Joal 11 by Orobiogoitia IKT - issuu\nData: 2014-02-18Zenbakia: 11JUAN OROBIOGOITIA BHI\nOlaburu, 3IurretaTfnoa: 946810461JOALGUNE\n> www.euskaltube.netMunduko 7 leku\nMonta単a de la mesa parke nazionala, Iguazuko urjausiak,\nAmazonas ibaia, Ha Long badia, Jeju irla, Puerto Princesa\nuharteko parke nazionala, eta Komodo parke nazionala dira\nmunduko lekurik aipagarrienak.Edukiak:Erreportaiak\nFormula 1a, scooter, gimnasia ritmika...Lore\nDenbora PasakEUSKERA1960ko hamarkadan, euskara batuaren\nsortze prozesuari ekin zitzaion, euskalkien arteko zatiketa gainditzeko eredu\nestandarizatuari, alegia. Bizitzaren esparru guztietara zabaltzeko eta, finean,\negungo gizartean aise moldatzeko oinarriak eman zizkion batuak hizkuntzari.\nZehazkiago, 1968an Euskaltzaindiak\nArantzazuko Batzarrean (O単atin) egin\nzuen bileran abiatu zen batasun prozesutik sortu zen. Ahaidetasuna bilatu\nEuskararen jatorria ezezaguna da. Gaur\negun, euskararen hizkuntzalaritza historikoan aditu direnen artean, hipotesi\nonartuena da euskara milaka urtez hitz\negin dela Pirinioen inguruan.\nHainbat teoriak daude esaten dutenak\neuskarak kaukasiarretik etorri dela edo\niberierarekin eta beste hainbatekin ahaidetasuna baduela esan dutenak. Baina\nhizkuntzen arteko konparazioak egiterakoan hizkuntzalarien artea frogatu dena da beste hizkuntzen artean euskarak\nez duela ahaiderik.Erdi Aroan latinak garapen diferentea\nizan zuen eskualdearen arabera, eta hizkuntza erromanikoak sortu ziren. Hala\nere, euskarak eutsi zion latinaren eta\nhizkuntza erromanikoen hedatzeari.EUSKERAEuskarak, XVI. mendean idazten hasiEuskara %10ean dago munduan hiztunzenetik, alfabeto latindarra erabili du,gehien duen hizkuntzen artean. Baianbere kokaleku geografikoaren eraginez.hala eta guztiz ere babestu behar denGaur egun, euskal alfabetoak bost bokalhizkuntza da.ditu: /a/, /e/, /i/, /o/, /u/ (horieiAbenduaren 3an da euskararenzubereraren /Ăź/ gehitu behar zaie).Nazioarteko Eguna, Xabierko FrantziskoMunduan hedatuen dagoen tipodeunaren egunean. Frantzisko 1552kobokalikoa da.abenduaren 3an hil zen eta, kondairak\ndioenez, hil aurreko azken hitzak bere\nama-hizkuntzan izan ziren, hots,2006ko estudioaren arabera, EAEkoeuskaraz.biztanleen %60k euskara ondo edota1949an Eusko Ikaskuntzak ezarri zuenhala-hola hitz egiteko gai da. Guztira,egun hau euskararen nazioarteko egun775.000 lagunek euskara ondo ulertu eta gisara. Euskararen Nazioarteko Eguna\nhitz egiten dute eta 459.000 lagunekinstituzionalizatu egin zuten.ondo ulertu baina hitz egitekoOspakizun horren harira, â€œEuskarak 365zailtasunak dituzte. Lurraldeka,egunâ€? kanpaina jarri da martxan euskaraGipuzkoan biztanleen %53k euskarazurte osoan erabiltzearen aldekodaki, Bizkaian %31k eta Araban, aldiz,aldarrikapena plazaratzeko.%25ek.ÂĄÂĄBIZKAIERAZ!!\nUnai Juan Orobiogoitiako HNPko arduraduna da eta horrez\ngain marrazketa ematen du.\nInstitutua zenbat denbora da-%42 diĂąue estdistikak, baina...rama HNPek?Zuk non sortu zela euskara uste2.000. urtetik.duzue?Nork irabazi zuen HNPk logoa?Oiz eta Anboto artean agian.Oihana Caballerok.Zuk uzte ahal duzu denok gureNoiztik daukagu HNPko logoa?partetik apur bat jartzen badugula euskara gehiago erabilikoPasadan urtean atera zen. Lehiaketagenuela? Nola?egin zen eta ordunik dakigu logoa.\nNoski, gehiago ahalegintzen bagara\nZein da aurtengo helburua\n1.-Ikastetxeko esparru guztietan\neuskararen erabilera sustatzea.euskara gehiago entzungo da eta gehiago entzuten bada modan jarriko\nda.Etxean nola hitz egiten duzu?\n2.- Mintegi guztien inplikazioa euskararen inguruan garatzen diren ekinEuskeraz, Bizkaieraz.\nZuek zuen lagunekin nola hitz\n3.- Ikasleen partaidetza bultzatzea\neuskara erabileraren aldeko ekimenetan.\n4.- 2014-2018 lau urteko plana egitea.\nInstitutuan ondorioak ditu\nIzan beharko lituzke,baina zaila da\njakitea norainoko ondorioak dituen.\nGure institutuan ehuneko zenbatek euskeraz egiten dugula uzte\nduzue?KARMELO OROBIOGOITIA INSTITUTUKO\nGure institutuko euskarako irakaslea eta jantokiko arduraduna da.Noiz erabaki zenuen euskarako\nNoiz hasi zinen Juan Orobiogoitian lan\negiten?Eskolaz kanpo euskaraz hitz egiten\nBeti euskaraz dakitenekin.\nUste duzu urte batzuk barru euskara\ndesagertuko dela? Zergatik?2000-2001.Ez gazteoi ezker.Beste lekuren baten eman duzu klase-Zuk zer egingo zenuen euskara bultza-rik? Non? Zein arlotan?tzeko?Bai eta 2 arlo baino gehiago eman di-Maitatu gutxiago eta erabili gehiago.tut: Giza eta Mate.Zer da gehien gustuko duzuna irakasleIrakasle izatetik aparte beste lan batizatetik?eduki duzu? Zein?GazteekinBai, osteleritza taberna baten.burrukan ibiltzea.Txikitan ze lanbide nahi zenuen ikas-Erretiroa heltzen zaizunean zer egingotea?duzu?Baso zaina izatea.¡ BIZI !Zure ustez zein egoeran dago euskara?\nBatzuetan aurreratu du beste batzuetan geldi egon da baina dena euskaldunon menpe dago.Formula 1\n1 Formula, F1 izenez, autolasterketa lehiaketa bat da. Lasterketa hauetako bakoitzari Sari Nagusi\nderitzo eta berauek biltzen dituena 1\nFormulako Munduko Txapelketa.\nLasterketak kale-zirkuituetan edo\nhorretarako bereziki sortutako zirkuituetan ospatzen1 Formula\n1950an ospatu zen lehenengoz, Ferrari, Alfa Romeo eta Maserati bezalako taldeen Formula 1, Automobilis- Gainera Formula 1 Ekitaldi guztiak\nmoko Nazioarteko Federazioak pres- kontuan izan behar dira FIA baldintza orokorretan.\ntatutako araudia, bi zati nagusitan\nGaur egun F1 auto bat gidatzeko ez\nda beharrezkoa baimen berezirik\nizatea, ezta forma fisiko on batean\negotea ere, bakarrik babesle on bata\nedukitzea da nahikoa.\nAbiadura handiko kirola denez istripuak ere ikusgarriak izaten dira adibidez behean ikusten dugun irudiak1 Formula 1950an ospatu zen lehenengoz, Ferrari, Alfa Romeo eta Maserati bezalako taldeen Formula 1,\nAutomobilismoko Nazioarteko Federazioak prestatutako araudia, bi zati\nnagusitan banatzen dira.\n(teknikoa) autoak baldintza teknikoak eta\nbetea (Sporting Araudia) zein baldintzapean\nekitaldiak garatu behar\nda eta puntuazio arauak\neta zigorrak oinarritzen\ndira.Formula bateko pistak\nF1-eko pistak mundu osotik daude.Aurten pista berri bat egin dute Rusian\neta aurten ospatuko da lehen lasterketa. Pista hori San Petersburgon dago\neta pista Olinpiadako parke Sochi\ndeitzen da.2010,11,12 eta 13an Sebastian Vettelek irabazi ditu Formula 1eko mundialak. Lau mundial irabazi ditu eta\nRed Bulleko pilotua da gaur egun.\nVettelen laguntzailea izan da Red Bullen vettel eta orain Ricciardo izango\nda laguntzailea. Vettel Alemanian jaio\nzen (Heppenheim) herrian. Vettel\ngazteena da 1 Formulan mundiala irabazten, lehenago bi taldeetan egon\nzen: BMW Sauber eta Toro Rosso. Eta\nkotxe horrekin lehenengo lasterketa\nirabazi zuen. 39 garaipen, 62 podio\neta 45 pole. Alain Prost pilotuaren\nmoduan, lau mundial irabazi ditu. Baina, orain errekorra Schumacherrek\ndauka zazpi mundial irabazita eta Vettelen helburua Schumacherri irabazAlonsok bi mundial irabazi ditu 2004\ntea da mundialetan.\neta 2005ean Renault taldearekin.\nAlonso talde gehiagotan egon da: Renault, Ferrari, McLaren eta Minardi.\nAlonso Ferrariko pilotua da Felipe\nMassarekin baina Massa orain Williams taldera joango da eta Raikkonen izango da Alonsoren taldekidea\nFerrarin. Alonso Oviedon jaio zen\n1981-ko uztailaren 29an. Fernando\nAlonsok 30 garaipen, 95 podio eta 22\npole dauzka. Bere lehen garaipena\nHungariako lasterketan izan zen\n2003an eta bere lehen lasterketa Australian izan zen 2001an Minardi taldearekin.\nMichael Schumacherrek zazpi\nmundial irabazi ditu, 94, 95, 00, 02,\n03, 04ean eta berak dauka errekorra\n1 formulan . Michael schumacherrek\npasaden urtean utzi zuen bat formula\n43 urte zituelako. Alemanian jaio zen\n1969ko urtarrilaren 3an. Kotxe hauekin ibil da 1 formulan: ferrari, mercedes eta sauberren. 1 formulan 91 garaipen dauzka eta Schumacherrek historiako errekorra da.Jenson Alexander Lyons Button\n(Frome, Somerset, Ingalaterra,\nErresuma Batua, 1980ko urtarrilaren 19a jaioa) 1 Formulako gidaria\nda. Bere lehen lasterketa 2000ko\nAustraliako Sari Nagusia izan zen.\nBere lehen garaipena 2006ko Hungariako Sari NagusiaAndreas Nikolaus Niki Lauda\n(Viena, Austria, 1949ko otsailaren\n22a jaioa) 1975,1977 eta 1984 urteetan irabazi zuen munduko\ntxapelketa. auto-gidari profesional\nohia eta enpresaburua da, 1 Formulako gidari izandakoa.Munduko 7 leku aipagarrienak\nJeju irlaPuerto princesa parke naturala-Ha long badia\nMonta単a de la mesa parke naturalaIguazuko urjauziak\nAmazonas ibaiaKomodo parke nazionalaMunduan badaude toki polit asko. Lehiaketa bat egin zen gustukoenak zeintzuk diren jakiteko. Monta単a de la mesa parke nazionala, Iguazuko urjausiak, Amazonas ibaia, Ha Long badia, Jeju\nirla, Puerto Princesa uharteko parke nazionala, eta Komodo\nparke nazionala dira munduko 7 leku aipagarrienenak.MontaĂąa de la Mesa parke\nMountain Mesa Park Parke Nazionala\nbezala ezagutzen zen antzina, Hegoafrikan, 1998ko maiatzaren 29an\naldarrikatu zuten ingurumena. Txina\nbabesteko helburua duen parke nazional bat da, eta bereziki landare\narraroak ditu, fynbos izenekoak.\nParkea Hegoafrikako Parke Nazionalen fundazioak kudeatzen du.Iguazuko urjauziak\nIguazu ibaian, Misionesko probintzian, Argentina eta Parana (Brasil)\nartean dauden ur-jauziak dira. Naturak sortutako munduko mirari eder\neta ikusgarrienetakotzat jotzen dira,\neta parke nazionala osatuz babestu\ndituzte hala Argentinan nola Brasilen. Puerto IguazĂş (Argentina) eta\nFoz do IguaĂ§u (Brasil) dira hiririk\nAmazonas ibaia munduko handiena\neta emaritsuena da eta bigarren luzeena 6.400 kilometrorekin.Peruko Andeetan jaiotzen da,\n5.000 metroko garaierako Arekipako eskualdean. Amazonasek\nPeru eta Kolonbiaren arteko muga\nguztia zeharkatzen du eta gero\nBrasilekin muga hirukoitza osatzen. Brasiletik zehar ibilbide luzea egin ondoren, Ozeano Atlantikoan itsasoratzen da.Hạ Long badia\nHa Long badia (Vietnameraz: Vịnh\nHạ Long), Tonkingo golkoaren sarreran dago. Hanoitik 170 km ekialdera, Vietnamgo iparraldean dago, Txinatik hurbil. Badiak 120 kilometroko\nperimetroa du, eta 1.500 km² inguruko azalera. Vietnamerazko izenak,\nVịnh Hạ Long, ‘jaisten den herensugearen badia’ esan nahi du. Badian\nkareharrizko 1.969 uhartetxo daude,\nbakoitza landaretza handiarekin.\nUhartetxo batzuk hutsik daude, eta\nkobazulo handiak dituzte. Hang ðầuJeju irla.Gỗ (‘zurezko hesolen kobazuloa’) in- Jeju irla, antzina Mendebaldean oso\nguruko kobazulorik handiena da. Ha- ezaguna izan zen Quelpart Island giren hiru areto handiek estalaktitaza. uharteak sumendi bat zeukan,eta estalagmita handiak dituzte. Ba- Halla sumendia du izena. Sumendiak\ndiako uharte handienetan, Tuần\n1.950 metroko altuera du, Hego\nChâu eta Cát Bàn, jendea bizi da,Koreako mendirik altuena daeta instalazio turistikoak dituzteda.Uharte horretan ehunka milioikahondartzen inguruan. Uharte txikie-urte egon da sumendi hau. Irla bere-nek hondartza ikusgarri asko dituz-ziki basaltoz eta labaz osaturik dago.te.Uharteko klima subtropikala da, klima honetan lau urtaroak bereizten\ndira, eta uda oso euritsua da, neguan normalean baino klima beroagoa dute. Munduko zazpi mirarietako bat dela pentsatzen du munduak.Komodoko parke nazionala.\nKomodoko Parke Nazional txikia Indonesiako artxipelagoan kokatuta\ndago. Unescok gizartearen ondare\nizendatu zuen1991an. Komodoro\nparke nazionalak hiru uharte ditu:\nRinca, Padar eta Gili, nahiko handiak\ndira, beste uharte txiki ugarik ere\nosatzen dute. Uharte horiek sumendi\nbatetik jatorrikoak dira eta 4.000\npertsona inguru bizi dira bertan.Puerto princesa uharteko lurrazpiko ibaiaren parke nazionala\nParke hau filipinetan dagoen fantasiazko eta kareharrizko paisaia bat\nda. Zuzenean itsasora isurtzen du\nura. Parkeak 5753 hektarea ditu eta\n11 ekosistema ezberdin, ozeanoa,\narrezifeak, mendiak eta oihana daude. Han animalia endemiko ugari\ndaude, asko desagertzeko arriskuan.\nHan gizakiak 1999tik bizi dira. Ezaugarri bat kobazuloan barrena haizea\nzuzenean isurtzen dela da, Hego Txinako Itsasoan sartu aurretik lurrazpiko ibai batetik igarotzen da. Estalaktitak eta estalagmitak ganberaren\nsabai eta zoru guztitik daude.2013-2014 agenda portadaren\nAitor Marcos Basagoiti 2013-2014. erabiltzen dugun agendaren\nmarrazkia lehiaketa irabazi zuen.\nNoiz pentsatu zenuen agendaren por- -Hurrengo urtean aurkeztuko zara betadaren lehiaketan parte hartzea?rriro?Unaiek esan zigun eta ideia polit bat zelaEz dakit, baietz uste dut.pentsatu nuen.Artea gustatzen ahal zaizu? Ze mar-Nola bururatu zitzaizun marrazki horigolari gustatzen zaizu gehien?egitea? Denbora asko eraman zizunEz gehiegi. Ezin dut bat aukeratu.pentsatzea? Eta egiten?\nNoiz hasi zinen marrazten?\nAntzeko marrazki asko egin ditut aurretik,\nOrain dela lau urte, gutxi gora behera.\nhortaz, ez zaidan asko kostatu. Egiteak\ndenbora asko eraman zidan.Afizio hau etorkizunean lanbide\nbihurtzea pentsatu duzu? Zergatik?Nola izan zen zure lehenengo marrazkia? (gogoratzen duena)\nPaisai bat izan zen.Ez. Ez dudalako hainbesteko afiziorik.\nZer esango zenioke gaurko gazteren\nbati mundu honetan sartzeko asmoa-Iruditu ahal zenuen irabaziko zenueduenari?\nGustukoa izenez gero aurrera jarraiBueno, aukerak zeundela banekien.\nNola sentitu zinen irabazlea zinela jakiterakoan?\nZer irabazi zenuen?\n50â‚Ź-ko bale bat Durangoko dendetan gastatzeko.Maria Oleagordia\n14 urteko Otxandiotar bat da. Aurtengo horri markatzaileen\nlehiaketa irabazi du.\nNoiz pentsatu zenuen orri markaHurrengo urtean aurkeztuko zara\ntzailearen marrazkia egitea?\nPlastikako lan bat zen.\nNola bururatu zitzaizun marrazki\nhori egitea? Denbora asko eraman zizun pentsatzea? Eta egiten?\nEz, loredun paper batzuk aurkitu nituen eta itsatsi egin nituen.\nNolakoa izan zen zure lehenengo\nmarrazkia? (gogoratzen duen)Noiztik marrazten duzu?\nPlastikako klaseetan bakarrik marrazten dut.\nAfizio hau etorkizunean lanbide\nbihurtzea pentsatu duzu ? Zergatik ?\nEz, ez zaidalako gustatzen.Borradorean ez nuen ezer egin.Zer esango zenioke gaurko gazteren bati mundu honetan sartzeko\nIrabaziko zenuela pentsatzen ze- asmoa duenari?\nNola enteratu zinen irabazi zenuela?\nKarmelok esan zidan.\nE-bok bat.Nahi duena egiteko.Scooter\nPatinete bat, deabruaren patina edo\nmonopatina jostailu edo ibilgailua da.\nPlataforma luze bat du, bi, hiru edo lau\ngurpilen gainean eta norabidez aldatzeko eskulekua dituen tramankulua\nda. Neska/mutilek patinetea bultzatzeko oin bat lurrean irristatu egiten dute eta ondo irristatzeko plataforma luze hori behar da eusteko.Bertsio berriak garatu dira patinetean\nere, motor bat erregai fosil batekin ,\neta horregatik ez da beharrezkoa patinetea oinarekin bultzatzea. Duela gutxi,\naskatu egin dute patinete berri elektriko bat diseinu eta kontrol futuristarekin.\nKirol arriskutsua denez, beraz, babez\nasko behar du. Adibidez, kaskoa, beHasierako patinetea, 1960. hamarkada- launeko babesak, ukondoko babesak,\nkoa da. Modu artisau modura eginda\neskumuturreko babesak, etab\nzegoen. Gomazko gurpilekin eta pertsona berak oinarekin indarrez mugitzen zuen. 1980. urtetik aurrera,\nbertsio berri batzuk agertu ziren, pisu\ngutxikoa materialaz eta erresistenteagoak, aluminioa bezalakoa. Eta lehengo\ngurpilak beste gurpil sintetiko batzuengatik aldatu zituzten. Patinete modernoenak eta estruktura erresistenteenak ezagunak egin dira mundu\nFreestyle-Scooterra patinete modernoetako bat da, akrobaziak egiteko\nbalio du. Bizikleta bezalakoa da baina\npedal barik eta salmentan jarri zen Espainian 1994. urtean. Kirol horri scootering deitzen saio eta hori kalera\negokitutako scooter batekin egiten da.\nSkatepark pieza bat da babestuagoa\neta erresistentzia asko duena trukuak\neta saltoak egiteko.Ibai Perez\nIbaiek, Juan Orobiogoitiako ikaslea, scooter kirola praktikatzen du.\nZer da zuretzat scooterra?\nNire bizitzako gauzarik inportanteena.\nNon sortua da kirola eta nola?\nNoiz hasi zinen kirola praktikatzen? Eta\nDuela urte bat. Gustuko nuelako.\nDakota da nire idoloa.\nNora joaten zara normalean scoterrarekin ibiltzen? Zergatik?\nPlayground 26ra, ondo egokituta dagoelako scoterrarekin ibiltzeko.\nNorekin ibiltzen zara?\nNire taldekoekin.Bat baino gehiago eduki behar dira?\nEz, batekin nahikoa da.\nAntolatzen dira txapelketak?\nParte hartzen duzu eta nola geratu zara?\nBai, 4tan, 3tan lehenengoa eta bestean\nNormalean zelan janzten zara scaterrean ibiltzen joateko, kalera joateko\narropa ala arropa desberdina?\nKalera joateko arroparekin.Praktikatzen duzu beste kirolik? Zein?\nEz, beste kirolak ez zaizkidalako gustatzen.Arriskutsua da scatean ibiltzea? Zergatik?\nBai, istripu larriak eduki ahal dituzulako. Zer esango zenioke kirol hau praktikatzen hasi nahi duen bati?\nKirol oso dibertigarria dela baina kontuz\nZer erabiltzen duzu babesteko?\nibili behar dela.\nKaskoa eta belaunetakoak erabiltzen\nNon erosten duzu zure scaterra?\nGazteizeko denda batean.\nBai, nahiko garestiak dira.\nZenbat balio dute?\nGutxi gora behera 200â‚Ź inguru balio dute.EMAKUMEEN SASKI BALOIAEmakumeen Saskibaloia gizonezkoen bitartean garatutako kirol bat da. East\nCoast Estatu Batuetako kostaldetik West\nCoast kostaldera izaten hasi zen famatua. Eta gero hasi zen Latinoamerikako\nherrialdeetan zabaltzen. Ez denez kontaktu kirol bat, bi sexuetako jendea saskibaloia jolas dezake. Hau saskibaloiaren\nabantailarik handienetako bat da.\nLehen emakumeen topaketa Estatu Batuetan jokatu zen 1893an, eta, itxuraz,\n1895ean emakumeen artean jokoaren\narauak multzo desberdin bat idatzi zen.\nCalifornia Berkeley eta Stanford University Unibertsitatean arteko partida apirilaren 1895 jokatu zen, gizonezkoen lehen\npartidu ofiziala onartu baino bi urte lehenago jokatu zen. “Rover” jokoa , antzinako emakumeena eta sei jokalariena desagertu zen eta bost jokalarienera, gizonezkoen antzerakora pasatu zen 1960.\nEmakumeen saskibaloia Espainian1963ko uztailaren 19an Espainiako\nemakumeen saskibaloi lehen partida ofiziala jokatu zen Bartzelonan. Barcelonako Malgrat de Mar taldea Suitzako taldearen aurka jokatu zuen. Espainiako taldeko kideak izan ziren: Mari Paz Gómez,\nMari Cruz Hurtado de Mendoza eta Maldonado, Maria Isabel Diez de la Lastra,\nLouise Zubiak, Mabel Martínez Ortiz, Monserrat Bobée, M ª Luz Rosales, Maria Josefa Senante, Ángeles Gómez Minguez\nTeresa Perez, Antonia Gimeno, Teresa Tamayo eta Teresa Vela, eta entrenatzaileak\nCholo Méndez. 2 zen.\nBeste zita garrantzitsua Bartzelonako\nolinpiarretan izan zen 1992an. Espainiak\njokatuko bere lehen Olinpiarrak izan ziren. Kanporaketa B taldean izan zen AEBenekin batera Txina eta Txekoslovakiarekin.\nGaur egun guztiz normalizatuta dagoen\nkirola da. Lehiatzen da bai Eurobasketean bai Munduko Txapelketak bai\nOlinpiar jokoetan eta kategori guztietan.lore\nLore Ajuria Otxandiotarra da. DBH 2. mailako ikaslea da eta\nsaski baloian aritzen da.\nZer da zuretzat saski-baloia?\nkirola egiten, ondo pasatzeko eta lagunekin egoteko ariketa bat .\nZenbat urterekin eta nola hasi zinen\n11 urterekin matrikula egiten genuen,\nbaina kirola bat aukeratu behar genuen, beraz, saskibaloia aukeratu genuen\nZer esaten dizute zure gurasoek?\nOndo iruditzen zaiela nik saskibaloian\njokatzeaIkusten duzu telebistan saski-baloia\nedo aldizkariak erosten dituzu? (Bai\nerantzuten badu zein aldizkari?)Zein postutan jolasten duzu? Beti\negon zara postu horretan?Telebistan batzuk eta zenbait partidu\nikusten ditut.Base bezala jolasten dut. Bai, beti\negon naiz postu honetan.Astero zenbat aldiz entrenatzen duzu\neta zenbat ordu?Zein taldetan jolasten duzu?\nJuan Orobiogoitiako kadete mailako\nRanking zein posizioan dago zure taldea?Bi aldiz, guztira bi ordu eta erdi .\nEduki dituzu lesiorik? Zer egin duzu orduan?\nBai, 2012an eskua apurtu nuen eta hilabete bat egon nintzen jolastu Gabe.Ez dakit zehazki, hori ez zaigu asko inporta.\nGustuko duzu beste kirolik?\nZenbat triple sartu duzu?Egia esan, kirol denak ditut gustuko.Ez naiz oso ona tripleak sartzen.\nNola deitzen da zure saski-baloiko jokalari onena? Zein ekipokoa da?\nRaul Lopez gustatzen zait, Bilbao basketen jokatzen du.Nola antolatzen zara klaseko lanak egiteko eta lagunekin irteteko?\nDenbora antolatzen dut aldez aurretikZer esango zenioke saski baloia praktiSaski-baloian zein liga gustatzen duzu? katu nahi duen bati? Animatzeko, ondo\npasatzeko eta ariketa fisikoa egiteko\naukera ona dela.Gimnasia Ritmika\nKirol hau bereziki emakumeentzako Uztaia\nsoilik sortu zen, eta bere aurreka- Egurrezko eta plastikozko materiariak XVIII. mendean Europa men- lez egindako uztaiak 80 eta 90cm\ndebaldeko mugimendu eta sistema arteko diametroa izan ohi du. Uzgimnastiko honetan erakustaldiak taiarekin mugimendu koordinatu\nzein lehiaketak egiten dira. Bertan eta aldakor asko egiten dira, orogimnastakdu korrean jaurtiketak eta biraketak\nmugimenduen erritmoa mantendu mugimenduak ezagunak dira. Uzahal izateko. Bi eratara praktika taiarekin mugitzean gimnastaren\ndaiteke:musikajarraitzenBanakakoandean.Gimnasiaetaerritmikantal- malgutasuna erakusten da, uhinak\ntresna sortzen, jauziak, orekako ariketaksoka, uztaia, mazak, zintak eta pi- eta birak egiten dira.\nlota erabiltzen dira.\nSokarekin birak, kolpeak, jauziak\neta jaurtiketak egiten dira. Sokak\nlurrean jotzen badu penalizazio bat\njasokoda.Gauregunsokareniraungarritasuna zalantzan jartzen\nari da gutxien garatu den tresna\ndelako. Hala ere, oraindik indarrean dago banakako eta taldeetako atalean.MazoaPilota\nPilotaren kasuan kirolariak ezdu Mazoekin errotatxoak, birak, jaur-inoiz eramateko indarrik erabiliko. tiketa eta bestelako figurak sortzen\nPilota ez da inoiz lurrean geldirik dira. Mazoak elkarri jotzean indar guegon behar, beti biraka. Mugimen- txirekin egin behar da. Tresna honek\nduen artean garrantzitsuenak: erre- bi eskuetan zehaztasun maila du.\nboteak, birak, zortzi formako formak,\njaurtiketak, beso eta hankekin jasoketak. Jaurtiketak gorputz guztiarekin egiten dira, hanketatik hasita,\nhauekin inpultsoa hartuz, eta besoetara, hauekin jaurtiketaren norabidea\nmarkatuko dugu. Pilota jasotzeko orduan zaratarik ez ateratzeko besoak\nera bat luzatzen dira. Boteak ere isilak izan behar dira, horretarako jaur-Zintatiketetan egiten den bezala pilotaren\nibilbidea eskuekin jarraitzen da. Bi-raketak pilota gorputzetik edo lurretik biratzen dugunean izaten dira. Biraketa irauten duen bitartean pilotak\nez du saltorik eman behar.Zintarekin airean eratzen diren formak garrantzia dute. Espiralak, sigisaga, jaurtiketak eta abar. Zintaren\nbukaerak beti mugimend Ondo egiteko gimnasia erritmikaNaia Villafruela\nMatienako neska bat da, 13 urte ditu eta gimnasia ritmika egiten\ndu.Zer da zuretzat gimnasia erritmikoa? Segitzen duzu gimnasia erritmikoa\nGustatzen zaidan kirola da, gustuko- egiten? Zergatik?\nNoiz eta nola hasi zinen gimnasia\nerritmika egiten?Ez, pasadan urtean utzi nuen, motibazio gutxi eta bronka asko entrenatzailearen partetik, baina berriro egitea gustatuko zitzaidake.9 urterekin txiribueltak egite gustatzen zitzaidan eta honela gimnasiaZenbat denbora egin zenuen gimna-erritmika egin hasi nintzen.sia erritmika egiten?Lehenengoz zaila iruditu zitzaizun\ngimnasia erritmkoa egitea?\nEz, baina batzuetan gogorra zen txi-Gutxi gora behera 3 urte.\nZein da zuretxat postura zailena\ngimnasia erritmikoan ? Eta errazena?kia bazara eta ez bazaizu ondoEsfortzatzen bazara ez dago zailarikateratzen lehenengoz kostetan dabaina badago gauza batzuk ondo ir-baina gero egiten duzu.teten ez zaizkidanak.4. Zailtasunak eduki dituzu gimnasia\nBatzuetan baina normalean erreza\niruditzen zait.Zenbat denbora ematen zenuen entrenatzen?Urduri jartzen zinen jende aurrean?\nAstean bai, bestela ez.Asteko 3 egun eta bakoitzean 2\nZer esango zenioke gimnasia erritNola konpontzen zinen eskolako la-mikoa praktikatu nahi duen bati?nak eta lagunekin irteteko?\nBa kirol polita da eta egiten animaBa lehen ez nintzen ateratzen eta\nlanak egiteko denbora soberan\nZaila da ikastea gimnasia erritmikako dantzak?\nNiretzat ez zait zaila iruditzen baina\ngustatu behar zaizu bestela zaila\nNora joaten zinen gimnasia erritmikoa egitera?\nLandako polikiroldegira (Durango).\nKonpetizioetara joaten zinen? Nora?\nZe postutan geratu zineten?\nBai, leku, askotara. Durango, Bermeo , Sopelanaâ€Ś Normalean 4. eta\n2. postuen artean baina badaude\negunak txarto ateratzen direla eta\negun batean 16.ak geratu ginen.tzeko batzuetan gogorra egin ahal\ndela baina lortzea merezi duela.IRITZIAGazteak eta alkohola\nGaur egun, gazteek hamabi eta\nhamahiru urterekin hasten dira\nalkohola edaten. Oso arriskutsua\nda hain gaztetik edatea, norberaren funtzionamendua kaltetzen\nduelako eta azkenean burmuina\noso kaltetuta geratzen delako.\nAsko edaten baduzu, hurrengo\negunean ez zara ezertaz gogoratzen, eta ez zara kontziente zer\negiten ibili zenarekin. Gainera asko edaten baduzu, koma etilikoa\neduki ahal duzu eta ospitalera\njoan behar zara gorputzetik alkohola kendu ahal izateko.\nAlde batetik, jaietan txosnetan\neta tabernetan alkohola saltzen\ndiete 18 urteko berakoei, eta\nhori debekatuta dago. 18 urte\nbaino gehiago eduki behar delako alkohola edan ahal izateko.\nGure uztez, txosnetan eta tabernetan nagusiren bat egon beharko da ea alkohola nori saltzen\ndioten ikusteko eta 18 urte baino\ngutxiago badu alkohola daraman\npertsonak edaria kentzeko.Arauak bete egin behar dira hori\nerakusten digutelako txikitatik.\nBeste alde batetik,Gazteek\ngehiago eta merkeago edateko\nbotelloia egiten dute kalean. Botila baten nahasteak egitea da\nbere helburua. Dendetan bideobijilatua daude baina alkohola\nsaltzen zaie adin txikikoei. Dendariak NAN agiria eskatu beharko\nlukete alkohola saldu bano arinago. Eta adin txikikoa suertatuko\nbalitz kaleratu egin behar lukete.IRITZBaita ere esan behar da, gazteek\nedaterakoan ez direla kontzienteak\negon ahal diren beste arriskuekin.\nAdibidez, harreman sexualak izatea babesik gabe, eta gero, ahurdun geratzearena; beste kasu\nbatzuetan, edozein txorradagatik\nborrokatzen hastea, zauri larriak\nizatea eta gero ospitalean amaitzearena. Alkoholarekin batera,\ngazteek porroak erretzen dituzten\neta pastillak hartzen dituzte. Azkenean, osasuna kaltetua ateratzen da.\nGainera, gurasoek, normalean,\nberaien seme-alaben egoera ezagutzen dutela uste dute. Hala ere,\ndenetarik dago; badaude guztiaren berri duten gurasoak eta ezer\nere ez dakitenak. Bai batzuk bai\nbesteek beraien seme-alabak ongi\nezagutu behar dituzte eta argi hitz\negin beraiekin. Eta ez beraien se-IAme-alabek ez kontsumitzeko esperantza baino ez izatea.\nBeraz, esan liteke, hauek direla\ngaur egungo errealitatearen ezaugarriak. Hala ere, gauza guztiekin\nbezala, kontrolatu egiten bada, ondorioak ez dira horren larriak izango.Gure uztez, kontrolatu egin behar\ndugu guk zer edaten dugun, zeintzuk izan daitezkeen ondorioak eta\nondo pentsatu erabakia hartzerakoan. Baita ere pentsatzen dugu,\n18 urtetik beherakoei alkohola ez\nzaiela saldu behar.Agenda 212013-2014EA 21INGURUMEN TAILERREKOAKAgenda 21\nBazenekien, 2013ko irailaren 9tik aurrera asteartero Juan\nOrobiogoitiako 2.mailako prentsa tailerrean gaudenok institutuan eta Durangaldean gertatzen diren albisteei buruz informatzen zaituztegula.\nHemen utziko dizkizuegu institutuan gertatutako albiste batzuk:\nKurtsoa hasi bezain pronto konpostadorea guztiz suntsituta agertu zen.2013-2014ko agendaren portadaren irabazlea Aitor Markos da.Lehenengo egunetatik Irakasleak prestaOrri markatzailearen irabazlea Maria\nketa lanetan aritu ziren.\nOleagorria izan da.Elkar Bizitza proiektuko ikasleak.Aurton ere martxan daude Liburu eta\ndisko ibiltariak.Ikasle ohiak boluntario\nlanak egiten dabiltza.KUXKUXEATZEN\nBAZENEKIEN...Batxilerkoak hitzaldia bat izan zuten:\n“Giza eskubideak Colonbian” kolektiba\nDBH 3. mailakoak eta DBH4DCkoak BilDBH 1. mailakoek Iurretako liburutegira boko zientzia astera joango dira.\negin zuten ohiko bisita.\nAG21eko eguna ospatu genuen argazki\nbat ateraz.Batxilerko 1. mailakoak geologiako irteera izan zuten Barrikara; bertan, itsaslabarreko egitura eta deformazio tektonikoak aztertzeko aukera izango zituzten.URRIAN\nDBH 2. mailakoek genero indarkeria\nlantzeko tailerra izan genuen.Ingurumen tailerreko ikasleak azterkosta egitera joango ziren Laga eta\nDBH1. mailakoak Sukarrietan egon ziren. Krisia dela eta Sukarrietako egonalBatxilerkoak eta DBH 3. mailakoak Culdia laburragoa izan da aurton, 4 egun\ntural Talks izan zuten.\nDBH 4. mailakoak “La Celestina” antzezlana ikustera joa dira Eibarrera.\nBatxilerkoak eta DBH 4. mailakoak transexualitatea gaiari buruzko hitzaldia\nDBH1. mailakoek tertulia dialogikoa izan\nzuten Iurretako liburutegian.KUXKUXEATZEN\nBAZENEKIEN...DBH 4. mailakoak Olentzero kantatzera\njoan ziren. Baserriz baserriz ibili ziren anbietea girotzen.ABENDUAN\nEuskararen eguna ospatu zen hainbat\nekitaldiekin: ipuin kontalaria batxilergokoentzat, orri markatzailearen, Maria\nOleagordia, irabazlearen saria eman zen,\nDBH 1.a; 2.a; 3.b eta 4.a koek password\nfinala izan zuten. 4.a irabazlea atera zen.Batxilergo 2. mailakoek Santomas azoka\negingo zuten. Eurek egindako produktuen salmenta egin zuten herrian.\nOporretan joan aurretik gaztaina erreak\njateko aukera izan genuen.DBH 3. mailakoek Making tailerra izan\nBatxilergo 1. mailakoek astronomia gelara joan ziren.URTARRILAN\nBatxilergo 1. mailkoak Algorrira joan ziren.DBHko ikasleak drogamenpekotasun\nikastaroetan murgilduta egon ziren.\nBatxilergo 2. mailakoek Bio medikuntza\nfakultateko museora joan ziren.\nDBH 1. mailakoek Durangoko astronomia\nDBH 4DCkoak Durangoko planetariora\ngelara joan dira.\nbisitatxoa egin zuten.\nDBH 3. mailakoek bertso tailerra izan zuDBHko maila guztiek interneteko segurten.\ntasunaz hitzaldiak izan zuten.Zorion tartea\nMaialen GaraigordobilAitor FigueredoIbai Alonso\nAmine HaissoufURRIAIRAILALore AjuriaMaddi Barrondo\nMaialen ValenzuelaIbai AldekoaEnara AbajoIan Arcos\nIbai VazquezAmaia Bengoa\nJokin ArruabarrenaAZAROAMikel FernandezMiren Alonso\nJon BerrioABENDUAOihane Garcia\nNahikari GezuragaYouness SehliDiego Carrilo\nOTSAILAAsier BasconesNatalia CasadoAmaia ElizaranNaia VillafruelaKarim HerreraXabier OyarzunDaniel DoncelAne RoblesDoris JaldinAinhoa Blanco\nMikel GamazoMARTXOAAndoni Garitaonandia\nAsier AgorriaAPIRILAXabier Bonilla\nCalvin StevensJoseba Gallastegi\nSolange DiattaAsier UribarriHelene HernandezAitzol UribelarreaPaul Bereziartua\nEneko LandaJennifer Gallego\nABUZTUABizkaiko 10 hiri7 desberdintasunXabier eta JonessAitzol eta AnderEneko eta ErikJulen eta DijilGarazi eta OihaneEnara eta AlazneAll pages:123456910111213141516171819202122232425263031323334InfoSaveLikeShareDownloadMoreJoal 11 Published on Feb 24, 2014 AldizkariaorobiogoitiaFollowRead moreRead moreSimilar toPopular nowJust for youGo explore


