CIDETEC AIRTEC nazioarteko azokaren 9. edizioan | Cidetec\nAIRTEC azoka Alemaniako Gobernuko Ekonomiako estatu idazkariak inauguratu zuen, eta bederatzigarren edizioan 30 herrialde baino gehiagotako 500 erakusle ere izan dira bertan. Erakusleek industria aeronautikoaren balio katearen osotasuna ordezkatu dute, eta publiko espezializatu baten aurrean erakutsi dituzte beren produktuak, zerbitzuak eta azken garapenak. Horien artean hainbat arlotako enpresa liderrak izan dira, hala nola diseinu, ingeniaritza, material, ekoizpen, elektronika edo sentsorikakoak. Ekitaldia, halaber, topagune bikaina da bezeroekin eta hornitzaileekin elkartzeko, kontratuak hitzartzeko edo etorkizuneko garapenak ezartzeko. Azokan bertan, aldi berean, nazioarteko biltzar kongresu bat egin da, zazpi sinposiorekin: aeronautika, espazioa, sentsoreak, probak eta abionika, tripulaziorik gabeko aire sistemak eta helikopteroak.\nCIDETECek stand propioa izan du bere prototipoekin, eta erakustaldiak egin ditu in situ hainbat arlo hartzen dituzten azken garapenak ezagutarazteko, horien artean nanomaterialak, elastomero eta kautxu auto-konpongarriak, konposite termoplastikoak eta termoegonkorrak, presio sentsoreak, estaldura multifuntzionalak edo gailu elektrokromikoak. Halaber, aukera izan du sektorean erreferenteak diren 25 enpresa baino gehiagorekin B2B topaketak egiteko, biltzarreko hitzaldietara joateko eta beste erakusle interesgarri batzuen garapenak lehen eskutik ezagutzeko.\nAzoka, zalantzarik gabe, aukera ezin hobea izan da CIDETECek sektore aeronautikoarentzat duen eskaintza teknologikoa ezagutarazteko, baita harreman berriak ezartzeko ere, etorkizunean industri lankidetzak eta sektoreko erakunde estrategikoekin sareak sortzeko.


Arimak, bizimodua eta epaile indartsu bat, guztiontzat berdinak direnak, garai guztietakoak dira. Pertsona batek deskribatu nahi zukeen jakintsu askoren ohorez ohartzen da. Denboraren egoera puntu honetan adierazteko aukera da.\nDenborari buruzko egoera ederrak\n"Ez dago galdu egunik, bigarrenak bere esanahia du".\n"Egun batean" eta "egun batean" bizi behar dugu, hau da, gaur egun ".\n"Oraindik denbora ez" eta "jada ez" arteko tartea, hain zuzen ere, bizitza da ".\n"Bizitza aukera da: berriro hasi, utzi, ahaztu edo itzultzeko gaitasuna".\n"Bizitza altuera batetik jaitsiera da, begiratzen baduzu, beldurtuta badago". Munduari begiratuz gero, interesgarria da. "\n"Ez dago beste une bat, orain ezik. Beste guztia illusioak, fantasiak, ametsak dira".\n"Egun bat ere ez da bizi aukera bat da."\n"Bizitza xake joko bat da, peoi bakoitzak erregina bihurtzen du."\n"Guztien une bat bakarra da: lehenengoa bakarrik aukeratzen da harengan pozez jokatzea, eta bigarrenak aukeratzen du harengan lotsa".\n"Bizitza esperientzia duen txanpon-kutxa da".\n"Egoeraren legerik garrantzitsuena: gozatu poliki-poliki, atzerapenik gabe jardun".\nDenborari buruzko egoera tristeak\nBizitzaren abiadura, lehenago edo geroago, guztiek ohartzen dira. Eta ezin du zorigaiztoko. Horren kontzientzia denboraren inguruko egoera tristea islatzen du.\n"Denbora irakasle bikaina da, baina gizon ezagunena da."\n"Egun bat bezalakoa da, egun bat bezalakoa da."\n"Denborarekin, izarrak hozten dira".\n"Dena aldatu egin daiteke, iragan izan ezik".\n"Egun hegan gogoratzen dute beren saturazioa bakarrik".\n"Bizitza igotzen edo itotzen hasten zaren ibaia da".\n"Ez zegoen gizona, urte asko alferrik galtzen ez zuela".\n"Itxaron - nortasun sendoa".\n"Zorigaitza denbora bakarrik izan daiteke."\n"Egunek poliki joan, baina azkar pasatzen dute".\n"Itxaroten garen bitartean, bizi garenean, bizitza amaitzen da".\n"Bizitza osoan zehar, pertsona bakoitzak bere arima zerbait betetzen du. Norbaitek opariak aurkezten ditu, norbait junk".\n"Pertsona guztiek erloju bat eman badute jaiotzean, gainerako egunak neurtuz gero, bizitza saturatu egingo litzateke".\n"Bizitza gertakizunek osatzen dute, eta denbora besterik ez dago haientzat".\nEsanahia duen denborari buruzko estatusak\n"Pertsona batek beti nahi du minutuak motelagoa izatea, baizik eta azkarrago".\n"Mundu honetan ezin diren gauza bakarra bizitza-egunak da".\n"Sarritan, gauza garrantzitsuak gaur egun bihurtu dira ergelak urte batean".\n"Ekintza bakoitzak bere erantzuna du etorkizunean".\n"Trenak, denborarekin ez bezala, itzuliko dira, baina kasu honetan dagoeneko badira beste plataforman eta autoan".\n"Ez dago une egokirik." Barne borondatea dago. "\n"Bizitzaren paradoxikotasuna: bere gaztetan, gizona poztu egiten da geroago, eta bere zahartzaroan ez du bere gaitasunik onena bizi".\n"Denbora ez du kontrolatzen, baina egiten dugu".\n"Ez duzu zure bizitzan ezer eduki behar." Denboran, argi dago: zer gertatzen da garrantzitsua da ".\nDenbora eta maitasunari buruzko estatusak\nBizitza neurtu daiteke ez bakarrik lorpenen kopuruagatik, baita egun pozik ere. Eta zer gehiago egiten du gizakiak maitasuna baino maitasun betea eta esanguratsua? Maitasunari eskainitako denboraren egoera, gai horri buruz pentsamenduak islatzen lagunduko dizu.\n"Maitasunean, pertsona batek hil dezake denbora, baina maitasuna hiltzea".\n"Bihotzez maiteminduta dagoen egunean bigarren egunean euli." Etsaia egunean amaigabeko urtea da. "\n"Beti aurkitu minutu bat zure maitearekin hitz egiteko, beraz, minutu bat egongo balitz, norbait hitz egin."\n"Maitasuna probatu egiten da distantzia, ospea edo dirua." Maitasuna denborarekin probatu egiten da ".\n"Orain politeness flirting oker nahastea da, eta jarrera ona da auto-interes".\n"Nahiz eta betikotasuna ez da maiteak zain egotea".\nDenboraren egoera - zure burua gogorarazteko eta beste batzuk Lurraren gizakiaren egunak mugatzeko modu aproposa da, pertsona bera aukeratzen du betetzeko baino. Eta norberaren eta besteen mesedetan bizi.\nNazionalitatea - zer. Nola nazionalitatea zehazteko\nJokabide-arauak garraio publikoan\nDomodedovo hilerrira: nola iritsi, ehorzketa-zerrenda\nNeskak izen eder zerrenda. Errusiako eta atzerriko neskak izen eder\nFamilia honek - agintari by Love erresuma bat!\nPepinoak Claudia F1: iritziak, argazkiak, hainbat azalpena\nKrema saltsa itsaski Pasta: errezetak errazak\nGazta urtu gazta zopa\nInformazioa gure munduaren balio nagusia da\nNork idatzi zuen abestia "Gerra Santua"\nSuperdietichesky plater erremolatxa hanburgesak. errezeta\nEdizio Uorton: A Biography eta Argazki\nMoskuko tenpluak. Kristo Salbatzaile Katedrala Mosku. Tenplu Matron Moskun\nDroga 'Phosphogliv'. Erabileraren gida medicament


