Hinduismoa by Sudupe Juan Inazio - issuu\nHELBURUAK - Hinduismoaren eta Budismoaren oinarrizko elementuen berri izatea. - Hinduismoa eta Budismoa zer galderei erantzuten saiatzen diren jakitea. - Hinduismoa eta Budismoa geografikoki kokatzea. - Hinduismoaren eta budismoaren sineste, arau, jai eta gurtzaren elementuak sailkatzen jakitea. - Besteen sinesmenak errespetatzen ikastea. - Sinesmen eta ohiturekin jarrera kritikoa lortzea.\nERLIJIOA. DBH 3. 4. GAIA:\nHINDUISMOA ETA BUDISMOA Izena:\nEKINTZAK - Bideo eta diapositibak ikustea - Powerpoint presentazioak ikustea - Apunteak: irakurtzea eta azpimarratzea - Informazioa bilatzea eta aztertzea: internet, entziklopediak,... - Laburpenak...\nEBALUAZIOA - Jarrera egokia: parte hartzea, errespetua,... - Banakako eta talde lana ongi burutzea. - Koadernoa txukun eta osaturik edukitzea.\nHINDUISMOA 0. SARRERA. HINDUISMOAREN JATORRIA. “Hindu” hitza pertsiarretik dator. “Indiarra” esan nahi du. Erlijio hinduistak lotura estua du Indiako tradizioarekin, gizarte-sistemarekin eta historiarekin. Bilakabide luzearen ondorioa da, eta Kristo baino hiru mila urte lehenago hasi zen. Gaur egun 700 milioi fededun dira, gutxi gorabehera. Fundatzaileari dagokionez, ez fundatzailerik, ez profeta ezagunik.\nSinesteei dagokienez, ez dauka argi eta garbi definituriko sinesterik, ezta fededunentzat ezarritako praktikarik ere. Alabaina, badira fededun gehienek onarturiko funtsezko puntu batzuk: arimaren berraragiztapena eta askapenerako bideak. - ARIMAREN BERRARAGIZTAPENA Hil ondoren, gizakiak beste bizitza bat eskuratzen du. Oraingoa baino hobea edo txarragoa izan daiteke. Beste izaki bizi batzuen haragizko itxura hartuko du (haragiztapena). Pertsona bakoitzaren oraingo bizitzaren aurretik beste bizitza batzuk izan dira. Gaur egungo egoera aurreko bizitzetan egin zituen ekintza on eta okerren ondorioa da. - ASKAPENERAKO BIDEAK Izaki Gorena aurkitzeko bideak dira. Lau dira: Ekintzen bidea. Gizarte-maila bakoitzari eta norberak hautatu duen egoerari dagozkien eginbeharrak betetzean datza.\n- Ezagupenaren bidea. Absolutua (azken errealitatea, kasu honetan Brahman) ezagutzean datza. Bide hau brahmanentzat bakarrik da, eta meditazio sakona behar da horretarako. Horren bidez, gizakiak ondasun hilkorrak gainditu eta betikotasuna bilatzen du. Desioetatik libratzea lortzen duenak ez du luzeago bilatu beharrik: Absolutua aurkitu du. - Debozioaren bidea. Hinduistentzat Absolutua fededun bakoitzarengan aurkitzen da, era berezian; eta, beraz, gizakiak erantzuna eman behar dio Jainkoaren graziari. Erantzun hori ekintza onak dira, hau da, eguneroko bizitzan fedea agertzea, praktika erlijiosoak betetzea,... - Yogaren bidea. Yogaren bidez, gogoeta guztiak, ideia eta sentimendu guztiak geldiarazten dira, espiritua erabat lasaitu arte, Espiritu Absolutuarekin batasuna lortzeko. Hori ezin da norberaren kasa egin, eta premiazkoa da maisu edo gidari (guru) baten laguntza. 1. HINDUISMOAREN JAINKOAK Hinduismoan milaka jainko eta jainkosa gurtzen dituzte. Naturaren edo indar DBH 3 4 Hinduismoa\n3 kosmikoen agerpideak dira. Hinduentzat, jainko guztiak Brahmanaren adierazpide dira.\nguztiak â€œIzaki desberdinak dira.\nBrahmana Izaki bakarra edo gorena da. Brahmana bakarra da, Brahmana leku guztietan dago eta izaki guztien barruan ezkutatzen da. Hinduismoak ez du gauza guztien egile den jainko bakarrik, ez da monoteista. Jainkoak ugari dira eta ez dira munduaren egile. Kultuak egin ditu jainko. Jainkoak munduko elementuak eta indar naturalak jainkotuak dira. Jainkoak ongiaren era gaizkiaren ekarle dira era hona horien banaketa: - jainko lurtarrak, - jainko atmosferikoak eta - jainko zerutarrak. Bakoitzak hinduen gizartean betetzen duen zereginaren arabera ere sailkatzen dira: - jainko subiranoak (Brahma), - jainko gerlariak (Indra), - jainko langileak... Edozein mitologiatan bezalaxe, jainko guztiek dituzte gerrako edo amodiozko abenturak. Honen lekuko aberatsa da literatura erlijiosoa. Tenpluetako fatxadak dira hinduen panteoi erraldoien adierazpenak. Gorputzak eIkarri loturik edo dantzan, animalia eta deabruak ageri zaizkigu horietan. Ikusgarriak. Adierazgarriak dira santutegi koskorrak, beren jai herritar, elefante era suez horniturik. Kasta bakoitzak, familia bakoitzak, eskualde bakoitzak, bere jainkoa, bere kultua era bere jaiak dauzka. Hiru jainko dira nagusi: Brahma, Visnu eta Xiva. Hirutasuna (Trimurti) osatzen dute (antzinako politeismoa ikusten da). Hiruon batasuna da Absolutuaren ezaugarria. Azken batean, jainko\nBrahma. Brahman absolutuaren pertsonifikazioa da. Jainko kreatzailea eta antolatzailea da. Bere boterea gurtzen da, Sarasvati emaztearen itxuran pertsonifikaturik. Honek asmatu zuen sanskritoa eta berau da jakintzaren eta arteen babeslea.\nVisnu. Eguzki-jainkoagan dauka jatorria (Vis hitzak sartzea esan nahi du: eguzkiaren izpiak sartu eta bizia sortzen dute), baina ilargiarekin eta urarekin ere badu zer ikusirik. Espazio osoaren, mugagabearen jainkoa da. Eta jainko gerlaria denez, bere emazte LakshmiDBH 3 4 Hinduismoa\n4 ren eta Garuda zerutar hegaztiaren ondoan irudikaturik ikusten dugu. Arku eta geziak daramatza. Visnuk eusten dio munduaren orekari. Bere ahalmen babesleak ongi erakusten ditu. Itxura desberdinak hartzen ditu bere berraragiztapen edo agerkundeetan (avatara): arrain, dortoka, basurde... Buda ere Visnuren avatara bat da. Munduaren ordena berriztatzen du. Xiva. Bikoiztasunaren jainkoa da, egile eta desegilea da aldi berean, edota babesle eta epailea. Bera da desberdintasuna batzen duena. Bere irudirik ezagunenean suzko zirkulu baten erdian dantza eginez eta deabruak zapalduz ikusten da.\nerritualak, teologia gogoetak, musikazko himnoak eta otoitzak biltzen dira. Horietan jainko eta jainkosak Naturako elementuei lotorik agertzen dira: Varuna, zeruko jainkoa; Indra, ekaitzaren jainkosa,... Upanisahdeak. Teologiazko eta filosofiazko gogoetak biltzen dira. Jainko bakarra edo Brahamani buruzko gogoetak dira. Gizakiak meditazioaren bitartez, Brahmanekin bat egin behar du. Epopeiak. Ramayana eta Mahabharata dira ezagunenak. Gaia Ongiaren eta Gazikiaren arteko borroka da, hots, Kosmosaren eta Kaosaren arteko borroka. Jainkoen hirutasuna agertzen da: Brhama, sortzaile nagusia; Visnu, gauza guztien babeslea, eta Xiva, suntsitzailea.\nMunduaren suntsiketa iraunkorraren sinboloa da, baina aldi berean arimen askapena ere bai. Dantzaren bitartez, bizitzan zehar etsai ditugun deabruak uxatzen dituen jainkoa da. Denboraren jainkoa da Xiva, gainera: bizitzako aldiarena, baina heriotzara eta arimaren askapenera garamatzan denborarena ere bai.\n2. LIBURU SAKRATUAK Gertaera historikoak, sinesteak, erritoak, etab. batzen dituzten liburuak dira. Honako hauek dira garrantzizkoenak: Vedak. Hinduismoaren testu sakraturi garrantzitsuenak dira. Sakrifizioetarako\nOngi ulertu behar da hinduismoan ez dagoela kreazio jarduera orokor bat, beste erlijio batzuetan dagoen bezala. Gehienaz ere prakiti delakoa aipa daiteke: unibertsoa sortu den substantzia kosmikoa. Hedatzen, biltzen, birsortzen eta ahu1tzen joaten da, gero, mugagabean berpizteko. Deuseztapenerako bilakaera bakoitzak osatzen du aro kosmikoa edo kalpa (4290 milioi urte, Brahmaren egun bat). Kalpa horiek mila arotan banatzen dira. Eta hauetariko bakoitza beste lau zatitan: urre-aroa edo perfektua, zilararoa, brontze-aroa, burdin-aroa. Burdin aroan bizi gara gu, laburrena baina okerrena ere bai. Dharma degradatzen doa. Horregatik jasaten ari gara gerrak, goseteak, hondamendiak,... Nola sortu zen unibertsoa? Prakiti DBH 3 4 Hinduismoa\n5 horretatik bost elementu nagusi sortzen dira: eterra, airea, sua, ura era lurra. Elementu hauek osatzen dute unibertsoa edota uren gainean dabilen Brahmaren arrautza. Arrautza honetatik sortzen ditu Brahmak mundua era gizakia.\nsistemaren kontra agertu zen, eta parien eskubideen alde saiatu zen. Bere iritziz, Jainkoak pariak maite ditu gehien. Zapalduenen alde burutu zuen borrokarengatik hil zuten.\n4. KASTAK ETA ERLIJIOA. GIZARTEAREN ANTOLAKETA. Arioek India konkistatu zuten. Bere buruari â€œnobleakâ€? esaten zioten. Gizarte kasta sistema baten bitartez berriro antolatu zuten, eta horri justifikazio eta arrazoi erlijiosoa eman zioten. Kastak honela antolaturik daude: 1. maila: Brahmanak (apaizak edo profetak) 2. maila: Kshatriak (nobleak eta gerra gizonak) 3. maila: Vaishyak (merkatariak, artisauak eta nekazariak) 4. maila: Shudrak (zerbitzariak.) Kastetatik aparte pariak zeuden, gizarte hartako baztertuak. Lanbide lohi edo zikintzat jotzen ziren ofizioetan aritzen ziren: zaborra bildu, arropak garbitu, larrua ondu... Ezin zezaketen kastetako hinduekin harremanik izan. Kasta bateko edo besteko kide izatea gurasoengandik seme-alabengana pasatzen zen. Beti era berdinean eta ezinbestekoan. Kastaren arabera erabakitzen zen bakoitzaren lanbidea eta ezkontza ere. Ezinezkoa zen beste kastetakoekin ezkontzea, ezta inolako harremanik izatea ere. Gandhi Indiaren independentziaren alde baketsuki borrokatu zen. Erlijiotasun sakonagatik eta justiziaren zentzuagatik guztiz miretsia da. Gandhi kasta-\nGaur egun Indiako Konstituzioak (1947) hiritar guztien berdintasuna eta askatasuna aldarrikatzen ditu. Baina kasta-sistema ez da oraindik desagertu gizarte hartan. Indian biztanIeak kasta desberdinen arabera banaturik daude, baina Indiako hizkuntzek bi hitz erabiltzen dituzte kasta esateko: varna (maila, kolorea) eta jati (familia).\n5. HINDUISMOAREN FUNTSEZKO PRINTZIPIOAK Zaila da hinduismoaren baitan 700 milioi hinduistei dagokien fede berbera aurkitzea. Hemen ez dago kredo amankomun bat elizak edo kontzilio batek behin betiko finkatu duena. Hinduismoak ez du dogmarik sinestunari ez zaio zer sinestu behar duen zehazten. 1. Hinduismoan ez dago gizabanakoari DBH 3 4 Hinduismoa\n6 buruz honetako pentsaerarik. Izaki biziduna gorputza duen atman bat da, hau da, jainkozko zati bat gorputzari atxikia. Hinduismoan inor ez da ezer bere baitan, baizik eta Guztiarekin identifikatzen den heinean izango da zerbait. Gizabanakoak dituen energiak ez ditu bere onerako bideratu behar, gizarteak finkatu dion zeregina konplitzeko baizik. Horrela, bere kastaren alde jokatzen ahalegindu behar du. Kastakoa izatea da balio duena. 2. Brahman da energia. Unibertsoaren euskarri den indar kreatzailea. Nolabait esateko, osotasuna, absolutua, munduaren arima da brahman. Ez da jainkoa; zerbait gehiago da: Jainkoen esentzia. Atman, aldiz, esentzia unibertsalaren adierazpen indibiduala da. Bakoitzarengan presente dagoen brahmana. Atmanen helburua gauza guztiak barhmanekin elkartzea da, ezagutzaren edo yogaren bitartez. 3. Pertsona bat hiltzean, bere arima ez da hiltzen. Beste gorputz batera joango da. Bizitza zintzoa izan bada, gure arimak bizitza berria izango du beste giza gorputz batean, Izakitik hurbilago. Baina, gure bizitza gaiztoa izan bada, gure arimak zoritxarreko bizitza biziko du gizon edo emakume edo animalia baten gorputzean. Hinduek uste dute arima transmigratu egiten dela gorputzez gorputz, harik era egunen batean brahmanengan itsasten den arte. Hori da bere askapena (moksha), hots, jaiotza, heriotza eta berraragiztapenaren sufrimendutik aldentzea. Nola lortu hori? Baliabideak hauek dira: Erritoak betetzea era arimaren eta absolutuaren arteko identitatea ezagutzea. 4. Karma Giza ekintza orotatik sortzen\nden indar ikustezina da. Karma gure ekintzen emaitza ikustezina da. Nolabait, gure egite on eta txarren balantzea. Karmak zuzeneko lotura ezartzen du gorputzaren, gizarteegoeraren eta arimaren ahalmenen artean. Gaur egun inor miserian baldin badago, ez da madarikatua delako. Bere iraganeko izatearen baitan burutu zituen egiteen emaitza delako baizik: orduan ez zen gauza izan eskuetan zituen baliabideak erabiliz mundua gainditzeko. Zentzu honetan, ideologia hinduista oso konformista da gizartean nagusi den ordenarekin. Miserian dagoenak bere patua onartzea beharrezkoa du; berak moldatu baitu hori. Baina, aldi berean, esperantzari bideak irekitzen dizkio. Izan ere, gure patua (irudimenezkoa) alda genezake, behar diren merezimenduak eginez gero. 5. Dharma da munduko ordenari eusten dion legea. Orekan dagoen unibertsoaren harmonia da. Jainkoek dharmaren bitartez zaintzen zuten ordena unibertsala. Bakoitza bere kastaren arabera bizitzeko agintzen duen ordena partikularra da ordena hori, barneko lege bat balitz bezala. 6. Yogaren helburua pertsonaren arima Brahmanekin, absolutuarekin, bat egitea da. Hori lortzeko gorputzaren eta arnasketaren kontrola funtsezkoa da. Bakoitza bere buruaren jabe izatea.\nDBH 3 4 Hinduismoa\nHinduismoari buruzko hainbat datu eta hausnarketa


