Jonathan Swift - Wikipedia, entziklopedia askea.\n3Bere lanen inguruko bitxikeriak\nDublin, 1667ko azaroaren 30a\nDublin, 1745eko urriaren 19a (77 urte)\nSan Patrizioren katedrala\npoeta, eleberrigilea, satira-idazlea, filosofoa, giza eskubideen aldeko ekintzailea, pamphleteer (en) , apaiz anglikanoa, idazlea, zientzia-fikzio idazlea, saiakeragilea, iritzi-kazetaria, haur literatura idazlea, prosalaria eta public figure (en)\nA Tale of a Tub (en)\nIsaac Bickerstaff, Lemuel Gulliver, M. B. Drapier eta Simon Wagstaff\nArtikulu hau idazleari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Swift (argipena)».\nJonathan Swift (Dublin, 1667ko azaroaren 30a – Dublin, 1745eko urriaren 19a) Irlandako idazlea izan zen. Bere idazlan nagusia Gulliver-en bidaiak izan zen (Gulliver's Travels edo Travels Into Several Remote Nations Of The World, In Four Parts. By Lemuel Gulliver, First A Surgeon, And Then A Captain Of Several Ships), 1726an argitaratua.\nJonathan Swift Dublinen jaio zen 1667an. Aita bera jaio baino lehen hil zitzaionez, amak Godwin osabarekin utzi zuen bere heziketaz ardura zedin. Dublineko Trinity College eskolan, emaitza kaskarrekin, ikasi eta gero Leicesterera joan zen bere amarekin (Abigail Erick) bizitzera.\nHemeretzi urte zituenean, amak bere senide urrun baten idazkari izateko aukera eman zion, William Temple politikari ingeles eta baronet, diplomatiko ohia eta idazleari, bere osaba Godwinen laguna zena, bere posta eta kontuak eramaten laguntzeko, eta, horretarako, 1689an, Ingalaterrako Farnham konderriko (Surrey konderria) Moor Parkeko bere egoitzara joan zen bizitzera. Denborak aurrera egin ahala, gero eta konfiantza handiagoa zuen Templek bere enplegatuarengan, eta, beraz, honek gero eta arazo konplexuagoetan eta are publikoetan esku hartu zuen, Templek oraindik anbizio politikoak zituelako; Swift Gilen III.a erregearengana ere aurkeztu zen, baina Templek ez zuen sustatu, orduan, baliagarritzat jotzen bazuen ere etorri berria iruditzen baitzitzaion.\nSwiftek, Moor Parken, Esther Johnson izeneko zortzi urteko neskatila ezagutu zuen eta bera izan zen bere tutore eta aholkularia, "Stella" ezizena emanez. Biek harreman hurbila baina anbiguoa izan zuten Estherren bizitza osoan zehar.\n1694an, Swiftek Moor Parketik alde egin zuen. Izan ere, Templek Swiften lana balioesten bazuen ere, honek ez zuen ikusten Templeren ondoan gizartean aurrera egiteko bidea. Irlandako Elizan, anglikanoan, apaiztu zen eta Belfast inguruko herri batean, Kilrooten, hasi zen lanean. 1696an, Templek berriro deitu zuen bere memoriak eta gutunak prestatzen laguntzeko, argitaratu ahal izateko eta Moor Parkera itzultzean 15 urteko gazte bihurtuta zegoen Stellarekin egin zuen topo berriro, bat-bateko maitemina sentituz. Denbora horretan, Swiftek bere lehen lana idatzi zuen,The Battle of the Books, 1704ra arte argitaratu ez zena.\nSwift Templerekin egon zen, hau, 1699ko urtarrilean hil zen arte. Urte horretan bertan, Berkeley kondearen idazkari eta kapilau izateko eskaintza jaso eta onartu zuen. Hala ere, Irlandara heltzean idazkaritza beste batek hartu zuela jakin zuen. Dena den, Irlandako hainbat elizen ardura hartu zuen, Berkeley kondearen kapilautzarekin batera. Kapilau moduan denbora luze egon zen Dublinen, kondearekin 1701eko apirilean Ingalaterrara itzuli arte. Gero, urte berean, Irlandara Stellarekin bueltatu zen, ordurako 20 urteko neska gaztea zen. Misterio handia dago Stellarekiko harreman horretan. Batzuek uste dute 1716an ezkondu zirela isilpean, baina ez da froga argirik aurkitu. Dena den, ukaezina da maitasun handia egon zela bien artean, bizitza osoan iraun zuena.\nOrduan argitaratu zuen anonimoki bere lehen panfleto politikoa, a Discourse on the Contests and Dissentions in Athens and Rome (1701) izenekoa, whig alderdiaren defentsan, baina hauek Swiften Elizaren aldeko interesen alde ez zutenez egiten, toryra pasa zen. 1704an A Tale of a Tub idatzi zuen, bere garaikideak kritikatzen zituen satira bat, eta Ana erregina erabat atsekabetu zuen, blasfemotzat hartzen zuena; gainera, The Windsor Prophecy Swift liburuan, ukimen falta harrigarriarekin, Erreginari norengan fidatu behar zuen aholkatzea baimendu zen, eta ordutik aurrera bereziki kontrakoa izango du. 1703 eta 1714 artean apaiz lanetan aritzeko denbora izan zuen, lan gutxi ematen ziotenak, eta 1708an lan teologiko oso garratz bat argitaratu zuen, An Argument Against Abolishing Christianity, kristautasunari, bereziki anglikanoa, egindako kritika garaikideen aurka, librepentsalari, deista, antitrinitario, ateo, soziniar eta dissenter deiturikoen aldetik.\n1710 eta 1714 urteen artean gobernuaren aholkularia izan zen eta oso pertsonaia boteretsua bihurtu zen, bere umore satirikoaren kaustikotasunagatik izugarria. 1713an Dublineko St. Patrick katedralaren dekano izendatu zuten, hori izanez lortu zuen kargurik gorenena, eta Ana erregina hiltzea eta Tory gorbernuaren gainbera eman zenean bertara joan zen. 1714an Dublinen kokatu zuen bere bizilekua, eta bertan Esther Vanhomrigh gaztearekin bizi izan zen, 1723an hil zen arte, berarentzat Vanessa izena sortuz (neskaren izenaren eta abizenaren hasierako letrekin sortutako neologismoa) baina beste Estherrekin ("Stella") zuen harreman edo ezkontza sekretua ezkutatu zion, Irlandan ere bizi zena, berak bere kabuz jakin zuen arte. Garai horretakoak dira Irlandaren aldeko bere panfleto anonimoak, aldian aldiko goseteek astindua, ingelesen gehiegikeria ekonomikoen aurka. Irlandarren alde idatzi zituen hainbat liburuxka horiek gorenera iritsi ziren Proposamendu apal bat  testuarekin, 1729 urtekoa; bertan modu ironikoan irlandar jendearen egoera latza eta pairatzen zituen gabeziak salatu zituen. Oro har, politikoki oso aktiboa izan zen bere bizitzan, Irlandarren alde borrokatuz eta gogor kritikatuz britainiar gobernuaren bidegabekeria.\nModu anonimoan argitaratu zituen Gulliverren bidaiak-en lau zatiak 1726an, lehen biak ziur aski 1720 inguruan idatziak izan ziren arren; satira konplexu bat da, eta bere maisulan ezagunena. Gaur egun haurrentzako obra bat bezala irakurtzen da, nahiz eta gizakiaren aurkako satira bat izan, garaiko ohiko bidaia-liburuen parodia bat eta baita ipuin bat ere.\nUrte bereko irailean 1728. urtean Stella hil zenean depresio larria eduki zuen Swiftek. Bere osasuna gaixotasun misteriotsu baten eraginpean geratu zen, dirudienez neurologikoa, 1738. urteaz geroztik: absentziak, akufenoak, bertigoak, oroimen galerak eta 1742an begi batean tumore bat irakurtzea ere galarazten ziona. Bera horretaz ohartzen zen, eta "erotuta nago" esaten zuen.\n1745ean hil zen, bere ondasunak pobreei utzita eta eroetxe bat eraikitzeko baliabideak bideratuta.\n1726ean kaleratutako Gulliverren bidaien lehen argitaraldia\nGulliverren bidaiak liburuak, umeentzako abenturazko liburu gisa hartua izan bada ere, asmo politikoa duen testua da, 1726ean argitaratua.\nBenjamin Motte editoreak testua aldatu zuen iraingarriegi iritzi zionean, bereziki auzi juridikoetan edo Ana erreginaren defentsan. Lanak arrakasta herrikoi handia izan zuen (urte berean hiru aldiz berrinprimatu zen, eta hurrengoan beste bat, non frantseserako, alemanerako eta holandarrerako itzulpenak ere inprimatu ziren, gainera edizio pirata ugari egin ziren), eta berehala, jarraipenak, parodiak eta "deszifratze" saiakerak eragin zituen, laster ahaztuak izan zirenak; 1728an, Georg Philipp Telemann musikagile barrokoak bost mugimenduko suite bat konposatu zuen liburuan inspiratua; baina garaiko kritikak, Samuel Johnson doktorearen arabera txundituta, "Ez zuen jakin zer esan", harik eta, azkenean, obrari neurriz gaineko misantropikoa izatea leporatu zioten arte. Jatorrizko eskuizkribua desagertu egin zen, baina 1735ean editore irlandar batek, George Faulknerrek, arketipoaren kopia baimendu bat eskuratu zuen eta, dirudienez, Swiftek berrikusi zuen Motteren zentsurarik gabe, eta inprimatu egin zuen; edizio honek A letter from Capt. Gulliver to his Cousin Sympson gutuna darama erantsita, non Motteren murrizketez, gehitzeez eta desitxurez kexatzen den. Horregatik jotzen da edizio hau testua eratzeko onena.\nSwiftek ukatu egin nahi zuen gizabanakoa gizartearen aurrekoa zelako ideia; Thomas Hobbesen filosofia politiko erradikalari babes arriskutsutzat jotzen zuen hori, eta, horregatik, Gulliver behin eta berriz uharte hondatuen ordez gizarte eratuekin aurkitzen da. Swiften lehentasunezko asmoa Ilustrazioaren harrotasuna desegitea zen: hortik bere kritikak ere zientziara bideratzea.\nOro har, Jonathan Swiftek gizartearen kritika egin nahi du, europar gobernuen inguruan ikuspegi satirikoa eginez. Erlijioak ere hartzen ditu gaitzat, haien arteko ezberdintasun txikiak nola puzten diren salatuz. Liburuan zehar leku desberdinak aurkezten eta deskribatzen dira: jendearen bizimodua, dituzten arazoak... Leku horiek garaiko errealitate sozialaren karikatura moduan aurkezten dira, alde kritikagarriak azaleratuz. Hausnarketa ugari dago, gizartearen antolaketari eta boterearen erabilerari buruzkoak.\nCervantesek zalduntza liburuen parodia egin zuen bezala, Gulliverren bidaiak liburuan Jonathan Swiftek bere garaian modan zeuden bidai liburuen imitazio parodikoa egin zuen. Liburua lehen pertsonan kontatua dago, eta “Gulliver” izena soilik tituluan irakur dezakegu. Elkarrizketarik ez dago estilo zuzenean, zehar estiloa da nagusi.\nBere gizartearen eraginez bere izaera misantropikoa bihurtu zen, hau da, pertsonak gorrotatzen zituen eta bakarrik egoteko beharra zeukan.\nGulliverren bidaiak liburuak lau zati ditu, lau bidaia kontatuz eta bakoitzean lurralde berri bat aurkituz:\n1. bidaia, Lilliput, bertan ipotxez osatutako gizarte bat ezagutzen du.\n2. bidaia, Brobdingnag, bertako biztanleak erraldoiak dira.\nGulliverrek bisitatzen dituen bi erresuma hauetan gauza noble eta zuzenak aurkitzen ditu, eta hauek dira hain zuzen ere Swiften ustez Europako herrialdeetako XVIII. mendeko gizartean faltan ikusten dituenak.\n3. bidaia, Asiako uharteak. Bertako gizartea garapen musikal eta matematikoan oinarritzen da, baina hauei zentzu praktiko bat eman gabe, hau da, leku horretan probak egiten dira baina aurkikuntzek ez dute ezertarako balio. Honekin Jonathan Swiftek kritika zuzen bat egiten dio Erresuma Batuaren Royal Elkarteari. Irla hauetan nabarmengarria da bertako izaki batzuk, Struldbrugak, hilezkorrak direla. Hau Gulliverentzat ikaragarria da baina denbora aurrea joan ahala, pertsona hauek zahar egiten joaten direla eta gaixotasunak sufritzen dituztenaz konturatzen da. Honekin idazleak heriotza gauza on eta naturala dela esan nahi du.\n4. bidaia: Houyhnhnmen uharteak. Irla hauetan zibilizazioa zaldiek gobernatzen dute, zaldi garatuak, hizkuntza garatu bat dutenak. Zaldiek Yahoo-ak, gizaki antzekoak, morroi moduan hezten dituzte. Gulliver beraiekin bizitzean zaldi horien gizartearen perfekzioaz konturatzen da.\nAmaieran Gulliver etxera bueltatzen da; ikasitako guztiak gizartearekiko dezepzio sakona eragin dio eta ez du gizakiekin harremanik izan nahi, misantropian eroria.\nBere lanen inguruko bitxikeriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nCadenus and Vanessaren azala\nPentsamendu anarkistaren aitzindaritzat hartua izan da, bere Gulliverren bidaiak liburuagatik. Liburuak eragin handia izan zuen William Godwin eta Thomas Paine idazle ingeles erradikalengan.\nVanessa emakume izenaren sortzailetzat hartzen da, gaur egun ospe handia duena. 1713an poema luze bat idatzi zuen, Cadenus and Vanessa, 1726an liburu bezala argitaratua, bere izenburuan anagrama bat eta neologismo bat dituena. Cadenus dekanoaren anagrama da, Swift deana zen. Neologismoa Vanessa da, Esther Vanhomrighen erreferentzia sekretuan. Bere abizenaren eta izenaren inizialekin (Van- eta Es-) bere ezizena osatu zuen. Ez dago Vanessa izenaren erregistrorik hau baino lehen.\n1877an Phobos eta Deimos, Marteko bi ilargiak, aurkitu zituzten. Hala ere, 1726an, hots, ehun eta berrogeita hamaika urte lehenago, Jonathan Swiftek zehaztasun handiz deskribatu zituen bere Gulliver-en bidaiak liburuan. Kontaketan aipatutako sateliteekin tamainan, distantzietan eta errotazio abiaduran dauden kointzidentziak nahiko handiak dira, eta, hala ere, Swiften bizitzan zehar eskura zegoen optikak, ez zuen uzten hain txikiak diren eta Marteko esferatik hain gutxi bereizten diren zeruko gorputz horiek ikusten. Bitxia bada ere, Voltairek (1694-1778) Marteko bi sateliteak ere aipatu zituen bere Micromegas lanean, 1752an argitaratutako ipuin bat, Siria izarrean jatorria duen izaki bat eta Saturno planetako bere laguna deskribatzen dituenak. Kointzidentzia hauen ondorioz, Deimoseko bi krater handienak (3 kilometroko diametrokoak bakoitza) "Swift" eta "Voltaire" bezala bataiatuak izan ziren.\nThe Battle of the Books, 1704 (1699an idatzia).\nA Tale of a Tub, 1704.\nBickerstaff-Partridge Papers, 1708-1709.\nAn Argument against Abolishing Christianity, 1711.\nThe Art of Political Lying, 1712\nOn the Conduct of the Allies, 1713.\nDrapier's Letters, 1725.\nGulliverren bidaiak (Gulliver's Travels edo Travels Into Several Remote Nations Of The World, In Four Parts. By Lemuel Gulliver, First A Surgeon, And Then A Captain Of Several Ships), 1726.\nProposamendu apal bat (A Modest Proposal), 1729.\nGulliber (Gulliver's Travels edo Travels Into Several Remote Nations Of The World, In Four Parts. By Lemuel Gulliver, First A Surgeon, And Then A Captain Of Several Ships). Maves, 1975.\nProposamendu apal bat (A Modest Proposal). Xaguxarra aldizkaria, 1980. I. Zubiriak euskaratua.\nGulliverren bidaiak (Gulliver's Travels). Ibaizabal, 1990. Iñaki Mendigurenek euskaratua.\nGulliver Liliputen. Elkar, 1993. Iñaki Mendigurenek euskaratua.\nGulliver-en bidaiak (Gulliver's Travels). Vicens Vives, 2013. Manu Lopez Gasenik euskaratua.\nZerrenda honetan azaltzen ez diren Gulliverren bidaiak eta Gulliver Liliputen liburuen hainbat moldaketa argitaratu dira euskaraz; euskara ikasteko irakurketa mailakatuak, haur txikientzat, formatu digitalean eta abar.\n↑ a b (Ingelesez) «Jonathan Swift | Anglo-Irish author and clergyman» Encyclopedia Britannica (Noiz kontsultatua: 2019-11-22).\n↑ a b c d e f g Saila, Kultur. (). «Jonathan Swift (1667-1745)» www.euskara.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-22).\n↑ a b c d e (Gaztelaniaz) González Porto, José. (1963). Diccionario de autores de todos los tiempos y de todos los paises. Montaner y Simón, 699 or..\n↑ a b c d «Jonathan Swift» ekarriak.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-22).\n↑ a b (Gaztelaniaz) Diccionario de los escritores del mundo. Madrid: Everest, 541 or. ISBN 84-241-1541-4..\n↑ a b «Jonathan Swift - Gulliver-en bidaiak» www.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-22).\n↑ «Ibinagabeitia Proiektua / Xaguxarra-1 (1980)» andima.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-12).\n↑ (Gaztelaniaz) Thoorens, Léon. (1969). Panorama de las literaturas Daimon III. Inglaterra y América del Norte.. Barcelona: Daimon.\n↑ «Jonathan Swift - Gulliver-en bidaiak» www.armiarma.eus (Noiz kontsultatua: 2018-12-12).\n↑ (Gaztelaniaz) R. Jay Stubblefield, DeGategno, Paul J.. (2006). Critical Companion to Jonathan Swift. , 42 or..\n↑ «Planetary Names: Search Results» planetarynames.wr.usgs.gov (Noiz kontsultatua: 2019-11-22).\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jonathan Swift\nTabakalera ID: 121194\nGutenberg proiektua: 326\nIrlandako apaiz anglikanoak\nOrriaren azken aldaketa: 27 otsaila 2022, 10:46.


