Euskal idazle erretxinaren tridekalogoa — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Volgako Batelariak / Euskal idazle erretxinaren tridekalogoa\n1. “Euskal idazle erretxina” esapidea erredundantea da: ez, bistan denez, haren lehenengo parteari dagokionean (euskaldun guztiek idazle sena eduki beharko lukete horretarako), euskal idazle guztiak erretxinduta daudelako baizik, definizioz. Hala ere, euskal idazlearen erretxintasuna hain da eskuzabalki mugagabe eta itxuragabea, ezen inoiz, kasuistikak erakusten duenez, hizkuntzaren zedarriak gainditu eta euskaraz idazten ez duten lagunak jo dituen. Modu berean, inongo hizkuntzan literatur lanik (oraindik, noski, eta hor egon daiteke koska) idatzi ez duten hainbatengan sumatu izan dira euskal idazle erretxinaren patologiarako jaidura larriak.\n2. Berdin dio idazle hori non dagoen kokatuta Letren Errepublikaren geografian, hots, bere herriko, bailarako, eskualdeko, herrialdeko, autonomi erkidegoko, nazioko, estatuko edo mundu mailako piramide literarioaren erpinean (ezaba bitez egokiak ez diren termino guztiak), ala bere herriko, bailarako, eskualdeko, herrialdeko, autonomi erkidegoko, nazioko, estatuko, mundu mailako edo unibertsoko literatur sotoaren itzalpean (ezaba bitez egokiak ez diren termino guztiak): euskal idazleak beti aurkituko du erretxinduta egoteko motiboren bat edo beste.\n3. Literatur piramidearen barrunbeen ilunean badago edo, zer demontre, erpina ez den beste edozein puntu erreal edo irudimenezkotan, erpinean omen daudenen harrokeriak ozpinduko du euskal idazlea, eta aitzina egiteko jartzen dizkioten traba bidegabe guztiek: azken batean, gorago dauden idazle horien existentziak berak. Inbidiya (salmenta-datu jakin batzuei, presentzia mediatiko jakin bati, saridun jakin bati, bolo jakin baterako gonbidapenari, edozeri…) ezinbesteko osagarri izango du, zer esanik ez.\n4. Literatur piramidearen erpin erreal edo imajinario horietakoren batean egotea, edonola ere, ez da kezkaren aurkako bermea euskal idazlearentzat: beste idazle guztien ezinikusiek eta azpijokoek erretxinduko dute orduan, eta, diakronikoki, erpin horretatik egotzia izatearen aukera geroz eta handiagoek (eta, bestalde, naturalek: darwinismo literarioa gupidagabea da, eta hori hain ondo daki euskal idazle erretxinak, ezen ezagutza horrek are gehiago ozpintzen baitu). Konspirazioaren teoria ("denak daude nire aurka"...) ezinbesteko lagun izango du, kasu honetan.\n5. Euskal idazle erretxina beti sentituko da baztertuta: emakumezko izateagatik, gizonezko izateagatik, homosexual izateagatik, heterosexual izateagatik, abertzale izateagatik, ez-abertzale izateagatik, sariduna izateagatik, sariduna ez izateagatik, gazte izateagatik, zahar izateagatik, tropeleko izateagatik, periferiko izateagatik, horren periferiko ez izateagatik. Eta abar.\n6. Euskal idazle erretxina ez du inola ere asetuko gaur egun egiten den literaturak eta, batik bat, euskal literaturak. Denak uzten du indiferente, guztia da hondamendia, zaborra eta dekadentzia oraingo (euskal) liburugintzan, eta ez dago bere interesa piztuko duen proposamenik, ez idazle gazteagoen aldetik (indokumentatu ezjakinak!), ez bera baino zaharragoak direnen aldetik (dinosauro horiek!), ezta, are gutxiago, bere belaunaldia edozein izanda ere, belaunaldikideen aldetik ere (alproja halakoak!). Desolazioa da nagusi, antza denez, (inplizituki) oasi bakarra izango lukeen euskal literaturaren basamortuan.\n7. Hori dela eta, euskal idazle erretxinak ez du sekula beste idazle baten izena ahoan hartuko (baldin eta bere bandakoa ez bada, behintzat, eta horiek ere ez gehiegitxo, ahal dela). Euskal idazle garaikide bati buruz ari denean, edonola ere, hilda balego bezala tratatuko du, “Mirande, Aresti eta X existitu izan ez balira ni ez nintzake idazle izango” gisako esaldiak erabiliz, non X aipatu nahi (ez) den idazle garaikidea (eta artean produktiboa) izango baita, noski.\n8. Euskal idazle erretxina beti izango da aurrenekoa zer edo zertan, euskal literaturaren alorrean: lehenengo (euskal) detektibe erretretadun, elbarri eta ilegorriaren sortzaile; zientzia-fikzioaren eta nobela historiko-sentimentalaren (euskal) gurutzaketa gauzatzen pionero; harreman zoofiliko bat (euskal) poema liburu oso batean zehar garatzen aitzindari; “autobiogeografia kolektibo-minerala” generoaren asmatzaile (euskaraz)... Eta lorpen adaniko hori (nahikoa) aitortuko ez zaionez, are gehiago minduko da euskal idazlea, ezinbestean.\n9. Euskal idazle erretxinaren atsekabearen iturburu nagusia kritikariak dira: guztiek konspiratzen dute euskal idazle gaixoaren kontra, eta haiek dira, arrazoi guztiz konspiratiboengatik noski, beraren obrari iruzkin positiboak egiten ez dizkiotenak, (zalantzarik gabe) merezi dituen sariak irabaztea oztopatzen diotenak, eta ogia eta gatza (eta antologietan sartzeko aukera) ukatzen diotenak, maltzurki, doilorki eta sadikoki.\n10. Euskal idazle erretxinaren atsekabearen iturburu nagusia argitaldariak dira: ez dute bere maisulan kaleratu berria (suharki) defendatzen, bere katalogoa axolagabeki deskuidatzen dute, bere liburuak ahaztuta dauzkate Arka galduaren bila filmekoaren antzeko biltegi amaiezin batean hautsa metatzen, ez dituzte bere edizio-proposamen berritzaile eta ausartenak aintzat hartzen, erabiltzeko-eta-botatzeko balira bezala tratatzen dute… eta, okerragoa dena, ez dute behar bezala mimatzen, zaintzen, goratzen eta garatzen.\n11. Euskal idazle erretxinaren atsekabearen iturburu nagusia euskal irakurleak dira: ez dute prestakuntza nahikorik, hipokritak dira (euskal kultura ez baitute benetan maite eta, ondorioz, kontsumitzen, ohiko lauzpabost erritozko makroerromeriak alde batera utzita), nahiago izaten dute gaztelania (edo frantsesa) bezalako hizkuntza zapaltzaileetan irakurri, men egiten diete estatu-mailako sari inperialisten emaitza ustelei, gure hizkuntza milenarioa bera ez dute behar bezala menderatzen. Eta, batez ere, traidore alaenak, ez dituzte bere liburuak erosten!\n12. Euskal idazle erretxinari sekula ez zaio bururatuko bere lanei egindako kritikek, bere proposamenenek jasotako isiltasunak edota bere liburuek lortutako oihartzun eskasak zer ikusi mendreena izan dezaketenik bere lanaren kalitatearekin, egokierarekin edo erakargarritasunarekin. Hori, ezta pentsatu ere.\n13. Euskal idazle erretxinak ez du erretxinduta dagoela aitortuko egundo: horren ordez “injustizia”, “eskandalua”, “jukutria”, “ustelkeria”, “boterea”, “konspirazioa”, “bazterketa” edo antzeko kontzeptuak erabiliko ditu eskuarki. Eta protesta egiten duenean, esan gabe doa, ez da bere buruarengan pentsatzen arituko, euskal literaturaren hobe beharrean baizik, hots (barkatu), Euskal Literaturaren Hobe Beharrean.\nTridekalalogo honekin egiten ari naizen bezalaxe, alegia.\nAngel Garcia Etxandi dio:\nEuskal literatura eta erretxintasunaren kontu honekin txiste bat etortzen zait burura. Seguru ezagutzen duzuela. Gizon batek Jainkoari eskaini nahi dio bere burua eta komentu batera doa. Komentuko buruak esaten dio komunitate saindu horretan isiltasun botoak agintzen duela, eta urtean bi hitz baino ezin direla esan. Tira, gizona Jainkoaren tresna bihurtzeko erabakita dago eta zina ematen du. Lehen urtearen buruan, bi hitzak esateko txanda iritsi eta “ogi gogorra” dio berak. Bigarren urta pasa eta “ohe gogorra”. Hirugarrenean, berriz, “banoa hemendik”. Eta beste fraideek: “joan dadila pikutara; iritsi denetik kexatu baino ez da egin”.\nTxisteaz irri pixka bat berriz egin eta gero (barkatu inozokeria) hiru galdera bururatzen zaizkit. Bat: gizon horrek ez zuen kontutan hartu komentu bat ez dela bost izarreko hotela? Bi: komentu horretan ez zuten otoitz egiten? Eta hiru: nola kexatu ziren beste fraideak gizon horretaz bi hitz baino gehiago erabili gabe?\nGaldera gehiago onartzen dira, noski.\nBarkatuko dit Prudenek bere erantzunarekin ez banaiz erretxintzen... Izan ere, Karlos Linazasororen erantzunak (eta bere balizko 34. irakurlearen iruzkinak) harrapatuta utzi nau(te)...\nBeraz, Karlos, zure erretxinkeria leuntzearren eta irakurle kopurua gehitze aldera, esango dizut nik liburua hiru lagun ez oso irakurleri utzi diedala eta guztiek gustura irakurri dutela (oso gustora jartzera nindoan, baina tira, badakit ez didazula sinestuko...). Gainera, hiru lagunetatik gutxien irakurtzen duenak nire aurrean irakurri zuen liburua, bidaia batean, eta niri bere garaian bezala, aldika irribarrea, incluso algara labur diskreto bat, ateratzen zitzaion... Nik zergatik parre egiten zuen galdetzen nion eta berak liburuko ateraldia komentatzen zidan eta nik erantzun eta bla bla bla. Liburua bukatu zuenean entretenigarria eta barregarria zela esan zidan baina liburuak bukaera irekia duenez, apur bat harrituta gelditu zela aitortu ere bai, "eta orain zer gertatuko zaie pertsonaiei?" niri galdetuz bezala. Egia esan, kontuak horrela kontatuta ez dirudi oso sinesgarria, irla batean 5 egun pasatzera ginderamatzan hegazkinean gertatu zelako pasadizo hau (badakizue, hegazkinak eta bertako pasadizoak oso dira literarioak orain) eta zure nobelako naufragoak ere irla batera iristen direlako eta ni eta nire laguna hor, hegazkinean zure liburuarekin bidaia arintzen eta abar eta abar... Beraz, sinesgarria izan edo ez, gehitu beste hiru irakurle zure errekuento generalean. Jadanik 36, gutxiago falta zaizu 45eko kopurura iristeko.\nEn fin, baina esan nahi dudana da, gurean Euskal Idazle Erretxinarena oso espezie ezaguna dela argi gelditu den bezala, orain jadanik Euskal Irakurle Erretxinaz ere hitz egin behar genukeela. Ni neu behintzat kategoria horrekin gehiago identifikatzen naiz, idatzi baino askoz gehiago irakurtzen dudan neurrian eta ondorioz, irakurtzen dudanak askotan gehiago erretxintzen nauelako. Eta Linazasorok erakutsi bezala, irakurle erretxinak ziurrenik 13 manamendu baino gehiago izango dituelako erretxintzeko: izan arrazoi ekonomikoak (nire inguruan gertatu bezala jendeak irakurtzeko asmoa duen liburua aurrez erosteko ohitura badu behintzat, liburutegietara joatea zoologikora joatea baino arraroagoa balitz bezala); edo liburuak euskara ulertezin batean idatzita daudelako (ikus 111akademiak antolaturiko mahai-inguru batean liburu erraz eta zailen gainean sortu zen eztabaida: http://www.111akademia.com/aldiztes.php?id_edukia=849), edo oro har nire belaunaldiko jendea bezala irakurlea euskaraz gain-alfabetatua izan arren gazteleraz irakurtzen ohituta dagoelako; edota euskal itzulpenen gainean beti galdetu behar delako "Zer moduz dago itzulpena? Ze behin hasi nintzen bat irakurtzen eta..." (gazteleraz irakurtzen ohituta dagoen irakurle hori gazteleraz irakurtzen duenaren erdia baino gehiago itzulpena dela ez balitz konturatuko bezala); eta horrela Euskal Irakurle Erretxinaren tipologia osatu arte jarrai genezake.\nBaina ni berriro ere aurrez esandakora nator, hau da, besterik gabeko zalapartari ez zaiola hainbeste garrantzia eman behar. Hasier Etxeberriak dio: "zaratak estaltzen duela funtsa, alegia, baina gaur zaratarik gabe ez da deus letren munduan, beste mundu askotan bezala" baina nik erantzuten diot zalapartaren atzean gutxien-gutxienik zerbait egon behar dela, deitu funtsa, edo deitu funtsaren oihartzun bat, edo deitu funtsaren gauerdiko eztula, baina zerbait, ez zarata hutsa soilik. Eta Linazasororen garai bateko 33. irakurlearen adierazpenei ere kutsu hori hartu diet, Euskal Irakurle Erretxin baten azaleko erretxinkeriarena: liburuan ez dela ezer "gertatzen", dena elkarrizketa dela, oso azkar amaitzen da, ez du barrerik egin, eta bukatzeko, liburua ez erosteko aholkua... (Ez da ezergaitik, baina lagun batek antzeko hitzak erabili zituen behin Godoten esperoan liburuari buruz hitz egiteko, nahiz eta liburuaren prezioaz ez zidan ezer esan).\nHonekin esan nahi nuena zen bakoitzak bere arrazoiak dituela literaturarekin, are munduarekin, erretxinduta egoteko, baina jokaera guztiak ere ez direla parekatzeko modukoak, nahiz eta erretxinkeriaren mende egoteak sarritan guztiok itsutzen gaituen.\nXabi Strubell dio:\nTridekalogo gazi-gozo xamarra geratu zaizu. Paisai ilun xamarra marraztu duzu, eta gainera idazle guztiak zaku berean sartu. Agian karikatura gisa... Gure buruaz etsitzen eta errukitzen egotea ez deritzot oso jarrera positiboa, hala ere. Bestelako ifrentzua erakustearren, nik esango nuke ave fenix hura bezela gure literatura ezerezetik altxatu dugula, beste behin ere altxatu garela, eta nahiko luketela gaelikoak, suizako dialekto alemanak, afrikako hizkuntza ugarik edota amerikako hizkuntza indigenek guk daukagunaren antzeko literatur aberats, osasuntsu, zabal, sakon eta poliedrikoa.\nKarlosen mezuak gainezka egin dit, ez dakit zer esan besterik... eta, besterik ezean, elkartasunez-edo, liburu gomendio bat egingo dizuet, irakurleria zabala izango ez duen horietakoa baita ere, ziur aski: CHARLES DE COSTER, Ulenspiegelen elezaharra, Alberdania-Elkar, 2007. Luzea. Poliedrikoa. Historikoa. Folklorikoa. Hemeretzigarrentiarra. Hunkigarria (tarteka). Interesgarria (gehienetan). Azkena baina ez azkenik, Koldo Izagirreren bertsio miresgarria. Liburu hau irakurrita benetan sinets dezakezu euskara edonorako hizkuntza dela, edo gutxienez, badaudela edonorako itzultzaileak. Ez dakit zein inpresio egingo zidakeen liburu honek gaztelaniaz irakurrita (frantsesez, hau da, jatorrizkoan, ez naiz gai halako prosa konplexua dastatzeko), euskaraz irakurrita miresgarria da.\nEspero dut mezu honengatik inor ez erretxintzea.\nBai, hau da marka! Mundu guztiak arrazoi. Baita, itxura batean, kontrako gauzak esaten direnean ere: Zalduak arrazoi, Jimenezek arrazoi, Strubellek, Amatiñok, Ayerbek, Gartziak... denek arrazoi. Neronek ere arrazoi... Txikiak gara, eta txarrak, baldin eta handi-onekin alderatzen bagara. Handi eta on gara, txiki-kaxkarrekin alderatuta. Konformitatea deitzen zaio horri, edo ikuspegi "egokitua" ukaitea. Egia, halaber, Ayerbek dioena ere, zaratak estaltzen duela funtsa, alegia, baina gaur zaratarik gabe ez da deus letren munduan, beste mundu askotan bezala. Beraz denok pozik: ondo dator urtean pare bat aldiz euskal letrek sukarraldi publiko-promoziozko bat ukaitea (gehiegi zehazten eta zorrozten ibili beharrik gabe, inor ez bada larriki zauriturik irteten, behintzat). Bikainak Volgako batelarien tatian-potianeko purrustada mirandetar-light hauen antzekoak... Hortik aurrera, zergatik ez gara geure artean hasten gauza praktikoago bat egiten? Irakurle garen guztiontzat gerta daiteke lagungarri —eskoletan irakurketak agintzen dituzten irakasleak barne—, esate baterako, azken 5 urteetan gehien gustatu zaizkigun bost liburuak zerrenda batean aitatzen hastea, eta kapaz bagara, zergatik ditugun maite aitortzea ere bai. Ederra litzateke. (Nik, azkenputz eskatzen dut neuretzat, baimena ematen badidazue).\nKarlos Linazasoro dio:\nTxit pozarren ikusi dut nire artikulua zuen erretxinketa horretan zintzilikatua. Nire umorea eta autoironia goraipatzen duzue, eta ez da gutxi. Ya lo creo. Bi puntu zehazteko idazten dizuet orain, batelari maiteok, idazki ilaun hau: bat: nik ere idazle erretxinaren hamairu manamenduak bete-betean konplitzen ditudala adierazteko; eta bi: nire irakurle-kopurua zehazteko: alegia, ez dira 34, 33 baizik. Hau guztia argitze aldera, derrigorezkoa dut introito bat hemen ipintzea, zeinak sortu baitu nigan idazki hau argitaratzeko behar ezin saihestuzkoa. Eta hauxe da, bada, kontua; 111 akademian iritzi bat azaltzen da nire Urperatze handia narrazioari buruz. Irakurle anonimo batek igorri du, eta honelaxe dio, hitzez hitz:\n“Oso liburu txarra Linazasorok ekarri diguna. Ez du batere merezi salneurria ordaintzea. Ia ez du kontakizunik, dena da elkarrizketa eta oso txarra, gainera. Ez dut barrerik egin irakurketa osoan. Oso azkar amaitzen da eta, hori gertatzean, geratzen den bakarra erosi izanaren damua izan da. Beraz, ez erosteko liburua.”\nIrakurlea bilbotarra dela besterik ez dakit. Kritika irakurri nuenean, kordea galdu nuen ia. Min egin zidan, negar egin nuen hiruzpalau egunez. Sekula ez nuen jaso halako pasada literariorik. Iritzia, bere laburrean, demoledorea da. Akaso ez da izango guztiz akademikoa edo jasoa, baina sintzeroa denik ezin uka. Eta nik asko estimatzen dut sintzeridadea. Liburuak izan ditu erreseina jantzi, eder, onberagoak han-hemenka. Gure kritiko ofizialek (irakur bedi Juaristi, Rojo, Ayerbe, Aizu aldizkaria) liburuaren umorea, ironia, hausnarketarako grina eta abar azpimarratzen dituzte. Horietako batek esaten du Linazasorok badakiela zer egiten duen, eta nola gainera. Baina seguru ote dakit nik zer egiten dudan? Irakurle anonimoaren iritzia irakurri eta gero, ez dakit ba. Parte batean arrazoi du nire berdugoak, aitor dezadan. Nik ez nuke esango oso liburu txarra denik, baina ez da beste munduko narrazioa ere. Gauzak beti egin litezke hobeto. Baina alderdi ekonomikoa argudio nagusi gisa erabiltzen duenean, hor ja eskema guztiak apurtzen dizkit. Ez du batere merezi salneurria ordaintzea, dio. Liburuak 9 euro balio du, eta ni ez naiz lapur bat. Izan naiteke idazle txarra, baina lapurra, ez!. Irakurlearen izen-deiturak jakingo banitu, niri dagozkidan 0,9 euroak bidaliko nizkioke kontrarreenboltsoz. Edo, behin hasiz gero, 9 euroak igoal. Edozer gauza eragin diodan kaltea konpontzearren. Gero, destripatze literarioa izango litzatekeena dator: ia ez du kontakizunik, dena da elkarrizketa eta oso txarra, gainera. Egia berriro ere. Kontakizunean, tristea da esatea, ez baita ezertxo ere gertatzen. Pertsonaiek hitz egin eta hitz egin besterik ez dute egiten, kalaka burugabe etengabean, Godot edo Jainko baten zain baleude bezala, hondamendi animiko baten erdian. Tira, elkarrizketak ez nuke esango nik oso txarrak direnik, baina txukunago egin zitezkeela ezin ukatuko dut. Beste grazia edo gracejo batekin, alegia. Ez nau harritzen bada nire irakurle ohiak esatea ez duela barrerik egin irakurketa osoan. Tarteño batean egin izan balu sikiera, edo esalditxoren batekin, baina ezta apurrik ere! Kritiko ofizialek bai, horiek egin dute barre, eta algara ere bai bateren batek (zein barre-errazekoak diren gure literatur-jakintsuak!), baina horrek, egia esan behar baldin badut, ez nau askorik betetzen. Zeren nik nire irakurleen irria eta barrea eta maitasuna eta estimua eta koipea eta eupadak behar baititut bizitzeko! Eta badakit, ziur nago, errua ezin egotz diezaiokedala irakurlearen umore-sen faltari (nire irakurle guztiek berezkoa dute atributo hori), neure trakeskeria izugarriari baino. Liburua oso azkar bukatzen dela dio, baina juzku hau ez dut alderdi positibotik hartu behar (lo bueno, si breve… edo horrelakoak), demolizio pollitaren haritik baizik: txoro osti honek ederki timatu nau! Mingarria, benetan, epai hori ere. Ez nuke esango merezi gabea denik, baina modua ez zait bereziki sotila iruditu. Azken esaldia ausardia handikoa da, ez da batere kriptikoa edo ironikoa edo anbiguoa: beraz, ez erosteko liburua. Ikasi egin behar nuke hain zorrotz eta lapidarioki idazten. Gauzak ez daude hobeto esaterik, eta zein hitz guttirekin, gainera! Besterik da mezuaren kontenidoa. Horretaz luze diskuti genezake. Nik uste dut, propaganda txar honen ondoren, jendeak liburua erosi behar lukeela, erostea merezi duen epai dezan. Horixe nire kontseilua, bihotz-bihotzez ematen dudana. Bukatzeko, bada, hasieran esaten nuena: 33ra jaitsi dela nire irakurle-kopurua, eta nire literaturarekiko erretxindura edo nahigabea gero eta handiagoa dela, eta, hala ere, ezin humanoagoa.\ngartzia ubago, tomas dio:\nJoder, euskal literaturarekin! Duela astebete edo, beste katalogo bat agertu zen hemen: http://www.blogari.net/klig/2010/01/20/euskalliteratura_urregorri_bilakatzeko\nTridekalogoa irakurrita, neuri etorri jat burura "euskal" ez dan idazle ezaguna, txit ezaguna, guztiz erretxina. Bere liburuaz aurkezleak ez dait zenbat minuturen ostean oraindino ezer aipatu ez ebalako espainiar telebista saio famatu batean erretxindu zana. Hilda dago "euskal" ez dan idazle erretxina hura, baina behintzat hizkuntza zail hau ulertuko baeban poztuko zan "haratagotik" hil ostean nonor berataz oraindino gogoratzen dalako.\nUste dut horrela zela, ezta? Ala ez? Ea, hizkuntza zaharregia, nazio txikiegia... baina, hobe esatea hizkuntz-komunitatea gazteegia eta txikiegia.\nGutxi gara euskaldunok, gaizki konpontzen gara gure artean eta, zer esanik ez, okerrago gure auzotar hurbilenekoekin (espainolak eta frantsesak). Normala da erretxinduta ibiltzea, jode. Areago, hemen alaia izateak ahalegin luze, sendo eta jarraikor (etengabe?) bat eskatzen du, dudarik ez egizu izan.\nEskerrik asko barre batzuk eragiteagatik, Iban. Gure egoeran ez da gutxi.\nEgokia iruditU zait larunbateko Diario Vascon argitaratu zen Karlos Linazasororen zutabe bat hemen kopiatzea, gure gaiarekin zer ikusia duen heinean. Beharrik geratzen den, oraindik, umorea eta autoironia kontserbatzen duen euskal idazlerik!\nHitz apokaliptikoak en-tzuten dira aspaldion gure literaturari buruz. Behera omen dator gure tingladutxoa (zerkausia, Tolosan). Arrazoiak askotarikoak dira, baina nagusiena, betikoa: ez dagoela irakurlerik. Ez dela libururik saltzen. Eta orduan negarra dator ergitaletxeen begietara, eta lanturu mingotsa idazleen aho-zulora. Hau guztia badator behera. Bestalde, ordea, inoiz baino hobeto omen dago gure literatura kalitatez zein kantitatez, eta hementxe arazo humanistiko-existentzial bat planteatzen zaigu: zertarako idazleon ahalegin nekagarri eta eskergabe izugarri hau, lubakiaren beste aldean inork ezer irakurtzen ez badu? Zerk egiten du huts? Edo, dena da idazleon erretxinkeria eta ezin konformatze gaiztoa? Noiz dago idazle bat konforme? Zenbat sari, aipu eta lore, elkarrizketa, zenbat irakurle behar ditu zorioneko izan dadin? Nik, adibidez, hogeita hamalau irakurle dauzkat, batez beste, eta ez naiz erabat zorioneko, berrogeita bost nahi bainituzke. Arazoa eta errua, jakina, nirea besterik ez da, ez dakidalako jendearengana helduko den produkturik manufakturatzen, euskal best-seller pottolo bat, adibidez. Horren ordez, temaz eta setaz, poemak, ipuintxo burugabeak, aforismo tuntunak eta gaztetxoentzako pittokeriak idazten jarduten dut, errazkeria guztiz errazera jota. Nola lortuko ditut horrela zoriontsu bizitzeko behar ditudan berrogeita bost irakurle horiek?\nDiario Vasco, 2010-I-30\nArrazoi du segurutik Xabi Strubellek dioenean "nahiko luketela gaelikoak, suizako dialekto alemanak, afrikako hizkuntza ugarik edota amerikako hizkuntza indigenek guk daukagunaren antzeko literatur aberats, osasuntsu, zabal, sakon eta poliedrikoa".\nEta, gure literaturaren parekorik ezezik, nahi ere nahi izango lituzkete, bai, gure irrati-telebista, hezkuntza eta administrazio publikoak.\nonenak bagara eta Ave Fenixa berpiztu bada... GORA GU!\n"Euskal literaturari kiratsa dario"-n arren... GORA GU!\nHelduak (eta ez hain helduok) Haur eta Gazte Literatura ulertzeko gai ez izanik ere... GORA GU!\nBehin eta berriz kritikagintzak ezertarako balio ote duen galdetzen den arren... GORA GU!\nItzulpenen kalitatea ikaragarria izanik liburuek jarraipen gutxi badute ere... GORA GU!\n... GORA GU!\nAgian izango da, per se, Erretxin bat naizelako (eta ondorioz, euskal literatura biziki gustatzen zaidalako) baina inpresioa dut (eta bestela esango didazue) azkenaldian (azkenaldi indeterminatu luzeee batean) “Zalapartaren Aroan” mugitzen dela euskal literatura. Aurrekoan Iratxe Retolazak Berrian idatzitako zutabearen bidetik, “Esaterako, literaturaren inguruko eztabaidarik gehientsuenak idazleen elkarrizketen, idazleek idatziriko iritzi-zutabeen eta idazleen jarreren ingurukoak dira, eta ez literatur testuen ingurukoak. Hedabideetan (izan paperezkoetan, izan digitaletan) presentzia literario horiek hedatzen dira (idazleen irudiak, idazleen adierazpenak, idazleen posizioak...), eta ez literatur testuen inguruko irakurketak edo gogoetak”.\nEta ni, puntu askotan, ados nago. Inpresio hori dut behintzat Edorta Jimenezen azken aitorpenen inguruan literaturaz inoiz ezer galdetu ez didan jendeak bere kezka eta jakinmina adierazi didanean, bere garaian lagunek Utikan-eko kontua mesedez argitzeko erregutzen zidaten bezala, edota gurean egon diren bestelako eztabaidatxo sasiliterarioak egon direnean (hemen esan dezaket, baina Post-independentziaren parida zela eta, aldeak alde, nahiz eta eztabaida ez zen zinez literarioa edo literarioa soilik, niri lagun bat baino gehiago benetan haserretu zitzaidan, gero adiskidetu garen arren).\nKontua da zenbat hitz egiten den benetan literaturaz, eta liburuez bereziki. Nire inguruan ikusi dudanagatik, Irakurle Klubetan eztabadaitzen da gehien liburuen gainean eta ez da gutxi, baina egia da sarritan sekta kutsua dutela. Baina nago, literaturaz oro har hitz egiten denean ere, eta adibide gisa, nola ez, Kirmen Uriberen Bilbao-New York-Bilbao jarriko dut, askotan badirudiela gutxienekoa liburua bera dela eta Zalapartaren enboltorioak (saria bai, saria ez, ondorengo erreakzio eta gertakari guztiak...) ezkutatzen duela hori ere. Eta horren ondorioz, berez erretxina banaiz, are erretxinago jartzen naiz.\nBaina gero Ibanena bezalako artikuluak irakurtzen ditut eta niri behintzat grazia egiten dit, erretxina izanik barre egitea gauza handia delako.


