza, Taipo)\nTeatro Coliseum, Madrid – 1933.03.07\nInt.: Maria Vallojera (Sopranoa), Adolfo Sirvent (Tenorra), Enriqueta Serrano (Tiple komikoa), Pablo Hertogs (Baxua), Pedro Segura, Antonio Riquelme eta Carlos Rufart, Joaquín Valle\nDekoratuak: Salvador Alarma ; figurinak, Maria Rosa Bendala\nBigarren bertsioa 1949an estreinatuko zen, Bartzelonako Teatro Coliseum-en.


Mikel Amilibia oriotarrak 4 Nazioak torneoa jokatuko du egunotan - Orio - Karkara.eus\nMikel Amilibia oriotarrak 4 Nazioak torneoa jokatuko du egunotan\nKarkara 2019-01-11 14:36\nIrudia: Jose Luis Joe\nEspainiako junior mailako eskubaloi selekzioarekin ariko da, Alemania, Portugal eta Frantziaren aurka. Lehen partida gaur arratsaldean izango dute.\nMikel Amilibia Amenabar Zarautz taldeko jokalari oriotarra Santanderren dago junior mailako espainiako eskubaloi selekzioarekin, 4 Nazioak torneoa jokatzeko. Txapelketa hiru egunez jokatuko da, asteburu honetan, eta lau selekzioak elkarren aurka jokatuko dute: Portugalek, Frantziak, Alemaniak eta Espainiak.\nLau egunez kontzentratuta egon ondoren, gaur emango diote hasiera txapelketari. Lehen norgehiagokan Portugal izango dute aurkari, 20:00etan hasiko den partidan. Beste bi lehiak larunbatean eta igandean izango dituzte, Alemaniaren aurka, 20:00 etan, larunbatean, eta Frantziaren aurka, ordu berean, igandean.


"Futbol zelai baten azalera du grafeno gramo bakar batek" - Gipuzkoako Hitza\n“Futbol zelai baten azalera du grafeno gramo bakar batek”\n2017, abenduak 08 Elkarrizketa, gipuzkoa 213\nAmaia Zurutuzak (Bergara, 1975) betidanik izan du gustuko zientziaren mundua, eta, batez ere, ikerketa. Kimikan lizentziaduna da, eta polimeroen arloan ikertzen igaro zituen hamabi urte Glasgown, Eskozian. 2010ean, ordea, Euskal Herrira itzuli zen ordura arte ezagutu ere egiten ez zuen material berri baten ikerketa prozesuan buru-belarri murgiltzeko asmoz. Ordutik, Zurutuzaren eguneroko bihurtu da grafenoa, eta egunen batean aplikazio erreal bat topatzea du amets nagusietako bat. Donostiako Gaphenea enpresako zuzendari zientifikoa da gaur egun, eta noizbehinka hitzaldiak eskaintzen ditu, zientzia eta grafenoa herritarrei hurbiltzeko helburuarekin. Beasainen izan zen azaroan, Lemniskatak antolatutako jardunaldian, eta lepo bete zen Igartza jauregiko aretoa.\nIbilbide oparoa daukazu jada kimika arloan.\nDonostian egin nituen Kimika ikasketak, eta Glasgowra joan nintzen laugarren ikasturtean, Erasmus bekari esker. Ikasketak amaituta, doktore tesia ere han egitea erabaki nuen, eta ondoren lana aurkitu nuen farmazia enpresa batean. Azkenerako, hamabi urte egin nituen Eskozian, kimikako hainbat alorretan, ikerketan.\nGrafenoak, ordea, Euskal Herrira itzultzeko aukera eman zizun, ezta?\nNanoguneren iragarki bat ikusi nuen 2010ean, grafenoaren inguruan lan egiteko eskaintza batekin. Orduan ez nekien grafenoa zer zen ere, baina oso interesgarria iruditu zitzaidan eta curriculuma bidali nuen. Ez nuen uste hartuko nindutenik, ordura arte polimeroekin aritu izan nintzelako lanean. Baina artean hain material berria zen grafenoa, inor gutxik zeukan esperientzia grafenoarekin, eta hartu egin ninduten. Gaur egun ere hor jarraitzen dut grafenoaren munduan murgilduta.\nNola azalduko zenuke grafenoa zer den?\nNahiko material berria da grafenoa; 2004an topatu zuten. Karbono atomoak modu jakin batean egituratuta lortzen da grafenoa, eta oso ezaugarri interesgarriak ditu: lehenengo material bidimentsionala da, elektroiak oso azkar mugitzen dira, bero eroale ona da, gardena da, malgua… Hainbat aplikaziotarako potentzial handia dauka grafenoak. Dena den, ikerketa fasean dago oraindik, eta ez du aplikaziorik merkatuan.\nZer aplikazio ari dira ikertzen?\nAplikazio ezberdin asko ari dira ikertzen momentu honetan. Esaterako, baterietarako, pantaila malguak egiteko, ura filtratzeko, fotodetektoreetarako…\nGrafenoa oinarri hartuta, zer egiten duzue zuen enpresan?\nGrafeno laginak saltzeko ideiarekin sortu zen Grapehenea; oso-oso delikatuak eta finak dira grafeno laginak. Pentsa, futbol zelai baten azalera du grafeno gramo bakar batek. Momentuz, ikerketarako saltzen ditugu grafeno laginak, baina etorkizunean, aplikazioak daudenean, gure grafeno laginak aplikazio horietarako saltzea litzateke helburua. Oraindik urte batzuk igaro beharko dute benetako aplikazio bat topatu arte, baina, bitartean, dirua mesedegarri izaten da besteak beste enpresan inbertsioa egiteko.\nGrafenoarentzat aplikazioren bat noizko egongo den zehazterik badago?\nIkerketa urte asko pasatzen dira material bat topatzen denetik aplikazio erreal bat aurkitzen den arte. Jendeak, bat-batean, merkatuan ikusten du materiala, baina ez dira jabetzen atzeko ikerketa urte guztiez.\nGlasgowtik etxera itzulita, Graphenean aldatu egin zaizu lan egiteko modua, ezta?\nBai… Grapheneako zuzendari zientifikoa naiz gaur egun. Esperimentuak egiten nituen lehen, baina lan zientifikoa koordinatzen dut orain; bileraz bilera ibiltzen naiz. Horrez gain, konferentzietara ere joaten naiz azken berriak jakiteko, argitalpenak irakurtzen ditut, proiektuak idatzi…\nAdibideei helduta, uste duzu posible izango dela grafenozko sakelako malguak sortzea?\nBeharra dagoen edo ez pentsatu behar da lehenengo aplikazio bati buruz hitz egitean. Nire ustez, sakelako batek ez dauka beharrik malgua izateko. Hortaz, uste dut oraindik ez gaudela hain gertu.\nZein da gertuen ikusten duzun aplikazioa?