Elliot Smith. Bihotz bakartia - bizkaie.biz\nMusikea II. urtea // 37. zenbakia - 2003ko zemendiaren 1a\nArrakastearen ondoren, zenbait urte pasauta, bere lekura, bere zirkuitora bueltau zan Elliot, bere izate naturalera. Aitatu behar dogun bigarren diskoa 'Figure 8' dogu, pop-folk doinuak biltzen dituana, bere nortasuna ezagutarazoten deuskun estiloa, betiko pop doinuak folkagaz maisutasunez buztartu izan ditualarik. Abestiak ederrak dira eta era berean ozpinak, hori bai, beti be diskurtso musikal propio baten jaube izan da eta argumentuz ondo jantzia. Elliot Smith-ek gitxik egiten daben moduan, sakon dominetan zituan pop klasikoaren egiturak eta moldaketak be, piano, soka zein kitarra elektrikoagaz egindakoak izan arren. Smith jn.aren gaitasunik handiena paisaje desbardinak irudikatzean datza, era erakargarri eta personal batean eginaz, tristezia eta poza dosi egokietan zerbiduten jakin dauen mutila, bihotz bakartia izan dauen mutila.\nPasa dan astean, AEBetako kantagintzeak emon dauen izenik interesgarrienetakoa beste mundu batera joan jakun. Elliot Smith kantaría hilda topau eben bere etxean 34 urte zituala. 1969an jaioa Nebraskako Omaha urian, bakarkako bost disko grabau ditu, kultozko musikaria eta gerora etorriko ziran hainbat kantarirentzat erreferentzia bilakatuz. Azken lana preparetan ebilen egunotan urte amaieran plazaratzeko asmoagaz, izan be, diskoak izenburua be baeukan: 'From A Basement On The Hill'.\nElliot Smith beti egon izan da eszena independientea dalakoan, halan da be 1997an arrakasta komertziala heldu jakon, hain zuzen 'Miss Misery' izeneko abestiagaz; berau Robie Williams aktore nagusi eukan 'Good Will Hunting' Gus Van Sant-en pelikulako soinu bandan azaltzen zan; abesti horregaz Elliot-ek Grammy sari bat irabazi eban.\nMutil lotsatia, bakartia eta era berean sekulako talentua eukana. Bere ibilbidean berebiziko garrantzia izan daben disko bi aitatu behar doguz, guztiz gomendagarriak. Bere diskorik arrakastatsuena 'XO' izan zan; bertan dago 'Miss Misery' kanta eta gogoan izan honen arrakasteari esker, Oscar sarietan Celine Dion-en ondoan joteko aukerea izan ebala, holako zenbait egoera deseroso sortarazoz mundu alternatibotik etorren mutil batentzat. Hortik aurrera, ez dau zineagaz ezelako loturarik gura izan. Lotsatia, serioa eta gaztetasun handiko kantaría, bere lekua eszena alternatiboa izan da beti, underground-a. Bere abestiak ederregiak eta hauskorregiak dira publiko zabal batek gozetako.


2018rako onartuko diren aurrekontuak bereziak direla adierazi du Markel Olano diputatu nagusiak - gurean.eus \n2018rako onartuko diren aurrekontuak bereziak direla adierazi du Markel Olano diputatu nagusiak\nORAIN GIPUZKOA | 2017-12-21 12:00\nGipuzkoako diputatu nagusi Markel Olano izan da Goiena Komunikazio Taldeak ekoizten duen Harira saioko azken gonbidatua. Eneko Azkarate edukien zuzendariak egin dio elkarrizketa eta 2017ari errepasoa egiteko ez ezik, 2018ra begira jartzeko ere baliatu dute aukera. Hain justu datorren urteko aurrekontuak izan dute elkarrizketaren abiapuntua. Dena ondo bidean, abenduaren 22an eztabaidatu eta onartuko dituzte Gipuzkoako Batzar Nagusietan, 850 milioi euroko aurrekontuak: "Bereziak dira, legealdiko azken aurrekontu osoak izango direlako".\nKopuru horren erdia bideratuko dute Gizarte Politiketara, baina kezkatuta azaldu da arlo horri dagokionean. Beldurgarritzat jo duen datu bati egin dio erreferentzia, 2020an 80 urtetik gorako 7.000 pertsona gehiago egongo direla Gipuzkoan. Egoitzetan zabaltzen ari diren plazek ez diote inondik inora erantzuten behar horri, bere esanetan, eta eurek gaur egun Aldunditik egin dezaketen lanetik harago, gizarte osoari egin dio deialdia "bestela ez delako izango iraunkorra".\nKontzertu ekonomikoari eraso egiten dioten alderdiek eredu bakarra nahi dutela oinarrian espainiar estatuko autonomia guztientzat adierazi du, eta zera gaineratu: "Gipuzkoak ondo egiten ditu berari dagozkion lanak".\nProiektu zehatzei buruz galdetuta legealdi hasieran hartutako konpromisoen kudeaketa "oso ondo" doala jakinarazi du, eta "legealdi amaierarako martxan edo froga fasean egongo dira guztiak". Eta zera gaineratu du: "Horiek dira Gipuzkoan ez aurrera ez atzera zeudenak, baina etorkizunari begira jartzeko unea da, eta hortik Etorkizuna Eraikiz egitasmoa. Hausnarketan geratu barik, esperientzia konkretuak martxan jartzeko".\nDeskargako errepide tartea eta errauste planta\nBide azpiegiturei dagokienean, Beasain-Durango errepideko Deskargako tartea 2019ko martxorako bukatuta egotea aurreikusten du eta horrekin osatuta geratuko da lurraldeko ahalmen handiko errepide sarea. Hortik aurrera, ekintza edo hobekuntza puntualak baino ez dituzte egingo eta garraio eta azpiegiturei dagokienean "beste lehentasun batzuk ezartzeko unea izango da".\nZubietan egongo den errauste plantaren finantzaketari dagokionez, "ez du Aldundiak inbertsiorik egingo, behin martxan jartzen denean zerbitzua ordaindu baizik". Eta gaineratu du: "Orain gutxira arte zabortegietara eramaten ziren, eta gaur egun, kanpora bidaltzen diren hondakinentzako izango da, birziklatu ezin diren hondakinei irteera emateko azpiegitura".\nAutobus zerbitzuan egindako aldaketen gainean esan du, azterketa baten emaitzetatik abiatu direla eta "diru kopuru berdinarekin zerbitzua areagotzeko eta hobetzeko" helburuarekin egin dituztela.\nKargura berriz aurkeztea "erabaki kolektiboa"\nEuskal Herriaren erabakitze eskubidearekin lotuta, EAJren barruan ikuspegi ezberdinak daudela onartu du; indar abertzaleak batzeko beharra ikusten du diputatu nagusiak eta "inbidiaz begiratzen" dio Kataluniako prozesuari. EAJK eta ezker abertzaleak elkarren beharra dutela ere adierazi zuen.\nDiputatu nagusi kargurako hautagai aurkeztuko ote den berriz galdetuta, ordea, erabaki hori "erabaki kolektiboa" dela izan da haren erantzuna.


Lizarrustiko Parketxea Aralarko Parke Naturalerako sarrera ezagunenetakoa dugu Gipuzkoan.\nGipuzkoa eta Nafarroa arteko mugan eta Aralar Parke Naturalaren barruan kokaturik dago Lizarrustiko Parketxea. Lizarrusti gainan aurkitzen da, errepide bazterrean, 621 m-tara. Gipuzkoatik, Ataun zeharkatuz iristen da (Beasaindik 15 km.). Nafarroatik, Arbizu eta Etxarri Aranaz herrietatikik. Parketxea Ataun herriko Aiako auzoan dago.\nAralar Parke Naturalarekin muga egiten du parketxearen kokapenak. Aralarko mendigunea Euskal Herriaren bihotzean kokaturik dago, Gipuzkoaren eta Nafarroaren artean zubi-lana izanik. Mendigune karstiko honek 10.971 ha-ko hedadura du eta Txindoki mendia da mendizerrako tontorrik ezagunena, baina ez altuena, hura Irumugarrieta baita (1.431 m).\nMendigunearen goialde muinotsua ardiek, behiek eta zaldiek ustiatzen dituzten larreez estalirik dago, eta mendigunea pagoak nagusi diren malda malkartsuek mugatzen dute. Ingurune honek, pisu handiko balio naturalaz gain, badu balio historikoa ere, historiaurreko aztarna ugari aurkitu baitira bertan. Gipuzkoari dagokion eremua Parke Naturala da. Aralarko mendiguneko lurrak bi herrialdetan banaturik daudenez, haiengan eragiten duen legedia ezberdina da. Gipuzkoako eremuak Parke Natural izendapena dauka, eta horrez gain Batasunaren Intereseko Lekua (BIL) eta Hegaztien Babes Berezirako Eremua (HBBE) ere bada. Nafarroakoak, aldiz, ez du probintzia mailako kontserbazio-figura berezirik, baina mendigunearen eremua Batasunaren Intereseko Lekua (BIL) da herrialde horretan ere.


Kauldi Odriozola eskubaloi jokalaria Espainiako selekzioaren deialdian sartu da - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nEkainaren 22tik uztailaren 1era Tarragonan (Katalunia) jokatuko den XVIII. Mediterraneoko Jokoetara joan ahal izango du Bidasoako eskuin hegalak, selekzioaren deialdian sartu baita. Aurretik, ekainaren 13an, lagunarteko bat jokatuko dute Polonian hango selekzioaren aurka.\nKauldi Odriozola zumaiar eskubaloi jokalaria Espainiako selekzioaren deialdian sartu du beste behin Jordi Ribera hautatzaileak. Ekainaren 22tik uztailaren 1era Tarragonan (Katalunia) jokatuko den XVIII. Mediterraneoko Jokoetara joan ahal izango du Bidasoako eskuin hegalak, selekzioaren deialdian sartu baita. Aurretik, ekainaren 13an, lagunarteko bat jokatuko dute Polonian hango selekzioaren aurka.\nRiberak, ekainaren 5erako deitu ditu 16 jokalari hautatuak. Ibizan egingo dute prestakuntza, eta hilaren 11n Poloniara bidaiatuko dute. Handik bi egunera, bertako taldearen aurka jokatuko dute lagunarteko partida bat, Poloniako Eskubaloi Federazioaren mendeurrena ospatzeko.\nOndoren, XVIII. Mediterraneko Jokoetarako prestakuntza saioekin hasiko dira hilaren 18an, Madrilen. Ekainaren 21ean Tarragonara joango dira, eta hurrengo egunean hasiko dute txapelketa.


ITSASMUSEUM BILBAOK ITSASARGIAK. GAUEKO IZARRAK ERAKUSKETA AURKEZTU DU – Itsasmuseum Bilbao\nITSASMUSEUM BILBAOK ITSASARGIAK. GAUEKO IZARRAK ERAKUSKETA AURKEZTU DU\nHogei bat irudik osatutako erakusketak gure kostaldeko itsasargi adierazgarrienetako batzuk jasotzen ditu\nCarol Iglesias Espazioan egongo da ikusgai azaroaren 28ra arte\nBilbo, 2021eko irailaren 30a. Gaur goizean Itsasmuseumeko zuzendariak, Jon Ruigomezek, eta erakusketaren egileak, Iñaki Oñatek, Itsasargiak. Gaueko izarrak aldi baterako argazki erakusketa aurkeztu dute Itsasmuseumen, eraikin hauen edertasunaren alegatu bat.\nItsasargiek berebiziko garrantzia izan dute historian zehar nabigazioan. Teknologiak eta nabigazio-sistema berriek haien funtzioa minimizatu egin duten arren, paisaiari ematen dioten edertasunak eta leku magikoetan duen presentzia oroigarriak -non lurra amaitzen den eta itsasoaren handitasuna hasten den- aukera berri bat merezi dute; balio historikoa hartu eta itsas ondare industrialeko pieza garrantzitsu gisa gorde behar dira.\nIñaki Oñatek, argazkien egileak eta barne-diseinuaren munduan eskarmentu handia duen profesionalak, omenaldi pertsonala egin nahi izan die “itsaslabarretatik zintzilikatutako paraje ezkutu horiei, hainbeste bizitza salbatu dutenak, zor handia baitiegu”, eta haien aintzatespena eta babesa aldarrikatu nahi izan du, izan ditzaketen erabilera berriei buruzko hausnarketa kolektiboa bultzatuz.\nErakusketako argazkiek itsasargi ezberdinak jasotzen ditu, bakoitzak bere magia duelako eta bere lekua hartzen duelako historian eta paisaian, Iñakik berak bere liburuan idatzi duen bezala: “Nire bizitzan ikusi ditut harroak eta boteretsuak diren itsasargiak, ia iraindu egiten dituztenak beren presentzia harroputzarekin, eta beren xumetasunagatik harrotzen diren argi-dorreak ikusi ditut.”\nIrudi guztiak museoko dendan eskuragarri dagoen Faro. Luz en la noche liburuan jaso dira.\nErakusketa Carol Iglesias Espazioan egongo da ikusgai 2021eko azaroaren 28ra arte eta sarrera doakoa izango da.\nContacto para más información: komunika@itsasmuseum.eus


