Aktoreak: Albisteak, bideoak eta argazkiak Aktoreak gaiari buruz | EiTB Gai interesgarriak\nZaleek berotasuna eman diote Zinemaldiaren itxiera ekitaldiari, alfonbra gorritik urrun egon arren\nEITBk aurtengo edizioko irabazleekin hitz egiteko aukera izan du. Zinemaldiak 70 urte beteko ditu 2022an, eta "normaltasunaren edizioa" izatea espero dute antolatzaileek.\nAlina Grigoreren "Crai nou" filmak irabazi du Zinemaldiaren 69. edizioko Urrezko Maskorra\nSariak, "emakumeen sormena eta sormena bere osotasunean" irudikatzen duela nabarmendu du film horren zuzendariak. Epaimahaiak, Sari Berezia eman dio Lucile Hadzihalilovicen "Earwig" lanari. Horrez gain, Iciar Bollainen "Maixabel" lanak irabazi du Euskal Zinemaren Irizar Saria.\n2021eko Donostiako Zinemaldiaren itxiera galako alfonbra gorria\nAlina Grigore antzezleak zuzendutako "Crai nou" filmak irabazi du Donostiako Zinemaldiaren 69. edizioko Urrezko Maskorra, eta Lucile Hadzihalilovicen "Earwig" filmak Epaimahaiaren aipamen berezia jaso du.\nEpaimahaiak Sari Berezia eman dio Lucile Hadzihalilovicen ''Erwing'' lanari\nAlina Grigore antzezleak zuzendutako "Crai nou" filmak irabazi du Donostiako Zinemaldiaren 69. edizioko Urrezko Maskorra.\nTea Lindeburgek eskuratu du 2021eko Zuzendari onenaren Zilarrezko Maskorra\nBi aktorek irabazi dute 2021eko Interpretazio nagusi onenaren Zilarrezko Maskorra\nHain zuzen ere, Flora Ofelia Hofman Lindhalentzat izan da "Zeruan legez" filman egindako lanagatik eta Jessica Chastainentzat "Tammy Fayeren begiak" pelikulan egindako interpretazioagatik.\n''Quien lo impide'' filmak Taldeko interpretazio onenaren Zilarrezko Maskorra lortu du\nTerence Daviesentzat izan da 2021eko Gidoi Onenaren Epaimahaiaren Saria\nDonostiako Ayestaran bitxi-dendak ekoizten ditu Zinemaldian banatzen diren sariak\nIrabazleen berri izandakoan, saridunen izenak jarri behar dituzte, gaueko galarako dena prest egon dadin. Itxiera ekitaldia zuzenean jarraitu ahal izango da ETB1en eta eitb.eus-en, 20:30etik aurrera.\nZinemaldian aritzen diren argazkilariek zaleen eta aktoreen arteko zubi-lana egiten dute\nErlojuaren kontra lan egiten dute, eta originalak izaten saiatzen dira. Alabaina, oso garrantzitsua da angelu ona lortzea eta argia egokia izatea. Pandemiaren bigarren urte honetan, zinemazaleak iaz baino gertuago ikusi ditugu.\n"Tammy Fayeren begiak" filma aurkeztu du Jessica Chastainek Zinemaldian, Sail Ofizialaren baitan\n70 eta 80ko hamarkadetan Tammy Faye eta Jim Bakker telesermoilari bikote estatubatuarrak inperio bat eraiki zuen, baina finantza eta sexu eskandaluak tarteko, Bakker espetxeratu zuten eta Faye ezer gabe geratu zen.\nJohnny Deppek 2021eko bigarren Donostia Saria jaso du\nHain zuzen ere, Jose Luis Rebordinos Donostiako Zinemaldiko zuzendariak eman dio saria aktore estatubatuarrari. Oso eskertuta eta hunkituta agertu da.\nHain zuzen ere, Jose Luis Rebordinos Donostiako Zinemaldiko zuzendariak eman dio saria aktore estatubatuarrari, eta oso eskertuta eta hunkituta agertu da.\nJohnny Deppi babesa adierazi diote haren jarraitzaileek Donostian\nPolemikak alde batera utzita, aktore estatubatuarrak Donostia Saria merezi duela azpimarratu dute haren zaleek. Hirugarren aldiz etorri da Zinemaldira; izan ere, 1998an, Terry Gilliamekin batera etorri zen aurreneko aldiz, eta iaz ere Donostian izan zen\nJohnny Deppi Donostian egindako harrera, 2021eko bigarren Donostia Saria jaso aurretik\nJohnny Depp Donostian da. "Zinemagintza garaikideko aktorerik talentudun eta moldakorrenetako bat izateagatik" saritu dute. Horrela, orain arte egindako ibilbide profesionala txalotu nahi du Zinemaldiak.\nJohnny Deppen jarraitzaileek lore-sorta bat eman diote aktoreari, Zinemaldira egindako bisitan\nHain zuzen ere, Donostiako Nazioarteko Zinemaldiak 69. edizioan banatzen duen bigarren Donostia Saria jasoko du asteazken honetan Johnny Deppek, bere ibilbide profesionalagatik.\nHarrituta ikusi du Aitor Merinok ''Goenkale''n Maitena Salinasekin grabatu zuen sexu-eszena\nAitor Merinoren artxiboko hiru bideo ekarri ditu Jon Garatek. Horietako batean, Maitena Salinasekin "Goenkale"n izandako sexu-eszena bat azaldu da. 'Historias del Kronen' filmaren aurkezpeneko irudiak ere ikusi dituzte.\n"Arthur Rambo" filmak oso harrera ona izan du igande honetan Zinemaldian\nHorrez gain, Sail Ofizialean lehiatzen diren beste bi lan aurkeztu dira: Tea Lindeburgek zuzendutako "Zeruan legez" eta Ines Barrionuevok zuzendutako "Camila saldra esta noche".


Kakalardo bonba-jaurtitzailea - Zientzia Kaiera\nCarabidae familiakoak ditugu beren babes kimikorako mekanismoa dela eta izen xelebre hau hartzen duten 500 intsektu-espezietik gorako taldeko kideak. Zerbaitek, normalean apo, inurri edo armiarma edo antzeko harrapariren batek, kalte egingo diela antzematen dutenean, kakalardo hauek narritagarria den esprai kimikoa jaurtitzen diote etsaiari. Babes-modua bera deigarria bada ere, are harrigarriagoa da jaurtitzen duten substantziaren tenperatura 100°C-tik gorakoa izatea; beraz, oso arma indartsua da ia edozein harraparirentzat.\nKakalardo bonba-jaurtitzaileak 100ºC-tik gorako esprai kimikoa jaurtitzen du mehatxatuta dagoenean. Iturria: KQED San Francisco telebista publikoa.\nNola ekoizten dute horren kaltegarria izan daitekeen konposatu hori? Eta nola lortu dute eurei kalterik ez eragitea?\nKontua oso konplexua da, eta horrexegatik erabili izan dute adibide modura kreazionismoaren eta diseinu adimendunaren aldekoek, horren konplexua den zerbait hautespen naturalez ezin gara daitekeela azaltzeko. Utz ditzagun funts zientifikorik gabeko kontu hauek alde batera eta azter dezagun eraso kimiko honen oinarrian dagoena.\nKakalardo hauen sabelaren atzealdeko muturrean kokatzen diren guruin berezietan ekoizten da aerosol babesgarria. Espraia jaurtitzen dutenean, laino bat bezala ikus daiteke, eta leherketak hots berezia eta entzuteko modukoa sortzen du.\nBi ganbarek osatzen dituzte sekrezio-guruin berezi hauek: ganbara handienean, barrurago kokatzen dena, animaliaren bi guruin berezitutan ekoitzitako hidrokinona eta hidrogeno peroxidoa nahasten dira; kanporago kokatzen den ganbara txikiagoan, berriz, epitelioko zelulek jariatzen dituzten katalasaz eta peroxidasaz osatutako nahaste entzimatiko bat dago. Hidrokinona intsektu askoren metabolismoaren produktuetako bat da, kitinaren sintesian erabiltzen dena, eta hidrogeno peroxidoa, bestalde, denok ezaguna dugun ur oxigenatua da.\nIntsektu hauek mehatxua hautematen dutenean, zenbait muskulu uzkurtuz ganbara handiko likidoa ganbara txikiagoan sarrarazten dute, eta orduan gertatzen da leherketa, hidrogeno peroxidoa bat-batean hidrolizatzen hasten delako eta hidrokinonak oxidatzen, oso erreakzio bortitza eraginez, non bero kantitate handiak askatzen diren. Sortutako gasen presioaren eraginez, alde batetik ganbara handiko balbula itxita mantentzen da, eta horrela babestuta gelditzen, eta bestetik nahaste erasotzailea esprai fin bat bezala kanporatzen da beste balbula batetik. Ateratzen den benzokinona eta lurrunaren nahasteak erre egiten du, uraren irakite-puntuaren tenperaturaren ingurura heltzen baita, eta normalean harrapariak uxatu egiten ditu.\nKakalardoek hainbat aldiz erakuts dezakete babes-erantzun hau eta gainera bonba-jaurtiketa ia edozein noranzkoan zuzendu dezaketela ikusi da, harrapariaren mugimenduen arabera eraso kimikoaren norabidea aldatuz. Afrikako zenbait kakalardo bonba-jaurtitzailek 270 graduko errotazio-ahalmena dute, eta, beraz, guruinaren irekitze-gunea ia edonorantz bideratu dezakete.\nAnimalia hauek erabiltzen duten lehertze-mekanismoa hain da eraginkorra, ezen 2004 urtean Leeds-eko Unibertsitatean 135.000 liberako finantziazioa jaso zuen proiektu bat abiatu baitzen, animalia hauen konbustio-mekanismoak industria aeronautikoan izan ditzakeen aplikazioak aztertuko dituena. «Learning from controlled explotions in nature: modelling the catalytic explosion device of bombardier beetles» da ikerketa-lanaren izena, eta gero eta gehiago garatzen ari den biomimetikaren arloan sakonduko du.\nArgitalpen-data: 2018/01/11 · Atala: Animalien aferak, Dibulgazioa\nAstronomia 2069 urterako misio berezia jarri nahi du abian NASAk: Proxima Centauri sistemako planeta bat kolonizatzea. Gure Eguzki-Sistematik ez oso […]\n[…] Bonba kimiko batekin babesten den kakalardoa ekarri dute aste honetan Juan Ignacio Pérezek eta Miren Bego Urrutiak Zientzia Kaierara. Zerbaitek, dela apo, inurri edo armiarma edo antzeko harrapariren batek, kalte egiteko zorian duela antzematen duenean, esprai kimiko narritagarria jaurtitzen […]


Larunbatean Arrasateko Mugimendu Feministak batzar irekia egin zuen, M8 eta Emakume Mundu Martxaren V. Ekintza antolatzeko. | Mondraberri Arrasateko Ataria\nHasiera Albisteak Larunbatean Arrasateko Mugimendu Feministak batzar irekia egin zuen, M8 eta Emakume Mundu...\nLarunbatean Arrasateko Mugimendu Feministak batzar irekia egin zuen, M8 eta Emakume Mundu Martxaren V. Ekintza antolatzeko.\nArrasateko emakume feministek bilera irekia egin zuten, larunbat goizean, datozen hilabeteetako ekintzak eta hausnarketak antolatzeko. Horretarako, hainbat lantaldetan banatu ziren eta, ordubete bueltan, ideia jasa egin zuten talde bakoitzean. Sortutako lantalde horietan honako gai edota arloak dituzte aztergai, hurrenez hurren: M8, Otsailaren 20ko eskualdeko ekintza, Zapiak, Hausnarketa +herriko ekintzak, Finantzazioa eta, azkenik, Komunikazioa. Lantalde irekiak dira eta nahi duenak parte har dezake.\nLehenbiziko ekintza, bestalde, otsailaren 20an izango da. Bertan, martxoaren 6an Hendaia eta Irun artean dagoen zubian izango den ekitaldirako egindako zapiak jaso eta Eskoriatzara eramango dira. Egitaraua aste honetan zehaztuko da.\nLanketa hauekin jarraitzeko, hurrengo bilera otsailaren 27an izango da, goizeko 10:30ean, Kulturateko Jokin Zaitegi gelan. Arrasateko emakume* feminista guztiak gonbidatuta zaudete.\nBestalde, azken hilabeteotan Euskal Herriko mugimendu feminista lanketa fasean egon da. Lanketa horren emaitza Emakume Mundu Martxak argitaratu duen dossierra dugu. Eskuragarri dago bere webgunean ( www.emakumeenmundumartxa.eus). Dossier horren lanketa egin nahi da herrian eta horretarako udaberrian hainbat deialdi egongo dira; hortaz, dokumentua irakurtzera animatzen ditugu Arrasateko emakumeak* eta, jakina, hausnarketa horretan parte hartzera.


EAJ-PNVk txalotu egin du Eusko Jaurlaritzak Irungo migratzaileei emandako erantzun "arin eta koordinatua"\nXabier Legarreta Migrazio eta Asilo zuzendariak mugako pasabidearen egoeraren berri eman du gaur Legebiltzarrean. "Euskadi eta bertako erakundeak pertsona horiekin ari dira lanean. Laguntza humanitarioa behar duten guztiengana iristen ari da. Ez dago babesgabetasun-egoerarik", adierazi du Maitane Ipiñazarrek\n11 Martxoa | Eusko Legebiltzarra\n"Euskadik larrialdi humanitarioari aurre egiteko baliabideak dituela erakusten ari gara. Denbora errekorrean eta baldintza oso arrazoizkoetan, erakundeek eta hirugarren sektoreak Frantziara iritsi nahi duten pertsona guztiei lagundu diete, gure mugako pasabidearen bidez. Inor ez da babesik gabe geratu eta pertsona orok jaso du arropa, janaria eta ohea". Maitane Ipiñazar legebiltzarkideak Xabier Legarreta Eusko Jaurlaritzako Migrazio eta Asilo zuzendariarekin gaur eguerdian egin duten bileran azaldu duen hausnarketa da, eta berak eskatuta, Ganberara joan da migratzaileen etorrerari buruzko azken orduaren berri ematera. Ipiñazarrek erakundeak Euskadiko Gurutze Gorriarekin elkarlanean egiten ari diren lan goraipagarria baloratu du, "Testuinguru zail batean, iritsiko den pertsona-bolumenari buruzko informazio zehatzik gabe eta Espainiako Gobernuak Kanarietako egoerari buruzko estrategia orokor eta argirik diseinatu gabe, pertsona gehienak hortik baitatoz". EAJ-PNVren ordezkariak gogorarazi du atzerritarren joan-etorrien eta pertsonen sarreraren eta irteeraren eskumena Estatuari dagokiola, eta Euskadik bere jarduera "behar duten pertsonen giza arretara mugatuta" duela. "Gure ekintza esparruaren barruan, Eusko Jaurlaritzak pertsona guztien beharrak bete ditu, eta ez du inor kanpoan utzi. Egoera horien aurrean, gure betebeharra ahulenari laguntzea eta gure laguntza eta babes osoa ematea da". Herrialde solidarioa gara, adierazi du, eta prest gaude beti behar duenari laguntzeko.\nEusko Jaurlaritzak Gipuzkoako Foru Aldundiarekin, udalekin, Gobernuaren Ordezkaritzarekin eta hirugarren sektorearekin duen "lankidetza eta koordinazio bikaina" azpimarratu du Ipiñazarrek, eta Espainiako Gobernuak komunikazio arina eta etengabea izateko beharra azpimarratu du, "Gerta daitekeen edozein ezustekoren aurrean prest egon gaitezen. Badakigu Kanarietako egoera zaila dela eta jende asko dagoela uhartetik irten eta Europako iparraldera iristeko zain. Badakigu iragaitzazko pertsonen fluxu hori ez dela gelditu, eta horregatik da garrantzitsua Eusko Jaurlaritza aldez aurretik informatuta egotea bere erantzun-planak diseinatzeko".\nEAJ-PNVk "bereziki" eskertu nahi izan du Gurutze Gorriak Irunen "atsedenik gabe" egindako lana, "Migratzaileekin esperientzia handia duen eta haien beharrak bertatik bertara ezagutzen dituen erakundea baita". Ahalik eta erantzun onena emateko ausardia azpimarratu nahi dugu. Egunotan berriz ere erakusten ari zaizkigu ahulenekin duten konpromiso humanitarioa. Konpromiso hori partekatzen dugu alderdi honek eta gobernu honek".


