Eibartarrak "NoviaSalcedo" saria jaso — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Eibartarrak "NoviaSalcedo" saria jaso\nEibartarrak "NoviaSalcedo" saria jaso\nAmatiño 2008/05/21 23:50\nEga Master enpresak, "Erasmus" erakundeak eta José María Pérez "Peridis" arkitekto eta marrazkilariak irabazi dute NoviaSalcedo Fundazioaren Bikaintasun Saria, "gazteen laneratzea errazteko" indarrean jarritako programengatik. Ekitaldia Bilboko Arriaga Antzokian izan zen atzo, Felipe printzea bertan zelarik, eta Ega Master enpresaren izenean Iñaki Garmendia Urkizu eibartarrak jaso zuen saria.\nIñaki Garmendia Ajuriak Gasteizen sortutako Ega Master empresak benetan ahalegin nabarmenak egin ditu gazte-jendea laneratzeko, ez baita alferrik 30 urtekoa beren langileen bataz besteko adina. Gainera, langileen %88 estreinako hasiak dira bertan lanean eta, horren gazteak izan arren, %76 dira honez gero mugabako kontratua dutenak.\nAipagarri ere familia-orduak eta lantegi-egutegia uztartzeko erraztasunak, are gehiago kontuan izanik %63 emakumeak direna. Esaterako, haurdun dauden emakumeek gehien komeni zaien ordutegia hautatu dezakete; lanaldi erdia nahiz herena aukeratu; ostiral arratsaldean zein jai-bezpera guztietan lanik egin beharrik ez; mediku-segurtasun pribatua ere enpresaren kontura etab.\nEga Master azken bost urteotan Europan gehien hazi den esku-erreminta enpresa da. Bere ekoizpenaren %80 esportatu egiten du, 140 estatutara. Guztira 60 tresna-mota ditu patentatuak eta segurutik ezagunena eusko giltza, nazioarteko "basque wrench" edo "llave alavesa" espainiar merkatuan.


Familia bizitza eta lanerako prestakuntza uztartzeko laguntza ekonomikoen udal Programa. Vitoria-Gasteiz 2011 - Eusko Jaurlaritza\nHauxe da oinarri hauen xedea: Ekonomia Sustapen eta Estrategia Plangintzaren Sailaren eta hiriko bestelako prestakuntza zentro eta erakundeen zerbitzuen erabiltzaileei, beren ardurapean dauden pertsonak –seme-alabak, zaharrak edo ezinduak– zaindu beharra dutelarik, egokitzat jotzen diren lanerako prestakuntza-ikastaroetara nahiz enplegurako gaitzeko jardueretara –autoenplegura hurbiltzea, enpresako ikastaldia...– joateko aukera errazteko diru-laguntzak emateko baldintzak finkatzea\nDeialdia 2011 (ALHAO Zk. 56/2011)\nFamilia bizitza eta lanerako prestakuntza uztartzeko laguntza ekonomikoen udal programaren deialdia. 2011. urtea.\nGasteizko udaletxeko Erregistro Nagusia Olagibel kalea, 2\nTfno: 945 16 16 16\nItzuli Gasteizko udaletxeko Erregistro Nagusia Olagibel kalea, 2\n2010eko abenduaren 1etik 2011ko abenduaren 1era bitartean enplegurako gaitzeko jarduerak egiten dituzten edo egin dituzten pertsonek eskuratu ahal izango dituzte laguntzak, baldin eta besteren mendeko pertsonez arduratu beharra badute.\nOnuradunen betebeharrak hemen kontsultatu Familia bizitza eta lanerako prestakuntza uztartzeko laguntza ekonomikoen udal Programa. Vitoria-Gasteiz 2011\nEkonomia Sustapen eta Estrategia Plangintzaren Sailaren ustez enplegurako gaitzeko baliagarri den jardueraren bat (prestakuntza, praktikak eta abar) egiten aritzea edo egin izana, sail horrek berak nahiz bestek sustatua izan. Gasteizko udalerrian erroldatuta egotea. Familiaren etxean bizi diren 12 urtetik beherakoak, 70 urtetik gorakoak edo ezinduak zaintzeko ardura bere gain hartua edukitzea. Lanik gabe egotea, edo lan egoera prekarioan (lanaldi partziala, aldi baterako kontratuak behin eta berriro, ordainsari kaskarra...), eta Ekonomia Sustapen eta Estrategi Plangintzen Saileko teknikarien iritziz lanerako aukerak hobetzeko prestakuntzaren bat beharrezko izatea. Urtean ondoren adierazten direnak baino diru-sarrera gutxiago dituzten famili unitateetako kideak izatea: Famili unitateko diru\tDiru-sarrera gordinak (*),\tFamili unitateko diru guraso bakarreko familiak 2 < 23.166,35 euro\t0 3 23.166,35 euro\t24.227,85 euro 4 24.230,85 euro\t25.304,45 euro 5 25.304,45 euro\t26.367,95 euro 6 26.367,95 euro\t27.430,45 euro\nEskabidea egiten duenaren nortasun agiriaren kopia. Eskatzailea 2. oinarrian adierazitako multzoetakoren batekoa –dirulaguntza jaso dezaketenen multzoak– dela egiaztatzeko: Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren (PFEZ) aitorpenaren kopia, hau da, eskabidea noiz egiten den, aurreko ekitaldiko aitorpenarena, famili unitatea osatzen duten pertsona guztiena. PFEZren aitorpenik egin ez bazen –gutxieneko diru-sarrerarik jaso ez zelako–, inguruabar hori egiaztatzen duen Foru Ogasuneko organo eskudunaren ziurtagiria aurkeztu beharko da, zeinetan familiaren etxean bizi diren pertsona guztiek aurreko urtean izandako dirusarrerak azaldu beharko baitira. Lan egoeran aldakuntzarik izan bada –aurkeztutako aitorpenean ageri denaren aldean–, azken nominaren bitartez edo Udaleko Ekonomia Sustapen eta Estrategia Plangintzaren Sailaren ustez horretarako baliagarri den beste edozein agiriren bitartez justifikatu beharko dira familia unitatearen sarrerak. Udaleko Ekonomia Sustapen eta Estrategia Plangintzaren Sailak ofizioz egiaztatuko ditu besteren ardurapean dagoen pertsonaren nahiz familia unitatearen erroldako datuak. Besteren ardurapean dagoen pertsona eskatzailearen etxean bertan bizi ez bada, Ekonomia Sustapen eta Estrategia Plangintzaren Sailaren iritziz egoera berezia (banantzea, beste etxe batean bizi diren gurasoak...) egiaztatzeko behar diren bestelako agiriak ere aurkeztu beharko dira. Ekonomia Sustapen eta Estrategia Plangintzaren Sailaz beste erakunderen batek antolatutako jarduera bada, hark emandako ziurtagiria, interesduna dena delako jardueran matrikulatu dela egiaztatzen duena. Langabea izanez gero: langabe-txartela –INEMek emana– eta lan-bizitzaren egiaztagiria. Egoitza baimena bakarrik duten etorkinak salbuetsita egongo dira agiri hori aurkeztetik. Enplegu eskasa duten pertsonak: lan-kontratuaren kopia. Norberaren ardurapean dagoena ezindua bada: ehuneko 65eko edo hortik gorako ezintasuna duela adierazten duen egiaztagiria. Haur Hezkuntzako ikastetxera edo haurtzaindegira joateko laguntza: ikastetxeko zuzendariak emandako egiaztagiria, zerbitzuaren benetako kostua adierazten duena. Eskolako jantokira joateko laguntza: jantokiko zuzendaritzak emandako egiaztagiria, zerbitzuaren benetako kostua adierazten duena. Norberaren ardurapekoak zaintzeko beste inor kontratatzeko laguntza: lan-kontratuaren kopia eta langilea Gizarte Segurantzan sartu dela adierazten duen agiriaren kopia –kontratua astean 20 ordutik gorakoa bada. Etxean laguntzeko zerbitzuak eskaintzen dituzten enpresa kontratatzeko laguntza: zerbitzuaren benetako kostua adierazten duen egiaztagiria.\n2011/05/10 - 2011/12/01\nEskabideak ebazteko gehienezko epea hilabetekoa izango da.