Badira hilabete batzuk Palm plataformaren erabiltzaile izateari utzi niola. Sistema moderno eta arinagoa topatuko nuelakoan erabaki nuen Windows Mobileri aukera bat ematea, eta egia esan esperientzia erdipurdikoa izan da. …\nAurrekoan Benitok egindako eskaeraren harira, ikerketa lan sakon eta metodiko batzuk egiten ibili naiz, eta WordPress erabiltzaileok seguruenik erabilgarri iritziko diozuen trikimailutxo bat ikasi dut gaurkoan. Honatx: 1. galdera: …\nLan egunetan etxean bazkaltzea pribilejiatu gutxi batzuen eskura dagoen luxua bilakatu zaigunetik, lan harremanak (areago) gaiztotzera etorri den fenomeno berria sortu da: etxetik ekarritako aurreko eguneko sobrak bulegoko mikrouhinetako …\nEuskal Herrian bizi bazara, seguru ordu piloa ematen duzula imagina daitezkeen era guztietako batzar, bilera, batzorde, asanblada eta antzekoetan. Nola gustatzen zaigun horrelakoak antolatzea, e? Zenbat eta luze eta …\nSegapotoa erabiltzen duzuenok askotan erabiliko duzue T9 izeneko sistema, ‘testu prediktiboa’ delakoa, hitz baten lehenengo letrak idaztean zein hitz idatzi nahi duzun aurreikusten saiatzen den sistema. Oso erabilgarria da …\nGaurkoan, asmakizuna tokatzen da. Zer da gaurkoan aurkitu dudan traste hau? Zertarako balio du? Hona hemen traste misteriotsua erabiltzeko jarraibideak, bederatzi urrats ezin sinpleagotan: Ideiarik bai…? …ez? …ondo da, …\nAurrekoa 1 … 7 8 9 10 11 12 13 14 Hurrengoa


