Idazle izatea, gorputzez gorputz | Kultura | Berria\nEmakumeek literaturan duten tokiaren inguruko datuak eta gogoetak bildu ditu Eider Rodriguezek 'Idazleen gorputzak' lanean. Bost idazlerekin izandako elkarrizketak jaso ditu\nKarmele Jaio, Eider Rodriguez egilea, Uxue Alberdi, Miren Agur Meabe eta Laura Mintegi, atzo, Donostiako Pandora tabernan eginiko aurkezpenean. J. URBE / FOKU\n«[Ama izan ondoren] Hiru lanaldi nituen gutxienez: jarduera profesionala, etxeko lanaldia eta lan literarioa. Estres handiko garaia izan zen, baina nik apurtu behar nuen ama izateagatik nozitzen nuen hesia, ezin nuen permititu amatasunak literaturagintzatik baztertzea». Laura Mintegiren (Lizarra, Nafarroa, 1955) hitzek ematen dute debekatutako eremuak arakatzeko emakume idazleek egin behar duten hautuaren neurria. Literaturan, beste eremu batzuetan bezalaxe, kanporatuak izan dira luzaro andrazkoak, eta estrategia propioak garatu behar izan dituzte horri aurre egiteko, Mintegik bezala, Arantxa Urretabizkaiak (Donostia, 1947), Miren Agur Meabek (Lekeitio, Bizkaia, 1962), Karmele Jaiok (Gasteiz, 1970) eta Uxue Alberdik (Elgoibar, Gipuzkoa, 1984). Eider Rodriguezek (Errenteria, Gipuzkoa, 1977) jaso ditu haien iritziak, pertzepzioak eta nahiak Idazleen gorputzak. Egiletasuna ezbaian literaturaren joko zelaian saiakeran (Susa-Lisipe).\nKezka bat aipatu du Rodriguezek liburuaren iturburutzat. «Konturatuta nengoen emakumezko abeslari, idazle, artista askok tonu eta jarrera jakin bat hartzen zutela, genuela. Eszenara sartzen zirela, ginela, modu jakin batean. Edo, bestela esanda, ezin ginela sartu eszenara modu jakin batera. Kontuz genbiltzan zapaltzen ari ginen territorio horrekin, eta uste dut horrek isla zuzena duela sorkuntza lanean ere». Gai batzuen inguruan ezin hitz egitea edo modu jakin batean ezin kokatzea ekarri du horrek, Rodriguezen iritziz, eta ezintasun hori pagatu beharreko ordainsaria izan da «plazan ikusgarri eta kontuan hartzeko modukoa izateko». Kezkak bazuen oinarria, bera ere «deseroso» sentitu baita gai batzuen inguruan; bai jendaurrean, bai testuarekin «borrokan» aritu denean ere. «Lehendik ere bagenekien ez garela nahikoa aske nahi dugunaz hitz egiteko. Baina idazteko ere ez. Oso baldintzatuta gaude. Ez bakarrik adierazpen askatasunagatik. Irudimena ere oso baldintzatua dago diskurtso nagusiek markatzen dituzten lerro horiengatik. Horietatik kanpo aritzea oso zaila da».\nMugatze mekanismo horiek emakumeei nola eta zertan eragiten dieten jakin nahi zuen Rodriguezek lanari ekin zionean. «Badakigu historikoki emakumeak baztertuak egon direla literaturan. Baztertuak eta jazarriak. Badakigu emakumezko askok eta askok sinatu dituztela beren lanak senarraren izen-abizenekin, edo beren burua desagerrarazi dutela eszenatik. Bentrilokuismo literarioa erabili izan da mendeetan». Baina baztertze mekanismoak ere erabili izan dira emakumeak literaturatik eta sormenetik urruti egon daitezen. «Atzean zegoen leloa zen Prokreazioa bai, kreazioa ez. Oso gutxik lortu zuten zirrikitu horretatik pasatzea, eta lortu zuten horiek gogotik ordaindu zuten. Ikusi besterik ez dago zer suizidio tasa altua dagoen emakume idazleen artean».\nGaur egun mekanismoek hor diraute, Rodriguezen iritziz, nahiz eta «hain zabarrak» ez izan: kritika, sariak, historiografia... «Horiek esaten dute zein den kanona... Eta hor ere ikusten da zer emakume gutxi dagoen testu liburuetan, kritiketan, historiografian eta sarietan». Aurrerapausoak eman diren arren, hainbat mendetan izan den «azpiratze sistemaren» arrastoak nabari dira oraindik ere, eta horren ondorioek liburuan mintzakide dituen bost idazleei zein gradutan eragin dieten jakin nahi zuen Rodriguezek.\nGaldera bat du buruan idazleak: «Etsaitasunezkoa eta indarkeriazkoa izan den giro horretan parte hartu nahi duen emakumeak, nola egiten du?». Bere iritziz, askok autodefentsa jantziarekin, «nolabaiteko armadura batekin» egin dute salto plazara. «Armadurak balio du babesteko, baina, aldi berean, mugatu egiten du mugimendu askatasuna».\nAlde horretatik, literaturaren joko zelaian emakumeak bazterrean daudela uste du, eta emakume idazleen gorputzak ez direla gorputz neutralak. «Ez da gorputz unibertsal bat, eta jakin nahi nuen horrek nola eragiten dion egileari, testuari eta irakurleari».\nHori guztia emakume idazleak sumatzen duela uste du Rodriguezek, «airean» dagoelako, eta segituan jakingo duela zer leku posible duen joko zelai horretan. «Inkontzienteki askotan, jakingo du horren aurrean zer postura literario hartu behar duen, eta horrek eramango du modu batean kokatzera. Eta hor ari naiz bere gorputzaz, bere jarreraz, bere jantziez eta baita bere testuez ere».\nLiburua hiru ataletan egituratu du. Lehenengoan, marko teorikoa jarri du; bigarrenean, bost elkarrizketak jaso ditu; eta, hirugarrenean, ondorioak plazaratu ditu. Elkarrizketatuak aukeratzeko orduan hainbat baldintza bete nahi izan ditu: garai ezberdinetan jaioak izatea, lehenengo liburua garai ezberdinetan argitaratu izana, denboran banaturiko hiru liburu gutxienez izatea, eta ama izatea. «Zergatik ama? Badakigu amatasuna dela emakumearen gorputza kontrolatzeko gudu zelai handienetako bat. Eta iruditzen zitzaidan gaira hurbiltzeko modu egokia izan zitekeela, haurdunaldiak eta ondoren datorrenak idazleen gorputzetan, bizimoduetan eta testuetan sekulako inpaktua duelako».\nBi ordutik gorako elkarrizketak egin ditu Rodriguezek idazleekin, eta bost solasaldi horiek nolabaiteko narrazio bat osatu dute: «60ko hamarkadatik gaur egunera, gorputzez gorputz joan dira josten hamarraldiak. Ia 60 urteren errepasoa da».\nIdazten eta argitaratzen garai ezberdinetan hasi ziren arren, badira bost idazleen artean errepikatzen diren hainbat patroi eta dinamika. «Sistemak modu jakin batean eragin die, hain zuzen ere, emakumezko eta idazle izate hutsagatik».


