Iragana egunera ekartzeko xedea - Aiaraldea - Alea.eus\nIragana egunera ekartzeko xedea\nEstitxu Ugarte Lz. de Arkaute 2021-12-30 06:00\nMurgako dorretxea Izoria ibaiaren ertzean kokatuta dago. PHOT.OK\nOrain dela hogei bat urte itzuli ziren Murgako dorretxeko oinordekoak Aiaraldera, familiaren ondarea berreskuratzeko asmoz; lan mardula egin eta gero, eraikina bisitak jasotzeko prest dute, eta inguruan landatu dituzten mahastien fruitua ezagutarazteko lanean ari dira.\nDorretxearen hirugarren solairua egokitzen ari da egun hauetan Teresa Murga Iznardi, familiak mendez mende bildu izan dituen hainbat pieza eta pintura propio egokitutako areto batean erakusteko asmoarekin. Aiarako kartzelatik ekarrita jauregiko pareta batean eskegita duen presoak lotzeko grillo triste bat bezala, beste zenbait "oroitzapen" hautsa hartzen ari dira eraikin historiko zaharrean barreiaturik, eta irtenbidea bilatu nahi die Murgak. Garai bateko jauntxoen leinuaren oinordekoak azaldu duenez, bildumen areto bat antolatu nahi du, "bisitari gehiago erakartzeko eta eduki gehiago erakutsi ahal izateko". Lan horri eusteko, Eusko Jaurlaritzarekin saiatu dira laguntzaren bat lortzen, baina ez da posible izan. "Dorretxearen kudeaketa oso konplikatua da, beraz une honetan ahal duguna egiten dugu".\nOrain dela bi edo hiru urtez geroztik bisita gidatuak antolatzen ditu Murgako jabeak dorretxe-jauregian, eta inguratzen duten mahastietan ekoizten duten Txikubin txakolinaren dastaketak ere egiten dituzte. Araban, bisitak jasotzen dituen eraikin historiko bakanetakoa da Murgako dorretxea, Villanañeko baronatarrenarekin batera. "Bisita gehiago egin nahiko genituzke, baina pixkanaka-pixkanaka doa. Egia da ez dugula publitzitate handirik egin eta berez etorri zaigula jendea", nabarmendu du Murgak.\n'Tronuen Jokoa', made in Aiara\nLeinuaren inguruko historia eta Bandoen Gerra garaiko urte latzenak ezagutzeko parada dute bisitariek, Izoria errekaren ondoan paratutako jauregiaren hormen artean. Tronuen Jokoa seriearen antzeko gudu odoltsuek eta nobleen arteko areriotasun luzeek bultzatu zuten, Behe Erdi Aroan, dorretxe ugariren sorrera Araba osoan. Jauntxoen boterea, estatusa eta bizi maila mantentzeko eta haranak eta merkataritza bide nagusiak menpean izateko eraiki ziren dorre horiek. Hala izan zen ere Murgako dorretxearen kasuan.\nAntza, 1272 inguruan eraiki zuten lehen dorrea, egurrezkoa, Juan Sanchez de Murga Aiarako zortzigarren jaunaren eta murgatarren leinuaren sortzailearen aginduz. Alta, ez dute egurrezko horren aztarnarik aurkitu, eta egun dagoen dorrearen eraikina XIV. mendekoa da. EHUk egin zuen ikerketak hala jaso du, bederen: "Nahiz eta ez dugun baztertzen inguruan kokatzea, egungo dorrearen kokapena ez da zurezko dorre zaharraren kokapen bera. Inguruan egin diren arkeologia-laginek ez dute aurreko egituren arrastorik txikiena ere eman".\nXIV. eta XV. mendeen artean, Euskal Herrian Bandoen Gerra puri-purian zegoenean, Arespalditza eta Kexaako aiaratarrek murgatarren aurka borroka egin zuten Arabako kontrolagatik. Horretan, Murgako dorreak funtzio "militarra" bete zuen XV. mendearen amaiera arte apenas aldaketarik gabe. Izan ere, asko tematu ziren murgatarrak aiaratarren kontra, eta 1490. urtean, leinuen arteko bakea sinatu zenean, Lope Garcia de Murgak adiskidetzeari uko egin zion. Dena dela, XVI. mendearen hasieran, botere borroka haiek atzean utzi zituzten behingoz, eta eraikin militarra jauregi-etxebizitza bihurtzeko lanak hasi ziren murgatarrak. Bandokideen eraikinari jaunaren etxebizitza nagusitu zitzaion orduan, eta bi jauregi eraiki ziren, dorrea inguratuz. Bata XV. mendearen amaierakoa da eta bestea XVI. mendekoa. Jauregi berri horrek "L" forma du, eta lehen jauregiaren osagarria da. EHUko ikertzaileen esanetan, Erdi Aroko dorrearen "birmoldaketa" prozesuaren azken emaitza da jauregi moderno hori.\nXVIII. mende inguruan, berriz, Murgako dorretxeak indarra galdu zuen bailararen antolamenduaren barruan, gutxienez, botere-gune gisa. Izateko arrazoia galdu zuten orduan dorreak eta jauregiak, jada ez baitziren defentsa esparrua, ezta antzinako leinu baten sinboloa ere. Aldaketa ekonomikoak eta sozialak bultzatuta, eraikina nekazaritzarako erabiltzen hasi ziren, eta mendearen amaieran, Xabier de Murga murgatarren XV. jaunak dorretxea utzi zuen, eta Bizkaiko Markinara joan zen bizitzera. Baserria izatera igaro zen, beraz, bandokideen dorrea eta jauntxo boteredunen jauregia.\nMende luzez kanpoan izan ostean, Murgako jaunaren oinordekoek ingurua eta eraikina zaharberritzeko prozesua hasi zuten duela hogei bat urte. Emaitza begi bistan dago, eta 2001. urtetik, Euskal Kultura Ondarearen Errolda Nagusian dago monumentu kategoriarekin. "Esfortzu handiarekin konpondu dugu jauregia. Nik aitarengandik oinordetzan hartu nuenean oso-oso gaizki zegoen. Prozesua oso motela izan da, obraren fase desberdinak egon dira, lau fase guztira, eta oraindik ez dago bukatuta", esan du Teresa Murgak.\nArabako Diputazioarekin eta Eusko Jaurlaritzarekin harremana du jabeak, eta diru-laguntzak ere eskatu dituzte eraikina zabalik mantendu ahal izateko, baina momentuz modu pribatuan kudeatzen dute. "Duela bost bat urte erabaki genuen bisitak egiten hastea, eta ezkontzak edo bestelako ekitaldiak jaso ahal izateko ere egokitu dugu; modu horretan, gutxienez, mantenua bermatuko dugu". Ildo horretan, eraikin pribatuak publikora zabaltzeko ohitura falta aipatu du Murgak: "Europako beste herrialdeetan arrunta da dorretxeak eta jauregiak publikoari zabalik egotea, baina, hemen, Euskal Herrian ez dago ohitura hori".\nTxakolina eta cava\nMurgako dorretxea zaharberritu zen bitartean, agerian geratu ziren horma zaharrek mendeetan zehar gorde dituzten zenbait sekretu. Horien artean, dolare bat agertu zen, eraikina inguratzen zuten mahastien fruitua ardo bihurtzeko erabiltzen zutena. Dolareak lehen jauregiaren beheko solairu osoa okupatu zuen eta baserrietan aurkitu diren dolare handien antzekoa da.\nGaraiko mahastiak desagerturik zeuden, baina dorretxea Arabako Txakolina jatorri-deituran kokatu izanak lagunduta, mahastien laborantza berreskuratzea erabaki zuen familiak. Guztira, gutxi gorabehera lau hektarea mahasti dira, eta Txikubin izeneko txakolina ekoizteko balio izan diete. Leinuko sortzailearen omenaldia da ardoaren izena, izan ere Juan Sanchez de Murga Txikubin ezizenez ezaguna zen. Mahastia 2009an landatu zuten eta 2011n merkaturatu zuten lehen botila. Aparduna ere egiten dute, 13 Estrellas Salazar izenekoa, modu tradizionalean.


Sokaide musika taldeak "Ortozik" diskaren DVDa kaleratu du Durangoko Azokan - - Aiaraldea.eus\nSokaide musika taldeak "Ortozik" diskaren DVDa kaleratu du Durangoko Azokan\nIrati Mendiguren Cosgaya 2010-12-05 12:07\nAurtengo maiatzaren 1ean aurkeztu zuten Sokaide Folk Taldea, Amurrioko Antzokian. Aste pare bat lehenago, Aiaraldea Komunikazio Leihoa jaio zen bertako enparantzan. Apirilaren 17an izan zen, eta Sokaide taldearen laguntza izan genuen orduan ere, Aiaraldea.com ataria kaleratzeko antolatu genuen aurkezpen jaialdian.\nEnparantza jendez lepo egon bazen, Amurrioko Antzokiak ere gainezka egin zuen maiatzaren 1ean. Aiaraldea Komunikazio Leihoaren eta Sokaideren arteko elkarlanak, orduko aurkezpena jasotzeko aukera ekarri zuen Aiaraldera. DVD honek orduko ekitaldi xumea edozeinen eskutara iristeko beta ekarri du.\nOrtozik oholtza gainean\nHala jo zuten lehen erronka ofiziala. Zapata eta galtzerdiak kanpora bidaliz, musika, letra, doinu eta soinuak izan ziren protagonista, eszenografia ikusgarriarekin batera.\nBerau jasotzen duen DVDa eskuratu ahal izango du nahi duenak, hemendik aurrera. Salgai jarri da honezkero, eta Aiaraldea Komunikazio Leihoan ere eskuratzeko aukera izango duzue.\nBabelmusik Ekoiztetxearekin lanean egindako ekoizpena da. Sokaideren inguruko berri gehiago nahi izanez gero, taldearen myspace-ean arakatzea besterik ez duzue izango.\nDatorren kontzertua abenduaren 8an izango da, asteazkenez. Durangoko Azokaren baitan sortutako Ahotsenea Proiektuak karpa bat ekarri du Landako ondora. Bertan zuzeneko literatura, musika, artea... ikusi eta entzuteko aukera egoten da. Horietako bat Sokaiderena. Arratsaldeko 19:00etatik aurrera kantaldia eskainiko dute, eta haraino joan barik, livestreamaren bidez, interneten zuzenean jarraitzeko aukera izango da.


Zarauzko Hondartza Zarauzko Hondartza\n📜 Hondartza arauak\nCOVID-19ak eragindako osasun-krisia dela eta, ondoren zehazten dira hondartzaren erabilerarako arauak.\nHondartzara sartzeko 7 sarrera-gune egongo dira\nUda honetarako, gehienezko pertsona kopuru bat finkatu da Zarauzko Hondartzan. Gune bakoitzak edukiera kopuru bat izango du bere azaleraren eta marearen egoeraren arabera. Itsasbeheran, orokorrean, gune guztiek 1.000 eta 1.200 pertsona inguruko edukiera izango dute. Itsasgoran, aldiz, edukiera aldakorra izango da itsasoaren egoera, gunearen azalera eta marea hilen edo bizien arabera. Marea igotzen hasten denean, hondartzako edukiera murriztu egiten da. Ura hurbildu ahala, ez mugitu beste toki batera. Mesedez, atera zaitez hondartzatik.\nEdukieraren kontrolak ondoko ordutegia izango du: 10:30 – 18:30. (Beharretara egokitzeko, ordutegi hau, aldatu ahal izango da.) Edukieraren informazioa ondorengo lekuetan izango da eskuragarri:\nZarauzko Udalaren web orrialdean (https://zarautz.eus)\nZarauzko Turismo web orrialdean (https://turismozarautz.eus)\nHerri sarreretan jarrita dauden 3 paneletan\nN634-ean Oriotik Zarauzko noranzkoan sarrerako biribilgunean\nHondartzara sartzeko kontrol puntu bakoitzean libre dagoen edukiera adierazten duen informazio panel bat egongo da. Gune horretako edukiera betetzen denean, beste gune batetik sartu beharko da hondartzara.\nGOGOAN IZAN BEHARREKOAK\nUda honetan hondartzaz gozatzeko zure osasuna eta besteena arriskuan jarri gabe, jarraitu beti aholku hauei: garbitu eskuak maiz, dutxak erabiltzean distantziak mantendu, ez partekatu inorekin toalla edo beste objekturik, eta sukarra edo eztula baduzu, ez etorri hondartzara eta jarri harremanetan zure medikuarekin. Uda honetan hondartzan elkar errespetatu, bizi eta gozatu. Eta, gogoan izan:\nHondartzara sartzen zarenean, ez zaitez geratu sarrera inguruetan, saiatu gunean zehar zabal kokatzen.\nHondartzan gehienez 2-3 ordu egotea aholkatzen da.\nGutxienez 1,5 metroko tartea egongo da elkarrekin bizi ez diren pertsonen artean, uretan eta hondarretan.\nBeste erabiltzaileekiko 1,5 metroko segurtasun-perimetroa bermatzeko moduan kokatuko dira objektu pertsonalak (toallak, hamakak eta antzeko elementuak).\nEserlekuak eta eguzkitakoak erabili ahalko dira, egoerak aukera ematen ba du.\nBehin hondartzan, aldi baterako irten nahi/behar baduzu, sarrerako kasetan 30 minutuz hondartzatik kanpo egoteko pase bat emango zaizu. Kanpoan 30 minutu baina gehiago pasatzen dutenei, ez zaie lekurik gordeko, edukiera libre baldin badago bakarrik utziko zaie berriz sartzen.\nGogoratu, itsasgoran, debekatuta dagoela kirolik (futbol, pilota, pala, etab.) egitea.\nKomun publikoen ordutegia hau izango da: 10:00-20:00.\nAldageletako eta barruko beste espazio batzuetako dutxak itxita egongo dira.\nKanpoko dutxak irekita egongo dira..\nOinak garbitzeko iturriak itxita egongo dira.\nHondartzan bertan ez da zakarrontzirik egongo. Sarrera/irteeretan kokatuta dauden zakarrontziak erabili behar dira. Zaindu zure hondartza!


