Nora Latatu Landaluzeren lana hautatu dute sanantolinak iragartzeko - Aiaraldea.eus\nNora Latatu Landaluzeren lana hautatu dute sanantolinak iragartzeko\nOrozkoko Udala 2018-06-27 14:25 Kultura Orozko\nNora Latatu Landaluzeren "Jaietako hegaldia" izan da kartel lehiaketa irabazi duen obra grafikoa.\n"Jaietako hegaldia" da lanaren izenburua. / Nora Latatu Landaluze | Ikusi handiago | Argazki originala\n2018ko sanantolinek dagoeneko kartel iragarlea dute eta jaiak ia prest daude hegaldiari ekiteko hurrengo abuztuaren 31an. Izan ere, 'Jaietako hegaldia' du izena obra irabazlea, Nora Latatu Landaluzerena. Lehiaketako 1.sailkatua denez 200€ jasoko ditu.\nAzpimarratzekoa da "Berakatzen erromeria" kartelak 2. saria jasoko duela, hau da, bere egileak, Enara Bravo Ruizek, 100€ jasoko ditu.\nErabakia hartzeko epaimahai teknikoaren iritzia, %70ean, eta herritarren botoak, %30ean, hartu dira kontuan. Aurten 60 boto jaso dira nagusien kategorian eta 62 haurren atalean. Guztira 13 lan aurkeztu dituzte haurren kategorian eta 9 nagusien atalean. Egile guztiak orozkoarrak dira.


Jardunek salatu du udalak oroigarriak kendu dituela - Etxarri aranatz - Guaixe.eus\nJardunek salatu du udalak oroigarriak kendu dituela\nGuaixe 2021-07-27 13:54\nJardunek kioskoan jarritako salaketa pankarta.\nBeheko basoan Axio, Pello eta Josu izenak eta izar bana zuten hiru zutoin jarriak zeuden. Eta haren aldamenean, laugarren batean “eusko gudariak” irakur zitekeen, izarra eta arrano beltza ondoan zituela. Auzitegiak hura kentzeko agindua eman zuen.\nJuan Ignazio Erdozia Larraza, Pello Mariñelarena Imaz eta Josu Zabala Salegi hildako ETAko hiru kide etxarriarrak oroitzeko oroigarria jarri zen 2019an, beheko basoan, Haritzen ibilbidearen hasieraren ondoan. Espainiako Auzitegi Nazionalak hura kentzeko agindu zion Etxarri Aranazko Udalari, eta “zabalik dauden bide juridikoek eragin ditzaketen ondorio penal larriak kontuan izanik”, 2020ko otsailaren 27an kendu zuen.\nHorren ondoren, toki berean, beste oroigarri bat jarri zuten, “Etxarri Aranazko hiru gudariak eta, aldi berean, eusko gudari guztiak oroitzeko”. Axio, Pello eta Josu izenak zituzten hiru zutarri eta “eusko gudaria” zioen laugarren bat jarri zuten. Udalak auzitegiaren jakinarazpena jaso ondoren kendu du. Jardunek salatu duenez, “Etxarri Aranazko Udalak basoan jarritako eusko gudarien oroitarri berriak estalian kendu, eta suntsitu ditu hilaren 11n”.\nEtxarriko Jardunek adierazi duenez, “oroitarrien kontrako eraso hauek, eusko gudariek egindako borrokaren kontrako eraso zuzenak dira. Beraien ibilbide militantea ukatzeko helburua dute. Horren aurrean, eusko gudarien borroka eta duintasuna oroitu eta aldarrikatzeko, oroitarriak behar den aldi guztietan jarriko direla adierazi nahi dugu”. Jardunek gaineratu duenez, “Euskal Herriaren askatasun nazional eta sozialaren alde, borrokan bizia eman zutenek ez al dute merezi beraien borrokaren zilegitasun eta duintasuna aldarrikatu eta oroitzeko espaziorik?” Oroigarria kendu izana salatzeko Jardunek astelehenean, 20:00etan, manifestaziora deitu du.\nAxio, Pello eta Josuren omenezko oroigarria kenduta\nGuaixe 2020 ots 07 Etxarri Aranatz\nEspainiako Auzitegi Nazionalak hildako hiru ETAko kide etxarriarren oroigarria kentzeko agindu zion udalari.


Tendentziak eta modak ugari aldatzen dira. Oso leun eta atseginak diren estilo eskandinaviarrak, lihozko eta kotoizko oihalak, kolore neutroak, egur naturalak… Horiek guztiak erabiltzetik guztiz kontrakoak diren tendentzietara pasatu gara.\nOihal kargatuak eta kolore biziak aurkitzen dira oraingo tendentzietan, erlaxatzeko guneetan iluntasuna edo argi ahuleko espazioak bilatzen dira. Material metalizatuak, urre koloreak eta egurrak ere protagonismoa izaten dute baina askoz tonalitate ilunagoetan eta bukaera landuago batzuetan.\nAldaketa hauekin batera, belusa (terciopelo erderaz) gogor sartu da. Mota guztietako altzarietan, sofetan, besaulkietan eta aulkien tapizatuetan, dekorazio elementuetan ere nabarmendu da ehun goxo eta lehun hau.\nBetidanik, aberastasunaren edo estatusaren ikurra izan da belusa. Izan ere, oraindik estilo klasikoarekin lotzen da askotan. Baina azkenaldian, ohikoa izaten da horren klasikoak ez diren estiloko giroetan belusezko pieza tapizatuak aurkitzea. Kontrastea sortzen duen nortasun-ezaugarri gisa ikusten da eta, zalantzarik gabe, joera markatzen ari da. Haren leuntasunak, distirak eta testurak giro ezberdinekin bat egitea lortu du eta gaur egun, guztiz bateragarria da estilo garaikideenekin.\nPost honen helburua zuen etxeko dekorazioan tendentzian dagoen ehun berezi hau erabiltzeko hainbat proposamen ezberdin eta adibideak erakustea da.\nJar ezazu belusezko sofa bat zure egongelan.\nGaur egungo sofa modelo gehienei eserlekuetako eta oinarrietako fundak kendu ahal zaizkie, zorro horiek garbigailuan garbitu ahal izateko. Beraz, ez izan beldurrik ehun honen mantenuari, belusa ez baita ehun delikatua.\nElementu bereziekin ausartzen direnei eta inpaktua sortzea nahi dutenei kolore indartsuak gomendatzen dizkiegu. Joera handia dago arrosa eta berdea konbinatzeko, edo urdina eta horia. Milaka konbinazio sortu ahal dira, baita estanpatu indartsuekin jolastuta ere.\nBesaulkiekin edo/eta aulkiekin jolastea\nBelusezko sofa koloretsu bat gehiegi iruditzen bazaizue, elementu txikiagoekin jolastu daiteke.\nKontrasteak sortzea gomendatzen dugu: besaulki ilunak sofa argiagoekin, atentzioa bereganatuko duen kolore indartsu bateko besaulkia sofa kolore neutroago batekin…\nJangelako aulkiekin ere jolastu daiteke. Multzo monokromoak sortu daitezke eta baita aulki-modelo bereko multzoak baina tapizatu kolore desberdinekoak.\nLogeletan, oheburuetan, ohe-arropan…\nEhun honek duen ezaugarri berezienetako bat lehuntasuna da. Beraz, oheburuetan belusa erabiltzera animatzen zaituztegu. Oso ohe-giro goxoa eta atsegina emango dizue eta.\nGainera, logeletako zeharkako argitasunak ehunak dituen distira bereziak nabarmentzen ditu. Hala, logela berezi, goxo eta atseginak sortzen dira.\nKuxinak eta ehunak dira dekoraziorako komodin handiak. Aurrez azaldutako aukerak oraindik ere gehiegizkoak iruditzen bazaizkizue baina belusa etxean erabili nahi baduzue, kuxinen konbinazio berezi bat sortzea gomendatzen dizuegu.\nDendan denetariko telak ditugu, kolore neutroak, bereziak eta baita testura ezberdinekin ere. Zatoz bertara, ukitu ehun horiek, sentitu eta zuen etxean irudikatu.


Uste dut Europako emakume oso ederrak dira eta familia bideratutako. Beraz, nola izan daiteke aurkitu dut Europako emakumezkoak. Nola ezin dut ezkontzeko neska bat Europan? Lehen bete behar duzu bere, eta, beraz, erraza da. Emakumeak hainbat bazter batetik, Europako leku beren informazioa interneten, adibidez, Ametsak. Joan Galeria Ladies, idatzi free e-mailak hainbat neska edo gonbidatu bideo txat izango duzu, ziur aski, hau bezalako komunikazio modu. Hartu zure aukera eta saiatu internet datazio Ametsak, agian, ondoren, partekatu ahal izango duzu zure esperientzia beste gizon batekin nork ez daki nola aurkitu Europako neskak. Ideia bat bilatzen bigarren erdia atzerrian izan da ezaguna, dagoeneko mende. Jakina, ez zegoen internet, baina jende ezin argitaratzen beren sarrerak, edo bakarti-bihotza iragarkiak, egunkari. Batzuetan gizon eta emakumeen parte ziren herritarrek herrialde batean, eta, batzuetan, emakume mugitu beste herrialde bere gizona. Gaur egun, World Wide Web da hain ezaguna, izan zen benetan erraza aurkitu zure maitea atzerrian. Teknologia garatzea, eta gure aukerak garatzea baita. Nola egin dezaket bat aurkituko duzu, mail ordena andregaia Russian gaur egun? Besterik gabe, idatzi zure URL barran ametsak. Amets bat da, herri-datazio zerbitzu hori aurkeztu ahal izango duzu eder eta zaindu neska Errusia eta Ukraina eta azaldu nola askoz mail ordena andregaia Errusia da. Ezagutu gure neska eta ikusiko duzu ez direla zintzoa, bero, irekia, alaia, eta bilatzeko beren sweethearts. Europako emakume dute asko ona ezaugarriak, eta izango duzu benetan eskertzen horiek zure ezkontza. Gizon guztiak amets bat, emaztea ezin hobea, beraz, zergatik ez jarri zure ideia bizitzan sartu. Beraz, hauek polita ezaugarriak honako hauek dira: Noiz gizon batzuk, besterik gabe, uste baino gehiago, nola ahal izango dugu ezkontza euro, aktiboa izan daiteke orain.\nBada zure arakatu galeria Ladies, ikusiko duzu neska egosten eta garbi, atsegin handiz, eta izango da gozoa eta atsegina duzu. Egunero etxera etorriko da zuk, zure maitea emaztea izango sukaldari bat benetan gozoak afari duzu. Europako neska gelditu izango zuen bada, ez da atsegina, bere gizon jantzia edo logelak. Zer da gehiago, ahal izango duzu, saiatu sukaldaritza zure emaztearen herrian, hori handia da. Duzu, nahiz eta ez joan behar jatetxe batean dastatzeko zerbait berria eta exotikoak. Sentitu ahal izango duzu, zure buruari buruz ona, hala nola, emakume bat. Zure bizitza gehiago izango da baketsua eta alaia. Zuen arduratuko da zure seme-alabak oso ondo eta zure etxea izango da irribarre beteta. Emazte bat Europatik egingo zure bizitza baino zoriontsuago duzu inoiz daiteke imajinatu. Zure bizitza ezkondua osoa izango da, maitasuna eta poza. Bizitza da, fun izatea eta sentimendu onak, ez da? Izan behar du zoriontsu eta erromantikoa, eta Europako neska lagunduko dute zoriontsuena bizi munduan.\nBete xarmangarri bat altu emakume buruzko Ametsak\nAltu, ukrainako eta errusiako neska dira, beraz, ederra, bizitza errealean bezala, irudietan Bakarrik emaitza jotzen da. Ikus zoriontsu bikote aurkitu zuten elkar, gure laguntza eta irakurri bere maitasun istorioak\n← Free download Frantzia Datazio Chat Free APK Android


Orpierre (Quiquillon) - Brazil (5c+, 190 m, derrigorrez 5b) ~ Eskalatzen\nOrpierre (Quiquillon) - Brazil (5c+, 190 m, derrigorrez 5b)\nEgilea X Larretxea Ordua 17:16 Komentariorik ez\nQuiquillon-eko sektoreak maila eskuragarria duten hainbat bide luze eskaintzen ditu, arroka on eta ekipamendu ezin hobeagoarekin. Bide gehienetan jende asko ibiltzen da eta, itxaroten egon nahi ez bada, goiz ibili behar da.\nBrazil bidea hormako errazena da eta beraz, jendetsuena da. Oso bide polita da, maila aldetik nahiko mantendua da eta estratoz aberatsa den kareharri gris ona du. Ekipamendu trinkoa eta ugaria da. Luze gehienak nahiko motzak dira.\nLehenengo hiru eta azken hiru luzeak bertikalak dira. Erdiko bi luzeak, aldiz, nahiko etzanak.\nL1 (20 m, 11 aseguru, 5a): Plaka bertikala regleta moduko euste-lekuekin.\nL2 (25 m, 9 aseguru, 5b): Aurrekoaren antzekoa, baina luzearen erdi aldera pasagune fin batekin.\nL3 (25 m, 12 aseguru, 5a): Euste-leku oneko plaka bertikala hasieran. Gero bidea etzan egiten da eta eskuin aldera jotzen du.\nL4 (30 m, 11 aseguru, 5a): Ia horizontalean metro batzuk eskuinera igo diedro etzan baten oinarrira iritsi arte (aukeran beste bilgune bat dago hemen). Diedroa gainditu eta eskuinera jotzen duen plaka batetik jarraitu.\nL5 (20 m, 11 aseguru, 5a): Eskuin aldera, diagonalean, igo beharreko plaka. Bilgunea estratoz beteriko plaka bertikal baten oinarrian.\nL6 (25 m, 11 aseguru, 5a): Estratoz beteriko horma bertikala, euste-leku onekin.\nL7 (30 m, 14 aseguru, 5c+): Plaka motz bat hasieran. Ondoren ezker aldera jo plaka gris lau batera iristeko. Hemen dago bideko pasagune fina.\nL8 (15 m, 7 aseguru 5a edo 4 aseguru 6a/A0): Bi aukera daude. Lehena zuzen jotzea da eta kanpo aldera botatzen duen sabaitxoa gainditzea da.\nBigarrena, ezkerrera zeharkaldi horizontal motz bat egin eta ondoren, zuzen, gora bilgunera igotzea da. Bigarren aukera hau spitekin babestua dago.\nMaterial nahikoarekin edo aseguru batzuk saltatuz L1-L2 eta L4-L5 luzeak batera egin daitezke.\nNork irekia: Pierre-Yves, 2001.


