Migrainarekin lotutako proteina batek emeei soilik eragiten die saguetan - ZientziaEus\n2019/04/09 Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria\nArg. Rama / CC-BY-SA\nBadira 30 urte inguru CGRP proteinak migrainan eragin nabarmena duela ezagutzen dela. Baina orain arte egin diren ikerketa ia guztiak animalia arrekin egin dira, eta lehenengo aldia da ikusten dena sexuaren arabera eragin desberdina duela proteina horrek. Horrez gain, proteina horrek meningeetan (garuna estaltzen eta babesten duten ehunak) mina eragiten duela ere baieztatu du ikerketa honek.\nIzan ere, ez dago argi CGRP proteinak non eragiten duen. Nerbio-sistema zentralean (garuna eta bizkar-muina), nahiz periferikoan (gainerako guztia, meningeak barne) sortzen da CGRP proteina, baina ezin da batetik bestera pasa, handiegia baita. Ikertzaileek saguei meningeetan sartu diete CGRP proteina, eta ikusi dute emeei buruko mina eragiten diela, eta arrei ez. Hala, emakumezkoek migraina gehiago izatearen arrazoia konplexuagoa dela aitortzen duten arren, ondorioztatu dute CGRP proteinarekiko sentikorragoak izateak zerikusia izan dezakeela.\nPrioiak nerbio osasuntsuak osatzeko ezinbestekoak direla frogatu dute\nHilekoari lotutako migrainaren zergatia


Aste honetako programaren baitan eskainiko diren kontzertuetan (hilak 3, osteguna, eta hilak 4, ostirala) ez da EBren Covid Ziurtagiri Digitala (QR) aurkeztu beharko kontzertu-aretoetara sartzeko. Hala ere, edukiera-mugak bere horretan mantenduko dira, beraz, gure kontzertuetara 800 pertsona etorri ahalko dira gehienez.\nEskerrak eman nahi dizkiogu publikoari, izan ere, prestutasuna eta ulermena erakutsi du kontzertuetara sartzeko Covid Ziurtagiri Digitala erakutsi behar izan den aldian.\nAuditorioa irekitzeko ohiko ordutegia berreskuratu dugu (19:00etan)\nEgilea trekIdazteko data 2 otsaila, 2022 3 otsaila, 2022 Categories albistea, covidLeave a comment on DAGOENEKO EZ DA BEHARREZKOA COVID ZIURTAGIRI DIGITALA AURKEZTEA BILBAO ORKESTRA SINFONIKOAREN KONTZERTUETARA SARTZEKO\nGaurtik aurrera, 2021-12-15a, derrigorrezkoa da EBko Covid Digital Ziurtagiria (QR) aurkeztea, besteak beste, kontzertu-aretoetara sartzeko. Betebehar hori Lehendakariaren abenduaren 14ko 47/2021 Dekretuak ezartzen du.\nBeraz, BOSeko kontzertuetara sartu nahi duten pertsonek baliozko Covid Digital Ziurtagiri bat aurkeztu beharko diete gure langileei, baita identifikazio ofizialeko agiri bat ere (NAN, AIZ, gidabaimena edo pasaportea).\nEgiaztapen hori ez zaie eskatuko 12 urtetik beherakoei.\nOrdu erdi aurreratuko dugu auditoriumaren irekiera (18:30), ikusleen sarbidea errazte aldera.\nHelburu berarekin, ahalik eta lasterren etortzeko eskatzen dizuegu, eta eskura izan ditzazuela Covid Digital Ziurtagiria eta identifikazio-dokumentua.\nEgilea trekIdazteko data 15 abendua, 2021 16 abendua, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on COVID ZIURTAGIRI DIGITALA BILBAO ORKESTRA SINFONIKOKO KONTZERTUETARA SARTZEKO\nLehendakariaren urriaren 6ko 39/2021 Dekretuak COVID-19aren pandemiaren ondoriozko osasun-larrialdiko egoera Euskadin amaitu egin zela adierazi zuen.\nAlbiste positiboa da, eta denbora luzez egon gara berri horren zain. Agindutakoa betez, BOS normaltasun-garai berri honetara egokitzen ari da.\nDenboraldi Sinfonikorako abonuak\n3.programatik aurrera, Denboraldi Sinfonikorako abonua duten pertsonek aurreko denboraldietan okupatzen zuten jarlekua okupatzen dute berriro, edo, abonua aurreko denboraldian edo oraingo denboraldian hartu badute, abonua hartzean aukeratu dutena. Horretarako, abonaturik dauden kontzertuetara joateko erabiliko dituzten txartelak bidali zaizkie postaz.\nHorrela, 3. programa horretatik aurrera, Denboraldi Sinfonikorako abonua dutenek txartela erabili behar dute kontzertuetara sartzeko.\nDenboraldi osoko abonuetarako eskuragarri dauden bi gonbidapenei dagokienez, denboraldi osoko abonu horietako bat duten pertsonek gonbidapen horiek eskatzen hasi ahal izango dute.\nKontzertu eguna aldatzeko aukerak dakarren abantaila berriro jarri da abian.\nHonako denboraldi hau amaitzean eskatu ahal izango dira jarleku-aldaketak.\nAbonua eskuratu nahi dutenek lekua aukeratu dezakete. Leku hori izango da, hain zuzen ere, denboraldi osoan zehar izango dutena.\nGanbera-musikako denboraldiko abonatuak\nPandemiaren ondorioz, 20-21 denboraldiaren hasieran ganbera-musikarako abonua zeukaten pertsonek ezin izan zuten beren jarlekua aukeratu, eta, hainbestez, behin-behineko jarlekua esleitu zitzaien, erabilgarri zegoen edukieraren arabera. Abendura arte, abonatuek behin-behinean esleituta dituzten eserlekuetan jarraituko dute.\nLaster, ganbera-musikarako abonua duten pertsona guztiekin harremanetan jarriko gara, antzinatasun-ordenaren arabera, 5. ganbera-kontzertutik aurrera (urtarrilak 17) okupatuko duten jarlekua aukeratu dezaten.\nDenboraldi honetarako abonua hartu nahi dutenek ere badute aukera. Jakin behar dutena da orain behin-behineko eserleku bat esleituko zaiela urtarrileko lehen kontzertura arte, orduan aukeratu ahal izango baitute behin betikoa.\nEgoera berri honek denboraldiko kontzertu bakoitzeko eserleku libre guztiak salgai jartzeko aukera ematen digu. Jarleku horiek pixkanaka aktibatuko dira, kontzertu-multzoen arabera.\nGogorarazi nahi dugu azken orduko sarrerak erosteko aukera ere izaten jarraitzen dugula (kontzertua hasi baino 24 ordu lehenago aktibo daudenak), bai txartel-leihatilan, bai interneten. Internet bidez erosteko, web-orrian adierazten den deskontu-kodea erabili behar da.\nJakin badakigu, gure aldetik ahal dugun guztia egin arren, ahalik eta abonaturik gehienek gure kontzertuetara joateko aukera izan zezaten, egun, ordu eta herri aldaketak traba izan direla. Horregatik, eskerrak eman nahi dizkiegu gure abonatu guztiei, denoi bizitzea egokitu zaigun garai zail honetan izan duten pazientziagatik eta ulerbera jokatzeagatik.\nEra berean, erakunde gisa, eskerrak eman nahi dizkiegu gure langileei, administraziokoei eta musika-antolaketa arlokoei, bai eta gure artista gonbidatuei ere, orkestrak zuzeneko musika egiten jarrai zezan egin dituzten ahalegin biziengatik. Denboraldiko ostegun eta ostiraletan bi kontzertu egitera iritsi gara. Edukiera-aldaketak egin ditugu osasun-agintariek adierazitakoaren arabera, eta behin baino gehiagotan birkokatu ditugu gure abonatuak. Eta etengabeko komunikazioa izan dugu geure publikoarekin, gertatzen ziren aldaketa horien guztien berri emate aldera.\nEgilea trekIdazteko data 9 azaroa, 2021 9 azaroa, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on BOSen edukierak normaltasunera itzuli dira\nEgilea trekIdazteko data 12 apirila, 2021 12 apirila, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on Bilboko itxiera perimetrala. 2021-04-13\nEgilea trekIdazteko data 6 apirila, 2021 6 apirila, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on Apirilaren 19an eskainiko da azaroan bertan behera geratu zen lehenengo Ganbera-kontzertua\nCarlos Miguel Prieto zuzendariak JoAnn Falletta zuzendaria ordezkatuko du\nCarlos Miguel Prieto maisua Bilbao Orkestra Sinfonikoko burua izango da gure denboraldi sinfonikoaren 13. programan (apirilaren 22a eta 23a). JoAnn Falletta zuzendaria ordezkatuko du, pandemiaren gaur egungo egoeraren ondorioz nazioarteko joan-etorriak egiteko ezarritako mugak direla-eta ezingo baitu programan parte hartu.\nBariazioak Haydnen gai baten gainean\n1. kontzertua piano eta orkestrarako\nBariazio kontzertanteak op. 23\nEgilea trekIdazteko data 30 martxoa, 2021 30 martxoa, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on Carlos Miguel Prieto zuzendariak JoAnn Falletta zuzendaria ordezkatuko du\nSoyoung Yoon biolin-jotzaileak Fumiaki Miura ordezkatuko du\nSoyoung Yoon biolin-jotzaileak bakarlari lanak egingo ditu gure denboraldi sinfonikoaren 11. egitarauan (martxoaren 18an eta 19an). Fumiaki Miura ordezkatuko du, pandemiaren egungo egoeraren ondorioz nazioarteko joan-etorriak egiteko ezarritako mugak direla-eta ezingo baitu programan parte hartu.\nEgilea trekIdazteko data 9 martxoa, 2021 9 martxoa, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on Soyoung Yoon biolin-jotzaileak Fumiaki Miura ordezkatuko du\nUdal-konfinamendua bukatu da\nLehendakariaren martxoaren 6ko 13/2021 Dekretuak udal-konfinamendua indargabetu du.\nHorrela , martxoaren 9tik aurrera, Euskal Autonomia Erkidegoan bizilekua duten pertsonak BOSeko kontzertuetara etor daitezke iada.\nEgoera aldakorra denez, nahitaezkoa da aldiro gure webgunea kontsulta ezazuen, (www.bilbaorkestra.eus) azken berriei buruzko informazioa bertan emango baitugu.\nEgilea trekIdazteko data 8 martxoa, 2021 8 martxoa, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on Udal-konfinamendua bukatu da\nAldaketak udal-konfinamenduan. Bilborekin mugakideak diren udalerriak.\nLehendakariaren otsailaren 12ko 7/2021 Dekretuak udal-konfinamenduko hainbat atal aldatzen ditu.\nHorrela , otsailaren 15etik aurrera, Bilborekin mugakideak diren udalerrietan bizi diren abonatuak BOSeko kontzertuetara etor daitezke iada.\nHauexek dira Bilborekin mugakideak diren udalerriak: Alonsotegi, Arrigorriaga, Barakaldo, Basauri, Erandio, Etxebarri, Galdakao, Sondika, eta Zamudio.\nEgoera aldakorra denez, nahitaezkoa da aldiro gure webgunea kontsulta ezazuen , (www.bilbaorkestra.eus) azken berriei buruzko informazioa bertan emango baitugu.\nEgilea trekIdazteko data 15 otsaila, 2021 15 otsaila, 2021 Categories albistea, covidLeave a comment on Aldaketak udal-konfinamenduan. Bilborekin mugakideak diren udalerriak.


naiz: agenda - Pauline eta Juliette: ‘Hegaldaka’\nPauline eta Juliette: ‘Hegaldaka’\nBi abeslari gazte, Pauline Junquet, 23 urtekoa, Kanbokoa; eta Juliette, 19 urte, Itsasun bizi dena. Biak abeslariak eta maila handiko musikariak. Euskal Herriko eta hemendik kanpoko hainbat plazatan aritu izan dira.\nOrain dela gutxi, Hegaldaka, lehen albuma argitaratu dute Agorila diskografikarekin; bertan 11 folk abesti, gehienak euskaldunak baina beste abeslari batzuenak be bai; besteak beste, Francis Cabrel.


