Pierre Topet - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBarkoxe, 1786ko uztailaren 26a\nBarkoxe, 1862ko urtarrilaren 17a (75 urte)\nidazlea, poeta eta bertsolaria\nPierre Topet, ezagunagoa Etxahun ezizenez, (Barkoxe, Zuberoa, 1786ko uztailaren 26a - Barkoxe, 1862ko urtarrilaren 17a) euskal koblakaria izan zen. Etxahunia deitu etxean jaio izanak eman zion ezizena.\n2 Beste idazleengan izandako eragina\n3.2 Biografia - poesia\nEtxahunen bizitziaren khantoria bertso sortan esaten duenaren arabera, ez zuen bizitza erraza izan. Txikitatik ez omen zuten oso maite izan, bere hitzez, "edertarzünez praube ninzalakoz sorthü". Familiako giro txarrak gizon zail eta bortitz bihurtu zuen. Gaztetan etxeko neskame bat haurdun utzi zuelarik, gurasoek etxe oneko neska batekin ezkonarazi zuten. Emakume edo neskame hau maite zuen arren, traizio egitea erabaki zuen, etxekoen presioaren ondorioz. Hala ere, Etxahun damutu edo gutxienez, oker hartaz jabetu zen, gai honen inguruan idatzi zuen Urxapal bat olerki autobiografikoan ikusten den bezala. Bertan, aipatutako neskamea eta idazlearen arteko elkarrizketa bat ageri da, amaierako ondorioa hurrengoa izanik: idazleak badaki neskamearekin gaizki jokatu zuela eta hark etsaitzat hartzea logikotzat jotzen du. Gurasoek ezarri zioten emaztearekin beste sei seme-alaba izan zituen, ezkontza hark ordea ez zuen ezer onik ekarri, izan ere, zor kontuak zirela eta, Etxahunek aizkorakada bat eman zion gizon bati, bi urteko espetxe zigorra ezarri zitzaion eta itzultzean emazteak beste gizonekin engainatzen zuela konturatu zen. Emaztearen ustezko mutil-laguna zigortzeko asmotan, idazle zuberotarrak herriko jaietan gizon bati tiro bat jo zion, ez zuen gizon egokia hautatu ordea, tiroa jo eta hil omen zuena bere laguna zelako. Kasuaren inguruko eskumenak zituen auzitegiak hilketa saiakera egotzi zion Etxahuni, baina frogatu ezin zitekeenez, aske utzi zuten handik gutxira. Heriotza haren atzean, dena den, etxe batzuen gaineko jabego auziak ere ez ote ziren izan susmatzen da. Aipatutako gertaera jazo eta gero, erromes joan zen Erromara eta Santiago de Compostelara. Erromesaldi hartan ere kartzelatik igaro behar izan zuen. Zuberoara itzultzean, bere anaietako batek zenbait ondasun lapurtu zizkiola konturatu zen, honek asko haserrarazi zuen idazlea eta, notario baten aurrean anaiak kendutakoa berreskuratzeko saiakerak egin zituen, kale egin zuen ordea eta presondegitik igaro behar izan zuen berriz ere.\nBere bizimodu tragikoak Europako erromantikoak erakarri zituen. Emazteak dibortzioa lortu zuen eta hura zendu zenean, berriz etxean onartu zuten. Ordurako, haren izena Ipar Euskal Herri osoan egin zen ezagun eta mota guztietako jaietan kantatzeko deitzen zuten.\nEskale gisa eman zituen azken urteak, noizbehinka seme-alaben etxean bizi izanda. Bere aisialdian, herriko haurrei idazten eta irakurtzen irakasten zien.\nBeste idazleengan izandako eragina[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nEtxahunen eleberri moduzko bizitza tragikoak benetako literatura-lanak inspiratu zituen. Yon Etxaidek Joanak-joan (1955) koblakariaren bizitzan oinarrituriko eleberria idatzi zuen eta Piarres Larzabalek pastorala idatzi eta taularatu zuen: Etchahun (1962). Europako giro erromantikoetan Etxahunen izena ospetsu bilakatu zen bere bizitza tragikoagatik, eta Adelbert von Chamisso poeta alemaniarrak poema bat eskaini zion: Des Basken Etchehon's Klage (Etxahun euskaldunaren arrangura).\nPierre Topet koblakariaren biografian oinarrituriko beste narrazio liburu bat: Xipri Arbelbideren Piarra Topet Etxahun. 1786-1862 (1987), Elkar.\nDakigunagatik, Etxahunek berak eskuz idatzitako bertso-paper gehienak bere familiak erre zituen, eta Jean Haritxelhar eta beste hainbat bertso-biltzaile eta ikerlariri zor diegu herriaren ahotik bertso haiek jaso izana. Haritxelharrek bere doktore-tesia Etxahunen obraz egin zuen, orain arteko lanik sakonena. Tesia bi liburutan eman zen argitara: Le poète souletin Pierre Topet-Etchahun (1969) eta L'oeuvre poétique de Pierre Topet-Etchahun (1970). Haritxelharrek Etxahunen bertsoak hiru multzotan bereizten ditu:\nAutobiografikoak: Urxapal bat, Mundian malerüsik, Bi bertset dolorüsik, Etxahunen bizitziaren khantoria eta Ahaide delezius huntan. Bertso horietan Etxahunen izaera erromantikoa nabarmentzen da. Haritxelharren hitzetan, "eromantikoa zen, hala zenik jakin gabe".\nSatirikoak edo ziri-bertsoak: Aurrekoak bezain onak edo hobeak. Ofizialenak, Gaztalondo handian, Bi ahizpak, Maria Solt eta Kastero, Barkoxeko eliza, Musde Tiraz eta Oi laborari gaixua dira ezagunenak. 1853an, Anton Abbadiak antolaturiko lehen lore jokoetara Montebideorat juailiak bertso sorta aurkeztu zuen, baina ez zioten saririk eman. Hala, epaimahaiko apaizen aurka ziri-bertsoak jarri zituen Etxahunek, Bi berseten egitez izenekoak.\nBat-batekoak eta bestelakoak: Norbaiten omenez jarriak, ezteietan kantatuak, eta abar.\nPiarra Topet Etxahun. Bertso bilduma (zuberoera-batua) (1987, Elkar)\nKoplak (2000, Hiria)\nBiografia - poesia[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLe poète Pierre Topet dit Echahun et ses oeuvres (1946, Eskualtzaleen Biltzarra)\n↑ «Topet, Pierre - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-20).\n↑ «Pierre Topet, «Etxahun»: Bertsoak eta kantak» klasikoak.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-20).\nDavant, Jean Louis: Etxaun-Barkoxe: Pierre Topet Etxahun (1786-1862). - Egan, 2012-3/4, 25-30\nEtxaide, Jon: Pierre Topet-Etxahun (1786-1862): (Barkoxe'ko koblakariaren bizitza laburki). - Egan, 2012-3/4, 5-24\nHaritschelhar, Jean: Etxahun olerkari erromantikoa. - Egan, 2012-3/4, 43-70\nSalaberri Muñoa, Patxi: Zergatik ez zen Etxahun poeta bilakatu? (Gorazarrea). - Egan, 2012-3/4, 71-104.\nPierre Topet literaturaren zubitegian\nEtxahunen kantak eta koplak Klasikoen Gordailuan\nISNI: 0000 0000 5922 7630\nLiteraturaren Zubitegia: 280\nBNF: 11901996f (data)\nOrriaren azken aldaketa: 18 otsaila 2021, 13:16.


Donostiako Sustapena - Fomento de San Sebastián - Donostiako Udalak online bidezko prestakuntza eta aholkularitza programa oso bat jarri du enpresentzat, bere Ekonomia Suspertzeko Planaren bidez\nHome Gaurkotasun-albisteak Berriak Donostiako Udalak online bidezko prestakuntza eta aholkularitza programa oso bat jarri du enpresentzat, bere Ekonomia Suspertzeko Planaren bidez\nOnline prestakuntzako eta aholkularitzako doako saioak eskaintzen ditu, hiriko enpresei Covid-19k eragindako krisi garaia gainditzen laguntzeko tresnak eskaintzeko helburuarekin. Donostiako Udalak, Donostia Sustapenaren bidez, online bidezko prestakuntza programa jarri du abian hiriko enpresa eta pertsona ekintzaileentzat. Programa horrek eduki garrantzitsuak eta komunikatzaile prestigiodunak ditu, enpresa ehunak baldintzarik onenetan aurre egin diezaion Covid-19ren eraginez sorturiko egoerari, ehun hori egokitzeko, eraldatzeko eta lehiakorragoa izateko helburuarekin. Eskemaren oinarria da webinarrak eskaintzea, hiriko sektore ekonomikoentzat funtsezkoak diren gaien inguruan. Kasurik gehienetan, webinar horiekin batera aholkularitza aditua egongo da, enpresa bakoitzari egokitua.\nAsteartea: Webinarrak Merkataritza eta Ostalaritza sektorearentzat.\nAsteazkena: Webinarrak Smart-en esparruarekin loturiko kluster eta erakundeentzat.\nOsteguna eta ostirala: Berrikuntza eta enpresa esparruko webinarrakl.\nIkusi Webinars guztiak


Clemente-ren erreakzioa Indiara iristean | Artitz Guggenheim Bilbao\n“Beste norabait joan nahi nuen eta irits nintekeen lekurik urrutikoena hura zela pentsatu nuen. Hara iristean nire bizitzako ezustekorik handiena hartu nuen, ezin bainuen sinetsi begien aurrean nuena. Oinarrizko giza funtzioei aurre egiteko modua, jatea eta kaka egitea eta arnas hartzea eta abar. Guztiz desberdina zen dena. Horrelako gauzek duten garrantzia gure bizitzan dutenaz guztiz bestelakoa zen han.\n“Erakarpen handia sentitzen nuen Indiarekiko, baina ezin nuen zergatia ulertu. Nire ulertu ezina zen erakargarriena. Batzen duena ezagutzen ez duzuna izaten da. Beti izan dut jakinmin handiagoa ezagutzen ez dudanarekiko ezagutzen dudanarekiko baino.\n“Duela milaka urte Napoli utzi zuten jainko‑jainkosak bizirik daude Indian oraindik ere, eta etxera itzultzea bezalakoxea da niretzat. Italiako duela urte askotako bizimodua sentitu dezaket hemen”.


Garaigoikoa | 2012-05-02 08:09\n37. azatza bortuz gaindi ez da joango. Euskal Kultur Erakundeari buruzkoa izango baita 37.a.Euskal Kultur Erakundea euskal kulturaren Ipar Euskal Herriko irabazteko asmorik gabeko erakundea da. Erakunde honek berezitasun bat du: bertan hartzen dute parte administrazioek (herriek, herri elkargoek, Akitaniako eskualdeak, departamenduak, …) eta herri-elkarteek (185 elkarte momentu honetan). Antolaketa eredugarria, nire ustez.Eta zer egiten du erakunde honek? Elkarteei laguntza ematen die. Kulturgintza arloan ere lan eskerga egiten du: ondarea babestu, transmisioa landu, ikusgarrigintza, ...\nGoizean elurra egiten ari zen baina eguraldiak onerako joera zuela esan digute. Gure aurretik atzo gauean iritsitakoak atera dira txakurrekin, baina laster pasatu ditugu bidean. De Abiskojaure-AlesjaureTxakur bakarra dauka pulka bakoitzak eta zaila da horrela aldapak guk baino azkarrago igotzea. Eguraldia mantenuz edo hoberuntz joan da eta gure morala ere igotzen egraldiaren arabera. Horrela iritsi gara bide erdian dagoen txabolara eta barruan egin dugu bazkari pasada: binbo ogiak, txorixoa, urdaiazpikoa eta txokolate piskat. Ondo zatitzen dugu jatekoa eta bakoitzaren partea. La equitativa...\nGoizean eguraldi beldurgarria egiten zuen: elurra eta haize bortitza. Egoera honetan bilerara deitu gaitu Josuk. Kontua da zer egin, abiatu ala beste plan bat antolatu. Ez zegoen argi gure artean eta eguraldi iragarpenak ikusi ditugu internetez. Ez ziren oso baikorrak baina ez geunden denok ados: batzuk optimistago besteak baino. A plana utzi eta B eta C planak ere aktibatu dira. Hala ere, eguerdira arte itxoitea erabaki dugu. Dena dela 11:00etarako urdinuneak agertu dira eta irteteko prestatu gara. Traste guztiak batu, pulkak prestatu eta 11:20 inguruan abiatu. Gaurkoa aklimatazio eguna ...\nHiriburu honetako bigarren hezkuntzako eskoletako Oun-dong karabanan graduatutakoak\nkfaeuskalherria | 2012-03-09 09:02\nVasaloppet proba Moran\nIbiltarixanak | 2012-03-04 00:39\nGaur Moran pasa dugu ia egun osoa. Herri honetako Mikaelsskolan egin dugu lo eta afaria eta gosaria ere guk geuk prestatu eta jan ditugu bertan. Kalean sekulako giroa izaten da Vasaloppet eski probaren inguruan. Bihar da proba nagusia eta 15.000 eskiatzaile inguruk hartuko dute parte bertan. Asteburu honetan herriaren bizimodua erabat aldatzen da. Kanpotik jende mordoa etortzen denez, eskolak ere egokitzen dituzte eskiatzaileei ostatu emateko. Denda eta postu pila jartzen dituzte kaleetan eta eskiatzaileak dira protagonista.Vasaloppet proba 1922an egin zuten lehen aldiz. Eski probari ...\nIbiltarixanak | 2012-02-11 01:25\nEz daukagu urruti joan beharrik eskiatzeko. Atzo Urbasan ibili ginen iraupen eskia egiten eta begira zelako pista naturalak dauden. Beasaingo lagun hauekin joan nintzen: Martin, Eliseo eta Gabriel. Kriston eguna bota genuen eta gero, gorputza erlaxatzeko, sauna, jakuzzi, bainua eta masajea Beasaingo kiroldegian. Halako egunei esker bizitzeak pena merezi du. Ea errepikatzen dugun.\nAurten eski proba hau egitea erabakia nuen Laponiarako entrenamendu bezala. Ez nekiena da Laponian baino hotz gehiego pasako nuenik.Ostiralean igo genuen Beret aldera eta -17º markatzen zuen autoan eta pistan sentsazio termikoa -25ºkoa zen gutxienez, egiten zuen haizearengatik. De Marxaberet 2012 Larunbat goizean ezin izan zen igo haizeagatik eta eguerdian eskiatzea lortu nuen ordu terdi eta izoztuta heldu nintzen autora. Ordu erdi behar izan nuen onera etortzeko. Pistan ez zebilen ia inor eta hau ikusita, hasieran 42 Km egitea pentsatua banuen ere, 21 Km.ko proban parte hartzea erabaki nu...