Egunkaria libre !!!! | Imanol Lasa Zeberioren bloga\nBertan bost lagun daude inputatuta: Juan Mari Torrealdai, Txema Auzmendi, Martxelo Otamendi, Xabier Oleaga eta Iñaki Uria zarauztarra. 12 eta 15 urte bitarteko espetxe zigorrak eskatzen dituzte haientzat, ETAko kide izatea leporatuta. Fiskalak berak kasua artxibatzea eskatu zuen, zer leporatu ez dagoela argudiatuta. Akusazio partikularrik ere ez dago auzian, baina epaiketak aurrera egingo du, AVT eta Dignidad y Justicia elkarteak herri akusazioaz baliatu baitira zigor gogorrak eskatzeko.\n‘Auzi ekonomikoa’ deritzonaren epaiketa ere egingo da. Bertan zortzi inputatu daude: Juan Mari Torrealdai, Txema Auzmendi, Jose Mari Sors, Ainhoa Albisu, Mikel Sorozabal, Begoña Zubelzu, Fernando Furundarena eta Iñaki Uria bera. Irregulartasun ekonomikoak egozten dizkiete: zerga eta diru-laguntza iruzurra, eta diru-kontuak faltsutzea. Horiengatik, guztira,184 urteko espetxe zigorra (13 eta 26 urte bitartekoak) eta 234 milioi euro inguruko isuna (21 milioi eurotik 33 milioi eurora bitartekoak) eskatzen dute auzipetuentzat.\nDefentsak eta fiskalak hasieratik argudiatu dute delitu ekonomikoei buruzko auziak ez direla Auzitegi Nazionalaren ardura, bertan terrorismoari buruzko auziak epaitzen baitira, auzitegiak berak esana duenez. Fiskaltzak argudiatu du auzi nagusian inputatutako bost lagunak ETAko kideak direla ondorioztatzeko nahikoa zantzu ez dagoela. Hala eta guztiz ere, Auzitegi Nazionalak erabaki du auzi hau ere bere gain hartzea. Epaiketa datorren urte hasieran has liteke.\nGuzti horregatik, EAJ-PNVk eta EB/ARALAR-ek eskatzen dugu aurkezten dugun ondorengo mozioa eztabaidatu eta onartzea.\n1.- Euskaldunon Egunkaria zenaren aurkako prozesua gaitzetsi, eta Auzitegi Nazionalari eskatu auzia behin betiko artxiba dezala eta egindako kalteak konpon ditzala.\n2.- Gure elkartasuna eta babesa adierazi auzi horretan inputatutako guztiei, eta bereziki Iñaki Uria zarauztarrari, eta Euskaldunon Egunkaria itxi zutenetik jasan behar izan dutena salatu.\n3.- Zarauztar guztiei dei egin, Egunkaria auzia-ren aurka egiten dire elkarretaratze eta babes-ekimenetan parte har dezaten.\n2.ZARAUTZegunkaria libremociónmozioapleno municipaludalbiltza