Levitated magnetikoko trenei buruz ikasi (Maglev)\nLevitation magnetikoak (maglev) garraiatzeko teknologia nahiko berria da, non ibilgailuek ez duten harremanik bidaiatzen segurtasunez 250 eta 300 mila bitarteko abiadura-orduz edo gehiagoko bitartean, esekiak, gidatuak eta bultzatuta, eremu magnetikoen bidezko gidari baten gainean. Guiding maglev ibilgailuak levitated zehar egitura fisikoa da. Hainbat gidaliburu konfigurazio, adibidez, T formako, U formako, Y-formako, eta kutxa-beam, altzairuzko, hormigoizko edo aluminiozko egiturak proposatu dira.\nMaglev teknologiaren oinarrizko hiru funtzio daude: (1) levitation edo esekidura; (2) propultsioa; eta (3) orientazioa. Uneko diseinu gehienetan, indar magnetikoak hiru funtzio guztiak egiteko erabiltzen dira, nahiz eta propultsio iturri ez magnetikoa erabil daitekeen. Ez dago adostasunik lehen funtzioetako bakoitzari dagokion diseinu ezin hobean.\nEsekidura elektromagnetikoak (EMS) indarra duen levitation sistema erakargarria da, ibilgailuaren elektromagnetek elkarreragiten dituztenak eta erredura ferromagnetikoak gidatzen dituztenak. EMS praktikoa egin zen kontrol sistema elektronikoen aurrerapenek ibilgailuaren eta gidariaren arteko airearen arteko aldea mantentzen baitute, kontaktua saihestuz.\nKarga-pisuaren, karga dinamikoen eta ibilgailuen irregulartasunen aldakuntzak konpentsatzen dira eremu magnetikoa aldatuz, ibilgailuen / gidarien aire-hutsuneen neurketetarako.\nElektrodinamikazko esekidura (EDS) mugikorreko imanak erabiltzen ditu korronteak gidan gidatzeko.\nEraginkorrak diren indar repulsiveek berezko ibilgailuaren euskarria eta orientazioa sortzen dute, ibilgailuen eta gidatzeen hutsuneak areagotu egiten baitira repulsion magnetikoa. Hala eta guztiz ere, ibilgailuak "irteera" eta "ateratze" motako gurpilak edo beste laguntza mota batzuk izan behar ditu. Horregatik, EDS ez du 25 km / h gutxi gorabehera beherantz abiadura izango.\nEDSk aurreratu egin du kriogenia eta superkonduktorean imanen teknologiarekin.\n"Gidaliburu luzea" propultsioa elektrizitatez elikatzen den motor linealeko bihurgailu elektriko baten bidez abiadura handiko maglev sistemetarako aukera ematen du. Gainera, gidariaren eraikuntza kostu handiagoek garestiena da.\n"Short-stator" propultsioa lineaz kanpoko indukzio motor bat (LIM) bihurgunea eta gida pasiboa erabiltzen du. Short-stator propulsionek gidariaren kostuak murrizten dituen bitartean, LIM-ek astuna eta ibilgailuen karga-ahalmena murrizten du, funtzionamendu-kostu handiagoa eta diru-sarreren potentzial txikiagoa lortuz gero. Hirugarren aukera bat energia-iturri ez magnetikoa da (gas turbina edo turbopropoa), baina horrek ibilgailu astun eta eraginkortasun operatibo murriztua sortzen du.\nOrientazio edo gidari dagokion ibilgailuaren gidaritzapean egin behar diren aldeko indarrei dagokie. Beharrezko indarrak modu esentzialean modu analogikoan ematen dira esekidura-indarrek, erakargarriak edo repulsive. Ibilgailuaren gainean emandako imanak, hornidura igogailuak, aldi berean erabil daitezkeen orientazioetarako edo banako imanetarako erabil daitezkeen imanak erabil daitezke.\nMaglev eta Estatu Batuetako garraioa\nMaglev sistemak garraio alternatibo erakargarria eskain dezake denbora luzez 100 eta 600 kilometroko ibilbide sentikorretarako, airea eta autopista pilaketak, airearen kutsadura eta energia-erabilera murriztuz, eta etengabeko trafiko eraginkorragoak egiteko tokiak askatuz aireportu jendetsuetan.\nMaglev teknologiaren balio potentziala 1991ko Azalera Intermodaleko Eraginkortasuneko Legean (ISTEA) aintzatesten zen.\nISTEA igarotakoan, Kongresuak 26,2 milioi dolar irabazi zituen Estatu Batuetako maglev sistema kontzeptuak identifikatzeko eta sistemen bideragarritasun teknikoa eta ekonomikoa ebaluatzeko. Amerikarrek Ameriketako Estatu Batuetako garraioaren hobekuntza egiteko maglev-en zeregina zehaztu zuten. Ondoren, NMI ikasketak osatzeko, 9.8 milioi dolarreko gehigarria ezarri zen.\nZein dira garraio-plangintzek kontsideratzen duten maglev atributuak?\nIgoera azkarragoak: gailurra abiadura altuak eta azelerazio / balaztatze altuak abiadura bizkorragoak edo abiadura handiko trenbide edo aireko abiadura baino gutxiagoko abiadurarekin (65 m / s) abiadura duten hiru eta lau aldiz errepide nazionaleko abiadura mugatzen dute. 300 mila edo 500 km inguruko bidaiak).\nOraindik ere abiadura handiagoak bideragarriak dira. Maglev abiadura handiko trenbidea uzten du, 250 eta 300 mph arteko abiadura ematen du (112 eta 134 m / s) eta handiagoa.\nMaglev-ek fidagarritasun handia du eta airearen edo autopistaren bidaia baino kutsadura eta eguraldi baldintza gutxiago jasan dezake. Ordutegiaren desberdintasunak abiadura handiko trenbide atzerriko esperientzia batean oinarritutako minutu bat baino gutxiago izan dezake. Horrek esan nahi du konexioen arteko konexio intermodalak minutu gutxira murriztu daitezkeela (gaur egun aire konpainiek eta Amtrak ordu erdi edo gehiago behar dutela) eta hitzorduak modu seguruan programatuta egon daitezkeela atzerapenak kontuan hartu gabe.\nMaglev-ek petrolioaren independentzia ematen du, airearekin eta autoarekiko errespetuan, Maglev-ek potentzia elektrikoa izateagatik. Petrolioa elektrizitate ekoizpena ez da beharrezkoa. 1990. urtean, Nazioko elektrizitatearen% 5 baino gutxiago petrolioarengatik eratorria zen, eta airearen eta automobilen moduen erabilitako petrolioa batez ere iturri atzerritik dator.\nMaglev gutxiago kutsatzen da airearekin eta autoarekin alderatuta, elektrizitatez hornitzen delako. Emisioak modu eraginkorrean kontrolatzen dira energia elektrikoaren sorreran, kontsumoaren puntu askotan baino, hala nola airearen eta automobilen erabilera.\nMaglev aire-bidaia baino gaitasun handiagoa dauka norabide bakoitzean ordu gutxienez 12.000 bidaiari. Gaitasun are handiagoa da 3 eta 4 minutuko aurrerapenetan. Maglevek ahalmena ematen du trafikoaren hazkundea XXI. Mendean sartu ahal izateko eta airearen eta autoaren alternatiboak hornitzeko, petrolioaren erabilgarritasunaren krisia gertatuz gero.\nMaglev-ek segurtasun handia du, hautematen eta egiazkoa, atzerriko esperientziaren arabera.\nMaglev-ek erosotasun handia du zerbitzu-maiztasun handiak direla eta negozio-auzo zentralek, aireportuek eta beste metropoli-eremu handiekiko nodoak.\nMaglev-ek erosotasuna hobetu du, airearekin duen errespetuagatik, jangela handiagoagatik, jangela eta kongresu gune independienteak mugitzeko askatasuna ahalbidetzen baitu. Airearen turbulentziak eza bermatzen du koherentziaz leuna ride.\nTren magnetikoki altxatuen kontzeptua lehenengo bi mendebaldeko amerikarrek Robert Goddard eta Emile Bacheletek identifikatu zuten. 1930eko hamarkadan Alemaniako Hermann Kemper kontzeptua garatzen ari zen eta eremu magnetikoak erabiltzeari esker, trenak eta hegazkinen abantailak uztartu zituen. 1968an, estatubatuarrek James R. Powell eta Gordon T. Danby-k patentatu zuten levitazio magnetikoaren trenerako diseinuan.\n1965eko Abiadura Handiko Gerriko Garraioaren Legearen arabera, FRAk 70eko hamarkadaren hasieran HSGT-ren era guztietako ikerketa ugari bideratu zuen. 1971. urtean FRAk Ford Motor Company eta Stanford Research Institute kontratuak esleitu zituen EMS eta EDS sistemen garapen analitiko eta esperimentaletarako. FRAk babestutako ikerketak motor elektriko linealaren garapena ekarri zuen, gaur egungo maglev prototipo guztiek erabilitako motrizitatearekin. 1975ean, Amerikako Estatu Batuetako abiadura handiko maglev ikerketarako finantzaketa federalak bertan behera geratu ondoren, industria ia-ia maglev-en interesik ez zuen utzi; Hala ere, abiadura baxuko maglev ikerketak Estatu Batuetan jarraitu zuen 1986 arte.\nAzken bi hamarkadetan, maglev teknologiako ikerketa eta garapen programak hainbat herrialdek egin dituzte: Britainia Handia, Kanada, Alemania eta Japonia. Alemaniak eta Japoniak 1.000 milioi dolar baino gehiagoko inbertitu dute HSLT teknologia garatzeko eta erakusteko.\nAlemaniako EMS maglev diseinua, Transrapid (TR07), Alemaniako gobernuak 1991ko abenduan funtzionatu zuen ziurtagiria. Alemaniako eta Hamburgo artean dagoen maglev lineak Alemanian finkatutako finantzaketa pribatua du, eta potentzialki, Alemaniako iparraldeko estatu bakarretako laguntza osagarria du. proposatutako ibilbidea. Lerroa abiadura handiko Intercity Express (ICE) trenarekin eta ohiko trenekin konektatuko litzateke. TR07 probatu egin da Emsland-en, Alemanian, eta mundu osoko abiadura handiko maglev sistemak irabazi-zerbitzurako prest dago. TR07 Orlando, Florida-n ezartzeko aurreikusita dago.\nEDSren kontzeptua Japonian garatzen ari den kontzeptu supereroale magnetiko sistema bat erabiltzen du. Tokio eta Osaka arteko Chuo linearen maglev erabili behar da 1997an.\nMaglev nazionalaren ekimena (NMI)\n1975eko laguntza federalaren baja zenetik, Amerikako Estatu Batuetan abiadura handiko maglev teknologiari buruzko ikerketa txiki bat egin zen 1990 arte, National Maglev Initiative (NMI) ezarri zenean. NMI DOTaren, AEBen eta DOEren FRAren ahalegin kooperatiboa da, beste erakunde batzuen laguntzarekin. NMIren xedea maglev-ek hiriarteko garraioa hobetzeko eta Administrazioak eta Kongresuak beharrezkoak diren informazioa garatzea da, gobernu federalak teknologia hori aurrera eramateko behar duen papera zehazteko.\nIzan ere, hasieratik, AEBetako Gobernuak garapen ekonomiko, politiko eta sozialerako garapen ekonomiko berritzailea bultzatu eta bultzatu du. Adibide ugari daude. XIX. Mendean, gobernu federalak trenbidearen garapena bultzatu zuen, lotune transzendentalak lotzeko, 1850. urtean Illinois Central-Mobile Ohio Railroads-ek eman zion bezala. Amerikako Estatu Batuetan, 1920ko hamarkadan hasitakoa, Gobernu Federalak bultzada komertziala eman zion teknologia berriei. hegazkintza aireko bideen bidezko kontratuen bidez eta larrialdi-lurreratze eremuak ordaintzen dituzten funtsak, ibilbide argiztapena, eguraldi txostenak eta komunikazioak ordaintzeko. Geroago XX. Mendean, Funts Federalak Interstate Highway Sistema eraikitzeko erabiltzen ziren eta aireportuen eraikuntza eta funtzionamendua Estatu eta udalerriei laguntzeko. 1971. urtean, Estatu Batuetako trenbide bidaiarien zerbitzua ziurtatzeko, Amtrak sortu zen.\nMaglev teknologiaren ebaluazioa\nEstatu Batuetako maglev-a zabaldu ahal izateko bideragarritasun teknikoa zehazteko, NMI Office-k maglev teknologiaren aurrerapenaren ebaluazio integral bat egin du.\nAzken bi hamarkadetan, lurreko garraio sistema desberdinak garatu dira atzerritik, eta 150 mph (67 m / s) baino gehiagoko abiadura operatiboak izan ditu, Estatu Batuetako Metroliner-ekin 125 mph-ra (56 m / s). Hainbat altzairuzko gurpileko trenbideek 167 eta 186 mph arteko abiadura mantentzen dute (75 eta 83 m / s), batez ere Japoniako 300 Shinkansen, Alemaniako ICE eta TGV frantsesak. Alemaniako Transrapid Maglev-ek trenbideko 270 mph-ko (121 m / s) abiadura erakutsi du, eta japoniarrak maglev proba-auto bat izan du 321 mph-ra (144 m / s). Honako hauek dira Estatu Batuetako Maglev (USML) SCD kontzeptuei dagokienez erabilitako sistema frantses, aleman eta japoniarreko deskribapenak.\nFrantziako tren bat Grande Vitesse (TGV)\nFrantziako Trenbide Nazionaleko TGVak abiadura handiko eta gurpileko gurpileko trenen gaur egungo belaunaldiko ordezkaria da. TGV-k 12 urte daramatza Paris-Lyonen (PSE) ibilbidean eta 3 urte Paris-Bordeaux (Atlantique) ibilbidearen hasierako atalean. Atlantique trenak hamar bidaiarien autoak ditu, bakoitza amaierako autoarekin. Potentzia-autoak propultsio birakarien trakzio motorrak erabiltzen ditu. Pantografoak muntatutako teilatua elektrizitate elektrikoa biltzeaz gain katenariarena da. Cruise abiadura 186 mph (83 m / s) da. Trena nontiltinga da eta, hortaz, abiadura handiko abiadura mantentzen duen lerro zuzen bat behar du. Operadoreak trenaren abiadura kontrolatzen duen arren, balbulak automatikoki gainditutako babesak eta behartutako balaztatzeak barne daude. Balazta berreskuratzeko balaztak eta ardatz-muntatutako disko balaztak konbinatzen dira. Ardatz guztiek antilock balaztatzea dute. Potentzia-ardatzek kontrako irristagaitza dute. TGV aztarna estrukturako trenbide estandarraren konbentzionala da, ondo moldatutako oinarriarekin (material granular konpaktuak). Trenak soldadura etengabea du, hormigoizko / altzairu loturen bidez, elastikotasunarekin. Bere abiadura handiko swing ohiko swing sudurra bilakatzen da. TGV lehendik dauden ibilbideak erabiltzen ditu, baina abiadura nabarmen murriztu da. Bere abiadura handiko, potentzia handiko eta anti-irristagaitzaren kontrolagatik, TGV-k AEBetako trenbide-praktikan normala den bezainbeste aldiz igotzen diren kalifikazioak igotzen ditu, eta, beraz, Frantziako lursail gogorrak jarraitu ahal izango ditu zubi eta tunel handiak eta garestiak gabe. .\nTR07 alemanak abiadura handiko Maglev sistema merkaturatzeko prestatzeko gertuena da. Finantzaketa lortu ahal izateko, lurretako haustura Florida 1993an egingo da Orlando Nazioarteko Aireportutik 14 kilometrora (23 km) eta Nazioarteko Unitatean dagoen jolas gunera. TR07 sistema ere kontuan hartuko da Hamburgo eta Berlin arteko abiadura handiko lotura eta Pittsburgh hiriaren eta aireportuaren artean. Iragarkiak iradokitzen duen moduan, TR07 gutxienez sei lehenago eredu izan zen aurretik. Hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran, Alemaniako enpresek, hala nola Krauss-Maffei, MBB eta Siemens-ek, aire kuxinaren ibilgailu baten bertsio eskala (TR03) probatu zuten eta superkondentsadore magnetikoen bidez maglev ibilgailuen repulsion-a. 1977an, erakarpen maglev-ean oinarritutako erabakia hartu zuenean, aurrerapen handiak egin ziren, sistema indukziozko motor lineal (LIM) propultsioa elektrizitatearen bidezko potentzia elektriko linealarekin (LSM) propultsioa bilakatuz, maiztasun aldakorra enplegatzen duen elektrikoki Bobinak elikatzen ditu gidan. TR05 1979an Nazioarteko Trafiko Azoka ospatu zen jendea izan zen, 50.000 bidaiarik eta esperientzia baliagarri baliotsua eskainiz.\nTR07, 19.6 kilometroko (31,5 kilometro) gidako ibilbidea, Alemaniako ipar-mendebaldean, Emsland proba-pista, 25 milioi urte inguruko Alemaniako Maglev garapenaren amaiera da. Sms sistema sofistikatua da, ohiko burdinazko nukleoaren bidez elektromagnetismoak erakartzeko ibilgailuen igogailua eta orientazioa sortzeko. Ibilgailuak T formako gida baten inguruan biltzen du. TR07 gidak altzairuzko edo hormigoizko habeak eraiki eta eraiki ditu tolerantzia oso estuetara. Kontrol sistemak levitation eta orientazio indarrak erregulatzen ditu gidariaren imanen eta burdinazko "pistak" arteko distantzia hazbeteko (8 eta 10 mm) artean mantentzeko. Ibilgailuen imanen eta erraileko gidarien errailen arteko erakarpenek orientazioa ematen dute. Bigarren ibilgailuen imanen eta gidaren azpian dauden propultsio stator-paketeen arteko erakarpenek igogailua sortzen dute. Igogailua imanak ere LSM baten bigarren edo errotore gisa balio du, zeinaren lehen edo stator korronte elektrikoa gidariaren iraupena luzatzen duen. TR07-k bi edo gehiagoko ibilgailu gehiago erabiltzen ditu. TR07 propultsioa LSM izate luzea da. Gidaliburuko estaturen bobinak ibilgailuaren levitación imanak propultsio sinkronoarekin lotzen dituen uhin bidaiaria sortzen du. Zentralki kontrolatutako bide-estazioek maiztasun aldakorra eskatzen dute, aldagai-tentsioko potentzia LSMra. Balazta primarioa birsortzailea da LSM bidez, eddy-current balaztatzeak eta marruskadura handiko eskailerak larrialdietarako. TR07k emslandeko pistatik 270 mph-ra (121 m / s) seguru funtzionamendua erakutsi du. 311 mph (139 m / s) abiadura gurutzatuetarako diseinatua dago.\nJaponiako Abiadura Handiko Maglev\nJaponiarrek milioi bat dolar baino gehiago gastatu dituzte, bai erakarpen eta repulsion maglev sistemak garatuz. HSST erakarpen sistema, Japoniako Airlines sarritan identifikatutako partzuergo batek garatutakoa da, 100, 200 eta 300 km / h-rako diseinatutako ibilgailu-serie bat. Hirurogeita hamar mila orduko (100 km / h) HSST Maglevs-ek bi milioi bidaiari baino gehiago garraiatzen ditu hainbat Japonian Expos eta Vancouver Kanada garraiatzeko 1989 Kanpoan. Abiadura handiko Japoniako repulsion Maglev sistemak Trenbide Teknikoko Ikerketa Institutuak (RTRI) garatzen ari da, Japoniako Rail Group berriki pribatizatutako ikerketa-taldea. RTRIren ML500 ikerketa-ibilgailuak munduko abiadura handiko ibilgailuen gidaliburua lortu zuen 1979ko abenduan, 321 mph (144 m / s), oraindik ere nabarmentzen dena, nahiz eta TGV trenbide frantsesaren bereziki aldatu den. MLU001 hiru kamioi tripulatzaile bat hasi zen 1982an probatzen. Ondoren, suak 1991. urtean MLU002 auto bakar bat suntsitu zuen. Bere ordezkoa, MLU002N, erabiltzen da behin-behineko diru-sarreren sistema erabiltzerakoan aurreikusitako alboko leuztifikazioa probatzeko. Gaur egun, jarduera nagusia $ 2 milioi, 27 milia (43 km) maglev proba linearen eraikuntza da, Yamanashi prefekturako mendietan, non diru sarreren prototipoa probatzen hasi zen 1994an.\nErdialdeko Japoniako Trenbide Enpresak Tokiotik Osakaera abiadura handiko bigarren linea bat eraikitzea proposatzen du (Yamanashi test saila barne) 1997an hasita. Horrek erliebea emango dio Tokaido Shinkansen oso errentagarriari, hau da, saturazioa eta errehabilitazioa behar du. Beti hobetzeko zerbitzua eskaintzea, baita aire konpainiek 85 ehuneko merkatu kuota dagoeneko erasotzea saihestea ere, orain 171 mph (76 m / s) baino abiadura handiagoak beharrezkoak dira. Maglev sistemaren diseinu abiadura 311 mph (139 m / s) da, 500 mph (223 m / s) abiadura etorkizuneko sistemetarako proiektatzen dira. Repulsion maglev erakarpen maglev baino gehiagok aukeratu du bere abiadura handiko potentzial ospetsuagatik, eta airearen zabalera handiagoak Japoniako lurrikararen aldeko joera lurrean mugitzen duelako. Japoniako repulsion sistema diseinua ez da sendoa. Japoniako Trenbide Zentraleko konpainia baten kostuaren kalkulua 1991. urtean, linearen jabea zen, Mt.aren iparraldeko lurralde menditsuaren bidez abiadura handiko linea berria adierazten du. Fuji oso garestia izango litzateke, milia bakoitzeko $ 100 milioi (8 milioi yen metroko) trenbide konbentzionalerako. Maglev sistema 25 ehuneko gehiago kostatuko litzateke. Gastuaren zati garrantzitsu bat ROW azalera eta azpitaldea lortzeko kostua da. Japoniako abiadura handiko Maglev-en xehetasun teknikoen ezagutza eskasa da. Badakigu magnesio superkondentsatuak izango dituela bogiean, sidewall levitation, lineako sinkronoaren propultsioa gidaliburu bobinak erabiliz eta 311 mph (139 m / s) gurutzaldi-abiadura.\nUS Kontratisten Maglev Kontzeptuak (SCD)\nLau SCD kontzeptuetatik hiru EDS sistema bat erabiltzen dute, autoan iman superkondentsadoreak bultzatzen dituzten igogailu uholdeak eta orientazio indarrak gidan muntatutako zuzendaritza pasiboen sistema baten bidez. Laugarren SCD kontzeptuak TRS7 alemaniarraren antzeko EMS sistema bat erabiltzen du. Kontzeptu honetan, erakarpenek igogailua sortzen dute eta gidariaren ibilgailua gidatzen dute. Hala ere, TR07 ez bezala, ohiko imanak erabiltzen dituena, SCD EMS kontzeptuaren erakarpen indarrak iman superkonduktoreak sortzen ditu. Banakako deskribapen hauek azpimarratzen dituzte lau Estatu Batuetako SCDen ezaugarri esanguratsuak.\nBechtel kontzeptua ibilgailu-muntatutako, fluxu-uzteko imanen konfigurazio berria erabiltzen duen EDS sistema da. Ibilgailuak zortzi superkondentsadoretako sei multzo ditu alde bakoitzean eta kutxa-betaurreko bidezko kutxa bat zeharkatzen du. Ibilgailuen imanen eta aluminiozko eskailera laminatu baten arteko elkarrekintza, eskuliburuaren alboko eskailera bakoitzean igogailua sortzen da. Elkarrizketa antzekoa, nullflux bobinak muntatutako gidaliburuarekin batera. LSM propultsio bobinak, gidariaren alboetan ere lotuta, ibilgailuko imanekin elkarreragin bultzatzen dute. Zentralki kontrolatutako bide-estazioek aldagai-maiztasuna eta aldagai-tentsioko potentzia ematen dizkiete LSM-ri. Bechtel ibilgailua auto bakar batekin osatzen da, barruko inklinazio maskorrekin. Kontrol aerodinamikoen gainazalak erabiltzen ditu orientazio magnetikoaren indarrak handitzeko. Larrialdietan, aireztapenerako pads kalera ateratzen da. Gidaliburuak post-tentsioko hormigoizko kutxa bihurgunea dauka. Eremu magnetiko altuak direla eta, kontzeptuak plastiko ez-mekanikoak, zuntzezko indargarri plastikoak (FRP), kutxa bektorearen goialdeko tentsioko hagaxkak eta estruktura deitzen ditu. Konmutadorea FRPen guztiz eraiki daitekeen habe bihurgarria da.\nFoster-Miller kontzeptua abiadura handiko japoniar Maglev antzekoa da, baina funtzio osagarriak ditu performance potentziala hobetzeko. Foster-Miller-en kontzeptuak ibilgailu motordunen diseinua du, japoniar sistema baino azkarrago kurba bidez erabiltzeko bidaiariaren erosotasun maila berean. Japoniako sistema bezala, Foster-Millerren kontzeptuak supereroaleen imanak erabiltzen ditu igogailua sortzeko, U formako gidaliburuen alboetan kokatutako leuze-bolumen korapilotsuak elkarreraginean jarrita. Imanen arteko elkarrekintza gidari-muntatuta, propultsio elektrikoen bobinak nulua-fluxuen orientazioa eskaintzen du. Bere propultsio eskema berritzailea lokalki aldatutako motor sinkrono lineal (LCLSM) deritzo. Banakako "H-zubia" inbertsoreak sekuentzioki propultsio bobinak dinamizatzeko zuzenean bogie azpian. Inbertsoreak gidariaren bidez bidaiatzen duen uhin magnetikoa sintetizatzen du ibilgailuaren abiadura berean. Foster-Miller ibilgailuak bidaiarien moduluak artikulatu eta besaulki eta sudur-atalak osatzen duten atalak osatzen dute. Moduluak bogie imanak dituzte elkarren ondoan partekatzen dituzten bakoitzean. Bogie bakoitzak alboko lau iman ditu. U formako gidaliburuak hormigoizko bi hormigoizko paralelogramak ditu, transversalki hormigoi aurrefabrikatuen diafragma bidez. Eragin magnetiko kaltegarriak ekiditeko, goiko post tentsioko hagaxkak FRP dira. Abiadura handiko korronteak korronte alternoko bihurgailuak erabiltzen ditu ibilgailua ibilgailu bertikal baten bidez gidatzeko. Horrela, Foster-Miller trukeak ez du egiturazko kide mugikorrak eskatzen.\nGrumman kontzeptua TRS7 alemaniarekin antzekotasuna duen SEM bat da. Hala ere, Grumman-en ibilgailuak Y formako gidari baten inguruan biltzen dira eta ibilgailuen imanen multzo komun bat erabiltzen dute levitation, propulsion eta orientazioetarako. Gidaliburuaren errailek ferromagnetikoak eta LSM bihurgailuak dituzte propultsioetarako. Ibilgailuen imanak ferra-itxurako burdinazko nukleoen inguruko bobina superkondentsagarriak dira. Polearen aurpegiak burdinazko errailek erakarrita daude gidariaren behealdean. Burdinazko nukleo bakoitzaren gaineko kontrol koilarak ez dira korronteak levitation modulatzen eta orientazio indarrak 1.6 hazbeteko (40 mm) aireko hutsuneak mantentzeko. Bigarren mailako esekidura beharrezkoa da ride kalitate egokia mantentzeko. Propultsioa LSM konbentzionala gidaliburuaren barrutian txertatuta dago. Grumman ibilgailuak bakar edo auto multiploak izan daitezke okertze gaitasunarekin. Ibilbide gidariaren superestruktura berritzailea Y-formako gidaliburu lerdena da (bakoitza norabide bakoitzerako), 15 metro eta 90 oin (4.5 m-tik 27 m-ra) banandutako bihurguneak muntatuta. Spline estrukturatzailearen egitura bi norabideetan balio du. Aldaketak TR07 estiloko bihurgune gidaren habe batekin lortzen da, labaintzen edo biratzen duen atal baten bidez laburtuta.\nMagneplane kontzeptua EDS bakarreko ibilgailua da, xanpodun xehapen eta orientazioko aluminiozko gidari baten 0.8 hazbeteko (20 mm) lodierako xafla erabiliz. Magneplane ibilgailuak 45 graduko kurbetan autoerresta daitezke. Kontzeptu horren aurreko laborategiko lanak levitation, orientazioa eta propultsio eskema baliozkotu ditu. Levazio eta propultsio magnetiko superkondentsiboak ibilgailuaren aurrean eta atzealdean bogieetan biltzen dira. Erdialdeko imanek LSM bihurgailu arruntekin elkarreragiten dute propultsioarekin eta "korronte-indarra" ardatz elektromagnetikoak sortzen dituzte. Bogie bakoitzaren aldeetako imanek aluminiozko gidaliburuaren orrien aurka erreakzionatzen dute levitation emateko. Magneplane ibilgailuak kontrol aerodinamiko gainazalak erabiltzen ditu mozketa aktiboa mozteko. Aluminiozko levitación orriak gidariaren bidez osatzen dute aluminio egiturazko kutxarako bi egitura. Kutxa habe hauek zuzenean pilareetan onartzen dira. Abiadura handiko korronteak nukleoko korronte pizteak erabiltzen ditu ibilgailua gidatzeko kanalaren bidez gidariari gidatzeko. Horrela, Magneplane switchek ez du egiturazko kide mugikorrak eskatzen.\nIturriak: Garraio Liburutegi Nazionala http://ntl.bts.gov/\nCyrus McCormick, Reaper mekanikoa asmatzailea\nNork asmatu du Cupcake?\nHormigoiaren eta zementuen historia\nMedikuntzan Ultrasoinuen Historia\nFrancis Cabot Lowell eta Power Loom\nThe Spinning Mule Invention egilea: Samuel Crompton\nZure irakaslea aurkitzea\nIkasleen Zuzenketa Klasean - Nola eta noiz?\nZergatik perfekzionista izatea ez da kaltegarria izan\nColorado Unibertsitateko Colorado Unibertsitateko Onarpen Unibertsitatean\nIlunpetan distiratzen duten gauzak\nAmerikako Gerra Zibila: Chantilly-ko gudua\nUtah-ko unibertsitateko GPA, SAT eta ACT datuak\nTrinity Washington University Onarpen\nNicholls Estatuko Unibertsitate Onarpen\n19 Must-See anime Series Robot erraldoiekin\nBethune-Cookman University GPA, SAT eta ACT Data\nHebrew Izenak Boys (HM)\n5 Eskuineko Bowling Ball aukeratzea zuregana