Publicado por Vanessa en 4:31 1 comentario:\nMedikuntza fakultatean erakusten diguten medikuntzaz gain badaude beste medikuntza eta terapia alternatibo ugari eta nire ustez horiei buruz ikastea garrantzitsua da, gure medikuntzako ikuspegia aldatzeko eta gaixotasunen tratamendurako baliagarriak suertatu daitezkeelako.\nSendabelarrak aintzinatik erabiltzen dira eta askotan medikura jo gabe gure zauri eta ondoezak senda ditzakegu hauei buruz apur bat ikasiz gero. Gainera janari askok ere ezaugarrik kuratiboak izaten dituzte. Hauetako batzuk aipatuko ditut, niri gehien gustatu zaizkidanak:\nHiperikoa: San Juan belarra moduan ere ezagutzen da. Antidepresibo eta ansiolitiko moduan erabiltzen da gehienetan, baita dermatitis, erredura eta larruazaleko zaurientzako ere erabiltzen da ukendu askotako osagaia izanik.\nPasmobelarra edo Berbena: Euskal Herrian ukendua askotan erabiltzen da antibiotiko moduan. Kontu handia eduki behar da bere toxizitatea dela eta.\nKalendula: Antiinflamatorioa eta orbantzeko erabiltzen da. Orbainketan beharrezkoak diren glukoproteinen, nukleoproteinen eta kolagenoaren sintesia eragiten du. Bere erabilpenak: ultzerak, dermatitis, erredurak, larruazaleko zauriak...\nAzeri buztana: Diuretikoa da, giltzurrunak garbitzeko erabiltzen da. Infekzio genitorurinarioetan, oligurian, kalkulo renaletan,...erabiltzen da.\nLehen esan bezala gure jaki askok propietate bereziak aurkezten dituzte duk askotan ezagutzen ez ditugunak:\nTipulak adibidez erabilpen asko ditu, zirkulazio txarrerako erabiltzen da, diuretikoa eta bakterizida ona da. Esan dezakegu tipula antibiotiko natural hoberenetarikoa dela, arnas aparatuko infekzioetan oso baliagarria izan daiteke.\nAza: D, C eta A bitaminetan oso aberatsa. Oso antioxidatzaile ona da eta minbiziak prebenitzeko oso egokia da.\nHau guztiaren esan nahi nuen gure inguruan baditugula gure osasunerako baliagarriak diren hainbat eta hainbat elementu eta apur bat trebatzen eta informazioa bilatuz gure gorputzeko osasunaz arduratu gaitezke medikura jo gabe edo medikamentu kimikoak erabili gabe.\nLo egitea ezinbestekoa dugu eta askotan ez diogu garrantzi handirik ematen, ordu pare bat lo eginda nahiko izaten dela uste dugu. Baina, hori ez da honela, gure burmuinak eta gure gosputzak deskatsatu behar dute. Loa oso gau interesgarria iruditzen zait horregatik honi buruz hitz egingo dut apur bat.\nEgunero 8 ordu inguru lo egiten dugu, beraz, gure bizitzaren heren bat lo egiten pasatzen dugu eta ondorioz gure bizitzaren zati handi bat amets egiten.Beraz ezinbestekoa da lo egitea, ordu batzuk lo egin gabe pasa ostean gure gorputzak eta gure burmuinak deskantso bat eskatzen dute, ezin dute lanean jarraitu.\nHelduak garenean normalean gauez lo egiten dugu baina umeek tarteka egiten dute lo, ordu batzuk lo eta beste batzuk esna egoten dira egunean zehar.\nLoa gure organismoaren erreposo uniformea da zeinetan gure aktibitate fisiologikoa oso baxua den eta kanpoko estimuluei gutxiago erantzuten dugun.\nLoan 2 fase bereizten dira:\nI) NMOR edo NREM: begi mugimendu gabeko loa. Fase hau 4 alditan banatzen da:\n1.aldia: Lo arinaren fase bezaa ezagutzen da eta esna egotearen eta loaren arteko trantsizioa da. Begiaren mugimendu arinak ematen dira\nBeste 3 aldietan ezberdintasunak izaten dira elektroentzefalograman agertzen diren hainbat uhin, adibidez K konplexuak. 3.eta 4. faseen artean konplezu bat eratzen da: Uhin geldoen loa (SOL)\nII) MOR edo REM: Begi mugimendu arinen loa. Fase honetan amesten dugu gehien bat. Pertsona bat fase honetan esnatzen bada amesten ari zena gogoratuko du. Gau batean 4-6 amets REM izaten ditugu gaue batean.\nLoa ezinbestekoa bihurtzen da gure memoriarako, ikasteko... baina ez dago guztiz frogatuta nola eragiten duen, hori bai, jakin badakigu burmuinarentzeko ezinbestekoa dela eta ez hainbeste gure gorputzarentzako. Bestalde ez da erlaziorik topatu espezie bakoitzaren lo orduen eta bere gaitasun intelektualaren artean.\nLoa kiasma optikoaren gainean dagoen neurona multzo batek kontrolatzen du: nukleo suprakiasmatikoa. esan dezakegu erloju biologiko bat bezala funtzionatzen duela eta bere erritmoa egunekoa baino apur bat luzeagoa da hala ere, begiek egun eta gauaren informazioa ematen diote hau konpensatzeko.\nPublicado por Vanessa en 3:12 2 comentarios:\nLeuzemia hezur muineko zelulen minbizi multzoa da zeinetan odolean globulu zuri heldugabeen kopurua oso handia den. Gaixotasunaren izena odoleko osagaien ondoriozkoa da: Leuzemia=odol zuria. Denborarekin leukozito heldugabe hauek, blastozitoek, hezur muina inbaditzen dute eta ezin izaten da eritrozito, plaketa eta leukozito helduen sintesirik eman. Blastozitoak odolean eta linfan zehar gorputz osoan garraiatzen dira.\nLeuzemiak 2 talde handitan sailkatzen dira:\nI) Akutuak: oso azkar garatzen dira eta leukozito heldugabe ugari agertzen dira.\nII) Kronikoak: motelago garatzen dira eta leukozitoak helduagoak dira.\nAldi berean, leuzemia ezberdin daude:\nA) Leuzemia linfozitiko akutua\nB)Leuzemia mieloide akutua\nC) Leuzemia linfozitiko kronikoa\nD) Leuzemia mieloide kronikoa\nE)Zelula pilosoen leuzemia\nMota guzti hauengatik leuzemia linfozitiko akutua azalduko dut, beharbada umeetan oso ugaria delako eta gehiago piztu duelako nire jakinmina, hala ere, esan behar dut horregatik ez dela besteak baino garrantzitsuago.\nLeuzemia Linfozitiko akutua:\nOso azkar garatzen den leuzemia mota honetan linfozito heldugabe asko agertzen dira bai odolean bai beste organoetan, hala nola, hezur muinean, barean eta gongoil linfatikoetan. Umeetan ematen diren leuzemien %80 da eta 3 eta 7 urte bitartean agertzen da, hala ere, esan beharra dago helduetan ere ager daitekeela. Leuzemia mota honen agerpenean ez dago arrazoi zehatzik, hori bai hainbat faktoreek eragin dezakete bere agerpena:\n-Erradiazioa, jaio aurretik x izpien irradiazioa jasotzea\n-Bentzenoa bezalako toxinak\n-Hezur eta giltzaduretan mina\n-Hematoma eta odol jarioentzako joera handia (ortzoi, larruazal eta sudurreko odol jarioak)\n-Nekatuta edota ahul sentitzea\n-Jateko gogorik ez eta pisu galera\n-Saihetsen azpian mina\n-Larruazalean mantxa gorriak\n-Gongoil linfatikoak handituta (linfoadenopatia)\nProba fisiko eta odol analisiak egiten dira, baita hezur muinaren biopsia bat ere.\nLarruazalean hematomak, gongoil linfatikoak handituta izatea eta hepatomegalia eta esplenomegalia dira adierazle fisikoak. Bestalde odol analisi batean leukozito balore altuak agertuko dira eta bai eritrozito zein plaketenak oso baxuak (anemia eta tronbozitopenia)\nNormalean gerriko hezur batetik hartzen da hezur muinaren lagina leuzemia mota aztertzeko eta putzio lunbar bat ere egiten da likido zefalorrakideoan zelula leuzemikoen presentzia hautemateko.\nTratamenduari dagokionez bere helburua odol zelulen balioak bere normaletara bueltatzea da bai odolean bai hezur muinean. Leuzemia linfozitiko akutuaren kasuan kimioterapia erabiltzen da. kontu handia izan behar da linfozito kopurua oso baxua denez infekzioetarako arriskua handitzen baita. Farmako asko ez dira ez burmuinera ez bizkarrezur muinera heltzen hori dela eta askotan erradioterapiaren erabilera ezinbestekoa bihurtzen da.\nHezur muineko transplantea beharrezkoa suertatzen da batzuetan, leuzemia berriro agertzen bada edota tratamenduei ondo erantzuten ez bada.\nBestalde beste tratamendu gehigarriak behar izaten dira, hala nola, odol transfusioak plaketa eta eritrozitoen maila baxuengatik eta antibiotikoak infekzioentzako.\nNormalean, umeek helduek baino hobeto erantzuten diote tratamenduari baina esan beharra dago helduen gehiengoak lortzen duela sendatzea. Ez bada tratatzen 3 hilabeteren buruan gaixoa hil egingo da.\nLeuzemia, beste minbiziak bezala, oso gaixotasun gogorra da, bai pazientearentzako bere burua gaizki ikusten duelako eta bai ingurukoentzako. Bereziki eta nire ustez, leuzemia hau umeetan ematen denez apur bat gogorragoa izaten da, hainbeste gauza bizitzeko dituen ume bat hain gaixo egotea oso gogora suerta daiteke bere gurasoentzako. Horregatik uste dut beharrezkoa izaten dela kasu hauetan laguntza eskeintzea familiari, gaixotasunari aurre egiten laguntzeko.\nPublicado por Vanessa en 13:47 No hay comentarios:\nArgazkia ikusi eta horrelako bat esku artean izan nahiko zenuke ezta?? Beharbada ez da komenigarria honelako hainbeste jaki hartzea…\nGantz saturatu eta trans-en kontsumoaren eraginez arazo kardiobaskularrak sortzen dira baina azkenaldian ikusi den moduan gure buruko osasunean ere eragiten du. Gero eta gehiago gure gizartean ohitura da gantza duten elikagai asko jatea egunean zehar eta ez diogu erreparatzen horrek dakartzan kalte guztiei.\nAzken ikerketa batek adierazten duen moduan gantza kontsumitzen duten pertsonek probabilitate handiagoa dute depresioa izateko, zehazki %42ko probabilitate handiagoa. Aldiz, oliba olioak eta gantz poliinsaturatuek (arrainean ugariak dira) gaixotasun mentalen aurka babesten gaituzte eta depresio arrisku gutxiago suposatzen dute.\nSaiatu behar gara pastel, margarina eta esneki gutxiago kontsumitzen eta barazki eta arrain gehiago. Ikusi denez depresioen %30 gantz saturatuen kontsumoaren ondoriozkoak dira.\nGaur egun 150 milio pertsonek pairatzen dute depresioa eta heriotz askoren arrazoia da, beharbada osasuntsu diren pertsonen heriotzaren lehenengo kausa. Hori dela eta, beharrezkoa da prebentzio neurriak hartzea adibidez dieta on bat jarraitzea.\nBestalde, gantzen kontsumoak ere gure memorian eragina dauka, 65 urtetik aurrera hipertentsio arazoek, obesitateak eta diabetesak memoria arazoak ekar ditzakete.\nAzken finean gu gara erabaki behar dugunok, ez ikerketa batek, hori bai, gure osasuna da eta edonori gustatuko litzaioke 65 urterekin bere gazteetako oroimenak izatea eta bere bizatzako momentu onak (zein txarrak askotan asko erakusten baitute) oroitzea.\nPublicado por Vanessa en 10:38 4 comentarios:\nEskizofrenia arrazoi askoren ondorioz sortzen den asaldura mental zorrotza da. Asaldura hori jasatzen duen pertsonarentzat zaila da bereiztea zer den eta zer ez den errealitatea. Hori dela era, gizarte egoeratan arraro porta daiteke, memorian eta elkarrizketan arazoak azaltzen baititu.\nEskizofreniaren ondorioz bai gaixoak bai etxekoak eta persona hori maite duten pertsonak hondatuta gera daitezke.\nEskizofrenia gaixotasun arrunta da 100 pertsonetatik batek pairatzen du gaixotasuna. 15-25 urte bitartean agertzen da eta proportzio berean jotzen ditu emakumezkoak eta gizonezkoak.\nModu askotako sintomak agertzen dira. Batzuetan, sintomak bat-batean agertzen dira; baina, gehienetan gaixotasuna astiro garatzen da, hileetako eta are gehiago urteetako prozesuan zehar.\nHasieran sintomak ez dira nabaritzen, edo beste arazoren batek sortutako sintomatzat har daitezke. Sarritan, pertsona horiek islaturik sentitzen dira, eta uzkurtu egiten dira, errealitatearen kontrola desagertzen doanean. Arazo horiek direla-eta, lagunak egiteko ezgauza ikusten dute euren burua eta, ondorioz, beren higieneaz eta itxuraz arduragabetu egiten dira. Eskolara joateari edo lan egiteari uztea dira gaixotasunaren beste sintoma goiztiar batzuk.\nGaixotasunak aurrera egiten duen neurrian, beste sintoma batzuk agertzen hasten dira. Pertsona modu arraroan portatzen eta zentzurik gabeko gauzak esaten hasten da. Eskizofrenia duten pertsonek aluzinazioak izan ditzakete, hau da, errealitatean ez dauden gauzak ikusi, sentitu, usaindu edo entzuten dituzte.\nSintomen zorroztasuna aldatu egiten da kasu batetik bestera, eta sintomen garapena ere aldakorra izan daiteke.Sintomak positiboak zein negatiboak izan daitezke:\na) Pentsamenduaren Asaldua: Pentsamenduak topiko batetik bestera “saltoka” doaz. Pertsonak zentzurik gabe egiten du hitz, berbak sortuz edo horien ordez soinuak erabiliz.\nb) Lilurak: Sinesmen edo pentsamendu faltsuak, errealitatean oinarririk gabekoak. Adibidea: auzoko bat dago esquizofrenia duen pertsonaren pentsamenduak kontrolatzen.\nc) Aluzinazioak: Errealak ez diren gauzak ikusi, entzun edo sentitu. Eskizofrenia duten pertsonek beren portaerari buruz hitz egiten ari diren edo aginduak ematen ari zaizkien ahotsak entzun ditzakete.\na) Afektu kamutsa (edo interesik gabekoa): Beste pertsonekiko erreakzio afektiborik eduki ezina. Eskizofrenia duen pertsonak ez du sentimendurik edo hunkipenik erakusten. Ez du nahi\nbegiradarekin kontakturik izan, eta keinu edo mugimendu gutxi egiten du.\nb) Abulia: Berezkotasunik edo iniziatiba eza.\nc) Anhedonia: Inoiz atsegingarriak izan ziren jardueretan atseginik edo interesik ez izatea.\nd) Atentzioaren falta: Kontzentrazio mentalarekin arazoak izatea\nEskizofrenia oso gaixotasun konplexua da, bai bere sintomengatik bai gaixotasuna bera jatorriagatik:\nHerentzia: gaixotasuna eragin dezakeen faktore bat herentzia genetikoa da.\nAskoren ustez herentzia eta ingurugiroaren arteko elkarrekintzak eragiten du gaixotasunaren agerpena. Hau da, batetik faktore genetikoengatik aurretik gertu dauden\npertsonetan agertzen da eta, bestetik, faktore horiei infekzioak, traumak edo estresanteak diren faktore psikologiko eta sozialak gehitzen zaizkie.\nGaixotasunaren tratamendurako farmako antipsikotikoak erabiltzen dira eta batzuetan fase akutuetan ospitalizazioa beharrezkoa izaten da. Gaur egun ez dago behin betiko sendaketarik eskizofreniarentzako.\nOso inportantea da Eskizofrenia duten pertsonek beren medikazioa etenik gabe har dezatela, krisi berriak prebenitzeko; eta inportantea ere bada, beren medikuarengana jo dezatela, tratamenduarekin edota gaixotasunarekin zerikusia duen edozelako zalantza kontsultatzeko.\nPublicado por Vanessa en 15:08 4 comentarios:\nAskotan entzun dugu: Zure odola goxoa izango da hainbeste aldiz egiten dizutelako zizta eltxoek...\nEgia esan zizta egiten dute euren biktimaren odoletik elikatzeko eta bakarrik emeek egiten dute zizta. Usainarengatik mugitzen dira eta gehienetan gehien gustatzen zaien usaina duten pertsonengana jotzen dute. Aldiz, gustoko ez duten usainetara ez dira hurbiltzen.\nBeraz, odol taldeek, diabetesa izateak eta odol goxoa izateak ez dute zerikusirik. Usai kontua da. Noski, usain horrek ez dauka zerikusirik gizakiok hautematen ditugun gure gorputz usainarekin, kolonia eta kosmetiko usainekin. Izan ere, eltxoen usaimena guztiz ezberdina da gurearekiko.\nInsektizidak usai horretan oinarrituta daude, eltxoen usaimenean eragiten dute, eta gertu dagoen pertsonak ez ditu azalean hain gutxi gustatzen zaizkigun koskarik izango.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: 57 enpresa, liderrak industria, osasun, energia eta elikadura arloetan, startup berritzaileen bila dabiltza irailaren 11ra arte\n57 enpresa, liderrak industria, osasun,…\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/63049/original/BINDT-4-01-11.jpg" style="max-width:100%" alt="" />\nAurten Enagás, Erhardt, GH Cranes & Components, Ingeteam, Tubos Reunidos eta Vidrala enpresak batuko zaizkie lehendik BIND 4.0rekin lanean ari diren beste 50 bat enpresari\nAurtengo edizioan kontuan hartuko dira osasun-krisiaren ostean sektorean sortu diren erronka berriei aurre egiteko gai izango diren soluzio teknologikoak ere, eta azelerazio-programa eredu mistoa –online eta presentziala– erabiliz gauzatuko da\nEkimen honi hasiera eman zitzaionetik, 4,5 milioi euroko fakturazioa lortu dute guztira BIND 4.0n garatu diren proiektu guztiek\nBIND 4.0 industria adimenduneko berrikuntza-plataformak irailaren 11n itxiko du 5. ediziorako izena emateko epea. Uztailaren 3tik mundu osoko startupak sar daitezke programa honen edizio berrian, Eusko Jaurlaritzaren SPRI – Enpresen Garapenerako Agentziaren laguntzaz, fabrikazio aurreratuaren, energiaren, osasunaren eta elikagaien arloetako 57 enpresa aitzindarirekin batera euren proiektuak garatzeko. Ekimena sortu zen industriaren eraldaketa digitala sustatzeko, konpainia handien eta talentu berrien arteko lankidetzaren bidez, eta aurten trakzio-enpresei Enagás, Erhardt, GH Cranes & Components, Ingeteam, Tubos Reunidos eta Vidrala batu zaizkie.\nBIND 4.0k proiektu teknologikorik onenak bilatzen ditu mundu osoko startupen artean, eta helburu bikoitzarekin. Alde batetik, enpresa handiek berrikuntza azeleratzeko aukera izan dezaten eta euren lehiakortasuna sustatu eta hobetu dezaten, hain zuzen ere, startupen laguntzaz, berrikuntza-iturri arin eta eraginkor gisa. Eta, bestetik, nazioartean erreferentzia diren enpresa nagusien eskutik eta euskal industria-ekosistemarako zuzeneko sarbidearen bidez, startupak merkatura azkarrago irits daitezen.\nBIND 4.0k mundu mailako profesionalek emandako mentoring zerbitzua eskaintzen die startupei, bai eta industriaren esparruan arrakasta izateko behar diren trebetasunak eta gaitasunak garatzeko formakuntza-programa betea ere. Bestalde, parte hartzeagatik soilik, hainbat finantzazio-iturri eta dirulaguntza ere eskura ditzakete, eta Euskadiko Enpresa eta Berrikuntza Zentroetan (BIC) lan-espazio bat dohainik izateko aukera dute.\n2019an aurkeztu ziren 577 hautagaietatik guztira mundu osoko 38 startup hautatu zituzten 53 proiektu garatzeko partner enpresekin lankidetzan, eta enpresen azelerazioan, teknologia berrien merkatu-estrategietan, berrikuntzan eta ekintzailetzan adituak diren 40 aholkularik baino gehiagok gidatuta. Baina ez hori bakarrik; BIND 4.0 programak Venture Club bat, inbertitzaile-elkarte bat, ere badu, azeleragailuaren espezializazioarekin lerrokaturik. Elkarte horren helburua da laguntza-zerbitzuak indartzea eta parte hartzen duten startupen eta inbertsio-erakunde espezializatuen arteko harremana sustatzea, finantziazio-aukera berriak sortzeko. Bosgarren edizio honetan elkarte hori teknologian eta industrian espezializatutako 18 inbertsio-funtsek osatuko dute.\nProiektuen fakturazio osoa 4,5 milioi eurokoa izan da\nBIND 4.0 industria adimenduneko berrikuntza irekiko plataformak, bere azelerazio-programen bidez, guztira 108 startup azeleratu ditu eta 178 proiektu berritzaile garatu ditu fabrikazio aurreratuaren, energia adimendunaren eta osasunaren eta elikaduraren teknologiaren sektoreetan, orain arte egindako lau deialdietan. 2016an abian jarri zenetik 1.700 hautagaitza baino gehiago jaso ditu, eta kopuru horiek munduko berrikuntza- eta ekintzailetza-zentro nagusien artean kokatzen dute Euskadi. Izan ere, programa amaitu ondoren, sortu berri diren enpresen % 70ek jarraitzen dute lanean trakzio-enpresekin, eta 10 startupetatik 6k berritzen dute haiekin zuten kontratua. Ekimen honi hasiera eman zitzaionetik, 4,5 milioi euroko fakturazioa lortu dute guztira BIND 4.0n garatu diren proiektu guztiek.\nBIND 4.0k aurten oso kontuan izango du COVID-19k eragindako osasun-krisiaren ondorio den egungo egoera deialdiaren alderdi guztietan, bai programaren antolakuntzan bai hautagaitzetan. Aurtengo edizioan, trakzio-enpresek teknologia berritzaileak dituzten startupak lehenesten eta kontratatzen jarraituko dute, haien digitalizazioarekin aurrera egin ahal izateko eta normaltasun berriaren erronkei aurre egiteko. Horregatik, bere lekua izango dute lan-ingurune berrietan sortutako beharrei aurre egiteko proiektuak planteatuko dituzten soluzio teknologikoek ere.\nOraindik ere garaiz zabiltza parte hartzeko!\nStartupek irailaren 11ra arteko epea izango dute programaren webgunearen bidez (www.bind40.com) izena emateko. BIND 4.0k teknologia berrietan oinarrituta dauden eta industriaren, energiaren, osasunaren eta elikaduraren sektoreetan aplikatzekoak diren produktuak eta zerbitzuak dituzten bost kontinenteetako startupak bilatzen ditu. Horien soluzio teknologikoa jada merkatuan edo azken garapen-fasean egotea eta partner enpresei balioa eman ahal izatea ere eskatzen da.\n2020ko uztailak 3 – irailak 11: startupetako hautagaitzak jasoko dira\n2021eko urtarrilak 8: zein startup aukeratu diren jakinaraziko da\n2021eko urtarrilak 25: azelerazio-programa eta partnerrekin proiektuak hasiko dira\n2021eko uztailak 2: Demo Day, bosgarren deialdiko emaitzak aurkezteko eguna\nHautagaitzak bind40.com webgunean erregistratzea\nBIND 4.0 industria adimenduneko berrikuntza-plataforma irekia, publiko/pribatua, da, eta Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak sortu zuen SPRI taldearen eta Euskadiko ekintzailetza-ekosistemako haren UpEuskadi plataformaren bitartez. Gaur egun egoitza Euskadin duten erreferentzia globaleko 57 enpresa aitzindari nagusiren laguntza du eta teknologiaren arloko nazioarteko hainbat enpresak parte hartzen dute bertan, besteak beste, Siemens, Microsoft eta Amazon Web Services enpresek. Ekimenak bi helburu ditu: industriaren eraldaketa digitala sustatzea eta, aldi berean, ekimen berritzaileak azkarrago finkatzea, enpresa handien eta startupen arteko lankidetza-eredu baten bitartez. 2016tik BIND 4.0k guztira 178 proiektu azeleratu ditu, eta proiektu horiek 100 startupek baino gehiagok garatu dituzte orain arte egin diren lau edizioetan.