\nUste dut fotodetektoreetan topatuko diotela aplikazioa grafenoari, hori ikusten dut gertuen. Ez gara konturatzen, baina, adibidez, sentsore pila bat daude sakelako batean; mugimendua, tenperatura, distantzia… neurtzen dituzte horiek. Sentsore horietan zentzua edukiko luke grafenoak.\nZer erronka dauzkazu ikerlari gisa?\nGrafenoari aplikazio bat topatzea; pauso hori oso ona litzateke bai niretzat eta baita enpresarentzat ere. Eta, noski, horren ondorioz guk lagin asko saldu ahal izatea eta arrakasta lortzea. Egunerokoan, berriz, galderei erantzuna topatzea da nire erronka.\nEz al zara nekatu hainbeste urtez grafenoa ikertzeaz?\nInola ere ez. Material berbera izan arren, aplikazio ezberdin asko ikertzen ditugu guk, eta une oro ezberdina izaten da gure lana.\nZure ustez, beharrezkoa al da zientziaren dibulgazioa?\nBai, noski. Ahal dudan guztietan ematen dut baiezkoa. Garrantzitsua da zientzia herritarrei hurbiltzea eta Euskal Herriko zientzilariek zer egiten dugun helaraztea. Alde horretatik, eredugarria iruditzen zait Lemniskata Goierriko zientzia sare herrikoiaren lana.\nAsteko Gaiak 130\nGipuzkoako Bertso Txapelketa 22\n1522ko gudua, bi bertsiotan\nKirola, inklusiorako bitarteko


'El Conquis'en 15. atala: Andoni, urdinak desagertu ondorengo lehen kanporatua\nGorriek garaipena lortu dute berriro, girgiluen immunitate-jokoan. Maiderrek talde berdeko kide berria kanporatu du, Andoni, eta Luisito ere berdea da. Gorka eta Leti San, aldiz, gorriak.\nAndoni "El Conquistador del Pacífico"ko lehiakidea tirolinaren dueluan\nMaiderrek Andoni kanporatu ostean, Leti San, Luisito eta Gorka dira abenturan jarraitzen duten angoso taldeko kide bakarrak, baina beste taldeetan banaturik daude. "El Conquistador del Pacífico" saioaren 15. atala ongi gogoratuko dute urdinek; izan ere, egun berean agur esan diote talde urdinari, David Secori eta Andoniri, "argizko izakiari".\nAtala ez da guztiz gaizki hasi urdinentzat. Jakin bazekiten lau kide baino ez izanik taldea hondoa jota zegoela, baina, kapitainari agur esatera behartuta zeuden arren, ate berriak irekiko zirela beraientzat. David Secoren azken nahia izan da Luisito eta Andoni talde berdera joatea eta Gorka eta Leti San, aldiz, talde gorrira, beti bigarren postuan gelditzen den taldera, hain zuzen ere. Baina, oraingoan, epe luze baten ostean, garaipena lortu dute gorriek immunitate-jokoan. Ondorioz, talde berdera iritsi berriak arriskuan zeuden, edo bietako bat bai, behintzat.\nEsan eta egin. Luisitok eraman du immunitatea eta Andoni bidali dute duelura berdeen bileran. Maider aukeratu dute duelura berarekin joateko, nafarrak talde osoari aurre egin eta gero, batez ere Krasiri eta kapitainei. Patrik eta Nagorek taldean lehiakide begikoak dituztela eta babestu egiten dituztela esan du Maiderrek, eta eztabaida izan dute.\nAndonik eta Maiderrek tirolina ikusgarri bat zuten zain harkaitz madarikatuan. Maiderrek kasta izugarria duela erakutsi du berriro, eta, eskuak nahiko minduta zituen arren, abenturan jarraitzeko Andonik baino gogo gehiago zuela erakutsi du. "Argizko izakiak" aurrera egin nahi zuen, baina gorputzak ez dio lagundu, eta Maider lehiakide handiaren aurrean besoak jaitsi ditu. Krasik hitz eman du Maider ez duela berriz izendatuko duelura joateko.\nBitxikeria bezala, esan beharra dago pozago zegoela Andoni abenturari agur esateko Maider kanpamentuan aurkituko zuena ikusteko baino. Horrelakoa da abenturarik gogorrena; irabazita ere, ezin lasai atsedenik hartu.\nEz galdu "El Conquistador del Pacífico", astelehenetan, 22:30ean, ETB2n eta eitb.eus-en. Gainera, saioaren atalak EiTB Nahieranen ikus daitezke.


Entradas Xabier Díaz & Adufeiras de Salitre - Teatro Campos\n12/03/2022 Sala Cúpula (entradas no numeradas)\n"As catedrais Silenciadas" Xabier Díaz musikariaren hirugarren diskoa da Adufeiras de Salitrerekin batera sortutakoa. Komunio alai bat, Galiziako eta penintsulako ipar-mendebaldeko tradiziozko musika-motiboak eraldatu eta berritzen dituena. Agian, bere topaketaren funtsa hobekien islatzen duen lana da, eta, ziur asko, formatu honen mugak sakontasun handienaz aztertzen dituena. 13 herrialde eta 200 kontzertu baino gehiagoren ondotik dator. Izenburua herrixken despopulazio mailakatuari eta horrek dakarren nortasun-galerari buruzko alerta-oihua da: gure kulturaren desagerpena, munduan dugun ezberdintasunaren oinarria dena.


Baby boom boom Pogi!!! - - Goiena.eus\nAndoni Urbistondo 2020-09-19 18:36\nTourrak datorren belaunaldi berriaren distira berretsi du. 21 urteko mutikoak, Tadej Pogacar esloveniar gazteak irabaziko du Tourra bihar Parisen. Remco Evenepoel, Wout Van Aert, Mathieu Van der Poel eta besteren eskutik, UAE taldekoa Tourreko historia aberatseko bigarren garailerik gazteena bilakatuko da, eta txapeldun handiek egiten duten moduan egin du. Azken egunean sekulako erakustaldia eman eta aurkari guzti-guztiak aho bete hortz utzita. Pogacarren erlojupekoa ikaragarria izan da, batez ere igoerako tartean. 30 kilometroko zati lauan Tom Dumoulin herbeheretarraren pare ibili da, baina azken sei kilometroetan hegan egin du Pogi-k. Datua oso oso deigarria da. Minutu eta erdi sartu die aurkari denei, hasi erlojupeko aparta egin duten Dumoulin eta Van Aert-i, edota Roglic-i. Richie Porte izan da salbuespen bakarra. Australiarrak ere bere kirol ibilbideko erlojupekoa egin du, itzuli handi batean lehen aldiz podiumera igotzeko grinak hauspotuta, eta Pogacarrek baino minutu erdi gehiago bakarrik behar izan du bere lana osatzeko.