IRITZIA | Arkillos 10: "Autogestioa, asanblada eta auzolanaren balioak ezberdin ikusten ditugu guk". - Halabedi\n> IRITZIA | Arkillos 10: “Autogestioa, asanblada eta auzolanaren balioak ezberdin ikusten ditugu guk”.\nDecember 1, 2020 Erredakzioa InNews 1\nMaite, Ruben eta Arkillos 10 etxe okupatuko beste etxekide ohi batzuk sinatutako iritzi gutuna. "Finean, 10 urtez, bizilagunez eta kolektiboz oso anitza izan den etxe bat, 4 egunetan pasatu da ERRAKIrekin lotu den etxe bat izatera".\nArkillos 10 etxea 2010. urtean okupatu zen. Gasteizko udalaren jabetza duen eraikin historiko bat da. Urteak zeramatzan abandonatuta eta 10 urte luze hauetan zehar, bizitza eman dioten pertsona asko pasa dira bertatik. Jende anitza bizi izan da bertan, eragile ezberdinetan militatzen zutenak: gazteak, feministak, ekologistak, gaztetxeroak, auzo eragileetako kideak, anarkak, baita kolektiboetan antolatuta ez zegoen jendea ere. Etxea bera, etxebizitza izateaz gain, espazio irekia izan da: bizikleta tailerra, antzerkiak, afariak edo kontzertutxoak egin izan dira, baita kolektibo askorentzat bilerak egiteko txokoa ere izan da 10 urte hauetan zehar.\nModu horretan heldu zen Arkillos pasa den urriaren bukaera aldera. Orduan arkitekto tekniko bat etxera etorri eta gutun bat eman zigun non jakinarazi zigun udalak eraikineko ITE-a (Eraikinaren Azterketa Teknikoa) egiteko enkargatu diola.\nArkillos, oro har, ondo dago, badugu arkitekto baten txostena horrela adierazten duena. Horregatik, eta ITEa ez pasatzeak ondorio txarrak ekar litzakeelako ‒isunak edo udala indarrez sartzen saiatzea‒ erabaki genuen ITEa egitea.\nJakitun ginen ITEa egiteak ekar zitzakeen arriskuez, Udalak Talka desalojatu zuen konfinamendu erdian eta gaztetxea, gazte-leku baten araudi baten aitzakian, pandemia-neurriak aldatu arte isun-mehatxupean itxiarazi zuen. Horregatik, ITEari begira, etxean “txapa-margoketa” saio integral bat egin, eta txukun-txukun uztea erabaki genuen. Etxe handia da eta banan-banan lanak hainbesterako ez baziren ere, denak pilatuta dezenteko lana zen, eta, gainera, arkitektoak epeekin estutu gintuen: bi astean egin behar genuen dena, beraren bisita aurretik.\nAzaroaren 12an, lana planifikatzeko ezohiko bilera bat egin genuen. Orduan, etxeko 4 kidek proposamena jarri zuten mahai gainean: ERRAKIk lagunduko zigun ekonomia zein giza baliabidez, etxea ERRAKIrekin lotzearen truke. Kide horien arabera, etxea ahul zegoen, lan horiei aurre egiteko gaitasunik gabe, eta ERRAKI zen etxeko obra egin eta ITEa ondo pasatzeko berme bakarra. Azaldu ziguten, ERRAKIrekin etxea lotzeak ez duela eskatzen etxeko kide guztiok ildo sozialistako kideak izatea, baina ERRAKIrekin etxea lotzeak bere betebeharrak dauzkala: Langile Kontrolpeko Gune (LKG) izatera pasatzea, ERRAKIrekiko diziplina eta subordinazioa izan beharra eta beste LKG bat erasotua edo arriskuan egonez gero, pankartak jarri eta haren aldeko mobilizazioetan gure Arkillos 10 LKGa presente egotea.\nEgia da Arkillos 10 egoera ahulean zegoela, 6 kide geratzen ginen etxean ( gainontzeko 2 pertsona orduantxe alde egite prozesuan zeuden eta beste bat zer egin ez zekiela zebilen). Bestalde, esan behar da etxean geratzen ginen 6 kide horietatik 4 oso berriak ginela, eta, badaezpada: gure artean ez zegoen ez haserrerik, ez gatazkarik.\nProposamena ekarri zutenean, beste bi kideak harrituta geratu ginen, ez genuen espero. Gu, ITEa zela eta, etxeko markoan ari ginen lanean ordura arte arkitekto, abokatu eta auzoko eragileekin kontaktuan, egin beharreko lanak planifikatzen. Gainera, lan horiek egiteko zegoen premiagatik, ez zegoen ERRAKIrekin lotzeko proposamena eztabaidatzeko denborarik, are gutxiago antolakunde politiko zehatz batera lotzeko beharrezko eztabaida sakona emateaz ari bagara.\nEz geunden ados, eta proposatu genuen ahalegin bat egitea: Arkillosetik pasatutako etxekide-ohi, kolektibo, kulturgile, eta lagunei auzolanetan parte hartzeko dei egitea, denon artean auzolan horiek egitea, ez ERRAKIrekin ez inorekin lotu gabe. Gure artean adostasunik ez zegoenez, iganderako hitzordua jarri genuen.\nIgandean, auzolanerako deiak izandako erantzuna mahai-gainean jarri genuen: ia 40 lagun, Arkillosekin harremanetan izandako kolektibo pila batetik: Zaharraz Harro, Goian, euskal preso politikoen aldeko solidarioak, internazionalistak, Talka, Errekaleor eta Sumendikoak, Auzoan Bizi, Bizikopon, Kutxi eta Txikitako etxe okupak, ERNAI, gaztetxeroak… baita gure inguruko lagunak ere. Tartean, hamaika auzolanetan parte hartutako jendea. Lagun haiek guztiek gehi ildoko kideek ekarri ahal zituztenek, denek elkarrekin, etxeko lanak egitea zen gure proposamena.\nAlabaina, ildoko lau kideek eutsi zioten beren proposamenari: ERRAKI arduratuko zen obraz, Arkillos Langile Kontrolpeko Gune bihurtu eta ERRAKIrekin lotuko zen. Prest agertutako pertsona horiek, baldintza horietan, auzolanean parte hartu nahi bazuten ongi etorriak ziren. Ildokoak ez garen bi kideok esan genuen, Arkillos ERRAKIrekin lotzearekin ez geundela ados, eta hori ematekotan etxea utziko genuela. Luze eztabaidaturik, ez ginen ados jarri eta astearterako jarri genuen behin betiko bilera zirt ala zart egiteko. Ildoko kideek beren artean eta beren erakundean hitz egiteko tartea hartuko zuten. Asanbladaz kanpoko eragile batekin kontsultatu behar horrek, galdera bat sortu zigun: non uzten zuen horrek etxeko asanblada?\nAsteartean, berririk ez. Etxeko ildoko lau kideek Arkillos ERRAKIrekin lotzea erabakia zuten. Beste bi kideok etxea utziko genuela esan eta hala egin dugu.\nZergatik? Bada, gure ustez sinplea da: ERRAKI ildo sozialistak diseinatutako Langile Kontrolpeko Guneetarako babes sare bat da, ez da EHko gaztetxe eta gune okupatu anitzen sarea. Horrez gain, ez geunden ados proposamena lantzeko formekin. (unea, epeak, erabakiak hartzeko moduak, etxekideon arteko elkar zaintza eza,… .)\nGainera, nola etorri zitzaizkigun? Finean, ostegun hartan mahai gainean jarri ziguten aitzakia ez beteta ere ( obra epeen barruan ERRAKIk bakarrik bermatu ahal zuela gezurtatu genuen ‒ERRAKIz kanpoko 40 lagun geneuzkan auzolanerako‒), ildoko kideek aurrera jarraitu zuten beren erabakiaz. Galdetu genien denek elkarrekin auzolana egiteko zein arazo zuten, erantzuna da ERRAKI, sare gisa, ezin dela lanera etorri, etxea haiekin lotu ezean. Alderantziz bai, etxea haiekin loturik, denok, gure aniztasunez, joan beharko genuke auzolanera. Ulertuta.\nFinean, 10 urtez, bizilagunez eta kolektiboz oso anitza izan den etxe bat, non, besteak beste, ildoko kideek ere beren bilerak eta bestelako erabilerak burutu izan dituzten, 4 egunetan pasatu da ERRAKIrekin lotu den etxe bat izatera. Une zehatz bateko gehiengoak inposaturik bai, ez kontsentsuz.\nAutogestioa, asanblada eta auzolanaren balioak ezberdin ikusten ditugu guk.\nMaite, Ruben eta beste etxekide ohi batzuk\n1 thought on “IRITZIA | Arkillos 10: “Autogestioa, asanblada eta auzolanaren balioak ezberdin ikusten ditugu guk”. ”\nTuesday December 1st, 2020 at 06:49 PM Edit\nGaiaren inguruan nire ezjakintasuna aitortuta, idazki honen egileen zintzotasuna hasiera batetik zalantzan jarriko nuke… gogoan izan Arkillos eraikinaren gatazka publikatu zen lehen aldia Twitterreko kontu troll baten bidez izan zela. Trollak “ospatu” egiten zuen pertsona horiek Arkillosetik irten izana, eta Erraki zoriontzen zuen eurak “kanporatzeagatik”. Nabarmena da horren helburu bakarra ildo sozialistako sinpatizantea izatearen itxura egitea, jarrera lotsagabeak antzeztea, jendea nahastea eta ildoaren irudi publikoa zikintzea dela. Ezin dugu jakin zein binkulazio mota duten artikulua idatzi dutenek asmo txar hori gauzatu duenarekin, baina trollak eskura zuen informazioaren zehaztasuna ikusita, ez dabiltza oso urruti. Beraiek esan beharko digute, bestela, badira motiboak pentsatzeko iritzi artikulu honek trollaren logika bera jarraitzen duela.\nNire zalantzak argituko dituzuelakoan, ondo izan!\n← Marikruz Elkoro (ELA): “Glovoko lanak esklabutza hutsa dira, pertsona bulnerableak erabiltzen dituzte etekinak ateratzeko”\nParez pare zabaldu zuten larunbatean SUmendiko ate nagusia →


Gernika eta Foronda ez ziren hain urruti - Gazteluko plazatik\nHasiera » Politika » Gernika eta Foronda ez ziren hain urruti\nGernika eta Foronda ez ziren hain urruti\nELUR PILOTAK handitzen jarraitzen du eta bake prozesu berri hau ere itxura hartzen ari da apurka, hori bai bakoitza bere rolean murgilduta, baina hurbilpen urratsak emanez. Salbu eta PSOEren eta PPren kasuan, jakina. Baina bloke honetan ere, lehenago edo geroago, sortuko dira pitzadurak. Honek guztiak duen itxurarekin, oso gaitza da Jose Luis Rodriguez Zapateroren zapadoreak Moncloan geldi daudela irudikatzea. Hori bai, denak adierazten du ez dela mugimendu niminoena gertatuko ETAk armak uzteko erabateko konpromisoa hartu arte.\nHori litzateke logikoena, azken 30 urteetan ETArekin behin eta berriro hitz egin duen PSOEk berak borobiltzea jokaldia, ETAren historiaren amaiera poltsikoratuz eta Espainian behar bezala salduz. Hori da, seguruenik, 2012ko Espainiako hauteskunde orokorrei begira duen heldu leku sendoenetakoa. Hori da logikoena bai, bestelakoa da nola eragingo duen egungo PSE-PPren tandemak logika horretan.\nGERNIKAKO ITUNEAN ezer berririk ez dagoela esatea –EAJk egin duen bezala– ez da serioa eta egiazkoa ere ez. Zutik Euskal Herria-k argi adierazten du borroka armatuarekikoak. HBk eta Batasunak eskatu izan dizkiote su-etenak ETAri –beti ere ahots txikiarekin–, baina behin ere ez ondoren etorri behar duena desagerpena dela azpimarratuz: “jarduera armatua behin betiko uzteko borondatearen erakusle gisa”.\nEman beharreko urrats garrantzitsua da Gernikako Ituna, ETAk nazioarteko eragileei baiezkoarekin erantzuteko ezinbestekoa. Hori izango baita prozesu honetako hurrengo urrats handia. Ordura arte, ongi etorriak izango dira emango diren pauso guztiak, baina euskal gizartea orain Bruselako Adierazpenari luzatu beharreko baiezkoaren zain dago.\nETA-K EZ DU argi hitz egiten oraindik, baina bai gero eta argiago. Iraileko hiru agerpen publiko garrantzitsuetan –bi agiriak eta elkarrizketa– bada eboluziorik, bai hizkuntzan eta baita edukietan ere. Eta esango nuke elkarrizketan ETAk garai batean Elkarrik ere maiz erabiltzen zuen “anbiguetate eraikitzaile” hori darabilela, bere ohiko mezuei halako esaldiak gehituz: “Protagonismoa aldaketa bultzatzen ari diren eragile politikoena da”. Edo Zutik Euskal Herria-ri buruz dioena, eta agian elkarrizketako esaldirik garrantzitsuena dena: “ETAk ez luke bere egingo hitzez hitz, baina ados gaude ebazpen horretatik eratortzen denarekin”. Eta esaldi honen indarra kontrajartzeko beste asko badaude ere –baldintzei buruzkoak adibidez– hori bera bakarrik itzela da, denok baitakigu zein den Zutik Euskal Herria ebazpenaren mezu nagusia: independentzia bide politiko eta demokratikoetatik. Beraz…\nEAJ ALDIZ, argi mintzo da Ados agiriaren bidez eta, funtsean, oinarrizkoena dena aipatzen du: ETA desager dadila, politikaren ateak denontzat ireki daitezela, indar politiko guztien arteko akordioa eta erabaki eskubidearekiko begirunea. Taularatzeak eta interesak oso desberdinak izan arren, gatazka honen ebazpenerako mamian, Gernika eta Foronda gertu izan dira asteburu honetan.\n(ARGIAko 2246. zenbakian argitaratua)


Ezkurra II.ak eta Endikak bigarren aldiz segidan irabazi dute Sanferminetako erremonte txapelketa - Malerreka - Erran.eus\nEzkurra II.ak eta Endikak bigarren aldiz segidan irabazi dute Sanferminetako erremonte txapelketa\nTtipi-Ttapa 2019-07-12 07:33\n40-38 irabazi zieten finalean Ansa II.a eta Barrenetxea IV.ari\nJoan den urtean bezala, sanferminetako peñek antolatutako erremonte txapelketa irabazi dute aurten ere Josetxo Ezkurra II.a doneztebarrak eta Endika Urrutia saldiastarrak. Uztailaren 11n Uharteko Euskal Jai pilotalekuan jokatutako finalean 40-38 irabazi zieten Ansa II.a eta Barrenetxea IV.ari.\nEmozioa izan zuen finalak, baina gorriak nagusi izan ziren partida guztian. Ansa II.a urduri aritu zen eta normalean baino hutsegite gehiago egin zituen. Bosnako berdinketaren ondotik, Ezkurra II.ak eta Endikak bospasei tantoko aldea hartu zuten. Alderik handiena 29-20koan izan zuten, baina urdinak ernatu ziren, Ansa II.a lsaitu eta Barrenetxea dominatzen hasi zen, 29-27ra eta 33-31ra hurbiltzeko. Baina gorriek lanean segitu zuten eta bortz tantoko aldea hartu zuten. Baina berriz ere kontuak estutu ziren, 38-37 eta 39-38koan. Azken tantoa, ordea, Malerrekako erremontelarien alde erori zen eta bigarrenez txapela lortu zuten. Hain zuzen, peñetako ordezkariarekin batera, urtetan Euskadi Irratiko esatari izan den Iñaki Elortza Txapas izan zen sariak ematen.\nAnsak eta Ezkurrak hamaseina tanto egin zituzten, baina bikoitza galdu zuen urdinak. Barrenetxeak bederatzi tanto egin zituen jokoan, eta Endikak lau bertzerik ez, baina hasierako hutsegiteak garesti ordaindu zituen Gipuzkoako bikoteak.


Argitalpena: Sistema itzultzaile hibridoa sintaxiak gidaturikoa – Hizkuntza-teknologiak, Ixa Taldearen bloga\n“A hybrid machine translation architecture guided by syntax”\nHorixe da Springer argitaletxeko Machine Translation Journal aldizkariak argitaratu berri duen gure artikulu baten izenburua. Ixa taldea eta Bartzelonako TALP zentroa lankidetzan ibili ginen OpenMT-2 proiektuan 2009-2012 urteetan. Eta artikulu hau da proiektuko horren azken emaitza.\nEspainieratik euskarara itzultzen duten bi sistema oso diferente elkarrekin lanean jartzea izan da gure helburua. Itzultzaile automatiko horietako bat estatistikoa da (EUSMT), bestea erregeletan oinarritutakoa (Matxin). Biak batzen dituen sistema hibridoak hasieran esaldien analisi sintaktikoa egiten du, erregeletan oinarritutako sistemak egiten duen bezala, baina gero egitura sintaktikoaren osagai bakoitza modu batera eta bestera saiatzen da itzultzen. Bukaeran prozedura estatistiko bat erabiltzen du itzulpen posible guztien artean hoberena hautatzeko.\nItzultzaileen ebaluazioa neurri automatikoekin egin dugunean sistema hibridoa izan da onena, argi eta garbi. Hortaz, arrakastatsua izan da gure proiektua.\nBaina eskuzko ebaluazioa egin dugunean gizakiek Matxinen itzulpenak nahiago izan dituzte sistema estatistikoarenak edo hibridoarenak baino. Hor, beraz, itzulpengintza automatikoan dagoen konpondugabeko arazo batekin egin dugu topo: ebaluaziorako neurri estatistikoak eta giza-ebaluatzaileak beti ez dira bat etortzen. Ebaluazio automatikoa merkea da, baina ez guztiz sinesgarria, eta maiz erabiltzen da ikerketan 🙁 Giza-ebaluatzaileen iritziekin bat etorriko diren neurri automatiko hobeak asmatzeko daude!\nEderra lankidetza TALP zentrokoekin izan duguna (OpenMT-2 proiektuko albisteak gure blogean). Orain Tacardi proiektuan gabiltza elkarrekin.