Bideoak itzuli eta azpitituluak egin\nAmarak, sari ugari jaso dituen teknologiak, edozein bideori azpitituluak doan jartzea ahalbidetzen du. Azpititulu ugaridun proiektuen kasuan, plataforma honek itzultzaile taldeak kudeatzea errazten du. Eta beti eros ditzakezu gure linguista profesional taldeak egindako kalitatezko azpitituluak edo itzulpenak.\nHasi azpititulatzen See Amara in Action\nAzpititulu libreak sortu\nAmara editorea sariak irabazi dituen editorea da, dohainik eta libre erabiltzekoa. Ikasteko erraza eta dibertigarria da, eta elkarlana sustatzen du. Bideo sortzaile independentea bazara, lagun bati lagundu nahi badiozu bideo bat ulertzen edo aitita eta amamarentzat familiaren bideo bat itzuli nahi baduzu, Amara editorea da modurik errazena bideo bat denek ulertzea ahalbidetzeko.\nHasi Ikusi gehiago\nIkusi azpitituludun bideoak


Gabriela Sabatini - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGabriela Sabatini (Buenos Aires, 1970eko maiatzaren 16a) argentinar tenis-jokalari ohia da.\nBuenos Aires, 1970eko maiatzaren 16a (50 urte)\nPatricio Apey (en)\n3 tennis singles (en) (1989ko otsailaren 27a)\n3 tennis doubles (en) (1988ko uztailaren 4a)\nZilarrezko domina olinpikoatennis at the 1988 Summer Olympics – women's singles (en)\nInternational Tennis Hall of Fame (2006)\n1983an ezagutu zuen Patricio Apey txiletar tenis-jokalari eta entrenatzailea, baina urtebete baino ez ziren ibili elkarrekin, Sabatiniren ustez hark ematen zion prestakuntza teknikoa ez baitzen egokia. Hurrengo entrenatzailea Ángel Jiménez izan zuen. 1986an, Argentinako Irekia irabazi zuen Arantxa Sánchez Vicarioren kontra. Urte horretan bertan, Roland Garroseko finala galdu zuen Steffi Grafen kontra. 1987an, hainbat txapelketatan parte hartu zuen, hala nola Frantzia, Britainia Handia eta Estatu Batuetako irekietan. Finalerdietara iritsi zen Frantziako Irekian. Urte horretan bertan, Grafen bikotekide zela, Frantziako Irekiko finalera iritsi zen. Martina Navratilova ere izan zuen bikotekide, eta Italiako Irekia irabazi zuen harekin. 1988an, hemezortzi urte zituela, Olinpiar Jokoetako zilarrezko domina eta Emakumezkoen Mastersa irabazi zituen. 1990ean, Estatu Batuetako Irekia irabazi zuen Steffi Grafen kontra, eta 1992an, Italiako Irekia. 1994an, Masterrean berriz nagusitu zen, Lindsay Davenporten kontra, New Yorkeko Madison Square Gardenen.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gabriela Sabatini\nAzken aldaketa 20 otsaila 2019(e)an, 01:05(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 20 otsaila 2019, 01:05.


Víctor Barguilla - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPalentzia, 1937ko maiatzaren 28a (37/38 urte)\nile-apaintzailea eta aktorea\nVíctor Barguilla Valcárcel (Logroño, 1899 - Palentzia, 1937ko maiatzaren 28a) bizargina eta aktorea, El mayorazgo de Basterretxe, 1929an Euskal Herrian egindako filman, parte hartu zuen. Errepublikanoa, frankistek fusilatu zuten. Barakaldon bizi zen.\n2 El mayorazgo de Basterretxe\n1920. hamarkadan Barakaldon bizi zen. Bertako talde batean Esperanto ikasi zuen. Erizain izateko ikasketak Valladolideko Unibertsitatean egin zituen nahiz eta bere benetako interesa medikuntza izan. Oso gizon kultua, antzerkia asko interesatzen zitzaion eta, 1922an, Camino del Arte taldea zuzentzen zuen. Sei urte geroago Grupo Borrás sortu zuen. Mauro Azkonak bere filma ospetsua egiteko unean azken talde horrengana jo zuen, aktore eta aktoresak bilatzeko. 1935an Víctor Barguillak erizain bezalako plaza berriak eskatu zituen eta, horrela, herri desberdinetan bizi izan zen: Burgosko probintziako Criales de Losa, La Horra eta, azkenik, Villamuriel de Cerrato, Palentziatik gertu; herri horretan helduentzako eskola bat sortu zuen. Villamurielen zegoela eta, gerrak harrapatu zuen. "Gorriak" izatearen mehatxupean familia ezkutatu zen baina frankistek Víctor Barguilla eta bere 17 urteko seme bat harrapatu zituzten. Palentziako Cárcel Modelon sartu zituzten eta, bertan epaituak, Errepublika aldekoak izateagatik, heriotz-zigorra ezarri zitzaien. Nahiz eta behin baino gehiagotan horma aurrean jarri, semeak bizitza salbatu zuen baina aita, ordea, maiatzaren 28an fusilatu zuten, Palentziako hilerri zaharrean.\nEl mayorazgo de Basterretxe[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nVíctor Barguillaren ospea, batez ere, film horretan egin zuen lanari esker zabaldu zen. Azkonak filmean gaiztoaren papera eskaini zion, "Don Timoteo"rena, alegia. Timoteo protagonistari engainatzen saiatzen den indiano maltzurra da baina, zorionez, bere helburua ez da beteko.\n(Gaztelaniaz):Alberto López Echevarrietaren artikulua.


“EKUMENISMOA”, INPERIALISMOAREN TRESNA IDEOLOGIKOA? (1968KO AJE BATZUEZ) | Euskal Herriko Antiinperialistak\n2016/01/09 by oxandabaratz\nEntsegu honetan, “ezkertiar” mozorroarekin dabiltzan ideologia inperialista berriez, honen ideologoez, eta honen eragileez arituko gara.\nEkumenismoa berez, “unibertsaltasunarekin” lotzen den termino gisa, balore unibertsal batzuen aintzatespena deneko akordio gisa ulertzen da. Hau da, erlijioen arloan, erlijio guztiak batzen dizkien gutxieneko sinesmen amankomunean oinarritutako elkarrizketa izango zatekeen, filosofian, humanismoaren balore minimo amankomunetan oinarritutako balore-sistema bat, eta abar. Berez, hauxe, gizateriaren “akordio unibertsal” gisa, aurrerabidean aurrerapauso gisa hartua izan da.\nBaina zer da “ekumenismoa” gaur egungo munduan, politikari, beraz, indar-korrelazioei aplikatuta? Izan ere, gaur egun (agian NBE urrutikoa kenduta), ez dago mundu zabaleko biztanleak, Burkina Fason zein Finlandian, sentimentalki eta identifikazio arloan berdin lotzen dituen entitaterik, ezta ere, euren arteko “elkarrizketa politiko-kultural bat” hasteko nahikoa indar edo zilegitasun dituzten bizpahiru entitate indartsu transnazional ere (Mendebaldeak ez ditu onartzen bere “parekide” gisa, ez Eurasiako OCS, ez Latinamerikako ALBA-CELAC).\nHala ere, horrek ez du esan nahi “kultura unibertsalak” edo “unibertsal bokaziokoak” existitzen ez direnik. Zer egiten du kultura bat, hizkuntza arruntean, “kultura global” edo “unibertsal”? Indarrak. Indar ekonomiko, politiko eta militarrak. Hots, kultura jakin bat, “nazioarteko” edo “global” egin duena, honek izan duen iraganeko (edo orainaldiko) nagusitasun inperialista (kolonialismo klasikoa) edota nagusitasun ideologikoa izan da (adibidez, garai batean, grekera edo beste garai batean, alemaniera filosofia arloan; frantsesa hasierako liberalismoaren arloan, errusiera sozialismoaren garaian…). Gaur egun, ordea, mundu mailan “Mendebaldea” edo “Europa” (AEB barne, behintzat kultur arloan hein handi batean) kultura “global” izateko indarra duen kultura bakar delarik,hau da, mundu osoan bere kultura zabaltzeko (inposatzeko?) gai den balio-sistema kultural bakarra. “Mendebaldeko kultura” deritzogun hori batez ere Ilustrazioaren iluminismoa indibidualistatik, liberalismotik, industri iraultzatik (1), merkatu ekonomiatik, kolonialismotik eta Guda Hotzaren garaipenetik edaten du (ez hainbeste, okerbidez hala pentsatzen bada ere, Bigarren Mundu Gudaren bukaeratik, izan ere, Bigarren Mundu Gudaren bukaeraren ondoren ezarri ziren, edo ezartzen saiatu ziren balio unibertsalek, adibidez antikolonialismoak, edota herrien autodeterminazioak, edota eskubide sozialen unibertsalizazioak; gehiago baitzuten SESBen aportaziotik Mendebaldearen aportaziotik baino. Bestalde Domenico Losurdo pentsalari italiarrak frogatu duen bezala, nazismoa ez da Mendebaldeko balioekiko arrotza zen ideologia bat, Mendebaldeko balioen barne sortu zena baizik). Beraz, modu aseptikoan (ez definituan), “ekumenismo” hau inbokatzen denean, kontu handiz hartu beharko genuke ea ez ote ari diren Mendebaldeko kulturaren erabateko nagusitasunaren defentsa egiten. “Ekumenismo” kontzeptua bilorik gabe Bernard Henri Lévy ideologo inperialistak aldarrikatzen du 2014an “El País” egunkarian egindako elkarrizketa honetan.\nEkumenismoren ideologo Bernard Henri Lévy Poroxenko ukrainar lehendakari kolpistarekin\nGuda Hotzean, herrialde sozialistak desegonkortzeko eta ahultzeko aitzakia nagusia “askatasuna” edota “demokrazia” zen; logikoa beste alde batetik alde horrek liberalismoa baitzuen goiburu, “etsaia” antiliberala-antikapitalista den artean. Gaur egun, ordea, “giza eskubideen” barnean sar daitekeen edozer erabiltzen da, edozein moduko kausa aurrerakoi: Jugoslavian autodeterminazioa, beste toki batzuetan “Ustelkeriaren aurkako borroka” edo “autoritarismoaren kontrako borroka”, beste batzuetan “herri iraultzak” eta abar. Gaur egun, eskusartze inperialistak ez dira soilik “antikomunismoaren” (zentzu kontserbakorra duen kontzeptua) egiten, baizik eta zentzu aurrerakoidun hainbat kontzeptu erabiltzen dira esku-sartze hori babesteko. Eta nor hobea eskubide edo aurrerapen horiek babesteko Mendebaldeko potentziak baino? Hortxe datza “ekumenismo” honen funtsa inperialista. Jean Bricmontek esaten duen moduan, “inperialismo gizatiarraren” aroan bizitzen ari gara. Bricmont belgiar kritiko antiinperialistaren arabera, “Inperialismo gizatiarra”, Mendebaldeko Estatuek, euren printzipioen “nagusitasun morala” ustez edonon esku-hartzeko eskubidearen ustea izatean datza.\nJean Bricmont belgiarraren arabera, “humanitarismoa” gudarako erabiltzen XIX mendean hasi zen. Garai horietan ez zen hain argudio nagusia, orduko kolonizazioa babesteko “zibilizazioa” (orduan gainontzekoak “basati” bezala hartuak baitziren) edo zinikoenek (egiazaleenek) “merkataritza” soilik erabiltzeen zuten. Baina “guda gizatiarren” inguruko teorizazioa garai horietako filosofo ilustratu-liberaletan agertzen da, adibidez, John Stuart Mill liberalismoaren aita filosofikoetako batek defendatzen zuen. Britainiar Inperioko politikari garrantzitsuenetako bat izan zen Lord Salisburyk boerren kontrako guda “guda gizatiar” bezala definitu zuen. Halere, “guda gizatiarrek” edota “esku-hartze gizatiarrek”, Guda Hotzaren bukaerarekin izan dute euren puntu gorena. Izan ere, gaur egun bi faktore batzen dira: alde batetik ideologia global bakarra (erresistentzia osatzen duten Estatuek ez dute bloke ideologiko bakar bat osatzen) eta beste alde batetik, gaur egun, deskolonizazioaren ondoren “zibilizatze” gudak esatea ezinezko dela; beraz “zibilizatu” beharrean, “bertako herriei mesede” egitea, “demokraziaranzko bidean laguntzea” erabiltzen da.\nHonekin jarraitu aurretik, azalpen labur bat jarriko dugu, 1999koa. 1999an, NATOk Serbiaren kontrako guda hasi zuen, airetik Belgrad eta beste hiri batzuk bonbatuz eta serbiar populazioa zigortuz, Serbiak Kosovon NATOk proposatutako “bakea” (NATOren tropei sarrera askea emango ziena, hau da, subirautza galtzea, 1914an austriar ultimatumak egin bezala) onartu ez zuelako. 70 egun ostean, Serbiak amore eman zuen (Martti Ahtisaari NATOren ordezkariak esan zuen “onartzen ez baduzue, Belgrad itsasoaren mailan utziko dugu”); bonbaketek bost mila bat serbiar (zibilak gehienak) hil zituzten. Guda hori justifikatua izan zen oso Mendebaldetik, “printzipioen aldeko guda bezala”. Adibidez, Václav Havel antikomunismoaren lider izpiritualak eta Txekoslovakiako lehendakari ohiak, 1999an esan zuenez: “Guda honetan, interes materialak ez daude NATOren buruan. Guda hau soilik kezka gizatiarrengatik egin da. Guda honen bidez printzipioak Estatu-subirautzaren ezarriko dira. Horrek egiten du Jugoslavia erasotzea zilegi”. Geroago beste behin esan zuen “pertsonen eskubideak Estatuen gainetik jarri ditugu” (2). Puntua ondo hartu zion horri Miroslav Lazanski kazetari serbiar ospetsuak artikulu honetan (“Gernikatik Parisera”): “supranazionaltasunaren izenean (…) europar hiri zahar bat bonbatu zuen Europak (Belgrad). Europa supranazionalaren izenean, Estatuen muga nazionalak eta subirautza birrindu zituen (…) Europa supranazionala ergelkeria hiltzaile bat da” (3).\nNATOren omenezko monumentua Prizren hirian, Kosovon. Konkista “demokratikoaren” erakusgarri garbia.