OROKIETAKO MEDIATEKA: May 2014\nIRAKURKETA GIDAK- 2014 UDA\nUdan edukitzen dugu inoiz baino gehiago irakurtzeko beta. Hemen doazkizue familia guztirako hainbat gida lagungarri gerta dakizkizuelakoan.\nikusteko sakatu hemen\nPublicado por Orokieta en 16:07 iruzkinik ez :\nGabriel García Márquez, kontalari eta kazetari kolonbiarra, Literatur Nobel Saria, munduko idazle onenetarikoa hil zaigu aurtengo apirilean. Makina idatzi da beretaz eta guk hemen bere esaldi famatu batzuk bildu ditugu txoko honetarako:\nPublicado por Orokieta en 17:41 iruzkinik ez :\nEtiquetas: Literatur sariak , Ospakizunak\nTABUAK HAUR LITERATURAN\nTabuak haur literaturan' Eibarko Juan San Martín liburutegiak eta Ermuako udal liburutegiak argitaratu duten irakurketa gida bat da. Gidan gaika sailkatuta agertzen dira haur eta gazteekin batzuetan hitz egiteko zailak diren gaietaz argitaratutako hainbat liburu (adiskidetasuna, adopzioa, arrazismoa, bullina, heriotza, homosexualitatea, ...)\nEA BALIAGARRI ZAIGUN!\nPublicado por Orokieta en 16:26 iruzkinik ez :\nLiburu berri gehiago\nLiburutegia hornitzen ari gara etengabe aukera zabala osatuz. Azkenengoak hauek ditugu:\nPublicado por Orokieta en 17:35 iruzkinik ez :\n4. mailakoek MAKINEN gaia landu dute eta erakusketa eder honekin adierazi digute ikasitakoa. Palanka, polea, gurpila, torlojua,plano inklinatua...maketa txikitan eraiki dituzte eta eskemetan azaldu egin dutena. Lan ederra!\nPublicado por Orokieta en 16:46 iruzkinik ez :\nEtiquetas: ikasleen lanak\nXABIER LIZASO pianojolearekin\nMaiatzaren 7an eta 15ean, Xabier Lizaso pianojolea izan da gure artean eskola guztiko ikasleekin ,eta denok, bere saioekin ikasi eta gozatzeko aukera izan dugu.\nMusika klasikoaren bidez eta jolas modura, musikarekiko sentsibilizazioa landu eta zaletasuna piztea da saio didaktiko hauen asmoa.\nXabierrek gauza asko erakutsi digu: isilik eta erne egoten, istorioak entzuten, amesten, musikaz gozatzen... Eta onena, ONGI PASATZEN! 6. mailakoekin egindako saioa dugu bertan.\nPublicado por Orokieta en 13:02 iruzkinik ez :\nZorionean gaude. Izan ere, sariak oparo dabiltza ikasturte bukaera honetan eskolakoen artean eta pozgarria da benetan.\nAner Perez Manterolak, LH 6.Dko ikasleak Gipuzkoako eskolarteko 34. Bertsolari txapelketa irabazi du bertsopaperetan , 10-12 urtekoen artean.\nZORIONAK TXAPELDUN ! ! !\nLehiakideek 2 bertso edo 4 kopla osatu behar zituzten ordu bete inguruko tartean eta gure Anerrek, hemen irakur ditzakezuen bertso bikain hauek sortu zituen:\nPublicado por Orokieta en 10:02 iruzkinik ez :\nOstiralean ere Kursaalen ospatu zen Kosmodiseako lehiaketaren sari banaketa. Ekitaldi ikusgarria izan zen. Guztira 19 ikastetxek hartu dute gure kategorian parte eta AURRENENGO BOSTEN ARTEAN SAILKATU DIRA gure 6. mailako lau gelak. OLE,OLE ETA OLE! DENOI!!\nAurreko batean blog honetantxe bertan (14-03-31) adierazi genizkizuen taldeen izenak eta beraiek landutako gaiak taldeen argazkiekin batera.Oraingoan emaitzak:\n1. saria: PALKAK taldea. Stop Bulling lanarekin.\n2. saria: ARRAUN taldea. Kulturaniztasuna lanarekin.\n4. saria: BRANKA taldea. Sahararekin harremanetan lanarekin.\n5. saria: TRAINERU TALDEA. Konpostajea lanarekin.\nPublicado por Orokieta en 09:35 iruzkinik ez :\nEtiquetas: ikasleen lanak , Lehiaketa\nESKOLAKO ALDIZKARI DIGITALA\nBigarren zikloko ikasleek euren Informatikako Tailerrean ASMATU ! izeneko aldizkari digitala egiten jarraitzen dute. Oraingoan argitaratu duten azkenengoa 29. alea izan da, beraz, irakurtzeko gogoak sortzen baldin bazaizkizue, eskolako web orrian eskura duzue; edo beheko irudian klikatu.\nPublicado por Orokieta en 09:50 iruzkinik ez :\nSALBATORE MITXELENA sari banaketa\nOstiralean, maiatzaren 9an, ospatu zen Modelo aretoan Salbatore Mitxelena sari banaketa. Zarauzko Udaleko Hezkuntza Departamentuak herriko haur eta gazteengan idazteko zaletasuna bultzatzeko asmoz antolatzen du lehiaketa hau. Lan ugari aurkezten dira urtero eta aurten ere benetan emankorra izan da jarduna: 669 lan (509 ipuin eta 160 olerki) aurkeztu baitituzte.\nGustura gaude eskolako bost ikasle izan direlako saridunak:\nIpuinak, A-1 maila.\nNaroa Landa.(3.C) “ Xagutxo txikia.”. 2. saria.\nIpuinak, A-2 maila.\nUxue Manzisidor Aldalur.(4.C) “ Lore gorria.” 1. saria.\nUxue Etxeberria.(4.A) “ Mireiaren egunerokoa.” 2. saria.\nIpuinak, B maila.\nDaniela Mena.(5.C). “Triste zegoen zuhaitza” 1. saria.\nOlerkiak, B maila.\nJokin Ugarte. (6.B). “Badoa denbora.” 3. saria.\nSariak dirutan eta liburutan banatu dira. Oroigarriak ere jaso dituzte. Gainera saritutako ipuin eta olerki guztiak, denei banatuko zaien liburu batean argitaratuko dira.\nBaina ezditugu bakarrik saridunak zoriondu nahi. Parte hartu duten ikasle guztiek merezi dute aipamena beren saiakeragatik. Hainbeste lanen artean oso idazlan onak geratzen baitira sarritan, merezi arren, aipamenik gabe. Beraz zorionak parte hartu duzuen neska-mutiko guztioi!.\nPublicado por Orokieta en 11:21 iruzkinik ez :\nEtiquetas: Lehiaketa , Literatur sariak\nIPUIN ETA KANTALDI MARATOIA\nApirilaren 2tik 9ra ospatu genuen liburu astea. Horren inguruan zenbat ipuin, antzerki, hitzaldi, kantaldi ikusi, entzun eta gozatu ahal izan ditugu. Bihotzez mila esker hau posible egiten lagundu diguzuen guztioi. Ez da erraza izango guztiak hemen behar bezala azaltzea, baina aipamen txiki bat egin gabe ezin utzi. Barkatu parte hartu eta argazkirik gabe geratu zaretenoi.\nPublicado por Orokieta en 16:11 iruzkinik ez :\nEtiquetas: ekintzak , ipuinak\nApirilaren bukaeran esan berri dugu Ramon Olasagasti izan dela aurtengo Lizardi Sariaren irabazlea Sugaar lanarekin eta herriko Kultura Sailak 2500 ale banatu dituela doan ikastetxe guztietan.\nGurean atzo banatu genituen 3. mailatik gorako ikasleei, 8 urtetik gorakoentzat aholkatzen den liburua.\nKomentatzen genuen orduan oso gustura eta erraz irakurtzen dela eta hasieratik kateatzen duela irakurlea duen misterio puntuari esker.\nFamilia guztiek jaso dugunez ez dugu aitzakiarik irakurri gabe uzteko. Beraz, ireki liburua eta murgil gaitezen istorioan!\nPublicado por Orokieta en 11:54 iruzkinik ez :\nEtiquetas: Literatur sariak\nZortea da, gurea gero!\nLiburu asterako partaideak eskatu eta hitzaldi eder, gai askotarikoekin etorri zaizkigu borondate onenez zenbait guraso eta ikasle. Goraipatzekoa da beraien kemena eta eskerrak eman beharrean gaude beraien ekarpengatik.\nHorietako batzuk ekarri ditugu hona eta aurretik barkamena eskatu etorritako denak izendatu ez baditugu:\n- Konposta Orokietako baratzan nola egiten den, 6. mailako ikasleak Antxon Etxeberria irakaslearekin.\n- Aurretik Boliviarako liburu solidarioko kanpainaren arduraduna, Bakarne Zabalak, Bolivia-Cohachambako behar bereziak dituzten haurren egoera azaldu digu gela guztietan .\n-Kambwambaren, argi eta urik gabe bizi ziren Afrikako Malawi herrialde pobrean, energia erabiltzen lortu zuen mutikoaren istorioa ezagutarazi digu Itziar Zubiak.\n- Panamako Kanalari buruz aritu zaigu Mitxel Collado, itsasgizona eta horrelako obra eta eraikuntzetan zale amorratua.\nHITZALDIAK LIBURU ASTEAN -2014 on PhotoPeach\nPublicado por Orokieta en 11:50 iruzkinik ez :\nEtiquetas: ekintzak , Ospakizunak


Ibili Izan eta Ikasi: Eskolas kanpoko hezkuntza\nEskolas kanpoko hezkuntza\nEskolaz kanpoko ekintzek familiakoa ez den bizikidetza desberdina izateko aukera ematen die neska mutilei eta horrek beste planteamendu mota bat dakar berarekin. Eskolaz kanpoko ekintzak dira haurraren heziketa integralean derrigorrezkotzat jotzen direnak, baina, ez dira beti eskainiak izaten eskola bertatik.\nHau da gurasoen garrantzizko paperaren arrazoia, oso adin txikitik ere, haurra eskolatik kanpoko interesak eta ekintzak garatzeko. Haurrak jakin-min bereziren bat erakutsi badu ikasgelan landutako ekintzaren batekin, abestu, dantza egin, marraztu, hizkuntzaren batekin hasi edo kirol zehatzaren batekin gomendagarria izan daiteke bere adinarentzat egokia izan daitekeen programaren bat aurkitzea interesa garatzen laguntzeko eta aurreratzeko.\nHaurtzaroko trebetasunen garapenean aurreratzea bultzatzeko, curriculumetik at egiten diren ekintzek autoestimua lantzen dute, eta garapen sozialerako aukera ematen dute: haurrek lagunak egiten dituzte eta beraien sare soziala zabaltzen dute antzeko interesak dituzten beste umeekin batera ekintzetan esku hartzen dutenean.\nNahiz eta abantaila horiek aintzakotzat hartu, kontuan hartu behar da ez “behartzea” ekintza gehiegi hartzera. Garrantzizkoena zera da, familiak ez ahaztea eskolaz kanpoko ekintzen gauzarik garrantzitsuena: ongi pasatzea dela.\nHaurtxoak direnetik, neska-mutilek, sentsibilitate berezia izaten dute musikaren aurrean. Bi urte-edo betetzen dutenean dantzatzea eta entzuten dituzten abestiak kantatzea gustatzen zaie. Ia denentzat abestea da musika ikasketarako lehenengo urratsa: ahotsa da lana egiteko baliatzen duten lehen lanabesa. Asko gustatzen zaie taldean abestea, ekintza soziala baita, eta gainera, akatsak ikusezinagoak izaten dira. Batez-beste, koroetan kantatzen duten neska-mutilek trebetasun garatuagoak izaten dituzte entzumenerako eta arretarako eskolan.\nPublicado por Unai en 4:23