Rodrigo, el hijo del carpintero\nIturria: “Rodrigo, el hijo del carpintero”.\nArantzazu, XXIX, 1944, 249. zenb., 260-264 or.; AIZ, 204-211 or.\nI. Omaetxebarria dugu Arantzazuko Balada eta Kanta Zaharren biltzaile oparoenetakoa eta aztertzaile zorrotzenetakoa. Argitaratu, ez zuen askorik argitaratu gaiari buruz: artikuluren batzuk. Denak daude bilduta Arantzazu izena. Evocación franciscana y proyección misionera artikulu-bilduman (ik. bibliografian, AIZ). Oso baliozkoak zaizkigu gainera berak argitaratu gabe utzitako eskuizkribuak.103 OEA siglaz dago izendatuta artxibo hori. Ezin dugu Omaetxebarriaren iritzi finko eta erabatekorik aurkitu horietan, hipotesiak eta bilaketa-eskemak besterik ez direlako, ez beti koherenteak, baina beti baliozkoak eta iradokiorrak.104\nOmaetxebarriaren iritziz, balada ezberdinak daude Arantzazuko tradizioan, jatorrian autonomoak, garai eta leku ezberdinetan eta tradizio ezberdinetatik sortuak eta ondoren han eta hemen beren aldaerak eman dituztenak, eta batzuetan pusketaka kantatu izan dituztenak, behin baino gehiagotan bestelako enborreko puskekin nahasiz gainera. Ildo edo tradizio bereko aldaerak eta puskak bildu eta baladak osatzen baino gehiago kantak sailkatzen saiatu zen Omaetxebarria: sortutako garaien, gehien kantatu zituzten eskualdeen edota darabiltzaten gai nagusien arabera.\nSailkapen geografikoa eta kronologikoa alde batera utzirik, Omaetxebarriak iradokitako gaiezko sailkapena dagokigu batez ere orain eta hemen. OEA sortako 5. eta 6. dokumentuetan eskaintzen digu horietako sailkapen bana. 5.ekoa da osatuena eta zehatzena; horren osagarri baliozkoa da 6. dokumentua. Zazpi sail hauek ematen ditu 5. dokumentuan: A) Canciones aisladas – B) El hijo del carpintero – C) El peregrino nocturno – D) Fragmentos – E) La peregrina descalza – F) Rodil – G) Kanpanila txiki bat.\nLehen A) sailekoak –zortzi kanta– besteetan sailka ezinezkoak dira, batzuetan beren barruan aldaerak ere dituztenak, besteetan aldaera bakanekoak. Azken G) sailekoak bertso berriak direla dirudi (XIX. mendekoak); “Kanpanila txiki bat” izenarekin Telleriarteko Plazaolaren bertso sorta ospetsua adierazi nahi duela dirudi; horrekin batera “Pello Errota” aipatzen du: horrek Arantzazuko peregrinazioari buruz kantaturiko bertsoak, zalantzarik gabe –horrelako hiru bertso sorta ditu Asteasuko bertsolariak–. Beraz, A) eta G) alde batera utziz, besteak geratzen zaizkigu, Arantzazuko baladen beste hainbeste ardatz gisa.\nB) El hijo del carpintero: 6. dokumentuan baladaren zortzi aldaera biltzen ditu, lehen ahapalditik hasita; baina beste hainbat baladaren barruan ere abesturik dago gai hori. Denen hasierak eta iturriak adierazten ditu.\nC/D) El peregrino nocturno: 8 aldaera identifikatzen ditu, zuzenean gai hori darabiltenak (C); eta horietako bosten elementu edo zatiak aurki daitezke bestelako ahapaldietan ere (D).\nE) La peregrina descalza: Hemen “Abuztuaren hamabosgarren” erromantzea seinalatzen du; baina une honetan badira dozenaren bat Arantzazuko Bilduman “Agostuaren (Agustuaren) amabostgarren (amaboskarren)” hasten diren aldaerak.\nF) Rodil: Arantzazuko komentu-elizen erreketaren balada hau berandukoa da, XIX. mendearen erdi ingurukoa; ez du aldaera askorik eta ez du inola ere goiko hiru baladen ez pisu eta ez tradiziorik; baina Omaetxebarriak seinalatuta utzi nahi izan zuen.\nNahikoa ondo identifikatuta utzi zituen, bada, Omaetxebarriak Arantzazuko hiru balada nagusien gai ardatzak: B, C/D, E; baina horien historia aberatsik ez duten bestelakoak ahaztu gabe.\nSailkatzeaz gain, sail edo ardatz bakoitzeko aldaera eta puskak bilatu eta konparatzen saiatu zen Omaetxebarria; baina ez zigun balada “osaturik” eskaini, aldaera eta puskok ordenatu, txukundu eta hari logikoren batean bateratu eta lotuz, Lizarraldek (1), Mitxelenak (3) eta Zabalak (2) eskaini zizkiguten bezala, bakoitzak bere erara eta bere irizpideekin. Omaetxebarriak ez bat, ez bi eta ez hiru. Berari ez zitzaion agian metodorik egokiena iruditu Arantzazuko Baladak aztertzeko, horrelako testuak berreraikitzen edo osatzen saiatzea. Bestelako azterbideak markatu zituen (ik. “La leyenda de oro”, in: AIZ, 212-219 or.).\n“Errodrigotxo Baltzategiko” balada –berak romance de “Rodrigo, el hijo del carpintero” ere deitzen duena, eta S. Mitxelenak “Andre Maria agertu zenekoa” deituko zuena– XVI. mendearen hasieratakoa izan daiteke. Besteak beste, bertako bertsoetako batean ageri den “komentu poderosoa” iragarpenean oinarritzen da: “Supondremos que se trata de los primeros tiempos de la habitación del convento por los hijos de San Francisco (1514), cuando tuvieron lugar los pleitos entre Dominicos y Franciscanos por su posesión, cuando ya era convento respetable, pero no se había borrado aún el recuerdo de la primitiva pequeña ermita, por lo cual era tanto mayor el entusiasmo que entre los fieles producía el contraste, no tan fácilmente explicable más tarde, al acostumbrarse a considerar el convento como cosa normal” (“Rodrigo, hijo del carpintero”, a.a., 211. or.). 1944an argitaratu zuen testu hori Omaetxebarriak. Urte berean ari zen S. Mitxelena bere Aboz abo. Arantzazuko kanta zarrak liburua idazten, eta, beraren iritziz, 1468an artzainak irudia aurkitu ondorengo urte hurbiletakoa da (ik. AHH (ADK-IX), 74-75 or.). J. Azurmendik, berriz, hirugarren lekuan ipintzen du, “Oñatiarrak, Oñatikoak” eta “Abuztuaren hamabosgarren” baladen ondoren.\nErrodrigoren balada da, zalantzarik gabe, Euskal Herrian zabalduena eta ugariena, Omaetxebarriak berak idatzi zuenez: “Este romance, que está divulgado por Navarra (Larraun, Echarri), Vizcaya (Lequeitio, Luno, Villaro), Guipúzcoa (Oñate, Goronaeta...) y Alava (Aramayona), tiene infinidad de variantes. En la mayoría de estas versiones se combina con fragmentos de diferentes procedencias” (AIZ, 205. or.).\nHorren aldaerak Arantzazuko Balada eta Kanta Zaharren “basoan” bilatzen eta identifikatzen saiatu zen Omaetxebarria. Baina horiek ordenatu, bateratu eta “garbituta”, ustez jatorrizko edo helburuan osatu-itxurako poema bilatu beharrean, beren horretan aurkeztu zizkigun nagusienak bata bestearen ondoren ipinita, bakoitzaren jatorriaren berri emanez eta beraien arteko kidetasunak eta ezberdintasunak erakutsiz. Beraz, Errodrigotxoren, edo Andre Mariaren irudiaren aurkikuntzaren, balada berreraiki edo osaturik ez daukagu hemen; baina baditugu beharbada horretara iristeko elementuak, aldaera eta puska ugari eta iradokiorrak begien aurrean ditugula.\nHorrexegatik, hain zuzen ere, iturrietako testuak ekarri eta iruzkindu besterik egin ez duelako Omaetxebarriak, berak jaso bezala utzi ditut horiek, forma dialektal guztiekin; ortografiaren aldetik euskara batura aldatuta bai, baina morfologiaren aldetik ez, atal honetako beste balada (berr)eraiki eta osatuetan egindakoaren kontra.\n(A) Aldaera autonomoa\nIturria: REA/JK, 35. or. (?)\nAKDB, 023. erg.\n1 Errodrigotxo Baltzategiko\nneure esan bat eidazu:\n2 Egin deidala ermitatxo bat105\nhiru latatxo, zazpi teilatxo\nhoietxek askoko ditu.\n3 Ama onaren seme on askok\nhan izango dau ostatu,\nhan izango dau ostatu eta\nbai sarri kaliza altzatu.\n(B) Nafarroako aldaera\nLekukoa: Juliana Etxarri (Etxarri-Larraun)\nIturria: CPV, X, 24-829, 961-962 or. – OEA, 29. dok.\nAKDB, 222. erg.\nBirjina Amaren bezpera da ta,\nSanta Luziren begi ederrak\nArantzazura bidea luze\nhara orduko kantsatu,\nbidean ditut topatu.\nKontseju on bat eman zidaten\nona ta umila izan nendila\nmunduan nintzan artean.\n1 Ai artzaitxoa, ai artzaitxoa,\nait'ori ere zurgina dezu,\nhonera bidali ezazu.\n2 Ermita honi emaizkiozu\napeotxu bi aldera,\napeotxu bi aldera eta,\nzazpi teilatxo gainera.\n3 Denporarekin izanen baita\nermita kuriosoa eta\n4 Zure ardiek [sic] ongi dabiltza\nbelartxo goxo batean eta\niturri baten aldean.\n5 Iturri hartan jabonatzen da\nberak iruna, berak ehoa,106\nBirjina Amaren beloa.\n(C) Areatzako (Villaro) aldaera\nLekukoa: Eujenia Langara (Areatza, Arratia)\nBiltzailea: Jose A. Lizarralde (?)\nIturria: REA/JK, 25. or. (2), B zut.\nAKDB, 016. erg.\nEguna zala, eguna zala\nbart gauberdia zanean,\negunerako ailegau ginan\nBirjinea ta bere Semea\ntopau genduzan bidean.107\nEmon oskuen kontseju on bat\n1 Errodrigotxo Baltzategiko,\nerdu hona ta entzuizu:\n2 Egin deiela ermitatxo bat,\nnunbaiten askoko ditu.\n3 Hamaika amaren seme on askok\nhan izango dau ostatu;\nSan Frantziskoren semeak bere\nhantxe kaliza altzadu...\nLekukoa: Maria Azkoitia (Korueta, Aretxabaleta)\nIturria: REA/JK, 26. or.\nAKDB, 017. erg.\nbehar dau bidia ikasi.\nBiltzailea: Jesus Goitia (Lumo-Gernikan bildua)\nIturria: AIZ, 207-208 or.\nAKDB, 258. erg.\n1 Errodrigotxu Baltzategiko\nzorionean joan zinean\nahuntzaren bila mendira.\nBirjinatxo bat hantxen egoan\narantzan zeuri begira…\n2 Ardizaintxoa, pastoretxoa,\nerdu hona ta entzuizu.\nAita harotza dozu zuk eta,\nhari esan egiozu,\negin deidala ermitatxo bat\n3 Hiru lata ta zazpi teilatxu,\neurok nahikua dituzu;\ngehiago behar baldin badozu,\nbertan aurkituko iatzu...\nLekukoa: Maria Azkoitia (Korueta)\nIturria: REA/JK, 27. eta 25. or.\nAKDB, 018., 190., 229. eta 016. erg.\nahuntzaren bila joan zinan zu\n2 Birjina Ama bilatu zendun\nArantzan zeuri begira.\nLaister ta arin etorri zinan\n3 Oñatiarrak joan ziraden\ngaxkiro –kazkiro– penatzen nozu\nAita San Migel Oñatikora\nbirritan eroan nozu.\ngomutan eukiko dozu.\nIturri zehatzik ez du ematen Omaetxebarriak, seguruenik oso antzeko askotxo dagoelako Arantzazuko Balada eta Kanta Zaharren Bilduman; hori bera doi-doi ez dut inon aurkitu, hala ere. REA/JK, 35. or.koak berak baditu ezberdintasunen batzuk: “egin deidala ermitatxo bat” – “ermitatxo bat egin dezadan”, “Ama onaren seme on askok” – “Ama onaren semerik asko”... Gainera REA/JK-koa doinu eta guzti dago, eta lehen eta bigarren bertsoetan “bis” egiten du bukaerak. Omaetxebarriarenak bizkaiera-kutsu handiagoa du REA/JK, 35ekoak baino; agian bizkaierazko beste aldaeraren bat zuen berak esku artean.\nBeste aldaera bat oso hurbilekoa REA/JK-ko 27. orrialdeko “Mundu onetan gura dabenak” hasten den baladaren amaiera da:\n7 Errodrigotxo Baltzategiko,\nneure esan bat eidazu,\nitten bat eman eiozu.\n8 Egin deidala ermitatxo bat\nhiru latatxo zazpi teilatxo,\noietxek askoko ditu.\n9 Ama maitien seme on askok\nhan izango du ostatu eta\nsarri kaliza altxatu.\nSeinalatzekoa da Omaetxebarriak baladari eman zion titulua: “Balada del hijo del carpintero”, horren aldaeretako elementu nagusiena nabarmendu nahian edo: “Rodrigo de Balzátegui, pastor de cabras, era además, hijo de carpintero”. Normalean “Errodrigo Baltzategiko” –Errodrigotxo Baltzategiko– izendatu izan dute, ordea, aldaera gehienetako hasieraren arabera.\n“Birjina Amaren bezpera da ta” hasten den eta Omaetxebarriak “El peregrino nocturno”-ren balada deitzen duenaren –Nafarroan dago jasota batez ere–, horren barruan ageri den Errodrigotxoren kanta da hemengo hau. Omaetxebarriak aipatzen duen Azkueren CPV-ko aldaeraz gain, AKDB-en badaude beste hiru (Hermenejilda Lakuntzarengadik Jokin Dorronsorok jasoa, eta Aitzolen Bilduman dagoena, 256. erg.; Julian Alustizak Etxarri-Larraungo Maria Lizarragandik jasoa, AKDB, 206. erg.; Omaetxebarriak berak Lakuntzako Martina Sanz Ganboaren ahotatik jasoa, AKDB, 205. erg.). Horietan denetan, hemengoan bezala, Andre Maria ez zaio izenez zuzentzen mutilari, eta “Ai artzaitxoa, ai artzaitxoa” deitzen dio.\n(C) Bizkaiko aldaera (Areatza)\n“Eguna zala, eguna zala” hasten den beste aldaera baten barruan ere badago Errodrigotxoren balada, Mari Karmen Uriguenek Julia Uriarterengandik jasoa, non mutila “Erolitetxu Altzetariko” [sic] izenez ageri baita (AKDB, 281. erg.).\n(D) Bizkaiko eta Leintz aldeko aldaerak\n“Mundu honetan gura duenak (dabenak)” hasten den kantaren barruan ere ageri da Errodrigoren balada: Horietako bi aldaera dakartza hona Omaetxebarriak. AKDB datu-basean beste bi behintzat aurki daitezke: Maria Azkoitia berarengandik Koruetan jasoa (REA/JK, 26. or.; AKDB, 017. erg.) eta J. K. Gerrak bildutakoa (AKDB, 272. erg.).\n(D-1) Aldaera (Lumo-Gernika)\nJesus Goitia fraideak (Forua) Omaetxebarriaren eskuetan utzi zuen nonbait Lumoko aldaera hau, beste inongo iturritan ez baita ageri. Aldera hau ere “Mundu honetan gura dabenak” ahapaldiarekin hasten ote zen? Autonomo dauka jasoa Omaetxebarriak bere artikuluan.\n(D-2) Aldaera (Oñati - Leintz - Arratia - Araba)\nMaria Azkoitiarengandik jasotako kanta osoaren barruan (REA/JK, 27. or.) “Oñatiarrak, Oñatikuak” ahapaldia dago ondoren tartekatua. Gai berari buruzko bestelako aldaera gaineratu zuen Omaetxebarriak hemen azkenean, honako oharrarekin (AIZ, 208. or.): “Casi todas estas versiones –exceptúese la de Luno– intercalan otro fragmento extraño, que la versión de Villaro trae al final”. Villaro-Areatzakoa jaso zuen, hain zuzen, hemen Omaetxebarriak (REA/JK, 25. or.; AKDB, 016. erg.). Omaetxebarriak berak eta bereziki J. Azurmendik autonomotzat jotzen dute jatorriz “Oñatiarrak, Oñatikuak” kanta: ez besteren erdian ez azkenean jartzekotzat.\n103 Ik. Paulo Agirrebaltzategi, “Arantzazuko Baladak eta Kanta Zaharrak. Ignazio Omaetxebarriaren artxiboko corpus berria”, in: Litterae Vasconicae, 2010, 112. zenb., 119-126 or.).\n104 Omaetxebarriak Arantzazuko Kanta Zaharren alorrean egindako lana ezagutzeko, ik. Paulo Agirrebaltzategi, “Arantzazuko Kanta Zaharrak. Ignazio Omaetxebarriaren ekarpena”, in: Cantabria Franciscana, LX, 2009, 177. zenb., 31-44 or.\n105 Jatorrizkoan “ermitatxo bat egin dezadan” (dezaidan, diezadan) dago idatzita.\n106 “... berak iruina, berak egoa” idatzi zuen Azkuek, eta harengandik Omaetxebarriak.\n107 AKDB-ko aldaera ia denetan “topau nituan”, “emon eustien” edo horrelakoren bat aurki daiteke: hau da, bakarra da erromesa.