Zen - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau budismo joerari buruzkoa da; espainiar estatuak Hego Euskal Herrian 1980ko hamarkadan garatutako errepresio plana gaitzat duena beste hau da: «ZEN plana»\nZen (txineraz: 禪, Txan) Budismoa budismo Mahāyānaren eskola bat da, Txinako Tang dinastiako garaian jatorria duela. “Chán” budismoa beste hainbat eskolatan banadu zan, horien barnean japoniar eskola Zen asko, “Zen” terminoarekin bezala ezagutzen dana.\nZen hitza “zenna”-ren laburbildura bat da eta “zenna” hitza japoniarren Txina 禪那 (chánnà) hitzaren ahoskuntza da eta gainera, dhyāna sanskrito hitzatik dator, “meditazioa” esan nahia duela. Daisetsu Teitaro Suzuki maisu japoniarrak berdintzen ditu dhyāna eta zazen-a (txinatarrez 坐禅 zuòchán, “eserita meditatu”)\nZen-ak nabarmentzen du eserita praktikatzen den meditazio bat dela, adimenaren ulermena eta bakoitzaren ikuspuntutik ikustea eguneroko bizitza, batez ere besteen onuretan arreta jarriz. Ezagutza intelektuala mespretxatzen du.\nZen irakasketetan pentsamendu Mahāyāna-ren hainbat alderdi desberdin agertezen dira, beste batzuen artean, Yogachara, Tathāgatagarbha, Laṅkāvatāra Sūtra, bodhisattva eta Huayan.\n1 Praktika eta jatorria\n1.1 Txinatar jatorria\n1.1.1 Dyhānaren praktika txinatarrak\n1.2 Meditazioaren era ohikoenak\n1.2.1 Arnasa hartzearen atentzio osoa\n1.2.2 Argiztatze isila eta bakarrik eseri\n1.2.3 Huatou eta Koans\nPraktika eta jatorriaAldatu\nDyhānaren praktika txinatarrakAldatu\nLehenengo aldiz meditazio budista Txinara An Shiago (floruit) eta Kumārajīvaren gatik iritxi zan, egin zituzten hitzulpen batzuengatik. Bertan, “Dhyānaren sutrak” agertzen ziren. Hauek eta gero, asko izan ziren hitzulpenak egiten hasi ziren maisuak eta textu hauek izugarrizko influentzia eduki dute Zen-en praktikan eta paraktika horrek garai modernorarte iraun dute.\nMeditazioaren era ohikoenakAldatu\nArnasa hartzearen atentzio osoaAldatu\nEserita egiten den meditazioan (坐禅, Ch. zuòchán, Jp. zazen, Co. jwaseon), normalean praktikanteak “lodoaren posizioa” deitzen den posizioa hartuko du, batzuetan, kuxin bat erabiliz.\nAdimena erregulatzeko, ikasleak arnasketak zenbatzen dituzte, bai inhalazioa, bai eshalazioa edo bietako bat. 10 harte zenbatu daiteke eta errepikatu adimena lasai egon harte.\nArgiztatze isila eta bakarrik eseriAldatu\nMetodo oso komun bat meditazioa praktikatzeko “argiztatzen isila” (Ch. mòzhào, Jp. mokushō). Caodong eskolak hasi zuen teknika hau eta Hongzhi Zhengjuerekin (1092-1157) zerikusia dauka, berak idatzi baizituen praktika honen testuak. Metodo hau budismoaren praktika śamatha eta indiaren praktika vipaśyanā elkartzen ditu.\nHuatou eta KoansAldatu\nTang dinastia zegoen bitartean, gōng'àn (Jp. kōan) literatura oso ezaguna egin zen. Bertan, maisu zen eta bere ikasleen harteko ikaskuntzak agertzen ziren. Anekdota hauek maisuaren ikuspuntua erakusten dute.\nDinastia honetan metodo berri bat zabaldu zen meditazioari buruz, esate baterako, Dahui, kanhua chan ("esaldia behatu") izenekoa, bezalako maisuek zabaldu zuten teknika hau. Teknika behatzean datza, huatoua behatzean zehazki. Huatoa korearrez hwadu da, ozeanoa. Hitz bakar bat behatzean datza teknika hau.\nKoansa, berriz, bere estilo formalizatua eratu zuen, ikaskuntzen plangintza bat duena.\nTradiozo honek jatorria textuetan du. Textu hauek budismoaren irakaskutzetan dute oinarria eta zen maisuen hitzetan. Textu garrantzitsuenak zen eskolan honakoak dituzte:\nBi Sarrera eta Lau Praktiken hitzarmena (Bodhidharmari erantsita)\nSutraren Plataforma (VIII. mendea) (Huinengari erantsita)\nLangela Patriarkalaren antalogia (Zǔtángjí), Lanpararen Transmisioaren erregistroak (Ching-te ch'uan-teng lu), 1004. urtean argitaratuta.\n"Yü-lü" generoa, "Lin-ji yü-lü"-an jatorria duena (Song dinastian, Linjiren erregistroa)\nAterik gabeko barrera (Wumenguan) eta Itsaslabar urdineko erregistroa (Bìyán Lù)\nGuifeng Zongmiren idatziak\nDōgen-en Shōbōgenzō eta zen-en betiereko lanpara (japoniarrez)\nDharma bildumaren estraktoak eta praktika bereziaren erregistroa nota pertsonalekin (korearrez, Jinul-rena)\nMultimedia: Zen Buddhism\nAzken aldaketa 24 ekaina 2021(e)an, 11:41(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 24 ekaina 2021, 11:41.


Robotikak gero eta gehiago eskaintzen die sektore aeronautikoko enpresei; aukera berriak eskaintzen dizkie. Zentzu horretan, IK4-TEKNIKERek, doako jardunaldi bat antolatu du datorren irailaren 9rako, "Robotikak sektore aeronautikorentzat dituen aukerak" deiturikoa.\nIK4-TEKNIKERek Eibarren dituen instalazioetan izango da jardunaldia, eta robotikaren eta horren ezarpenen onurak ezagutu nahi dituzten sektoreko enpresa guztiei dago zuzenduta.\nJardunaldian, sektore aeronautikoko hainbat enpresak hartuko dute parte (hala nola, SAABek, ASTIk, AERNNOVAk eta TECNATOMek), eta sektoreak Europa-mailan duen egoerari buruzko ikuspuntua ematen saiatuko dira. Gainera, hainbat enpresaren erabilera-kasuak aurkeztuko dira, eta IK4-TEKNIKERen eta CFAAren automatizazio-irtenbideen nahiz robotika industrialeko irtenbideen erakusketa egingo da.\nIraupena: 10:00etatik 14:14era\nEnpresen izen-emateei lehentasuna emango da.\nIK4-TEKNIKER eta automatizazioa eta robótica industriala\nIK4-TEKNIKER eta aeronautika eta espazioa\nErabilera kasua: Pertsonen eta roboten arteko lankidetzan oinarritutako giroa latch balbula baten muntaketara egokituta


Nola prebenitu arnas infekzioak? | Consumer\nGripeaz, faringitisaz, laringitisaz eta pneumoniaz gainera, neguan izaten diren arnasketa-patologia ohikoenak dira\narabera: Asteazkena, 2018ko urtarrilaren 31\nNegu guztietan “osasunaren etsai” bat agertzen da, epidemia moduan agertzen dena: gripea. Baina ez da garai honetan eta babestu behar den arnas infekzio akutu bakarra. Hurrengo artikuluan, arnasketa-infekziorik ohikoenak, zerk eragiten dituen, nori eragiten dion, nola kutsatzen den eta oso garrantzitsua den aztertzen da.\nArnas-infekzio ohikoenak eta zerk eragiten dituen\nFaringitisa, laringitisa, gripea – hotzeria arrunta ez den patologia bat da -, pneumonia eta bronkiolitisa dira gizakion arnasketa-infekzio ohikoenak. Neguarekin eta tenperatura baxuak iristearekin lotuta badaude ere, badira beste ezaugarri batzuk ere.\nHoriek guztiak mikroorganismo desberdinek sortzen dituzte. Batzuek birus batzuk sortzen dituzte, hala nola birus influenza a eta b (gripearen jatorria), edo arnasarik gabeko birusa (VSR), bronkiolitisaren arrazoia. Eta beste batzuk, bakterioak, batez ere pneumokokoa, pneumoniaren kausa gisa.\nHotza ez da arnas infekzioez kutsatzeko arrazoi zuzena, baina urte-sasoi honetan birus-zirkulazioa handitzen da, hau da, mikroorganismoek baldintza onenak aurkitzen dituzte airean esekita egoteko eta pertsona batetik bestera transmititzeko.\nNori eragiten diote gehien infekzio horiek?\nGaitz hauek edonork sufri ditzakeen arren, arnas-infekzioek gehiago eragiten diete haurdunei, bost urtetik beherako haurrei, adinekoei eta oinarrizko patologia jakin batzuk dituzten pertsonei (asma, BGBK, kardiopatia kronikoak…). Profesional sanitarioek ere jasan ditzakete.\nNola transmititzen dira arnas infekzio horiek?\nArnasketa-infekzioak eragiten dituzten mikroorganismoak kaltetutako pertsonaren listuan eta mukosen daude. Norbaitek doministiku egiten badu edo eztul egiten badu, bota listu-tanta batzuk, lau edo sei metro arteko eremu batean zabal daitezkeenak. Listu-tanta horiek, germen infekziosoen garraiobidea, airean esekita mantentzen dira 30 minutuz, eta, ondoren, beste pertsona batzuek arnasten dituzte arnastean, eta infekzioa eragiten dute.\nKutsatzeko beste bide bat gainazal poluituekin kontaktua izatea da, hala nola objektuak edo gainazalak. Kutsatutako gauzak ukituak direnean, mikroorganismoak eskuetara pasatuko dira, eta horiek bakterio eta birus horien infekzio- eta hedapen-iturri berriak izango dira.\nArnasketa-infekzio horiek prebenitu daitezke?\nKutsatzea eragotzi ezin bada ere, gaixotzeko aukerak murrizten saia gaitezke aholku soil batzuen bidez.\nTxertoa gripearen kasuan neurririk eraginkorrena da, batez ere arrisku-taldeetan. Pneumonia prebenitzeko ere oso baliagarria da.\nEztul egitean edo doministiku egitean, eskua ez jarri behar da, poluituta geratuko baita eta infekzio-iturri izango baita. Kasu horretan, erabili eta botatzeko zapiak erabili behar dira beti, eta horiek erabili ondoren bota behar dira, edo ukondoko tolesdurarekin.\nBestalde, garrantzitsua da infektatutako pertsonak (musuak, besarkadak…) ukitzea saihestea eta haiekin objektuak ez partekatzea.\nAurpegia eskuekin ukitzea saihestu behar da, mikroorganismoak sudurrean, begietan eta ahoan sartzen baitira.\nFuntsezkoa da eskuak maiz garbitzea, egunero infekzioak eragiten dituzten mikroorganismo askok kutsatutako hainbat objekturekin kontaktuan daudelako. Komunera joan ondoren, eskuak garbitu behar dira, jende asko dagoen lekuetan (garraio publikoa, merkataritza-zentroak…), jan edo haur bat ukitu aurretik edo gaixo batekin harremanetan egon ondoren. Eskuak ongi garbitzeak 40 eta 60 segundo bitartean iraun behar du. Horretarako, xaboi-dosi ugari erabiliko da eskuetako gainazal osoan (ahoak, bizkarra, behatz-tarteak, hatz lodia eta hatzen punta). Ondoren, botatzeko eskuoihalekin edo airearekin lehortuko dira, oihalezko toallak saihestuz.\nKomeni da etxeko gelak, ikastetxeak… egunero aireztatzea, gutxienez hamar minutuz, gelako airean esekiduran dauden mikrorganismoak joan daitezen.\nTabako-kea duten giroak, bat-bateko tenperatura-aldaketak eta leku itxi jendetsuegiak saihestuko dira.\nGainazalak eta objektuak kontu handiz garbituko dira, mikroorganismoen hedapena murrizten laguntzeko.\nEtxe epela eta hezetasun-maila egokia mantenduko dira, giro lehorrek arnasketa-gaixotasunak larriagotzen baitituzte.\nDieta osasungarria egingo da, fruta eta barazkietan aberatsa, A eta C bitamina ugarirekin.\nOso garrantzitsua da ordu egokietan aktibo egotea eta atseden hartzea.\nGaixorik dagoenean, ez da lanera edo eskolara joango, ahal bada, beste pertsona batzuk kutsatzea saihesteko.\nArnasbideetako infekzioei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, ikus Lovexair Fundazioaren web orria edo jarri harremanetan zure profesional sanitarioekin postaren bidez: cuentanos@lovexair.com.\nbirikak epoc gaixotasunak gripe-eu hotzeria infección-eu neumonía-eu


Hezkuntza saioa eskainiko du ETBk, etxetik ari diren ikasleei prozesua errazteko\nBatez ere etxean baliabide teknologiko nahikorik ez duten haurrak gogoan, hedabide publikoak “Bitartean, etxetik ikasten” saioa eskainiko du datorren astelehenetik aurrera ETB3n eta Eitb.eus-en.\nEusko Jaurlaritzaren eta ETBren ekimenez jaiotako saioa Lehen Hezkuntzako ikasleei zuzendua izango da (batik bat 1. eta 4. maila artekoei) eta hiru ordu iraungo ditu. Curriculumean agertzen diren edukiak emango dituzte eta Basurto ikastetxe publikoan grabatuko da emankizuna.\nIkasleek etxetik parte hartu ahal izango dute eta galderak, zalantzak eta iruzkinak bidali ahalko dituzte. Erantzunak saio horretan zehar edo hurrengoetan jasoko dituzte.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Lehendakaria: “Euskal ekosistema ekonomikoa sendotzeko apustu egiten jarraituko dugu”\nLehendakaria: “Euskal ekosistema ekonomikoa…\n<iframe src="https://www.irekia.euskadi.eus/eu/embed/videos?flv_video=2019%2F01%2F25%2Fnews_51510%2Flhk_satlantis.flv" width="320" height="210" allowfullscreen></iframe>\nLehendakaria: “Euskal ekosistema ekonomikoa sendotzeko apustu egiten jarraituko dugu” Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_008.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_016.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_051.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_072.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_096.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_122.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_172.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_173.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_162.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_166.jpg Iturria: Irekia\n20190125_lhk_satlantis_110.jpg Iturria: Irekia\nLehendakaria Satlantis Factoryren instalazioen inaugurazioan izan da\nEusko Jaurlaritzak jarraituko du ekonomia erreala bultzatzen, inbertitzen duten eta aliantza eta merkatu berriak irekitzeko gai diren pertsonak bultzatzen\nIñigo Urkullu Lehendakaria, Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapeneko eta Azpiegituretako sailburuarekin batera, Satlantis Factoryren instalazioen inaugurazioan izan da.\nEuskal Herriko Unibertsitateko Leioako Campusean dauden instalazio berrien inaugurazioan, halaber, Imanol Pradales Ekonomia eta Lurralde Garapena Sustatzeko foru-diputatua eta José Luis Martín EHUko Ikerketako errektoreordea ere izan dira.\nLehendakariak nabarmendu du euskal ekosistema ekonomikoa sendotzeko apustua egiten jarraitu behar dela. “Jarraituko dugu beren DNAn berrikuntzarako eta nazioartekotzeko kulturaz sortzen diren proiektu estrategikoak lehenesten”, esan du. Hori horrela, Lehendakariak azaldu du Eusko Jaurlaritzak 1.290 milioi euro bideratuko dituela Eukadiko Inbertsiora, Berrikuntzara, Nazioartekotzera eta Industriara.\nLehendakariak nabarmendu du I+G jarduerak industria-egitura sendotzen laguntzen duela, eta, beraz, Eusko Jaurlaritzatik bikaintasunaren, ezagutzaren transferentziaren eta merkatuan emaitzak lortzearen alde lan egiten jarraituko duela. Hori horrela, eta ekoizpen-jarduera berriak sortzeko eta kalitate gehiagoko enplegu-aukerak emateko, Lehendakariak esan du Eusko Jaurlaritzak eta erakunde publikoek, oro har, jarraituko dutela ekonomia erreala bultzatzen, inbertitzen duten eta aliantza eta merkatu berriak irekitzeko gai diren pertsonak bultzatzen.\nEra berean, Lehendakariak ekimen pribatuaren eta administrazio publikoaren arteko elkarlana nabarmendu du. “Asmatu dugu industria, berrikuntza eta nazioartekotzea batzen dituen proiektu hau errealitate egiteko beharrezko aliantzak eratzen”, esan du.\nEkitaldi ofizialaren ondoren, Lehendakariak, inauguraziora bertaratu direnekin batera, SATLANTISen instalazioak bisitatu ditu; bertan, besteak beste, areto zuria ikusi du. Bisitaren ondoren, bilera-gelara joan dira, eta, bertan, Ohorezko Liburua sinatu dute, eta SATLANTISek oparia egin dio Lehendakariari.\nintervencion_lhk_satlantis_... behera kargatu (6 MB)\nlhk_grapen_ekonomikoaren_gi... behera kargatu (1 MB)\nlhk_grapen_ekonomikoaren_gi... 40 MB