Narval argitaletxe - Astrolibros\n> Narval editores\nEtxe honetako produktu zerrenda: Narval editores\nNarval argitaletxe independentea 2010ko urrian jaio kalitatea izenburu argitaratzeko haur eta gazteek, ilustratu eta narrazio album asmoz editoreak bat da.\nArreta eta hautatutako katalogoa daukazu.\nErakutsiz 1 -6 - 6- produktuak\nLiburuaren xehetasunak:Gizakiak suaren beldur izateari utzi zionean, haitzulo hotz eta ilun haiek, zarata bitxi eta irudimenezko ikaraz beteak, etxe bihurtu ziren.Argia etxean sartu, eta gutzia aldatu zen.Texturik gabe liburu, komikia gisa.\nLiburuaren xehetasunak:Bazenekien parkeek ere askaria hartzen dutela? Lagundu Alberto abentura honetan eta ezagutu parkean bizi diren animalia harrigarriak, gutxien espero dituzun lekuetan...\nIO. BIZITZA HANDIA DAGO HOR KANPOAN\nLiburuaren xehetasunak:Ganbara batean urteetan zehar ezkutatuta egon ondoren, Laikak botila bat aurkitzen du. Botilak mezu bat eta eguneroko misteriotsu bat ditu barruan… Norenak izango ote dira?IO eguzki-sistemaren mugetaraino heltzen den bidaia harrigarria da, emozioz, kilometroz eta planetez betetako ipuina.\nLiburuaren xehetasunak:Este libro ilustrado que nos habla de la voz, divertirá, enseñará y hará que los niños piensen mientras juegan, conversan y experimentan con su voz.¿Sabías que ell te permite nombrarlo todo? ¿Y que puedes hacer con ella todo lo que te propongas? Y sobre todo, ¿sabías que lo que digas con ella representa quién eres y te puede hacer...\nLiburuaren xetasunak:Normala zarela pentsatzen duzu? Berriz pentsa ezazu.Esta es la historia de un niño increíble, excepcional y fantásticamente normal.¿Quieres conocerlo?\n16,00 € Eskuragai. Artikulu hau berriz jartzen ari da. Produktua jaso dezakezu ohikoa ez den epean.\nLiburuaren xehetasunak:Bazenekien zure ahotsari esker edozer aipatzeko gai zarela? Bazenekien ahotsarekin nahi duzun guztia egin dezakezula? Eta, batez ere, bazenekien ahotsarekin esaten duzunak irudikatzen zaituela eta urrun eraman zaitzakela?Liburu irudiztatu honek dibertitu eta irakatsiko dizu, eta umeei pentsarazi.


Azpeitiarra. Loyola batailoiko Lartaun 2. konpainiako gudaria zen.\n1913an jaio zen. Altxatutakoek mobilizatu eta San Ignacio tertzioan sartu zen.\nAzkoitian jaio zen eta Azpeitian bizi zen. Cerviá de Terren (Girona) babes hartu zuen, lau seme-alabekin batera: Carmen, Dominica, Maria eta Manuel.\nLa Carolinakoa (Jaen) zen eta udalerrian bizi zen. Funtzionarioa. Gerra-kontseiluan 12 urte eta egun 1eko espetxealdira zigortu zuten «matxinadari laguntzearen» ustezko delituagatik. Azpeitiko espetxean sartu zuten preso 1941eko martxoaren 26tik uztailaren 23ra.\nLa Solerakoa (Jaen) zen eta udalerrian bizi zen. Nekazaria zen lanbidez. Gerra-kontseiluan 12 urte eta egun 1eko espetxealdira zigortu zuten «matxinadari laguntzearen» ustezko delituagatik. Azpeitiko espetxean sartu zuten preso 1941eko martxoaren 26tik uztailaren 23ra.\nAzpeitian jaio zen 1916an eta Azkoitian bizi zen. Nekazaria zen lanbidez. Altxatutakoek mobilizatu eta San Ignacio tertzioan sartu zen 1938ko abuztuan gerrako frontean zauritu zuten.\n1916an Azpeitian jaio eta udalerrian bizi zen. Hestebetegilea zen lanbidez. 1940an Azpeitiko udal frankistak bi armadetan borrokatu zuten 1937ko soldadualdiko mutilen zerrendan sartu zuen, «aurkari» kalifikazioarekin.\nAzpeitiarra. Saltzailea zen lanbidez. UHP batailoiko milizianoa zen. Azpeitiko espetxean sartu zuten preso 1939ko uztailaren 7tik 13ra, Gipuzkoako gobernadore zibilak aginduta. Beste bi azpeitiarrekin batera atxilotu zuten, Juan Campos Loinaz eta Daniel Altamirarekin batera, hain zuzen ere. Haiek erbestetik itzuli berriak ziren. Beraz, ziurrenik Antonio ere erbesteratua egongo zen eta arrazoi beragatik atxilotuko zuten.\n1920an Azpeitian jaio eta udalerrian bizi zen. Eskribaua zen. Altxatutakoek mobilizatu eta San Ignacio tertzioan sartu zen\nAzpeitian jaio zen 1915ean, eta Bustinzuri inguruan bizi zen. Gurseko kontzentrazio-esparruan eduki zuten. 1940an, Azpeitiko udal frankistak «aurkari» izendatu zuen.\n1916an jaio eta Santiago kalean bizi zen. 1940ean Azpeitiko udal frankistak bi armadetan borrokatu zuten 1937ko soldadualdiko mutilen zerrendan sartu zuen, «aurkari» kalifikazioarekin.\n«Anttonbeltz»-en seme zaharrena, Unión Republicana alderdiko militante eta UGTko afiliatua izan zen errepublika-garaian. Lanbidez zurgina, gerra lehertu zenean lan egiten zuen fabrika partzialki itxi ostean, armak hartuta zaintzaldiak egiteko Fronte Popularraren deialdiarekin bat egin zuen. 1936ko irailaren 19an Azpeititik alde egin eta Bilbon familiako baten etxean jarri zen bizitzen. Azaroan, berari zegokion kinta mobilizatu zutenez, UHP batailoian erroldatuta geratu zen, eta bertan zerbitzua eman zuen Kantabrian 1937ko abuztuan atxilotu zuten arte. Urrian, El Duesoko espetxean preso zela, Santoñako Presoak Sailkatzeko Batzordeak galdeketa egin zion Juanen testigantza eta Azpeitiko Guardia Zibilaren txostena oinarri hartuta, eta «C atalean» sailkatu zuten. Izan ere, Guardia Zibilaren txostenean jasotzen zen «ordenako pertsonak jazarri eta mehatxatzen zituela». 1939 hasierarako Juanen aurkako urgentziazko prozedura sumarisimoa ireki zuten, eta auzipetua Eskolapioen espetxera eraman zuten.\nBai Falangeko txostenek, bai alkatetzakoek Guardia Zibilak egindako salaketak berresten zituzten, eta Juanek atxilotutako bi lagun ere aipatzen zituzten: Ignacio Echeverria Altamira eta Casto Orbegozo Embil. Biek 1939ko otsailean egindako deklarazioan esan zuten Guardia Zibileko agenteek eta Azpeitiko Defentsa Batzordeko kideek atxilotu egin zituztela, eta horien artean zegoela Juan. Hala ere, martxoan, epaile instruktoreak hainbat aurrez aurreko antolatu zituen auzipetuaren eta lekukoen artean, eta haiek esan zuten ezin zutela «erabateko ziurtasunez» esan Juanek atxiloketan parte hartu ote zuen. Zehazki, bi lekukoek zalantza egiten zuten «Antton Beltz»-en bi semeetako zein izan zen atxiloketaren egile.\nEdonola ere, 1939ko hasieratik Ondarretako espetxean atxilotuta, urte horretako apirilaren 29ko gerra-kontseiluak «B atalean» sailkatzea adostu zuen, eta ondorioz, langileen batailoi batera bidaltzea. 1939ko uztailaren 20an, San Pedro de Cardeñako kontzentrazio-esparrura eraman zuten. Handik urtebetera, 1940ko uztailaren 15ean, Juanen aurkako beste prozedura sumarisimo bat ireki zuten. Baina instrukzio fasea hasi zenean, auzipetu egin zuten, gertakari berberengatik dagoeneko epaitua zegoelako.\nSimon abertzaleen aldekoa zen, ganadua salerosten zuen. Gerra hasita, zaintzaldiak egin zituen kartzelan eta Azpeitiko hainbat sarreratan, armak hartuta. Era berean, Defentsa Batzordearen esanetara, ganadu-trafikoaz arduratu zen. Hainbat hamarkada zeramatzan lanbide horretan. Hori dela eta, Roque Astigarragak (Azpeitiko alkatea), Julian Orbegozok (Azpeitiko Junta Carlistako ordezkariak) eta haren anaia Castok Azpeitiko Guardia Zibilaren aurrean salaketa jarri zuten. 1937ko uztailaren 15ean atxilotu zuten, 59 urte zituela, eta Bizkaitik itzuli ostean (hara ihes egin baitzuen). Ondarretako espetxera eraman zuten, Donostiako epaile militarrak instrukzioa hasten zuen bitartean.\nEpailearen aurrean egindako adierazpenetan hiru salatzaileek nahiz Falangeko eta Guardia Zibilaren txostenak adierazitako salaketak berretsi zituzten, baina Batzordearen jardueretan auzipetuak inplikazio txikia izan zutela esan zuten. Are gehiago, Julian Orbegozok nabarmendu zuen preso egon zen bitartean Simonek tratu ona eman ziola. Hori dela eta, epaile instruktoreak erabaki zuen preso emandako denbora nahikoa zigor zela, eta absolbitzea eta behin betiko aske geratzea proposatu zuen 1938ko apirilean. Abuztuan, zehazki hilaren 16an, 6. Erregio Militarreko Gerra Ikuskaritzak txosten judiziala berretsi zuen. 1938ko irailaren 24an aske utzi zuten.\nVictoriano Azpeitian jaio zen 1894an eta armagina zen lanbidez. 1939 hasieran Barne Ministerioaren mendeko Segurtasun Nazionalaren Buruzagitzak Madrilen atxilotu zuen, «matxinadari laguntzearen» ustezko delitua leporatuta. Badirudi bertan ezarrita zuela bizitokia. Apirilean Ronda de Atocha 21. espetxera eraman zuten, eta ekainaren 14an Madrilgo 8. Gerra-kontseilu iraunkorrak 12 urte eta egun 1eko espetxealdi txikira zigortu zuten. Zigorraren ondoren, 1939ko abuztuaren 28an, Cuellarreko (Segovia) gaztelu-espetxean egon zen preso. Epaiaren arabera, Victoriano EAJko kide izan zen eta Eusko Gudarostean borondatez sartu zen; han «teniente izatera iritsi zen eta konpainia motorizatu batean ematen zuen zerbitzua».\n1940ko ekainaren 19an, Madrilgo Zigorrak Aztertzeko Batzorde Probintzialak 6 urte eta egun 1ez ezarritako zigorra arintzea proposatu zuen. Eskaera hori 1943ko uztailaren 27an onartu zuten.\nAzpeitiarra zen eta Bizkaian, Areatzan bizi zen Agustín. Errepublika-garaian Euzkadi egunkariko berriemaile eta herri hartako batzokiko idazkari izan zen. Gerra hasi zenean Areatzako Tokiko Batzordeak Laguntza Sozialeko ordezkari gisa izendatu zuen, eta Guardias Cívicos delakoetan kabo izan zen. Horrez gain, 1937ko azaroan heriotza-zigorrera zigortu zuen gerra-kontseiluaren epaiaren arabera, «euskal milizietarako gazteak errekrutatzea» eta Bizkaiko Gerra Komisariaren arma-bidalketa kudeatu zituen. Zigortu eta hilabetera Estatu Idazkaritza Nagusiak zigorra aldatu zion «maila baxuagokoarekin», hau da, biziarteko atxiloaldiarekin.\nEl Dueson espetxeratuta, 1938ko abuztuaren 6an Puerto de Santa Mariako espetxera eraman zuten. Gerora, 1942ko abenduaren 9an, Sevillako espetxera eraman zuten, eta bertan egon zen 1943an espetxealdi arindua eman zioten arte.