Enpresa Zentroa - Inguralde\nInguraldekook zure enpresarentzat, Barakaldo barruan, kokapenik egokiena bilatzen lagunduko dizugu. Hainbat baldintza betez gero, lehentasuna izango duzu gure INNOBAK Enpresa Zentroetan kokatzeko, eta honetan, zerbitzu-multzo garrantzitsuaz (idazkaritza-zerbitzua, bilera-aretoak, prestakuntza-gelak, etab.) gozatu ahalko duzu.\nJar zaitez harremanetan:\nInguraldeko Bulego nagusiak.\nAldapa kalea, 3 A\nPublikoaren arretarako ordutegia: 9:00etatik 14:00etara.\nInguralde, INNOBAK Ugartebeitia\nUgartebeitia kalea, 7\nEraikuntzaren kokapena eta erabilgarritasuna.\nInguralde, INNOBAK Beurko Viejo (actividad Audiovisual)\nBeurko Viejo kalea, 3 - 38 Pabiloia\nEraikuntzaren kokapena eta erabilgarritasuna\nInguralde, INNOBAK El Junqueral\nEl Junqueral kalea, 9\nInnobak zentro bakoitzean kokaturik dauden enpresen berri izan dezakezu Enpresa Fitxaren bitartez.\nINNOBAK zentroei buruzko informazioa zabalagoa:


Acrux - Wikipedia, entziklopedia askea.\n186,649563401 gradu sexagesimal\n−63,099092858 gradu sexagesimal\n4,76 Eguzki erradio\n120 kilometro segunduko\n−11,2 kilometro segunduko\nAcrux, α Crucis bezala izendatua (latinizatuta Alpha Crucis eta laburtuta Alpha Cru edo α Cru) Gurutzearen konstelazioan dagoen izar-sistema bat da, Eguzkitik 321 argi-urtera kokatua eta Hegoaldeko Gurutzearen asterismoaren partaide dena. Izar-sistemak bere osotasunean +0.76 puntuko itxurazko magnitudea du eta horrek Crux konstelazioko izarrik distiratsuena egiten du, gaueko zeruko hamahirugarren izarrik distiratsuena egiten duen bezala.\nBegi hutsez ikusita Acrux izar bakarra da, baina berez sei izarrez osatutako izar-sistema bat da. Teleskopio optikoen bidez, Acrux izar hirutar gisa ikus daiteke, zeinaren bi osagai distiratsuenak 4 arkusegunduko distantziaz banatuta dauden eta Acrux A eta Acrux B (edo α1 Crucis eta α2 Crucis, edo α Crucis A eta α Crucis B) izenez ezagutzen diren hurrenez hurren. Bi osagaiak B motako izarrak dira, Eguzkia baino hainbat aldiz distiratsu eta masiboagoak. Acrux A izar bitar espektroskopiko bat da, zeinaren osagaiak α Crucis Aa (ofizialki Acrux izena jasotzen du, nahiz eta izen hori historikoki izar-sistema osoa izendatzeko erabilia izan) eta α Crucis Ab diren. Lehen bikote honetako osagaiek hirurogeita hamasei eguneko orbita-periodoa dute euren grabitazio-zentroarekiko eta unitate astronomiko bateko distantziaz banatuta daude. Acrux C urrutiago kokatzen den bizilaguna da, hiru izarrez osatua.


CEAR, errefuxiatuei laguntza emateko erakundeak egindako bideoa.\n2016. urtean zehar, CEAR-Euskadik beste erakunde batzuekin batera enpresa trasnazionalek desplazamendu behartuetan jokatzen duten papera ikuspegi feminista batetik aztertu du. “Desplazamendu Behartuen kausak eztabaidagai” Bizkaiko Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzaren Biktimen eta Giza Eskubideen Zuzendaritzak babestutako proiektuaren barne egin den egitasmoa da hauxe.\nBidaltzen dizuegun bideoa egindako lanaren fruituetariko bat da. Helburua errealitate hori salatzea da eta gizarteari deia luzatzea errefuxiatuei harrera on bat egiteko hala nola, gure inplikazioa bilatzea gizarte eredu berri bat eraikitzeko, bizitza, eredu berri horren mamia izanik.\nOndoko erakunde hauei eskerrak eman nahi dizkiegu proiektuan izan duten inplikazioagatik: OMAL, Paz Con Dignidad, Mugarik Gabe eta Ongi Etorri Errefuxiatuak Plataforma.\nIntzidentzia eta Gizarte Partaidetza taldea