«'Herri txiki'-ren formula Donostian probatu dugu, 'Herri city' izenarekin» - Bizigiro - Berria\nLuis Oiartzabal. 'Herri txiki, infernu handi' saioko zuzendaria\n«'Herri txiki'-ren formula Donostian probatu dugu, 'Herri city' izenarekin»\nBueltan da 'Herri txiki, infernu handi' saio arrakastatsua. ETB1ek laugarren denboraldia estreinatuko du gaur, 22:00etan. Luis Oiartzabal zuzendariak esan du harrera beroa egiten ari zaizkiela herrietan.\nKazetaritzako lizentziaduna da, eta ETBko makina bat saio zuzendu du azken bi hamarkadetan Luis Oiartzabalek (Irun, Gipuzkoa, 1974). Herri txiki, infernu handi saioko lehen zuzendaria Lordi Saralegi izan zen —ETBko arloburu da orain—, eta jarraian hartu zion erreleboa Oiartzabalek.\nETBk iragarri du gaur Nafarroako Elizondora joango zaretela. Zein herri bisitatuko dituzue datozen igandeetan?\nBost atal grabatu ditugu orain arte. Elizondokoaz gain, Eskoriatza [Gipuzkoa], Igorre [Bizkaia], Asparrena [Araba] eta Imotz [Nafarroa] herrietan ibili gara. Iparraldeko grabaketak erabaki gabe ditugu, baina Lapurdin eta Zuberoan zenbait aukera aztertzen ari gara. Iparraldean bizpahiru grabaketa egingo ditugu denboraldi honetan.\n2015eko urtarrilean estreinatu zuen ETB1ek saioa, eta laster hiru urte beteko ditu. Zer iritzi duzu orain arte egindako bideaz?\nOna. Laugarren denboraldia da hau, eta saioa ematen jarraitzea ez da seinale txarra.\nIkusle datuak apartak izan dira orain arte. Pizgarria al da hori lan egiterako orduan?\nBai, beti. Lan handia dauka programak atzean. Lan horrek gero datu onak ematen baditu... Datua ez da izaten beti lan hobearen edo txarragoaren seinale. Guk beti egiten dugu lan berdin, herri guztietan. Baina datua ona baldin bada, poza ematen du.\nFuntsezkoa al da saiorako Zuhaitz Gurrutxaga eta Mikel Pagadizabal elkarrekin hain ondo konpontzea?\nBai, zalantzarik gabe. Oso ondo ezagutzen dute elkar, eta kimika hori pantailatik harago transmititzen da. Ona da hori saioarentzat.\nIrudika dezakezu Herri txiki, infernu handi Gurrutxaga eta Pagadizabal gabe, eta beste protagonista batzuekin?\nOrain dauzkagunak hauek dira, eta ez dut horrelakorik imaginatzen.\nUmorerik gabeko bestelako formatu batean irudika ditzakezu?\nZuhaitz eta Pagadi zernahi egiteko kapaz dira. Talentu handia dute, biek ala biek, eta edozer egiteko kapaz ikusten ditut.\nGainontzekoan, lantaldeak lehen bezala jarraituko du?\nBai, gutxi gorabehera lehengo talde bera da. Saioan iazko bide beretik jarraituko dugu.\nSebastian Lizasoren bertsoak ere baliagarriak dira saiorako, ezta?\nBai, bertsoek asko janzten dute saioa. Bertso horiei irudi politak gehituz gero, herriaren istorioa aberasteko balio dute.\nLaugarren denboraldia izanik, ikusleak ez al dira nekatuko formatua berriz errepikatuta?\nIkusiko dugu zer gertatzen den. Baina guk, behintzat, grabatzen aritu garen herrietan sumatu dugu jendea irrikaz dagoela saioa ikusteko. Gero ikusle datuak nolakoak izango diren ez dago jakiterik.\nMartxan duzue formatua hiri handietara eramateko lehen saiakera. Zertan da hori?\nHiri handi batean grabatu dugu dagoeneko, Herri city izenburupean. Urriaren bukaeran edo azaroaren hasieran emitituko du ETB1ek lehen atal hori. Donostian grabatutako programa bat da, Herri txiki, infernu handi-ren eskema berari jarraituz. Hiriko biztanleen egunerokoa jasoko dugu programan. Horrez gain, antzoki bat plato bihurtuko dugu.\nZein ezaugarritakoak dira herri errazenak eta zein zailenak grabaketak egiteko orduan?\nEz dago herri errazik edo herri zailik. Egia da euskararen erabilera murritzagoa den herrietan zailagoa dela telebistan agertzeko prest dauden euskaldunak topatzea. Baina horrek ez du esan nahi Oionen [Araba] zailtasun gehiago ditugunik Berrobin [Gipuzkoa] baino. Aurreko denboraldian, Oiongo atala izan zen ikusle datu onenak izan zituena. Ahalegin berezia egiten dugu hainbeste bisitatzen ez diren herrietara iristeko.


Data: Irailak 23, 2018\nAvia Eibar Rugby neskak nota ona atera zuten Durangoren kontra. Aurreko domekan, Urtarrilaren 14an, gure neskak haien 5. garaipen jarraitua lortu zuten. Unbeko zelaian izan zen topaketa, [...]\nData: Azaroak 19, 2017\nZapatuan, azaroak 18an, Eibar Rugby Taldeak garaipena lortu zuen Gernikaren aurka jolastuz. Partida Gernikako zelaian jokatu zen, 16:30etan hasiera emanez. Partidu garrantzitsua izan da, gure [...]\nData: Urriak 31, 2017\nNesken partida Uni Bilbaoren aurka\nAvia Eibar Rugby Neska taldeak, garaipena lortu zuen zapatu honetan, urriren 28an, Universitario Bilba Ruhby taldearen kontra, El Fango kirol zelaian. Aldiz aurretik, partida konplexutzat hartu [...]\nData: Urriak 24, 2017\nIgande honetako 12:00etan, gure Eibar Rugby Avia Neska taldeak partidu garrantzitsu bat jokatu du. Bai, aurkako taldearen eta bai, puntu gehiago lortu ahal izateko lehian. Partidua Eibarren izan [...]\nData: Urriak 9, 2017\nUrriaren 8an, Avia Eibar Rugby Neska taldeak bigarren partida jokatu zuen La Únicaren kontra, UPNA zelaian. Gure neskak partida gogorra izan zuten, astean zehar landutako teknikak praktiketan [...]