Auto elektrikoetako baterien arazoa | Joerak • barrixe\nAuto elektrikoetako baterien arazoa\nDatozen hiru urteetan jokoan egongo da auto elektrikoen etorkizuna eta bateriak dira arazo handiena. Prest al daude fabrikatzaileak eskaerari aurre egiteko? Badituzte markek behar beste bateria? Errepaso bat emango diegu inbertsio garrantzitsuenei, zenbakiei eta auto elektrikoen fabrikatzaileek datozen urteetarako dituzten planei.\nRenault enpresako auto elektrikoen saileko presidenteorde Gilles Normand-ek urte hasieran emandako elkarrizketa batean esan zuen auto elektrikoen salmentak %31 hazi zirela Europan 2018an, “European Alternative Fuels Observatory” behatokiak emandako datuen arabera. Hala ere, Normand-ek adierazi zuen hainbat gorabehera izan dituztela baterien hornitzaileekin.\nLG Chem enpresak lantegi bat ireki zuen Polonian 2018aren hasieran 100.000 ibilgailu elektriko ekoizteko gaitasunarekin. Kopuru hori 2015eko hasierako planean (lantegiaren irekiera iragarri zenean) aurreikusitakoaren bikoitza izan zen. Baina kontua ez da hor bukatzen, LG Chem -ek berriki iragarri baitu 500 milioi gehiago inbertituko dituela produkzioa handitzeko, urtean 300.000 ibilgailu egiteraino. Eta hazkunde hori lortu nahi dute 2021erako.\nMomentuz, Txinak dauka horrelako bateriak produzitzeko gaitasun handiena. Panasonic, LG eta Samsung dira merkatuko enpresa garrantzitsuenak. Nissan edo Tesla bezalako fabrikatzaileek ere lantegi propioak eraiki dituzte, eta azken horrek, adibidez, 2016 osoan baino gehiago ekoitzi zuen 2018ko hiruhileko bakar batean.\nBloomberg aholkularitzako analista den Goldie Scot-ek gaur egungo egoerari buruzko kopuru batzuk eman ditu. 2015ean 79 modelo bageneuzkan, gaur egun 200 dauzkagu eta 2022rako 300 espero dira.\nHorrekin batera, hazi egingo da orobat Litio-Ioizko bateriak (elektrodoak, elektrolitoak) fabrikatzeko behar diren osagaien eskaera; 2018an 700.000 tona metrikoko eskaera bazegoen 10 milioi tona metrikoraino iritsiko da 2030ean.


Bost azpeitiar lehiatuko dira Erremonteko Sagardoaren Txapelketan - Uztarria (Azpeitia)\nBost azpeitiar lehiatuko dira Erremonteko Sagardoaren Txapelketan\nOtaegi, Ion, Etxeberria IV, Agirrezabala eta Matxin III erremontistek parte hartuko dute txapelketan. Bihar izango da lehiako lehen partida, eta apirilaren 28an jokatuko dute finala.\nGaur aurkeztu dute Sagardoaren Txapelketa, Bereziartua sagardotegian. (Oriamendi) Ikusi haundiago | Argazki originala\nErremonteko Sagardoaren VIII. Txapelketa hasiko da bihar, osteguna, eta, guztira, zortzi bikotek parte hartuko dute txapelketa horretan: Otaegi-Ion (Petritegi), Juanenea-Endika (Larre Gain), Urriza-Garces (Gurutzeta), Segurola-II-Barrenetxea IV (Oialume Zar), Ezkurra II-Azpiroz (Bereziartua), Uterga-Zubiri (Altzueta), Etxeberria IV-Agirrezabala (Gaztañaga) eta Matxin III-Larrañaga (Setien). Erremontista horietako bost azpeitiarrak dira: hain zuzen ere, Otaegi, Ion, Etxeberria IV, Agirrezabala eta Matxin III.\nLehen partida bihar, osteguna, jokatuko dute Urrizak eta Garcesek Utergaren eta Zubiriren kontra, Hernaniko Galarretan. Ligaxka martxoaren 31n amaituko da, eta, apirilean, azken faseko partidak jokatuko dituzte.\nMultzo bakoitzeko hirugarren eta laugarren sailkatuek elkarren kontra jokatuko dute final zortzirenetan, apirilaren 7an, eta irabazleek final laurdenak jokatuko dituzte lehen fasean bigarren sailkatu direnen kontra, apirilaren 14an. Final laurdenetako irabazleek, multzo buru direnen kontra jokatuko dituzte finalerdiak, apirilaren 21ean. Final handia, berriz, apirilaren 28an izango da.


Workshop on Computational Physics and Materials Science: Total Energy and Force Methods (MiniTotalEnergy2020) | Cursos de Verano UPV/EHU\nTailer hau CIFTn antolatutako «Energia eta Indar Totalak» hitzaldi sail baten barruan kokatzen da; urte bakoitietan, Triesten egiten dira, eta urte bikoitietan, berriz, beste lekuren batean. Mini «sail» horren aurreko tailerrak Bartzelonan (2012), Lausanan (2014), Luxenburgon (2016) eta Cambridgen (2018) antolatu ziren.\nTailerretako arlo nagusiak, tradizionalki, honako hauek izan dira:\nTeoria eta metodoak: Dentsitatearen teoria funtzionala LDAz harago, denboraren mendeko DFT, material errealak manipulatzeko teknikak, Monte Carlo kuantikoa, ab-initio dinamika molekularra, elektroi-fotoi ahokatzea, eskala handiko eta eskala askoko simulazioak, prozesu aktibatuak, garraio elektronikoa, erantzuna kanpo eremuei, simulazioak ingurune errealistak.\nAplikazioak: nanozientzia, biokimika eta biomaterialak, magnetismoa eta espintronika, supereroankortasuna, geofisika, material funtzionalak, azalerak, espektroskopiak, katalisi eta elektrokimika, erreakzio kimikoak eta zinetika, materialen diseinua.\nIvo Souza (Euskal Herriko Unibertsitatea eta Ikerbasque fundazioa)\nIon Errea (Euskal Herriko Unibertsitatea)\nAran García-Lekue (Donostiako Nazioarteko Fisika Zentroa eta Ikerbasque Fundazioa)\nEkimen honen helburu nagusia da estruktura elektronikoaren metodoen garapen eta gai berriak identifikatzea, lehen printzipioen, haien askotariko aplikazioen eta oinarri matematikoen ikuspegitik. Bere horretan, aukera handi bat eskaintzen du material konputazionalen zientziaren hainbat alderditan lanean diharduten zientzialari liderrak elkartzeko.


Unai Tamayo Orbegozo – Ikertzaileen gaua\nIrakasle ikertzailea, Finantza Ekonomia II saila, Ekonomia eta Enpresa Fakultatea (Sarriko) (UPV/EHU). Euskara, Ikasleen eta Enplegarritasuneko Dekanordea.\nEnvironmental marketing-aren inguruan egin nuen lan, eta gaur egun ere horretan dihardut, ecological economics esparruan lanean hain zuzen ere. Aspaldi hasi nintzen lanean Finantza Ekonomia II sailean Ekonomia eta Enpresa Fakultatean (Sarriko) zehaski. Gainera, egun Euskara, Ikasleen eta Enplegarritasuneko Dekanordea naiz.\nAipatutako arloetan etorkizunean ere lan egin ahal izatea nahiko nuke, eta baita ere gaur egungo gizartean dauden zalantza eta arazoen inguruan irakasle arduratsu gisa gogoratuak izatea. Duela gutxi Euskara, Ikasleen eta Enplegarritasuneko Dekanordea izendatu naute.


barren.eus - Enpresa berrien sorrera bultzatzeko ‘Elgoibar Ekinean!’ izeneko laguntza programa jarri du abian Udalak\nElgoibarko Udaleko arduradunek jakinarazi dutenez, gaur egun bizi dugun krisialdi ekonomikoaren testuinguruan, enpresa berrien sorrera sustatzea funtsezkoa da, "aberastasuna eta enplegua sortzeko". Hori dela eta Elgoibarko Udalak Elgoibar Ekinean! izeneko funtsa jarri du abian, eta helburua, herrian enpresa berriak sortzen laguntzea eta babes ekonomikoa ematea da. Laguntza-programa honetarako aurrekontua 15.000 eurokoa da. Funts horren bidez, Elgoibarko Udalak herrian kokatutako enpresa proiektu berri bat duten eta oinarri arautuetan bildutako baldintzak betetzen dituzten pertsona ekintzaileei eta gaur egungo enpresei diru-laguntzak emango dizkie.\nOinarri hauek aplikagarriak izango dira, Elgoibarren sustatuta eta aipatutako araudiari lotuta, enplegua sortzen duten enpresa-ekimenei.\nPertsona fisikoen kasuan, ekintzailea langabezian egon beharko da; eta ekintzaileak pertsona bat baino gehiago izatekotan, gutxienez horietako bat langabezian egon beharko da.\nEnpresen kasuan, proiektu berrian, gutxienez, enplegu garbiaren sorrera eragingo duen lanpostu zuzen bat sortu beharko da.\nBidegarritasun plana eginda izatea Debegesarekin edota Elgoibarko Udal teknikariek, Debegesarekin elkarlanean, plana ontzat ematea.\nLantokia Elgoibarko udalerrian egotea eta baita enpresaren egoitza sozial eta fiskala ere.\n•Proiektu bakoitzeko gehienez 5.000 euro\nElgoibar Ekinean! laguntza-programarako aurrekontu osoa 15.000 eurokoa da. Gehienez, negozioa martxan jartzeko gastuen %75a emango da, proiektu bakoitzeko gehienez ere 5.000 euro, industria izaerakoa bada; eta gehienez, 2.000 euro, industria ez den beste sektore batekoa bada.\n•Nola eta non eskatu laguntzak\nEskariak aurkezteko epea azaroaren 30ean bukatuko da.\nElgoibarko Udalak, behin eskariak aurkezteko epea bukatzean, baldintzak betetzen dituzten eskakizun guztiak aztertuko ditu Debegesa garapen agentziarekin elkarlanean, eta interesdun pertsona edo enpresari idatzi bat bidaliko dio hamar laneguneko epean akatsak konpontzeko edo beharrezkoa den dokumentazio osagarria aurkezteko. Akatsak zuzentzeko epe horren ondoren, ez da inolako dokumenturik onartuko.\nInformazio zehatz gehiago Elgoibar Ekinean! laguntza-programa arautzeko oinarrietan (PDF)\nEta hemen, Autoempleguko diru laguntzen eskaera orria eskaera orria (PDF)