"Torturen gaian ez dut sentitu kontseilukide batzuen babesik" | Politika | Berria\nMargarita Uria (Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko kidea)\n"Torturen gaian ez dut sentitu kontseilukide batzuen babesik"\nBotere judizialak "gutxi edo ezer gutxi" egin dezakeela uste du Margarita Uriak. Epaileengan du konfiantza, haien "independentzian". Nabarmendu du azkenaldiko epai batzuk ez direla gutxietsi behar.\nUria. / Marta Jara/Argazki Press\nGutxi falta zaio CGPJ Espainiako Botere Judizialaren Kontseilua uzteko. EAJk proposatu zuen kargurako, eta bost urteko epe muga bete ostean, laster utziko du. Batzordea berritzeko prozesua abian da, gainera, eta, horregatik, lan handiko egunak ari dira izaten Madrilen. Margarita Uriak, baina, tartetxo bat egin dio BERRIAri. Batzordearen eraikinetik gertu, Auzitegi Gorenaren parean, Frantziako Institutuaren terrazan jarri du zita. Madrilgo bero sargoriari aurre egiteko eta patxadaz hitz egiteko leku aproposa. CGPJko kide dela gogorarazi du behin eta berriz, eta zenbait gairi buruz ezin duela iritzirik eman.\nBotere Judiziala berrituko dute laster. Garai berriei begira, nola eragin dezake horrek? Eta zer egin dezake?\nBotere Judizialak ez dauka legeak egiteko ahalmenik, baina beste era bateko ekinbideen bidez erraz dezake bidea. Baina egin, ezin du ezer egin. Kontseiluan egon naizen urteetan, behintzat, ezer gutxi egin da. Esan dezaket ez dudala babesik izan gai batzuen inguruan, kide zehatz batzuk kenduta. Hortaz, uste dut ezin dugula espero kontseiluaren aldetik inolako adierazpenik aurrera egiteko edo ETAren amaiera lortzeko.\nBaina zerbait erraztu eta oztopa dezake konposizio berriak?\nAuzitegi Konstituzionalean bezala, zeina duela gutxi berritu duten, pentsa daiteke garai kontserbadoreagoak datozela.\nKontseiluak eragina izan dezake epaileen jardunean?\nGuk ez dugu epaileen jarduna kontrolatzen. Gobernu organo bat gara. Gure lana da organo judizialak antolatzea eta beren helburuak betetzen dituztela zaintzea. Baina epaileen jarduna kontrolatzeko ahalmenik ez dugu, ez bada diziplina sistemaren bidez.\nEsan duzu gai zehatz batzuetan ez duzula babesik sentitu: zein gaitan?\nTortura eta tratu txarren gaiarekin, adibidez. Torturaren Prebentzioaren Aurkako Europako Batzordearen azken txostena osoko bilkurara eraman dut, baina gai honekin beti erantzuten didate ez dela unea. Ni kontseiluan bakarrik nago gai hauetan, ez dut sentitu kideen babesa, eta zuhur jokatu behar izan dut.\nZergatik eraman duzu txostena? Zein helbururekin?\nTxostena osoko bilkurara eramateko erabakia ez zen izan bat-batean sortutako burutazio bat. Ez da organizazio jakin bateko panfleto politiko bat. Nazioarteko erakunde batek Espainiako Gobernuarentzat eginiko txosten bat da. Eta hor egiten den salaketa ez da hainbeste tortura kasuak daudela, baizik eta ez direla ikertzen. Eta kasu horiek ikertzea eta ordenamenduak dioena —atxiloaldiko baldintzei buruz, adibidez— kontuan hartzea uste dut berme bat dela zuzenbide estatuarentzat, eta zigorrak ezartzeko orduan esan ahal izateko zigorra egokia izan dela.\nEspainiako Gobernuak ETAren desegitea exijitzen du urratsak egiteko. Zure ustez, hala izan behar al du?\nNik batzordeko kide moduan ezin dizkiot jarraibideak eman gobernuari, baina, nire ustez, egoera nabarmen hobetuko litzateke ETAk lehenbailehen iragarriko balu bere desegitea. Dena den, jardun armatuaren amaiera iragarri izana oso urrats garrantzitsua izan zela uste dut.\nEuskal gizartearen sektore handi batek ezbaian jarri izan du Espainiako auzitegien jarduna. Gobernuen aginduetara egotea leporatu izan die epaileei. Hala ikusten da Madrilen ere?\nOro har ez dut uste horren deslegitimatuta daudenik auzitegiak. Baina gai zehatz batzuetan, niri behintzat, bestelako botere judizial bat gustatuko litzaidake. Hala ere, egia da epai bat gustukoa badugu gauza bat esaten dugula eta gustukoa ez badugu beste bat. Auzitegi Konstituzionalak zenbait epai eman ditu aurrera begira positiboak izan daitezkeenak, berme bat direnak. Baita Auzitegi Nazionalean ere. Horiei ere erreparatu behar zaie.\nBaina pauso horiek ez dira oso urriak?\nMagistratuek zuzenbidea aplikatzen dute, eta ondo ari dira. Beste kontu bat da magistratu gehienek ez dutela berdin pentsatzen, ez dituztela legeak berdin interpretatzen. Baina nik uste dut adierazpen oso garrantzitsuak daudela; ez nituzke gutxietsiko.\nAuzitegi Nazionalean, baina, ez dira ohikoak gisa horretako epaiak. Eta auzitegi horrek epaitzen ditu kasu ia guztiak.\nArazoa agian da une jakin batean Zigor Kodean hainbat jardun sartu zirela terrorismoaren zaku horretan, eta nire ustea da inola ere ez lukeela hala izan behar. Une honetan ere izan zaitezke terrorista terrorezko ekintzak egin gabe, talderik izan gabe, armak erabili gabe. Oso larria da hori. Horregatik uste dut une honetan lehentasuna dela ikustea zer egin daitekeen zigorra jaso duten ezker abertzalearen inguruko pertsona horiekin. Nola egokitu daitekeen hori egungo egoerara. Bereziki nola atera daitezkeen Zigor Kodetik zigortuak izan diren jardun horiek.\nEta egingo dela uste duzu?\nGaur-gaurkoz Auzitegi Nazionala behartuta dago indarrean dagoen legeria ezartzera. Hala ere, ordenamendu juridikoak joko handia eman dezake arazo horiei irtenbidea emateko. Nik uste dut horretan oinarrituta gauza berriak eraiki edo aurrera egin daitekeela. Ez daukat folio zuririk esateko zer egingo nukeen. Baina hau da daukaguna, eta hortik abiatuta egin behar da aurrera.\nHainbat auzi daude jardun politikoarekin lotuta. Aurreikuspenik?\nNik ezin dut aurrerapenik egin, eta are gutxiago esan Auzitegi Nazionalak zer egin behar duen. Epaitu, epaitu behar dira auzi horiek, hori delako auzitegiaren obligazioa. Instrukzioak eginda daude, baina atestatuetatik haratago zer gehiago dagoen ez dakit. Atestatu luzeak dira, kaxak eta kaxak daude diligentziekin. Gainera, denbora luzea igaro da instrukzioa abiatu zenetik, hamar urtetik gora. Pentsa daiteke hainbeste denbora igaro ostean epaiketa egiteak ez diola onik egiten egungo egoerari. Baina auzitegiaren obligazioa da epaiketa egitea.\nBotere judizialak "gutxi edo ezer gutxi" egin dezakeela uste du Margarita Uriak. Epaileengan du konfiantza, haien "independentzian". Nabarmendu du azkenaldiko epai batzuk ez direla gutxietsi behar. Marta Jara / Argazki Press\nEzin duzula iritzirik eman esan duzu, baina Bateragune auziari buruz eman izan duzu...\nBai, eta ez daukat arazorik berriz esateko. Nik uste nuen atxilotuak izan aurretik bilduta zeuden pertsona horiek debekatuta zegoen alderdi bat berpizten ari zirela, baina baita ere enbor politiko bat sortu nahian zebiltzala indarkeria amaitzeko. Ez ziren ari zerbait sortzen jarraipena emateko talde armatu bati. Bere garaian, eta nire irudiko, argi zegoen hala zela.\nBaina epaileek ez zuten horrela ikusi. Zergatik?\nZigor epaia hor dago. Alde edo kontra egon zaitezke, baina hori izan zen auzitegiek interpretatu zutena.\nEta Konstituzionalak atzera egin dezakeela uste duzu?\nEz naiz horretan sartuko. Baina denborak erakutsi du irtenbidea beste bat izan zitekeela. Eta, nire ustez, hala izan beharko luke. Egungo araudiak horretarako aukera ematen du, gainera. Sorturen adibidea dugu. Legezkoa da, Alderdien Legeak aukera hori aurreikusten zuelako: ezker abertzalearen legez kanporatzea ahalbidetu zuten kausak desagertuta, legezko bihurtu zen.\nBateraguneko presoak, besteak beste, preso politikoak dira?\nPreso politikoa esapidea erabili nahi bada esateko delinkuentzia ideologikoa dela haiena, bada, erabil daiteke. Agerikoa da, Espainiako zigor ordenamenduaren arabera, tratamendu ezberdina jasotzen dutela preso horiek eta preso arruntek: gogorragoa lehenengoen kasuan. Horrek zerbait esan nahiko du, ezta? Preso politikoa esapidea erabili edo ez, eztabaida nominaletik haratago, argi dago zerbait ezberdina dagoela, tratamendu ezberdina jasotzen dutelako.\nEspetxe onurak jasotzeko ere baldintza gogorragoak eskatzen dizkiete. Berrikusi behar dira baldintzak?\nHainbat aktorek parte hartzen dute prozesu horretan: espetxeetako administrazioak, espetxe zaintzako epaileak eta zigorra jarri duten epaileek. Hori dela eta, beti ez dago horren garbi zein den jarraitu beharreko bidea. Argitasun falta horrek hainbat arazo tamalgarri sortu ditu, gainera. Egia da egungo araudia oso zorrotza dela terrorismoarekin loturiko delituengatik preso daudenekin. Diputatu nintzen garaian beti azaldu nintzen horren aurka. Dena den, nik uste dut egungo araudiak jokoa eman dezakeela eta jokoa ematen ari dela. Beste gauza bat da niri gustatuko litzaidakeen moduan betetzen den edo ez.\nGaixotasun larriak dituzten presoen kasuan, eta nahiz eta baldintzak bete, ez da horrelakorik ikusten.\nHor uste dut argiagoa izan beharko lukeela araudiaren aplikazioak. Gaur egun, erraza da ziurtasuna izatea presoen osasun egoeraren inguruan. Gaur egun daukagun medikuntzarekin erraz jakin daiteke zer den oso larria eta zer ez.\nBorondate kontu bat da, beraz.\nEz bakarrik. Baina gauza bera gertatzen da presoen urruntzearekin ere. Hor ere ezin da ulertu gobernuaren jarrera. Hori guztia begiratu beharko litzateke.\nEAJren diputatu izan zinen. Alderdi jeltzaleari leporatu izan zaio sakabanaketa babestu izana. Zergatik babestu zenuten orduan?\nHori leporatzen didate beti, nahiz eta erabaki horretan parte ez hartu. Egia da EAJk babestu eta bultzatu zuela, baina une jakin bateko egia da hori. Pentsatu zen sakabanaketa baliagarria izan zitekeela indarkeria mota hau amaitzeko edo jendea indarkeriaren erabilera legitimotzat jotzen zuen erakunde batean sartzea eragozteko. Banatuta egonda presoek egin zezaketela hausnarketa bat. Baina denborak erakutsi du ez dela horrela izan, eta, gainera, presoen senideen artean mina gehitu egin da. Orain ez dakit zer ekarpen egin dezakeen sakabanaketak. Nik uste dut espetxeetako administrazioak beste era batera landu dezakeela arazo hau. Bereziki zigor txikiak dituzten presoekin.\nPresoen eskubideen aldeko elkarteek diote mendekua dagoela horren guztiaren atzean. Zer uste duzu?\nUlertzen dut hori esatea, baina nik ezin dut halakorik esan. Nik uste dut zuzenbide penala eta espetxe zuzenbidea praktikara eramaten ari diren epaileek ez dutela mendekurako asmorik. Zuzenbidea aplikatzea bilatzen dute, nahiz eta beti ez izan nire gustukoa. Baina nik ez nuke mendekuaz hitz egingo.\nETAren biktimen elkarteek, berriz, inpunitateaz hitz egiten dute.\nNi beti egon naiz biktimen ondoan. Beti babestu dut egia, erreparazioa eta aitorpena zor zaiela. Baina uste dut haien protagonismoa ezin dela hortik haratago joan. Espetxe araudia aldatuko balitz, nik ez nuke babestuko biktimek horretan parte hartzea. Ezin zaie gaitasuna eman oztopatzeko epaile batek, ordenamendu juridikoari jarraituz, har ditzakeen erabakiak.\nPresio edo beldur horren ondorioz, gobernuak ez al du utzi epaileen esku administrazioari dagozkion zenbait erabaki?\nOreka hori oso maltzurra izan daiteke, baina baita ere bada kontrapisu bat. Hala ere, beste emaitza bat izango genuke edo ez litzateke arazorik egongo administrazioak egingo balu bere lana ordenamenduak bilatzen duen moduan.\nZer iruditzen zaizu indultuaren aukera?\nNiretzat soilik zentzua dauka zigor zuzenbidea zorrotz aplikatu den kasuetan, eta behin aplikatuta konturatzen zarenean gehiegizkoa dela ezarritako zigorra. Edo delitua egin eta urte asko geroago zigortuak izan diren pertsona batzuen kasuan, urteak pasa ahala pertsona hori aldatu dela ikusi delako. Orduan soilik dauka zentzua niretzat indultuaren aukerak. Zuzenbide prozesala ez da zientzia zehatz bat, eta kontura zaitezke erantzuna gehiegizkoa izan dela. Hori zuzentzeko baliagarria izan daiteke.\nEta aukerarik ikusten duzu euskal presoen kasuan aplikatzeko?\nEpaia ematen duten organoek eskatu izan dute preso jakin batzuen jarrera indulta daitekeen edo ez ikusteko. Baina ETArekin lotuta zigortuak izan direnen kasuetan oso arraroa da hori gertatzea. Hala ere, bai, uste dut indultuak joko handia eman dezakeela, une honetan esperantza gutxi dudan arren.\nEzaguna da zure iritzia Parot doktrinari buruz. Uste duzu hor ere zuzenbidea behartu egin dela?\nBai, erabat. Parot doktrinak une zehatz jakin bati erantzuteko baliabidea izan zen: delitu larriak zituzten preso asko zeuden kalera irten behar zutenak, eta horrek eragin zezakeen iskanbila isiltzeko sortu zen, Auzitegi Nazionalaren ekimenez. Politika kriminal zehatz bati obeditzeko sortu zen. Auzitegi Konstituzionalak berretsi zuen, eta orain ikusi beharko da Estrasburgoko Auzitegiak zer esaten duen. Zer gertatuko den? Estrasburgok emandako lehen epaia eredugarria iruditu zitzaidan, baita Konstituzionaleko boto partikularra ere. Ikusiko dugu.\nJustiziaren egitekoa. "Auzitegi Konstituzionalak zenbait epai eman ditu aurrera begira positiboak izan daitezkeenak, berme bat direnak. Baita Auzitegi Nazionalean ere. Horiei ere erreparatu behar zaie; ez nituzke gutxietsiko".\nEpaiketak. "Une honetan lehentasuna da ikustea zer egin daitekeen zigorra jaso duten ezker abertzalearen inguruko pertsona horiekin. Nola egokitu daitekeen hori egungo egoerara. Bereziki nola atera daitezkeen Zigor Kodetik zigortuak izan diren jardun horiek".\nPreso politikoak. "Espainiako zigor ordenamenduaren arabera, tratamendu ezberdina jasotzen dute [jardun politikoagatik zigortutako] preso horiek eta preso arruntek: gogorragoa lehenengoen kasuan. Horrek zerbait esan nahiko du, ezta? Preso politikoa esapidea erabili edo ez, eztabaida nominaletik haratago, argi dago zerbait ezberdina dagoela".\nSakabanaketa. "Egia da EAJk babestu eta bultzatu zuela, baina une jakin bateko egia da hori. Orain ez dakit zer ekarpen egin dezakeen sakabanaketak".