Comment savoir si chaudière fonctionne ? - plombier-chauffagiste-lebaillif.fr\nFuntsean, termostato akastun baten seinale ia bistako bi baino ez daude. Voir l’article : Comment réparer sa chaudière ?. Edo motorra edo hozte-ura funtzionamendu-tenperatura azkarregi iristen da eta beroegi egiten da, edo motorra ez da funtzionamendu-tenperaturara iristen oso bidaia luze bat egin arte edo batere ez.\nNola jakin dezaket berogailu-termostato bat funtzionatzen ari den? Berogailu zentrala etengabe abiarazten eta gelditzen da Termostato bat akastuna den jakiteko, erreparatu behar duzu berogailu zentralaren portaerari. Zure galdara edo sukaldea piztu eta itzaltzen jarraitzen duela nabaritzen baduzu, baliteke termostato akats baten ondorioz izatea.\nErabili azkoin-gidaria termostatoa unitateari lotzen dioten torlojuak kentzeko. Erabili bihurkin lau eta handiago bat termostatoaren karkasaren behealdea muntatzeko hoditik ateratzeko. Lire aussi : Comment allumer le chauffage avec une chaudière à gaz ?. Okertu termostatoa, askatu goiko zirrikitutik eta utzi probak egiteko.\nBabestutako edo xaboizko ur-berogailu baterako: multimetro motako neurketa-gailu bat erabiliz, egiaztatu fasearen eta neutroaren arteko hornidura-tentsioa. Tentsioak 230 Volt ingurukoa izan behar du fasearen eta neutroaren artean. Multimetroa 300 Volt baino handiagoa den kalibre batean egokitu behar da (alternoan).\nComment teste un thermostat ?\nTermostato baten proba jarraitutasun proba batekin egiten da. Termostato bat probatu aurretik, konponketarik egin baino lehen bezala, BETI ziurtatu gailua deskonektatuta dagoela. 2- Jarri proba-zundak termostatoaren mutur bakoitzean. 3- Gailuak « 0 » edo bip bistaratzen badu, termostatoa ona da.\nHiru modu daude termostato baten funtzionamendu egokia egiaztatzeko: likidoa erradiadorearen goialdera mugitzen den ikusiz, motorraren eta mahuken tenperatura kokatuz edo termostatoa kendu eta ur beroan murgilduta. Ceci pourrez vous intéresser : Quelle pression dans un circuit de chauffage central ?. irekitzen dela.\n– Ireki termostatoa ahal bada…. ez bada, aurkitu galdara edo berogailura iristen diren hariak. – Deskonektatu 2 harietako bat edo hobeto 2. – Termostatoa giro-tenperaturaren gainetik jartzen bada kontaktu bat izan beharko zenuke beraz « zero » Ohm.\nComment fonctionne un thermostat maison ?\nTermostatoak galdara kontrolatzen du. Gela berotu nahi duzun tenperatura ezartzen duzu (= konsigna-tenperatura) eta honek galdara funtziona dezan aginduko du tenperatura horretara iritsi arte.\nComment fonctionne un thermostat ambiance ?\nProgramatu gabeko gela-termostatoa Ezarritako tenperatura eskuz doi daiteke. Ondoren, berogailua zundak jasotako tenperaturaren arabera abiarazten da. Manipulazioa nahiko sinplea bada, beharrezkoa izango da ezen kasuan edo gauez konfigurazioa eskuz aldatzea gogoratzea.\nTermostato batek, oro har, modu berean funtzionatzen du. Gutxienez, berotu beharreko geletako edo ostatuetako tenperatura neurtzen duten sentsore batek edo gehiagok eta berokuntza-sisteman, zuzenean galdararen gainean edo erradiadoreetan eragiten duen gailu batek osatzen dute.\nComment réparer un thermostat de chauffage ?\nErradiadore termostatoa konpontzeko, hobe da elektrizista espezializatu baten zerbitzuak bilatzea. Hau izango da denbora laburrean kalitatezko zerbitzu baten etekina ateratzeko bermea. Zure termostato modeloaren eta matxuraren jatorriaren araberako aurrekontua emango dizu.\nZein da hari pilotu baten kolorea? Elikatze-zirkuitua kolore ezberdineko lau eroalez osatuta dago: urdina (neutroa), gorria (fasea), marra horia/berdea (lurra) eta beltza (kable pilotua).\nLire Comment allumer chauffage Atlantic ?\nErradiadorea desblokeatzeko, berogailuaren balbularen gorputzean jardun behar duzu. Honek haga edo orratz bat dauka, deprimituta geratzen dena eta erradiadoreari funtziona dezan ura igarotzea eragozten duena.\nComment déverrouiller un chauffage Atlantic ?\nComment enlever la sécurité d’un radiateur electrique ?\n« » eta « – » sakatu behar izan dituzu denbora luzez. Dagoeneko egin nuena baina ez nahikoa, jakina!\nTermostato gehienek bi konexio baino ez dituzte. Multimetro batekin probatu beharko dituzu. Ezarri multimetro hau jarraitasun-neurgailu batean. Zirkuitua irekita dagoenean, multimetroak ez du soinurik egiten, zirkuitua itxita dagoenean, berriz, jotzen du.\nOhmmetroaren posizioan ezarritako multimetro bat erabiliz, neurtu termostatoaren balio ohmikoa. Funtzionatzeko termostato baten espero den balioa 0.000 Î © edo aktibatuta da. Emaitza zero bada, termostatoa akatsa dela eta ordezkatu behar dela adierazten du.\nErabili azkoin-gidaria termostatoa unitateari lotzen dioten torlojuak kentzeko. Erabili bihurkin lau eta handiago bat termostatoaren karkasaren behealdea muntatzeko hoditik ateratzeko. Okertu termostatoa, askatu goiko zirrikitutik eta utzi probak egiteko.\nHari pilotua programazio unitatearen eta etxeko gailu bakoitzaren arteko « igorlea » da. Tenperatura-puntuei dagozkien modu posible desberdinak aktibatzeko erabiltzen da. … Ondorengo 2 komando hauek « erosotasuna » (hautatutako tenperatura) eta « eko » (erosotasuna â € « 3,5 ° C) » funtzioetarako erabiltzen dira.\nOù se branche le fil pilote d’un radiateur electrique ?\nEspiritu mailari esker, hari pilotu-programatzailearen lerrokadura zuzena egiaztatzeko aukera ematen dizu zure horman. Ondoren, egin konexio elektrikoak: Neutroa (kable urdina) N terminalean; fasea (kable gorria edo marroia) L terminalean eta hari pilotua (kable beltza) 1. zonan.\nComment se servir d’une chaudière ?\nWhat is the best boiler temperature setting? Kuseta tembiricha yebhailer Sezvo mutemo,…\nTermostatoa (edo bero-iturri) sistema itxi bat da, lanik gabe eta bere tenperatura T aldatu gabe beroa emateko gai dena. … Ahalmen termikoa kantitate handia denez, sistema bat termostato batera hobeto hurbiltzen da zenbat eta handiagoa izan.\nNola egokitu zure termostatoa?\nAstelehenetik ostiralera lan egiten baduzu, 9:00etatik 18:00etara, zure termostatoa tenperatura jaisteko programa dezakezu, 16 º C ingurura jaisteko.\nTenperatura doitzeko, sakatu Gora edo Behera botoia. Ezarpen lehenetsia 21,0 °C (70 °F) da. Termostatoa Kanpoan moduan jartzeko, sakatu Modu botoia pantailan Kanpoan agertu arte.\nDelta Dore kabledun termostatoak zirkulatzailea komunikatzen du eta zuzenean kontrolatzen du. Giro-tenperatura ezarritako tenperatura baino 0,5 º C txikiagoa denean, zirkulatzaileak ur beroa bidaltzen du erradiadoreetara.\nComment fonctionne Delta Dore Minor 12 ?\nMinor 12 Delta Dore termostatoaren deskribapen orokorra: Tenperatura doitzea 0,5 ºC-ko urratsetan. Gelako giro-tenperaturaren erregulazioa bermatzen du nahi den eta neurtutako tenperatura-puntuaren arabera. Tenperatura igoera progresiboaren funtzioa lauzaren lehen berokuntzarako.\nComment régler thermostat Salus ?\nTenperatura-tartea 5 eta 35 ºC artekoa da, 0,5 ºC-ko urratsetan. Ezarritako tenperatura keinuka geldituko da botoi bat sakatzean, eta berriro keinu egiten du botoia askatzen duzunean. Sakatu SET edozein unetan ezarpena berresteko eta modu normalera itzultzeko.\nNola jakin dezaket gelako termostatoa funtzionatzen ari den? Funtzionatzen duen termostato batek zero edo ahalik eta zeroren irakurketa izan behar du. Esaterako, termostatoak 01eko irakurketa badu, ondo funtzionatzen du. Hala ere, termostatoak 0 azpitik irakurtzen badu, akastuna da eta ordezkatu beharko litzateke.\nErosotasun egonkorra izateko, komeni da erradiadorearen burua 3 eta 4 artean doitzea, 20 eta 21 gradu arteko tenperatura izateko. Galdararen termostato bat duzunean, ezarri buru termostatiko bakoitza 5 puntuan.\nLurzoruko berogailua Saihestu tenperatura-aldaketa handiak eta defendatu gehienez 2 ºC-ko aldea. Beste era batera esanda, zure erosotasun-tenperatura egunean 20 °C-koa bada, ez jaitsi gauez 18 °C-tik behera.\nBeraz, ezinbestekoa da gela-termostatoa etxeko tenperatura ondoen islatzen duen gela batean jartzea. Hala, sarritan komeni da termostatoa egongela nagusian jartzea: egongelan. Horrek gailuan sartzea errazten du.\nAzken bi kasu hauetan, fabrikatzaileek, oro har, adierazlea erdibidean jartzea gomendatzen dute (3an edo erdian graduaziorik ez badago). Ur-berogailu batzuetan, bihurkin bat erabili eta termostatoaren zirrikituan sartu beharko duzu ur-berogailuaren tenperatura doitzeko.\nNola funtzionatzen du ur beroaren deposituaren termostatoak? Ur-berogailu batean, termostatoaren eginkizun nagusia uraren tenperatura erregulatzea da. Horretarako, tenperatura hori detektatzen du eta programazioaren arabera jokatzen du. Beharrezkoa izanez gero, termostatoak ur-berogailua berrabiaraziko du ezarpenetan nahi den tenperaturara iristeko.\nJarri termometro bat ur azpian. Hotzegia bada, irristagailua altxatu beharko da, beroegia bada, apur bat jaitsi beharko da. Markagailu bat eta – adierazten duena. Zehazki, eskutoi hauek dira doitzeko konplikatuenak.\n4. Probatu ur-berogailuaren termostatoa\nKontuan izan tenperaturaren botoiaren posizioa edo jarri ikusgai dagoen marka bat bere kokalekuan.\nEzarri 2 edo 3 edo erdira tenperaturaren botoian « » edo « – » bat baduzu.\nEgiaztatu segurtasun termikoko gailua piztuta dagoela, botoia ez dagoela ikusten.\nComment baisser la température d’un ballon d’eau chaude ?\nBiratu bihurkin batekin termostatoari bira 1/4 bat (gehiegizko tenperatura-aldaketak saihesteko gomendatzen dizut) edo –rantz (zure beharren arabera) edo termostatoa graduatuta badago, posizio batetik aurrera edo atzera egin. Utzi matraza ura tenperatura berrira itzultzeko gutxienez 24 orduz.\nOù se trouve le thermostat du cumulus ?\nKontrol-termostatoa ur-berogailuaren barruan dago eta erresistentzia aktibatzea ahalbidetzen du, uraren tenperatura baxuegia bada kontsumitzaileak nahi duen tenperaturarekin alderatuta.\nComment remplacer un thermostat sur un chauffe-eau électrique ?\nâ € “Moztu elikadura elektrikoa aparatua deskonektatuz edo etengailua itzaliz. â € “Kendu ur-berogailuaren estalkia termostatora sartzeko. â € « Destorloju eta kendu termostatoa bere zunda sartzeko. â € « Termostato akastuna ordezkatu antzeko modelo batekin (ezaugarriak, marka, etab.)\nMarkagailu termostatikoko zenbakiek hozkailuaren barruko hotz-maila adierazten dute. Zenbaki baxua hozkailuko konpartimentuko tenperatura altuari (beroa) dagokio. Hozkailuan hotza areagotzeko, aukeratu kopuru handiagoa.\nNola egokitu Whirlpool hozkailu baten tenperatura? Hozkailuaren tenperatura doitzeko, sakatu Hozkailuaren Tenperatura botoia. Hozkailuaren tenperatura 2 °C eta 8 °C artean ezar daiteke, hozkailuaren tenperatura pantailak (°C) erakusten duen moduan.\nHozkailuaren tenperatura doitzeko, sakatu eskuineko edo ezkerreko gezia. Komeni da 2 eta 4 ºC arteko tenperatura aukeratzea. Gainera, komeni da termometroa erabiliz 5 ordu edo 8 ordu igaro ondoren beti egiaztatzea.\nTermostatoak zunda baten bidez funtzionatzen du gailuaren barne tenperatura hartzeko. Honek horman kokatutako hodi kapilar baten forma hartzen du. Aldi berean, termostatoak kontrol-ardatz baten bidez funtzionatzen du.\nHozkailu batzuek termostato batekin hornituta daude sarritan 5 ºC-tan ezarrita. Ziurtatu tenperatura 0 eta 4 °C artean aldatzen dela eta inoiz ez dela 7 °C gainditzen. Hozkailua botoi batekin erregulagarria denean, biratu %60ra. Adibideak: 5eko eskalan 3 jarri eta 10eko eskalan 6.\nComment régler un frigo de 1 à 7 ?\nZiurtatu tenperatura 0 eta 4 °C artean aldatzen dela eta inoiz ez dela 7 °C gainditzen. Hozkailua botoi batekin erregulatzen denean (adibidez, 1etik 6ra edo 1etik 10era), piztu %60ra: ezarri 3an 5eko eskalan eta 6an 10eko eskalan.\nTenperatura ezarpenaren ikonoak lehen aldiz sakatzen dituzunean, azken ezarpena bistaratuko da. 3. Ezarpenak 1 ° F (1 ° C) gehikuntzan alda ditzakezu ikonoak labur sakatuta. Botoia sakatuta mantentzen baduzu, tenperaturaren ezarpena azkarrago aldatuko da.\nComment mettre en marche frigo Liebherr ?\n– 45°-tik gorako inklinazioa: 24 orduko epean abiaraztea baimentzen da. Ez da gomendagarria produktu bat horizontalki garraiatzea. Benetan aukerarik ez baduzu, bibrazioak ahalik eta gehien saihestu eta gutxienez 48 ordu itxaron behar dituzu hasi baino lehen.