Game Bizirik dauden zonbiak Online. Play for free\nGame Bizirik dauden zonbiak\nPlay jokoa Bizirik dauden zonbiak Online:\nGame Description Bizirik dauden zonbiak\nZonbiak bizi duen herri batean topatuko zara. Epidemiaren ondoren, zonbi guztiak ez ziren sarraskitu, horietako batzuk hiri banatan kokatu ziren eta bertan bizitzera utzi zituzten. Hildakoak ere, janaria behar dute eta ez arruntak, espezifikoak baizik. Zonbiekin harremanetan jartzeko, hegazkinetatik janaria erortzen da, eta heroi batekin bikote bat erortzen duzu garunak erortzen. Gainontzeko janariak ez zaizkie interesatzen, eta hegalari suziriak ekidin behar dira, lehertu eta pertsonaiak txikitu ditzakete. Etengabe mugitu behar duzu, beharrezko objektuak soilik harrapatuz eta Zombies Surviving-n puntuak lortuz. . Play jokoa Bizirik dauden zonbiak konektatuta.\nTekniko jokoa Bizirik dauden zonbiak ezaugarri\nGame Bizirik dauden zonbiak gehitu: 27.03.2020\nBezalako jokoa Bizirik dauden zonbiak Jokoak\nDeskarga jokoa Bizirik dauden zonbiak\nEmbed Joko Bizirik dauden zonbiak zure web orrian:\nBizirik dauden zonbiak\nJokoaren txertatu Bizirik dauden zonbiak zure webgunean, kopiatu kodea eta itsatsi zure webgunean html kodean. Gainera, nahi duzu jokoa bada Bizirik dauden zonbiak, eta kopia Posta elektronikoz edo zure lagun guztiekin lotura bidaltzeko, jokoa partekatu munduarekin!\nJokoa Bizirik dauden zonbiak-rekin, baita ere, jokoa jokatu zen:


Jaione Eugi: "Nafarroan 80.000 pertsona bizi dira pobrezian" - Iruñerria - euskalerriairratia.eus\nJaione Eugi: "Nafarroan 80.000 pertsona bizi dira pobrezian"\nReyes Ilintxeta 2021-10-06 19:20\nUrriaren 17an Pobreziaren aurkako eguna izanen da. Hori dela eta Pobreziaren eta bazterketaren aurkako Nafarroako Sareak hilabete osorako programazio bat antolatu du. Jaione Eugi da koordinatzailea eta berari galdetu diogu zer nolako pobrezia maila dugun Nafarroan.\n33 elkartek hartzen dute parte duela 27 urte eratu zen sare honetan.\njaione Eugik azaldu digun bezala 80.000 pertsona, populazioaren %12, beraz, bada modu batez edo bestez pobrezia egoeran Nafarroan. Halere zenbaki hauei estatistiketatik at gelditzen diren paperik gabeko pertsonak gehitu behar zaizkiela ohartarazi du. Horiek izaten dira, gainera, txirotasun egoera lazgarrienak pairatu ohi dituztenak.\nUrria, pobreziaren aurkako hilabeteko programazioari ostegun honetan emanen diote hasiera Tuterako UNEDen jarritako erakusketaren bidez. Unai Beroizen argazkiak izanen dira ikusgai. Hurrengo saioetan etxebizitza, legedia eta landa eremuko pobreziari buruzko mahinguruak, antolatuko dituzte, besteak beste.


Etorkizuna kultura eta eraldaketa sozialetik - Humanity at Music\nIñigo Albizurik, MONDRAGON Korporazioko Harreman Instituzionalen zuzendariak, Fair Saturday Innovation jaialdian parte hartu du, kooperatibismotik abiatuta, eraldaketa sozial eta kulturalari buruz hausnartzeko.\nAlbizurik Humanity at Music proiektua aurkeztu du, MONDRAGON taldearen antolaketa-filosofiaren hedapen kultural gisa. Berrikuntza sozialeko modu bat da, eta esperientzia kooperatiboa modu bakarrean interpretatzera gonbidatzen du audientzia.\nTestuinguru horretan, enpresa-inguruneetatik kultura sustatzearen aldeko apustua egitearen garrantzia gogorarazi digu; izan ere, arteak balioa gehitzen dio enpresari eta espazio- eta denbora-mugarik gabe konektatzen gaitu, modu kooperatibo eta bateratuan aurrera egiteko.\nHala egiten dute MONDRAGONeko kooperatibek, kultura iraganaren eta etorkizunaren arteko zubi gisa ulertzen baitute; gaurko eta biharko lurraldearen eta gizartearen bultzatzaile gisa.\nGaldera sorta bat daukat…\nGalderek itotzen gaituzten pandemia garai honetan, Albizurik Sinfonia Kooperatiboaren azken pieza, Etorkizuna, kantatzen digu. Pieza horrek gure egungo egoera deskribatzen du eta etorkizuna elkarlanaren, ekimen partekatuaren eta gizatasunaren emaitza gisa aurkezten digu.\nHanka bat airean eta bestea lurrean, abestiak dioen bezala, MONDRAGON Korporazioko Harreman Instituzionalen zuzendariak ongizate komunean murgilduta dauden pertsona guztiei eskerrak emanez amaitu du eta, orain, inoiz baino gehiago, etorkizuna lankidetzatik eraiki eta eraldaketa soziala bultzatzera gonbidatzen gaitu.\nFair Saturday Innovation buruz\nPosted in Uncategorized @eu and tagged Cooperativismo, Cultura, Humanity at Music


Lesakako inauterietan giro bikaina izanen dute aurten ere — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Lesakako inauterietan giro bikaina izanen dute aurten ere\nLarunbatean Buruztanka gaztetxearen aldeko poteoa eginen dute\nIgande arratsaldean ateratzen diren zakozarrengatik dira ezagun Lesakako inauteriak, baina bertze hainbat ekitaldi izanen dituzten aurten, Ortzegun Gizeneko arraultze-arraultze eskearekin hasita. Berrikuntza modura, larunbatean gaztetxearen aldeko poteoa eginen dute.\nOtsailaren 11n, asteazken goizean Irain Eskolan inauterietako jaialdia ospatuko dute.\nOtsailaren 12an, Ortzegun Gizen egunean goizez arraultze-arraultze eskean ibiliko dira neska-mutikoak. Arratsaldean Tantirumairu ikastolan inauterietako jaialdia ospatuko dute.\nIgandea izaten da egun handia Lesakan, baina larunbatean ere hasten dira lehen mozorroak ikusten. Aurten, gainera, Buruztanka gaztetxearen aldeko poteoa eginen da. 19:00etan abiatuko dira Arranotik, Elutxa txarangak lagunduta. Jendea mozorrotuta joatera animatu nahi dute.\nOtsailaren 15ean, igandean goiz-arratsaldez Goitarrak baserriz-baserri ibiliko dira. 17:00ak aldera Zakozar ttikiak abiatuko dira karrikaz karrika ibilaldia egitera eta ondoren Zakozar haundiak aterako dira Musika Bandaren laguntzarekin. Ondoren dantzaldia izanen da plazan.\nOtsailaren 16an, astelehenean goiz-arratsaldez Fraindarrak eta Goitarrak baserriz-baserri. Goiz-eguerdian Orgak ibiliko dira plaza inguruan eta arratsaldean dantzaldia izanen da plazan.\nIgande ilunabarrean eginen dute zakozarrek bere ateraldia. Argazkia: Artxiboko argazkia