... eta ni baino lehenago zegoen... mmmm... ez dakit, bada... etxepean?\nEz naiz bertsolari ona, eta egongo dira, seguru, niri bururatu zaidan hori baino errima hobeak. Baina, kontuak kontu, euskal esamoldeen bilduma eguneratu beharra dugu, egia-ostearen garaiotara egokitzeko. Bizi garen sasoi honetan, gezurrak hankak labur baino, azkar-azkarrak ditu. Lehen Getariaraino iristeko behar zuen denbora berean, gaur egun bizpahiru buelta eman diezazkioke Lurrari.\nIzan ere, datuak argiaren abiaduran, edo are azkarrago, mugitzen dira sare sozialen eta berehalako mezularitzaren aro honetan. Batek albiste deigarri bat jaso, eta atzamar punta apur bat aurreratuta klik batean lor dezake beste dozena bat laguni bidaltzea, eta haietako bakoitzak beste dozena bati, haiek... eta horrela eratzen dira egundoko gezurtzarrak, geldiarazten oso zailak.\nKontua ez litzateke larria, gezur horiek batzuetan, sarritan, nahita sortutakoak ez balira, alegia, iritzi giro jakin bat pizteko edo kalean dagoen beste bat baretzeko. Adibide oso freskoa Kataluniako gertaeren inguruan daukagu, non independentziaren kontrakoak zein aldekoak jo eta su aritu diren batzuek eta besteek jasotako ustezko eraso eta kalamidadeen gaineko irudi faltsuak zabaltzen, barra-barra zabaldu ere. Kasua hain izan da nabarmena, nazioarteko kazetaritza erakunde bat gaiari buruzko bilduma bat osatzen hasi dela.\nHain larria, ezen Facebookek berak ere dekalogo bat argitaratu baitu, propio, irakurleei albiste faltsuak\natzematen laguntzeko. Oso oinarrizko gauzak dira, baina noizbehinka, uneko beroaldian, ahaztu egiten zaizkigu. Aipatzen da berriaren edo irudiaren jatorria? Badago jatorri hori egiaztatzerik? Izenburua deigarria bada, bat dator albistearen edukiarekin? Gakoa da jasotzen ditugun mezuekiko gutxieneko jarrera kritikoa izatea, baina, esan bezala, batzuetan ez da erraza izaten.\nZuek zer diozue? Egiaztatzen dituzue WhatsApp edo sare sozialen bidez jasotzen dituzuen eleberriak, beste inori bidali aurretik? Gertatu zaizue inoiz albiste bat horrela jaso eta gerora gezurrezkoa zela jakitea?


Euskaraz mintzo da Arestiren Bilbo | Bizigiro | Berria\nEuskal nazioa, euskaran bermatua. Euskaltzaindiaren egoitza, Bilboko Plaza Barrian. OSKAR MATXIN EDESA / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2022ko urtarrilak 13 - Bilbo\nOrainaldia darabil, aspaldi hildako gizon batez ari bada ere: izan zen, baina oraindik bada, agian ezkutuan, beharbada behar besteko arretarik jaso gabe; inola ere ez desagertua. «Gabriel Aresti oso bizirik dago Bilbon», Karmelo Landa Mendibe historialariaren arabera, eta bizirik iraun du, orobat, idazlearen garaiko Bilboren zati batek ere. «Toki arrotza da oraindik euskaldun batentzat, euskaldun bezala bizitzeko ezinezko tokia. Euskaldunen autokontzientzia Bilbon: hori islatu zuen eta islatzen du Arestik».\nTeorikoa zein praktikoa izan zen Arestiren ekarpena (Bilbo 1933-1975); helburu soziala izan zuen haren lanak. «Euskal nazioaren eraikuntzarako literatura egin zuen». Eta, horretarako, pertsona eta toki jakin eta errealak erabili zituen: idazlearen sorkuntza eta testuingurua banaezinak dira, horrenbestez, eta bata zein bestea bildu ditu Landak argitara eman duen azken lanean: Bilbon dabil Gabriel Aresti. «Lan oso garrantzitsuen aukeraketa bat da, ia antologia bat, baina gainera testuinguruan kokatzen dira; hori oso garrantzitsua da haren poesia interpretatzeko».\nErroa argitaletxeak publikatu du, Bilbo Arte arduratu da argitalpenaren diseinuaz, Bilboko Udalaren eta Gabriel Aresti kultura elkartearen babesa jaso du, eta idazlearen alargunaren eta alaben oniritzia. Hamasei kapitulutan banatuta dago liburua, eta Arestiren Bilbo ezagutzeko ibilbide bat proposatzen da, idazlearentzat esanguratsuak izan ziren edota bere lanetan hizpide izan zituen tokiak aipatuta. Aurrera begira, ibilaldiak antolatzeko asmoa du Landak, eta liburua atalez atal xehatzen ari da Xabier Monasterio editorearekin Bilbo Hiria irratian. «Bilbo ezagutzeko bide bat da, behintzat euskaldunon ikuspegitik».\nAITAREN ETXE FISIKOA\nBarroeta Aldamar kaleko 2. zenbakiaren aldamenean, plaka diskretu eta zaharkitu batek adierazten du zerk bihurtzen duen toki hori interesgune: «Hemen jaio zen Gabriel Aresti Segurola idazlea». Hor hasten da, hain justu, Landak proposatutako ibilbidea, esanahiz blaitutako eremu batean: itsasadarraren parean dago, eta gune hori portua zen Arestiren garaian. Haren etxearen aurrean dago aduana izandako eraikin dotorea.\nAresti jaio eta hiru urtera estatu kolpea eman zuen Francok. «Egoera oso-oso latza bihurtu zen; sekulako eskasia izan zuten aitak, amak eta hiru anaiek. Gosea pasatu zutela kontatzen du». Euskararen egoera ez zen gozoagoa. «Paisaia erdalduna zen, euskara desagertuta zegoen, jipoituta eta baztertuta». Arestiren etxean ez zen hitz egiten, ezta eskola nazionaletan ere, noski; alabaina, hala mintzatzen zen inguruko atezain bat, eta horrek hizkuntzaren egoeraz jabetu zedin eragin zuen. «12 urterekin konturatu zen ezkutuan eta galdua zuela bere nortasun bat: euskararena». Eta erabaki zuen euskara ikasi behar zuela, bere kabuz.\nHautu horrek harritu egiten du Landa. «Transmisiorik ez zegoen justu transmisioa gertatzen den bi eremu garrantzitsutan: familian eta eskolan». Areago, kontrako giroa zen nagusi bietan. «Zerk bultzatzen du adin horretako ume bat baztertuta eta ia desagertuta dagoen nortasun eta hizkuntza bat eskuratzera?». Galdera erantzunik gabe utzi du historialariak, eta orainaldira ekarri du bere horretan: «Zer egiten du euskaldun batek Bilbon gaur egun?».\nEtxetik gertu zuen Arestik ikastetxea: Albia lorategian kokatutako Berastegi eskola; gaur egun, Justizia Jauregia. Plaza inguratzen dituzten hainbat elementu nabarmendu ditu Landak. Batetik, Sabin Etxea. EAJ alderdiaren sortzaileetako bat izandako Sabino Aranaren familiaren etxea zegoen leku berean. Sinbolo bilakatua zen, eta haren indarra ezabatzen ahalegindu ziren frankistak Bilbo bereganatu zutenean. Falangearen egoitza bihurtu zuten aurrena, eta suntsitzea erabaki zuten ondoren. «Haien asmoa zen etxea bota, zati guztiak itsasora eraman eta ur azpian desagerraraztea, ez zedin gelditu ezta arrastorik ere abertzaletasun berriaren sinboloa izandako hartaz». Arestik ikusi egin zuen eraikina nola erauzten zuten, eta oda bat eskaini zion Aranari, Walt Whitman poeta estatubatuarraren molde poetikoa erabilita. Idazlea hil zenean topatu zuten, haren etxean.\nInguru hartan dago Sota familiarena izandako eraikinetako bat ere. Frankistek ostu zieten: abertzaletasunaren beste sinbolo bat ezerezteko hamaikagarren ekintza, Landaren azalpenei erreparatuta. Espainiako bandera erraldoi bat kokatu zuten fatxadan, eta hor dago oraindik.\nBILBO ETENGABE BERRITUA\nIbilbidea Mazarredo zumarkaletik igarotzen da hurrena. Eta dagokion azalpena: «Arestik Bilboko geografia urbanoa eta soziala marraztu zituen, aztertuz kaleen izenak nola jarri eta aldatzen diren». Bilbaoko kaleak (1967) olerkia gogoratzen du Landak: bertan, maite dituen gauzen kaleak errepasatzen ditu idazleak, hala nola Autonomia, Libertatea, Foruak; baita higuintzen dituenenak ere: Urkijo ministroa, Mazarredo almirantea eta Arrikibar ekonomialaria, besteak beste.\nHiriaren izendegian «ordezkatze prozesu historikoa» islatzen da, Landak azaldu duenez. Baina Bilbo bada izenak baino gehiago aldatu dituen hiri bat. Arestiren heriotzatik harago darama horrek: hiri industriala izateari utzi, eta estetikoa da orain Bilbo, historialariaren esanetan. Hiri artistikoaren eta kanpora begirakoaren narratiba gailendu da, dioenez.\nBide horretatik, Euskadi plaza da ibilbidearen hurrengo geralekua, Bilbo berriaren erdigunea: Arte Ederren Museoaren aurrean eta Guggenheim museotik gertu dago, eta, Aresti hil eta urte gutxira, idazleari omenaldi iraunkor bat egitea pentsatu zuten han, artean plaza eta Guggenheim eraiki gabeak zirela. Gorbeiatik eramandako haritz kimu bat landatu, eta monolito bat kokatu zuten parean, Arestiren Bizi-buruko testamentua poemarekin.\nUrte gutxiren buruan desagertu zen, bat-batean, gauez. «Jakin genuen Iñaki Azkunak [orduko Bilboko alkatea] agindu zuela, isilpean. Batzuen buruetan eta diseinuetan, Bilbo berriak ez zuen lekurik Arestirentzat, eta gutxiago erdian».\nEUSKAL HERRIA, ARTETIK\nBilboko udaletxe aurreko Erkoreka plaza da beste interesgune bat; zehazki, bertan kokatutako Jorge Oteizaren eskultura. Arestiren familiaren etxea handik gertu dago, itsasadarra zeharkatuta; hala, bi sortzaileen arteko eztabaida nabarmendu du Landak. «Artearen ikuspegi kontrakoak zituzten. Arestik elitista zela esan zion Oteizari, eta bere poesia eta artea, berriz, herriarentzat zirela».\nOteizaren eta Arestiren arteko talka Arantzazuren (Gipuzkoa) eta Bilboren arteko kontrastean ere islatu zen. «Arantzazu euskal paradisuaren erreferentzia zen, ia mitikoa: euskara han gordetzen da, neurri handi batean; euskal arte moderno bat egiteko saioa aurrera doa, debekuak debeku... Bilbo guztiz kontrakoa da: zulo beltza, jendez betea, zikina...».\nHandik gertu dago Plaza Barria, eta han, Euskaltzaindiaren egoitza. Euskaran oinarritu zuen Arestik euskal nazioaren eraikuntza. «Literatur eta kultur sistema oso bat euskaraz eraikitzen saiatzen da, Bilbo hartatik». Mugarri gisa, Maldan behera (1960) poema liburua. «Ez zegoen euskara literariorik, eta Aresti lehenengoetarikoa izan zen euskara arautu bat sortzen. Batua ofizialki 1968an onartu bazen ere, bederatzi urte lehenago Maldan behera idatzi zuen gero euskara batua izango zen horretan».\nAITAREN ETXE ALEGORIKOA\nBideak Arriaga plazara darama. Han bukatzen da ibilbidea, «Bilboren bihotzean»; hortaz, ondorioak aurkezteko tartea da: «Arestiren etxea, aitaren etxea, ez da fisikoa, alegorikoa baizik», dio Landak. «Bilbo da aitaren etxea harentzat, Euskal Herriaren erreferentzia, bere kontraesan guztiekin». Orobat da amaren sutondoa: Arestik ez zuen irudi hori erabili, baina arestizaleek —Landa tartean— alegoria eguneratu dute.\nIdazleak bere obretan barreiatutako elementuek eta ibilbidean topatutakoek bezala, etxea esanahiz lepo dago. «Literaturan, poesian, guneak adierazgarri bihurtzen dira. Erreferentzia horiek balio sinboliko imantatu bat hartzen dute». Bereganatu egiten dituzte xehetasun gehiago, alegia. «Etxea aipatzean, euskaldun batek badaki ez dela etxe fisikoa bakarrik aipatzen, edo harria aipatzerakoan. Gernikako arbola ez da soilik arbola bat: zerbait gehiago da».\nArestik erabilitako elementuek balio erantsia dute. «Honen guztiaren bitartez, lortzen du berritzea Euskal Herriaren inguruko sinbologia, ja gastatuta zegoena. Jaungoikoa eta Lege Zaharra, Gernikako arbola, kaikua, jeltzalea, txapela... aurreko mendeetako sinbologia hori nekez egokitu daiteke Bilboren moduko metropoli batera». Landaren arabera, Aresti konturatu zen Euskal Herriak sinbolo berriak behar zituela, eta bere sorkuntzen bidez eskaini zizkion.\nNire poesia mailu bat da. «Zer nahi du jo eta berpiztu mailuarekin? Lokartuta dagoen herri bat. Horrekin guztiarekin, Arestik helburu bat ematen dio bere literaturari; garrantzi ideologiko, politiko eta kulturala du». Orain ere, berdin. «Sinbologia hori berrartu behar genuke bilbotarrok, batez ere euskaldunok».