LADAMASA: martxoa 2018\nKontalaritza sustatzeko elkartea\nZER DA LADAMASA ELKARTEA\n2018(e)ko martxoakren 31(a), larunbata\nSAR DADILA KALABAZAN...\nKalabaza argitsua bihurtu da aurten Intujai Taldeak antolatutako AHOZ AHO Nazioarteko Ahozkotasunaren Jaialdia; eta bertatik irtendako ipuin argitsuek eman diote disdira Martxoari Tolosan eta Ordizian. Hamaika istorio, olerki, hitz jolas, musika kalabazatik plazara irten dira etengabe. Baina ipuinetan bezala amaiera ere izan du jaialdiak. Amaiera ederra. Tolosako Amaroz auzoan larunbata goizean Euskal Narratzaileen II Topaketak hasiera Pello Añorga eta Dorleta Kortazar hitzaldiekin. Kontalariak elkartu eta ofizioaren\ngainean iritziak, ideiak eta kezkak elkar trukatzeko okasio ederra eskaini du jaialdiak bigarren urtez. Añorgak eta Kortazarrek kontalaria nondik abiatzen da, non kokatzen da istorioak kontatzerakoan gaia hartuta, hausnarketa interesgarriak jarri zituzten mahai gainean. Oiatzuarrak urte dexente darama kontu kontari eta horren gainean gogoeta egiten; hortaz bere hitzaldia arrunt interesagarria suertatu zen. Haurraren imajinario ulertzeko, norberak bere baitatik mintzatzearen garrantzia. Zintzotasuna behar da haurrarekin, eta norberarekin, gorputzetik mintzatu, burutik baino. Kontalariaren gogoeta eta prestaketa izan zituen ardatz. Ikasgai ederra Pellorena.\neman zion egunari,\nDorleta Kortazarrek generoa kontaketan gaiari heldu zion. Honek ere gogoeta interesgarriak eta beharrezkoak ekarri zizkigun. Kortazarren hitzetan ipuina baino, kontalariak esan nahi duena ipini zuen aurretik, jendartearen eta harremanetan hartu ohi diren jarrerak kontaketan islatuko baitira, nahigabe askota, hortaz horri ekin beharko dio kontalariak kontatzen jarri aurretik. Imajinarioen deskolonizatzea aldarrikatu zuen. Neuronak dantzan jartzeko hitzaldia.\nOndoren, agertutakoen artean elkar hizketa zabaldu eta aukera polita kontalaria zentroan jarrita horren bueltan aritzeko. Eskertzekoa da jaialdian halako espazioa martxan jartzea kontalarien arteko topaketa eta gogoeta bultzatzeko, horren falta sumatzen baita. Espero dezagun antzeko beste aukerak ere izatea.\nMahai inguruaren ostean, hamaiketakoa prest zegoen gerora etorriko zen emanaldiarentzako espazioa prestatu bitartean, eta batez ere etorritako kontalari eta lagunen artean hitzaspertua izateko. Eta Amarozeko haur antzerki tailerrekoek okasiorako landutako saiotxoa ikusteko. Eguraldia lagun, Auzo Etxeko belardian aritu ziren haurrak kontu kontari, ipotxak lagun.\nHamaiketakoaren eta haurren saioaren ostean, Bartzelonan bizilekua duen Cristian Atanasiu alemaniarraren eskutik saio bikainarekin gozatzeko parada etorri zen. Jatorri anitzeko pertsona izanik, horren gainean hasi zen jolasean, hizkuntz jolasean batez ere. Hortik aurrera hitza eta gorputzaren festa hasi zen, barre algaretan edukiz ikusleak. Aukera izanez gero, ez galtzeko artista.\nEmanaldia amaitu ondoren eta festa giroan jarrituz, aurtengo lehenengo Urrezko Kalabaza eskaini zuten Intujai Taldeko antolatzaileek. Saria joan den urtean hasi ziren banatzen, jaialdiaren hamargarren urtea ospatzeko eta Kontalarien Lehenengo Topaketa aitzaki. Antolatzaileen ustez kontagintzan bidea egindakoei edo jaialdiari laguntza preziatua eskaini dioten pertsonei eskaintzen diete. Aurtengo lehenengo kalabaza Virginia Imazi eman zioten kontagintzan bere lana eskertuz. Saririk sari dabil aurten Virginia\neta, jakina, hunkiturik jaso zuen. Txaloen oihartzuna amaitu ez zela, bazkaldu aurreko aperitifa etorri. Hor ere kontalarien arteko harremanak lantzen, mahai inguruko gaiak, kontalarien ofizioaren\ngainekoak, eta zer nahi berriketa.\nEta usario zaharrari jarraituz, mahaiaren bueltan jarraitu zuen eguna, giro ezin hobean. Kafe garaian gainontzeko urrezko kalabazak banatzeari ekin zioten antolatzaileek. Lehenengo aurreko urtean jaso behar eta agertu ezin izan zuen German Iborra Eltxeko laguna eta jaialdiaren sorrerarekin zerikusirik izan duena. Aurten, bakarrik agertu beharrean "Poprockpompero" taldearekin etorri zen, eguna eta jaialdia martxa bizian amaitzeko. Aurretik baina, gelditzen ziren gainontzeko Urrezko Kalabazak banatu behar ziren. Aurrena Pello Añorgak jaso zuen, euskal kontalaritzari egindako ekarpenagatik, ezinbesteko erreferentzia bihurtuz, batez ere haur eta gazteen munduan. Hitz ederrekin eskertu zuen saria eta bertan zeudenekin konpartitu zuen bere poza, elkarrekin Xoxuaren kanta abestuz. Ondoren Kalabaza hunkigarria eskaini zioten Galizian bizi den lagun argentinarrari, Jose Campanari. Erreferentziako kontalaria dugu Campa, osasun kontuak direla eta kontalaritza utzita duen arren, istorio eder bat oparitu zien mahaiaren bueltan zeudenei, eta eskertzeko izan zen berriro entzun ahal izatea bere kontatzeko maisutasuna.\nBertsolariak ez ziren falta Intujai Taldearen lanari esker beste hamaika urte irauteko indarra izan dezan opa diogu. Euskal kontagintza, gure kultur jardueren artean agian ezezagunena izango dugu, baina ezin esan hargatik proposamen interesgarririk gabekoa. Helduei zuzendutako saioak ugaritzeko erronkari ekin beharko zaio ezinbestean; eta horretan kontalariez gain beste hainbat jende inplikatu beharko litzateke. Bitartean, aurtengo AHOZ AHO jaialdiak utzi dizkigun une goxo eta ederrak izango ditugu gogoan.\nizan okasiorako, nola ez. Barre ederrak atera zieten bazkaltiarrei. Ahozkotasuna errimaz ere ipuinen artean. Eta Kontalarien topaketarekin batera Jaialdiari amaiera emateko Poprockpompero taldeak dantzan jarri zituen denak, izerditan blai amaitu arte. Alaitsu amaitu da aurtengo AHOZ AHO jaialdia, Euskal Herriko kontagintzaren ezinbesteko zita beharrezkoa, euskal kontalariak zein beste herrialdekoak euren proposamen artistikoak ikusteko aukera ederra.\nEgilea: carrere ordua: larunbata, martxoak 31, 2018 iruzkinik ez:\nKONTAGINTZAREN GALA ORDIZIAN\nOrdiziako Barrena jauregiko aretoa izan zen AHOZ- AHO jaialdiko gala nagusiaren eta VI. Ahozko Narrazioaren Lehiaketaren gune. Bertara jende ugari gerturatu zen eta bertan sortu zen giro onaren konplize izan ziren.\nMartxoaren 5ean hasi zen lehiaketa Ordiziako D´elikatuz gunean Iñaki Carretero izanik bertako aurkezle eta oraingoan ere Iñakik gidatu zuen jaialdiko gala nagusia. Lehiaketan izen eman zuten 6 partaideetatik 3 pasatu ziren finalera, Amaiak Pagola, Vanessa Gonzalez eta Amaia Ruiz de Galarreta. Jaialdiari lehiaketak eman zion hasiera, beraien kontaketak bertaratu zien entzuleekin konpartituz.\nAmaia Pagolak bere ipuinaren bidez kolorez beteriko mundu batera eraman gintuen, Vanesa Gonzalez hitzak jateko gosea jarri zigun eta Amaia Ruiz de Galarretak basamortuko giro beroetara eraman gintuen.\nPublikoak beti du garrantzia ikuskizunetan baino lehiaketan garrantzi berezia du bere iritziak, bertaratu ziren ikusle guztiek boto bana emateko aukera zuten gustukoen zuten kontaketari. Bestalde, bazen baita ere epaile talde bat Ane Gebarak, Imanol Arabaolazak, Eneko Haritzak, Maider Alzelaik eta Dorleta Kortazarek osatua.\nFinalistek bere kontaketak egin eta puntuaketak kontatu bitartean Iban Morenok eta Aitor Tejedorek bere ikuskizuna eskaini zuten, gitarra soinu bikain eta bere estilora ezarritako errezitaldi batekin.\nLehiaketako kontalariez gain, beste kontalari batzuen ipuinez gozatzeko aukera izan zen, Euskal Herriko Ane Gebara, Imanol Arabaolaza, Eneko Haritza eta Maider Alzelai ; Nikaraguako Zoa Tamara Cuellar eta Alemaniako Cristian Atanasiuren eskutik.\nPuntuaketak kontatu eta publikoaren puntuek markatu zuten zein izan zen garaile. Hirugarren tokian Amaia Pagola geratu zen, bigarren lekua Vanessa Gonzalezentzat izan zen eta Amaia Ruiz de Galarreta izan zen aurtengo irabazlea. Zorionak hirurei.\nGiro polita, ipuinak, musika… ikusleen artean gozatu izanaren aurpegiak nabari ziren eta ipuin gehiago entzutearen gogo grina piztua ere bai. Ba al da AHOZ- AHOko jaialdiaren aurtengo edizioari bukaera emateko modu hoberik??\nAMAIA RUIZ DE GALARRETA. VI Ahozko narrazio lehiaketaren irabazlea\n"NIRE ASMOA FINALERA HELTZEA ZEN"\nAmaia Ruiz de Galarreta tolosarrak irabazi du aurten AHOZ AHO Nazioarteko Ahozkotasunaren Jaialdian antolatzen den Ahozko Narrazio Lehiaketa. Aktorea da eta kontaketan hasi omen da beste zerbait probatzearren. eta bere sorpresarako irabazle suertatu da, Aisha eta haizea ipuinarekin.\nPozik egongo zara noski, jasotako kalabazarekin\nBai, jakina. Lehenengo aldia parte hartzen dudala eta kalabaza jasotzea sorpresa bat izan da, egia esateko, ez bainuen espero. Apuntatu nintzenean lehiaketara, nire asmoa zen finalera heltzea, eta lortu nuenean ez neukan irabazi beharraren presioa; baina, noski jasotzerakoan poz handia hartu nuen. Egindako lanaren errekonpensa.\nZergatik aurkeztu zinen?\nNi, berez, aktorea naiz eta geldialdi une batean nengoen; orduan, nire buruari erronka berri bat jartzea oso ondo etortzen zait pertsona bezala, horregatik apuntatu nintzen, behar horren motibazioa izateko. Halako gauzak ikasteko bidea ematen dizute, motibazio bat.\nLehiaketa ezagutzen zenuen aurretik?\nBai. Lekor antzerki taldea badugu eta orain dela pare bat urte gonbidatu gintuzten jaialdira harpa eta testu dramatizatuekin ikuskari bat egiteko, orduntxe ikusii nituen kontalariak eta pentsatu nuen egunen batean neronek egingo nuela hori.\nAurten gertuagotik ezagutu duzula jaialdia, zer iruditu zaizu?\nIruditu zait kristoren familia dela, atentzio deitu dit ez dagoela halako konpetibitaterik, elkar laguntzea ikusten da, jendea oso gertukoa eta atsegina. Gustukoa dut gertutasun hori, ematea eta jasotzea.\nZure burua ikusten duzu hemendik aurrera kontalari gisa?\nHau pasa bada, zerbaitegatik izan da. Ez dut argi planteatzen zer nahi dudan, baina iruditzen zait aktore lanaren beste adar bat izan daitekela, beste bide bat probatzeko. Gero eta gauza gehiago egin osatuagoa zaude horretan. Ez dut zerbait prestatzearen aukera baztertzen, nahiz eta oraindik oso berde nagoen. Ikusi beharko zer ekartzen didan bizitzak.\nEta datorren urtean aurkezteko prest?\nEz dakit, baina, tira, aukera bat da. Ikusiko dut.\nEgilea: carrere ordua: astelehena, martxoak 19, 2018 iruzkinik ez:\n2018(e)ko martxoakren 15(a), osteguna\nBENITA PRIETO ELKARRIZKETA\nBENITA PRIETO: "Kontalariak komunikatzaile handienak dira".\nOrdizian eta Tolosan ospatzen ari den AHOZ AHOZ Ahozkotasunaren Nazioarteko Jaialdia azken astean sartu da. Euskal Herriko kontalariez gain, nazioarteko beste kontalari partaide ditu, horietako bat Benita Prieto, Lisboan bizilekua orain dela gutxi hartu duen brasildarra. Prieto kontalaria eta idazlea da, horrez gain haur eta gazte literaturaren ikerlaria ere da badugu. Haurrentzat eta helduentzat kontatzen du, berak edo beste egilek idatzitako ipuinak ahoan, baina baita ere tradiziotik ekarritako istorioak; bi munduen arteko elkar eragina du maite. Bere lana ikusi ahal izan genuen Donostiako Ernest Lluch kultur etxean, Tolosako Minimalia liburutegian haurrekin eta, larunbata gauean, Tolosako Berazubi auzo elkartean. Emanaldiaren ostean berarekin egon ginen.\nAHOZ AHOZ jaialdiarekin emanaldi batzuk egin dituzu Tolosan eta Donostian, ezagutzen al zenuen Euskal Herria?\nBai, orain dela urte pila Iñaki Carretero kontalariak deitua egon nintzen Gasteizen eta izena gogoratzen ez ditudan beste leku batzuetara, herri euskaldunen izena gogoratzea ez baita erraza (barreak). Bitan egon naiz oraingoaren aurretik, beti ere, Iñakiren eskutik.\nBrasildarra izanik eta herrialde ezberdinetan ibilita, publikoen arteko desberdintasunak ikusten dituzu?\nAhalegin handiagoa eskatzen du zure hizkuntza mintzatzen ez den leku batean kontatzen aritzea, zurea ez den beste herrialdean, gauza asko aldatzen dira. Baina gustura egonda, gaurko saioko publikoarekin egon naizen modura, orduan dena errazago pasatzen da. Egun hauetan egindako saioetan publiko ederra aurkitu dut; Donostiako jubilatuekin primeran pasa nuen.\nOrain dela urteak Brasiletik irteten hasi nintzenean ipuinak kontatzerakoan zailtasunak nituen ulertzeko jendeak zergatik ez zuen barre egiten halakoak ziren ipuinekin, portugesa mintzatzen den herrialdeetan kontatuak nituelako, eta ez nuen ulertzen zergatik ez zuten berdin funtzionatzen beste hizkuntza zuten lekuetan. Pixkanaka ulertu nuen, benetan behar nuela zen neronek ulertzea herrialde horietako kulturak, horrela jakingo bainuen non txertatu gauza bakoitza eta nola. Denborak erabat bestelakoak dira; komedia denbora hemen gauza bat da, Kolonbian aldiz beste bat, Afrikan beste bat, eta horrela leku guztietan. Asmatzearen eta okertzearen esperientzia horretan, ikusten duzu kontaketa nola antolatu jendeak hel dakion esaten duzunari; jendea adi dagoenean, bere begien arreta ikusten duzunean, ernai, orduan komunikazioa sortu dela sumatzen duzu. Horixe da garrantzitsuena, komunikazio hori; kontalaria, batez ere, komunikatzailea baita. Nire ustetan, ipuin kontalariak komunikatzaile handienak dira. Nahi izango bagenu, mundua gurea litzateke, hargatik ez digute kasu handirik egiten (barreak).\nKontatzeaz gain, idatzi ere egiten duzu; nola bizi duzu oreka hori, alegia, idatziz kontatzea istorio bat eta ahoz gora ematearen artean?\nZaila da. Idatzi nuen lehenengo liburua "Almas penadas" (Arima penatuak) izan zen. Idatzi aurretik urteak neramatzan kontatzen, orduan bilduma baterako idaztea proposatu zidaten; ene, hori lan zaila! Nire buruan nuen, eta kontalariok narrazioa beste zenbait burutazioekin nahastu ohi dugu, intertestua askotan hitzetan baino,\ngure gorputzean dago; beraz, hori nola jarri behar nuen idatziz? uff, buruhaustea izan zen. Zerbait interesgarria gertatzen da ere, ipuina idatzita dago, baina nik ez dut liburuan dagoen bezala kontatzen, nire buruan beste egitura batekin baitzegoen aspaldian.\nIruditzen zait askok akatsa bat egiten duela ahozkotasuna idatzira pasatzerakoan, ahozkotasuna beste osagarri batzuk dituelako. Zentzurik ez dutela gelditzen dira askotan, ulertzeko zailtasunekin, beharbada kontalaria entzunez gero ulertuko zirenak.\nKontrara ere gertatzen da. Badira idatzita dauden narrazioak kontatzeko ez direnak; badira istorioak irakurtzeko direnak eta beste batzuk kontatzeko direnak, irakurtzen duzun guztia ez da derrigorrez ahoz gora kontatzeko. Gertatu ohi da irakurritako istorio batekin liluratzen garela eta kontatzeko irrika sartzen dela, baina berez istorioaren argumentuarekin lotu gara, baina hori ez da narrazioa, literatura beste zerbait da. Literaturaren edertasuna ezin duzu argumentu batera ekarri besterik gabe, idazleak estilo bat dauka bere idazkeran, denbora luzez pentsatu ditu hitzak, ez zaizkio zerutik erori, egitura bat da. Horregatik batzuk irakurri egin behar dira, besterik gabe, eta horrela gozatu.\nZure kontakizunetan narrazio tradizionalen eragina sumatzen da; nola ikusten duzu tradizioaren ahozko narratibaren garrantzia kontalaritza garaikidean?\nNik uste dut gu ere bagarela ahozkotasun horren nolabaiteko ordezkariak. Ni pertsona urbanoa naiz, unibertsitatera joan nintzen eta hori guztia, baina ni kontzientea naiz ondasun guzti hori dagoela, nik behar dut jendeak jakin dezan horren jakitun naizela, garrantzitsua dela hori. Egile ezberdinen literatura kontatzen dudan bezala, liluragarria dena ere, tradiziotik heldu zaizkigun kontakizun horiek badute garrantzia handia. Nik ipuin bat kontatu eta norbait esaten badit ezagutzen duela beste bertsio bat, eta beste leku batean beste bat ezagutzen dutela, bada, hori benetan ederra da; informazioak konplementatu egiten dira horrela, eta, orduan, mundua globalizatzeko egiten diren ahaleginak ezinezkoak dira, ahozkotasuna beti desberdina izango delako herri bakoitzarentzat. Honetan sinesten dut nik, nahiz eta teknologiak eta horrelakoengatik kutsatuta egon, beti desberdintasunak egongo dira. Ni brasildarra naiz, baina kultura europar batetik nator, nire gurasoak espainiarrak baitziren, Galiziakoak; beharbada horregatik idazten ditut beldurrezko hainbeste ipuin, txikitan Galiziako halako ipuin asko entzun bainituen. Horrekin batera, Brasileko kultur ondasuna daramat nigan, eta hori ekartzea gogokoa dut. Aldiz, ezagutzen ez ditudan kulturetako ipuinak ezin ditut kontatu, Afrikakoak esaterako, faltsua irudituko zitzaidan, badirelako osagarri asko ezagutzen eta ulertzen ez ditudanak.\nNik uste dut ipuin kontalariek ikerketa lana egin behar dutela, eta hargatik iruditzen zait onena dela zure herrixkaren kultura eskaintzea jendeari. Nik horretan saiatzen naiz, brasildar mundu zabal hori literatura eta ahozko tradizioaren nahasketa horretan jendeari eskaintzen. Uste dut hori ikusleentzat aberasgarria dela. Hara, oraintxe pasa dira emanaldian egon diren emakume batzuk kontatu dudan Ana Maria Machado idazlearen ipuina komentatzen, Brasileko diktadura garaian idatzi zuena salaketa gisa, eta orain emakume hauek horretaz ari dira, ederra da hori niretzat. Nik ere maite dut, kontalari bezala, beste bat entzuten dudanean, beste kultura batekoa, pentsatzea nondik ekarri ote zuen hori guztia, bere barnean itsatsita dagoen ahozkotasun hori, nondik dator jakinduria hori. Aberastu egiten zaitu, baina era berean zuk ez duzu zure izaera galtzen. Zure ofizioaren gainean gogoeta egitera bultzatzen zaitu.\nEgilea: carrere ordua: osteguna, martxoak 15, 2018 iruzkinik ez:\nAHOZ AHO jaialdiak indartsu hartu du azken txanpa aste honetan, Ordizian eta Tolosan ekitaldiren batekin egunero. Asteburua ere ez genuen makala izan. Ostegunean, Donostiara jauzi egin zuen jaialdiak, Ernest Lluch kultur etxera Benita Prieto kontalari brasildarrarekin. Hainbat urte badira bertan zaletuak elkartzen direla elkarri, eta gerturatzen denari, ipuinak kontatzeko. Horiekin aritu zen brasildarra eta saio ederra burutu zuen, konplizitate handia lortuz.\nHurrengo egunean Tolosara itzuli\nzen Minimalia espazioan haurrentzat saioa programatuz. Espazio ederra da Minimalia, interesgarria, liburu denda eta jokoak aurkituko dituzu bertan, guztiak bereziak, literatura eta jolasa uztartuz. Jaialdiaren ohiko gunea bihurtu da denda, leku aproposa haurrei istorioak kontatzeko. Benita Prietorekin batera aritu zen kontari Erika Liquete euskalduna, Sorgina Txirulina izen artistikoa erabiltzen duena. Bere saioa emakumeen eguna igaro berria izanik, gai horren bueltan egin zuen. Erikak ipuinak kontatu ohi ditu, zeharkako txirularekin lagunduta.\nSaioa interesgarria izan arren, didaktikoegia gertatu zen, askotan kontalaria baino, irakasle bat zirudiela ipuinak kontatzen. Ipuinek, kontakizunek badute beti bere baitan irakaspenik, baina\nentzuleak, haurra edo heldua izan, izan behar du horren gainean gogoeta egin beharko duena, kontalaria pedagogoaren paperean sartu gabe. Erikaren aurretik, Benita Prieto aritu zen, bestelako estiloarekin. Bere sustrai galiziarrak aireatuz, beldurrezko istorioak ekarri zizkien haurrei. Aspaldian dabil ipuinak kontatzen eta sumatzen zaio eskarmentua. Orokorrean, saio polita ikus ahal izan genuen, ahots eta estilo erabat ezberdinekin irudimena astinduz.\nGauean Tolosako Berazubi auzora aldatu zen jaialdia, Benita Prietok helduei zuzendutako saioarekin. Bertako auzo elkartearen egoitza bete egin zen adin guztietako auzotarrekin, eta brasildarrak lehenengo minututik bereganatu zituen. Lagunarteko giroa jartzen badaki Benitak eta hasieratik ipuinak entzuteko hain garrantzitsua den gertutasuna lortu zuen. Brasileko ipuinak, berak asmatutakoak, beste idazleenak, baina guztiak\nahozkotasunez jantzirik, idatzizko literatura ahora ekartzen badaki brasildarrak, jendearen irudimena piztuz. Saio polita beraz, segur aski berazubitarrak ahantziko ez dutena eta ipuinak entzuten jarraitzeko gogoz geldituko ziren.\nIntujai taldeak antolatzen duen jaialdia azken astean sartzen da, hamaika saio gelditzen dira oraindik, handik eta hemendik etorritako kontalariekin. Bi Gala Nagusi gelditzen dira oraindik, haurrentzat asteazkenean eta helduentzat ostiralean, biak Ordiziako Barrena jauregian, azken honetan aurtengo lehiaketaren irabazlea nor izango den jakingo dugularik. Eta jaialdiari amaiera handia emateko, larunbatean Tolosan Euskal Narratzaileen Topaketa izango da. Horren ostean egingo den bazkarian aurtengo Urrezko kalabaza eskainiko da. Nori egokitu zaion jakiteko larunbata arte itxoin behar. Baina oraindik ipuin asko gelditzen dira entzuteko. Kalabazatik irteteko zain.\nEgilea: carrere ordua: astelehena, martxoak 12, 2018 iruzkinik ez:\nKONTAKETA LEHIAKETA ORDIZIAN\nOrdiziako D'Elikatuz gune ederrean AHOZ AHO Jaialdiaren barruan egiten den VI Ahozko Narrazioaren Lehiaketaren lehenengo saioa, XVIII. mendeko musikarekin hasten da. Iban Moreno musikari donostiarrak laud barrokoarekin liluratu du publikoa, istorioen lurralde fantastikoetan barneratzeko prest. Azken Iñaki Carretero kontalariak, eta lehenengo lehiaketaren irabazleak, aurkezle lanak egingo ditu. Sei lehiakide aurkeztu dira aurtengo ediziora, batek ordea, ezin izan du etorri azken unean; beraz, bost izango dira euren ipuinarekin publikoa eta epaileak bereganatu nahiko dituztenak. Euskal Herriko hiru lurraldetik gerturatu dira Ordiziara bakoitzak bere ipuinarekin: Joxe Aldasoro (Etxarri-Aranaz); Amaia Pagola (Tolosa); Amaia Ruiz de Galarreta (Tolosa); Román Marzana (Elorrio); Vanessa Gonzalez (Arrasate). Amaia Pagolak, ihazko irabazleak, aurten ere lehiakide aurkeztu da, gainontzekoak, berriz, lehenengo aldiz aurkeztu dira. Aurkezleak ipuin batekin lotuko ditu lehiakideen arteko ipuinak, saioa ipuinen ipuina bihurtuz, guztiak eszenatokian dagoen, eta jaialdiaren ikurra den, kalabaza argitsutik irteten.\nHurrenez hurren ipuin hauek aurkeztu zituzten: Galtxagorri ausarta, Loredun gizona, Aisha eta haizea, Zaharra eta heriotza eta Bihotzak dio. Tradizotik ekarritakoetatik, kutsu literarioagora zutenetara, estilo ezberdinetako ipuinak aurkeztu zituzten, kontatzeko eran ere bost proposamen ezberdin; zutik, eserita, imintzio gehiagorekin, euskararen kolore desberdinak..., eszena gaineko ahozkotasunak ematen dituen aukera ezberdinekin gozatu ahal izan zuen publikoak, epaikideei lana zailduz ere. Aukeraketa Eneko Haritza, Maider Alzelai, Arrate Leunda, Imanol Arabaolaza, Joxemari Carrere eta May Gorostiaga. Finalera pasako zirenak publikoa eta epaileen iritziz Vanessa Gonzalez arrasatearra, Amaia Pagola eta Amaia Ruiz de Galarreta tolosarrak izan ziren. Hirurak martxoaren 16an Ordiziako Barrena Jauregian egingo den Ahozkotasunaren Gala Nagusian lehiatuko dira aurtengo kalabaza jasotzeko. Bitartean geldituko gara D'Elikatuz gunean izandako saio politarekin, aretoa bete zuen publikoaren harrerarekin eta urtetik urtera lehiaketak sortarazten duen goranzko interesarekin, Euskal Herriko txoko ezberdinetatik aurkeztutako kontalariak erakarriz.\nlanetan aritu ziren kontalariak:\nSaioari amaiera zoragarria emateko Iban Morenok bere emanaldiaren bigarren partea eskaini zigun, XVIII. mendeko musikarekin. Bigarren parte honetarako, laud barrokoaren ordez, beste musika tresna harrigarria (musika estilo honekin ezjakinentzat garenontzat behintzat) erabili zuen: Tiorba. Eskaini zituen piezak kaleratu duen Melancholia 1719 diskoan eman ditu argitara. Jaialdirako saio berezia prestatu nahi izan zuen eta musikarekin batera Aitor Tejedor izan zuen lagun Gongoraren bi poema errezitatuz. Musikari saiatu honen lana ezagutu nahi duenak hemen badu adibide bat Robert de Visée: Chaconne A mineur. Amaiera ezin ederragoa VI. Ipuin narrazio Lehiaketaren klasifikazio saio honetarako. Martxoaren 16 arte itxoin beharko dugu aurtengo irabazlea jakiteko, dena dela, benetako irabazlea kontalaritza dugu, ezbairik gabe.\nSaioa amaitu ondoren aurkezle lana egindako Iñaki Carretero kontalariarekin egon ginen, lehiaketaren eta kontalaritzaren gainean hizketan.\nIÑAKI CARRETERO: "USTE DUT KONTALARITZAREN DUINTASUNA BERRESKURATU BEHAR DUGULA"\nLau urte daramazu lehiaketa aurkezte, baina lehenengo ediziotik ezagutzen duzu, nola ikusi duuz lehiaketaren eboluzioa?\nIruditzen zait hasierako urtetan antzeztuagoak, nolabait esatearren; aurten aldiz ahozkotasunak presentzia handiagoa dauka, igual ipuin bat edo beste buruz ikasia izango zen, baina modu naturalagoan kontatu dira. Eta ilusioa egiten dit ere ikustea nola urtero izaera herritarra duen norbait kontatzera datorrela, alegia, eszenarekin zerikusirik ez duena. Niretzako hori oso garrantzitsua da.\nNon ikusten duzu lehiaketaren garrantzia?\nHasiera batean beldurra ematen didate halako lehiaketek, gehiegi "profesionalizatzeko" arriskua baitago. Jendea ekarriko du ipuina prestatuegia eta askotan pentsatzen dut freskura galduko dela; baina beste aldetik, ikusi dugu urte hauetan publikoa handitu dela, eta lehiaketa honek izan duen eboluzioarekin gustura nago, bestelakoa izan balu, literarioegia edo halako zerbait, ez nuke hain gustukoa izango. Horregatik beldur puntu bat ematen didate lehiaketek. Nik gustukoa dut ahozkotasuna, ez nabaritzea aski prestatua dagoela ipuina, bapatekotasuna ez galtzea.\nZure ustez lehiaketa honek euskal kontalaritza ikusarazteko eta dinamizatzeko balio duela?\nInteresgarria iruditzen zait. Gerturatzen den publikoa, esaterako, heldua da gehienbat, haur batzuk ere ekartzen dituztelarik. Gure bidea zabaltzeko modu bat da; izan ere, uste baitut gure lanbide hau bertan behera doala, badirudi dena zenbakiak direla, jendea erakarri behar dela, besterik gabe; eta horrek pena ematen dit. Garai batean jende heldu gehiago gerturatzen zen, eta adin guztietakoak; orain badirudi haurrentzat dela bakarrik eta gainera horri ere balio handirik ez zaio ematen. Iruditzen zait gaur egun kontalaritza garai batean baino okerrago dagoela, lehen ahozkotasunari lotuagoa zegoela uste dut. Lehiaketa honetan ikusi dut nere ideia horri gerturatzen zaiola, eta pena da ipuin bakarra entzuteko aukera besterik ez izatea, neri gustatuko litzaidake kontalarien saio luzeagoa ikustea, baina bost minutu besterik ez dituzte. Hala ere interesgarria iruditzen zait. Giro bat sortu da honen inguruan eta hori ondo dago.\nOrokorrean uste dut kontalaritzan duintasuna berreskuratu behar dugula, kontalari sena eta izaera berreskuratu; ni ez naiz antzezlea, kontalaria naiz. Horregatik ikusten dut interesgarria\nlehiaketa, urte hauetan ikusi baitut lehiakideen artean kontalari izaera horri heltzen. Kontaketa ikasleen ofizioa da, alegia, beti ikasten zaudela, entzun eta entzun behin eta berriz, zurea egin arte.\nNiretzat oso polita izan da gaurko lehiaketaren saioa, eta aurkezle izatea zoragarria izan da.\nEgilea: carrere ordua: astelehena, martxoak 05, 2018 iruzkinik ez:


Espainiako Dantza Konpainia Nazionala 2-k ‘Ni un alma’ estreinatuko du bihar Arriagan — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Espainiako Dantza Konpainia Nazionala 2-k ‘Ni un alma’ estreinatuko du bihar Arriagan\nEspainiako Dantza Konpainia Nazionala 2-k ‘Ni un alma’ estreinatuko du bihar Arriagan\nPatrick de Banaren ‘Nightsongs’ eta Nacho Duatoren ‘Duende’ ere ikusgai izango dira\nYoko Tairak arimei eskaintzen die Ni un alma deituriko obra hau, gizakien eta euren arimen arteko erlazioaren inguruko obra bat da, sortzailearen esanetan.\nEstreinuak ez diren beste bi koreografia ere eskainiko ditu CND2-k hiru egun hauetan, Nightsongs da bata, eta Duende bestea. Lehen koreografia Patrick de Banarena da, eta musika, berriz, Arvo Part eta Alberto Iglesiasek ipiniko dute. Obra honek maitasuna, tristura, gorrotoa, eromena eta gizakiek sentimendu hauekin dituzten erlazio zuzenak adierazten ditu. Azkenik, bakardadea soilik gelditzen da sentimendu hauen atzean, Patrick de Banak ondorioztatzen duenez.\nBestalde, Nacho Duato izan da Duende koreografiaren egilea, eta musikari lanak Claude Debussyk egin ditu. 1991n estreinatu zuen Nederlands Dans Theater konpainiak. Sortzailearen arabera, obra hau erabat eskulturala da.\nHamalau dantzarik osatzen dute Espainiako Dantza Nazionala 2, konpainia honen helburua dantzariak euren bizitza profesionalerako osatzea da. Nacho Duatok sortu zuen orain dela bi urte talde hau, eta hasiera batean haren obrak bakarrik dantzatzen zituzten arren, denboraldiz denboraldi koreografo berrien obrak hartu dituzte, besteak beste Tony Fabre, Patrick de Bana, Yoko Taira edo Nicolo Fonterenak.\nHurrengo zita, abeslari irlandarrarekin\nArriaga antzokiaren egitarauan hurrengo zita apirilaren 20an da, orduan Sharon Shanon abeslari irlandarra etorriko da. Ikuskizun hori Eszena Irekia zikloaren barruan sartzen da.


Hondakinen ia erdiak gaika jasotzen dituzte Gipuzkoan | Gizartea | Berria\nHondakinen ia erdiak gaika jasotzen dituzte Gipuzkoan\nLau urtean hamasei puntu igo da bereizitako hondakinen portzentajea.\nOrganikoan dago hutsunea: Europako helburutik 21 puntu beherago\nOrganikoaren bilketari dagokio daturik kaskarrena. JON URBE / ARGAZKI PRESS\nHondakinen bilketan aurrerapena agertu dute Gipuzkoako zenbakiek 2015ean ere. Bereizita jasotako hondakinen portzentajea igo egin da, eta ia erdira iritsi da: gipuzkoarren hondakinen %49 bereizita jasotzen dituzte. Nabarmena da igoera azken urteetan. Konparaziorako: 2007-2012 artean, bost urtean, hiru puntu eskas handitu zen gaikako bilketa; 2012 eta 2015 artean, hiru urtean, hamasei puntu. Datuetan «oso hobekuntza handia» ageri delako, pozik azaldu da Gipuzkoako Ingurumen diputatua, Jose Ignacio Asensio: «Herritarren kontzientziazioa eta konpromisoa handia dela erakusten du». Zuzendu beharreko arloak ere badaudela aitortu du diputazioak, hala ere. Batetik, alde handia dago mankomunitate batetik besterako zenbakietan; bestetik, organikoaren bilketari dagokionez, portzentajea Europako xedetik urrun dago.\nIazko hondakin bilketari buruzko datuak atzo eman zituen aldundiak. Alderaketa egiteko, Europako Batasunak 2020rako ezarritako helburuak jarri zituen. Lehen asmoa, hondakinen kopurua gutxitzea, betea dauka Gipuzkoak jadanik. Europaren nahia da 2010ean baino %10 hondakin gutxiago sortzea 2020rako. Iaz gainditu zuten muga hori Gipuzkoan: 2010ean baino %12,4 hondakin gutxiago sortu ziren. Azken urteetako jaitsiera handiena iazkoa izan da: %7 gutxiago 2014an baino —22.000 tonako jaitsiera da hori—.\nBirziklatzeari dagokionez, baina, Europako helburuak betetzeko daude oraindik. %42,3 hondakin birziklatu zituzten iaz Gipuzkoan; Europaren nahia da 2020an %50era iristea tasa hori. Hutsunea non dagoen bistan dago. Batetik, organikoan: %29 birziklatzen da, eta bost urte barru %50era iritsi beharko litzatekeela dio Europak. Ontzietan ere badago diferentzia: %70ean du helburua Bruselak, eta Gipuzkoa %52ra ez da iristen. Paperean ia lortua dago helburua —%70 da xedea, eta %69 biltzen da gaika—, eta beiran, gaindituta ere bai —%75 xede; %75,3 biltzen da—.\nHondakin klase batzuetan gaikako bilketaren tasa «garrantzitsua» lortu dela adierazi du Asensiok, baina ohartarazi du ezin dela «arreta jaitsi», herritarren «kontzientziazioa» handitzen jarraitu behar dela hondakinen gaikako bilketa handitzeko. «Kasu berezia egin beharko diegu biohondakinen bilketari eta ontzienari, bi frakzio horiek daudelako aldenduen Europaren helburuetatik».\nOrganikoaren bilketa gainerakoak baino nabarmen baxuagoa nolatan den, Asensiok azaldu du herri guztietan oraindik ez dutela zabaldu organikoa bereizteko aukera, eta, beraz, herrialde osora ez dagoela hedatua bilketa era hori.\nDatuak mankomunitateka begiratzen badira, aldeak oso dira nabarmenak. Debagoieneko mankomunitatea dago buruan —%77 gaika jasotzen du—, eta Txingudi eta Debabarrena azkenean —%39 inguruko tasekin—. Igoera handiak ageri dira azken urtean: Debagoienean %59tik %77ra jo dute. Tolosaldean, %49tik %63ra. Jaitsieratxo bat Sasietan nabari da —0,6 puntu—; hala ere, Gipuzkoako batez bestekoaren goitik dago.\nAsensiok uste du mankomunitateen arteko aldeen oinarria ez dela zein bilketa sistema duten, baizik gaika biltzeko sistemarik baduten edo ez. «Emaitzak nabarmen hobeak dira sistemak dituzten mankomunitateetan». Aldundiak esan du «neurriak» hartuko dituela datu txarrak dituzten lekuetan; bosgarren edukiontzia jartzea izango da apustua.\nHerritarrek «onartutako» sistemen alde egin du Asensiok, eta Villabona jarri du adibide: txip bidez kontrolatutako edukiontziak jarriko dituzte EAJk, EH Bilduk eta PSE-EEk adostasuna eginda. Beste herri batzuetan ere ari dira akordioak egiten, eta galdeketak ere izango dira: Ordizian, esaterako, martxoaren 13an egingo dute sistema aukeratzeko kontsulta.