Ondarearen erakusleiho - Bizigiro - Berria\nEuskal Herriko ondareari eginiko argazkirik onenak sarituko ditu 'Wiki Loves Monuments' argazki lehiaketak. Irailaren 30era arteko epea izango dute parte hartzaileek argazkiak aurkezteko.\nErriberriko Errege Jauregia (Nafarroa); argazkietan jaso daitekeen lekuetako bat. BERRIA\nUrte gutxiren buruan, munduan egiten den argazki lehiaketarik handiena bihurtu da Wiki Loves Monuments. 2010ean antolatu zuten lehen aldiz Herbehereetan, herrialde horretako monumentuen eta ondarearen inguruko argazkiak biltzeko asmoz. Europako beste hainbat herrialde batu zitzaizkion hurrengo urtean, eta, pixkanaka, gainerako kontinenteetara ere hedatu zen.\nLehiakideek argazki artxibo handia osatu dute, lehen lehiaketa hartatik hona, eta 1.400.000 argazki inguru dituzte bilduak. Egun, 76 herrialdetan antolatzen da, eta aurten, lehenbizikoz, Euskal Herria ere izango da horien artean, Euskal Wikilarien Kultur Elkartearen ekimenez. Irailaren 30era bitarte izango dute lehiakideek haiek egindako argazkiak bidaltzeko aukera, eta jasotakoen artean aukeraketa egin, eta Euskal Herriko monumentuei eginiko argazki onenak sarituko dituzte.\n«Aukera sortu zaigu Euskal Herri gisa aurkezteko eta lehiaketa antolatzeko. Entziklopedia batek ondareari buruzko artikuluak izan behar ditu, eta lehiaketa horrek ondarearen atlas moduko bat osatzeko aukera polita ematen du». Hala arrazoitu du egitasmoa Euskal Herrira ekarri izana Euskal Wikilarien Kultur Elkarteko kide Galder Gonzalezek. Monumentuak jomugan jartzean, lehiaketa parte hartzen duten herrialdeetako ondarearen erakusleiho ere bihurtzen da. Lehiaketak zehaztuak ditu arau jakin batzuk, baina aniztuna da herrialde bakoitzak ematen dion adiera, eta arau zehaztu horiek moldagarriak dira herrialde bakoitzeko errealitatera. «Herrialde batzuetan oso eraikin konkretuak hartzen dira kontuan, gizateriaren ondare izendapena dutenak. Beste herrialde batzuetan, Alemanian, kasurako, ia etxe bakoitza ondare da», zehaztu du Gonzalezek. Herrialde bakoitzak erabakitzen du zeri deitzen dion ondare, eta zein irizpide erabili horretarako. Gehienbat, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren ondareen zerrendetan oinarritu direla onartu du Gonzalezek, baina, herrialde osoko eraikinak zerrendatu dituztenez, Espainiak kultura ondasun eta Frantziak eraikin historiko izendatutakoak ere kontuan hartu dituzte: «Adibidez, Espainiako zerrendan Bilboko auzo historikoa ondare bakar moduan hartzen da. Eusko Jaurlaritzakoan, berriz, auzoko etxeak zerrendatuta daude». Euskal Herriko mapa geografikoan, ehun baino gehiago dira zerrendatu dituzten eraikinak eta monumentuak. «Nahiz eta eraikinen zerrenda oso luzea ez izan, lehiaketak aukera polita ematen du horiek ezagutarazteko», Gonzalezek dioenez, «jende askok ez baitaki bere herrian zein diren ondare diren eraikinak eta lekuak».\nZerrendako monumentuetako bat aukeratu, argazkia egin, eta argazkiak Wikipedian jarri; hori da parte hartzeko modua. Parte hartzaile bakoitzak nahi adina argazki jartzeko aukera du, eta argazkiak mapan kokatzekoa ere bai. Wiki Loves Monuments lehiaketaren deskribapena Wikipedian bilatuz gero, interesa duenak hantxe aurkituko ditu parte hartzeko moduari buruzko argibide zehatzak.\nWikipediaren filosofiari jarraikiz, Creative Commons lizentziapekoak izan beharko dute lehiaketan aurkeztutako argazki guztiek, bai Euskal Herrikoan eta bai nazioartekoan. «Egile eskubidea izan badute, eta egiletza aitortzen zaio argazki bakoitza egin duenari. Oinarrian, baina, pilatutako jakintza hori guztia librea izatea da asmoa, eta hainbat proiektutan erabiltzea jasotako argazkiak», azaldu du Gonzalezek.\nLehiaketak hainbat atal izango ditu, Euskal Herriko kasuan. Argazki lehiaketa lau kategoriatan banatu dute. Elkarteak Azkue Fundazioarekin sinatu berri duen lankidetza hitzarmenari esker, Euskal Herriko, Bizkaiko eta Bilboko argazkirik onenek sari bana jasoko dute. Gailu elektronikoak eskuratuko dituzte irabazleek; telefonoarekin argazkiak eta bideoak egiteko produktu sorta jasoko du Euskal Herriko argazkirik onenaren egileak, eta tabletak, berriz, beste bi kategorietako irabazleek. Bestalde, Oarsopedia saria ere banatuko dute. Oarsoaldeko monumentuak izango dira, kasu horretan, argazkira eraman beharrekoak. Bailara horretan martxan dago Oarsopedia egitasmoa, Oarsoaldeko ondarearen inguruko informazioa biltzeko asmoz, eta egitasmo hori sustatzen lagundu nahi izan dute, ibar horretan egindako lehiaketa paraleloarekin.\nIdatzizkoa ere, barne\nWikipedian Euskal Herriaz euskaraz ematen den informazioa osatzen lagungarri izan nahi du proiektuak, eta, norabide horretan, lehiaketaren bidez Wikipediaren euskarazko edukia osatzen lagundu nahi duenak, argazkiekin ez ezik, idatziz ere egin ahal izango du bere ekarpena. Izan ere, argazki lehiaketaz gain, edizio lehiaketa ere jarri du martxan elkarteak. Euskal Herriko ondarearen inguruko artikulu berriak sortu, edo jadanik sarean direnak osatu ahalko dira. Atal horretan, Donostiako Koldo Mitxelenak emandako hamar liburu banatuko dituzte sarituen artean. Lehiakideek lortutako puntuazioaren araberakoa izango da amaierako sailkapena, eta, ondorioz, sareko edukia gehien editatu dutenak izango dituzte puntu gehien.\nAzkue fundazioarekin elkarlanerako bideak zehaztu ditu, berriki, Euskal Wikilarien Kultur Elkarteak. «Bi elkarteek egiten dugu lan sarean eta euskaraz hedatzen diren edukien inguruan, eta, horrenbestez, badira antzekotasunak eta elkarguneak bi proiektuen artean», Gonzalezen iritziz. Hitzarmenean jaso dutenez, Bizkaian hitzaldi ziklo bat egingo dute, eskualde bakoitzean hitzaldi bat emanez. Horrez gain, Herritegia egitasmoan ere lan egingo dute. Hainbat herritako informazioa hedatzeko, tokiko eragileekin egongo dira, herri horiei buruzko sareko informazioa hobetzeko asmoz.


Mina ezkerreko aldean itzuli - Hondrocream\nErasoak mina gabe kokapen zehatza da beti beldurgarria. Batez ere isurtzen da eta ezker gorputzaren alde, estaltzen alde batetik, eta, nahiz eta oinez. Kasu gehienetan, ezin da egin gabe mediku baten laguntzaz.\nZaila da azaltzeko, familia edo lankideak, mina osoa ezkerreko aldean, eta ez dira jotzen malingerer. Nahiz eta medikuek, batzuetan bat baino gehiago eman azterketa identifikatzea eragiten du. Baina sintoma horiek ezin da bazterrera utzi. Azken finean, aldi berean mina ezkerreko goiko koadrantean, alde batetik, eta, are gehiago, hanka daiteke heraldo bat trazua, bihotzean eraso eta beste kritikoa patologia.\nEzker gorputzaren alde daiteke kaltetuta trauma. Iturri hau ondoeza begien bistakoa da. Beste kasu batzuetan, lehen egindako inkesta batean, bi norabide: aztertzeko egoera bihotza eta bizkarrezurra. Delako patologia musculoskeletal sistema askotan manifestuak beste mina, ezker batekin vague localization.\nNoiz odol-zirkulazioa ehunak bizkarrezurra, intervertebral diskoak bihurtu gutxiago elastikoa, zuntz ring da, pixkanaka-pixkanaka suntsitu, arriskuan jarri nerbio-sustraiak. Honek eramaten faktore zenbaki bat:\nadin-lotutako aldaketak gorputzaren;\nEmaitza eskuineko edo ezkerreko aldean atzera, lepoa, txikiagoa bizkarreko minik hasteko. Aldaketak sentsibilitatea gorputzaren beste leku batzuetan. Lokalizazio sentsazio desatsegina lotutako kokapena suntsitzailea-dystrophic prozesua. Beraz, trápaga osteochondrosis askotan gertatzen mina nire ezkerreko sorbalda, beso, numbness, behatzak eta kanpoko ertzean palma. Sortzen denean lumbar backache, arrastatu mina, paresthesia dagokion zatia itzuli, hip, eta hanka.\nOndorioz murrizteko arteko distantzia clamped orno eta inflamed nerbio-zuntz zabalduz bizkarrezur kablea. Hau arau disc endekapenezko gaixotasun deitzen da, sciatica. Independente gisa patologia sortzen da erantzun bat huts egin du, bat-bateko mugimendua, hipotermia, atzera lesioa atzera muskuluak.\nTrápaga-brachial inprimakia bidaltzen mina zehar goiko hiruhilekoan gorputza: sorbalda hezurren, lepoa, alde batetik. Radiculopathy lumbar-sacral – sciatica eragiten nerbio sciatic inplikazioa. Ez da mina bat ezker hip, ipurdia masaila, zabaltzeko behera hanka orpo. Hasierako etapa ahalik buruzko kexak "jarraipena" beheko hanka, sentitzen hotzikarak.\nEzin duzu korrika, gaixotasun horiek. Da suntsitu diskoak ezin da berreskuratu. Ondoren kentzea mina sindromea eta hantura akutua, modu seguru bakarra mantendu gaixotasuna geratzen prebentzioa. Sartzen da derrigorrezkoa fisioterapia, jarrera-kontrola, bizimodu osasuntsu bat. Laguntza aldizkako terapia, body masaje hobetzen zirkulazioa area kaltetutako orno.\nAching, erretzea edo zorrotz mina utzi albo – ez du zertan bat bihotzean arazoa. Izan zitekeen intercostal neuralgia. Baina sintomak antzekoak dira:\nmina dator, bat-batean, ondoren, mugimendu arin bat gorputza;\nosoa ezkerreko aldean bularrean jo ahal zurbila edo blush;\nsentsazioak radiating azpian sorbalda pala eta txikiagoa back;\nikusitako erretzea, galera sentsazioa gorputzaren zati batzuk;\narnasa sakon, doministikuak, eztula handitu larritasuna sintoma.\nHori guztia gertatzen delako kalte nerbio-zuntz, intercostal eskualdean. Arrazoiak narritadura lotutako hipotermia, geldialdia odol, lesioak, intoxikazioak, konplikazioak gaixotasun infekziosoen edo disc endekapenezko gaixotasuna. Normalean eragina sorta bat faktoreak, barne nekea eta murriztu immunitatea.\nSintoma nagusiak laguntzen duten bereizteko neuralgia mina bihotzean.\nNarritadura, intercostal hartzaileen sentsazioak ez subside hartu nitroglycerin, baina ahuldu pean eragina sedatives (validol, Corvalol).\nThe angina erasoak izan ohi dira, labur, eta mina ezkerreko aldean eta, azpian, sorbalda – estutuz, larriagotu neke. In neuralgia, osoa zati goiko gorputza ezin duela egun bat baino gehiago, erantzuna edozein mugimendu.\nNoiz palpation bularrean edo bizkarrean nabarmentzen mingarria arteko puntu saiheskiak, gertu bizkarrezurra.\nMetodo nagusia tratamendua neuralgia – kentzea eragiten duten eragin narritadura nerbioak. Identifikatu ahal izango da, soilik bat izan neurologoa serie baten ondoren probak. Delako gaixotasuna da, izan desberdindu batetik giltzurrun-kolikoak, angina, sciatica.\nKexak bihotzeko mina utzi hypochondrium, eta horrek ematen sorbalda, beso, lepoa, jaw ez dira beti lotutako gaixotasun koronarioak eta angina. Antzeko sintomak dira ikusitako cardialgia hantura dela eta bihotza muskulu (myocarditis) edo suntsitzea bihotza mintza (pericarditis). Horiek patologia bezala sortzen konplikazioak, hotzeriak, gripea, pneumonia, eta beste gaixotasun infekziosoen.\nBada, gaixotasuna ez adierazten bere burua hasierako etapetan, garatu ahal ia sintomarik. Noiz myocarditis ikus:\narnasa de shortness, eta epelak mina txiki baten ondoren karga;\ngeroago fitxatu zorabioak;\nhantura beheko gorputz-adarretan.\nPericarditis oso gutxitan gertatzen independente gisa gaixotasuna. Horri buruz ohartarazteko\nmina denean gorputza da tilted aurrerantz, etzanda ezkerreko aldean;\nhainbat indar sentsazioa bularrean hori da transmititzen atzera, beso, atzera txikiagoa;\nazkar, irregular pultsu ahula;\neztul gabe sputum;\nbatzuk lividity gorputza (batez ere, eskuak eta oinak).\nDetekzio goiztiarra eta tratamendua egokia bihotzeko gaixotasunak izateko arriskua murrizten bihotza eraso. Errepikatutako mina utzi hypochondrium eta eskualdeko bihotzean eragin behar medikuaren bulegoan. Diagnostikoa EKG eta EchoCG. Bere laguntzaz diagnostikatu bihotzeko erritmoaren anomaliak, agerian tamaina bihotzean ganberak, presentzia fluido poltsa. X-izpiak erakutsi ahalik eta tumoreak, gaixotasun saiheskiak eta birikak.\nAurretik trazua, mina gorputza eta gorputz gutxitan gerta. Aitzitik, gorputzaren alde bat gal daiteke sentsibilitatea. Baina lesioa garunaren eskualdean optikoa thalamus garatzen post-trazua mina ezkerrera edo eskuinera zehar gorputz – thalamic sindromea. Bere osagarriak ezaugarriak:\nmina distiratsua, argia, mugimendua, emozioak;\nbakar ukimenezko estimulu badirudi anitz;\naskotan lagunduta tingling eta jaitsi sentsibilitatea azala.\nThe thalamus altuena da erdian mina sentsibilitatea. Arrazoiak, sintomak dira falta dela eta oxigeno-ehunen ondorioz urritasuna odol-fluxua. Mina ezker alboko adarretan eta gertatzen denean, lesio kontrako aldean garunean. Baina trazu baten ondoren, ezin minik gorputzaren alde bat, nahiz eta kaltetutako natallichka egitura. Horrez gain, Erdiko neuropathic mina gerta daiteke mina eta gihar-espasmo.\nAurre egiteko mingarria ondorioak trazua prescribe baten erabilera antidepresiboak eta anticonvulsants. Gihar-mina arintzeko muskulu relaxants, masaje, berezia ariketak, terapia fisikoa.\nWhatever izan zen, eragindako unilateral mina utzi hypochondrium, izterrean, beso eta beste, auto-test, ez identifikatzeko gai izan bere kausa zehatza. 3 ordu lehenago bisita klinika gomendatzen hartu uko mina tratamendua, sedatives. Eta kasu akutua hondatzea beharrezkoa larrialdi medikoa.