\nKontutan izan behar da, Kosovon, NATOk bonbaketa kanpaina hasi aurretik ez zela egon albaniarren kontrako garbiketa etnikorik, OSCEk Kosovon egin zuen misio batek esaten zuen bezala. OSCEren arabera (gogoratu OSCE Mendebaldeko potentzien sustatua dela, batez ere); Kosovon “giza eskubideen urraketa larriak” ematen ziren, baina ez genozidioa, eta giza eskubideeen urraketa horien erantzulek bi aldeak ziren, ez bat bakarrik. 1998an bertan, Erresuma Batuko Gobernuaren arabera, Kosovon albaniar talde armatuek Jugoslaviako eta Serbiako segurtasun publikoko indarrek baino pertsona gehiago hil zituzten, eta 1998ko martxoaren 24an hori baieztatu zuen Erresuma Batuko Defentsa Ministro George Robertsonek. Behin NATOko bonbaketek serbiar tropak Kosovotik atera arazi ondoren, serbiarren kontrako garbiketa etnikoa hasi zen, benetakoa, Independent britainiar egunkariak salatu zuen 1999an, Kosovoko hiriburu Prištinan zeuden 40.000 serbiarretatik 400 geratzen zirela soilik. Kosovoko Eskusartze justifikatzeko, behin eta berriz erabili zen arrazoi gisa serbiar tropek 1999ko urtarrilaren 15ean Raçak herrian egindako “sarraskia” (serbiar tropen arabera, hor ez zen sarraskirik egon, albaniar kide armatuen eta serbiar tropen arteko tiroketa armatua baizik, hamarnaka pertsona hil zirelarik. Raçaken inguruan egin zen finlandiar forentse-taldearen ikerketa –Ebren izenean egindako ikerketa- ez zen publikatu eta sekretupean gorde zen). Baina galdera da, Raçak har daiteke “garbiketa etniko planifikatu” baten adibide gisa? Erantzuna ezezkoa da. Raçaken antzeko beste “sarraskirik” ez zen gertatu. Beraz, 1999ko urtarriletik martxora (bonbaketak hasi ziren egunera) hilketek eta tiroketek Raçak aurretik bezala jarraitu zuten. Alemaniako Kanpo Arazoetarako Ministeritzak berak esan zuen baita “Kosovon ez dago albaniarren, albaniar izatearren, kontrako berezko jazarpen masiborik”. Nicholas Wheelerren arabera, bonbaketen aurretikako urtean Kosovon gertatutako 2000 hilketetatik “serbiarrek 500 bakarrik ez zituzten eragin”. Bestetik, Robert Hayden Balkanetan aditua denaren arabera “bonbaketek, lehen hiru asteetan, serbiar zibilen artean, aurreko hiru hilabeteetan bi aldetako zibilen artean eragin dutena baino hilketa kopuru handiagoa eragin dute; baina inork ez dio hau hondamendi humanitarioa denik”. Datu guzti hauek “berandu atera dira”, edo ahanzturara kondenatuak izan dira; “inperialismo gizatiarrak” edo ekumenismoak propagandaren bidez bere helburua lortu zuelako “mundu osoak jakitea serbiarrak II Mundu Gudatik gaur arteko etnia-garbiketarik okerrena egiten ari zirela”: Mezu honek behin eta berriz errepikatuta, Goebbelsen eran, bere asmoa lortzen du: “inperialismo gizatiarra” onartua izatea, eta “Herriak berak eskatzea”; Mendebaldeko potentziek “han giza eskubideak ezar daitezela”, “hangoak laguntzea” eta bar. Kosovokoa ez da kasu bakarra izan, Blairrek esan zuen Saddam Husseinek hobi komunetan 400.000 irakiarren gorpuak aurkitu zituztela. Edo esana zen Gaddaffik “bere populazioa bonbatu zuela”. Edo Assadek “eraso kimikoak egin zituela” edo “manifestazio baketsuak tankeak erabiliz zanpatu zituela”. Noski, hori gezurra zen, baina bere momentuan bazuen nolabaiteko zentzua: halako gezurrak errepikatuz, giza eskubideen aldetik egoera jasangaitza zela esaten zen, hortaz eskusartzea “moralki beharrezkoa” zela zioten diskurtsuak zilegiztatzen ziren batetik; eta bigarrenik, okupazio indarrak, “akatsak akats, lehen zegoena bano gizatiarragoak” izango zirenaren sinesmena zabaltzen zen. Bi inpresio edo uste hauek dira ezinbestekoak ekumenismoaren ideologiarendako. Hurrengo kapituluetan ideologia horren aktore nagusiak eta pentsamenua deskribatuko ditugu.\nInperialismo gizatiarraren pentsamenduaren popeak\nIraultza eta antzerkia biak bat eginda: BHL Maidan babeste. “Maidanen” ateratako argazki hau estudio batean atera zuen.\nEsan bezala, ekumenismo nagusitzaile horren adierazle nagusia, pentsamolde arloan, Bernard Henri Lévy frantziar filosofoa dugu, Bricmontek kritikatutakoa osorik hartu eta positibotzat hartzeko gai dena (“ekumenismo” hitza berarengandik hartu dut). Bernard Henri Lévy askorentzat ezaguna egin da, azken urteetan Libiaren, Siriaren eta Ukrainaren subirautzen kontrako Mendebaldeko kolpeen sustatzaile gisa.\nBernard Henri Levyk Sarajevon erantzun zuen elkarrizketa hau “balen azpian” izan zela esan zuen. Eskuineko argazkian ikusten da ezetz (soldaduak lasai daude). Teatralizazioa kontrairaultzaren behikulu gisa.\nHala ere, Bernard Henri Lévyren karrera kolpista nahiko zaharra da. 1985an, adibidez, Nikaraguan sandinisten kontrako interbentzioa deitu izan zuen, sandinistak “alderdi totalitario bat, Latin Amerika osoan entitate marxista-leninista bat inposatu nahi zutena” zirela argudiaturik. Ezaguna da baita 90ko hamarkadan Jugoslavia zatikatzeko eta Bosniako nazionalista musulmanak “ez nazionalista multietniko” gisan aurkezteko egin izan dituen ahaleginak (nahikoa ezaguna izan zen 1992an Sarajevon “bonben azpian” egin zuen elkarrizketa, eskenatokia faltsua zela frogatu zen gero (4)). Henri Lévyk ondo azaltzen du bere ideia inperialista aipatutako 2014ko elkarrizketa honetan: argi eta garbi erakusten du “Europa, zibilizazio ekumeniko bakar gisa” kontsideratzen duela, beraz “Mundu mailako politikan esku-hartzera” behartua dagoela, “Europaren ideia” mantendu nahi badu (5). Hots, Henri-Lévyren arabera Europak “ekumenismoaren” izenean edozein Estatutan esku hartzeko eskubidea eta are betebeharra du. Izan ere Bernard Henri Lévy sionistaren arabera, “europar ideologia ekumenikoaren” mugez at dagoen balio-sistema oro, totalitarioa da.\nSiriako jihadistak, agente demokratizatzailea? Edo helburu geopolitikoetarako tresna baliagarria?\n“Ekumenismoaren” ideologiaren inperialismoarekiko beste ustelkeria bat, askoz hobeto ikusten da kontraesan honi so eginez gero: balioak unibertsalak eta “unibertsalgarriak” dira, baina balio horien “unibertsalizatzaileak” ez; horiek soilik indar militarra dutenak dira (hots, “nazioarteko komunitatea”, hots, Marxek esan bezala “gizarte batetako nagusitzaileak”, hau da, kasu honetan Mendebaldeko botereak). Hauen esku geratzen da balio unibertsal hauek definitzeko botere\nBernard Henri Levy Libiako errebeldeekin bat egiten.\nideologikoa (Guda Hotzaren ostean “ez baitago beste sistema posiblerik” eta Bernard Henri Lévyren ahotan “gurea baita zibilizazio ekumeniko bakarra”) eta baita botere militarra. Hau da, Kubak Giza Eskubideez duen ikuspegia ez da gaur egun, eskenatoki honetan “nazioarteko komunitatean” nagusi den ikuspegia (osasuna debalde, hezkuntza debalde, ekonomia sozialista…). Eta era berean, Brasilek edo Txadek ezin dituzte “balio unibertsalak” zer diren definitu, ezta ere definitu ostean hauek beste edonon inposatu, botererik ez dutelako.\nHemen ere konpromezua faltsua da: Libaian atera zuen argazki hau “fabrikatua” da.\nBeraz, “ekumenismoa”, balio unibertsalak hedatzea, BHLk goratu bezala eta Bricmontek eta Lazanskik salatu bezala, (klase nagusitzailearen) Estatuaren bortizkeria-monopolioa barne mugetatik kanpo mugetara eramatea da; nazioarteko bortizkeria nagusitzaile horren kontrako azken balazta izan zitekeen subirautza nazionala birrindu eta geroko ondorio logikoa.\n“Ekumenismo” inperialistaren Makiavelo (edo Stuart Mill) BHL bada, orduan bere Medici (edo Lord Salisbury) George Soros hungariar jatorriko estatubatuar magnatea da (6). Sorosek, hasiera batean finantza espekulatzaile bezala karrera egin ondoren (beste balentria batzuen artean, Tailandiako ekonomia hondoratu zuen bhat txanponaren kontra), orain filantropo gisa dabil, mundu osoan “kausa onak” lagunduz. Sorosek, batez ere Open Society institutua eta OpenDemocracy eztabaida-webgunea zuzentzen baditu ere (OpenDemocracyren sustatzaile zerrenda hemen ikus daiteke: Rockefeller fundazioa, Ford Fundazioa, Europako hainbat Estatu…) bere atzaparrak hainbat eta hainbat mundu osoko GKE, pentsaera-zentru, “ekintza zibilerako talde” eta abarretan sartu ditu.\nSorosen GKEen finantzaketa-eskema.\nSorosen berezitasun bat, “kausa on” bat defendatzerakoan, inperialismoarentzat ere “ona” edo antiinperialisten artean higadura edo arrakala sortzeko modukoa dela ziurtatu ondoren defendatzea da (adibidez, Sirian, Siriako “Kasko Zuriak” finantzatzen ditu Sorosek, “gorpuak erreskatatzen” omen dituen erakundea hau, Al Nusra frontearen “erakunde zibil” bat da… baina publikoari begira “gorpuak eta zaurituak erreskatatzea” besterik ez den gauza on bat egiten dute). Sorosen lana, praktikan AEBko Estatu Departamenduan martxan jarri zuen NED (Demokraziaren Sustapen Nazionala), “CIAk ezkutuan egiteen duen lana argitan egiten duen erakundearen” antzeko lana egitea da, baina “independenteki” edo “filantropiaz” (hala kontsideratzen du bere burua berak, halere CIAren eta Sorosen arteko harremanak ez dira soilik ideologikoak, eta gainera aspaldikoak dira, 80ko hamarkadan Estatu Sozialisten kontrako subertsioa lagundu baitzuen). Sorosen kumeak nahiko bereziak dira: adibidez bere kume dira bai “International Crisis Group” deitutako taldea, zeinak nazioarteko “goi-mailako aditu” politikari, kazetari, ekonomialari eta abar biltzen dituena (Europa-AEB ingurukoak, ikus hemen, hemen eta hemen); eta beste alde batetik hainbat talde “disidente” edo “aurrerakoi” finantzatzen ditu, ia denak Open Society Fundazioaren bitartez (bere finantzapekoak dira, adibidez, Arabiar Udaberria delakoaren barneko mugimendu asko, zenbait talde ustez “Israelekiko kritiko” (praktikan Palestinaren arazoa 1967ko mugen arazo bihurtu nahi dutenak, 1948ko okupazioa eta garbiketa etnikoa ahantziz), talde ekologistak, giza eskubideen aldeko taldeak eta abar). Egia esan, Sorosek benetako Internazional bat zuzentzen du; hau da, nazioartean dotrina baten kausaren alde koordinatuta dagoen sare bat (kasu honetan, Alderdi bat izan gabe hainbat “mugimendu sozial” dira, eta sozialismoa defendatu gabe, antisozialismoa eta Munduko Ordena berriarekin bat ez datozen Estatuen subirautzaren suntsipena defendatzen dute).\nSorosen Internazional honen zutarria, “ekintza ez biolentoaren” zentru ezberdinak dira. Jakina denez “ekintza ez biolentoaren” aldeko ekintzaile guzti hauek “koloreetako iraultzen” abangoardian egon zirela. “Iraultza demokratiko” hauen eta Sorosen harremana zabala eta agerikoa da. Sorosek aspaldidanik finantzatzen du “ekintza ez biolentoaren” teorialari Gene Sharpen Albert Einstein Institutua (Gene Sharp “koloreetako iraultzak” burutzeko bi eskulibururen egilea da, eskuliburuok hainbat hizkuntzetara izan dira itzuliak). Subertsio mendebaldarzalearen aldeko talde “ez biolento” guzti hauek, Serbiako Otpor! taldeak inspiratu zituen (eta hasiera batetik zeuden bai Soros bera, zein Albert Einstein Institutua Otpor! finantzatzen). Sorosek 2000ko Otpor!-ren iraultzaren ostean, ondoko “koloreetako iraultza” guztiak, finantzatu ditu, 2003n Georgian, adibidez, edo Ukrainan bai 2004ko “Iraultza Laranjan” edo berriki gertatu den Euromaidanen (Euromaidanari buruz, baina hemen). Iraultzen ostean, Soros, lehen Otpor! osatzen zuen taldearekin harremanetan jarraitzen du,\nOtpor!/CANVASek egindako eskuliburuak bai Udaberri Arabiarrean zein Maidanen erabili izan ziren.\ntalde hori orain “CANVAS “Estrategia eta Ekintza Ez Biolentoak Aplikatzeko Zentrua) deitutakoa. CANVAS, Otpor!-reko buruzagi ohi Srdja Popovićek eta Slobodan Djinovićek gidatua da, eta orain “Koloreen iraultzak” egin nahi dituzten aktibista berriak “entrenatzen” dihardute, adibidez Venezuelan (7), Bielorrusian edo Vietnamen. CANVAS delakoak 50 Estatu baino gehiagoko “ekintzaileekin” lan egin du; tartean, Egipton(2011n) edo Libanon (2008an). CANVASeko kideak Occupy Wall Street protesta mugimenduan ere agertu izan dira. (8)\nHorrez gain, Sorosek bultzatutako azken kanpainen artean, Siriako Gobernuaren kontrako desestabilizazio kanpainetatik hasita. Lehenik “giza eskubideak” aipatu ditugu esku-hartze inperialistetarako aitzakia gisa, eta Sorosek adibide paregabea ematen digu: adibidez, 2010an, Siriako guda hasi baino pixka bat lehen, 100 milioi dolar eman zizkion Human Rights Watch taldeari (2008an HRWk donazioan jaso zituen 128 milioi dolarretatik 100 Soros Fundazioak emanikoak dira).Eta ez hori bakarrik, baizik eta antzeko erakunde Amnesty International ere babesten du “Sorosen Internazionalak”. Bi erakunde hauek paper handia jokatu dute Siriaren kontrako probokazioan, Baxar Al Assaden kontrako esku-sartze militarra probokatzeko asmoz.