Iruña-Veleia Archives - Babazorro\nEliseo Gilek, Iruña-Veleiako epaiketan zigortuta, babes eskeko helegitea aurkeztu du Auzitegi Konstituzionalean, benetako babes judizialerako eskubidea urratu zaiolako, erruduna den frogarik ezta grafitoak faltsuak diren frogarik ere aurkeztu ez da eta. Gainera, Epaitegiak ez du aurkikuntzen zaintza gauzatu, beti salatariaren esku egotea baimenduz. [Aipatzen diren jatorrizko idazkiak https://www.veleia.fontaneda.net webgunean daude] INSTRUKZIOA 2012an instrukzioko epaileak txosten bat...\nEmakume haiek ez ziren inoiz ere sorginak izan, baina sutan hil ziren Inkisizioaren sinesmenek kondenatuta. Labar-pintura horiek ez dira inoiz ere faltsuak izan, baina Espainiako Natur Historiaren Elkartearen teoriek kondenatu zituzten. Grafitoak ez dira inoiz ere faltsuak izango Zientziak noiz grabatu ziren zehazten ez duen bitartean. Hala ere, faltsutzat kondenatu dituzte iritzi akademiko eta judizialek inolako frogarik gabe. [Agertzen diren aipamenak koadroetan eta bibliografian...\nHorrelaxe laburbiltzen dira Iruña-Veleiako bi epaiak, epaiketarena eta Eliseo Gilek aurkeztu zuen helegitearena. Biek kondenatu badute ere, aski da irakurtzea faltsuketaren edo faltsutzaileen frogarik ez dagoela ohartzeko. [Agertzen diren aipamenak koadroetan eta bibliografian ikus daitezke: https://www.veleia.fontaneda.net] Epaiek faltsutzea (IPCE) Espainiako Kultur Ondarearen Institutuaren txosten batean oinarritu dute. Zeramikazko 36 pieza ikertu ditu, gainazala...\nIruña-Veleiaren epaiak Eliseo Gil grafito batzuk faltsutzeagatik kondenatu du, “agiriak faltsutzearen delitu jarraitua, ondare historiko-kulturalaren aurkako etengabeko faltaz batera” [253. orrialdean], baina aldi berean errugabea dela baieztatu du. [Epaia gune honetantxe ikus daiteke: https://www.veleia.fontaneda.net>Bibliografía] 67. orrialdean epaiak hauxe aitortu du, “grafito garaikideak [Eliseo Gilek] berak bere eskuz egin zituenik behar bezala frogatu ez...\nIruña-Veleiako epaiak ekainaren 8an Eliseo Gil kondenatu zuen dokumentuak faltsutzea (grafitoak grabatzea) eta iruzur egitea (egin ez ziren analisi batzuen txostenak fakturatzea) egotzita. [ikus https://www.veleia.fontaneda.net > 12. koadroa] Grafitoei dagokienez: 1. Epaiak aitortzen duenez, “Ez da behar bezala frogatu grafito garaikideak [Eliseo Gilek] berak bere eskuaz egin zituenik “. 2. Horregatik, epaiak beste pertsona batzuen...\nMundu guztiak badaki Zuzentasuna zer den; justizia bestelakoa da. Iruña-Veleiaren auzia da adibide ugarietako bat. 2009an Arabako Foru Aldundiak kereila aurkeztu zuen epaitegian Eliseo Gilen aurka, erromatarren garaiko grafito batzuk faltsutu zituela leporatuz. Ez zuen axola-izpirik ere izan aldez aurretik egia jakiteaz, grafito horiek noiz grabatu ziren aztertuko zuten laborategi adietuetara eramanez. 8 urteren ostean, 2017an instrukzioa itxi zen. Hain...\n2020-06-08an Epaitegiak Eliseo Gilen aurkako epaia jakitera eman zuen. 2008an arazo honen hasieratik erruduna erabaki zen errua ote zegoela frogatu baino lehen. Aurkitu berri ziren grafitoak benetakoak ala faltsuak ote ziren eztabaidan alderantziz jokatu zen. 1) Arabako Foru Aldundiak Batzorde Zientifiko Aholkulariko kideei txostenak egiteko agindu zien, eta txosten horietan beren iritziak, teoriak eta aieruak ere azaldu zituzten. 2) Eskuan hamaiketatik bi txosten...\nOtsailean Eliseo Gilen aurkako epaiketa egin zen. Orain epaiaren zain egotea besterik ez dago. Pandemiak eman dituen erdi jarduneko hilabete hauei esker, astia izan da Arabako Foru Aldundiak Batzorde Zientifiko-Aholkulari hartako kideei eskatu zizkien txostenak lasai berrirakurtzeko. Txosten haiek aitzakia izan ziren Eliseo Gil eta bere taldea Iruña-Veleiatik kanporatzeko, Epaitegian salaketa jartzeko, zazpi urte eta erdiko zigorra eskatzeko eta grafitoak faltsuak direla...


Musikazuzenean agenda ATLANTIKALDIA: Nogen + Nosa Marshal + Oreka TX + San Salvador\nATLANTIKALDIA: Nogen + Nosa Marshal + Oreka TX + San Salvador\nAtlankikaldia jaialdia -\nHerriko gune ezberdinetan\nIrailaren 19, 20, 21 eta 22ean Atlantikaldia (Kultur Topagune eta musika Jaialdia) jardunaldiak burutuko da Errenterian. Honakoa laugarren edizioa izanen da, eta lau egunetan zehar ekimen ugari prestatu dira. Zuzeneko musikak garrantzi handia izanen du.\nJaialdiaren izpirituari jarraiki, hizkuntza, kultura eta jatorri ezberdineko artistak elkarlanean jarriko dituzte, eszenatokian elkarbizitzen. Hango eta hemengo musikarien arteko elkarbizitza ikusgarri egiteko eta, bide batez, Atlantikaldiaren izaera indartzeko, nazioarteko artistak eta bertako artistak eszenatokia konpartitzen jarriko dituzte.\nATLANTIKALDIA - EGITARAUA\n18:00 NOGEN "Marean" kantuaren aurkezpena. - Herrixka\n18:30 NOSA MARSHAL - Herrixka\n20:00 OREKA TX + SAN SALVADOR - Itsasargi Nagusia\n19:00 MAREN - Herriko Plaza\n20:00 BIREN - Gastrogunea\n20:00 ABDUL & THE GANG + AGUS KORRONTZI - Itsasargi Nagusia\n21:30 MONTAUK - Herriko Plaza\n23:00 THE SKATALITES JAMAIKA + ISHEBA & RAKEL KOROMA - Itsasargi Nagusia\n00:30 MAMBE & DANOCHILANGO - Herrixka\n12:00 RO - Herrixka\n13:00 FLAVIO BÁNTERLA - Herriko Plaza\n14:00 PITXI ETA OLAIA - Gastrogunea\n16:30 GLAMITY SOUND DJ SAIOA - Kalekaia\n17:00 ANE LEUX - Herriko Plaza\n18:00 CHALART58 & MATAH - Kalekaia\n18:00 SON KANDELA - Herrixka\n19:00 LA MARE - Herriko Plaza\n20:00 HUGO SILVEIRA - Gastrogunea\n20:00 BIM BENIN + TIO TERONEN SEMEAK - Itsasargi Nagusia\n21:30 SARA ZOZAYA - Herriko Plaza\n21:30 AIALA & GLAMITY SOUND - Kalekaia\n23:00 NATHY PELUSO + ORTZI ACOSTA - Itsasargi Nagusia\n00:30 KOSTA KOSTOV + MAKALA - Herrixka\n12:30 PHYSIS vs NOMOS - Herriko Plaza