Mobilizazioen indarraz gehiago dakite errausleek, herritarrek baino | Gaitzerdi\nHasiera » Herri mugimenduak » Mobilizazioen indarraz gehiago dakite errausleek, herritarrek baino\nMobilizazioen indarraz gehiago dakite errausleek, herritarrek baino\n“Hernanin 5 pankarta saboteatu dizkigute” mezua zabaldu du, argazki honekin batera, herritar batek.\nAzken bi asteotan Errausketaren Aurkako Mugimenduak erraustegiarekin lotutako bi enpresengandik jaso dituen mezuek erakusten dute herritarrek uste dutena baino gehiago eragiten dutela herritar hauek burutzen dituzten mobilizazioek.\n“Kendu nazazu karteletik, ni ez naiz aurkeztu lizitaziora”\nUrriaren 15ean, herritarrek izara zuriekin euren burua etzan zuten Donostian, Caixa eta Santander bankuen aurrean, “zuen negozioa, gure minbizia!” oihukatuz. Ekintza horretara dei egiten zuen kartelak erraustegi proiektuarekin lotutako enpresen izenak agertzen zituen. “Kartel bat gehiago”, “Nork irakurriko du ba?”, “Hau dena badakigu eta zer?”, “Dena lotuta dute eta dena berdin zaie” moduko esaldiak entzuten dira herritarren artean, baita izara zuriz euren burua etzaten dutenen ahotik ere. Errausketaren Aurkako Mugimenduak hedabideetara zabaldu duen mezu honek adierazten du, ordea, enpresa batek eskatu ziela bere izena kartel horretatik kentzeko (dena ez da “berdin”, nonbait): “Modu horretan jarraituko dugu salatzen herritarren osasuna eta ingurumena euren negozioen hankapean jartzen duten enpresa eta arduradun politikoen jarrera. Joan den larunbatean egindako ekintzara deitzeko karteletan Construcciones Amenabar ere agertzen zen. Enpresatik jakin dugu ez dutela asmorik erraustegiaren proiektuan sartzeko. Gogoratu nahi dugu Amenabarrek parte hartu zuela aurreko erraustegi proiektuaren lehiaketan. Edozein kasutan, positiboki baloratzen dugu oraingo honetan atzera egitea. Horregatik, gure karteletatik bere izena kentzea erabaki dugu, halako obra batetik aldentzea txalotzen dugun modu berean”.\n“Kartelak kenduko ditut kaletik, ni agertzen naiz eta”\nLarunbat honetan, urriaren 29an, FCC eta GHKren Hernaniko egoitzetara martxa deitu dute Errausketaren Aurkako Mugimenduak eta Gipuzkoa Zutikek, elkarrekin. FCCk Hernaniko udalera deitu du, kartelak kenduko dituzten galdezka. Udalak erantzun ezetz, udalaren politika dela kartelek iragarritako eguna pasatzean kentzea paretetatik. Beren izena agertzen dela ordea, erantzun erraustegiaren lizitaziora aurkeztu den enpresak. Sare sozialen bidez herritarrek salatu dute larunbateko ekintza iragartzen duten kartelak kentzen ari dela “norbait” (nor ari den ez baitu inork salatu), edo FCC ez ikusteko moduan ebaki dituela “norbaitek” kartelak.\nEz utzi, edo prestatu esklabotzarako\nGosaltzen dugun aldiro ustelkeria kasu bat deskubritzera ohitu gara (azkena, Jaurlaritzako nekazaritza sailetik Altuna eta Uriako goi kargu izatera pasa denarena, eta enpresa hau bai aurkeztu da erraustegi proiektura). Bere bizitzari eusten nahiko lan duenak tentazioa izan dezake “zer egingo zaio, ezer ez dago gure esku” pentsatzeko. Etxean geratzeko. Oso ulertzekoa. Herritarrok etxean geratzen garenean ulertu behar dugu, ondorioz, bizitza osoan lan eta lan egingo dugula zorpetuta bizitzeko, ekonomikoki zanpatzen gaituzten horien plana baita gure kontu bizitzea, gizarteak behar ez dituen obra eta zerbitzuen truke denon dirua xurgatuz, guk uzten diegun bitartean.\nHarri txintxarraren poza: zer burujabetza ariketa handiagorik dugu egun?\nErraustegiaren aurkako borrokak mundua dantzan jarri nahi dutenentzat elementu denak ditu. Ni gehien maitemintzen nautenak, hauek (zureak bidaltzen badituzu, oso gustura gehituko dut zerrendan):\n– Eguneroko bizitzan, uneoro, eta praktikatik egiten dela. Hondakinak gure esku daude, botatzen ditugun arte. Zenbat bota eta nora, uneoro hartzen dugun erabakia da, eta bizimodu oso baten ondorioa. Gure esku dago bizimoduaz hausnartzea, bizimodua hautatzea, eta horren ondorioak hondakinetan islatuta ikustea.\n– Espainiako oligarkia, Frantziakoa (Veolia) eta bertakoa ari gara astintzen. Iñaki Petxarromanek Berrian idatzitako artikuluan aurkituko dituzu batzuk, Pello Zubiriak blogean idatzitakoan beste bat, Erraustegiaren Aurkako Mugimenduaren eta Gipuzkoa Zutiken kartelean gehiago… Hondakinak bizitzaren isla badira, gaurko bizimoduan indartsuenetakoak diren botere ekonomikoak daude gai honetan inplikatuta, gehienak ustelkeria kasuekin lotutakoak. Burujabetza ariketa handiagorik badugu bi estatuetako botere faktikoei eta bertako %1ri “aski da, bukatu zaizue gure bizkar bizitzea” esateko? Askatzeko?\nLarunbatean Hernanin duzu, 12:00etatik aurrera, ez diezula zure diruarekin osasuna jokoan jartzen utziko aurpegira esateko aukera eta “bizitza da handiena” lema nagusi duen mugimenduan, eguneroko bizitza garaipen txikiz ospatzeko festa.


Orrialde kopurua: 52\nNeurriak: 19 x 15\nXABIER ETXEBERRIA GARRO / MARTIN ETXEBERRIA GARRO\nPako Fakirra fakirra zen; bizar luzea, durbantea eta gorputz argala zuen, eta iltze gogorretako ohe batean egiten zuen lo. Zirkuan lan egiten zuen Pako Fakirrak, ezpatak, ganibetak eta burdinazko gauzak eztarritik behera irentsiz. Behin, ordea, Pako gaixotu egin zen: "Burdin gehiegi odolean, Pako", esan zion medikuak, eta debekatu egin zion burdinazko trasteak gehiago irenstea. Eta zer egin dezake Fakir batek burdina ezin badu irentsi? Lanbidez aldatzea izan daiteke irtenbide bat, baina esaiozue hori fakir bati… Horri irtenbidea aurkitzeak buruhauste bat baino gehiago emango dio Pako Fakirrari, baina emango dio, emango dionez.


Aitor, Hegazkinlaria - ONCE Fundazioak haurrentzako liburutegia - Ilusioa zabaltzen duten ipuinak\n© Aitor Hegazkinlaria testua: Eva Latonda © Irudiak: Maru García, 2012\nAGHAri BURUZ (Arreta GaleraGatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura)\nNeuronek gure burmuinetik mezuak ekarri eta eramaten dituzte, milaka postari bailitzan. Burmuinak informazio hori guztia ordenatu ahal izateko, badaude guztia koordinatzen duten organo oso sentikor batzuk.\nBatzuetan, koordinazio-organo horiek ez dute erabat ondo funtzionatzen, eta, ondorioz, informazioa geldoago doa. Neska-mutil bati hori gertatzen zaionean, ezin da zu bezala kontzentratu. Erraz galtzen du arreta, oldarkorra da eta beharrezkoa dauka asko mugitzea.\nAitorren istorioa irakurtzerakoan, ikasiko duzu AGHA duten lagun horiek gauza harrigarri piloa ezkutatzen dituztela barnean.\nDenbora aurrera doa eta ni ikasgaia ikasteko ezinean nabil. Tik, tak, tik, tak… Puxtarriekin jolastera noa, kolore biziak izugarri gustatzen zaizkit, baina aitari agindu nion etxeko lanak garaiz bukatuko nituela… Ufa! Erlojua bueltaka etengabean... Denbora izango al dut iluntasunean distira egiten duten errotulagailu guztiak ateratzeko?...\nHara, hor zaudete. Barkatu, ez naiz zuekin ohartu… Gauza piloa daukat buruan…\nAzkenean, aurkitu egin dut nire borragomen bilduma!\nBegira, begira, mota guztietakoak ditut, txikiak eta handiak, usainarekin eta usainik gabe, animali itxurakoak, jostailu itxurakoak... Hau da nire gustukoena, borragoma honek patinete itxura dauka! Bide batez, non ote dago nire patinetea? Hemen egon beharko litzateke... Bai, bai, ziur nago hemen gorde nuela…\nTik, tak, tik, tak…. Hara! Matematika-azterketa zain daukat...\nEta oraintxe ohartu naiz ez dizuedala nire burua aurkeztu. Aitor naiz, agian despistatua naizela irudituko zaizue, baina ez da hala... gauza da oso zaila dela niretzat arreta mantentzea eta asko mugitu behar dut...\nAzkenean!!! Bai, hemen dago nire patinetea.\nBeno, esaten nizuen bezala, Arreta Galeragatiko eta Hiperaktibitateagatiko Asaldura daukat, medikuek AGHA deitzen diote. Tik, tak, tik, tak… Ai ama! erlojua...\nEskolan, batzuetan ikaskideei nirekin jolastea kostatzen zaie, erraz haserretzen naizelako...\nGainera, haiek baino denbora gehiago behar dut ikasteko, eta horrek amorru itzela ematen dit... Baina ez naiz batere traketsa.\nOrain, Frantzisko nire medikuak botika bat eman dit, ez dute ume guztiek behar antza. Botika horrek nire burmuinera bidaiatzen du, nire neuronek informazioa azkarrago jaso dezaten, eta, horrela, ez ditut lerroak ahazten irakurtzerakoan, klaseko azalpenak hobeto ulertzen ditut eta gutxiagotan altxatzen naiz mahaitik. Gainera, Tere psikologoa ere badaukat, nire gurasoei eta niri laguntzen digu, eta aholkuak ematen dizkigu hobeto kontzentratu nadin.\nAita sekulakoa da, eta edozerez hitz egiten du nirekin. Harekin hitz egiteak izugarri laguntzen dit. Begietara begiratzen dit, eta gauzak geldo eta banan-banan egin behar ditudala esaten dit...\n“Botikak ez dira guztia, Aitor”, esaten dit berotasunez, “zure ahaleginak eta gure maitasunak hazten lagunduko dizute”. Eta egia da.\nEskolan, maisu Rafak jada ez dizkit etxeko lanak boligrafo gorriz zuzentzen eta ez dit jendearen aurrean hitz eginarazten. Hurbil esertzen nau, eta lanak pixkana ematen dizkit, ez estutzeko. Gainera, ikaskideek nirekin jolas dezaten saiatzen da.\nHorrela, pixkanaka, klaseko jendeak gero eta hobeto ezagutzen nau: haien urtebetetzeetara gonbidatzen naute, telefonoz deitzen didate, geratzen gara zinemara joateko…\nTik, tak, tik, tak… Beno, erlojuak gogorarazi dit matematikak ikasten jarraitu behar dudala. Hegazkinlari izan nahi badut aita bezala, aljebra piloa ikasi behar dut… Nire ametsa airetik hegan egitea da, eta mundu osoari esatea nahi duzuna izan zaitezkeela…\nBadakit bidea luzea dela, baina esaerak dioen bezala, “Amestearekin bakarrik motz geratuko zara…”


Zinipido - Wikipedia, entziklopedia askea.\nZinipidoa himenopteroen ordenako Cynipidae familiako intsektuez esaten da. Neurriz txikiak edo oso txikiak izaten dira (1-8 mm), itxuraz euliaren edo liztorraren antzekoak eta kolorez beltzaranak gehienak, eta arre gorrixkak edo horixkak gainerakoak. Familia honetako zenbait intsekturen larben eraginez sortzen dira haritz eta arrosen hostoetan kuku-sagarrak. Familia honetako intsekturik ezagunenak Neuroterus quercusbaccarum, haritzaren kuku-sagarra edo poxpolina eragiten duena, eta Diplolepis rosae, arrosaren kuku-sagarra eragiten duena dira. Europan eta Amerikan bizi dira, eta guztira 1.300 espezie-inguru dira.\nGoifamilia Cynipoidea (en)\nAzken aldaketa 10 abendua 2019(e)an, 10:53(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 10 abendua 2019, 10:53.