aurki.com > Jarioa > Hezkuntza > Ingumak Laborategian\nPako Sudupe âCultura vasca vs. euskal kulturaâ (Utriusque Vasconiae, Donostia, 2015), liburuaren aipamenaren amaieran, hona hemen azken gogoeta eta ondorioak. Gure herrian hizkuntza eta kultura aldetik bizi den populazioaren aniztasuna eta askotarikotasuna konstatatzetik abiatzen da: âBadira, besteak beste, bertan nahiz atzerrian jaiotako hiritarrak eta bertan nahiz atzerrian jaiotako hiritarren ondorengoak; badira, euskaraz egiten ez dakitenak, [ ] 2015/11/23 - 21:14:02\nCultura vasca vs. euskal kultura (III): Txilladergi eta RamÃ³n Zalloren diskurtsoak\nPako Sudupe âCultura vasca vs. euskal kulturaâ (Utriusque Vasconiae, Donostia, 2015), liburuaren aipamenaren hirugarren zatian horixe jo dugu begiz:Txillardegi eta RamÃ³n Zalloren kulturaren gaineko bi diskurtso Euskal Herrian. Liburuaren egileak, Ibai Iztuetak, honela justifikatzen du bi diskurtso horiek hautatu izana: âTxillardegi eta Zalloren pentsamoldeak bere buruari abertzale esaten dion munduan aurki ditzakegun euskal kulturaren eta [ ] 2015/11/16 - 21:10:01\nPako Sudupe Aurreko astean Ibai Iztueta Azurmendik idatzitako âCultura vasca vs. euskal kulturaâ (Utriusque Vasconiae, Donostia, 2015), liburuaren aipamenaren lehen atala argitaratu genuen, gaurkoan gure asmoa da hasitakoari jarraipena ematea lan horren lagin batzuk aurkeztea eta irakurtzea gomendatzea. Aurrekoan azaldu genuen asertibitate eta betoaren ideiekin batera landu beharra ikusten duela Ibai Iztuetak. Asertibitatearen diskurtsoak, bi [ ] 2015/11/09 - 21:05:04\nPako Sudupe Ibai Iztueta Azurmendik lan mardula eta irakurtzea merezi duena egin du, Cultura vasca vs. euskal kultura (Utriusque Vasconiae, Donostia, 2015), galdera honi erantzun nahian: âEuskal kultura euskaraz baino ez da posible, ala espainolez edo frantsesez ere bai?â. Lau zatitan banatu du, eta gure asmoa artikulu honekin lan horren lagin batzuk aurkeztea da, eta [ ] 2015/11/02 - 20:58:03\nEz da erraza ETAri buruz hitz egitea. Gutxiago oraindik idaztea. Eta, hala ere, ETAri buruz asko idazten da. Zergatik? Bi arrazoi nagusi daude horretarako nire uste apalean, batetik sentsazionalismoa, bestetik nazionalismo espainolaren egitarau politikoaren eragina. Gaur iruzkindu nahai dugun liburua, bistan da, ez da zio bi horietako ezeinekin lerratzen, baina hura aztertzeari ekin aurretik garrantzitsua [ ] 2015/04/14 - 23:56:22\nMuina. Joxe Azurmendiren azken liburua (VI. atala, azkena)\nAzurmendi, Joxe, Historia, arraza, nazioa : Renan eta nazionalismoaren inguruko topiko batzuk, Donostia: Elkar, 2014. Seigarren atala dugu gaurkoa, eta horrek esan nahi du sei atal behar izan dugula liburuaren muinera ailegatzeko, hots, Frantziaren porrotak 1870eko gerran eta, ondorioz, Alsazia eta Lorrena eskualde historikoen galerak eragiten duen polemika intelektual luzera. Polemika horretan hainbat intelektual ilustrek, [ ] 2015/03/24 - 22:57:01\nMendeku-gosearen gainean eraikitako pentsamendua. Joxe Azurmendiren azken liburua (V. atala)\nAzurmendi, Joxe, Historia, arraza, nazioa : Renan eta nazionalismoaren inguruko topiko batzuk, Donostia: Elkar, 2014. Orain arte oso poliki egin dugu aurrera liburua iruzkintzen (dena berria zen!) baina une egokia da pedalari sakatzeko. Laugarren atalean gaude eta Azurmendik Renanen pentsamendua esplikatzeko garrantzi berezia duen gertakariaren inguruan arituko zaigu: Frantzia eta Prusia arteko gerra 1870ean, hots, [ ] 2015/03/17 - 22:02:03\nIlustrazioaren mitoa. Joxe Azurmendiren azken liburua (IV. atala)\nAzurmendi, Joxe, Historia, arraza, nazioa : Renan eta nazionalismoaren inguruko topiko batzuk, Donostia: Elkar, 2014. Euskaldunoi beti gustatu izan zaigu predikatzea. Txillardegik esaten zuen bezala (neuk hari entzun nion, buruz-buru) hau apaizen herria izan da beti. Bada, beti-beti ez dakit, baina XVI.mendetik aurrera kontaezinak dira euskal apaiz, fraide eta mojak, hainbeste non, erlijio katolikoa maldan [ ] 2015/03/10 - 20:24:01\nIbai Gandiaga: âMarrazkia ez da inoiz desagertuko, pentsatzeko prozedura bat delakoâ\nUxue Razkin Olazaran âArkitektoa ogibidez, marrazkilaria jaiotzaz, kazetaria kasualitatezâ. Hala definitzen du bere burua Ibai Gandiagak (1978, Getxo). Diseinua maite duen gazte honek Donostian gauzatu zituen arkitektura ikasketak. Egun, âSARE arkitektura, diseinua eta hirigintzaâ taldean dihardu beste batzuekin batera. Aldiri Jarraitu irakurtzen 2015/03/05 - 18:09:02\nJoxe Azurmendiren azken liburuaren iruzkina (I. atala)\nAzurmendi, Joxe, Historia, arraza, nazioa : Renan eta nazionalismoaren inguruko topiko batzuk, Donostia: Elkar, 2014. âRenan batez ere mito bat baita (adiera txarrenean orain)â eta âAipatu hagitzez gehiago egiten dela ematen du, irakurri bainoâ baina âGure aldetik, Renan predikatu gabe, Jarraitu irakurtzen 2015/03/05 - 18:09:02


irratia | Atxukale.com\nMutrikuar baten bloga\nGuraso geranon eguneroko burruka: jatorduak\nGuraso geranok badakigu ez dala batere erraza gure seme-alabak bazkal eta afal orduan mahaian behar den bezela izatea.\nEuskadi Irratiko Mezularian Amaia Diaz de Monasterio eta Beatriz Ezeizak aholku interesgarriak eman zizkiguten orain dela hilabete batzuk. Hor neukan gordeta, eta interesgarrixa iruditzen zaidanez, hemen jartzen det nahi duanak entzuteko aukera izan dezan.\nHau lehenengo da, baina aurrerantzean honelako podcast gehiago jarriko ditut. Espero det zuen gustokoak izatea. 🙂\nPlay-ri eman: [audio:http://www.eitb.com/multimedia/audios/2010/11/03/370639/TRAINER_20101103_181107.mp3%5D\nThis entry was posted in heziketa,podcast and tagged heziketa,irratia,podcast,umiak on maiatza 25, 2011 by tolon.\nEta moskeatzen hasi naiz euron produktuak kontsumitzeko arazoak jartzen dizkidatelako. Beste hedabide guztiak entzuleak lortu nahi dabiltzanean, badirudi hauek entzuleak galdu nahi dituztela.\nEITBko irrati guztiak Internet bidez zuzenean entzuteko aukera daukagu, baina hau egin ahal izateko derrigorrez nabigatzailea erabili behar dugu eta irratiaren orrialdetik abiatu behar gera, adibidez Euskadi Irratiko helbidea hau da: http://www.eitb.com/irratia/euskadi-irratia/\nAukera hori ondo dago, eta ondo entzutzen da, baina horrek ez du nere beharra hasetzen. Ordutegi arazoak direla eta, gustokak diren saio batzuk ezin izaten ditut zuzenean entzun, eta grabatu nahi nituzke beste momentu batean entzun ahal izateko.\nGaur egun hori erraz egin daiteke, tresnak baditugu. Nahi izan ezkero grabazioa programatu dezakegu ordenagailu batek guk nahi ditugun programak automatikoki grabatu eta mp3 formatuan gordetzeko. Gero mp3 horrek gure gustoko tramankuloan sartu, eta nahi degunean entzun ahal izateko.\nEITBn kasuan hori ezin dezakegu egin, web nabigatzailea erabiltzea derrigortzen digulako, eta horrela ezin dugu grabatu.\nKontua da hori lehen martxan izan zutela. Orain dela hiru urte Garik azaltzen zuen nik egin nahi dudan hau nola egin zitekeen, eta adibidean Euskadi Irratiko adibidea jartzen zuen, nik egin nahi dudana hain zuzen ere.\nKontua da EITBk gauzak aldatu dituela eta gaur egun Internet bidez irratia entzuteko ematen duen aukera bakarra nabigatzailea dela, eta ez du aukerarik ematen beste programa bat erabiliz publikatzen duen audio-stream horri heltzea. Ondorioz, ezin dugu saioa grabatu.\nHonek zeharo harritzen nau: Web bidez irratia entzuteko aukera ematen badute, zergatik ezkutatzen dute stream-aren helbidea ?\nSeguru aukerak ditugula hori hackeatzeko, baina ez da hori kontua, kontua da hau EITBk berak publikatu eta erraztu egin behar lukeela, ez dezue hori uste ?\nThis entry was posted in Kategoria gabe,Neure gauzak and tagged eitb,irratia,streaming on abendua 16, 2010 by tolon.\nBlog honetan geure eta beste batzuen cookieak erabiltzen ditugu nabigatzeko esperientzia hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, gure cookieen politika onartzen duzula ulertuko dugu.\nBuyCott aplikazioa, Israeletik datozen produktuei boikota egiteko tresna\nBatxilergoko matematikak indartu nahi ?\nTelegram, Whatsapp-aren klona software librean\nAtxukale.com ataixaren bilakaera\nUdaberri kontzertua Atxukaleko Xirigunean\nNire jarduna Twitter sarean


Ibaizabalen estuarioaren ingurumena leheneratzeak urtean 3,5 milioi euroko etekina sortzen du jolas-balioan Areeta, Ereaga eta Arrigunagako hondartzetan - AZTI\nAzterlanaren arabera, etekin ekonomiko hori nahikoa da hondartzak mantentzeak dakartzan urteko kostuen %100 eta saneamendu sistemaren kostuen portzentaje handi bat ordaintzeko.\nEstuarioa leheneratzeko egindako inbertsioak Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak gidatu ditu; horri esker, degradazioa geldiarazi da, biodibertsitatea hobetu, eta ekosistemako jolas zerbitzuak ziurtatu.\nZifrak, berez, AZTIk eta East Angliako Unibertsitateko (Norwich, Erresuma Batua) Munduko Ingurumenari buruzko Ikerketa Sozial eta Ekonomikoaren Zentroak (CSERGE) egindako azterlanetik aterata daude.\n(Derion, 2018ko azaroaren 22an) Uraren saneamendurako proiektuetan inbertitzea inportantea da, ez bakarrik kostaldeko ingurune degradatuen leheneratze ekologikorako, baita kostuen zati bat ordain dezaketen etekin sozialak sortzeko ere.Horixe da AZTIk egin duen eta URAk (Uraren Euskal Agentzia) kofinantzatu duen lanaren konklusio nagusia, zeinean aztergai gisa, Ibaizabalen estuarioa leheneratzeko proiektua –Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak egina– erabili den.\nIbaizabalen estuario barruan kokatzen diren Areeta, Ereaga eta Arrigunaga hondartzetan ardaztu da ikerketa.Helburua zen estuarioaren ingurumena leheneratzearen kostuak –nagusiki saneamendu sistemarekin lotuak– eta hondartzak mantentzearen kostuak aztertzea, gero inguruneon jolas erabilerak dakarren itzulkin sozialarekin konparaketa egiteko.\nEmaitzek zerbitzu ekosistemiko gisa egindako inbertsio batzuen itzulkin ekonomikoa egiaztatu dute.Udan estuarioko hondartzek duten jolas balio agregatua, kalkuluen arabera, urteko 3,5 milioi eurokoa da gutxienez.Etekin ekonomiko hori nahikoa da hondartzak mantentzeak dakartzan urteko kostuen %100 eta saneamendu sistemaren kostuen portzentaje handi bat ordaintzeko.\nAzterlana Frontiers in Marine Science aldizkari ospetsuan argitaratu da, eta AZTIko Sarai Pouso, Maria C. Uyarra eta Angel Borja ikerlariek egin dute, East Angliako Unibertsitateko (Norwich, Erresuma Batua) Munduko Ingurumenari buruzko Ikerketa Sozial eta Ekonomikoaren Zentroko (CSERGE) ikerlariekin batera.Ikerketa lana URAk kofinantzatu du (Uraren Euskal Agentzia), presio asko eta askotarikoen eraginpean dauden ekosistema akuatikoen kudeaketan zentratuta dagoen MARS europar proiektuaren barruan.\nZerbitzu ekosistemikoak, berez, naturak gizarteari ematen dizkion gauza onuragarri ugariak dira, hala nola elikagaiak, ur garbia, polinizazioa, klimaren erregulazioa eta halako prozesuak, eta jolas jarduerak egiteko aukera.Eskaintzen dituzten zerbitzu ekosistemikoen kopuru handia dela eta, estuarioak dira giza jardueren gamarik zabalena jasaten duten itsas ekosistemak.Halako presioek, aldi berean, berekin dakarte estuarioetako zerbitzu ekosistemikoak arriskuan egotea.\nHorren adibide dugu Ibaizabal ibaiaren estuarioa, Bizkaian.XIX. mendearen erdialdetik aurrera, industria, hiri eta portu garapenek penintsulako lekurik oparoenetakoa bihurtu zuten, ekonomikoki, estuario ingurua, batez ere burdinaren eta altzairuaren industrien garapenari esker.\nHala ere, garapen ekonomikoak Espainia iparraldeko kosta ingurunerik kutsatuena bihurtu zuen estuarioa, non bertako morfologia, bai eta baldintza ekologikoak ere, aldatu eta degradatu egin baitziren.Tratatu gabeko hondakin industrialak eta etxeko hondakin urak zuzenean isurtzen ziren estuariora; ondorioz, estuarioko urak biziki kutsatu ziren eta hondartzen jolas erabilera mugatu egin zen.\n1979an, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoan ordezkatutako toki agintariek saneamendu plan bat onartu zuten, bai sistemaren baldintza estetiko, sanitario eta ekologiko egokiak bai estuarioan dauden hondartzei loturiko jolas erabilerak leheneratzeko.1990ean Galindoko hondakin uren araztegia eraiki ondoren, eta urak tratatzeko fase desberdinen martxan jartze progresiboarekin, uraren kutsadura nabarmen jaitsi zen, eta sistemaren baldintza ekologikoek hobera egin zuten.\nBilbao Bizkaia Ur Partzuegoak eman dituen eta azterlan honetan jasorik dauden datuen arabera, 1989tik 2017ra bitartean 660 milioi euro inbertitu dira hondakin urak saneatu eta tratatzeko azpiegituretan.Gaur egun, funtzionamendu kostuak urtean 19 milioi eurotik gorakoak dira, kalkuluen arabera.\nHondartzon jolas erabilera dirutan kalkulatzeko, “bidaia kostuaren” metodoa erabili zen.Oso ohikoa da metodo hau erabiltzea pertsonok ingurune naturaletan egiten ditugun jolas jarduerak diru zifra bidez emateko, zeren eta, normalean, halako jarduerek ez baitaukate merkatu balio errealik.AZTIko ikerlariek hiru hondartzetako bisitarien bidaien kostua baloratzeko behar zen informazioa jaso zuten, 2016ko udan banatutako inkesta baten bidez.\n“Ibaizabalen estuarioko urak leheneratzeko egin diren inbertsioak lagungarriak izan dira degradazioa geldiarazteko, biodibertsitatea kontserbatzeko eta ekosistemako jolas zerbitzuak ziurtatzeko”, ondorioztatu du azterlanaren egileetako bat den Sarai Pousok.