María Oruña - Wikipedia, entziklopedia askea.\nVigo, 1976 (43/44 urte)\nabokatua eta idazlea\nMaría Oruña (Vigo, 1976) espainiar abokatua, eleberrigilea eta zutabegilea da.\nZuzenbidean lizentziaduna, hamar urtez abokatu laboralista eta merkatari lanetan aritu ondoren, 2013an argitaratu zuen bere lehen eleberria, La mano del arquero.\n2015ean, Destino argitaletxeak (Grupo Planeta) bere lehen eleberri beltza argitaratu zuen, Puerto escondido, eta horrek bi istorio paralelo eta tartekatu garatzen ditu, bata gaur egun eta bestea Gerra Zibilean eta gerraostean. Eleberria katalanera, alemanera eta frantsesera itzuli zuten.\n2017an bere bigarren eleberria, Un lugar a donde ir, argitaratu zuen.\nEta 2018an serieko hirugarren nobela, Donde fuimos invencibles, argitaratu zuen.\nDestino argitaletxeak argitaratutako hiru eleberri hauek Los libros del Puerto Escondido izenez ezagutzen den seriea osatzen dute eta bere protagonista Valentina Redondo, Santanderko Ikerketa Judizialeko Poliziaren Unitate Organikoko (UOPJ) Guardia Zibileko tenientea da, eta horrela Dolores Redondoren, Baztango trilogiaren egilearen, omenez bataiatu zuen.\nSuances udalerriak Puerto Escondido Literatur Ibilbidea sortu du, eleberriak garatzen dituen toki nagusiak zeharkatzen dituena.\n2020ko urtarrilean zutabegile gisa lankidetza hasi zuen Faro de Vigo egunkarian, Estela+-ko, egunkariaren asteroko eranskineko, zutabe batekin.


Greba mugagabea hasiko dute hiri hondakin solidoen plantako langileek - Gasteiz - Alea.eus\nErredakzioa 2018-12-18 12:09\nProtestak hasi dira Arabako hiri hondakinen planta kudeatzen duen enpresan. LAB\nFerrovialek eta FCCk osatzen dute Arabako hiri hondakinen Jundizko planta kudeatzen duen aldi baterako enpresa elkartea.\nHamabi urte daramatzate Biocompost enpresako langileek Jundizko hiri hondakin solidoen planta kudeatzen. Aurten jakin dute enpresak ez dituela plantaren ustiaketarako lehiaketan eskainitako lan-baldintzak bete. Hala ere, esleipen kontratuan zehaztutako kanon ekonomikoa jaso dute Gasteizko Udaletik, hain zuzen urtean zortzi milioi euro. Gauzak horrela, bidezko lan hitzarmen baten alde greba mugagabea egitea erabaki dute langileek, abenduaren 26tik aurrera.\nAldi Baterako Enpresa Elkartea erdi bana osatzen dute Ferrovialek eta FCCk. LAB sindikatuak salatu duenez, 2006an bere jarduera hasi zuenetik, enpresak unilateralki ezarri die langileei Hondakinak Berreskuratzeko Estatu Mailako Hitzarmena, Gardelegiko zabortegiko hitzarmeneko baldintzak ezarri beharrean. Hortaz, besteak beste, urteko 188 ordu gehiago lan egin ditu langile bakoitzak, %12 gehiago.\nHalaber, enpresak Udaletik jasotzen duen kanonaren %22,5a langile-gastuetara bideratu beharko lituzke, baina hamabi urte hauetan 2,5 milioi euroko murrizketa egin dute atal horretan. Hala, LABek nabarmendu duenez, langileen erdiek baino gehiagok 900 euroko soldata jasotzen dute, "zaborrekin harreman zuzena duen lan neketsu batengatik".\nAniztasun funtzionala duten langileen enplegagarritasun ratioak, familia-baimenak, norbere kontuetarako egunak, lanpostua gordeta egindako eszedentziak, erretiroagatiko primak eta beste hainbat eskubide ere ez dira betetzen ari.


Hiru minutuko azalpena Euskaraldia zer den eta zertarako den ulertzeko\nElgetan ere martxan dugu izen-ematea eta Ahobizi edo Belarriprest rolak aukeratzeko unea da. Bideo labur honek erabakia hartzen lagunduko dizu!\nAhodun loreak eta belarridun tximeletak Euskaraldiaren horma-irudian, Elgetan\nArrasateko Muralart taldeko kideek gaur amaitu dute Udalaren enkarguz Torrealdean egindako horma-irudia. Astelehenean ekin zioten lanari, eta ahodun loreen eta belarridun tximeleten artean nabarmentzen dira Ahobizi eta Belarriprest hitzak. Euskaraldia ere irakur...\nErosi zuk ere Euskaraldiaren alde Elgetan antolatu den zozketarako txartelak\nUrriaren 9an hamaika sari eder zozketatuko ditugu; izan ere, Elgetako hamaika komertziok, ostalarik eta establezimenduk emandako sariei esker Euskaraldiko ekintzak ordaintzea errazagoa izango da. Eskerrik asko, beraz, Bolatoki jatetxeari, Elgetako liburutegiari,...\nKike Amonarriz: “Elgetan daukazuen egoera leku gutxitan ematen da”\nHerrian izan genuen, atzo, Kike Amonarriz soziolinguista eta aurkezle tolosarra. Azaroaren 23tik abenduaren 3ra bitartean egitekoa den hizkuntza ariketaren inguruneaz egin zuen berba, eta argi hitz egin zuen. Euskaraldia euskaraz gehiago egiteko egitasmo praktiko bat...\nEuskaraldia martxa hartzen ari da Debagoienean\nIrailaren 20an zabalduko da Euskaraldian izena emateko epea. Debagoieneko Euskaraldia batzordeetan lanean dihardute informazioa zabaltzeko eta herritarrak parte hartzera animatzeko. Arrasateko Euskaraldia batzordeko Iker Agirrek eta Eskoriatzako Euskaraldia batzordeko...


Kulturaren sektorearentzako dirulaguntzak abiaraziko ditu Aldundiak - Deia\nEskena Garatu programaren bitartez\nKulturaren sektorearentzako dirulaguntzak abiaraziko ditu Aldundiak\ndeia.eus 26.08.2020 | 17:00\nBILBO. Koronabirusaren pandemiak arte eszenikoen sektorean eragindako kalte ekonomikoak gutxitzeko helburuarekin, Bizkaiko Foru Aldundiak Eskena Garatu izeneko dekretu berri bat abiarazi du. Horri esker egitura gastuei laguntza eskainiko die, hau da, langile, autonomo eta kultur enpresen gastuei.\nLorea Bilbaok, Euskara, Kultura eta Kirol diputatuak azaldu duenez, "covid-19aren krisiak kultur sektorean eragindako ondorio ekonomikoak arintzeko, Bizkaiko Foru Aldundiak honako neurri hauek hartu ditu: kultur proiektuak garatzeko ordainketak arintzea eta laguntzak emateko baldintzak malgutzea; horren ondorioz, uztailerako ordainduta egon dira kultur proiektuetarako dirulaguntza guztiak". Bilbaok gaineratu duenez, 'Aldi berean, Eskena Garatu deritzon dekretu berria sortu dugu. Deialdi honen bidez Bizkaiko arte eszenikoen, musikaren eta dantzaren sektoreko enpresa eta langile autonomoen egiturazko gastuak partzialki diruz laguntzen dira; horrela, jarduerari eta enpleguari eusten lagundu nahi dugu.\nHONAKO KONTZEPTU HAUEK LAGUNDUKO DIRA DIRUZ\nEnpresa edo autonomo eskatzaileak zuzenean kontratatutako langileen gastuen %70era arte (soldatak eta gizarte-segurantza).\nAutonomoen kasuan, Langile Autonomoen Araubide Bereziari egindako ekarpenaren %70 arte.\nDirulaguntzetarako eskabideak Bizkaiko Foru Aldundiaren Egoitza Elektronikoan aurkeztu beharko dira, 2020ko irailaren 10etik 2020ko irailaren 24ko 13:30ak arte.\nEra berean, Bizkaiko Foru Aldundiak Bizkaiko Lurralde Historikoko udalek sustatutako eta SAREAn sartutako antzerki, musika eta dantza ikuskizunen programazioak bultzatzen jarraitzen du.\nPandemiak sortutako egoeraren aurrean, 2020ko ekitaldi honetako deialdiak antzokiei eta, batez ere, konpainiei euren jarduera profesionala erraztuko dien tresna bihurtu nahi du. Ildo horretatik, udal-antzokien eta Bizkaiko Foru Aldundiaren arteko lankidetza da jarduera eszenikorako oinarri nagusia; izan ere, hilabete hauetan programazioa eten egin denez, irtenbide alternatiboak eta berritzaileak bilatu behar izan dira, zuzeneko arte eszenikoen aldeko foru-apustu argia eta horren ondoriozko garapen sozioekonomikoa mantenduz.\n2020ko ekitaldia benetan berezia eta salbuespenezkoa dela kontuan hartuta, honako hauek joko dira diruz laguntzeko moduko gastutzat:\nAlarma-egoeratik kanpo aurrez aurre antzezten diren ikuskizun programatuen kasuan, cache-aren %100 hartuko da diruz laguntzeko moduko gastutzat.\nAlarma-egoera indarrean egon den bitartean modu ez-presentzialean antzeztu diren ikuskizun programatuen kasuan, diruz laguntzeko moduko gastutzat hartuko da 2020ko ekitaldian ordaindutako cache-aren %100.\nOsasun-krisia dela-eta antzeztu ezin izan diren programatutako ikuskizunen kasuan, diruz laguntzeko moduko gastutzat hartuko da 2020ko ekitaldian ordaindutako cache-aren %80, salbu eta Bizkaiko konpainia edo profesionalek ekoitzi edo merkaturatzekoak izan badira edo euskaraz garatutako ikuskizunak edo dantza-ikuskizunak badira; kasu horretan, diruz laguntzeko moduko gastutzat hartuko da 2020ko ekitaldian ordaindutako cache-aren %100.\nDirulaguntza eskabideak Bizkaiko Foru Aldundiaren Egoitza Elektronikoan aurkeztu beharko dira.\nEskabideak aurkezteko epea irailaren 7an hasi eta 2020ko irailaren 25ean amaituko da (biak barne).


kritiken hemeroteka » Zapiak eta hagak\nSukar ustelaren urtea / Edorta Jimenez / Txalaparta, 2004\nZapiak eta hagak Iñigo Roque / Gara, 2005-01-08\nZazpi urte behar izan ditu Edorta Jimenezek agindu zigun trilogiako bigarren alea emateko. Beraz, irakurleak Sukar ustelaren urteari heltzen dionean, ahaztuxeak izango ditu Sebastian Zubiletarekikoak.\nOraingoan ere, Sebastian dugu kontalari, bere laurogei urtetan. Sorterria utzita, itsaso handiak haustera abiatzen da; “Baleen berbaro”ko txanel eta txalupetatik ontzi handiagoetara igarotzen da pertsonaia. Sebastian Animas karrakan ageri zaigu, Felipe II.aren Armada Txit Zorionekoarekin bat egiteko gertu. Liburuan, 1588ko maiatzetik uztailera, espainiar itsas armadan jazotakoak aletzen dira: Lisboan armadako ontziek bete beharreko berrogeialdia, ondorengo itsasote latza, Coruñako egonaldia…\nIgarri-igarrian dago idazleak dokumentazio-lan eskerga egin duela. Drake, protestanteak, Inkisizioa… aipatzen dira han-hemen, egoki uztartuta, gehienetan, kontakizuneko hari nagusiarekin.\nSebastian izena mudatuta aurkezten zaigu. Orain Hernando deritzo, Getariako lehengusuaren grazia bere eginda.\nOntzia da gertaleku bakarra liburuko orrialde gehienetan. Laster talde bi eratzen dira: Sebastian-Hernando gogoko dutenak eta hura begitan hartuta dutenak.\nNabaria da Martin Mihurubikoaren eragina liburu osoan. Sebastianek gidaritzat hartzen du, eta maisua esaten dio. Mihurubikoak zirujau eta “belagile” dihardu, mediku-lana debekubaitu, juduen leinutik datorrelako. Sebastianen eta haren arteko harremanak osatzen dute liburuaren ardatza, eta haren inguruan harilkatzen dira bazterreko istorioak. Erlijioa txitean-pitean azaltzen da: Agirrek opari egindako liburu higanota, juduen aurkako herra, Inkisizio Santuaren sarekadak…\nJoan Sanz Basurtokoa kapitainaren pertsonaia biribil-biribila da, ongiaren eta gaizkiaren artean, batean edo bestean, hor nonbait beti. Haren hiru semeek ere bete egiten dute liburua: Domingo, santujalea, Joaniko, aitaren ordezko arituko dena, eta Mattin, Sebastianen pilotu-laguna.\nEleberri historikoak izkiriatzean, zer hizkera erabili izaten du lehenbiziko ardura egileak; leba handiko erabakia, inondik ere. Edorta Jimenezek liburuan darabilen hizkera leku-denboratik at dago. Ez da ez ordukoa, ez oraingoa; ez Mendebaldekoa, ez Ekialdekoa. “Baleen berbaroa”n urratutako bideari jarraitu dio. Jakina da literaturan hizkuntza arroztu egiten dela beti. Hala ere, ezin esan daiteke arriskurik gabeko erabakia denik. Hizkera gorabehera, erretorika zahar gurakoak moteldu egiten du irakurketa; hala, liburua luze eta oztopoz betea begitanduko zaie irakurle bati baino gehiagori.\nBestetik, ekintzak eta abenturak ez dira ugari, eta horrek geldotasuna areagotzen du. Kontakizuneko hariak, sarri, oso mengelak suertatzen dira: ezkutuko liburuak, ezin aitortuzko sekretuak, kapitainaren mutil bizargurienganako joera… Eta Sebastianen ahots bakarrak hatsa kentzen dio narrazioari. Irakurleak gehiago jakin nahi luke Martin Mihurubikoak Inkisizioaren esku jasandakoez, Lisboan lehorreratutako marinelen txitxiparrez, Mateoren gogoetez…\nIzan ere, Sebastianen ikuspegia batzuetan xaloegia da —inoizka melenga—, kontalaria, ustez, adinean sartuta dagoen arren. Horren erakusgarri dira Martin Mihurubikoarenganako fede eta miresmen itsua, flandestar emakumeen ikustaldi zerutiarra, ezinikusi miragarriak…\nHala ere, ez gaitezen hain zorrotzak izan. Erdarazko eleberri historikoak laket dituenak hemen ere izango du atsegin-lekurik, eta ez gutxi; euskara dotorez idatzita, gainera.