Interneteko 10 jertse leunenak - Moda\nGurasoak Dekorazioa Liburuak Etxeko Erremedioak Maskotak Estresarena Lagunak Eta Familia Etxetresna Elektrikoak Errezetak Lortzaileak\nEgun osoan azkura egingo ez dizuten artilezko jertse leunetako 10\nAma Naturak neguan zehar sufrituko gaitu, gutxienez jertse leuna merezi dugu kontsolazio sari gisa, ezta? Esan hori artile urratua saltzen duten pertsonei. Sarean hainbeste puntuz erosi ditugunez, Brillo pad guztiak iritsi direnean etsita egoteko, moralki behartuta sentitu gara zuretzako azterketa egitera. Hona hemen pertsonalki probatu ditugun artile bigunak baino leunagoak diren hamar jertseak, beraz UPS ez denean sorpresarik egongo.\nLOTUTAKOAK: Neguko 10 botatxo hain onak, lehenengo elurraren aurretik jantzi nahi dituzu\n1. State Cashmere Emakumeen% 100 Cashmere jertse purua\nMongoliako kashmir hipoalergeniko iraunkorrarekin egina, lepo lepodun jertse honek berotasun guztia eskaintzen du aparteko zatirik gabe. Oh, eta pareko joggers erosi ahal izango duzu oporretako bidaia multzo ezin hobea lortzeko. Hala egin genuen, eta ez dugu inoiz beste hegazkin jantzirik jantziko.\n150 dolar Amazonen\n2. Madewell Belmont lepoaren jertsea\nJertse leuna den arren (hau oso gurina da, BTW), janzkera deserosoa bada, ez du axola. Gustatzen zaigu honek lepoa estaltzen duen lepokoa estaltzen duen berotasuna eskaintzen duela baina sentsazio itogarririk gabe.\nErosi (98 $; 59 $)\ndiamante aurpegiaren forma pertsona ospetsuak\n4.600 berrikusle pozik baino gehiagorekin, jertse hau maitatua da hodei itxurako leuntasunagatik. 19 kolore desberdin ditu, beraz, asteko egun guztietan beste bat jantzi dezakezu. Neurrira eraman eta jantzi dortsalaren gainean edo erosi zure tamaina normala eta jantzi cardigan baten azpian.\nErosi (100 $)\n4. Acne Studios jertsea\nGure moda editoreak, Dena Silver-ek, inoiz izan duen gauzarik beroena izendatu zuenean, jakin genuen zerrenda honetara gehitu behar genuela. Neguko top batean nahi genukeen guztia da: leuna, tamaina handikoa eta lasaia, artile, mohair eta nylon nahasketari esker. Hori biziko dugu etorkizun hurbilerako.\nErosi (340 $)\n5. Naadam The Essential 75 $ Cashmere jertsea\nCashmere-ren leuntasuna nahi duzu bankuko konturik gabe - kostu txikiagoa? Sartu Naadam-en gehien saltzen den mundu osoko ospetsua den 75 dolarreko cashmere jertsea. Eskua orraztuta dago leuna baino leuna eta super transpiragarria den kutsu horretarako. Eta alderik onena: unisex da, beraz, zure kartak ondo jokatzen badituzu, berea parteka dezakezu eta hark zurea parteka dezake. Pentsamendu zehatz horrekin oparituko dugu.\nErosi (75 $)\n6. Chelsea28 txapela lepoko jertsea\nManta bat jantzi eta sofan zulatuta egotea nahiago duzun egunetan, tira hau (konfiantza gugan). Egun osoan mahaian eserita erosoago sentiarazten duen besarkada erraldoi bat bezalakoa da. Eta batez ere kotoiz egina dagoenez (neurri handiko artile pixka batekin), eskuz garbitu daiteke, beraz, egunero jantzi dezakezu zure tindategia bahitu gabe.\nErosi (79 $)\nilea nola kontrolatu naturalki erortzea\n7. J.Crew Side Slit Supersoft lepodun jertsea\nEz da supersoft deitzen ezertarako. Puntuzko puntua artile eta alpaka nahasketarekin egina dago puntu eroso guztietarako, oraindik leunduta eta bulegoan bilduta.\nErosi (80 $)\n8. Kaxmirazko jertsea halogenoarekin\nErroilu honek bost izarreko 500 berrikuspen baino gehiago irabazi ditu Nordstrom-en, baina PureWow editore batek ziurtatu dezake bere luxuzko eskua sentitzen duela. Hiru (eta zenbatzen) ditu eta ravak ditu, jertse honekin obsesionatuta nago. Hainbeste kolore ditu, eta ez dut mahuka luzeko alkandora bat jantzi behar azpian beste hainbeste jertse marratuekin bezala. Ametsa da.\nErosi (66 $)\nEhuneko 100% cashmere puntuzko oso eroso, tamaina handiko eta ehuneko cashmere honi buruz zerbait gogorarazten digu Katie Holmes-ek udazken honetan jantzi zuen cardigan-eta-bra konbinazio hori, eta horrek are gehiago obsesionatuta gaudela esan nahi du. Sentitu bezain laster, honela esango duzu: Zergatik nuen jertse marradun bat lehenik? Moztu zaitez cashmere bralette pare bat bilatzen.\nErosi (168 $)\n10. Naadam Cashmere Tunika Leunena\nIzenak dena dio. Tunika hau sentitu genuen lehen aldiz, galdetu genion nola biziraun ote genuen negu hura gabe. Naadam ezaguna da bere kaxmirra (ikus # 5), baina puntuzko arropa honek leuntasun maila berria hartzen du esku eskuilatze prozesu bereziari esker. Zer esanik ez, jertse honen tunikaren silueta ezin hobea da galtzamotzak baino ezer jantzi ezin ditugun egun horietarako.\nErosi (330 $)\nLOTUTAKOAK: Dirua eros dezakeen puffer onenen moda editorea (30 $ -tik hasita)\nKategoriak Nazioartekoa Pisua Galtzea Celeb Style\nakzio filmak amazon prime-n\nvirgo emakumearentzako bateragarritasun onena\nekilore olioaren nutrizio balioa\nHollywoodeko maitasun istorioen 10 film nagusiak


Bete da Kerejetaren ametsa - Kirola - Berria\nBete da Kerejetaren ametsa\nGasteizen jokatuko da 2019ko Euroligako Lauko Finala. Baskoniak urteak zeramatzan lanean Europako saskibaloi lehiaketa handienaren egoitza izateko. Euroligak taldearen ibilbide luzea saritu nahi izan du klubaren sorreraren 60. urteurrenean\nBuesa Arena pabiloiko harmailak, goiko eraztunak eraiki —oraindik hutsik— eta ateak ireki osteko lehen partidan. ADRIAN RUIZ DE HIERRO / EFE\nJosean Kerejeta Saski Baskoniako presidenteak lasai lo egin ahalko du aurrerantzean. Urte luzetako lanak bere fruitua jaso du, eta 2019an, azkenean, Gasteizen jokatuko da Euroligako Lauko Finala. Europako saskibaloi txapelketa nagusiaren azken fasea inoiz hartu duen hiririk txikiena izango da Gasteiz. Baskoniak sorreraren 60. urteurrena ospatuko du heldu den urtean, eta Euroligaren zuzendaritzak taldearen lan ona eta hiriak saskibaloiari emaniko sostengua saritu nahi izan ditu.\nKerejetak urteak zeramatzan Gasteizera Lauko Finala ekarri nahi zuela esanez. Mikrofono bat parean jartzean edo Euroligaren bileretara joaten zen aldiro aipatzen zuen gaia. Jordi Bertomeu Euroligako zuzendari nagusiak ere bazuen Baskoniako presidente setatiaren asmoen berri, eta 2016an esan zuen Euroliga «zorretan» zegoela Gasteizekin. «Ziur nago lehenago edo geroago Gasteizek Lauko Final bat hartuko duela». Bada, hitz horiek esan eta bi urtera bete du hitza, Baskoniak eta Euroligak atzo eman baitzuten erabakiaren berri.\nBertomeuk Baskonia Gasteiz zergatik aukeratu duten azaldu zuen. «Gasteizek, Baskoniak eta bere zaleek denbora asko zeramaten honen zain. Aitortza bat da saskibaloia gutxik bezala bizi duen hiri batentzat». Orain arte Gasteiz alboratu izanaren arrazoiak garraio sare eta hotel logela kopurua zen, baina presidenteak xehetasun interesgarria gehitu zion bere azalpenari: Euskal Herria. «Euskal Herria ohituta dago kirol eta kultura mailako ekitaldi handiak hartzera».\nKerejetak, nola ez, bere poza adierazi zuen. «Egia bihurturiko ametsa da», esan zuen. «Gasteiz, Araba eta Euskal Herria mapan kokatuko ditu. Klub bati, bere 60. urteurrenean, egiten zaion aitortza da Europako saskibaloi lehiarik handiena hartzea, eta, era berean, saskibaloia bazter guztietatik bizi duen hiri bati egindako aitortza». Lauko Finala 2019ko maiatzean izango da, ziur asko hirugarren asteburuan. Aurtengoa asteburu honetan jokatuko da, Belgraden.\nEuskal Herriak kirol mailako ekitaldi handi asko hartuko ditu hurrengo urteetan. Iragan asteburuan Europako bi errugbi txapelketa handienen finalak jokatu ziren, 2020an futbol Eurokopako hiru partida jokatuko dira Bilbon, Frantziako Tourrak etapa bat izango du Lapurdin, eta guztien artean erdi ezustean loratu da Lauko Finala. «Erakundeek emango dugun babesa etorkizunerako inbertsio bat izan behar da», aurreratu zuen atzo Bingen Zupiria Jaurlaritzako kultur sailburuak. «Hiri, lurralde eta nazio gisa horrelako hitzorduak antolatzeko gai garela erakutsi dugu».\nZerrendako hiririk txikiena\nGasteizko Lauko Finala salbuespen bat izango da Euroligaren historian. Lauko Finalaren eredua 2001-02an indarrean jarri zenetik, Bologna da (Italia, 388.000 biztanle) lehia hartu duen Gasteizen (241.000 biztanle) antzeko tamainako hiri bakarra. Bolognaren aukeraketaren kasua, gainera, lehen urtekoa izan zen, presaka eginiko hautu bat. Hartaz geroztik Lauko Finalaren egoitza izan diren hiri guztiek Gasteizek baino askoz biztanle gehiago dituzte: Mosku, Bartzelona, Atenas, Londres, Madril, Praga, Istanbul, Milan, Belgrad... Gasteiz 2019rako aukeratu izana ezusteko txikia izan da, Mosku aipatzen baitzen webgune espezializatuetan, eta Arabako hiriburuak 2020rako aukera gehiago zituela zirudien.\nLauko Final bat hartzeko gutxieneko betekizunak, izan ere, ez dira nolanahikoak. Antolatzaileek hirian, edo oso gertu, nazioarteko aireportua edukitzea eskatzen dute, eta bisitariak hartzeko hotel logela kopuru bat. Araban, 4.500 hotel logela daude guztira, eta Euroligak gehiago eskatzen ditu. Gutxieneko baldintza horiek bihurtzen dute garrantzitsu agintari guztiek Euskal Herria aipatu izana, itxura guztia duelako Baskoniak eremu geografiko hori erabili duela gutxieneko baldintza logistikoak betetzen dituela azaltzeko. Behin eremua handituta, gogoratu behar da Euskal Herriak hartu dituela saskibaloi ekitaldi handiak: NBAko talde baten partida edo AEBetako selekzioak Munduko Txapelketan jokaturiko partiden egoitza izatea kasurako. Biak Barakaldon izan ziren.\nLauko Final honen hazia, dena den, 2012an erein zen, Buesa Arenak goiko eraztun berria estreinatu eta 15.504 eserleku lortu zituenean. 15.000 eserlekutik gorako pabiloia ezinbesteko baldintza da Lauko Finala lortzeko. Pabiloiaren handitze lanen kostua 25 milioi eurorena izan zen, eta erdi bana ordaindu zuten Arabako Aldundiaren eta Jaurlaritzaren artean. Rabiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusiak 2017an esan zuenez, aldundia oraindik lan haiek ordaintzen ari da. Hori bai, inauguratu zenean, Kerejeteak Lauko Finala noizbait hartzeko promes egin zuen, eta bere hitza bete ahal izango du.\nBeste pauso bat Baskoniaren kirol arloa indartzea izango da. Lauko Finala hartzearen asmoaren atzean dago etxeko taldea bertan egotea. Sasoi honetan, baina, Fenerbahce, CSKA, Real Madril eta antzeko erraldoiak baino koska bat beherago dagoela ikusi da. Pauso hori emateko aldagaia aurrekontua handitzea litzateke. Baskoniak bultzada eska dezake.