ANA GRIJALBA, Irunero aldizkariko arduradun ohia: “Orain dudan denbora emateko behar morala sentitzen dut” – Irunero\nPosted on 2016(e)ko ekainak 7 2016(e)ko ekainak 7 by Irunero\nErretiroa hartu ondoren, bizimodu berrira egokitzen ari da Ana Grijalba. Ikusmenari eragiten dion erretinosi pigmentarioa izeneko gaixotasuna du, eta Gizarte Segurantzak ezgaitasun osoa eman zion 2014 urtean. Kazetari lana utzi behar izan zuen, ondorioz. ETBn, Radio Cuatron, Antena 3en, El Mundon, Txingudi aldizkarian eta Txingudi Telebistan aritzeaz gainera, Irunero aldizkariaren arduradun izan zen 1996tik aurrera, ia 20 urtez.\nErretiroa hartu duzu. Nola bizi duzu egoera berria?\nNire bizitza osoan zehar lan egin izan dut. Orduan, bat-batean jarduera moztu nuenean, euforia sentimendu bat bizi izan nuen. Uste nuen dena ideala izango zela. Baina konturatu nintzen, neurri batean, jarduera moztu ondoren ere, jarraitzeko beharra nuela. Ohitura bat zen, eta beharra neukan. Hausnarketa egin ondoren, uste dut estres maila apaldu behar dudala, motelago bizitzen ikasiz eta gauza txikiekin gozatuz.\n“Uste dut estres maila apaldu behar dudala”\nLanaren ordezkoak bilatzea ez da nire helburua. Gauzak etorriko dira. Momentuz frantsesa ikasten ari naiz, eta alabaren bitartez, Santiagotarrak Kirol Elkartearekin kolaboratzen ari naiz, 50.urteurrena dela eta. Etorkizunean, kultur eta gizarte arloko elkarteren batean murgiltzea gustatuko litzaidake. Orain dudan denbora emateko behar morala sentitzen dut.\nUrte asko eman dituzu eskualdeko informazioari lotuta. Jarraitzen al duzu aktualitatea, edo deskonektatzen saiatu zara?\nEgia da gure lanbidean behar hori sentitzen duzula. Jada ez naiz horren zorrotza nire buruarekin. Dena den, hori ere ikasi behar da. Pixka bat urrutiratzen saiatzen naiz, baina ez da batere erraza.\n25 urte inguru eman dituzu kazetaritzan. Zerk bultzatu zintuen bide hori hautatzera?\nAurre-matrikula Euskal Filologian egin nuen. Baina uda hartan gogoeta egin nuen, eta ez nuen nire burua ikusten ikasketa horiekin lotutako lanbide batean. Bestalde, kazetaria den osaba bat daukat, eta bokazio hori sentitu nuen: jendearekin harremanetan egoteko, mugitzeko eta jakin-mina asetzeko gogoa. Idazten ondo moldatzen nintzen, eta hizkuntza lantzeko aukera nuen. Kazetaritza euskara hutsean ikasi zuen lehen promozioko kide izan nintzen. Harro egoteko modukoa da hori.\nEspero zenuena topatu zenuen karrera bukatuta?\nIlusio handiz hasi nintzen. Horrenbeste urte ematen ditugu ikasten, lan egiteko gosez ateratzen garela. Hortik aurrera, beti ibili izan naiz lanean. Soldata baten truke, edo debalde.\n“Errespetu eta ardura handiekin heldu nion Iruneroren proiektuari”\n1996an hartu zenuen Irunero aldizkariaren ardura.\nErronka handi bat izan zen. Errespetu eta ardura handiekin heldu nion proiektuari. Baina aldi berean, euskaraz lan egiteko aukera oso pozik hartu nuen. Ordura arte izandako esperientzietan, euskararen presentzia oso txikia izan baitzen.\nZein asmorekin heldu zenion?\nEuskaldunak ziren irundarrek edo euskalduntzeko bidean zeudenek, denek aurkitu behar zuten intereseko zerbait aldizkarian. Oso anitza izan behar zuen. Banekien irakurle guztiek ez zutela dena irakurriko. Baina beti erakargarri irudituko zitzaien zer edo zer bilatzea izan nuen helburu.\nArtikulu luzeak eta astunak alde batera utzi nituen. Ez nituen irakurleak uxatu nahi. Irunerok ez zuen elite batentzako produktua izan behar. Maila jakin bat bermatu beharra zegoen, hala ere. Horiek izan ziren ardatzak. Gaiei dagokienez, inoiz ez dut arazorik izan, beti topatu izan ditut intereseko pertsonak, ekintzak, jarduerak etab.\nZeintzuk izan dira topatu dituzun zailtasunik handienak?\nBatetik, edozein kazetarik bizi dituenak. Ematen du lanbide honek ezin duela inoiz prekarietatetik atera. Ez dela behar bezala baloratua. Sentitzen duzu lan asko egiten duzula, gogo asko jartzen duzula, baina ezin duzula inoiz egoera prekariotik atera. Hala ere, testuingurua zein den kontuan hartuta, ni zorionekoa izan naizela uste dut. Gaiei dagokienez, alardeekin lotutakoak izan dira esperientziarik okerrenak. Kazetari lana egiteagatik, gaizki pasa behar izan dut.\nEta oroitzapen onak?\nBeti libre izan nintzela aukeratzeko. Beharbada ez nintzen horretaz konturatzen, baina hala zen. Bestalde, harremanak izateko aukera eman dit Irunerok, eta horrekin asko gozatu izan dut. Hori da nik nire lanbideari eskatzen niona, eta bete egin da. Nik ez ditut sekulako bidaiak eta abenturak eduki, baina harremanak izateko eta pertsona interesgarriak ezagutzeko aukera eman dit kazetaritzak.\nZertan aldatu da lanbidea 25 urtean?\nTeknikaren aldetik, ikaragarri. Hasieran fax batekin lan egiten genuen, eta kronikak telefonoz diktatzen genituen, El Mundon, adibidez. Kalean baldin bazeunden, telefono kabina batetik. 1995era arte ez nuen ordenagailurik erabili. Idazmakinarekin ibiltzen nintzen. Internet garatzea sekulako iraultza izan zen.\nLan egiteko modua ere aldatu da. Gure helburua zen berriak guk geuk lortzea. Ez ginen prentsaurrekoen zain egoten. Telefonoa hartzen genuen eta zinegotzien atzetik ibiltzen ginen, adibidez. Gertutik jarraitzen genuen informazioa. Gaur egun ez da horrela egiten, askoz mugatuago dagoelako dena.\n27 urterekin diagnostikatu zizuten erretinosi pigmentarioa. Zein eragin izan du zure lanean?\nBatez ere, mugitzeko mugatua nagoela. Ezin dut gidatu, eta zenbait lekutara joateko laguntza behar izaten dut. Ahal izan dudan bitartean, lanean jarraitu dut. Orain adina gehitu behar zaio gaixotasunari. Ondorioz, egoera konplikatzen hasi da. Azken urteetan zailtasun gehiago izan ditut.\nNola bizi duzu gaixotasuna?\nZorte handia izan dudala pentsatu izan dut beti. Ez da paradoxa bat. Kasu batzuetan, bost urteko epean itsu geratu izan da jendea. Niri, zorionez, ez zait gertatu. Oso pentsamendu positiboak izan ditut beti, alde horretatik. Egia da ez naizela segurtasunez ibiltzen. Esate baterako, zebra-bide bat igaro behar dudanean, urduri jartzen naiz. Ezagutzen ez ditudan tokietan, edo jende asko dagoenean, berdin. Oso ondo kontrolatu behar ditut oztopoak. Laguntza behar izaten dut kasu horietan.