Iparraldea XX. mendean\nIparraldeak oso kontserbadorea izaten jarraitu zuen XX. mendean.\nJean Ybarnegaray ?kolaborazionista, Pétainen aldekoa?, izan zen Ipar Euskal Herriko politikari garrantzitsuenetako bat. Mendean zehar Frantziako errealitatearen bilakaera bizi izan zuen Iparraldeak, Alemaniaren aurkako bi gerrak barne zirela. Frantziaren esperientzia berberak bizitzearekin batera, frantses akulturazio prozesuak ere aurrera egin zuen, jatorrizko nortasun ezaugarrien kaltetan. Horiei eutsi nahirik, zenbait ekimen ere sortu ziren, kultura arlokoak lehenik, politika alorrekoak gero, arrakasta desberdinarekin. Ameriketarako emigrazioak ere aurrera jarraitu zuen, nahiz eta aurreko mendeko mailarik izan ez. Ekonomia, bestalde, hazi eta sektoreka dibertsifikatu zen arren, ez zen behar adina garatu. Hala, XX. mendeko azken hamarraldietan, alde handia somatzen da Hego Euskal Herri industrializatu, jendetsu eta dinamikoaren eta autonomia gabeko, jende gutxiko eta ekonomia makaleko Iparraldearen artean.\nLehen Mundu Gerra eta gerra arteko kontserbadurismoa\nIpar Euskal Herrian, Europako parte handi batean bezala, Lehen Mundu Gerrak (1914-1918) markatu zituen XX. mendeko lehen urteak. 1914ko abuztuaren 3an Alemania inperialak gerra deklaratu zion Frantziari.\nBi egun lehenago, herria mobilizatzeko agindua eman zuen Frantziako lehendakariak, Raymond Poincarék, Frantzisko Fernando Habsburgokoa Sarajevon hil zutenean sorturiko nazioarteko krisia zela-eta, gerra ezinbestean piztuko zelakoan. Nolanahi ere, gerra ustekabean gaineratu zitzaion Frantzia osoari, eta hoztasunez hartu zuten herritarrek abuztuaren 1eko mobilizazio agindua. Mobilizazioaren kontrako agerraldiak ere izan ziren, sozialistek eta sindikalistek eraginak (36 departamendutan), baina ez garrantzitsuak, eta berehala amaitu ziren. Gudarostea arazorik gabe antolatu zen; soldadu euskaldun asko izan zen tartean, Baiona, Tarbe, Paue, Mont-de- Marsan eta Bordeleko errejimentuetakoak.\nBaina ez zen horretan bakarrik sumatu Iparraldean gerra. Herritarrek ere bete-beteanjasan zituzten gerraren ondorioak: Frantzia osoan bezala Iparraldean ere jende asko ?6.000 inguru? hil zen, beste askok desertore alde egin zuten edota Ameriketara emigratu.\nEmigratzaile horietako gehienak joandako herrian etxekotu ziren, ez ziren jadasorlekura itzuli; hala ere beren ohiturak eta hizkuntza gorde zituzten.\n1918an, aliatuen garaipenak joera ultrakontserbadorearen nagusitasuna areagotzea ekarri zuen Iparraldean. 1919ko hauteskundeek Frantziako eskuin nazionalistari eman zioten garaipena; Iparraldean garaztar legegizon eta soldadu ohi bat ?eskuin tradizional katolikoaren defenditzaile sutsua bera? zen eskuinaren buruzagi nagusia: Jean Ybarnegaray. Orduz geroztik bera atera zen garaile bi gerren arteko bozketa guztietan, eta erabateko nagusitasuna izan zuen Iparraldeko gizarte bizimoduan eta politikan.\nHauteskundeetako emaitzetan oso argi ikusten da: 1928ko Legebiltzarrerako hauteskundeetan botoen %88 lortu zuen, 1932koetan %82, eta 1936koetan %85,5.\nHain zuzen ere, azkeneko hauteskunde horiek Frantziako gainerako tokietan Herri Fronteko ezkerreko koalizioak ?komunistek, sozialistek eta erradikalek 1934-1935 artean osatuak? aise irabazten zituen artean, hiru diputatu eskuindar aukeratu ziren Iparraldean: Delazangles, Coral eta Ibarnegaray.\nIparraldeko kontserbadore eta katolikoen babesleku hura, nabarmen kontrajartzen zitzaion Frantziako beste tokietan ezkerrak zuen hazkunde geldiezinari; ezkerrak garaipen sonatuak izan zituen Frantzian 1932tik aurrera, batez ere langile munduan, erdi mailako behe klaseetan, eta, hegoaldean, baita nekazarien artean ere.\nIbarnegarayk euskal Iparraldean izan zuen eragin politikoa 1944 arte heldu zen; urte hartan, ministro izan zen Pétainen gobernuan.\nGiro kontserbatzaile horretan, ahots desberdin bakar bat sortu zen, Pierre Broussainena (1869-1920). Hazparnetarra zen Broussain, sendagilea ogibidez, eta euskal kulturaren oso zalea, euskaltzalea batez ere; ideia politikoengatik da aipagarria, baina, batez ere, bere garaikoekin bat ez zetorrelako.\nSabino Aranaren diskurtsu politikoak erakarrita ?gutun bidezko harreman handia izan zuten?, euskal nazionalismoaren aitzindari izan zen Iparraldean. Oso gazte hil zelarik, ezin izan zituen bere asmoak bete ?alderdi eta egunkari abertzaleak sortu nahi zituen?, ezta bere herriko lehen mugimendu euskaltzalea ezagutu ere, eskualerriste higikundearen eskutik sortu zena.\nEuskal kultura XX. mendean\nEuskal kulturari dagokionez, itxaropentsua izan zen XX. mendearen hasiera.\n1901eko irailaren 16an Baskologia biltzar bat egin zen Hendaian, euskal ortografiaren batasunaren inguruan. 44 biltzarkidek parte hartu zuten, haietarik 22 Hegoaldekoak.\nBiltzarraren aurreneko emaitza batzorde iraunkor bat antolatzea izan zen, Gratien Adéma (Zalduby) elizgizona zela lehendakari, Arturo Campión eta Sabino AranaGoiri lehendakariorde, Guilbeau idazkari eta Hiriart diruzain. 1902an bildu zen berriz Biltzarra, baina beste egoitza batean, Hondarribian. Adostasun falta zela-eta, ez zen iritsi ortografiaren batasunaren helburua, baina, ondorio gisa, bi erakunde antolatu ziren euskararen zaintza eta zabalkunderako: Iparralderako bata, Eskualzaleen Biltzarra, eta Hegoalderako bestea, Euskal Esnalea. Lehena 1901eko irailaren 16an sortu zen, baina urte bete pasa arte ez zen antolatu. 1902ko irailean onartu ziren estatutuak, eta hautatu zen zuzendari batzorde bat: Arana Goiri lehendakariorde izendatu zuten ?handik gutxira hilko zen?, Daranatz idazkari, eta Arbelbide, Azkue, Broussain, Guerra, Legaz eta Mújica aholkulari.\nPrentsak oso paper garrantzisua jokatu du Iparraldean XX. mendeko euskal kulturaren hazkundean. Lehenik, Eskualduna aipatu behar da, mendearen lehen erdiko egunkari garrantzitsuena. Baionan sortu zuten 1887an, eta zuzendari izan zituen, hurrenez hurren, II. Mundu Gerran desagertu zen arte, Hiriart Urruty elizgizona, Blaise Adema, Soubelet elizgizona eta Arozarena abadea. Eskualduna-ren ideologia hain zen kontserbadorea ?erlijioa eta euskal izaeraren defentsa egin, eta gizarte arkaismoarekin lotzen zituen?, non Francoren alde egin baitzuen 1936an, eta Vichyko errejimenaren alde 1940-1944 bitartean.\nBaina garrantzitsua izan zen euskal literaturan, frantsesez eta euskaraz idatzia baitzegoen: poesia (Zalduby), kontakizunak eta folklorea (Jean Barbier), zientzia gaiak (Etxepare), politikoak (Hiriart Urruty), eta abar argitaratu ziren. Era berean, garrantzitsua izan zen Gure Herria aldizkariaren ekarria (1921); gai nagusiak literatura eta folklorea zituen, eta jende askok irakurtzen zuen. Jean Saint-Pierreren zuzendaritzapean, idazle asko bildu zituen: Moulier (Oxobi),Blazy, Elissalde (Zerbitari), Barbier, Dassance, Dufau anaiak, Apesteguy, eta abar. Almanakak ere sortu ziren, hala nola Jean Etxepareren Euskaldun laborariaren almanaka, Gazte, Echea, eta baita beste aldizkari batzuk ere. Argitalpen horiek denek bizirik jarraitzen lagundu zioten euskarari, baina jendeak gero eta gutxiago erabiltzen zuen.\nHirugarren Errepublikak erabat baztertu zuen euskara irakaskuntzatik, eta eskolatik kanpo ere eraso zion. XIX. mendearen amaieran, Wentworth Websterren ustez, 140.000 lagun inguru mintzatzen zen euskaraz Iparraldean; XX. mendean, eta biztanleria ugaldu den arren, behera egin du kopuru horrek. 1980ko hamarraldiaren hasieran ?G. Viersen arabera? biztanleria osoaren %29 ziren euskaldun: ia 67.000 lagun, 228.000 biztanleetatik. XX. mendean, frantsesezko katekesia zabaldu zenean ?erabakiorra zen katekesia tradizio katoliko sendoko herri batean?, eta, geroago, telebista etxeetara iritsi zenean, areagotu egin zen frantses kulturaren zabalkundea Iparraldean.\nDeixonne legea onartu zenean 1951n, bazirudien aldatu egingo zela frantses estatuak XIX. mendeaz geroztik euskara eta beste hizkuntza gutxituei buruz zuen jarrera, euskara, bretoiera, okzitaniera eta katalanaren irakaskuntza zilegitzen baitzuen lege hark. Baina Deixonne legea ez zen inoiz aplikatu, hartan gogotik ahalegindu arren legea axola zitzaien eskualdeetako parlamentarioak. Euskal kulturaren erakunde zaharrenak, Euskalzaleen Biltzarrak, euskararen aldeko borrokan jarraitu behar izan zuen. Hartara, Ikas elkartea sortu zuen 1959an, Conseil National de Défense des Langues et Cultures Régionales erakundean txertatua ?D.P.L.F. (Défense et Promotion des Langues de France) izenaz ezagutuko zen gero?, eta kultura erakunde paretsuak biltzen zituena, bretoiak, okzitaniarrak, sardiniarrak, katalanak, alsaziarrak eta euskaldunak.\n1971ko irailean, Guichard zirkularraren bitartez, eskualdeetako hizkuntzen irakaskuntza baimendu zen, astean hiru orduz, batxilergoaren aurreko azken hiru ikasturteetan.\nIkas-ek plangintza haren alde egin zuen, baina arazoak izan ziren eskolak antolatzeko, irakasle falta zela-eta.\n1969an fundatu zen Baionan Iparraldeko lehen ikastola. Pixkana-pixkana beste batzuk sortu ziren gero, itsasaldeko hiriguneetan gehienak ?hau da, euskara galduen zegoen lekuetan?, ikasleen gurasoek mantendutako eskola pribatu modura, eta irakaskuntza osorik euskaraz ematen zutenak.\nAldi berean, udalerri mailako elkarte asko sortu zen, herriaren hizkuntzaren aldekoak, batzuk erlijiosoak; hala, Fededunak taldean, elizgizonak eta laikoak zeuden, eta haurrentzako erlijio liburuak eta kristau ikasbideak argitaratzen zituen.\nEskualerriste higikundearen bultzatzailea ?hura izan zen Iparraldeko lehen higikunde abertzalea? Pierre Lafitte abadea izan zen; Laffitek antolatu zituen lehen bilerak, 1932an, Eugene Goihenetxe, Pierre Amoçain eta Jean Dubosquekin, besteren artean. Bilerak Donibane Lohizunen egiten ziren, eta higikundearen hatsapenak zehaztu ziren haietan. Hurrengo urtean argitaratu zituen Laffitek, frantsesez eta euskaraz, bileren emaitzak liburuxka batean, mugimenduaren ideia guztien manifestua: Eskual-Herriaren alde. Court Commentaire du programme eskual-herriste à l?usage des militants. EAJren esapidea onartzen zuen egitarauak, ?Jaungoikoa eta lege zarrak?, eta agerian uzten zuen bere katolikotasuna.\nGizartea ?berreuskaldundu?, euskal kultura bultzatu, eta estatuaren politika eta administrazioa deszentralizatu beharra azpimarratzen zituen; euskararen ezagutza ofiziala eskatzen zuen administrazio eta lege erakundeetan, eta eskolan. Oinarri-oinarrizkotzat jotzen zuen euskal departamendu bat osatzea, ohi baino ahalmen handiagokoa gainera. Aldi berean, ondoretasunaren eta dibortzioaren lege berrien kontra, euskal familiaren eta etxearen babesaren alde egiten zuen, eta hobekuntzak eskatzen nekazari munduarentzat.\nHigikundearen ideiak zabaltzeko, egunkari euskaltzale bat argitaratzea erabaki zuten, Aintzina. Lehen alea 1934ko urrian argitaratu zen. 1937 arte bakarrik iraun zuen, oso harpidedun gutxi baitzuen, eta jendea oro har kontra zuelako, urte haietan asko zabaldu baitzen nazionalismoaren kontrako kontserbadurismoa. 1942an berriro hasi zen argitaratzen, baina zuhurrago orduan, kultura gaiak zirela nagusi.\nIparraldeko joera kontserbadoreak agerian geratu ziren berriro ere, Espainiako gerra zibila zela medio. Jendea, oro har, prentsa gehiena bezala ?Courier de Bayonne, La Gazette de Bayonne, La Presse du Sud-Ouest egunkariak, Eskualduna astekaria?, Franco jeneralaren alde eta Errepublikaren kontra atera zen, eta Errepublikaren aldekoen kontra bide batez, abertzaleen kontra, beraz. Izan ziren, dena den, Errepublikaren aldeko ahots kritiko batzuk Le Sud-Ouest egunkarian, baina oso gutxi hala ere. Eskasa izan zen halaber espainiar iheslariek Iparraldean aurkitu zuten babesa, ezkerreko zenbait udalen laguntza besterik ez baitzuten izan: Baiona, Miarritze eta Hendaia. Nolanahi ere, Euskaldunen Laguntzarako Batzorde bat antolatu zen, baina oso bizitza laburra izan zuen. Gizartean izugarrizko eragina zuen apaizgo ultrakontserbazaile hark eta Eskualduna-k bultzatuzuten frankismoaren aldeko iritzia. Astekari katoliko horrek gerra hasieratik zabaldu zuen euskal nazionalistak ?gorriak? eta kristau ustelduak zirelako iritzia. Bigarren Mundu Gerraren ondoren zentsuratu eta debekatu egin zuten aldizkaria ?ordurako egunkari zen Eskualduna?, politika kolaborazionista zela-eta. Haren ordez, Herria aldizkaria hasi zen kaleratzen, Lafite abadeak sortua.\nEspainiako gerra zibilean, Eusko Jaurlaritzak erbestera jo behar izan zuen, Bartzelonara lehenbizi eta Belgika aldera gero, 1939ko otsailean. 1936. urteaz gero, Eusko Jaurlaritzaren ordezkaritzak zabaldu ziren Paris, Bordele eta Baionan ?baita Ingalaterra, Belgika, AEB eta Latinameriketan ere?, merkataritzako eta diplomaziako eginkizunekin.\nEusko Jaurlaritzak egunkariak argitaratu zituen euskaldunen berri emanez ?Eusko Deya zuten gehienek izena?; Parisen inprimatu zen aurrenekoa eta garrantzitsuena.\nBaionan Consulado de Euzkadi bat sortu zuen, ospitale bat Miarritzen eta haurtzaindegiak eta udalekuak Donibane Garazin. Era berean, Venezuela, Argentina edo Mexiko aldera joan nahi zuten euskal erbesteratuen ebakuazioaz ere arduratu zen.\n1938ko abenduan Ligue Internationale des Amis des Basques osatu zen, Eusko Jaurlaritzari laguntzeko erbesteratuei babesa emateko lanetan, eta haren posizio politikoaren alde eginez bidenabar.\n1939ko irailaren 3an, alemanak Polonian sartu ondoren, Frantziak, Ingalaterrarekin batera, gerra deklaratu zion Alemaniari.Mugimendu askorik gabeko aldi bat hasi zen orduan, frantses armada lubakietan zain geratu baitzen, bere kide britainiarrekin, Maginot lerroaren gune gotortuetan. Alemanen aurreratze geraezinak ordea, hautsi egin zuen lerroa, eta Paris hartu zuten 1940ko ekainaren 14an. Hegoaldera mugitu beste aukerarik ez zuen izan frantses gobernuak, Toursera lehenbizi eta Bordelera gero. Ekainaren 16an dimisioa aurkeztu zuen Reynaud lehendakariak bere lehen ministro-orde Pétain mariskalaren faboretan. Ekainaren 22an armistizio bat izenpetu zen Compiègnen frantsesen eta alemanen artean, eta Frantzia bi partetan banatua geratu zen: parte okupatu bat ?iparraldeko erdia eta Atlantikoko kostaldea?, alemanen administraziopean, eta parte librea, Hirugarren Errepublikak ospea galdu ondoren sortu zen Vichyko Errejimenak gobernatzen zuena Pétain mariskalaren gidaritzapean. Pétainek, ?Verdungo heroiak?, uztailaren 1ean osatu zuen gobernua. Alemanen bultzadaren aurrean, bere burua kolaborazionista gisa agertu behar izan zuen Vichyk (1940ko urria) bizirik iraun ahal izateko, gerora zuritu zuten moduan; errejimenaren hasierako arrakasta erabat hondatuko zuen azkenean jarrera horrek.\nIpar Euskal Herrian, Bigarren Mundu Gerrako borrokaldiak ez ziren sumatu ere egin ia, baina 1940tik aurrera Frantzian sortu zen egoerak oso eragin zuzena izan zuen.\nIparraldearen parte handi bat, Lapurdi eta Nafarroa Beherea, alemanen mende geratu zen, eta Zuberoa, berriz, eremu librean, Frantzia zatibitu zuen ?demarkazio lerro? famatuaren bestaldean. Lerro hori Arnegitik, Pirinioetan, eta Donibane Garazitik Orthezeraino iristen zen, eta Orthezetik Suitzako mugaraino. Lerroaren alde bat, Iparraldeko zati bat barne, aleman administrazioaren pean zegoen, eta bestea, berriz, Pétain mariskalaren gobernu kolaborazionistaren mende.\nEskuineko kazikeen indarraz ?haietako batek, Jean Ybarnegarayk, 1914 ezkero etenik gabe Mauleko diputatu izan ondoren, Familia eta Gaztediaren ministro kargua lortu zuen Pétain gobernuan?, eta Elizaren eraginez, gizarte babes zabala lortu zuen Pétainen dotrinak. Okupatu gabeko Frantziako gainerako lekuetan bezala, bazen jendearengan ?edo, hobeto esanda, bazirauen? gobernu indartsu baten desira kontserbadorea, Herri Fronteak iragartzen zuen gizarte iraultzaren mehatxua urrun zezan.\nAlkate askoren jarrera kolaborazionista zela-eta, nolabaiteko bakea izan zen Iparraldean gerra garaian, eta giro horretan izan zen euskal kulturaren alde lan egiteko aukerarik.\n1942an hasi zen berriz argitaratzen Aintzina aldizkari moduan, bere aurrekari zen egunkariak baino kultura gai gehiago zekartzala, lehen esan den bezala. Urte bete geroago, 1943an, Euskaldun Gazteen Batasuna (EGB) sortu zen, hamabost bat euskaltzale talde bilduta. Aintzina-ko talde errejionalista Pétainen ?Revolution Nationale?-n inplikatu zen ?haren ?Lana, Familia, Aberria? esapideak gidatzen zuen egitarau errejenerazionistan?, departamendua berregituratzea eta euskal hizkuntzaren zabalkundea bultzatuko zituelako itxaropenarekin, nonbait; baina ez zen horrelakorik lortu.\nTalde barneko liskar pertsonalak gainditu ezinik,1943an desagertu zen Aintzina.\nIparraldeko talde eragile nagusien jarrera kolaborazionista gorabehera ?horretan, kasu ezagunenetako bat Eugene Goihenetxerena izan zen; liberazioaren ondoren betiko kartzelara kondenatu zuten?, kontuada euskal lurren kokaleku geoestrategikoak, Britainia Handira eta Afrika alderako ihesbide modura, interes berezia zuela Erresistentziarentzat. Hala, pertsona eta arma joan-etorri handia sortu zen mugako pasabidean: alemanek eraitsitako piloto aliatuen ebakuazioa, Ingalaterrara ihes egin zezaten ??Comète? belgikar sarearen bitartez?, dokumentuen salerosketa, eta abar.\nLiberazioa baino lehentxeago, Erresistentzia indartu egin zen Iparraldean, eta ?maquis? txiki bat ere osatu zen Maule aldean, erretiratzen ari ziren oste naziekin borrokaldi batzuk izan zituena. Hegoaldetik joandako euskal abertzale askok ?EAJk berak animatuta?, alemanen etorrerak edo gerturatzeak klandestinitatera behartuta, parte hartu zuten erresistentzian. Izan ere, abertzale asko deportatu egin zituzten 1940tik aurrera, Eusko Jaurlaritzaren lokalak itxiarazi zituzten ?aliatuen alde azaldu baitzen?, eta Deya egunkaria debekatu zuten. Aipagarria da orobat Euskal Brigada bat sortu zela frantses armadaren barruan, eta parte hartu zuela Frantziako liberazioan.\nGerra bukatu zenean ?armada aliatuak 1944ko ekainaren eta abuztuaren artean askatu zuen Frantzia?, Iparraldeko politika joerak ez ziren aldatu, eta kontserbadore jarraitu zuten. Lehengo eskuinak, Miarritzeko legegizon bat ?Guy Petit? zuela orain buru, harreman estuak izan zituen Pirinioen bestaldeko gobernu frankistekin. Abertzaletasunak ez zuen orduan ere erantzun handirik izan, Pierre Broussin bezalako gizonak edota Aintzina-ren ingurukoak kenduta; 1960 ingurua arte ez ziren gauzak aldatu, hau da, Enbata higikundea sortu zen arte. Nolanahi ere, askapenaren ondorengo kantonamendu hauteskundeetan, Aintzina-kojendea ?Marc Légasse, Darmendrail, Ospital eta Landaburu? ?euskal abertzale? moduan aurkeztu zen, bere estatutu berezia izango zuen euskal departamendu bat osatzeko egitarauarekin. Emaitzak ordea ez ziren onak izan: Darmendrailek bakarrik lortu zituen 549 boto Baiona NEko kantonamenduan. Herria aldizkariak, Eskualdunaren ondorengoak alegia, hartu zuen orduan euskalduntasunaren defentsa; haren bitartez, Laffitek, Larzabalek, Sallaberryk eta bestek, euskal berezitasuna, euskara, kristautasuna, Europa federala eta abar defenditu zituzten. Algeriako gerra piztu zenean, Herria-k kolonialismoaren kontra egin zuen, eta Larzabal esetsi ere egin zuten, artikulu antikolonialistak idazteagatik.\n1945eko martxoan Parisa aldatu zen erbesteko Eusko Jaurlaritza, Europan mamitzen ari zen mapa berriak Francoren errejimena eraitsi eta Errepublikari, eta Autonomia Estatutuari beraz, galdutako legezkotasuna emango ziolakoan. Martxoaren 17an Baionako Hitzarmena izenpetu zuten euskal alderdiek, Eusko Jaurlaritzaren legezkotasuna baiesteko; hitz eman zuten Jaurlaritzari lagunduko ziotela, eta Francoren errejimenaren aurka borrokatuko zirela. 1947tik aurrera, ordea, bestelako jarrerak hartu zituzten aliatuek Espainiako errejimenari buruz, errusiarren eta amerikarren arteko gerra hotzak Franco jeneralaren nazioarteko ezagutza ekarri baitzuen azken ondorio gisa. Era horretan, AEBek ordu arte emandako babes baliotsua galdu zuen Eusko Jaurlaritzak. Kontrako haizeak orekatu nahian, prestijiozko politika bat abiatu zuen Jaurlaritzak; bide hori 1956an bukatu zen, Parisen egin zen Munduko Lehen Euskal Biltzarrarekin. Agirreren gobernuaren eta Baionako Hitzarmenaren defentsa berretsi zuen Biltzarrak, baina ez zen lortu nazioarteko diplomaziaren jarrera aldatzerik. Lau urte geroago, 1960ko martxoaren 26an, hil zen Jose Antonio Agirre, Parisen, eta Leizaolak hartu zuen haren lekua.\n1960. urtetik aurrera abertzaletasunak gora egin zuen Iparraldean. 1953an, Bordelen, Embata, Association des Étudiants Basques sortu zen, hogeiren bat lagunen artean, Michel Burucoaren lehendakaritzapean.\n1956an Baionako Euskal Museora eraman zuten elkartearen egoitza. Denborarekin hazi egin zen kideen kopurua, baina taldekideen hasierako jatorri herritarra galdu gabe betiere. Embata kultura higikunde euskaltzale moduan jaio zen, baina laster hartu zuen eduki politikoa. 1960ko uztailaren 23an taldearen sortzaileek (Burucoa, Abeberry, Davant, Eppherre, Haran, Labéguerie, Larzabal), Ezpeletan bilduta,jarrera abertzale agerikoa hartzea erabaki zuten. Higikundearen izeneko m-a, modu esanguratsuan, n bihurtu zen, Enbata.\nAbenduan desagertu zen betiko Bordeleko elkarte apolitiko hura, eta talde nazionalista bihurtu zen, alderdi politiko bat, euskal eremuari berezitasun galduak itzultzeko xedeaz. Enbatak euskal departamendu bat eskatu zuen, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa hartuko zituena, gainerako probintzia eta eskualdeetatik berezitua eta desberdindua, eta hizkuntza ofiziala euskara izango zuena. Epe luzeko proiektu politiko gisa, zazpi euskal probintziek osatutako eskualde bat sortzea proposatzen zuen, Europa federal baten baitan. Enbata izan zen, euskal herriaren izenean, frantses estatu sistema zentralista eta uniformeari uko egin zion lehen politika higikundea.\n1963ko apirilaren 15ean, lehen nazio biltzarra ospatu zuen Enbatak Itsasun. Aberri eguna zelako hautatu zen egun hura. 500 lagun baino gehiago bildu ziren, haien artean taldeko aholkulari nagusiak, Jean Etcheverry-Ainchart, Ospital, Salagoity, Pochelu, eta abar. Gonbidatu zituzten, eta bertaratu ziren, beste nazioetako ordezkariak ere: bretoiak, katalanak, flandriarrak, waloiak, frantses-kanadarrak, okzitaniarrak? Bilera hartan euskararen defentsa egin zen ?galtzekotan jo zuten?, Iparraldearen atzeramendu ekonomikoa salatu zuten, eta Iparraldeko eta Hegoaldeko euskal herriaren batasuna aldarrikatu zuten, euskal legeak eta hizkuntza defendatu ahal izateko. Zuzendaritza Batzordeko 21 kide hautatuz ?S.\nHaran, J.L. Davant, M. Burucoa, Cl. Noblia, J. Etcheverry-Ainchart, J.D. Aramendi eta Abéberry besteak beste? eta Itsasuko Ageria onetsiz, itxi zen Biltzarra.\nAgiria hatsapen aitorpen batekin hasten zen: ?Nous Basques, sommes: Un peuple par la terre, la race, la langue, les institutions.\nUne nation par notre volonté passée et présente.\nUne Démocratie par notre nature et notre histoire. Comme Peuple, Nation, Démocratie, affirmons: Notre Droit à l?Unité, à la libre Disposition Individuelle et Collective??.\n(Euskaraz, Itsasuko Harrian ikus daiteke agiria egun: ?Guk Euskaldunek zer giren: lurraren, arrazaren, mintzairaren, ohiduren aldetik herri bat eta bakar bat gira. Iragan denborako eta egungo nahiaz nazione bat gira. Naturaz eta historioaz demokrazia bat gira. Herri, nazione, demokrazia gisa zer diogun: batasunaren obratzeko eskubidea, gure buruaren jabetasun osoa nahi ditugu??). Adierazi ondoren ez estatuaren politika, ekonomia eta kultura antolamenduak ez osatzen ari zen Europa berriak ez zituztela kontuan hartzen Euskal Herriaren interesak, proposamen batez amaitzen zen agiria: lehen epe batean, eta Frantziako Errepublikako legeak eta Konstituzioa errespetatuz, euskal departamendubat sortzea, Zuberoa, Nafarroa Beherea eta Lapurdi bilduko zituena, eta euskal hizkuntzaren gaineko estatutu bat izango zuena. Bigarren aldi batean, eta Europa bateratu baten baitan, eskualde politiko bat osatzea proposatzen zuen, zazpi euskal probintziak hartuko zituena, autonomoa politikan, administrazioan eta kulturan, eta Europako beste eskualdeekin federazioz lotua. Aitorpen hori izenpetu ondoren, meza esan zen, eta Gernikako arbolaren kimu bat aldatu zuten Simon Haranek, Enbatako aldizkari orokorrak, eta Madariagak, ETAko buruzagiak.\nETAko buruzagi erbesteratuek ?1959ko uztailean sorturiko organizazio armatu abertzale eta iraultzailearenak?, Madariagak eta Txillardegik, oso harrera ona izan zuten Enbatan, eta gero eta eragin handiagoa izan zuten higikundearen bilakaeran. Erradikalago bihurtu zelarik, buruzagi nagusietako batzuek alde egin zuten Enbatatik: hala, Kanboko sendagile eta alkate Michel Labégueriek, joeraz demokrata-kristaua zelarik, utzi egin zuen taldea, gero eta gehiago egiten zuelakoan ETAren ideologia eta praktikaren alde. Bestalde, gazteen erradikalismoaren eta hauteskundeetan emaitza onak lortu beharraren arteko zalantzan ibili ohi zen Enbata bera. 1967ko martxoan, Legebiltzarrerako hauteskundeetara aurkeztu zen, eta emandako botoen ia %5 lortu zuen.\nBurgosko prozesuak (1970) protesta agerraldi ugari egitera bultzatu zuen Enbata.\nBaina, nolanahi ere, agerikoa zen higikundearen beherakada, barne liskar ideologikoek eta pertsonalek eragina. Frantses agintariek ondo asmatu zuten une hura baliatzen: 1974ko urtarrilean, Barne ministro Raymond Marcelinek desegin egin zuen higikundea, beste higikunde bretoi eta sardiniar batzuekin batera. Nolanahi ere, organizazioaren egunkaria, izen berekoa, 1957an agertu zen berriro.\nPolitika joerak XX. mendeko azken hamarraldietan\nEnbata desagertu zenean, hautsi egin zen mugimendu abertzalea. Taldekide ohi batzuk ezker muturreko talde txikietan sartu ziren, kultura organizazioetan besteak (Amaia-n, adibidez), eta beste batzuek, berriz, alderdi berri bat sortu zuten, abertzalea eta sozialista, Herriko Alderdi Sozialista (1974ko apirila). Hegoaldeko alderdi sozialista batekin elkartu ondoren, EHAS bihurtu zen (Euskal Herriko Alderdi Sozialista).\nEra berean, bere adierazpidea ere sortu zuen, Euskaldunak hilabeterokoa.\nBaina herrian ez zuen eraginik handirikizan: 1978ko Legebiltzarrerako hauteskundeetan botoen %3,6 besterik ez zuen lortu, eta 1981ean desegin zen. EHASen sorreraren aurretik ere antzematen zen Iparraldean joera sozialistaren eragina: Enbataren beraren baitan, talde sozialista bat izan zen, Etorkizuna izenekoa, bere buletina ere bazuena; Bernard Laxagueren Herriko Batasuna, berriz, kibutzak eredu hartuta, gizartearen antolamendu kolektibista bat defendatzeko jaio zen.\nEnbatatik sortutako kultura organizazioei dagokienez, nabarmendu beharra dago gorago aipatutako Amaia. 1968 inguruan jaio zen, Enbatak huts egin zuela ikusita, kultura elkarte euskaltzale bat fundatzea erabaki zuen Bordeleko ikasle talde baten ekimenez. Baina Amaia oso talde itxia gertatu zen, herritik eta politikagintzatik bereizia eta kultura elitismoan sartua, eta horretxek desagerrarazi zuen (1971). Amaiaren elitismoaren kontrako erreakzio modura, Mende Berri organizazioa sortu zen; euskal kultura zabaltzeko eta ezagutarazteko helburua zeukan: Ikastaldiak antolatu zituen (euskarako uda ikastaroak), ikastolak bultzatu, Euskal Herriko klubak sortu zituen lizeoetan, eta abar. Mende Berri eta Amaia taldeetatik beste talde batzuk ere sortu ziren, hala nola Euskal Gogoa (1972) eta Herriaren Alde (1972-1975).\nIparraldeko organizazio abertzaleak gero eta erradikalago egin ziren; Iparretarrak organizazio terroristaren atentatuetan parte hartu zuten haien kide batzuek.\n1985ean EMA sortu zen (Ezkerreko Mugimendu Abertzalea), gehienbat ezker iraultzaileko alderdia, barnealdeko gazte jendeaz osatua. Legebiltzar eta eskualde hauteskundeetara aurkeztu zen, eta botoen ia %4 lortu zituen. 1986an beste bi alderdi abertzale sortu ziren: EB (Euskal Batasuna), ezkerreko alderdia, Hegoaldeko Herri Batasunaren ideia abertzale erradikaletatik oso gertu zegoen ezkerreko alderdia, eta EA (Eusko Alkartasuna), alderdi sozial-demokrata, Hegoaldean den izen berekoaren kide.\n1988 ezkeroztik koalizio abertzale baten modura aurkeztu dira EMA, EB eta EA hauteskundeetara (1992ko eskualdekoetara eta 1993ko Legebiltzarrekoetara izan ezik, haietara alde batetik EMA-EB eta EA bestetik joan baitziren). Baina boto abertzalea oso eskasa da oraindik ere Iparraldean. Gizartean duen sarrera ordea, hori bai, areagotu egin da: badira hiru irrati abertzale, pribatuak, euskaraz emititzen dutenak; hainbat aldizkari argitaratzen dute (Ager, Enbata eta Eskaintza), eta astekari bat (Herria), era guztietako elkarteak zabaldu dira euskal hizkuntzaren eta kulturaren aldekoak, halanola Seaska ?ikastolen federazioa (1969)? eta Uztaritzeko Institut Culturel Basque; plataforma politikoak osatu eta unean uneko ekimenak bultzatu dira Iparralderako administrazio barruti berezi bat lortzeko ?hala adibidez, Biltzar bakar batera bildu dira Laburdi, Zuberoa eta Nafarroa Beherekoak (1994)?; nekazaritza sindikalismoan parte hartzen dute ELB (Euskal Herriko Laborarien Batasuna) sindikatuaren bitartez, eta abar.\nNolanahi dela ere, gaur egun, lehen bezala, kontserbatzailea da oro har Iparraldea, salbuespenak salbu: aipatu berri den higikunde abertzaleen eragina, eta zentroko joera politiko baten sorrera geldoa. Joera horrek, laborarien arazoez arduraturik, barnealdearen eta kostaldearen arteko oreka galdua berreskuratzea erreibindikatzen du.\nIzan ere, biztanleen %80 baino gehiago itsasertzeko udalerrietan bizi da gaur egun, turismoaren hazkundea dela-eta, itsasaldeanbaitago lanpostu eskaintzarik handiena.\nHazkunde hori 1960-1970 urteetan hasi zen, gobernuaren eta MIACA (Akitaniako Kostaldeko Ministerio arteko Batzordea) bezalako erakundeen bitartez, turismoa bultzatu zenean Iparraldeko ekonomia jardun nagusi modura; eta gaur egun horixe da, turismoa, Iparraldeko ekonomia sektore dinamikoena.\nIparraldeko ekonomia XX.. endean\nBigarren Mundu Gerraren ondoren, gora egin zuen ekonomiak Ipar Euskal Herrian, arrantza berrindartu baitzen ?batez ere Donibane Lohizunen, sardinaren arrantzarako portua izatetik atunaren arrantzarako portua izatera igaro baitzen?, eta esnetarako behi azienda bultzatu. Nekazari mundua ikaragarri aldatu zen orduan, baserrien bakardadea hautsita, ekonomia autarkia bukatu zelako. Esnearen industria 1902an hasi zen Iparraldean, lehen gaztandegia zabaldu zenean, Atharratzen, baina Lehen Mundu Gerra amaitu arte ez zuen garrantzi handirik izan. Roquefort gazta industrialaren eskaerak, eta horrekin batera esne produkzkioak Massif Centralen hegoaldean eta Lodévoisen izan zuen beherakadak, esnearen industria bultzatu zuen Iparraldean.\nGaztandegiak ugaritu ziren Atharratzen, Donazaharren, Larzabalen, Donapaleun, Lekuinen, Luhuson eta Uztaritzen. 1966an Iparraldekoa zen Roquefort gaztaren produkzio osoaren %12a.\nIndustria horren garrantzia zela-eta, behi aziendak hartu zuen nagusitasuna. Zerri aziendak ?askoz ere murritzagoa zen berez; hala, kanpotik ekartzen da Baionako urdaiazpikoa egiteko lehengaiaren bederatzi hamarren? eta pottokarenak garrantzia galdu zuten. Ardi aziendari dagokionez, mendearen bigarren herenean hazi bazen ere, ez da inoiz behiarena baino garrantzitsuagoa izan, eta Lapurdiko mendebalean bildua egon da beti, kostaldetik gertu, belardi onak baitaude han, eta haragi nahiz esnearen eskaerak ?hiriguneetatik etorrita? ez du gorabehera handirik.\nAbeltzaintzaren hazkundeak murriztu egin zuen landutako lur sailen eremua XIX.. endearen bigarren herenaz geroztik. 1980 urte inguruan, hau zen egoera: zeuden 117.000 ha sorotik %68 (ia 89.000 ha) larre bihurtuta zeuden, %30 laboreetarako zen, eta gainerakoa laborantza mota espezializatuetarako, mahastietarako bereziki ?Donapaleuko sakonunean, eta Donibane Garazi eta Baigorriko arroen arteko eremuangehienak?. Landutako lur sailetan era askotako gaiak egiten ziren, artoa batez ere.\nArtoaren produkzioaren errendimenduak gora egin du mende erditik aurrera ?laborantza sistemek hobera egin zutelako, eta mota hibridoak erabili zirelako, lekuan lekuko baldintzei egokituak?, eta baita artoa lantzeko lur sailak ere. Mauleren iparraldean, Ezpeize-Undüreiñen, arto sailen eremua 51 ha izatetik 196 ha izatera pasa zen 1951-1966 bitartean, eta zabalkunde handi horrek ia labore bakarreko paisajea sortu zuen. Maulek eta Donapaleuk Ipar Euskal Herrian saltzen den artoaren erdia baino gehiago ematen dute.\n1960-1970 urteetan Lur Berri kooperatiba ahaltsuaren eraginez hasi zen berritzen euskal nekazaritza lur sail hoberenak zeuden lekuan, Donapaleuko sakonunean.\nKooperatiba 1936an sortu zuen Jean Errecartek, Coopérative agricole des Céréales de Saint-Palais, Lur Berri izenarekin; Donapaleuko kantonamenduko eta Uhaitzandiko zabaldiko laboreak biltzeko sortu zen. 1960 ezkeroztik Lur Berri izan zen Iparraldeko nekazaritzaren eragile nagusia, Frantziako eskualde nagusietako bat bihurtu baitzuen Iparraldea artogintzan.\nBaina, hala ere, gauza zaharkitu asko geratu zen Iparraldeko nekazaritzan: mekanizazio kaskarra, soro landuen tamaina txikia ?barnealdeko haranetan batez ere?, lurra lantzeko teknika atzeratuak, eta abar.\nHori dena zela-eta, emigrazioa ez zen eten.\nAtzerapen demografikoa areagotu egin zen 1940ko hamarraldiaren bukaeran ?Lehen Mundu Gerraren amaiera geroztik jada, negatiboa zen migrazio saldoa?; kostaldea, Paris eta Bordele oso erakargarri bihurtu ziren nekazarientzat. Nafarroa Beherea 42.000 biztanle izatetik 29.000 izatera pasa zen 1876-1968 bitartean, eta Zuberoa, epe berean, 22.000tik 17.000ra; Lapurdik berriz gora egin zuen, 102.000tik 1720.000ra. Datu horietan ageri den migrazio saldoak bere horretan jarraitzen du gaur egun. Emigratzaile horiek, prestakuntza profesional handirik gabeak izanik gehienak, oso bizimodu gogorra izan zuten. Elkarri lagundu nahian, elkarteak antolatu zituzten; horrela sortu zen Parisko Eskual Etxea eta Eskualduna, Guernika, Eskualzaleen Biltzarra eta Biga elkarteak. Bi aldizkari ere sortu zituen Parisko euskal koloniak, Elgar eta Biga.\nBordelen Eskual Etxea sortu zen eta bi elkarte, Lagun Onak eta Eskualzaleen Biltzarra, bakoitza bere buletinarekin. Pauen, Lagunt eta Maita elkarteetan zegoen bildua euskal kolonia.\nAmeriketarako euskal emigrazioa garrantzitsua izan da halaber XX. mendean, amerikar herrietan sortu ziren emigratzaile elkarte berriek eta klubek adierazten dutenez, baina XIX. mendeko kopuruetara iritsigabe. Mende hasieratik zabaldu ziren abertzaletasuna eta Aranaren ideiak etorkin haien artean, eta era horretan folklorea eta euskal ikasketak berpiztu ziren. Berrindartu egin ziren halaber jatorrizko herriekiko harremanak: Buenos Airesko Euskal-Frantses Zentroak laguntza bidali zion Baionako alkateari 1913an uholdeak izan zirela-eta, eta berriz ere Lehen Mundu Gerraren ondoren; 1925ean 100.000 peso bildu zituen Uztaritzeko apaizgaitegia eraikitzeko, Iparraldeko intelektualen hezleku izandako Larresorokoaren ondorengoa. Eusko Ikaskuntzen Biltzarra ere, 1948an, eta Euskal Mundu Biltzarra, 1956an, emigratzaileen diru emaitzekin antolatu ziren.\nIndustriaren eta hirugarren sektoreko lanen zabalkundearekin, galdu egin da pixkana-pixkana Iparraldean nekazarien eta artzainen nagusitasuna. 1975ean, 79.300 langileetatik %32 (25.500 inguru) industrian ari zen lanean, eta %54,5 (43.000) hirugarren sektorean; lehen sektorean gainerako %13,5ak ziharduen (10.500). Industria lanetan zebilen jende gehiena, hori bai, hiru eremutara biltzen zen: Bokalen ?langileen %41ak bigarren sektorean ziharduela?, Hazparnen ?%42,7?, eta Maule-Lextarren ?%48,5?. Nafarroa Beherean ordea nekazaritzak jarraitzen zuen nagusi; 1970eko hamarraldiaren erdialdean lehen sektorean ari zen lanean langileen %50 inguru.\nMeatze eta burdingintzak oso behera egin zuten XX. mendearen hasieran, itzulerarik gabe gainera. Hego-mendebaleko burdinbideak amaitzeak eta Lorrenako eta Frantziako iparraldeko burdingintzaren konkurrentziak indarra kendu zioten Bokaleko burdingintzari. Inguru horretako hainbat elkarte siderurugikok bat egin zuten 1963an Compagnie des Forges et Aciéries de la Loire sortzeko, baina hala ere ez zen sektoreak gora egiterik lortu. Industria berrindartu ahal izateko birmoldatu beharra zegoen,industria berriak sortuz: aeronautikoa, zementuak eta ongarriak. Bestalde, zapatagintza ?espartingintza batez ere? asko indartu zen mendearen hasieran, eta hirigune batzuk, Hazparne eta Maule-Lextarre batez ere, industriagune bihurtu ziren. Nolanahi ere, mendearen erdialdera arazoak sortzen hasi ziren alor horretan ?besteak beste, Espainiako konkurrentziagatik?, eta lantegi asko itxi behar izan ziren. Zapatagintza berrindartu nahi horretan, ez zuen balio izan Biarritz Shoes sortu izana (1956); 1971n kiebra jo baitzuen. Turismoaren hazkundeak, arrantzarenak ?Bigarren Mundu Gerratik aurrera?, eta behi azienda eta gaztagintzarenak, lehen esan den bezala, orekatu zituzten arazo horiek.\nGainbehera ari den Akitania batean txertatua dago gaur egun Iparraldea; hori delaeta, mugaz bi aldeetako lankidetza bilatu nahiaz, Hegoaldera begiratzen du, eta lege barruti berezi bat eskatu dio frantses estatuari, bere interesak hobeto defenditzearren.\nIzan ere, oraindik ere Pirinio Atlantikoetako departamenduan dago Iparraldea, eremu berean nahasturik daudela espazio euskalduna eta biarnesa. Departamendua, bestalde, 3 barruti eta 52 kantonamendutan dago banatua: Paueko barrutia, 21 kantonamendurekin, biarnesak denak; Oloroeko barrutia, 10 kantonamendu biarnes eta 2 euskaldun dituena; eta Baionakoa, 19 kantonamendu dituena, euskaldunak denak. Bestalde, Akitaniako eskualdean dago sartua Pirinio Atlantikoetako departamendua, bost departamendu direla Akitanian: Dordogne, Lot-et-Garonne, Gironde, Landak eta Pirinio Atlantikoak. Akitaniak, beraz, ekonomia, gizarte eta kultura aldetik oso desberdinak diren herriak biltzen ditu bere baitan.\nEta, eskualde horiek indartu eta beren nortasun berezia gorde dezaten, ez dira aski frantses gobernua azken urteotan aplikatzen ari den neurri deszentralizatzaile apalak.