Fedeafesen ikerketa baten arabera, buru gaixotasuna duten emakumeen %75k indarkeria jasan du familiartean edo bikote-harremanean | Asasam\nHasiera » Fedeafesen ikerketa baten arabera, buru gaixotasuna duten emakumeen %75k indarkeria jasan du familiartean edo bikote-harremanean\nAzterlanaren egile Alicia García Santosen esanetan, datu hauek "icebergaren punta" dira, eta ikerketa gehiago burutzeko beharra nabarmendu du, emakume hauek sufritzen duten abusu tasa ikaragarriaren ikuspegi zabalagoa lortzeko. García Santosek azaldu bezala, buru gaixotasuna duten emakumeek bizi dituzten indarkeria moten artean fisikoa, sexuala, ekonomikoa eta instituzionala desberdindu behar dira. Azken hori erakunderen batean ospitaleratuak daudenen artean gertatzen da, eta eremu horretan "guztia aztertzeke" dagoela aipatu du ikertzaileak.\nIkerketa prozesuan zehar harritu egin dela onartu du García Santosek, eragile guztiek indarkeriaren arazoa sistematikoki gutxiesten zutela konturatzerakoan. Gainera, azterlanean parte hartu duten emakumeek eurak sufritutako biolentzia "gogortasun" eta "naturaltasun" handiz kontatzeko prest agertu zirela azpimarratu du, ingurune segurua eta entzunak izateko prestasuna topatzeak lagunduta.\nBeste datu batzuen artean, buru gaixotasun larria duten emakumeen %25k haurtzaroan bortxakeria sexuala sufritu duela jakinarazi dute, gainerako emakumeen zifraren (%3,5) oso gainetik. Horrez gain, kezkatuta agertu da kasuen %50ean psikiatrak ez baitzituen hauteman pazienteak azken urtean jasotako tratu txarrak.\nFedeafeseko gerente Mari Jose Canok kaltetutako emakumeei sinesgarritasuna ematearen garrantzia nabarmendu du. Izan ere, batzuetan profesionalek ez dute euren testigantza kontuan hartzen buru gaixotasunak eldarnioak eragiten dituela ulertzen dutelako. Hala ere, datuek baieztatzen duten moduan, jarritako salaketak errealak dira kasuen gehiengo garbi batean eta ehuneko minimo batean salatzen dira egoera irrealak.\nFedeafesetik, beste proposamen batzuen artean, Osakidetzaren eta buru gaixotasuna duten pertsonen elkarteen arteko koordinazioa hobetzea aholkatu dute, baita buruko nahasmendua duten emakumeekin lan egiten duten profesionalei indarkeriari buruzko prestakuntza eskaintzea ere. Euskal federazioak adierazi duenez, garrantzitsua da kasu hauetan lan egiteko erreferentziazko psikiatrak izendatzea nahiz datuak partekatzeko sistema garatzea. Adibidez, jasandako indarkeria-kasuak historia klinikoan sartu beharko liratekeela defendatu du.\nMaria Angeles Arbaizagoitia Fededeafeseko presidenteak jakinarazi duenez, kolektibo honen bizi-kalitatea hobetzen lagunduko du azterlanak. Instituzioei eskaera egin die, gainera, babes zentroetan nahiz biolentziaren biktima diren emakumeentzako arreta psikologiko espezializatuan hartzen ez dituzten kasuei erantzuna eman diezaieten.\nEusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburu Beatriz Artolazabalek ikerketaren garrantzia azpimarratu eta “oharrak hartuko” dituztela gaineratu du. Lanpostu faltak, isolamenduak eta gizarte-estigmak kalteberatasuna areagotzen dutela dioen atalaren harira, instituzioen eta sektore sozialaren arteko elkarlanaren garrantzia nabarmendu du, erronka horiei erantzuna emateko garaian “eraginkorragoak izateko”. Azkenik, “lan asko egin behar dugula” aitortu du, eta Fedeafesi “eskua eskaini” dio “elkarlanean jarraitzeko”.\nBestalde, Emakundeko zuzendari Miren Izaskun Landaidak adierazi du ikerketa bultzatzea erabaki zutela buruko nahasmendua duten emakume kolektiboaren inguruko datuak jaso eta ondorioak atera ahal izateko. Era berean, azterlanaren emaitza txalotu eta dibertsitate funtzionala duten emakumeak barne hartuko dituen berdintasun politikak garatzeko lagungarri egin zaiela azpimarratu du. Izan ere, “berdintasuna, guztiontzat ez bada, ez da berdintasuna”, amaitu du Landaidak.\nEkitaldian buru gaixotasuna duten emakumeekin lan egiten duten profesionalak sentsibilizatzeko gida ere aurkeztu du Fedeafesek. Dokumentu horretan indarkeriaren biktimen eta buru gaixotasunaren arteko konexioez ere ohartarazten dute. Zehazki, kasu askotan indarkeria dago patologiaren beraren oinarrian eta, gainera, nahasmendua duten pertsonek arrisku gehiago dute biolentziaren biktima izateko.\nGidaliburua lagungarria da indarkeria-egoera horiek detektatzeko gizarte eta osasun zerbitzuetan zein buru gaixotasuna duten pertsonekin lan egiten duten elkarteetan. Tratu txarrak hautemanez gero, nola jokatu jakiteko jarraibideak ere jasotzen ditu dokumentuak. Edozein kasutan, ikerlanaren arabera, ingurune seguruan dauden emakumeak gai dira bizi izan dituzten bortxakeriak naturaltasunez kontatzeko. Halaber, behar bezala entzungo dieten profesionalak eta beharrezko babesa topatuz gero, abusuzko egoera horiek lantzeak efektu terapeutikoa duela dio.


Una Portada para Norte - ...:::kimo:::...\nYou are here: Home › ikasi › Una Portada para Norte\n…nadie te puede parar… →\n2006-04-05 | Filed under: ikasi\tand tagged with: hausnarketak, interesantea, internet, manipulazioa, nire ama, unibertsiatatekoak\nBueno, bueno bueno…\nGaur bi gai landuko dotez baten prezioan. Izan ere WebQuest bat egin izana bezain garrantzitsua deritzot berton landu leikena, hau da “una portada para Norte” proiektuan pasau dana.\nLehenik eta behin, WebQuest azalduko dotzuet. Ni php web questen orrira joan naiz, erregistratu egin nahiz siempre gratis, siempre libre, eta nire webquesta egin dot. Zer da, ba, webquest bat?\nUste baino errazaua da. Guk danok (gure klasekook) badekogu hezkuntza helbideen zerrenda polit bat. Hamen, erabilgarriak egingo jakuzan baliabideak dagoz. Erabili beharko doguzen orriak dire…\nEz, ez dire. Benetako baliabide pedagogikorik ez dago, norbere eskolara egokiturik ez dagoalako. Egon leikena da, eta berez ala da, eredutzat hartu leikezan proposamenak, baia ezin doguz tal-cual hartu, ez dire guretzako. Are gitxiau gure ikasleentzako.\nBeraz, zein irtenbide dekogu? Ba gure baliabide propioak eitea. Orduan erosotasun falta bat igertan da, zuk dana ein behar, ikasleeri banatu behar, eta gero ondo gorde behar (galdu ahal dozu, bestela), eta abar eta abar.\nWebQuest tarteko irtenbidea da. Eta gerora oso ona egingo zaiguna. WebQuest batetan ikasketa baliabideak prestatzen doguz: unitate didaktiko bat osorik, edo ariketa baten azalpena, edo zeuk behar dozune.\nOraindik orain, lanak proposatzeko erabiltzen da, hau da, ikasleek klasean helbide elektroniko bat apuntatu eta etxetik irakurtzen dabe zein dan burutu beharreko, lan edo proiektua. Baina gerora edozertarako balio dezake.\nErosoagoa da lehengo deserosotasunak desagertzen diren neurrian: ikasleei ez jake banatu behar, eta ondo gordeta dago interneteko helbide batetan. Nahiz eta hasieran lana norberak egin behar dauen, webquestak ugaritu egingo dire, eta geroz eta material ugariagoa eta egokigarriagoa, errazagoa egokitzen topatuko dogu sarean.\nBaldin eta irakasleak hortan hasten bagaren…\nBestalde, Norte aldizkariaren asuntoa aipatu gura nuke. Nire webquestean irakurri ahal izango dozue zer gertatzen dan, baia azalpen lar emon barik (azalpenak emotea ikasleen lana da). Igaz eta aurrekoan Idoiagaz ikasi genuana da, funtsean, zelango aurreiritzi eta estereotipoak dekoguzen eta agertzen doguzen irudietan.\nKasu honetan, ez da arrazakeria asuntoa, ez da matxismoa, ez da homofobia… hauek oso aipatuak dira gaur egun. Kasu honetan osasun mentalaren beharra dutenganako bazterketa da gaia. Ez besteak bezain ezaguna eta baliteke horregatik arriskutsuagoa izatea. Saiatu hausnartzen, denpora badekozue ein webquesteko gaia, ez idatziz (lasai nik eztot zuzenduko), baina bai buruz eta begiradaz.\nAla ba suerte!\nBueno ba, beste barik Portadas Norte webquesta ikustera inbitatzen zaituet. Ondiño bukatu gabe dago baia nahikoa da zer dan ikusteko. Argazki batzuk igongo dodaz eta link batzuk ere jarri beharko dotzedaz, link gehiau.\nAla ba, ikusi, ikasi, goza, eta zeuk egin!!


San Tomas Azoka - Guggenheim Bilbao Museoa\nBaserri-giroa izaten da jaun eta jabe San Tomas egunean. Gabonei hasiera ematen dien azoka ospetsu hori Euskadiko hainbat txokotan antolatzen dute urtero, baina Donostian, Bilbon, Azpeitian, Lekeition, Errenterian, Irunen, Hondarribian, Usurbilen eta Arrasaten elkartzen dira lagun gehien. Ohikoena abenduaren 21ean azoka egitea da, baina Arrasaten, esaterako, egun bat beranduago ospatzen dituzte "Santamasak".\nTxorizoa, taloa eta sagardoa izan ohi dira eguneko protagonista nagusiak, baina beste hainbat produktu erosteko aukera ere badute azoka ezagunera bertaratzen diren milaka lagunek: gazta, txakolina, erroskillak, eztia, gozoak, frutak, barazkiak edo eskulangintza-produktuak, gutxi batzuk bakarrik aipatzearren. Horrez gainera, animalia ugari izaten dira ikusgai, hala nola, txerriak eta oiloak.\nMusikak ere toki garrantzitsua hartzen du egun berezi horretan, bertsolariek, trikitilariek, txalapartariek eta musika-talde desberdinek jaia girotzen baitute.\nEtxeko txikienentzako askotariko jokoak eta jarduera bereziak prestatu ohi dituzte, eta, ezbairik gabe, eurek ere primeran pasatuko dute San Tomas egunean.\nPuente del Arenal, Bilbao\nPrestatu zure bisitaInguruanZer egin EuskadinSan Tomas Azoka Web korporatiboa


Berlinek ez ditu igo nahi EBko aurrekontuak, Bruselaren asmoen aurka - Ekonomia - Berria\nBerlinek ez ditu igo nahi EBko aurrekontuak, Bruselaren asmoen aurka\nAlemaniaren iritziz, nahikoa da 2021-2027 bitarterako aurrekontuak BPGaren %1ekoak izatea. Bruselak BPGaren %1,11era igo nahi ditu\nAngela Merkel eta Emmanuel Macron, Akisgranen (Alemania), joan den astean. RONALD WITTEK / EFE\nAlemania, printzipioz, aurrekontuetan diru gehiago jartzearen alde zegoen, atzo arte. Brexit-aren osteko Europan, EBko hurrengo aurrekontuetan, 2012-2027 bitartekoetan, diru gehiago jartzearen alde daude herrialde gehienak, sei izan ezik: Austria, Herbehereak, Danimarka, Finlandia, Suedia eta Zipre. Berlin ez da talde horretara pasatu, baina gehiengoaren taldetik bereizi da: hau da, ez du gutxiago jarri nahi, baina ezta gehiago ere. Olaf Scholz Alemaniako Finantza ministroak atzo defendatu zuen nahikoa dela aurrekontua BPG barne produktu gordinaren %1 izatea, orain arte bezala, eta ez BPGaren %1,11, Europako Batzordeak proposatu berri duen bezala.\n«Gauzak %1 batekin alda daitezke Europan», esan zuen Shcolz sozialdemokratak Alemaniako Parlamentuan. Azaldu zuen Erresuma Batuak ekarpen garbia egiten duela aurrekontuetan, eta hura joaten denean gutxiago izango dela banatzeko geratuko den dirua, nahiz eta herrialde batzuk diru gehiago jarri.\nHandiak dira zuloak. Erresuma Batuaren agurrak 15.000 milioi euro gutxiago utziko ditu Bruselaren hurrengo aurrekontuetan, eta horri gehitu behar zaio 10.000 milioi euro gehiago beharko direla hiru lehentasun berriak finantzatzeko: immigrazioa, defentsa eta segurtasuna.\nDiru gutxiago eta behar gehiago dagoenez, Europako Batzordeak maiatzaren 2an proposatu zuen aurrekontuak pixka bat handitzea: 1,28 bilioi euro gehiago, EBko BPGaren %1etik %1,11ra. Era berean, kohesio eta egitura funtsak %7 murriztea proposatu zuen, eta NPB Nekazaritza Politika Bateratua %5 apaltzea.\nAurrekontu berrien gaineko akordioa datorren urteko maiatza baino lehen lortu nahi du Bruselak, Europako hauteskundeak baitira orduan, baina estatu kideek zail ikusten dute epe hori betetzea. Eztabaida luze eta korapilatsua izateko osagarri guztiak ditu proposamenak.\nHerrialdeak ados daude lehentasun berriak finantzatzeko —immigrazioa, defentsa eta segurtasuna—, eta gehienak prest daude diru gehiago jartzeko, baina ez dute murrizketarik nahi EBren oinarri tradizionaletan: funtsetan eta NPBn. Ekialdeko estatuak bereziki arduratuta daude kohesio eta egitura funtsen murrizketekin, eta Frantzia, Espainia eta Irlanda NPBrenarekin.\nAlemaniak jartzen du diru gehien aurrekontuetarako, eta orain arte prest agertu da bere ekarpena handitzeko, baina, trukean, funtsak jasotzeko baldintzak gogortu nahi ditu. Baldintza makroekonomikoez gain, zuzenbide estatuari lotutako gutxieneko bermeak eskatu nahi ditu, eta berehala jarri dira kontra hiru bazkide: Hungaria, Polonia eta Txekiar Errepublika.