Aitor Baraia: "Mindfulness eta meditazio tekniketan trebatuta, erabat sendatu nintzen" | Geuria\nAitor Baraia (Galdakao, 1993) galdakoztarraren bizitzak 180 graduko bira eman zuen gaztea zela. 22 urte zituela lesio batek futbol mundutik urruntzera behartu zuen. Hala ere, bere burua “modu berezian” ongi prestatu eta bizitzako oztopoak gainditu dituela esan daiteke.\nGaztetan lesio larria izan zuen Aitor Baraia galdakoztarrak. Lau hilabeteko epean erabat osatu zen, autosendaketa teknikak erabiliz / Geuria\nAitor Baraia (Galdakao, 1993) galdakoztarraren bizitzak 180 graduko bira eman zuen gaztea zela. 22 urte zituela lesio batek futbol mundutik urruntzera behartu zuen. Hala ere, bere burua “modu berezian” ongi prestatu eta bizitzako oztopoak gainditu dituela esan daiteke. Ogibidez futbolaria ez den arren, oso harreman estua du kirolarekin. Izan ere, prestatzaile fisikoa da, eta egun Alavesen dihardu lanean, hirugarren mailakoak prestatzen.\nLaburrean, nor da Aitor Baraia?\n26 urteko galdakoztarra naiz. Kirola txikitatik praktikatu izan dut, eta unibertsitatera arte futbolean aritu nintzen. Unibertsitatean Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Gradua ikasteari ekin nion, baita arbitro izateko ere. Ikasketak amaituta, oso argi neukan futbolera lotuta bizi nahi nuela eta horrela hasi nintzen, Athleticen prestatzaile fisiko bezala. Gaur egun, Alavesen nabil lanean hirugarren mailako futbolariak prestatzen. Hori da nire helburua eta horretan ditut jarrita gogo guztiak.\nFutbolari lez, zein izan da zure ibilbidea?\nGaldakaon hasi nintzen futbolean, bertako futbol taldean. Ondoren, Basauriko Basconian eta Indartsu taldeetan jokatu nuen. Futbolari bezala, hortxe bukatu zen nire ibilbidea, eta arbitratzen hasi nintzen, Unibertsitateko ikasketekin nenbilela.\nIbilbide laburra lesio larri batengatik.\n22 urte nituela ospitaleko ohe batean esnatu nintzen bat batean. Ibili ezinik nengoen, ohetik altxatu ezinik, eta ospitalera eraman ninduten. Bi egun eman nituen bertan eta zenbait proba egin ostean, bi hernia diskal antzeman zizkidaten. Hamar pauso aurrera egitea ere eragotzi egiten zidan lesio hark. Nire bizitzako zortzi hilabeterik gogorrenak eta luzeenak pasa nituen.\nTarte horretan dena baztertu behar izan nuen: prestatzaile fisikoaren lana, nire kirol zaletasunak, baita lagunak ere. Ezin nintzen etxetik irten eta sendatze prozesu luzea egin behar izan nuen. Medikazioarekin hasi nintzen, sendatzeko gai izango nintzela pentsatuta, baina tratamenduak aurrera egiten ez zuela ikusita, medikuek operatzeko gomendioa egin zidaten. Ebakuntza azken aukera zen, nire bizitzarekin aurrera egiteko azken aukera, baina kirola gehiago ez nuela praktikatuko adierazi zidaten medikuek. Momentu horretan egoerak gainezka egin zidan.\nEbakuntza egitea erabaki zenuen?\nHasiera batean bai. Operatzea erabaki nuen, baina ebakuntza baino bi egun lehenago Interneten Jhon Kabat Zinn mediku eta idazle amerikarraren artikulu bat irakurri nuen. Autosendaketaren inguruan lan egiten du Kabat Zinnek. Pazienteak, euren emozioak kontrolatuz, autosendatu egiten direla argudiatzen du. Artikulu hori irakurrita, nire ametsei uko ez egiteko nire azken aukera hori zela pentsatu nuen, autosendatzearena. Orduan, ebakuntza bertan behera utzi eta tratamendua bera ere uztea erabaki nuen.\nTxinatar medikuntzaz, fisika kuantikoaz edota psikologiaz ehun liburu baino gehiago irakurri nituen. Gizakiaren gorputza eta giza-adimena ezagutzeko liburuak ziren gehienbat, Jhon Kabat Zinnen metodoak fidagarriak ote ziren ziurtatzeko. Ondoren, Mindfulness eta meditazio tekniketan trebatu nintzen, eta lau hilabeteko epean erabat sendatu nintzen.\nZuk zeuk zeure burua sendatu zenuen.\nZaila dirudien arren, erabat sendatu nintzen. Liburuak irakurri bakarrik ez, liburuak ikasi ere egin nituen. Nire hausnarketa guztiak koaderno batean idazten hasi nintzen, eta psikologiako lehen oinarriak aplikatuta, nire egoerak hoberantz egin zuela ikusi nuen. Alaiagoa nintzela eta ilusioz nengoela, nire emozioak, zailtasunak eta oztopoak hobeto kudeatzen hasia nintzela nabaritu nuen.\nNolakoa da bidea?\nZure burua ezagutu behar duzu aurrena. Buruak gure bizitza zuzentzen du, estimuluak sortzen dizkigu eta gure barnean dauden erreakzio kimikoetan du eragina. Ondo gaudenean prozesu kimiko hormonal jakin batzuk eratzen dira gure barnean eta horrek ondo sentiarazten gaitu. Eta gaizki gaudenean, kontrakoa. Burua kontrolatzean dago gakoa. Eta hori nola egiten da? Bada, pentsamendu negatiboak ekidinez, zuregan konfiantza handituz, zure trebetasunen inguruan baikorra izanez edota presazko konklusioak ateratzeari utziz. Hori lortuta, meditazioa da garrantzitsua.\nGero eta gehiago entzuten dira Mindfulness bezalako teknikak gurean.\nBai. Teknika hauek berriak dira mendebaldean, baina ekialdean oso errotuta daude. Zerbait mistikoa dela uste dugu hemen, tenpluetan espiritualek baino ez dutena erabiltzen. Eta guztiz erratuta gaude. Burua kontrolatzen laguntzeko teknikak dira. Budismoarekin ere gauza bera gertatzen zaigu. Hemen uste dugu erlijio bat dela, baina ez: bizitza-filosofia bat da.\nZure erabakiarekin senideak eta lagunak harrituta utziko zenituen, ezta?\nNire gurasoek eta medikuek zoratuta nengoela esan zidaten hasieran. Existitzen ez zen sendatzeko metodo bat jarraitu nahi nuela adierazi zidaten. Hala ere, oso konbentzituta ikusi ninduten eta aurrera egiten utzi zidaten. Gurasoak psikologoak dira eta ulerkorragoak izan ziren. Bestetik, lagunek ez zuten ezer jakin. Gerora izan zuten horren berri. Ondoren, izan nuen bilakaera ikusita, jarraitu nuen bidea ulertu zuten. Baina ulertzeko zaila izan zen prozesua. Istorio oso inspiratzailea zela esan zidaten ingurukoek, eta hori ardatz hartuta zerbait egiteko asmoa nuen galdetu zidaten askok.\nOrduan erabaki zenuen liburuak idaztea.\nBai. Hiru liburu argitaratu ditut oso denbora gutxian. 100 liburu horiek irakurri ondoren, koadernoan nituen nire hausnarketetan 25 ohar baino gehiago idatzi nituen eta abiapuntu horretatik lehenengo liburua idatzi nuen: ‘El master de la vida’. Hilabete batean bukatu nuen liburua, eta bigarrenarekin (‘El master de la felicidad’) eta hirugarrenarekin (‘El master del sentido’) hasi nintzen. Bost hilabetetan hiru liburuak publikatu nituen.\nZein da liburuekin lortu nahi duzuna?\nAsmoa da nire istorioa jendearekin partekatzea. Jendea inspiratzea. Ez bakarrik nik izan nuen lesio bera dutenak inspiratzea, baizik eta hobeto bizitzeko erremintak bilatu nahi dituztenak inspiratzea da nire helburua. Bakoitzak dituen barne gatazkei zelan aurre egin adierazten dut liburuetan. Gure gorputza barrutik ezagutzeko urratsak islatzen ditut liburuetan. Txikitatik irakasten ez digutena. Ez dut niretzako inolako irabazirik nahi. Liburuen salmentarekin lortzen dudan dirua gastuak ordaintzeko erabiliko dut. Hau da, liburuak interesdunei bidaltzeko edota sare sozialetan publizitatea jartzeko.\nHausnartzeko bidea ere ireki nahi duzu.\nBai. Medikuntza alternatiboa badagoela ikusarazi nahi dut. Medikuek ere hausnartu dezaten nahi dut. Medikamentuez gain, autosendatzea bilatzen duten beste irtenbide batzuk badaudela erakutsi nahi dut. Eta ez gaizki ulertu, ez diot medikamentuek ez dutenik erantzunik ematen; kasu batzuetan aukera bakarra da, baina beste batzuetan ez. Eta bestela, begiratu dezatela nire kasua. Nirea bezala beste hainbat kasu egongo dira.\nGaur egun Alavesen diharduzu presta- tzaile fisiko bezala. Ikasitakoa jokalarie- kin aplikatzen duzu?\nSaiatzen naiz, bai. Ezkutuan bada ere. Bizitzeko modu bat da eta lesioaren ondorioz ikasi dudan guztiari esker beste modu batean ikusten dut bizitza. Buruak orokorrean gure bizitza gobernatzen du, eta prestaketa fisikoari dagokionez, burua eta gorputza lotuta daude. Bakoitzarekiko ezagutza eta jokalariek hausnarketa egitea bilatzen dut, zelaietatik kanpo bada ere.\n(aitorbaraia.com webgunean eros daitezke gazte galdakoztarrak idatzi dituen liburuak)\nSailkatuta: Aitor Baraia, Autosendakuntza, Elkarrizketa, Meditazioa, Mindfulness\nBasauriko Herri Krosa azaroaren 3an izango da


Gipuzkoako herri guztiak bizikletan bisitatzeko erronka Mikel Lizarralderentzat - etakitto.eus\nGipuzkoako herri guztiak bizikletan bisitatzeko erronka Mikel Lizarralderentzat\nMikel Lizarralde eibartarrak erronka jarri dio bere buruari: Gipuzkoa osatzen duten 89 udalerriak bizikletan bisitatzea. Esklerosi anizkoitzaren ikerketaren alde egiteko ekimena izango da.\nGipuzkoako herri guztiak bisitatzeko 600 kilometro egin behar izango ditu eta hamar edo hamabi egun beharko dituela uste du, “presarik gabe”, bere blogean dioenez. “Gabonetan hasteko asmoa daukat, eguraldia eta agendaren arabera joango naiz etapak egiten. Twitterren eta Instagramen joango naiz kontakizuna egiten. Urtarrilaren amaierarako espero dut amaitzea”.\nMikelek Orbea Orca markako erropa teknikoa (kamisetak, maillotak, kuloteak eta txapelak) jarri du salgai eta, gero, jasotakoa Biodonostiari emango dio, “esklerosi anizkoitza ikertzen jarraitu dezaten”, azaldu duenez. “Mundu-mailako pandemia izanik normala da koronabirusaren txertoa lehentasuna bilakatu izana, baina ez ditzagun alboan laga sendabiderik ez duten gainerako gaitzak, eta hauek dituzten/ditugun pertsonak”, dio Mikelek.\n#bizikletaBiodonostiaesklerosi anizkoitzagipuzkoaMikel Lizarralde\n« 11 positibo berri Debabarrenean, horietako 6 Eibarren Lagun bat atxilotu zuten atzo presoen aldeko elkarretaratzean »


Irabazitako hiru epairen arabera, Nafarroako Administrazioak milaka euro ordaindu beharko dizkie aldi baterako hiru langileri #LortuDugu | LAB SINDIKATUA\nZerbitzu Publikoak Nafarroako Administrazioa Irabazitako hiru epairen arabera, Nafarroako Administrazioak milaka euro ordaindu beharko dizkie aldi...\nElarreren ustez, ekainean onartutako errege-dekretuak, lege-proposamen gisa negoziatuko denak, ez du plantillak egonkortzeko konponbiderik ematen, baizik eta epaitegien eskakizunei irtenbidea emateko adabakia baino ez da. “Zentzugabea da arlo publikoko kudeatzaileek onartzea beren langileen erdia baino gehiago aldi baterako izatea. LABen kalkulatu dugu LEPera foru administrazioko 10.000 plaza inguru eraman beharko liratekeela, behin-behinekotasuna salbuespenezkoa izan dadin —gehienez ere %8koa—. Administrazio publikoei plantillak behingoz egonkortzeko eta lan-baldintza duinak ziurtatzeko eskatzen diegu”.\n“Hiru kasuetan administrazioan lanean urte asko daramatzaten emakumeak dira”, gaineratu du Barkosek. “Eta deigarria da, halaber, administrazioko lanposturik altuenetan —A mailan, medikuen kasuan bezala— zein posturik baxuenean —ikastetxeen garbitzaileen garai bateko E mailan— gertatzen direla halakoak.\nBigarren kasua larrialdi-zerbitzuko mediku bat da, 1990az geroztik 153 kontratu lotu dituena eta 2000. urteaz geroztik Osasunbideko kontratu bereziaren bidez kontratatua zegoena —“bertze langile-behar batzuengatik” erraten zaiona—; hau da, berariazko kontratu bat lanpostu jakin baterako langile finko egokirik ez dagoenerako. Gainera, 2016. urteaz geroztik, lanpostu hori lanpostu huts bihurtu zen, baina lanpostu hori betetzeko deialdi publikora atera gabe jarraitzen zuten. Epaiak 115.000 euroko kalte-ordaina ezarri du; Administrazioak iragarri du errekurtsoa jarriko duela.\n“Baldintzak ez betetzearen eta, beraz, lege-iruzurra egitearen ondorioa da lan-harreman hori mugagabe ez finkotzat hartu behar dela”, erantsi du Barkosek. “Hiru kasu horietan, kaleratzeei buruz ari gara; izan ere, lan-kontratu mugagabe ez finkotzat jo ondoren, kaleratze objektiboa izan gabe gertatu da lanuztea —prozedura arautuen bidez bete dituztelako lanpostuak—. Eta auzitegiek bidegabeko kaleratzeen aurrean gaudela adierazi dute. Horren ondorioz, edo baldintza berdinetan berronartzen zaie beren lanpostuan, eta jaso ez dituzten soldatak ordaintzen zaizkie, edo dagokien kalte-ordaina ordaintzen zaie, araututako soldataren eta lanean daramaten denboraren arabera”.