Euskal Autonomia Erkidegoaren eremuan, abenduaren 3ko 282/2002 Dekretuak arautu zituen energia elektrikoa ekoitzi, garraiatu eta banatzeko instalazioak eraiki, eraldatu, ustiatu, transmititu, eta ixteko baimen administratiboa emateko prozedurak, bai eta hartuneak, zuzeneko lineak eta kontsumitzaileak konektatzeko instalazioak ere (azaroaren 27ko Sektore Elektrikoko 54/1997 Legearen esparruan).\nSektore Elektrikoko abenduaren 26ko 24/2013 Legeak ere, bere aurrekoak bezalaxe, araututa utzi zuen baimen administratiboak behar direla energia elektrikoa ekoitzi, garraiatu eta banatzeko instalazioak eraiki, eraldatu, ustiatu, transmititu eta ixteko, bai eta energia elektrikoa ekoizteko instalazioak aldi baterako ixteko ere.\nEuskal Autonomia Erkidegoko eskumeneko instalazioetarako baimen administratiboak eskuratzeko prozeduren erregulazioa berritu nahi dugu, erabilera publikoko adierazpena egin beharrik ez dagoen kasuetan edo ingurumen-inpaktuaren azterketa egin beharrik ez dagoen kasuetan bizkorrago jokatzeko modua izan dezagun, hartara, gehienetan eskatzen diren instalazio berriak egin eta martxan jartzeko baimenak eskuratzea errazago izan dadin.\nAraudi berriak honako hau lortu nahi du:\nIzapideak murriztu eta arrazionalizatu, eta teknologia berriak erabiltzen hasi herritarren eta administrazioaren arteko harremanetan.\nInongo premiarik gabe karga administratiborik ez eragin eta formalismorik ez gehitu, informazio publikoa eman beharrik ez izateko, justifikatuta dagoen kasuetan besterik.\nBaimenak eskuratzeko lehenengo erregulazioa martxan jarri zenetik detektatu diren arazo zehatzei aurre egin, kasu bakoitzari bere konponbidea emanez.\nBaimenak emateko prozeduren gaineko erregulazio autonomikoa egokitu, esparru juridiko berriarekin bat egiteko.\nJendaurreko kontsultaren izapide horixe da, beraz, une hauetan betetzen ari garena, legeak aurreikusitako eskemari jarraituz.


Pantaila argazkiak, pixkat errazago Androiden Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nPantaila argazkiak, pixkat errazago Androiden\n2021-06-02 : 10:37\nAndroid mugikorrean Chrome nabigatzailea baduzu, azken eguneraketaren ondoren aukera berra agertuko zaizu: bisitatzen ari zaren webgune edo orria parketazerakoan, pantaila-argazkia egiteko aukera. Android mugikorra euskaratuta edukiz gero, fumntzio berria ere bai.\nNabigatzen ari zarela, partekatzeko ikonoari eman, eta hor agertuko da mozketa-ikono batekin lotuta, pantaila argazkiarena. Klikatu eta zenbait aukera agertuko zaizkizu, testua gehitu, ukitu grafikoak edo mozketa jakin bat aplikatzeko.\nChrome-rekin ari zaren bitartean pantailazoak ateratzeko da hau. Beste edozein aplikaziotarako, mugikor modelo bakoitzak ohikoan pantaila-irudia ateratzeko modu bat edo beste eskaintzen. Esku-mugimendu bat pantailan edo botoiak sakatzeko konbinazioren bat izaten da sarritan.\nBatzuetan, ekintza konbinatu horiek ez dira errazak, eta aplikazio gehigarri batzuek laguntzen ahal dizute klik edo ekintza sinpleago batekin pantaila irudia egiten. Adibide parea:


Erlauntza - - Aiaraldea.eus\nTxetxu Urkijo 2020-12-13 10:55\nJatorrizko izenburua: Erlauntza\nGidoilaria: Lana: Kepa Errasti\nAktoreak: Leire Ruiz, Getari Etxegarai, Aitziber Garmendia...\nIraupena: 92 munutu\nEz dira asko pelikula bat euskaraz gozatzeko ditugun aukerak, horregatik dauden apur horiek baliatzea komeni da. Aste honetan, Mireia Gabilondo Bergarako zuzendariaren azken lana nahi dizuet gomendatu, zein eta “Erlauntza” (2020) izenekoa alegia. Pelikula barregarria dugu hau, pentsatzeko bidea ere ematen duena, zenbait metafora erabiltzen ditu eta. Une gogorrak algaraka ibiltzekoekin ondo nahasturik daude. Bestalde, zuzendariak, kemeraren atzetik eskarmentu eskasa izanda ere, ogibidea ezagutzen duela argi uzten du muntaketa egokia pantailaratuz.\nNeska lagun talde bat haietako baten agurra ospatzeko landetxe batean elkartuko da. Denbora luze pasa da, ordea, elkar ikusi gabe eta, noski, dagoeneko gauzak ez dira betidanik izan diren modukoak. Horra hor abiapuntu interesgarri bat, zuzendariak ederto baliatuko duena komedia mingots bat eraikitzeko.\nMireia Gabilondo emakumezko aktorea izateaz gain, beste batzuekin batera, kameraren atzean ere kokatu izan da zenbait proiektutan. Bera bakarrik, baina, gomendatzen ari garen film honez gain, beste bat ere burutua du: “Amaren eskuak” (2013), hain zuzen ere.\nEra honetako proiektu bat arrakastatsua izan dadin, ezinbestekoa da aktoreen jardun egokia eta, duda barik, pelikula honetan baldintza hori ondo baino hobeto betetzen da, aktore-multzo osoak lan egokia burutzen du eta.


Euskaraz heztearen garrantzia | Gizartea | Berria\nMakazaga eta Ormaetxea, Zabalganako eskolaren atarian. JAIZKI FONTANEDA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\n2020ko azaroak 25 - Gasteiz\nHizkuntza, ohitura eta belaunaldi ezberdinetako pertsonen elkargune izan ohi dira zenbait eskolaurre; haurrak, gurasoak eta ikastetxeetako langileak elkarrekin aritzeko espazioak, hein batean. Hiriaren erdigunetik atera, eta Gasteizko Zabalgana auzoko ikastetxe publikoaren ataria da horren adibideetako bat. Hainbat dira seme-alaben zain dauden gurasoak, elkarrekin hizketan ari direnak; haietako askok askaria ere eskuan daramate, ohiturak agintzen duen lez. Hitz garbiak baino, marmarra nagusi, baina aise atzeman daiteke marmar horretan zein hizkuntza gailentzen den. Euskaraz eta gazteleraz ari dira hizketan bertan pilatuta daudenak, baina haurrak eskolatik atera bezain laster, euskarara jotzen dute zenbaitek.\nEdurne Makazaga eskolako atearen aurrealdean dauden gurasoetako bat da. Jaka urdin bat darama soinean, hamar gradu inguru markatzen baititu termometroak, eta kremaileran ahobizi jartzen duen txapa bat, Euskaraldian izena eman duen seinale. «Euskaltzaleak gara, eta gustatzen zaigu halako ekimenetan parte hartzea; gustuko dugu euskal giroan murgiltzea, euskaldunekin egotea eta gure seme-alabei euskal kultura transmititzea». Hain zuzen, azpimarratu du Euskaraldia bezalako egitasmoak baliagarriak direla euskara egon badagoela gogorarazteko, eta baita bere erabilera aldarrikatzeko ere. «Jende askok euskaraz hitz egiten daki, baina ez du erabiltzen; halako ekimenek, beraz, balio dute jendea euskara erabiltzera animatzeko, eta hizkuntza bizi egoteko».\nInguruan dira Nahikari Ormaetxea eta Naroa Lopez ere, dagoeneko eskolatik atera diren ehunka haurren eta gazteen artean. Biak dira amak, eta biek dute ahobizi txapa. Ormaetxeak, ordea, Euskaraldiko maskara ere badu. Izan ere, leku batzuetan, euskararen aldeko ekinbideak denboraldiko modara batzea erabaki du, eta zer hobe maskarak egitea baino. Hark adierazi du orain dela bi urte ere izena eman zuela, eta aurten ere parte hartzea erabaki duela, besteak beste, euskalduna delako. «Euskaraz hitz egiten dut, etxean behintzat; kalean ere ahalegintzen naiz, euskaldunak direnekin, bederen». Lopezek ere erantsi du bere egoera antzerakoa dela, eta ia bizitza osoa egiten duela euskaraz. Are, uste du Euskaraldiak eman dezakeela aukera orain arte identifikatu ez diren pertsona edo gune euskaldun gehiago ezagutzeko.\nSeme-alabak euskaraz hezi ahal izatea «funtsezkoa eta garrantzitsua» dela uste dute hiru gurasoek, eta baita Sergio Angulok ere. Aita da, eta belarriprest rola hautatu du bigarren edizioan. Haren iritziz, Euskaraldia baliagarria da «ariketa kolektibo gisa» euskarari indarra emateko, eta, are gehiago, leku batzuetan: «Gasteizen, askotan, euskaraz aritzea basamortuan bakarrik ibiltzea bezalakoa da». Egoera hori saiheste aldera, nabarmendu du etxean euskara transmititzen saiatzen direla, baina aitortu du familia batzuetan «zailagoa» izaten dela, batez ere bi gurasoetako familietan haietako batek euskaraz ez dakienean: «Horrelakoetan, gaztelerak irabazten du».\nMakazagak ere bizileku bakoitzaren testuingurua azpimarratu du, baina baita kontzientzia sortu beharra ere. Uste du erdaldun giro batean bizi arren, haurrek euskara hizkuntza arrarotzat ez jotzea, eta beraien herriko hizkuntza dela ikusaraztea garrantzitsua dela: «Eskolan ez ezik, etxean eta kalean ere hitz egiten dela ikusi behar dute; euskara badagoela, eta ezin daitekeela ahatz». Lopezek eta Ormaetxeak ere ez dute zalantzarik euskararen transmisioaren muntan. «Nire haurren ama hizkuntza euskara da, niretzat izan ez zen bezala; Euskal Herrian bizi gara, eta euskaraz bizitzea normala izan beharko litzateke». Ormaetxeak ere azaldu du umeen lehen hizkuntza euskara izatea inportantea dela, eta ez dutela inoiz zalantzarik izan etxean euskaraz hitz egiteko.\nGurasoek beren inguruan erabiltzen duten hizkuntza ere garrantzitsua da transmisioari zein bidetatik eusten zaion jakiteko. Hala, oro har, gurasoek aitortu dute erlazioak bi norabidetan sortu dituztela, euskaraz eta gazteleraz, baina gehienetan, bigarrenak izaten duela presentzia gehiago. «Nahiz eta gure adineko jende askok euskaraz jakin, ez dugu euskarara jotzen; soilik, euskaldunak direnekin hitz egiten dugu euskaraz, eta euskaldun berriekin, adibidez, zailagoa izaten da», esan du Ormaetxeak. Bat egin du Makazagak ere. Uste du ingurua «nahiko erdalduna» dela, eta kalean daudenean gaztelerara jotzeko ohitura dutela, euskaraz elkarrizketa bat mantentzea «horren erraza» ez delako. Angulok ere adierazi du batez ere gaztelera erabiltzen dutela, baina «zorionez» auzoan jende gaztea bizi dela, eta beraz, euskaldun kopurua «handia» dela beste eremu batzuekin alderatuz gero.\nTxip aldaketa egitea\nEuskaraldian parte hartzen ari direla aprobetxatuta, txip aldaketa bat egiteko baliatuko dute aukera gurasoetako batzuk. Ormaetxearen arabera, egitasmoari hasiera eman zaionetik gaurko egunera arte, batez ere, lanean nabaritu du aldaketa. «Bulegoan euskara gehiago egin dut, eta ohiko egoerarekin alderatuta bada aldea: gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan». Hala ere, erantsi du kalean ez duela horrenbesteko aldaketarik nabaritu, eta ez duela lortu beste pertsona batzuekin euskaraz aritzea. Esku artean du, beraz, erronka berria. Makazagak, berriz, adierazi du ez duela helburu zehatzik jarri, eta betiko eran jarraituko duela: euskaraz hitz egiten, ahal den heinean.