24. EUROCLIO Kongresua Ikastolen Elkartearen eskutik | Ikastolen Elkartea\n24. EUROCLIO Kongresua Ikastolen Elkartearen eskutik\nEUROCLIO Elkarteak biltzen ditu Europako historia irakasleak eta xedea du gaur egun historia irakasteko norabideak eta urratsak konpartitzea. Europako Kontseiluaren babesean, elkar-uneak antolatzen ditu urtean zehar herrialde ezberdinetan, baita urtean behin Kongreso nagusia ere, astebetekoa; aurtengoa, hemen izan dira Ikastolen eskutik antolatuta.\nApirilaren 2an, igandearekin, elkartu ziren Donostian 32 herrialde ezberdinetako irakasleak. Goizetik Euroclioko Artezkaritza Ikastolen Etxean bildu zen eta Ikastolen Elkarteari buruz azalpen ugari parekatu zuen, baikorki baloratuz ikastolen mugimendua.\nIluntzean, Donostiako Udalean Eneko Goia alkateak ongi etorri eman zien aste oparoa desiatuz. Biharamonean Gipuzkoako Foru Aldundian Markel Olano diputatu nagusiak eta Imanol Lasak ere halaxe egin zuten. Eusko Jaurlaritza ere presente egon da, hasierako ekitaldian.\n185 irakasle bildu dira lanerako astebetez. Guztira 26 tailerretan parte hartu dute, world coffee ezberdinetan, seminario eta talde lanetan... nork bere esperientziaren berri emateko aukera izan du, eta aldi berean ondokoenaz ikasteko. Azken finean Topaketa hauen helburua da elkarren berri izatea, elkar ezagutzea, besteek nola eta zer egiten duten jakitea, eta bereziki konpartitzea. Ikasmateriala ere konpartitzen da, eta esan beharra dago Ikastolen Elkartearena, Ikaselkarrena, balorazio handia izan duela berriro ere.\nDonostiako Carlos Santamaria Unibertsitateko gunea izan da lan-lekua. Bertako gela guztiak bete dira aste osoan zehar, eta hango baliabideak eta bertan jasotako tratua izugarri baloratuak izan dira. Magisteritza Eskola ere erabili da lanerako, gelen beharra izan baita. Hainbat eskola eta akademia ere bisitatu dira taldeetan, hemengo hezkuntzaren berri ezagutzeko.\nPositiboki harrituta izan dira Santo Tomas eta Axular Lizeoetan egindako bisitekin, gure ikastolen kalitate gorena bertatik ezagutzeko parada izan baitute. Lazkaoko San Benito Ikastolako Maite Garmendiak, Tolosako Laskoraineko Helena Larrañagak, Santo Tomaseko Amaia Lamikiz irakasleek; Ikastolen Elkarteko Harri Beobidek, Diana Lindsayk, Inma Muñoak eta Phil Ballek hainbat tailerretan EKIren berri eman diete, gure materiala eta ikasketa sistema agerian jarri baitute. Azpimarratu behar da Europarren artean jakinmin handiz hartu zutela eskainitakoa. Ikastolek euren izena eta izana ezagutuarazteko aukera ezin hobea baliatu dute.\nIkasleen presentzia ere agerian gelditu da, ez bakarrik gelatara egindako bisitekin, baita tailer presentzialetan ere, eta adibide bat jartzearren Leintz bailarako Arizmendi Ikastolako ikasleek Xabier Latorre irakaslearekin batera galdera ugari erantzun behar izan zuten aurkeztutako “Young European Parliament” hitzaldian.\nLan asko egin dute, hori baitzen helburua, baina bide batez Euskal Herriko txoko bereziak ezagutzeko aukera ere eskaini zaie. Gogora Institutuko karpa, Gernikako Bake Museoa, Bizkaiko Batzar Nagusiak, San Telmo Museoa, Albaola, EHUn kokaturiko Hezkuntza Museoa, Donostiako Kafe Antzokia, Gerra zibila garaiko Donostia... Sagardotegia, Bertsolariak, euskal musika eta dantzak, txalaparta... eta Korrika! Horietara hurbiltzeko aukera ere eman baitzaie.\nAste osoaren ebaluazioan 24. Euroclioko Kongresua izan da oso baloratua eta txalotua, onenetakoen artean. Etorritako guztien esker ona jaso da, taldean eta banakoa. Egia esanda, ikastolak pozik eta harro egoteko da Europa mailako kongresua izan baita apirilaren 2tik 8ra bikain antolatutakoa.\nEuropako historia irakasleak\nEuroclio Gipuzkoako Foru Aldundian\nEuroclio - Harri Beobide GFAn\nEuroclio - Historia irakasleak GFA bisitatzen


Otsailaren 21a, ama-hizkuntzaren nazioarteko eguna: Lehen hizkuntzak eta eskola Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nOtsailaren 21a, ama-hizkuntzaren nazioarteko eguna: Lehen hizkuntzak eta eskola\nItziar Idiazabal (Unesco/EHU)\n2013-02-21 : 09:09\nAma-hizkuntzaren nazioarteko eguna, lehenengo aldiz, 2000 urteko otsailaren 21ean ospatu zen UNESCOk hala izendatu ondoren. Harrez gero, urtero ospatu izan da, eta erakunde honek bere partaide diren herrialdeei hizkuntza aniztasunaren alde, hizkuntza gutxituen defentsan eta irakaskuntza eleanitzaren aldeko gomendio zehatzak egiten dizkie urtez urte.\nHezkuntzaren historian, nahikoa berria da ama-hizkuntzaren edo familiako hizkuntzaren irakaskuntzaren aldeko interesa. XIX medera arte ez da egon benetako eta derrigorrezko eskola edo hezkuntzarik; hezkuntza eliteen aukera izan da soilik, eta kultura hizkuntzak gutxitan etorri dira bat familiako edo lehen hizkuntzarekin; mendebaldean latina izan da, jakina, kultur hizkuntza nagusia. Nolanahi ere, estatuek hezkuntzaren ardura hartzen dutenetik aurrera, eskola bihurtuko da estatuko hizkuntza ofiziala, beti ere bakarra, irakatsi eta zabaltzeko baliabide nagusia, gutxi axola hizkuntza hori lehen hizkuntza den edo ez; eskola izango da aurrerantzean hizkuntza ofizialak, nazional deituak, hedatu eta herritarren homogeneizazioa/uniformizazioa bideratzeko baliabide nagusia.