Urtarrilaren 27an “Desazkundea: patu saihestezina nola bihurtu emantzipazio bide” hitzaldia eskainiko da Sutegiko auditoriumean – Usurbil Eginez\nUrtarrilaren 27an “Desazkundea: patu saihestezina nola bihurtu emantzipazio bide” hitzaldia eskainiko da Sutegiko auditoriumean\nOHARRA: BERTAN BEHERA GERATU DA HITZALDIA\nUsurbilgo Anerreka Elkarteak antolatuta, urtarrilaren 27an (osteguna), “Desazkundea: patu saihestezina nola bihurtu emantzipazio bide” hitzaldia eskainiko da Sutegiko auditoriumean, 18:30ean. Hizlaria Joseba Azkarraga Etxagibel izango da, soziologian doktorea. EHUko Soziologia eta Gizarte Langintza Saileko irakasle eta ikertzailea da. Hitzaldira joateko aurrez izena eman behar da usurbilkultura.eus webgunean (azken eguna urtarrilak 27).\nKrisi ekosoziala da gure garaiko datu funtsezkoa. Goitik behera baldintzatuko ditu gure biografiak, komunitateak, jendartea, mundua. Halaxe da dagoeneko, baina nabarmen areagotuko dira bere eztenkadak. Mendea hasi genuen oihartzun handiko leherketa finantzarioarekin. Ondoren, pandemia. Bietan suma daiteke koloso beraren silueta: zoru biofisikoaren hondatzea. Biak ala biak aurreikusgarriak ziren, eta aurreikusi ziren. Prozesua hasi baino ez da egin: zer da geroak dakarkiguna, ebidentzia zientifikorik onenak eskuetan? Distopia ez da halabeharra, ordea: zein da egitasmo emantzipatzailearen gidoi berria, distopia kapitalista are basatiagoak zeru-lurrak konkistatu ez ditzan\nPosted on 2022/01/19 2022/01/24 by usurbileginezPosted in Orokorra\nAurrekoa Aurreko sarrera: Usurbilgo Udalak Etxealdiako beharrak ezagutzeko bilera irekia egingo du gaur arratsaldean\nHurrengoa Hurrengo sarrera: Urtarrilaren 30ean “Apaiz kartzela” dokumentala eta solasaldia Sutegiko auditoriumean


Paramedikoak nola erabil dezaketen substantzien okerra gaixoari | Larrialdi Live\nUztailak, asteazkenean 15, 2020\nParamedek nola tratatu dezaketen substantzia gehiegikeria pazientea\nBy Crystal Hampton\t Azken aldaketak Apr 10, 2020\nEMS Opioideen gehiegikeriaren ondorio suntsitzaileak ikusi eta substantziaren aurkako gaixo bat tratatzea ez da erraza. Baina publiko orokorraren arreta ere bildu du orain.\nNekagarria, frustrantea eta porrota izan daiteke hainbeste jendeak lehen eskuz gainditzen ikustea eta zergatik ez ulertzea. Ulertzen ez duzun bitartean errukia erakutsi dezakezu eta pertsona bakoitzari arreta onena eskaini. Addiction da gaixotasuna milioika eta paramedikoek maiz bilakatzen dute substantzia gehiegizko gaixo bat tratatzera.\nGorde nituen pertsonen bat naiz eta maitasuna eta zaintza berreskuratzeko bidea ekarri zuen paramedics, eta mediku Egun horretan gorde nuen bizitza. Hau ez zen nire lehen aldia egoera honetan, ez dut gezurra esango. Gehigarriak arras onak dira eta gehienek ez dute modu bat ikusten edo ez dakite beste modu bat. Egun hori nahikoa izan zen eguna zen. Beste adikzio bat bezala ebaki nintzan eta ez nuke hemen izango hiru urte hauetan. Ez duzu ideiarik inolako eraginik izan, zure hurrengo pazienteak ni bezalako norbait izan liteke.\nSubstantziarik gabeko gaixo bat tratatzea\nGaur egun, naloxone (marka ezagunen izenak ere ezagutzen dira, Narcan eta Evzio), arrunta da EMS hornitzaileak eta poliziak egindako botikak. The Droga azkar opioidearen gehiegizko efektuak alderantzikatzen ditu, opioideen hartzaileak blokeatzen ditu. Droga-menpekotasunak kudeatzen dituzten egoeretan, garrantzitsua da gaixoaren handoff-a arreta handitzea. Gaixoaren heriotzagatiko erreklamazio medikua saihesteko kasuak aztertuz gero, maiztasuna taldean eta komunikazioan matxura daiteke.\nHaatik, ahaleginak bideratu baino lehen, opioidearen alderantzizkoa baino ez dugu arnasketa kardiobaskularrak edo bizkortzea, ikuspuntu eraginkorragoa gure esku-hartzearen ardatza areagotzen du pazienteak berreskuratzeko. Birgaitzeko munduan, "ROSC" berreskurapenera bideratutako arreta sistemaren akronimoa da. Erantzun mota hau sistema itxaropentsuagoa da EMS eta segurtasun publikoa gure egungo erantzun ereduak baino. Benetako erronka da zaintzearen eredu berrira nola trantsizio dugun.\nLehenengo erantzun bat 911 Overdose deitu bat beti izango da berpizten foku bat. Hala eta guztiz ere, gaixoaren berpiztuta dagoenean, sistema gehienek laguntza gutxi eskaintzen dute. Komunitateen aukera bakarra 911 erantzuna jasotzeko beroa ematea da laguntza sistemekin laguntzeko opiod rehab instalazioak. Eman komunitate baten bisita paramedic edo deialdiaren larrialdi-fasea amaitu ondoren berreskuratutako espezialista espezialista.\nLaguntza onartzeko prestatutako pazienteak komunitateko berreskuratze zerbitzuei nabigatu ahal izango litzaizkieke. Orduan, une hartan bertan ez uzteko edo ezin zutela esateko, kalteak murrizteko alternatiba ugari eskaini zitzaizkion, drogak modu seguruagoan sustatzeko. Horrela, adibidez pazienteak zuzendu beharko lirateke, orratz garbiak lortzeko edo pazienteak, lagunak eta senideak aholku emateko, overdose baten ondorioz hiltzeko probabilitatea minimizatzeko teknika gisa, hala nola naloxone administrazio egoki batean hezteko. Polemikoa izan arren, gaixoari nola irakatsi diezaioke modu seguruan injektatzeko hepatitisaren eta GIBaren infekzioaren epe luzerako arriskuak minimizatzeko.\nAuto-kontrola Burnout saihestea\nBeraz, burnout hau saihestu daiteke? Honen arabera Segurtasun Publikoko Titulazioak Ikerketak zehatz-mehatz aztertu du eta argi dago estresa goiz izateak eta kudeatzea dela gakoa. Sintoma batzuk: suminkortasuna, nekea, antsietate-erasoak eta gosea edo pisua irabaztea, ariketa edo elikadura falta dela eta. Sintoma gutxiago agertzen dira alkohola eta tabakoa, insomnioa eta kontzentrazio orokorra gehitzea.\nDepartamentu askok fitness programa fisikoa sustatu dute, ebaluazio medikoa barne, pertsona bakoitzaren programa eraginkorrena ebaluatzeko. Egindako gertakariak egiaztatzen dira entrenamendu erregularrek estresa murrizten dutela, baina ez dira nahikoak bakarrik laguntza mota desberdinik gabe.\nStress galdeketak ere frogatu eraginkorra EMS edo Paramedic burnout seinaleak aitortzeko, batzuetan begi-bistako zeinu fisikoak agerikoak dira aurretik. Galdeketa horiek behar bezala diseinatu, isilpekoak, borondatezkoak eta ez-zigorrak behar bezala eraginkorrak izan behar dira. Estresatzaileak sailek zein ezin kontrolatu dezakete.\nEraginkortasunez aurkitu den beste metodo bat dago estresaren iturrien eta hauen laguntzako teknikak efektuak murrizteko. Hori guztia tradizionalistekiko aurrez aurre uzten du, lanbidea gogorra izan dadin, baina programa eraginkorrak estresarekin lotutako heriotzak, alkohola eta substantzia gehiegikeriak murrizten ditu eta gaixotasun larria eta produktibitate baxua nabarmen murrizten ditu.\nLarrialdi-zerbitzu aurreratuek "laguntzarik eskatu ahultasun seinale" mentalitate zaharra aldatzen ari dira benetako benetako laguntza sistematiko batera, benetako onuragarriak diren benetako laguntzarekin. Langileentzako laguntza-programa hau erretiroa murrizten ari da larrialdietako zerbitzuen itxaropen gisa.\nSubstantziaren aurkako gaixo bat tratatzen duzun bitartean, ez eman inoiz\nBizitzak modu bakar batean gorde ditzakezu. Adituaren bizitza aldatu ahal izango duzu betiko. Badakit nirea zela. Saiakera batzuk ezin izan dira arrakastarik izan, baina bizitza bakar bat aurrezteko eta berreskuratzeko bidean eramango zaituztetenak inoiz eman ditzakezun opari onena da. Hain eskertuko zait eta egunero egiten duzun aldea!\nCrystal Hampton South Florida-ko idazle ausartak 37 urtekoak dira. Zoriontsu maite zuen bere teacup yorkie Gator eta mutil lagunarekin. Marketing-enpresa digitalean lan egiten du, mendekotasuna duten gaixotasunen inguruko kontzientzia zabaltzeko. Bizitzeko grina besteei laguntzea da bere esperientzia, indarra eta itxaropena partekatuz.\nLarrialdietarako prestatzeko kita gure maskotak izateko: zer egin behar genuke gure lagunentzako, mehatxu naturalak izanez gero?\nMEDICA 2018 eta COMPUMED 2018: Osasun industrien digitalizazioa potentzial handia eskaintzen du\nCoronavirus mundu osoan: 13 milioi kasu baino gehiago baieztatu dira COVID-19. Top 3 AEBekin, ...\n"Fuck COVID-19", Indonesiako Jawasastra Kultura Mugimenduak lehiaketa jarri zuen abian ...\nGurutze Gorria eta Ilargi Gorria, Francesco Roccarekin uztailaren 17an egindako elkarrizketa bideoan: galdetu ...\nCOVID-19 baino beranduago? Kazakhstanen aurkitutako pneumonia ezezaguna\nCoronavirus mundu osoan: 13 milioi kasu baino gehiago baieztatu dira COVID-19. Top 3 AEBekin, Brasilekin eta Indiarekin\nUgandak EMS al du? Ikerketa batek anbulantzia ekipamendua eta prestatutako profesionalak falta direla eztabaidatzen du\nErresuma Batua, aireko anbulantziaren aurkako laser erasoa: bitan gertatu da ...


Baieztatu dute Donostiako hondartzetan bainatutakoen aznahiak alga toxikoek eraginak direla | Gizartea | Berria\nBaieztatu dute Donostiako hondartzetan bainatutakoen aznahiak alga toxikoek eraginak direla\nUra aztertuta egindako analisiek segurtatu dutenez, ostreopsis algak dira. Zurriolan atzeman dute alga toxiko gehien, baina argitu dute kopurua «ez dela esajeratua».\nZurriola hondartza jendez gainezka, uztaileko egun batean. Gorka Rubio/FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nJoan diren asteartean eta asteazkenean, Donostiako hondartzetako uretan bainu hartutako zenbait herritarrek jakinarazi zuten azalean aznahia sentitu zutela uretatik ateratakoan. Horiek horrela, Donostiako Udalaren enkarguz, ikerketa bat jarri zuten abian. Gaur eman dute ateratako ondorioen berri, eta baieztatu egin dira orain arteko susmoak. Alga toxikoak dira aznahia eragin dutenak, ostreopsis algak, zehazki.\nDonostiako Udaleko Ingurumen zinegotzi Marisol Garmendiak azaldu duenez, Zurriola hondartzan detektatu dute tankera horretako alga gehien. «Logikoa da, han erregistratu baikenituen aznahia sentitu edo ziztadak zituzten bainulari gehien», adierazi du. Dena dela, ohartarazpen bat egin du: «Kopuruak ez dira esajeratuak».\nAsteon, Donostiako Udalak bainurik ez hartzeko gomendioa egin zuen zenbait egunez. Ordea, aholkua atzo indargabetu zen, aparteko arriskurik ez dela argitu eta gero.


Pozez zoratzen: Azkenean, komedia dibertigarri bat — Zinema Uneak\nPozez zoratzen: Azkenean, komedia dibertigarri bat\nPozez zoratzen filmari buruzko kritika\nEpaia: Beatrice, Valeria Bruni Tedeschi antzezten duen kondesa berritsu bat, tatuaje asko eta barnekoia den Donattelaren (Micaela Ramazotti) laguna egingo da. Elkarrekin une ero asko dituen abentura paregabe bat biziko dute: biak dauden ospitale psikiatrikotik ihes egitea.\nAbiapuntu erraz bat badirudi ere, komedia hau ondo funtzionatzen du. Bi aktore nagusiak euren pertsonaiak bikain aurkezten dituzte, biak primeran kontrajarriz: Beatrice berritsua eta une oro ero balego bezala, Donatella aldiz bere arazoak pertsonalak bere baitan biziz. Baina bien arteko adiskidetasunaren bitartez psikiatrikora nola heldu diren jakiten joango gara.\nEgia da ospitaletik egiten duen ihesaldia errazegia izan daitekeela, baina tira hori da pelikula honen gakoa. Gainera, une onenak ez dira akzio gehien dutenak, bi pertsonaiak ezagutzen joaten garen momentuak baizik.\nKomedia sinple baina entretenigarri bat dugu lan hau. Halako lanak ikusten ditudanean, alboko ikusleen erantzuna aztertzea gustatzen zait. Eurek ere barrezka badaude, komedia on baten aurrean gaudenaren seinale izango da. Film honekin, denok barre egin genuen.\nOnena: Beatrice pertsonaia. Zoragarria eta maitagarria hasieratik amaierara.\nTxarrena: Pelikula gehiegi luzatzen da, azken 20 minutuak luzeegiak dira. Hori gabe, lan bikain bat izango zen.\nIzenburua: Pozez zoratzen\nGidoilaria: Paolo Virzì, Paolo Virzì, Francesca Archibugi\nHerrialdea: Italy, France\nAntzezleak: Valeria Bruni Tedeschi, Micaela Ramazzotti, Valentina Carnelutti, Sergio Albelli, Tommaso Ragno, Luisanna Messeri\nMusika: Carlo Virzì


Euskal kalendak - zein hautatu?, nork aukeratu?, noiz arte erabaki gabe utzi?\n2020/04/30 12:34 0 iruzkin\nMaiatzaren 1ean Internazionala abestu ohi dugu euskaldunok baina ez gaztelerazko itzulpena ezta frantsesezezko jatorrizkoa ere behintzat…eta, noski, euskeraz abestuz gero, zein bertsio izaten da egokiena? Historikoki begiraturik 1932ko Aberri Egunean Eusko Ekintzak plazaratutakoa dugu lehendabizikoa. Internazional honen egilea gure senidea zen Odon Apraiz arabarrak egin zuen. Eusko Ekintzaren sortzailetariko bat, eta euskalzalea oso baina bertsio honek ez zuen zabaltasun gehiegirik izan. Honela zioen:\n“Inun be’ez txiro’ta aberatsik\npiper potia birrindu\njopuak beharrez buitza’uta\nGizon oro askatu\nbaita aberri danak\nbaita aberri danak,\ndidartu daigun batera\nGabriel Arestik egindako itzulpen artean omen dago jarraian datorren Internazionalarena (Eugène Pottieren fratsesezko bertsiotik ekarria) Honela dio:\n“Zutik! Munduko langileak,\nsarri datorkigu asea!\ngarbi eta hozen!\nbat egin gaitezen!.\nEuskadiko Ezkerrak, berriz, 1977ko hauteskunde kanpainiako mitin batean jarraian datorrena zabaldu zuen Arestirena ere bazela esanez baina, egia esanda, haren egiletza frogatzeke dago. Honela dio:\n“Zutik lurrean kondenatu\nOro gudura ala!…\nKoldo Izagirrek, aldiz, ‘Migel Marmolen hamaika eta bat jaiotzak’ komikiaren itzulpenean horrela paratu zuen 2018an:\n“Zutik, lur osoko behartsu,\nzutik, samalda gosetu!\nArrazoia abiatu da,\ngoazen eskuz esku!Belar gaiztoa jorratuta\nzutik, zutik, jopu dena!\nMunduan ezer ez garenok\nizango gara dena!\nAzken borroka dugu,\nHerrikoia dugu azken hauxe:\n“Zutik, munduko langileak!\nInternazionala gure iraultza da.”\nMunduko langileriaren ereserkia euskeraz abesteko ez dirudi Apraizen lehen proposamena ezta Arestirenak ere oso egokiak direnik kanturako. Azken hirurak, ordea, 1972koa, Koldo Izagirreren bertsioa eta azken abesti herrikoia, berriz, erraz bezain ondo moldatzen dira. Ereserki bihurtzeko, halere, ahalik eta erabililera bateratua eta zabalena beharko genuke…horretarako goian aipatu haietako zein hautatu?, nork aukeratu?, noiz arte erabaki gabe utzi?\ninternazionalaren euskal bertsioak,