Atlantikaldiak Errenteria kultur topagune eta musika jaialdi bihurtuko du irailaren 22tik 25era • ZUZEU\nAtlantikaldiak Errenteria kultur topagune eta musika jaialdi bihurtuko du irailaren 22tik 25era\nChambao, Kepa Junkera & Sorginak, Tosta Banda eta Chet Nuneta taldeak bertan izango dira\nKultur egitaraua eragileek bidalitako ehundik gora proposamenetatik aterako da\nDonostia 2016ren Tosta enbaxadak Errenterian bukatuko du Atlantikoan zehar egindako bidaia\nJulen Mendozak, Errenteriako alkateak, Laura Landak, Atlantikaldia jaialdiko zuzendariak eta Errenteriako Udaleko Kultura teknikariak, eta Imanol Otaegik, DSS2016ko enbaxada ibiltarien arduradunak, Atlantikaldia 2016 jaialdiaren aurkezpena egin dute gaur goizean. Bertan, kultur programazioa osatzeko jaso diren proposamenen, jaialdian izango diren musika taldeen eta Tosta herrixkak izango duen presentziaren berri eman dute. Baita hirugarren edizioko kartela aurkeztu ere.\nAtlantikaldia, Errenteriako Udalak antolatzen duen Kultur Topagune eta Musika Jaialdia, irailaren 22tik 25era egingo da. 2014an sortu zen jaialdia Atlantikoko herrien arteko musika eta kultura topagunea izateko helburuarekin, eta asmo hori muturrera eramateko helburuarekin dator hirugarren edizioa: Atlantikoko herri bat, Errenteria, munduko kulturen topaleku bihurtzea.\nAniztasuna izango da hain zuzen, hitzaren esanahi zabalenean, hirugarren edizioko ardatza. Horrela, antolatuko diren jarduera guztiek zerbait izango dute anitzetik: hizkuntza, jatorria, estiloa, nahasketa, adina, eskaintza, etab. “Aniztasuna barrura begira eta kanpora begira. Barrura begira, Errenteriako tosta anitza delako, laurogei komunitatek osatzen dute udalerriko bizitza. Errenterian bizi den kultura eta hizkuntza aniztasuna Atlantikaldia aberasteko baliatu behar da, jaialdiari nortasuna emateko, eta azken finean, ezberdinen arteko elkarbizitza sustatzeko. Eta kanpora begira, Atlantikoko beste herriekin harremanak eta sinergiak bideratzen jarraitu nahi dugulako, lehenengo bi edizioetan beste kultura eta hizkuntzekin eraikitako zubiak mantenduz eta zabalduz”, adierazi du Julen Mendoza alkateak.\nJaialdia egonkortzeko asmotan dator hirugarren edizioa, urrats bat gehiago ematera. Horrela aurreratu du Errenteriako alkateak. “Aurreko bi edizioek Errenteria Atlantikoan kokatzeko balio izan digute, hirugarren ediziotik aurrera, mundu osora zabaltzeko asmoa daukagu; Atlantikaldia gure kultura mundura zabaltzeko leihoa eta munduko beste kulturak gurera sartzeko atea izatea nahi dugu”, esan du Mendozak.\nHelburu hori lortzeko, Errenteriako alkatearen hitzetan Errenteriarren izaerarekin bat datozen balioak txertatu dituzte jaialdian. “Parte hartzailea, herritarrek eta herritarrekin egina; elkarbizitza sustatuko duena, kulturen eta hizkuntzen arteko elkarbizitza sustatuko duena; elkarlanari bidea zabalduko diona, eragile ezberdinen artean, bertakoak zein kultura ezberdinetakoak, elkarrizketa eta elkarlana sustatuko dituena; inplikazioa bilatuko duena, eragileen inplikazioa areagotuko duena eta eragile inplikatu gehiago lortuko dituena; aniztasuna eta oreka kontuan hartuko dituena, askotariko diziplinak uztartzea eta kultura modu zabalean ulertzea”:\nHiru oineko jaialdia\nOinarrian dagoen filosofia mantenduz, herritarrek eta herritarrentzat egindako jaialdia izaten jarraituko du Atlantikaldiak. Errenteriarrek ematen diote nortasuna jaialdiari, eta euren parte hartzea sustatu nahian, aurreko edizioetan bezala, Udalak herritarren proposamenekin osatu eta aberastuko du aurtengo kultur programazioa. Horixe izango du lehen oina.\nLaura Landa jaialdiko zuzendariak eta Errenteriako Udaleko Kultura teknikariak emandako datuen arabera, hilabeteko epean ehundik gora proposamen jaso dira herriko eragileetatik. Proposamenak askotarikoak izan dira, baina guztiak aniztasunetik eratorriak: diziplina, jatorri, publiko edota kultura aniztasuna islatzen dutenak; musika emanaldiak, erakusketak, dantza ikuskizunak, gastronomia ardatz duten jarduerak, kirolarekin zerikusia dutenak, tailerrak, irteerak, azokak, ikastaroak edota bideo forumak, besteak beste.\nMomentu honetan, Balorazio Batzordea proposamenak aztertzen ari dela aurreratu du Laura Landak. “Guztiak banan bana aztertzen ari gara, bideragarriak diren ala ez erabakitzeko. Bideragarriak diren proposamenekin behin betiko egitaraua osatuko dugu. Erabakia hil honetan hartuko dugu eta eragile guztiekin harremanetan jarriko gara. Edozein kasutan, eragileek izandako inplikazioa eskertu eta txalotu nahi dut”.\nBigarren oina musikak jarriko du. Behin betiko kartela ez dago guztiz itxita, baina irailaren 22tik 25era Errenterian izango diren zenbait talde aurreratu ditu Laura Landak. “Kalitatea eta aniztasuna, bi irizpide horiek bermatuko ditu Atlantikaldiak. Hori esanda, aurreratu dezaket Chambao, Kepa Junkera & Sorginak, Tosta Banda eta Chet Nuneta gure artean izango direla Lehendakari Agirreko eszenatoki handian”. (Taldeen informazio gehiago, atxikitako dokumentuan).\nLau talde horien izena aurreratzeaz gain, kanpoko eta bertako musikarien kolaborazioak sustatuko dituztela esan du Atlantikaldia jaialdiko zuzendariak. “Iazko itsas elkarrizketekin jarraitu nahi dugu, kolaborazio eta egonaldi horietatik kontzertu berezi eta bakarrak sortuz. Eta bide batez, artisten arteko elkarlana sustatuz. Zentzu horretan aipatu nahiko nuke iaz Kalakanek eta Dobet Gnahorek antzeko esperimentu bat egin zutela, eta bide horrek jarraipena izan duela eta abuztuan beste emanaldi bat eskainiko dutela elkarrekin. Beraz, Atlantikaldiak ereindako haziak bere fruituak ematen ari dela esan genezake”.\nHirugarren oina Tostak jarriko du, Donostia 2016ren enbaxada ibiltariak. Apirilean Pasaiako portuan hasi zuen ibilbidea, eta Atlantikoko sei hizkuntza-komunitate gutxitu bisitatu ondoren (Irlanda, Kornualles, Gales, Eskozia, Frisia eta Galizia), Errenterian bukatuko du itsas-bidaia, Atlantikaldiarekin bat eginez. Imanol Otaegi DSS2016EUko enbaxada ibiltariaren arduradunak eman du egitasmoaren berri. “Europa mailan arte-sorkuntza sustatzea, hizkuntz eta kultur aniztasuna ospatzea, eta komunitate gutxituen arteko trukea bultzatzea dira Tostaren helburuak. Atlantikoko kostaldeko hizkuntza komunitate txikietan barrena ibili ondoren, kostaldeko kultur aniztasuna aberastuta iritsiko da Atlantikaldira, eta Errenterian zabalduko du herrixka. Oraintxe bertan Kornuallesera bidean doa enbaxada, eta ekainean Galesen ere izango da”.\nIzan ere, lau itsas-edukiontzitan bidaiatzen du Tosta enbaxadak, eta kontainer multzo horrek komunitate bakoitzean zabaltzen den Tosta herrixka gordetzen du (agertokia, erakusketa aretoa, taberna eta infopuntu batek osatutakoa). Tostaren egitarauaren baitan, kultur-truketik sortutako artelanak aurkeztuko dira, eta publiko mota askotarikoei zuzendutako jarduera parte-hartzaileak programatuko dira. Programa horren baitan, Tosta Bandaren kontzertua izango da emanaldi nagusia. Tostan parte hartzen duten komunitate guztietako musikariek osatzen dute musika-talde hau. “Irlandan jo zuten estreinakoz maiatzaren hasieran, bertan izan baitzen Tostaren lehen jaialdia. Hizkuntza eta musika estiloen aniztasuna ederki josten zirela eta bandak indar handia zuela sentitu genuen segituan”, adierazi du Otaegik.\nPrentsaurrekoan hirugarren edizioko kartela aurkeztu du Laura Landak. “Guztiz berritzailea da aurreko bi edizioetakoekin alderatuta. Batetik, formatua aldatu dugu, formatu bertikala lehenetsiz. Bestetik, bi koloretan erabiliko dugu, zurian eta beltzean, eguneko eta gaueko programazioak nabarmentzeko. Azkenik, lengoai grafikoaren erabileran jarri nahiko nuke fokua. Lengoaia hori erabiliz aniztasunari protagonismoa eman nahi izan diogu marinelek erabiltzen dituzten sinboloak irudikatuz: aingura, ipar-orratza, geziak, eta abar.\nSautrela 445: Luis Baraiazarra, eLiburutegia eta Sagarraren hausterrea\nBa al dugu gustu propiorik?


Emakume graffitigileen kaleko arte borrokalaria, Girl Power dokumentalean | Jendartean\nHasiera » Artea » Emakume graffitigileen kaleko arte borrokalaria, Girl Power dokumentalean\nAtalak: Artea, Generoa, Gizartea\nModu ilegalean eta sarri baldintza ez oso ziurretan kaleko paretak edota metroko bagoiak artez zipriztintzen dituzten graffitilariak ez dira soilik gizonezkoak. Emakumeak ere badira eta irrikaz daude, euren ahotsa entzun dadin eta batez ere euren obrak ikus daitezen. Girl Power da aukera hori eman dien lehen dokumentala.\n“Zakila beharrezkoa al da graffiti bat egiteko?” idatzi zuen, sprayarekin, Lady Pink newyorktarrak 1979an. Dokumentalean ageri da Lady Pink, emakume aitzindaria graffitigintzan. Rio de Janeiroko Pamela Castrok ere hartu du parte, kaleko artea erabiltzen duena indarkeria matxistaren aurka egiteko. Pragan bizi den Sany artista gidari, mundu osoko beste hogeitaka graffitigile ageri dira dokumentalean, margotzen eta hitz egiten. Haien artelanek esateko daukatena erakutsi nahi dute.\nEntretenimendua, artea, bandalismoa?\n“Herrialde bakoitzean graffitiak esanahi ezberdina izan dezake. Mendebaldeko gazteentzat entretenimendua da, eta Hegoamerikan berriz artea, maite dute graffitia; Ekialde Hurbilean edo Errusian, zenbait ideia eta iritzi adierazi ahal izateko modu bakarra da batzuetan”, dio Sanyk. Zazpi urte igaro ditu 90 minutuko lan hau egiten eta ez da proiektu samurra izan, lana ere galdu du bidean, baina ez da damutzen. “Jende arruntak ezagutzen ez dituen egoera ugari aurkezten ditugu eta gizarte askotan bandalismotzat hartzen den fenomeno global honi buruzko ikuspegi freskoa eman nahi izan dugu. Gaia zinemara ekartzen duen lehenengo dokumentala da eta estereotipo ugari apurtzen ditu; Girl Power emakume askorentzat estimulu izan daitekeela uste dut, euren ametsak jarraitu ditzaten”.\n“Gizarte batek duen askatasunaren adierazle da graffitia”\n“Graffitia polemikoa da ez duelako jabego pribatua errespetatzen, baina oso era erromantikoan ematen da. Egiatan, ezarritako arauei kontra egiteko modua da, eta zentzua du, sakoneraino sustraituak ditugun arauak desafiatzea eta horien aurka matxinatzea motore delako garapen sozialerako –dio Jan Zajíček kozuzendariak dokumentalaren webgunean–. Gizarte batek duen askatasuna neurtzeko adierazlea ere bada graffitia”.


POETAS ANTOLOGÍA UNIVERSAL: MÁS DE 11.100 POETAS DE 180 PAÍSES - Editor: Fernando Sabido Sánchez: 6118.- RIKARDO ARREGI DIAZ DE HEREDIA\n6118.- RIKARDO ARREGI DIAZ DE HEREDIA\ninfinitos son los caminos posibles, incontables las salidas.\nBusco en las estrellas un sueño de oasis,\nCartografía, Bassarai, Vitoria-Gasteiz, 2000.\nPARTHITZEKO TENORIA 2\nAspaldian nuen beldurra,\nez nuen oihua entzun nahi,\nazkenean zu ere zoaz\nirla gorrotagarri hori\nkonkistatzera. Gizon asko\netorriko zaigu kantatuz\ngure zaldunen balentriak.\nni geratuko naiz pentsatzen\nIngalaterrako euriak busti duela zure sorbalda ederra.\nZuen hizkuntzaren ikasketari ekitean\naltxor galdua bilatzen dutenen antzera\nmapetan idatziriko ikur misteriotsuen esanahiek,\nitsasneskek bezala, deitzen didate paradisua kausitzeko.\nIraganeko malkoak gorri bihurtu\nirekitzen ditut zentzumenak oro\neta aloe tanta bat odolean eriden\nnon Banu Kasitarrek —Jainkoak bedeinka ditzala!—\nbidea erakusten duten keinuka.\nZoriontsu izan zineten Jemengo palazioetan\ngaur errauts, oi Gudman, oi al-Khawarnaq\ndizdiratsuak dira eta oso altuak\nilunabarra heltzean zeruko izar dirudite leihoek\neta ilargia iluna da haien ondora badator.\nZoriontsu zineten hirietan ere\nhitzezko eta harrizkoak, oi Iram, oi Bagdad\nbasamortuko gau epelean galdu zitzaizuen kobrezko hiria,\nperla harean galtzen baita.\nEta orain Ahmad Pariseko geltoki hartan\njauregiaren errege baino le roi du balai dena\nkristauen lur hotzean ur ez den marmorea garbitzen,\nnola ez gogoratu jasmin eta hiriak.\nIbn al-Faqih al-Hamadanik kondatzen digunez\nal-Khawarnaq bukatzean an-Numan erregea\ngoiko solairuraino igo zen Sinimmar arkitektoarekin,\nbizantiarra zena. Orduan an-Numanek, edertasunaz inguraturik,\nerran zuen: «Ez dut honelako jauregirik inon ikusi»\neta Sinimmarrek, harro: «Kentzen bada nik dakidan adreilu bat\nlurrarekin bat eginen da palazio osoa». Erregek\ngaldetu zion: «Norbaitek gehiago daki hori?». «Ez —ihardetsi\nbizantiarrak— neuk soilik». Eta an-Numanek agindua\neman zuen arkitektoa goikaldetik jaurtiki zezatela.\nEta atzokoan hementxe bertan seigarren pisutik\nerori zen igeltsero arabiarra lan baldintzak zirela eta,\nez dira gaur alabastrozko jauregiak eraikitzen.\nGau eztiak solasean ematen ditugu lagunekin,\nlili eta liburuen usain beroak\nbiguntzen du gauzen presentzia ankerra.\nOrduan Abu Nuwas edo Ibn Sahl edo besteren batek\namodioa eta ardoa goratuko du\neta arrenkurak lasaitzeko\ngramatika izanen da sendagai.\nNola partikulek ez baitute deklinabiderik\nhala ez dut nik ere zurekin batzeko esperantzarik.\nGorputz eta oihalen usain gozoak\nbiguntzen du denboraren urrats iheskorra,\nipuin, istorio, gutun eta poemez\nhornitzen ditugu urmaelak eta bailak.\nLapislazuli antzera zela lurra, kantatuko du al-Maqqarik\noihartzun mikatzenak notek sakabanatuz\nal-Qods eta Bayrut-en itzalek hoztuko dute haizea.\nEgunsentia aldarrikatzen duen seinaleak letrak oro\nKontsolatzeko agian berriz azaltzen didazue\nImru'l-Qays nire zain egonen dela paradisuaren atarian.