\nUNESCOk, 1954 urtean jatorrizko hizkuntzen eskolatzearen aldeko aldarrikapen ofiziala plazaratu zuen. XX. mendean bestalde, haurrarengan zentratutako psikologia eta pedagogia korronteek ere indartsu eragin zuten eskolan ama-hizkuntzaren erabileraren alde egiteko. Geroago, nagusiki bigarren guda ostean, eta bigarren hizkuntzen irakaskuntza hedatzen eta indartzen hasi zen heinean, irakaskuntza elebidunean oinarritutako programak heziketa eredu interesgarri bezala garatzen hasi ziren. Batetik erakunde internazionalen inguruan, eta bestetik, estaturik gabeko zenbait hizkuntza erkidegotan hezkuntza elebidun programa aitzindariak bideratu ziren. Bide honetatik, ikasleek bere estatuko hizkuntza eta kulturari uko egin gabe familiakoa, propioa zuten hizkuntza eta identitate kulturala mantendu eta garatzeko aukera lortu zezaketen, eta gutxienez bi hizkuntza ikasi.\nGure inguruan begiratuz garbi ageri da nazioarteko eskola askotan eta espainiar estatuko erkidego elebidunetako eskoletan emaitza onak lortzen direla; erkidego elebakarrekoekin alderatuz, berdinak edo hobeak eta gaztelaniak, ez du inolako galerarik jasaten. (Adibidetarako PISA ebaluazioetara jo daiteke eta ikusi Espainiako erkidego ezberdinetako emaitzak).\nLOMCE edo Wert legea deiturikoak alabaina, apenas egiten dien jaramonik emaitza hauei. Lege honek dituen arazo ugarietako bat hauxe da. Ebaluaketak, eta kanpotiko ebaluaketak oso garrantzitsu ageri dira legean, baina azken 10 urteetan, kanpotik, hain zuzen ere OCDE herrialdeetan egin diren PISA programetako emaitzak ez baleude bezala jokatzen da. Froga hauetan emaitza oso interesgarriak aurkitu daitezke, alderaketak ikus daitezke estatuen artean, erkidegoen artean, eta ikasgaika ere bai, Wertek enborrezko ikasgai bezala hartzen dituen ikasgai horiei buruz hain zuzen ere. Emaitzek aniztasuna adierazten dute. Behar bada dena berdindu eta zentralizatu nahi duenarentzat aniztasun gehitxo, eta hori ez du gustukoa lege honek. Lege honetan beste berezitasun batzuk hobesten eta babesten dira: neskak eta mutilak banatuta dauden ikastetxeak, erlijio bat irakasten dutenak, eta bereziki bere seme-alabak elebidun izatea nahi ez duten gurasoen nahiak; ezjakintasuna babesten du, alegia. Baina oro har berdintasuna eta uniformekeria dira nagusi.\nEspainiako eskualde batzuetan, ez denetan, ageri den eskola porrota, alegia eskola amaitu gabe uzten duten ikasleen kopurua asaldagarria da. Europarekin konparatuz %10 puntu baino gehiagokoa da Espainiako bataz bestekoa. Arazoaren konponbide gisa ikasleak gazteagotan banatzea proposatzen da, ikasketa aukera lehenago eginarazten zaie, ikasmailak jaitsi, eta eskola uzteko aukera aurreratu egiten da. Horrela, jakina, ikasle zailak kanporatuz, porrota gutxitu daiteke eta merkeago ateratzen da gainera. Espainiako erkidego batzuetan ez dira neurri horiek erabiltzen eskola porrota gutxitzeko, eta ez dugu uste kasualitatea denik erkidego elebidunetan estatuko bataz bestekoa baino eskola-uzte tasa txikiagoa baldin bada. Arazoa nola saihesten den aztertu eta neurri egokituak bilatu beharrean denentzat gauza bera, diskriminagarria eta ezegokia den neurri bateratua proposatzen da. Kafea denentzat alegia, behar ez duenarentzat eta gaitz egiten dionarentzat ere bai.\nHizkuntza kontuan ere LOMCE legeak azken urteetan lortu denaren ezjakintasuna eta mespretxua erakusten du. Izan ere, zertara dator gaztelania bereziki tratatu behar den helburu nagusi hori, eta beste hizkuntzak, batez ere erkidego autonomoetakoak bigarren mailan jartzea. Hizkuntza horiek ez dute enborreko izateko eskubiderik. Harro egotekoa izan behar luke gaztelania frogetan erkidego elebidunetako ikasleek zeinen emaitza onak lortu dituzten jakitea; beste erkidegokoen parean edo gorago ageri dira oro har. Honek ez du esan nahi gaztelania maila, eta beste alorretako mailak ere hobetu behar ez direnik. Baina gaur badakigu norberaren hizkuntza alboratzeak ez duela beste hizkuntza hobeto ikastea ziurtatzen. Alegia, euskara, galego edo katalan gutxiago ikasiz gaztelania maila automatikoki ez da hobetuko. Aldiz, sozialki nagusia den hizkuntzak beste hizkuntzetan lantzen denetik ere etekina ateratzen du; hizkuntzen irakaskuntza ganoraz egiten bada hizkuntzen arteko elkarreragina aberasgarria izan daiteke. Hezkuntza alorrean hainbeste behar egonda, hain atzerakoia den lege bat ezartzen hainbeste diru gastatzea onartezina da.\nEskola ezinbestekoa da hizkuntza gutxituak iraun eta garatu ahal izateko. Hizkuntza ez nagusietako hiztunentzat derrigorrezkoa da eskola bere auto-estimua garatzeko eta bere kultura eta identitatearen prestigiorako. Hizkuntza nagusietako hiztunek ez dute inoiz berea gutxietsia edota erabiltzea merezi ez duen hizkuntza bezala ikusiko, eta ez dute inoiz komunikazio ezintasunik izango, nahiz eta eskolak erabiltzen duen hizkuntza ongi menderatu ez. Eskolako irakasle eta langile guztiek, eta ikaskideek ere badakite bere hizkuntza ere. Ez dira inoiz hizkuntza gutxituetako haurrak bezala sentituko, berea ezagutzen eta onartzen ez duen eskola eta irakasle elebakarrak dauden eskoletara joaten direnean sentitzen diren bezala. Batzuen eta besteen egoera errotik da ezberdina, eta demagogikoa da ama-hizkuntzan eskolatzeko eskubideaz hitz egitea zein hizkuntzari buruz dihardugun argitu gabe.\nLehen hizkuntza nagusia duten haurrek zorte handia dute bere hizkuntza garatzeko; hainbat eremu eta bitartekoetan (familiaz gain, gizartean, hedabideetan, IKTetan,...) elikatzen baitute hizkuntza. Nagusitasun horri esker ez dute bere hizkuntza arriskuan jartzen eta eskolari esker beste hizkuntza bat ikasiz elebidun bihurtzeko aukera hoberenean daude. Lorpen eta aukera horixe da munduan zehar hainbat eskola eleanitzetan frogatua dagoena.