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: III. Unibasq Sinposioak kalitateko unibertsitate sistemak zabaltzen dituen nazioartekotze aukerak aztertuko ditu\nIII. Unibasq Sinposioak kalitateko…\nUNIBASK (Euskal Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentzia)\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/21277/original/Simposioa_2013an.jpg" style="max-width:100%" alt="Itziar Alkorta Unibertsitate eta Ikerketa sailburuordea, Unibasq-en zuzendari Juan Andres Legarretarekin, iazko Sinposioan" />\nItziar Alkorta Unibertsitate eta Ikerketa sailburuordea, Unibasq-en zuzendari Juan Andres Legarretarekin, iazko Sinposioan Iturria: Irekia\nEuskal Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentziak nazioartekotzearen beharraz kontzientziatu nahi du komunitate unibersitarioa\nJardunaldia urriaren 23an egingo da Euskalduna Jauregian, nazioarteko adituen eta Euskal Unibertsitate Sistemako unibertsitateekin lotutako pertsonen parte-hartzeaz\nBilbon, 2014ko uztailak 30.-Unibasq Euskal Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentziak nazioarteko adituak eta Euskal Unibertsitate Sistemako unibertsitateekin lotutako pertsonak bilduko ditu urrian, komunitate unibertsitarioa nazioartekotzearen beharraz kontzientziatzeko asmoz. Jardunaldia urriaren 23an egingo da Euskalduna Jauregian, Agentziak “Euskal Unibertsitate Sistemaren Kalitatea: Nazioartekotzearen aukerak” izenburupean antolatutako III. Sinposioaren barruan.\nUnibasq-ek mugikortasun unibertsitarioaren kontzeptua gainditu eta nazioartekotzearen kontzeptura iristeko asmoz eratu du gogoeta-jardunaldi hau. Honela, topaketaren hasierako hitzaldietan, nazioartekotze unibertsitarioaren “zertarako” eta “norentzat”, eskatutako gaitasunak, eta ikasle eta irakasleak prozesu honetara biltzeko behar diren pizgarriak aztertuko dira, baita Kalitatearen nazioarteko aitorpenak goi-mailako irakaskuntzan duen garrantzia ere.\nJardunaldiaren bigarren zatian, mahai-inguru batean irakasle batek, ikasle batek eta enpresari batek horren inguruan dituzten ikuspuntuak bilduko dira. Era berean, Txileko Akredita Q.A. Akreditazio-Agentziako zuzendaritza batzordeko presidenteak agentzien ikuspuntua azalduko du, bertaratutakoek egindako ekarpenak bilduz. Jardunaldiaren itxieran, Unibasq-eko zuzendari Juan Andres Legarretak eta Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura sailburu Cristina Uriartek parte hartuko dute.\nNazioartekotzearen beharra eta honek planteatzen dituen erronkak\nUnibertsitatea nazioartekotzea behar-beharrezkoa da, baita ikasleek gaitasunak hartzea ere, esparru horretara molda daitezen. Orain arte, Euskadin, helburu horri begira, etorkizunari aurre egiteko ondo egituratutako estrategia behar duten zenbait ekimen abiarazi dira. Nazioarteko egungo testuinguru aldakorrean, gero eta handiagoa da ikasleen mugikortasuna, baita unibertsitateen arteko lankidetza ere, baina lehiakortasuna, prestakuntzaren merkaturatzea eta irabazi-asmoa duen ezagutza ere areagotu dira.\nNazioartekotzea zeharkako prozesua eta oinarrizko kalitate-faktorea da. Ikasleen kasuan, nazioartekotzea zeharkako gaitasunak, talde-laneko ohiturak eta beste leku eta errealitate batzuen inguruko ezagutza, enpatia eta harremana bereganatzean oinarritzen da. Unibertsitateen arteko eta enpresa-ehunarekiko lankidetza-premia ere sortzen da. Helburua, munduko leku desberdinetako unibertsitateen arteko interes-sinergiak bilatzea da, irakasle eta ikertzailerik onenak erakartzeko estrategiak ezarriz.\nUnibasq-en Jarduera: 2013ko Balantzea\nUnibasq, Eusko Jaurlaritzan unibertsitate arloko eskumenak dituen Sailari atxikitako erakunde publikoa da, Euskal Unibertsitate Sistemaren esparruan kalitatea ebaluatu, akreditatu eta ziurtatzea helburu duena, ikaskuntza eta irakaskuntzan nahiz ikerketan eta kudeaketan. Erakundea 2004an sortu zen, eta 2009an, bere gisako erakundeetarako europar zuzentarauetara egokitzeko prozesua abiarazi zuen, estatutuak aldatuz eta oraingo izendapena hartuz.\nAgentzia programa propioez nahiz Espainia eta Europako beste agentzia batzuekiko lankidetzaz baliatu ohi da ebaluazio, akreditazio eta ziurtapen arloetako jarduerak aurrera ateratzeko.\n2013. urtean, gogoan hartzeko moduko aurrerapausoak eman dira Unibasq-en esparruan. Horietako nabarmenena, Euskal Agentzia ENQA Goi-Mailako Irakaskuntzan Kalitatea Bermatzeko Europar Elkartean sartzeko derrigorrezko Auto-ebaluazio Txostenaren elaborazioa izan da. Txostena 2013ko azaroan aurkeztu zen, Unibasq aipatutako europar elkartean sartzeko eskaera egin ondoren egiten ari den ebaluazio prozesuaren barruan.\nHorretarako egin den gogoeta-prozesuak 2013-2016ko Plan Estrategikoa lantzen ere lagundu du. Planak epealdi horretarako jarduera-ildoak zehazten ditu, eta iazko ekitaldiari dagokion beste gertaera garrantzitsu bat izan da.\nHauek dira 2013ko beste gertaera azpimarragarri batzuk: Unibasq-ek Goi-Mailako Irakaskuntzako Ebaluazio Agentzien Nazioarteko Sarearekin (INQAAHE) bat egin izana, euskal agentzia nazioartekotzeko lehendabiziko pausoa; ikasleek Unibasq-eko organoetan eta unibertsitate mailako titulazioen ebaluazio-prozesuetan duten parte-hartze aktiboa, edota Etika Batzordearen sorrera.\nGainera, 2013an, Unbasq-ek harreman estuan jarraitu du Estatuko gainerako agentziekin REACU Unibertsitateen Kalitate-Agentzien Espainiar Sarean duen parte-hartzearen bitartez, bereziki unibertsitate mailako titulu ofizialen akreditazioa berritzeko abiaraziko diren prozesuei begira.\nAgentziak ebaluazio-taldeetan txertatuta dauzkan irakaskuntza arloko ehun bat profesionalen laguntza du. Iaz milioi bat euro inguruko aurrekontua izan zuen. Ebaluazioari, akreditazioari eta egiaztapenari dagokien jarduera osoa honako programa hauen bitartez gauzatzen du:\n- Irakasle eta ikertzaileen egiaztapena, Euskal Unibertsitate Sistemako lan-kontratuko plazetara eta unibertsitate pribatuko irakasle doktore lanpostura iristeko aukera izan dezaten.\n- UPV/EHUko irakaskuntza eta ikerketa arloetako langile iraunkorren ebaluazioa ikerketako ordainsari osagarriak (seiurtekoak) eskura ditzaten.\n- UPV/EHUko irakasle eta ikertzaileen ebaluazioa, Autonomia Erkidegoko ordainsari osagarriak eskura ditzaten.\n- Euskal Unibertsitate Sistemako unibertsitateetako gradu, master eta doktoregoko titulu-proposamenen ebaluazioa, Eusko Jaurlaritzak onarpenerako aldez aurreko txostena plazara dezan.\n- Euskal Unibertsitate Sistemako unibertsitateetako gradu, master eta doktoregoko titulazioen ezarpenari jarraipena egitea.\n- Unibertsitate arloko eskumenak dituen Sailaren eta Euskal Unibertsitate Sistemako unibertsitateen arteko programa-kontratuen ebaluazioa Unibertsitate Plana garatzeko.\n- AUDIT – Euskal Unibertsitate Sistemako ikastetxeen kalitatearen barne berme-sistemak ebaluatu eta ziurtatzea.\n- DOCENTIA – unibertsitateei irakasleen jardueraren ebaluaziorako prozedura propioak diseinatzen laguntzea.\nSimposioa_2013an.jpg 200 KB (jpg)\nUnibertsitateko Prestakuntza Dualean egindako aurrerapenak eta euskal unibertsitateen jardueren Behatoki berria\nHezkuntza Sailak 16 milioi euro zuzendu dizkie ikerketa-taldeei


Gizarte Larrialdietarako Laguntzen eskari guztiak bermatzea eskatu du EHBilduk - Uriola.eus\nBilboko EHBildu udal taldeak proposamen bat aurkeztu du urriko udalbatzan eztabaidatzeko 2014an egin diren GLL eskari guztiak asetzeko beharrezkoak diren diru-partidak bermatzea exijituz.\nDavid Lopategik 2014an "ase gabe geratuko diren eskariak 1.200era irits daitezkeela" ohartarazi du gaur goizeko agerraldian. Zentzu honetan, prozedura honen "zentzugabekeria" seinalatu du, "diru-laguntzen izenak dioen bezala, larrialdi egoerei aurre egiteko laguntzak direlako" eta prozedura horrek "bazterketa soziala areagotzen eta egonkortzen du".\nAbisua Gizarte Ekintzako zinegotziarentzat\nZinegotzi soberanistak EAJ eta PPren mezuak arbuiatu ditu "elkarbizitzaren mesederako ez dutelako batere laguntzen" eta horrelako mezuek "zurrumurruen" aurkako kanpainekin talka egiten dutela. "Gizarte Ekintzako zinegotziak marra gorri guztiak zeharkatu ditu eta horregatik atzera egin dezala eskatzen diogu, eta bere horretan mantentzen bada eta diru laguntzen jasotzaileen jazarpen poliziala bezalako neurriekin aurrera jarraitzen badu, bere dimisioa eskatuko dugu berehala", adierazi du.\n[2014/09/22] Gizarte laguntzak kontrolatzeko eta berrikusteko proiektuari eutsiko dio Udalak


Aldundiak 'millennial'ak eta enpresak jarriko ditu harremanetan ~ Blog de Petronor\nAldundiak 'millennial'ak eta enpresak jarriko ditu harremanetan\n24.2.18 Joseba Arruti No hay comentarios\nBizkaiko Foru Aldundiak 1000x1000 deritzan programa jarri du abian enpresen eta 'millennial' gazteen arteko hurbilketa sustatu eta enplegugarritasuna hobetzeko. Programa hau aste honetatik hasiko da garatzen UPV/EHU, Euskalit eta Human erakundeekin lankidetzan eta zortzi hilabeteko iraupena izango du. Aldundiaren berbetan, enplegugarritasuna sustatzeko programa hau berritzailea da eta enplegua era aktiboan bilatzen ari diren eta enplegurako aurreko belaunaldiekiko nabarmen ezberdinak diren motibazioak eta gaitasun apartak dituzten 'millennial' belaunaldiko pertsona gazte kualifikatuak ditu ardatz.\n1980. hamarkada inguruan jaiotakoei deitzen zaie 'millennial'. 1993an hasi zen izen hori baliatzen garai hartako nerabeak izendatzeko. Ustez, aldaketetara erraz egokitzen diren pertsonak dira horiek, gaur egun telefono mugikorrekin, sare sozialetan edo 'streaming' bidezko sistemetan-eta erraz ibiltzen direnak. Hiperkonexioa dute ezaugarrietakoa, euren burua azaltzekoa, berehalakotasuna bilatzen omen dute. Maila soziologikoan hainbat etiketa jarri nahi izan zaizkio belaunaldi bakoitzari, eta baita honako honi ere, baina oro har adituak bat datoz oinarrizko horietan. Enpresei begira, desafioak ez dira nolanahikoak belaunaldien arteko arrakalak estaltzeko, eta horretarako barne aldaketa sakonak behar izaten dira.\nPrograma honetan 25 gaztek hartuko dute parte, UPV/EHUko Leioako Campuseko Gizarte eta Komunikazioko Zientzien Fakultateko ikasle direnak. Guzti horiek curriculumetik kanpoko euren praktikak hasten ari dira hezkuntzako lankidetzako programa baten barruan. Horietatik 13 Publizitatea eta Harreman Publikoetakoak dira, 5 Kazetaritzakoak, 3 Zientzia Politikoetakoak, 3 Soziologiakoak eta 1 Ikus-entzunezkoen Komunikaziokoa. 17 emakumezkoak dira eta 8, gizonezkoak.\nZortzi hilabetetan zehar, programak bi fase guztiz ezberdin izango ditu. Apirilaren amaiera arteko lehen fasean gazteen jardueraren ardatza coach enpresak deitzen direnak izango dira. Fase honetan, jardueraren iraupena astean gehienez 20 ordukoa izango da, eta gazteak 'erronka-enpresa' deitutakoetako batean garatuko den ekintza zehatz baten proposamenarekin joango dira prestatzen bigarren fasean sartzeko. Hasierako fase honetan gazte bakoitzak hileroko 400 euro jasoko ditu.\nBigarren fasea, ostera, datorren maiatzetik aurrerakoa izango da eta bost hilabete iraungo du. Horretan, aurrez landu duten proposamen hori euren erronka-enpresan garatuko dute. Kasuon ere ordutegia gehienez 20 ordukoa izango da astero eta jasoko duten ekarpena, aldiz, 500 eurokoa hilero.\n25 gaztek hartuko dute parte programan.\nCategoría: economía , empresas , euskara , Joseba Arruti