1870: Vladimir Illitx Ulianov Simbirsk-en sortu zen, Volga ondoan, apirilaren 22an.\n1872: Karl Marx-en Das Kapital-en lehen liburukia Errusieraz. Edizio legala.\n1879: irailaren 1ean Fédor Kerenskik (Kerenskiren aita) zuzentzen zuen Simbirsk-eko lizeoan sartu zen, 9 urterekin. Ikasle bikaina.\n1883: Marx-en heriotza Londresen. Plekhanov, Vera Zasulitx eta Axelrod-ek Lanaren Emantzipazioa” lehendabiziko talde marxista errusiarra sortu zuten. Plekhanov-ek“Gure desadostasunak” idatzi zuen.\n1885: Karl Marx-en Das Kapital-en bigarren liburukia Errusieraz. Edizio legala.\n1886: urtarrilean, aitaren heriotza. Lenin-ek hamasei urte zituen orduan.\n1887: maiatzaren 8an, Alexander anaiaren exekuzioa. Ana arrebaren atxiloketa.\n1888: irailean Kazan-go unibertsitatean ikasten hasi zen. Lehendabiziko atxiloketa abenduan. Unibertsitatetik egotzia. Kazan ondoko herrixka batera deportatzen dute, zaintzapean.\n1889: Samara-n lehendabiziko talde marxistan parte hartu zuen. Das Kapital-en lehen liburuaren estudiatze sistematikoa. Bigarren atxiloketa.\n1890: zuzenbide ikasketak San Petersburg-en.\n1891: Samarako hertzaleekin harremanetan. Apirilean Unibertsitateko azterketak egin zituen, ikasle libre gisa. Lenin-ek Plekhanov-en lanak irakurri,\n1892: abokatu titulua lortzen du eta Samaran aritu zen lanean uztailetik aurrera. Hertzaleekin lehendabiziko eztabaida teorikoak, marxismoaren defentsan.\n1893: udan, San Petersburg-era joan zen abokatu-lanera, Wolkestein abokatuaren bulegoan.. Talde marxistetan parte hartu zuen, langileria formatu eta antolatzen. Lehendabiziko idazkia: “Merkatuen arazoa” delakoari buruz”\n1894: Moskura joan zen bizitzera. Otsailean Nadezha Krupskaia ezagutu zuen. “Nor dira Herriaren “lagunak” eta nola borrokatzen diren sozialdemokraten aurka “\n1895: bidaia Suitzan (Geneva), Frantzia (Paris) eta Alemanian gaindi (Berlin). Plekhanov eta Axelrod ezagutu zituen. Engels-en heriotza. Berari buruzko artikulu nekrologikoa idatzi zuen. San Petersburg-en, Langileriaren Askapenerako Borroka Batasuna taldea sortu zuten Lenin-ek eta bere burkideek, haien artean, Martov-ek\n1896: abenduan, hirugarren atxiloketa. Espetxea.\n1897: Siberiara deportatua, hiru urteko kondenarekin. “Zein herentziari egiten diogu uko?”, “Errusiar sozialdemokraten eginkizunak”. Bund, Errusia, Polonia eta Lituaniako langile juduen batasuna sortu zuten.\n1898: Urtarrilean bere deportazio-aldia amaitu zen. Errusiako Alderdi Langile Sozialdemokrata sortu zen, EALS, martxoan, lehendabiziko Kongresuan, Minsk-en,Bund-en ekimenez. Berehala zuzendaritza atxilotua izan zen. Nadezha Krupskaia-rekin ezkondu zen, uztailaren 10ean.\n1899: “Kapitalismoaren garapena Errusian” argitaratu zuen. Deportazioan idatzia. Berstein-en errebisionismoaren aurka, Kautski-ren ortodoxiaren alde.\n1900: Deportazioaren bukaera, urtarrilean. Apirilean, Leninek berak Alderdiaren Konferentzia bat antolatu zuen Paskov-en. Bertan, atzerrira joateko agindu zitzaion, handik Alderdi Sozialdemokrata antolatzeko, berak aldez aurretik zehaztutako planaren arabera. “Iskra” egunkariaren sorrera, abenduan.\n1901: Munich-en bizi zen. Lenin (“Lena ibaiko gizona”) ezizena hartu zuen.\n1902: “Zer egin?” eta “Errusiar sozialdemokraziaren nekazal programa” idatzi zituen.Iskra-ren erredakzioa Londresen kokatu zen. Trotski ezagutu zuen.\n1903: Errusiako Alderdi Langile Sozialdemokrataren bigarren Kongresua, Bruselan eta Londresen. Boltxebikeak eta mentxebikeak: zatiketa erreformista eta iraultzaileen artean. Trotski mentxebikeen alde eta Leninen aurka. Honen guztiaren ondorioz, Lenin-ek Iskra utzi zuen. “Nazio arazoa gure alderdian”.\n1904: uztailean, lehendabiziko depresioa. Hilabetez Krupskaiarekin mendian, pausatzeko. “Urrats bat aurrera, bi atzera”. Bogdanov ezagutu zuen. Gorkiren laguntzaz, egunkari berri baten proiektua.\n1905: urtarrilean sortu zen egunkaria: “Vperiod” (Aurrera). Igande odoltsua San Peterburg-en: 1.000 hildako baino gehiago, urtarrilaren 9an. Potemkin itsasontziaren mutina. Alderdiaren III Biltzarra, Londresen, apirilean. “Sozialdemokraziaren bi taktika Iraultza demokratikoan”. Iraultza Errusian. Lehen sobieten sorrera, urrian. Lenin San Petersburg-era joan zen. Porrota eta errepresioa abenduan. Desmoralizazioa iraultzaileen artean. Stalin ezagutu zuen.\n1906: Alderdiaren IV. Kongresua: boltxebike eta mentxebikeen batasuna.\n1907: Alderdiaren V. Kongresua. Gehiengo boltxebikea.\n1908: Lenin Suitzara joan zen, Genevara. Polemika Bogdanov-ekin.\n1909: Lenin Parisen. “Materialismoa eta enpiriokritizismoa”, Bogdanov-en aurka. Filosofia materialista dialektikoaren aldeko liburu giltzarria.\n1910: abuztuan Caprin Gorkirekin: atsedena. Kopenhagen, II Internazionalaren Kongresuan parte hartu zuen. Estokolmon ikusi zuen bere ama azken aldiz. Alderdiaren ahulezia Errusian kezkagarria da. Errepresioa. Bigarren depresioa.\n1911: Ines Armand ezagutu zuen, eta bere laguntzaz, militante boltxebikeen formazio eskola bat antolatu zuen Paris ondoan. “Commune-ren oroimenez”.\n1912: Alderdi Boltxebikearen sorrera, Pragako Konferentzian, urtarrilean. PolemikaTrotskirekin. “Pravda” boltxebikeen egunkaria sortu zen, Stalin-en lan militanteaz. Udan, Lenin Krakoviara joan zen bizitzera, Errusiatik hurbilago.\n1913: “Nazionalitateen arazoari buruzko ohar kritikoak”.\n1914: abuztuan I. Mundu Gerra Inperialista lehertu zen. Lenin gerra inperialistaren aurk a agertu zen. II. Internazionalaren traizioa eta porrota, burgesiaren morroi. LeninPolonian atxilotu zuten zenbait egunez. Poloniatik Suitzara jo zuen, Bernara. “Nazioen autodeterminaziorako eskubidea”.\n1915: Leninek betikotz hautsi zuen II. Internazionalarekin, Plekhanov eta Kautskirekin. Irailean, internazionalisten Konferentzia Zimmerwald-en. “Proletalgo iraultzailea eta nazioen autodeterminaziorako eskubidea”. Hegelen obra filosofikoaren estudiatze sistematikoa, eta dialektikaren sakontzea: “Kaiera filosofikoak 1914-1915”\n1916: “Inperialismoa, Kapitalismoaren etapa gorena.” “Iraultza proletarioaren programa militarra”. Krupskaia gaixorik udan.\n1917: otsailean, Iraultza Demokratikoa. Martxoan, Leninek hitzaldi garrantzitsua egin zuen Parisko Commune-ri buruz. “Urrundik idatzitako gutunak”. Suitzatik Errusiara joan zen, Alemanian gaindi, II. Reich-eko Gobernuaren konplizitatearekin, tren itxi batean. “Apirileko tesiak”. Ekainean Lenin mintzatu zen Sobieten Biltzar Orokorrean. Ekainean eta uztailean, manifestazio jendetsuak, boltxebikeak nagusitzen dira sobiet gehienetan. Kornilov jeneralaren estatu-kolpe saioa. “Estatua eta Iraultza”, Finlandian eta sasian idatzia, ihes eginda. Urria-azaroan, Iraultza Sozialista: Lenin, Herri komisarioen burua. Bakea eskaintzen zaio Alemaniari. Negoziazioak hasi ziren.\n1918: urtarriletik martxora: polemika garratza Alderdian Alemaniarekiko bakeari buruz: Trotski eta Bukharin beren kabuz. Brest-Litovsk. Hiriburua Moskurat. Abuztuan, atentatu terrorista Leninen aurka, zauri larriak. Gerra zibilaren hasiera eta Inperialismoaren eraso orokorra: “Iraultza proletarioa eta Kautski damutua”, “Botere sobietikoaren berehalako eginkizunak”.\n1919: martxoan, Internazional Komunistaren I. Kongresua. Estatu sobietikoaren definizioari buruzko eztabaida Alderdiaren VII Kongresuan. Gerra zibilak aurrera segitzen du Errusian: milioika hildako. Udan, hamalau estatu kapitalista eta inperialisten tropak sartuak ziren erasoan: Frantzia, Japonia, Alemania, Italia, Estatu Batuak, Txekoslovakia, Britainia Handia, Serbia, Txina, Finlandia, Grezia, Polonia, Errumania eta Turkia. “Biltzar Konstituziogilearen hauteskundeak eta Proletalgoaren Diktadura”.\n1920: Denikin jeneral kontrairaultzailearen aurkako garaipena Siberian eta gerra zibilaren amaiera azaroan. Alderdiaren IX. Kongresua: polemika zuzendaritza unipertsonal eta kolektiboaren artean. Internazionalaren II. Kongresua udan.“Ezkerkeria, komunismoaren haur-gaixotasuna”. Sindikatuei buruzko eztabaida Alderdian, azaroan: Trotski, Lenin eta Stalinen aurka, sindikatuak militarizatzearen alde. Langile Oposizioaren plataforma.\n1921: matxinada Kronstadt-en. Alderdiaren IX. Kongresua: sindikatuen polemikaren ondorioz, frakzioak debekatu ziren. Udan, Internazionalaren III Kongresua: langile fronte bateratua. Abenduan Lenin gaixotu zen. Politika Ekonomiko Berria (NEP)\n1922: martxoan, Alderdiaren XI. Kongresua, Leninek txosten nagusia idatzi zuen. Apirilaren 3an Stalin Alderdiko idazkari orokorra. Maiatzaren 26an Leninen gaixotasuna larritu zen. Urrian lanean hasi zen berriz, Internazional Komunistaren IV. Kongresuan parte hartu zuen: “Errusiar Iraultzaren bost urteak eta munduko Iraultzaren perspektibak”. “Materialismo militantearen esanahiaz”. Azaroaren 20an bere azken diskurtsoa egin zuen. “Kongresuari gutuna”, abenduan. Hil horren 13an bere osasunak okerrera jo zuen. 5 gutun Trotski-ri, kanpo komertzioaren monopolioaren defentsa elkarrekin egiteko proposatuz. “Nazionalitateen arazoa edo “autonomizatzearena”, Georgiako arazo nazionalari buruz eta Sobiet batasunaren eraikuntza internazionalistaz.\n1923: urtarrilaren 4an, “Kongresuari gutuna”-ri eranskina idatzi eta, bertan Stalinidazkari orokorraren postutik kentzea gomendatu zuen, bere izaera zakarrarengatik.“Gure Iraultza”, “Nola berreratu behar dugun langile eta nekazarien ikuskaritza”, “Hobe gutti, bainan hobea”. Martxoaren 5ean Stalini idatzi zion, haien arteko harremanak hausteaz mehatxatuz, eta egun berean Trotskiri gutun bat bidali zion, Georgiako arazoaren defentsan bere izenean egiteko Partiduko Komite Zentralean. Martxoaren 6an Georgiako boltxebikeen aldeko gutuna, Ordzhonikidze, Stalin eta Dzerzhinskikritikatuz. Gutun honen kopia bana eman zitzaien Trotski eta Kamenev-i. Martxoaren 10ean larriki gaixotu zen berriz.\n1924: Lenin urtarrilaren 21ean hil zen, Gorkin.


'Berria zabalik' kanpaina\nTximista batek piztu zuen Leire mendilerroko sutea\nNafarroako Foruzaingoaren arabera, tximista batek pinu bat jota piztu zen Leireko sutea; 500 bat hektarea erre dira inguru horretan.\nOzonoak Bilboko airea kutsatu duela salatu du Ekologistak Martxan-ek\nSalatu dute agintariek ez dietela arriskuaz ohartarazi herritarrei. Ozonoa automobilek eta industria mota batzuek igortzen dituzten partikulekin elkartzean gertatzen den erreakzio batek eragin du kutsadura, beroaren ondorioz.\nGizon bat hil da Baliarrainen, autoa errepidetik irtenda\nGI-3851 errepidean gertatu da istripua: autoa errepidetik irten eta irauli egin da. Gidariak 74 urte zituen. Ertzaintza gertaera ikertzen ari da.\nEuskarazko kulturaren transmisioa hezkuntza legean bermatzeko eskean\nEuskarazko kultur sorkuntzan diharduten 63 eragilek eta norbanakok bat egin dute. Jaurlaritza ontzen ari den legeari proposamenak egiteko eta eztabaidan parte hartzeko aukera izan nahi dute\nHezkuntza ministroa ikusi arte okupazioa segituko du Seaskak\nSeaskako guraso, ikasle eta irakasle batzuek Akademia Ikuskaritzak Baionan duen egoitza okupatu zuten herenegun, azterketak euskaraz egitearen alde. Zenbait hautetsik eta eragilek babesa eman diete\n«Eremu mistoa desagerrarazten ari dira, eta guk aise onartu dugu»\nEuskararen Defentsarako Sareak «ekintzara» jo nahi du Nafarroan, hizkuntza eskubideen alde. Joseba Otano da sarearen sustatzaileetako bat.\nGimenok 0-3 plataformari eskatu dio greba bertan behera uzteko\n«Egiazko beldurra zer den jakin dut»\nUkrainatik, Brasildik eta Afganistandik ihes egin behar izan duten hiru emakume beren bizipenez eta jazarpenaz mintzatu dira, Zehar-Errefuxiatuak erakundeak elkartuta. Asiloa lortzeko prozedura errazteko eskatu dute.\n'Aita Mari' ontzia Lampedusara bidean dago 68 migratzaile hartuta\nItaliak oraindik ez dio eman porturatzeko baimenik. Ekintzaileek EBren jarrera salatu dute, eta giza korridore seguruak eskatu\nLaugarren dosia eskura egongo da Hego Euskal Herrian, udazkenean