Gaztemundu dantzan 02: Lesakan San Fermin egunean — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Komunitatea › Dantzan Ikasi › Gaztemundu dantzan 02: Lesakan San Fermin egunean\nGaztemundu dantzan 02: Lesakan San Fermin egunean\nLesakako dantzariak eta Gaztemundu programako kideak Lesakan.\nUztailak 7, San Fermin, eta Gaztemundu 2014 taldea Lesakan, bertako dantzak, bere egunean eta bertako dantzarien eskutik ikusten. Pozez gainezka ibili dira diasporako dantza irakasleak.\nEz da harritzekoa, Lesakako San Fermin eguna euskal tradizio koreografikoen artean ederrenetarikoa izateaz gainera, bereziki Ipar Amerikako euskaldunentzat toki kuttuna da, asko izan baitira bertatik Ameriketara artzain joandakoak. Eta Lesakako dantzak ohikoak dira dantzari euskal-amerikar askoren errepertorioan.\nGoizean goizetik, Amaia Telletxea lesakarra gidari izan dute San Fermin egunaren nondik norakoak jarraitzeko. Kalejira, joan-etorri, makil-gurutze, ziharkako eta nola ez, zubigaineko ikusgarriaz gozatzeko aukera izan dute.\nZubigainekoa eguneko une berezienetakoa izaten bada, aurtengoa zer esanik ez, dantzariak Onin errekaren ertzetara igo diren unean, euriak gogotik ekin baitio, eta lehendik nahikoa emozio izan ohi duen dantzak, oraindik gehiago izan du aurtengoan.\nMutil-dantza, eta arratsaldeko aurresku ederrarekin borobildu da Lesakan pasako egun hunkigarria.


Klima 2019 Proiektua – RIS 3 Euskadi\nKlima 2019 Proiektua\nHasiera data: 25/03/2019 Amaiera data: 26/04/2019 Itxita\nKlima Proiektu baten eskatzaileari Sustatzaile deitzen zaio.\nSustatzaileak bi alde ditu kasu horietan. Batetik, kontrako alderdiaren lekua bete behar du, eta, bestetik, proiektuaren eta FESCO2ren arteko arteko foku-puntu nagusia da. Funtsa horren aurrean sustatzaile hori da kontratu-erantzukizunak hartzen dituena eta, baita, Klima Proiektuaren garapenaren ordainketetan egin litezkeen egiaztatutako murrizketen ondorioz sortutako informazioa transmititzeko ardura duena ere (hautaketa kasuan Programa baten eskatzailearen zehaztasunak dokumentu honen 1. atalean zehazten dira)-\nKlima Proiektu honetan ez dago partaidetzarako inolako mugarik. Gauzak horrela, Klima proiektuak mota ugariko erakunde pribatuek (ETE-ek, kontsultoriak, teknologia hornitzaileek, energia-zerbitzuak eskaintzen dituzten enpresek, elkarteek, fundazioek, eta abar) eska ditzakete. Erakunde publikoentzat ere irekita dago eskaera egiteko aukera (Udalak, Foru Aldundiak, Autonomia Erkidegoak, eta abar). Subjektu bakar batek eskaera bat baino gehiago ere aurkez ditzake.\nDeialdi honetan, Espainian kokatutako enpresetan egiten diren isurien apaltzea lortzera bideratutako proiektuak lagundu nahi dira. Honako hauek dira sarituko diren sektore edo lanak (9,70€ isuri gabeko tona bakoitzeko), beti ere apaltze horiek egiaztatzen badira: garraioa, etxegintza, nekazaritza, abeltzaintza, hondakinen kudeaketa, gas fluoratuak, egoitza, merkatzaritza eta instituzioak, meatzaritza, eta europar isurketa-eskubideak betetzera derrigortuta ez dauden gainerako enpresa txikiak. Nekazaritzarako eta abeltzaintzarako lerro espezifikoak hartzen dira kontuan. Honako hauek dira:\nOngarritzearen erabilera egokia: Lurraren analisia, laboreei egokitutako dosiak, ongarri organiko eta ez-organikoen erabileran oreka.\nOngarrien erabileraren optimizazioa: (organikoak eta ez-organikoak).\nBaliabiden erabilera optimizatuko duten laboreen txandakatzea (ongarriak eta abar).\nTeknika egokien erabilera, lurzoruek karbono organikoa gal ez dezaten.\nSimaur eta mindaren kudeaketa egokia.\nOrdezko metodoak: biodigestio anaerobikoa (toki konkretu batean zentralizatua eta landa-digestio txikietan antolatua), mindaren kudeaketa egokia, eta abar.\nLurzoruan egoki ezartzea (injekzioa hobetsi sakabanaketaren aurrean).\nDieta-aldaketak egitea, metano-isurketak gutxitzeko.\n– Energia berriztagarrien erabilera, erregai fosilak ordezkatzeko:\nGasolio-galdaren ordez biomasa-galdarak erabiltzea.\n– Erregaien kontsumoa jaistea, batik bat nekazaritza-tresnetan erabiliko den erregaiaren errekuntza-hobekuntza bideratuta.\n– Nekazaritza edo laborantzako hondakinen erreketaren ezabapena:\nHondakinak galdaratan biomasa moduan erabilita.\nBerrikuntzaren eta inbertsio aurreratuaren 2019ko Lan 21 Plana\nEEE 2019: Mugikortasun eraginkorrean eta garraioan egindako inbertsioetarako laguntzak


Pankarta baten historia | erritarrak | GAUR8\nPankarta baten historia\nJoseba Sarrionandiarekin bat nator, guztiz: «Gu euskaldunak gara, euskaraz bizi nahi dugulako, baina euskal nazio proiektua erdalduna ere izango da, izatekotan»\nDuela urte pare bat, Iruñeko lagun batzuk Ikaztegietako sagardotegi batera joan ziren. Beste bezeroek nafarrak zirela entzun eta Erribera kantatu zieten omenaldi sentikor gisa. Esker onez, lagunetako batek nafar jota bat kantatu zien. Burura etorri zitzaiona: «Me pican los huevos, la chorra me arde, quien tuviera un potorro pa’ meterla esta tarde». Sagardotegiko txuletak errazago mozten ziren bertako airea baino. Lagunaren eta jotaren desegokitasuna gorabehera, nire bizitzan, lanean eta militantzian etengabe birsortzen den arazo baten adibide txiki bat da.\nEuskal Herriko lurralde guztietan presente egon arren, nik “ideologia gipuzkoar” deitzen dudan horretan (badakit terminoa ez dela zehatza eta ergelak leku guztietan daudela, baina elkar ulertuko dugu eta barkatuko naute lagun barduloek) bi joera daude. Biek daukate joera paternalista argi bat, eta bata goxoa eta bestea aski harroputza den arren, gupidagabeak dira biak haiena ez den Euskal Herria ulertzeko edozein modurekin. Ustezko nagusitasun moral batetik epaitzen dituzte haien aberkideak, haien diglosi mailaren arabera. Hortik atera ohi dira ideologia horren baitatik ikusezinak diren jarrerak, lemak, esaldiak… epaiak. Bigarren mailako euskaldunei, zipaioei, sasi-abertzaleei zuzendutako epai salomonikoak, ustezko printzipio moral tinko batzuetan oinarritutakoak.\nEz da Kristoren hitzak jarraitzearren, baina saiatzen naiz jendea ez epaitzen. Edo, zuzenago esateko; saiatzen naiz jendea publikoki ez epaitzen (buruan gertatzen dena kontrolagaitza da sarri). Baina neuk ere baditut printzipio moral tinkoak eta, horien arabera, harrigarria litzateke askorentzat hainbat aberkideren jarrerak zeinen norberekoiak, koldarrak, insolidarioak eta miserableak iruditzen zaizkidan. Baina ez ditut bigarren mailako hiritar, lagun edota militante gisa tratatzen eta, garrantzitsuagoa dena; ez dut jarrera horiekin propaganda politikoa, sermoilaritza edo merchandising-a egiten.\nEuskara maite dut. Nire hizkuntzetako bat da. Baina, argi diot: saiatuko naiz nire bizitza osoan gaztelaniaz hitz egiten eta nire ingeles maila kaxkarra perfekzionatzen. Eta, desio gisa, gustatuko litzaidake nire ondorengoek gaztelaniaz jakin dezaten, nik baino ingeles hobea hitz egin dezaten eta, frantsesa jakingo balute, bikain (bide batez, ongi legoke, behingoz, gure hezkuntza sistema gure herriko hizkuntzetako bat den frantsesaren irakaskuntzarekin zerbait planteatzen hasiko balitz).\nJoseba Sarrionandiarekin bat nator, guztiz: «Gu euskaldunak gara, euskaraz bizi nahi dugulako, baina euskal nazio proiektua erdalduna ere izango da, izatekotan» (harrigarria zait beti euskara territorio libretzat daukaten askok Sarriren diskurtso errepikatu honi ezirakurriarena egiteko duten tema). Badakigu egia dela, baina nahiago horretan gehiegi ez pentsatzea eta kontrako jarrera politikoaren ondorioetan gehiegi ez sakontzea. Jule Goikoetxeak aurrekoan idatzitako “Euskal identitatea” artikuluan esan bezala: «Batzuek euskaraz bizitzeko ez bada ez dute euskal estaturik nahi (...), espainiar edo frantses estatuan bizitzen jarraitu nahi dutela aditzera emanez, baina esan gabe».\nHobeto geundeke Jose Mari Esparzaren desioa beteta: «Hizkuntza ez da gure herriko gailurrik altuenetan bermatzen den ohol zurrun bat, baizik eta tapaki epel eta bihurri bat, mendi eta ordokira egokituta, altuera ezberdinetan Euskal Herriko eskualdeak estali eta batzen dituena». Baina, tira, zer jakingo du berak, Euskal Herriaren alde gazteleraz idazten beti. “Bai euskarari” egiaztagiriarekin, baina ez da hori batzuek bilatzen duten labela.\nUnai Maleskik (@Maleski) Twitterren berriki izan duen polemikan argi geratzen da bi jarrera politiko kontrajarri dauzkagula. Nik nirea argi daukat: ez dut berriz inoiz onartuko inoren nagusitasun moralinguistikorik. Eta Unairi azken pankarta proposamena egiten diot: “Hizkuntza bat ez da galtzen ez dakitenek ikasten ez dutelako, dakiten apaizek, guruek, filologoek, militanteek eta irakasleek biziezina bihurtzen dutelako baizik” (eta azpian, noski, “Ostias como panes” mantenduko nuke). •