martxoa | 2016 | 31 eskutik\n2016/03/22 · 7:00\nUrdailak eta GU\nItzulpen oro ez da bi hizkuntzaren artekoa. Itzulpena etengabeko ariketa da bizitzan: guri ulergarri zaizkigun moldeetara itzultzen ditugu besteon hitzak, isilaldiak eta ekintzak, ariketa automatizatu ia hautemanezin eta uste baino ustelago batean askotan. Geure buruen eta gorputzen ele tarteka ulergaitzak entenditzeko ere, ezinbestekoa zaigu itzulpengintza: sentimenduek eta buru-bihotzetako ajeek zer dioskuten ulertze aldera, hitzetara eta kategoria ezagunetara ekartzen ditugu, itzulpen lan etenik gabeko baten bidez, nahiz eta batzuetan ez den samurra gure erraien hizketa zehatz itzultzea, oinazez edo amorruz ari zaizkigun ulertzea.\nOrain dela urtebete pasatxo testu bat zirriborratu nuen azalduz nolako ezinegona sentitzen nuen neure klitxeen arabera batere euskaltzale ez ziren iruindar batzuen begirada onbera sumatzean alabari euskaraz egiten niolarik. Haien aurpegiera goxoak honela itzultzen nituen neure baitan: «Zeinen xarmagarria gure hizkuntza xahar xumean hizketan entzutea zuoi… oi! amatxik ere bazekien euskaraz… guk ez, ez… gure umeek ezta ere… baina zeinen ederra Baztan eta elizako euskal kantak…». Eta, noski, nire itzulpen automatiko horrek sutan kiskaltzen zidan urdaila, urduritasunez, tristuraz, amorruz, oinazez eta ezintasunez, ezinezkoa iruditzen zitzaidalako orduko hizkuntza politika amiñi bat aldatzea nafar euskaradunen eskubideen onerako.\nRicardo Feliu Martínez soziologoak garbi azaldua zigun ordurako nafar elite boteredunaren nortasun nafarra «zer garen» eta «zer ez garen» definituz eraikia zela eta imajinario horretan euskara zela tentsiobide nagusietako bat. Identitate horrek onartzen du euskara nafar hizkuntzetako bat dela, baina betiere ingurune familiar, intimo eta pribatuan gelditzen bada. Mesfidantzaz begiratzen die euskara eremu publikoetara zabaltzeko urrats guztiei. Mehatxugarri deritze. Elite horrek bere ikuspegi etniko-identitario, politiko, ekonomiko eta linguistikoa naturalizatu nahi izan du azken hamarkada luzeotan, eta ikuspuntu horiek zedarriztatu dute orain gutxi arteko hizkuntza politika gurean, erabat natural eta aldaezin bihurtuz nafar askoren buruetan nafar nortasun kolorebakar hori. Identitate sozial –GU– horrek ez gaitu barruan nahi nafar euskaldun eskubidez jantziok.\nAldatu ziren, ordea, gauzak, eta orain euskara bihurtu dute egungo Gobernua suntsitzeko misil mediatiko nagusia. Euskara nafarron arteko liskarbide nagusi izatea nahi dute batzuek hemen, eta zurrunbilo taigabeko honetan behin baino gehiagotan gertatzen ari zait ez dakidala ongi azaltzen zer sumatzen dudan urdailean aditzen dudanean, esate baterako, bi haurtzaindegitan euskarazko lerroak zabaltzea aurrerapauso sendoa dela abertzaleen naziogintzan.\nNago nire ulertezintasun horrek badituela hiru oztopo larri bederen. Bat, ulergaitza zaidala nola eragiten ahal dituen batzuen barrunbeetan hain zimiko saminak hemengo euskaldunen hizkuntza eskubideen aldeko urrats nimiño orok. Bi, haien errai minberatuen jaurtigaiek nire urdailean jotzen dutela bete-betean. Hiru, oso gaitza zaidala besteen erraien mintzoa ulertzea nireek zer dioten argi ulertu gabe.\nNago, halaber, ezen, oraingo zirimola garratz hau konponbideei begirako eztabaida sortzaileetara eramanen badugu, hizketan ari zaizkigun urdail guztiei entzun eta zer dioten «itzuli» beste erremediorik ez dugula. Euskara liskarjokotik atera eta gure aniztasunaren kudeaketaren eta eztabaida demokratikoen bakezelaietara ekartzeko, ongi ulertu beharko dugu zergatik jartzen dituen euskarak hainbesteren erraiak orroka (eta txistuka, iazko uztailaren 14an gertatu bezala).\nZeren, lehenagotik ere urdailak hain minberatuak egon izan ez balira, erraza izanen zatekeen esplikatzea elebidun batek elebakar batek baino aukera gehi(xe)ago izatea —lanpostu publiko zenbait eskuratzeko, adibidez— ez dela euskarak minoria bati bidegabeki ematen dion abantaila arbuiagarria, baizik eta euskara eta gaztelania, bi-biak jakiteak bihurtzen duela elebiduna gauzago, non eta hizkuntza biek nolabaiteko ofizialtasuna aitortua duten eskualde batean. Euskarak barrunbe batzuk hainbeste aztoratuko ez balitu, inork ez luke sentituko, aurrekoan nire aitzinean gertatu zen gisara, bere alaba elebakarra baztertzen ari zirela gure liburutegiko ipuin-kontalariak noizean behin euskaraz aritzen direlako, eta inork ez luke bidegabekeriatzat hartuko bi haur eskolaren hizkuntza eredua aldatzea, familia aunitzen urteetako eskaerei hein batean erantzutearren.\nInork ez, eredu aldaketak erdi-erdian harrapatu dituen gurasoak izan ezik, jakina. Ezaguna dut haietako bat. Umea gaztelaniaz eskolatua zuen eta ez dago ados aldaketarekin. Telefonoz mintzatu ginen aurrekoan eta aspaldian izan dudan bizipenik hunkigarrienetako bat bihurtu zen gure solasaldia. Aitortu zidan orain arte ez zela inoiz jabetu familia euskaldunek jasaten zuten bazterkeriaren tamainaz. Zinez ari zen. Tristea da, baina egia benetakoa (Torrealdaik ere horixe zioen Berrian aurrekoan, «gure mundua ezezaguna da haientzat»; eta gure premiak ere bai, noski). Negar malkotan lehertu ginen biak bizpahirutan: gure alaba bi urtekoa zelarik alde zaharreko 80 familiak euskarazko haurtzaindegia irekitzeko eskaerari Udalak entzugor egin ziola kontatu nionean egin zuen berak negar, eta malkoak atera zitzaizkidan niri hark kontatzean aita euskaltzale batek bilera batean bota ziola «orain arte guk jan behar izan dugu kaka guztia eta orain zuen txanda da», eta lur jota gelditu zela eta eskerrak baduen lankide euskaldun bat oso hurbilekoa ulertarazten ari zaiona zein izan diren holako erresuminak sorrarazi dituzten urteetako mepretxuak.\nHizkuntza batzuetan bi «gu» mota dituzte. Kitxuan, adibidez ñukanchik eta ñukayku bereizten dira. Izenordain biek «gu» esan nahi dute, baina bi gu horiek ez dira baliokideak: hiztun kitxuadunak ñukanchik esaten badu «zu eta biok» esaten du, edo «zuek eta gu». Ñukayku esatean, aitzitik, hauxe dio: «gu, baina zuek ez». Ñabardura erabakigarria. Uste dut holako nortasun eta gu oro hartzaileak eraikitzen jakin behar dugula Nafarroan. Hemen ez baitago ez nafar izateko modu bat, ezta bi ere, aunitz baizik. Bateko eta besteko urdailetako minak ulertu eta baretu beharko ditugu lehenik, elkarren arteko mesfidantzak uxatuko dituzten itzulpen-ariketak egin gero, eta gure hizkuntza-eskubideak giza-eskubideen, aniztasunaren kudeaketaren eta bizikidetzaren esparruan landu eta landu. Euskarari buruzko desadostasunak bakegintzaren jokozelaian kokatzen asmatu behar dugu. Bakerako dei egiten diguten irrintziak nahi ditut, gudazelaitik ez garelako onik aterako (ezta gure urdailak ere).\n2016/03/21 · 7:00\n2016/03/16 · 7:00\nAlfabeto silabikoaren amaiera?\nAurreko hilabeteko artikuluan aipatzen nuen zein zaila den hizkuntza bat ikastea hizkuntza horren hiztunek inolako kontzientzia linguistikorik garatu ez badute. Ni bizi naizen herriko bi hizkuntzez ari nintzen, criaz eta inuktitutaz. Gaurkoan, kanpotarroi bi hizkuntza horiek ikastea zailtzen digun —eta, ondorioz, hizkuntza horien iraupenean hil edo biziko eragina duen— beste faktore bat aipatu nahi nuke: idazkera sistema. Azaldua dut dagoeneko blog honetako beste sarrera batean criek eta inuitek idazteko erabiltzen duten sistema silabikoa James Evans izeneko misiolari anglikano batek asmatu zuela, XIX. mendearen erdialdean, Kanadako ojibwa hizkuntza transkribatzeko. Hasiera batean alfabeto erromatarra erabili nahi izan zuen ojibwa hizkuntzako soinuak idazteko, baina hots haiek letra latindarretara ondo moldatzen ez, eta hogeita hamasei karaktereko sistema silabiko bat garatu zuen azkenean. Idazkera sistema hura berehala hedatu zen ojibwa hiztunen artean ez ezik baita Kanadako beste hizkuntza batzuetako hiztunen artean ere, eta, XIX. mendearen bigarren erdirako, bere egina zuten bai criek, baita Quebeceko inuitek ere, eta, gaur egun, horixe da cria eta inuktituta idazteko erabiltzen den sistema.\nEta hain zaila al da ba idazkera silabiko hori ikastea, artikuluaren hasieran iradoki dudan bezala? Ez horixe. Pazientzia, denbora eta motibazio pixka bat nahikoa dira inuktitutaren nahiz criaren alfabetoak ikasteko. Arazoa, beste behin ere, testuinguru soziolinguistikoa da, erabilera, baliabideak, teknologia… Idazkera silabikoak oso ondo funtzionatu du mendebete inguruz, criek eta inuitek inguruan cria eta inuktituta beste hizkuntzarik ez zutenean, irakurtzeko zeuzkaten testu ia bakarrak Bibliako pasarteak eta kantu erlijiosoak zirenean, gutunak nahiz mezu pertsonalak baizik idazten ez zituztenean.\nGaur egun, ordea, idatzizko kultura bisualak munduko txoko ia guztiak okupatu dituenean eta ingelesak munduan duen nagusitasuna eztabaidaezina denean, zenbatekoa da cria, inuktituta eta beste hizkuntza «txiki» batzuk idazteko garatutako sistema silabikoaren bizi-itxaropena?\nHerri honetako cri eta inuit gehienak harro daude beren idazkera sistemaz: beren identitatearen parte da (beste behin ere, kolonizatzaileek «inposatutako» ezaugarri bat kolonizatuaren identitatearen parte garrantzitsu bilakatu da). Arazoa da, bereziki crien kasuan, hiztun gehienek ez dakitela beren hizkuntzan idazten. Eskolako irakaskuntza-hizkuntza ingelesa da adin batetik aurrera (9 urtetik aurrera, inuiten kasuan; 7 urtetik aurrera, crienean). Inuktituta eta cria atzerriko hizkuntza moduan irakasten dira, guri ikastolan ingelesa irakasten ziguten bezala. Alfabeto silabikoa irakasten da, noski, baina bigarren hezkuntza bukatzea lortzen duten ikasleak ez dira gai izaten silabikoz idatzitako liburu bat naturaltasunez irakurtzeko. Criak eta inuktitutak, beraz, ahozko hizkuntza izaten jarraitzen dute XXI. mendean. Herritar ia guztiek erabiltzen dute bata zein bestea beren eguneroko ahozko jardunean, baina, idazteko orduan, denek jotzen dute ingelesera. Eta, idatzi, egunero idazten da; ez soilik eskolako umeek edo bulegariek, baizik eta herritar guztiek. Facebook, esaterako, oso-oso popularra da herrian. Dena gertatzen da Facebooken. Baina Facebooken silabikoa instalatzea gauza konplikatu samarra denez, eta, gainera, inork ez dakienez oso ondo silabikoz idazten, Facebooken den-dena idazten da ingeles hutsez: ekitaldi baten iragarpenetik hasi eta maitasunezko mezu intimoenetaraino. Bai crien aldean, bai inuitenean.\nEta zein da soluzioa? Ba ez dakit ez ote den beranduegi soluzio bat bilatzeko (ingelesak ordezkatuak baititu jada hizkuntzaren erabilera-esparru asko eta asko), baina nik egingo nukeen lehen gauza idazkera silabikoa alde batera uztea litzateke, eta cria eta inuktituta alfabeto erromatarrarekin idazteko sistema sendo bat garatzea. Badago dagoeneko silabikoa «gure» alfabetoan transliteratzeko modu estandarizatu bat, baina, crien kasuan behintzat, ez du inork ezagutzen eta, ondorioz, Facebooken eta halakoetan agur hitzen bat criz idatzi nahi duenak ahal bezala transliteratzen du, ingelesaren fonetikari jarraituz (Quebeceko crien lurraldearen izen ofiziala ere ᐄᔨᔨᐤ ᐊᔅᒌ/Eeyou Istchee da, nahiz eta, transliterazio sistema estandarizatua erabiliz, Iiyiyiu Aschii behar lukeen).\nSistema estandarizatu hori bera, nahiz gaur egungo ahoskerara moldatutako beste sistema bat, baina alfabeto erromatarrera egokitzea hil edo biziko pausotzat jotzen dut halako hizkuntza mehatxatuen kasuan, hori egin ezean ingelesak ordezkatuko baitu hizkuntzaren idatzizko esparru osoa, eta, pixkanaka, baita ahozkoa ere (Groenlandiako inuitek, adibidez, ez dute inoiz sistema silabikorik izan; hizkuntza idazten hasi zirenetik, alfabeto erromatarra erabili dute, eta, gaur egun, hizkuntza askoz ere osasuntsuago dago hemengo inuiten artean baino). Badakit txinerak, arabierak eta beste hamaika hizkuntzak arazorik gabe iraun dutela bizirik beren idazkera sistemari eutsiz, baina ez naiz orain hasiko hizkuntza handi eta sendo horien eta criaren, inuktitutaren edo Ameriketako beste edozein hizkuntza autoktonoren arteko indar-alderaketa egiten.\nBadakit oso gai delikatua dela, eta halako proposamen batek hautsak harrotuko lituzkeela crien eta inuiten artean, baina, gure hizkuntzarekin alderaketa eginez, ezagutzen ditugu euskara batua sortu zenean euskalki desberdinen arteko hiztunen artean izan ziren ika-mikak, nork bereari eutsi nahi ziola-eta. Idazteko modu estandarizaturik asmatu ez bagenu, euskaldunok ere erdaraz idatziko genioke elkarri oraindik ere, garai batean egiten zen bezala.\n2016/03/15 · 7:00