Elikadura-alergiak: zergatik eragiten diete haurrei gehiago? | Consumer\nElikagaiek eragindako alergiak gero eta ugariagoak dira, eta ikerketen arabera, arazo hori duen heldu bakoitzeko lau haur egon daitezke.\nEgilea: María Corisco 2021-ko otsailak 9\nElikadura-alergiei buruz hitz egiten dugunean, etengabe aipatzen ditugu haurrak eta, batez ere, lehen haurtzaroa. Ikerketa batzuen arabera, arazo hori duen heldu bakoitzeko lau haur egon daitezke kaltetuta. Zergatik da larriagoa haurrengan? Ba al dago loturarik elikagaien alergien eta asmaren artean? Zer dakigu arazo horri buruz? Horixe kontatzen digute adituek.\nZergatik dago horrenbesteko aldea haurren eta helduen artean elikadura-alergiei buruz ari garenean? Kontua da haurren alergia desagertu egiten dela denborarekin. “Elikadura-alergian, immunitate-sistemaren akatsa gertatzen da. Ezagutzen ez dugun arrazoiren batengatik, gure defentsek zerbaiten aurka erreakzionatzen dute, kasu honetan elikagai baten aurka, ez baita oldarkorra. Mehatxutzat jotzen dute, eta, hari aurre egiteko, IgE antigorputzak sortzen dituzte. Erreakzio hori ez da elikagai osoarena, haren zati batena baizik (eskuarki, glikoproteina bat). Erreakzio alergikoaren alderdi arduraduna alergenoa da” esan du Luis Echeverríak, Immunologia Klinikoaren, Alergologiaren eta Asma Pediatrikoaren Espainiako Elkarteko (Seicap) Elikagaien Alergien Taldeko koordinatzaileak.\nErreakzio hori gertatzen da, baina, haurra handitzen doan heinean, “immunitate-sistema modu naturalean doa akats horiek zuzentzen. Egia esan, ez dakigu ziur zergatik gertatzen den, baina behi-esnearen proteinari alergia dioten haurren %90ek arazoa gainditzen dute bizitzako lehen urteetan. Arrautzen kasuan ere bilakaera ona da: haurren %80k gainditzen dute alergia”, erantsi du adituak.\nBi elikagai horiek, esnea eta arrautza, eragiten diete elikagaiei alergia gehien bost urtetik beherako haurrei. Zorionez, lehen haurtzaroan desagertu ohi dira, gariari eta sojari egindako alergiarekin gertatzen den bezala. “Fruitu lehorrekiko, arrainarekiko eta itsaskiekiko alergia geroago agertzen da, eta haren pronostikoa okerragoa izaten da: zaila da onartzea. Eta irauten badute, oso larriak izan daitezke”, onartu du Luis Echeverríak.\nLaktosarekiko intolerantzia edo esnearekiko alergia?\nAskotan, laktosarekiko intolerantzia eta esnearen proteinarekiko alergia nahasten ditugu.\nBehi-esnearen alergia (APLV). Bizitzako lehen hilabeteetan agertzen da, elikagai hori sartzen hasten denean. Bularreko haurrari diagnostikatzen zaion lehen alergia izaten da, eta kasuen %60an sintomak agertzen dira lehen hartualdiaren ondoren. Behi-esnea manipulatu duen norbaitekin hitz egin ondoren ere ager daitezke (laztana bat, musu bat). Erreakzioak berehalakoak edo berantiarrak izan daitezke, eta, kasu larrietan, anafilaxia (gehiegizko sentikortasuna) eragin dezakete. Bilakaera ona izan ohi da: pazienteen % 50ek behi-esnea onartzen dute diagnostikotik bi urtera, eta % 80k 3-5 urtera.\nLaktosarekiko intolerantzia. Intolerantzia ohikoena da. Organismoak laktasa entziman urritasuna duelako gertatzen da, eta horrek laktosa behar bezala ez metabolizatzea eragiten du. Giroak eragin dezake haurra esnekirik kontsumitzen ez den gizarte batean hazten denean, Asiako eta Afrikako kultura batzuetan gertatzen den bezala (Espainian ez bezala). Jaiotzetik gertatzen den alterazio genetikoa ere izan daiteke, baina oso alterazio arraroa da. Oro har, laktosarekiko intolerantziak digestio-sintomak eragiten ditu, baina ez dira larriak.\n“Martxa atopikoa”: dermatitisetik asmara\nSeguru asko, zeliakia edo bestelako elikadura-alergiak dituzten haurrek asma, arazo dermatologikoak, errinitisa… izateko arrisku handiagoa dutela entzun duzu. Egia da, eta martxa atopikoa edo progresio atopikoa deitzen zaio prozesu horri.\nHaurraren larruazaleko dermatitis atopikoarekin hasten den gertakari-segida bat da, sarritan sei hilabete baino lehen.\nGeroago ager daitezke elikadura-alergiak (arrautzarekin eta behi-esnearekin, bizitzako lehen urtearen inguruan, eta gariarekin, sojarekin edo kakahueteekin pixka bat helduago).\nOndoren, arnas alergiak agertuko lirateke, hala nola asma eta errinitis alergikoa.\nOso garrantzitsua da diagnostiko goiztiarra egitea, bi arrazoirengatik: tratamendu bat jarri ahal izateko eta prebentzio-neurriak hartzen saiatzeko —adibidez, ekzemak ager ez daitezen kremak erabiltzea—, martxa atopikoak aurrera egiteko probabilitatea murrizteko.\nElikadura-alergiak: zer mota daude, nola diagnostikatzen dira eta nola jokatu?\nElikagaien alergiak eta intolerantziak: Lehen baino ahulagoak gara?\nEROSKI CONSUMER: Ekintza bat hilean zure osasunaren alde – KOIPEEN AURKAKO GERRA\nOilasko-bularkiak zerbekin, hirugiharrarekin eta gaztarekin


“Entzun ez arren, gorrak direnak guk antolatutako ekintza guztietan gozatzea lortu nahi dugu”. Noticias de Navarra\nUrko Ruiz de Apodaka Ordiziazko trobadore anaiak\n“Entzun ez arren, gorrak direnak guk antolatutako ekintza guztietan gozatzea lortu nahi dugu”\nOrdiziako Trobadore Anaiak elkarteak antolatzen du urtero Ordiziarrock jaialdia, beste hainbat ekintzen artean eta sarituak izan dira egindako lanagatik\nM. Aranburu - 2018(e)ko urtarrilaren 2a, asteartea - 06:02etan eguneratua\nUrko Ruiz de Apodaka, Ordiziazko Trobadore Anaiak.\nordizia- Duela gutxi Ordiziako Trobadore Anaiak taldearen lana aitortu du Ordiziako Hiri hezitzailea foroak. “Inklusioaren alde elkarteak egiten dituen ahaleginak” nabarmendu dituzte, “pertsona guztiek modu aktiboan eta aukera berberekin parte ahal izateko” apustua egiten duelako. Bertako kidea da Urko Ruiz de Apodaka eta eskertuta agertu da jaso duten errekonozimenduarekin.\nZer da Ordiziako Trobadore Anaiak elkartea?\n-1999. urtean sortu genuen elkarte bat da. Herriko musikariak elkartu ginen entsegu lokal gehiago izateko borrokatzeko asmoarekin. Orduan lortu genituen lokal batzuk eta azkenean hasierako helburu hori beteta gelditu zen. Orain, baina, ekintzak antolatzen ditugu urtean zehar.\nHorietatik ezagunena Ordiziarrock izango da, ezta?\n-Bai, urtean zehar egiten ditugun gauzen artean sona handiena jaialdiak du eta guretzat ere oso garran-tzitsua da, noski.\nZein helbururekin hasi zineten Ordiziarrock antolatzen?\n-Herrian zeuden musikari horiek zer egiten zuten erakusteko zerbait egin nahi genuen eta horrela sortu zen.\nDuela urte batzuk berrikuntza bati ekin zenioten pertsona gorrek ere kontzertuetaz gozatzeko aukera izan zezaten. Nola sortu zen ideia?\n-Egia da handitzen joan den ekitaldi bat dela, baina gu beti gaude pentsa-tzen ea zer egin dezakegun ahalik eta jende gehienak goza dezan gure ekintzetan. 2011. urtean sortu zen ideia eta Malagako talde bat ekarri genuen gorrei egokitutako kontzertu bat ematera.\nEta zein erantzun izan zuen?\n-Oso ona. Ordiziarrock-en kontzertu batean gor bat dantzan ikustea izugarria izan zen. Ordutik ekintza guztietan erabiltzen dugu sistema hori. Gauza ez da kontatzen joatea ea zenbat gor inguratu diren, baizik eta haiek ere jakitea badutela aukera horretarako.\nBaina nola entzuten dute gorrak izanda?\n-Gauza da guk entzuten dugun bezala inoiz ez dutela entzungo, noski. Baina lortzen saiatzen garena da musika fisikoagoa bihurtzea, eta modu ezberdinen bidez haiek ere kontzertuez gozatzea. Finean, bibrazio bidezko sistema erabiltzen da. Inplante edo protesia dutenak zuzenean musika mahaira konektatzen dira, mundutik isolatu eta musika entzun dezakete. Horrez gain, argiteria ere erabili ohi da efektua lor-tzeko.\nEta ordutik ekintza guztietan erabiltzen duzue.\n-Entzun ez arren, gorrak direnak guk antolatutako kontzertu eta ekintzetan gozatzea nahi dugu. Egia da sentsibilizazioa falta dela, izan ere, teknikak existitzen dira eta fun-tzionatzen dutela ikusi dugu.\nSarituak izan zarete duela gutxi. Esperotakoa izan al da?\n-Inolaz ere ez. Sorpresa handia jaso genuen. Hainbeste urtetako lana jendeak baloratzen duela ikusi dugu. Atzetik lan handia dago eta ekintza txikiena egiteko ere mugitu egin behar da.\nIzango duzue beste proiekturen bat buruan...\n-Bai. Jaialdi bat antolatu nahi dugu Eguzkiaren indarra erabilita bakarrik. Oraindik ere ikusi beharko da ea lor daitekeen horrelako zerbait egitea, baina horixe da asmoa. Aftersunjaia deituko da.\nMendi bat. Zalantzarik gabe, Txindoki.\nHondartza bat. Ez zait gusta-tzen hondartzara joatea, beraz, bat bera ere ez.\nPaisaia bat. Mendiren bat ikusten den edozein leku. Nire kasuan, Txindokiri begira egoten naiz askotan. Ez dakit, baina mendiaren irudiak lasaitasuna transmititzen dit.\nFesta edo ekitaldi bat. Bat aukeratzekotan, dudarik gabe, Ordiziarrock jaialdia. Izugarria izaten da urtero.\nZure txoko gustukoena. Ordizian dagoen Oiangu parkea.