Oinarrizko elektronika digitala — UPV/EHU Ikasmaterialak\nOinarrizko elektronika digitala\nOinarrizko elektronika digitala https://ikasmaterialak.ehu.eus/ingeniaritza/oinarrizko-elektronika-digitala https://ikasmaterialak.ehu.eus/@@site-logo/logoa.png\nAinhoa Etxebarria Egizabal, Bilboko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertistate Eskolako Irakaslea eta Elektronika eta Telokomunikazioak Sailara atxikia. Helbide elektronikoa: ainhoa.etxebarria@ehu.es. Telefonoa: 946014303.\nRafael Bárcena Ruiz, Bilboko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertistate Eskolako Irakaslea eta Elektronika eta Telokomunikazioak Sailara atxikia. Helbide elektronikoa: rafa.barcena@ehu.es. Telefonoa: 9460143031.\nZirkuitu konbinazionalak diseinatzeko erremintak erabiltzen ikastea.\nZirkuitu sekuentzialak diseinatzeko erabiltzen ikastea.\nZirkuitu sekuentzialak zein konbinazionalak diseinatzen ikastea.\nZirkuitu integratuen ezaugarri-orriak irakurtzen ikastea.\nElektronika Digitala, ikasketa teknikoen barne kokatzen den derrigorrezko materia da, zehazki, elektronika digitalaren oinarrizko kontzeptuak, irakasgai ezberdinen barne, Industria Ingeniaritza guztietan zein informatika graduetan aztertzen dira.\nHiru ataletan laburbildu daiteke:\nIkasketa Teorikoa: Atal honekin, irakasgaiaren programa osatzen duten edukiak modu ordenatuan transmititzea lortzen da. Materiari koherentzia eta batasuna emateko eta oinarrizko kontzeptuak azaltzeko errekurtsoa da.\nAriketak: Argi dago, ikasketa teorikoa, arlo zientifiko-teknikoan ikaslea garatzeko ez dela nahikoa eta osagarri moduan ariketa praktikoak egon behar direla. Aplikazio esperimentala duten irakasgaietan oso garrantzitsuak izaten dira ariketa praktikoak, ikaslea egoera zehatzei aurre egin behar baitie ikasketa teorikoetan ikasitako kontzeptuak aplikatuz. Ikasmaterial honetan, ikasketa teorikoetan transmititutako kontzeptuetan oinarritutako buruketekin osotutako ariketa zerrenda proposatzen zaie ikasleei.\nLaborategiko praktikak: Elektronika Digitala sakonki ikasteko, laborategiko praktikak ezinbestekoak dira. Irakasgaia ulertzeko beharrezko osagarria dira. Praktiketan ikasleak esperimentalki froga ditzake ikasketa teorikoetan ikasitako kontzeptuak. Ikasmaterial honetan, proposatzen diren praktikak etxean garatzeko modukoak dira, ikasleak behar izango duen materiala, diru kantitate txiki batekin eskuragarri izango baitu: protoboard txiki bat (15 EUR), elikatze iturria (12 EUR), kablea (5 EUR), zirkuitu integratuak (20 EUR) eta polimetroa (30 EUR). Material espezifiko honez gain, ordenagailua beharrezkoa da elektronika digitalaren oinarrizko prozedura ordenagailu bidezko diseinua baita. Ikasliburuan, merkatuan erabiltzen diren programak aztertu egiten dira eta horiek erabiliz praktikak garatzea eskatzen da.


Futbola, zientzia laborategia – Kultura Zientifikoko Katedra\nIruzkinik gabe 1 Oct 2018\nFutbola eta zientzia hizpide izango ditu urrian eta azaroan UPV/EHUren Bilboko Bizkaia Aretoan eskainiko den “Futbola, zientzia laborategia” hitzaldi-zikloak. “Zientziateka” programaren barruan antolatutako ziklo hau bost hitzaldiz osatuta egongo da eta bertan arlo anitzetako adituek zientzia eta futbolaren arteko loturak agerian utziko dituzte. Ekitaldia Kultura Zientifikoko Katedrak antolatzen du, Zientzia eta Teknologiarako Fundazioa(FECYT) – Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitateen Ministerioaren laguntzarekin.\nDae-Jin Lee Ingeniaritza Matematikan doktoreak eta BCAMeko ikertzaileak “Ciencia de datos y fútbol: predicción del riesgo de lesiones en el deporte profesional” hitzaldiaren bitartez, kirol-bioestatistika aurkeztu eta kirol profesionalean lesioen prebentzioan duen garrantzia azpimarratuko du. Kirol lesioen prebentzioan (bereziki, futbolaren kasuan) datuen analisi aurreratuan dagoen zientzia azalduko da hitzaldian zehar. Kirol profesionalean bioestatistika, matematikak, konputazioa, epidemiologia eta osasun publikoa uztartzen dituzten disziplina anitzeko profilen beharra azpimarratzea izango da azken helburua.


Zabor poltsa batean - - euskalerriairratia.eus\nZabor poltsa batean\nGaizka Aranguren 2017-10-04 13:22\nGoizeko bost t'erdietan eskolako atarian geunden. Bertze 40 bat lagun ere bai. Sei t'erdietan lehenengo azalpenak eman zizkiguten: Mossoak etortzerakoan atea defendatuko genuen erresistentzia pasiboari eutsiz, elkarri lotuz harresia osatuz.\nUrna ekarriko zutenean pasabidea irekiko genion ziztu bizian sar zedin.\nMossoak zazpiak aldera, oraindik eguna argitzeke zela, etorri ziren eta lauzpabost galdera egin ondotik alde egin zuten jendearen txaloen artean.\nZortziak jotzeke zirela auto bat gelditu zen 25 metrora. Maleterotik zabor poltsa beltz bat atera zuen emakumezko gazte batek. Zerbait zeraman barruan. Hautetsontzia zen. Pasabidea ireki genion. Isiltasuna nagusitu zen. Gure begien aitzinean pasatzen ari zen zabor poltsa beltz horrek gordetzen zuenarekiko errespetuak airea trinkotu zuen.\nIkusi ere egin ez genuen plastiko kutxa huts bat bertzerik ez zen zabor poltsa barruan zihoana. Txinan fabrikatutako hautetsontzi klandestinoa. Baina danok genekien etorkizuna eta askatasuna sartzen ari zela ziztu bizian eskolan.\nMalko kontrabandistak isuri zituzten... genituen. Pozarren.


Dena aldatzen da | Iritzia | GARA Euskal Herriko egunkaria\nDena aldatzen da\nZiurgabetasun egoera horren aurrean dakigun bakarra da aldaketa handiak biziko ditugula. Premiazkoa da pertsonen bizitza, zaintza eta osasuna erdigunean jartzea\nHarrigarria da bizitza zenbat aldatu zaigun azkeneko zutabea idatzi nuenetik. Etxean inoiz baino denbora gehiago daramat; erosketa gutxi egin eta guztiak txartelarekin ordaindu ditut, egunkaria barne; mobilizazioetara joan ordez, balkoira irten naiz txaloka edo lapikoekin zarata egitera; bertan behera geratu ez diren bilerak pantaila bidez izan dira, kideen etxeak pixka bat ezagutuz; eta, jakina, telelana. Horrek esan nahi du, unibertsitateko klaseak berrantolatu behar izan ditudala eta bide berriak ikasi ikasleekin komunikatzeko. Egun batetik bestera, kamera baten aurrean ematen ditut klaseak, horretarako aurreprestakuntza handirik gabe, eta etengabe neure buruari galdetuz beste aldean bateren bat adi ote dagoen edo nire azalpenak ulergarriak diren.\nEgoera benetan bitxia eta tarteka irreala badirudi ere, sobera dakit pribilegiatua naizela. Badakit hilabete honetan soldata jasoko dudala, eta epe laburrean behintzat ez dudala enplegua galduko; etxean aski eroso nago eta orain arte egindako zaintza lanak oso mugatuak izan dira. Hala ere, bizi dugun une berezi hau guztioi, eta aldi berean, tokatu zaigu; gure bizipenak eta beharrak askotarikoak dira, ordea. Nola ahaztu etxegabeak, adinekoak, nahi gabeko bakardadean daudenak, bere etsaiarekin bizi diren emakumeak edo menpekotasun egoeran daudenak.\nZaintza formalak eten diren heinean, zaintzen egiturazko krisia areagotu egin da, nabarmen gainera. Erantzun eta jarrera ezberdinak ikusi ditugu: boluntario sareak berehala antolatu dira baina, bestetik, komuneko papera agortu egin da eta buloak bolo-bolo dabiltza. Ziurgabetasun egoera horren aurrean dakigun bakarra da aldaketa handiak biziko ditugula. Mundua birpentsatu beharrean gaude, eta azkar egin beharko dugu. Premiazkoa da pertsonen bizitza, zaintza eta osasuna erdigunean jartzea. Ezinbestekoa da murriztuak izan diren eskubideak berreskuratzea, eta demokrazia indartzea. Ezin da galdu komunitarioa eta publikoa denak berreskuratu duten ospea. Hori guztia, inor bidean utzi gabe eta inorengan gehiegizko karga jarri gabe. Erronka erraldoia dugu aurrean, beraz.


Hoteletako okupazioak % 70era arteko beherakadak ditu - Diario de Noticias de Alava\nHoteletako okupazioak % 70era arteko beherakadak ditu\nEustatek egindako azken ikerketaren arabera, hotel-establezimenduen %42,7 itxita egon da urtarrileko egun guztietan\neunate f. domínguez 12.03.2021 | 00:03\nTurista bat hiriaren mapa bati begira. Argazkia: Josu Chavarri\nGASTEIZ – Hotel-establezimenduetako okupazioak %70etik gorako urte arteko jaitsierak izaten jarraitu du urtarrilean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.\nHorrela, urtarrilean 89.087 gaualdi izan ziren Euskal Autonomia Erdidegoko hotel-establezimenduetan, iazko urtarrilean baino %72,2 gutxiago. Beraz, sarreren urte arteko beherakada %71,6koa izan da; urtarrilean 49.181 sarrerakin, Eustat Euskal Estatistika Erakundeak egin eta argitaratutako turismo-establezimendu hartzaileen inkestaren arabera. Lurraldeei dagokienez, Araban urtarrilean %63,3 jaitsi dira sarrerak 2020ko urtarrilaren aldean, eta %62,1 gaualdiak. Bizkaiaren eta Gipuzkoaren kasuan, urte arteko jaitsierak EAEko batezbestekotik gertuago daude. Izan ere, Bizkaian, sarrera-kopurua %73,8 jaitsi da, eta gaualdiena, %73,1, hain zuzen ere. Era berean, Gipuzkoan, urte honetako urtarrilean, aurreko urteko hil beraren aldean, sarrerak eta gaualdiak %71,8 eta %74,8 jaitsi dira, hurrenez hurren. Ildo horretatik jarraituz, ohiko bizilekua atzerrian duten bidaiarien sarrerak eta gaualdiak gehiago jaitsi dira: %82,8 eta %83,1, hurrenez hurren. Estatuko sarreren eta gaualdien kasuan, kopuruak apalagoak izan dira: 2020ko urtarrilaren aldean %65,9 jaitsi dira sarrerak eta %66,3 gaualdiak, hain zuzen ere.\n"Aurreko hilabetearekin, 2020ko abenduarekin alderatuta, bai sarrerek bai gaualdiek gehikuntza txikiak izan dituzte kopuru absolutuetan Euskal AE osoan: 7.353 sarrera eta 10.301 gaualdi gehiago 2021eko urtarrilean 2020ko abenduan baino", azpimarratu dute aipatutako txostenean.\nBestalde, aldatu den beste faktore bat bidaiatzea erabakitzen duen familia edo turista bakoitzaren batez besteko egonaldia da. Hori dela eta, orain gutxiago dira herritarrek kanpoan igarotzen dituzten egunak, aurreko urteko epe berarekin alderatuta. Zehazki, datuek jaitsiera txiki bat erakusten dute: iaz 1,85 egun ziren, eta aurten, batez beste, 1,81 egun. Gainera, lurraldeka, beheranzko joera handiagoa da Gipuzkoan, batez beste 1,84 egunetik 1,65 egunera jaitsi ondoren. Kontrako aldean, Araban eta Bizkaian ere igoera txiki bat ikusten da azterlanean. Zehazki, Bizkaian 1,84 egunetatik 1,89 egunetara igaro da, eta Araban 1,91 egunetatik 1,97 egunetara.\nItxita Koronabirusaren pandemiak gogor jo ditu hainbat sektore; ostalaritza, kultura, aisia eta turismoa dira Euskadin koronabirusak gehien kaltetu dituen sektoreetako lau. Birusaren hedapenaren aurkako murrizketek eta osasun alertak ekonomia ere kolpatu dute, eta horrekin batera, hotel askok itxi behar izan dute denbora tarte mugatu batean.\nIzan ere, txosten honetan diotenez, urtarrileko egun guztietan itxitako hotel-establezimenduen ehunekoaren bilakaerak agerian uzten du koronabirusari aurre egiteko hartutako murrizketek hotel-sektorean duten eragina. Iazko apirilean itxita egon zirenen %91k bilakaera izan du, azken hilabeteetan izandako mugikortasun-egoeren arabera. Hain zuzen ere, hasierako inpaktuaren ondoren, ikusten da establezimenduak modu jarraituan irekitzen joan direla udara arte, orduan hotelen %15 inguru itxita egon baitziren. Ordutik aurrera, hotel-establezimenduak pixkanaka ixteko prozesua ikusten da, urtarrilean %42,7ra iritsi arte.\nOkupazio-mailek, urtarrilean jarduerarik eduki duten hotel-establezimenduek eskainitako plazen eta logelen arabera kalkulatuak, ehuneko 24,4 eta 28,6 puntuko jaitsierak eduki dituzte 2020ko urtarrilarekiko, hurrenez hurren; "eskainitako plazen araberako okupazio-maila % 14,0koa izan da, eta eskainitako logelen araberako okupazio-mailaren kasuan, % 20,0koa", nabarmendu dutenez. Lurraldeka, Gipuzkoak izan du jaitsierarik handiena, bai plazen araberako okupazioari dagokionez (2020ko urtarrilean erregistratutakoa baino ehuneko 27,7 puntu txikiagoa), bai eskainitako logelen araberako okupazioari dagokionez (ehuneko 31,9 puntu txikiagoa), urte arteko datuetan. "Gehien kaltetua izan den hiriburua Donostia izan da urtarrilean; plazen eta logelen okupazio-mailak ehuneko 33,6 eta 37,4 puntu jaitsi dira, hurrenez hurren", ondorioztatu dute Eustat-ek argitaratutako txostenean.\nHotelak. Errentagarritasun-adierazleek ere osasun-krisiak hotelen sektorean izan duen eragina islatzen dute. Ezarritako ADR edo eguneko batez besteko tarifa 59,1 eurotan kokatu da urte honetako urtarrilean, hau da, %13,8ko jaitsiera 2020ko urtarrilaren aldean, Eustatek argitaratutako txostenaren arabera. Lurraldeei dagokienez, Bizkaiak izan du jaitsierarik nabarmenena, %18rekin. Hiriburuen kasuan, Bilbo nabarmentzen da, %16,4ko beherakadarekin. Donostiak erakusten du magnitude horren baliorik handiena, 75,7 eurokoa. Logela eskuragarriko diru-sarrerari dagokionez, %64,5 jaitsi da Euskal Autonomia Erkidegoan.\nHotel-establezimenduetako okupazioak %70etik gorako urte arteko jaitsierak izaten jarraitu du urtarrilean.\nUrtarrilean, 89.087 gaualdi izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoko hotel desberdinetan.\nSarreren urte arteko beherakada %71,6koa izan da; urtarrilean 49.181 sarrera izan ziren.\nAraban urte honetako urtarrilean %63,3 jaitsi dira sarreran 2020. urtearekin konparatuz.\nBizkaian sarrera kopurua %73,8 jaitsi da, Eustaten arabera.\nDatuak. 2021eko urtarrilean 89.087 gaualdi izan dira Euskal AEko hotel-establezimenduetan, 2020ko urtarrilean baino % 72,2 gutxiago. Sarreren urte arteko beherakada % 71,6koa izan da, eta 2021eko urtarrilean 49.181 sarrera izan dira, Eustatek landutako datuen arabera. Lurraldeei dagokienez, Araban 2021eko urtarrilean % 63,3 jaitsi dira sarrerak 2020ko urtarrilaren aldean, eta % 62,1 gaualdiak. Bizkaiaren eta Gipuzkoaren kasuan, urte arteko jaitsierak EAEko batezbestekotik gertuago daude.\nAbendua, hilabete zaila turismoarentzat.