Cristina Juaniz, Micrisantemo artista: “Asko gustatzen zait Irunen muralak egitea, uste baitut kolore asko behar duen hiria dela” – Irunero\nCristina Juaniz artistak “Micrisantemo” goitizenarekin sinatzen ditu bere sorkuntzak. Artista sena txikitatik sentitu arren, pandemia ostean hasi zen artista lanak eginez bere bizitza irabazten. Dagoeneko hiriak berak egindako bi horma-irudi dauzka, bata Belaskoeneako Gabarrari plazan eta bestea, berriz, El Rancho Haurtxokoan. Micrisantemo artistak azaldu duenez horma-irudiak egiteko mandatu gehiago jasotzen ari da.\nNoiztik sentitzen zara artista?\nMargotzea eta marraztea txikitatik gustatu izan zait. 16 urte bete arte pintura klaseetara joan naiz. Ez nuen inoiz horretan aritzeko asmorik, baina aurrerago Bartzelonan ilustrazioa ikastea erabaki nuen. Beti hartu dut artea zaletasun bat balitz bezala. Duela oso gutxi hasi nintzen artista gisa modu profesionalagoan lan egiten. Pandemiak guztiok aldatu gaitu eta horren ostean ni neu gauza berriak egiten hasi naiz. Artista sentitzen hasi nintzenean nire kontura zerbait saltzen hasi bainintzen eta artista lan garrantzitsuago batzuk lortu nituenean.\nJada hiriko horma-irudi askotan zure sinadura ikusi dezakegu, ezta?\nBai, baina, egia esan, oso denbora gutxi daramat muralak margotzen. Pandemia baino lehen margotu nuen bat Bitaminek eskaini zidan aukera bati esker, baina zerbait informalagoa izan zen. Pandemiaren ondoren, lehen enkargua jaso nuen, eta El Rancho izeneko edizioan mural bat egiteko eskatu zidaten, El Pinarreko parkearen alboan. Ezin nuen sinetsi. Deia jaso baino lehentxeago erakusketa bat egin nuen Gaztelekuan M8ari buruz. Erakusketan ikusitakoa gustatu zitzaien eta horregatik jarri ziren nirekin harremanetan. Ez nuen esperientzia handirik, eta urduri samar jarri nintzen, nahiz eta oso pozik egon nintzen enkargua jaso nuelako. Gero, bigarren horma-irudi bat eskatu zidaten Gabarrari plazarako, eta oso pozik nago emaitzarekin.\nZein da Irunen margotu dituzun horma-irudien gaia?\nRanchoaren kasuan, Haurtxoko gisa eta scout elkarte baterako erabiliko den eraikina denez, oso koloretsua izatea eta animaliatxoak izatea nahi nuen, haurrentzat didaktikoa izan zedin. Asko gustatzen zait Irunen muralak egitea, uste baitut kolore asko behar duen hiria dela. Izugarri gustatzen zaizkit paisaia tropikalak, landare eta fauna askorekin, eta hori guztia Arrantxuko hormetan sartu nahi izan nuen. Gabarrari plazan, adin handiagoko biztanleria bizi den eta gune poligonalago batean dagoenez, landarediari garrantzi handia eman nahi izan nion nire sorkuntzan, hiriko alde landatarrenera hurbiltzen saiatzeko. Gainera, kasu honetan belaunaldi desberdinetako 3 emakume gehitu nahi izan nituen, eta esku batzuk marraztu, gure indarraren eta lantzen dugun guztiaren ordezkari.\nArtista gisa aukera handia da zure lana kalean modu iraunkorrean erakutsi ahal izatea?\nBai, noski. Oso harro nago kalean zerbait egin ahal izateaz, jendeak ikus dezan eta estimatu dezan. Uste dut oso harrera ona izan duela. Belaskon beldur handiagoa ematen zidan auzotarren erreakzioak, adin handiagoko jendea izaki, ez ulertzerik bazeukatela uste bainuen. Ordea, auzoko andreen lagun egin naiz, eta asko gustatu zaie nire lana.\nHorma-irudiez gain, beste lan batzuk ere egiten dituzu artista gisa?\nOraintxe bertan enkarguz egiten dut lan. Ehunekin lan egiten dut; adibidez, eskuz margotzen ditut jakak, neure diseinuekin. Egurrezko esku artikulatuak ere egiten ditut. Bestalde, animalien benetako burezurrak margotzen ditut, hala nola ahuntzenak edo behienak.\nArtista izanik, erraza al da marka propio bat sortzea eta gainerakoetatik bereiztea?\nEz, egia esan, nahiko zaila da. Artista batentzat iruditzen zait nahiko zaila dela artistikoki norbera aurkitzea eta identifikatuko zaituen estilo bat garatzea. Nire lanaren barruan, uste dut jaken pertsonalizazioa egiten dudan gauzen artean arruntena dela. Horrela, eskuak eta burezurrak lantzen saiatzea erabaki nuen, uste nuelako objektu original samarrak zirela, izan ere, gainontzeko artistek ez dute horrelako gauzekin lan egiten. Horri esker, uste dut lortu dudala nire estilo artistikoa aurkitzea, nahiz eta esan dizudan bezala ez da erraza izan. Horregatik erabaki nuen bi izenak nahastea, eta horrela sortu zen “Micrisantemo”.\nZertan ari zara lanean gaur egun? Badituzu beste proiektu batzuk?\nEgia esan, beste horma-irudi bat sortzeko lanean ari naiz. Hunkituta nago gauzak nonahi ateratzen ari zaizkidalako eta oso pozik nago. Noiz hasiko zain nago, baina horma-irudi bat egingo dut Plaiaundiko ikastetxeko atean. Ikastetxeko irakasle bat nirekin harremanetan jarri zen Ranchoko lana egiten nuen bitartean. Gainera, esan zidan egiten ari zenaren oso antzeko beste proposamen bat zuela, Plaiaunditik gertu egonik txoriekin zerikusia zuen zerbait nahi baitzuten. Sanmartzialei begira ere badut beste proiektu bat, baina ez dagoenez oso zehaztuta, nahiago dut ezer ez aurreratu.\nPosted in Beti Gazte, InformazioaTagged Artista, Burhezurrak, Horma, Irudia, irun, irunero, Jakak, Micrisantemo