Joseba Etxebeste. EHUko Gorputz eta Kirol Hezkuntza Saileko irakaslea: Haur batek jakin beharko luke gure kulturan zer nolako joko eta jolasak eman diren - Euskonews\nGaur egun Joseba Etxebeste UPV/EHUko Gorputza eta Kirol Hezkuntzako Departamentuko “Jarduera fisikoak eta kirola” doktoretza Programako irakaslea da. Lan-ibilbide luzean kurtso eta graduondo desberdinetako irakaslea izan da Euskal Herriko eta Lleidako Unibertsitateetan. Argitalpen ugari idatzi eta ikerketa-proiektuetan parte hartu du, horietako asko joko, jolas eta herri kirolekin erlazionatutakoak.\nHas gaitezen jolasa eta jokoaren arteko ezberdintasunarekin.\nPrintzipioz ulertu behar duguna da jokoak eta jolasak direla gizartearen eraikin batzuk, hau da, kulturak sortutako zerbait. Eta euskarak, hizkuntza guztiak bezala, izendatzen dituen heinean ezberdintzen ditu. Baina ezberdintasun hau ez da bakarrik hitzean baizik eta gertaeretan ere. Jokoak dira aisiako jarduera batzuk, non guk euskaldunok egiten duguna, joko horietan beste baten aurka jardutea da. Bilatzen duguna irabaztearen plazerra bizitzea da, jokoaren mamian irabaztean datza eta. Jolasean aldiz, plazer hori ez dago irabaztean, baizik eta elkarbanatzean. Ez da “nik beste baten kontra irabazi nahi dut”, baizik eta “nik beste batekin jolasten naiz”. Euskarak bereizten du “jokatzen dut” eta “jolasten naiz”. Jokatzen dut esaten da zerbait dagoelako jokoan, gainera euskaldunok etxe bat beste baten kontra egiten dugu, futbolean adibidez, “etxekoak kanpokoen kontra” esaten da. Jolasean aldiz, ezkutaketa adibide, elkarrekin jolasten aritzea da bilatzen duguna. Gozatzea jolas horrek daukan elkarbanatzeko plazerrarekin eta hori gure memorian gordetzen da; sekretuak, anekdotak... jokoan berriz emaitza gordetzen zaigu; irabazi edo galdu dugun.\nHauetan ere bi jokabide ezberdin nabaritzen dira: Jokoan beste etxeen aurrean zer nolako jokabide dut, eta jolasa dauka etxekoen, barnekoen, arteko jokabidea. Bat da lagunen artekoa eta bestea lagun talde batek beste baten aurkakoa.\nAurreko erantzunean esan duzu “guk, euskaldunok...” zergatik zehaztasun hori? beste tokitan ez al da horrelako bereizitasunik egiten edo?\nGuk euskaldunok europar kultura bat gara, baina gure hizkerak gorde izan du jokoa eta jolasa terminoak modu indartsu batean. “Jokoa” hitza latinetik dator, jocus, eta “jolasa” solaz (aisia gazteleraz) hitzetik dator. Azken honek eman zuen gaztelaniaz holgar, eta holgazán eta bizkaitarrez “olgetan” esaten da. Honek adierazten du, zentzu batean, gure ikuskera kulturala Europar kulturaren ispilu dela eta gure alboko kulturekin irizpide berdintsuak jarraitzen dituela. Esate baterako, pilotako modu ezberdinak jokatu izan dira Europan zehar, gurea ez da joko horien ondorioa edo aztarna baizik. Ez gera horren espezialak...\nOrduan, Euskal Herriko kirol tradizionalak zer izango lirateke, jokoak ala jolasak?\nDudarik gabe tradizioak jokoak eta jolasak dira, biak. Gertatzen dena da gaur egungo jokoak duela indar handia, eta helduen bizia jokoekin lotu egin da eta ez jolasarekin, helduen gertaera edo eginkizun horiek bihurtzen dira gizartearen ikurra: hor daukagu harri-jasoketa edo pilota ikur bat gisa, gizarte baten tradizioen ikur bihurtzen direnak. Baina horrek ez du esan nahi ikurra ez diren jarduerek ez direla tradizioa. Adibidez, orain gizarteak duen kirol politikan, tradizioaren izenean herri kirolak bultzatzen ditugu, baina honek jolasaren bazterketa ekartzen du. Eta nik beti galdera berbera egiten dut: Zu, txikitan zenbateko harria altxatzen zenuen? Eta erantzuna beti da, “ez, nik ez nuen harririk altxatzen”. Eta orduan, zergatik nahi duzue nire semeak egitea? Azkenean, gizartearen korronteak bultzatzen duen kirolaren nozioa da azpian dagoena. Infrakultura oso indartsua da.\nHasteko, bideojoko gehienak joko motorrak dira, futbola moduan, baina ez daukate gastu energetiko handirik. Baina martzianoak hiltzen jakin behar da eta behatzekin egin behar da hori. Pasatzen dena da informatikodun gizarte batek dituen joko/jolasak ere informatikodunak direla. Gure antzinako gizartea gorputzaren sasoiean zegoen oinarrituta eta zituzten joko/jolasak ere gorputzaren sasoian zeuden oinarrituta. Baserri bat aurrera ateratzeko jakin behar zen lurra goldatzen, behiak jaisten, gauzak gorputzarekin mugitzen ziren azken finean eta elbarri batek ez zuen baserria aurrera eramateko aukerarik. Hortxe ikusten da zer nolako garrantzia duen haurrek txikitatik ulertzea zein den gorputzaren balioa. Gaur egun inportanteena ez da 100 metro 10 segundotan egitea, baizik eta zuk informatika menperatzea, eta horren arabera zure lanbidea topatuko duzu, ez gehiago edo gutxiago korritzen duzulako.\nGoazen orain herri kiroletara berriz: zergatik jokoak bai eta jolasak ez.\nKirol joko/jolasen inguruan 4 elementu ulertu bejar dira ikusteko joko/jolasak nola aldatu egin diren: espazioa, harremanak, denbora eta objektuak.\nJokoak nagusiki espazio leunetan egiten dira, herriko plazan, frontoian... eta denen aurrean. Jolasak aldiz, etxetik urrunago ematen dira, espazio aldakorra eta arriskutsua izaten da eta lagunen artekoa. Gaur egun espazio batzuk babesten baina beste batzuk desagertzen ari dira, eta hor ematen diren joko/jolasak ere desagertzen ari dira.\nHarremanak: arlo honetan, normalki gure tradizioan taldea da inportantea. Euskaldunok hartzen dugu etxearen izena eta hau banakakoa baina inportanteagoa da. Jolasean inportantea da denok ondo pasatzea baina jokoan inportanteena, gero eta gehiago gainera, banakakoa da. Ikusten baduzu, gaur egungo jokoak atletismoa, igeriketa,... dira non banakakoa du garrantzia eta lehen baino pisu handiagoa hartzen ari dira. Ez gera konturatzen, baina informatikako jokoekin bezala gertatzen da, hori da gaur egungo ispilua.\nBerdin pasatzen da denborarekin: gaur egun dena neurtzen dugu, dena konparatzen dugu, dena objektiboa izan behar du eta hori azkenean emaitza bat da. Jokoak emaitza du, jolasak aldiz ez. Ez duzu neurtzen zenbat gozatzen duzun harrapaketan edo ezkutaketan. Gizarteak dena neurtzeko intentzioa dauka eta haurrei hori erakusten ari zaie.\nEta objektuak, laugarren elementua?\nGure tradizioan gaur egun baino objektu gutxiago zeuden eta zeudenak ingurunean bildutakoak ziren. Orain eraiki egiten ditugu objektu espezifikoak eta bereziak. Kontsumoko gizarte honek etengabe ematen dizkigu objektuak. Gaur egun kirolak espazio ziurretan, bakarka, irabazlea dutenak eta teknologia eta objektu izugarrizkoak daramakitenak dira eta hori hala da gure gizartea hala delako.\nJokoak eta jolasak, beste gauza askoren moduan, gizartearen ispilu dira beraz.\nDudarik gabe eta aipatutako elementu hauetan argi ikusten da. Orain “kirola” hitzak dena englobatzen du eta kirola zentzu batean. ñabardurak jaten dituen globalizazioaren makina da. Begira futbolak duen poderioa...\nHezkuntza arlora jota, zein da joko eta jolas hauen papera eskoletan? Zein da ematen zaien garrantzia eta zein eman beharko litzaiekeena?\nBadakigu joko eta jolasak gizartearen ispilu direla eta badakigu ere joko eta jolasak izango direla etorkizunaren gizartearen eraikitzaileak. Guk eskolan zer erakusten diegun? irabaztearen plazerra edo elkarbanatzeko plazerra? Lehen orekatuta zeuden, gaur egun elkarbanatzearen plazerra galtzen ari da. Orduan Hezkuntzak jakin behardko du zein nolako gizarte mota nahi duen- Gero eskola bakoitzak du bere proiektua, baina marko demokratiko batena dauden bezala minimo batzuk izan beharko ditu eta hori da hain zuzen Hezkuntzak markatu behar duena. Nire iritzi xumean, haur batek jakin beharko luke gure kulturan zer nolako joko/jolasak egin diren, horrek erakutsiko baitio nola guk, euskaldunok, jokoa eta jolasa egiten ditugun etxekoen eta kanpokoen banaketa egiten dugun heinean. Eta etorkin bat gure herrira etortzen denean ulertu beharko du gure gizartea nolakoa den eta joko/jolasak bide egokia izan daitezke horretarako.\nKirola edo joko/jolasen garrantzia handia da, ez bakarrik psikomotrizidadearen aldetik, baizik eta gure ingurua eta gure iragana ezagutzearen aldetik ere...\nNoski. Gizakia ez da mugimendua. Guk, soin hezkuntzako irakasleek mugimenduen kontra eta jokabide motorraren alde gaude eta haurraren jokabide hori Hezkuntza bihurtzen dugun heinean, ditugun baloreak bereganatzen saiatzen gera. Eskolan musika irakasten badugu, zentzugabekeria izango litzateke euskal musika ez irakastea eta berdin pasatzen da joko/jolasekin. Iruditzen zait tradizioa ezagutzea ez digula kalterik egingo.\nGero eta ume lodi gehiago daude, bizitza sedentarioa eramaten dugu eta kirola bakarrik pisuz jeisteko egiten dugu...\nSoin hezkuntza hori baina askoz gehiago da, baina hori ere arazoa da noski, eta ezin diogu bizkarra eman. Badakigu gaurko gizartea ez dela lehengoa non ekintza motorrak zuen inportantzia. Hori aldatu da eta gorputzak ere moldatzen doaz. Haur batek ez badu behar bere bizitza arruntarako gorputza balorean ipini, bere gaitasun kognitiboa ipintzen du; gaitasun linguistikoa, konbinatorioa... eta hori ondo dago baina gizarteak osasun maila bat eskatzen du ere eta guk hori bultzatu behar dugu, horregatik ez da ulertzen ordu murrizketa soinketako ikasgaian, batez ere jakinda gizarteak zein ahuleziak dituen arlo horretan. Soin hezkuntzako irakasleok jakin behar dugu nola erakutsi gizarteari zein garrantzia duen guk egiten duguna eta horretan oraindik falta zaigu, baina uste dut bidean gaudela.\nBetidanik eman zaio garrantzi gutxi musika eta soinketako ikasgaiei, behintzat ikasleen ikuspegitik.\nJarriko dizut adibide bat ikus dezazun zein den soin hezkuntzak duen balorea arlo sinplean. Kotxea gidatzea ekintza motor bat da; guk lortu behar dugu saskibaloian jokatzea lagungarria izatea kotxea gidatzeko. Ez gauza bera egiten dutelako, baizik eta transferentzia positiboa dagoelako bertan. Gidatzean espazioa ikusi eta aukerak hartu, besteek zer egiten dutenaren arabera jokabidea aldatuko da eta hori da azkenean saskibaloian ikasten den zerbait: jakin besteak zer egingo duen aldez aurretik egiten dituen mugimenduen arabera. Eta gauza bera gertatzen da lan istripuekin. Soin hezkuntza etengabe erabiltzen dugun sistema bat da eta ez doa bakarrik gantza kentzearekin lotuta, askoz gehiago ere bada.\nBukatzeko, emakumezkoek eta gizonezkoek modu berdinean jolasten al dute?\nNormalki gizonezkoek jokoarekin lotuta daude eta gizon eta emakumeak, elkarrekin, jolasarekin. Bestalde, emakumeek espazio “berezia” dute teknikoki jolasa/jokoa deitzen dioguna eta bien arteko nahasketa dena, adibidez sokasaltoa. Hau estruktura kooperatiboa da, objektuduna, espazioa herriko plaza litzatekeena eta normalki irabazle gabea, hau da ez du memoriarik. Ez dago bultzatuta irabaztearen plazerra jarraituz, ezta elkarbanatzearen plazerra jarraituz, baizik eta errepikapenaren plazerra bultzatzen du. Errepikatzen da saltoa, dantza, aerobika... hori egiten gozatzen dute eta hori gizartearen ispilua da.\nZergatik bultzatzen du gizarteak emakumea errepikapenarekin gozatzea?\nHor atzean dagoen modeloa etxekoandrearen modeloa delako. Egunero gauza bera errepikatu, egunero egiten duzuna ez dauka neurririk, ez dauka konparaziorik eta ez dauka onurarik ere ez. Txikitatik irakasten zaie gozatzen errepikapenaren plazerra bultzatuz eta hori oso modu argian agertzen da. Gaur egun modeloak aldatu nahi dira baina jokoak gizonezkoen eremua dira oraindik eta nahiz eta emakumezkoek sartzen ari diren baina ez dute gizonezkoek duten poderioa. Enpresetan gauza bera gertatzen da. Etengabe joko/jolkasetan ikusten ari garena gizartean agertzen da. Nik klasean neskak ipini ditzaket futbola ikastea baina ipintzen baditut mutilak soka saltoan... zer gertatuko litzateke? “hori ez da gizonentzat”. Beraz gertatzen dena da emakumezkoek euren tradizioa galtzen dutela modu nagusi batean. Esan daiteke emakumezkoek ez dakitela zein eredu jarraitu behar duten: gizonezkoena edo emakumezkoena? Eta hortik datoz konflikto guztiak: gero eta berandu ditugula haurrak, etxeko lana eta kanpoko lana koordinatu egin behar da...\nOso argi izan behar dugu joko eta jolasa, hezkuntza, aldatzen dugun heinean etorkizuneko gizartea aldatuko dugula eta soin hezkuntzako irakasleok ez gara oso kontziente oraindik. Arrisku nagusiena korrontea jarraitzea da, jakin gabe korronte horrek nora eramaten zaituen noski. Balore batzuk bultzatu nahi badituzu jakin beharko duzu bidea nora dioan eta behar bada kontra egin beharko duzu: agian gizonezkoei soka saltoan erakutsi behar diezu nahiz eta arazoak izan klasean. Beraz koherentzia kritikoa behar da.\nBatez ere etorkizunera begira\nEtorkizuna gaur egiten da... Horregatik da hain garrantzitsua kirolaren mundua, jokoan dagoena inkontzientea delako eta horrela den heinean gizon eta emakume bakoitzaren jokabidea moldatzen da. Modelo horiek oso zailak dira aldatzen eta horren kontziente izatea garrantzi handia dauka. Ez da bakarrik garapen psikomotorra, hiritarraren garapenaz hitz egiten ari gera oro har: zer pentsatuko duen, zein harremanak izango dituen, ze gizarte mota maiteko duen, lehiari edo elkartasunari garrantzia emango dion... Joseba Etxebeste (Iruña) Prestakuntza akademikoa: 1987-1989: Kataluniako Gorputz Hezkuntzarako Institutu Nazionaleko (KGHINeko) irakasle Lleidan: Lleidako Unibertsitatea, Gorputz Hezkuntzako Metodoen Departamentua, errugbiko eta praktika didaktikoko irakasgaia. 1989tik egun arte: EHUko Soin Hezkuntzako Euskal Erakundeko (SHEEko) irakaslea. Gorputz eta Kirol Hezkuntzako Departamentua. Irakasgaiak: jolasak, jolas alternatiboak eta jarduerak naturan, Gorputz Hezkuntzaren Irakaskuntza. 1999/2000: Lleidako Unibertsitateko “Jolas eta kirol herrikoi tradizionalen oinarri eta aplikazioak eskolan eta aisialdian” Graduondoko eta KGHINeko irakaslea. Gaia, “Jolas tradizionalen mugimendu-aberastasuna”. 2001: Lleidako KGHINeko irakasleak prestatzeko mintegiko irakaslea. Gaia, “Kirol-jarduerei loturiko datu kualitatiboen azterketa”. 2003tik egun arte: EHUko Gorputza eta Kirol Hezkuntzako Departamentuko “Jarduera fisikoak eta kirola” doktoretza Programako irakaslea. Ikerketa-proiektuetan partaidetza: 2001: “kirol-jokoak, Euskal Herriko haurrak sozializatzeko elementu tradizionalak». 2004-2008: “Euskal Autonomi Erkidegoko, Nafarroako eta Iparraldeko jolas eta kirol tradizionalen sustapen politiken ikerketa”. Kobeko Unibertsitateko Kazuyuki Taketani irakaslearekin lankidetzan. 2003-2008: “Futbol amerikarra, gorputz-hezkuntza eta AEBetako gizartea: Reno-Nevadako High School bateko etnografia”. 2004: “Joko-jolas librea eta kultura: Gorputz Hezkuntzako ikasleek proposatzen dituzten kirol eta jolasen barne- eta kanpo-logikaren azterketa”, “Jokoa eta Jolasa mundu berrian. Euskal-amerikarren sozializazioa eta jarduera fisikoa” eta “Euskal Autonomia Erkidegoan gorputz-hezkuntzaren garrantzia: curriculuma eta irakasleak”. Argitalpenak: “Educación Física”. “Reflexiones sobre la educación física de hoy a la luz de las características de la cultura tradicional vasca”. “L’etude des jeux traditionnels du Pays Basque”. “Le rapport avec l’espace de jeu dans la culture ludique des enfants du Pays basque”. “Aisiaren bi euskal kontzeptu: jokoa eta jolasa”. “La presencia del investigador en etnografía. Una experiencia en un equipo de fútbol Americano de un High School en Reno-Nevada”. “La socialización tradicional vasca una guía para la elaboración de un programa de Educación Física”. “Formation spécifiqie des enseignants d’Education Physique”.