Ekiola energia-kooperatiba sustatuko duen lehen hiriburua izango da Donostia — TUlankide MONDRAGON\nGipuzkoako hiriburua da Ekiola ekimena sustatuko duen lehena, hurbileko energia garbia sortzeko eta haren kudeaketan kooperatibista gisa parte hartzeko. Donostiako Ekiola kooperatiba eratu da dagoeneko, eta Udala modu aktiboan inplikatu da hura bultzatzeko zereginean.\nEneko Goia Donostiako alkateak, Iñigo Ansola Energiaren Euskal Erakundeko zuzendariak eta Marisol Garmendia Ekologiako eta Osasun Publikoko zinegotziek aurkeztu dituzte, Euskadiko hiriburu batean abian jarriko den lehen energia-kooperatiba sustatzeko lankidetza-hitzarmenaren xehetasunak. Lankidetza-hitzarmenean jasotako konpromisoek aditzera ematen dituzte datozen hilabetetara begira egingo diren urratsak, hala nola eguzki-parke fotovoltaiko bat jartzeko lurrak bilatzea, baimenak izapidetzea eta herritarren atxikimenduak bilatzeko prozesua. Amagoia Barandiaran Ekiolako zuzendariak eta Jon Berbel Krean ingeniaritza-enpresa sustatzailearen zuzendari nagusiak ere parte hartu dute ekitaldi horretan.\nDonostiako Udalak Ekiola kooperatiba bultzatuko du proiektua bideratzeko eginkizuna betetzen duen heinean, eta, horrez gain, jendea sentsibilizatzeko eta atxikimenduak bilatzeko prozesu bat gidatuko du. Eneko Goia alkateak adierazi duenez, “Donostiako gizartea aspalditik ari da erakusten energia-eraginkortasunarekin eta energia berriztagarriekin oso konprometituta dagoela. kontsumobide jasangarriago bateranzko trantsizioa sustatuz eta hartan inplikatuz. Udala ildo horretan ere lanean ari da hainbat eremutatik jardunez, Mugikortasunetik adibidez, eta beste proiektu zehatzago batzuen bitartez, instalazio publikoetan energia berriztagarrien bidezko berokuntza-sistema termikoak ezarriz, esaterako. Donostiako Ekiolaren eskutik beste proiektu bat izango dugu herritarren eskutik, haien premietara egokitzea ahalbidetuko digun entzute aktiboko prozesu baten bitartez, eremu espezifiko batean esperientzia pilotu bat bultzatzeko eta hiriko beste gune batzuetara zabaltzeko aukera baloratzeko helburuarekin".\nEkiola ekimenak Energia Aldaketarako Europako Estrategia Euskadin bultzatzeko eta aurrera eramateko asmoa du\nIñigo Ansola EEEko zuzendari nagusiak helburu bera lortzeko batera egindako lana goraipatu du: "helburu horiek ez lirateke inondik inora beteko, tokiko eta eskualdeko erakundeek, Krean ingeniaritza-enpresak eta Energiaren Euskal Erakundeak bat egin ez balute". Gainera, nabarmendu duenez, proiektua "energia-gobernantza berri baten esparruan kokatzen da, Europar Batasunaren politikekin eta 2030erako Euskadiko Energia Estrategiarekin lerrokatuta, eta energia-autohornikuntza erraztu beharra jomugan jarriz, energia berriztagarrien aprobetxamenduko eta energia-autokontsumoko sistemen bitartez.\nEnergiaren Euskal Erakundea eta Krean ingeniaritza-enpresa sustatzailea (MONDRAGON Korporazioa) bazkide gisa dauzkan Ekiola ekimena sortu da Energia Aldaketarako Europako Estrategia Euskal Autonomia Erkidegoan bultzatzeko eta aurrera eramateko asmoarekin, herritarrak energia berriztagarrien kontsumorako sorkuntzan eta kudeaketan ahalduntzean oinarrituta, kontsumitzaile aktiboaren eta energia-komunitatearen figura berrien bitartez. Energia-komunitateak sortu behar dira kooperatiba-formatuan, sistema elektrikoaren barruan jardun dezaten zeregin bat betez beren tokiko eta hurbileko administrazioekin batera, eta horrek aukera emango du energia elektriko fotovoltaikoa sortzeko hainbat instalazio-proiektu bideratzeko, udalerri edo eskualdeetan integratuta.


Merkataritza | Cámarabilbao | Cámara de Comercio de Bilbao\nHome/Merkataritza eta turismoa/Merkataritza\nRETAILERAKO INFORMAZIO- ETA AHOLKULARITZA-ZERBITZU ESPEZIALIZATUAK\nCÁMARABILBAOn ahalik eta konpromiso handiena dugu Bizkaiko enpresa-sarearekin. Horregatik, zure merkataritza-enpresaren egunerokoan lagundu nahi dizugu.\nZure negoziorako azken joeretara bideratzen zaitugu, zure saltokiko laguntza- eta hobekuntza-zerbitzuak eskaintzen dizkizugu, kudeaketari, administrazioari, erakusleihoei eta abarri buruzko prestakuntza eskaintzen dizugu, zure negozioari ahalik eta etekinik handiena ateratzen laguntzeko helburuarekin.\nCÁMARABILBAOn zure negozioa ezartzeko eta hazteko lana erraztu nahi dugu. Gaian adituak diren profesionalek lagunduko dizute zure negozioaren faseetan. Horretarako, tresna ugari ditugu zure saltokiaren eskura:\nMerkataritzako Bulego Teknikoek honako hauek hartzen dituzte:\nAholkularitza eta kontsultak ebaztea saltoki berriei eta/edo dagoeneko ezarrita daudenei.\nSektorearen inguruko laguntzei, diru-laguntzei eta legeriari buruzko aholkularitza.\nBerrikuntzarekin, kalitatearekin, ekintzailetzarekin eta teknologia berriekin lotutako prozesuak sustatzea.\nHirugarren sektoreko estrategiak bultzatzea udalerrian eta/edo eskualdean.\nPrestakuntza-jardunaldiak eta -tailerrak.\nSektoreko joeren jarraipen zehatza Enfokamer Euskadiko Merkataritzaren Behatokiaren bidez.\nPrograma espezializatuak: Retaileko Euskal Eskola eta Berriz Enpresa.\nCámararetail, merkataritzarekin eta zerbitzuekin lotutako gaurkotasunaren berri izateko buletin espezializatua: prestakuntza-jarduerak, laguntzak, araudi aplikagarria edo zure negozioarentzat interesgarria den beste edozein eduki.\nMERKATARITZA BERRIKUNTZAKO DIAGNOSTIKOAK\nTxikizkako merkataritzaren lehiakortasuna hobetzen du diagnostiko pertsonalizatuaren bidez\nRetailen sektorearentzat interesgarriak diren jardunaldiak eta tailerrak\nSektorearen jarraipena eta joerak\nPlataforma aitzindaria eta berritzailea merkataritza-sektorearen prestakuntzan eta espezializazioan.\nSektore estrategikoen enpresa-jarraitutasuna errazten dugu\nTxikizkako merkataritzaren eraldaketa digitala.\nRETAIL DIGITAL SARIAK\nEUSKAL MERKATARITZAREN TOPAKETA\nNazioarteko prospekzio-misioak abangoardiako hirietara\nZure proiektua bultzatu.\nSaltokiei eta ostalaritzari buruz indarrean dagoen legeria biltzea\nZure sektoreari lotutako jarduerak eraginkortasunez egiteko behar duzun guztiari buruzko aholkularitza ematen dizugu.\nZure establezimenduari buruzko azken berriak, gaurkotasuna, laguntzak eta prestakuntza.


Irailaren 20a bitarte matrikulatu daiteke Aitzol Udal Euskaltegian | Tolosa\nIrailaren 20a bitarte matrikulatu daiteke Aitzol Udal Euskaltegian\n2019/09/11 | Euskara eta Hezkuntza\nMatrikulazioa Aitzol Udal Euskaltegian bertan egin behar da: goizez 09:00etatik 13:00etara eta arratsaldez 16:30etik 20:00etara.\nTolosako alkate Olatz Peon Ormazabalek funtsezko erremintatzat jo du Euskaltegia herritarren euskalduntzerako eta “eragile guztiak elkarlanean tolosarrak euskarara erakarri behar ditugula Tolosa euskararen arnasgune izan dadin” esan du; horretarako euskaldun berriei erraztasunak ematea, dakitenen artean erabilera sustatzea, adibidez, gazteen eremu naturalean eraginez eta etorri berrientzako gida sustatzea ezinbestekoak direla nabarmendu du.\nMartxan da Aitzol Udal Euskaltegia berriz ere. Eguneroko taldeak, asterokoak, maiztasun ezberdinetakoak, agiriak ateratzen laguntzeko taldeak, mintzamenean laguntzekoak... Ohiko eran, maila, erritmo eta ordutegi ezberdinak eskura, baita diru-laguntzak ere.\n“Euskarekin match!” aukeratu dute aurtengo lelo gisa, herritarrek euskararekin bat egin, elkartu, euskaraz bizi eta euskaraz biziarazteko. Izan ere, gero eta gehiago dira euskaraz egiten dakitenak, baina batzuk zaila dute euskaraz bizitzea, horregatik, euskaltegien helburua da ez dakitenei erakustea, baina baita dakitenei aktibatzen laguntzea ere.\nOlatz Peon Ormazabal Tolosako alkateak eta Axun Lopetegi Aitzol Udal Euskaltegiko zuzendariak eskaini dute prentsa agerraldia. Alkateak adierazi duenez “herritarrak euskalduntzeko funtsezko erreminta da Aitzol Udal Euskaltegia eta Udalari dagokio herritarrei euskara ikasteko erraztasunak ematea Tolosa gero eta herri euskaldunagoa izan dadin, horretarako euskara ikasteko diru-laguntzak eskaintzen ditugu euskaltegian bertan edota beste zentro batzuetan herritarrek euskara ikasi dezaten”.\nIzan ere, oraindik ere, erabileraren sustapenean jarri beharra dagoela indarra eta bidea dagoela oraindik egiteko nabarmendu du Olatz Peon Ormazabalek. “Tolosaldeako Euskararen Mahaiak lagunduko digu bide hori egiten eta elkarlanean lortuko dugu Tolosa euskararen arnasgunea izatea; eragile guztien artean herritarrak euskarara erakarri behar ditugu, euskara erabil dezaten sustatu, horretarako, euskaldun berriei erraztasunak eman behar dizkiegu, gazteen kasuan beren espazio naturaletan eraginez, aisialdian eta kirolean esaterako eta etorri berrientzat harrera programak garatuz, euskara integraziorako baliabide eta bide izan dadin”.\nAxun Lopetegik gogorarazi du 16 urtetik gorako edonork izen eman dezakeela Euskaltegian: kanpotarrek, jubilatu berriek, merkataritza langileek, agiri ofizialak lortu nahi dituztenek... Iazko datuak ere nabarmendu ditu: “aurreko ikasturtean oso emaitza onak izan genituen, 267 ikaslek eman zuten izena eta 17 talde osatu genituen eta 84 ikasle aritu ziren autoikaskuntzan; horietatik, batez beste, %80ak lortu zuen zegokion agiria; arrazoia: prestatuak daudela ikusten ditugunean bideratzen ditugula”.\nLopetegik azaldu du dagoeneko EGA agiria kendu egin dutela eta HABEk hartu duela bere gain, beraz, aurrerantzean C1 izango da eta azterketa egiteko, maila honetan, bi deialdi egingo dira.\nMatrikulazioa, ikasle kopurua eta diru-laguntzak:\nMatrikulazio epea zabalik dago jada (irailak 20ra arte) eta herritarrak eta euskara ikasi nahi duen oro animatu dute izen ematera. Aurreko ikasturtea aztertuaz eskaintza berdina mantendu da, zenbait berrikuntzekin:\nMailak egiaztatzeko azterketa ofizialak: oinarrizko erabiltzailearena, A1 (Hasierakoa) eta A2 (Oinarrizkoa); aurreratuarena, B1 (Independentea) eta B2 (Aurreratua) eta adituarena, C1 (Gaitasunezkoa) eta C2 (Adituarena).\nC2 mailari dagokionez, orain arte, aurrez aurreko modulua besterik ez da eskaini, aurten autoikaskuntzako aukera ere izango da.\nEskolez gain: mintzalaguna egitasmoa eta Euskaraldia.\nUdalek esfortzu handia egiten dute eta Tolosako Udalaren kasuan, esterako, bertan erroldatutakoei B2 maila bitartean %75eko diru-laguntza ematen die. C1ekoi %50 eta C2koei %25, betiere ezarritako baldintzak betetzen badira.\nHABEk ere diru-laguntzak eskaintzen ditu ikasleak mailaren bat egiaztatzen badu.\nEdozein zalantza argitzeko Aitzol Udal Euskaltegira jo daiteke (Rondilla kalea 34-B 3 a), goizeko 9:00etatik 13:00etara eta arratsaldeko 16:00etatik 20:00etara; 943 65 10 06 telefonora deitu; edota aitzolue@tolosa.eus-era idatzi. Informazio guztia eskuragarri dago www.tolosa.eus -en.