\nEspainiar estatuan egin den aurrerapena ere oso garrantzitsua da, izan ere erkidegoetako hizkuntza gehienak eskolatzeaz gain oso aurrerakoiak diren programa elebidun eta eleanitzak garatu dira. Erkidegoetako hizkuntza gutxitu gehienak, asko egiteko dagoen arren, indarberritu egin dira eta bere prestigioa hobetu da. Eleaniztasuna geroz eta helburu eskuragarriagoa bihurtu da. Uste dugu espainiarrek tradizioz beste hizkuntzetan erakutsi izan duten ezjakintasuna aldatzeko egoera legokeela baldin eta alor honetara, alegia hizkuntzen irakaskuntzara, ikerketa gehiago bideratuko balitz, eta hezkuntza erreformetan helburu hau garbi ezarriko balitz, bide batez, UNESCOk gomendatzen duen bidetik.\nEuropako Kontseiluak ere, hizkuntza gutxituen Europako Kartaren jarraipenerako, 2001 urtetik Espainiari buruz egin dituen txostenetan gauza bera azpimarratzen du: erkidegoetako hizkuntzen irakaskuntzarako eskoletan eman behar diren orduen kopurua nahikoa izan dadila hizkuntza horiek behar bezala ikas daitezen, eta abian jarri diren programa eleanitzak behar bezala gara daitezela. Bestalde, munduko hizkuntza aniztasunak nolabaiteko irtenbiderik izango badu hizkuntza gutxituak integratuz garatzen diren programa eleanitzei esker izango da, eta bide horretatik egingo da bideragarria maila globalean giza garapen iraunkorra. Azken batean, ez baitugu ahaztu behar hizkuntza aniztasunaren galerarekin guztiok galtzen dugula, gizadi osoarentzat dela galera.\nEHUren Munduko Hizkuntza Ondarearen UNESCO Katedra


Dimisioen denborale ostean Donostia 2016k komunikazioa indartu nahi du | Boligrafo gorria\nHasiera » Kulturgintza » Dimisioen denborale ostean Donostia 2016k komunikazioa indartu nahi du\nOrain zuzendari orokorra bilatzea litzateke hurrengo urratsa. 2016ko aulki beroenean nor eseriko den jakiteko zenbat denbora beharko den galdetzen duzunean “ahalik eta azkarren” da erantzuna, baina horrelako kargu baterako hautaketak hiru eta sei hilabete artean iraun dezake eta, azkar egiten hasita ere, hilabete baino gehiago pasako dela dirudi. Hori, Usain Boltek ere ametsetan baino egiten ez duen sprint batekin.\nFormula ere ez dago argi. Lehiaketa publiko berri bat? Ez da, antza denez, erakundeek gustukoen duten bidea, Nogerasen dimisio zaratatsuaren ostean sortu den nahasmena baretzeko erabaki azkarragoen alde egitea hobetsi baita –joan den astean zuzendaritza osoa kentzeko erabakiarekin ikusi zen moduan–. Bestelako formula juridikoak aztertzen ari dira eta, aukeren artean, lehiaketaren tramitea beharko ez luketen posibilitateak mahai gainean daude, etxe barruko norbait zuzendari jartzea kasu –Alberto Moyano Diario Vascoko kazetariak aurreratu zuen hori joan den astean Teledonostin–.\nZuzendari orokor berria edozein dela ere, 2016. urtea iristeko urte eta erdi eskas falta dela, geroz eta argiago ikusten da proiektuari aurpegia jarriko dion pertsona, irudi publikoa eta programazioaren ideologoa Xabi Paya dela. Bera da joan den astean Patronatuari aurkeztu zitzaion programaren aurrerapenaren arduraduna –deigarria, kontuan izanda Guadalupe Echevarria zela proiektuko zuzendari kulturala eta beraz, hari zegokiola lan hori–; eta horrez gain, Algortako bertsolari eta itzultzailearen komunikazio gaitasunak lagun diezaioke organigraman garrantzia irabazten. Akaso, zuzendari berriak erretagoardiako zereginak bete ditzake, Payaren esku utziz lehen lerroko beharrak.\nKomunikazioa baita orain erronka. Herritarrak proiektuaren nondik norakoez informatzea jarri du 2016ko Patronatuak helburu eta horretarako, prentsarekin harremana azkartzea ezinbestekoa da. Zenbaitek uste du Itziar Nogeras kargura iritsi zen modu polemikoak egitasmoari komunikazio arazoak ekarri dizkiola, informazioa “modu defentsiboan” kudeatu dela azken urte erdian, hedabideek argitaratu zezaketenaren beldur. Eta hori saihestu nahi da aurrerantzean, fokupean jarrera aktiboagoa izango duten arduradunekin. Lehen urratsa gaur bertan eman dute, bulegoan ari diren langileen prentsaurrekoarekin.\nZuzendaritzan etorriko diren aldaketez gain, Patronatua ere bilera gehiago egiten ari da: astero, zehazki. Olatua ez baita akaso Loiolaraino iritsi, baina beso guztiak ondo etorriko dira ura gainezka egin duen lekuetatik baldeka ateratzeko.\nDonostia 2016 kapitaina falta | Donostia 2016 Europa kultur herria - […] Argia […]


Hendaia: izena, armarria, auzapezak - Hendaye\nJatorrian, Urruñako auzo ttipiño bat baizik ez zen Hendaia, Lapurdiko parrokia zaharrenetarikoa.\n1654ko apiril edo maiatzean bereizi zen Hendaia Urruñako herritik, “Andaye” izenaren pean.\n1660tik goiti osatu zen armarria.\nArmarriak duen errege-koroa Luis XIV.aren pasatzearen oroigarri da, eta Hendaiak erregeari dion esker ona erakusten du, 1654an herri independente bilakatzeko baimena eman ziolako (lehenago, Hendaia Urruñako auzo bat baizik ez zen).\nArmarria, «urdina, zilarrezko balearekin kolore bereko itsaso batean igeri eta gainean hiru arpoi, bi elkar gurutzaturik eta hirugarrena bertikalean, eta guztiaren gainean errege koroa bat, ezker-eskuin H eta E hizki nagusiekin». H eta E hizkiak Hendaia izenaren lehena eta azkena dira. Ortografia horrekin idatzi zen hitz hori lehen aldiz 1309an eta 1510ean.\nEuskaldunak itsasturiak dira. Garai hartan, hendaiarrak balea ehizara emanak ziren eta horrek ekarri zion herriari fortuna eta ospea. Jardun hori armarrian ageri da, horretarako tresna berezien bidez: arpoien bidez.