Zinematografiaren eta Ikus-entzunezko Arteen Institutuak (gazteleraz ICAA), genero berdintasuna sustatzeko kategoria berri bat sortu du.\nZinematografiaren eta Ikus-entzunezko Arteen Institutuak (gazteleraz ICAA), pelikulen neurketan kategoria berri bat sortu du, “genero berdintasunerako bereziki gomendatua”, alegia. Ekimen berri hau, berdintasun politikak eta ikus-entzunezko esparruan egon behar diren emakumeen kuota betetzeko sortu diren neurrien barne dago eta Emakumearen Institutua, Berdintasunerako Estatu idazkaritza eta berdintasun eta giza- politikan adituak diren pertsonek parte hartu dute, film bati kategoria berri hau emateko irizpideak ezartzeko.\nIrizpideak hauek dira: Aurreiritzi, irudi estereotipatu eta sexuarekiko rolen desagerpena sustatzea eta bi sexuen ordezkaritza pluralaren eraikuntza eta hedatzea bultzatzea. Emakumezkoen errealitatea izendatzen duen hizkuntza ez sexista sustatzea. Afektibitate – harremanak eta etxeko bizikidetasuna berdintasunezko ikuspuntu batetik azaltzea. Maskulinotutako alderdi eta mailetan emakumezkoen presentzia eta gaitasuna berdintasunez irudikatzea eta alderantziz. Indarkeriaren fenomenoaren ezagutza eta ukapena sustatzea.\nICAAk aurreikusitako zazpi kalifikazioetara gehituko da kategoria berri hau. Adierazgarrienak “ Publiko guztientzako”, “Haurrentzako bereziki gomendatua” eta “Hemezortzitik beherako adingabekoentzat ez gomendatua” dira.