\nSorosek finantzatutako Amnesty International Siriaren kontrako arma-bahimendua eskatzen.\nAdibidez, Amnesty International taldeak, 2012an Sirian “errepresioa bukatzeko” (Gobernuaren errepresioa, Mendebaldeak babestutako mertzenario salafisten buru-mozketez ez du ezer ere esaten) sinadura bilketa hasi zuen, eta horrez gain, “Siriako kartzeletan hildako” (eta gero bizirik agertutako) pertsonen inguruko kanpainak hasi zituen (Zeinab al-Hosni kasua), erietxeetan “Assaden kontrako manifestari zaurituak jotzen omen zirela, edota protesten hasieran Gobernuaren segurtasun indarrak eragin zituzten hildakoen zifrak puztu egiten zituztelarik, edo Errusiari Assaden kontrako postura hartzea eskatzen ziotelarik (honi buruzko informazioa hemen).\nHuman Rights Watch ere bide berdinetik abiatu da adibidez, Houtako eraso kimikoa Siriako Gobernuaren Armadak burutu zuela esanez (beste iturri bat hemen); edo, Siriako bonbaketei buruz informazio faltsua ematen. Agertu den azken “giza eskubideen aldeko taldea”; Kasko Zuriak (edo Siriako Defentsa Zibila, jada hauei buruz idatzi dugu hemen), ere Sorosek babestua da, noski, beste bien moduan propaganda zabaltzaile bikaina dugu tresna hau. Kasko Zuriek egindakoen artean, Al Nusra Frontearen beso zibila izateaz gain, argazkiak manipulatzea eta Homseko bonbaketari buruzko txosten faltsuak idaztea ere badago (honez gain, kanpo interbentziorako deiak ere egiteen dituzte).\nAmnesty Internationalen bozeramailea Hilary Clintonen gertuko aholkulari Suzanne Nossel da.\nGaur egun, Siria ez da Sorosen jomugan dagoen Estatu bakarra. Ezta gia eskubideetako erakundeak Sorosen Troiako Zaldi bakarra. Magnate honek askotariko presio-taldeak erabiltzen ditu, betiere “ekumenismoaren” aldetan eta “erresistentziaren” kontra (hauek Estatuak edota mugimenduak direlarik). Aipatu dugu baita lehen Euromaidanen inguruan izan zuen inplikazioa; baina Ukrainan egin duen karrera ez da hor geratu. 2014ko urriaren 29an, Herri Errepublikak mehatxupean zeudenean, Sorosek “Europa batzeko” deia egin zuen “Errusiari aurre egin diezaiogun”… ekonomikoki zein militarki Poroxenkoren Junta babestuz. Sorosen Errusiaren kontrako herra ez da Ukrainako gatazkara soilik mugatzen, baizik eta Errusian bertan Gobernua aldatzeko saiakera hainbat egin ditu pertsona honek. Errusian, oposizioko politikari liberalak (Khodorkovski oligarka, adibidez), nazionalistak (Aleksei Navalni) edota\nEndogamia: Sorosek babestutako Amnesty International Sorosek babestutako Pussy Rioten aldeko kanpaina egiten.\nbaita ere ekintza-talde “anarko-feministak” (Pussy Riot). Errusiak Soros fundazioaren elkarteak debekatu behar izan ditu. Soros bera aditu da “ezkerreko”; “aurrerakoi” edo “eskubideen aldeko” taldeak batzen; adibidez Bolivian edo Ekuadorren indigenisten edota ekologisten ustezko taldeak babestu ditu hango Gobernu subiranistan garapen-asmoen kontra (“indigenen defentsa”… indigenek garapen teknologikorik izan ez dezaten, hots, “Inperialismo berdea”), Euromaidan osteko Ukrainan, Juntaren aldeko, zenbait sasi-anarkista (Denis Gorbatx kasu) edota sindikalista publizitatzen ditu; oraindik Maidanaren Ukrainan “ezkertiarrak badaudela” frogatzen saiatzeko (eta horrela guda hau desideologizatzea lortzen du “errusiar espantsionismoak” eragindako guda soila izango balitz bezala). Sorosen kooptazio lan hauetan honetan, paradigmatikoa da “Palestinaren aldeko” BDS eta Electronic intifada taldeekin egindakoa: sionista honek ustez palestinar-zaleak diren taldeak erabiltzen ditu, Palestinaren erresistentziaren benetako helburuak desbideratzeko eta Palestinaren borroka “apartheidaren” auzira mugitzeko (1948ko okupazioaren zilegitasuna kolokan jarri ordez), 1948ko errefuxiatuen itzuleraren eskaera iluntzeko eta “bi Estatuen konponbidea” lehenesteko. “Ezkerreko” edo “eskubideen aldeko” irudi hori ezinbestekoa da “ebanjelizazio ekumeniko” horretarako, “balio aurrerakoiak” soilik inperialismoak ekarriko omen dituelako: “Mundoko aurrerakoiok, zatozte Mendebaldera, guk babestuko zaituztegu, zuek bakarrik ezin duzue eta!”\nBDS kanpainan inplikatutako erakundea askok Sorosen finantzaketa zuzena jasotzen dute.\nSorosek bultzatutako kanpainetan, ezinbestekoa da, kanpainok edota “ekintzaile” taldeek aurpegi “aurrerakoi” bat izatea eta mugimendu horiek Mendebaldearen interes geopolitikoen kontrakoak izan ez daitezen (hots, kanpaina benetan subertsiboak, Bolivia, Venezuela edo Errusia bezalako Estatuen kontra joango dira kanpainok Beste alde batetik ikusi dugu “kausa zuzenen” aldeko mugimenduak kooptatzen saiatzen dela Soros, “erreforma” batetara bideratu daitezen, zorroztarria kamustu daiten. Eta honela, bai mundu mailako zuzendari eta boteretsuen topaketak finantzatuz, zein ekintzaile “aurrerakoi” askotarikoen kanpainak eta plataformak finantzatzean, praktikan bi gauza lortzen ditu: alde batetik Mendebaldartasunaren inguruko kontsentsua (Mendebaldeko demokrazia mundura hedatzea, edo Hirugarren Munduko ekintzaileek Mendebaldea eredu gisa izatea), eta beste batetik klase-borrokaren anulatzea, izan ere, bai klase nagusitzaileak (elite finantzarioa eta burgesia handiak, Soros bera Davoseko Forum Ekonomikoaren partaide da) eta bai potentzialki iraultzaileek (kaleko “ekintzaileak”, “protestariak”) helburu politiko berdinetan, hots “baloreen ekumenismoan” (non klase borrokarentzat tokirik ez dagoen) bat egingo luketen.\nAvaaz, “ekumenismo inperialistaren” fase gorena\nAvaazen kimaren inguruko kanpaina honetan argi markatzen dituzte eurentzat “Onak” (Cameron) eta “gaiztoak” (Chavez, Putin) nortzuk diren.\n“Ekumenismo” hau burura eramaten duen azken saiakera, eta berez perbertsioaren punturi gorena, Avaaz Gobernuz Kanpoko Erakundea da. Avaazek (Avaaz pertsieraz “Ahotsa” da), bere webak esaten duen bezala, “munduko herritarrak mobilizatu nahi ditu munduaren eta berri herritarren arteko zanga gainditzeko (…) Interneten bidez hainbat ahalegin txiki amankomunean jarriz”. Kanpaina hauen objektua munduko zuzendari ezberdinak edota instituzioak presionatzea da, erabaki bart har dezaten edo “kausa” bat defendatu dezaten. Hala ere, Avaaz berak onartzen du “talde profesional global eta bakar bat dagoela kanpaina guztiak inpultsatzen”. Hau, da “kideek” nahiz eta kanpaina zibernetikoak “hasteko” edo hauetan “ahotsa” (edo tekla) dutenaren ilusioa baduten\nAvaazek Ricken Patel “The Economist” kapitalismoaren ikur den aldizkariko azalean agertu zen. Arraroa “aktibista” honek duen ospea…\nere, talde profesional batek kontrolatzen, aukeratzen eta filtratzen ditu kanpaina “parte-hartzaile” hauek (gero luzatuko gara “parte-hartze” horren esanahiaz). Izan ere, Avaazek berak esaten duen bezala “Interneti esker (…) talde globala” denez “Munduko edozein herrialdeetan” parte-hartu dezake (berriz ere ekumenismoa eta nazio-subirautzaren deuseztapena?). Bestetik, nahiz eta Avaazek esan “bere dirua bere kideengandik soilik datorrela” eta “Avaazi dirua ematen dioten emaileek ezin duten Avaazengan eraginik izan” edota are “enpresen dirurik jasotzen ez dugula”; hauxe tranpa hutsa da. Avaazen finantzak etengabe gora doaz (beraz, norbaitek tresna baliagarri bezala ikusten du): 2010ean 6,7 milioi dolar jaso zituen, 2013an ordea 14,5 bat milioi dolar eta ezinezkoa da diru hori soilik crowdfunding kanpaina baten bidez lortu izana (Avaazek datuak desglosatzen ez baditu ere), hain “Komunitate” handia izanda ere. Avaazen finantzatzaileak, “GKEak” eta “aktibismoa laguntzeko elkarteak” dira, hots, enpresa eta Estatu handien eranskinak. Hots, Sorosen Open Society Fundazioak –eta antzeko taldeek- babestutako talde bat da, hauxe ofizialki “enpresa” ba ez bada ere (Sorosek MoveOn.org eta Res Publica “ekintza taldeak” jada babesten zituen, hauek Avaaz sortu aurretik). Hala, Avaazi hertsiki lotuta dago Purpose Inc. publizisten enpresa (Avaaz fundatu zuten Ricken Patel eta David Madden dira honen sortzaileak), zeinak Sorosen Open Society fundazioarekin batera The Syria Campaign (non Kasko Zuriek/Sirako Defentsa Zibilak garrantzia handia duten) antolatu zuen –jada aipatu ditugu Kasko Zurien faltsukeriak-. (9) Avaazeko buru Ricken Patelek garbi azaldu zuen 2008an “Birmaniarako kanpainarako topatu dutgun bidelaguna… Open Society Foundation da”.\nThe Syria Campaign eta Obama, Sirian eskusatze militarraren alde!\nAvaaz “kliktibismoan” oinarritutako talde bat da. Hori dela eta, edonon dagoen pertsona batek “Klik” batekin, bere ahotsa entzunarazten omen du. Horrela, edozeinek Avaazen orrialdean online dagoen eskaera batekin bat egin dezake, edo beste bat has dezake (jazarpen konkretu bat geratzea, gutxiengo konkretu baten eskubideen alde, askatasun konkretu baten alde baso bat salbatzearen alde edo kutsaduraren kontra…). Baina horrek ez du esan nahi denei garrantzia ematen zaienik. Avaazeko zuzendari Rocken Patelek esan badionez “guk ez dugu ideologiarik, munduaren nahien eta boteregunearen arteko zanga ixteko jaio gara”, egia esan, ideologia izan badute. Eta “zanga ixte” horrek ere bere esanahia du: Avaazek eskaera eta abar asko egiten ditu “agintariak presionatzeko”; baina egia esan, bere “interlokutore” bakarrak Mendebaldeko zuzendariak dira (hauei zuzentzen zaizkie “asmo oneko” eskaera horek). Venezuelakoa, Irangoa, Siriakoa… ez dira inongo “Interlokutore” Avaazentzat, sekula ez dituzte nor direlarik tratatuko, baizik eta uzkaili beharreko gisan. Baliteke Avaazek “klimaren aldeko”, edo “X enpresaren pribatizazioaren kontrako” kanpaina bat abiatzea (agenda erreformistara atxikiko zaienak), “kontsentsu soziala” dagoen gaietan, betiere ez Inperioa uzkaili nahian, edota Estatuen edota klasseen arteko harreman sozioekonomikoak aldatu nahian, baizik munduko sistema nagusitzailearen “bizrziklapena” lortzeko (oposizio faltsua, eta “irudi garbiketa” kanpaina). Borroka politiko-ideologikoa ageri den gaietan, ordea, sistematikoki atzerakoien alde egiten du. “Kausa onen alde, kausa horiek inperialismoa laguntzen baldin badute”.\nAvvazen fundatzaile eta Alderdi demokratako kongresista Tom Perriello Obamaren aholkulari gertuko eta gerrazalea da.\nPerriello orduan Munduko Bankuko zuzendari zen Paul Wolfowitz errepublikanoaren kontrako protesta batetan. Ikus bezala ez da eskatzen Munduko Bankuaren disoluzioa edo politika aldaketa, baizik eta “auregi gorrotagarri” bat kentzea, Munduko Bankuak sinesgarritasuna berreskura dezan.\nHonen hainbat adibide ditugu. Avaaz, azken urteotan oso aktiboa izan da Libiaren eta Siriaren aurkako protestak egitean. Libiaren kasuan milioi bat sinadura bildu zituzten NBEk Libia “hegaldirik gabeko zonalde” bezala izenda zezan. Eskaera horrek, Libian, bertako zilegizko gobernuari defendatzeko aukera ukatzen zion, eta ikusi zen bezala, kanpoko gobernuek babestutako armaden garaipena (eta gaur egungo kaosa) ekarri dute. Noski, Avaazek ez du erantzukizunik onartu. Siriaren kasuan, “Assaden armadaren eraso kimikoak” izeneko gezurra hartu dute hizpide Siriaren aurkako probokazio kanpaina hasteko (2012an, “nazioarteko eskusartzea” eskatzen zuten, bilorik gabe), eta Siriarako ere “hegaldirik gabeko zonaldea” ezartzea eskatzeko (10). Siriaren kontra, “armadak egindako bortxaketa masiboak” ere erabili izan dituzte (ez dugu bortxaketa masibo hauen berririk; ezta ere Avaazek inperialistei Sirian ez sartzeko eskaeren berririk). Huraxe, 2013ko ekainean izan zen. (11) 2014an, Avaazek Siriaren kontrako, arma bahimendua ezartzea ere eskatu zuen. Latin Amerikan ere “jokatu” izan du Avaazek, Moralesen Gobernuaren kontrako protestak hauspotuz.\nAvaazek Libiaren kontrako kanpaina hasi zueneko erabili zuen irudi bat.\nLibiarekin bezala Siriaren kontrako “erreferendum” inperialistak antolatzen ditu Avaazek.