Euler-en hiru gorputzen problema\nGorputz bi nola mugitzen diren elkarren erakarpenaren eraginez ez da oso konplexua: biak mugitzen dira orbita eliptikoetan bikote horren masa zentroaren inguruan. Hiru gorputzen problema orokorra ordea, askoz ere konplexuagoa da.\nEuler-ek hiru gorputzen problemaren bertsio sinple bat planteatu zuen: demagun gorputz handi bi finko daudela espazioan elkarrengandik d distantziara, eta hirugarren bat, m masaduna, aurreko bien inguruan mugitzen ari dela. Problema hau ez da hain konplexua, izan ere analitikoki ebatz daiteke, baina nahiko konplikatua da.\nOrri honetan higiduraren ekuazioak planteatzen dira eta ez dira analitikoki ebazten, prozedura numerikoez baizik.\nFinko dauden gorputzek honako masak dituzte: M1 eta M2, eta elkarrengandik d distantziara daude.\nHar dezagun erreferentzia sistema: jatorria lehen gorputzean kokatuko dugu eta X ardatza gorputz biak lotzen dituen zuzenaren norabidean, irudiak erakusten duen bezala.\nPartikula higikorrak (m masadunak) bi indar jasaten ditu, irudiak erakusten dituenak, eta bere posizioa (x, y) denean indarrok honela adieraz daitezke:\nIndar horiek deskonposatuz partikularen higidura-ekuazioak idatz daitezke:\nBi ekuazio diferentzialeko sistema dugu, biak bigarren ordenakoak:\nEkuaziook prozedura numerikoez ebatz daitezke, hasieran dagozkion baldintzak finkatuz. Hasierako aldiunean, t=0, partikularen posizioa (x0, y0) da eta bere abiadura (v0x, v0y).\nEkuazio diferentzialen bikote hori numerikoki ebatzi aurretik komenigarria da prestatzea, ordenagailuan ez daitezen irten zenbaki handiegiak edota txikiegiak.\nFinka dezagun unitate-sistema bat: lehenik, luzera neurtzeko, unitate astronomikoa erabiliko dugu (U.A.), alegia Lurretik Eguzkiraino dagoen distantzia: L=1 UA=1.496�11 m. Eta bigarrenik, denbora neurtzeko, urtea erabiliko dugu: P=1 urte= 365.26 egun=3.156�7 s.\nBestalde, demagun hiru gorputzetatik lehena Eguzkia dela: M1= 1.98�30 kg eta bigarren gorputzaren masa bere multiplo bat dela: M2=αM1\nUnitate-sistema berri honetan distantziak eta denborak honela adierazten dira: x=Lx', t=P穞',\nLehen ekuazio diferentziala honela idazten da:\neta modu berean bigarrena.\nIzan ere, L da, Lurraren orbitaren ardatzerdi nagusia Eguzkiaren inguruan, P da, orbita bat osorik burutzeko tardatzen duen denbora, eta M1 Eguzkiaren masa. Beraz, parentesiaren aurreko koefiziente konstantea sinplifikatzen da Kepler-en hirugarren legearen arabera:\nAurreko unitateetara bueltatuta, x eta y posiziorako eta t denborarako, ekuazio diferentzialen sistema ere honela berridatz daiteke:\nEkuazio diferentzialen sistema hori, esaterako, Runge-Kutta prozeduraz ebatz daiteke, eta kalkulu-urrats aldakorra erabil daiteke. Programa honetako kalkuluak urrats luzea erabiltzen du partikula urruti dabilenean gorputz finkoetatik, eta urrats laburragoa erabiltzen du partikula gorputz finkoetatik hurbil dagoenean.\nPartikula askearen energia totala konstantea da bere higidura osoan zehar:\nHasierako aldiunean, t=0, eta partikulak m masa badu:\nPartikularen energia negatiboa bada, E0<0, lotuta geratzen da partikula finko bien inguruan mugitzen , aldiz, bere energia totala positiboa bada, E0≥0 partikulak espaziora ihes egiten du.\nOndorengo aldiune batean partikula askearen energia hau da:\nUnitate-sistema berrian honela adierazten dira abiadura eta posizioak: v=v挿L/P, x=x挿L, y=y挿L, d=d挿L\nAurreko unitateetara bueltatuz, defini dezagun partikularen e energia masa unitateko.\nPrograma interaktiboak uneoro ebaluatzen du honako erlazioa:\nErlazio horri errorearen portzentajea deituko diogu. Partikularen e energia aldiune batean, eta hasierako energia, e0, ezberdinak izatera iristen badira eta errorearen portzentajea unitatea baino handiagoa suertatzen bada, programak kalkulua eten egingo du, ibilbidea errore handia pilatzen joan delako, eta jadanik ez delako fidagarria.\nBi gorputz finkoen Masen erlazioa, α=M2/M1, gogoan izan M1 Eguzkiaren masa dela eta ezkerrean kokatuta dagoela.\nBi gorputz finkoen arteko d distantzia, unitate astronomikotan.\nPartikula askearen hasierako posizioa (x0, y0), X eta Y laukietan idatziz.\nPartikula askearen hasierako abiadura (v0x, v0y), Vx eta Vy laukietan idatziz.\nAukera guztiak finkatu ondoren, Hasi botoia sakatu.\nPartikula askea mugitzen hasten da eta bere ibilbidea irudikatuta geratzen da. Leihatilaren eskumako aldean idatziz erakusten dira uneoro, t denbora, posizioa (x, y) eta abiaduraren modulua.\nLeihatilaren eskumako eta beheko erpinean, gorriz idatzita erakusten da errorearen portzentaia. Errore hori unitatea baino handiagoa denean programak kalkulua eteten du. Errore handienak lortzen dira partikula askea gorputz finkoren batetik oso hurbil pasatzen denean.\nOharra: kalkuluetan erabiltzen den urratsa aldakorra denez, applet-ak ematen duen partikularen abiadura ez da zehazki partikula errealaren abiadura.\nEsaterako, froga bitez honako adibideak:\nBi gorputz finkoek masa bera dute: α=1.0\nGorputz finkoen arteko distantzia: d=2.1,\nPartikula askearen hasierako posizioa: x0=1, y0=0\nHasierako abiadura: v0x=0, v0y=6.28\nGorputz finkoen arteko distantzia: d=0.2,\nGorputz finkoen arteko distantzia: d=3.0,\nPartikula askearen hasierako posizioa: x0=1.5, y0=0\nHasierako abiadura: v0x=3, v0y=3


emakumeak zientzian Archives - Zientzia Kaiera\nEtiketen artxiboa 68 artikulu\narkeologia astronomia biologia genetika ingurumena matematika osasuna ozeanografia\nAsteon zientzia begi-bistan #376\nantropologia biologia dibulgazioa geologia ingurumena teknologia\nGeologia Ikertzaileek lehen aldiz neurtu dute Matterhorn mendiaren erresonantzia-balantza, ikusi dute bi segundotik behin aurrerantz eta atzerantz balantzatzen dela. Matterhorn edo Cervino Alpeetako mendirik ospetsuena da eta bertako bosgarren gailurrik altuena. Mendi honen aurretik, 2019ko ikerketa batek erakutsi zuten AEBtako […]\nastronomia osasuna paleontologia teknologia\nOsasuna Konbutxa edari ia ezezaguna izatetik supermerkatu, osasun-denda eta influencerren kanal askotan egotera pasa da. Esaten dutenez, konbutxak ezaugarri miragarriak ditu, besteak beste, odol-tentsio altua saihesten du, energia ematen du eta immunitate-sistemarentzat onuragarria da. Edari hartzitu hau antioxidatzailea eta antikartzinogenoa […]\nEmakumeek bi aldiz probabilitate gehiago dute, eskatu gabe ere, lana eta bizitza pertsonala bateragarri egiteari buruzko aholkuak jasotzeko. Hala gertatzen da unibertsitate ikasleek profesionalen bidez informazioa informalki bilatzen dutenean. Lan munduarekin harremanetan jartzeko modu bat da, eta enplegu aukerak ezagutzen […]\nSarah Frances Whiting, emakumezko astronomoen irakaslea\nHala hasten zen, bere heriotza dela eta, 1927an Popular Astronomy aldizkarian argitaratutako Sarah Frances Whiting astronomoari buruzko artikulu biografikoa; Annie Jump Cannon, haren ikasle ohiak idatzi zuen. Izarrak katalogatzen egin zuen lana funtsezkoa izan zen egungo izarren sailkapenerako. Whiting ezagutzaren […]\narkeologia biologia genetika hizkuntzalaritza osasuna\nUxue Razkin Osasuna Txertoei buruz hausnartzeko aukera eman digu Gorka Orive zientzialariak Berriako artikulu honen bitartez. COVID-19aren aurkako txerto eraginkor eta seguruak izatea zorte handia dela dio eta gaineratzen du bi plataformatako —ARNm teknologia eta bektore biralen teknologia— hiru txerto […]\nAsteon zientzia begi-bistan #338\nastronautika farmakologia ingurumena kimika klimatologia neurobiologia neurozientzia osasuna psikologia\nUxue Razkin Astronautika Ziur asko ostegunean jarraitu zenutela zuzenean NASAren Perseverance ibilgailuaren misioa. Operazio korapilatsua izan zen baina Marten lur hartu du dagoeneko. Planeta Gorria hobeto ezagutzeko asmoz abian jarritako misioa da eta iraganeko bizitza arrastoak bilatzea dute helburu. Berriak […]\nantropologia elikagaiak ingurumena kimika osasuna\nAsteon zientzia begi-bistan #332\nastrofisika biologia medikuntza osasuna\nUxue Razkin Osasuna UPV/EHUko biokimikari eta Ikerbasqueko ikertzailea den Ugo Mayor elkarrizketatu dute Berrian. Bertan pandemiaren garapenaz eta txertoaren inguruan aritu da. Eusko Jaurlaritzaren erabakiak eta hartutako neurriak, kultura zientifikoaren garrantzia eta hori ongi komunikatzeko beharra izan ditu mintzagaiak. Koronabirusak […]\nAsteon zientzia begi-bistan #329\nantropologia astrofisika genetika ingurumena kultura_zientifikoa osasuna\nUxue Razkin Osasuna SARS-CoV-2 birusa aurkitu dute bisoi basati batean, Elhuyar aldizkariak jakinarazi duenez. Urrian, Nekazaritza Saileko Animalien eta Landareen Osasuna Ikuskatzeko Zerbitzuak azterketa bat egin zuen Utahn, Michiganen eta Wisconsinen, eta Utahko bisoi-haztegi baten inguruan jasotako lagin batean isolatu […]


Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - Gazte Informaziorako Udal Bulegoa - OMIJ\nGazte Informaziorako Udal Bulegoa\nJendaurreko ordutegia: Astelehenetik ostiralera 10:00etatik 14:00etara, eta asteartetan eta ostegunetan 17:00etatik 19:00etara.\n2022an, jaiegunez gain, bulegoa itxita egongo da urtarrilaren 7an, apirilaren 29an, abuztuaren 4tik 9ra, irailaren 5ean, urriaren 31n eta abenduaren 5ean.\nBegiratu gure zerbitzuen zerrenda, eta zerbait falta dela iruditzen bazaizu, lasai asko galdetu...\nIkasten ari zaren hizkuntzak doan praktikatzeko eta zure herrialdeko hizkuntza beste pertsona batzuekin partekatzeko topagunea. Ingelesa, frantsesa, italiera, euskara, gaztelania...\nKudeaketa: Aterpekide txartela.\nInformazioa: Gazte Txartela, Nazioarteko ikasle txartela (ISIC), Nazioarteko irakasle txartela (ITIC) eta Nazioarteko gazte txartela (IYTC).\nBoluntario izateko, lankidetzan aritzeko eta parte hartzeko baliabideak eta programak.\nProgramak eta baliabideak ezagutu


Konpost gurdikadak eramateko aukera ere badago - Sakana - Guaixe.eus\nKonpost gurdikadak eramateko aukera ere badago\nGuaixe 2022-05-12 09:01\nPalarekin zakua konpostez betetzen.\nArbizuko Utzubar EKO guneko bulegoetatik pasa behar da lehenik, astegunetan 08:00etatik 15:00etara.\nBaratza eta soroetako lurra ongarritzeko konposta erabili daiteke. Baita etxeko lore ontziak edo lorategietarako. Edota herrietako berdeguneak eta zuhaitzak ongarritzeko. Konposta horretarako erabiltzea egokia da. Gainera, Sakanako Mankomunitatearen Utzubar EKO gunean egiten den konpostak A kalifikazioa jaso du eta horrek nekazaritza ekologikoan erabiltzeko modukoa bihurtu du. Joan den urtean konpost planta zabaldu ondoren, konpost kantitate handia sortu dute eta sakandarrek urte guztian hura mugarik gabe har dezakete: etxerako zaku bat edo batzuk, edo baratze edo soroetarako gurdikadak. Horretarako, Utzubar EKO guneko bulegora joan behar da lehenik. Konposta hartuko dela jakinarazi eta hura nondik har daitekeen gaztigatuko dute Mank-eko langileek. Hartu ondoren zenbat hartu den esan eta etxera edo baratzera bueltatzeko aukera izanen da. Konposta hartzeko gurdia edo zakuak eraman daitezke. Eta zaku gehiago behar izanez gero han bertan ematen dituzte.\nHondakin Zerbitzuko hezitzaile Amaia Okariz Ormaetxeak gogorarazi konposta etxean egiteko aukera ere badagoela. "Horretarako beharrezko materiala (konpostagailua, kuboa eta aireztagailua) Arbizuko Utzubar EKO gunean dago. Interesa dutenei informazioarekin batera ematen diegu". Okarizek gaztigatu du Irurtzunen eta Altsasun auzokonpostagailuak daudela eta "auzokideekin batera konposta egiteko aukera baliatu nahi dutenek 900 730 450 telefonora hots egin edo info.hondakinak@sakana-mank.eus posta elektronikora idatzi behar dute".\nOkarizek ohartarazi duenez, "gure lehengaiak agortzen ditugun bitartean, zabortegiak hondakinez betetzen ditugu. Europak, Zuzentarau berrien bidez, zirkulu ekonomia bultzatzen ari da: hondakinen murrizpena, berrerabilpena eta birziklapena bultzatuz, hondakinak lehengai bihurtuz". Sakanako Mankomunitatea zirkulu ekonomian aitzindaria dela nabarmendu du hezitzaileak: ibarrean sortzen diren etxeko hondakinen %56 bataz beste berreskuratzen da, gainontzekoa hondakindegian bukatzen du. "2025erako Europak eskatzen duen materialen berreskurapen maila dagoeneko, gaur egun Sakana gehienean gainditu da. Arrakasta honen gako nagusia Sakanako sukalde eta lorategi gehienetan egiten den elikagaien eta landare hondakinen bereizketa izan da. Izan ere, Sakanan biohondakina bereizita kudeatzen baitugu". Atez ateko bilketa sistemaren bidez eta Altsasun eta herri txikietan ekarpen etxoletan dauden 5. edukiontzi marroietan jasotako materia organikoa, inausketekin batera, konpost bihurtzen dela azaldu du.\nOkarizek gaineratu duenez, "lan horri esker, zirkulu ekonomia segituz, elikagai eta beste gai organikoak kontsumitu ondoren sortutako hondakinak lurrera bueltatzen ditugu ongarri bezala. Horrela ez dira hondakindegi batean lurperatzen. Eta, ondorioz, klima aldaketa eragiten duten gasak sortzea saihesten dugu". Konpostaren kalitate azterketek bidea egokia dela azpimarratu diete Hondakin Zerbitzuko langileei.