Lan, pentsio eta zerbitzu publiko duinak bermatuko dituzten aurrekontuak behar ditugu EAEn zein Nafarroan | LAB SINDIKATUA\nEkintza Politikoa Lan, pentsio eta zerbitzu publiko duinak bermatuko dituzten aurrekontuak behar ditugu EAEn...\nHerritarren beharrei erantzuteko “instrumentu baliagarri” gisa definitu ditu Nafarroako Gobernuak aurrekontuok. Jaurlaritzak, berriz, “hazkunde ekonomikoa” du hizpide. Inbertsio publikoaz, hazkundeaz, hitz egiten denean, erabaki politiko horiek nori zuzentzen zaizkion da gakoa, norentzat bideratuak diren. Langileon bizitzak erdigunean jarriko dituzten aurrekontuak eskatzen ditugu LABetik, eta horretarako, politika publikoetan norabide aldaketa bat premiazkoa jotzen dugu.\nJaurlaritzaren aurrekontuen aurrean, lehen erreakzio gisa, LABek ez du politika publikoetan norabide aldaketarik ikusten. Azken urteetan gastu sozialean, hezkuntzan, osasungintzan… egin diren murrizketak lehengoratzeko iragarritako inbertsioak askiezak dira eta Europako batazbestekoen oso azpikoak.\nAurrekontuak aberastasuna birbanatzeko bidea izan daitezen aldarrikatzen du LABek, eta hor, ezinbestean, fiskalitatearen gaia dago. Nafarroan une honetan eztabaida irekia dago. Jaurlaritzak, bere aldetik, ez du inolako borondaterik bide horri heltzeko. LABetik, zerga-erreformaren beharra aldarrikatzen jarraitzen dugu.\nBizitza erdigunean jarriko duten aurrekontuak eskatzen ditugu LABetik\nLan, pentsio eta zerbitzu publiko duinak bermatuko dituzten aurrekontuak eskatzen ditugu, bizitza erdigunean jarriko dutenak, besteak beste:\n-Aberastasunaren banaketara bideratuak.\n-Erreforma eta murrizketen bidea amaitzeko aurrekontuak.\n-Pentsio publiko eta gizarte-babes duinerako aurrekontuak. Pentsio arrakalarekin bukatu eta 1.080 euroko pentsioa bermatzeko.\n-Zerbitzu publikoak indartzeko benetako apustua egiten duten aurrekontuak, inbertsio handiagoarekin osasungintzan, hezkuntzan zein gizarte-zerbitzuetan.\n-Langile guztientzat etxebizitza eskubidea bermatuko duten aurrekontuak -Zaintza lanak berrantolatu eta banatzea helburu duten aurrekontuak.


Gero Axular: Itzal galdua — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Agenda › Gero Axular: Itzal galdua\nGero Axular: Itzal galdua\nTaldearen seigarren ikuskizun hau 2015. urteko martxoan aurkeztu zen. Dantzarien zuzendaritza Juan Luis Unzurrunzaga eskutik dator eta musikoen zuzendaritza, aldiz, Andoni Iparragirre zubietarraren eskutik.\nGerra karlistak amaituta, Euskal Herria gogotik erasotu zuen krisiak XX. mende hasieran. Ondorioz, nafar askok Maulera jo zuten orduan indarrean zeuden alpargata lantegietara lanera. Legendak dioenez, gurasoei ezinezkoa zitzaien seme-alabei ikasketak ematea baina batzuk euren itzala ere deabruari saltzera heldu omen ziren ikasketak eman ahal izateko ondorengoei. Axularren kasua hala izan omen zen.\nSalamancara joan omen zen ikasi eta eta gero han ikasitako zabaltzeko asmoz, bere herriaren garapenean lagunduz. Istorio horretan oinarritzen da Itzal Galduaren etorkizuna. Otsagabiako gazteak ikasketak egin eta Nafarroa defendatzera bueltatzen da baina, zer gertatuko ote zaio?\nArgia: Aitor Azkuna, Javier Sainz de Murieta


Odinen soldaduak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSuediako Odinen soldaduak.\nOdinen soldaduak (ingelesez: Soldiers of Odin edo SOO) etorkinen aurkako nazioarteko kale-patruila bat da. 2015eko urrian sortu zen Kemi hirian, Finlandiak Europako migratzaileen krisian jaso zituen milaka asilo-eskaeren aurrean. Handik gutxira Europako eta kanpoko beste herrialde batzutara zabaldu zen.\nNahiz eta Odinen soldaduek talde arrazistekin edo neonaziekin harremanak izatea ukatu, Mika Ranta sortzaileak eskuin muturreko Finlandiako Erresistentzia Mugimenduarekin lotura dauka. Gainera, justiziak Mika erruduntzat jo zuen 2005ean egindako arrazakeriagatiko eraso batengatik.\nMultimedia: Soldiers of Odin\nOrriaren azken aldaketa: 31 urtarrila 2020, 02:38.


Pestizidak ardoetan, araurik ez\n2019ko ekainaren 15a, larunbata | Ordua Euskal Herrian 23:27:15\nFrantziako Kontsumitzaileen Elkarteak 92 ardo beltz, gorri eta zuri aztertu eta guztietan pestizida zantzuak atzeman ditu. Aurkitutako kantitateak txikiak izan dira kasu guztietan, toxikotzat har daitekeen mailatik behera, adierazi dutenez. Baina, aldi berean, gai horren inguruan lege-araurik ez dagoela ohartarazi dute.\nMahats eta fruitu gehienek, kontsumituak izan aurretik, Europak ezarritako Hondakinen Gehienezko Muga (LMR) bete behar dute, baina fruitu horietatik ateratzen diren zukuetarako –ardoak barne– ez dago LMRaren antzekorik.\nMahatsean pestiziden maila kontrolatuta izateak nolabaiteko segurtasuna eman lezake ardoari dagokionez, baina zer gertatzen da egunero edo maiztasunez ardoa edaten bada? Pestiziden metaketak eragin kaltegarriak izan ditzake osasunean? Eta ardoa egiteko mahatsei osagai kimiko artifizialak ezartzen zaizkienean...\nInongo ardoren etiketan ez dugu ikusiko pestiziden edota antzeko substantzien kantitateen berri ematen duen testurik, ez baitago bere kabuz hori neurtzen duen ardogilerik. Egoera horren aurrean ematen diren aholkuak jaki guztientzat ematen direnen antzekoak dira; ardoetara ekarriz, hauxe esango genuke: saiatu leku eta mota desberdinetako ardoak edaten, horrela substantzia zehatz batzuen metaketa ekidingo baitugu.


Zutabeak finkatzeko lurzorurik gabe - GARA\nKoldo Tellitu | Ikastolen Elkarteko lehendakaria\nEhun egunetik gora daramatza Eusko Jaurlaritza berriak. Arretaz jarraitu dugu gure alorrean, hezkuntzan, Iñigo Urkullu lehendakariaren taldeak aurkeztu duen programa; dela hauteskunde kanpainan EAJk aurkeztutakoa, dela Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak aurkeztutakoa, dela oraintsu lehendakariak berak aurkeztu duen 2012-2016ko Gobernu Programa. Aitortu behar dugu, gainera, atsegin dugula programa. Ez du erabat bat egiten guk nahiko genukeenarekin, baina bat egin genezake programa horretan aurkeztutako puntu askorekin eta ezarritako oinarriekin.\nNola ez dugu bat egingo, bada, gure haurren 0-3 etapa indartzeko egitasmoarekin? Nola ez dugu bat egingo, bada, konpetentzietan oinarritutako hezkuntza ereduaren aldeko apustuarekin? Nola ez dugu bat egingo, bada, euskal curriculuma garatzearekin? Nola ez dugu bat egingo, bada, irakasleei dagokien ezagutza onartzearekin, haien formazioan sakontzearekin? Nola ez dugu bat egingo, bada, Hezkuntza Legea adosteko egitasmoarekin? Urteak daramatzagu hori dena aldarrikatzen, eta pozik hartu dugu Eusko Jaurlaritzak ere bere egitasmoaren oinarri gisa aurkeztu izana.\nOinarri sendoenek ere huts egin dezakete, ordea, orube egokirik, lurzoru tinkorik gabe. Harea mugikorretan zutabe guztiak ahul baitira. Horrela gertatzen da, gure ustez, kasu honetan ere. Programa hori ez baitugu ikusten Aurrekontu Lege proiektuan islatuta. Eta aurrera begira ere, ez dugu diskurtsoa islatuta ikusten. Helburuak ikusten dira, bai, baina bitartekorik ez; eta bitartekorik gabe helburuak ezin lortu. Puntu batzuk nabarmendu nahi ditugu; ez dira denak, baina lagin esanguratsuak dira zertaz ari garen azaltzeko.\nIrakasleen etengabeko formazioa aipatuko dugu lehenik. Azken hiru-lau urteetan sekulako jaitsiera izan da Eusko Jaurlaritzak alor honi eskaini dion finantzaketan. Egungo Jaurlaritzak besteak beste garrantzi handia ematen dio sare eta oinarrizko konpetentzien garapenean murgilduta dabiltzan etapa guztietako irakasleen etengabeko prestakuntzari, baina aurreko Jaurla- ritzaren ildo berari segitzeaz gainera, murrizketa handiagoa prestatu du, eta hemen batzuek besteek baino gehiago sufrituko dugu: %13ko jaitsiera aurreikusi du atal honetan, baina itunpeko sareko irakasleen formazioari dagokionean %60 izango da murrizketa.\nCurriculuma garatzea da Eusko Jaurlaritzak ezarritako beste lehentasunetako bat. Ikastolon zutarrietako bat da hori ere. Ez genuen alferrik garatu eta antolatu curriculuma lantzeko taldea. Orain, Ikaselkarrekin, EKI proiektua garatu dugu, datorren ikasturtean DBH1en martxan jarriko dena, euskal curriculuma, konpetentzietan oinarritutako eredua eta integrazioaren pedagogia biltzen dituen ikas-materiala. Proiektu aitzindaria da, 2009an eskola komunitateak (eta Jaurlaritzak berak) hitzartutako euskal curriculuma garatu baitu lehenbiziko aldiz, eta Europatik irakaskuntza mailan datozen zuzentarau berriak biltzen baititu. Hurrengo ikasturtean DBH2rako ikas-materiala argitaratzeko asmoa dugu, eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza amaitutakoan Lehen Hezkuntzarekin hasiko gara. Egitasmoa oso garrantzitsua da; curriculumean ez da horrelako jauzirik egin urte luzeetan. Baina une honetan kinkan dago, proiektuak ezin baitu behar bezalako garapenik izan euskal erakundeek ez badute bultzatzen. Kinkan, bai, Jaurlaritzatik azken urteetan alor honetan egin den finantzazio murrizketa areagotu egingo baita. 2012-13 ikasturterako Jaurlaritzak 670.250 euro aurreikusi zuen euskarazko ikas-materiala sortu eta garatzeko; 2013-14rako 104.000 euro jarri ditu aurrekontuetan, %84,5eko jaitsiera, hain zuzen ere.\nEzin ahaztu Seaska. Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura sailburu Cristina Uriartek Ipar Euskal Herriko ikastolentzako laguntzari eustea defendatu du; are, UPD eta PP alderdiekin gatazka dialektikoa ere izan du gai honetan. Baina aurrekontuei begiratu, eta Seaska ez da inondik inora agertzen. Aurreko urteetan zuzeneko laguntza jaso du Seaskak Jaurlaritzatik, iaz izan ezik, hitz emana egon arren, azkenean, laguntzarik ez baitzuen jaso. Iparraldeko EEP Euskararen Erakunde Publikoari emandako laguntza ere 57.000 eurotan gutxitu du Jaurlaritzak (iaz baino %12,5 gutxiago).\nHaurren 0-3 etapak ere zalantzak eta kezka eragiten dizkigu. Garrantzia ematen dio Eusko Jaurlaritzak etaparen ezarrerari jarraipena emateari «instituzio ezberdinak lankidetzan arituz eta hiru urtetik beherako haurrentzako dagoen heziketa eskaerari etenik gabe erantzunez». Zalantza handiak ditugu, ordea, diru kontuei begiratzen diegunean, iaz itunpeko sareak atal honetan 29 milioi euro jaso baitzituen, eta aurtengo aurrekon- tuetan 21 milioi aurreikusten baitira, hau da, %27,6ko jaitsiera.\nPuntu gehiago aipa genitzake, luze joko luke, ordea. Dena den, inork ez dezala har hau publikoaren eta itunpekoaren arteko gatazka gisa. Baina hitz egitean, zenbaitek kontrakoa esan edo iradoki badu ere, zertaz ari garen argi edukitzeko eskatu nahiko genieke itunpekoak are gehiago estutzeko eskatzen ari direnei, eta ongi begira ditzatela kontuak, ohartuko baitira, esaterako, Lanbide Heziketan batere finantzaziorik ez dugula, eta alor horretan Hezkuntzak 224.000 euro (iaz baino apur bat gutxiago) aurreikusi dituela hezkuntzarekin zerikusi gutxi duen Confebaskentzat.\nOraindik orain ez dakigu aurrekontuak dauden bezala onartuko diren, aldaketak egingo dizkieten edo iazkoak luzatuko diren. Jakin badakigu, ordea, hezkuntzan jartzen den euro bakoitza ez dela gastua, etorkizunerako inbertsioa baino. Handik kentzen den euro bakoitza, berriz, ez da aurrezkia; galera da.