Eskularruak, Auzolandegien ikur – Gazteaukera Blog\nEskularruak, Auzolandegien ikur\nIasone Parada Garmendia oreretarrak egindako lanak irabazi du aurtengo Auzolandegietako kartel lehiaketa. Paradak aukeratutako leloa “Esku guztiek dute lekua” izan da.\nEHUn Ikus-entzunezko komunikazioan lizentziatu ostean Kubako EICTVn (Escuela Internacional de Cine y Television) arte zuzendaritza ikasketak egin zituen eta egun ekoizpen arloan ari da lanean Artedrama arte eszenikoen plataforman.\n“Esku guztiek dute lekua” leloa eta eta eskularruak zintzilik, nola bururatu zitzaizun leloa eta irudia?\nKooperazio programetako karteletan, askotan eskuak erabili izan direla ikusi izan ditut. Gure irudimenean, erlazionatzen ditugun kontzeptuak direla. Hortik abiatuta, esku batzuk ateratzea ohikoegia zelakoan, eskularruetara pasatzea pentsatu nuen; erlazio horretatik gehiegi urrundu gabe, zerbait berria proposatzeko.\nAuzolandegiak programan parte hartu al duzu inoiz? Zein auzolandegitan?\nEz, sekula. Ez nuke jakingo esaten, aukera guztiak ere ez ditut ezagutzen… Egia esateko, pozik joango nintzake edozein auzolandegira.\nEgia esateko, oraindik ez dut erabaki, baina buruan dauzkadan herrialdeak dira: Mexiko, Nikaragua eta Peru. Bihar beharbada beste gauza bat erantzungo nuke. Ez dakit…\nZer deitzozu gazteek Auzolandegietako kartela egiteari?\nOso ideia ona iruditzen zait. Gainera, baliagarria da Auzolandegien proiektua ezagutzera emateko ere.\nIkusi al dituzu lehiaketan jasotako lanak? Zer iruditu zaizkizu?\nBai, denak ikusi ditut. Zorte handia izan dut, maila beretsua zuten proposamen guztiek eta ez nuen hautatua izaterik espero. Sorpresa haundia izan da eta sari ezin hobea\nGazteaukera\t2014-04-04T10:38:26+01:00\t2014/04/04|Auzolandegiak, Elkarrizketak|Iruzkinik gabe


Txinak Trumpen garaipena baliatu nahi du Pazifikoan indartzeko | Ekonomia | Berria\nTxinak Trumpen garaipena baliatu nahi du Pazifikoan indartzeko\nEz dirudi garairik onena nazioarteko merkataritza akordioentzako. AEBetako presidente berriak, Donald Trumpek, ez ditu gogoko, eta, Bruselak aitortu duenez, bi blokeen arteko TTIP ituna «denbora luzez egongo da izozkailuan».\n1 Eta zer ikusi dauka Txinak kontu horretan? Pekinek aprobetxatu egin nahi duela Trumpek kanpainan agindutako protekzionismoa, Asia-Pazifikoan bere neurrira ondutako merkataritza itun alternatibo bat lortzeko.\n2 Itun alternatibo bat? Ba al dago beste itunik bidean? Bai TPP ituna, AEBek eta Pazifikoko beste 11 estatuk hitzartutako ituna; munduko ekonomiaren %40 ingururi eragingo lioke akordioak. Bada, TTIP izozkailuan badago, TPP, gutxienez, hozkailuan legoke. Izan ere, oraindik berretsi egin behar dute herrialdeek TPP akordioa, eta Trumpek kanpainan agindu du ez duela berretsiko.\n3 Zeintzuk adostu dute TPP? Hamabi dira guztira: AEB, Australia, Brunei, Japonia, Kanada, Malaysia, Mexiko, Peru, Singapur, Txile, Vietnam eta Zeelanda Berria. Gainera, Filipinek, Hego Koreak eta Taiwanek ere TPPn sartzeko interesa agertu dute.\n4 Txina TPPtik kanpo laga zuten? Asiako merkatuan Txinaren nagusitasunari galga jartzeko asmoz proposatu zuten AEBek TPP. Baina Pekinek Trumpen garaipena aprobetxatu nahi du, Txinak berak proposatzeko merkataritza itun bat Asia-Pazifikoko herrialdeei. Urteroko Asia-Pazifikoko Lankidetza goi bilera Perun egingo dute, eta Xi Jinping Txinako presidentea bertan izango da, bere proposamenarekin TPPren lekua betetzeko asmoz.


Gaiak: Bilbo, Bizkaiko uriburua - Euskonews\nDBH 4.mailako ikaslea\nBilbo Bizkaiko uriburua izanik Euskal Herriko uririk populatuena da. Bertan bizi diranak bilbotarrak dira, 353.567 hain zuzen be, eta 40km2 ko azaleran bizi dira. Bilbo Handia mendebaldetik ekialdera, Muskiztik Galdakaora hedatzen da eta iparraldetik hegoaldera, Plentziatik Arrigorriagara. Bilbo “Botxo” izenagaz be ezagutzen dogu Pagasarri, Artxanda eta Arnotegi mendiez inguratuta dagoelako. Bilboko Katedraleko atea.\nBilbo Diego Lopez de Haro Bizkaiko jaurerriko jaunak sortu eban 1300eko ekainaren 15ean. Hasieran hiru kale bakarrik egozan Somera, Artekale eta Dendarikale eta eliza bakarra Santiagoko katedrala zan. Gitxika-gitxika biztanleria hazi egin zan eta zazpi kaleak sortu ziran. Bilbo uria errekaren ibarrean hedatzen joan zan eta hau beti izan da oso garrantzitsua. Hasiera baten portuko ekintzak San Anton eleizaren aurrean egiten hasi ziran eta gaur egun Bilboko superportuan egiten dira.\nBilboko jendeari Alde Zaharra txiki geratu jakon eta lurraldea zabaltzea erabagi eben. Horretaz aparte, jende pilaketen ondorioz gaixotasun gehiago eta higiene falta itzela egon zan, baina ez zan hain erreza izan lurraldeak zabaltzea, eta burgesak izan ziran Abandoko lurrak hartu ebezan lehenengokoak. Aldi batera, proiektu bat egin zan eta Bilbo Moyuara eta San Mamesera zabaldu zan eta gitxika- gitxika gaur eguneko lur guztiak hartu ebazan.\nAzken urteotan Bilbo garapen eta barriztatze proiektu baten barruan egon da. Lehen industria uri zana, gaur egun, esan daiteke zerbitzu eta aisialdirako uri dala eta azken aldi honetan, leku turistiko bihurtzen dagoala. Urteetan zehar Bilbok aldaketa izugarriak izan dauz, baina azken urteotakoak izan dira nabarmenenak; esan daiteke uriak itxura barri eta modernoagoa daukala. Egon diran eraikin zaharrak barriztatu eta eraikin barri eta modernoak egin dira. Horreen artean Euskalduna Jauregia legoke. Eraikin honetan zati zahar bat barritu eta horreri lotuta barri bat eraiki dabe, aldi berean itxura klasikoa eta modernoa izan daian. Guggenheim Museoa, 1997an eraiki zan Frank Gheri arkitektoaren proiektua jarraituz, honen famaz baliatuta, Bilboko uria itxura turistiko handia hartzen dabil, antzinako itxura industriala atzean itxiz. Baina hori ez da bakarra. Abandoibarrako gunea be ikaragarri barriztatu dabe. Orain dala urte batzuk ia ez egoan ibiltarientzako lekurik baina paseoa egin, bidegorria ipini eta dana konpondu eta barriztatu ostean, askoz be jende gehiago ibilten da paseatzen bertatik. Eta hori gutxi ez izanda be, parke eta leku berde gehiago ipini dabez. Baina gaurko egunean ez dabez oraindino lanak amaitu. Uribitarten Isozaki arkitekto japoniarra bi dorreei azkeneko ukutua emoten dabil, Isozaki Atea deritxonari.\nBaina ez dabez eraikin solteak eta famatuak bakarrik barriztatu, gune degradatuak eta marjinatuak berreskuratzen eta barritzen dabilz. Bilbo Zaharra eta San Frantzisko moduko auzuneetan etxebizitza zaharren ordez barriak egiten dabilz; zaharrek ez eukielako ez komunik, ezta ur berorik be, eta bide batez, jarduera kulturalak sustatu gurean dabilz. Bilbo gero eta uri populatuagoa danez, gune industrial batzuk berreskuratzeko asmotan dabilz, Olabeaga eta Zorrotzaurre adibidez. Garrantzitsuena Zorrotzaurrekoa da. Penintsula zubiz inguraturiko irla bilakatu nahi dabe eta.\nEsan dodan legez, Bilboren egoera eta jarduera ekonomikoa sustatzeko lanak egiten egon dira. Turismoa bultzatu dabe eta horren ondorioz, uria gitxika - gitxika gero eta turistikoago bihurtzen dabil. Horregaz batera, hotel eta jatetxe ugari zabaldu dira azken urteotan. 1992an hiru izarretik gorako 11 hotel egozan eta gaur 21 dagoz, eta 1000 pertsonak baino gehiagok egiten dabe lan hotel honeetan eta beste hainbeste turismoagaz loturik dagozan jardueratan.\nOrain urte gutxi batzuk arte, Bilboko kaleetatik ibiltzeko garraiobide publiko bakarra egoala esan daiteke: autobusa. Gaur egun, tranbia eta metroa be badaukaguz. Bilboko autobusek 30 autobus linea daukiez. Bilbobus izena daukie eta Bilboko auzo gehienak batzen dauz eta Bizkaitik ibiltzeko be Bizkaibus zerbitzua daukagu. Tranbia be betidanik izan da Bilbon, XIX. mendean ezarri eben munduko beste leku askotan moduan, baina ez da zerbitzuan egon urte askotan zehar eta orain dala urte batzuk barriak egin eta uri osotik sakabanatu ebezan trenbideak.\nCampo Volantinetik Artxandara igotzeko funikularra be erabili daiteke, hau ez da batere barria. Esan daiteke daukan mekanismoa nahiko sinplea eta zaharra dala eta urteak dira bertan dagoala. 1915eko urriaren 7an egin eban bere lehenengo bidaia Castaños auzoa Artxanda mendiagaz lotuz. Funikularrak geltoki bi bakarrik daukaz: behealdekoa Funikularraren plazan eta mendikoa Artxandan.\nBaina daukagun garraiobide publiko arinena eta erabiliena metroa da. 1995.urtean inauguratu zan, hasiera batean geltokien kopurua gaur egunekoa baino askoz murriztuagoa zan, alde zaharrean amaitzen zan, baina hiru urte beranduago ibilbidea Boluetaraino luzatu zan. Orain metroak bi linea daukaz eta Bilbo handiko ezkerraldetik eskuinaldera heltzen da. Metroaren zabalkuntza planak ez dira amaitzen, auzune guztiek nahi dabelako metroa bertan izan, batez be maizen dagoen garraioa dalako. Metroa Kabiezeseko auzora 2008an heltzea espero da eta 2010ean Basaurira eta oraindino Galdakaora heltzeko plana aztertzen dabilz. Orain dala egun batzuk, metroaren hirugarren lineako proiektua onartu egin dabe, hots, Otxarkoaga, Txurdinaga eta Zurbaran Alde Zaharragaz lotuko dauazan proiektua. Ikusten dozuen moduan garraioak gero eta zabalduago dagoz Bilbon zehar.\nNahiz eta azken urteotan Bilbo asko aldatu izan, badago bertan inoiz aldatu ez dan zerbait, Bilboko talde txuri-gorriarekiko zaletasuna. Gizartea aldatu arren, bilbotarrek Athleticenganako maitasuna eta errespetua ez da sekula be aldatuko.\nAthletic XV.mendetik dago Bilbogaz lotuta eta Bilbo ez litzateke ezer izango bere Athletic kuttuna barik. Eta azkenaldian konprobatu ahal izan doguna da nahiz eta galdu, zaleek Athletic oso maite dabela. San Mamesera joaten jarraitzen dabe eta zelaia gehienetan bete egiten da, horregaitik zelai barri eta handiago bat egiteko proiektua egiten dabilz.\nArtikuluan zehar ikusi ahal izan dogu Bilbo urteotan asko aldatu dala , bilbotarrak oso bilbotar dirala eta eurak onenak izan arte, ez dirala geldituko argi geratu jaku.\nElkarrizketa: Ramón Bustamante. Herri Irratiko esataria: Kazetari izateak zaletasun handia eskatu eta denbora asko hartzen du\nALDAITURRIAGA, Oihane / EGUILUZ, Leire / ESTRELLA, Nekane / MOLINUEVO, Alicia\nAtzoko irudia: Jesuiten Eliza\nGaiak: Urduñako historia\nESTIBEZ, Jokin / HERRAN, Miguel / MARTIN, Iker\nAPODAKA, Santi / ARRAZURIA, Itziar / LOPEZ, Marta


Iragan abenduaren 3an, Nafarroaren egunean, Iruña Taldeak Orreaga fundazioak antolatzen duen kalejiran parte hartu zuen beste dantza talde eta kultur eragileekin batera. Gurean bi taldetxo atera genituen dantzara gure fanfarreaz lagunduta. Alde batetik helduen taldeak Lapurdiko dantzak plazaratu zituen eta bestetik iaztik sortu genuen gaztetxoen taldekoek Berako makil dantzak.\nIruña Taldeko gaztetxoen taldea\nIruña Taldea Fanfarrea\nIruña Taldeko helduen taldea\nArgazki gehiago ikusi nahi izatekotan egin klik hemen.\nHemen duzue 2016ko abuztuaren 10ean Iruña Taldeak San Lorentzoko bestetarako sortutako San Lorentzoko ingurutxoaren aurkezpeneko emanaldiaren bideoa. Hemendik aurrera urtero eskainiko dugu ingurutxoa.\nMaiatzaren 14ean saio bikoitza izan genuen. Goizean goizetik Iruñeko karriketan ibili ginen Euskal Jaia ospatuz eta arratsaldean Berroetako bestetan emanaldia eman genuen. Honatx Berroetara joandako dantzari eta musikarien argazkia.\nIruña Taldea Berroetan 2016/05/14\nFanfarre Buztintxuriko inauterietan\nInauteri garaia pasata zegoela uste genuen baina Iruñean bada oraindik auzo bat inauteriak ospatzeke dituena. Buztintxuri hain zuzen ere. Gure fanfarreak larunbatean bertako kalejiran parte hartuko du.\nHurrengo irudian kartela eta egitaraua ikusgai duzue.\nAGATA DEUNA 2016\n19:00 Lokaletik abiatu\n19:10 Laurendi elkartea (San Lorentzo karrikan)\n19:30 Portalapea belena (San Saturnino karrikan)\n20:00 Udaletxea. Udal korporazioak Santa Agedako abesbatza guztiei harrera eginen die.\n20:50 Pozo Blanco karrika\n21:15 San Nikolas plaza\n21:45 Lokalera iritsi eta azkeneko kantua\n(Ordutegia gutxi gora beherakoa da)