ELHUYAR Basque Research - Albistea: Pinu-landaketek kondizio optimoak eskaintzen dituzte azpian bertako basoa garatzeko\nHasiera > Albisteak > Pinu-landaketek kondizio optimoak eskaintzen dituzte azpian bertako basoa garatzeko\nPinu-landaketek kondizio optimoak eskaintzen dituzte azpian bertako basoa garatzeko\nNoiz argitaratua: 13/12/10 | Kategoria: Ikerketa | Gaiak: #Orokorrak #Biziaren zientziak #Lurraren zientziak\nUPV/EHUtik aztertu da zer gaitasun duen bertako basoak pinu-landaketen azpian berreskuratzeko , UPV/EHU\nInguruan bertako basorik baldin badago, inolako esku-hartzerik egin gabe pinu-landaketen azpian bertako basoei dagozkien zuhaitz-, iratze- eta belarkara-espezieak sartzen dira. Hala, hein batean lor daiteke bertako basoak berrezartzea, segida ekologiko deritzon prozesuari esker. Ondorio horretara iritsi da UPV/EHUko Paisaia, Biodibertsitatea eta Ekosistemen Zerbitzuak taldea Bizkaiko pinu-landaketetan egindako ikerketan. Forest Ecology and Management aldizkarian argitaratu dute egindako lana.\nEuropako herrialde askotan basogintzan aritzen diren eragileak hasi dira baso-kudeaketa iraunkorrari erreparatzen. Horren ondorioz, garrantzi handiagoa ematen hasi zaizkie bertako basoak berrezartzeari eta sustatzeari. Izan ere, “oso momentu berezian dago basogintza, aurreko hamarkadetan hazkuntza azkarreko espezie exotikoen landaketek emandako etekinek behera egin baitute”, dio Ibone Ametzaga UPV/EHUko Paisaia, Biodibertsitatea eta Ekosistemen Zerbitzuak taldeko kideak.\nGaur egun, bertako baso mistoak, hau da, haritza (Quercus robur) nagusi duen basoak, “berez izan lezakeen azaleraren % 3 hartzen du bakarrik Bizkaian eta Gipuzkoan” azaldu du Ametzagak. Ikertzaile-talde horrek ikusi du, ordea, hariztiek askoz ekarpen handiagoa egiten diotela gizartearen ongizateari pinu-landaketek baino. Nazio Batuen Milurteko Ebaluaziorako Nazioarteko Programa Bizkaian garatu dutenean iritsi dira ondorio horretara. Hain zuzen, ekosistemek eskaintzen dituzten zerbitzuak estimatu dituzte programa horretan.\nGizakiek ekosistemetatik lortzen dituzten onurei esaten zaie zerbitzu. Aisiarako, paisaiaren elementu gisa eta heziketarako duten balioaz gain, basoek elikagaiak eta egurra ematen dituzte; karbonoa ere atzematen dute, eta, hala, sistema klimatiko globalaren erregulazioan parte hartu; uraren arazketan parte hartzen dute; lurzorua sortzen eta higadurari aurre egiten laguntzen dute, eta abar. Horri dagokionez, bertako basoek “zerbitzu hobea ematen dute, bertoko biodibertsitatea mantendu edo karbono gehiago metatzen baitute. Halaber, txanda luzeagoko zuhaitzak dira, pinu-landaketak baino mantsoago hazten direlako, eta, hortaz, kudeaketak asaldura gutxiago eragiten ditu sisteman”, argitu du Ametzagak.\nErabateko berreskurapena lortzeko, esku-hartzea beharrezkoa\nBasogintzak bizi duen krisiak eraginda, “pinu-landaketa zahar asko dago Bizkaian. Horrek aukera eman digu ikusteko nola gertatzen den segida ekologikoa ingurune horietan”, dio Ametzagak. Ekosistema batean berez gertatzen den eboluzioa da, bertako eta inguruko espezieen arteko lehiak edo dinamikak bultzatuta. “Pinu-landaketen azkeneko urteetan, ez denez ez garbiketarik, ez bakanketarik, ez inausketarik egiten, inguruan dauden basoetatik iritsitako haziek aurrera egiten dute pinuek eskaintzen dituzten kondizioetan. Ikusi dugu batez ere bertako zuhaitzak eta iratzeak moldatzen direla hobekien kondizio horietara”, gaineratu du.\nEmaitza horiek ikusita, Ametzagak proposatzen du “gune batzuetan pinu-landaketak bertako basora iristeko erabil daitezkeela, segida ekologikoaz baliatuz”. Izan ere, zenbat eta zaharragoa izan landaketa, “orduan eta aberatsagoa da azpian garatzen den basoa, eta antza handiagoa du bertako baso mistoekiko”.\nUne jakin batetik aurrera, landaketek 25-30 urte dituztenean, gutxi gorabehera, dena den, beste neurri batzuk hartu beharko liratekeela nabarmendu du Ametzagak, bertako baso misto aberatsak lortzeko: “Espezieen konposizioa bertako baso mistoenarekin parekatzeko, kudeaketa adaptatibo bat egin beharko litzateke: pinuak kentzen joan, bere kabuz iritsi ez diren espezieak sartu eta abar. Horri esker, epe laburrean bertako basoa sartzea lortuko litzateke”.\nM. Onaindia, I. Ametzaga-Arregi, M. San Sebastián, A. Mitxelena, G. Rodríguez-Loinaz, L. Peña, Josu G. Alday. 2013. Can understorey native woodland plant species regenerate under exotic pine plantations using natural succession? Forest Ecology and Management, 308: 136-144.\nUPV/EHUtik aztertu da zer gaitasun duen bertako basoak pinu-landaketen azpian berreskuratzeko, UPV/EHU\nUPV/EHUko Paisaia, biodibertsitatea eta ekosistemen zerbitzuak taldea, UPV/EHU


Foro Sozialak, hurbilketa kopuru errealaren inguruan\nGaur Espetxeetako Zuzendaritzak 5 hurbiltze berri iragarri ditu eta Foro Sozial Iraunkorrak ohar hauek egin nahi ditu.\nAzken asteetan, eta ekainaren 19tik espetxe-politikako mugimenduetan izandako bizkortzearen ondoren, datuen inguruko anabasa dago. Datu asko ematen ari dira, baina horietako asko interesatuak eta zehaztugabeak dira.\nGaur, berriro ere, anabasa hau elikatzen ari dira espetxe-politikaren aldaketaren aurka dagoen eragileren batetik, zenbait komunikabidek emandako oihartzuna baliatua. Zehazki, gaurko iragarki honekin, jada 103 direla hurbildutako presoak adierazten ari dira.\nEspainiako gobernuaren jarduera baldintzatzeko helburuarekin, agertoki birtual bat sortzea da helburua. Hau da, Estatu espainiarreko zenbait sektoretan funtsik gabeko alarma soziala sortu nahi dute. Baina agertoki hori, zoritxarrez, errealitatetik urrun dago.\nMotibazio politikoko delituengatik zigortutako presoei aplikatutako espetxe-politikaren BEHATOKIAren arabera, hauek dira mugimenduei buruzko benetako datuak 2018ko irailaren 21etik, Espainiako gobernu berriak lehen mugimendua egin zuenetik:\nEspainiako estatuan motibazio politikoko delituengatik espetxeratutako euskal presoak, gaur egun, 205 dira. Horietatik, 192 EPPK kolektibokoak dira, 6 ATAkoak – ezker abertzalearen disidentzia bezala hartuta –, 3 Langraitz bidekoak eta 4 ez dira ezein kolektibokoak.\nData horretatik aurrera, 69 lekualdaketa efektiboak egin dira, eta beste 15 lekualdaketa iragarri dira baina gauzatu gabe daude (gaur iragarritako 5 lekualdaketak barne).\nErrealitatea egoskorra da, eta 69 horietatik 14 baino ez dira euskal espetxeetara hurbildu, 26 preso 260 km-ko erradioan dauden espetxeetara; 16 preso 385km-ko erradioan daudenetara, eta gainerako 13ak are urrutiagoko espetxeetara eraman dituzte. Kasuren batean, Algeciraseko espetxera ere urrundu dute (1.100 km).\nModu interesatuan zenbatzen ari diren lekualdaketa horietatik 15 ez dira efektiboak: pertsona berberen mugimenduak dira. Hau da, behin baino gehiagotan zenbatu dira pertsona berberen mugimenduak, helmugako espetxera iritsi aurretik beste espetxe batera lekualdatu zituztenak\nGainera, gogoratu behar dugu 69 horietatik 11 aske geratu direla gerora, zigorra bete ondoren.\nEuskal gizartea, bere erakundeak eta bere alderdi politiko gehienak behin eta berriz eskatzen ari dira presoek zigorrak bete ditzatela EAEko eta Nafarroako espetxeetan. Are gehiago pandemiaren testuinguru batean, premia handiagoa dagoenean. Espetxe hauek, gainera, nahikoa leku dute.\nEsan gabe doa familiarentzat hobe dela presoak zigorra Villabonan betetzea (385 km-ra) Algecirasen baino (1100km-ra), baina ez dugu ulertzen zein irizpideren arabera ezin diren EAEko eta Nafarroako espetxeetara hurbildu.\nNorabide onean urratsak ematen ari diren arren, datu hauek agerian uzten dute gai honen konponbide-agertoki batetik urrun gaudela oraindik. Egungo agertokian ulertzeko zailak diren erdibideko gerturatze horiek ezin ditugu ontzat eman Foro Sozial Iraunkorrean.\n"Guztion eta guztiontzako Euskal Bidearen" proposamenean definitutako birgizarteratze-ibilbidea funtsezkoa da konponbide-agertoki horretara gerturatzeko. Proposamen hori Foro Sozial Iraunkorrak aurkeztu zuen 2020ko urtarrilaren 2an Bilbon, eta gehiengo instituzional, politiko, sindikal eta sozialak eskatzen duenari erantzuten dio, hainbat adierazpen eta akordiotan adierazi duten bezala.\n"Euskal bidea" ibilbide honetan, ekipo egokien bidez tratamendu indibidualizatua egiten dela bermatzea da xedea. Eta horretarako, egokiena da preso guztiak EAEko eta Nafarroako espetxeetan egotea, kartzela hauek bakarrik bermatzen baitute haien errotze soziala eta familiarra, eta hori funtsezkoa da birgizarteratze-prozesuetan.\nAmaitzeko, berriro esan nahi dugu gaur egun, dagoeneko, bildu daitezkeen baldintzarik onenak bilduta daudela Espainiako Gobernuak apustu irmoa egin dezan gatibutasun-printzipioak baldintzatutako espetxe-politika gainditzeko, eta errealitate-printzipioan oinarritutako konponbide-agertoki bat ezartzeko. Bizikidetza demokratikoan urratsak eman nahi dituen eta, horretarako, gai honi ere irtenbidea eman behar zaiola uste duen gehiengo horrekin bat datorren eskaera da hau.


5.3 BERRIKUNTZA ETA TEKNOLOGIA SORMENEZ ERABILTZEA – Konpetentzia digitala\nTeknologiak erabiltzen ditu, eguneroko lanei loturiko beharrak aztertzeko, irtenbide berritzaileak kudeatzeko eta proiektu sortzaileetan parte hartzeko, dagokion erakundeak irakasle lanetarako eskaintzen dizkion komunikabide digitalak modu dinamikoan egokituz eta osatuz.\nTeknologia digitalen eta ez-digitalen uztarketa heterogeneo eta oreka onekoa erabiltzea zenbait arazo konpontzeko, eta denborak aurrera egin ahala erabaki desberdinak hartzea.\nBanako baten edo taldearen intereseko arazo teorikoak ebazteko gai izatea, tresna digitalak erabiliz edo horien laguntzaz.\nArazo teorikoak ebazteko, ezagutza adierazgarria aurkitzeko bidea jakitea.\nIrtenbideak bilatzeko, sarea, merkatua edo bere online sarea arakatzen jakitea.\nEzagutza adierazgarria osatzeko gai izatea, eskura dituen baliabide digitalekin interakzioan jardutearen bitartez.\nBide desberdinak (testua, irudiak, audioak eta bideoak) erabiltzeko gai izatea, modu sormentsuan adierazteko.\nTeknologiak eskaintzen dituen irtenbide alternatiboak probatzeko prestasuna adieraztea.\nIrtenbideak bilatzea era proaktiboan.\nTeknologiek eta bitartekoek norberaren adierazpenerako eta ezagutza sortzeko duten potentziala aintzat hartzea.\nBaliabide berriek prozesu sortzaile eta kognitiboei eransten dieten balioa aintzat hartzea.\nKomunikabide eta teknologien bidez ezagutza ekoizteari eta kontsumitzeari buruz jarrera kritikoa izatea.\nIKTak integratzea aldian behin irakaskuntza/ikaskuntza prozesuan, era sormentsuan.\nHezkuntza-edukiak sortzea eta kudeatzea, web-euskarrien bidez: WebQuest.\nIkaskuntza-jarduerak kudeatzea, edukiak kudeatzeko plataforma baten bitartez. HBIen plataforma eta/edo ikastetxearen plataforma.\nIKTak irakaskuntza/ikaskuntza prozesuan txertatzea askotariko hezkuntza-baliabideen bitartez eta proposamen metodologiko eta ebaluazio-proposamen berritzaileak diseinatuz. («Arazo-egoerak», Heziberri 2020)\nIKT eduki berritzaile eta sormentsuen diseinuan lankidetzan aritzen gara, ikastetxearen eta Sailaren planaren arabera (Sare_hezkuntza gelan).


CHILLIDA. BIDEAK - Sala kubo aretoa\n2014ko ekainaren 20tik irailaren 28ra\nKomisarioa: Ignacio Chillida\nBideak izenburuak bidearen kontzeptuak Eduardo Chillidaren lanean izan duen garrantzia nabarmentzen du, formal eta estetikoki nahiz kontzeptualki, eta, bitxia bada ere, gutxitan aztertu izan den gaia da beraren lanei buruz egindako azterketetan. Horregatik, kubo-kutxa Aretoko erakusketa honek eskultoreak bere bizitza artistiko luzean jarraitu dituen ibilbideak erakutsi nahi ditu; batzuetan norabide berean doazen ildoak dira, beste batzuetan desbideratu egiten dira, gero abiapuntu berera itzultzeko, ondoren berriro biratu eta desbideratu egiten dira beste orientabide bat saiatzeko. Batzuetan, bideak topaleku batean, gertatzeko gune batean, elkartzen dira, gero biratu eta berriro ere banatzeko.\nBaina lerro horietako bakoitza da, Eduardo Chillida bera parafraseatuz, “beti sekula ez ezberdina baina sekula ez beti berdina”. Chillidak sorturiko bide horiek guztiak aztarnak utziz joan dira, aztarna ezabaezinak eta nahastezinak. Aztarna horiek gauzatu dira, alde batetik, munduko zenbait plaza eta lekutan barreiaturik dituen bere eskultura publikoetan, baina, bestetik, imajinario\nkolektiboan dauden eta belaunaldietan zehar iragazkorrak diren idazkera artistiko eta kode estetiko batzuen egileak ere badira.\nKubo-kutxa Aretoak Chillidarik lurtarrena aurkezten du: gure artean sakontasun handiko aztarnak utzi zituen pertsona izan zen, haren lan artistikoaren mugak gainditzen dituzten aztarnak, lan bakoitzarekin urratsez urrats eraikiz joan zen nortasun irmoak markaturiko aztarnak; eta bere ingurukoarekiko harridurak eta txundidurak markaturiko gizona izan zen, baita espazioa galdekatzeko eta hutsunea atzemateko borondate etengabeak markatua ere. Baina, batez ere, erakusketak artistaren aurpegirik hurbilena eta gizatiarrena errebindikatzen du, beregan lokalaren eta globalaren arteko elkarrizketa uztartzen duena, bere Herriko artista izan baitzen, sorterri zuen Euskal Herrian erro sendoak zituena, nahiz eta haren lanak hasiera-hasieratik nazioarteko proiekzio handia izan.