Udaberrian hasiko diren berritze lanak direla eta, liburutegiko bilduma lekuz aldatzen hasi gara. Ondorioz, datorren astelehenetik aurrera, martxoak 2, Fondo Gordeen Gelako zerbitzua itxi egingo da.\nErrusiar jatorriko biokimikako irakaslea Bostongo unibertsitateko Medikuntza fakultatean eta idazlea izan zen. Bere jaiotzaren mendeurrena betetzen den honetan bere obra eskerga ekartzen dugu gogora.\nAutore hauei buruzko liburuak aurkituko dituzu: Joan Didion, Alejandra Pizarnik, Benito Perez Galdós eta Jose María Guelbenzu.\nFONOTEKAN: Lege lehorra\nEhun urte betetzen dira aurten Ameriketako Estatu Batuetan edari alkoholdunak edateko debekua martxan jarri zenetik. Aste honetan hamarkada pasa iraun zuen garai hura deskribatzen duten zenbait pelikula aukeratu ditugu.


Ostwalden biskosimetro - Wikipedia, entziklopedia askea.\nOstwalden biskosimetroa isurkari baten likatasuna ezagutzeko erabiltzen den tresna da. Isurkari baten V bolumenak grabitatearen eraginez biskosimetroaren kapilar erako hodi batetik pasatzen behar duen t denbora neurtzen da. Esperientzia ur bolumen berarekin errepikatzen da; honen likatasuna hH2O eta dentsitatea rH2O ezagunak dira. Urak kapilarra igarotzeko behar izan duen denbora t baldin bada, aztertu nahi den isurkariaren likatasuna honela dago erlazionatua uraren likatasunarekin:


barren.eus - Stock Feria antolatu dute Txankakuako merkatariek, herriko merkataritza txikiari bultzada emateko asmoz\nStock Feria antolatu dute Txankakuako merkatariek, herriko merkataritza txikiari bultzada emateko asmoz\nArgitaratua: 2019-10-03 11:07\nTxankakuako merkatariek Stock Feria azokaren ekitaldi berri bat egingo dute zapatuan, urriaren 5ean, Maalako parkean.\nTxankakuak herriko merkataritza txikiari bultzada emateko asmoz antolatzen du urtero Stock Feria. Maalako parkean egingo dute, 10:00etatik 14:30era. Elkarteko 18 establezimenduk hartuko dute parte, eta eskaintza bereziak egingo dituzte.\nOhi bezala, feriari amaiera emateko 600 euro zozketatuko dituzte erosketa bonoetan. Zozketa 14:00etan izango da Maalako parkean bertan, eta saria jasotzeko ezinbestekoa izango da saritutako boletoaren jabea unean bertan han egotea.\nAurten ondorengo hauek hartuko dute parte: Arauri lurrindegia, Casa Astigarraga, Ecenarro mertzeria, Ikus optika, Ferpi modak, G&M jantzidenda, Goiara drogeria, Ipintza margoak, Iria moda, Iriondo kirolak, Kala loradenda, Klitz moda, Moma jantzi-denda, Muruamendiaraz gozotegia, Nalai oinetakoak, Olaia estetika, Sara jantzi-denda eta Uzuri optika.


Jarrai dezala inatueri festak - Ekintza Ikastola\nFeb17, 2021 Berriak\nJarrai dezala inatueri festak\nAstelehen tankera duen asteazkena da gaur, inauterien ondorenjo normaltasunera itzultzeko eguna. Baina zeinen ongi pasa dugun aurten ere EKINTZAn inauterietan!\nPailazo mozorroa jarri, gelak apaindu, dantza egin eta primeran pasa dugu, baina ikasi ere egin dugu, noski. Pailazo mozorroa gure eskuekin sortu dugu eta irudimena, nortasuna, autonomia, umorea eta sormena landu ditugu.\nIkasle bakoitzak bere pailazoa irudikatu du, horretarako mozorroa norberak bere modura eta gustura egokituta. Ez da kolorerik eta formarik falta izan, eta eder asko jantzita ibili gara!\nIkusi Haur Hezkuntzako ikasleek zeinen ondo pasa duten!


Jangela eta sukalde berriak izango dituzte Orokieta Herri Eskolan - Zarautz - Zarauzkohitza.eus\nJangela eta sukalde berriak izango dituzte Orokieta Herri Eskolan\nZarauzko Hitza 2018-11-05 11:37\n400 haurrek bazkaltzen dute egunero eskolan, eta jangela handituta, bi txandatan bazkalduko dute, hiru txandatan beharrean. Sukaldeko lanak ostiralean amaituko dituzte, baina gero barrua hornitu beharko dute.\n"Aldaketa garrantzitsua da, lehen bazkaltzeko denbora askorik ez zutelako umeek; bi ordu eta erdian hiru txandak jan behar zuten. Orain, patxadaz bazkaldu dezakete, eta mahaiko ohitura onak erakusteko aukera ere badugu", azaldu dio HITZAri Arrate Ugalde zuzendariak.\nJangelari bi zati erantsi dizkiote. Batetik, eskuineko aldea luzatu egin dute, eta bestetik, lehen irratia eta Guraso Elkartearen bulegoa zeuden tokiak jangelari eman dizkiote. Irratia goiko pisuetako batera aldatu dute.\nSukalde berria egiten ari dira orain, eta lanak ostiralerako amaitzea espero dute. Gero, ordea, makinak eta sukaldeko elementuak jarri beharko dituzte. Horregatik, Ugaldek ez daki noizko egongo den prest sukalde berria.\nTximinia berria jarri dute, eta estali dute ia osorik. Sukaldeko elementu guztiak izango dira berriak, eta langileek bertan aldatzeko tokia ere izango dute hemendik aurrera.\nIrisgarritasuna ere hobetuta\nSukaldeko obra izan da garrantzitsuena, baina bigarren mailako lan txikiagoak egiteko aprobetxatu dute. Hala, iparraldeko sarreran irisgarritasuna hobetu dute hainbat arranpla jarrita.\nIrratiaren kokagune berria ere ari dira prestatzen, eta telebistarako txoko bat jarriko dute. Orain arte goizero egiten zuten irratsaioa ikasleek, baina hemendik aurrera, irratiaren txokora gehiagotan joateko aukera izango dute, ikastetxean bertan egongo delako, ez jangelan.


'Eskarabillera' liburua aurkeztu du Aldundiak - Deia\n'Eskarabillera' liburua aurkeztu du Aldundiak\nBasauriko jaietako pertsonaiaren inguruko kontakizuna da aurtengo ipuin hirueleiduna\niratxe olaizola / bilbo 30.07.2020 | 00:21\n'Eskarabillera'ren aurkezpena. José Mari Martínez\nEskarabillera foru aldundiak urtero argitaratzen dituen ipuin ilustratuen hirueledunen bildumaren azken liburua da. Liburuaren aurkezpena Bilboko Unamuno Plazan dagoen Euskal Museoan egin zuten atzo. Aurten, Andoni Abenojar idazleak eta Eider Eibar ilustratzaileak egindako liburua da.\nAldunditik aipatutakoaren arabera "umeetatik ezagutzen ditugun pertsonaiak beste dimentsio batean lantzeko aukera" ematen die 2017an sortutako liburuen proiektu hau. Duela lau urte sortu zen Ipuinak Bilduma, Bizkaiko pertsonai herrikoi, tradizional edo folkloriko batzuk Bizkaiko publikoari hurbiltzeko asmoz.\nAurretik, idazle eta marrazkilari ezberdinek beste liburu batzuk idatzi izan dituzte Ipuin Bilduma honentzako, besteak beste: Gargantua (Euskal Herriko elezarretako pertsonaia), Mari Jaia (Bilboko jaien pertsonai nagusia) eta Erraldoiak (tradizionalki jaietan agertzen diren pertsonai ezberdinak) landu izan dute. Baina aurtengo pertsonaia, esan bezala Eskarabillera zen.\nEskarabillerak Basauri auzoko jaietako pertsonaia izateaz gainera, aurretik Bizkaiko meatze-arroetan ikatza biltzen zuten emakumeak izan ziren. Alde batetik ikatza biltzen zuten emakumeak erakusten ditu liburuak eta bestetik gaur eguneko jaietan parte hartzen duten emakumeak ager-tzen dira.\nAipatu bezala, liburua XX. mendearen hasieran Bizkaiko ikatz-arroetan ikatz-hondarrak (eskarabila) biltzen aritzen ziren emakumeen ingurukoa da. Historiaren arabera, ikatz hau salmenta prezio baxua zeukan nahiz eta etxe danetan sukalde eta berogailuetan erregai bezala erabiltzen zuten. Emakume hauek garran-tzitsuak ziren, hain garrantzitsu gaur egun Basauriko jaietako protagonistak direla.\nAndoni Abenojar idazleak aipatu zuenaren arabera, istorioa ida-tzi baino lehenago Basauriko jendearekin berba egin zuela onar-tzen zuen eta historia ikertu egin zuela liburua idatzi baino lehen. Idazle hau psikologian lizentziatua eta hainbat literatur lehiaketaren irabazle izan da. Horien artean, Bizkaiko Foru Aldundiak nabarmendu nahi izan du 2015. urtean Bizkaidatz VII. lehiaketa irabazi izan zuela.\nBestalde, Eider Eibar ilustratzailea, gazte eta umeentzako egindako lanagatik da ezaguna. Hainbat liburu ilustratu izan ditu, besteak beste; Josu Wilñoren Pirata Ximon, Peru Magdalenaren Katixa katu botaduaren abenturak, Ruben Ruizen Gure etxea, Leire Bilbaoren Gaua balkoian, Lourdes Unzuearen Kaiuko bat elurretan, Toti Martinez de Lezearen Dragoi urdin bat edo Leire Bilbaoren Errotondan bueltaka.