Badok | Disko kritika: ‘Guria ostatuan’ (Ruper Ordorika)\nAgian ez da inor, are gutxiago artista bat, deskribatzeko modurik txukunena, baina aurretik barkamenak eskatuta, eta ez zaidanez besterik bururatzen, ez dut uste hanka gehiegi sartzen dudanik Ruper Ordorika gure kantaririk dieselena dela esatearekin. Fidagarria delako, espantu gutxikoa, behin bideari ekinda albo batean uzten ez zaituen motor gozoaren modura, denborarekin lagun ona bilakatzen zaizulako, pixka bat etxekoa. Ibilbide luzeetarako prestatua, kilometro batzuk egin eta motorra berotuta, ezusteko pozgarriren bat edo beste ematen dizulako, baita urteak aurrera joanda ere, tranpa gutxikoa. Bai, nahiko arrazoi bada Ordorika jaunaren disko berri bakoitza eskuak zabalik jasotzeko, nahiz eta, aldez aurretik jakin, ez dela aparteko berrikuntzarik izango, ez dela denboraren autopistan haustura edo azelerazio handirik gertatuko. Beste batzuk dira Oñatikoaren bertuteak, eta ongi daki erakusten.\nZenbatzen hasiz gero, hamabost disko ateratzen zaizkit niri, zuzenekoak eta bildumak alde batera utzita; beraz, zer eskatu kantariari? Hauxe, esku artean duguna, azken aldiko legez, Ruperren beste kantu-sorta gozo eta geldoa da. Badakit hau ez dela zale amorratuenoi aspalditik zor digun disko poperoa, baina badaude, oso ikuspegi baikorrarekin nahi baduzue, bide horretan jartzen gaituzten seinaleak.\nLehenengo seinalea, Ez da posible diskoko oihartzunak ekartzen dizkiguten “Kontserba fabrikaren aurrean” kantuko gitarrak. Bigarrena, “Hamar negu” zoragarriaren biolinak. Soul kutsuko moldaketak dultzemeneoan aritzeko perfektua den erritmo ertaineko baladarentzat. Hirugarrena, “Aingeru guardakoa”-ren erritmoan, hau bai poperoa, kulunkatzen diren Hammond organoak. Laugarrena, “Ezetz esatea” kantuan, Ruperren espezialitateetako bat diren balada folk horietako bat, bukaera aldean melodiak hartzen duen bihurgune beltza. Eta zer esan “Ahots urrunak” kantuaz? Ezin duzu Oñatikoaren benetako zale izan ez baduzu bihotzean halako poz txiki bat sentitzen bi minutu eta erdi eskaseko kantu hau lehen aldiz entzuterakoan. Bai, oraindik badugu itxaropena Norvegiako erregearen manupeko izan nahi ez dugunok!\nDiskoak “Zatoz”-en pianoarekin agur esango dizu eta ez da seinale txarra. Ez dut uste soilik ekoizpen edo moldaketa kontua denik; melodia batzuetan, eta batez ere, leloetan, suma daiteke pop-alderako ziaboga sotil hori, eta guztia da sotila Ordorikaren mundu musikalean. Azkenik, kontraesanezkoa dirudien arren, aipagarria da Ruperrek inoiz baino gehiago xuxurlatu duen diskoan sumatzea hau guztia. Baina horregatik maite ditugu haren diskoak, alde-askotarikoak direlako azaletik pixka bat urrutiratuta.\nETIKETAK:Disko KritikakDiskoakElkarRuper Ordorika


Janire Echebarria: “Artea, hezkuntza eta psikologiaren arteko zubiak eraikitzea maite dut” | Geuria\nArtea ihesbide bezala eta euskarri emozional bezala ikusten du Janire Echebarria de Dios galdakoztarrak. Artista, arteterapeuta eta ikertzailea da\nArtista, arteterapeuta eta ikertzailea da Janire Echebarria de Dios (Galdakao, 1985). Artea prozesu terapeutiko gisa baliatzen du. Pertsonekin lan egiten du Janirek arte-sorkuntzaren bidez, “zerbait propioa aitor dezaten, eta deskubritzeko eta ahalduntzeko bideari ekin diezaioten”, dio. Arteaz, arteterapiaz, egin dituen ikasketez eta ikerketez, eta etorkizun hurbilean dituen proiektuez hitz egin dugu berarekin.\nArte Ederretan lizentziatua zara.\nHala da. Ezaguera dudanetik, Arte Ederrak egin nahi izan ditut. Txikitan denbora asko ematen nuen egunkarian ikusten nituen komikiak marrazten eta ahal nuen bakoitzean margotzen nuen, beraz, bokaziozko aukera hutsa da.\nArgi zeneukan zer adar ikasi nahi zenuen Arte Ederren barruan?\nArgi neukan pintura zela gehien interesatzen zitzaidan espezialitatea. Zaharberritze saio bat egin nuen, baina ez ninduen konbentzitu. Horregatik egin nuen pinturaren alde.\nIkasketetan zehar krisi emozional bat izan zenuela eta karrera uztea pentsatu zenuela aipatu didazu.\nBai. Nahiko etapa iluna izan zen. Krisi emozionala ez ezik, artistikoa ere izan zen, eta ez nintzen gai pintzela hartzeko. Behin baino gehiagotan pentsatu nuen ikasketak uztea. Une zaila izan zen, insomnioak, motibazio faltak eta frustrazio handiak markatua, eta horrek nire errendimendu akademikoan beherakada nabarmena eragin zuen.\nEta zerk bultzatu zintuen berriro Arte Ederrekiko ilusioa izatera?\nNire kasuan prozesu terapeutiko bat hastea izan zen gakoa. Laguntza psikologikoagatik ez balitz, uste dut ez nintzatekeela gai izango lizentziatzeko eta are gutxiago gaur egun arte garaikideko doktoregoa egiten aritzeko. Batzuek uste dute Arte Ederrak egitea erraza dela, baina egia esan, sormen lan etengabean egotea nahiko konplexua da.\nLizentziatu ondoren, Artearen Ikerketa eta Sorkuntza Masterra egin zenuen.\nBai. Egia esan, master honek lehena eta oraina markatu zuen nigan. Hasieran, asmoa beste ikerketa mota bat egitea zen. Hala ere, EHUko Arte Ederretako fakultateko irakasle eta nire tesiaren egungo zuzendari Txaro Arrazolari nire hezkuntza-esperientzia kontatzean, potentzial izugarria ikusi genuen. Topaketa hori arte-hezkuntzako ikerketaren hasieraren hazia izan zen.\nZehazki, zer ikertu zenuen hasiera horietan?\nHezkuntza artistikoari buruzko ikerketa egin nuen. Goi-mailako arte-hezkuntzaren testuinguruan ikaskuntza-prozesuak eta hezkuntza arteko harremanak humanizatzen lagunduko zuten metodologiak bilatzen genituen, eta bilaketa horretan arteterapia agertu zen.\nHain zuzen ere, arteterapeuta zara. Zer da arteterapia?\nArteterapia hainbat proposamen artistikoren bidez lantzen den laguntza-mota bat da, hala nola, marrazketa, pintura, eskultura, mugimendua edo idazketa, eta horiekin prozesu terapeutikoak sortzen dira. Banaka eta taldeka lan egiten da. Eremu klinikoan, sozialean zein hezkuntza arloan gara daiteke arteterapia. Ikerketa betean aurkitu nuen diziplina hau, Gironako Unibertsitateko graduondoko diplomarekin eta Grefart elkartearekin batera, bertako bazkide bainaiz.\nEspaciodearteterapia.com zure webgunean diozu: “Beti interesatu zait artearen bi mugekin jolastea eta arteterapiak hori ahalbidetzen du”.\nArtea, hezkuntza eta psikologia diziplinen arteko zubiak eraikitzea maite dut, eta arteterapiarekin, hain zuzen, ikasketa-eremu horiek lotu ditzaket. Norabide anitzeko ezagutza beti iruditu zait aberasgarriagoa.\nArte garaikidea eta hezkuntza artistikoari buruzko doktoregoa ere egin duzu.\nIkerketa honek gero eta hurbilago du amaiera, goi-mailako ikasketen paradigma irekitzea proposatzen du, eta hezkuntza entzuteko proposamen bat da, ikasgelako ikaskuntza- eta harreman-prozesuak humanizatzeko. Esan genezake arteterapian proposatzen diren topaketek eta horien metodologiek prozesu emozionalak modu osasungarriagoan integratzen lagun dezaketela, ez soilik ikasleentzat, baita irakasleentzat ere. Gainera, oso onuragarria izan daiteke munduko pandemia maila guztietan eragiten ari denarekin.\n2016az geroztik, Euskal Herriko Unibertsitateko doktoregoaren bidez, arteterapiaren metodologiei eta hezkuntza-sisteman duten aplikazioari buruzko ikerketa egiten duzue, zehazki goi-mailako arte-ikasketetan. Zer ondorio atera dituzue?\nGaur egun, elkarrizketen bidez datuak biltzeko eta testigantzak jasotzeko lanean ari gara. Zentzu horretan, beren ekarpena garrantzitsua izan daitekeela uste duten eta beren esperientzia partekatu edo elkarrizketaren bat zehaztu nahi duten pertsonak gonbidatzen ditut nirekin harremanetan jartzera espaciodearteterapia.com webgunearen bitartez. Orain arte nolabaiteko desoreka dagoela ikusi ahal izan dugu. Hau da, garrantzitsua da alderdi kontzeptuala eta beharrezko ezagutza eta teknika guztiak eskuratzea, baina gehiegi arrazionalizatzeko joera dago. Horregatik proposatzen dugu espazio bat goi-mailako hezkuntzako sormen artistikoaren barruan prozesu emozionalekin lan egiteko. Arte Ederretan —eta hori formazio gehiagotan gertatzen ote den ere jakin nahi nuke—, batzuetan, alderdi emozionala estigmatizatzen da, eta, hain zuzen ere, artista gisa dugun langaia da, eta gizaki gisa eratzen gaitu.\nErasmus beka batekin iaz Sofian izan zinen, Bulgarian.\nAberasgarria izan zen. Gogoratuko dudan esperientzia, bai maila profesionalean, bai pertsonalean. Bulgaria oso herrialde aberatsa da kulturalki, eta gastronomia goxoa du. Magiaz beteriko herrialdea da.\nHezkuntza eta prestakuntza mailetan kontrasteak topatu nituen. Pentsatu nuen kontrastea handia izan zela, kontuan hartuta oraindik susperraldi ekonomikoan dagoen herrialdea dela Bulgaria. Hezkuntza-mailan bitxia da; izan ere, nahiz eta espazio eta ikastetxeetan narriadura bat izan, prestakuntza-aukeraketaren aukera zabalagoa da, eta artearen ikuspegi zabalagoa dute. Sofiako National Academy of Arts-ek ia 50 master mota ditu. Besteak beste, ehun-artea, arteterapia edo antzerki-eszenografiaren diseinua, argazkigintza, kaligrafia, moda, automozioa eta bideo-jokoen diseinua.\nHala ere, Covid-19 pandemiaren eraginez itzuli behar izan zenuen.\nBai. Nire kasuan, Sofiako National Academy of Arts-en ikasleentzako eta irakasleentzako ematen genituen arteterapia tailerrak bertan behera utzi behar izan genituen eta horrek ikerketa atzeratzea ekarri zuen. Era berean, arteterapia eta sormenerako espazioak proposatzeko modua berrasmatu behar izan dugu, online euskarriari bidea irekiz.\nIa urtebete egingo du pandemia mundiala bizi dugunetik. Artea herritarrentzat ihesbide bat dela uste duzu?\nArtea ihesbide bat izan daiteke, baita euskarri emozional bat ere; hau da, emozioak eta esperientziak berreskuratzeko laguntza. Nire ustez, garrantzitsua da jakitea prozesu terapeutiko bat eman dadin ezinbestekoa dela arteterapiaren arloko profesional baten laguntza. Baina, jakina, Joseph Beuysek zioen bezala, gizaki oro artista izan daiteke eta sormen ahalmena du. Beraz, une honetan irakurleak gonbidatzen ditut ehuntzera, marraztera, margotzera, abestera, idaztera edo gorputza mugitzera eta, behar izanez gero, laguntza espezializatua bilatzera.\nZailtasun fisiko eta intelektualak eta arazo mentalak dituzten adineko pertsonei lagundu zenien, arteterapia bidez, Galdakaon.\nArteak eta arteterapiak adinekoei autonomia handiagoa ematen die erabakiak hartzeko orduan, eta psikomotrizitatea eta memoria lantzen dituzte. Arteterapian, pertsonaren alderdi osasuntsuarekin egiten dugu lan, haren ahalmen sortzailearekin, eta ez diagnostikotik. Gainera, galeraren eta doluaren elementua oso presente egoten da kasu horietan, eta oso lan interesgarriak egin daitezke horren inguruan.\nMinbizia duten adingabeekin eta haien familiekin ere lan egin zenuen, Aspanovas Bizkaia elkartearekin.\nHaurrek jolaserako berezkotasuna eta jarrera dute, eta horrek sormen-espazio bat sortzen du, aukeraz betea. Arteterapiako laguntza ez da direktiboa; beraz, lan egin daiteke gaixotasuna igaroz edo beste leku batzuetara eramanez, hala nola, dolu-prozesuak, zailtasun sozialak edo moldagarritasun-zailtasunak. Jolasaren bidez, bestela emango ez liratekeen esperientziak izendatzen laguntzen die.\nZer tresna erabiltzen dira kasu horietan?\nEsan nezake, adibide bat jartzearren, gorputzetik egindako proposamenekin lan egitea, baina hori pertsonaren, ibilbidearen eta historia pertsonalaren araberakoa da. Proposamen artistikoak pertsona bakoitzari eta bere beharrei egokitzen zaizkie beti.\nUnibertsitateko ikasle eta irakasleekin, egoitzetako adingabeekin eta genero-ikuspegia duten emakume-taldeekin ere lan egin duzu. Nola egiten duzu lan esparru horietan?\nAlde batetik, unibertsitatean ez epaitzeko eta sortzeko askatasunerako gune seguruak eskaintzen ditugu. Bestetik, egoitza-zentroetan, jolasetik eta zaintzatik gehiago lan egiten da, behin eta berriz agertzen baita familia-egoeraren ondoriozko absentzia eta galera. Aldiz, emakumeen esparruan, genero-ikuspegitik, ahalduntzera eta autoestimua eta identitatea eraikitzeko beste modu batzuk aurkitzera bideratuta daude.\nGaur egun Gironako Unibertsitateko Arteterapia graduondoko ikasleen praktika arteterapeutikoak gainbegiratzen dituzu. Gero eta ikasle gehiagok dute arteterapian interesa?\nEspainian arteterapia diziplina berri samarra bada ere —20 urte inguruko ibilbidea du—, gero eta ikasle gehiagok dute diziplina horrekiko interesa. Gaur egun, Gironako Unibertsitateak, Grefart elkartearekin batera, graduondokoak eskaintzen ditu Bilbon, Valentzian, Perun eta Bartzelonan.\nEra berean, arteterapiako tailerrak eta hitzaldiak egiten dituzu espezialitate desberdinetako ikasle eta irakasleekin.\n“Artearen mugekin jolastuz” izeneko topaketak egiten ditugu, Arte Ederretan hezkuntza garapen indibidual eta kolektiboa birpentsatu eta hausnartzeko espazioak eskaintzeko helburuarekin. Gainera, ikus dezakegu tailer hauek benetan ahalbidetzen ote duten ikasleentzako laguntza-leku erabilgarri eta aberasgarri bat, maila artistiko eta pertsonalean.\nOtsailean Maskarak izeneko tailerra eskaini duzu.\nHala da. Online tailer bat izan da. Otsailaren 13an izan zen. Arteterapia zer den jakin nahi dutenei edo jolasarekiko eta antzerkiarekiko interesa duten guztiei zegoen zuzenduta tailerra. Inauterietako datak aprobetxatu genituen, maskarak nolabait gure komunikatzeko modua eraldatu duten elementu bihurtu direlako. Jolasaren eta antzerkigintzaren bidez, ezkututik zer ahalbidetzen duen ikusi dugu, maskara espero genuena baino luzaroagorako geratuko dela dirudienean. Interesgarria da mugimendu honi ibilbide artistiko bat ematea.\nIkastaroan banakako tailerrak ere eskaintzen dituzu. Pandemiaren arabera moldatu behar izan dituzu?\nLehen esan dizudan bezala, egoera global horrek behartu gaitu lehen uste genuena egokitzera eta berregituratzera. Digitalak gero eta leku handiagoa hartzen du; beraz, zaintza eta sorkuntza artistikorako espazioak eskaintzen ditut online tailerren bidez. Presentzialak beste ibilbide bat eskaintzen badu ere, prozesu oso interesgarriak sortzen dira biteko digitalekin.\nApirilean erakusketa bat duzu Sofian. Zer aurkeztuko duzu bertan?\nErakusketak Herbarium du izena, artista sare bat eraikitzeko proiektua da, eta artista bakoitzak bi artista gehiago gonbidatzen ditu. Adarkatze horri esker, artista eta kultura ezberdinen lana erakusketa ibiltari bat sortzeko batu daiteke. Inaugurazioa apirilaren 18an izango da Sofian, baina Bulgarian ez ezik, atzerrian ere erakutsiko dute. Gustura joango nintzateke aurrez aurre lagunekin eta irakasleekin elkartzera egitera, baina egoera ikusita zaila iruditzen zait. Uneotan esku artean dudan obra Sofian hasi zen. Martxoaren 13tik, Bulgariako konfinamenduaren lehen egunetik, anbulantzia bat entzuten nuen bakoitzean zenbaketa bat egiten hasi nintzen. Eta, zenbakizko kode horiek guztiak bizitzak, heriotzak, laguntza-deiak eta larrialdiak bilakatu ziren. Kopuru horiek ikusteak zirrara eragiten du, eta bizitza bat zenbaki soil batera murrizteak dakarren izugarrikeriarekin jolasten dut. Jakina, hori guztia baino askoz sakonagoa da, gutxi gorabehera 300 bizitzaz ari baikara.\nArteterapia-espazio bat izateaz gain, obra sortzen jarraitzen duzu?\nGaur egun, doktoregoaren ikerketak dakarren konplexutasunagatik, tesiaren idazketan erabat kontzentratuta nago, beste prozesu artistiko bat balitz bezala. Hala ere, aldi berean eta konfinamenduaren hasieratik, margolan bat egin nuen ehunezko elementuekin eta doluaren, galeraren eta familia-sustraien inguruko performancearekin. Horregatik, polimorfismoa funtsezkoa da nire lanean: mundua nola ulertzen dudan eta nola erlazionatzen naizen ikusteko aukera ematen dit.\nSailkatuta: Artea, Arteterapia, Janire Echebarria de Dios, Portada\nIbilbide osasuntsuak egingo dituzte martxoan Galdakaon, zaintzaileei zuzendutakoak\nEH Bilduko Bea Aguirrek hartuko du Bego Larrea zinegotziaren tokia, Basaurin