\nEta zentzuk dira Avaazen “talde global bakar” hura osatzen duten pertsonak? Hasteko esan beharra dago, Avaazek 16 “langile” soilik dituela (hau da “klik” batez haratago doazen “militante” kopurua horixe da). Hauek dira benetan ildoa markatzen dutenak, komunitate erraldoi hori “Kliktibismora” soilik mugatzen delarik. Avaazen fundatzaile eta buru Ricken Patelek urtean 190.000 dolar kobratzen zituen, beraz, “kliktibismoaren” atzeko negozioa zein den argi geratzen zaigu. Patel, Sorosesk fundatutako International Crisis Froup delakoaren kidea da, eta horrez gain, Gates Fundazioarentzat, zein Rockefeller Fundazioarentzat, zein Ford Fundazioarentzat ere lan egina izan da (Iturria: Wikipedia). Bete bat, Tom Perriello da, AEBtako kongresista (Alderdi demokrata) izandakoa Virginiako Estatuaren partetik. Perriello AEBtako Estatu-Departamentuan eta Nazioarteko Krimenen Epaitegiaren Fiskaltzan ere ibili izan da. Kongresista bezala Irakeko eta Afganistango gudak luzatzearen alde egin du. Horrez gain, Perriellok, Afganistanen, okupazio armadarentzat aholkularitza lana ere egin du. Hemen esaten den bezala, Avaazek bere jatorria Obamaren kanpaina babesteko fundatu ziren (eta Sorosek babestu zituen) MoveOn eta Res Publica erakundeetan du (bi erakunde hauek batuz fundatu zen Avaaz). Beraz, esan dezakegu, Avaaz %100ean Alderdi Demokratak sortutako edota bultzatutako erakunde bat dela, betiere, sistema barruan eragiten duena. Beste alde batetik, kontutan izan behar da, Obamaren aldian, mandatari demokrata honek, Bushen arako kargu neokon eta gerrazale guztiak mantendu dituela. Hots, Obamaren aroan, “eskubideen internazionalizazioaren” dotrina zaharrera itzuli da Alderdi Demokrata (noizbait utzi bazuen), hau da eskusartzerako joera erabat handitzea. Avaaz horretan kokatzen da, halako itxura “aurrerakoi” bat duen eskusartzearen handizkatze horretan laguntzen baitu. Benetan liluragarria da “demokrazia global” hau, boteretsuen ordezkari politikoek filtratutakoa!!\nAvaazeko zuzendair Ricken Patel Ban Ki Mooonekin.\nAvaazen militantzia ereduak, bere “kideengatik” ez du klik bat besterik eskatzen. Itxura demokratikoa duen sistema honek, praktikoki axolagabekeria bultzatzen du, hau da, mundu mailako kanpaina batetan parte hartzeko, ez da besterik behar; ez militantzia aktiborik, ez ideologia-formakuntzarik, ez inolako ardurarik; izan ere, “masa amorfo batek besterik ez du dena erabakitzen”. Avaaz beraren datuen arabera, bere komunitatearen parte-hartzaile gehienak Lehen Munduko ekonomia indartsuetako Estatuetako pertsonak (Interneten egoteko baliabide gehien dituzten herrialdeetakoak) eta erdi-mailako edo erdi-goi-mailako klaseetako pertsonak (Avaazen komunitateko pertsona gehienak, ordena honetan, irakasleak, ikasleak, teknologiako sektorekoa, medikuak eta GKEetako langileak dira; muntaketa langileak, jornalariak, taberna-zerbitzariak edota garbitzaileak oso urruti aurkitzen ditugu). “Avaaz” hitzak ahotsa esan nahi du, baina horrela jada ahotsa dutenei (Mendebaldeko erdi-goi-mailako klaseei) ahots handiagoa eskaintzean, besteen ahotsak ixilarazteko tresna besterik ez da. Hots, “kanpo harremanen demokratizazio” hori, praktikan, nazioarteko mugak ezabatu eta Lehen Munduko gizon aberats edo “ekonomikoki egonkortu” zurien komunitateak dena erabaki ahal izateko ariketa politiko bat baino ez da. Hau da, demokraziaren perbertsioa, “ekumenismo” inperialistaren fase gorena, betiko interes inperialistek “zilegitasun demokratikoa” lortzen dutenekoa bihurtuta. Adibide bat jartzearren, lehen aipatu izan dugu Avaazek Libiaren subirautzaren kontrako kanpaina bat hasi zuela, Libia “hegaldirik gabeko zonaldea” izendatzeko presionatuz. 2012ko irailean, Gaddafi hil eta urtebetera, Avaazek AEBn 923.968 kide zituen, eta Libian 3.167 soilik. Gaur egun, Avaazek AEBtan 2.263.179 kide ditu, eta Libian 31.798. Avaazek proposatutako “demokrazia global ekintzailearen” ondorioz, AEBtako gehiengo batek, Libiari buruz erabaki dezake… libiarren gainetik!! Kasu honetan ez da bakarrik “demokrazia” eta “Balio aurrerakoiak” Mendebaldeak soilik ekarriko dituela, Sorosek uste bezala; baizik eta momentuan dakartzatela, bozkatuz… zure herrialdea nola arpilatu edota suntsituko duten bozkatuz bada ere.\nAvaazen, Otpor! (orain, CANVAS) ereduaren arabera egindako “koloreetako iraultzaren” antzekotasunak ikusten ditugu. Biak dira praktikoki laugarren belaunaldiaren gerraren teoriako peoi nagusietako batzuk. Laugarren belaunaldietako gudaren teoriaren arabera, guda asimetriko hauetan (non armada erregularrez at dauden faktoreek orain arte baino askoz gehiago kontatzen duten, guden “asimetrikotasunagatik”), populazioak eta bere “oniritziak” (edo “axolagabekeria onberak”). erabateko garrantzia dute. Kasu honetan, potentzia inperialista ezberdinek, behin erabaki bat hartu eta aktiboki eragin ondoren berau justifikatzen saiatu ordez, askotan euren ekintzak “demokraziaren”, “bakearen” edota “balioen” izenean aurretik dagoen “borroka” baten defentsarako ekintza bezala justifikatuz Kasu honetan, Otpor! taldearen estiloko “Koloreen iraultzek” zein Avaazen kanpainek paper bera jokatzen dute. Hala ere, badaude bien artean ezberdintasunen batzuk: koloreetako iraultzek herrialde bakar batean aritzen dira, Avaazek mundu osoa bere borroka eremutzat duen artean. Beste elementu bat, “koloreetako iraultzen” iruditeria intsurrekzioarena izatean, Avaazena “eztabaida askearena”; “hitza hartzearena” eta “Interneteko agorarena” da (12). Baina azken finean biek dute helburu bera: inperialismoaren zabalkundea, eta honen “salmenta” erraza, hots, kontzientzia anti-inperialisten manipulazioa inperialismoaren itxuraldaketa “ideologikoari” esker.\nEzkerraren krisi ideologikoa, ekumenismoa eta inperialismoa.\nGainera, hemen arazo berri baten aurrean kokatu ahal gaitezke. Arazo hau, 1968ko maiatzaren osteko ideologiak, ezkerrean nagusitasuna lortu duenak dakar. Ideologia honen arabera, “mundu zaharrari” zegokion dena, nazio-subirautza barne eraustea izan da… trukean alternatibarik ekarri gabe. Hots, praktikoki nihilismo ideologiko bati bidea egin dio.\nAurreko artikulu batean, bi gauza esan genituen. Alde batetik, Sorosek bultzatutako “koloreetako iraultzek” ezkerrarengan nahaste ideologikoa eragiten zutela, Estatu-kolpe bat modu abilean iraultzaz enmaskaratzean, hau da iraultzaren inguruko iruditeria erabiltzean –barrikadak kaleetan, abestiak, esloganak, poliziaren kontrako oldarraldiak., ezkerreko aktibisten parte bat liluratu egiten duelako, ezkerra iruditeria horretan identifikatua sentitzea. Beste alde batetik, gaur egun ezkerraren parte batek, XX. mende hasieran errusiar mentxebikeek egin zuten akats bera errepikatzea, hau da “Europarik gabe ez dago iraultzarik (aldaketarik)” ustea. Hots, iraultza guztiak Europatik etorriko dira, edota gizarte jakin bat europartzean, ez sekula Mendebaldetik edo bere kultur balioen sistematik aparte dagoen herri batetan (“Kultura atzerakoietan ezin daiteke proiektu politiko aurrerakoirik egin”, eta asko sinetsita daude Mendebaldeko zibilizazioan ez dauden kulturak atzerakoiak direla). Beraz hor, nahi ala ez, praktikan herri horien “europartzea” justifikatzeko bide ideologikoa egiten da.\nJean Bricmont inperialismoaren aurkako kritikoak esan duen moduan, 60ko hamarkadatik aurrera, ezkerraren baitan, “aberastasunaren birbanaketa eta jabetza soziala” eta baita “inperialismoaren kontrako jarrera” jada ez direla lehentasunen artean kokatzen, eta bai ordea “demokrazia, giza eskubideak edota gutxiengoen aldeko jarrera”. Honek bi arazoren aurrean jartzen gaitu: alde batetik giza eskubideen aldeko edo gutxiengoen aldeko jarrera hori askotan abstraktua (eta beraz estetikoa) dela, eta beste alde batetik, erretolika honek “giza eskubideen” inguruko edota giza eskubide ezberdinen arteko hierarkizazioaren inguruko Mendebaldearen erretolika irenstera garamatzala. Bricmonten arabera, adibidez, gaur egungo europar kapitalismoan, industri iraultza eta eraldaketa ekonomikoa, (giza eskubideen ideologiaren arabera) “Estatu guztiz demokratikoak” lortu aurretik egin izan zen. Hots, gaur egun kapitalismoaren zilegitasunaren zutabe nagusia den oparotasunaren oinarriak, demokratizazioa baino aurretik jarri ziren. Orduan, zergatik gaitzetsi behar dira Siria, Libia, Ipar Korea eta Kuba bezalako Estatuak eta hauen lorpen sozialak “giza eskubideen” ideologiaren izenean? Nor da nor Estatu hauei uren lehentasunen artean zer jarri behar duen esateko? (13)\nKontutan izan behar dugu, batez ere, 1968aren ostean (epe luzera esan nahi dut, ez momentu horretan harira sortutako erresistentzia taldeez edo momentuko borroka-eferbeszentziaz), Europako ezker erradikalak bi joera esperimentatu zituela: alde batetik, klase-borroka beste borroka batzuekin “osatzea” (azkenean bigarrengoratze batetara eraman duena), eta beste batetik, “Kontzientzien iraultza”. Hau da, norberaren “koherentziaren” goratzea, proiektu sozialen edota egitate materialen gainetik. Honek ezkerrari hainbat arazo ekarri dizkio, batez ere inperialismoak halako “Kontzientzien tranpa” plantatzen duenean: zer egin X Estatu subiranoan Y taldearen eskubideak “gutxietsiak” direnean? (Eta inperialismoak “gutxietsiak” direla badioenean, oso neurri handiak ditu hori sinestarazteko).\nHoni, 1968ko mugimenduaren beste “tik” ideologiko bat gehitu geniezaioke: bere antisobietartasuna. Behin gazte horiek heldu egin zirenean, eta euren maoismo, trotskismo edo dena delakoak utzita, “tik” honek iraun egiten du, hain zuzen “gure ezkerrera ere krimenak burutu izan dira”: Eta hortik bigarrena dator: “kontuz boterea hartzen duen mugimendu erradikal batekin, ziurrenik totalitarioak izango dira eta”. Utopien heriotzak utopikoak munstro bihurtu zituen. Azkenean, halako jendeak bere iraganeko “bekatuak” garbitzeko modu bat topatu du inperialismo “gizatiarrean”: “gure konpromezuarekin jarraitzen dugu, baina gure etsaiari etiketak aldatzen dizkiogu”. Beren buruak “aurrerakoitzat” hartzeko modua da hori, antiinperialismoari “atzerakoi” deituz, modu berean iraultzaile eta sistema-zale izan daitezke (eta berdina ere esan daiteke marxismo-leninismoa gaitzesten duen gaur egungo ezker erradikalaz: “stalinismoari” dioten beldurrak, edo hau kritikatzeko beharrak, eskuinarekin bat egitera eraman ditu).\nGéaroid Ó Colmáin pentsalari irlandar-frantziarrak artikulu honetan esaten duenez, Marxi jarraituz, agian “giza eskubideak” defendatu ordez, gizarte-eskubideak edo eskubide sozialak defendatzeko jo beharko luze ezkerrak. Ó Colmáinen arabera, ez dago “gizakia” bezalako kontzeptu abstrakturik, beraz, “giza eskubideak” bera abstraktua da (eta klase-borrokaz haraindikoa), gizakia klaseaz at edo taldeez at existitzen ez delako. Beraz, “giza eskubideen” atzean, praktikoki “gizartearentzat, gizartea egun ulertzen den bezala, ezinbestekoak diren eskubideez” ari gara (hots, gizaki indibidualaren eskubideez, gizarte burgesaren arabera… berriz ere burgesiaren gorakadan sortu zen liberalismoan aurkitzen gara, hain zuzen Mendebaldeko “ekumenismoak” goratu nahi duen klase berberaren gorakadan). “Eskubide sozialak”, ordea klase sozial batendako eskubide konkretuak dira. Adibide bat jartzearren, Siriako parlamentuak eta bere konstituzioak gutxieneko eskubide sozial batzuk babesten ditu (adibidez, Siriako Konstituzioaren arabera, sektore estrategikoak Estatuaren esku egon behar dira, Siriako parlamentuan langile eta nekazarien gutxieneko kopuru bat egon behar da, eta abar). Siriaren kontrako interbentzio militar batek, Siria azpiratzeaz gain, gaur egun Siriako Estatuak defendatutako klase sozial horien onura bat ekarriko al du? Kuban kapitalismoa ezartzeak nori egingo dio on? Novorossija antiliberal eta antioligarkikoa suntsitzeak eslaviar langileentzat onurarik ekarriko al du?