Piarres Xarriton, edo Pierre Charritton (1921-2017), euskal idazle eta euskaltzaina zen. 1947tik 1976ra apeza izana, irakasle, historialari, Hazparneko kolegio teknikoaren sortzaile, hainbat proiektu kolektiboetan parte hartu du. Euskal ikuspuntu humanista bat lehenetsiz beti, herriaren mutazio politikoak aztertu izan ditu bizi osoan.\n2013an, Euskaltzaindiak agertu zuen Le fondement moral des droits culturels de l´homme, teologiari buruz Piarres Xarritonek egindako lan desberdinen bilduma. Sar hitza gisa, autoreak bere autobiografia ezartzen du, zeinetik atera dugun ondoko zatia. bere bizia irudikatzen duen anekdota bat: formakuntza klasiko bat, maisu batzuekin topaketa, eta bere garaietako aitzindari dagoen norbaiten tirabirak.\n1968an egindako euskaltzaindiaren bilera. Argazkia: Euskaltzaindia


Islama eta turkiarrak (XI-XV. mendeak)\nHerri gutxi izan dira Mendebalean turkiarrena bezain begi txarrez ikusiak. Despotismoaren eta Islamaren gainbeheraren sinbolo izan ziren turkiarrak; baina horren arrazoi nagusia XX. mende hasiera arte estatu kristauei aurre egin eta Islamaren buruzagi izana da, seguruenik. Gaur egun 5 milioi musulman bizi dira Balkanetan, eta Jugoslabiako guduak argi erakutsi du eremu horretan oso kontuan hartzekoa dela eta izango dela islamak utzitako ondarea. Hala ere, garai jakin batetik aurrera bizi izan dira turkiarrak Asia Txikian eta Balkanetan, eta garai jakin horretatik aurrera izan dira islamaren abangoardia ere. Txina inguruko estepetatik zetozen talde turkiar nomadek bizitoki finkoa zuten herriekiko harremanak izan zituzten, eta mendean hartu zituzten herrien ohiturak eta sinesmenak bereganatu zituzten.\nHerri turkiarrak X. mendearen bigarren erdialdean islamiartu ziren. Prozesu horretan eragin aipagarria izan zuten gazi deituek; gaziak muga eremuetan bizi ziren talde musulmanak ziren, jihad edo islamiarren proselitismo betierekoaren buruzagiak.\nGazi horiek ziren, esan den bezala, mugetan aurkitzen zituztenak eta haiekin izaten ziren borrokak ere. Turkiar asko hartu zituzten preso eta haietako batzuk gazi egin ziren eta beren etniako kideak ere gazi bihurtzeko ahaleginak egin zituzten. Kontuan hartu behar da «mugako» bizimodu hori bat zetorrela herri nomaden borroka molde antzinakoekin, eta molde horiek oso errotuta zeudela turkiarren artean. Horri esker bihurtu ziren islamera turkiar asko ?baita herri edo etnia osoak ere?, jarri ziren mertzenario edo «esklabo» ?ekialdean hitz horrek duen esanahia harturik, hau da «babespeko» moduan edo? edo parte hartu zuten lekuan lekuko gatazketan, alde batekoen ala bestekoen zerbitzuan. Bereziki aipagarria izan zen mamelukoen kasua. Abbastarren kalifak mamelukoen leinutik hartu zituen bere goardiarako gizonak; mamelukoak Egiptoko agintari izatera iritsi ziren XIII. mendearen erdialdera eta horretan iraun zuten 1517an otomandarrek dinastia hura eraitsi zuten artean. Talde turkiarren islamiartze prozesua, beraz, oso loturik egon zen Koranaren oinarrietan aipatzen den defentsa militar aktiboaren izpirituarekin, gazien izpirituarekin, hainbesteraino ezen Claude Cahenek zioenez, islamiartze prozesua ez zen izan turkiarren islamiartze prozesua soilik, baita gazien turkiartze prozesu bat ere bai baizik, eta orduan hasi zen turkiarren irudia Islamaren buruzagi gisa ikusten.\nXI-XIII. mendeak: seljuktarrak eta turkiarrak Asia Txikian finkatzea\nIslamera bihurturiko lehen dinastia turkiarra ghaznatar dinastia izan zen. Dinastia haren gune nagusia Afganistan zen, 962- 1151 bitartean bizi izan zen eta Ganges ibairainoko Indiako lurraldeak bereganatu zituen (horren ondorioa da gaur egungo Pakistan, herrialde islamiarra). 1040 inguruan, ordea, seljuktarrek hartu zuten ghaznatarren lekua ?Islam erlijioari dagokionez garrantzi gehien zuen turkiar herri gisa?, Tugril Beg buruzagiaren agintaldian. Seljuktarren dinasta Txinako oguzz taldeen «konfederazio» batetik sortu zen; konfederazio hartako taldeak berriki bihurtuak ziren Islam erlijiora eta Bagdadeko barne liskarrez baliatuta, ortodoxia sunniaren alde egin eta kalifaren babesa eskuratu zuten. Horri esker, sultan titulua eskuratu zuen Tugrilek, 1055ean; hura izan zen Islam erlijioko agintari batek titulu hura eskuratu zuen lehen aldia. «Seljuktarren inperioa» sortu zen horrela, gaur egun Azerbaidjan, Iran, Irak eta Siriak hartzen duten lurraldean, Ispahan zuela hiriburu.\n1071n Bizantzioren kontrako garaipena lortu zuen Manzikerteko guduan eta Bizantziok Asia Txikian izandako nagusitasuna suntsitu eta Anatoliaraino iristea lortu zuten. Turkiarrek geroz eta indar handiagoa zuten eremu horretan, eta sendotu egin zen, gainera, bizitoki hartzen zituzten lurraldeen (iqta) bertako gaineko jabetza emanez hainbat klan lurralde haietara erakarriz.\nEz da ahaztu behar islamiartzearen ondorioz klanen arteko guduen ordez jihad delakoa nagusitu zela; gudu sakratua da jihada,batez ere kanpora bideratua eta izan daitekeen gudu justu bakarra. Horrela, jatorriarekin zerikusia zuten gatazkak desagertu ziren. Era berean, etorkian oinarrituriko zerbitzuen ordez Jainkoaren eta komunitate islamiarren arteko trukea nagusitu zen, jihadean garaipena lortzearen truke ematen zen sariarekin.Ortodoxia eta tolerantzia Seljuktarrek ortodoxiaren aldeko apustua egin izanak ez du esan nahi, hala ere, intolerantzia erradikalaren alde egin zutenik, izan ere erakundeen kontrako erasoak egin zituzten pertsonen kontrakoak baino, eta beren politikaren ardatzak heziketa eta sufienganako ?bizitza aszetikoa zeramaten mistikoak? eta herritarrenganako hurbilketa izan ziren. Erasorik gogorrenak ismaeliten kontra egindakoak izan ziren. Ismaelita batzuk Kaspio itsasoaren hegoaldeko mendietan finkatu ziren Hassan al-Sabbahren agintepean. Talde haren ezaugarri nagusiak indarkeria, disziplina, pertsonaia ospetsuak hiltzeko joera eta beren buruzagiarekiko leialtasun itsua ziren. Dirudienez, buruzagiak paradisua agintzen zien bere jarraitzaileei, baina ez hori bakarrik, paradisuaren kontenplazioa ere eskaintzen zien hassisaren bidez. Horregatik eman zitzaion taldeari hasisyyum deitura, eta izen hori berehala gelditu zen beren jarduera bortitzekin lotuta.\nBestalde, mendean hartzen zituzten herriak juduak edo kristauak baziren ez zuten paganoen kontra bezain gogor jokatzen islamiarrek ?nahiz eta salbuespen gogoangarri batzuk izan ziren, adibidez Asia Txikiko greziarren kasua?. «Liburuko jendeek» aukera zuten islamera bihurtzeko edo horren ordez zerga bat ordaintzeko, eta hori egin ondoren beren ohiturak, administrazioa eta sinesmenak gorde zitzaketen, izan ere, jainkoaren goiargia nolabait iritsi zitzaiela esaten zen, paganoei ez bezala. Gai honetan, musulmanen helburua zen herriek Islamaren nagusitasuna ezagutzea, eta eragile horrek berebiziko garrantzia izan zuen Asia Txikiko eta Balkanetako lurralde askotan turkiarren nagusitasuna ezagutu zedin.Seljuktarren errejimenaren gainbehera Seljuktarren errejimenak behera egin zuen XI. mendearen azken hamarraldiaz gero. Aginpidea eskuratzeko lehia sortu zen inperio barnean, herri txikiek indar hartu zuten, atabeg ?sultanaren semeen tutore eta haren ondarearen zaintzaileak, sarritan beren zereginari zegokiona baino gehiago nahiak zirenak? delakoen errejimena osatu zen, gudarosteari hainbat lur eman zitzaizkion aldekoak eskuratu ahal izako, etab.\nHorrek guztiak inperioaren barne hondamena ekarri zuen, eta seljuktarren inperioa printzerri autonomoetan eta eskualdekakodinastietan banatuta gelditu zen. Islamaren gune nagusia Egipto aldea, eta batez ere, Siria izan zen aurrerantzean, Saladinoren eta ayyubiarren garaian, eta haien ondoren, Egiptoko mamelukoen garaian.\nAsia Txikia izan zen islam turkiarrean gehien iraun zuen lurraldea. Eremu hari eman zioten, hain zuzen, Turkia izena gurutzatuek.\nTurkiak zuzperraldia izan zuen XIII. mendearen lehenengo urteetan rumseljuktar dinastiari (bizantziar-seljuktarra, alegia) esker; izan ere dinastia hark islamaren nagusitasuna sendotu zuen eskualde hartan eta hirietako bizitza eta merkataritza zuzpertu zituen. Baina aldi berean, eta Asiako beste muturrean, Gengis Kanen gudarosteak ?turkiarrez eta mongolez osaturiko taldea, mendebalean tartariar izenaz ezagutua? etengabeko eraso sail bat hasi zuen eta Txinako itsasoaren eta Europa erdialdearen arteko eremu guztia hartu zuen bere mende; 1234an gudaroste horiek rumseljuktar dinastia suntsitu zuten; 1256an hasisyyumak deuseztu zituzten, handik bi urtera Bagdad hartu zuten eta ondoren Damasko.\nIslamaren erabateko hondamena ekarriko zutela zirudien, baina Egiptoko mamelukoek mongolen inperioa menderatu zuten 1260. urtearen hamarraldiaren amaieran.\nAsia Txikian, Bizantziorekiko mugan, zenbait turkomandar finkatu ziren mongolen aginpidetik ihesi, gazi izpirituari jarraituz betiere. Talde horietako bat, otomandarra, XIV. mendea hasieran sortua, zabaltze politika aurrera eramaten hasi zen berriro Utmanen gidaritzapean.\nXIV-XV. mendeak: Inperio otomandarra, Konstantinopla menderatu arte\nANATOLIAN SORTU ETA IA EUROPA ERDIALDERAINO IRITSI ZEN INPERIO BAT OSATU ZUTEN OTOMANDARREK.Hasiera-hasieratik bai Utmanek eta bai haren ondorengoek mendebalerako erasoak jo zituzten, jihad delakoa harturik beren gudarosteen bilgune. Marmarako greziarrak islamiartzeak erraztu egin zuen Europarako sarbidea, Balkanetatik. XIV. mendearen erdialdera, eta Asia Txikiko erdialdeko eskualde batzuetan konkistak egiten ari zirela, otomandarrek Trazian hartu zuten kokalekua, eta horretan eragin handia izan zuen Bizantzioko ondoregotzarako liskarrean esku hartu izana. Murat I.a eta Baiazeto I.a agintariek aginpide otomandarra Anatolia guztira zabaldu zuten XIV. mendearen bigarren erdian ?horrela turkiarrak jarri ziren administrazio eta gudarostearen agintari? eta Balkanetako herriei aurre egin zieten etahungariar lurrak suntsitu zituzten. Garai horretan turkiarrek Konstantinopla konkistatuko zuten beldurra nagusitu zen mendebalean.\nOtomandarren indar militarra areagotu egin zen jenizaroen talde sortu zenean; talde horretarako haurrak hartzen ziren Balkanetan, Asia Txikian hezten zituzten ?Islamaren legeei jarraituz? eta eliteko talde militar bat osatzeko edo zeregin administratiboak betetzeko prestatzen zituzten.\nBaina XIV. mende amaieraz gero, mongolen arriskua agertu zen berriro Tamerlan buruzagiak Baiazetoren kontra garaipena lortu baitzuen 1402an. Hondamen horren ondoren mongolen nagusitasuna onartu zen berriro, baina Tamerlanen heriotza arte bakarrik izan zen hori. Ondoren Mehmet I.ak eta Murat II.ak otomandarren aginpidea eta aginpide horren erabateko nagusitasuna ezarri zuten berriro, eta Europan sartu ziren, Albania eta Belgrado erasotzera eta Konstantinoplaren kontrako lehen erasoa jotzeko ahalegina egitera. Mehmet II.aren garaian lortu zuten otomandarrek Konstantinoplamenderatzea, 1453ko maiatzean.\nAgintari hark Konstantinoplan hartu zuen bizitokia, Estanbul izena jarri zion hiriari eta tenplu islamiar bihurtu zuen Santa Sofia eliza.\nGreziarrek eraturiko kristau erakunde erlijiosoak errespetatu zituen, musulmanen tradizioak agintzen zuen bezala «Liburuko jendeak» errespetatuz; begirune horri esker lehen Konstantinoplan bizi izandako biztanle asko itzuli egin zen eta otomandarren nagusitasuna onartu zuten. Estanbul lehen mailako merkataritza gune bihurtu zen berehala ?musulmanen eta kristauen bilgune zen? eta Islamaren gune izpiritual eta kultural nagusia izan zen.\nBaiazeto II.a, Selim I.a eta Soliman Handia agintariak izan ziren aginpidean XIV.. endea arte, eta garai hori izan zen otomandar inperioaren garai oparoena. Europako konkisten ondoren turkiarrak Vienaraino iritsi ziren, eta ekialdetik berriz Pertsia, Kurdistan, Siria eta Egipton zehar zabaldu zuten inperioa. Kalifa titulua sultan otomandarren esku gelditu zen 1924 arte.