Anari | Esan Ozenki Records\nBere burua definitu du Anari Alberdik (Azkoitia, Gipuzkoa, 1970) orain arte argitaratu dituen lau diskoen bidez. "Lehenengo diskoa (Anari) Gasteizen egin nuen, Azkoititik kanpo; Habiak bikoteari buruzko gogoeta izan zen; eta Zebra bakarrik egotetik eginiko gogoeta da" (1). Irla izan diskoak osatzen du Anariren gaur egun arteko ibilbidea. Indar emozional handiko kantuak sortzen ditu abeslari gipuzkoarrak, hala rock gordinetik nola poesiatik hartzen dutenak.\nAnari bakarkako lehen diskoa argitaratu aurretik (Esan Ozenki, 1997), Psych Out taldean bateria jo zuen Anari Alberdik. Akauzazte taldeko kideek osatzen zuten taldea, eta ingelesez kantatzen zuten. Gero etorri zen bakarkako ibilbidea, euskaraz. Lehen disko hura Mikel Abregorekin (Bap!! eta Negu Gorriak taldeetako bateria jotzaile ohia, gaur egun Inoren Ero Ni-n) eta Xabi Strubellekin (Dut taldeko gitarrista ohia, gaur egun Zura taldekoa) egin zuen Anarik. Anarirena zen diskoa, eta musikariak horretara jarri ziren.\nHurrengo diskoetan taldearen presentzia bestelakoa izan zen. Eta diskoen lanketa bera ere bai; lehenengo horretan kantuz kantu egin zuen diskoa, Hans Magnus Enzensberger, Eduardo Galeano, Joseba Sarrionandia eta Ruper Ordorikaren hitzetatik abiatuz, eta Habiak (Esan Ozenki, 2000) nahiz Zebra (Metak, 2005) diskoetan kantu batetik, ideia batetik, garatu zuen lan osoa. Letrei begiratuz, baina, hurrengo diskoetan ere agertzen diren ezaugarri batzuk ikusten dira Anari-n: zalantzak eta galderak, bakardadea eta beldurrak. Musikari dagokionez, Pello Ramirezen biolontxeloaren presentzia nabarmentzen da lehen disko horretan. Kritikak beso zabalik hartu zuen Anariren estreinaldia.\nBaita bigarrena ere: Habiak. Dotorea bezain iluna da, eta musikak, hitzek bezala, ikaragarrizko larritasuna islatzen du. Lehen diskoan bezala, biolontxeloa da Habiak diskoaren oinarri sendoetako bat, eta horrexek markatzen du melodia; letretan, berriz, "Denbora" amari eskainiriko kantua izan ezik, bikoteari eta harremanei buruzko gogoetez josita dago. Nick Cave kantari australiarraren edota Tindersticks taldearen oihartzuna du diskoak.\nKaki Arkarazok ekoitziriko bigarren disko horretan ere, Mikel Abregok eta Xabi Strubellek hartu zuten parte, Xabier Olazabal Drake (Bap!!-eko baxu jotzailea), Ruper Ordorika, Pello Ramirez, Mikel Azpiroz (Lau Behi, Elkano Browning Cream) eta Pettiren kolaborazioekin, beste batzuen artean. Bi urtez aritu zen Anari Habiak zuzenean jotzen, eta publikoaren eta kritikaren onespen osoa izan zuen.\nEta handik bost urtera iritsi zen Zebra. "Erori banaiz ere, gorantz erori naiz / nola urazaleratzen diren arrainak hiltzean" esaldiarekin hasten da hirugarren diskoa: "Diskoa grabatzen hasi aurretik banekien kantu horrekin hasiko zela. Nire bizitzan pisu handia izan duen esaldia da" (1). Zebra-rekin ziklo bat itxi nahi izan du Anarik: "Ziklo baten amaieran nagoen sentipena daukat. Hiru disko izan dira, eta nahiko nuke beste zerbait egin aurrerantzean, nire bizitzako momentu luze baten inguruko hiru disko izan direlako" (1). Lan horretan, soinu elektrikoan murgildu zen Anari; ordura arte bere lanetan erreferentzia izan den biolontxeloa bazterturik, gitarretan oinarritu zen, inoiz baino rockeroagoa agertzeko. Soinua aurrekoetan baino gogorragoa da, baita hitzak ere. Zebra iraupenari buruzko abestitik abiaturik, bakarrik egotearen inguruan sorturiko gogoetak biltzen ditu diskoak.\nAtzean izan zuen taldea inoiz baino gehiago izan zen taldea. Musikarien jotzeko erak Anariren nortasunarekin bat egin zuen. Mikel Abregok, Xabier Olazabal Drake-k, Borja Iglesiasek (gitarra; Hotel) eta Lisabö taldeko Karlos Osinaga Txap-ek (teknikaria) osatu zuten taldea. Berriz ere, kritikariak goraipatu egin zuen Anariren lana, eta, esaterako, 2005ean Espainian argitaraturiko disko onenen zerrendan jarri zuen Bartzelonako Rockdelux aldizkariak, bigarren lekuan hain zuzen.\nDiskotik diskora aldatu egin nahi izan du Anarik: "Niretzat aldatzea ezinbestekoa da sormena bizirik izan nahi badut. Beste lurralde batzuetara eraman behar dut neure burua. Asma liteke, ala ez, baina nik aukeratu dudan aldaketa da, eta hori ona da" (2).\nBigarren eta hirugarren diskoaren artean, Petti abeslari nafarrarekin partekaturiko disko txiki bat argitaratu zuen 2003an, Metaken Pil-Pil Sessions sailean: Anari ta Petti. Bakoitzak bina kantu grabatu zituen, eta batak bestearenetan abestu zuen. Horrez gain, beste zenbait kantu grabatuak ditu Anarik askoren artean egindako diskoetan: "Postariarena" (Ikastola berria eraiki dezagun Zuberoan, Esan Ozenki, 1997), "Ilargi barruan" (Oztopo guztien gainetik Bonberenea, Bonberenea Ekintzak, 2002) eta "Muga kanta" (Acuarela Songs, Acuarela, 2004).\n2007an, Inoren Ero Ni eta Lisaböko jendearekin, Bidehuts diskoetxea sortu zuen, beren lanak argitaratzeko. Eta, hala, 2008ko urtarrilean zuzeneko EPa argitaratu zuen. Bilboko Kafe Antzokian Zebra aurkezteko biraren barruan emandako kontzertuaren zati bat jasotzen du diskoak; bost kantuen artean, Dut taldearen "Haize eza" kantuaren bertsioa dago.\nGeroago etorri zen Irla izan laugarren diskoa (Bidehuts), 2009ko uztailean grabatu zuen aurreko diskoko musikariekin, eta udazkenean argitaratu zuen. Disko honetan kantuak batzen dituen kontzepturik ez dagoela nabarmendu zuen Anarik.\nFermin Muguruza, Eraso!, Lisabö, Tulsa eta Doctor Deseoren diskoetan kolaboratu izan du Anarik.\nTestua: Anara Gorostizu\nMAK - "Denok ala inor ez"


Anthony Myintek gaur jasoko dau 2019ko Basque Culinary World Prize saria - bizkaie.biz\nAnthony Myintek gaur jasoko dau 2019ko Basque Culinary World Prize saria\nBizkaie! 2019-10-24 12:16 Jan edanak\nGastronomia klima aldaketeari aurre egiteko motor lez erabilteagaitik saritu dabe.\nGaur arratsaldean, Donostiako Tabakalerako Prisman egingo da Anthony Myint sukaldari estadubatuarrari 2019ko Basque Culinary World Prize saria emoteko ekitaldia, Gastronomiaren bitartez aurre egiten deutsolako gizartearen erronkarik larrienetako bati: klima aldaketeari, hain zuzen. Ikerketea eta tresna praktikoak buztartuz, Myint mundu osoko jatetxeakaz alkarlanean dabil ingurumenean daben inpaktua murriztuko daben neurrirako konponbideak topetako.\nBasque Culinary World Prize saria bakarra eta orokorra da, Eusko Jaurlaritzeak ‒Euskadi-Basque Country estrategia integralaren esparruan‒ eta Basque Culinary Center-ek ‒gastronomian liderra dan erakunde akademikoa‒ emondakoa. Garaikur honek ekimen eraldatzaileak gauzatzen dituen chefen lana autortzen dau, hainbat arlotan: barrikuntzea, teknologia, hezkuntzea, ingurumena, osasuna, elikadura industria eta gizarte eta ekonomiaren garapena.\nEuskadiko elikadurearen sektoreko agintari eta persona ospetsuak aurrean zituala, Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapena eta Azpiegiturak saileko sailburu Arantxa Tapiak 100 mila euroko balioa dauen saria emongo deutso Anthony Myinti.\nHar ZeroFoodprint proiektuaren bitartez eta The Perennial Farming Initiativeren bitartez, jatetxeen eta ingurumenaren arteko loturak jorratu eta Myintek jarraitzaile ditu, besteak beste, Noma (Danimarka), Benu (San Frantzisko) eta Atelier Crenn (Dominique Crenn) jatetxeak.\n2019an, The Perennial Farming Iniative ekimenaren bitartez, Kaliforniako estaduagaz be indarrak batu eta Restore California programea abiarazo eban.\nEkonomian eta Asiako Ikerketetan tituluduna izanik, Myintek, bere emazte Laren Leibowitz kazetariagaz batera, ingurumeneko aktibismoa eta aktibismo soziala sartu ditu bere ahaleginen artean, 2008an Mission Street Food jatetxe ospetsuan bere karrereari ekin eutsonetik.\nBasque Culinary World Prize sariari esleitutako 100 mila euroak Zero Foodprint ekimena planetan zabaltzeko erabiliko dira, bai eta hainbat establezimenduri euren baldintzetara egokitzeko moduko jardunbide eta soluzino iraunkorrak apliketan laguntzeko be, holan azken helburura heltzeko: gizarte osoa kontzientzietea klima aldaketeari modu globalean aurre egiteko preminea. Anthony Myint sukaldari irabazlearen berbetan: Basque Culinary World Prize saria jasotea da sukaldaritzako ibilbideari egindako ohorerik handiena. Baina garrantzitsuena da sariak eta epaimahaikide izan diran sukaldari ospetsuek Zero Foodprint ekimenean parte hartzeko erakutsitako konpromisoak munduari erakutsiko deutsiela zelan jatetxeek klima aldaketeari aurre egiten eroan leikien gizartea'.\nMunduan eragin handienekoak diren zenbait chef eta adituk osotutako epaimahaiak Antony Myint aukeratu dau irabazle, hamar finalisten artean. Epaimahai horren buru Joan Roca sukaldaria izan da (Celler de Can Roca), eta haregaz batera beste persona ezagun honeek: Massimo Bottura (Osteria Francescana), Manu Buffara (Manu), Eneko Atxa (Azurmendi), Dominique Crenn (Atelier Crenn), Yoshihiro Narisawa (Narisawa), Andoni Luis Aduriz (Mugaritz), Enrique Olvera (Pujol), Trine Hahnemann (Hahnemanns Køkken), Katina eta Kyle Connaughton (SingleThread), Tucker Taylor (Jackson Family Wines) eta Jock Zonfrillo (Orana), 2018ko Basque Culinary World Prize sariaren irabazlea.\nBasque Culinary World Prize saria\n2016an emon eben lehenengoz, gastronomia indar eraldatzailea izan daitekela erakusten daben personen lana autortzeko, bikaintasuna bokazinoa daben gizon eta emakume ekintzaileen lana; jente berritzaile eta sortzailearen lana, jende saiatuarena, baina, batez be, bere gizarteagaz konprometiduta dagoan jentearena.\nBasque Culinary World Prize sariaren laugarren edizino honetan 42 herrialdetako 150 hautagai izan dira: inoizko partaidetza indizerik handiena, 230 izendapenakaz. Sarian parte hartu ahal izateko, gaur egun gastronomiaren munduan lanean dabizen beste profesional baten izendapena behar izan dabe sukaldariek.\nEusko Jaurlaritzeak emoten dauen saria da, Euskadi Basque Country estrategia integralaren barruan sartzen dana. Herri marka bat, indargune eta berezitasunetatik abiatuta bikaintasunaren erreferente, bizi kalidadearen eta kohesino sozialaren eredu eta lurralde barritzaile eta lehiakor lez posizionetan dagoan herri batena.\nBasque Culinary World Prize sariaren hamar sukaldari finalistak\nSelassie Atadika (Ghana), Siew-Chinn Chin (Malaysia/ AEB) Giovanni Cuocci (Italia), Mario Castrellon (Panama), Xanty Elias (Espainia), Virgilio Martinez (Peru), Cristina Martinez (Mexiko/ AEB), Douglas McMaster (Erresuma Batua), Anthony Myint (AEB) eta Lars Williams (AEB/ Danimarka).\nErakunde akademikoa da, aitzindaria munduan, unibersidadeko hezkuntzearen arloan eta gastronomiak hezkuntzeagaz, ikerketeagaz, barrikuntzeagaz eta ekintzailetzeagaz lotuta lanean dabilena. 2009an Donostian sortu zanetik, ahaleginak egin ditu sektorearen profesionalizazinoan laguntzen dauen diziplina arteko espazio bat sortzeko.\nKontuyak kontu, Basque Culinary World Prize sariaren banaketa zuzenean jarraitu ahal izango da, 19:00etatik aurrera, hemen.\nTxakolinaren azidotasuna jorratu dau Aritz Mokoroak bere tesian


Inithealth, osasuna zure eskuetan.\nGaratzen ditugun konponbideak aseguru-etxeentzat, finantza-sektorearentzat, korporazio handientzat, kirol-erakunde eta -zentroentzat, eta osasun-sektorearentzat dira.\nTresna digital berritzaileen garapena eta erabilera sustatzen dugu, ahalik eta pertsona gehienek, ohitura osasungarriak hartuz, euren osasuna modu pertsonalizatuan kudea dezaten.\nGure ezagutza eta esperientzia eskaintzen dizkiegu bezeroei: gure inithealth plataformaren ezarpena eta integrazioa, telemonitorizazioa, gamifikazio-teknikak, fidelizazioa, edukien sorrera eta wearable-ekiko integrazioa.\nInithealth init Taldearen barruan dago.\nSektorea/industria: Osasuna eta teknologia\nBere osasuna kudeatzeko konpromisoa duen gizarte baterantz.