\nBeraz, klase ikuspuntu bat berreskuratu behar dugu, hori baita “giza eskubideen” ideologia tranpatiaren kontrako defentsarik onena. Zoltan Zigedyren arabera, hasera batetik zegoen “eskubideen” arazo honetan, “jabetzarako eskubidea”; klase nagusitzaileek ezarritakoa, askotan bestelako eskubide sozialen gainetik ezartzen da (XIX mendeko “demokrazia liberaletan”, jabeek soilik bozkatu ahal izatea nahiko ohikoa zen). Zigedyren arabera, “eskubideen indibidualizatze” hori, burgesiaren gorakadaren produktu da; hots, feudalismoarekin erorketarekin batera gizakien nolabaiteko “berdintasun juridikoa” aplikatzerakoan, “gizakia” hartzen da eskubide indibidual batzuen hartzekodun, “gizakia” izatearren (eta ez estamentu batean jaiotzearren). Noski, “jabetzaren eskubidea” eta honen deribatuak (oinordekotza eskubidea) barne. Zigedyren arabera, prezeski giza eskubideen arazoa honetan datza, eskubide horiek norbanakoarenak badira, nola batu daitezke, edo ezkondu daitezke “kontratu sozial” batekin, edota kolektiboarekiko zentzuarekin? Giza eskubideak indibidualak eta unibertsalak badira, nola ezkon daitezke momentuko egoeraren aurrean Gobernu ezberdinek har ditzazketen erabakiekin? Adibidez, gudan edo mehatxupean dagoen Estatu batentzako, bere jabetza soziala babesten eta hezkuntzaren edota kulturaren eskubide soziala (adibidez) ematen saiatzen ari den Estatu batentzat, ezinbestekoa izan daiteke Estatu horren kontrako iritzi batzuk argitaratzen uztea. Jabetza pribaturako “giza eskubideak” jabetza sozialerako eskubidea urratzen du eta alderantziz (agian horrexegatik giza eskubideen inguruko talde askok jartzen dituzte “erreforma ekonomikoak” sine qua non baldintza gisa) (14). Gaur egun, batere kuestionamendurik ez duen “inperialismo “gizatiarraren” giza eskubideen inguruko ideologiak, sistematikoki giza eskubide batzuk beste batzuen gainetik jartzen ditu. Zigedyren arabera, hemen “giza eskubideen” ideologiak beste tranpa bat planteatzen du, hain zuzen ere, “giza eskubide” guztiek (bizitzarenak izan ezik) ezinbesteko dute “antolakuntza sozial” bat eskubide hauek indarrean egon daitezen. Eta antolakuntza sozial mota guztiek (gizartea klaseetan banatzen den artean, behintzat), ezinezko dute klase errealitate hauen gainetik egotea. Leninek esan zuen bezala: “zanpatzailearen eta zanpatuaren artean ez dago berdintasunik, batek ala besteak agintzen du”. Klase gatazka dagoen toki batean, klase ezberdinen “giza eskubideen” ikusmoldeek talka egitea guztiz normala da. Jule Goikoetxeak hemen azaltzen duen moduan, eskubideak eta zuzenbideak egungo klase borrokaren borroka-zelaia, hots kapitalismoa, arautzen dute. Hori dela eta, ez da batere sinesgarria Europan “giza eskubideen” inguruan egiten den totemizazioa, errealitatetik at kokatzen delako eta erabat onartezina da “giza eskubide aratzen” aberria Europa dela dioen baieztapena eta hauek “esportatzeko” asmo inperialista hori. Ez daude “giza eskubide” unibertsal, klaseez eta nazioez haraindiko eta denboran ukronikoak direnik; kolektibo sozial ezberdinen eboluzioaren produktu baitira.\nGaur egun, klase sozialak eta nazioa (Estatua) dira norbanakoaren identifikazio kolektiborako adskripzio nagusiak. Bi adskripzio hauek 1968tik aurrera ahulduak izan dira, alde batetik klase sozialetan oinarritutako ideologia “zaharkitutzat” edota “totalitariotzat” eman izan delako, eta bestetik, gaur egun, ezkerraren parte handi batek “Europa batuaren “ideologia bere egin duelako. Ezker ilustratu mota batentzat, nazioak ez nazio-arazoak existitzen ez direnez, edozein nazioren existentzia oztopo da, eta berez, nazio-subiranotasuna kontzeptu negatibo bat da. “Internazionalizazioa” gainera “balio demokratikoen” izenean egiten bada, ba hobeto (noski, hemen ezinbesteko ariketa da “erakunde supranazionalak” eta “Nazioarteko komunitatea” noren nagusitzapean egongo ziratekeen). Ez da harritzekoa gaur egungo ideologo “ekumenistarik” garrantzitsuenak (Daniel Cohn Bendit, André Glucksmann, Daniel Cohn Bendit, Joschka Fischer) 68ko belaunaldiko kide izatea. Pertsona hauek, 68tik datorren bi kontzepzio hartu dituzte; bata subirautzen erabateko gaitzespena, “nazionalismo atzerakoia” delakoan, eta bestetik, “Internazionalismo” desitxuratu bat, euren ideiak (orain klase nagusitzaileak ordezkatzen badituzte ere), munduan barna hedatzeko grina “Internazionalista” bat. Ideia hauek, “entitate supranazionalen” aldekoak, nahiz eta ekonomikoki aberastasunaren kontzentrazioa ekarri, praktikan “ezker akademikoan” eta “mediatikoan” nagusi dira Jule Goikoetxeak salatzen duen gisan; eta bertatik, errealitatearen gaineko kontaktu osoa galdu dute (globaltasunaren idealizazio horrek, globaltasun liberalari mugak izan zitzazkeenak ezabatzearen alde, edo onean, axolagabetasunaz ikuste ekarri du). Beste alde batetik, gaur egungo ezkerra halako ideologia baten aurrean defentsarik gabe dago, hain zuzen ere, askotan ezker erradikala bera ere eskusartze-festa horretara gehitzen delarik (bere optikatik, noski, baina festan parte hartuz).\nEzker erradikal honek, klase-politikaren zentzua galduz, eta eurozentrismoz blai, “balio unibertsal” hauen zenean, tokiko agintari subiranisten edo antiinperialisten (hau da, Mendebaldeak erasotutakoen) difamazioarekin bat egiten du; bai araztasun ideologikoaren izenean batzutan, beste batzuetan eurozentrismoak eramanda, eta gehienetan klase-aspektuak ahaztuta, inkontzienteki bat egiten dutelako “giza eskubideen” erretolika abstraktu horrekin. Ezker erradikal “kooptatu” honek zenbait ezaugarri izaten ditu: A) Ezker erradikal hau Mendebaldeko pope mediatiko eta politikoen arrastoan aritzen da. Hau da, Mendebaldeak demagun Assad jomugan jartzen duenean, bien arteko ekidistantzia publiko egiten du, edo Assadekiko kritikak azalerazten ditu “ez NATO, ez Assad” leloa erabiliz. NATOk zuzenean eta zeharka, Sirian interbenitu ondoren, eta (espero dugu ezetz!) Siriako Goernua bota izango balu, segituan ahaztuko ziren ezkertiar hauek Sirian Mendebaldeak utzi duenaz, edota NATOren boroka jarraitzen, Asier Blasek artikulu honetan azaldu bezala. B) Ezker erradikalak, 1990tik aurrera Europan garaipen bat bera lortu ez duenak (agian Novorossija, zeina ez den ezker erradikal osoak aintzatetsia), jada proiektu bat bera izateko gaitasunik ere ez du; hori dela eta “kontrako” ideologia batean buru-belarri sartua dago. Analisia desioaz ordeztu du. Eta beste modu batean “boterea”; botere oro, txarra edo susmagarria denaren nozioa barneratu. Hori dela eta, proiektu enpiriko eta errealekin kontaktua galduta, aurkakotasun idealista batean sartu da, hau da, nahikoa da zerbaiten kontra protestatzea, edo haren aurka aritzea, edo “ez inperialismoa ez X: iraultza” esatea horrek agintari horren uzkailtzea edo ahultzea edo “Mendebaldeak lagundua izango ez den benetako iraultza” ekarriko duelakoan, edota eragin bat izango duelakoan. Egia esan, halako “neutraltasunak”, edo “alde biak gaiztoak dira” esateak ez du laguntzen ezker erradikalak desiatzen duen iraultzari (zein indarretan oinarrituko da? Auskalo!); baina bai Mendebaldean gudaren kontra mobilizatutako taldeengan; hauen potentzialitatea muga dezakeelako (eztabaidetan sartu araziz, sinesgarritasuna galaraziz eta abar). Perspektiba galdu duen ezker erradikal horri oso erraza egiten zaio edozer erasotzea eta erantzukizunik gabeko sentitzea. D) Ezker erradikal honek klase ikuspuntua galdu du. Hori dela eta, eskusartze inperialista baten aurrean, eskusartze honen atzean dauden potentzia inperialistak eta honen elite finantzariak eta erasotuek, ez dute klase interes ezberdinik, baizik eta dena “botere borroka” batetara mugatzen da. E) Internazionalismoaren benetako zantzua zein den galdu dutelako. Hau da, internazionalismoa ez da norbere ideiak beste bati inposatzea, baizik eta nazioen berdintasunaren alde eta emantzipazioaren alde borrokatzea. Internazionalismoa, herri guztietako langile klasearen borroka norbere borroka gisa hartzean datza. Hori dela eta, mundu mailako balantzeari (adibidez Iraultza Bolibartarrari, Kuba Sozialistari), aldeko izan ditzazkeen Estatuak uzkailtzeak zertan lagun dieziokeen ere itaundu beharko genuke.\nEzkerraren politikan, gaur egun, bere ardatza izan den klase-borroka falta da (edo bigarrengoratua dago). Bestetik, tradizionalki babestu den “internazionalismoa”, BHLren eta Sorosen “ekumenismoaz” ordeztua izan da. Klase-borrokaren tradizioa berreskuratzea (alde batetik) eta nazioen autodeterminazioa (bere zentzurik beteenean) berreskuratzea behar-beharrezkoa zaigu.\n“Hegaldirik gabeko zonaldea”; beste eskusartzeko mota bat da, bake-izpirituko hitzen atzean gordetzen bada ere. Izan ere, honek, Estatu baten subiranotasuna urratzeaz gain (nor da komunitate internazionala Estatu zilegizko bati bere lurraldea zer debekatzeko, batez ere guda garaian?), operazio-arloan, Estatu horretako gaineko aire-espazioaren gaineko kontrola ezarri beharko zatekeen; eta horretarako Estatu horren airezko eta anti-airezko defentsak suntsitu beharko ziratekeen.; eta huraxe eskusartze militarraz (eta biktima kopuru handi bat eraginez) soilik lor daiteke. Hemen adibidez, Libia “hegaldirik gabeko zonaldea” izendatzeko Avaazen kanpainaren zuzendari Ben Wiklerrek idatzitako iruzkin bat; non, “Gaddafi zibilak hiltzen ari da” edo “guda krimenak egiten ari da” eta garbi “subirautza nazionala ezin da guda krimenak egiten ari diren toki batean eskusartzearen kontrako oztopo izan”. Honen ostean, lotsarik gabe “eskusartze militar hau petrolioagatik bada, Avaaz kontra egingo duen lehen taldeen artean izango da” esaten duen. Libiaren kontrako eskusartze militarrak ez du ematen ez bake, ez demokrazia, ez ongizate handiegirik ekarri dienik libiarrei. Avaazek gaur egungo Libiako egoeraren aurka egi duen protesten berririk ez dugu bada…\nHonek erakusten du hasiera batetik Occupy Wall Street mugimendu kooptatua izan dela, eta praktikan ez zela izan kapitalismoaren aurkako protesta bat, baizik eta kapitalismoaren kontrako haserrea baretzeko protesta-antzezte bat (protestaren ludifikazioa, praktikan protesten despolitizazioa da: OWSk zerbait okupatu al du?). Bestetik, OWSren Libaren gaineko iritzia, hemen.\nCANVASen bideo honetan, Venezuela hartzen dute jomugan.\nSorosek eta BHLk Ukrainari buruz batera sinatutako artikulua, hemen.\nHenri Lévyren manipulazioa izugarria da “ekumenismo” horren defentsan; “Europak” hainbat herrialde “faxismotik askatu” zituela esaten baitu (tartean Espainia, zeina ez zen askatua izan). Ahaztu egiten du faxismoa Europak ernaldu zuela eta askapen antifaxista parte handi batean berak gorroto duen SESBi esker izan zela. Europaren Ukrainako esku-hartzea (“Ukraina laguntzea”) Brigada Internazionalekin konparatzen du, adibidez, eta abar.\nHala ere, komeni zaionean, BHLk, “ekumenismoa” alde batera utzi eta diskurtsu nazionalistarik gogorrena egin dezake… betiere interes geopolitiko inperialisten alde aritzen bada. Adibidez, Kieveko Maidanen eman zuen diskurtsu honetan, ukrainar muturreko nazionalismoaren oinarriak eta errusofobia arrazista bere eginez.\nHenri Lévyren serbofobia patologikoa da (1993an Parisen serbiar zentru kultural bat fisikoki erasotzera iritsi zen), baina diskurtsu faltsu bat sortu eta hura sinestarazteko aukera eman dio. Diskurtsu horren arabera, Bosniako guda “multikulturalismoa –hots, “Europa”- vs muturreko nazionalismoa” izango zatekeen, berak babestutako Izetbegovićen nazionalista musulmana “unibertsalista” eta “Bosnia multietnikoaren aldekoa” balitz bezala, “serbiar etnikoen” aurka borrokan (eta are gehiago, “Bosnia kanpoko inbaditzaileen kontra”, Bosnian aspaldidanik bizi ziren serbiarrak bertakoak izango ez balira moduan). Galdera argia agertzen zaigu: “Bosnia multietnikoa” defendatu behar bada, zergatik ez defendatu lehenago zegoen Jugoslavia (sozialista) multietnikoa? Bosniar musulmanek nortasunerako eta autodeterminaziorako eskubidea badute, zergatik ez dute hori Bosniako serbiarrek? Henri Lévyren lotsa falta hain da handia ezen nazionalista bosniakiarrak 40. hamarkadako partisano antifaxisten ondorengo bezala ezartzen ditu. BHLk berriz desitxuratzen du: 40. hamarkadakoa ez zen izan etnia ezberdinen arteko borroka bat, baizik eta Alemania faxistaren ( “Europaren” esan genezake?) inbasioaren aurkako erresistentzia guda komunista bat, partisanoen artean etnia guztietako kideak zeudelarik, serbiarrak batez ere, haiek izan baitziren Alemania naziaren eta tokiko kolaboratzaileen genozidioaren biktimak. Hona hemen BHLren Bosniarekiko ikuspegia salatzen duen artikulu bat.