Arratia, Orozko eta Txorierriko (B) hitza.\nIparraldetik datorren haize indartsua, gainerakoak menderatzen dituena. Euskal mitologian gizonezkoa da eta bere haserrealdiak baretzen dituen ipar-ekialdeko haizearen alabarekin dago ezkondurik.\nIzpegi eta Bidarrai artean dagoen mendia (1.044 m).\nEuskal Herrian ugaria den landarea dugu ira edo iratzea. Fitonimoak antroponimotzat erabiltzeko usadioa XX. mendearen hastapenean berpiztu zen. Baliokideak: Garoa, Iradi, Iratsa eta Iratze.\nIratiko oihanean (N) dagoen urtegi ezaguna.\nIragarne edo Iragartze egunean san Gabriel goiaingeruak Andre Mariari haurdun geratuko zela, semea izango zuela eta Jesus izena jarriko ziola adierazi zion (Lukas I, 26-38). Jaia martxoaren 25ean da. Aldaerak: Anuntxi, Deñe (Sabino Aranak eta Koldo Elizaldek argitaratuko Santu Izendegia), Igarne e Iragarne. Baliokideak: Anunciación (gaz.) eta Annonciation (fr.).\nSabino Aranak eta Koldo Elizaldek argitaratuko Santu Izendegia-n Iraida izenarentzat proposatzen den euskal baliokide femeninoa. Jatorria grezierako Herais-en du, zein ezkontza, udaberri eta emazteen zaindaria zen Hera jainkosaren izenetik atera baitzen. Jaieguna irailaren 22an da. Baliokidea: Iraides (gaz.).\nAndre Mariaren ermita, Irangote herri hustuko eliza zena (Ezporogiko udalerria, N). Herrixka hau Bizkaia deitu alderdi menditsuan zegoen, Oibar haranean. Irudia XII. mendekoa da.\nAbartzuzan (N) 1176an sorturikako Andre Mariaren monasterioa. Beste asko bezala Nafarroako lur, etxe eta herri frankoren jabea izan zen. Eraikuntza Zisterren erromanikoaren eredu ederra da, mende batez hutsik eta utzirik egon bazen ere.\nNafarroako oihan ederra, ibaia eta Andre Mariaren baseliza. 1954an antzinako gotorleku baten gainean eraiki zen Elurretako edo Iratiko Ama Birjinaren ermita ugaldearen aldamenean dago.\nAzkuek hiztegi ezagunean erronkarierako hitzat ematen du, 'iratzea' adieraz, baina ez dakigu honek zer funts dukeen.\nAndre Mariaren monasterioa, Estellerrian (N). Badirudi X. mendean sortu zutela. Antso II.ak Iratxeko Ama Birjinaren laguntza izan omen zuen mairuen kontrako borroketan, eta monasterioko hormetan Navasko guduan irabazitako kateen maila batzuk paratu omen zituzten dilindan. XVI. mendean moldiztegia eta unibertsitatea izan ziren bertan.\nXabier Ihartze (Donibane Lohizune, 1920) euskal idazle, musikari eta euskaltzainaren goitizena.\nXX. mendearen hasieran Europako hizkuntza anitzetan modan jarritako izena. Euskal Herrian, esaterako, Iruñean erabili zen gerra aurrean. Izen hau diktadura garaian bi arrazoirengatik egon zen debekaturik: lehenik euskarazkoa izateagatik eta bigarrenik duen esanahiagatik.\nEuskal Izendegia-n biltzen den izena. Gaztelaniazko Constancia-ren baliokidea dela dirudi.\nAldatz (Larraun, N) eta Beruete (Basaburu Nagusia, N) herrien arteko mendia (1.202 m), Ireberri izenaz ere ezagutzen dena.\nSabino Aranak eta Koldo Elizaldek argitaratuko Santu Izendegia-n gaztelaniazko Ireneo-ren baliokidetako ematen da. Grezierako Eirenáios ('bakearen jainkoari eskainia') izenetik kristauen artean 'baketsua' adiera zuen latineko Ireneo sortu zen eta hemendik heldu da gaztelaniazko aldaera. San Ireneo Lyongo artzapezpiku izan zen II. mendean.


Mexikotik izarretara begira - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Gai nagusiak » Mexikotik izarretara begira\nSumendi baten puntan dago, 4.600 metroko garaieran. Bistak ikusgarriak dira, hortaz, eta ez bakarrik inguruari begiratuz gero, baita, gora begira, izarrak behatzeko ere. Plater erraldoi bat du, futbol-zelai baten erdia ingurukoa. Eta haren egitekoa da unibertsoari beste begi batzuekin begiratzea. Izan ere, Teleskopio Milimetriko Handiak zerutik datozen uhin milimetrikoak jasoko ditu, inoiz baino zehatzago, eta, horrela, astronomoek begi milimetrikoekin begiratuko diote unibertsoari, eta orain arte ezkutuan zeuden hamaika astro eta gertaera zelatatuko dituzte.\n2009/10/01 | Rementeria Argote, Nagore | Elhuyar Zientziaren Komunikazioa\nMexikoko Teleskopio Milimetriko Handia Tliltepetl edo Sierra Negra sumendiaren gailurrean eraiki dute, 4.600 metroko garaieran. Inguruan ugariak dira mendi garaiak; argazkian, Citlaltepetl edo Pico de Orizaba elurtua agertzen da.\n2006an egin zuten inaugurazio ofiziala. El Sol De Puebla egunkariaren kronikak nabarmendu zuenaren arabera, "Fox presidenteak izan zuen Virgo galaxia ikusteko mekanismoa martxan jartzeko ardura", eta "NASAren Hubble, Spitzer eta Chandra tresnek baino behaketa-gaitasun handiagoa izango du". Baina oraindik ez dago guztiz martxan. Azken ukituak ematen ari dira: doiketa-lanak.\nMexikoko teleskopio berri honen izenak bi ezaugarri nagusien berri ematen du: Teleskopio Milimetriko Handia da, hortaz, handia da eta milimetrikoa, hau da, metroaren milarena. Kontraesana? Inolaz ere ez. Milimetrikoak ez baitio teleskopioaren tamainari egiten erreferentzia, jasotzen duen uhin-luzerari baizik (irrati-uhinak dira funtsean). Hortaz, uhin milimetrikotan lan egiten duen teleskopio handi bat da. Eta handia esatea gutxi da: martxan jartzen dutenean, gisa horretako teleskopiorik handiena izango da.\nItziar Aretxaga bilbotarra INOE Mexikoko Astrofisika, Optika eta Elektronika Institutu Nazionaleko astrofisikaria da, eta teleskopioaren proiektutik bertatik dihardu harekin lanean: "zientziaren plangintzan eta dibulgazioan, batez ere". Aretxagaren eta haren taldeko astrofisikarien esanean, "astroek uhin milimetrikotan eta infragorritan erradiatzen dute energiaren erdia gutxienez".\nEspaziotik erradiazio-mota asko iristen da Lurrera; batez ere, mikrouhinak, argi ikusgaia, ultramorea, infragorria eta milimetrikoa. Horietatik gutxien aztertu izan dena erradiazio milimetrikoa da. Orain arte, TMH baino teleskopio txikiagoak erabili izan dira, eta zeruaren % 0,01 baino ez dute arakatu uhin milimetrikotan. Lan handia dago egiteko oraindik.\n"Teoria onartuenaren arabera", dio Aretxagak, "astroak gas- eta hauts-hodeiz inguratuta jaiotzen dira, ingurune opakoan, hortaz. Horrek esan nahi du erradiazioaren uhin-luzera gehienak xurgatzen dituela inguruneak; begiz, esate baterako, ezin ditugu ikusi izar-multzo horiek, uhin ikusgaiek ez dutelako zeharkatzen hodeitza". Bai, ordea, uhin milimetrikoek, uhin-luzera handiagoa dutelako hauts-partikulen tamaina baino.\n(Argazkia: Jorge Reyes, INAOE)\n"Galaxia gazteek uhin milimetrikoak emititzen dituzte, eta uhin horiek gai dira hodeiak iragateko". Hor dago koska, Aretxagaren ustez: uhin milimetrikoei begiratzeko gai izanez gero, garbi ikus liteke izarren sorrera, eta baita galaxiena ere.\nAntxon Alberdi, CSICen baitako Andaluziako Astronomia Institutuko astrofisikaria, TMHz baliatuko den ikertzaileetako bat da: "galaxietako gas molekularraren presentzia ikertzeko erabiliko dugu, hau da, TMHri esker gas molekularraren dentsitate handiak lokalizatu ahal izango ditugu, izarrak etengabe sortzen ari diren guneak, hain zuzen ere".\nTeleskopio Milimetriko Handia 0,85 mm eta 4 mm-ko uhin-luzeren artean lan egiteko ari dira prestatzen. Haren tresneriari eta 50 metroko diametroko platerari esker, oso atzean lagako ditu gainerako teleskopio milimetrikoak bereizmenari eta azkartasunari dagokienez.\nTeleskopioaren zuzendari zientifikoa David Hughes da. Hughesek garbi du "uhin milimetrikotan optimizatutako plater bakarreko teleskopio handiena" dela, "50 metroko diametroko antena gaur egungo teknologiarekin eraiki daitekeenaren mugan dago, kontuan izanda ezin direla galdu, ez plateraren azalaren doitasuna, eta ezta teleskopioa mugitu eta apuntatzeko zehaztasuna ere".\nMexikoko Teleskopio Milimetriko Handiaren abantailetako bat kokapena da: 4.600 metroko garaieran dago, oso ingurune lehorrean. Hughesen arabera, "iparraldera 19 graduko latitudean dagoenez, ipar- zein hego-hemisferioko zeruaren estaldura ona emango du". Eta izango duen bereizmenaren ideia bat izateko, adibide hau erabiltzen du Aretxagak: "kilometro batera bost zentimoko txanpon baten zabalera ikusteko gai izango da Teleskopio Milimetriko Handia".\nItziar Aretxaga AzTEC kamera probatzeko azken ukituak egiten Atacaman, Txilen. Teleskopioaren tresna nagusia da; amarauna motako bolometroen teknologia erabiltzen du erradiazioa detektatzeko, eta beste teleskopioetan dauden mota horretako kamerak baino hogei aldiz azkarragoa da.\nBereizmenaz gain, TMHaren ezaugarrietako bat azkartasuna da, eta horren erantzuleak izango dira integratuko zaizkion AzTEC kamera eta gainerako puntako tresnak ere. Aretxagaren esanean, "AzTEC da tresna nagusia, orain arte ezagutzen ez ditugun astroak aurkituko ditugulako. Amarauna motako bolometroen teknologia erabiltzen du erradiazioa detektatzeko, eta beste teleskopioetan dauden mota horretako kamerak baino hogei aldiz azkarragoa da".\nTeleskopioaren beste tresna batzuekin, Esne Bidearen eta beste galaxia hurbil batzuen hiru dimentsioko mapak egingo dira, urruneko galaxien gorriranzko lerrakuntza eta konposaketa kimikoa neurtuko dira, astroen kolorea zehaztasunez neurtuko da... Hortaz, arlo askotako astrofisikarien ikerketarako izango da baliagarria.\nErabilerari dagokionez, Teleskopio Milimetriko Handiaren funtzionamendua beste teleskopio batzuen antzekoa da: erabilera-epeak aditu-batzorde batek erabakitzen ditu. Denbora gehien etxeko ikertzaileei esleitzen zaie. Teleskopioa Mexikon dagoen arren, Estatu Batuetako Massachusetts Amherst Unibertsitatearekin batera osatu du proiektua Mexikoko Astrofisika, Optika eta Elektronika Institutu Nazionalak; hortaz, astrofisikari mexikarrek eta estatubatuarrek dute lehentasuna. Hala ere, "urtean behin edo bitan, mundu osoko taldeek proposamenak bidaltzeko aukera izango dute" dio Aretxagak, eta aurkezten dituzten proiektu interesgarrienek ere izango dute teleskopioa erabiltzeko aukera.\nTalde bakoitzari teleskopioaren tresna bat epe jakin batean erabiltzeko baimena ematen zaio. Denbora-tarte horretan, teleskopiotik datuak jaso eta jaso arituko dira; epe hori amaitutakoan izango dute denbora datuak interpretatzeko. Jasotako datuen arabera, talde batek hilabeteetarako lana izan dezake, urte batzuetarako, zenbaitetan. "Zientzia ez da teleskopioan egiten", azaltzen du Aretxagak, "bulegoan, baizik, jasotako datuei zentzua ematen".\nIkertzaileek ez dute teleskopioan bertan egiten lan. Batzuek egonaldiak egiten dituzte, batez ere teleskopioaren lehenengo urteetan. Baina behin teleskopioak ondo funtzionatzen duela ikusitakoan, teleskopioan talde batek bakarrik jardungo du, mantentze-lanetan eta horrelakoetan. Gainerako taldeak gaur egun dauden komunikazio-aukerez baliatuko dira datuak jasotzeko, dauden lekuan daudela.\nALMA teleskopio interferometrikoaren antena prototipoetako batzuk Socorron probatu zituzten, Mexiko Berrian\n(Argazkia: NRAO/AVI eta Bob Broilo)\nGainera, sumendi baten puntan dagoen teleskopio bat ez da lanerako lekurik egokiena. Kontuan izan behar da 4.600 metrora, oxigeno falta dela eta, gerta litekeela ondoezak jotzea, lehenengo bisitan batez ere. Arriskuak saihesteko, teleskopioan segurtasun-plan bat dute, eta Aretxaga langileen eta bisitarien osasuna zaintzeko ordenamenduetan aritu da lanean; azken finean, entrenamendu bat jaso dute, eta lekuan bertan beharrezko baliabideak prestatu dituzte.\nMartxan jartzen dutenean, lan finenetako bat teleskopioa behar den helburura apuntatzea izango da: zeruan aukeratutako puntura zuzentzea. Kontuan izan behar da teleskopioaren platera ikaragarri handia eta astuna dela, eta zehaztasunez apuntatu behar da (arku-segundo baten zehaztasunarekin, printzipioz). Teleskopioaren mekanika horretara egokituta dago, baina, behaketa fina egiteko, zeruaren zer puntutan dabiltzan jakin behar dute astrofisikariek.\n"Teleskopioa kalibratuta dago une oro nora begira dagoen jakiteko, baina, badaezpada ere, beharrezkoa da pare bat orduz kalibrazioa ziurtatzea, behaketa-iturritik erreferentziako nukleo aktiboetara joan-etorriak eginez" dio Aretxagak. Nukleo aktiboak zeruan uhin milimetrikotan oso nabarmenak diren puntu batzuk dira (galaxia batzuek dituzten nukleo oso argitsuak dira, quasarrak, adibidez. Teoria onartuenaren arabera, zulo beltz erraldoi bat dagoen seinale da hori, eta zulo beltzaren inguruan dagoen materiak duen frikzioaren eraginez sortzen da argia). "Ez dira asko, ehun bat izango dira, eta behaketarako helburua den iturritik gertu dauden nukleo aktiboak erabiltzen ditugu kokapenaren erreferentzia gisa".\nBeste erreferentzia-iturri batzuk ere erabiltzen dituzte. Esate baterako, argia kalibratzeko, teleskopioak jasotzen duen argia unitate fisikotan neurtzeko, alegia, zeruko puntu nabarmenak hartzen dituzte erreferentzia gisa: planetak, besteak beste. Erreferentzia gisa erabiltzen dira zeruaren mapak ere, noski. "Beste uhin-luzera batzuetako mapak ditugu eredu gisa, hasi X izpietako mapetatik eta irrati-uhinetan egindakoetara". Uhin milimetrikotan zeruaren oso zati txiki bat dago kartografiatua; horregatik, teleskopioaren helburuetako bat zeruaren kartografia milimetrikoa egitea izango da. "Horrela, aurreikusten dugu ehun mila eta milioi bat galaxia berri bitartean sartuko ditugula erroldan".\nAntxon Alberdiren esanean, "beharrezkoa da uhin-luzera desberdinetako kartografiak egitea, horietako bakoitzak informazio desberdin bat ematen duelako". Eta gaineratzen du: "edozein objektu astronomiko ikertzeko erarik onena uhin-luzera askotan aztertzea da, informazio osagarria ematen dutelako".\nAzTEC kamerarekin oso urrun dauden galaxia distiratsuak ikus daitezke (ezkerrean eta erdian). Konparazio baterako, Hubble Espazioko Teleskopioa rekin ezin dira detektatu (eskuinean).\n"Uhin milimetrikoetan erronka teknologiko ikaragarriak daude gaur egun. Astronomiaren erronka handia da geroz eta erradiazio ahulagoa detektatuko duten tresna geroz eta sentikorragoak egitea, eta diru asko ari dira inbertitzen horretan" dio Alberdik. "Gainera, TMHk beste instalazio handi batekin egingo du lan: ALMArekin, Atacamako basamortuan (Txile) eraikitzen ari diren uhin milimetrikoko sare interferometrikoarekin, alegia. Esan liteke TMHrekin objektuen aurretiazko azterketa egingo dutela, eta ALMArekin xehetasunak ikertuko dituztela. Baina garrantzi handikoa da aurreko azterketa hori, ALMArekin zer objektu iker daitezkeen esango baitigu".\nALMA uhin milimetrikotako interferometro handiena izango da amaitzen dutenean (2014rako). 50 teleskopio jarriko dituzte hamar kilometroko diametroko eremu batean; teleskopio bakoitzak 12 metroko plater bat izango du. Eta teleskopio horien guztien seinaleak konbinatu egingo dira interferometroa osatzeko. Hughesen esanean, "konfigurazio horrekin, ALMA teleskopioak bereizmen hobea izango du Hubble Espazioko Teleskopioaren irudi ikusgarriena baino".\nHughes harro dago Teleskopio Milimetriko Handiak astrofisikan izango duen lekuaz: "neurri egokia du, eta mendi garai eta lehor batean dago, eremu zabaleko mapak egiteko, bai unibertso lokalean (gure galaxia barnean) eta baita urrutiko unibertsoan ere; eta nahikoa bereizmen eta sentikortasun du xehetasunez ikusteko nolakoak diren unibertsoaren hamahiru mila eta zazpiehun milioi urteko historian haren eboluzioa gobernatu duten prozesu fisikoak. Eta [ALMAri erreferentzia eginez], TMHrekin lortutako informazioa bateratu dezakegu uhin milimetrikoko interferometroen bereizmen angular hobeko irudiekin, bizi garen unibertsoaren eboluzio kimiko eta fisikoa hobeto ulertzeko".\nBilbotik izarretara eta bueltan\nItziar Aretxagak (Bilbo, 1965) Madrilen egin zituen fisika-ikasketak, Complutensen, eta hiri bereko Unibertsitate Autonomoan egin zuen doktoretza. Handik aurrera, leku batetik bestera ibili da. Haren esanean, zaila da astrofisikari batek Euskal Herrian egitea lan; bere alorrean oso ohikoa da nazioarteko jendearekin osatzea taldeak; izan ere, proiektuetarako deialdiak nazioartean zabaltzen dira, etxeko ikertzaileentzat kupo bat gordetzen den arren.\n1998tik bizi da Mexikon. Astrofisika, Optika eta Elektronika Institutu Nazionaleko (INAOE) ikertzailea da, Mexikoko Zientzia Akademiako partaidea, Astronomia atalaren koordinatzailea 2006tik, eta Nazioarteko Astronomia Elkarteko (IAU) partaidea, besteak beste.\nAretxagaren curriculumean letra larrian agertzen dira astrofisika eta kosmologia ikerketa-gaien atalean, eta letra xehean, galaxien sorrera eta bilakaera, nukleo galaktiko aktiboak eta supernobak. Baina ez du egun osoa izarrei begira pasatzen, zenbaki eta kalkuluen artean. Aretxagak ez omen du egun tipikorik: egun batean Txileko Atacamako basamortuan aurkituko dugu, hango teleskopioetan TMHn erabiliko duten tresnaren bat probatzen; Europan, hurrengo, kongresuren batean parte hartzen; edo, etxean, Mexikon, TMHri buruzko dibulgazio-artikulu bati azken ukituak egiten.\nDibulgazioa bere lanaren parte da. Mexikoko irratietatik behin baino gehiagotan deitu izan diote teleskopio berriari buruzko kontuak aitzakia hartuta. Idatziz ere, esaterako, Teleskopio Milimetriko Handiari buruzko liburu bat idatzi du David Hughesekin batera, besteak beste, eta Mexikoko astronomiaren egoerari buruzko txosten bat ere idatzi du --onarpen ona izan du txostenak, gainera--.