'Harpetarra' filma ikusteko aukera gaur gauean herriko plazan | El Diario Vasco\nCosta Urola'Harpetarra' filma ikusteko aukera gaur gauean herriko plazan\n'Harpetarra' filma ikusteko aukera gaur gauean herriko plazan\nEL DIARIO VASCOORIO. Sábado, 10 agosto 2019, 00:11\nZine-emanaldia izango da gaur gaueko 22.00etan hasita, plazan, udako kultur programazioaren barruan. 'Harpetarra' filma proiektatuko da, euskaraz. Hasieran hondartzan eman behar zen, baina eguraldi txarra iragarrita dagoenez, emanaldia plazan izango da.\nUdalak lau film programatu ditu aurtengo udan eta gaurkoa hirugarrena dugu. Gaurkoa, abenturazko filma, haurrekin ikusteko egokia.\nNick Park-ek zuzendu du 'Harpetarra' filma. 'Wallace & Gromit' filmagatik Oscar sari bat irabazi zuen Park-ek. Aardman animazio-estudioen laguntzarekin ('Shaun arditxoa'), historiaurrean kokatutako istorio bitxia sortu du. Aurrekoetan bezala, doako sarrerarekin.\nEspectáculos de danza, esta tarde en Odieta Autobus zerbitzu bereziak Aste Nagusirako


Zugarramurditik hurbil, Urbiako lepoan zebiltzan 5 motorzale salatu zituen igandean Guardia Zibilak - Xareta - Erran.eus\nZugarramurditik hurbil, Urbiako lepoan zebiltzan 5 motorzale salatu zituen igandean Guardia Zibilak\nTtipi-Ttapa 2020-09-15 15:30\nIgandean SEPRONAko agenteek 5 motorzale harrapatu zituen mendian barrena zebiltzanean, pistatik kanpo, Urbiako lepotik hurbil. Gelditu zituztenean, bakar batek ere matrikula-plakarik ez zuela ikusi zuten agenteek. Gainera, motorzale horietako batek ez zuen ez gidatzeko baimenik, ezta asegururik ere. Mendiko pistetatik kanpo motoekin ibiltzea erabat galerazia dago, eta arau-hauste bat da 36/1994 Foru Dekretuaren arabera. Guttienez 2 metroko zabalera duten pista eta bide baimenduetan soilik ibiltzen ahal dira gisa honetako ibilgailuak.\nMendiko motoak begiratzea Guardia Zibilak, eta bereziki SEPRONAk, duen zereginen barnean sartzen da; hain zuzen ere, mendian ibilgailu motordunen jarduerak kontrolatzeko egin duten ahaleginaren barnean. Gainera, motoak, quad-ak eta antzekoak ez dira beti baimendutako pistetan barrena ibiltzen, eta auniztan babes bereziko natur-eremuetan ere sartzen dira, hala nola Aritzakun-Urritzate aldean edota Orabidean.\nArrazoi horiengatik salatu dituzte bortz motorzaleak. Kasu honetan, gainera, salatutako enduro moto guztiak matrikula-plakarik gabe zihoazen, batek ez zuen asegururik eta gidariak ez zuen gidatzeko baimenik.