Kirmen Uribe: «Kultura txikiok badugu kristalezko kupula bat » | Kultura | Berria\n«Kultura txikiok badugu kristalezko kupula bat »\nEzetz dio Kirmen Uribek, idazleak ez duela bere buruarentzat idazten, berak eragiteko idazten duela. Horregatik osatu du 'Elkarrekin esnatzeko ordua' benetako pertsonaia eta benetako gertakariak oinarri hartuta. 36ko gerra osteko erbeste, erresistentzia eta porrota kontatzeko.\nMundu mailako literaturan egiten da. Hor dago Emanuel Carrereren Limonov, Siri Hustvedten The Blazing World... Gainera, azken boladan irakurri ditudan beste egile afrikar batzuek, prozesu post-kolonialetatik datozenek, horiek ere asko egiten dute. Eta diktadura bat tartean baldin badago, eta hori Latinoamerikan asko dago, jotzen da kontatzera benetako gertakariekin, benetako datuekin, agiriekin. Eta nik ere pixka bat hortik jo dut. Gustura geratu naiz emaitzarekin, nahiz eta idazleak beti amesten duen halako nobela luze horietako batekin.\n36ko gerra ostean ihes egin, erbestean espioi aritu, eta azkenean itzuli egiten da familia Ondarroara. Baina oso itzulera etsigarria da: garaituta, pobre, umiliatuta...\nKontatzen dituzu erbestea, torturak, atxiloketak... Baina bizipozari zirrikituak bilatu nahian dabil liburua etengabe. Une goxo horiek berreskuratu nahian bezala.\nLiburuko pasarte batean aipatzen duzu euskara desagertzeko beldurrak zeharkatzen duela euskal literaturaren historia alderik alde, Etxeparerekin hasi, eta...\n... gaur egun ere bai.\nEz soilik euskal literaturan, euskalgintzan ere bai. Barruan, geneetan daukagu euskara galtzeko beldur hori.Gainera, uste dut ETA ulertzeko ere, euskara galtzeko beldur hori, Euskal Herria galtzeko beldurra ere, berebizikoa da. ETA ulertu nahi baduzu, beldur hori ulertu behar duzu. Hori ere azaldu nahi nuen liburuan, nondik sortzen den ETA, ze egoeratatik, ze beldurretatik, hasierak nolakoak diren... ze hasieran mugimendu kulturala da, ez militarra. Eta hasierako ekintza haiek, oso inozoak dira. Ondarroako elizan ikurrinak askatzea mezan... Eta liburuan gero kontatzen da Manu Sotari berari iraultza zerga eskatzen diotela. Ja ikusten da norantz joko dugun, eta gauzak asko estutuko direla.\nBadugu beldur hori. Nik badut beldur hori. Iparraldeko egoera ez da oso ona, eta Nafarroakoa hobetzen doa, baina bueno. Ez dakit beldur horri eutsi behar diogun, edo adi egoteko alarma txiki bat den behar duguna, baina zerbait behar dugu. Lehen esan dut, historiak aurrera egiten du, baina atzera ere bai. Katalanezko literatura onena Valentzian egin zen Erdi Aroan, baina hori dena desagertu egin zen. Adi egotea ongi dago, baina konplexurik gabe. Frankismo garaia aztertu dut, eta konturatzen naiz konplexu eta beldur asko kanpotik ezarritakoak direla. Eta horiek kendu egin behar ditugu. Adi egon behar dugu, ez soilik euskararekin, baita ere eskubide sozialekin ere: emakumeak, LGTB, langileak... Oso adi egon behar dugu munduak atzera egin ez dezan.\nAEB eta Europa ikusita badirudi hortik doala kontua, bai. Jakin behar dugu erresistentzia egiten eta eusten gure eskubideei. Euskara munduaren ze aldetan bizi da? Ba, borrokaren aldean, argi dago. Ez da bizi erosotasunean eta bertan goxo egin dutenen aldean. Neoliberalismoaren aldean ez dago. Gu gaude beste aldean, ekologisten aldean, antimilitaristen aldean, gay eta lesbianen aldean...\nUste dut Ramonek esan nahi zuela arriskua dagoela menpekotasuna sortu, eta euskarazkoa gaztelaniazkoaren itzalean joateko. Oso ondo dago fokua hor jartzea, baina gero ikusi behar da egile bakoitzak non publikatzen duen, zer publikatzen duen, zer oihartzun duen... Joan behar da datuetara. Nire kasuan ez da halakorik gertatu. Susa argitaletxekoek ere esan ahalko dute, baina euskarazkoa sekula baino hobeto joan da. Sekula baino irakurle gehiago izan ditu, nahiz eta gaztelaniazkoa ere Euskal Herrian aldi berean atera. Ondo atera da. Bestalde, ba barkamena eskatu nahi diet euskal irakurleei, ze egun batzuez aurreratu egin zen gaztelaniazkoa, eta ni pasatzen nintzen liburu dendetatik txamarrako lepoa goraino altxatuta, ez nuelako begiratu ere egin nahi leihora!\nEz dut pentsatzen gauza horietan, egia esan. Euskaldunok eta kultura txikiok badugu kristalezko kupula bat, eta oso zaila da kristalezko kupula hori apurtzea; gutxiengo guztiek dute, eta gu ere gutxiengo bat gara gure herrian, eta badugu. Orain arte jauzi egin duen bakarra Atxaga izan da, eta horretan dudarik ez dago. Eta orain ematen du ari garela pixka bat munduratzen. Galdera handia hori da: zenbat euskal idazle ahal dira nazioartean ibili? Nik nahiko nuke ez izatea bat, baizik eta izatea talde bat. Poetak, antzerkigileak, narratzaileak... batzuk egotea, baina ez dakit nahikoa indar dugun. Literaturarena, azkenean, industria bat da, eta ikusi egin behar da. Zineman lortzen dute. Italiarrak adibidez, hainbat zinemagile daude munduan, Irangoak... lortzen dute bat ez izatea. Guk ere egiten baditugu kalitatezko lanak, agian lortuko dugu taldetxo bat egotea hor. Baina hala ere, indarra jarri behar da hemen. Nazioartekotzeak ez gaitu salbatuko. Garrantzitsuena da hemengo sistema literarioak eustea, eta funtzionatzea. Edukitzea argitaletxeak, irakurleak, dendak, prentsa... Hemen egin behar ditugu gauzak ondo.


Prestakuntza Arautua — Ikaslan Gipuzkoa\n1) HASIERAKO PRESTAKUNTZA: Modu jarraituan egiten da, zuzeneko modalitatean, 2 ikasturtetan, ziklo bakoitza osatzen duten modulu guztiekin. LP modulua ere egin behar da, salbu eta baliozkotzea lortzen bada. LHko zikloa esan ohi zaio.\n2) ESKAINTZA PARTZIALA: Zuzeneko modalitatean egiten da, 2 ikasturte baino epe luzeagoz, eta ikaslea interesatzen zaizkion moduluetan soilik matrikulatzen da. LP modulua ere egin behar da, salbu eta baliozkotzea lortzen bada.\nPrestakuntza eta lana edo beste jarduera batzuk errazago uztartzeko daude pentsatuta ordutegiak. Arratsaldeko eta langileentzako LHko zikloa esan ohi zaio.\n3) URRUTIKO PRESTAKUNTZA: Urrutiko modalitatean egiten da, baliabide informatikoen bidez, ikasleak modulu horien zati praktikoa ikasteko ikastetxera joan behar duen orduen ehunekoa salbu. Ikaslea interesatzen zaizkion moduluetan matrikulatu daiteke. LP modulua ere egin behar d, salbu eta baliozkotzea lortzen bada. Modulu bakoitzean, ikasleak tutore jakin bat du: hark bidaltzen dizkio egin beharreko lanak, eta hark zuzentzen eta ebaluatzen ditu lanak. Onlineko LH esan ohi zaio.\n4) SARBIDE PROBA: Erdi-Mailako eta Goi-Mailako zikloetara sartzeko proba bat da.\n5) Oinarrizko Lanbide Heziketa: 8/2013 Lege Organikoaren bidez (LOMCE), Oinarrizko Lanbide Heziketako zikloak sortu ziren hezkuntza-sistemako lanbide-heziketaren barruan, ikasleek hezkuntza-sisteman jarrai dezaten laguntzeko eta garapen pertsonal eta profesionalerako aukera gehiago eskaintzeko.\nEskaintza Partziala Oinarrizko Lanbide Heziketa Urrutiko Prestakuntza Sarbide Proba 2021 Zikloetara sartzeko baldintzak Lanbide Heziketarako Eredu Konbinatua Espezializazioak // Especializaciones


Larunbatean hasiko da Altzako VIII. Naturaldia, Antondegi bisitatuz : Irutxuloko Hitza\nLarunbatean hasiko da Altzako VIII. Naturaldia, Antondegi bisitatuz\nHainbat mendizale, Antondegin. (Argazkia: Joseba Parron)\nHemen da Altzako VIII. Naturaldia: Altzako Historia Mintegiak Donostia Kulturarekin eta Cristina Enea Fundazioarekin elkarlanean antolatuta, Altza inguruko gune naturalak ezagutzeko aukera eskainiko dute maiatzean.\nLarunbatean, hilaren 15ean, egingo dute lehenengo ibilaldia, Antondegira. Lau Haizeta parkeko bidegurutzetik abiatuta, 27 industrialdera jaitsiko dira, eta Antondegi gainara igoko dira handik. Gunea zeharkatuko dute, Astigarragara heldu arte; handik, aldapan gora joango dira, abiapuntura itzultzeko. Marko Sierra naturzaleak gidatuko du ibilaldia (hiruzpalau ordu izango dira, euskaraz), eta 943-35 11 49 telefono zenbakira deituta eman behar da izena. 9:30ean abiatuko dira Casares Kultur Etxetik, eta 10:00etan Lau Haizetako bidegurutzetik. Pandemia dela eta, ibilaldira joan daitezkeen pertsona kopurua murriztu egin dute, baina ibilaldia eskuorri batean jasoko dute, eta Sierrak hilaren 28an eskainiko duen hitzaldian banatuko dute.\nHorrez gain, honakoak dira maiatzean egingo dituzten gainontzeko jarduerak:\nMaiatzak 22: Un paseo didáctico entre rocas. Descubriendo el pasado geológico de Altza hitzaldia, Txema Hernandezen eskutik. Altzako ezaugarri geologikoen berri emango du Hernandezek, auzoaren historia geologiaren bidez ezagutzeko. Tomasene Kultur Etxean izango da, 18:30ean, gaztelaniaz.\nMaiatzak 22: Hilaren 15ean Antondegin egingo duten ibilaldi bera egingo dute, baina, oraingoan, bisita gidatua gaztelaniaz izango da. Parte hartu ahal izateko, aipatu telefono zenbakira deitu behar da, eta aurrekoaren ordutegi bera izango du.\nMaiatzak 28: Ibilaldi naturalistikoak Altzan zehar hitzaldia eskainiko du Marko Sierrak, eta Altzatik ibilaldi naturalistikoak egiteko aukerak aurkeztuko ditu. Tomasene Kultur Etxean izango da, elebitan, 18:30ean.