\nNahiz eta alde batetik (Havel) zein bestetik (Lazanski), NATOk Jugoslavian “nazio-Estatuaren gainditzea” ekarri duen esan, kontutan hartu behar da maila diskurtsiboan, 1991tik aurrera, Jugoslavia nazioanitz sozialistaren kontra “nazio-Estatuaren ideologia” erabili zuen, hots, Jugoslavia Sozialistak hainbat nazio barnebiltzen zuen Estatu gisa, ezin zuen iraun omen.\nHavelek jada 1990an El Salvadorreko eskuindarren eta hauei emandako babesaren alde agertu zen (hauek Ellakuria eta beste jesuitak hil ostean). Hala ere, Havel ez zen izan orduan eskusartzea defendatu zuen Mendebaldeko politikari edo intelektual bakarra, “historiaren bukaera” iragartzen zuen Francis Fukuyamak “AEBk, Estatu boteretsu gisa, giza eskubideak edonon babesteko eantzukizuna du” ere esan zuen.\nHemendik ez da ulertu behar artikulu honen sinatzailea Industri Iraultzaren kontrako posizioa mantentzen duenik, ez eta ekologismo neo-malthustarrari atxiki zaionik. Hala ere, ezin da ukatu Mendebaldeko herrialdeetan gaur egun dagoen kapitalismoa eta ekonomi moldea ezinezkoak ziratekeela Industri Iraultza gabe. Honek ez du esan nahi kapitalismoak ekarri duen guztiaren kontra dagoenik sinatzailea, edota sozialismoa “antikapitalismo” hutsera mugatzearen alde dagoenik. Hauxe, Industri Iraultza, hirugarren mundu guztira zabaltzearen aldekoa eta garapen bide autonomoen aldekoa da, eta beraz, herri sozialistak, aurrerakoiek eta antiinperialistek beren garapen industriala aurrera eramatearen aldekoa. Bat dator Leninekin kapitalismoak ekarri dituen aurrerapen teknikoak sozialismoarentzat onuragarri direla baloratzean. Argudia badaiteke Industri Iraultza bada “Mendebaldeko balioen” oinarrietako bat, eta Mendebaldeko inperialismoaren oinarri ideologikoa “ekumenismoa” bada, ea zergatik Mendebaldea ez den saiatu Industri Iraultza hori Hirugarren Munduko herrietan eramaten saiatu. Hemen, ideologia “tresna” denaz ohartzen gara: galdera berdina egin dezakegu, adibidez, demokraziaz (Mendebaldeak Hirugarren Munduan diktadura anitz babestu ditu), oparotasunaz eta bestez…\nPurpose eta Syria Campaign taldeen arteko loturak, hemen. Syria Campaignek Purpose kontsultorak eginiko kartelak erabiltzen ditu propaganda egiteko, horien artean, Obamaren apologia bortitza egiten duten kartelak daude Bestalde, lotura honetan ikusi ahal da Avaaz fundatzeko erabili zen diru kopurua nondik zetorren. Adibidez, 200an 150.000 dolar eman zion Sorosek Avaazi, eta 2009an, 600.000 dolar.\nAvaazek bideo faltsuak ere ekoitzi izan ditu Siriaren kasuan.\nKlik! bakar batekin guda bat piztu dezake edonork… hori bai, etxetik urrun.\nBeste gai bat zatekeen, AEBk eta Mendebaldeak “giza eskubideak babesterakoan” duten hipokresia; adibidez, “Kosovon aktuatu bazen, zergatik ez Kurdistanen Turkiaren kontra?” edota “interbentzio militarrek azkenean ez dute lortuko demokrazia ekartzea” bezalako argudioak. Artikulu honetan ez dugu bat egingo halako argudioekin, izan ere ihardeste partzial bat dela uste baitugu, praktikan “giza eskubideen” inguruko ideologia ekumeniko inperialista ihardetsi gabe hauxe “indartu” egin dezaketelako; hain zuzen ere, eskaera hauek “eskusartze gizatiarra” zuzena edo hipokresiarik gabekoa (hots, aurrerakoien lagun) izan daitekeenaren esperantza sendotzen dute. Hala ere, hau ontzat emanez gero, erantzun genezake Mendebaldean unibertsalki gaitzetsiak izan ziren SESBek sozialismoa babesteko Hungarian edota Txekoslovakian egin zituen eskusartzeek oso biktima gutxi eragin zituztela gaur egungo Mendebaldearen eskusartzeekin konparatuz.\nZigedyk jartzen digun adibidez, Guda Hotzarena da izan ere, Guda Hotzaren garaian ere, “giza eskubideen” bi kontzepzio ezberdin ere aurrez-aurre jarri ziren, batek “gizabanakoaren eskubideak” lehenesten zituen eta besteak “eskubide kolektiboak” (antikolonialismoa, edo, gaur egun Kuban, ongizatea, osasuna eta abar) . Adibide konkretu bat hartzearren Zigedyren arabera Alemaniako Errepublika Demokratikoak profesional eta teknikari trebe asko hezi zituen “hezkuntza eskubidea” zela eta, baina sistema berdinkide batean hauek ez zeuden herrialde kapitalista batean izango ziren bezain ondo ordainduta. Alemaniako Errepublika Federalak, ordea, sistema ez hain berdinkide bat izaki, profesional horiei soldata hobeak eskaini ahal zizkien. Hori dela eta halako teknikari askok AEDtik AEFra egin zuten ihes; Estatuak euren heziketan inbertitutako guztia antzu eginez. Zeinen giza eskubideak dira lehenago: ihes egindako teknikari horienak nahi zuten tokian lan egiteko, edota AEDko Estatuarenak eta herriarenak beren heziketa sistema bikainaz (AEFn hianbete teknikari ezin zituzten hezi) hezitako ingeniari horiek sor dezaketen lana eta aurrerapenak profitatzeko?\nAtala : EKIALDE HURBILA, EUROPA, INPERIALISMOA, IV. BELAUNALDIKO GERRA, LIBIA, OCCUPY, OTPOR, SIONISMOA, SIRIA\n← VAROUFAKIS QUIERE A COLAU EN SU NUEVO MOVIMIENTO SOCIALDEMÓCRATA EUROPEO\nHirugarren gradua vs. Amnistia / Tercer grado vs. Amnistía →\n3 thoughts on ““EKUMENISMOA”, INPERIALISMOAREN TRESNA IDEOLOGIKOA? (1968KO AJE BATZUEZ)”\nPingback-a: ISOLAZIONISMOARI AGUR, INPERIALISMOAK BEREAN JARRAITZEN DU | Euskal Herriko Antiinperialistak


Juan San Martin beka Haritz Monrealentzat Mendi literaturaren inguruko lan batekin — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus\nJuan San Martin beka Haritz Monrealentzat Mendi literaturaren inguruko lan batekin\n2011ko Juan San Martin beka Haritz Monrealek jaso du, Mendi literatura: narratiba biografikoaren azterketa konparatiboa lanarekin.\nHaritz Monrealek Euskal Filologian lizentzia lortu zuen 1992.ean eta Ingeles Filologian 1995.ean (Letren Fakultatea, EHU). Edinburgon Literatur Konparatuan eta Orokorrean masterra burutu zuen (1992-93) eta, egun, mendiko literaturekin harremana duen doktorego tesia egiten ari da EHUn.\nFilologiako karrera amaitu ostean, sei urtez aritu zen bigarren hezkuntzan irakasten (1996-2001). Aldi baterako utzi zuen irakaskuntza, lehenik, itzultzaile lanetan jarduteko (2001-2006). Zenbait liburu itzuli zituen, arlo akademikoarekin zerikusia dutenak gehienbat: antropologia, historia, zuzenbidea, eta abar. Ondoren, euskara teknikari gisa jardun zuen Euskaltzaindian bi urtez. 2009.etik irakaskuntzan dihardu ostera ere eta, une honetan, eskolak ematen ditu Letren Fakultateko (EHU) Ingeles eta Aleman Filologia, Itzulpengintza eta Interpretazioa Sailaren barne.\nXIX. mendetik aurrera, eta Europan batez ere, zaletasun berri bat ageri da: mendiak afizioz igotzea. Jarduera berri honek eragiten dituen bizipen eta gogoetak biografiazko nahiz fikziozko idatzietan islatu izan dira, harik eta literatur genero propioa osatzeko maila duen arlo bat badela kontsideratu den arte. Mendi literatura, edo zehatzago mendizaleen literatura, mendizale klubetako kroniketan, aldizkari espezializatuetako nahiz egunkarietako artikuluetan, biografietan, fikziozko kontaketa laburretan eta eleberrietan, eta baita poesian ere biltzen da.\nHonako ikerketa egitasmo hau narratiba biografikoan zentratuko da. Lehenik, kanonikotzat jo daitezkeen mundu mailako testuak aztertuko dira eta, ondoren, Pirinio mendebaldeko mutur honetako mendizaleen testu biografikoak -euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez idatziak-. Ikerketaren emaitzei dagokienez, aurreikusten dugu egitasmo honek finkatu egingo duela nolabait mendiko literaturak genero gisa duen oinarria, azalduko duela mendizaleen esperientziak literaturan duen isla, eta zabalduko mendizaleen literaturaren ikuspegia. Aipagarria iruditzen zaigu, batez ere, euskaraz idatziriko testuetara hedatzea ikerketa.


Euskal Herriak bere etorkizun politikoa erabakitzeko eskubidea duela uste du gehiengoak, eta klima aldaketa arazo larria dela eta ez zaiola behar bezala erantzuten ari. Horiek dira Telesforo Monzon eLab Euskal Herrigintza Laborategiak kaleraturiko Naziometroaren hirugarren neurketak azaleratu dituen hainbat ondorio.\nDonostiako Nazioarteko Bake Konferentziaren eta ETAk jarduera armatuaren behin betiko amaiera iragarri zuela hamar urte bete direnean, gizarte gisa euskal gatazkaren gaia itxitzat jo daitekeen ala konpondu beharreko zerbait dagoen galdetu dute. Bi herenek (%64,8) bigarren aukeraren alde egin dute (“ez dago erabat itxita, gauzak konpontzeke daude”) eta %22,5ek erabat itxitzat jo dute.\nKonpondu gabe dauden gaien artean, ez dago erabateko nagusitasuna eskuratzen duenik. %38-40k eskatzen du eragindako mina aitortzea, “bai ezker abertzaleari, bai Espainiako Estatu zein Gobernuari”. Tartean, torturak aipatzen dira.\n%25-30 inguruk mahai gainean jarri dute presoen gizarteratzea, Espainiako eta Frantziako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren/Nafarroako Gobernuaren/Euskal Hirigune Elkargoaren arteko elkarrizketa-mahaia sortzea, Euskal Herriak erabakitzeko duen eskubidea aitortzea eta Ertzaintzak eta Eusko Jaurlaritzak egindako kaltea aitortzea.\nDuela gutxi EH Bilduk ETAren indarkeriak eragindako biktimak zuzenean izendatuz egindako komunikatuari dagokionez (“min hori ez zen inoiz gertatu behar”), galdekatuen gehiengoak positiboki baloratu du adierazpena.\nGehiengoa, etorkizun politikoa erabakitzearen alde\nHerritarren ia bi herenek uste dute Euskal Autonomia Erkidegoak, Nafarroako Foru Komunitateak eta Euskal Hirigune Elkargoak beren etorkizun politikoa erabakitzeko eskubidea izan beharko luketela. Kontra daudenak ia %20 dira. Iazko azaroko Naziometroaren proportzioak parekoak dira.\nMadril eta Parisekin adosturiko Euskal Estatuari buruzko erreferenduma egitearen aukeraz galdetuta, Euskal Estatuaren alde %40,5 agertzen da eta kontra %29,2.\nKlima aldaketari erantzun eskasa\nInkestatutako hamarretik zortzi ados daude klima-aldaketa arazo oso edo nahiko larria dela. Beren estatuko gobernua klima-aldaketari aurre egiteko nahikoa, ez nahikoa edo gehiegi egiten ari dela uste duten galdetuta, %69,2ak erantzun du ez dela nahikoa egiten ari (“gutxi edo batere ez”). Tokiko gobernuaz edo gobernu autonomikoaz galdetuta, erantzunak zertxobait positiboagoak izan dira.\nTxostena osorik lotura honetan irakur daiteke.\nKanal hauetan artxibatua: Euskal gatazka | ETA | Erabakitzeko eskubidea


TOCEren txokoa: Midi d'Ossau (2.884m)\nNork argitaratua: Toce Noiz: 21:53\nTira, ez dakit nondik hasi ere. Blogean diozu 5:30 etan jeiki ginela, eta egia da. Mendiruntz abiatu ginerako ordea 7:00 ziren. Tarte hortako kronika bat ere gustora irakurriko genuke.\n7-retan irten mendiruntz eta 9 ordutako buelta aurretik dugula oraindik zer pentsatuko zenukete zuen bi lagunak 7:10-etan lehen deskantsua egin nahi dutela entzunez gero?? Ba bai, negar egiteko gogoa. Astiro astiro aurrera jarraitu ostean, argazkiak atera, ura edateko geratu, lurrean topatutako forma bereziko harriei begira egon, paisajeak kontemplatu,...etab egin ostean lehenenego tximinira heldu ginen bai eta hemen jazo zenaz pare bat metizazio egin beharrean nago.\nArizko Igor eta Toce tximini parera iritsi zain egon zen, eta tximinia eskalatzen hasi hauek tximini azpian zeudelarik. Nola da posible ur trago bat egin eta arnesa eta kaskoa jartzen 20 min baino gehiago pasatzea???\nNik orokorrean mendizale guztientzat datozen egunotan Blog hontan bertan hiruzpat lau aholku publikatuko ditut jakin dezazuen nola identifikatu Txomingero bat, berarekin mendira joan aurretik. Guztiz erabilgarria, inongo gidetan ez datorrena.\nArizko nominatzen dut, gure erritmoa jarraitzeko gai ez izatearren: -1\nTxomingero bat identifikatu ahal izateko hiru ezaugarri gaurkoz:\n1-Barrita energetikoak asko gustatzen zaizkie, eta behar baino hiru aldiz gehiago erosten dituzte.\n2-Tripetako arazo ugari izaten dituzte. Gasa noiznai botatzen dute. Mendizaleak beti beraien aurretik joatea komeni da.\n3-Beraien ametsa mendi puntara kotxez igotzea da. Kotxea gertuen dagoen aparkalekutik 5 minutura utziz gero, tarte hortako 4,5 minutu kexatu eta kexatu igarotzen dituzte.\nBegira nork dioen hori...BARRITAMAN!!!\nargazki politek atara dozuez behintzet, como buenos txomingeros!