Moldabia, Armenia eta Mexikoko dantzen ezagutza — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Moldabia, Armenia eta Mexikoko dantzen ezagutza\nMoldabia, Armenia eta Mexikoko dantzen ezagutza\nBihar hasi eta datorren uztailaren 19an burutuko da Gauargi jaialdia Ezpeletan. Munduko dantza tradizionalak gaztetxo taldeen bidez ezagutaraztea helburu duen jaialdia 1996an sortu zen Kanbon, eta, iaz, ekitaldiak Ezpeletan zentratzea erabaki zuten.\n«Gure xedea 9 eta 15 urte artean dituzten nazioarteko eta EuskalHerriko gaztetxoak elkar topatzea da, eta betiere, kulturak ezagutarazi», argitu zuten antolatzaileek.\nAurten, izan ere, nazioartetik etorritako hiru dantza talde baizik ez dira egonen Ezpeletan: Moldabiatik Fantazie taldea, Armeniako Aravot Hayastan eta Mexikoko Tonalli Ambar. «Usaian, urtero kanpoko bost edo sei dantza talde etortzen zaizkigu. Baina, azken orduko bisa arazoak direla-eta, Senegal eta Sri Lankako taldeek ezin izan dute etorri. Bisak ukatuak izan zaizkie».\nEgun bateko beranta\nEuskal Herriko bost dantza talde izango dira aurten ere: Ezpeletako Ezpela taldea, Hendaiako Gurea, Irungo Eraiki, Ibarrako Alurr eta Eskiulako Eskuilarra taldea.\nEta, antolatzaileek jakinarazi dutenaren arabera, etorri ez diren Sri Lanka eta Senegalgo dantza taldeak ordezkatzeko, Errusiako Touva eskualdeko “Sayzanak” eta Serbiako Abrasevic Ezpeletako jaialdian egotea lortu dute. «Bisa igandera arte zuten, eta luzatuko zietela jakin dugu berrikitan», erran zuten. Aurten, beraz, berriz ere, berrehun bat haur jasoko dituzte Ezpeletan, eta, berrogeta hamar bat familiaren etxeetan jarriko dituzte. Astebetez, herrialde ezberdinetako ikuskizunak eskainiko dituzte jaialdian.\n«Aldaketa horiek izan direla-eta, jaialdia bera egun bat berantago hastera behartuak izan gara. Uztailaren 14an (gaur) abiatzekotan ginen», gehitu zuten. Bihar, ostirala, Armeniako dantza taldeak kale desfilea eginen du.\nOndotik, arratseko zortzi eta erdietan dantza talde guztien aurkezpena eginen da. Dantza taldeekin batera, Pirinioetako jaialdian parte hartzen duen Keniako Toumba taldea egonen da ate irekitzean.\nEzpeletatik Donibane Garazira\nGauargi jaialdiak datorren asteartera arte iraunen du, eta egunez egun, nazioarteko herri eta Euskal Herriko eskualde ezberdinetako dantza motak ezagutzeko auke- ra izanen dute ikusleek. Jaialdia bihar goizeko hamaiketan abiatuko dute, eta bost egunez herri ezberdinetako dantza taldeak aldizkatuz joanen dira. Larunbatean, bezperako egitaraua errepikatuko dute.\nEta, igandean, berriz, goizean herriko karriketan musika nagusituko da, eta ondotik, arratsaldeko seietan, zirko eta musika ikuskizuna izanen da kaleetan gaindi. «Igandean, dantza taldeak inguruko herrietan azalduko dira», argitu zuten antolatzaileek.\nMoldabiako gaztetxoak Uztaritzen izango dira, eta Mexikarrak Donibane Garazin. Astelehenean, gaueko zortzi eta erdietan, ikuskizun nagusia Hazparnen eskainiko dute, eta bertan Mexikoko taldea egonen da.\nOrdu berean, Ezpeletan, Moldabia, Armenia eta Eskiulako taldeak arituko dira. Jaialdia asteartean bukatuko da gaualdi handi batekin, Ezpeletan.


Hemen zaude -> Agenda / 2012 4 29\naurreko eguna apirilak 29 hurrengo eguna\nINOREN ERO NI + KRAUSSK + CANT EXPLAIN + MUTÜRBELTZ 22:00 Txosnetan Andoain\nDoako emanaldia, herriko jaiak\nSanta Krutz jaiak ospatuko dira Apirilaren amaieran Andoainen. Egitarau zabala prestatu da, non musikak garrantzi handia izango duen Apirilaren 29 gauean. Lau musika talde ariko dira oholtza gainean gaueko 22:00etatik aurrera.\n2003. urtean Andoainen sortu zen izen palindromikoa duen talde hau. Mikel, Okene eta Drake, BAP!! talde ezaguneko kideak berriz ere juntatu ziren, kasu honetan Borja-rekin (Purr taldeko kitarjole ohia). Bigarren diska grabatu ondoren, Drakek Mairanori utzi zion lekua, eta duela gutxi, Mikelen ordez Guantxe (lobo eléctrico) hasi da taldean. FREGOLI, azken lana kaleratu zuten pasa den urtean. Aukera paregabea zuzenean ikusteko!\n"Amildegia maite" lehen estudio lanarekin, gogotsu dator MUTÜRBELTZ banda. Bi oinarri dituen zutabe sendoa da. Edo alderantziz. Urretxu-n, The Hot Dogs taldea banatu orduko segitzeko beharra sentitu zuen Iñigo Agirrebalzategi gitarra jotzaileak. Bera-n, sentsazio bera izan zuen Mikel Larratxe abeslariak, Sexty Sexers taldeak geldiune bat hartu zuenean. Batek musika eta besteak hitzak. Taldea osatzea falta zitzaien, baina gutxira agertu ziren Eñaut Balentziaga (Kabul, Zura) bateria eta Aitor Castillo “Txiki” (Plan B, Boogie Van) baxu jotzailea. Rock & roll bizia dakarkigu laukoteak. Ikuskizuna, garantizatua!\nOrio aldetik datorkigun taldea dugu hauxe. Rock eta grunge musikaren nahasketa burutzen duen power trio bat da honakoa.\n2009an Mutrikun, Mutrikuko Rock Kolektiboan, sortutako metal talde gaztea dira. Beren abestietan hitz zuzen eta gordinez gain, erritmo pisutsu, bizi zein melodikoak aurki daitezke. 2011ko abenduan maketa grabatu eta inoiz baino gogo eta amorru gehiagorekin, beren musika zabaltzera datoz.\nMusika taldeen infoa:\nSINIESTRO TOTAL 20:30 Donostiako Doka Kafe Antzokia Donostia\nSINIESTRO TOTAL taldea zuzenean ariko da Donostiako Doka Kafe Antzokian. Galiziako rock talde ezaguna Terra Ignota kontzertu birarekin itzuli da errepidera, eta gurean ere izango dira. Ibilbideko kantu ezagunenen errepasoa eskainiko dute.\nSarrera: 18 / 22 €\nALICE RUSSEL & QUANTIC 20:00 ATABAL MIARRITZE (iparralde)\nUdaberri honetako soul funk berri ona da! Pot of Gold-ek (2009) ezagutu mundu mailako arrakastaren ondotik ingeles soularen diva bilakatu den Alice Russelek eta Will Holland-ek (Quantic Soul Orchestra) haien talentuak uztartzen dituzte “Around The Corner” albuma bateratuaren inguruan, iraganean hainbat lankidetza burutu ondoren. Azken urte hauetako Soul eta funk mugimenduen artista aitzindari hauek Kolonbian dute latino eraginak bortxaz dituen opus berri hau grabatu. Combo Bárbaro-ko musikarien laguntzarekin, haien musika blaitzen duten soul, blues, gospel eta funka entzun daiteke bertan. Ongi baino old school-ago izanki, Alice Russell-en boz indartsua eta Quantic Soul Orchestraren groovearen arteko uztartzeak zentzu guzia hartuko du ATABALeko tauladaren gainean.\nZE ESATEK 18:00 San Markos fuertean Orereta (Gipuzkoa)


Yvan Colonnaren erailketaren aurrean JARDUN-ek antolatutako kontzentrazioetan plazaratutako irakurketa - Jardun Koordinadora\nYvan Colonnaren erailketaren aurrean JARDUN-ek antolatutako kontzentrazioetan plazaratutako irakurketa\nYvan Colonna Korsikako askapen mugimenduko kidea zen, gaztetatik militatu zuena. Klandestinitatean 4 urte ematera behartua izan eta gero, 2003ko urtean atxilotua izan zen, talde anonimo batek egindako ekintza batean parte hartu izana leporatuz. Akusazioaren oinarri bakarra komisaldegian atxilotutako kide batzuk eginiko deklarazioa izanik, kideak geroago deklarazioa atzera bota arren, bizitza osorako kondena jaso zuen Yvanek.\nArleseko espetxean preso yihadista baten jipoiaren ondorioz koman oso larri geratu zen Colonna. Aste honetako astelehenean, ospitalean 3 aste zeramala zendu zen Yvan. Ospiltalean sartu zenetik Frantziar estatuak Yvan-en hilketan izandako papera salatzeko asmoz, korsikan zehar istiluak egon dira.\nYvan espetxe politikak akatu zuen bizitako dispertsioak eta espetxearen baldintzak akatu zuten. Jardun koordinadoratik, Yvanek jasotako jipoia eta heriotza Frantziar estatuaren espetxe politikaren ondorio zuzena izan dela salatzen dugu. Era berean… Preso politikoen askatasunaren aldeko eta zapalkuntza zein esplotazioaren kontrako borrokaren antolakuntzaren beharra azpimarratu nahi dugu.\nEz dugu ahaztu behar Korsikan, independentziaren aldeko borroka hamarkada luzez eman izan dela bertan Frantziar estatuak inposaturiko sistema politiko ekonomikoa gainditzeko asmoz eta herri korsikarraren mesedeetan jardungo zuen gobernu herrikoi eta demokratiko baten alde borrokatuz. Korsikarren borroka, Frantziar inperialismoaren kontrako borroka da, bertako herri langilearen zapalkuntza eta jasaten duten esplotazioaren kontrako borroka alegia.\nEuskal Herrian ondo ezagutzen dugu estatu zapaltzaileen errepresioa eta zapalkuntza, eta Frantziar estatuak hainbestetan egindako sarraskien lekukoak gara. Ezin baitugu ahaztu Frantziar estatuak Argel eta beste hainbat kolonietan izandako jarrera inperialista, estatu batuekin batera tortura garaikidearen bultzatzaile nagusiak izatera helduz.\nGuzti honek herri langileen antolakuntzaren ezinbestekotasuna baino erakusten ez digu. Potentzia inperialista zein estatu zapaltzaileak euren interes ekonomikoak defendatzeko biolentziaren monopolioa baliatzen dutela agerikoa da, eta herri oron, horren ordainlea, beti langile klasea da.\nBake sozialaren iruzurra salatzeko garaia da, NATOren jarrera gudazalea salatzeko garaia da, Donbass, Sahara, Palestina… gaur egun inperialismoaren eta euren morroien interesen defentsan hamaika guda ematen ari dira, eta horren aurrean elkartasun internazionalista pizteko garaia da!\nHorretarako, Jardun-etik herri langile ororentzat antolakuntza iraultzailean murgiltzeko garaia dela aldarrikatzen dugu!! Soilik herri antolatuak eskeini dezakelako benetako laguntza, eta guri dagokigunez, soilik Euskal Herri Langile antolatuak eten dezake estatu Espainol eta Frantsesak duten parte hartzea, Euskal Herrian etsaiari aurre egiteko antolatuz, Euskal Herri Langilearen aldeko sistema politiko baten alde lan eginez!\nGuk, borroka bide bakarra dela argi dugu eta ozen aldarrikatutko dugu nonahi etsaiari klase esplotazio eta zapalkuntzari aurre egin behar diogula. Horregatik antolakuntzara batzeko deia luzatzen dizuegu, borroka garaia delako, aurre egitea ezinbestekoa delako!