Suizidioen harresia gainditzeko tenorea | Berria.eus\nGizartea Suizidioen harresia gainditzeko tenorea\nSuizidioen harresia gainditzeko tenorea\nSuizidioei aurrea hartzea «posible» deritzote zenbait adituk; horren isla da Osakidetzak martxan jarriko duen protokoloa. Horretarako, ordea, ezinbesteko jo dute beren burua hil nahi dutenen jokabideei erreparatzea eta ikerketan indarra jartzea.\n2013an, bi eguneko suizidio bat zenbatu zuten Hegoaldean; 222, orotara. I. Z. / ARP\n2015-08-22 / Oihan Vitoria\nOkerra da suizidioen aurka tutik ere egin ez daitekeen ustea. Tresnak jarriz gero kasu askotan atzera eginaraztea eta suizidioari aurrea hartzea «posible» dela deritzote asteon EHUko Udako Ikastaroetan gaiaz mintzatu diren hainbat adituk. Osasun sistemarekin nola, familiarekin hala. Suizidioen %60ren atzean depresioa presente dagoela argudiaturik, esku hartzeak sakona eta tentuz egina behar duela izan, azpimarra hori egin dute. Suizidioaren ideia, izan ere, «zertxobait erakargarria eta samurra» iduri dakieke sufrimendua edo ezinegona errotik moztu nahi dutenei; nerabeei, bereziki. Bestelakoa da, baina, barren-barrenean senti dezaketena, Psikologian doktore da Jose Martin Amenabar, eta hark gordin gaztigatu du: «Bere buruaz beste egin nahi duen orok salbatua izan nahiko luke uneren batean».\nAdierazpen horiek ez dira salbuespena, ostera. «Suizidioa aurreko guztia amaitzeko modu eraginkorra da zenbaitentzat. Memoria kolektiboan luze irauteko, arrastoa utzi nahi dute». Andoni Ansean mintzo da, buruko eritasunen eta suizidioen prebentziorako Espainiako fundazioko kidea da, eta herrialde hartako elkartearen sortzailea. Beste batzuek, berriz, mendekua daukate jomuga, EHUko Psikologia irakasle Jesus Guerraren hitzetan: «Amei bizi osorako mina eragiteko, seme-alabak hilda, adibidez». Asko ari dira bide hori hartzen.\nEra horretako kasuei aurre egiteko, neurri sorta bat prest dauka Osakidetzak. Kezkatzekoak dira datuak. Orain dela bi urte 222 suizidio zenbatu zituzten Hego Euskal Herrian; bi eguneko, bat. Hori bai, bere buruaz beste eginda hiltzen den bakoitzeko, hogei saiatzen dira. Hildako gehienak gizonak dira, 50 eta 70 urte artekoak.\nOsakidetzak hasitako proiektuak 1990eko hamarkadan dauka jatorria. Alemanian abiatu zuten aurrenekoz, eta bi urte eskasetan fruitu emankorrak lortu zituzten: suizidioen kopurua %24 apaltzea. Egitasmoaren arrakastaz jabetuta, hamaika herrialdetara hedatu zuten ondoren, eta Euskal Herrira 2013an ailegatu zen, buruko gaitzez arduratzen den sarearen eskutik, proba gisa. Areagotzeari ekingo diote orain. Andrea Gabilondo psikiatra donostiarrak hartu du protokoloa gidatzeko lema.\nBesteak beste, osasun langileen prestakuntzan, gizartea sentsibilizatzeko eta kontzientziatzeko ekintzetan eta suizidio arriskuak detektatu nahiz kudeatzeko ikastaroetan ardazten da ekinaldi hori. Telefono bidezko jarraipena egiteari ere toki egingo dio protokolo berriak, bere buruaz beste egiten ahalegindu direnak berriz saia ez daitezen. Posible den neurrian, halaber, osasun beharginek banan-banan deituko diete suizidioaren ondorioz eri egondakoei. Dei laburrak izango dira, botikak hartu dituzten eta nola dauden jakiteko. Jarraipen horretan, 200 lagun artatzea da Osakidetzaren premisa. Horretarako, Mendaro eta Zumarragako ospitaleei (Gipuzkoa) Donostiakoa eta Arabako unibertsitarioa batuko zaizkie.\nBaina ospitaleen esku hartzea soilik ez; suizidio nahiak jotakoen hurbilekoek ere rol garrantzitsua dute. Horren haritik, «suizidio mehatxuak» aintzat hartu behar direla gogora ekarri du Amenabarrek, maiz oharkabean igarotzen direla iritzita: «Berandu baino lehen, ezinbestekoa da antzemandako susmo txikiena egiazkotzat jo eta, serioski, jaramon egitea». Ikuspuntu bera du Anseanek ere. Bere buruaz beste egitear direnen mezu ezkutuak ontzat jo eta ikertu beharko liratekeela dio. Baina, nola? «Pertsona horri konfiantza transmitituta, egoera iraultzeko eroso senti dadin», azaldu du.\nSuizidioa, izan ere, ez da inprobisatutako zerbait. Aurretik pentsatutako ekintza bat denez, bere burua hiltzeko xedea duenak lantzean behin abisuak igortzen dituela adierazi du Guerrak: jarrera aldaketa bat, begirada bat... «Ez da txantxa. Orotarikoak izan daitezke: ezkorregi egotea, heriotzaz iruzkinen bat egitea, ahozko zein idatzizko agurrak, nork bere burua zauritzea...». Halakoetan, senideei ondoan egotea dagokiela dio Amenabarrek, ez gutxiestea.\nAntzeko bidetik, bere burua hil nahi duenaren borondatea errespetatzearen alde da Guerra, beti arrazoia duelakoan. «Norbere bizitzaren jabe gara, eta inork ez du sekula hil nahi. Lur jota den batek hil nahi duela badio, nozitzen ari den egoeratik ihes egin nahi duela esan nahi du», zehaztu du.\n«Icebergaren punta» besterik ez dira suizidioak, Gabilondoren arabera. «Erroko aldaketa behar da». Eta iragarpen bat egin du: suizidio arriskuen mapa bat sortzea gustatuko litzaiekeela. «Erabateko utzikeria» sumatzen duela-eta, Anseanek egoki deritzo horri, eta ados da erakundeek tabua hautsi behar dutela esatean. Gabilondo: «Aukera bat ez, osasun publikoaren lehentasuna da suizidioak saihestea, ikusezin izanikoa ikusgai bihurtzen hasiz».\nBai suizidioak eta bai hilketak ere osasun publikoko arazo izendatzeko «premiaz» ohar egin du Amenabarrek, aurrea hartzea posible izan dadin. Haren esanetan, urratsak falta dira oraindik esparru horretan. Komunikabideei leporatu die ardura Anseanek, uste duelako hedabideetan tokia egin arte instituzioek ez dutela aparteko kezkarik agertuko. «Nolabaiteko boom bat behar dute: suizidio masibo bat, demagun. Suizidioa ez omen da mediatikoa, eta, zoritxarrez, era horretako zerbait jazo beharko litzateke politikarien txipa aldatzeko». Guerrari, ordea, prentsaren menpe bizitzearen «ajeak» iruditzen zaizkio, eta, hilketa «sentiberak» diren heinean, arazoa mimoz jorratzea eta ikusaraztea falta dela deritzo: «Informatzeak ez dio inori kalte egiten; alarma pizteko balio du».\nHorretarako, haatik, harago jo beharko litzateke, suizidioek dakarten arriskuak genero indarkeriaren edo errepideetako segurtasunaren pare ipinita. «Behintzat, zertxobait arinduko lirateke dolua eta sufrimendua», Amenabarren aburuz. Hori bai, unean uneko neurriak ez dira aski, uste hori du Anseanek. Zorrotz agertu da: «Alfer-alferrik da lantzean behin kanpaina xume bat egitea suizidioak eragozteko; ez du berebiziko eraginik». Eta horrekin lotuta, Amenabarrek erantsi du suizidioek esku hartze «etengabeak» behar dituztela. «Neurri konstanteak; noizbehinkako esperientziek ez dute balio», argitu du Guerrak.\nNafarroakoa suizidioen errealitatea «hobekien» islatzen duen protokoloa dela nabarmendu du Anseanek: «Bikaina da, arazoaren muinean eragiten duelako bete-betean». Protokolo hori beste toki batzuetan ere ezar daitekeela dio: «Eredu da».\n«Banatuta: burua hemen, bihotza han»


DLC estaldurak: sendotasun izugarria eta lerratze-ezaugarri bikainak « Oerlikon Balzers\nHasiera › Produktuak › Balzers estaldura soluzioak › PVD eta PACVDan oinarritutako estaldurak › BALINIT › Karbonoan oinarritua\nDLC estaldurak eta karbonozko oinarria duten beste estaldura batzuk Sendotasun izugarriari eta higadura eta korrosioaren aurkako erresistentzia handiari esker, nabarmen hobetzen dituzte lerratze-ezaugarriak\nDLC siglak «diamante moduko karbonoa» esan nahi du; hau da, aparteko ezaugarriak eskaintzen dituen estaldura: marruskadura txikia, sendotasun handia eta korrosioaren aurkako erresistentzia handia. Beraz, higaduraren aurkako babes handia eta lerratze-abiadura egoki bat behar denean, konponbide bikaina eskaintzen dute DLC estaldurek eta karbonozko oinarria duten beste estaldura batzuek.\nDLC estaldurak (diamante moduko karbonokoak) eta karbonozko oinarria duten beste estaldura batzuk bereziki egokiak dira lerratze-ezaugarri bikainak behar direnean. Erabat sendoak dira eta marruskadura-koefiziente txikia eta higaduraren aurkako babes handia eskaintzen dute. Horregatik, ezin hobeak dira injekzio-sistemetan eta balbula-trenetan aplikatzeko, edo marruskaduraren ondoriozko higadura eta hotzeko presioaren ondoriozko soldadura saihestu behar denean erabiltzeko.\nDLC estaldurak eta karbonozko oinarria duten estaldurak bereziki egokiak dira lubrifikazio-maila txikiko edo lubrifikaziorik gabeko aplikazioetan erabiltzeko.\nAtxikiduraren ondoriozko higadura murrizten dute\nMarruskaduraren ondoriozko galera txikiak


Tokiko Administrazioaren erreforma onartu da, aldaketaren Gobernuaren proiekturik nagusiena | EA - Eusko Alkartasuna\nHasiera » Albisteak » Tokiko Administrazioaren erreforma onartu da, aldaketaren Gobernuaren proiekturik nagusiena\nTokiko Administrazioaren erreforma onartu da, aldaketaren Gobernuaren proiekturik nagusiena\nArgitaratua honek egina: Prentsa Bulegoa data Urt 31, 2019 honetan: Albisteak, Berriak\nTokiko Administrazioaren erreforma onartu du gaur Nafarroako Parlamentuak, Aldaketaren Gobernuaren proiekturik nagusiena eta legegintzaldi honetarako Gobernu Akordioaren punturik garrantzitsuena. Eskualdeak sortu ditu Legeak erakunde bezala, jendarteari ematen zaizkion zerbitzu nagusien kudeaketa eraginkorrago egiteko. Nafarroako Udal Mapa berriak herri eta hirietako bizilagunen bizitza kalitatean isla positiboa izango duela azpimarratu du EH Bilduk.\nUdal zerbitzuen kudeaketarako babes handia izango dira eskualdeak, batez ere herri txikienen kasuan, beti ere bere autonomia errespetatuz. Horrela, udalek ahotsa eta botoa izango dute eskualdeen erabakietan, baita beto eskubidea ere, eta bere eskuduntzen barruan mantendu nahi duten zerbitzuak kudeatzen jarraituko dute.\nMiren Aranoa, Nafarroako EAko koordinatzaile eta EH Bilduko parlamentariak adierazi duenez, “zailtasunen gainetik Legea onartzea, arrakasta handia da”. Aranoak azaldu duenez, “Nafarroako udalen %65a gobernatzen du EH Bilduk eta beraientzat aurrerapauso handia da udal zerbitzuen arloari dagokion Ongizate Estatuaren sendotzea posible egiteko”.\nLegearen aplikazioak oso sakoneko aldaketa suposatuko du, horregatik “martxan jartzean ikusten diren moldaketak posible egiten duen testu irekia onartu da”. Proiektuarekin lotuta, aldaketaren ondorioz administrazioko langilerik ez dela kaleratuko ere adostu da.\nErregimenaren alderdiek, UPN, PSN eta PPk, argi esan dute datorren legegintzaldian erreforma atzera botatzen saiatuko direla.


Errausketaren Aurkako Mugimenduak otsailaren 28ko martxan parte hartzeko deia egin du | Usurbildarrak aurrera\n← Otsailaren 22an Santixabeletako Jai Batzordea osatzeko bilera irekia\nUsurbilgo Kantu Taldeak otsailaren 27rako kantu-jira eta kantu-bazkaria antolatu ditu →\nErrausketaren Aurkako Mugimenduak otsailaren 28ko martxan parte hartzeko deia egin du\nPasa den larunbatean Zubietan Errausketaren Aurkako Mugimenduak batzarra egin zuen. Bertan Gipuzkoako hainbat herrietareko eragile zein herritarrak bildu ziren hainbat gaietaz hitz egiteko. Batzarraren ostean taldeko argazkia atera eta hedabideetara ohar bat bidali zuten, besteak beste, otsailaren 28an Zubietako “0 puntura” joango den martxaren berri eman zen: “Errausketaren Aurkako Mugimenduak martxa antolatu du otsailaren 28an Zubietara, zehatz-mehatz, Foru Aldundina erraustegia eraiki nahi duen parajeraino bertaraino”.\nEkimenaren bultzatzaileek ohartarazi dute errausketa arriskutsua dela ingurumenarentzat eta osasunarentzat. Sistema garestia dela ere ohartarazi dute, eta hor kokatu dute GHK-k tarifak %20 garestitzeko hartu berri duen erabakia. Errauste plantaren proiektua berriro bide bazterrean utz daitekeela uste dute antolatzaileek, eta behin betiko oraingoan.\nMartxa hainbat herritatik abiatuko da eta parte-hartzaileak bidean topatzen joango dira (elkargune nagusiak Lasarte-Orian eta Zubietan egingo dira). Guztiak 12:00ak aldera Letabiden elkartuko dira, Aldundiak erraustegia eraiki nahi duen lekuan hain zuzen ere. Bertan argazkia atera eta elkarrekin jaitsiko dira. 13:00ak aldera, Zubietako frontoian, martxa burutzeko ekitaldi xume bat egingo da.\nMartxaren abiapuntuk, elkargunek eta amaiera hitzorduak:\n08:00 Zizurkilen, plazatik.\n08:00 Andoainen, merkatutik\n08:30 Hernanin, Gudarien Plazatik.\n09:30 Añorga Txikitik.\n10:30 Lasarte-Orian, Okendo plazatik.\n11:00 Usurbilen, frontoitik.\n11:00 Zubietan, frontoitik.\nHerritar zutabeen hitzordu bateratua\n12:00 Zero puntuan.\n13:00 Zubietako frontoian.\nErrausketaren Aurkako Mugimenduak kaleratuta oharra:


Museora bisita eta bainurako plana mugikortasun murriztua dutenentzat | El Diario Vasco\nCosta UrolaMuseora bisita eta bainurako plana mugikortasun murriztua dutenentzat\nMuseora bisita eta bainurako plana mugikortasun murriztua dutenentzat\nBainua. Museora bisita egin ondoren uretara. / AMAXKAR\nParte-hartzaileek bisita gidatua egingo dute eta ondoren bainu egokitua hartuko Malkorben\nJUAN MARI ZUBIAURRE GETARIA. Miércoles, 12 julio 2017, 08:32\nCristóbal Balenciaga Museoak eta Getariako Udalak, Gurutze Gorriarekin eta Kutxa Fundazioarekin lankidetzan, mugikortasun murriztuko pertsonaz osatutako taldeen sarbidea ahalbidetzeko eta gizarteratzeko plan aparta aurkeztu dute. Parte-hartzaileek bisita gidatua egingo dute Getariako jostunari eskainitako museoan, haren sorkuntza-lan bikainak ikusteko eta herriko ondare kultural eta natural aberatsaren berri izateko.\nUztaila, abuztua eta iraileko lehen hamabostaldian garatuko da plan berezi hau. Jardunaldiaren iraupena hiru edo lau ordukoa izango da gutxi gorabehera. Esperientzia honen barruan mugikortasun murriztuko pertsonentzat hauxe sartzen da, Cristóbañ Balenciga Museora bisita eta bainu egokitua, Malkorbeko hondartzan. Gehienez ere, 15 laguneko taldeei zuzenduta dago eta dohainik da. Leku-kopuru mugatua. Ezinbestekoa da izena ematea eta horretarako deitu 943 00 88 40 zenbakira edo idatzi info@cristobalbalenciagamuseoa.com.\nActivado el nuevo servicio especial de limpieza de contenedores Roberto Ostolaza y Josune Zabala, muy bien en Gasteiz


Zuiako Udalak 430.000 euro bideratuko ditu familia, merkatari eta autonomoentzat - Gorbeialdea - Alea.eus\nZuiako Udalak 430.000 euro bideratuko ditu familia, merkatari eta autonomoentzat\nErredakzioa 2020-06-15 12:56\n430.000 euroko diru laguntzak onartu ditu Zuiako Udalak. / HIRUKIDE\n2.000 euro arteko laguntza zuzenak eta interesik gabeko maileguak onetsi ditu enpresentzat, eta ABLEEak edo kaleratzeak jasan dituzten familientzat 1.000 euro artekoak.\nAzken osoko bilkuran, Covid-19ak lan-arloan kaltetutako familiei, langile autonomoei eta udalerriko merkataritzari zuzendutako hainbat laguntza onartu ditu Zuiako Udalak, aho batez. "Egoera ekonomiko ona dugu udalean, kudeaketa eraginkorraren ondorioz. Gure herritarrei laguntzeko unea da orain", adierazi du Unai Gutierrez Urkiza alkateak.\n430.000 euroko diru laguntza horien helburua pandemiak eragindako "krisi sozial, sanitario eta ekonomikoa gainditzen" laguntzea dela azaldu du Udalak, ohar bidez.\nHala, 20.000 euroko partida ezarri du kaleratzea edo Aldi Baterako Lan Erregulazio Espedientea (ABLEE) bi hilabetez gutxienez eragindako kideren bat duten familientzat; 1.000 euro arteko laguntzak jasoko dituzte, kideen arabera, eta ordainketa bakarrean.\nBeste 60.000 euro esleitu dira Zuia udalerriko enpresa txikien egiturazko gastuetarako: txikizkako merkataritzak, ostalaritzako establezimenduek, jatetxeek edo norberaren konturako langile autonomoek jasoko dituzte laguntza horiek. 2.000 euro arteko laguntzak dira, eta zaborrak biltzeko, terraza eta mahaitxoen tasa ordaintzeko erabili ahal izango dira.\nAlarma egoeraren ondorioz jarduera eten behar izan dutenek beste 150.000 euro eskuratu ahal izango dituzte itzuli beharrik gabeko laguntza zuzenetan. Oinarrizko zerbitzutzat jo direlako irekita egon arren diru-sarreren %30etik gorako jaitsiera izan dutenek ere jasoko dituzte laguntza horiek.\nAzkenik, Zuiako Udalak beste 200.000 euro esleitu ditu interesik gabeko aurrerakin itzulgarrietarako, merkataritza, enpresa eta profesional autonomoentzat; bost urteko epean itzuli beharko dituzte.\nDiru laguntzen programa hau EH Bilduko udal gobernu taldeak kaltetutako kolektiboekin eta udalbatzako gainerako alderdiekin batera eraman duen lan prozesuaren emaitza dela azpimarratu du Zuiako Udalak.