konpondu bluetooth audio-gailuetarako eta hari gabeko pantailetarako konexioak windows 10 sisteman – Windows 10 laguntza\nkonpondu bluetooth audio-gailuetarako eta hari gabeko pantailetarako konexioak windows 10 sisteman\nEkintza-zentroan “Konektatu” botoia (ekintza-zentroan) sakatzen baduzu eta ez baduzu gailua aurkitzen, saiatu hau egiten:\nziurtatu Windows gailuak bluetootha onartzen duela eta aktibatuta dagoela. Bluetooth botoi bat ikusiko duzu ekintza-zentroan.\nEz baduzu Bluetooth botoia ikusten, eguneratu gailuaren kontrolatzailea. Hona hemen hori egiteko modua: joan “Hasi” menura, idatzi “Gailu-kudeatzailea” eta hautatu berori emaitzen zerrendatik; orduan, bilatu gailua Gailu-kudeatzailean bertan eta egin klik eskuineko botoiarekin gailuan (edo sakatu eta eutsi); ondoren, hautatu “Eguneratu kontrolatzaile-softwarea”, gero hautatu “Bilatu automatikoki eguneratutako kontrolatzaile-softwarea”, eta, ostean, jarraitu gainerako urratsei.\nBluetootha aktibatuta eta kontrolatzailea eguneratuta badituzu, baina gailuak oraindik ez badu funtzionatzen, saiatu gailua kentzen eta hori berriro konpontzen. Hona hemen hori egiteko modua: joan “Hasi” menura, idatzi “Gailuak“, hautatu Bluetooth, eta hautatu gailua, hautatu “Kendu gailua” eta, ondoren, saiatu horiek berriro parekatzen.\nZiurtatu bluetootha gaituta duen audio-gailua aktibatuta eta ikusgarri dagoela. Urrats horiek gailuaren arabera alda daitezke, beraz, begiratu gailuak dakarren informazioa edo kontsultatu fabrikatzailearen webgunea.\negiaztatu gailuak dakarren informazioa edo kontsultatu fabrikatzailearen webgunea zure Windows gailuak Miracast onartzen duela ziurtatzeko.\nZiurtatu Wi-Fia aktibatuta dagoela.\nZiurtatu proiektatu nahi duzun pantailak Miracast onartzen duela eta aktibatuta dagoela. Ez badu hori onartzen, Miracast moldagailu bat beharko duzu (batzuetan “gakoa” deitzen zaio) HDMI atakara konektatzeko.\nZiurtatu Windows gailuak WiGig onartzen duela eta aktibatuta dagoela. PCak WiGig onartzen badu, WiGig botoi bat ikusiko duzu ezarpenetan > Hegaldi modua.\nZiurtatu pantailak WiGig onartzen duela. Ez badu onartzen, WiGig oinarri bat beharko duzu.\nEgilea SupportArgitaratze-data 18/01/2016 18/01/2016 Kategoriak Windows 10Etiketak Bluetooth, Windows 10\nAurrekoa Aurreko sarrera: zer hardware mota behar dut xbox joko-klipak pcan grabatzeko?\nHurrengoa Hurrengo sarrera: urruneko mahaigaina erabiltzeko jarraibideak