Dozena bat sakandar gehiago - Sakana - Guaixe.eus\nDozena bat sakandar gehiago\nAlfredo Alvaro Igoa 2022-01-19 14:53\nIbarrean 20.273 sakandar bizi ginen 2021eko ilbeltzaren 1ean, 12 biztanle gehiago. 10.445 biztanle gizonezkoak ziren eta 9.828, berriz, emakumezkoak. Urte batean bien arteko aldea handitu da, 14 gizonezkorekin. Kilometro karratuko 66,33 sakandar bizi gara\nPandemia iritsi zen urtean, 2020an, Sakanako biztanleria handitu zen. Urtea hasi baino dozena bat sakandar gehiagorekin itxi genuen; 13 gizonezko gehiago eta emakumezko bat gutxiago. Igoera 0,06 puntukoa da, baina bigarren urtez jarraian ibarreko biztanleria hazi egin da. Izan ere, 2019an 72 biztanle irabazi zituen ibarrak. Azken bi urteetako 84 pertsonen populazio hazkundeak, ordea, ez du inolaz ere konpentsatzen finantza krisiaren eraginez izandako galera: Sakanak 2014 eta 2017 urteen artean 624 biztanle galdu zituen.\nGeneroari erreparatuta, sakandarren %51,55 gizonezkoak dira (10.445), eta gainontzeko %48,48 emakumezkoak (9.828). Bien arteko aldea %2,32 hazi da, 2019an 603 gizonezko gehiago izatetik 2020ko hasieran 617 izatera pasa zen.\nSakanak dituen 15 udalerrietatik seitan igo zen biztanleria. Portzentajeari erreparatuta, bi dira populazio igoera nabarmena dutenak: Iturmendi (%4,87, 20 gehiago; 12 gizonezko eta 8 emakumezko) eta Irurtzun (%2,18, 49 gehiago; 26 gizonezko eta 23 emakumezko). Aurrenak hiru urte kateatu ditu populazioa irabazten. Atzenak, berriz, 2012an lortu zuen populazio errekorretik (2.302 biztanle) oso gertu gelditu da. Gainontzeko lau udalerrietan biztanleria hazkunde oso txikia izan dute: Ziordia (%0,57, 2 gehiago; 4 gizonezko eta 2 emakumezko gutxiago), Urdiain (%0,45, 3 gehiago; 4 gizonezko eta emakumezko bat gutxiago), Arakil (%0,42, 4 gehiago, guztiak emakumezkoak) eta Arbizu (%0,36, 4 gehiago; bina emakumezko eta gizonezko).\nGainontzeko bederatzi udalerriek biztanleak galdu dituzte. Galera nabarmenena Arruazun izan da (%5,66, 6 gutxiago; 4 emakumezko eta 2 gizonezko). Puntu pasako galera hiru herrik izan dute: Bakaiku (%1,94, 7 gutxiago; 5 gizonezko eta 2 emakumezko), Ergoiena (%1,08, 4 gutxiago; bina emakumezko eta gizonezko) eta Uharte Arakil (%1,01, 8 gutxiago; 6 gizonezko eta 2 emakumezko). Bakaikuk eta Uharte Arakilek bi urte daramate herritarrak galtzen, Ergoienak lau.\nGainontzeko udalerrietan populazio jaitsiera txikiagoa izan da: Irañeta (%0,59, 1 gutxiago, emakumezkoa), Lakuntza (%0,55, 7 gutxiago, gizonezkoak), Olatzagutia (%0,34, 5 gutxiago; 6 emakumezko eta gizonezko bat gehiago), Etxarri Aranatz (%0,32, 8 gutxiago; launa emakumezko eta gizonezko) eta Altsasu (%0,32, 24 gutxiago; 14 emakumezko eta 10 gizonezko).\nIrañetak hiru urte daramatza beherako joerarekin, Lakuntzak bi. Etxarri Aranatzek 2018an lortu zuen biztanleria errekorrera (2.503) ez da hurbiltzen. Olatzagutia, berriz, urte hartan jaitsi zen 1.500 biztanleko langatik eta orduz geroztik ez da bueltatu.\nBiztanleria banaketa eta dentsitatea\nIbarreko biztanleriaren %36,7 Altsasun bizi da. Hari Etxarri Aranatz (%12,28) eta Irurtzun (%11,33) gehituz gero, hiru herrietan sakandarren %60,31 bizi da. Ibarrean mila biztanletik gora duten hiru herri daude: Olatzagutia (%7,33), Lakuntza (%6,25) eta Arbizu (%5,49). Hiru horiek aurreko hiruei batuz gero, Sakanako sei herri populatuenetan biztanleriaren %79,38 bizi da, bostetik lau. Gainontzeko sakandarren %20,62 bederatzi herritan bizi dira: Arakil (%4,76), Uharte Arakil (%3,85), Urdiain (%3,28), Iturmendi (%2,13), Ergoiena (%1,81), Bakaiku (%1,74), Ziordia (%1,74), Irañeta (%0,83) eta Arruazu (%0,49).\nHori bai, udalerri guztien azalera ez da berdina, eta lur azalera txikia eta populazio handia duten udalerrietan dago biztanleria dentsitate handiena. Irurtzunek 651,9 biztanle ditu kilometro karratuko. Atzetik, urrun, ditu Altsasu 277,6 eta Lakuntza 114,93. 75 biztanle km karratuko baino gehiago hiru herrik dute: Arbizu 77,81; Olatzagutia 75,7 eta Etxarri Aranatz 75,38. 20 eta 45 artean daude sei udalerri: Urdiain 44,03; Iturmendi 43,5; Bakaiku 30,17; Ziordia 24,46; Uharte Arakil 20,58 eta Irañeta 20,01. Dentsitate txikiena duten hiru udalerriak Arakil 18,45; Arruazu 17,44 eta Ergoiena 8,75 dira.\nHamar urteko aldea\n2021 eta 2012 urteetako biztanleria datuak parean jarrita, hamar urte horietan Sakanak 495 biztanle galdu ditu, %2,38ko jaitsiera. Generoari erreparatuta, joan den urte hasieran 2012an baino 268 (%2,5) gizonezko eta 227 emakumezko (%2,25) gutxiago zeuden. Aipatu hamar urte horietan zazpi udalerritan igo zen biztanleria. Portzentajeei erreparatuta hamar urtetan populazioa gehien handitu den herria Iturmendi da, %10,51, tarte horretan 41 biztanle irabazi ditu. Atzetik ditu Bakaiku (%6,01; 20), Arbizu (%1,83; 20), Arakil (%1,47; 14), Lakuntza (%1,28; 16), Irañeta (%1,2; 2) eta Etxarri Aranatz (%0,02, 2).\nHamar urteko aldeari erreparatuta, biztanle gehien galdu duen herria Arruazu da, %12,28, 14 arbazuar gutxiago daude. Portzentajean, populazio jaitsiera handia izan dute ere Ziordiak (%10,66; 42), Olatzagutiak (%10,65; 177) eta Ergoienak (%9,63; 39). Jaitsiera txikiagoa izan da gainontzeko lau herrietan: Uharte Arakil (%5,56; 46), Urdiain (%5,14; 36), Altsasu (%3,25; 250) eta Irurtzun (%0,26; 6).\nBi hamarkadako aldea\nBiztanleriaren garapenaren ikuspegia hogei urtetara zabalduz gero, 2002 eta 2021 urteen artean Sakanak 596 biztanle gehiago ditu, %3,03ko hazkundea. Generoari dagokionez, joan den urte hasieran 2002an baino 247 gizonezko (%2,42) eta 349 emakumezko (%3,68) gehiago daude. Bi hamarkada horietan hamar udalerritan igo da populazioa. Igoera handiena ia laurdena hazi den Lakuntzan izan da (%24,93; 253). Nabarmentzekoa dira ere Arbizuko (%20,32; 188) eta Iturmendiko (%14,02; 53) biztanleria hazkundeak. %5etik gorako biztanle igoera bi udalerrik izan dute: Arakil (%9,52; 84) eta Urdiain (%5,9; 37). Gainontzekoen populazio hazkundea apalagoa izan da; Irañeta (%4,35; 7), Etxarri Aranatz (%3,97; 95), Irurtzun (%2,32; 52), Altsasu (%2,2; 160) eta Bakaiku (%1,15; 4).\n2002 eta 2021 urteen artean biztanleak galdu dituzten udalerriak bost izan dira. Jaitsiera nabarmenenak Ergoienan (%18,85; 85) eta Olatzagutian (%13,21 226) izan dira. Ziordian (%3,3; 12), Arruazun (%2,91; 3) eta Uharte Arakilen (%1,39; 11) biztanle jaitsiera txikiagoa izan da.\nHerrialdeak populazioaren hazkundearen joerarekin segitu zuen eta joan den urte hasieran 340 (%0,05) herritar gehiago zenbatu zituzten: 661.537. Nafarroan 6.607 (%1,97) emakumezko gehiago zeuden gizonezkoak baino. Zehazki, 334.072 (%50,49) emakumezko. Gizonezkoak, berriz, 327.465 (%49,50) ziren. Nafar guztien artean sakandarrak %3,06 ginen 2021eko ilbeltzaren 1ean, aurreko urtean bezala; Hala ere, 2017tik 2020rako biztanleriaren bilakaeragatik Sakanak %1eko pisua galdu du Nafarroan.


Bigarren kolpea jaso du Afapnak auzitegian, euskarazko lanpostuen kontura | Gizartea | Berria\nNoiz sortua: 2019-10-31 17:45:40\nEuskararen ofizialtasunaren aldeko manifestazio bat, Iruñean. JAGOBA MANTEROLA / FOKU\nHIru egunean, bi kolpe judizial jaso ditu Afapna sindikatuak Nafarroako Auzitegian. Lehena, herenegun: epaileek atzera bota zuten sindikatuaren eskaera, 2017ko zenbait euskarazko lanpostu baliogabetzeko. Gaur heldu da bigarrena: Nafarroako Auzitegi Nagusiak ez du atzera botako Hezkuntza Departamentuan, Osasunbidean eta nukleo administrazioan eginiko lan deialdia, "legearen araberakoa" izan zela argudiatuta. Afapnak aukera du orain kasazio helegitea aurkezteko.\nHezkuntza Departamentuko lanpostuak lehen eta bigarren hezkuntzako irakasleei dagozkie. Afapnak eskatu zuen euskarazkoak baliogabe uztea, deialdian ez zirelako zehaztu ikastetxeak eta exijitutako hizkuntza maila. Epaileek erantzun dute hori ez dela Lan Eskaintza Publiko batean agertu beharreko edukia. Euskara eskakizun duten lanpostuen 2017ko eskaintza "lantalde organikoan zehaztutakoekin bat" datorrela ere nabarmendu dute epaileek.\nForuzain eta suhiltzaile postuak\nUrriaren 29ko epaian, Nafarroako Auzitegiak atzera bota zuen Afapnaren beste eskaera bat, euskara baldintza gisa ezarria zuten bosna foruzain eta suhiltzaile postu baliogabetzeko.\nForuzaingoko bost postuei dagokionez —bi agente Altsasun, beste bi Elizondon eta bat Lizarran—, auzitegiak nabarmendu zuen herritarrei arreta zuzena eskaintzeko, beharrezkoa dela hizkuntz soslaiak eta gutxieneko maila linguistikoa exijitzea.\nSuhiltzaile postuei buruz, berriz, epaimahaiak adierazi zuen eskainitako bost postuetatik lau direla Iruñeko parke nagusian jarduteko, eta zerbitzua Nafarroa osoan eskainiko dutela; hortaz, beharrezkoa dutela euskara. Bosgarrena, berriz, Oronotzen eskaini zuten eta, eremu euskalduna izanda, lanpostuak berezkoa du hizkuntza eskakizuna. "Postu hauetan ere ezinbestekoa izanen da ahozko komunikazioa, eta hori euskaraz ere izan dadila ahalbidetu beharra dago, hala eskatzen duten herritarrei arreta eskaintze aldera".


Ekaitzak ekuatoretik urruntzen ari dira\nEkaitz tropikalek eta urakanek poloetarantz desplazatzeko joera azaldu dute azken hamarkadetan\nKatrina (2005) eta Sandy (2012) urakanen, Nargis zikloiaren (2008) eta Haiyan tifoiaren (2013) gisako ekaitz erraldoiek eta eurek eragindako hondamendiek gizarteratu dute klima-aldaketak muturreko fenomeno klimatikoengan izan dezakeen eraginaren inguruko eztabaida. Komunitate zientifikoarengan ere interes handia pizten du etorkizunean halako ekaitzek izango duten bilakaeraren ezagutzak. Hala ere, ez da hainbeste sakondu, esate baterako, ekaitz horien banaketa geografikoan. Kaleratu berri den ikerketa batek azaltzen du azken 30 urteotan ekaitz tropikalen intzidentzia ekuatoretik poloetarantz desplazatzen ari dela bi hemisferioetan.\nEkaitz tropikalen intentsitate maximoko guneak, 1982-2012 urteetarako\nNature aldizkarian argitaratu den ikerketak azaltzen dutenez, ikerlariek azken hiru hamarkadetan ekaitzen intentsitate maximoko puntu geografikoak aztertzean behatu dute puntu horiek ekuatoretik geroz eta urrunago gertatzen direla. Zehazki, hamarkada bakoitzekoko latitudean gradu bat ari dira desplazatzen, ekuatoretik poloetaranzko norabidean. Joerak berdin jarraituko balu, baliteke hamarkada batzuetan ekaitz tropikalek egundaino euren eraginpetik at egon diren eskualdeak kolpatzea.\nEkaitzen desplazamendua bat dator 1979 urtetik hona behatu den tropikoen hedapenarekin. Hainbat aldagai klimatikok baieztatzen dute hedapen hori, besteak beste, estratosferako ozono pilaketak (gizakiak eragindako berotegi-efektuzko gasen igorpenarekin lotua), estratosferaren eta troposferaren arteko mugaren loditzeak, eta Hadleyren zirkulazioaren zabaltzeak (basamortuak tropikoetan egotearen kausa). Ikerketaren egileetako den James P. Kossin-ek (Wisconsingo Unibertsitatea, AEB) adierazi duenez, “bi faktore azaltzen dute ekaitzen desplazamendu hori. Batetik, ekaitzen geruza altu eta baxuetako haizearen abiaduren arteko diferentziaren murrizketak eta, bestetik, intentsitate potentzialaren emendioak, zeina lotuta dagoen ekaitza sortzen den guneko ozeanoaren eta atmosferaren tenperaturarekin eta hezetasunarekin”.\nEmaitza globalek poloetaranzko desplazamendua agertzen duten arren, badago eskualde mailako eta urtetik urterako aldakortasuna ere. Esaterako, Ipar Atlantikoan ekaitzen puntu gorenek ekuatoreranzko joera agertzen dute. Aldakortasun tenporala aztertzerakoan ezin ahaztu El Niño eta La Niña zikloen eragina ere, ekaitz tropikalen hedaduran eragiten dutenak biek ere. Hala ere, ziklo horien eragina kontuan hartzean ikerlariek ondorioztatu dute ez dutela ekaitzen epe luzerako joerengan halako eragin nabarmenik.\nIkerlariek onartzen duten bezala, plazaratutako ondorioak tentuz hartu beharrekoak dira. Izan ere, ikerketa 1970 urtetik aurrera eskuragarri izan ziren satelite bidezko datuengan dago oinarrituta eta baliteke, beraz, eskala planetariorako hain laburra den behaketa-denborarekin ateratako ondorioak erabat zuzenak ez izatea. Etorkizunera begira, ekaitzek kostetaranzko ala itsasoranzko joera izango duten ebaztea eta tropikoen hedapen horren atzean dauden mekanismoak identifikatzea dute helburu klimatologoek.


Leire Basauri: "Irisgarritasun neurriak direla-eta lanak hastear ditugu Ozkarbi elkartean" - Elgeta - Goiena.eus\nLeire Basauri: "Irisgarritasun neurriak direla-eta lanak hastear ditugu Ozkarbi elkartean"\nLarraitz Zeberio Lekuona 2010-01-15 15:29\nEz dio aparteko garrantzirik eman gura, baina Elgetako elkarte batean presidente kargura iritsi den lehenengo emakumea da. Laster utziko du kargua, hilaren 21ean egingo duten batzar orokorrean.\nZer moduz joan dira gauzak?\nUrtebete egin dut karguan, eta normal joan da guztia. Karguak dituen ardura arruntekin. Ozkarbiko bazkide guztiak, txandaka, zuzendaritza batzordeko kide izatera deituak gara. Nire lehenengo urtean presidenteorde izendatu ninduten, bigarrenean presidente. Izendatua izan bezain pronto lehenengo emakumea nintzela esan zidaten. Hortik aurrera ez dut bestelako komentariorik entzun.\nHerrian jende gehien mugitzen duen elkartea da Ozkarbi.\nZalantza barik. 260 bazkide eta 156 erretiratuk dute elkartea erabiltzeko eskubidea. Herri erdik du Ozkarbirekin lotura bat edo beste.\nZe gai izan duzue mahai gainean agintaldi honetan?\nBeheko solairuan komuna egingo dugu. Obra potoloa da. Elgetako erretiratuen elkarteak gurean du egoitza, eta irisgarritasun neurriak direla-eta hastear ditugu lanak. Akordio batera iritsi gara elkartea, Udala eta eraikinaren jabea den Baserritarren kooperatiba.\nUme umetatik egiten zineten Ozkarbiko bazkide lehen. Orain, zein da joera?\nOzkarbin dantza taldea zegoen garaiko kontuak dira horiek. Badira urte batzuk talde hori desegin zela. Gauzak aldatu egin dira ordutik. Orain ere gure bazkideen artean badaude umeak, baina gutxiengoa dira.\nSail asko ditu gaur egun Ozkarbi elkarteak?\nPilota saila, erretiratuen elkarteak gurean du egoitza, eta orain bazkide batzuen gogo eta ekinari esker sortu berria da Ozkarbi Mendi Taldea.