Larramendiko Arnasa taldea, "urduri, haserre eta minduta" azken nobedadeen aurrean - Bergara - Goiena.eus\nLarramendiko Arnasa taldea, "urduri, haserre eta minduta" azken nobedadeen aurrean\nJokin Bereziartua Lizarazu 2022-04-27 15:40\nPaper-fabriketako hondakinak tratatzeko Larramendiko plantaren bueltan izan diren azken nobedadeen aurrean, "urduri, haserre eta minduta" daude Larramendiko Arnasa taldeko kideak. Bilera irekia deitu zuten atzo, euren ustez "ondorio larriak" ekarriko dituen "erraustegia" eraiki ez dadin ahalik eta indar gehien batzeko. Diotenez, bergararrak eta inguruko herritarrak ez dira kontziente etorriko denaz.\nBergarako eta bailara osoko herritarrak kontzientziatzeko askotariko ekintzak egingo dituzte. Eguen arratsaldetan mahai informatiboak jarriko dituzte Irala kalean, pankartak jarriko dituzte Bergaran eta ingurko herrietan, sare sozialetan zabaltzeko bideo bat ere egingo dute eta ekainaren 19an manifestazio bat dute aurreikusita. Diote, aldi berean, martitzenero San Juango ermitan egingo duten bilerak ere irekiak direla edozein herritarrendako.\nEnpresaren asmoa, aurrera egitea\nPlanta eraikitzeko beharrezkoak zituen baimenak lortu dituztela ulertuta, joan den astean iragarri zuen Valogreene Paper BC enpresak plantarako obrak datozen hilabeteotan hasi nahi dituztela. Diotenez, "ekonomia zirkularrean oinarritutako proiektu aitzindaria izango da" eta egingo duten inbertsioa 20 milioi eurokoa izango da, guztira zuzeneko eta zeharkako 45 lanpostu sortuz.\nUdala ez dago ados ingurumen baimenarekin\nHain zuzen, obra lizentzia eskatuta du enpresak Udalean, baina Udala ez dago ados Jaurlaritzak ingurumen baimen bateratua eman izanarekin eta errekurtsoa jarrita dauka baimen horren aurka. Udaletik salatu dute, aldi berean, Valogreenek erantzun orokorrak eman zituela eurek egindako galdera zehatzei eta gaineratu dute arlo juridikotik ere gertuko jarraipena egingo diotela etorriko diren urratsei.\nJaurlaritzak dio Udalaren obra-lizentzia behar duela proiektuak\nJaurlaritzaren arabera, instalazioa legediaren esparruan dago ur isurketa, airera egindako emisio, zarata eta hondakinen inguruko baldintzei dagokienez. Ingurumen sailetik gaineratu dutenez, baimen bateratua emanda ere, instalazioa eraikitzen hasteko beharrezkoak diren lanak hasi baino lehen Udalaren obra baimena lortzea beharrezkoa da.


Cullturgal kultura galegoaren bizilekua da. Zutabe nagusiak liburuak, ikus-entzunezko sorkuntza, arte eszenikoak, musika, diseinua eta teknologia berriak dituen bizilekua da. Partehartzea du oinarri bizileku honek. Gizartera begira ditu ateak eta leihoak, zabalik. Kultura galegoa eta hizkuntza sustatu eta zabaltzea ditu helburu argitzat.


Gaiak: Orio eta Artea - Euskonews\nARRILAGA, Asier ESNAOLA, Maddi MURUA, Iker SANTAMARIA, Olatz SARASOLA, Jokin URRUTIA, Ander\nArteak garrantzi handia izan du Orion betidanik. Fama handiena duten artistak Jorge Oteiza, Anjel Lertxundi eta Benito Lertxundi dira. Artista hauei buruz hitz egitean, hauen jaioterria aipatzeko joera dago, hori, oriotar asko artearen jarraitzaile sutsuak direlako eta bere nortasuna harro azaltzen dutelako gertatzen da. Baina, horrez gain, Oriok badu herri ezaguna bilakatzen duen beste zerbait. 5.000 biztanle besterik ez dituen arren, ia euskaldun guztiek dute Orio herriaren eta bertako artisten berri. Beraz, hain herri txikia izateko, artista onak eta ugari eman ditu.\nEsan beharra dago, guk, aipatu berri ditugun hiru artista handiren bizitza aztertu dugula, nahiz eta hirurak eskultura edo pintura munduan ez egon, guk artistak kontsideratzen baititugu. Jorge Oteiza Oteiza eskultorea.\n1908.urtean jaio zen Jorge Oteiza Orion. Txikitatik izan zuen artista puntu bat, hau, hondartzara joan eta zerura begira zegoela deskubritu zuen. 18 urte zituela Madrilera joan zen medikuntza ikastera baina ez zuen asko iraun, izan ere, artea ikasteko gogo bizia zuen.\nArte eskola batean izena eman eta bi urte igarotakoan, bere lehen saria jaso zuen. Urte batzuk gehiago jarraitu zuen ofizio honetan, eta 1934an, Hegoamerikara joateko aukera izan zuen gehiago ikastera. Han, bere lana jendeak ezagutaraztea lortu zuen eta urte asko eman zituen lanean. Fama lortu ondoren, Euskal Herrira itzuli zen proiektu berriekin aurrera jarraitu eta familiarekin gozatzeko asmoz. Gainontzeko urteak bere jaioterrian (Euskal Herria) igaro zituen eta obra asko sortu zituen. Obra horien babesleku gisa hainbat erakusketa ireki dira Espainian eta atzerrian bere izenean. Ezagunenetako bat, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía da, Madrilen eta Guggenheim, New York-en. 2003an hil zen Oteiza, baina bere lanek oraindik bizirik diraute eta ez dira inoiz hilko. Anjel Lertxundi\nAnjel Lertxundi 1948an jaiotako oriotar idazlea da. Hasieran Eliz ikasketak egiten hasi zen, baina azkenik Irakasle eta Filosofia eta Letra ikasketak egin zituen Donostian, Erroman eta Valentzian. Horrez gain, kazetari lanetan ibili zen Egin eta Ere egunkarietan.\nBere idazteko era arina, errealista eta tarteka ironikoa da, hau da, absurduaren literaturarekin eta Hego Ameriketako errealismo fantastikoarekin harreman estua du.\nIdazle modura bere lehen liburua 1968an argitaratu zuen Gaurko literatura, baina honez gain argitarapen ugari egin ditu: Goiko kale 1973an, Hamaseigarrenean aidanez 1983an, Madame Kontxexi saila 1988-89an,? Baina bere lanik sakon eta osoena Otto Pette nobela izan zen, hau 1994an argitaratu zen. Orain dela gutxi argitaratu du bere azken lana, Ihes betea izenarekin.\nAnjelek nobela, kazetaritza, haur-literatura eta gidoigintza landu ditu. Horrez gain, bi filme zuzendu ditu: Hamaseigarrenean aidanez eta Kareletik.\nIkus daitekeen moduan, Anjel Lertxundik liburu asko eta oso onak argitaratu ditu Euskal Literaturari dagokionez, eta bere obra gehienak haur eta gazte literaturan zentratuak izan dira. Benito Lertxundi\nEuskal kantagintzako kantari onenetako bat da Benito eta bere jaioterria Orio da, 1942an jaio zen. 60ko hamarkadan sortu zen Euskal kantagintza berria deituriko kantarietako bat, Ez dok Amairu taldearen sortzaileetakoa eta bertako kidea izan zen. Frankoren garaian euskaraz kantatzea galarazi zuten arren aurrera jarraitu zuen. Hasieran, protesta kantak, eta gero Folka eta lirika landu zituen, Lizardi eta beste poeten letrak abesti bihurtuz. Bestetik, Euskal kantu zaharrak, erromantzeak, eta Zuberoako kanta herrikoiak zabaldu ditu Euskal Herrian zehar.\nBere lehenengo diskoa 60. hamarkadan argitaratu zuen eta gaur egun arte gehiago plazaratu ditu. Adibidez: Oro la?o mee batek, Altabizkar-Itzaltzeko bardoari eta Gaueko ele ixilen baladak.\nOrain dela gutxi, bere ibilbidean zehar egin dituen abesti onenak eta famatuenak disko batean gorde ditu 40 urtez ikasten egonak izenarekin. Pintura\nGoian aipatu berri ditugun pertsonak izan dira artistarik esanguratsuenak Orion, baina ez ditugu ahaztu behar beste herritar batzuk, Orio artista askoren sorlekua izan baita. Horien artean pintore hauek daude: Begoña Zaldua, Jose Ramon Salsamendi, Koro Arratibel, Joseba Lacadena, Nekane Larra?aga, Iñigo Manterola, Pablo Saez , Maria Jesus Alkorta, Tomas Esnaola, Ibi Arrizabalaga, Jone Elizalde, Juan Jose Egibar, Santos Uranga, Fernando Ortiz de Guinea eta I?aki Etxeberria. Baina, profesionaltzat hiru pertsona bakarrik har ditzazkegu: Iñaki Etxeberria, Joseba Lacadena eta Iñigo Manterola.\nBaina oraindik ere pintore on gehiago sortzeko esperantza dago. Haurrek Lezkari Arte Eskolan aritzen dira beren sormena lantzen Koro Arratibelen ardurapean, eta tarteka haur horien lanak ikusgai jartzen dira Kultur Etxean. Eskulangintza\nPinturaz gain, eskulanak egiteko ohitura ere bada Orion, horretarako, Ostargi izeneko tailer bat dago eskulangintzako teknika hobetzeko, eta ikastaro irekiak antolatzen dira polikromia, pintura, portzelana...landuz. Elkarte honek Orioko Kultur Etxean du lokala, eta bertan, ehun bat lagunek hartzen dute parte. Beraz, argi dago Orion afizio handia dagoela eskulangintzarako. Bertsolaritza\nBertsolaritzak ere badu bere garrantzia Orion. Esate baterako Manuel Lasarte bertsolari handia Oriotarra ez izan arren zerikusi handia izan du Orioko herriarekin, bertan urte asko igaro dituelako bizitzen. Bertso asko eskaini izan dizkio herriari eta bertako bertsolaritzako afizioa indartzen saiatu izan da bertso-eskolan eskolak emanez. Gizon handi honen irakaskuntzak fruitu ona eman du, hor ditugu adibide gisa Iñaki Gurrutxaga, Xabier Sukia, Ibai Esoain, Egoitz Eizagirre... Hauek profesionalak ez diren arren, beren mailan bertso batzuk kantatuz lan pixka bat egiten dute. Hauetako batzuk ere, Orioko Herri Ikastolako bertso-eskolan aritzen dira lanean, haurrei bertsoak eta koplak ikasteko aukera ematen. Hala ere, bertsolaritza gazteen artean galtzen ari den ohitura bat da lehen jende gehiagok ematen baitzuen izena bertso-eskolan.\nLertxundi Esnal, Ángel LERTXUNDI ESOAIN, Benito OTEIZA EMBIL, Jorge


Gipuzkoako industriak % 17,7 hobetu du fakturazioa otsailera arte - Ekonomiaren KZ\nGipuzkoako industriak % 17,7 hobetu du fakturazioa otsailera arte\n2022-04-07 Andoni Beitia\nUrte hasierako gorabeherek ez zuten Gipuzkoako enpresa-salmenten goranzko joera geldiaraztea lortu, otsailera arte % 17,7 hazi baitziren aurreko urteko aldi beraren aldean. Bilakaera horrek, gainera, lurraldeko produkzio-sareak erregistratu zituen mailak gainditzen ditu covid pandemia agertu ez zen egoera normalizatu batean.\nGipuzkoako Foru Aldundiko Ogasun eta Finantza Departamentuak enpresek zergak aitortzeko emandako informazioarekin eman dituen datuek erakusten dutenez, hornidura-kateetan izandako arazoek edo lehengaien garestitzeak ez zuten beherakada handirik eragin lurraldeko enpresa-sarearen fakturazioan.\nSalmentek gora egin zuten urteko lehen bi hilabeteetan, bai barne-merkatuan, bai kanpo-merkatuan, eta garrantzi berezia izan zuten azken horietan, 2021eko otsailera arte baino % 20,8 gehiago erosi baitzuten. Kontuan izan behar da iazko data horietan hainbat murrizketa zeudela koronabirusaren aurrerapenari aurre egiteko, eta horrek datua desitxuratu lezake.\nHori dela eta, Gipuzkoako Ogasunak 2020ko eta 2019ko lehen bihilekoarekin ere konparatzen du, orduan egoera normalizatuago baitzegoen. Era horretan, lurraldeko enpresa-salmentak % 15,7 eta % 8,3 hazi dira, hurrenez hurren.\nKasu guztietan esportazioak barne-merkatuaren gainetik daude. Aurreko urtearekin alderatuta, kanpo-merkataritza % 20,8 hazi zen, batez ere urtarrilean izandako bilakaera onagatik, hilabete geroago motelduz joan baita. Barne-kontsumoaren kasuan, fakturazioa % 16,1 hazi zen.\nSektore ekonomikoei dagokienez, Gipuzkoako Foru Aldundiak emandako informazioaren arabera, industria izan zen lurraldeko ekonomiaren bultzadarik handiena izan zuen jarduera, salmentei dagokienez behintzat, % 23,2 igo baitziren.\nZerbitzuek ere bilakaera ona izan zuten, fakturazioa % 13,1 igo baitzen 2021eko lehen bi hilabeteen aldean, baina eraikuntzak ez zuen aldaketarik izan. Kasu honetan, urtearen poderioz larriagotzen joan den hornidura-faltak eragin negatiboa izan du, eta fakturazioa % 2,9 jaitsi da.\nGipuzkoako enpresa-salmenten portaera ona lan-eremuan islatzen da; izan ere, enplegua ehuneko 2,2 puntu hazi zen, eta batez besteko soldata-ordainsaria, berriz, % 3,1, baina ekitaldi honetan hasi zen inflazio handitik urrun.\nDatu horiek ekitaldi honetako lehen bi hilabeteei egiten diete erreferentzia, eta, beraz, oraindik itxaron egin beharko da Errusiak Ukrainan eragindako gerra-gatazkaren aurrean Gipuzkoako salmentek nola erreakzionatzen duten ikusteko.\n← Ufesa zaharreko langileak Eusko Legebiltzarrera joan dira\nEuroganberak gas errusiarra ahalik eta azkarren bahitu nahi du →\nAdministrazioek % 28,1 murriztu dute beren defizita