Sagardoa urratsez urrats Bildu eta tolareraino\nSagardogintzan hiru faktorek dute eragina: 1.- Lehengaia:sagarra: sagar mota, bere heldutasuna, garraioa, eta abar.\n2.- Bakterio flora: mota ezberdineko bakterioek muztioan eragindako aldaketen ondorioa da sagardoa. Batzuetan bakterio bat baino gehiago multzoan aritzen dira lanean; besteetan banaka, bakoitzak prozesuaren atal batean parte hartuaz.\n3.- Sagarra prozesatzeko modua: garraiatzea, txikitzea, prentsaketa eta abar.\nNaturak ematen duen fruitua edari alkoholdun bihurtzeko prozesuari esaten zaio sagardogintza. Orokorrean erabiltzen den sagarra zuhaitzetik heldu ondoren erori ahala jasotzen da, fruitua eskuz edo mekanikoki biltzen da. Hainbat lekutan berriz, arboletako sagarren erdiak beren kabuz erori direnean, zintzilikaturik dauden beste erdiak erauzi egiten dira, sagar guztiak pasa-aldi bakarrean biltzeko.\nSagarrondoetatik bizpahiru jasoaldia egitea komeni da, sagarrak puntu egokian biltzeko, aldi bakoitzean heldutako sagarrak soilik jasoz. Hau ezinezkoa da bilketa modu mekanikoz eginez gero, sagar guztiak beren puntuan jasotzea garestiegia litzatekeelako.\nSagarra biltzerakoan kontu handia eduki behar da azala zulatu eta hondatu ez dadin, zauri hauek gaitz eta arazo iturri izan daitezkeelako. Honen inguruan aipatu behar da horretan erabiltzen diren kizkiek duten arriskua: sagarrari zulo txikiak egiten dizkiote eta zulodun sagarrak denbora luzea ematen badu biltegian gaixotu egin daiteke.\nGarraiatzea, hustuketa eta biltegiratzea\nGarbiketaren bidez sagarrak azalean garraiatzen dituen legami eta ernamuinak murrizten dira. Bildu ondoren sagarrari lur, hosto eta sagastiko zikinak kentzea komeni da. Lehen aipatu dugun Ingalaterrako ikerketarekin jarraituz:\n(A) sagarrak hartu eta bi multzo egin ziren, lehen multzoa garbitu egin zuten.\nLehenengo multzo horretan 8 legami talde ezberdin aurkitu zituzten, sagar gramoko 100-200 legami .\nGarbitu gabekoek 11 legami talde ezberdin zituzten, 7.000-1.400.000 legami sagar gramoko.\nBistan denez, sagarraren garbiketa ezinbesteko baldintza da sagardo on bat egiteko orduan.\nSagarra txikitu edo zatitu baino, lehertu egin behar da. Sagarra jotzearen sekretua mamiak dituen "gelatxo" txiki batzuek lehertzea da, sagarraren azala errespetatuaz; azalak iragazkiaren funtzioa egingo du prentsatzerakoan. Antzina, hotz handia eginez gero edota sagarra hotzegia bazegoen, sagarra jo aurretik berotu egiten zuten. Sagarra jo ondoren ateratzen diren zatiek patsa osatzen dute.\nOhizkoa den matxakak motor txiki bat du, hortz batzuei eragiten diena; sagarrak horien artetol pasatzen dira. Matxakak inbutu bat dauka gainean, sagarrak biltzen dituena lehertu aurretik. Tresna lau hankaren gainean dago eta jotako sagarra horien artetik erortzen da. Antzinako matxakak motorra eduki beharrean gurpil handi bat izaten zuten eta honi eskuz eragiten zitzaion, argazkian ageri den moduan.\nEstutu aurretik patsa denboralditxo batez beratzen utzi ohi da bigundu eta herdoildu dadin. Beratzen igaroko duen denbora tenperaturaren araberakoa izango da: bero bada edo hego-haizea egiten badu, 5 edo 10 ordu nahikoa izango dira, eta hotz egiten duenean berriz 15 edo 20 ordu beharko ditu.\nSagarrak dituen substantzia pektikoen eraginez biguntzen da sagarra. Gai peptido hauek hiru motatakok izan daiteke:\n- Protopektina: ez da muztioan disolbatzen.\n- Pektina: aurrekoak degradatzean sortzen da eta erdizka disolbatzen da.\n- Azido pektikoa: pektinatik sortzen da eta guztiz disolbatzen da.\nHiru egoera ezberdinetan aurkitzen den substantzia hau da sagarrari gogortasuna eta sendotasuna ematen diona. Honi esker gertatzen da ere patsaren biguntzea eta muztioaren askatzea. Mota ezberdinetako prentsak Bi motatako prentsak erabiltzen dira, ore handikoak eta ore txikikoak.\nAntzinako prentsak ore handikoak ziren. Egun erabiltzen direnak horien tankerakoak dira baina patsa motor neumatiko bidez estutzen dute, ez lehen bezala eskuz. Ore handiko prentsak zurezkoak ziren lehen eta gaur egun porlanezkoak dira.\nPrentsa, kaxa karratu baten antzerakoa da eta erdian ardatz torlojudun bat du tente. Honek txapel antzeko tramankulu bati eusten dio; txapel horiek kaxarekin bat egiten du. Torlojuaren bidez txapela jasotakoan patsa sartu edo atera egiten da, eta jaitsitakoan patsa estutu. Mugimendu hori gaur egun modu mekanikoz egiten da. Patsa estutzerakoan, kaxa horrek dituen zirrikituetatik muztioa kanporantz irteten da, eta hortik kupelera doa.\nOre txikoko prentsa mahatsa estutzeko erabiltzen den prentsaren tankerakoa da: borobila da, erdian ardatz torlojodun bat du eta azpian zukua jasotzen duen ontzia. Une honetan beste motatako prentsak ere agertzen hasi dira, neumatikoak adibidez, nahiz eta oraindik ez dauden oso zabaldurik Gipuzkoan. Patsa behin baino gehiagotan zapaldu beharko da, zuku guztia aska dezan. Prentsaldi bakoitzeko patsa moztu egin beharko da, kanpora irteteko biderik aurkitu ez duen patsa irten dadin, endai baten bidez patsari bira ematen zaio eta hurrengo prentsaldian zukua kanpora irtengo da. Sare bat jartzen da iragazki edo filtro gisa lan egin dezan, horrela, muztioa errazago irtengo da kanpora. Prentsa honetan, eskua edo motor txiki bat erabil daiteke. Patsa ondo estutzeko hainbat prentsaldi egin beharko dira, horretarako patsa atera eta sartu egin behar da prentsaldi bakoitzeko, eta lan nahiko neketsua da.\nPatsa beratua patsa patsa lehor bihurtzeko prozesuan %60-tik %70 zuku lortzen zen lehengo prentsa zaharrak erabiliz. Gaur egun, motor eta beste laguntza mekanikoekin, %75 edo %80 muztio lortzen da. Ondorioz, patsa lehorrago geratzen da.\nSagar motaren arabera muztioaren osagaiak gutxi gorabehera honako hauek izango dira: OSAGAIAK % Ura 75-90 Azidoak 0,1-1 Azukreak 9-18 Substantzia pektikoak 0,05-2 Taninoak 0,02-0,6 Gainera, proportzio txikitan: proteinak, bitaminak, gatz mineralak, entzimak, substantzia nitrogenatuak, e.a. Ura da muztioaren osagai nagusiena Azidoak: muztioaren gazitasuna gehien bat azido karboxilikoz osaturik dago, hau da, azido malikoz eta azido zitrikoz. Gazitasunik gabeko sagardoa motela izaten da.\nTaninoak: tanino kantitateak gora behera handiak izaten ditu sagar mota batetik bestera baita urte batetik bestera ere. Taninoak ematen dio sagardoari gaur hainbeste aipatzen den garraztasuna.\nSubstantzia pektikoak: sagar helduetan gai hau disolbagarri izaten da, egin gabekoetan berriz, disolbaezina.\nAzukrea: azukrea izango da eta sagardoari graduak emango dizkiona, mota askotako azukreak daude: lebulosa, glukosa, sakarosa, e.a.\nSubstantzia nitrogenatuak: gehienetan albumina moduan agertzen dira, eta beren eginkizuna handia ez bada ere badute garrantzia. Legamien janaritarako izaten dira; honegatik, irakinaldia sorrarazteko beharrezkoak dira. Sagarretan agertzen den nitrogenoa, kasu gehienetan, sagarrondoari botatako ongarrietatik datorkio.\nSagarraren mikrobioak: muztioan hainbat ernamuin topa ditzakegu, zelula bakarreko onddoak eta bakterio azidofiloak. Onddoen artean legamiak eta lizunak bereizi ditzakegu. Mikroorganismo hauen portaera aldakorra da zenbait egoerak baldintzatzen du: muztioaren osagaiak, daukan oxigenoa, tenperatura, pH-a, kupeleko ernamuinak, presioa, argia...\nMuztioaren azukre kontzentrazioa % 0,2 eta %1,5 artekoa bada, oso egokia da bakterio laktikoak ugaritzeko. Legamiek berriz eragina izateko behar duen azukre kantitatea % 15 eta % 20 tartekoa da. Azukrea %35 baino gehiagokoa bada, legamiarentzat guztiz kaltegarria suertatzen da.\nMikroorganismo hauek sortzen dituzten hondakinak -alkohola- kaltegarria suertatzen da beraientzako. Zenbat eta alkohol kontzentrazio handiagoa izan, orduan eta geldoagoa izaten da legamiaren eragina. Kasu askotan graduazioa % 4 iristen denean mantsotu egiten da beren aktibitatea; ordurako oxigenoa desagertu da eta bere ordez anhidrido karbonikoa agertzen da.\nTenperatura zenbat eta txikiagoa izan orduan eta ernamuin aktibitate txikiagoa izango da, eta alderantziz. Ernamuinentzako tenperatura egokiena 30º ingurukoa da; 35ºtik gora nekez egiten dute lan eta 40ºtan erabat gelditzen dira. 10ºCtik behera ere bai.\nLegamiak, lehen irakinaldi alkoholikoa\nMuztioak daraman oxigenoa galdu ahala, bi prozesu ezberdin gertatzen dira: 1.- Baldintza aerobikoetan (oxigeno asko) dagoen oxigenoak\nazukrearekin erreakzioa egiten du eta legami herdoiltzaileak ari dira lanean :\nC6-H12-O6 + 6O2 à 6H2O + 6CO2 + 673 kaloriak.\nAzukrea + oxigenoa + ura + gas karboniko + beroa\nIkusten denez, azukrea eta oxigenoa ura eta gas karboniko bihurtzen dira.\n2.- Baldintza anaerobikoetan (oxigenorik gabe, edota gutxirekin): muztioak\ndakarren oxigenoa bukatu egin da, beraz ezin du azukrearekin erreakzionatu, eta une honetan legami irakintzaileak dira lanean ari direnak.\nC6-H12-O6 à 2CH3-CH2OH + 2CO2 + 33 kaloriak\nAzukrea + etanola (alkohola) + gas karbonikoa + beroa\nKasu honetan berotasunak eta azido karboniko produkzioak behera egiten dute eta hala ere alkohola sortzen da.\nOxigenorik gabeko baldintzetan parte hartzen duten legami irakintzaile hauen lana alkoholaren kontzentrazioa % 6,5-etara iristen denean amaitzen da ezin baitute halako alkohol neurria jasan. Legamiek bakterioen aurrean etsi egiten dute azken hauek egoera berrira hobeto egokitzen dira eta. Bakterioak arduratuko dira legamiak utzitako azukre hondarrak amaitzeaz.\nBakterioak: hartzidura malolaktikoa\nLegamia baino zelula txikiagoak dira bakterioak. Muztioaren gazitasuna dela eta\nbakterio azidofiloak baino ez dira ugaltzen. Hauek izan daitezke: bakterio laktikoak eta bakterio azetikoak.\nBakterio laktikoek muztioan dagoen azukrea eta azido malikoa, azido laktiko bihurtzen dute. Hauek ere bi talde nagusitan banatzen dira: kokoak eta baziloak.\nAzukrearen hartziduran halako prozesua gertatzen da (bakterio homoirakintzaileek egiten dute lana): C6-H12-O6 + 2(CH3-CHOH-COOH); hau da: Glukosa (azukrea) + azido laktikoa\nAzido malikoaren hartziduran berriz, honako prozesu hau gertatzen da (baketrio heteroirakintzaileen eraginez) :\nCOOH-COOH-CH2-COOH + CH3-CHOH-COOH + CO2\nAzido malikoa + azido laktikoa + gas karbonikoa.\nBakterio laktikoek eragiten duten hartzidura kontrakoa izan liteke muztioaren garraztasuna txikia bada. Prozesu honek hain bereizgarria den zapore 'laktikoa' emango dio sagardoari.\nMuztioaren pH-ak ere garrantzi handia du irakinaldietan: 3,8-tik gorakoa bada, lehenengo irakinaldian emaitzak kaskarrak izango dira, legami herdoiltzaileak neurriz kanpo banatuko direlako eta bigarren irakinaldian lan egiten duten bakterioak ez direlako izango egokienak.\nIrakinaldien beste eragileak\n- Tenperatura: garrantzi handia du muztioaren irakinaldietan. Lehen irakinaldian legamiak ez du lanik egiten 3ºC gradu azpitik eta 6-7ºC gradu bitartean osoa motela da. Tenperaturaren gora-beherak oso kaltegarriak dira irakinaldientzako, geldoagotzen dutelako. Orokorrean tenperatura egokiena 30ºC-koa bada ere legamien arteko konpetentziarik egon ez dadin, hobe da 12-18ºC harteko tenperatura mantentzea.\n- Beste ernamuinekiko lehia: lanerako erabili behar ditugun materialen garbitasuna eta sagarrak izan ditzakeen zauri eta kolpeekekin kontu edukitzea oso garrantzitsua da legami basatien hedapena saihesteko.\nSagardo bihurtu da\nMuztioaren irakinaldien ondoren sortzen dena sagardoa da: berez horia, hori-orlegia edo hori-gorria. Uraren antzeko dentsitatea du, txinpartaduna da eta bere % 6-an alkohola da. Irakinaldietan jazotzen diren aldaketak\nMUZTIOAREN KONPOSAKETA IRAKINALDIETAN BIHURTZEN DIRA Ura (1)\n- Alkohol etilikoak, metilikoa, glizerina eta fusel-olioak.\n- Azido laktikoa, azetikoa, sukinikoa eta abar; aldehidoak, eterrak, esterrak e.a..\n- Azido laktikoa, azetikoa, CO2 eta abar.\n- Beste substantzia pektikoak, alkohol metilikoa, pentosak e.a.\nSubstantzia nitrogenatuak (5)\nBestelako substantzia nitrogenatuak.\n(1) Ura : ez du aldaketarik.\n(2) Azukreak: legamiaren eraginez, azukrea CO2 eta alkohol etiliko bihurtzen da; alkohol metiliko pixka bat ere sortzen da. Metilikoa arriskutsua izan liteke sagardoa gero distilatu ezkero, bere kontzentrazioa handitu egiten delako.\n(3) Azido malikoa: prozesu hau lehen azaldua dugu. (4) Tanoak: biologikoki oso egonkorrak badira ere, bakterio laktikoen poderioz, azido klorogeniko, kiniko eta shikiniko bihur daitezke, baita azido azetiko eta CO2 ere.\n(5) Substantzia nitrogenatuak: gehienetan legami eta bakterioek nitrogenoa desagertarazi egiten dute. Dena den, muztioak gehiegizko nitrogenoa badu, sintetizatu gabe iritsiko da sagardora eta zapore ezberdina agerraraziko dio.\nNola zaindu heldutako sagardoa\nMuztioaren hartzidura bukatzen den unetik, sagardoa botilan sartzen den garaia arte, sagardoak heldu egin behar du. Nahiz eta prozesu nagusienak honezkero bukaturik egon, ondo borobiltzeko eta heltzeko oraindik beste hainbat prozesu txiki izango ditu sagardoak. Berez sagardoa elementu bizia izanik, bere baitan oraindik ernamuinek lanean jardungo dute gelditzen diren elikagai apurren bila. Horien bizi baldintzak aldatzen baditugu -hau da, tenperatura edo presioa, adibidez- beste motatako erreakzio biokimikoei ekin diezaiekete, eterrak eta esterrak sortuz, lehen aipaturiko balditzen arabera.\nSagardoa ondo borobiltzeko aholkuak\n- Ontzi aldaketa: sagardoa kupel batetik bestera eramateari esaten zaio; horrela sagardoak dituen hondarrak eta nahasteak lehenengo kupelean gelditzen dira. Komenigarria da ahalik eta tenperatura hotzenean egitea, ahalik eta azido karboniko gutxien galtzeko. Oraingoz egia esan, Euskal Herriko sagardogileek ez dute halako teknika berezirik erabiltzen, Asturiasen aldiz bai.\n- Tenperatura: oso garrantzitsua da, behin hartzidura bukatuz gero, sagardoaren tenperatura jaisten badugu, barruan dauden bakterio eta legamien lan prozesua moteldu edo gelditu egingo dugu, sagardoaren bizi luzatu eta gaixotasunetik urrunduz . Kupela herdoilgaitza bada, bere inguruan halako gerriko bat jartzen zaio, kupelaren azalari hotz emango diona, barrukoa hoztuaz. Egurrezkoa bada bestalde, tutu bihurri bat sartzen da goiko zulotik, sagardoa hotz atxiki dezan.\n- Airerik gabeko giroa: kupela hustu ahala, sorturiko hutsunea argoi, nitrogeno edo gas karbonikoz betetzen da: horrela aireak ezin du barrenera pasa eta sagardoa ez da herdoilduko. Hau herdoilgaitzak diren kupeletan soilik egin liteke.\nSagardoaren hobekuntzak, eransgarriak\nLegeztatuta dauden gehigarriak honako hauek dira:\n- Anhidrido sulfurosoa. Eragin bikoitza du sagardoan: alde batetik, antiseptikoa da, entzima eta onddoen aktibitatea geldi arazi egiten baitu; bestalde herdoilezina bihurtzen du sagardoa, kontserbagarri modura lan egiten duelarik. Sulfurosoak azetaldehidoekin erreakzionatu egiten du sagardoaren zaporea hobetuaz. Dena den, kontu handiz erantsi behar zaio: gehiegizko dosia nahasten bazaio sufrea sorrarazten duen prozesu kimikoak eragin ditzakeelako, eta zapore eta usain txar berezi bat emango dio sagardoari.\n- Azido askorbiko edo C bitamina: nahiz eta 'C' bitamina berez sagarrean agertu, muztioaren herdoiltzea dela eta desagertu edo beste osagaietan bihurtzen da. Eragin positiboa du sagardoan herdoiltzearen arazoak (usaina desagertzea e.a.) ezabatzen dituelako.\n- Azido sorbikoa: antimikotikoa da sagardoarentzat; hau da, legamien aktibitatea geldi arazi egiten du, nahiz eta bakterioen aktibitatea oztopatu ez.\nSulfurosoaren lagungarri bezala erabil ohi da. Ez da oso disolbagarria. Beraz, sorbato potasiko moduan erabiltzen da.\nSagardoa egiterakoan erabiliko ditugun kupelen garbiketa egokia ezinbestekoa da, muztioa kutsatu ez dadin. Altzairu herdoilgaitzezko kupelak erabiltzen baditugu, ez dugu garbiketa berezirik egin beharko, edozein garbigarri nahikoa da. Egurrezko kupeletan berriz arreta berezi bat izan beharko dugu: - Kupel berria: egurrak erretxina eta polifenol gehiegi ditu eta osagai hauek zapore txarra ematen diote sagardoari. Bi osagai hauek gutxitzen dituzten produktu bereziak badaude.\n- Kupel zaharra: Kupela zaharra denean egokia izaten da metabisulfito potasikoa duen urez betetzea (ura ustel ez dadin), honela egurra puztu dadin. Urez bete baino lehen eta garbiketa osoa izan dadin, kupelaren barrualdea karrakatu beharra dago.\n- Gaixotutako sagardoa eduki duen kupela: hurrengo urtean ez badugu nahi antzeko emaitzarik izan, kupelak dauzken legamiak desagertarazi beharko ditugu. Horretarako kupela ondo baino hobeto garbitu beharko dugu. Orain dela gutxi arte sosa-kaustikoa erabiltzen zen, urari %2-an nahasturik, gero ondo garbitu eta ur sulfitatua erabiltzen zen ondo desinfektatzeko.\n- Onddoak dituen kupela: onddoek usain txarra ematen diote sagardoari, beraz lehen bait lehen desagertarazi egin behar dira. Horretarako onddoak dituen zonalde horri erretzen da, ondoren urratu eta azkenik ondo garbitu.\n- Usain txarreko kupela: lehenik eta behin usain txar horren arrazoia zein den jakin behar da: aurreko hartzidura okerra izan delako edota onddoak daudelako Kasu bakoitzean dagozkion neurriak hartuko dira. Usain txarrak jarraitzen badu, produktu klorodunen bat erabiltzen da (lixiba adibidez), horrela askaturiko kloroak usain txarra baztertu egingo du, gero ondo ureztatu eta garbitu egin beharko da.\nKupelak ondo garbitu eta mehetu ondoren, ernamuinen sorrera ekiditzeko, atmosfera antzu bat sortu behar da. Horretarako sufrea (2 g./Hl.) erretzen da.\nProzesu guzti hau bi edo hiru hilabetera errepikatu beharra dago.\nAntzina, garbiketa egin ondoren, kare bizia sartzen zen kupelean hau antzutzeko. Horretarako kareak zuzenean egurrarekin kontaktuan egon behar zuen, bestela ez zeukan eraginik.\n- Egurrezko kupelak: luzaroan erabili izan dira egurrezko kupelak, orain dela gutxira arte, ez bait zegoen besterik\n-Eroankortasun maila txikia du tenperaturari dagokionez. Hau da, egurrak ondo isolatzen du kupelean dagoena kanpoko tenperaturaz\n-Egurraren porositateak arnasa hartzen uzten dio sagardoari.\n- Garbitasun osoa lortzea zaila da . Honek erabateko esterilizazioa lortzea oztopatzen du\n-Egurrak zapore berezia ematen dio sagardoari, zenbat eta kupela berriagoa izan orduan eta zapore gehiago emango dio.\n-Eguraldi epeletan egiten diren hartziduretan, tenperaturaren aldetik duen eroankortasun txikiak barruko muztioaren tenperaturak gehiegi igotzea eragiten du.\n-Zainketa eta arreta handia eskatzen du.\n- Altzairu herdoilgaitzeko kupelak: horrelako kupeletan bi motatako xaflak erabiltzen dira: Aisi-304 (%18 kromoa,% 8 nikela, gainontzekoa burdina) eta Aisi-316 (%18 kromoa, %8 nikela, %2 molibdenoa eta gainontzekoa burdina). Bi motetako xaflak homologaturik daude baina une honetan zalantzak daude Aisi-304-aren inguruan, beraz batez ere Aisi-136 erabiltzen da.\n- Transmisio termikoa oso ona da, xaflaren loditasunari esker.\n- Espazioa oso ondo aprobetxatzen da.\n- Egurrezkoa baino merkeagoa da.\n- Ez da gehiegi zaindu behar.\n- Ez du tradizio itxurarik\n- Eroankortasun ona dela eta, kupela dagoen gelako tenperaturarekiko oso sentibera da.\n- Produktu klorodunak erabiltzen baditugu garbiketa egiteko, kontu handiarekin egin beharko dugu.\nSagardoak botilan bere berezitasunak ahalik eta denbora luzeenean manten ditzan ezinbestekoa da gai batzuk zaintzea:\n- Ernamuinen presentzia ahal dugun neurrian mugatu egin behar dugu, botilan eta kupeletik botilarako bidean.\n- Oxigenoaren herdoiltzeak erreakzioak sortarazten ditu. Beraz sagardoak harekin izango duen kontaktua mugatu egin behar dugu gure esku dagoen neurrian.\n- Botilaratzeko orduan,astinduak ekidin behar ditugu, sagardoak duen gas karbonikoa galduko lukeelako. Garrantzitsua izaten da makinak sagardoa ez astintzeko sistemaren bat izatea, horrela aparra agertzea ere saihestuko genuke eta botilako goi aldean ez zaigu aire gehiegirik sortuko.\n- Botilaratzea tenperatura hotzean egiten badugu hobe.\n- Gaur egun moto-bonba sorta handia dugu merkatuan, baita behar ditugun baldintza guztiak betetzen dituzten botilaratze makinak ere.\nTapoia edo kortxoaren betebeharra botila barruko edukia kanpotik babestea da. Horretarako kortxoari erabateko iragazgaiztasuna edo hermetikotasuna eskatu behar zaio. Iragazgaitza ez bada kortxoaren kalitate txarragatik izan daiteke edota kortxoa jartzerakoan sortutako arazoengatik (birrindurak, zimurrak...).\nKortxoaren kontserbazioa oso garrantzitsua da, bertan onddoak egon daitezkeelako eta honek gero zapore berezia emango liokeelako sagardoari, kortxo zaporea.\nTestuak: Jon Garmendiaren www.sagardoa.com