Wikiloc | Galarreta (ARABA) -Lizarra- Iruina- Leitza Ibilbidea Gordoa, País Vasco (España)- GPS track\nBikepacking (Bikepacking Ibilbide onenak Espainia tik → Euskadi → Gordoa )\negun bat 8 ordu 39 minutu\nIkusita 55 aldiz, jaitsita 1 aldiz\nBi egunetan alforjekin egindako ibilbidea.\nLehen egunean Galarretatik abiatu eta Jauregin Vasco-Navarro trenaren ibilbide zaharrakin bat eginda Lizarraino joan naiz eta bertatik Done Jakue bideari jarraituz Gareseraino.\nEguneko zailtasunik handiena Gereñu mendatea da, zati motz batzuetan oina lurrean jarri behar izan dut, baina alforjarik gabe egitekotan merezi du basoan zehar sartu eta gozatzea. Gainontzeko ibilbidea oso lasaia eta atsegina, gehientsuena beheranzko joerarekin.\nBeste aukera Laminoriako harrobiak inguratzeko Gereñuko mendatean errepidea hartzea da, aldapa leunagoa du.\nBigarren egunean, Garestik Leitzaraino Done Jakue bidea alderantziz eginez Iruiñaraino, eta bertatik Plazaolaren ibilibidea jarraituz Leitzaraino. Bigarren eguneko ibilbidea beste lotura honetan azalduta dago: Gares Iruña Leitza, Nafarroako lautadan zehar. https://es.wikiloc.com/rutas-bikepacking/gares-iruna-leitza-nafarroako-lautadan-zehar-78727617.\nArabako lautadetako zoroak\nZuatzo Done Miliakoa\nJauregi herrian ezkerretara\nAukera dago zuzen jarraitu eta Trenaren ibilbide zaharra kilometro batera hartzeko.\nVasco-Navarro trenaren ibilbidean sartzeko bidegurutzea ezkerreta\nTartean aldapa ederrak, baina bestela baso zoragarria da\nGereñu gaineko aldapak\n1400 metrotako tunel argiztatua


Lurrunezko tren-makina - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLurrunezko tren-makina baten eskema.\nLurrunezko tren-makina ur-lurrunaren indarrarekin bultzatutako tren-makina da. Ibilgailu hau trenbidetako garraiabide nagusia izan zen XX. mende erdialdea arte, hemendik aurrera diesel tren-makinengatik eta tren-makina elektrikoengatik ordezkatuak izan ziren.\n2 Oinarrizko forma\n3 Lurrun-makinaren aroaren azkena\nRocket tren-makina, Londresko Zientzien Museoan.\nLehen burdinbideetan orgak errail gainean bultzatzeko zaldi taldeak erabiltzen ziren. Lurrun-makinak garatu zirenean, trenbideetan aplika zitekeela pentsatu zen. Lehen saiakerak Britainia Handian izan ziren; horrela Richard Trevithickek tren-makina bat eraiki zuen 1804an. Lehen saiakera hauen emaitza 1829an heldu zen, George Stephensonen Rocket tren-makina hain zuzen ere. Hori geroago etorri ziren tren-makinen prototipotzat hartu zen. Gehienetan Stephensonen Rocket lehen tren-makinatzat hartzen da, baina benetan lehena Richard Trevithickek 25 urte lehenago eraiki zuena izan zen, hala ere ez zuen arrakastarik izan. George Stephensonek, eta beste ingeniari batzuk, lehenago ere tren-makinak eraiki zituzten, baina Rocket-en arrakastaren arrazoia erabiltzen zituen berrikuntza modernoak izan ziren. Une honetatik aurrera etorri ziren lurrunezko tren-makinetan ere berrikuntza hauek sartu zituzten. Hauen adibide bat hodi anitzeko galdara zen, errekuntzatik sortutako gasen beroa transmititzeko askoz eraginkorragoa zen. Ordu arteko galdaretan, urez inguratutako hodi bakar bat erabiltzen zen. Gainera ihes-lurrunerako tobera bat erabiltzen zen, bide batez sua bizitzeko ere balio zuena.\nOinarrizko forma[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nLurrunezko tren-makinak galdara horizontal zilindriko bat erabiltzen du etxea atzealdean duela, zati bat kabina barruan duelarik, horrela gidatzaileak eguraldi txarretik babesten ditu. Etxea erregaia erretzen den lekua da. Lau hormaz eta zeru deritzon sabai batez osatuta dago. Oinarrian parrila dago, erregaia jartzen den tokia, eta honen azpian errautsa jasotzeko kutxa edo hautsontzi bat eta errekuntzarako airea sar dadin balio duen aho bat daude. Etxean sortzen den kea galdaran luzeran kokatuta dauden eta urez inguraturik dauden hodi batzuetatik irteten da, era honetan hodi inguruko ura berotzen delarik. Hodi multzo honi hodi-sorta deitzen zaio, hodiek diametro ezberdinak dituztelarik. Diametro handia duten hodiek barruan beste hodi estu batzuk dituzte, hauen barruan lurruna igarotzen da berriz berotu dadin eta tren-makinaren potentzia handitu dezan. Galdara aurrealdean kearen kutxa dago, hodi-sortako hodietatik igarotakoa bertan gelditzen da goialdetik nabarmentzen den tximiniatik irten aurretik. Lurruna galdararen alde garaienean batzen da, edo ur mailaren gainetik dagoen hodi zulatu batetik, edo domo batetik (goi aldean kokatutako kupula). Lurruna balbula erreguladore batetik irteten da.\nErreguladorea zabalik dagoenean lurruna sarrera hoditik motorrera abiatzen da. Bertan, lehenik eta behin, lurrun-kutxara sartzen da non atal mugikor bat dagoen, irristailua. Pieza hau alde batetik bestera mugitzean zilindroko bi pistoietarako lurrunaren sarbidea txandakatzen du. Pistoietara sarrera-zirritutik sartzen da eta hedatzean irristailuak berak ihes-zirritura bideratzen du. Honek pistoiaren mugimendu errepikakorra sortzen du, alde batean eta bestean, eta horrela gurpil eragilea mugiarazten du haga baten bidez, bielaren oinarekin artikulatzen dena. Biela hau aurkako muturretik gurpil eragile nagusira lotuta dago, biradera mugimenduarekin biraka hasten delarik. Irristailua, motorreko lurrunaren balbula banatzailea izanik, haga artikulatu multzo batez eragiten da. Lurrunaren banaketa hori eragiteko, mekanismoa noranzkoa kontrolatzeko doitu daiteke.\nLurrunak zilindrotik ihes egiten du, pistoia bultzatu ondoren kearen kutxara doa. Bertan lurruna askatu egiten da tximiniara zuzendutako ahotxo batetik kearekin batera, irtetean hutsa sortzen da etxeko aire sarrera hobetuz. Ihes egiten duen lurrun irteera errepikakorrak lurrunezko tren-makinen «txu-txu» soinu bereizgarria sortzen du. Oro har lurrunezko tren-makina batek bi zilindro ditu, alde bakoitzean bat. Hiru edo lau zilindro dituztenak ere badaude. Zilindroak binaka jokatzen dute, 90 graduko desfasea egonik alde bateko gurpil eragilearen eta beste aldeko gurpilaren artean, gurpilen bira bakoitzean lau potentzia kolpe emanez. Trakzio gurpilak konexio haga baten bidez lotuta daude, horrela gurpil eragile nagusitik gainontzeko gurpil eragiletara indarra transmititzen da.\nGaldara erakusten duen lurrunezko tren-makina baten ebakidura. Galdara barruko hodi-sorta ikus daiteke.\nGaldara xasis gainean kokatzen da, non zilindroak muntatzen diren eta aldi berean ardatz gainean dagoen. Ardatz eragileak kojinete gainean muntatzen dira eta bastidorean gora eta behera egin dezakete; balezten bidez konektatuta egoten dira edo, gutxiagotan, malguki esekidurekin. Horrela ardatzei mugimendu independente apur bat ematen zaie, eta horri esker burdinbideko gorabeherak leuntzen dira. Tren-makina askok aurre- edo atze-orgak dituzte boje izenekoak, bi ardatz eta lau gurpilez osatutako mihiztadura bat da xasis eta esekidura eta guzti. Hauek tren-makina edo bagoi bat eusten dute hauen ertzetan, honek ardatz bertikalean rotazio txikiak egiteko gaitasuna ematen dio, honela tren-makina edo bagoiak bihurgunetan igarotzea errazten du.\nBoje bat ardatz bakar batekin osatuta dagoenean bisel deitzen zaio, izan ere Levi Bissell-ek 1857an asmatu zuen. Tren-makina ertainetan aurrealdean bisel bat erabiltzen zen eta handietan bi ardatzetako boje bat. Atzealdean normalagoa zen bisel bat jartzea hautsontziarentzat leku gehiago uzten baitzuen.\nTren-makina gehienek ura eta erregaia gordetzeko leku bat dute akoplatuta. Hala ere, gutxi batzuek ura eta erregaia makinan bertan eramaten dute galdara gaineko edo alboko depositu batzuetan.\nHasieratik erabilitako erregai ohikoena ikatza izan zen. Hala ere, beste erregai batzuk ere erabili izan dira, adibidez, nekazaritza-guneetan eta egurgintza enpresetan zura erabili zen. Azukre-kanaberatik zukua ateratzean gelditzen den ahotza erabiltzen zen azukrea ekoizten zuten enpresetan. Gero, petrolioa erabiltzen hasi zenean, fuel-olioa erabili zen gune batzuetako tren-makinetan.\nLurrunezko tren-makina bat gidatzeko gutxienez bi pertsona behar dira. Lehena, tren-gidaria edo makinaria, tren-makina eta trena bere osotasunean kontrolatzeko arduraduna da. Bigarrena, sugina, suaren, presioaren eta uraren arduraduna da.\nLurrun-makinaren aroaren azkena[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMikado tren-makina, potentzia handikoa, Renfek erabilitakoak.\nXX. mendean diesel tren-makinen eta tren-makina elektrikoen agerpenak lurrunezko tren-makinen amaiera azkartu zuen; hala ere, Ipar Amerikan eta Europan mendearen erdialderaino erabili ziren, eta beste herrialde batzuetan mendearen bukaera arte iraun zuten. Nahiz eta makina oso errazak izan eta erregai anitzetarako moldatuak izan daitezkeen, diesel motorrak eta elektrikoak eraginkorragoak dira, eta gainera, etengabeko mantentze lanak behar dituzte. Ibilbidean zehar askotan urez hornitu behar da, eta hau leku idorretan (basamortuetan adibidez) edo ur egokia ez dagoen lekuetan arazo larri bat da. Lurrunezko tren-makinek hainbat ordutako beroketa behar dute, galdara piztuta egon behar delarik prest egon baino lehen, eta egunaren bukaeran errautsak kentzeko eta parrilako zikinkeria garbitzeko prozedura bat jarraitu behar da; diesel tren-makinetan eta tren-makina elektrikoetan berriz, martxan jartzeko eta gelditzeko lana askoz azkarragoa eta errazagoa da. Azkenik tren-makinek botatzen duten kea oztopo bat izan daiteke.\nLurrunezko tren-makina baten eskulana eta erregai kostua, diesel batena baino 2,5 aldiz handiagoa da, eta eguneko egiten dituen kilometroak askoz gutxiago dira. 1960ko edo 1970eko hamarkadaren amaierarako, lurrunezko tren-makinak mendebaldeko ia herrialde guztietan aldatuak izan ziren. Indian aldaketa hura 1980ko hamarkadan gertatu zen, baina lurralde menditsuetan erabiltzen jarraitzen dira, atmosferako presio baxuak eragin txikiagoa egiten baitie.\nHerrialde batzuetan lurruna erabiltzen jarraitu zen XX. mendearen bukaera arte. Kasu batzuetan petrolioa garestiegia izateagatik beste erregaiei abantaila eman die. Petrolio-blokeo bat eta ikatz ugaritasunak Hegoafrikan lurrunezko tren-makinak erabiltzen jarraitzea eraman zuen 1990eko hamarkada arte. Txinak lurrunezko tren-makinak eraikitzen jarraitu zuen bere burdinbideetarako, baita AEBtako turismo jardueretarako ere. 2006. urtean, DLM AG enpresak (Suitza) lurrunezko tren-makina berriak eraikitzen ditu.\nDiesel erregaien prezioen igoerak lurrunaren aldeko ekimenak ekarri zituen, baina batek ere ez zuen arrakastarik izan. XXI. mendearen hasieran, lurrunezko tren-makinek eskualde bakartu batzuetan eta jarduera turistikotan baizik ez dute jarraitzen lanean.\n↑ DLM AG enpresaren web gunea\nMultimedia: Steam locomotives\nBNF: 11932302g (data)\nOrriaren azken aldaketa: 14 abendua 2021, 22:57.


"Zapata gorriak feminizidioaren kontra" ekimena gauzatuko da azaroaren 25ean — Oñatiko udala\n"Zapata gorriak feminizidioaren kontra" ekimena gauzatuko da azaroaren 25ean\nZapata zaharrak biltzen hasi dira udaletxean\nMexikoko Ciudad Juarezen egin zen ekintzaren pareko gauzatuko da azaroaren 25ean Oñatin. Gorriz margotutako zapatekin, Ciudad Juarezen hiltzen zituzten emakumeak ikustarazi nahi izan zituen Elina Chauvet mexikar artistak 2009an. Emakumeak hil eta desagertarazten zituzten eta sarritan zapatak bakarrik agertzen ziren, odolaren gorriz tindatuta. Esperientzia hori gurera ekarrita, genero indarkeriaren aurkako nazioarteko egunean Oñatiko plaza zapata gorriz bete nahi da.\nEkimena aurrera eraman ahal izateko herritarren parte hartzea eskatu da. Orain, erabiltzen ez ditugun zapata zaharrak udaletxera eraman eta bertan propio jarri den kaxan uzteko. Gerora, batutako oinetakoak gorriz pintatzeko eta azkenik, azaroaren 25ean bertan, zapata gorriak plazan jarrita daudela egingo den elkarretaratzera batzeko.\nGaur goizean jarri da udaletxeko harreran zapata zaharrak uzteko kaxa. Erabiltzen ez diren zapatak eskatzen dira. Koloreak ez du inporta gorriz gerora margotuko baitira. Baina garbi utzi nahi da oinetakoak ez direla itzuliko. Aipatu kaxa, azaroaren 24a arte mantenduko da udaletxean. Era berean, azaroaren 23 eta 24an, Andraitz emakumeen elkarteak San Juan kalean duen lokalean ere, zapata zaharrak jasoko dira 18.00tatik 20.00tara. Oinetakoak margotu berriz, azaroaren 24an margotuko dira. Margoketa tailerra Andraitzen lokalean egingo da eta laguntzeko gertu dauden herritarrei San Juan kaleko 5ean dagoen bulegora agertzea eskatzen zaie. Margotze ekitaldia arratsaldeko 18.00tatik 20.00tara egingo da. Eta lan hori guztia, azaroaren 25ean bistaratuko da. Mexikon bezala Oñatin ere, indarkeriaz hildako emakumeak ikustaraziko dira zapata gorriak plazan jarriz genero indarkeriaren kontrako nazioarteko egunean. Aldarrikapenerako arte agerraldi hau borobilduz, egunean bertan, elkarretaratzea egingo da plazako kiosko ondoan,18.30tan.\nAzaroaren 25eko astean zapata gorriak feminizidioaren kontra arte instalazioa asmatu zuen artista, Elina Chauvet, Euskal Herrian izango da lana ezagutzera eman eta han-hemenka egingo diren errepliketan parte hartzen.