Lilik erosotasuna eta kalitatearen aldeko apustu garbia egiten du. Oinetako erabilgarri eta funtzionalak eskaintzen dizkio egun osorako oinetakoak behar dituen edonori, aldi berean bere itxura zainduz.\nDetaileen zale amorratua izanik, lilik familia osoa du gogoan, eta diseinu original, alai eta erakargarriz osatutako oinetakoak eskaintzen ditu. Erosotasun handiena eskaintzen duten oinetako goxoak, modakoak eta kalitatekoak, prezio onean.\nLilin aurkituko dituzun oinetakoak produkzioaren xehetasun guztiak zaintzen dituzten profesionalek egindakoak dira. Punta puntako joerekin bat egiten duten oinetako erabilgarri eta funtzionalak. Wonders, Alviflex, G-Star, Victoria, Emirey, Birkenstock, Hush Puppies, Flossy, Rider, Grendha by Shakira, kickers eta Levi´s markak eskaintzen ditu besteak beste… familia osoaz arduratzen baita lili.\nEz dakizula zein aukeratu? Ez arduratu… laguntza eta aholkua eskaintzeko prest duzu lili. Modelo egokiena bilatzen lagunduko dizu, zure izaerarekin eta bizi-estiloarekin bat datorrena. Gainera, une berezi batez gozatzeko aukera ere izango duzu bere dendan… Zestoako lilin etxean bezala sentituko zara.\nEderra da erosotasuna eta goxotasuna oinetan


Abortuaren motak, jokabideen ordena eta emakumearen gorputzeko ondorioak.\nEmakumeen osasuna Abortua\nHaurdunaldiko lehen abortua medikuaren ondorioak\nHaurdunaldia emakumezkoen gehienetan zoriontasuna izan arren, oraindik zenbait arrazoi direla eta eten egitea erabaki du. Ez dugu gai honen alderdi moral bihurtuko, pertsona bakoitzaren egoera pertsonalean oinarritzen baita. Zenbait kasutan, medikuek haurdunaldia eteteko aholkatzen dizute haurdunaldian bizia ezezaguneko garapen-ezintasun larriak izan badituzte.\nHaurdunaldia (edo abortua) amaitzea sentimendu kontrajarriek eragiten duten arren, kontzeptu hau gure eguneroko bizimoduan errotua da eta merezi du jakitea zein termino egin daitekeen eta zein metodoekin.\nHaurdunaldia eteteko modurik nagusiena\nEpearen arabera, ondorengo prozedurak egiten dira:\nHaurdunaldiko zazpigarren astealdia baino lehen abortua edo hutsean gertatzen da. Prozedura zehar, arrautza ernalduak umetokitik ateratzen du aparatu berezi batez. Eta metodo hori traumatikoki ez den arren, oraindik ere arrisku handiagoa izango da emakumeak etorkizunean haurdun bihurtzeko.\nInterbentzio kirurgikoa aste 16ra arte egin daiteke. Zenbait kasutan, haurdunaldia eten egin daiteke eta gehienez 22 astez, baina horretarako amaren bizitza mehatxu larriak egon behar dira. Eragiketaren konplexutasuna etorkizunean amaren ugalketa-funtzioak etorkizunean eta osasunean printzipioan desegokiak izan daitezkeen ondorioak dira. Umetokitik ateratzen den fetua, tresna bereziekin ia blokeatuta dagoenez gero, umetokian eta beste organo genitale batzuen lesio arriskua dago.\nMedikuntza abortua ez da oso hedatuta herrialde guztietan, baina haurdunaldiaren amaierarako oso eraginkorra da hasieran. Hortik abiatuta, hormona-droga berezi bat onartu behar da. Metodo hau emakumearen osasunaren "biguna" dela eta haurraren jaiotza jarraitzeko gaitasuna dela eta, zehatz-mehatz kontatu beharko litzateke.\nNola funtzionatzen du prozedurak?\nProzeduran zehar medikuaren kontrola behar da, eta hobe da poliklinikako lehenengo etapa.\nLehenik eta behin, ultrasoinu bat egin behar duzu haurdunaldia, iraupena eta ernaldutako arrautza finkatzeko lekua egiaztatzeko.\nLehenengo tabletarekin batera, progesterona (haurdunaldia mantentzeko ardura duen hormona) eragina murrizten duen substantzia murrizten du. Mifepriston edo Mifegin sarritan izendatzen dute. Pazienteak ez du bigarren mailako efekturik ikusi, etxera bidaltzen du.\nPixka bat igaro ondoren, beste droga bat (Misoprostol edo Mirolut) hartu beharko duzu, enbrioia ezeztatzeko.\nGutxienez egun gutxira, beharrezkoa izango da kontrol ultrasoinu bat egitea, umetokitik fetu-arrautza ukatzea baieztatzeko.\nHaurdunaldiaren amaieran haurdunaldiaren metodoa minik gabekoa dela uste bada ere, merezi du asma bronkialak, gaixotasun kardiobaskular larriak edo gibeleko eta giltzurruneko gaixotasunak pairatzen dituzten emakumeak ez izatea.\nKlinikan eta medikuaren baimenarekin bakarrik egin daiteke prozedura, nahaste hormonal larriak ez izateko. Edonola ere, haurdunaldiaren amaierako metodoa ez da emakume batek jasan behar, gertaera horri buruzko iritzia beti mina eta sufrimenduarekin betea dago. Eta inork ez, nahiz eta mediku profesionalik gehienak, haurdunaldiaren ondorengo arazorik eza bermatu, egoera areagotu egin da. Hori dela eta, ez baduzu haurtxo bat asmatzen baduzu, hobe da arreta antisorgailuen metodo modernoei arreta ematea, etorkizunean fisiologiko eta moralaren traumatismoa arriskuan edukitzea baino.\nUmetokian muki-mintzearen zartadura\nRh negatiboa faktorea, abortua\nAbortua: pros eta Cons\nNola nahi ez duzun haurdunaldia saihesteko?\nAbortua al dezaket ondoriorik gabe?\nAbortua - haurdunaldiko baja medikoa\nEmakume baten psikearen abortua eragina\nFashion checkered istorioa\nBotika - Kalte edo onura\nUr gezako edertasun naturalaren sekretua da\nEmakume batek 3 gauza jaur dezake: latak, begiak eta histeriak\nHoroskopoa minbizia tigrearen urtean\nTartuluak perretxikoekin eta ganbekin\nEspinakak, pomegranateak eta aguakatea\nMint-vanilla krema izozkiarekin


Argazki lehiaketako sariak banatu dituzte - Anoeta - Tolosaldeko ataria\nTolosaldeko Ataria 2018-01-09 10:31\nEpaimahai batek aurretiko aukeraketa egin du, eta ondoren, herritarrek izan dute aukera gustukoenak hautatzeko epaimahaiak bereizi dituen horien artean. Argazki sarituekin 2018ko egutegia argitaratu dute Anoetan.\nAurten, Urak dakarrena gaia eraman dute aurkeztutako argazkiek. Lan bakoitzarekin batera esaera zahar bat, hitz joko bat edota errimatxo bat aurkeztu dute parte hartzaileek. Zortzi sari banatu dituzte eta bakoitzak 50 euroko saria jaso du.\nHauek dira egileen izen abizenak eta argazkien izenburuak:\nOinatz Errazkin Otamendi, Ura osasuna da.\nIbai Agirre Calvo, Tantaz tanta itsasoa betetzen da.\nEnara Orbegozo Pindado, Urari jarriagatik katea, eginen du bere bidea.\nEnara Orbegozo Pindado, Ura nolako, bizimodua halako.\nEnara Orbegozo Pindado, Urak daramana, urak dakarrena.\nJoseba Ibarguren Peñalver, Ura non, edertasuna han\nJoseba Ibarguren Peñalver, Urak dakarrena, urak darama\nEstibaliz Lasa Uzkudun, Historia geologikoaren milioika urte, ondoz ondoko harkaitz geruzatan idatzita.\nArgazkian saridunetako batzuk, Anoetako udaleko euskara zinegotzi, Bakarne Olanorekin batera.


Editorea – 47 orrialdea – Euskal Herriko Gay-Les Askapen Mugimendua\n29 abuztua, 2014 in Sin categoría /by Editorea\nSemearekiko lotura biologikoari baino pisu handiagoa eman diote eraikitako harremanari, baina zaintza sarea zabalduz landu dute hori. Amatasuna askatasunarekin uztar daitekeela uste baitute. Gorka konpontzaileak bezala, bi ama dituela erantzuten die Anerrek aita non duen galdetzen diotenei. «Naturaltasun osoz. Berarentzat ez da arazo. 4 urterekin epaiketarik edo diskriminaziorik gabe galdetzen dute umeek; nagusiagotan hasiko dira […]\n15 abuztua, 2014 in Araba, EHGAM Berri, Euskal Herria, HOMOFOBIA, Transexualitatea /by Editorea\n5 abuztua, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea\nBIDAIA TXIKIA Uda garaian eta batzuetan lehenago (maiatzeko bat aurkitu dut aurten), mota honetako albisteren bat sortzen da: «Oporretara ez joateko 22 herrialde homofoboak», non homosexualen aurkako legeak dituzten estatuak zerrendatzen diren. Homosexualen aurkako, diot, zeren homosexualen eskubideen aurkako legeak estatu espainolean ere egon badaude: lagundutako ugalketaren tratamenduak, kasu, bikote heterosexualei bakarrik ziurtatzen baitizkio osasun […]\n31 uztaila, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea\n31 uztaila, 2014 in Bizkaia, EHGAM Berri, Euskal Herria /by Editorea\n29 uztaila, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea\nItziar Zunzunegi Etxeberria ikerlari eta pedagogoak Udako Euskal Unibertsitateko ‘Hezkidetza: nondik eta nola hasi’ ikastaroa eskaini du berriki Iruñean. Iruñea – Jaiotzeko momentu beretik edo lehenagotik ere lehenengo sailkapen batean erortzen da gizakia: mutikoa edo neska. Arra edo emea. Lehenengo sexu klasifikazio horretatik abiatuta, kulturalki eraikitako genero roletara bideratzen da haurra, bere bizitzako lehenengo urteetan. […]\n19 uztaila, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea\n1979an Poliziak tiroz hildako Vicente Vadilo ‘Francis’ trabestiaren omenez koloreztatu dute, eta LGTB mugimenduan aitzindari izan zirenei esker ona adierazteko. Argazki bilduma, hemen. Errenteriako Iztieta auzoa eta herriaren erdialdea lotzen dituen zebra bidea margotu zuten atzo, lesbiana, gay, bisexual eta transexualen eskubideak irudikatzen dituen banderaren koloreekin. Auzo hartan hil zuten, 1979ko ekainaren 10eko goizaldean, Vicente […]\n10 uztaila, 2014 in Bizkaia, EHGAM Berri, Euskal Herria /by Editorea\n8 uztaila, 2014 in EHGAM Berri, Euskal Herria /by Editorea\n8 uztaila, 2014 in Kategoria barik @eu /by Editorea


5-30 ml Betetze Bolumena Betetze Makina Koloreen Ukipen Pantaila Eragiketa Panel - Vialliquidfillingmachine.com\n5-30 ml Betetze Bolumena Betetze Makina Koloreen Ukipen Pantaila Eragiketa Panela\n50mL-ren betetze automatikoko ekipoak Ejuice-rako betetzeko makina E-Likidoetarako erabilitako depositu nahasketarekin\nMakina hau likidozko botila desmuntatzeko, likidoak betetzeko, entxufatzeko eta torlojuak estutzeko diseinatuta dago.\nPLC kontrol sistemarekin, betetze lerro honek funtzionamendu erraza (ukipen pantaila), betetze eta kaputxatze abantailak ditu.\nMakina hau kalitate handiko SUS304 altzairu herdoilgaitzez eginda dago.\nEkoizpen-lerro honek BPGren eskakizunak betetzen ditu.\nBurua / tobera betetzea 2\nEkoizpen ahalmena 20-50 botila / min\nBetetze zehaztasuna ≤ ±% 1\nKalte-tasa % ≥99\nTentsioa AC220V / 50Hz\nAirearen eskakizuna 50L\nMakinaren dimentsioa 2200mm × 1200mm × 1400mm\nMakinaren pisu garbia 700kg\nEtiketa: lurrina botila betetzeko makina, lurrina ontziratzeko makina


Gary Becker - Wikipedia, entziklopedia askea.\nsenior advisor (en)\nPottsville (Pennsylvania), 1930eko abenduaren 2a\nChicago, 2014ko maiatzaren 3a (83 urte)\n: konplikazio kirurgikoa\nChicagoko Unibertsitatea 2020) Ph.D.\nJames Madison High School (en)\nH. Gregg Lewis (en)\nDarius Lakdawalla (en)\nShoshana Grossbard (en)\nBarry Chiswick (en)\nFwu-Ranq Chang (en)\nIsaac Ehrlich (en)\nEdi Karni (en)\nAnthony Clinton Fisher (en)\nRobert Fumio Tamura (en)\nDanilo Guaitoli (en)\nHanzhe Zhang (en)\nAlexander A. Popov (en)\nRobert T. Michael (en)\nEmil Petrov Iantchev (en)\nScott D. Drewianka (en)\nJulio Jorge Elías (en)\nMax Gillman (en)\nRodrigo Reis Soares (en)\nFrancisco Javier Parro Greco (en)\nMaxim Mironov (en)\nLee Michael Lockwood (en)\nSiu Fai Leung (en)\nMatthew Edwin Kahn (en)\nJames N. Brown (en)\nWalter John Wessels (en)\nH. Elizabeth Helen Peters (en)\nAmee Kamdar (en)\nErica Benton (en)\nSebastien Gay (en)\nJinyoung Kim (en)\nFrederick Hao-Chieh Chen (en)\nClara Handelman Friedman (en)\nGorman Curtis Smith (en)\nDonald S. Kenkel (en)\nekonomialaria, unibertsitateko irakaslea eta kriminologoa\nAdam Smith Award (1991)\nJohn Bates Clark Medal (1967)\nZientzia Domina Nazionala (2000)\nAskatasunaren Domina Presidentziala (2007)\nEkonomiako Nobel Saria (1992)\nJohn von Neumann Award (2004)\nFellow of the Econometric Society (1967)\nFellow of the American Statistical Association (1965)\nhonorary doctor of the University of Miami (1995eko maiatzaren 12a)\nAlfred Marshall, Friedrich Hayek, Jacob Mincer, Milton Friedman eta Talcott Parsons\nMont Pelerin Society (en)\nEconometric Society (en)\nAmerican Economic Association (en)\nNational Academy of Education (en)\nNational Academy of Sciences of Argentina (en)\nGary Stanley Becker (Pottsville, Pennsylvania, 1930eko abenduaren 2a - Chicago, 2014ko maiatzaren 3a) estatubatuar ekonomista izan zen. Chicagoko Ekonomia Eskolaren jarraitzailea eta, beraz, gobernuek arautu gabeko merkatu librearen aldekoa zen. Beckerren lanetan, soziologia eta ekonomia uztartzen ziren. Haren ekarpenak bitxitzat hartu zituzten bere ibilbidearen hasieran, baina gaur egun haren ikuspegi pedagogiko eta apalak oso harrena ona du. Lau arlo nagusi ikertu zituen: giza kapitala, familiaren jokabidea, kriminalitatea eta ondasunen merkatuko bereizkeria. Giza kapitalaren teoria da Beckerren ekarpen nagusia. Hezkuntzan, lanbide-heziketan, migrazioan eta osasunean inbertsioak egiteko giza erabakien oinarri teorikoak garatu zituen Giza kapitala liburuan (1964). 1992an, Ekonomiako Nobel saria eman zioten, giza jokabidea eta harremanak ikerketa mikroekonomikoaren arlora zabaltzeagatik.\nMultimedia: Gary Becker\nISNI: 0000 0001 0866 8089\nBNF: 121939011 (data)\nOpen Library: OL452714A\nGoogle Scholar: 5MryvlgAAAAJ\nAmeriketako Estatu Batuetako ekonomialariak\nWikipedia:SSRN autor identifikatzailea duten artikuluak\nOrriaren azken aldaketa: 20 otsaila 2019, 05:56.