\n1796tik gaur egun arteko auzapezen zerrenda\nMartin BIDART (1796 – 1797)\nEtienne LISSARDY (1797 – 1799)\nEtienne ILLAREGUI (1799 – 1800)\nEtienne PELLOT (1800 – 1801)\nMartin BIDART (1801 – 1805)\nEtienne PELLOT (1805 – 1826)\nEtienne Joseph DURRUTY (1826 – 1835)\nJean Baptiste BARRIEU (1835 – 1842)\nEtienne Joseph DURRUTY (1842 – 1847)\nMartin HIRIBARREN (1847 – 1849)\nJean Henri LALANNE (1849 – 1850)\nJean Baptiste ANSOBORLO (1850 – 1852)\nClaude DELIOT (1852 – 1853)\nHenry LALANNE (1853 – 1855)\nJoseph LISSARDY (1855 – 1860)\nJacques DARRECOMBEHERE (1860 – 1864)\nMartin HIRIBARREN (1864 – 1868)\nJean Baptiste DANTIN (1868 – 1871)\nAntoine d’ABBADIE (1871 – 1875)\nJean Baptiste DANTIN (1875 – 1876)\nJean Baptiste ANSOBORLO (1876 – 1888)\nAuguste VIC (1888 – 1912)\nFerdinand CAMINO (1912 – 1919)\nJean CHOUBAC (1919 – 1925)\nLéon LANNEPOUQUET (1925 – 1944)\nAndré HATCHONDO (1944 – 1947)\nPhilippe LABOURDETTE (1947 – 1950)\nAuguste ETCHENAUSIA (1950 – 1953)\nLaurent PARDO (1953 – 1965)\nJean Baptiste ERRECART (1965 – 1981)\nRaphaël LASSALLETTE (1981 – 2001)\nKotte ECENARRO (2001 – 2008)\nJean Baptiste SALLABERRY (2008 – 2014)\nKotte ECENARRO (2014 – )\nGalderak badituzu, argibide gehiagorako:\nOroitza elkartea – Hendaiako historiari buruzko ikerketa elkartea\nOroitza webgunea ikus (leiho berria)


Talde ttikiei aukera handia emanen die Ttiki Lasaik | Lapurdi | KAZETA\n2022 EKA. 14 - 10:20h\nTalde ttikiei aukera handia emanen die Ttiki Lasaik\nTtiki Lasaien lehen edizioa ekainaren 18an iraganen da Biarritzen. Bost musika talderi agertoki profesional batean aritzeko aukera emanen die.\nMusika lehiaketaz gain, skate erakustaldia eta iniziazioa proposatuak dira. © Festilasai\nEkainaren 18an Biarritzen iraganen den Ttiki Lasai musika egunean izanen den lehiaketak 2022ko Festilasai jaialdiaren irekitzea egiteko aukera emango dio irabazleari. Lehiaketan parte hartuko duten artista eta taldeak aukeratuak izan dira. Hala nola, Zapia’k (euskal rocka), Gezi (rock-popa euskaraz eta frantsesez), Kakolak (euskal rocka), Elias Meyer (rapa frantsesez) eta Oihan Lafargue allias Flesh (rapa frantsesez).\nLehiaketa egunean, gehienik 30 minutuko kontzertuaren gainean ebaluatuak izanen dira, irizpide berberetan: dinamismoa, arreta hartzeko gaitasuna, presentzia, karisma, talde izpiritua, eszenaren jabetzea, erraztasuna, profesionaltasuna… Festilasai taldeko bi kidek, argitaletxeko hiru boluntariok, Atabaleko kide batek, Maria Pia Gizarte Etxeko kide batek eta Biarritzeko Herriko Etxeko kultur zerbitzuko kide batek osatutako epaimahaia egunean bertan bilduko da irabazlea hautatzeko.\nLehiaketaren irabazleak Festilasai 2022ko jaialdia irekiko du, jaialdiaren eszena nagusian. Festibala agorrilaren 5 eta 6an iraganen da. Horrez gain, irabazlearen izena ainitz zabaldua izanen da, komunikazio tresnetan (afitxak, sareak, flyers...) programatutako beste artista guzien maila berean agertuko baita.\nBaina Ttiki Lasai eguna ez da hori bakarrik izanen. Izan ere, 14.00etatik 22.00etara, Skate Park eta gaztetxearen inguruan beste kontzertu batzuk ere antolatuak dira eta haurrentzako herrixka eta jokoak atzematen ahalko dira ere. Skate, eskalada eta graffiti iniziazio eta erakustaldiak izanen dira egunean zehar eta ostatu eta talo saltokiak ere bertan izanen dira. Sarrera urririk izanen da.\nFestilaisaien bezala, helburua bertako kultura eta euskara bultzatzea da nahasketa artistikoak eginda.


Langileen egoeraren inkestaren DOSIERRA argitaratu dugu (2020ko abendua) - Teknikariok Sindikatua\nHome Berriak Langileen egoeraren inkestaren DOSIERRA argitaratu dugu (2020ko abendua)\nHauek dira gure inkestaren emaitzak! Erakunde guztietara bidaltzen ari gara. Eskerrik asko denoi betetzeagatik eta erakundeek egin nahi ez duten ahalegin honetan bat egiteagatik! Azterketa eta ondorio horien gainean, aurrera egin, ikuspena eman eta irtenbideen gainean lan egin nahi dugu, erakundeen nagikeria eta aitzakiak alde batera utzita!\n2020ko abenduan argitaratu dugu.\nHemen ikusi dezakezue:


HABE IKASBIL: Joseba Irazoki: "Beti gustatu zait musika esperimentala"\nDuncan Dhu eta Atom Rhumba taldeekin aritzen da, baina bere musika-nortasuna agerian gelditu da ETB1eko Tumatxak saioan. Beldurti ekin zion proiektu horretan parte hartzeari, baina pozik dago programak eman dion oihartzuna dela eta.\nMusikazaleentzat pertsona ezaguna zinen; baina jende askok iazko Tumatxak saioari esker ezagutu zintuen. Nolakoa izan zen telebistako esperientzia?\nZerbait berria izan zen. Normalean hiru kanta ematen zizkiguten, bertsioak ia-ia hurrengo astean prest edukitzeko, eta grabazioa oso azkarra izaten zen. Oso pozik nago saioak eduki zuen oihartzunarekin. Proposatu zidatenean, beldur pixka bat izan nuen. Gaur egungo telebistan ez dakigu geure burua nola azalduko den. Zuzendaria pixka bat ezagutzen nuen, eta berak esan zidan: «Zuk musika bakarrik egin behar duzu, gainera, askatasun osoz». Beraz, animatu egin nintzen. Gero ikusi nuen oso programa polita zela, eta publikoaren erantzuna oso ona izan zela. Horregatik pentsatu nuen oihartzun hori ondo etorriko zitzaidala.\nAskatasun osoz jardun zinela esan duzu.\nBai askatasun osoa utzi ziguten. Nire zatia txikia zen, programaren bukaeran. Musikazaleek soilik ezagutzen gintuzten Napoka Iria taldea eta biok, eta askatasun osoz jardun ahal izan ginen, gainera, telebistako ordutegi on batean.