Inklusioa, bizimodu independentea, giza eskubideak eta irisgarritasun unibertsala, Nafarroako 2019-2022ko Desgaitasun Plan berriaren helburuak\nPresentacion Plan Discapacidad de Navarra 2019-22\nInklusioa, bizimodu independentea, giza eskubideak eta irisgarritasun unibertsala, Nafarroako 2019-2022ko Desgaitasun Plan berriaren helburuak asteartea, 2019.eko otsailak 12\nEskubide Sozialetako Departamentuak aurkezturiko Plan berriaren zirriborroak 24 ildo estrategiko eta 244 ekintza bildu ditu autonomia pertsonala, osasuna, hezkuntza, enplegua, gizartearen parte-hartzea eta irisgarritasun unibertsala gisako eremuetan\nEzkerretik eskuinera, Eduardo Díaz, Antidio Martinez de Lizarrondo, Laparra lehendakariordea, Ines Frances eta Patxi Tuñon, jardunaldiaren aurkezpenean. ( irudia handitu )\nEskubide Sozialetako Departamentuak Nafarroako 2019-2022ko Desgaitasun Plan berria landu du parte-hartze bidezko metodologian oinarritutako plangintzaren ikuspegitik, gai horri loturiko eragile guztiei elaborazioan era aktiboan laguntzeko aukera bermatuz.\nEragile horien artekoak ditugu Administrazio Publikoa, hainbat esparrutan, eta gizarte zibila, desgaitasunaren sektoreko entitateak eta beste herritar erakunde batzuk barne hartuz. Kasu honetan, ahalegin berezia egin da desgaitasuna duten pertsonek eta hauen senitartekoek zuzenean parte hartzeko aukera izan zezaten. Guztira, 915 pertsonak parte hartu dute prozesuan. Hau 2018ko udaberrian abiatu zen eta arreta berezia eman die lurralde ikuspegiari zein genero ikuspegiari.\nPlan berri hau "Nafarroarako Desgaitasun Plan berria" izenburuko jardunaldiaren barnean aurkeztu dute gaur Eskubide Sozialetako lehendakariorde Miguel Laparrak; Errealitate Sozialaren Behatokiko, Plangintzako eta Gizarte Politiken Ebaluazioko zuzendari nagusi Patxi Tuñonek, jardunaldia itxiz; Pertsonen Autonomiarako eta Garapenerako Nafarroako Agentziako (PAGNA) zuzendari Ines Francesek, eta Errealitate Sozialaren Behatokiaren Zerbitzuko zuzendari Antidio Martinez de Lizarrondok. Horiekin batera, hizlari gisa parte hartu du SIIS Dokumentazio eta Ikerketa Zentroko Errege Petronatuko Desgaitasunari buruzko Espainiako Dokumentazio Zentroko zuzendari Eduardo Diazek. Jardunaldia Iruñeko Civican entzunlekuan izan da.\nArreta eredu berria, prebentiboa eta integrala\nDiagnosian bildutako datuen arabera, 2018ko apirilean, desgaitasuna ziurtatua zuten 32.229 pertsona zeuden Nafarroan. Horrek esan nahi du herritarren % 5ek % 33tik gorako desgaitasuna aitortua duela. Hala ere, desgaitasuna duten pertsonei buruz diagnosian egindako proiekzioaren arabera, 2030ean 36.165 pertsona inguruk % 33tik gorako desgaitasun aitortua izan dezaketela kalkulatu da, 2018an baino ia 4.000 pertsona gehiagok.\nPlan berri honen bitartez, pertsona horien beharrei erantzun eta aurrerapausoak eman nahi dira arreta eredu prebentibo eta integralaren alde, pertsona horien bizi-kalitatea hobetzeko, autonomia pertsonala sustatzeko eta bizimodu independentea muga diezaieketen prozesuak saihestu edo atzeratzeko.\nHalaber, proiektuak desgaitasuna duten pertsonei ahalik eta gizarte inklusiorik handiena bermatzea du xede, gainerako herritarren baldintza berberetan, autonomia pertsonalaren nahiz bizi-kalitatearen mailarik handiena erraztuz. Horretarako, Nafarrako Foru Administrazioak, entitate laguntzaileekin, desgaitasun duten pertsonekin eta herritar guztiekin batera, pertsona ardatz duen arreta integratuaren garapenaren erreferentzia bihurtzea lortu nahi du, zerbitzuak eta baliabideak zeharka antolatuz, desgaitasuna duten pertsonen beharrei erantzun ahal izateko.\nEtorkizuneko ikuspegi honi loturiko eginkizuna betetzeko, planak Desgaitasuna duten Pertsonen Eskubideei buruzko Konbentzioak bultzaturiko printzipioak hartu ditu abiapuntutzat:\n- Gizarte inklusioa, desgaitasuna duten pertsona guztiei politikan, ekonomian, gizartean, hezkuntzan, lanean eta kulturan bete-betean parte hartzeko aukerak eta beharrezko baliabideak bermatuko dizkieten balioak eta ekintzak sustatuz.\n- Giza eskubideak, desgaitasuna duten pertsonei funtsezko giza eskubide eta askatasun guztiez bete-betean eta berdintasunezko baldintzetan gozatzeko aukera sustatuz, babestuz eta bermatuz.\n- Bizimodu independentea, desgaitasuna duten pertsonei beraien existentziari buruzko erabakiak hartzeko eskubidea aitortuz.\n- Irisgarritasun unibertsala, inguruneek, ondasunek, produktuek nahiz zerbitzuek pertsona guztiendako eta ahalik eta erarik autonomoenean eta naturalenean ulergarriak, erabilgarriak eta praktikagarriak izateko bete beharreko baldintza bezala.\nHalaber, planak ekintza-ildoak diseinatzen lagundu duten beste printzipio batzuk ere barne hartu ditu:\n- Prebentzioa, desgaitasunen agerpena murrizteko edota horiei atxikitako autonomia-galera bezalako efektuak moteltzeko beharrezko elementu gisa.\n- Genero ikuspegia, desgaitasuna duten emakumeengan gertatu ohi diren desberdintasunik deigarrienak murrizteko.\n- Bizitza-zikloa, desgaitasuna duten pertsonen bizitzan eta familia ingurunean aldatuz doazen behar indibidualak kontuan hartuz.\n- Lurraldea, zerbitzu, azpiegitura nahiz baliabideetarako sarbidean lurralde mailako ekitatea lortzen lagunduko duten ekintzak diseinatuz.\nPrintzipio hauei atxikita, plana 7 ekintza-eremutan antolatu da helburu hauek lortzeko: desgaitasuna duten pertsonek autonomia pertsonala nahiz inklusioa lortzeko dituzten beharrei erantzutea; horien osasuna hobetzeko osasun-arreta egoki eta irisgarria ematea, desgaitasunak eragindako albo-kalteen prebentzioa landuz; hezkuntza inklusiboa ematea, beharrezko laguntzak barne, enplegu-tasa gehitzea baina lan-baldintza duinekin, gizartean nahiz kulturgintzan gainerako herritarren baldintza berberetan parte-hartzea ahalbidetuko dieten baldintzak sustatzea; ingurune, ondasun, produktu nahiz zerbitzuen irisgarritasun baldintzak hobetzea, eta desgaitasuna zeharka txertatzea Foru Administrazioko politika, zerbitzu eta ekintza guztietan.\nEkintza esparru hauek 24 ildo estrategikotan antolatu dira, eta hasierako proposamenak 244 ekintza biltzen ditu, horiek gauzatzeaz arduratu beharreko departamentuaren edo departamentuen proposamenekin batera, baita planaren lau urteko indarraldirako aurreikusita dagoen egutegia ere. Ekintza guztien artean, nagusiki Eskubide Sozialetako Departamentuari dagozkion batzuk nabarmen daitezke; hala nola, 1. eremuko ildo estrategikoak eta horiei atxikitako ekintzak, baita 6. eta 7. eremuetakoak ere.\n1. eremua, autonomia pertsonala eta gizarte inklusioari buruzkoa\nEskubide Sozialetako Departamentuak gauzatu nahi duen 1. ildo estrategikoaren bitartez, desgaitasuna duten pertsonen detekzio goiztiarra, balorazioa eta orientazioa hobetu nahi ditu balorazio eta arreta goiztiarreko zerbitzuetan. Horretarako, alde batetik, balorazio eta arreta goiztiarreko zerbitzuak deszentralizatu nahi ditu, oinarrizko eremuetako erabiltzaileei hurbiltzeko, bereziki landa-eremuetakoei (eskualdeka banatuz), prozesuaren arintasuna errazteko xedez, bereziki esku-hartze edo laguntza azkarra behar duten berehalako desgaitasunen kasuan. Bestetik, desgaitasuna duten pertsonendako arreta protokoloa finkatu nahi da Oinarrizko Gizarte Zerbitzuetan, sistemarako sarbide gisa.\nHorrez gain, 2. ildo estrategikoa ere garatu nahi du, desgaitasuna duten pertsonei bizitza-proiektu independentea egiteko behar dituzten baliabide osagarriak (prestazioak, zerbitzuak edo produktuak) errazteko xedez. Horretarako, Eskubide Sozialetako Departamentuak laguntzarako produktuak erosi eta berritzeko laguntza ekonomikoen zenbatekoa eta estaldura handituko ditu. Halaber, laguntzarako produktuen zentroa bultzatu eta deszentralizatuko du, desgaitasuna izan eta produktu horiek erosi nahi dituzten pertsonei informazio eta aholkularitza pertsonalizatua eskaintzeko. Zerbitzua Tuterako osasun-eremuan ere eskaini nahi du, Gizarte Zerbitzuen Zentrotik abiatuta eta laguntza birtualaren bitartez. Azkenik, Departamentuak laguntzarako produktuak mailegatu, trukatu, konpondu eta berrerabiltzeko sistema garatu nahi du.\nAldiz, 3. ildo estrategikoaren helburua, desgaitasuna duen pertsonaren beharrak ardatz dituen arreta eredu integral eta pertsonalizatua garatzea da, etxean jarraitu nahiz komunitate barneko inklusioa errazteko laguntzak bideratzeko. Horren harira, telelaguntza aurreratuko zerbitzua hedatuko da pixkanaka-pixkanaka, erabiltzaile bakoitzaren beharretara egokituta; eguneko arretarako bizikidetza-unitateen proiektu pilotua garatuko da Iruñeko Concepción Benítez kaleko Eguneko Zentro berrian, eta desgaitasuna duten pertsonendako familia giroko esku-hartze zerbitzua abiaraziko da, bereziki adingabeei zuzenduta, etxe giroan garatzeko eta familiei arreta eta zainketa lanetan laguntzeko.\nAzkenik, beste helburu bat da 4. ildo estrategikoa aurrera ateratzea, desgaitasuna edo eritasun mentala duten pertsonei autonomia pertsonala nahiz bizitza-proiektu independentea garatzen lagunduko dieten etxebizitza ete egoitza baliabideak errazteko xedez. Ildo horretan, komunitatean integratutako etxebizitza baliabideak gehituko dira desgaitasuna edo eritasun mentala duten pertsonei autonomia pertsonala bultzatzeko; hala nola, tutoretzapeko etxebizitzak, funtzionalak, gainbegiratuak edo laguntza duen etxebizitza; horrekin batera egoitza-arretarako eredu berri bat ezarriko da, pertsona ardatz duen arreta-ereduan oinarrituta eta autonomia pertsonala sustatzeko asmoz, ebaluatzeko moduko kalitate-estandar zehatzak txertatuz; zenbait esperientzia pilotu abiaraziko dira desgaitasuna duten 65 urtetik gorako pertsonen egoitza barneko moduluak garatzeko eta desgaitasuna duten 65 urtetik gorako pertsonen desgaitasunetarako egoitza-zentroen barneko moduluak garatzeko (ebaluagarriak) eta, aldi berean, egoitza-zerbitzuen erabiltzaileak pixkanaka-pixkanaka “desinstituzionalizatu” eta autonomiari eusten laguntzea xede duten beste etxebizitza-zerbitzu batzuetara bidaltzeko.\n6. eremua, irisgarritasun unibertsala eta pertsona guztiendako diseinuari buruzkoa\nEskubide Sozialetako Departamentuak irisgarritasunari buruzko aholkularitza bultzatu nahi du irisgarritasunari laguntzeko Produktuen Zentroen bitartez (auzokideen komunitateei, erakunde publiko eta pribatuei, saltokiei eta establezimenduei zuzenduta), eta etxebizitzen % 4ko erreserba kuota aplikatu nahi du desgaitasuna duten pertsonentzat etxebizitza babestuko proiektu guztietan.\n7. eremua, desgaitasunaren zeharkakotasunari buruzkoa\nEremu honi loturiko ekintzek sektore arteko eta maila anitzeko koordinazioa eta integrazioa dute helburu; hala nola, gizarte zerbitzuen eta hezkuntza, osasun, enplegu eta etxebizitza zerbitzuen arteko interfazearen antolaketa, desgaitasunaren aldagaia eta sektore arteko ibilbideen hobekuntza kontuan hartuz; edota entitateen gida eta foru Administrazioaren eta sektoreko elkarteen arteko koordinazio protokoloa sortzea, desbideratzeak zein entitate eta foru departamentuen arteko bi noranzkoko komunikazioak errazteko.\nHorrez gain, desgaitasun eta irisgarritasunari buruzko formakuntza ekintzak antolatu nahi dira profesionalentzat eta langile publikoentzat, baita formakuntza eskaintza espezifikoagoak ere, administrazioko zein hirugarren sektoreko edota arreta zuzeneko zerbitzuen hornikuntzan diharduten enpresa pribatuetako pertsonalaren birziklatze eta birkualifikaziorako. Azkenik, berrikuntza soziala eta teknologikoa bultzatu nahi da hirugarren sekorearekiko lankidetzaz edo ikastetxeetan garatu beharreko hezkuntza inklusiboko programa esperimental eta berritzaileen diseinu eta inplementazioaz, desgaitasuna duten pertsonen gizarte inklusioaren mesedeko jardunbide egokiei buruzko ikasketa-guneak sortuz.\nHauxe da disgnosi fasean bildutako beharren azterketatik taxuturiko ekintzen proposamena (diagnosia parte-hartzearen bidez ere landu zen), eta une honetan herritarren partaidetzarako irekita dagoen proposamena hau desgaitasuna duten pertsonak ordezkatzen dituzten hirugarren sektoreko entitate eta elkarteekin ere eztabaidatuko da.\nOndoren, planaren ebaluazioa eta jarraipena eginen da zenbait adierazle objektiboren laguntzaz, inpaktua, prozesuaren emaitzak, estaldura eta kostua eta eraginkortasunaren aldeko erlazioa neurtzeko. Halaber, jarraipen-txostenak landuko dira urtero planaren gauzatze-maila eta lortutako emaitzak zehazteko, eta proposamenak egiteko atala irekiko da, planaren inplementazioa sortuz doazen beharren arabera egokitu eta hobetzeko.\nNafarroako 2019-2022ko Desgaitasun Plana aurkezteko hurrengo jardunaldia Tuterako Lourdes Zentro Zibikoan izanen da bihar, asteazkena, otsailak 13, 10:30etatik aurrera. Jarduera hau ere doakoa da, baina aldez aurretik izena eman behar da esteka honetan.