Politika sozialak aldatu eta kitto! - Steilas\nPolitika sozialak aldatu eta kitto!\nKrisia aitzaki bezala hartuta, 2011. urtetik udaletxeko politika sozialak murrizketak jasan izan dituzte. “krisia” berak prestazio sozialak murrizteko eta desprestigiatzeko erabili izan dute, baita zerbitzuen pribatizazioa bultzatzeko ere. Ekintza sozialak sustatzen zituen hiri bat izatetik, kobertura eta berme sozialean beste lurraldeen atzean egotera pasatu gara.\nBestalde, prestazio sozialak, hauen jasotzaileak diren pertsonak estigmatizatzeko erabili dira, xenofobia eta arrazismoan oinarrituz, apurketa sozial bat sortuz.\nMugimendu sozial eta eragile desberdinak bultzaturik, 2015-eko ekainean Gasteizko udaletxean gobernu aldaketa bat egon zen. Helburua argia zen, baliabide sozialen erabiltzaileen estigmatizazio eta humilaziora bideratuta dauden, klasista eta arrazistak diren politika sozialekin bukatzea. Bestalde, hiri inklusibo bat eraikitzeko helburua zegoen, parte hartzailea, kalitaztekoa, gasteiztar guztiok bizitzeko hiria, elkartasuna, interkulturalitatea, aniztasuna, hezkuntza eta aukera berdintasuna bermatuko zituen hiri eredua.\nInstituzioetatik egin diren adierazpenak politikikoki zuzenak izan direla onartu behar dugu, baina urte bat ondoren ez da funtzesko aldaketarik egon, eta PP egondako urteetan egindako aldaketak berdin jarraitzen dute. Politika sozialak eta hauek erabili ahal izateko irizpideak berdinak izaten jarraitzen dute, aurreko gobernuak ezarritako neurri estigmatizatzaile berdinekin.\nBeraz, udaletxeko politika sozialetan aldaketa sakon bat egoteko premia dago, hiri eredu berri bat eraikitzeko beharra, berdintasunean, lanaren banaketan, sistema kapitalistak eta sistema patriarkalak eragiten dituzten egoera desberdinen aurrean, pobrezia, bazterketa eta desprotekzio soziala aurre egiteko zerbitzu sozialen sistema berri bat garatu, non hiritar guztiek kalitatezko bizitza bat eramateko aukera izango duten.\nPremiazkoa da, gasteizko udaletxean PP-k ezarritako murrizketak eta aldaketa estigmatizatzaileak erabat eraldatzea:\nMurrizketa sakona: 18-23 urte bitarteko gazteentzat , elikatzeko prestazioan 408-tik 207-ra murriztez gain, ersoketak bakarrik symplin egin ahal dituzte.\nPasadizosko pertsonekiko arreta eskasa: 3 gau 3 hilabetero edo 6 euro hiritik joateko.\nAldundiaren inmobilismoaren aurrean , adingabeko pertsonen desprotekzio larria.\nPrebentziorako hezkuntza programen murrizketa larriak: familia eskolak eta prebentziorako bestelako programak\nZailtasunak dituzten haurrentzat laguntza psikopedagogikoaren prestazio gutxiago.\nLan munduan sartzeko eta formakuntza okupazionalerako plaza gutxiago.\nDiru sarrerak Bermatzeko Errenta jasotzeko baldintzen gogortasunaren erantzun munizipal falta.\nLarrialdi sozialetarako errekurtsoen elkarbanaketa, adingabekoak dituzten familiak, gaixotasun mentalak dituzten pertsonak, drogaren menpeko pertsonak, 65 urte baino gehiago dituzten pertsonak, dependientzia duten pertsonak eta kalteberatasun soziala duen edozein pertsonen artean.\nUdal centro batzuen egoera tamalgarrien aurrean, pasibitate osoa, adibidez Villasusoko eraikina (Aterpe, Casa abierta).\nErroldatzeko zailtasun izugarriak, batez ere kartzelatik ateratzen diren pertsonak eta kalean bizi diren pertsonentzat, baita larrialdi sozialean dauden pertsonentzat, batez ere emakumeak.\nJarduera Ekonomikoaren Zergaren beherapena ( JEZ )\nBestalde, gobernuak arazo sozialak behin ezagututa, oihartzun soziala izan arte ezer ez egitea erabat larria iruditzen zaigu. Eskubide Sozialen Aldeko Gasteizko Plataformatik, udaletxeko politika sozialetan aldaketa sakon bat egitea eskatzen dugu, behar sozialak erdigunean jarriz eta zerbitzu sozialetara doan jendearen kriminalizazioarekin bukatuz.\nAzaroan, PP, PNV Eta PSE SEA-rekin JEZ-a %50-era jeistea adostu zuten (Jarduera Ekonomikoaren Zerga). 2 millioi minimo fakturatzen duten jarduera ekonomikoenganako zerga bat dela gogoratu nahi dugu, eta akordio honekin Gasteizko Udaletxeak 7 millioi euro gutxi gora behera gutxiago jaso zituen.\nBehar sozialetarako dirurik ez dagoela aitzakitzat jartzen dute, baina dirurik ez dago PNV-k PP, PSE eta SEA-rekin akordio hori sinatu zutelako.\nErabat ulertezina da, murrizketa hauekin ez bukatzea, eta jendeak dituen beharrak asetu gabe geratzea, batez ere 3 instituzioak PNV-rengatik gobernatuak daudenean. Dituen ardurei uko egiten die, instituzioen arteko konpetentzien gatazka argudiatuz.\nEz dugu onartuko, gutxi batzuen mesederako, bazterkeria sozialean egoteko arriskuan dagoen jendea instituzioen aldetik behar duen erantzuna jaso gabe geratzea.\nGasteizko udaletxeko politika sozial eta fiskalen eraldaketaren alde.\nPolitika sozialak aldatu eta kitto!!\n2016-ko maiatzaren 13, Vitoria-Gasteizen\nKASU BAKOITZEKO AZALPEN ATXIKIA\nElikadura prestazioa – gazteentzako prestazioa (18-23 urte):\nMurrizketan prestazioen kopuruan bere horretan darraite (kopurua 2012-an 408€ izatetik 2013-an 270€-koa izatera pasa da).\nUrgentziazkoa da “azken prestazioa” subsidio izaerarekin jasotzea, gaur egunogo arauetan bilduta dagoen moduan: ez duelako bakarrik elikadura prestazio bezala funtzionatzen, RGI-a jasotzeko baldintzak betetzen ez dituzten pertsonen (urte batetik hiru urteetara erroldatua) sostengu beharrak ere asetu egiten baitituelako gaur egungo ordenantzetan jasoa eta onartua dagoena.\nPrestazio jasotzaileen protagonismoa berreskuratzea funtsezkoa da: ahalduntze irizpideak, gizarte efikazia, prestazioak bazterketa egoeratik ateratzeko laguntza puntual bezala ulertu behar dira, ez betikotzeko. Horretarako, eredurik integratzaileeena, prestazioa eskudirutan ematea izango da: edozein motatako komertzioetan erostea ahalbidetzen duelako, tokiko komertzioan, denda txikietan… (edozein txartelek onartzen ez duena); erabiltzaileak era normalizatuan autogestiona dezake prestazioa. Hala nola beste pertsonenak (instituzioen menpe bi erabiltzaile asko gazteak dira, behin adin nagusitasunera helduta emantzipazio programa irekietara pasatzen dira, bertan haien dirua, baliabideak… kudeatzen ikasi behar dute); eta erabiltzaile horien esku utzi behar da dirua, ahalduntzea eta ardura bultzatuz.\nAzkenik, beharrezkoa da aurrekontu nahikoa gordetzea behar guztiak asetzeko eta prestazioak jasotzeko tramite eta bideak sinplifikatu behar dira.\nBidean dauden pertsonekiko atentzioa\nJavier Marotoren gobernuarekin bidean zeuden pertsonei hiru gaueko egonaldia bermatzen zitzaien eta mantenua hiru hilabeteko, edo 6€ ematen zitzaizkien hiritik ospa egiteko. Gaur egun, kolektibo honek daukan atentzio falta berdina da, eta larrioagotzen dabil errolda gabeko pertsonei ez zaielako hirian errotuta daudela onartzen azken aldian erabili den irizpidearekin (zaila da errolda lortzea kalean, kutxazainean, garajean edo banku baten lo egiten dutenentzat). Erroldarik ez izateak ez du esan nahi hirian errotua ez egotea eta Zerbitzu Sozialek haien mesedetan erabiltzen dute aitzakia hori.\nBeharrezkoa da errotuta dauden pertsona horiek guztiak artatzea eta ez inguruko hirietara botatzea. Gure kaleetan lo egiten duena ezin daiteke erroldarik gabe egon, are gehiago, ezagunak direnean eta Zerbitzu Sozialak artatzen dituztenean, erroldatuak izan behar dira.\nEremu honetan, babesik gabe gelditu daitezkeen umeak artatzeko plaza kopuru berdina dago. Krisi ekonomikoak babes gabe gelditzeko arriskuan dauden umeen kopurua igoarazi duen arren, baliabideak ez dira handitu.\nBabes gabe egoera larrian dauden ume asko Aldundiaren artapen gabe gelditzen ari dira plaza eta baliabide falta kezkagarria dagoelako. Gure hirian, babes gabeko egoera larrian ume asko bizi dir,a hauexek babesteko eta haien familiak laguntzeko baliabiderik ez dagoelako .\nUdal hezkuntza departamentuaren prebentziorako programetan eman ziren murrizketen leheneratzea ez da eman:\n– “Guraso eskolen programa”: Aurreko gobernuak aurrekontua murriztu zuen, sesioak eta prezioa jeitsiz hauetako bakoitzerako, baliabidea prekarizatuz. Ikasturte honetan zegoen moduan mantendu du programa, PP-k utzi zuen bezala.\n– “Laguntza psikopedagokikoen” programan murrizketak. Eusko Jaurlaritzaren dirulaguntza jasotzen duten umeentzat, ikasketa prozesuan zailtasunak dituzten eta diagnostiko nahikoa larria ez duten umeentzat da, hauek ez daudelako behar berezidun zerrendetan, horregatik hezkuntza delegaritzatik ez dute ikastetxeetan laguntzarik jasotzen. PPren gobernua zegoen bitartean dirulaguntza murrizten joan\nda, lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleentzar zena, lehen hezkuntzako lehen eta bigarren zikloetako ikasleentzat soilik gelditu delarik. PNVren gobernuarekin ez da baliabidea hobetu ez dela, ikasturte honetarako sesioak 20tik 13ra jeitsi egin dira.\nGaineratu behar da, krisi ekonomikoarekin geroz eta familia gehiagok behar dute dirulaguntza hau, horrelako ikasketa arazoetarako beste baliabiderik ez baitago .\nAhultasun sozialean dauden pertsonei arreta\nAhultasun sozialean dauden pertsonen arreta planifikazio faltagatik ezaugarritzen da. Erabaki politiko eta teknikoak espontaneoak dira eta interesik ez dago egoera hau pairatzen duten pertsonak berreskuratzeko. Haien bisibilitate faltagatik eta arrisku biziagatik, ezin ditugu ahaltu espetxetik ateratzen diren pertsonak, behar bereziak baitituzte (urteetan isolatutako pertsonak, helduak, gaixotasun mentalekin, erroldarik gabeak, e.a.)\nEz dago ezta euro bat ere pertsona hauen beharren diagnostiko bat egiteko eta ez dago inongo planifikaziorik, inprobisazioa aski da. Prestazio sozialetarako aukera gabe, RGI-a edo udal laguntzak eskatzeko baldintza gogorrak direla medio. Eta enplegurako eta formaziorako inbertsio eza, pretsona hauek gizarte emergentzia baliabideekin bizitzera kondenatzen ditugu. Gure hiriko udalak pertsona batzuek aterpean bizi behar dutela erabaki du.\nEta esaten dugu ez dagoela inbertsiorik enplegurako eta formaziorako, bazeuden progrma anitz guztiak finantziatzeari utzi zitzaiolako PP-ren gobenuarekin eta urtebete daramagu PNV-ren gobernuarekin eta oraindik ez direlako berreskuratu.\nHorrek arriskuan dauden eragileak aukera gabe uzten ditu eta insertzio sozialerako aukerak murriztu egiten ditu. Kontestu honetan, 2016-rako udal enplegurako aurrekontua % 0,84 da (3 milioi euro), PP-ren gobernuak % 0,97 eskaintzen zion 2014an enplegu planei (3,4 milioi euro). Udal inbertsioa formakuntzarako ere jeisten da, % 0,22-tik (780,000 €) eskeintzen zituena PP-ren gobernuak 2014an, % 0,18ra 2016an PNVren eskutik (620000 €).\nEragile ahulenentzako zerbitzu espezializatuei dagokienean, argazkiak utzikeria eta intere falta agerian uzten du. Villasuso eraikina, zeinetan Aterpe eta Etxe irekia kokatzen diren, egoera tamalgarria dauka. Ez dira irisgarritasun neurri minimoak betetzen, mugikortasun murritza duten pertsonak ezin dira sartu, bakarrik igo daiteke eskailerak igoaz eta komun zulo bakarra dago 30 erabileentzat. Udalak teilatua konpondu du, eraikinerako arriskua suposatzen zuelako. Ez dago beste plnanik gainontzekoarekin eta premiazkoa da beste toki bat bilatzea edo eraikina berritzea.\nPrestazio sozialen falta, lan bat topatzeko ezintasuna eta Udalaren interes falta horretarako, e.a. bultzatzen dute hiritarren kopuru handi batek Aterpean bizitzeko beharra edo haien bizirauteko aukera bakarra emergentziazko baliabideak izatea.\nCMASean eta beste pisu tutelatu batzuetan umeak dituzten damiliak artatzen dituzte, nahiz eta jakin ez daudela ez horretarako prestatuak, ezta planifikatuak ere.\nEsklusio arriskuan dauden errekurtso erresidentzialetan ez dago inolako planifikaziorik, ezta atentziorako perfilik ere. Edozinetan elkarrekin bizi dira 20 urteko gazteak eta 65 urteko helduak, familiak eta elbarrituak edo gaixotasun mental larriak dituzten tratamendurik gabeko pertsonak.\nEra honetan pertsonak ez dira duintasun minimo batekin tratatzen. Bada garaia kolektiboaren beharrak behar bezala asetzeko.\njoakin2016-10-05T12:58:10+02:002016 16 maiatza |Albisteak|