EUSKALDENDAK-ek MERKATARIEK DBE ESKA DEZATELA LORTU DU\nArartekoak merkatariek prestazioa lor dezaketela informatu du\nEUSKALDENDAK-ek Lanbide-ren barneko irizpideen aldaketetan aurrera egin du, izan ere, merkatari eta ostalariek Diru Sarrerak Bermatzeko Errenta (DBE) jasotzeko sarbidea ahalbidetu du, orainarte “autonomoen eskubideen oztopo” bat izan dena. Merkatarien Konfederazioko ordezkarien arabera “Sektore honetan daudenek DBErako eskubidea ez dute ezagutzen”. DBE merkatari eta ostalari batzuen kasuetan aplika daiteke non “ bizikidetzako unitateen sarrera maila osatzen duten, lanetik datorren sarrerak ere edukita, hileko sarrerekin oinarrizko errentara heltzen ez direnak”. 2013ko otsailetik, DBE-aren aipamen hau behin eta berriz ere EUSKALDENDAKek Eusko Jaurlaritzako sail ezberdinetan izan dituen bileretan aipatu du , aurkeztutako txosten baten bitartez sektoreak eskubide hau duela jakinaraziz. “Hainbat eta hainbat lagun ditugu baztertze jasanezin eta justifika ezin honetara arriskatzen direnak eta gogaitu egiten gara” eta horregatik, EUSKALDENDAK-ek Arartekora jo zuen autonomo eta enpresariek, bizirauteko irabaziak lortzen ez zituztenek, DBE eskatzeko aukera izan dezaten.\nEskaera hau jaso ondoren, Arartekoak ondorioztatzen du “DBE hainbeste eraso jasaten ari den denboraldi hauetan, autonomo taldearen sarbidea, beste langile batzuen berdintasun egoera berdinera bermatu behar dela , sistemaren legitimitateari horrela lagunduz”. Halaber, Arartekoak ere oker ulertzen ditu Lanbidek esan zuena, hau da, 0 € baino gehiagoko etekinak badituzte prestaziorako eskubidea eskatzaileaei ukatzen zaiela eta urte bete baino lehen ezin izango dutela eskatu.\nArartekoaren arabera, Lanbidek aplikatzen duen errentagarritasun irizpidea, “barneko irizpidea da, 18/2008 Legeko berrespenik gabea eta hain zuzen, bere natura autonomoagatik, erregimen-mota honetako bajak, indar handiagoko suposizio espezifikoak salbu, jardueran egiteko lizentzia-galera izango dutela etab., beti ere itxuraz borondatezkoak direlarik. Beraz, orain 18/2008 Legeko 28.1 i artikuluak esaten duen bezala, arrazoi justifikatu bateko konkurrentzia egiaztatzea funtsezkoa da, baita bakoitzak bere kontura egiten duen lana ukatzea enplegu egokia dela baloratzea.\nArartekoa EUSKALDENDAK-ekin bat dator “profesional eta enpresario indibidualei DBEri buruz eman behar zaien informazio espezifikoaren kanpaina bat” beharrezkoa dela, hau da, lanaren osagarria den DBE eskatzeko aukera izatea, baja eman aurretik eta honen errendimendu garbiarekin bizi-irauteko heltzen ez denean”. EUSKALDENDAK-ek ohar honen bitartez hasten du kanpaina.


Gizarte Ekonomiako Euskal Behatokia » Bazenekien Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Gizarte Ekonomiako 513 erakunde berrikuntza arloko jardueretan aritzen direla?\nBazenekien Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Gizarte Ekonomiako 513 erakunde berrikuntza arloko jardueretan aritzen direla?\nBizkaian eta Gipuzkoan kokatzen dira batik bat erakunde berritzaileok, Araban modu apalagoan. Euskal Autonomia Erkidegoko Kooperatibak, Lan Sozietateak eta baita Enplegu Zentro Berezi bat ere berrikuntza izaera duten jardueretan aritzen dira. Bi eskualdeetan izan ezik, gainontzeko guztietan gutxienez erakunde batek dihardu berrikuntzan.\nHori erakusten dute datuek, ICO Innovation berrikuntza funtsa jaso ahal izateko ezartzen diren jarduera sektoreak kontuan hartuz. Urtero, bataz beste, gizarte ekonomiako 19 erakunde berri sortu dira azken 6 urteetan, guztira 113 epealdi horretan, zeintzuek berrikuntza alorreko aktibitate ekonomikoa eramaten duten aurrera.\nJarduera adarrari dagokionez, Gizarte Ekonomiako erakunde berritzaileen gehientsuenek Teknologia maila altuko zerbitzuak eta Teknologia maila erdi-altuko manufakturak eskaintzen dituzte eta maila apalago batean Komunikazio eta Informazio Teknologia zerbitzuak eta Teknologia maila altuko manufakturak.\nLurralde ikuspegiari so eginez gero (ikus mapak), Gipuzkoan eta Bizkaian metatzen dira gehienak (%93 bien artean) eta Araban gainontzekoak. Eskualdeei dagokienez Bilbo Handiak (%35) eta Donostialdeak (%21) jasotzen dituzte Gizarte Ekonomiako erakunde berritzaileen erdia baino gehiago. Debagoiena eta Debabarrena eskualde gipuzkoarrak ere nabarmentzen dira (kooperatiba ehunaren garrantziagatik, ziur aski) eta maila txikiagoan Arabako Lautada. Azken hiru eskualdeon artean erakunde berritzaileen %20 inguru aurkitzen dira.\nGizarte Ekonomiako familia ezberdinei dagokienez, Kooperatibak (266), Lan Sozietateak (246) eta Enplegu Zentro Bereziak (1) dira berrikuntza jardueretara bideraturiko erakundeak. Familiaren arabera ezberdintasunak aurki daitezke. Esaterako, KIT ekoizpenean jarduten duen erakunde bakarra Enplegu Zentro Berezi bat da. Bestalde, Kooperatiben eta Lan Sozietate Mugatuek berrikuntza eremuaren araberako banaketa antzekoa dute, gehienak Teknologia maila altuko zerbitzuak eta maila apalagoan Teknologia maila erdi-altuko manufakturak egiten dituztelarik. Lan Sozietate Anonimoetan, aldiz, Teknologia maila erdi-altuko manufakturako jarduerak gailentzen dira.


kritiken hemeroteka » Hiltzaile baten bila\n« Euskaldun berriekin euskaraz | Juan Mari Irigoien: Oilarrak eta promesak (1) »\nHiltzaile baten bila / Xabier Gereño / Kriselu, 1975\nHiltzaile baten bila / Anaitasuna, 1976-03-15\nHona hemen, berriz ere, Xabier Gereño bere nobela batekin. Oraingo honetan, gai berria, euskal nobelagintzan hain gutti landutako alorrekoa: Polizi nobela (nobela poliziakoa).\nNobela gutzia itsasuntzi batetan gertatzen da. Marinel bat hila aurkitzen dute eta itsasuntziko kapitainak nor izan den argitu behar du. Jakina, ez zaio falta emakume baten inguruko nahastea ere, itsasuntziko bizitza iluna pixkat aldatzeko.\nBestalde, aipagarriak dira egileak Portugaleri buruz egiten dituen aipamenak, nola erabiltzen dituen hango izenak, batez ere, itsas portuetakoak, bai eta ere kafetegi eta tabernenak ere.\nNobelaren haria, hasieratik amaierarte oso erraz segitzen da, nahiz eta zati batzuetan gertaerak, egoerak eta pertsonaiak gehiegi nahasi, baina hau polizi-nobeletan maiz gertatzen dena izan.\nNobel ahonek badu aparteko baliorik ere. Euskara aldetik, hiztegi eta adizkien aberastasun ugaria du. Guztiz nobela egokia euskara ikasten ari direnentzat, eskoletan ikasi behar izaten dituzten hainbat teoria praktikara eramaten ikasteko.\nBestalde, euskara irakurtzeko ohitura handirik ez dutenentzat eta batez ere sarritan erabiltzen dugun bigarren esannahi hori hartzeko gai ez direnentzat guztiz nobela irakurgarria. Xabier Gereñoren nobela honetako esaerak beti zuzenak dira, aparteko hitz jokoeta esannahirik gabe.\nHorregatik, gure ustez, hain beharrezko ditugun irakurgai eta nobeletarik bat.


ALEBINAK TXUKUN TOLOSAN JOKATUTAKO LIGAKO LAUGARREN JARDUNALDIAN\nAlebinen taldeak, euren ligako laugarren jardunaldia Tolosako Usabal kiroldegian izan zuen pasa den larunbatean. Bertan alebin kategorian, gure taldeko 14 haur izan ziren lehian.\nJardunaldi honetarako adin tarte honetako haurrek 200 lau estiloetan proba eta 100 bizkar proba izan zituzten. Aurreko jardunaldian bezela, honetan ere proba sendoak izan zituzten gure haurrek, euren kategoria aldaketari dagozkien neurrikoak. Bereziki, lau estiloetako proban jarri genuen arreta gehien, oso proba osoa delako adin hauetako haurrentzat, lau estiloak eta distantzia ertain bat biltzen dituelako bere baitan. Emaitzei dagokionez, guztiek hobekuntzak egitea lortu zutela esan behar dugu.\nJardunaldi honetan 4x100 metro estilo libreko errelebua izan zuten gure neskek saioa amaitzeko. Gure errelebuko taldeak laugarren eta bosgarren saiklatu ziren.\nDatorren otsailaren 2an, igandean, alebinen taldeak Teknifikazio Saria izango du, adin hauetako haurrentzat lehen aldiz egiten den goiz eta arratsaldeko jardunaldiko lehiaketa. Txapelketa honetako partehartzaileak marka bidezko sailkapenaren baitan zehaztuko dira, proba bakoitzeko serieak mugatuak izango baitira. Izen emateak egin ondoren, lehiaketara nortzuk sartzen diren jakiteko zain egon behar dugu, baina taldeko ordezkaritza egongo dela espero dugu.


Hiru egun lehenago ukatutako baimena eman dio Eusko Jaurlaritzak erraustegiari - Zubieta - Noaua.eus\nNoaua Aldizkaria 2020-12-05 12:26\nZubietako erraustegiari, hondakinak erretzeaz gain energia sortzeko jarduna ahalbideratuko zuen baimen bat ukatu zion, ez zion berritu abenduaren 1ean Eusko Jaurlaritzak aipatu planta kudeatzen ari den Ekondakin enpresari. GuraSOSek lehenik, EHBilduk eta Elkarrekin Gipuzkoak gero erraustegiaren jarduna etetea eskatu dute egunotan. Jaurlaritzak azkenean abenduaren 1ean ukatutako baimena eman dio erraustegiari.\n"Probaldi fasean" jarri zutenetik kea dariola igaro duen urtea bete berri duen Zubietako erraustegia albiste izan dugu azken egunotan berriro ere; oraingoan baimen baten harira. Eusko Jaurlaritzak industria jarduerari lotuta, energia sortu ahal izateko baimena eman zion abuztuaren 19an behin-behinean Zubietako erraustegiari. Gerora, energia sortu ahal izateko beharrezkoa duen transformagailua erre zen, Alemaniara konpontzera eraman zuten eta hura ordezkatzeko askoz potentzia txikiagoko transformadoreak jarri zituzten. Transformagailuak konpontzeke segitzen zuen eta azaroaren 15ean bertan behera geratu zen Jaurlaritzaren baimen hura.\nAzaroaren 15ean arazoak konpondu gabe segitzen zuen eta Ekondakin enpresak baimen haren luzapena eskatu arren, ez zioten aipatu baimena luzatu. Egunotan hedabide hainbatek berri eman duten moduan, egoera honen aurrean, GuraSOSek erraustegiaren jarduera etetea eskatu dio Eusko Jaurlaritzari.\nEgoera horretan zela eta zenbait hedabideek gertatzen ari zena argitaratu ostean, EHBilduk eta Elkarrekin Gipuzkoak ostiral goizean eskaera argia plazaratu zuen; "egoera irregularrean dagoen erraustegiak bere jarduera eten behar du". Zubietako erraustegia beharrezko baimen guztiak izan gabe lanean ari zela salatu zuten. Horrekin batera, Gipuzkoako Foru Aldundiko ingurumen diputatu eta Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioko (GHK) lehendakari Jose Ignacio Asensioren berehalako agerraldia eskatu zuten.\nOrdu batzuk beranduago, bi eragile politikook adierazitakoa gezurtatu zuen foru ingurumen diputatu eta GHK-ko lehendakari Jose Ignacio Asensiok. Erraustegiak, hondakinak erre eta erraustutakoa energetikoki balorizatzeko baimena zuela adierazi zuen.\nEta antza une horretan ez, baina hedabideen aurrera agertu eta ordu batzuk beranduago, azken orduotan zenbait hedabideek argitaratu duten Eusko Jaurlaritzaren ondoko baimena publiko egin zuen Foru Aldundiak.\nLehenik ukatu, gero baimendu\nJaurlaritzak neurri batean egunotan gertaturikoaren kontakizuna egiten du. Batetik, egunotan berri eman den moduan, azaroaren 15ean eten zela Gasteizek Zubietako erraustegiari behin-behinean emandako aurreko baimena. Aipatu planta kudeatzen duen Ekondakinek baimen hura luzatzeko eskaerari ezezkoa eman ziotela ere aitortzen du Jaurlaritzak. "Abenduaren 1ean ukatu dizuegu horren balioa luzatzea, izan ere konpontzen dagoen transformadorea jaso arte ezin duzue egintzekin aurrera egin", argi zioen Jaurlaritzak.\nBaina era berean honakoa dio; "2020ko irailaren 25az geroztik 20-GE-X 2020-50 aldi baterako instalazioa abiarazita duzue, eta horrek aurrekoa ordezkatzen du". Aldi baterako jarri duten instalakuntzari bai, baimena eman diote. Sei hilabeteetan desmuntatzea eskatzen du Jaurlaritzak. Agiriak aurkeztu direnez, "instalazioa abian jar dezakezuela" dio Jaurlaritzak.\nHemen, Eusko Jaurlaritzaren Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailaren Gipuzkoako Lurralde Ordezkaritzak, atzo bertan, abenduaren 4an hartu zuen erabakia.\nGOI TENTSIOKO INSTALAZIOAK\n2020ko abenduaren 2an, 20-AT-J 2018-1 espedientearen jatorrizko goi tentsioko instalazioa behin-behinean abian jartzeko beste akta bat emateko eskatu duzue, eta horren epea baldintzatu transformadorea jaso, instalatu eta eskaturiko probak egiteko denbora izateko adinakoa izan dadin.\nAzaroaren 15ean bertan behera gelditu zen abuztuaren 19an emandako behin-behineko aurreko aktaren baliozkotasuna; horrez gain, abenduaren 1ean ukatu dizuegu horren balioa luzatzea, izan ere konpontzen dagoen transformatorea jaso arte ezin duzue egintzekin aurrera egin.\nAdierazten dizuegu, konponketa izan, probatu eta beharrezko ziurtagiriak izan arte, 20-AT-J 2018-1 espedienteko jatorrizko instalazioak, egun zerbitzuz kanpo dagoena, ez duela behin-behineko abian jartzeko aktarik behar.\nEdonola ere, 2020ko irailaren 25az geroztik 20-GE-X 2020-50 aldi baterako instalazioa abiarazita duzue, eta horrek aurrekoa ordezkatzen du.\nMartxoaren 31ko 48/2020 Dekretuaren IV atalak ezarririkoa aplikagarria da. Dekretu horrek arautzen ditu energia elektrikoa ekoizteko, garraiatzeko eta banatzeko instalazioen administrazio-baimenaren prozedurak.\nKasu honetan, instalazioarentzako administrazio-baldintzak hirugarren taldeko instalazioen, aldi baterako instalazioak, parekoak direla ulertzen dugu.\nHorregatik, 21 artikuluak xedatzen du, behin beharrezko agiriak aurkezturik, dagoeneko egin duzue, instalazioa abian jar dezakezuela.\n20-GEX-2020-50 espedientea ebatzirik egotean, Lurralde Ordezkaritza honek dagokion abian jartzeko akta emango dio aldi baterako instalazio horri.\nEra berean ohartarazten dizuegu 22 artikuluak ezartzen duela, behar bezala justifikaturiko salbuespenetan izan ezik, aldi baterako instalazioak gehienez sei hilabeteko epean desmuntatu beharko direla, eta bost eguneko epen eman beharko diozue horren berri energia-gaietan eskumenak dituen zuzendaritzari.\nDonostia, 2020ko abenduaren 4a