Guardetxe berria udarako - Sakana - Guaixe.eus\nErkuden Ruiz Barroso 2018-01-19 09:12\nJabetza bueltatu eta kudeaketa plan berria negoziatzearekin batera, guardetxea da Aralarko Elkarteak Nafarroako Gobernuari egiten dion eskaera nagusia. “Guardetxea bota zenean Gobernuak 206 zuhaitz bota zituen baimenik gabe. Zuhaitz horiek gureak dira. Beraz, Gobernuaren proposamena etxola bat egitea da gure material horrekin”. Elkarteak proposamena onartu du, baina haien “baldintzak” jarri ditu etorkizuneko Guardetxearen proiektua baldintzatu gabe.\nBioeraikuntza proiektua aurkeztu dute. "Aralarko zurarekin eginen da eta isolatzeko mendiko ardien artilea erabiliko da. Ekonomia zirkularraren ereduari segituz". Proiektua halako eraikinetan eskarmentu handia duen Iñaki Urkia arkitektoa ari da prestatzen. Berea da, esaterako, Arbizuko eko-kanpinaren proiektua.\nGuardetxe zaharra zegoen alde batean jasoko dute eraikin hori: “Guardetxe bat egin nahi dugu, baina guardetxe esaten dudanean, zaintzailearen etxea da, besterik gabe”. Horregatik, 60 metro karratu izanen ditu eta eraikinean bulegoa, komuna, arreta gunea, biltegia eta beste izanen ditu. Aralar elkarteak eraikin horretarako finantzazioa lotuta du: Nafarroako Gobernuak pagatuko du den-dena. Datez, galdetuta Razkinek esan digu lanak udaberrian hasi eta udarako despeditu nahi dituztela. "Udarako bukatuta badago, turismo informazio puntua han jartzeko proposamena egin diegu Sakanako Garapen Agentziari eta Plazaola turismo partzuergoari". Haien erantzunaren zain daude elkartean.\nGuardetxe berria proiektu integrala izatea nahi du Aralarko Elkarteak. “Proiektu potoloa da. Aurrekoarekin antzekotasun gutxi ditu”. Elkarteko proiektuak bi eraikin baititu. Aipatutako basozainaren bulegoaz aparte, eraikin nagusia izanen da. Hura noiz, nola egin eta finantziazioa lotzen orain ari da negoziatzen elkartea. Presidenteak esan digunez, aurreproiektuak 150 metro karratuko eraikin bat aurreikusi dute. Han taberna legoke, errazioak, pintxoak eta bestelako jatekoak emanen lituzkeena. Jatetxerik ez, beraz. Horrekin batera, ikus-entzunezkoen gela luke. Razkinek azaldu digunez, Aralar, bere larreak nola sortu ziren eta nolakoa den erakutsi nahi lukete, interpretazio gela modukoa litzateke. Gainera, bertako ganaduzaleei, lehen sektoreari “bultzada handia” emateko produktuak saltzeko aukera eman nahi diete eta, horretarako propio, tokiko produktuak saltzeko espazioa egonen litzateke. Eraikin berean turismo informazio bulegoa aurreikusten dute ere.\nMende bateko eraikina\nAurreko guardetxea 1901ean eraiki zuten. Eraikin hura 2009ko apirilean bota zuten. 108 urte zituen. Eta, horregatik bota zutela uste du Razkinek: “familiak titularitatea hartu ez zezan”. Izan ere, 1940az geroztik Zufiaur familiari lotuta egon zen guardetxea Migel lehenik eta Jose semea gero mendi zaintzaileak izan zirelako.\nEgoera tamalgarrian zegoela argudiatu zuen gobernuak. Elkarteak eraberritzeko proiektua aurkeztu bazuen ere, ez zen onartu. Ordutik, Guardetxe berria eskatu izan diote. “Gobernu berriarekin akordioa dago”.


Τα 10 καλύτερα ξενοδοχεία κοντά σε: Agriturismo Sorgituro Insieme\nΤα καλύτερα ξενοδοχεία κοντά σε: Agriturismo Sorgituro Insieme, Postiglione\nΞενοδοχεία κοντά σε: Agriturismo Sorgituro Insieme\nVia Sorgituro 308, 84026 Postiglione, Cilento and Vallo di Diano National Park, Ιταλία\nAgriturismo Sorgituro Insieme: Διαβάστε κριτικές\n800 από 4.550 καταλύματα ταιριάζουν με τα φίλτρα που έχετε επιλέξει. Απαλοιφή όλων των φίλτρων\nΦίλτροΣε οποιαδήποτε απόσταση από: Agriturismo Sorgituro Insieme\n11,8 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n12,0 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n13,5 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n14,2 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n14,4 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n15,0 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n14,6 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n15,3 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n15,5 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n18,6 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n19,1 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n20,0 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n22,5 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n21,2 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n22,8 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n22,7 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n23,0 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n23,1 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n22,9 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n23,4 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n23,7 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n24,5 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n23,8 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n24,4 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme\n24,6 χλμ. από Agriturismo Sorgituro Insieme


Aernnovako langileek hiru greba egun gehiago deitu dituzte, 82 kaleratzeen kontra - Añana - Alea.eus\nAernnovako langileek hiru greba egun gehiago deitu dituzte, 82 kaleratzeen kontra\nErredakzioa 2020-12-21 10:04\nAernnovako langileen mobilizazioa Gasteizen, larunbatean. / ELA SINDIKATUA\nNegoziazioa amaitu ostean eta zuzendaritzak gauzatu nahi dituen 82 kaleratzeen aurrean, aste honetarako hiru greba egun gehiago deitu ditu Aernnovako enpresa batzordeak. Gainera, EEEa auzitegietan salatzeko asmoa adierazi dute.\nAernnovako langileek larunbat honetan Gasteizen egindako mobilizazioan ohartarazi dute kaleratzerik ez dutela onartuko, joan den astean zuzendaritzak negoziazioa amaitutzat eman ostean. Azkenean, EEE baten bitartez eta akordiorik gabe, enpresak 82 kaleratze jarri ditu mahai gainean, hasieran 101 planteatu zituen arren. Aldaketarik ez badago, despidoak otsailaren 1etik aurrera gauzatuko dira Aernnovak Berantevillan duen lantegian.\nLangileen batzordeak hiru greba egun deitu ditu aste honetarako, abenduaren 21ean, 22an eta 23an; astelehenetik asteazkenera 24 orduko lanuzteak egingo dituzte Berantevillan.\nGainera, sindikatuek ohartarazi dutenez, enpresak ez badio uko egiten enplegua erregulatzeko espedienteari, auzitegietan salatuko dute. "Beste aukerarik uzten ez badigute, epaitegietan ikusiko gaituzte, kalean ikusteaz gain", ohartarazi du langileen batzordeko lehendakari Juan Carlos Gomezek.\nEnpresa batzordeak adierazi duenez, "edozein neurri" onartzeko prest daude, "aldi baterako lan erregulazio espedientea barne". Tartean, aurrejubilazioak, lanaldien murrizketak, bajak edota eszedentziak planteatu dituzte langileek; betiere, "neurri traumatikoak" ekiditeko helburuarekin. Hala ere, zuzendaritzak EEEa ez den alternatibarik negoziatzeari uko egin diola salatu dute sindikatuek.\nHiru greba deialdietako lehenengoan, astelehen honetan, Aernnovako langileek elkarretaratzea egingo dute Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusiaren aurrean, Gasteizen, erakundeen inplikazioa eskatzeko eta kaleratzeak saihesteko.\nEkonomia Añana Berantevilla


XXXI. jardunaldi gastronomikoak Debagoienean - Guía de Ocio de Gipuzkoa - Gipuzkoako Aisialdi Gida\nDebagoieneko XXXI:.Jardunaldi Gastronomikoetan bertako produktuak ezagutzera ematen dira, dastatzeko aukera ematen da eta baita erosteko aukera ere. Gastronomia, Debagoieneko eskaintzak modu bateratu batetan saltzeko tresna bezala ulertzen da. Alde batetik, eskualdeko jatetxeek euren menuak eskaintzen dituzte. Menu bereziak dira, prezio berezietan eta garaiko produktuekin, jardunaldi hauetan menu guztietan ondorengo produktuak azalduko dira:\nXXXI. Jardunaldietan parte hartuko duten jatetxeak ondorengoak dira:\nGoiko Benta (Arantzazu, Oñati) - 40,00 €\nHilarion (Arrasate) - 38,00 €\nMaialde (Elgeta) - 38,00 €\nSanta Ana (Arrasate) - 36,00 €


Gizonentzako Shellstretch jaka, 3D erako txanoarekin. UVA 30+ izpietatik babesten dute. Oso arina, elastikoa eta transpiragarria. Ehunak uraren kontrako PFCrik gabeko tratamendua du. Hiru patrika kremaileradun, txanoa, eskumutur elastikoak eta goma elastiko eta itxigailu bidez egokitu daitezkeen barrenak.


Emanuel II.a Paleologo - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Manuel II.a Paleologoa» orritik birbideratua)\nEmanuel II.a Paleologo (grezieraz: Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος, Manouēl ho déyteros Palaiologos; Konstantinopla, 1350eko ekainaren 27a - Konstantinopla, 1425eko uztailaren 21a) soldadu, estatuburu, eta 1391tik 1425ra arte enperadore bizantziarra izan zen.\n1391ko otsailaren 16a - 1425eko uztailaren 21a\n← Joan V.a Paleologo - Joan VIII.a Paleologo →\nKonstantinopla, 1350eko ekainaren 27a\nKonstantinopla, 1425eko uztailaren 21a (75 urte)\nHelena Dragaš (en)\nZambia Palaiologina (en)\nTheodoros I Palaiologos (en)\nIrene Palaiologina (en)\nJoan V.a Paleologo enperadorearen eta bere emazte Helena Kantakouzeneren bigarren semea zen.\nAitak despota izendatuta, Emanuel II.a izango zenak mendebaldera bidaiatu zuen, 1365ean eta 1370ean, Bizantziar Inperioarentzat laguntza bila. Tesalonikako gobernadore zen 1369tik aurrera.\n1373an izendatu zuten erregetzarako oinordeko, haren anaia zaharrena Androniko IV.a Paleologok aitaren aurkako matxinada egin ondoren. Aitaren enperadorekide izendatu zuten 1373an, eta, 1379an, aitari Konstantinopla eta tronua —Andronikok 1376an hartu zuena— berreskuratzen lagundu zion.\nJoan V.ak eta Emanuelek tronua berreskuratu zuten turkiarren laguntzarekin, eta sultanari zerga ordaindu eta laguntza militarra eman beharrean aurkitu ziren. 1390ean, Joan VII.a Paleologo, Andronikoren semea, Konstantinoplaz eta tronuaz jabetu zen, baina turkiarrek berriz ere Emanueli eta bere aitari haiek berreskuratzen lagundu zioten. Emanuelek Bayezid I.a sultanaren gortean bizi behar izan zuen, meneko basailu gisa. Aita hil zenean, 1391n, Konstantinoplara ihes egin zuen.\n1391n izendatu zuten enperadore Emanuel II.a Paleologoa izenarekin.\nEmanuelek bake-hitzarmen bat antolatu zuen Beyazid-en ondorengo zen Mehmed I.arekin, horrela Tesalonika eskuratu eta zergak ordaintzeari amaiera emateko. Bakezko harremanek 1421era arte iraun zuten, Mehmet hil zen arte; Emanuelek estatu-gaiak alde batera utzi zituen, bere interes erlijioso eta literarioak lortzeko lanei ekiteko. Emanuel II.a, hitzarmen iraingarri bat sinatzera behartua izan ondoren, monasterio batera erretiratu zen; 1425ean hil zen.\nEmanuel II.a gizon heldua zela ezkondu zen Helena Dragašekin, Konstantino Dragaš printze serbiarraren alabarekin, eta zazpi seme izan zituzten. Bosgarren semea, Konstantino XI.a Paleologo, Bizantziar Inperioko azken enperadorea izan zen.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Emanuel II.a Paleologo\nAzken aldaketa 18 otsaila 2019(e)an, 10:58(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 18 otsaila 2019, 10:58.


Lehen garaipenetik gertu - Hernani CRE\nLehen garaipenetik gertu\nLehen taldeak ezin izan zuen garaipena lortu etxeko bigarren partidan eta sailkapeneko azken postuan jarri da.\nTaldea, aurreko partidetan baino hobeto ekin zion norgeiagokari, baina ez zen nahikoa izan zazpigarren minutuan aurkarien lehen entsegua ekiditeko. Hori gutxi balitz, minutu gutxitan egin zuten bigarrena UBU-Colina Clinikekoek. Hernaniarrak gustura aurkitu ziren Landareko zelaian, baina sentsazio horiek jokaldi honekin amaitzea kosta izan zitzaien. Anartz Elosegiren jaurtiketa batek, markagailuan gerturatu ditu etxekoak, 3-10. Hala ere, gazte hernaniarrak beste aukera batean ez zuen asmatu eta taldeak atzera pausua eman zuen. Horrekin batera, gaztelarren entsegu eta kolpe batek atsedenaldia ekarri zuen Landaren, 3-20.\nBigarren zatian berriz, Polidoriren gizonak animoz gainezka zelairatu ziren eta pixkanaka partidan sartzen joan ziren. Baloia ondo mugituz eta hegalarien korrika saioekin, 17-20 gerturatu zen Hernani. Anartz Elosegi eta Erik Goñi izan ziren protagonistak eta horien jokaldi ederrekin taldea lehen aldiz aurreratu zen 68. minutuan, 24-23.\nAzken hamar minutuak oso luzeak eta borrokatuak izan ziren, baina kanpotarren entsegu eta kolpe batek partida erabakita utzi zuen. Azkenean, 24 eta 30eko emaitzak hernaniren seigarren porrota ekarrri zuen eta horrekin batera sailkapeneko azken postua. Aste honetan, igandean eguerdiko 12:30etan zehazki, taldeak Alcobendas bixitatuko du.