Planak - Bilbao Bizkaia Harro\nANTZERKIA. Beste garai bateko bi emakume, artisau-opiletan adituak, hau da, betiko opiletan adituak, PURO BOLLO jaialdira joan dira (nahasita?) euren artearen erakustaldi bat egitera: hau da, opilak egitera. Saioan, ulertu nahi duten baina apur bat nagusi harrapatu dituen LGTB terminologian murgilduko dira. Gustura sentituko dira eremu aske horretan, non emakume gazteek potxinetik… edo sagutik ateratzen zaiena egiten duten.\nEdariak erosteari buruzko info gehiago duzu jarduera deskribatzen duen atalean.\nNola erreserba dezakezu?\nKontsultatu mahaietako mapa argazkietan.\nErabaki 3 edo 4 laguneko mahaia nahi duzun.\nMahaia eta edaria nahi dituzu? Aukeratu edari-mota.\nOrain, nahi duzun mahaia aukeratu besterik ez duzu egin behar.\n📌 HARROmusic Areatzako kaia. Bilbo\n30 minutu lehenago agertu beharko zara sarrerako atean.\nMahaia hautatzeko, nahikoa da mahai horretako 1. lekua hautatzea.\nOsasun-arrazoiak direla eta, gogoratu zurekin datozen pertsonen datuak eman behar dituzula.\nAsier Bilbaoren ikuskizuna\nHainbeste denboran musika-emanaldiez gozatu ezinik egon ondotik, Asier Bilbao Bilbao Bizkaia HARRO ekimenera itzuliko da musikaz beteriko ikuskizun bat eskaintzen, barre-algaraz lehertzeko. Ez galdu denborarik eta erreserbatu sarrera.\nAsier Bilbaoren ikuskizuna (copia)\nEzetz ostiral gauerako planik eduki. Bilbao Bizkaia Harro ekimenak Tolin eta DJ Ibairen ikuskizunaz gozatzera gonbidatzen zaitu. Saioan bertan, zerbait hartzen duzun bitartean, euskal bingoan jolasteko aukera izango duzu, eta saria irabaziz gero, Euskadiko produktu eta leku zoragarriez gozatzeko aukera izango duzu. Sarrerarekin batera, txartel bat oparituko dizugu.\n📅 Ekainak 25\nOraingo honetan, euskal kulturari leku egin nahi diogu bertso-saio bat eskainita. Gure tradizioaren bat-batekotasun musikalaz gozatu ahal izango duzu, baina gure garai eta aldarrikapenekin bat datorren mezuarekin.\nE26. Locas por el bingo: Nenita Danger eta Ampolleta DJ\nZer uste zenuen Locas por el bingo-koak ez zirela aurten etorriko? Ba, aurten, saio bikoitza izango dugu. Eta ezusteko asko izango dira saio zital horretan. Ez galdu.\nE27. Locas por el bingo: Nenita Danger eta Ampolleta DJ\nLarunbatean, Nenita Danger eta DJ Mariampolleren emanaldira joaterik ez baduzu, igandeko plan dibertigarria proposatuko dizugu. Erreserbatu sarrera.\nGoizeko bingoa Tolin +DJ Ibairen eskutik\nLarunbat goizean bestelako planik egin nahi baduzu eta… garagardo bat hartzen duzun bitartean, bingoan jolastu nahi baduzu, Tolin eta DJ ibairen ikuskizuna ikusteko sarrera eros dezakezu. Saria irabaziz gero, Euskadiko produktu eta leku zoragarriez gozatzeko aukera izango duzu. Sarrerarekin batera, txartel bat oparituko dizugu.\nHARRObasque: TakoiSoro. Herri-kirolak… takoiak jantzita!\nImajina ditzagun herri-kirolak… takoiak jantzita egiten! Ba, ez imajinatu gehiago. Fellinitarren eskutik, takoiak jantzita egin beharreko herri-kirolen ginkana dibertigarriz gozatzeko aukera izango duzu larunbatean.\n📌 HARRObasque. Areatzako estalpea. Bilbo\nDohaintza: 3,50 euro. Ekarpenaren barruan: jesarlekua + botila bat garagardo.\nGainera, ginkanan parte hartu nahi baduzu, hurbildu gunera, jantzi takoiak eta korrika egin, besterik ez duzu egin behar. Eta zeuk takoiak badituzu, ez eduki lotsarik eta ekarri!\nHARROculture. Bisita gidatua: Bilbo-Bizkaiko aisialdia, kultura eta giroa\nDiktadurak portaera “desbideratutzat” jotzen zuenak frankismoaren sasoian jasandako zapalkuntza juridiko eta polizialaren ondorioz, LGBTIQ gizabanakook, bereziki homosexualek, hitzezko eta hitzez kanpoko hizketa berezia garatu genuen, elkar ezagutzeko eta harremanak lantzeko. Elkar ezagutzeko moduaz jakin nahi baduzu… ez galdu bisita!\n📌 Turismo-bulegoa. Plaza Biribila. Bilbo\nGainera gure historiaz jakin edo horretan sakondu nahi baduzu, izena eman dezakezu beste bisita gidatuan: “Bisita gidatua: Bilbo-Bizkaiko LGBTIQ historiaren barrena”.\nEkarri etxeko txikienak aniztasunaz gozatzera HARROkids gunera. Ekainaren 27an, hainbat sentsibilizazio-tailer egingo ditugu, jolas-ildoko sentsibilizazio-jardueren bidez. Gune horri esker, bestelako familia-ereduak ezagutu ahalko dituzte neska-mutilek, bai eta aniztasuna errespetatzea zeinen polita den ere.\n⌚ Goizez: 11:00-12:00; 12:30-13:30\n⌚ Arratsaldez: 17:00-18:00; 18:30-19:30 (aukeratu ordutegia)\nAzkar ibili… leku-kopurua mugatua da eta!\nUmorea eta sketchak gustuko dituzu? Hala bada, hauxe da zure ikuskizuna. Mitxel Santamarina eta Karmele Larrinagaren emanaldi dibertigarri batez gozatzeko aukera izango duzu, sketchak eta bakarrizketak txandakaturik, LGBTIQ mitoak gezurtatzeko.\nSharonne eta Bilonda lehen aldiz etorriko dira Bilbora ikuskizun ederra eskaintzera. Retrodivas gure bizitzan oso esanguratsuak izan ziren abestien ibilaldi dibertigarria izango da: Gloria Gaynor, Abba, Donna Summer, Tina Turner…


Bigarren aldiz jarraian, Mugikortasun Departamentuak eta Kilometroak Kultur Elkarteak bat egin dute Gipuzkoako ikastolen festara joan-etorriak bizikletaz egin daitezen sustatzeko - Artikulua - ORAIN Gipuzkoa\nBigarren aldiz jarraian, Mugikortasun Departamentuak eta Kilometroak Kultur Elkarteak bat egin dute Gipuzkoako ikastolen festara joan-etorriak bizikletaz egin daitezen sustatzeko\nMugikortasuneko eta Lurralde Antolaketako Departamentua, Gipuzkoako Ikastolen Elkartea eta Kilometroak Kultur Elkartea bigarren urtez jarraian lankidetzan adi dira igande honetan, irailak 24, Oñatin izango den Gipuzkoako ikastolen Kilometroak festara joan-etorriak bizikletaz egin daitezen bultzatu eta errazteko helburuarekin.\nGipuzkoako Aldundiak, Mugikortasun Departamentuaren bitartez, bigarren urtez jarraian Kilometroaken esku jarri ditu bere baliabide materialak eta ekonomikoak, ekimen hori antolatu eta abian jartzea erraztearren. Ekimenaren helburua da aukera ematea Gipuzkoako ikastolen festarekin garraiobide iraunkor eta osasungarri baten bitartez joan-etorriak eginez atsegin hartzeko, lurraldeko bidegorrien sareaz, ingurumenaz eta bizikletak ematen duen askatasunaz gozatuz.\nKilometroak festarako joan-etorriak ahalbidetzeko, Oñati inguruan dauden bidegorriak egokitu dira eta bizikleta-aparkalekuak ipiniko dira, festaz ahalik eta erosoen gozatu ahal izateko. Gainera, beste bi aparkaleku jarriko dira Kilometroaken zirkuiturako sarbide nagusietan. Bakoitzak 100 bizikletarako edukiera izango du, bizikletaz joan nahi duten guztientzat sarbidea erosoagoa izan dadin. Bertaratzen direnek, era berean, aukera izango dute lurraldeko bidegorrien sareari buruzko informazioa jasotzeko antolatzaileek ibilaldien irteeretan banatuko dituzten triptikoen bidez.\nMarisol Garmendia Mugikortasuneko eta Lurralde Antolaketako diputatuak nabarmendu egin du elkarteek eta lantaldeek egiten duten lana lurraldean bizikleta erabil dadin sustatzeko: “Mugikortasun Departamentuan, denbora daramagu bizikleta joan-etorrietarako hautabide iraunkorra eta osasungarria izan dadin lan egiten, eta talde eta elkarte hauek betetzen duten zeregina garrantzitsua guretzat. Horregatik, berriz ere Kilometroaken esku jarri ditugu gure baliabideak, ahalik eta esparru guztietan bizikleta erabil dadin sustatzeko; kasu honetan, jai-esparru batean: Gipuzkoako ikastolen festan”.


106 zuhaitz landatuko ditu Ekologistak Martxanek sekuoia bat moztearen ordainez - Ekologistak Martxan - Euskal Herria\n106 zuhaitz landatuko ditu Ekologistak Martxanek sekuoia bat moztearen ordainez\n2021ko Marchren 4\nIazko abuztuan, lehen geldialdi baten ondoren, sekuoia bat moztu zen (“Sequoiadendron giganteum”) San Eloy Ospitalearen inguruan. Bertan, lanak egiten ari ziren larrialdietako sarreran. Aleak ez zuen gaixotasunik, baina, agintari eskudunen arabera, erortzeko arriskua zegoen. Erabaki hori konpentsatzeko, herrian zuhaitz autoktonoak landatzea bultzatu zen.\nEkintza hori martxoaren 11n, 12an eta 13an egingo da, eta 106 zuhaitz heldu landatuko dira (176 landare guztira, zuhaixkak barne). Kopurua kalkulatzeko oinarritzat hartu dira apeatutako alearen adina (106 urte) eta kalkulatutako ingurumen-konpentsazioa: CO2 eta beste kutsatzaile batzuk xurgatzeko gaitasuna, beste ingurumen-efektu batzuk. Landaketa akordio baten ondorioz egin da, eta akordio horretan Osakidetzak (Barakaldo-Sestao ESIak), Barakaldoko Udalak eta Ekologistak Martxanek parte hartu dute, ura Uraren Euskal Agentziaren laguntzarekin.\nRetuerto – Gorostiza da landaketa egiteko aukeratu den lekua, Castaños ibaiaren meandroaren ertzetan, Tellaetxe parkearen parean. Hilaren 11n eta 12an, IES Cruces BHI Institutuko ikasleek parte hartuko dute; martxoaren 13an, berriz, boluntariotza-jardunaldi bat egingo da, edonorentzat zabaldua. Ondorioz, Ekologistak Martxanek mundu guztiaren parte-hartzea eskatu du.\nZu zara guztia alda dezakeen xehetasun ttipia.\nCOVIDen aurkako neurriak errespetatzeko, goizean zehar gauzatuko den ekimena 20 pertsonako 2 txandatan antolatuko da, 4 pertsonako 5 taldetan banatuta, 11:00etatik 12:00etara eta 12:30etik 13:30era. Aldez aurretik izena eman beharko da (agenda ikusi).\nProiektu hau gauzatu ahal izan da hainbat erakunderen lankidetzari eta elkarlanari esker, eta horiek erantzun positiboa eman diete Ekologistak Martxan-en proposamenei. Orain, auzotarren laguntzarekin, herritarren parte-hartzeari bultzada bat eta pedagogia sozialeko eta gure ondare naturala zaindu eta hobetzeko beharraz kontzientziatzeko lana gehitu ahal izango zaizkio.\nProiektuak, gainera, bat egiten du Barakaldoko ibaiak modu naturalean lehengoratzeko plan estrategiko baten proposamenekin.\nBarakaldoko zuhaitzak (hiri-zuhaitzak eta natura-ingurunea) babesteko eta hobetzeko udal-ordenantza bat egiteko bidean lehen urratsa izan dadila nahi dugu, horrelako egoerak eta beste egoera batzuk kontuan hartuko dituena, natura-ondarea eta haren ekosistemak kontserbatzeko.\n← Azkenik haragia eta arraina edukiontzi marroira bota ahalko da Lan eskaintza: Komunikazio Arduraduna →