Maialen Sorzabalbere: "Ondo dago mesedeak egitea baina\nMaialen Sorzabalbere [ELKARRIZKETA] –\nMaialen Sorzabalbere (1996) donostiarrari elkarrizketa. Euskarazko hainbat proiektutan lanean dabilen sortzaileak, zertan dabilen eta bere egoera pertsonala nolakoa den kontatu du.\nZein zara eta zer egiten duzu?\nMaialen Sorzabalbere naiz, 25 urteko gazte donostiarra. Gidoilaria naiz, azken urtetan Go!azen 7.0, Etxekoak, Herrikoak, Larru Gorritan, Save The Three, Hau ez da niretzat eta beste hainbat proiektutan egon naiz. Barrexerkan ere dihardut 2018tik, aktore, gidoilari eta zuzendari lanetan. Eta duela gutxitik Polaina podkastean ere.\nSortzaile izatea prekarioa da? Prekarietatea gazteen artean, zuk nabari duzu?\nOso, baina OSO! Eta bereziki gazteen artean. Nire kasuan adibidez, bi proiektu desberdinetako soldatak zor dizkidate oraindik. Batean 3 hilabete egon nintzen gidoilari lanetan, bestean 6. Oraindik ez dut zentimorik ikusi, ez batean eta ez bestean. 25 urte ordez, 45 edukiko banitu ziur nago egoera oso desberdina izango zela. Gauza batzuk oso normalizatuta ditugu, eta ez litzateke horrela izan behar. Kultura hobeto baloratzen hasi behar gara, ni barne. Askotan ni izan bainaiz ni sortzen aritutakoa baloratu ez duen lehena. Ondo dago mesedeak egitea baina neurri bateraino. Ze konturatu orduko, orduak, egunak, hilabeteak eskaini dizkiozu mesede horri. Inplikazio hori musutruk izan da noski. Eta onartzen dut horrelakoetan mugak jartzea kosta egiten zaidala. Baina guk geuk jarri ezean, ez ditu inork jarriko.\nBarrexerkaren sortzaile zara, hiru urte egin duzue: Zortzi emanaldiren ostean (horrek funtzionatzen duela iradokitzen du) Nola lortu duzue hori? Zer aldatu duzue, zer egin duzue berria?\nEgia esan Barrexerka sortu zenean asmoa emanaldi bakarra egitea zen. Lehenengo emanaldi hura egin ostean jendea hurrengoa noiz izango zen galdezka hasi zitzaigun. Guk noski, planteatu gabe genuen beste emanaldi bat egitea… ondo baloratu eta bigarren emanaldi bat sortu genuen. Eta harrera zoragarria izan zuen ere. Eta horrela gaur arte. Sortu dugun emanaldi bakoitza desberdina izan da, hau da, emanaldi bakoitzerako esketx, antzerki eta bakarrizketa berriak sortu ditugu. Emanalditik emanaldira zerk funtzionatzen zuen eta zerk ez baloratu ahal izan dugu, eta horrela hobetuz aurrera jarraitu.\nBerez, aldatu aldatu… Edukiak. Hiru hilabetez egoten gara sortze eta grabaketa prozesuan. Esketx, antzerki eta bakarrizketa berriak sortzen. Eduki horiek dira aldatzen diren gauza bakarra. Barrexerkaren eskemak edo egiturak berdina izaten jarraitzen du 2018tik. Eta partaideak ere berdinak gara. Lehenengo bakarrizketatxo bat egin ohi dugu Mikel eta biok, ondoren esketx batzuk proiektatzen ditugu, gero antzerki bat, esketx gehiago, beste antzerki bat, esketx gehiago, beste antzerki bat eta konturatu orduko ordubete pasa da.\nNola sortzen da zerotik Barrexerka bat?\nBa gure adin tarterako zerbait berria sortzeko gogo, ilusio eta motibazioak bultzatuta. Antzerki munduan ibilitako eta geldirik egoteko gogo gutxi genuen gazte saltsero batzuk elkartu eta abentura berria diseinatzen hasi ginen. Horrek eskatzen zuen lan eta inplikazio guztiarekin. Inguruan kontatu eta jendeak interesa zuela ikusteak bidea egiten jarraitzera animatu gintuen gaur arte. Bide horretan zehar kolpe asko jaso ditugu ere, baina ezinbestekoak dira. Horrelakoetatik ikasten baita.\nHainbeste gorabeheren artean atsedenaldi moduko bat da kontzertu batera, zinera edo antzerkira joatea.\nMartxoaren azkeneko asteburuan emanaldia izango duzue eta Sold Out egin duzue, zein uste duzu dela gakoa?\nBa gaur egungo egoerak asko eragin duela esango nuke. Hainbeste gorabeheren artean atsedenaldi moduko bat da kontzertu batera, zinera edo antzerkira joatea. Gure asmoa ere hori da, jendeak Gazteszenan deskonektatzea eta barre egitea nahi dugu, ordu batez bada ere.\nBestalde, Barrexerkak nahiko publiko leiala lortu du. Azaroan egin genuen azken emanaldia Antzoki Zaharrean: “Barkatu Eragozpenak”. Emanaldi horrekin jarraituko bagenu, Antzoki Zaharrean egon zen publikoa ez litzateke berriro etorriko. Baina aipatu bezala, emanaldi bakoitza berria denez, Antzoki Zaharrean egondako publikoaren zati bat berriro etorriko da. Publiko jakin bati 4-5 hiletik behin emanaldi berri bat eskaintzen diogu. Eta horrek ere asko egiten duela uste dugu.\nNondik ateratzen duzue umorea? Zein da umorea topatzeko nitxoa.\nBa egunerokotasuneko tontakerietatik egia esan. Gaur egungo gazteok bizitzen ditugun egoerak hartzen ditugu abiapuntutzat ere. Gu gazte izanda erraza da ingurura begiratu eta esketx edo antzerkietarako materiala lortu eta sortzea. Askotan ere antzerki eta esketx askotako pertsonaiak gutako batengan daude oinarrituta. Barrexerkako kide guztiak oso lagunak gara, oso ondo ezagutzen dugu elkar. Eta asko bazilatzen diogu elkarri. Horrek atmosfera oso lagungarria sortzen du umorea sortzeko. Eroso baikaude bertan.\nUmorea sortzerako orduan nabari duzue neke pandemikoa? Espero dugu ezetz!\nBlokeo momentuak eduki izan ditugu noski. Ez dakit pandemiagatik den edo jada emanaldi, esketx eta antzerki asko sortu ditugulako eta berriak sortzea geroz eta zailagoa izan daitekeelako. Normala da. Zaila baita gako eta eskema asko ez errepikatzea. Oraingoz, hala ere, ideia asko ditugu datozen emanalditarako, beraz honek aurrera jarraitzen du denbora batez behintzat!\n“Ondo dago mesedeak egitea baina neurri bateraino” Maialen Sorzabalbere\n.eus, barrexerka, gazteak eta prekaritatea, Kultura, kulturgintza, SORTZAILEAK ETA PREKARITATEA


Gerra aurreko Eibar, herri guztiz euskalduna - Ahotsak.eus\nGerra aurreko Eibar, herri guztiz euskalduna\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan AB-083-004 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nPrimo de Riveraren diktadura. Gerra aurreko Eibar, herri erabat euskalduna; horren inguruko aipamenak. Doktrina euskaraz ikasten zuten. Euskararen, euskalkien inguruko aipamenak. On Juan Ibargutxi abadea.\nGaia(k): Ohiturak eta bizimodua » Erlijioa » Elizarekin lotutako pertsonak , Familia eta harremanak » Herriko giroa » Herriaren nortasuna , Ohiturak eta bizimodua » Hezkuntza » Doktrina , Euskara » Euskararen egoera\n– Bueno. Primo de Rivera. Baina Primo de Riveraren diktadurak izan zuen eragin oso inportante bat: euskara debekaturik geratu zen.\n– Bai, ta horrek piztu, nunbait, egin zuan.\n– E? Euskeraren zera, euskalzaletasuna...\n– Eibarren hori ez zen asko igerriko kalean. Eibar oso-oso euskalduna izan da.\n– Bai. Berez zen euskalduna. Eibar, zalantzarik gabe, 1936. urtian, Euskal Herriko hiri nagusiena zen… Hau da, hiri nagusietan euskera hutsa egiten zen bakarra izango zen. Ez zegoan hainbeste biztanle zituan herri bat... E? 15.000 biztanle eta 15.000ak euskaldunak.\n– Eta kanpotik etorritakoak eta denak.\n– Bai, bai, bai, bai! Kanpotik etortzen zenak ez zeukan beste erremediorik ikasi baiño! Lehenago edo geruago! Eta batzuk nik ezagutu ditut, nik zaharrak ezagutu ditut Eibarren, ba, erdera ahaztu ere bai eta erdera gaizki egiten zutenak: hainbeste euskera beti egiten, beti egiten, ba, erdera moteldu. Gurekin mendian ibileretan, bueno, bat `Camarro´ deitzen geniona zan, Molinero zeukan deitura. Baiña `Camarro´. Harek erderaz desastria egiten zuan eta Guadalajaratik etorria zen. Baiña Eibarren beti euskeraz, euskeraz, euskeraz, ba…\n– Bestea atzendu?\n– … euskeraz normal egiten zuan, baiña erderaz…\n– Beraz, horrek esan nahi du ikasketa guztiak gaztelerakoak zirela normalean.\n– Bai, bai. Nik... doktrinan ibili nintzen gerra aurrian, ba, euskeran. Doktrinan ibili nintzen gerra aurrian, doktrinan euskera. Baiña euskera hain garbia eta hain zera, ba, nik ez nuan ulertzen eta ez nuan nahi. Eta erderaz nekienez, ba, esaten nien: “Nik erderazkua nahi dut”. Eta: “Ez”. Behartzen ginduen, apezak behartzen giñuzen euskerara.\n– Euskarara. Orduan justu izango zen zerarena, Manuel Lekuonaren…\n– Han Jangoikozale taldekoak zeuden batzuk eta hori: gaztien doktrinan arduraduna zena zan Don Juan Ibargutxi. Oso ezaguna euskal idazle bezala.\n– Bai, bai, bai. Eta…\n– Gero lagun handiak egin giñan. Gero ni, gero… Bera exilioan egon zen Inglaterran. Etorri eta gero oso lagunak.\n– Baina, diot, Gasteizko seminarioan Lekuonak-eta prestatu zuten doktrina…\n– Bai, batez ere hoiek egi zuten: Barandiaran eta zera eta… Baiña doktrina hori guri bizkaieraz erakutsi ziguten. Eta erakutsi ziguten bizkaiera guregandik urrutiko samarrekoa zen. Ez zuten hartu… Bizkaiera… Zein da… Gipuzkuak izan du halako batasun bat, nolabaitekoa. Bizkaierak ez du hori izan. Bizkaian, esan, bai, egin dute: Markiñaldekua onena, Markiñaldekua. Baiña gero doktrinak-eta egiterakoan, ba, nahastatzen zuten eta igual Arratia aldekua erabiltzen zen han garaian. Eta guretzat urrutiago zena. Eta Markiñaldekua erakutsi balute, ba, gurea bezalakua da.\n– Ez zen arazorik izango.\n– Ez genduan arazorik izango.\nGasteizko ikastolak eta ikastetxeak\nErdararen ezagutza urriagatik gertatutako anekdota\nSantanderreko kartzelan lanean\nEuskaraz noiz eta norekin\nSierbak, gauez gaixoak zaintzen zituzten mojak


Zaindu Zaitez | Sukalkia, euskal haragi erregosia\nSukalkia hitzak erregosia edo gisatua esan nahi du, eta sukaldea hitzetik dator. Beraz, “sutean egindakoa” esan nahi du hitzez hitz.\nPlater hau, hain zuzen ere, Euskadiko hainbat udalerritako udako jaietan egindako lehiaketa gastronomiko askoren protagonista denez, jaiarekin eta mahai partekatuarekin lotzen da. Lagun-taldeek atari zabalean prestatzen dute zelaietan, plazetan edo pilotalekuetan, eta, horretarako, egurra edo gasezko su txikia darabilte.\nurteaz geroztik, Bizkaiko Mungiako udalerrikoa da ospe handieneko lehiaketa sustraituenetakoa, eta, udalerri horretan bertan, ganadu-azokak ere egiten dira tradizioaren arabera.\nEra berean, txoko eta elkarte gastronomikoetako bazkari zein afarietako plater nagusietakoa ere bada.\nSukalkia txahalkiz, patataz eta barazkiz egindako erregosia da, eta, bakuna den arren, zenbait bertsio dauzka. Oro har, plater bakarra izan ohi da eduki energetiko handia duelako. Haragiaren proteinen eta pataten karbohidratoen ekarpena erregosia prestatzeko erabilitako barazkien bidez orekatzen da.\nTradizioari begira gehien erabiltzen den haragia aurrealdeko zangarra bada ere, hegala, lepoaldea eta masaila ere badira egokiak, eta bakoitzak testura zein zapore desberdinak ematen dizkio erregosiari. Patatak ez ezik, beste barazki batzuk ere eransten dira osagai moduan: tipulak, piper berde txikitua, azenarioa eta euskal sukaldaritzako ohiko osagaia, piper txorizeroaren haragia, alegia. Haragia sueztitzeko ardo zuria ere hartu beharra dago kontuan.\nAzken batean, lehengaia eta zenbait orduz su motelean prestatzeko egonarria dira erregosia egitean eduki beharreko funtsezko elementu biak.


«Zergatik aldatzen dira arauak?» galdetzen digute ikasleek. «Guk ikastaroa amaitzen dugunerako, arau berri gehiago agertuko da?».\nNik ulertu egiten dut beraien jarrera. Askotan ez dakizu gauza bat ondo azaltzen ari zaren ala ez. Zurekin lan egiten duten beste irakasleekin elkartu eta ikusten duzu elkarri galdetzeko gero eta zalantza gehiago dugula. Zer gertatzen da? Gero eta gutxiago dakigu ala genekiena ez da orain jakin behar duguna?\nDeterminatzaile zehaztugabeak: *beste egunean, lehengoan, lehengo egunean\nZuzena al Beste egunean ez zinen etorri esatea?