Kapitain jauna, jakin behar zenuke nolakoa den Trintxerpe, beharbada entzuna izanen zara izen hori noizbait, Euskal Herriko arrantzale auzo tipikoa da, Pasaiako portuan, Gipuzkoako probintzia ederrean, Kantauriko perla esaten zaion Donostia turistikotik hurbil, minutu bat besterik ez dizut kenduko kapitain jauna, uste dut munta handikoa dela zuri adieraztea, nire moztasunak uzten didan neurrian, zer den, edo hobeki esatearren, zer zen gure herria, Trintxerpe izeneko hori, itsasoaren aho handian egunero latz saiatuta gure ogi kozkorra jator irabazten genuen arrantzale jendearen auzoa. Zu lehorrekoa zara, zuk ez dakizu, hala hobe-ta, zer den emakume gazteak beltzez ikustea hiru eta lau hankagorrirekin arrain eskean deskargan, gizonik zailduena ere mareatzen duen puta anker horrek senarra kendu diolako. Zinez esaten dizut, kapitain jauna, gerra honek baino baja gehiago egin izan dituela ipar beltzak herri hartan. Herri xumea, zintzoa, eta lan du sinesteak, baina eliza xume bat ere ez zeukan Trintxerpek, lau eta bost kilometro egin behar izaten genituen igandeetan moja batzuen kapera hotz eta txiroan meza entzuteko. Ez dizut ukatuko guk nahi baino gehiagotan sortida egin gabe gelditu behar izaten zutela ontziek. Zer tristura orduan, baforeak lotuta ikustea itsasoa bare zelarik! Baina halakoak Asturias-etik etortzen ziren bazter-nahastaileen erruagatik gertatzen ziren, Langreo-ko eta Gijon-go portuetako sindikalista gorriak, subertsioaren profesionalak, oporra jotzera bortxatzen gintuztenak. Haien desmasiek ekarri zuten Altxamendua, zuk ongi dakizun bezala, uztail baten erdian. Orduan probintzia osoko anarkistek juntadizoa egin eta hiriburuan udatiar zeuden Maldrilgo ministroak eta goi mailako jendea preso hartu zituzten Maria Cristina hotelean, hango dotoreenean, ez dakit ezagutzen duzun, ospetsua da, bai. Ba horrek egundoko galera ekarri zion hiriburuari, ze huraxe zen denda, jatetxe eta kafetegietako klientela nagusia, egunkari saltzaileak txalupariak bainuzainak tabernariak, denak geratu ziren bezerorik gabe. Oraintxe amaituko dut, kapitain jauna, esadazu, ene kapitaina, zer egin behar du oski-ziratzaile batek, zapata jaun guztiak preso hartuta espartinak jabe dauden karrika batean? Goseak hil, horixe! Horregatik azaldu zen gizajo hori Trintxerpen, kapitain jauna, portu batean beti dagoelako arrantxoko jakitik hondarren bat emanen dizunik, edo gurdia bete sardina kaxa bentatik kamioietaraino eramateagatik sos batzuk biltzeko modua, pobreen arteko elkartasuna, badakizu. Ba hantxe ezagutu nuen nik gizajo hori, hiriburuan lanik gabe geldituta arrantzale xumeongana gosea berdintzeko asmotan etorria, bere produkzio tresna bizkarrean zekarrela. Mutil alaia eta zintzoa zen, isila eta bakeosoa. Ez zuen zurrutik egiten, eta moila gainean konpontzeko egoten ziren sareen artean moldatu behar izan zuen ohatzea. Mundua ezagutu nahi omen zuen zamako batean ontziratuta, halako asmoa zerabilen berarekin hitz egin nuen azken aldian. Zoritxarrez, izurdeak hiltzeko arpoia beste armarik ezagutzen ez genuenon artean laster agertu ziren pistolak eta fusilak Gorriarandik heldutako samalda baten eskuetan, kapitain jauna, grebara behartzen gintuztenean bezala etorriak, Beorlegi koronelaren tropei aurre egiteko nahikoa adorerik ez eta atzeguardako jende beharginari erasotzen. Derrigortu egin gintuzten, kapitain jauna. Zinez esaten dizut, ene kapitaina, gizajo hori Gorteko jaunen zapatei distira eragiten Donostian uda alai bat bota nahi izan zuelako galernak harrapatu duen gazte zoro bat baino ez da. Zamorarra da eta haurtzaroan itsasoa ikusi gabea, uhinen artetik hondartzara arropa bustia larru eginda etortzen ziren neskez bete nahi zituen begietako zakuak, pentsa ezazu, hamazazpi urte, dirurik ez eta osasuna emateko, irrika natural horrek ekarri zuen mutil hori Euskal Herrira. Horrek ez dauka ezer gorritik, jauna, behartuta ibili da hori aurreko lerro hauetan, gu denok bezalaxe. Mesedez, ene kapitaina, mana iezaiozu botak garbitzeko, ikusiko duzu egia esaten dizudala. Horrek ez daki zer den plano bat, ezin izan liteke abanzada bateko zelataria. Barka ezazu, kapitain jauna, baina nik ongi dakit nola funtzionatzen duen ontzi gorriak, zelatariak bolondres eskatzen dira, eta mutil horrek ez zuen pausoa bolondres emanen, edo beharbada bai, beharbada pasatu egin nahi zuen nazionaletara eta zorabiatu egin da menditarte biluzi honetan, atzera bere lerroetan zegoela usteko zuen gizajoak, iparra galduta, halako taxu oneko mutilak.\nHorixe izan zen gure kapitainari esan niona.\nNi gerrara bestek aginduta joan nintzen moduan zegoela bera goitik zetozen aginduak betetzeko, berak ezin zuela deus egin mutil haren alde. Nik konprenitzen zaitudan bezala konprenitu behar nauzu zuk ni, bidezkoa da, ezta? «Biba Errepublika!» oihukatu du Errepublika betirako suntsitu behar dugunon aitzinean. Gerrako arauak betetzeko zegoela, berak ez omen zuen nahi inolaz ere halakorik gertatzea, madarikatua izan dadila ume hau harrapatu dugun eguna, eta benetan ari zela iruditu zitzaidan, kutxa zartatu batetik bezala irteten zitzaizkion hitzak. Zer erantzun ez nekiela gelditu nintzen, Teruelen oso amorratuak zeuden bi aldeak, ez zen presorik egiten aspaldian. Hiru lagun aukeratzeko agindu zidan kapitainak, eta botila bat brandy eman zigun gero, laurak bere aitzinean presentatu ginenean, zoazte errukarriari adore apur bat ematera.\nHorixe izan zen gure kapitainak agindu zidana.\nEzusteko handia hartu zuen gu han ikusita, gu noiz fusilatu behar gintuzten beste galderarik ez zeukan, hasieran. Bere ibiliak kontatzeko eskatu genion, baina «Gau honetan bertan gertatuko duk gorrien eraso nagusia» esaten zigun aldiro, pozik zegoelako plantak eginez, armada errepublikarra bera salbatzeko antolatu izan balitz bezala. Portuko gauzak kontari hasi ginen, zeinen motela zen izotza palakatzen, nola gelditzen zen ahoa zabalik atako bandara hartzen zuten ontziei beha, zenbat korapilo mota ikasi zituen. Lasaitu genuen zertxobait. Bazeuzkan mutilak umore txinparta batzuk tarteka, sarepean egiten omen zituen ametsak asmatzeari ekin zion, arrain bat zela eta guk jan egin nahi genuela, «Goseak madarikatzen!» bizi ginelako euskaldunok. Gero oihuka jardun zuen Errepublikaren alde edariak erasanda, eta hor hasi zitzaidan nolako aurpegia gelditu zitzaion Don Isidrori plazako itzulia egin genionean. Isilik egoteko agindu genion, dena entzuten ariko zirela frogaren bat nondik hartuko, komentatzen genuen hartarik aterako zituztela ondorioak eta erabakiak, inozentearena jotzea komeni zitzaigula denoi, guk gau horretan komentatzen genuenaren arabera jokatuko zutela. Eta egia esan ni segur nengoen mihiaren haria eteteko eman zigula brandy botila kapitainak, ate ostean egonen zen gure solasa entzuten, goitikako aginduek ematen ez zioten arrazoi moralen bat behar zuelako gizajo hura fusilatzeko. Negarrez hasi zen, ea gu zergatik ez gintuzten fusilatzen, nik ez nekien masaileko bat eman edo zer egin. Gero erabat umetu zitzaigun, zazpi abade kalitua zela ekin zion orroka. Lurrean jesarri eta lepoko zapia kenduta botak igurzten hasi nintzaion, eta barregura eman zion, «Egik lan, esklabo!». Itxuratu nuen halako oski-ziratzaile bat, tu egiten nuen botetara, «Ezagun duzu klasea daukazula, jauna, poza ematen du material honen gainean lan egiteak!». Uhal bat balitz bezala eragiten nion ezker-eskuin zapiari larru higatuaren gainean, «Barka, jauna, zu ez zara donostiarra, ezta?». Horretan ari ginela jo zuten atean. Besarkada bana, eta eraman egin zuten. Jiratu egin zen, sututa. «Inozentearena egin, honetarako?». Eskuan zeraman brandy botila hutsa. «Ni behintzat zazpi putaseme garbituta noak zulora!».\nNemesio Arozenak kontatu zizkidan gertatuok Trintxerpen bertan, Arrandegi karrikako Alai tabernan txuri bana edanez, bi milagarreneko apirilaren hogeita hiruan. Huraxe zelako konfiantzako taberna bakarra zitatu omen ninduen han. Eta bere gorreria puntuak ozen mintzarazten duenez, barre konplize bat egin zidan tabernariak. Bera sartzen denean telebista itzali egiten duelako omen dauka horren estimuan, esplikatu zidan gero. Nemesio arrandegiko zurgina izan zen urteetan, eta erretreta hartuz geroztik ez du inoiz huts egin eguneroko bi edo hiru tabernaren jira, baxoerdi eterno bat ondoan daukala egunkariak patxadan irakurtzeko. Laurogeita sei urteko den arren, Nemesio Arozena dugu garai gogor haietakoak zehatzen kontatzen dituena, gerraondoan ere Francoren aurkako sasiko borrokan elikatu duen memoria zintzoan. Hogeita hamazazpiko otsailean hartu zuten tropa nazionalek preso bere konpainia erdiarekin, eta ez omen zuten bertan fusilatu besoak behar zituztelako lezoiak egiteko. Posizio gerra izan baitzen Teruelgo bataila, langile batailoietan antolatu zituzten mendi zakar haietan lubakiak egiteko, horrek salbatu omen zuen. Oroimen argia edukitzeaz gainera, Nemesiok polito ateratzen du berba, aditua da entzulea liluratzen nondik sortzen dituen inork ez dakien irudi bereziekin. Hitzaldi luzetan mintzo da, eta halaxe uzten diot nik, galdeekin eten gabetanik. Isildu egiten da aldizka, eta halakoetan ni ere mutu egoten naiz, begiramenez, etorria ahitu izan balitzaio bezala, edo bere oroimenaren sakonduretaraino iritsiko ez balitz moduan, edo itsaso urrunen batetik datozen uhinek ekarri behar lizkioketen hitz berrien aiduru dagoelakoan. Bai, esan genezake hitzak uztartzen jarduten duela horrelakoetan, istorioaren gurdia gozoago ekartzeko. Tira, hori bere etorri zilarraren imitazio traketsa besterik ez duzue izan.\nNik uste dut kapitainak txilaben esku utzi gintuelako irten ahal izan ginela bizirik, ze erre behar batean genituen falangistak, ez ziguten hitzik egiten iraintzeko ere. «Gorri, egik lan!» txilabek, eta guk «Nik bai lan, txilabak ez lan!». Jende ona ziren txilaba haiek, tabakoa ematen ziguten, eta zekiten gaztelania apurra lardaskatzen zuten gurekin. «Gorria gose, posizioa utzi», eta guk «Gorria gose, posizioa utzi ez». Hondarraren gainean ohitutakoak ziren, belar ziztrinez lurrindutako ur beroa besterik ez zuten hartzen egun osoan, eta ilunabarrean aski zuten haiek ardi zahar pusketa urri batzuekin, oso gerlari onak ziren, loa ere labur egiten zuten.\nEta tiro batzuk gero. Gaueroko kontua zen, harri barruan zeuzkaten lezoiak batzuek eta besteek.\n«Gorri, urde gosetua!».\nTeruel hartu eta galdu askotan egin zuten bando biek. Hildako samalda bat ageri zen gero bazterretan, lupiak fueletan bezala. Pikotxa erabiltzez ederki hebainduak ginen kapitainari ausartu nintzaionerako, «Kapitain jauna, nik konprenitzen dut etsaiaren hildakoak izurriteren bat ez sortzearren lurperatzea, ez beste ezergatik. Baina norberaren hildakoek, barka ezazu kapitain jauna, bestelako tratua merezi dute, ahal dela behintzat. Eta orain ahal dezakezu». Hori, bere bulegoan. «Jarrai ezazu, zoaz harira». Eta nik «Aurreko astean konpainiak harturiko posizioan biltegi eder bat dago, tresneria eta guzti, zurgindegi bat». Orduan telefonoa eskegi zuen kapitainak. «Badakizu zerraldoak egiten?». Horretaraxe etorria nintzen, «Errespetu osoarekin, kapitain jauna, tonaka arrain etzan dira nik egindako kaxetan». Horrela bihurtu ginen batzuk behintzat benetako langile, sindikatua sortzerik eduki izan ez bagenuen ere. Hotz hartan hobe zen oholak josten egotea eta ez lurra ebakitzen, baina horrek bazeukan bere elorria ere, geuk ekarri behar genituenez zerraldoetako biztanleak. Eta hesteen azaoa ongi lotua eduki behar zuen batek usteldegi hartan soldadu lepotuak, emakume lehertuak eta ume erreak jasotzen ez zorabiatzeko. Gorpu batzuk izoztuak egoten ziren, zarpatik helduta itsatsita bezala gelditzen zitzaizkigun. Halako egunetan sulerroan ematen genuen gaua, mendian, artilleriak lan ona egiten zuen eta hiru eta lau egun behar izaten genituen puskaila guztiak biltzeko.\n«Alto, nor da!».\nOraindik ez ote gintuzten zikiratu galdetzen zien txilabei beti, harro hark. Baina gauez eta lehen lerroan, erbi batek izutuko zuen zentinela hura, ezagutzen genuen. Eta txilabek ere mespretxatu egiten zuten.\nOso hurbil entzun zen. Tirorik ez ordea.\nPauso batzuk lasterka, «Kamarada!».\nEta ondoren, alaiki, «Aurrera! Aurrera!» zentinelak.\nOhartu ginenerako berandu zen. Fusila ipini zion bularrean, eta erbiak ukabilak estutu zituen, amorruz, besoak altxatzean. Ikertze bat egitera irtena izan behar zuen, baina ez zuen jakin posizio labirinto hartan orientatzen eta nazionalen zentinelaren segadan eroria zen. Putzantu haren karkailek suminduta hurbildu nintzelako ezagutu nuen. Eta nik ere ukabilak estutu nituen. Kapitainak ez zuen zuzendu nahi izan pelotoia. Gerrak akademian harrapatutakoa zen, gerra egin behar izan gabe milizian goratu nahi zuten amatxokume haietarik bat. Esaten zuten aita, jenerala, errepublikarretan zeukala Guadarrama-n. Eguneko partean ez zitzaigun aipatu zentinelaren balentria, eta kapitainak lotinantari eman zion gure oski-ziratzailea fusilatzearen lan zikina.\nJakin izan zuela hiltzen, entzuten diot zintan Nemesio Arozenari, bertarako mikroak ezin ekidin izan zituen beira hotsen artean eta azpiko berbaro amorragarriak erdi itoa. Gero, isilaldi luze bat egarri dela esan arte.\nTxilabak beste norabait bidalita falangistek hartu zuten gu zaintzeko ardura. Haien poza! Gorroto handia ziguten, esan dizut, ezin zuten onartu gu bizirik egotea, eta hain gutxi zurgin ibiltzea. Noizbait behar eta, kapitaina etorri zitzaigun behin esanez zerraldoetan armak gordetzen genituelako salaketa heldu zitzaiola eta miaketa egin behar zuela. Gau osoan eduki gintuen kanpoan zutik, hogeiren bat gradu zeropean, hor nonbait, badakizu zer den hortzetako hotza? Nik esanen nuke falangistak baretzearren egin zuela hura, kapitainak bazekien ez zitzaigula istilurik komeni. Eta berak ere nahiago zuen onez, diziplina faltsurik gabe. Horren ondorioz edo, Zaragozara eraman gintuzten, bidean ere hotzak puskatzen bagoi itxian denak elkarren gainean gindoazen arren, han ez zegoen hanka berotzerik. Kontraginduren bat hartu zuten nonbait, eta Cella-ra ostera, Teruel ingurura. Hemen abandonatuta bezala utzi gintuzten gauaren erdian bia hil batean, «Zoazte zeuen lagunetara» esan izan baligute bezala. Nik pentsatu nuen jukutria bat zela ihes egiten harrapatuta denoi beruna emateko. Antonek zabaldu egin zuen, jauzi egin zuen. Haren atzetik irten nintzen, Anton Patiño-ren atzetik, eta harri kozkorretan urgun eginez hurbildu ginen biok moila uzteko presaz tximinia ketan duen baforea bezala konboiaren muturrean zegoen lokomotora zaharrera. Trenbidean beste inon baino hotz handiagoa egiten duela esanen nuke nik, leunik gabeko haitzak dira han harriak. Pentsa, burdina ere laburtu egiten du hango hotzak. Inguruetako adar guztiak garraiatu genituen, bazterrean zeuden trabiesa batzuk ere bai.\n«Zer egiten duzue hemen!».\nSolasera helduak ziren, bestela tirokatuko gintuzketen nasatik bertatik.\n«Etsaia akabatzen!», eta haiek «Etsaia akabatzen?».\nFusil sarrailaren krakatekoa.\n«Hotz honek denok garbitu nahi gaitu, lagun: gorriak, zuriak eta zurien presoneroak».\nAlgara egin zuten suaren inguruan. Edanak zeuden, poxpolinen batzuk ekarriak izan behar zituzten geltokira, musika entzuten zen tarteka, irri karkailak. Bat ez beste guztiak itzuli ziren. «Zikiratu gabe amaitu behar ote duzue zuek gerra? Handia da gero!». Falangistak baino koldarragoa zen, morroia. Tabakoa eskaini zidan. «Ez duzue pentsatuko zuen kamaradetara pasatzea, ezta?». Antonek erantzun zion lokomotoratik, «Ez zu hemen zauden bitartean behintzat, badakigu zeinen aditua zaren gorriak harrapatzen...». Irri zabar bat egin zuen. «Kontuz!», eta beste ikatz sutu batzuk jaurti zituen Antonek. Garrei erakutsi zizkien eskuak gure zentinelak, «Gerra laster amaituko dela komentatzen dute, horrek esan nahi du guk irabaziko...». Branka izotzetan bezala, hezurren joskuran jo izan balio bezala sartu zen pala gure zentinelaren buruan trebes. Lokomotorara jaso genuen. Burua labean zeukanean baino ez ginen ohartu, bala guztiak kendu genizkion. Ongi sartu zen, bultzada txiki batean, bere fusil eta guzti. «Putaseme halakoa, esaiok orain biba Errepublikari!» ia oihuka Antonek. «Usaina zabalduko dik ordea!». Ikatz gehiago jaurti genuen labean. Balei zorroa kendu eta hautsa hustu genien sutara baino lehen. Labea itxi genuen, eta ikatz metan sartu zuen pala behin eta berriz Antonek, Anton Patiñok, Horizonte Aundi-ko suginak.\nHauxe da nik Nemesio Arozenari kontatu behar diodana egun, jelostua baitaukat bere pasadizoak idatzian argitaratzeko asmoa daukadala esan nionez geroztik, nik bere ahotik entzundakoak entzun nahi ditu berak nire paperetik, moldiztegiko probak orrazten dituen idazlea balitz moduan. Eztul eginen du, bekaineko ileak areago kirrutzen hasiko da atzamarrekin godaletekoari jaramonik egin gabe, gogoetan, hitzen esperoan isiltzen denean bezala. Baina badakit apirilaren hogeita hiruan eginiko grabaketako isilduak entzunda idatzi dudan hau irakurtzen amaitzen dudanean baietz esanen didala, hala gertatu zela, halakoxea izan zela zentinela ankerraren azkena... Eta Anton Patiñoz oso ongi oroituko ez baldin bada ere, segur naiz ez nauela baraurik utziko, oparituko didala, esate baterako, azken apainduago bat.\n— Badakizu zer esan zidan kapitainak konpainian soldadu bat eskas zeukala ikusi zuenean?\nAgertzen ez baldin bazen bera fusilatuko zuela, antzeko zerbait erantzunen diot. Edo ez dudala asmatzen ahal eginen diot isilik, kokotsa zimurtuz.\n— «Desertoretzat emanen dugu, ezta Nemesio?», halaxe esan zidan kapitainak gure zapata garbitzailea galdu zuen zentinela azalduko ez zela etsi zuenean.\nLepoa eginen nuke horixe oparituko didala Nemesio Arozenak, gure herriko kontalaririk onenak, maltzurkeriaren gatza ageri duela begietan.\nEzagutu behar zen orduan Trintxerpe! Sobiet Gorriaren Meka esaten zioten, hortik atera zenezake zenbateraino errekaratu den herri hau orain! Irakurri behar ziren garaiko prentsa erreakzionarioaren espantuak hemen bizi ginenon ehuneko zazpi ere ez omen zelako elizan azaltzen! Gure artean zabaltzen zen orria Avance Marino zen, eta gero, gerra hasitakoan, Euskadi Roja, eta Erria. Haiek irakurtzen genizkien analfabetoei, huraxe genuen katixima. Gogoan daukat lehen ehorzketa zibila egin genuelarik, nolako ikara mezako jendailak zerraldoa gurutzerik gabe generamalako hilerrira. Valeriano Neira-ren lurperatzea izan zen, ezusteko tiroketan hila errekisa bat egiten ari zela Hernaniko Banco Guipuzcoanon. Ergel batzuk beha gelditzen zitzaizkigun, eta guk orduan «Kentzak zapela, alper horrek!». Saregileak txoferrak zamaketariak sugileak motoristak marinelak, denak ginen sindikatu gorri-beltzekoak, komunista jator samar batzuk ere bagenituen tarteko. Nagusi ginen libertarioak, mila eta gehiago afiliatu. Auzo bat besterik ez zen Trintxerpe, arrantzale txiroen etxe multzo hezea, armadoreek berek merke jaso eta garesti saldua. Baina nolako nortasuna ordea! Herri handi askok baino titular gehiago hartzen genituen egunkarietan, bateko liskarrak, besteko oporrak... Gipuzkoa zintzo honetan, prostibulo bat zen Trintxerpe. Horregatik saiatu ziren Itsas Apostolutza sortzen, sindikatu kristauko jendea hasi zen patroiekin eta armadoreekin hizketan, hori hogeita hamaikako martxoan egin genuen greba gogorraren ondoren izan zen. Erreklutatu zuten jendea, bai, euskaltasunaren izenean, Euzko Langille hasi ziren banatzen tabernetan, baina petxuko ilea erakutsi genien eta atzera egin behar izan zuten. Mehatxu zuzena, besterik ez zuten merezi kabernikola haiek. Faxistak altxa zirenean berriz trintxerpetarrok izan ginen lehen lerroan Irungo mendietan Nafarroatik zetozen Beorlegi koronelaren tropei ongi etorria behar bezala ematen. Herria erdi hutsa gelditua zen egun haietan, eta horregatik ausartu zen Bereziartua abadea, San Pedrokoa, Don Isidro esaten zioten, moilan zer mugimendu zegoen barrandatzera etortzen. Hortxe hil zuten, gero Fagoaga tenoreak atelier elektrikoa zabaldu zuen izkina horretan bertan. Espia hutsa zen abade hura, Donostiako Maria Cristina hotelean matxinatu zirenen artean egon zen, tiroka ikusi zuten leihoan, eta egizu kontu hil zutenean mahonez jantzia zegoela... Ba, gero soka bat samatik pasa eta autoari lotuta ibili zuten hara eta hona arrastaka, eskarmentu gisa. Leku guztietan dago erraz asaldatzen den jendea, zer nahi duzu.\n— Tartean ibiliko zen zapata garbitzailea...\n— Lustrearen aitzakian burgesak kontrolatzen ibiltzen zen hura, arrain handiei pausoak hartzen, informazioa jasotzeko. «Kutxatxo hau izan da zenbait parasitoren zerraldoa!» esaten zuen bere produkzio tresna beltzari muin eginez. Eta egia esan ez zen huraxe amarru txarra zotina kentzekoa eramateko, praktikoagoa zen arrain kaxetan gordetzea baino. Faxistek aurrera egin zutenean Bermeorantz abiatu ziren bafore gehienak, eta haietakoren batean alde eginen zuen, ni azken eguna arte gelditu nintzen. Jata-Mendi ontzia ekarri genuen Zumaiatik, eta bokalean hondoratu genuen trebes, sarrera oztopatzeko. Gutako batzuek Frantziara jo genuen, Baionan kokatu gintuzten umeen eskoletan. Han probatu nuen lehenengoz zaldi okela, eta gustatu. Eskola garaia heldu zen eta orduan prefetak esan zigun libre ginela noranahi joateko. Trintxerpetar guztiak sartu ginen berriro Espainiako gerran. Batzuek Bizkaia aldean geratu ziren, eta Eusko Itsas Gudarostean jardun zuten bouetan; beste batzuk Catalunya-n bildu ginen anaia libertarioekin, hala heldu nintzen ni Terueleraino...\n— Anton Patiño bezala...\nEz dit jaramonik egin, bere kontakizunean jarraitu du, kontu tristeak maite ditu Nemesiok.\n— Ez nuen asko uste gure zapata lustreatzailea ikusi behar genuenik berriz han! Gure kapitaina, alegia, gure etsaiaren kapitain hura pertsona ona zen, baina...\n— Ezin izan zenuten mutila salbatu, baina gero justizia egin zenuten Anton Patiñok eta biek...\nEta isildu egin zait kopeta zimurtuz, Anton Patiño akordura ekarri nahirik, menturaz. Baso zuri sarria ditu orain bekainak. Baina gure behialako herriaz eginiko laudorio luzea dragaren otarreak hondo ezezagunen batean betetzeko aitzakia besterik izan ez bailitzan, eskua ukabildu du pozak hunkituta. Dragak badakar basatzaren artean metal herdoilezin pusketa bat bristadaka, ukabilaren atxamarta askatu eta eskuturretik heltzen dit, kontalari gaitza dela agurea:\n— Matxetea hegaluzearen paparrean bezala, halaxe sartu zen gure pala zentinela makur haren buruan!\nEta honenbestez, Nemesio Arozenaren zuzenketa onarturik, bertsio honi behin betikoa deritzola ulertu behar nuke.