FATXADAK BIRGAITZEA. SISTEMAK AUKERATZEKO IRIZPIDEAK.\nAsteartea, 2017eko Urriaren 17a\nFatxada aireztatuaren eraikuntza sistemak barruko orri bat, geruza isolatzailea eta kanpoko orri ez estanko bat ditu. Mota horretako fatxadekin edozein akabera iraunkor aukera dezakegu. Kalitate handikoa da eta ezaugarri termiko eta akustiko ezin hobeak ditu.\n- Eraikinaren fatxadaren gainean (barneko orria) azpiegitura metaliko bat ezartzen da (aluminiozkoa edo altzairu herdoilgaitzezkoa) kanpoko orri berria eusteko.\n- Azpiegitura hori osatzen duten elementuen artean eta fatxada zaharraren gainean, isolamendu geruza jartzen da, plastikozko zirien bidez edo mortero itsaskorrarekin.\n- Isolamendua jarrita dugunean, kanpoko orriaren piezak ezar ditzakegu. Aipatu dugun azpiegiturak isolamendua eta akabera lauzen artean aire ganbera bat uzten du, fatxada airezta dadin. Plaka horien arteko junturak irekiak izango dira, modu horretan, fatxada barnetik aireztatuz.\n- Kanpoko lauzak hainbat materialetakoak izan daitezke: zeramikoak, harrizkoak, zurezkoak, metalikoak, sandwich motako panelak?\n- Kanpoko azal horrek dituen zirrikituak, azpialdean eta goialdean, airea berritzeko dira.\nFatxadaren piezen arteko juntura irekiek dilatazio arazoak ekiditen dituzte eta horregatik izaten dute, besteak beste, hain itxura ona denboran zehar. Kanpoko orriak tenperatura aldaketak ere leuntzen ditu, eta horrek isolamendu termikoaren eta iragazkortasunaren bizitza baliagarria luzatzen du. Azkenik, esan behar da, orri horrek eraikinaren galera termikoak murrizten dituela. Udan kanpoko orria berotu eta konbekzio efektua sortzen da aire ganberan. Tximinia efektu horrek aire beroa kanporatu eta hotza sartzen du ganberan eta horrela fatxada freskatu. Neguan, berriz, barneko isolamendu termikoak hotzetik babesten du eraikina beroa barnean mantenduta.\nSistema honen kostua akaberako materialaren araberakoa da. Irtenbide estandar bat aukeratzen badugu, adreilu koloreko pieza zeramikoak esaterako, 8 cm-ko harri-zuntzezko isolamenduarekin, sistema honekin egindako fatxada baten birgaitze baten gutxi gora-beherako kostua hurrengoa litzateke (andamioen alokairua, muntaia eta desmuntaia barne hartuta): 120 euro/m² inguru.\nNeguan, energia fakturan aurrezten dena: %75\nUdan, energia fakturan aurrezten dena: %70\nFatxada aireztatuta teknikoki aukera hoberena izan daiteke fatxadak birgaitzeko. Iraunkorrena da, dudarik gabe, isolamendu termikoaren arazoa udan egokien konpontzen duena eta estetikoki itxura txukunena eskaintzen duena.\nNahiz eta hasieran diru gehiago gastatu behar izan, luzera begira, irtenbide konpetitiboa da oso sistema tradizionalekin alderatzen badugu (zarpiatuak edo monokapak).\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzarik gabe: 120 euro\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzekin: 85 euro\nEnergia aurreztea: %75\nAkustikoki aurreztea: %72\n02_SATE / ETICS SISTEMA\nSate sistema (kanpotik ezartzen den isolamendu termiko sistema) edo etics ingelesez (external thermal insulation composite systems), eraikinaren fatxadaren kanpoaldean itsasten den isolamendu termikoko plantxa sistema dela esan dezakegu, sandwich baten modukoa. Normalean itsatsi egiten da edo finkapen mekaniko bidez bermatu. Panel ohikoenak poliestireno hedatuarekin eginak izaten dira, baina gero eta gehiago erabiltzen dira zuntz mineralezko panelak. Isolamendua estali egiten da eta horretarako hainbat babes geruza ezartzen dira bata bestearen gainean. Horietako batek errefortzurako sare bat izan ohi du. Aipatutako estaldura hori zuzenean isolamenduaren gainean jartzen da.\n- Eraikineko fatxada zaharra oinarri bezala hartzen da eta horren gainean beharrezko lodieradun isolamendu plakak ezarri. Finkatzea isolamendu indartsuekin edo plastikozko takoekin egiten da, erresistentzia mekaniko handia dutenak eta korrosioagatik hondatzen ez direnak.\n- Isolamendu plaken gainean oinarri geruza izeneko errefortzurako mortero bat aplikatzen da eta azalera leundu. Geruza hori paleta batekin edo proiektatzeko makina bidez zabaldu dezakegu eta 2 mm inguru hartuko ditu. Esan bezala, isolamendu gainean aplikatuko da eta prestazio mekaniko handienak sortuko dituen geruza izango da.\n-Oinarri geruzaren gainean margotutako estaldura iragazkaitza aplikatuko da, arnasa hartzen duena. Mota guztietako akaberak izan ditzake: marratuak, talotxatuak, lauak...\n-Hala ere akaberarako aholkatzen den materiala mortero akrilikoa da dudarik gabe. Material hori, garapen nanoteknologikoari esker, oso iragazkaitza da eta era berean arnasa hartzeko ahalmen handia du eta ur lurrunari bidea ez dio ixten, beraz. Horregatik, oso gutxi zikintzen dira eta eguraldiarekiko erresistentzia handia dute. Hortaz, ahalmen iragazkaitza eta kolorea denboran zehar mantendu dezake.\nSistema honen kostua, aurrekoa bezala, akaberaren araberakoa da. Sistema estandar bat aukeratzen badugu (8 cm-ko lodierako poliestireno hedatuzko isolamendua eta mortero akrilikozko akabebera) fatxaden birgaitzearen kostua hurrengoa litzateke (andamioen alokairua, muntaia eta desmuntaia barne hartuta): 60euro/m² inguru.\nNeguan, energia fakturan aurrezten dena: %70\nUdan, energia fakturan aurrezten dena: %63\nSistema honek kalitate/prezio erlazio bikaina du. Sate-etics sistemak kontsumo aurrezte handiak dakartza eta kolore eta textura gama zabala du.\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzarik gabe: 60 euro\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzekin: 40 euro\nEnergia aurreztea: %70\nSistema hau industrialki aurretik dosifikatutako norte bat aplikatzean datza. Mortero horrek zementua, gehigarriak, agregakinak eta fibrak ditu, eta ura gehitu besterik ez zaio egin behar. Behin amasatuta dugunean kanpoko itxuraren gainean ezarri behar da, 15 mm inguruko geruza bakar batean. Horrek, textura eta akabera anitzak izan ditzake. Produktu honek ezaugarri interesgarriak ditu: iragazkaitza da eta fatxadari arnasa hartzen uzten dio. Hala ere, termikoki ez dio hobekuntzarik egiten. Estetikoki aukera asko ematen ditu.\nSistema honen kostua ere aukeratutako akaberaren araberako da, baina baita eraikinaren geometriaren konplexutasunaren araberakoa ere. Irtenbide estandar bat aukeratzen badugu, andamioen alokairua, muntaia eta desmuntaia barne hartuta, hurrengo kostua izango luke: 36euro/m² tik gorakoa.\nNeguan, energia fakturan aurrezten dena: 0\nUdan, energia fakturan aurrezten dena: 0\nFatxada birgaitzeko sistemen artean, kanpo isolamendu hobetzerik gabe, ezaugarri tekniko onenak dituena da honakoa, eta kolore eta textura gama zabala du.\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzarik gabe: 36euro\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzekin: 36euro\nEnergia aurreztea: 0\nAkustikoki aurreztea: 0\n04_ZEMENTUZKO MORTERO BIDEZKO ZARPIATUA\nMorterozko estalduren artean, zementuzko zarpiatua iraunkor eta erresistenteena da. Ezaugarri hauek direla eta fatxaden estalduran gehien erabili izan dena da, batez ere aurrekontua baxuko etxebizitzetan eta mehelinetan. Hala ere sistema horrek dituen alderdi negatiboak asko dira: oso zurruna da (erraz pitzatzen da), akabera oso pobrea du, eta horregatik erabili izan ohi da bukaerako estaldurarentzat euskarri moduan. Bukaerako akabera hori zuzenean pintatua edo material finago baten aplikazioa izan daiteke.\nAurreko sistemek baina inbertsio txikiagoa behar du honako honek, baina erabili aurretik kontuan izan behar da mantentze lan handiagoa behar duela eta, beraz, sarriago pintatu eta garbitu behar dela. Pintatutako sistema estándar baten gutxi gora-beherako kostua, andamioen alokairua, muntaia eta desmuntaia barne hartuta, hurrengoa litzateke: 28euro/m² tik gorakoa.\nNahiz eta hasierako inbertsioa txikiagoa izan, tarte batera diru gehiago gastatu beharko dugu eta, hortaz, orokorrean ez da lehenengo bi sistemak baina merkeago izango. Gainera ez du energia aurrezteko baliabiderik (isolamendu termikorik ez duelako) eta guztietan mantentze lan gehien behar dituena da.\nDituen ezaugarri mekanikoak direla eta ez da aholkatzen sistema hau erabiltzea, oso zurruna denez, erraz ateratzen baitira pitzadurak bai zurezko egiturekin, bai metalikoetan eta baita hormigoizkoekin ere.\nEzaugarri higrotermikoei dagokienean ere, ez da aholkatzen sistema honen erabilera, zementuzko morteroa ur lurrunak iragazten baitu eta isolamendu termikorik ez duenez, fatxadaren barnealdean kondentsazioak sortzen dira, horrek dakartzan kalteekin bertako biztanleen osasunerako.\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzarik gabe: 28 euro\nGutxi gora-beherako kostua (m2) diru laguntzekin: 28 euro\nFatxadak birgaitzeko merkatuan dauden lau aukera handi horien artean aukeratu behar da. Hurrengo eskeman ikus daitezke bat edo beste aukeratzeko eragina duten alderdiak.\nAurreko eskeman ez dira sartzen interes historiko eta artistikoagatik babestuta leudeken fatxadak. Kasu horietan, gehienetan, modu tradizionalean egin behar izaten dira fatxadak, karezko morteroekin. Fatxada aireztatua eta SATE sistema, biak ere fatxadak birgaitzeko sistema bikainak dira. Irtenbide horiek eraikinaren balioa areagotzen dute, bai estetikoki, iraunkortasun aldetik (ez baitute ia mantentze lanen beharrik) eta energia aurrezteagatik ere bai.\nFatxada birgaitzeko orduan kanpoaldean isolamendua ezartzeko arrazoiak asko dira:\nEnergia fakturetan aurrezten dena asko da (energiaren kostuaren igoera etengabea dela eta). Horri, egun dauden diru laguntza publikoak gehitzen badizkiogu, esan behar da azkar amortizatzen direla inbertsio hauek.\nANDAMIOAK JARTZEA ERRENTAGARRI BIHURTU\nEraikinaren ikuskapen tekniko baten ondoren, desprendimenduak daudela eta fatxada birgaitu behar dela ikusten bada, normalean andamioa jarri behar izaten da nahita nahiez. Andamioa jartzea garestia da izatez, askotan, isolamendurik gabeko fatxada birgaitzearen kostuaren %30. Hortaz, zentzuzkoa da egoera aprobetxatu eta fatxadari isolamendua jartzea eraikinaren energia ezaugarriak hobetze aldera.\nHIGIEZINAREN BALIOA AREAGOTU\nFatxadan isolamendua jartzeak energia ziurtagiriaren eskalan kalifikazioa hobetzen du. Gainean dugu, Europako arautzea dela eta, eraikin zaharren energia ziurtagiriak burutzea (hala dio dauden eraikinen energia ziurtagiria arautzen duen Estatuko Errege Dekretuak 235/2013). Hori dela eta, higiezinen bat (etxebizitza, lokal komertzial...) saldu edo alokatu nahi bada beharrezkoa da energia ziurtagiria izatea. Hori bera gertatzen da Europar Batasuneko beste herrialdeetan ere, eta energia kalifikazioak balorea ematen dio higiezinari, gero eta kalifikazio hobea izan (G-tik A-ra)balio handiagoa izango du.\nNAHITAEZKOA IZANGO DA\nEuskadiko eraikinen ikuskapen teknikoetan nahitaezkoa da energia ziurtagiria egitea. Egun zerbait informatiboa den arren, laster hasiko dira horren arabera eraikinean isolamendua jartzera behartzen araudi bidez.\nHIGIEZINAREN OSASUNA HOBETZEN DU\nFatxadaren kanpoaldetik isolamendua ezartzeak zubi termikoak ekiditen ditu eta, beraz, fatxadetako azaleko kondentsazioak eta horma hotzetako lizunak ere ekidin. Hezetasunak lizuna ateratzea dakar, baita akaroak edo beste zenbait patogeno ere. Guzti horrek, osasun arazo larriak ekar ditzake.\nETXEBIZITZAK KONFORTAGARRIAGO EGITEN DITU\nEraikinen itxitura energetikoki eraginkorra denean, kontsumo minimoarekin espazioak egokiago girotzea lortuko dugu, hau da, udan freskoago egongo dira eta neguan epelago. Konfort akustikoa ere asko hobetzen da.\nEGITURA ELEMENTUAK BABESTEN DITU\nEraikinaren egituraren (zutabe, habe, forjatuak,..) iraunkortasuna ere areagotu egiten da. Fatxadaren kanpotik isolamendua jarriz gero, egitura elementuak babestu egiten dira. Fatxada horiek urarekiko iragazkaitzak dira erabat eta hotz-beroen aurreko erresistentzia handia dute. Ondorioz, iraunkortasun handia izaten dute, eta, beraz, mantentze lan gutxi behar izaten dute.\nMerkatuan edozein higiezin estetikoki hobetzeko irtenbide asko daude. Aukerak anitzak dira. Askotan, birgaitutako eraikin baten itxura hobea izaten da eraikin berri batena baino.\nEzin ahaztuko ditugu irtenbide honek ingurumenean izan dezakeen onura. Alde batetik CO2 gutxiago igorriko dute eraikinek birgaitze hauekin, energia gutxiago kontsumituko baitute. Bestetik, eraikinak mantentzen direnez, material gutxiago gastatuko dugu eta horretan ere ez dugu energiarik xahutu ez eta gehiegizko zaborrik sortuko.\nEsan bezala fatxada birgaitzeko isolamendu termikoa kanpoaldetik jartzen badugu (fatxada aireztatu bidez edo SATE-ETICS sistemarekin), sistema tradizionalak (zementuzko zarpiatuak edo monokapa zarpiatuak) erabilita baino eraginkorragoak izango gara bai iraupenagatik eta baita aurrezteagatik ere