Etorkizuna irudikatu dute euskal gazteek "The Future Game. Bihar zer?"\nEtorkizuna irudikatu dute euskal gazteek “The Future Game. Bihar zer?” ekimenean\nEtorkizuna irudikatu dute euskal gazteek “The Future Game. Bihar zer?” ekimenean –\n‘The Future Game. Bihar zer?’ inkestan 18 eta 35 urte bitarteko 800 gaztek parte hartu dute, etorkizunari buruz duten ikuspegia partekatuz.\nEkimenak, gainera, esperientzia gamifikatu bat sartu du, eta 100 gaztek parte hartu dute inpaktu-proiektuak garatzen eta konponbideak irudikatzeko eta prototipoak garatzeko datozen joerak irakurtzen.\nInkestaren zein esperientzia gamifikatuaren bidez, 2050ean Euskal Herria nolakoa izango den irudikatu dute.\n‘The Future Game. Bihar zer?’ ekimena sustatu dute DOT kooperatibak, BADALABek, EITBk eta BBK Kuna: Garapen Jasangarriaren Helburuen etxeak. Ekimena komunitate digital bihurtu da, non Euskal Herri osoko 13.000 gazte inguruk parte hartu duten beren iritzia emanez, lurraldean inoiz ez bezalako parte-hartze esperientzia izanik.\n“Nola espero duzu Euskal Herria izatea 2050ean?” da The Future Game. Bihar zer? ekimenaren premisa. The Future Game proiektuaren barruan jarri zen proposamena martxan joan den urrian, eta 18 eta 35 urte bitarteko 800 euskal gazteri inkesta egin zitzaien, espero dugun etorkizuna nolakoa izango den jakiteko. Inkesta horretaz gain, ekimenak esperientzia gamifikatu bat ere jarri du abian, 2050 Esperientzia izenekoa. Ehun gazte inguruk inpaktu-proiektuak egin dituzte, eta irtenbideak irudikatzeko eta prototipoak garatzeko datozen joerak irakurtzen ikasi dute.\nInkesta honen emaitzak eta on line esperientzia gamifikatuaren ondorioak gaur goizean aurkeztu dira BBK aretoan.\n‘The Future Game. Bihar zer?’ ekimena sustatu dute DOT kooperatibak, BADALABek, EITBk eta BBK Kuna: Garapen Jasangarriaren Helburuen etxeak. Lankidetza-prozesu bat izan da, gazteen aktibazioan oinarritua. Hala, gizarte gisa ditugun erronkak elkarlanean eta ikuspegi partekatuan lantzeko konpromisoa hartu du.\nSustatzaile guztiek positiboki baloratu dute ekimenaren irismena. Izan ere, komunitate digital bihurtu da, eta Euskal Herri osoko 13.000 gazte inguruk parte hartu dute beren iritzia emanez. Horrela, inoiz ez bezalako kopuruak lortu dituzte lurraldeko gazteen parte-hartzean.\nEkimenaren barruan etorkizuna irudikatzeko inkesta bat egin zaie 18 eta 35 urte bitarteko EAEko 800 gazteri. Inkesta horren ondorioak azaldu dituzte gaurko ekitaldian:\nKlima-aldaketak markatzen ditu hemendik 2050era biziko liratekeen eraldaketei buruzko itxaropenak: euskal gazteen erdiek baino gehiagok uste dute desagertu ahal izango liratekeela plastikoak supermerkatuetatik, eta %46k uste du beranduegi izan daitekeela itsasoaren mailaren igoerari aurrea hartzeko; hala balitz, kostaldeko hiriak desagertu ahal izango lirateke.\nBelaunaldi barruko konfiantza handia dago, eta horrek pentsarazten digu belaunaldi horrek boterea lortzen duenean errazago zainduko dela planeta, eta klima-aldaketa moteltzeko beharrezko neurriak hartzea egingarriagoa izango dela.\nBelaunaldi barruko konfiantza handia kuadrillaren pertzepzioan errotuta dago, eta argi dute etorkizunean eta lurraldean kuadrillak elementu garrantzitsu izaten jarraituko duela; %86ak irudikatzen du bere burua, 2050ean, Euskal Herrian bizitzen.\nBeren mugak argi dituzte. Erdiek baino gehiagok esan dute armak eta eskuin muturreko alderdi politikoak debekatuko lituzketela; eta %40k baino gehiagok apustu-etxeak, tabakoa eta prostituzioa eragotziko lituzke.\nEtorkizuneko hiriak parke eta ingurune natural gehiagorekin eta aniztasun handiagoarekin irudikatzen dituzte, kale-kontrol eta zaintza gutxiagorekin.\nBaikorrak dira lan-etorkizunarekin –bereziki 18-24 urteko gazteak–; bestalde, erdiek bakarrik espero dute etorkizunean seme-alabak izatea.\nKonfiantza dute beren belaunaldian, eta uste dute 2050ean gobernatuz gero aurrera egingo litzatekeela gizarte-gaietan –ingurumenaren zainketan (% 63,4), genero-ezberdintasunean (% 63,1) edo LGTBI kolektiboen babesean (% 53,6), esaterako– eta arazo ekonomikoetan –gazteen egoera ekonomikoa hobetzen (% 57,2), adibidez–. Aldiz, heren batek bakarrik uste du belaunaldi horrek euskara babestuko duela gobernatzen dutenean.\nBorrokarako prest dagoen gazteria da, eta bizi-kalitatea da iraultza egiteko arrazoi nagusia. % 60k baino gehiagok adierazi du merezi duela protesta egitea etxebizitza eta enplegu duina eskuratzeko zailtasunei erantzuteko, argiaren prezioagatik eta —ingurumen-balioekin bat— klima aldaketagatik.\nEz dute sentitzen adimen artifiziala demokraziarentzat arriskutsua denik. % 39k uste du robotizazioak bizi-kalitatea hobetzen lagunduko duela, baina ez dute espero irakasleak plataforma teknologikoekin ordezka daitezkeenik, eta ez dute begi onez ikusten laneko nagusia robot bat izateko aukera (%13,2).\nEkimenaren barruan 2050 Esperientzia sortu zen gazteen erronken inguruan gehiago sakontzeko. Iraunkortasunarekin sentsibilizatuagoa dagoen eta anitzagoa den kuadrilla irudikatzen saiatu dira 15 eta 30 urte bitarteko 100 gazte. 30 eguneko lan prozesu parte-hartzailea, anitza eta ludikoa egin dute gazte horiek, eta guztien artean marraztu dituzte 2050 urteko agertokiak:\nZaintzen ministerio bat irudikatzen dute, osasun mentala eta zaintza komunitarioak bermatuko dituena.\nPolitika birsortzaileak, aldaketa klimatikoaren ondorioak ekidin ez ezik kalteak erreparatuko dituzten legeak.\nErabiltzen ez diren eraikin publikoen berrikusketa herritarren beharretara egokitzeko.\nAisialdi fisiko eta birtuala aldi berean.\nElkarrizketa eleaniztunak bermatuko dituen tekonologia.\nMigrazioen museoa, gizartearen dibertsitatearen erakusgarri.\nEta orain, zer? Hurrengo pausoak\nGazteek etorkizuna nola irudikatzen duten badakigu. Orain, 2050era begira, irudikapenak errealitate bihurtzeko mekanismoak martxan jartzeko ordua da:\nEtorkizun hobe bat lortzeko, aldatu beharreko ohiturak bertatik bertara bizi nahi dituzten gazteentzako esperientziak.\nPlataforma digital ireki eta gamifikatua, garrantzitsua zaiguna aztertzen jarraitzeko eta kezkatzen gaituena partekatzeko leku seguruekin.\nBizitzeko modu berriak imajinatzen jarraitzen laguntzen diguten ekitaldiak, hitzaldiak eta eduki inspiratzaileak.\n‘The Future Game, bihar zer? Bihar gu’ dokumentala\nHilabete hauetan zehar The Future Game. Bihar zer?-eko parte-hartzaileek egindako prozesu osoa Hiru Damatxok egindako 14 minutuko dokumental batean jaso da. Online ikus daiteke, HEMEN:


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Elvira Cortajarena Ordezkaria Buenos Aireseko Kultura Ministroarekin bildu zen\nElvira Cortajarena Ordezkaria Buenos Aireseko …\n\nElvira Cortajarena y Hernán Lombardi Iturria: Irekia\n\nLa Delegada Elvira Cortajarena se reunió con el Ministro de Cultura de Buenos Aires Iturria: Irekia\n\nElvira Cortajarena, Eusko Jaurlaritzaren Ordezkaria Argentina, Brasil, Paraguai eta Uruguaien, Buenos Aires Hiriko Gobernuko Kultura Ministroarekin bere lehen elkarrizketa izan zuen turismo eta kultura alorretan elkarlana sustatzeko.\nGizataldearen ondare pictorikoa, antzerkia, zinema eta literatura hizketaren gai nagusiak izan ziren. Lombardik museoak eta esposizio gelak Eusko Jaurlaritzari eskeini zizkion Euskadiren gaur egungo produkzio artistikoa Buenos Airesen argia ikusi dezan.\nProposamena gaur egun Euskadin artistikoki sortzen dena Buenos Airesen erakustea ezezik bertako hiritarrak ere, beraien sormen artistikoak Euskadin erakutsi ahal izatea. Eusko Jaurlaritzaren Argentinako Ordezkaritza, Cortajarena buruan, Etxepare Institutua eta Kultura Ministerioaren arteko zubia izango da ekimen hauetan.\nHamar miloi baino gehiagoko biztanleriarekin, gran Buenos Airesa kontutan hartuta, hiriburu argentinarra Latinoamerikako gune kultural garrantzitsuenetarikoa da. Urtero bi miloi baino turista gehiagok bisitatzen dute. Bere jaialdien artean zinema independentea (Bafici), arte eszenikoen jaialdia (FIBA), nazioarteko Tango jaialdia eta nazioarteko Jazz jaialdia nabarmentzen dira.\nAzken asteburuan, kulturak protagonista berezi bat izan zuen Buenos Airesen, "museoen gauean" miloi erdi pertsonek 170 arte eta kultura gune, gaueko hirurak arte jendeari irekiak, bisitatu zituzten.\nElvira Cortajarena Ordezkaria Miguel Ángel Cortizo Paraguaiko Espainiar Enbaxadorearekin bildu zen


Titulatu berrien beka programa, Olaburun egin diren azken mantetze lanak edota laster martxan jarriko den erakusleiho lehiaketa hizpide gaurko Tokiko Gobernu Batzarrean — Oñatiko udala\nTitulatu berrien beka programa, Olaburun egin diren azken mantetze lanak edota laster martxan jarriko den erakusleiho lehiaketa hizpide gaurko Tokiko Gobernu Batzarrean\n41gaiko lan zerrenda prestatu da gaur arratsaldeko bilerarako eta sozioekonomia arlokoak azpimarratuko genituzke. Aurten, Udalak martxan jarri duen titulatu berrien beka programak orain arte eman duena azalduko da. Programa honek helburu bikoitza du, batetik titulatu berriei praktikak egiten lan esperientzia hartzeko aukera ematea eta bestetik, herriko enpresei, proiektu konkretuak garatzeko aukera ematea. Enpresak eta titulatu berriak elkarrekin harremanetan jartzeko titulatuen lan poltsa ireki zuen Udalak. Lan poltsa honetan azken ikasketak amaiturik bi urte baino gutxiago dituztenek parte hartu dezakete eta eskaini berriz, 3-6 hilabete artean luzatu daitekeen proiektu batean parte hartzeko aukera eskaintzen zaie, egunean 6 orduko jarduna beteaz eta 600 € hilabeteko beka jasoaz. Enpresak, era berean, garatu asmo dituzten proiektu konkretuak aurkeztu behar dituzte.\nPrograma honetan izena emateko epea azaroaren 30an amaitzen da baina orain arte eman duenaren berri, gaurko Tokiko Gobernu Batzarrean emango da.\nUrrian, Zubillagako Olaburu zentroan egin diren mantenu lanak ere azalduko dira arratsaldeko bileran, eta azken xehetasunak lotuta, Oñatiko VIII. erakusleiho lehiaketarako deialdia egitea ere proposatuko da.\nKiroletan, Zubikoa kiroldegiko fit bike gelarako bizikletak erosteko proposamena edota, Haurrak eta Gazteria arloari dagokionean, Gaztelekuan abendurako zehaztu duten programazioaren azalpena egingo da, besteak beste, Udal Gobernu Taldearen asteroko bileran.\nAurreko batzar batean mahai gainean utzi zen gaia berriro eskuartean hartuz bestalde, AGITAXek, Gipuzkoako Taxilarien Elkarteak egindako eskaera aztertuko da arratsaldeko bileran.