Euskara batua ala euskalkia Azpeitian - Uztarria (Azpeitia)\n2002ko urr. 17a, 12:10\nKoldo Zuazoren hitzaldia Argazki originala\nOrain 40 urte inguru, zenbait herritan, Eibarko kasua aipatu zuen hizlariak, euskaraz aritzen zirenak caseroak ziren. Gaur hori gutxienez aldatu egin da. Gaur ordea gazteen hizkera entzunda harritu egiten gara. bi mila pelatan, kriston kamiseta guapue erosi dot, tio. Gazteen hizkerarekin kezkaturik gaude, baina orain gutxienez hitz egiten dute.\nBada beste arlo bat nahiko ahazturik duguna baina oso garrantzitsua izan dena. Haur hizkera, Euskal Herri osoan berdina izan dena galdu da edo ia galduan da. Gaur eguneko aita-ama gazteek ez dute ia erabiltzen. Gure haurtzaroan: papa=ogia; mama=ura; popo=autoa; pipi=pixa; apapa=kanpora; txitxia=haragia; ninia=haurra... entzun ditugu, gaur ordea: 'emon besito cariño', princesa eta horrelako perlak ari dira ugaritzen.\nEuskara desartikulatuta daukagu.\nEuskara batuak 34 urte ditu baina nahiko istilutsua izan zen erabakia, bailara honetan bertan referenduma eta guzti egin ziren. Baina ikus ditzagun Euskara Batuaren alde onak:\n-Alderdi guztietako euskaldunen ulermena.\n2.-Euskara edozein esparrutan erabiltzen da gaur egun.\n3.-Euskal Herriaren osotasuna hartzen du aintzat.\n4.-Euskaldun berriak asko ugaritu dira.\n5.-Euskararen mugak hautsi egin dira.\n6.-Euskara hizkuntza izatera heldu da.\nBaina euskara batua ez da asmatu Azpeitian kalean eta lagunartean erabiltzeko edo azkoitiar eta azpeitiarren arteko komunikaziorako. Zenbait gauzatan astakeriak egin dira. Adibidez herri guztiak Gabonak esan izan duen garaian, Eguberriak erakutsi da hobea delakoan. Amonak ilobari zelan zagoz esan eta honek zuzendu izan dio nola zaude esan behar da amona!.\nGure aurreko belaunaldi elebakarrak asko sufritu behar izan du. Bere garaian Francoren diktadurarengatik sufritua asko ez dela gero haurrak ikastolara joan ondoren: amona ez da horrela esaten entzun dutelako sarri.\nEzin ditugu jokabide berdinak ezarri herri euskaldunetan eta erdaldunetan. Herri euskaldunetan, haurrek hasieran jaso behar duten euskaran herriko euskara izan behar dute lehen lotura, transmisioa eten ez dadin.\nHerri hizkeraren esparruak:\n-Herri barru eta inguruetako jardunak.\n4.-Herri mailako hedabideak, ahozkoak batez ere.\n5.-Herri barruko administrazioa.\nEuskararekin eroso sentitu behar du mundu guztiak. Hizkuntza jolasteko da ez beldurrak eta zalantzak sortzeko. Hurbileko euskaran aritzearen onurak:\n-Guraso seme-alaben arteko hizkuntza lotura. Transmisioa egitea.\n2.-Sena lantzea, hizkuntzaren sena.\n3.-Euskara hobea eta osasuntsuagoa egitea.\n4.-Euskaldun berriak errazago, lasterrago eta merkeago euskalduntzea, integratzea.\nGurasoek beti izan dute beren haurren euskaran aurkitutako akatsak zuzentzako joera. Beharrezkoa izan da eta da gaur ere. Baina gaurko guraso askori zalantza asko sortzen zaio zer dagon ondo eta zer gaizki erabakitzerakoan. Transmisioa izateko gurasoek seguru sentitu behar dute beren hizkeran.\nGazteengan sortzeko gaitasuna atrofiatuta dago eta ondoko erdal hizkerak kopiatzen dira. Euskara erosoa eta artifiziala bereizteko ahalmena galdu dugu. Gaur egun etxe, toki, txakur eta abarrei izen arrotzak jartzen zaizkie, telebistakoak sarri. Gutxi errotutako hitz baldar asko ari da sortzen: ahalbidetu, bideragarri, ekidin, herri bizigarri, ur edangarri, mobilizapen, deia luzatu...\nHitz berriak sortzeko eginkizuna, ez du Euskaltzaindiak, idazleek edo bertsolariek bakarrik. Hori denen zeregina da. Lagunartean hizkera bereziak sortu behar dira, horiek dira argotak deitzen ditugunak Baditugu zalantzak euskara jasoa non eta nola egin behar dugun. Maila desberdinak daude: etxean, lagunartean, herrian, bailaran, Euskal Herrian. Ea da berdin hitz egina eta idatzia. Idatzian, herri euskaran ere hitz osoak idatzi behar dira, ez bada komikiak edo kalean egindako galderak ez badira. Euskara batuak maila desberdinak ditu, herriko batua, bailarako batua, probintzia mailakoa edo Euskal Herrikoa. Zein lekutarako den hango hizketa erara hurbilago izan behar du. Konplexurik ez, euskara hurbila behar du. Euskara artikulatu egin behar dugu eta beraz behar ditugu: helduena, gazteena, umeena, langileena... eta horiek denak euskalkian nahiz batuan.\nEuskara Batuak egin dezakeen gauzarik txarrena euskaldunak bere aurka jartzea da.\nIparraldekoentzat Euskara Batua, hegoaldeko euskara gehi espainola da; nafarrentzat giputxa da. Bizkaitar batek ez du bere burua jokoz kanpo ikusi behar. Hizkuntza afektiboa da hizkuntza efektiboa. Baina euskalkiaren aldeko joera horretan ere badira hanka sartzeak.\nHerritarrengana hurbildu nahi horretan politiko batek ETBn euskalkian egitea ez da bidezkoa, horretarako beste leku batzuk dira. Euskal Telebista Euskal Herri guztirako da.\ngalderak | 2002-10-17 : 19:10\nOnak Zuazok esandakuek, baiño azpeitiarrez nola idazten da? Gure herri euskaldun hau orain arte ez da kapaz izen bere hizkerie arautzeko. Ez dalako inporta akaso?\nNIk uste dut ni idazten ari naizen hau azpeitiko euskera dela. Eta aurreko lagunak idatzitako "baiño" hori ez. Horregatik, nire ustez, zera da Azpeitiko euskera: Azpeitian erabiltzen ditugun hitz, esaldi-modu eta antzekoak erabiltzea batuak emandako arau ortografikoekin.\njoxemairi aurrekoak | 2002-10-18 : 11:10\nNerie ez dek azpeitiar hizkerie esan diat ez dakitela idazten azpeitiarrez baiño hire hori're ez dek Azpeitiko hizkerie; hire hori euskara batue dek.\nGuk nola idatzi beher degu, adibidez: 'dek' edo 'duk'?\nGauzek Zuzen | 2002-10-18 : 15:10\nNik letu atena hik idatzitakue azpeitiarra dek oso osoik,ta jarraitu hola idazten,gañea azpeitiko euskerie oiñ arte nola ez ta eon idatzite,amen ai gaituk iten,ta gero joxemai orrek idatzitakue azpeitiko euskerie al dek? ba bigarrengo idazle horren euskera horrek oso kutsu euskaldun-berriye zakek garbi garbi,a si ke hik hola jarraitu idazten,azpeitiko euskeraz idazten saiatze baldima aiz ya dana indek,ta batez ere konplejoik ez euki azpeitiko euskerie idazteakuen,porke seuru natxeok beste herri batzuk gure euskera mailie baldima zakeaben unezkeo ofizializau ta dana ingo ziabela,ta gu ez gaituk eongo dudetan Azpeitiko euskerie idazteakun,ta batez ere naeken bezela idatzi .Ta hor ipiñi dun esaldi ridikulo hori,alegiye Azpeitiko euskerie batuak emandako ortografiakin dabilela! ze txorakei dek hori,Azpeitiko euskerie batuera baño askosez lenuo zaoan,emateunez batemat ez tao interesaute azpeitieraz iñork idazten,baño hoin ta batez ere holako horri weben tresnei esker hasi besteik ezta hin idazkera hau,ta etzitek iruitzen joxemai pertzona egokiye dala galdetzeko azpeiarrez nola idatzi ber dan duk eo dek,hori Azpeitiko norbaitei galdeberko iyoan\njoxemai (aurrekoari erantzuna) | 2002-10-18 : 19:10\nNi azpeitiarra nauk eta uste diat hau ere azpeitiarra dela: bi gauza kontuan hartzeko: zergatik bereizten dituk "s" eta "z" Azpeitian bereizten ez direnean? Azpeitian hatxerik ez dek esaten eta hik barra-barra idatzi dituk, baita behar ez den lekuetan ere. Uste diat erantzun horrek balioko diala.\nbdgptk | 2002-10-20 : 22:10\nGauzek zuzen-ei:Hire hizkera hori,ahozko hizkeran nola halako azpeitiar erie dek.Eskribitzeko usteiat,eon berkoebela,arau batzuk eta hitzek ez daudela lotzeik erozein moruz hire erantzunien azaltzein bezela.\nXuxen Xuxen | 2002-10-21 : 00:10\nBai,arrazoie dakek,nere hizkerie personaliza indiat,Azpeitiko kutsu euki arren ez tik zeba Azpeitiko hizkera standarra izen berrik,baño edozein azpeitiarrek ulertzeko morun idazteat,horrekin baliyogarriye konsideratzeat nere idazkerie,hori esaten saiatze nauk,bakoitze barrotik ertezte zeoken bezela idaztie,ta batez ere ez eotie batematek konfirmatzeko zai ea Azpeitiko erara idazten hasi al leikeaben\niñigo aranbarri | 2002-10-23 : 09:10\nHerri hizkeraren gaineko kontu honekin bueltaka ari garenez, ni Joxemairekin nago. Uste dut gauzak asko nahasten ari garela eta bat idatzizko kodea dela, eta beste bat, oso bestelakoa, ahozkoa. Zergatik idatzi hitz egiten den bezala? Hori ez da inon egiten. Izan ere, idatzia, idatzia da eta ahozkoa, ahozkoa. Eta hain justu ere, txokokeria usaina kenduta uste dut aberats lezaketela herri hizkerek batua.\nIkastetxeetan nahiz kalean ospatu dute Euskararen Eguna herriko ikasleek