Esparru estrategikoa - Arreta Soziosanitarioa Euskadin - Euskadi.eus\nArreta soziosanitarioa behar duten pertsonak\n25 urte bete dira Osasun Sailak eta Osakidetzak lehen esparru-akordioak sinatu zituztenetik Gipuzkoako (1996), Bizkaiko (1998) eta Arabako (1998) foru-aldundietako gizarte-zerbitzuetako sailekin, lurraldean lurraldeko herritarren behar soziosanitarioei erantzuteko. Akordio aldebiko horiek Eusko Jaurlaritzaren, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru-aldundien eta EUDELen arteko lehen akordio autonomikoaren eta erakundeartekoaren (2003) oinarriak ezarri zituzten, EAEn arreta soziosanitarioa garatzeko. Erakunde kideen eskumen-autonomiarekiko errespetuan oinarrituta, lankidetza-hitzarmen horren bidez erakundearteko lan-esparru partekatu bat sortu zen, arreta soziosanitariorako egungo koordinazio-ereduaren formulazio adostua bultzatu duena.\nArreta Soziosanitarioko Euskal Kontseiluan erakundeen artean lortutako akordioen ondorioz, dokumentu estrategikoak sortu dira, legealdi bakoitzean EAEn arreta soziosanitarioa garatzeko eta hobetzeko konpromisoak eta helburuak adierazten dituztenak:\nEAEko Arreta Soziosanitarioaren Ildo Estrategikoak 2013-2016\nArreta Soziosanitarioaren Lehentasun Estrategikoak 2017-2020\nEgungo EAEko Arreta Soziosanitarioko Estrategiak (2021-2024), arreta soziosanitarioaren eredua artikulatzen emandako mende laurdenari jarraipena emanez, esku hartzeko mailen, makro (erakundeartekoa), meso (antolamenduzkoa) eta mikro (asistentziala), bat etortze estrategikoa sustatzen du, antolaketa-eremuaren laguntza ezinbestekoarekin eta herritarren eta hirugarren sektorearen parte-hartzearekin, EAE osoan lehen mailako arreta soziosanitario, efiziente eta efikaza hedatzeko.\nEAEko Arreta Soziosanitarioko Estrategian (2021-2024) guztiek dugu eragina, guztion arreta soziosanitarioaren ikuspegia eta beharrak kontuan hartuta.\nHala, oinarri arauemaile eta instituzionala eta EAEko arreta soziosanitarioaren ibilbide historikoa dira egungo eta etorkizuneko garapen koordinatu, bidezko, jasangarri eta inklusiboaren oinarria.\nHerritarren behar soziosanitarioek izaera dinamikoa dute, eta, neurri handi batean, pertsonen bizi-ingurunearen testuinguru sozial, ekonomiko, demografiko, arauemaile eta politikoari eragiten dioten eraldaketak islatzen dituzte.\nHauek dira osasun-sistemek eta gizarte-zerbitzuetakoek aurre egin beharreko erronketarik batzuk: EAEko biztanleriaren zahartze demografiko progresiboa; herritarrek gero eta laguntza sozial eta sanitario gehiago eskatzea; zainketa-eredu tradizionalaren krisia; familia eta bizikidetza-egituren eraldaketa, familia-ereduen eta rolen dibertsifikazioarekin batera; nahi ez den bakardadearen eta isolamendu sozialaren kasuen gorakada herritarren artean; adin guztietako pertsonengan osasun mentaleko arazoak; babes-aurreikuspenen beharra hiri-inguruak ez direnetan; edo desberdinkeria, pobrezia eta gizarte-bazterkeriako egoerak, COVID-19aren pandemiarekin larriagotu direnak.\nEAEn, herritarrentzako arreta soziosanitarioak berekin dakar biztanleriako esparru eta talde batzuetan eta besteetan identifikatzen diren beharrizanei unean-unean erantzutea –bereziki xede-taldeetan–, dela prebentzio-politikak egituratuz, dela pertsonen ongizatearen eta osasunaren gizarte-baldintzatzaileetan zuzenean esku hartuz.\nPremia soziosanitarioak identifikatzea, batez ere esku-hartze estrategikoen xede-kolektiboetan (desgaitasuna duten eta/edo mendekotasun-egoeran dauden pertsonak, bazterkeria- eta babesgabetasun-arriskuan dauden pertsonak, premia bereziak dituzten haurrak, buru-nahasmendua duten pertsonak eta beste batzuk –indarkeria matxistaren biktima izan diren emakumeak edo bizi-amaierako egoeran dauden pertsonak eta abar-). Horrek diziplinarteko jardunerako abiapuntuko baldintzak planteatzen ditu, non pertsonak baitira ardatz nagusia gizarte eta osasun-zerbitzuen sistemen erantzunak koordinatzeko, unibertsaltasunaren, elkartasunaren, ekitatearen, kalitatearen eta herritarren parte-hartzearen printzipioetan oinarrituta.\nEgungo testuinguru sozioekonomiko eta demografikoko erronkek paradigma soziosanitarioa aldatzea eskatzen dute, bizi-ziklo osoan zainketak emateko eredu berri bati eta sistemen egokitzapen beharrezkoari lotuta, EAEko biztanleen behar soziosanitarioen aurrean modu koordinatuan jarduteko, gaur egun dauden eta sortzen ari diren premien aurrean.\nLaburbilduz, 2021-2024 aldirako EAEko Arreta Soziosanitarioko Estrategiak trantsizio-politiken multzo bat proposatzen du, eraldaketa sozioekonomiko eta demografiko egiturazkoei eta COVID-19aren pandemiak sortutako edo areagotutako egoera koiunturalei erantzun sistemiko gisa sortua. Horren xedea da pertsonak bizi-zikloaren etapa guztietan zainduko dituen arreta soziosanitarioa babestea, haien bizi-proiektua errespetatuko duen ikuspegi sistemiko eta jasangarri bat erabiliz.\nEAEko Arreta Soziosanitarioko Estrategiaren (2021-2024) xedea da:\n«Pertsonak bizi-zikloaren etapa guztietan zainduko dituen arreta soziosanitarioa, haien bizi-proiektua errespetatuko duen ikuspegi sistemiko eta jasangarri bat erabiliz».\nZereginarekin bat, estrategia honen ikuspegia honela zehaztu liteke:\n«Ahalik eta ongizate handiena lortzea pertsonentzat, arreta-esparru koordinatu eta EAEko herritarrengan sortzen ari diren premiekiko sentikorra, zainketa sozial eta sanitarioen tokiko ekosistemen sare gisa egituratua».\nArreta soziosanitarioaren eta arreta horretan parte hartzen duten profesionalen eta eragileen esku-hartzeen berezko balio etikoen multzo batean oinarritzen da estrategia honen filosofia. Balio horiek guztion onerako premisan oinarritzen dira, eta hori da jarduera guztien ardatz. Hauek lirateke:\nEAEko Arreta Soziosanitarioko Estrategiak (2021-2024) paradigma-aldaketa bat planteatzen du arreta soziosanitarioan, EAEn dauden eta sortzen ari diren beharrei eta erronkei erantzungo dien zainketa sozial eta sanitarioen eredu berri baten alde eginez.\nHorren bidez, osasun-sistemen eta gizarte-zerbitzuen egokitzapen beharrezkoari bultzada ematen zaio, pertsonek ahalik eta ongizate handiena lor dezaten, herritarren premiekiko sentikorra den arreta-esparru koordinatu batean, zainketa sozial eta sanitarioen tokiko ekosistemen sare batean oinarrituta.\nHorretarako, EAEko Arreta Soziosanitarioko Estrategiak (2021-2024) 5 jarduera-arlo formulatzen ditu, esku-hartze estrategikoko 15 proiektutan zertzen direnak:\nGobernantza soziosanitarioa da gizarte- eta osasun-zerbitzuen sistemen artean ezartzen den harreman funtzional eta eragilerako esparrua, EAEn arreta soziosanitarioa ematea koordinatzeko.\nHiru proiektuk heltzen diote koordinazio soziosanitarioko ereduaren egituraketari eta bi sistemen arteko harreman funtzionalari:\nGobernantza Soziosanitarioari buruzko Dekretuak osasun-sistemetan eta gizarte-zerbitzuetan arreta soziosanitarioa emateko egituren, baliabideen eta tresnen arteko harremanak definitzen dituen ereduaren artikulazio juridiko eta funtzionala sustatzen du.\nArreta Soziosanitarioko Zuzendaritza herritarren behar soziosanitarioen arretari ikusgarritasuna emateko eta haien bizi-kalitatea hobetzeko sortu da, bai eta gobernu-mailako osasun-sistemen eta gizarte-zerbitzuen koordinazioa sustatzeko ere.\nFinantzaketa soziosanitarioak arreta soziosanitarioan erantzukizunak dituzten erakunde guztiek partekatutako finantzaketa-esparru komun bat definitzea proposatzen du, koordinazio-ereduaren finantza-jasangarritasuna bermatzeko eta baliabideei eta arreta soziosanitarioa emateari eragiten dieten gabetasunei erantzuteko.\nElkarreragingarritasun soziosanitarioa gizarte- eta osasun-zerbitzuetako informazio-sistemek datuak partekatzeko eta informazioa eta ezagutza modu seguruan trukatzeko duten gaitasuna da.\nLau proiektuk elkarreragingarritasunaren arkitektura teknologikoa garatzen dute, datuak deszentralizatuta trukatzeko, erakunde bakoitzaren jabetzako informazio-errepositorio askoren bidez:\nHistoria soziosanitario elektronikoak informazio-sistemen bilakaera artikulatzen du, gizarte- eta osasun-sistemetako profesionalen lan-dinamika koordinatuaren euskarri gisa.\nAginte-taula datuetan oinarritutako erabakiak hartzen laguntzeko tresna izango da.\nProfesionalek lan egiten duten egoitza-zentroetatik historia klinikoan sartzea.\nErakundeen artean trukatutako informazio eta ezagutza soziosanitarioaren esparru arautzailea izango da elkarreragingarritasun soziosanitarioa garatzeko dekretua.\nPrebentzio soziosanitarioak herritarren behar soziosanitarioak aurreikusten eta prebenitzen laguntzen duten estrategiak, programak eta tresnak biltzen ditu.\nBi proiektu dira premia soziosanitarioko egoerak prebenitzeko politika eraginkorrak artikulatzeko oinarria:\nPrebentzio soziosanitarioko esparru koordinatua, arreta soziosanitarioko premietarako erantzun biopsikosozialeko testuinguru bat definitzea planteatzen duena, bai eta arrisku soziosanitarioko faktoreak detektatzeko, kontrolatzeko, apaltzeko edo geroratzeko politikak eta jarduerak koordinatzea ere, eta osasuneko desberdintasun sozialak murrizteko esku-hartze sozial eta sanitario egokiak sustatzea.\nArrisku soziosanitarioa detektatzeko tresna, arrisku soziosanitarioko faktoreak detektatzeko proposamen gisa, arreta soziosanitarioaren premia-egoerak eragin ditzaketen faktore prediktibo jakin batzuen definiziotik eta mailakatzetik abiatuta.\nArreta soziosanitarioa osasungintzako eta gizarte-arloko profesionalek ematen duten erantzuna da, biztanle talde jakin batzuek dituzten premiei aurre egiteko, lehen mailako arreta soziosanitarioko taldeek egindako diziplina anitzeko esku-hartzeetatik abiatuta (hargatik eragotzi gabe beste eragile eta asistentzia-maila batzuek ere parte hartzea, kasuak hala eskatzen duenean).\nHiru proiektuk sostengatzen dute Lehen Mailako Arreta Soziosanitarioaren hedapena, sistema soziosanitarioan sartzeko ate gisa ulertuta, eta lehen mailako arreta soziosanitarioko taldeak arretaren eta zainketa soziosanitarioen funtsezko eragile gisa hartuta:\nLehen Mailako Arreta Soziosanitarioa hedatzea, erakundearteko koordinazioaren mesedetan eta lehen mailako arretako talde soziosanitarioen esku-hartzeak errazteko.\nXede-kolektibo soziosanitarioetan jarduerak garatzea, abian diren sektore-estrategiekin koordinatuta.\nArreta goiztiarra eta esparru soziosanitario-edukatiboa garatzea, premia soziosanitarioak dituzten haur eta gazteentzako arreta hobetzeko.\nI+G+B soziosanitarioa ezagutzarekiko konpromisoaren erakusle da, eta ekosistema soziosanitarioaren eraldaketaren oinarri, sistemen arteko koordinazioa etengabe hobetzeko, asistentzia-alternatiba efizienteak zehazteko eta EAEn sortzen ari diren premiei eta erronka berriei irtenbideak emateko.\nHiru proiektuk bultzatzen dute ezagutza sortzea eta ezagutaraztea ekosistema soziosanitarioan:\nArreta Soziosanitarioko Ataria erakunde-espazio erreferente gisa proiektatzen da, ekosistema soziosanitarioari zuzendutako informazio interesgarria partekatzeko.\nI+G+B soziosanitarioko politika eta egitasmoei buruzko erreferentzia-nodoak I+G+B soziosanitarioko politika eta egitasmo interesgarriei buruzko informazioa biltzen du\nBerrikuntza- eta ikerketa-proiektuak sustatzea ekosistema soziosanitarioaren oinarrietatik.\nZerbitzu publikoak guztien onerako kudeatzeari lotuta dago kontuak ematea, alegia, EAEn arreta soziosanitarioaren hedapenaren esparruan sustatuko jarduerari eta lortutako emaitzei buruzko informazioa eta justifikazioa aldian behin, gardentasun, efikazia, efizientzia eta legezkotasuneko printzipioekin bat.\nHelburu horrekin, EAEko ekosistema osatzen duten eragile guztiei ematen zaie aditzera egitasmoen eta dokumentu estrategikoen hedapenean lortutako emaitzen ebaluazioari buruzko informazioa:\nASIEen ebaluazio-txostena (2017)\nASPEren jardueren memoria eta ebaluazioa (2021)\n2021eko Jarduera Soziosanitarioaren Memoria