Bujia hotzak eta beroak | Consumer\nBujia hotzak eta beroak\nBujiaren balio termikoak motorraren beroa xurgatzeko eta xahutzeko gaitasuna adierazten du.\nBujiak sortzen duen txinpartak aire eta gasolinaren nahastea ustiatzen du motorraren zilindroen barruan. Beraz, mila gradutik gorako muturreko tenperaturak jasan behar ditu.\nBujia baten tenperatura oso faktore garrantzitsua da, eta 500 eta 900 gradu artean mantendu behar da, gutxi gorabehera. Gutxieneko tenperaturarik lortzen ez badu, ez erre ondo erregaiaren nahastea eta kedarra sortzen da. Horrek luzera zikindu egiten du eta txinparta sortzea eragozten du.\nGehiegi berotzen bada, berriz, autosutzea gerta daiteke, hau da, gasolinaren eta airearen nahastea lehertu egin daiteke elektrodoen beroaren ondorioz, elektrodoek txinparta sortu aurretik. Muturreko kasuetan, bujiaren edo motorraren zilindroen materiala urtu daiteke.\nBeraz, potentzia handiko motorrek bujia hotzak (1etik 4ra bitartekoak) behar dituzte, bero handia xahutzeko eta gehiegi berotzea saihesteko. Prestazio txikiko motorrek bujia beroak behar dituzte (7tik 10era bitarteko zenbakiak), eta, beroa ez disipatzean, gutxieneko tenperatura egokia izan dezakete.\nElektrodo nagusia estaltzen duen isolatzailearen luzera da bien arteko aldea. Hotzetan, berriz, laburra da, eta horrek erraztu egiten du elektrodotik beroa igarotzea eta kulataren gorputzera barreiatzea. Elektrodoaren eroankortasun termikoak, kobrezko hodiaren eta elektrodo zentralaren muturraren arteko distantziak edo isolatzailearen formak ere eragina dute.\nGidatzeko moduak eragina du motorraren berotzean eta bujien tenperaturan. Eroapen oldarkor batek motorra gehiago berotzen du, eta autosutzea eragin dezake, “kaskabilotza” izeneko zarata sortuz.\nNolanahi ere, gomendagarriena da kontu handiz errespetatzea fabrikatzaileak ibilgailuan erabiltzea gomendatzen duen bujia motari buruz ematen dituen oharrak.\nformas-eu llantas-eu materiales-eu


Eskalada monitorea - Sakanako Mankomunitatea\nLanpostua: ESKALADAKO MONITOREA\nb) Eskaerak aurkezteko epea bukatzen den egunean Eskaladako monitore titulua.\na) Azken 5 urtetan eskaladako monitore aritu izana, 4 puntu urte bakoitzeko, gehienez 20 puntu.\nb) Prestakuntza ikastaroak, eskaladarekin zerikusia badute, 0,005 puntu ordu bakoitzeko, gehienez 10 puntu.\nEskaera eta kurrikuluarekin batera memoria bat aurkeztuko da, 10-12 urteko haurrentzako ordu bateko eskalada saio bat azalduz, eta lortu nahi diren helburuak zehaztuz. Gehienez 4500 karaktere izango ditu. Gehienez 60 puntu.\nErantzunak desaktibatuta daude Eskalada monitorea sarreran\n← Atletismo monitorea\nFutboleko monitorea →


2019-02-15 - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nLegazpiko "ezker baliagarria" direla esan du Oscar Valbuena alkategai sozialistak\nLegazpiko PSE-EE alderdiak Oscar Valbuena bozeramailea babestu dute maiatzeko udal hauteskundeetan alkategaia izan dadin\nMigrazioari buruzko proiektu bat abiarazi du Zumalakarregi Museoak. Erakusketa, gastronomia topaketa eta ikasleekin lantzeko gida didaktiko bat prestatu dituzte.\nOrmaiztegiko Osasun Etxe berria prest dago\nOrmaiztegiko Osasun Etxe berriaren aurkezpena egin dute. Astelehenetik aurrera martxan izango dira bertako zerbitzuak.\nSuhiltzaile Zerbitzu berriak larrialdi zerbitzua hobetuko du Legazpin\nImanol Lasa diputatuak dio Gipuzkoa Babestu 20-30 planak hobekuntzak ekarriko dituela. Aurtengoa trantsizio urtea izango da, baita Legazpiko Korosti parkearentzat ere.\nUnidad Alavesa musika taldeak ‘Martin Martin’ bigarren diskoa aurkeztuko du\nUnidad Alavesak sorterrian aurkeztuko du 'Martin Martin' taldearen bigarren diskoa. San Martingo Oargi elkartean izango da kontzertua, bihar gauean. Tabernei ezarritako mugei planto egin die taldeak.\nZozomikote, Ordiziako kaleetan barrabaskeriak egiteko prest\nOtsailaren 18tik 23ra arte ospatuko dituzte Ordizian Kaldereroak. Bost egunetarako egitarau bete-betea antolatu dute. Egun handiena datorren larunbata izango da, otsailaren 23a\nIdiazabalgo udal aurrekontua 3.748.634 eurokoa izango da, iazkoa baino %8,9 handiagoa\nAurrekontuak Izal Bai taldearen 6 aldeko bozka jaso ditu eta EH Bilduren aurkako 3. Inbertsio nagusia, 100.000 eurokoa, Eduardo Irizar kalea berrurbanizatzeko izango da.\n‘Dealer’-ak irrati uhinetatik rock&rolla zabaltzen\nInfernuan elkartuko garela agintzen du John Dealer and The Coconuts musika taldearen bigarren diskoak. Infernuan ez, irratiko uhinetan elkartu dira legazpiarrak hazten ari den publikoarekin.\nNogen eta Serrulla taldeen kontzerturako sarrerak agortu dira\nJoxemartin Apalategi zena omenduko dute Ataunen, hartaz 4 produktu ekoitzita\nAntropologo ataundarrak idatzitako ‘Barandiaran eta biok’ liburua atondu dute; dokumental bat eta eskultura ere egin diote. Ikerketa beka deitu du berriz udalak .Omenaldia, jai eguerdian\nJoxemari Ormazabal izango da EH Bilduren Lazkaoko alkategaia\nEskolarteko bertsolari txapelketan hiru goierritar ariko dira\nRosa Mari Munduate eta Ines Maeso omenduko ditu Asmube elkarteak


Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa « Prentsa oharrak\nOlarizu etorbideko etxebizitzak eraistea\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Gorka Urtaran Alkatea, Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, Olarizu etorbideko etxebizitzak — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 17 ekaina 2021 11:49\nGorka Urtaran alkatea eta Cesar Fernández de Landa Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzia joan den astean hustutako blokeak eraistearen hasieran egon dira\nGaur goizean hasi da Olarizu etorbideko etxebizitzak eraisten, joan den astean legez kanpoko okupatzaileek hustu baitzituzten. Gorka Urtaran alkateak eta Cesar Fernández de Landa Ingurumen Planifikazio eta Kudeaketa zinegotziak eraikinak eraisteko lanak hasi dituztela ikusi dute.\nJoan den astean, legez kanpo okupatutako azken etxebizitzak behin betiko hustu zituzten, eta, ordutik, pisuen barrualdeko hondakinak kentzeko eta amiantoa duten egiturak kentzeko lanak egiten ari dira. Egun hauetan, hustutako eraikinak eraistearekin batera, Esmaltazioen errotondatik hurbilen dauden blokeak desegiten jarraitzen da, bota aurretik.\nBehin blokeak eraitsita, udal-plana beste etxebizitza eraikitzea da. Izan ere, inguru horretan egiteko aukerak prestatzen ari dira. “Agindu genuen bezala, bloke horiek husteko eta eraisteko konpromisoa bete dugu auzokideekin. Eta orain, auzo hau zer izan zen gogoratuta, hau da, inguru honetan komunitatean bizitzeaz gozatu zuten familia langile askoren egoitza, etxebizitzak eraikiko ditugu berriz ere, Olarizu bezalako parke zoragarri baten inguruan bizitzeko espazioa izan dadin”, nabarmendu du alkateak. Gainera “lasaitasun mezua” bidali du. “Eraisteko konpromisoa hartu genuen bezala, konpromisoa hartzen dugu hurrengo planak egungo lursailan eraikitzeko eta Olarizuko parkea errespetatzeko. Orain dagoen lursailan etxebizitzak egiteko proiektua berreskuratuko dugu, lehengo bizimodua berriro emanez“.\nHiria garbitzeko kontrata CESPA eta Obras Públicas Onaindia enpresek osatutako aldi baterako enpresa-elkarteari esleitzea onetsi du Udalak\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: CESPA eta Obras Públicas Onaindia, Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, Kaleak garbitu eta hiri hondakinak bildu eta garraiatzeko zerbitzu publikoa kontrata — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 13 apirila 2021 11:12\nKontratua 4 urterako da eta 103.126.150,70 euroko aurrekontua du\nHiria garbitzeko kontrata CESPA eta Obras Públicas Onaindia enpresek osatutako aldi baterako enpresa-elkarteari esleitzea erabaki du gaur Gobernu Batzarrak; 4 urterako izango da eta 103.126.150,70 euroko aurrekontua du.\nUdalak kaleak garbitu eta hiri hondakinak bildu eta garraiatzeko zerbitzu publikoa kontratatzeko dosierra onetsi zuen, behin administrazioak kontratatzeko duen ahalmena ekainean berreskuratu zuenean, osasun krisialdiak Estatu osoan eragindako geldialdiaren ondoren.\nKontratuak hainbat hobekuntza dakartza eman beharreko zerbitzuetan, eta hauek nabarmentzen dira: gaikako 200 paperontzi, Gasteizko leku jendetsuenetan gaikako bereizketa egin ahal izateko; larrialdirik gertatuz gero zerbitzua egokitzeko aurreikuspena; ekoizle handientzat ontziak biltzeko edukiontzi giltzadunak jartzeko betebeharra; eta biltzeko edukiontzi guztiek irisgarritasun unibertsala izatea, baita organikoa biltzeko txipdun edukiontzietan ere.\nGainera, enpresa esleipendunak ibilgailu eta edukiontzi berriak jarri beharko ditu zerbitzua emateko; asteburuetan areagotu egingo du zerbitzua; edukiontzietan txipak instalatuko ditu birziklatzen duten pertsonak identifikatu eta epe ertainera zergetan saritu ahal izateko; eta beste.\nGasteizek giza baliabide eta baliabide material gehiago izango ditu, kontrata honetatik kanpoko enpresa espezializatuak arduratuko baitira orain arte guztiz asebetegarriak izan ez diren zerbitzuak emateaz, hala nola tresna handien bilketa eta txorko, hustubide eta iturrien garbiketa.\n“Garbiketa hobea izango da, eta hiriko birziklatze-indizea handituko da”, nabarmendu du Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landak. Azaldu duenez, kontratu berrian “inbertsio berriak eskatzen dizkiogu esleipendunari. Esate baterako, urtean 650.000 euro inbertitu beharko ditu edukiontzietan. Horretaz gain, kontuan izan behar da langile guztiak mantendu beharko dituela, zerbitzu batzuk kontratu nagusitik aterako diren arren. Bestetik, kendu egin da urteroko prezioen berrikusketa, hau da, lau urteetan Udalak kopuru bera ordainduko dio enpresa esleipendunari“, zehaztu du Fernández de Landak.\nBaliabide material berriak ere eskatuko dira: edukiontziak —4 urte baino gehiago duten 947 edukiontzi aldatuko dira, eta berriak erosiko (ontziak biltzeko 78, papera eta kartoia biltzeko 376, eta organikoa biltzeko 854)—, sarraila elektronikoak eta edukiontziak beteta dauden jakiteko bolumen-neurgailuak. Gainera, “ogi-ontziaren antzeko” 90 aho erosiko dira bilketa pneumatikoko edukiontzietarako.\nKaleen garbiketari dagokionez, garbitzaileen kopurua handituko da igande eta jaiegunetan, talde polibalenteak sortuko dira (kale eta lorategiak, paperontziak edo haurrentzako jolasguneak garbitzeko), eta presiopeko urez garbitzeko zerbitzua areagotuko da, urez garbitzeko makina gehiago baliatuz, baldeen ordez.\nBilketari dagokionez, bost edukiontziak (kartoia, ontziak, beira, gainerakoa eta organikoa txiparekin) dituzten irlen kopurua 700etik 1.200era handituko da. Txipdun edukiontziak baliatuz, erabiltzaileak identifikatu ahalko dira, eta gerora —zerga-araudiak ahalbidetzen duenean— saritu egin ahalko dira materia organikoa birziklatzen dutenak.\nBilketa-eredua alderdi bakoitzari egokituko zaio. Bilketa pneumatikoa duten auzoetan (Salburua, Zabalgana, Ibaiondo eta Erdi Aroko hirigunea) edukiontziekin osatuko da zerbitzua. Saltokiek eta ostalaritzak eskariaren araberako zerbitzua izaten jarraituko dute.\nGasteizek berriz ere lortu du sari nagusia birziklatzeko paperaren eta kartoiaren gaikako bilketaren kudeaketaren bikaintasunaren sarietan\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: ASPAPELeko lehendakari Elisabet Alierrek, Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, koronabirusa, “3 paper-txori urdin” — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 16 otsaila 2021 14:11\n“3 paper-txori urdin” irabazi ditu, zenbait sari irabazi dituzten beste 37 herri-hirirekin batera\nAurten ere Gasteizek lortu du sari nagusia birziklatzeko paperaren eta kartoiaren gaikako bilketaren kudeaketaren bikaintasunaren sarietan; hiriak bigarren urtez jarraian irabazi ditu “3 paper-txori urdin” ASPAPELek antolatutako sariketan. Ingurumen Plangintza eta Kudeaketa Saileko zinegotzi César Fernández de Landak nabarmendu duenez, horrelako aintzatespenek “berresten dute gure hiriak garbitasunarekin eta jasangarritasunarekin duen konpromiso eredugarria, eta pizgarria dira hobetzen jarraitzeko paperaren eta kartoiaren kudeaketaren arloko ekonomia zirkularrerako ezinbesteko prozesu batean, elementu horiek gure eguneroko bizitzaren zati banandu ezina baitira aspalditik”.\nGasteizez gain, beste 28 toki-erakundek lortu dute 3 paper-txoriren saria; beste bostek, 2koa, eta lauk, batekoa. birziklatzeko paperaren eta kartoiaren gaikako bilketaren beren kudeaketaren bikaintasunarengatik saria jaso dituzten 37 toki-erakundeek, 7 milioi herritarri baino gehiagori ematen diete zerbitzu; birziklatzen jarraitu dute, ete, COVID-19a gorabehera, inoiz baino gehiago birziklatu dute.\nASPAPELen aurretiazko datu zenbatetsien arabera, 2020an 4,5 milioi tona paper eta kartoi erabili jaso dira gaika, eta 5,1 milioi tona birziklatu dira Estatu osoan.\nOnline egin den sariak emateko ekitaldian, ASPAPELeko lehendakari Elisabet Alierrek azpimarratu duenez, COVID-19ak eragindako egoera zail eta ezohikoa gorabehera, aurten ere papera eta kartoiaren gaikako bilketa-sistemak erakutsi du beste behin ere “duen indarra eta egokitasuna. Herritarrek, konfinamenduaren garaietan ere, inoiz baino gehiago birziklatu dute, eta fidela izan da edukiontzi urdinarekiko, horretan jarraitzen baitute lagatzen birziklatzeko papera eta kartoia”.\nPaper-txori Urdinak birziklatzeko paperaren eta kartoiaren gaikako bilketaren kudeaketaren bikaintasuna ebaluatzeko eta aintzatesteko, eta horri buruz aholkatzeko urteroko programa da, etengabeko hobekuntzara bideratua, eta ASPAPELek antolatzen du.\nEbaluazioa hogeita bat adierazleetan oinarritzen da, zeinak ezarritako baremoen arabera balioesten baitira. Adierazleek hainbat arlo aztertzen dituzte: edukiontzi urdineko bilketaren eta bilketa osagarrien inguruko guztia, herritarrak informatzeko eta kontzientziatzeko kanpaina eta ekintzak, kudeaketa arautze eta planifikatzeari buruzko alderdiak, azken birziklatzerainoko emaitza eta trazabilitatea.\nUrtero, euren bikaintasuna dela kausa nabarmentzen diren toki-erakundeek paper-txori bat, bi edo hiru lortzen dituzte, baremo objektibo baten arabera eta ebaluazioan lortutako emaitzetan oinarrituta.\nUdal edo udal-talde bakoitzaren urteko ebaluazioarekin batera, aholkularitza teknikoa ematen zaie, eta hobetzeko gomendioak ematen zaizkie. Eta Paper-txori Urdinen urteko ekitaldietan lortzen dituzten emaitzen arabera, toki-erakundeek mantenduko dituzte, edo gehiago lortuko dute, edo galduko dituzte aurreko urtean lortutakoak.\nMartxoaren 8aren hiribideak kilometro batetik gorako bizikleta-konexio berria izango du 2021aren hasieran\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Elkarrekin taldeko bozeramaile Óscar Fernández, Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, Martxoaren 8aren hiribidea — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 11 abendua 2020 13:24\nSalburua auzoko Martxoaren 8aren hiribideak kilometro batetik gorako bizikleta-konexio berria izango du laster. Bizikletentzako bi bide-zati egiteko lanei ekingo die Mugikortasunaren eta Espazio Publikoaren Sailak; bata Salburuko hezegunerantz eta bestea, berriz, Madril kalearekiko biribilgunerantz. Galtzadaren gainean marraztuko dira bizikletentzako bideak, ibilgailuenaren kontrako noranzkoan. Orduko 30 kilometrora mugatuko da zirkulazioa, segurtasuna hobetze aldera.\nEsku-hartzeak 50.000 euro inguruko inbertsioa izango du, eta 2021aren hasieran egingo dira lanak, nahiz eta data zehatza eguraldiaren mende egongo den, batez ere pintatze-lanak direnez gero.\n“Salburua bezalako auzoetan konektibitatea hobetzea eta garraio iraunkorra eta osasungarria sustatzea da sail honen ildo estrategikoetako bat”, azaldu du Mugikortasunaren eta Espazio Publikoaren zinegotzi Raimundo Ruiz de Escuderok. “Kasu honetan, kilometroak gehituko dizkiegu bizikletentzako bideei, Mugikortasun Iraunkorrerako Planaren ildotik, ziklisten eskaerak aintzat hartuta, eta trafikoa baretuko, auzoko segurtasuna areagotzeko”.\nUdal Gobernuaren eta Elkarrekin taldearen arteko 2020ko ekitaldiko aurrekontu-akordioaren emaitza da esku-hartzea. Zentzu horretan, Elkarrekin taldeko bozeramaile Óscar Fernándezek adierazi duenez, “Martxoaren 8ko hiribideko trafikoa baretu zedila auzokoek eskatzen zuten, eta azkenik egingo da, 2020ko aurrekontuen inguruko akordioari esker. Esku-hartze horrekin, espazio publiko atseginago eta seguruagoa lortzeko bidean gaude, herritarrak izan daitezen protagonista, ez ibilgailuak.”\nHiri plangintza, auzoen birgaitzea eta energiaren arloko zein klimaren aldeko ekintzarako estrategiak dira udalaren sail “eragilearen” aurrekontuko ardatz nagusi\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, Lurraldearen eta Klimaren aldeko Ekintzaren zinegotzi Ana Oregi — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 13:06\nLurraldearen eta Klimaren aldeko Ekintzaren Saileko zinegotzi Ana Oregik eta Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landak udalaren sail “eragilearen” aurrekontu-proiektuaren ildo nagusiak azaldu dituzte gaur Ana Oregik adierazi duenez, hirigintza arloko saila, plangintza eta antolamendu ataletik, “funtsezkoa” da hiriko proiektuak eta jarduerak gara daitezen. Aurrekontu-aurreikuspenean arabera, sailak 46,4 milioi euro kudeatzen ditu, guztira.\nHiri plangintzara bideratutako partidez gain, honakoak nabarmentzen dira gaur aurkeztutakoen artetik : hirigune historikoko plan berezia berrikustea (150.000 euro inguru), animaliak babesteko zentroa hobetzea, Principal antzokia eraberritzea (320.000 euro), erdigunerako Masterplaneko ekintzak (250.000 euro), Eskoriatza-Eskibel jauregiko hobekuntzak (110.000 euro), Ancora eraikinerako proiektua (500.000 euro), 2030 Agenda garatzea (55.000 euro), Energia Iraunkorreko Ekintza Plana (70.000 euro), Mendizorrotza eraberritzeko aldez aurreko lanak eta Gardelegiko zabortegia zigilatzea (1,4 milioi euro).\n“Konpostatzea atsegi dut” kanpaina egiten ari da Gasteizko auzoetan, familien bila\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa, konpostatze-sistema — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 30 azaroa 2020 10:39\nUdalak 500 eskabidetik gora jaso ditu etxean konpostatzeko programan parte hartzeko\nngurumen Plangintza eta Kudeaketa Zerbitzuak sustatutako “Konpostatzea atsegin dut” kanpaina egiten ari da egunotan Salburua, Zabalgana, Adurtza, Lakua, Abetxuku eta Zaramaga auzoetan zein hiriko beste leku estrategiko batzuetan, etxean konpostatzeko programan parte hartu nahi duten familien bila.\nInformazio-kanpaina hasi aurretik ere Udalak 518 eskabide jasoak zituen, 286 konpostatze komunitariorako eta 232 etxeko konpostatzerako, gehi ekoizle handien bost eskabide.\nBanakako konpostatzeari dagokionez, prestakuntza egiten ari da, eta konpostatze-kitak banatzen.\nKonpostatze komunitarioko gune bat martxan jartzeko, berriz, 20-25 familiak parte hartzea jotzen da egokientzat. Gaur egun, egindako eskabideak zein lekuri dagozkion aztertzen ari da, gertuko inguruan gutxienez 20 familiak bat egin dezaketen jakitearren. Gertuko inguruak 100 metroko erradioa hartuko luke. Salburuko eta Adurtzako auzo-elkarteek ere proiektuarekiko interesa agertu dute. Are gehiago, konpostatze komunitariorako proiektu zehatzak aurkeztu dituzte.\nAzaroan auzoetan bide publikoan informazio-kanpaina egitea aurreikusi dugu, dagoeneko zenbait eskaera egin diren lekuetan partaidetza handitu eta horietako bakoitzeko gutxienez 20 familia biltzeko asmoz.\nCésar Fernández de Landaek balorazio positiboa egin du: “Proiektuak nekazaritza-eremuan izan zuen harrera ona ikusirik pentsatzekoa zen hiri kontsolidatuko biztanleek ere erantzun ona emango ziotela. Hondakinen kudeaketa gakoa da klima-aldaketaren kontra borrokatzeko estrategian, eta gasteiztarrek argi dute. Lehenengo deialdian 500 familiak ekimenarekin bat egiteak ondo baino hobeto erakusten du auzoko horien konpromisoa”. Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotziak gogorarazi duenez, oraindik bada programan izena emateko aukera: “programa malgua da, herritarren eskaerari egokitzen zaiona. Jendea parte hartzera animatu nahi dut”.\nHirigune Historikoko hondakinen bilketak eta birziklatzeak hobekuntza eta aldaketa nabarmenak izango dituzte\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: Hirigune Historikoa, Hondakinen bilketa, Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 22 iraila 2020 13:05\nIngurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landak Hirigune Historikoko hondakinen bilketari eta birziklatzeari dagokienez hobekuntza eta aldaketa esanguratsuak iragarri ditu bere arloko batzordean. Batez ere datorren urtean bilketa eta birbanaketarako kontratu berria martxan jartzea eta, kontratu berriarekin batera, bilketa-sistemen planteamendu berria. Gainera, San Frantzisko aldapa birmoldatzeko lanek ekarri dituzte hobekuntzak, besteak beste, hondakinen edukiontzi lurperatuak, gai birziklagarriak biltzeko.\nBilketa-sistema hauek erabiliko dira zati ezberdinetarako:\nOntzi arinen bilketa, gaur egun astean hirutan egiten dena edukiontziak “jarri eta kentzeko” sistemaren bidez, bilketa pneumatikoko buzoien bidez egingo da, eta horri esker Alde Zahar osoan 40 bilketagune izango dira auzokoengandik hurbil.\nPapera eta kartoia ere “jarri eta kentzeko” sistemaren bidez biltzen dira, astean hirutan, eta horiek biltzeko edukiontzi finkoak jarriko dira.\nHondakin organikoak, orain bereiz jasotzen ez direnak, edukiontzi finkoak baliatuz bilduko dira.\nBeira eta olioa biltzeko ere edukiontziak baliatuko dira. Gainerako hondakinak orain arte bezala bilduko dira, bilketa pneumatikoaren bidez.\nBeste aldaketa hauek egingo dira:\nAlde Zaharreko bilketa pneumatikorako aho guztiak aldatuko dira, “ogi-ontziaren” antzeko modeloaz ordeztuz. Izan ere, sistema horrek asko errazten die erabilera auzokoei.\nHalaber, aldatu egingo da edukiontziak jarri eta kentzeko sistema. Hain zuzen ere, desagertu egingo da txandakako egunetan jarri eta kentzeko bilketa-sistema. Aipatutako hondakin-mota guztiak biltzeko edukiontziak etengabe egongo dira Alde Zaharrean jarrita, eta husteko baino ez dira kenduko, eta berehala lekura itzuliko, hau da, auzokoek beti izango dituzte erabilgarri.\nSan Frantzisko aldapan edukiontzi lurperatuak jarriko dira, gaur egun inguruan dauden buzoien ondoan, bilketa pneumatikoak biltzen ez dituen gaiak bildu ahal izateko.\nEdukiontzien irlak banatuko dira Alde Zaharreko 16 leku zehatzetan. Estrategikoki kokatuko dira, guztiengana iristeko eta hobeto mantendu eta hustu ahal izateko. Leku hauek dira:\nJesusen Zerbitzarien kalea\nAntepara kalea, Santa Maria kantoiaren ondoan\nSan Prudentzio Ikastetxeko kalea\nSan Frantzisko Xabierkoaren kantoia\n“Aldaketa hauekin, nire ustean, Alde Zaharreko gaikako bilketa eta birziklatzea hiriko gainerako lekuen mailara iritsiko da, hobea ez bada, berezitasunak eta zailtasunak izan arren”, nabarmendu du César Fernández de Landak.\nUdalak, familiak eta auzo komunitateak bilatzen ditu etxeetan konposta egiteko\nKategoriak: Prentsa oharrak — Etiketak: auzoko konpostajerako programa, Diego Malo hondakinak kudeatzeko unitateko teknikariA, Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landa — Komunikazio Zerbitzua / Servicio de Comunicación — 8 iraila 2020 12:07\nGasteizko udalak abian jarri du etxe konpostaje programa bat, 300 etxebizitza eta bestelako hondakin ekoizle baino gehiagotara iristeko asmoz\nGasteizko Udalak abian jarri du etxeko eta auzoko konpostajerako programa, jatorrizko bereizketa handitzeko eta biohondakinen prebentzioa hobetzeko helburuarekin. Programa honekin, etxe-konpostajearen bidez hondakin organikoen autokudeaketa sustatzea eta erraztea zein auzo-konpostaje jarduera erakusle batzuk garatzea lortu nahi da.\nGasteizko Udaleko Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landak eta hondakinak kudeatzeko unitateko teknikari Diego Malok programa honen xehetasunak aurkeztu dituzte, “Konpostatzea, atsegin dut!” lemapean hainbat jarduera garatuko dituena hurrengo lau urteetan.\nPrentsaurreko honen bidez, irailean egingo den kaptazio kanpainari ekin zaio, interesa duten bizilagun guztiek izena eman dezaten. Informazioa hiriko ahalik eta familia gehienei helarazteko, kanpaina honetan hainbat ekintza egingo dira: hirian kartelak jartzea, prentsan eta irratian iragarkiak jartzea, gutunak bidaltzea eta kaleko ekintzak.\nKaptazio kanpaina bukatu ondoren, formakuntza saioak egingo dira eta materialak banatuko dira urrian zehar, interesa duten familiak lehenbailehen konpostatzen has daitezen. Nolanahi ere, izena emateko bideak zabalik egonen dira urte osoan, formakuntza saioak eta materialak etengabe banatuz.\nPrograma honek hiriburuan kokatuta dauden 365 etxebizitzei eta bestelako hondakin ekoizleei parte hartzeko aukera ematen die, etxe-konpostajearen eta auzo-konpostajearen bidez. Horretarako udaletik, izena ematen duten bizilagunei, konpostajean hasteko behar diren baliabide guztiak eskainiko dizkie.\nEtxebizitza familiabakar batean bizi diren eta lorategia duten pertsonentzat da egokia etxe-konpostajea. Etxe-konpostajearen ezaugarri nagusia da eskala txikian egiten dela, etxe bakoitzeko baratze eta lorategietan jartzen diren banakako konpostagailuak erabiliz, sortutako hondakin organikoak kudeatzeko etxetik ateratzeko beharrik gabe, eta, gainera, konposta modu erraz eta garbian lortzen da.\nIzena ematen duten bizilagunei, Gasteizko udaletik formakuntza eta etengabeko aholkularitza eskeiniko zaizkie, baita behar diren materialak ere: 300 litrotako konpostagailu bat, 10 litrotako edukiontzi marroi bat, aireztatzaile bat eta konpostajerako gidaliburu bat.\nAuzo konpostajea pisu batean bizi eta konpostagailua jartzeko lurrik ez duten pertsonentzat da egokia. Kasu honetan, udalak, jarduera erakusle bezala, konposta egiteko 5 gune jarriko ditu eremu publikoan, behar diren material guztiekin.\nInteresa duten familiek izena eman besterik ez dute eta formakuntza eta etengabeko aholkularitza eskainiko zaizkie baita behar diren materialak ere: 10 litrotako edukiontzi marroi bat eta konpostajerako gidaliburu bat. Ondoren hurbilen duten konposta gunea zein den jakinaraziko zaie. Udalak egingo ditu auzo konpostaje gune hauek behar dituzten mantentze lanak.\nHondakin organikoa murriztea eta prebenitzea\nEAEko hondakin poltsaren arabera, etxeko hondakinen %40 inguru materia organiko konpostagarria da, beraz, prebentzio-bide hau hautatzen duten bizilagunek heren bat hondakin gutxiago sortuko dute.\nEkoizteari utz dakizkiokeen materialak hauek dira: fruta hondarrak, barazki hondarrak, elikagai gordin eta kozinatuen hondakinak (haragia eta arraina barne), esnekiak, pasta, arroza, fruitu lehorren azalak, loreak eta landareak, kafe-hondarrak eta infusioak, materia organikoz zikindutako paperezko ezpain-zapiak, arrautza-oskolak, krustazeo-maskorrak, etab.\nKalitateko ongarri bat sortzea\nKonpostatzeak, zabortegietan buka daitezkeen hondakinak gutxitzeaz gain, konposta ere sortzen du, kalitate handiko ongarri naturala, gure udalerriko lurzoruetara materia organikoa ekartzen duena eta, beraz, emankortasuna hobetzen duena. Konpostak onura ugari ditu lurzoruentzat: lurzoruaren egitura hobetzen du, ureztatzeko beharra murrizten du, landareak hazteko beharrezko elikagaiak ematen ditu eta ongarri kimikoen beharra murrizten du.\nInteresa baduzu eta programan izena eman nahi baduzu, bidali mezu bat gasteiz.konposta@gmail.com helbidera edo deitu 629577509 telefono zenbakira.