CTE - Euskadiko turismo-lehiakortasuna sustatzeko laguntzaK-2014 - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nPrograma honen xedea da Euskadiren turismo-lehiakortasuna sustatzeko laguntza-programaren esparru orokorra garatzea, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioan turismo arloan eskumena duen Sailaren 2013-2016 Ekintza Planean jasotzen den moduan.\nItzuli behar ez diren diru-laguntzen bidez lagunduko dira honakoak:\nTurismoa kudeatzeko ereduan sektore horretako eragile publiko eta pribatuak barne biltzen dituzten eskualdeko turismo-lankidetzarako erakundeak sortzea eta mantentzea, turismo-kudeaketarako egiturak, eta hiriburuetan turismoa sustatzen duten hiru erakundeak\nHelmugen lehiakortasuna hobetzea.\nEskualdeko turismo-lankidetzarako erakundeek eta turismo-kudeaketarako egiturek kudeatutako turismo-produktuak sortzea eta garatzea, beti ere Merkataritza eta Turismo Sailburuordetzak sustatutako turismo-planekin bat badatoz.\nHiru hiriburuetan turismoa sustatzen duten erakundeek kudeatutako turismo-produktuak eta jomugak sortzea, garatzea, sustatzea eta horien marketina egitea, beti ere Euskadiko Turismoaren Marketin Planarekin bat badatoz.\nLaguntzen zenbatekoak eta ehunekoak\nEBAZPENA, 2014ko ekainaren 27koa, (EHAA Zk. 121/2014)\nMerkataritza eta Turismoko sailburuordearena, Euskadiko turismo-lehiakortasuna sustatzeko laguntzak emateko 2014ko ekitaldirako deialdia jakitera ematen duena.\nAGINDUA, 2014ko ekainaren 18koa, (EHAA Zk. 119/2014)\nEkonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuarena, Euskadiko turismo-lehiakortasuna bultzatzeko laguntza-programa arautzen duena.\nTel.: 94 403 14 81\nOnuradunen betebeharrak hemen kontsultatu CTE - Euskadiko turismo-lehiakortasuna sustatzeko laguntzaK-2014\n1.- Erakunde eskatzaileak proiektuak ebaluatzeko behar diren datu orokorrak jasoko dituen eskabidea bete beharko du, eta baita eskabide horretan jasota agertzen den informazioaren egiazkotasunari buruzko zinpeko aitorpen bat ere.\n2.- Oro har, eskabideekin batera, dokumentazio hau aurkeztu beharko da:\na) Erakunde eskatzailearen Identifikazio Fiskaleko Zenbakiaren kopia.\nb) Pertsona eskatzailearen ordezkaritza-ahalordearen kopia, edota gaitasun hori egiaztatzen duen dokumentazioa.\nc) Irabazi-asmorik gabeko elkarte edo erakunde pribatuen kasuan, estatutuen fotokopia eta Elkarteen Erregistroan erregistratuta daudela egiaztatuko duen ziurtagiria.\nd) Berezko nortasun juridikoa duten Garapen Erakundeek, Turismo-partzuergoek, edota turismoa sustatzen duten bestelako erakundeek: erakundea egiaztatzeko dokumentazioa (eratze-eskrituraren, estatutuen eta erregistroko izen-ematearen ziurtagiriaren kopiak)\ne) Gainera, fundazioek estatutuen fotokopia aurkeztu beharko dute, baita dagokien erregistroan erregistratu izanaren egiaztagiria ere.\nEskabidea erakunde eskatzailearen sinadura elektroniko baimenduaren bitartez formalizatzen bada, ez da dokumentazio hori aurkeztu beharko; izan ere, lehen zerrendatutako gainerako dokumentazioa erakundearen ziurtagiri elektronikoan inplizituki jasota dago.\n3.- Halaber, eskabideekin batera, egiteko laguntza eskatzen den proiektuaren tipologiaren arabera ondoren zehaztutako dokumentazioa ere aurkeztu beharko da:\na) Lankidetza-erakundeei, turismo-kudeaketarako erakundeei eta hiru hiriburuetan turismoa sustatzen duten erakundeei laguntzeko proiektuak.\n● Turismo-mahaien (erakunde-mahaia eta mahai teknikoa) akten kopia, laguntza-eskabidean aurkeztutako proiektuei begira lortutako akordioak jasotzen dituena.\n● Berezko nortasun juridikorik ez duten erakundeek, proiektua hezurmamitzerakoan esku hartu duten partaide publiko eta pribatuek sinatutako lankidetza- eta kudeaketa-akordioa egiaztatzen duen dokumentu bat aurkeztu beharko dute (behar bezala formalizatuta egon behar du agiri horrek), 5.1.c) artikuluan adierazitakoari jarraiki.\nb) Agindu honen 5.3 eta 5.4 artikuluetan jasotako proiektuak:\n● Proiektu horiei buruzko informazio garrantzitsua ezinbestean laburbildu beharko da eskabide-orrietan horretarako aurreikusitako idatzi-zatietan, baina nolanahi dela ere, memoria gehigarria edo/eta dokumentazio osagarria aurkeztu ahal izango da, proiektua hobeto ulertu ahal izateko.\n● Seinaleak instalatzea dakarten proiektuen kasuan, udaleko edota Foru Aldundiko organo eskudunaren instalazio-baimenaren kopia aurkeztu beharko da laguntza jaso ahal izateko.\n4.- Jadanik Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioan turismo arloan eskumena duen Sailaren eskura dauden indarreko dokumentuak ez dira nahitaez aurkeztu beharko. Horrelakoetan, baina, eskabidean bertan adierazi beharko da zein egunetan eta zein organo edo erakundetan aurkeztu ziren agiriok, betiere, azaroaren 26ko Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen 30/1992 Legeko 35 artikuluko f) idatzi-zatian ezarritako moduan eta horko betekizunak errespetatuta.\nDiruz lagundutako proiektuaren egikaritze-memoria, besteak beste, egindako jarduerak eta horien kostua, eta jardunen helburuen lorpenari buruzko ebaluazioa jaso beharko dituena, oro har, baita Aginduaren helburu espezifikoak, Zioen Azalpenean aipatzen direnak, lortzeko egindako ekarpenari buruzko ebaluazioa ere.\nFakturen koadroa; bertan, fakturak behar bezala zenbakitu eta diruz lagundutako jardun bakoitzarekin behar bezala lotu beharko dira, eta bakoitzarentzat honako informazio hau zehaztuko da: fakturaren data, hornitzailea, kontzeptua eta zenbatekoa (BEZa barnean hartu gabe). Behar bezala konformatutako fakturak bakarrik onartuko dira, eta betiere horien gastu-kontzeptuek, laguntzaren xedearekin berariaz lotuta egonik, diruz lagun daitezkeen kontzeptuak argi eta garbi azaltzen badituzte, Agindu honetan biltzen denaren arabera. Eredu bat honako web-orrian eskura daiteke: http://www.industria.ejgv.euskadi.net/appcont/osaga-emp/cte.html\nBehin betiko fakturen edo obra amaitzeagatiko ziurtagirien fotokopia konpultsatuak. Horiek bat etorri beharko dute goian aipatutako fakturen koadroan zehaztutakoekin. Gastuen/inbertsioen egiaztapena faktura elektronikoen bidez ere egin ahal izango da, betiere zerga-arloan onartuak izateko betekizunak betetzen badituzte.\nLan-kontratuaren eta dagozkion nominen fotokopia, pertsona gaituren bat kontratatzeko diru-laguntza jasotzen den kasuetan.\nPlantillako pertsona baten lan-denboraren barruan, helmugetako Jardunbide Egokien programetan emandako denbora-zatia finantzatzeko diru-laguntza eskatu duen erakundeko pertsona eskudunaren aitorpena, honako hauek jasoko dituena: talde kopurua, talde horien antolaketa, horrelako programetan emandako guztizko ordu kopurua, ordu horiek guztizkoan duten ehunekoa, eta kostua.\nISO edo EMAS araudiaren araberako ziurtagiria eskuratu edo berritzeko diru-laguntza eskatu dutenek araudi hori betetzen dela egiaztatzen duen dokumentazioa aurkeztu beharko dute.\nDiru-laguntzaren xede izan diren planen, azterlanen, proiektuen eta sustapen-materialaren kopia edo ale bat, pdf formatuan ahal bada.\nFakturen koadroetan eta/edo obren ziurtagirietan, eskabidea aurkeztu den ekitaldiari dagozkionak onartuko dira, baita 5.5. artikuluan horretarako ezarritako epeetan egindako jardunei dagozkienak ere, luzapena eman bada izan ezik; kasu horretan, aldi horretan bildutakoak ere onartuko baitira.\n2014/06/28 - 2014/08/06


Behatxulotik | Iritzia | Berria\nAspaldiko kontua da. Jo dezagun guk 11-12 urte geneuzkala eta berak 24-25. Antzerkiren bat edo egingo genuen, eta bera partaide izango zen; edo ipuinen bat kontatuko zigun. Ez dakit. Ez dut gogoan. Baina iltzatuta geratu zitzaigun esaldi hura: «Ni naiz, pirata begi-bakarra!». Esaldiak ez du berez halako indarrik, baina ikasleari ez dio ihes egiten irakaslearen akatsak. Erremerreari erreparatzen genion. Eta ordutik, Anjel Lertxundi, Andu ez ezik, «pirata begi bakagrra» izan zen guretzat,\nEkartzen hasita ekarriko ez nukeena, Anjelek Desertuan behatxuloa saiakera argitaratu duen honetan, etorri egin zait gogora. Irudikatu dut basamortuaren erdian ate sendo bat, behatxulo eta guzti. Eta handik begira pirata bat, «munduaz pentsatzen, bizitzaz pentsatzen, mundua ulertu nahian». Ez daki ikusi uste duen oasia egiazkoa den edo ispilukeria hutsa. Ez daki, egiazkoa bada, baduen altxorrik. Ez daki ontziak harat-honat ibiltzeko adina hondo baduen urmaelak. Ez daki nor abordatu. Ez daki inor abordatzeko grinarik duen ere.\nEta, halere, abantaila handia du pirata horrek behatzaile lanetarako. «Bakagra» izatean, ez du zalantzarik ze begi itsatsi. Mundua ez, baina behatxuloa bere neurri-neurrira egina dela esango nuke.


hodei guztien gainetik...: Espelunciecha Oriental (2247m)\nEspelunciecha Oriental (2247m)\nIRTEERA: Formigal eski estazioa - Portalet aparkalekua (1750m)\nZAILTASUNA: S2. Igotako lekutik jaitsita S1.\nJaitsiera 45 minutu\nIruñeatik Jacara joan eta hemendik Formigal eski estaziora joango gara. Formigal eta Pourtaleteko lepoaren artean, justu lepo hau zeharkatu baino metro batzuk lehenago Portalet deitzen den aparkalekua dago. Hor utzi behar da autoa.\nEgunsentia bidean, Berdun inguruan\nBerriz ere elur baldintza justuekin, berriz ere eguraldi iragarpen pattalarekin, arriskatu gabe oraindik itxita dauden eski pisten ondoko mendi bat aukeratu dugu ateraldia egiteko. Azpiko zatia pistetatik eginda eskiak hondatzeko aukera gutxiago, eta lainoa inguruak estaliz gero hauei segituta autora itzultzeko aukera gutxiago, hautua erraza zen beraz.\n9:57 : Formigal - Portalet aparkalekua (1750m)\nHitzordua berriz ere Noaineko gasolindegian egin dugu eta Formigalerainantz abiatu gara zerua pixkanaka gero eta ilunago zegoela. Gauzak prestatu eta Espelunciechako amildegitik goiti igotzen hasi gara eski pistak jarraituz.\nGarai ona da eski pistetatik igotzeko. Elurra zapaldu gabe eta mendi-eskizaleak bakarrik inguruan. Pistak irekitzen dituztenean bertze kontu bat izanen da.\n11:17 : Puerto de Canal Roya (2143m)\nLepoaren inguruan eski pistak utzi eta hegoalderantz biratu gara elur malda politetik.\nEspelunciecha mendien ingurura jo dugu zonalde lauago batetik.\nBehin Espelunciecharen azpian kokatuta erabakia hartzeko momentua. Parean genuen iparraldeko korridoretik mendia igo edo etzanagoa de ekialdeko puntara segitu. Taldeko batzuk ez zuten argi ikusten korridorea jaisteko aukera eta beraz denek elkarrekin ekialdeko tontorrerantz segitu dugu. Itxura ederra zuen korridoerak eta baldintza onean zegoen!\nMetro batzuk galdu Espelunciechako leporaino eta malda errazetatik irudiko tontorra zapaldu dugu.\n12:10 : Espelunciecha Oriental (2247m)\nGailurrean haize hotza eta inguruak lainotuta. Transizioa egin eta berriz lepora itzuli gara han geldialdi luzeagoa egiteko.\nLepotik metro batzuk irabazi eta zuzenean iparraldeko maldetatik jaitsi gara pistetatik igo ordez.\nJaitsierako meomentu bat...\nElur nahiko ona harrapatu dugu, uste baino hobea egia erran.\n13:47 : Formigal - Portalet aparkalekua (1750m)\nEta horrela akitu dugu esperantza handirik gabe hasitako eguna. Dagoen elur gutxiari zukua atera diogu behintzat!\nEgilea: Estebe ordua: 11:07\nEtiketak: Espelunciecha Ori. (2247m)