Kaloria likidoak | Consumer\nArgaldu nahi bada, ez da pentsatu behar gutxiago jatea bakarrik, baizik eta edaten dena zaintzea, kaloria likidoek ere balio baitute.\nObesitatearekin lotutako arazoak ugariak dira. Gehiegizko pisua, tabakoarekin batera, gaixotasun kardiobaskularretako bat da, heriotza-eragile nagusia. Espainian bakarrik kalkulatzen da urtean 18.000 pertsona hiltzen direla gehiegizko pisuaren ondorioz, AEBetan 300.000 hildako baino askoz gutxiago, baina ez horregatik gutxiago. “Jaten duguna gara”. Herri-kultura da gure eraketa fisikoa eta osasuna elikadurarekin lotzen dituen lehena. Hala ere, ez da ahaztu behar edaten dugunak ere eragina duela gure pisuan.\nArgaldu nahi dugunean, berehala pentsatzen dugu gutxiago jatea eta ariketa gehiago egitea. Hala ere, Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health-eko zientzialari-talde baten arabera, edaten duguna ere pentsatu beharko genuke. Ikertzaileek frogatu dute, “American Journal of Clinical Nutrition” aldizkarian argitaratutako artikulu batean, kaloria likidoak murrizteak pisua galtzeko ere balio duela. AEBetako obesitate-izurritea ikusita, freskagarrien kontsumoarekin batera, ikertzaileek azterketa bat egin dute kaloria likidoen kontsumoak pisuan zenbateraino eragiten duen jakiteko.\nKaloria likidoak neurriz kontsumitzeak gehiegizko pisu-arazoak saihesten laguntzen du.\nAzterketa egiteko, adituek zazpi taldetan sailkatu dituzte edariak, nutrizio-osaeraren arabera: azukredunak, dietetikoak, esnea, zuku naturala, kafea eta tea azukrearekin, kafea eta tea azukrerik gabe, eta edari alkoholdunak. Ondoren, edari horien kontsumoa kontrolatu dute 25 eta 79 urte bitarteko heldu-talde batzuetan 18 hilabetez, eta, azkenik, banakoen pisuaren aldaketak kuantifikatu dituzte.\nIkertzaileek kalkulatu dute 810 pertsonak 356 kcal hartzen dituztela egunean, batez beste, edarien bidez, hau da, eguneko kaloria guztien %19.\nSei hilabeteren buruan 0,25 kiloko pisua galtzearekin batera, eguneko 100 kcalera murriztu da. Edari azukretsuak funtsean murrizten direnean, pisua kilo-erdi jaisten da sei hilabetera, eta 0,7 kilo 18 hilabetera. Nahiz eta murriztapenak ez diren oso esanguratsuak, ondorio hau ateratzen da: kaloria likidoak ere zenbatu egiten dira, eta neurriz kontsumitzeak dieta orekatua egiten eta gehiegizko pisuko arazoak saihesten laguntzen du.\nEhuneko bat azukrearen aurka\nEdari azukretsuaren 30 mililitroko dolar baten gaineko zerga neurri eraginkorra izan daiteke kontsumoa murrizteko, obesitatea gutxitzeko, edari osasungarriagoak har daitezen sustatzeko eta, azkenik, gobernuek kaloria likidoen abusuari aurre egiteko programak garatu ahal izateko beharrezko kapitala sortzeko.\nNeurri hori “New England Journal of Medicine” aldizkarian proposatu dute Yaleko Unibertsitateko Kelly Brownell-ek eta New Yorkeko osasun-arloko buru Thomas Frieden doktoreak, eta bi adituk adierazi dutenez, “kirol-edarien, azukredun fruta-zukuen eta te izoztuaren kontsumoa %10 baino gehiago murriztea” du helburu. “Zergaren bidez edari horien kontsumoa murriztuko litzateke, eta kapital bat sortuko litzateke, urtean 79.000 milioi dolar baino gehiago gastatzen baititu gizarteak obesitatea tratatzeko”, azaldu dute.\nFrogatuta dago zergen ezarpena eraginkorra izan dela tabakoaren industrian, haren kontsumoa %7,8 jaitsi baita produktuaren prezioaren %10eko igoera bakoitzeko. Zientzialarien ustez, edari azukretsuei aplikatutako antzeko neurria eraginkorra izango litzateke, baina industriak ez du zergarik ordaintzen. Duela gutxi, Estatu Batuetako Edarien Elkarteak zundaketa bat egin zuen, eta, horren ondorioz, AEBetako biztanleen %70 neurria ezartzearen aurka daude. Era berean, sektoreak ohartarazten du zergak lanpostu-galera ugari ekarriko lituzkeela, eta ondorio hori ez da oso nabarmena, kontuan hartuta industriak 220.000 pertsona baino gehiago okupatzen dituela AEBn bakarrik.\nElikagaien industriak ez ditu beti kontsumitzaileen osasun-interesak babestu. Horrela, publizitateak edari azukredunak kontsumitzera bultza dezake, batzuetan ez oso ortodoxoak. Era berean, argi dago, gaur egun, elikagaien iragarki askok beroaren aurkako esloganak erabiltzen dituztela beren publizitate-kanpainetan, kontsumitzailearen osasun-arazoak produktua kontsumituz amaitu daitezkeela jakinarazteko. Puntu horri dagokionez, ez dira nahastu behar elikagaiak eta botikak.\nOsasun publikoa zaintzen duten erakundeek publizitateak zein hedabideetan agertzen den informazioak duten garrantzia ezagutzen dute. Hala, duela gutxi, Australian Competition and Consumer Commission-ek freskagarrien multinazional ezagun bati agindu zion prentsan agertutako informazioa zuzentzeko. Bertan, famatu batek zioen edari horrek haurrak gizendu eta hortzak kaltetu zitzakeela. Publizitate-estrategia kontsumitzaile bakoitzaren erantzukizunera jotzea da: “Egia da edariak azukrea duela, baina kontsumitzailearen ardura da behar bezala kontsumitzea”. Horrela, konpainiak kontsumitzaileenganako errespetuari eusten saiatzen da, arazoa produktua behar bezala kontsumitzea dela argudiatuz, edukia aipatu gabe.\nPublizitate mota horrek ezin du saihestu tabakoarekin antzekotasunak izatea; ez ditu tabakoaren substantzia toxikoak inportatzen, zigarro-kaxen ohar-mezuen bidez konpontzen da guztia. Multinazional handiek erabiltzen duten beste teknika bat da beren produktu-sorta zabaltzea, kontsumitzaile kopurua handitu ahal izateko, dagoeneko ezaguna den produktuaren publizitatean inbertitu gabe. Multinazional horrek berriki merkaturatu du oso azukredun edari-mota bat, erakarpen gisa eslogan bat erabiltzen duena. Eslogan horretan esaten da edariak gorputzari fisikoki boteretsuago sentitzeko aukera ematen diola, muskulu- eta eskeleto-sistemaren egitura egoki integratzen laguntzen baitu. Edari hori eta konpainiaren publizitate-politika dagoeneko kritikatu dituzte.\nedariak Kaloria likidoak peso-eu publizitatea tabako


Barkoxtarrek XAHAKOA pastorala paratu dute • ZUZEU\nPastorala zer den edo nola egiten ez dakienarentzat, aukera bikaina izanen da XAHAKOA honi arreta jartzea, izan ere Etxaun alkarteak sarea erabili nahi baitu zaleak erakarri eta bideak erraztuz batera, ezjakitunari ere gauzak erakusteko.\nHorretarako sortu dute atari hau, primerakoa gertatzen dena profanoa luze-zabalean jabe dadin pastoralaren benetako izaeraz.\nOngi etorria ematen dute lehenik: Honki jin erranez, eta gero gerokoak: “Pastorala egin düanak, üxü badaki zer lan eta zer plazera den holako jei baten hontzea herri batetan. Bena egin ez düanak edo kanpotik horra denak ez daküe hain ontsa. Etxahun alkarteak aurtenko pastoral xedea zer den eta nola doan erakutsi nahi lüke, prefosta lehen-lehenik barkoxtarrer, eta ber denboran interesatürik diren oroer ere. Horrentako, mustraken bortak zabaltzeko, interneten güne hau sortü dügü. Pastoral urtean eta ondotik ere baliatüko dügün tresna da, gure berriak bazter güzietara helarazteko.”\nZubererara hurbiltzeko ere, gutxitan bezalako aukera, egia esanda.\nAlexis Etxekopart Attuli, kantari eta kanta sortzaile aparta izan zen. NBerak sortutako kantuetarik ezagunena, ezbairik gabe, Xahakoa bera, baina baita beste zenbait ere: Erresiñola, Goizean goizik, Sor leküa kitatü, Herriko bestak, Oilar zaharra…\nXahakoa pastoralaren hitzak, Patrick Keheille Kanpok idatzitakoak dira. Errejemta lanetan, ostera, Jean-Fabien Lexardoy ibiliko da.\nHiru aldiz jokatzeko asmoa dute uda honetan: Uztailaren 25ean, egunez; 31ean gauez, eta abuztuaren 8an egunez.\nHori dela eta, ikusleak 2.200ko kopuruan mugatuko dira, baina sarrerak nahi dituenak, ataritik bertatik lor ditzake.\nOndoko bideoan ikusten dira nondik norakoak.\nIrudia | Xahakoa pastoralaren entseguak | zz | Creative Commons By SA\nBarkoxe, Etxahun, pastorala\nHegazkinak munduan, 24 ordutan\n3 pentsamendu “Barkoxtarrek XAHAKOA pastorala paratu dute”-ri buruz\nErramun Gerrikagoitia 2010-04-18 07:48\nIzan nuen zoriona ezagutzeko Attuli eta ere izateko bere etxean Eskiulan, Bearnoan berak gonbidaturik. Nahiz nik ezagutu nuen Barkoxen, Zuberoan beti izan dut Attuli Eskiulakotzat, Bearnokotzat.\nIzkiriatu da hondokoa hemen ondorioz errore mekhanogriko bat ezen\nBarkoxea izan baitzen Alexis Etxekopar “Attuli” (1924-2005)\nnoiz behar zuen edo zukeen\nBarkoxekoa izan baitzen Alexis Etxekopar “Attuli” (1924-2005)\nBaina nola esana bait dut oker date zela Barkoxekoa izanik Eskiulakoa, Attuli zena.\nHalan ez bada zuzen nazala hobekixe dakienak.\nZuZeu 2010-04-18 08:17\nzuzeu.com — "Pastoralaren giltzak", mintzaldia eta kantuak 2010-07-02 14:42\n[…] (?Zuzeun honetaz mintzatu ginen) […]