\nMusikazaleek ezagutzen bazuten ere, Tumatxak saioak egin du Irazoki oso ezaguna. (Argazkia: Eitb.eus)\nAtom Rhumba taldean, Duncan Dhu taldearekin eta bakarka aritzen zara. Tumatxak-en ikusi dugun Joseba Irazoki al da benetakoena?\nGutxi gorabehera, bai. Azken urte eta erdian orkestra-gizon moduan ibili naiz. Dunbala nuela agertu naiz Tumatxak-en. Batzuetan ez dut jo, baina bueno… Kantuak nire erara moldatu ditut, astero soinu ezberdin bat-edo bilatzen saiatu naiz. Horixe gustatzen zait. Agian egin ditut disko estandarragoak, baina beti gustatu izan zait musika esperimentala, edo desberdina, bederen. Bertze bide batzuk bilatzen saiatu naiz eta telebistan pixka bat islatzen. Baditut bertze atal batzuk: disko instrumentalak, folkiak, oso esperimentalak… Duncan Dhu eta horiek denak nire fazeta profesionalean kokatzen ditut. Hori ere gustatzen zait, eta gehien landu dudana da. Horretarako ikasi dut. Baina bai, Tumatxak-ekoa da nire pertsonalitatea.\nZein da erosi duzun azkeneko diskoa?\nLondresen, Silver Mt. Zion talde kanadarraren kontzertu baten ondotik izan zela uste dut. Otsailean edo, kar, kar.\nGogoan al duzu joan zinen azken kontzertua?\nJaialdietan ibili naiz lanean, eta jo ondoren entzun dut bat edo beste. Nahita joan naizen azkena The Sadies taldearen Donostiako kontzertua izan da.\nNolakoa da Interneten eta musikaren arteko harremana?\nGaur egun disko gutxi erosten dira. Nik zuzenekoetan edo horrelakoetan erosten ditut, behintzat. Eta bai, Interneten entzuten ditut. Euskarri fisikoa ere gustatzen zait, baina denda gutxiago daude eta ez dut hainbeste erosten. Kontzertuak ikustera asko joan izan naiz. Egia da gaur egun asteburuero lanean nabilela, eta oso zaila gertatzen zaidala, baina oso kontzertu zalea naiz. Hala ere, haur bat daukat eta 40 urte ditut. 40 urteko jendeak beste erritmo bat dauka; hilean behin edo ateratzen da, oso gustuko taldea ikustera. Asteburuero ateratzen direnak 20 urtekoak dira, eta horiek ez dute horren bereganatua kontzertuetara joateko ohitura. Hor zulo bat sortu da publikoan.\nNola gozatzen duzu gehien: zure etxean konposatzen edo zuzeneko batean?\nMusikari guztion momentu gorena zuzenekoa da. Bizitzen diren sentsazioak oso indartsuak dira eta, baina, egia erran, nire lokalean konposatzen gustura nago, eroso eta lasai. Adibidez, Duncan Dhurekin edo Nacho Vegasekin presio puntu bat badago, eta horrek eragiten dit batzuetan horrenbeste ez gozatzea. Egun txarrak ere badira, eta orduan, gaizki jotzen dugunean edo sentsazio txarrak ditugunean, ez dugu gozatzen. Hala, zalantza daukat, lehenago zuzenekoa errango nuen, baina etxean gozatzen dut eta konposatzeko momentu hori aunitz polita eta nahiko magikoa da. Beraz, fifty-fifty.\nEsnatu eta musika jartzen duzu edo irratia albisteak entzuteko?\nEz bata, ez bestea. Oporretan gehiago, baina lanean gabiltzanean neska-laguna goizago jaikitzen da, eta ni jaikitzean, haurrarekin… Lehen ere musika gutxitan jartzen nuen. Estudioa oso gertu dut, azkar gosaldu eta lanera joaten naiz, eta han jartzen dut. Hala ere, oporretan, albisteak baino gehiago jartzen dut musika.\nAtom Rumba eta Duncan Dhu talde ezagunekin ez ezik, bakarka ere aritzen da Joseba Irazoki musikaria. (Argazkia: Mikel Goñi)\nNon entzuten duzu musika?\nOrain autoan entzuten dut musika gehiena. Nahiko ordu ematen ditut kotxean, eta hor gustura entzuten dut. Gainera, normalean, bakarrik bidaiatzen dut. Urtetan egin dut lan herriko musikariekin, musikari aunitz daude Beran; baina azken boladan bakarrik joaten naiz autoan; orduan, autoko musika hori da nire bidelaguna. Lanean laneko kontuak entzuten ditut, beste musikak-eta gozatzeko autoan eta pixka bat etxean.\nLasai eseri eta diskoa jartzea… Hori ahaztuta…\nBai, egia erran hori ez dut gehiegi egiten. Gehiago, agian, kaskoekin oheratzerakoan. Nahiko urduria naiz eta batzuetan ez naiz gai; ez daukat patxadarik.\nMusikari asko dago Beran. Zein da hori gertatzeko arrazoia?\nBada... beno... egia erran, bada bai... Musikari aunitz daude Beran, eta bai, badaukagu musika eskola nahiko dezente bat, txaranga ere hor egondu da, e..., beti presente. Banda badago, eta beno, musika... musika herrian nahiko presente dago. Eta gero, bada rock musikariak-edo, bada azkenean badirudi bada bai, bada pixka bat... oihartzun nahiko edukitzen ari garela azken urteetan, ezta?\nE... hasieran, edo gu gazteago ginenean, bada hor egon ziren... bada gaur egun beraiekin lan egiten dugu ere... baina... bada irazokitarrak: Mikel, Fernan... nire lehengusu Mikel Alpida... eta beno, ibiltzen ziren Urko, Emeak.... eta hortikan pixka bat pentsatzen dut bere ilobak, [haien] lehengusua naiz ni... hortikan pixka bat edan dugu. Eta kultura sartu zitzaigun eta alde batetik, nik uste, horrek zerikusi pixka bat edukiko duela. Gero, erraten dizut, nire ustez hor egon ginen bada lagun talde bat ere bai, oso musika zaleak ginena. Eta hamabost urtetik hogei hogeita piko urtera, hor gelditzen ginen, tabernan bada disko trukaketa... trukaketak egiteko, eta hor nik uste sortu zela gurean bada musikarekiko kristoren zaletasuna eta gauza berriak deskubritzeko kristoren gogoa, ezta?\nEta hor, nik uste, zerbait, har bat-edo sortu zela, eta beno emaitzak, agian igual. Edo beno, gaur egun ikusten da, orduko gazte horiek gaur egun bada hori musikaz bizitzen-eta. Eta orduan, nik uste, horiek direla arrazoi nagusiak, ezta?\nGero, elkarrizketaren batean galdetu digute, eta azkenean pentsatu behar duzu “zergatikan izan da?... Ez dakit”. Bada erraten dute, eta pentsatzen dugu, batzuetan gertatzen dela mugetan-eta sortzen direla, bada, leku biziak. Eta beno, agian, horrek ere zerikusia du. Bada, adibidez, Berako tabernetara etortzen dira tarteka Pabeko taldeak, bada Frantziako taldeak, edo beno... badaukago erlazioa Baionako jendearekin bada Bilboko jendeak baino gehiago, eta Baionako jendeak ezagutzen ditu Frantziako talde gehiago, eta azkenean bada igual badituzu eskurago mundu gehiago. Eta beno, agian, horrek ere eragin du. Orduan, nik uste, faktore bat baino gehiago dela. Baina beno, nire ustez, garrantzitsuena bada hori, bolada horretan ostatuetan egiten genituen disko-trukaketa horiek, bai. Niretzat bai.\nEnekora, melodia afrikarrak euskaraz\nEnekora ikus-entzunezko egitasmoa da, kora (harpa afrikarra), ahotsak, perkusioak eta irudizko proiekzioak nahasten dituen eskaintza.\nEuskaldun bat eta irlandar bat, soinu tradizionalen bila dabiltza Txinan zehar.\nNumber of visits: 7667


Txikipedia:Zesar Augusto - Wikipedia, entziklopedia askea.\n14ko abuztuaren 19a\nAncient Roman politician (en) 📷\nZesar Augustoren estatua.\nZesar Augusto antzinako Erromako lehenengo enperadorea izan zen. Agintaldi oparoa izan zuen, aberastasun, bake eta lorpen kultural ugari lortu zituen; horrela, haren denborari Augustoren Garaia izena eman zioten.\nZesar Augusto K.a. 63an jaio zen. Jaiotzez Gaio Oktavio (Gaius Octavius) zuen izena. Aita erromatar senataria zen, eta ama Julio Zesarren iloba zen. Zesarrek Erromatar Errepublikaren kontrola K.a. 49an hartu zuen, baina K.a. 44an hil zuten eta orduan jakin zuen Oktaviok hurrengo agintaria izateko aukeratu zuela Zesarrek.\nMarko Antonio, Zesarren jeneral nagusia, Oktavioren aurka lehiatu zen boterea eskuratzeko. Oktaviok erromatar armadaren eta senatuaren babesa eskuratu zuen. Ofizialki Zesarren seme adoptatua izendatu zuten, eta Gaio Julio Zesar Oktavio zein Oktavio izenez ezagutzen zuten.\nK.a. 43an onartu zuen bere boterea partekatzea Marko Antoniorekin eta Lepidorekin, Zesarren jarraitzaileetako batekin. Hala ere, hiruren arteko lehia ez zen bukatu. K.a. 32an, Oktaviok boteretik kendu zuen Lepido. Horrela, hegoaldeko lurralde erromatarren agintea Oktavioren esku geratu zen; ekialdekoa, berriz, Antonioren esku.\nAntoniok ez zuen bere lurraldea zaindu. Egiptoko Alexandrian denbora luzez egon zen, hango Kleopatra erreginarekin. Oktaviok publikoki adierazi zuen Antonioren eta Kleopatraren arteko harremanak Erroma kaltetzen zuela. Gerra deklaratu zien Antoniori eta Kleopatrari eta garaipena lortu zuen K.a. 31n.\nHistorialarien arabera, Oktavioren garaipenak Erromatar Errepublikari amaiera eman zion eta hasiera eman zion Erromatar Inperioari. Erromatar mundu osoaren kontrola zuen orduan Oktaviok. K.a. 27an Senatuak Augusto (sagratu) izendapena eman zion.\nAugustoren armadek Erromatar Inperioarentzat lurralde gehiago konkistatzen jarraitu zuten, 9. urtean germaniarrek gelditu zituzten arte. Hortaz, Erroma hobetzeko helburuari ekin zion. Hiriak sortu zituen, bideak eraiki zituen, nekazaritza sustatu eta artea suspertu zuen. 14. urteko abuztuaren 9an hil zen. Tiberio seme adoptatua bihurtu zen enperadore.


Mutualiako Prestazio Ekonomikoen Saileko langile espezializatuek behar besteko aholkularitza emango dizute laneko istripuaren edo gaixotasun profesionalaren ondorioz gertatutako heriotzagatik aurreikusitako laguntzei eta kalte-ordainei buruz. Halakorik jazoz gero, 900 50 60 70 telefonora deitu besterik ez duzu, gurekin harremanetan jartzeko.\nInformazio moduan, hona hemen hildakoarekin daukazun harreman pertsonalaren arabera jaso ditzakezun prestazioak:\nAlarguntza-pentsioa, zurztasun-pentsioa eta senideen aldeko pentsioa: honakoak izango dira onuradunak: bizirik dagoen ezkontidea edo izatezko bikotekidea (alarguntza), suposamendu zehatzetan; 21 edo 25 urtetik beherako seme-alabak (haien lan-egoeraren arabera) edo adin horretatik gorakoak ere bai, desgaituak izanez gero; eta beste senide batzuk (amak, aitak, aitona-amonak...), betiere, eskakizun zehatzak betetzen badituzte.\nEskakizunak: ez da gutxieneko kotizazio-epealdirik eskatuko.\nAlarguntza: hildakoaren oinarri arautzailearen %52 (salbuespenetan, %70 ere aitortu daiteke).\nZurztasuna: oinarri arautzailearen %20, umezurtz bakoitzarentzat. Zenbateko hori alarguntza-pentsioari dagokion %46ren bidez gehitu ahal izango da, ezkontidea bizirik ez badago. Hildakoaren oinarri arautzailearen %100 izango da muga.\nSenideak: oinarri arautzailearen %20.\nHona hemen onuradunak izan daitezkeen senideak eta jaso ditzaketen zenbatekoak:\nAlarguna: alarguntza-pentsioan bezala kalkulatutako oinarri arautzailearen 6 hileko.\nUmezurtzak: umezurtzek oinarri arautzailearen hileko bana jasotzeko eskubidea izango dute. Alargunik ez badago, ezkontidearentzako 6 hilekoak umezurtzen artean banatzean dagokien zatia jasotzeko eskubidea ere edukiko dute.\nAita edota ama: 9 hileko, amaren edo aitaren kasuan; eta 12, biak bizirik daudenean, betiere, honako eskakizun hauek betetzen badituzte:\n- Heriotzagatiko edo biziraupenagatiko pentsiorako eskubidea daukan seniderik ez badago.\n- Senideen aldeko prestaziorako eskubiderik ez badaukate.\n- Hildakoaren kontura bizi badira.\nHildakoaren senideek hiletako gastuak ordaindu dituztenean, kalte-ordaina jasotzeko eskubidea ere izango dute, eta horren zenbatekoa urtero eguneratuko da Gizarte Segurantzari buruzko Lege Orokorrean xedatutakoaren arabera.