Ex-dendari Libor rigging kobratuko | DLL Suite\nHome › Google News › Ex-dendari Libor rigging kobratuko\nEx-dendari Libor rigging kobratuko\nUBS egun, langile saiatu alditan ehunka tasak manipulatzeko, garai batzuetan zehar “ia egunero,” Justizia Sailak abenduan, esan zuen. Kasu dokumentuak, besteak beste, hainbat eta hainbat hitzaldian e-mailak eta online zatiak dituen banku staffers eztabaidatzeko eskema.\n“Mate yur odoltsua Libor Joko honetan ona lortzean” bat broker esan UBS dendari bat txat-mezu batean. “Niri uste denean yur Monako wont yu in belaontzi on yur [?]”\nHayes ez du kaleratu salaketei buruzko adierazpen publikoak, edozein bere aurka, nahiz eta Wall Street Journal urtarrilean mezua testu batean, esan informatzen du: “hau doa askoz askoz ni baino handiagoa da.”\nLarriak iruzurraren Office, horrek prosecutes iruzur konplexua kasu, esan Hayes izan da polizia Asteartea kobratuko zortzi konspirazio bere urte luze manipulazioa ikertzen banku eta artekariak Londresko banku arteko tasa Besteren edo Libor arabera jarraituz defraud de zenbatzen dituzte.\nLibor panel bat ezarri eta dolar trillions globalean merezi balore erreferentzia gisa erabiltzen tasak bilduma bat da.\nHayes, 33, hiru ofizialek atxilotu du iruzur bulegoa eta London City polizia abenduaren 2012an pertsona bat izan zen. Westminster Bake Londresen Auzitegiak ekainaren 20an izango zuen agertzen, kasuan litekeena da goi epailearen bat aipatzen bada ere.\nHayes zen agintarien arabera American indicted abenduan, konspirazio, iruzur eta prezio-finkatzea urratzea leporatu dio. AEBetako agintariek garai hartan esan zuen bere estradizioa dutela bilatzen litzateke. Justizia Sailak, halaber indicted Roger Darin, Suitzako UBS dendari duten lan.\nUBS (UBS) adostu $ 1,5 milioi abenduan ordaindu behar AEBetako, Erresuma Batuko eta Suitzako agintariek likidazioa Libor rigging baino gehiagotan. Banku edo ez-fiskaltza akordio bat adostu Justizia US batera bere menpeko guztiak estaltzen UBS Balore Japonia, horrek pleaded bat alanbre iruzurra Aldaketa errudun izan ezik.\nSFO esan Asteartea bere Libor kasua ikertzen jarraitzen du.\nSingapur-en banku zentralek aurreko astean zigortu 20 bankuak, UBS, RBS eta Holandako Banka barne, (ING) 133 merkatari saihesteko Sibor manipulatzen saiatzen tik ezean for – Singapur Libor en beste bertsio – eta truke erreferentziazko lau urteko epean.\nDelitu jokabidearen frogak aurkitu da Libor-rigging eskandalua by aktibatzen urteko ikerketa luze batean zehar esan, baina esan merkatariak egindako hainbat saiakera prezioen eragin nahi ez bezala, 2007 eta 2011 artean.\nKasu dokumentuak erakutsi tractament tasak konspirazio urrun bat dendari edozein haratago joan zen. Ikerketan agerian zabala falta 2001 eta 2010, gutxienez 45 UBS langileak inplikatuz luzatze – senior kudeatzaileak, nor bilatzen tasak eragiteko Kutxaren merkataritza posizioak onurarako eta indartsuagoa itxura finantza-krisi garaian ere.\nUBS Era berean, enpresak beste colluded, hondatuta kanpoko korrikalariak ordainketak egiteko £ 15.000 hiruhileko bakoitzeko merezi 18 hilabeteko epean, beren laguntza saritzeko tasak finkatzen dira.\nRelated: UBS merkatarien aurka Cases besterik iceberg punta\nBarclays eta Royal Bank of Scotland izan ere iritsi asentamendu Libor rigging gainean.\nEnpresa horiek, gainera, bat baino gehiago dozena beste Libor ezartzean parte hartzen duten banku ikertzen ari dira, eta are gehiago zigorrak espero dira. Horiek aztertu areCitigroup (C, Fortune 500), Deutsche Bank (PP), JPMorgan (JPM, Fortune 500) eta HSBC (HBC) begira artean.\nErresuma Batuko agintariek kobratuko ohia UBS eta Citigroup dendari Tom Hayes batera ustez iruzur egiteko plataforma global erreferentziako interes-tasak saiatzen da.\nTags: Ex-dendari Libor rigging kobratuko\n← السابقين التاجر المكلفة يبور تزوير\nЭкс-трэйдар прад’яўленае абвінавачванне ў фальсіфікацыі Libor →


Pirritx, Porrotx eta Marimotots, maiatzaren 7an Urretxun. Noticias de Gipuzkoa\nPirritx, Porrotx eta Marimotots, maiatzaren 7an Urretxun\nSarrerak Ederrena pilotalekuko tabernan jarri dituzte salgai, 7 eurotan\nurretxu- Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek Tipi-tapa, Korrika!ikuskizuna eskainiko dute maiatzaren 7an Urretxuko Ederrena pilotalekuan.\nBi saio eskainiko dituzte: 16:30ean eta 18:30ean. Sarrerak zazpi eurotan jarri dituzte salgai, Ederrena pilotalekuko tabernan. Maiatzaren 7an, berriz, frontoiko leihatilan erosi ahal izango dira: 12.30etik 13.30era eta 15.30etik 17.00etara.\nMaiatzaren 7ko bi saioak Urretxu eta Zumarragako udalek antolatu dituzte, haurrentzako antzerki programazioaren barne. Dagoeneko bi saio egon dira: otsailaren 19an Rosa María Martínez &lagunak taldeak Nahia eta Neo lana eskaini zuen eta martxoaren 19an haurrek Gorakada taldearen Titirikontu lanaz gozatu zuten.\nAzken antzerki saioak Pailazoen ikuskizunaren ondoren, beste bi antzerki saio egongo dira. Horietako lehenengoa urriaren 22an izango da. Markeliñe taldeak Kartoibiraka lana antzeztuko du. Istorio honetako protagonistek munduari bira emango diote 80 kaxatan. An-tzezlan honek pertsonen jolasteko eta sortzeko gaitasuna goraipatzen du.\nBukatzeko, azaroaren 19an Anita Maravillas antzerki taldeak Pintto Pinttolana eskainiko du. Antzezlan honetan Pintto izeneko txakurkumeak adiskidetasuna zein zoragarria den gogorarazten du.\nBi saio hauek Labeaga aretoan izango dira, 17.00etan. Sarrerak 5 euro balio du. - A.Z.


Abeslari burusoila - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAbeslari burusoila (frantsesez La Cantatrice Chauve) Eugène Ionesco antzerkigile errumaniera-frantziarraren lehen antzezlana da, 1950eko maiatzaren 11an, Théâtre des Noctambules aretoan estreinatua.\n4 Euskarazko itzulpena\nIonescok 38 urte zituela, estreinatu zuen bere lehendabiziko antzerki lan hau, anti-pièce (antipieza) azpititulua emanez lanari. Izenburu eta azpititulu berezi horretan, desafioa, zirikatu nahia, probokatzeko gogoa sumatu zion Ionescoren lanari garai hartako Parisko antzerki giroak. Absurduaren antzerkia esan izan zitzaion joeraren lehen adibide arrakastatsu eta nabarmena izan zen.\nTaularatzeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nTheatre de la Huchette-ko kartela, betiko funtzio bikoitzarekin: Abeslari burusoila eta Lezioa.\nThéâtre des Noctambules zeritzan Parisko Latin auzoko antzoki txiki batean estreinatu zen 1950eko maiatzaren 11n. 1952an beste funtzio bat hasi zen Théâtre de la Huchette, zenbait hilabetez iraun zuena. 1957an, berriro La Huchetten, La Leçon antzezlanarekin funtzio bikoitza ematen hasi ziren, eta 21. mendean, etengabe jarraitzen du karteldegian, antzoki horretan, gauero, milaka funtzio eman eta gero.\nIngelesa ikasten ari zen Ionesco antzezlana idatzi zuen garaian, eta konturatu zen ikasteko irakurri behar zituen esaldiak, frantses-ingeles elkarrizketa gida batekoak, bere horretan eta zeuden zeudenean hartuta eta ez hizkuntza baten egiturez jabetzeko baliabide gisa, pentsaera txundigarri bezain benetakoa adierazten zutela: Fernandoren egiak, sekulako aurkikuntza bailiran adieraziak. Esaldi horietatik abiatuta osatu zuen lana Ionescok. Adibidez, 11. agerralditik:\nMARTIN ANDREA: Nik sakelako labana bat eros dezaket nire nebarentzat, baina zuk ezin duzu Irlanda erosi zure aitonarentzat.\nSMITH JAUNA: Oinez ibiltzen gara, baina elektrizitatearekin edo ikatzarekin berotzen gara.\nMARTIN JAUNA: Gaur erosten duenak idi bat, bihar edukiko du arrautza bat.\nSMITH ANDREA: Bizitzan leihotik begiratu beharra dago.\nMARTIN ANDREA: Badago aulkian esertzea, aulkiak ez baitu aulkirik.\nLau pertsonaia normal, bi bikote, Smithtarrak eta Martindarrak, egongela normal batean, solas ustez normal batean… Normaltasun ororen azpian ezkutatzen den absurdoa eta zentzugabekeria nabarmen uzten dizkigu egileak.\nIzenburuko abeslari emakumezkorik da ageri antzezlanean, ez iletsu ez burusoilik.\nLiteratura Unibertsala bildumarako itzuli zuen Jon Muñoz itzultzaileak 2001ean, Abeslari burusoila izenburuarekin (Literatura Unibertsala, Ibaizabal). 2011ko edizio berri batean (Elkar), izenburua luzatu zuen itzultzaile berak: Emakume abeslari burusoila.\n↑ a b c Jon, Muñoz. (2001). Hitzaurrea 'Abeslari burusoila'. Ibaizabal.\nAbeslari burusoila, 2001eko bertsioa, osorik euskaraz.\nMultimedia: La Cantatrice chauve\nBNF: 11943680j (data)\nEugène Ionescoren antzezlanak\nOrriaren azken aldaketa: 16 abendua 2020, 11:31.


Pneumotorax - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEgoera fisiopatologiko bat da pneumotoraxa. Bertan birika horma zulatu egiten da pleura barneko presioa presio atmosferikoarekin berdinduz. Hori dela eta, pleura barneko presioa eta presio albeolarra berdinak izango dira eta ez da presio transpulmonarrik egongo. Ondorioz, birikak kolapsatu egingo dira eta ezinezkoa izango da arnasa hartzea barneko airea kanpora ateratzen delako.\npleural disease (en) , emphysema (en)\nlarrialdietako medikuntza, pneumologia\nbularreko mina, Arnasestua\ndry cough (en)\nchest radiograph (en) , ekografia\n173600 eta 173600\nPneumotoraxa eragiten duten arrazoi nagusienak hauek dira:\nEspontaneoa. Aurretiko traumatismorik gabe agertzen da. Gizon altu eta argaletan eta Marfan sindromea dutenentan ohikoagoa da. Pneumotorax espontaneo primarioa eta sekundarioa bereiz daitezke, gaixoak aurretik birika gaixotasunen bat izan ala ez.\nTraumatikoa. Eragilea bi pleura geruzen artean aire sarrera eragiten duen traumatismo bat da.\nBeste zenbait kausa ere izan ditzake:\nBirika patologia kronikoak (enfisema, asma)\nInfekzio kronikoak (tuberkulosia)\nPneumotoraxa medikuaren jardueraren eraginez ere ager daiteke, esaterako, zain zentraletan (subklabia edo jugularrean) kateter bat jartzearen ondorioz. Arraroa den arren, larria da eta berehalako tratamendua beharrezkoa da.\nBarrunbe torazikoan odol pilaketa gertatzen bada (hemotoraxa), arazoa larriagoa bihurtuko da, hemopneumotoraxa garatuko baita.\nBat-batean hasten den disnea, intentsitate aldakorrekoa izango da pneumotoraxaren tamainaren arabera.\nArnas mugimendu azkar eta gainazalekoak (takipnea eta hipopnea)\nMin toraziko akutua, arnasa hartzean eta eztularekin intentsitatez handitzen dena.\nEztul lehor eta iraunkorra


KMKz, ezin ulerturik – Inon izatekotan\n2017(e)ko uztailaren 18a by Juan Luis Zabala\tLeave a Comment\nDenbora gutxian Donostiako Koldo Mitxelena Kulturuneari buruzko bi elkarrizketa irakurri ditut El Diario Vasco egunkarian –eta gehiago ere argitaratuko ziren seguru asko, ezin nik hori jakin–, eta batean bezala bestean elkarrizketatutako adituak nahitaezkotzat jotzen du bi urte barru hasiko den eraldaketa, zentroa hainbat urtez itxita egotea eragingo duena.\nBeharbada neuk ditut kulpak, egunkariak gero eta arreta gutxiagoz irakurtzeko dudan joera deitoragarriagatik, baina bi kasuetan elkarrizketa irakurri eta gero jabetu naiz ez dudala ulertu zergatik eta zertarako itxiko den KMK, eta norbaitek gaiari buruz galdetuko balit ez nukeela asmatuko erantzuten.\nBeharbada neuk ditut kulpak, oinarririk gabeko susmoak gero eta erraztasun eta axolagabekeria handiagoz izateko eta zabaltzeko dudan joera tamalgarriarengatik, baina Artelekurekin gertatu zena ekarri didate gogora KMKren etorkizunaz irakurri ditudanek. Orduan ere, agintariak eta haien gogaide ziren adituak entzuten eta irakurtzen nituenean, ez nuen ulertzen zen egin nahi zuten. Gero, Artelekuren azken arrasto gisako hura, Kalostra deitutakoa, ixterakoan, Denis Itxasok esan zuen, gutxi gorabehera, Tabakalera edukita bikoizketa ekonomikoki jasanezina zela Kalostra. Ordurako Arteleku, gune fisiko bezala, itxita zegoen, eta, Kalostrarekin batera, Artelekuren espirituaren azken izpia desagertu zen.\nEz dakit nire zalantzak argitzerik eta nire susmo gaiztoak ezeztatzerik ahal izango lituzkeen inor dagoen, baina halakorik balego, zinez eskertuko nioke ahalegina.