Hezkuntza Plataformen Topagunea: 55 ikastetxetik gora egingo dute planto, Bizkaian\n55 ikastetxetik gora egingo dute planto, Bizkaian\n(Natalia Salazar Orbe, Bizkaiko HITZAn)\nIkaskuntza prozesuaren egoera ezagutu, eta emaitzetan oinarrituta berau hobetzeko plana egitea du helburu Lehen Hezkuntzako hirugarren mailako azterketak. Hala zehaztu du Hezkuntza Sailak. Egoera hori ahalik eta azkarren diagnostikatzea eta behar diren neurriak hartzea du xede. Hala, Heziberri planaren eredu pedagogikoaren markoak Lehen Hezkuntzaren etapa erdian barne-ebaluazio diagnostikoa egitea aurreikusten du. Guraso eta hezkuntza komunitateko agente asko ez datoz bat irizpide horiekin. Besteak beste, helburua ikastetxeen rankinga egitea dela uste dute. LOMCE lege organikoaren inposiziotzat jo dute, gainera. Hala, azterketon aurka planto egin dute. Bizkaian 53 ikastetxek hartu dute erabaki hori, oraingoz.\n> Santutxuko guraso bati elkarrizketa, klik hemen\nJoan den ostiralean aldarrikapen festa egin zuten Santutxun, Luis Briñas ikastetxeko eta Karmelo ikastolako hezkuntza komunitateak eta auzoko hainbat eragilek antolatuta. LOMCEren legea “inposizio hutsa” dela salatu zuten. “Atzerakoia da. Euskararen eta ikasleen aukera berdintasunaren kontrakoa da. Sexista da. Eta hezkuntzaren pribatizazioa du helburu”. Eta Heziberri gauza bera dela diote: “LOMCEren euskal aplikazioa”.\nHainbat ikastetxetan ezinegona sortu dute proiektuak eta azterketak. Pedagogikoki atzerapauso izugarritzat jo du Hezkuntza Plataformen Topaguneak. Herrietan azken urteetan sortu diren plataformen topagunea da. Ikoitz Arrese bertako kidea da. Ikasturte osoan irakasleek ikaslearen gainean egiten duten jarraipena jo du ebaluazio bide egokientzat. “Hori nahikoa izan da orain arte ikasleon gaitasunak neurtzeko, ondo doazen ebazteko edo hobetu beharrekoak aurkitzeko”. Hala, ikasturte bateko lan guztia egun bakar batera mugatzea kritikatu du.\n8 urteko ikasleentzako proba da. Adin horretako haurrei denbora mugatuan bukatu behar duten azterketa bat egiteak urduritasuna sor diezaiekeela uste du. “Oso goiz da eurentzat”.\nLOMCEren inposiziotzat dute Eusko Jaurlaritzak Heziberri barneko proba gisa aurkeztu duen azterketa. “Jaurlaritzak LOMCEren aplikazioa egin behar izan du, eta aplikazio horri Heziberri deitu dio”. Batak eta besteak jasotako azterketek eduki berak dituzte: matematika, zientziak eta irakurmena eta idazmena baloratuko dituzte.\nOrain artean, Lehen Hezkuntzako laugarren mailan egiten zuen antzeko proba diagnostiko bat Jaurlaritzak, bi urtean behin. Ikastetxeek eurek egiten zuten proba, eta Irakas Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundeak (ISEI) diseinatzen zuen. “Hori bai, hori erabili izan da hobekuntza planak egiteko. Gu ez gaude ebaluazio diagnostikoen kontra”. Duela hilabete inguru argitaratu ziren iaz egin zuten probaren emaitzak. “Azken zazpi urteetako euskara gaitasunik txarrena erakutsi dute. Ebaluazio diagnostiko horrek ematen dituen adierazleek erakutsi dute euskarari dagokionez askoz inplikazio handiagoa behar dela”. Emaitzok baliagarriak izan arren, pedagogikoki “astakeriatzat” jo du proba hori hirugarren mailara aurreratzea.\nLaugarren mailako azterketa ez da desagertuko, gainera. “Hala ere, jarraitzen dute justifikatzen helburu berberak dituztela batak eta besteak. Beraz, ez dago zalantzarik, LOMCEren araberako proba bat da”.\nLehen Hezkuntzako zikloa bukatzean ere azterketa bat aurreikusten du Heziberrik, seigarren mailan. Aurten ez dute ezarri, baina litekeena da iaz hirugarren mailakoarekin egin zutenaren antzera proba batzuk egitea. Hala ere, oraingoz ez dute horrelakoen berri. Behin martxan jarrita, ikastetxe guztiek egin beharko dute.\nIkastetxetik kanpoko adituek diseinatuko dute, eta ikastetxetik kanpoko irakasleek zuzenduko dituzte azterketak. Lehen Hezkuntzako etapa ebaluatzeko proba gisa aurkeztu dute. Hala ere, ikastetxeak sailkatzeko modu bat izango dela sinetsita dago Arrese. “Ikastetxeak onen eta txarren artean sailkatuko ditu”. Ikasleek azterketan ateratako emaitzak ez dituzte jakinaraziko; bai, ordea, ikastetxeenak. “Jakina da ikastetxeen emaitzak rankingak egiteko erabiltzen direla. Berba horrek konnotazio txarra du, baina errealitatea da”. Datu horiek ghettoak sorraraziko dituztela deritzote; ikastetxe batzuk estigmatizatuko dituztela, alegia. “Zoritxarrez, ikastetxe horiek beti egongo dira inguru sozioekonomiko txarrenetan”.\nIrakasleek eman beharreko gaiak zentralizatzeko nahia ere badago proba horien atzean. Madrilgo Hezkuntza Ministerioak zehaztu behar ditu seigarren mailako azterketa prestatzeko eta zuzentzeko irizpideak. Legea onartu zuen PP alderdiaren eta LOMCEren beraren logikari jarraiki, zentzua dauka horrek. “Eduki berberak eman gura dituzte-eta estatu osoan. Horretarako erabiltzen dute, azken batean, azterketa hau: ziurtatzeko ikasleek eduki horiek barneratu dituztela. Ikastetxe barruan irakasleek egiten dutena berdin dio LOMCEri, jakin badakitelako ziklo amaierako azterketan berak ezarritako edukiak baloratuko direla”. Heziberrik antzera jokatzen du: “Autonomia ematen die irakasleei, baina autonomia horrek ez du ezertarako balio etapa amaieran azterketa horiek izango baditugu”.\nHezkuntza Saila lanean ari da ahalik eta ikastetxe gehienek egin dezaten hirugarren mailako azterketa. Hala ere, mezu kontrajarriak helarazi dizkiete. “Duela zenbait hilabete iritsi zen jakinarazpenaren arabera, ikastetxe bakoitzak erabaki ahalko zuen azterketa egin ala ez”. Azken asteetan iritzi hori aldatu egin da, eta hiru aukera zabaldu dizkie zentroei: ISEIk egindako ereduari jarraitu, eredu hori egokitu edo eredu propioa egitea.\nHala ere, gero eta ikastetxe gehiago dira azterketari planto egingo diotenak. Batez ere, ikastolak eta ikastetxe publikoak dira. “Kristau eskolak Heziberri proiektuaren alde agertu dira; beraz, hark markatutako azterketa horiek egingo dituzte”. Ikastolen elkarteak askatasuna eman dio zentro bakoitzari azterketa egin ala ez erabakitzeko.\nMaiatzaren 2an hasi zen, modu ofizialean, probok egiteko epea. Hilaren 27rako zuzenduta egon behar dute azterketa guztiek. Santutxuko Luis Briñas ikastetxea eta Karmelo ikastola aitzindariak izan ziren probari plantoa adierazteko orduan. Aurten ere irmo eutsiko diote, eta hala erakutsi zuten ostiraleko ekitaldian. Denen artean eztabaidatu eta adostuko den hezkuntza sistema propioa aldarrikatu dute.\nEtiketak: 3. mailako azterketa, Agerraldia, Elkarrizketak, heziberri, hezkuntzaeraiki, hitza, LOMCE, planto, Plataformak, Prentsa, santutxu\nMobilizazioak 3. mailako azterketaren azken egunea...\nGasteizko 21 ikastetxek planto egingo dutela jakin...\nDeba Goieneko 12 ikastetxetan #LOMCEriPlanto eging...


Margolari gazteen lehiaketa Artatza Jauregian ospatuko da igandean - leihoa.info\nMargolari gazteen lehiaketa Artatza Jauregian ospatuko da igandean\n2021 June 15, Tuesday adminKultura, Sarrera\nDatorren igandean, ekainaren 20an, Margolari Gazteen XXIII. Lehiaketaren edizioa ospatuko da, goizeko 8:00etatik arratsaldeko 15:00etara. Aurten, berrikuntza gisa, Artatza Jauregian egingo da lehiaketa, eta, beraz, eraikin berezi horretan eta lorategietan oinarrituko dira lanak.\n12 eta 30 urte bitarteko 21 gaztek hartuko dute parte aurtengo edizioan, 11 leioaztarrak. Egun berean hasi eta bukatu beharko dituzte obrak. Ondoren, irailaren 24tik urriaren 6ra egongo dira ikusgai Kultur Leioako erakusketa aretoan.\nSariak bakarrak eta zatiezinak izango dira. Lehenengo saria lortzen duenak 800 euro eta oparia jasoko ditu; bigarren saria eskuratzen duenak 500 euro eta oparia eta, azkenik, hirugarren saria irabazten duenak 360 euro eta oparia jasoko ditu.\nAurrekoez gain, bi sari berezi banatuko dira: herriko lanik onenari eta gazte saria. Herriko lanik onenaren saria eskuratzen duenak 360 euro eta oparia jasoko ditu. Baldintza bezala, beste kategorietan saritu gabeko herriko artista baten lanik onentzat hartutakoa izango da.\nAzkenik, gazte saria lortzen duenak 120 euroko bonoa eta oparia jasoko ditu. Kategoria honetan ere baldintza bi bete behar dira: 18 urtetik beherakoa izatea eta beste kategorietan saritu gabeko egile lan onentzat hartua izatea.\nAEK abre la matrícula de los cursos de verano y la prematrícula para el próximo curso


Arrasaten geldialdia egingo du Aspace Gipuzkoaren 50. urteurreneko ospakizun zikloak - Debagoiena - Goiena.eus\nArrasaten geldialdia egingo du Aspace Gipuzkoaren 50. urteurreneko ospakizun zikloak\nJon Irizar Aranguren 2021-09-29 15:39\nGaur goizean aurkeztu dute Gipuzkoako Foru Aldundian Aspace Gipuzkoaren 50. urteurreneko ospakizun zikloa. Elkarrekin gai + gara lelopean, urriaren 4an Donostiako Tabakaleran emango zaio hasiera ekintzaz beteriko urteari; azaroan ekitaldi bat egingo da Arrasaten.\n"Eskerrak eman nahi dizkiogu gizarte gipuzkoarrari erakutsitako babesagatik; Elkarteak egiten duen lana ikusarazi nahi dugu; Elkarte-sentimendua indartu nahi dugu; eta, azkenik, kolaboratzaile eta lagunen sarea zabaldu nahi dugu". Horiek dira, hain zuzen, Aspace Gipuzkoako Zuzendaritza Batzordeko kide den Eneko Ziarsoloren hitzetan, bost hamarkadatan egindako bidea ospatzeko antolatu duten ekitaldi ziklorako ezarri dituzten helburuak.\nMaite Peña, Gipuzkoako Gizarte politiketako diputatua, Elisa Carmona, Aspace Gipuzkoako Presidentea, eta Ziarsolo bera izan dira, garun-paralisia duten Aspaceko bi kiderekin batera, gaur goizean Gipuzkoako Foru Aldundian egin duten aurkezpen agerraldian. 50 urte hauetan politika sozialen "protagonista" izan da elkartea Peñaren hitzetan, eta gisa honetako erakundeei esker, "Gipuzkoako gizarte-politiken eredu propioa osatzen duten babes, zaintza eta gizarte-politiken eredua daukagu".\nAspace Gipuzkoako Presidenteak adierazi duenez, pandemiak antolatzeko modua "birpentsatzera" eraman duten arren, urteurrena 2021eko urritik 2022ko urrira bitartean egiteko erabakia hartu dute. Bide horretan, datorren astelehenean, urriaren 4an, Donostiako Tabakaleran egingo den ekitaldi instituzionalarekin emango zaio hasiera ospakizun zikloari. Amaiera, aldiz, Aspace Eguna 2022 ekarte-jaiarekin egitea aurreikusten da.\nArrasate ere ospakizunaren parte\nOpakizuna lurralde osora zabaldu asmoz, zentroa duten udalerrietan lantalde ezberdinak eratu dira, eta Ziarsoloren arabera, horiek izango dira urtean zehar garatuko diren jarduerak definitzen joango direnak. "Oraingoz, esan dezakegu azaroan ekitaldi bat egingo dela Arrasaten".\nAspace Gipuzkoa, datutan\nGaur egun, garuneko paralisia duten 472 pertsona artatzen ditu elkarteak, 340 profesionalen eta 126 boluntarioren laguntzarekin. Arreta beren etxeetatik ahalik eta hurbilen emateko helburuarekin, 11 udalerritan banatutako 15 zentro daude Gipuzkoan banaturik; horietako bat da, hain zuzen, Arrasatekoa.


(«Binilozko disko» orritik birbideratua)\nDisko fonografikoa binilozko edo antzeko gaiez egindako xafla mehe biribila da, hotsak, irudiak edo datu informatikoak grabatzen eta erreproduzitzen dituena. Soinua xaflaren alde bakoitzean biribilean egindako ildoetan grabatuta dago: grabazioa disko arruntetan sistema analogikoaz egiten da. Laser diskoak, berriz, txikiagoak izaten dira eta laser izpiez sistema digitalaz grabattzen dira.\n1877an Charles Cros frantsesak hotsa grabatzeko eta entzuteko tresna bat erakutsi zuen Zientzietako Akademian. Urte horretan bertan, Thomas Edison estatubatuarrak danbor tresna bat egin zuen, 1881etik aurrera merkaturatu zuena. 1888an Emil Berliner alemaniar jatorriko estatubatuarrak zinkezko lehen diskoa egin zuen: argizariz estalita zegoen, 30 cm-ko diametroa zuen, eta minutuko 78 bira ematen zituen. Zientzialari horrek berak Deutsche Grammophon Gesellschaft sortu zuen, eta, metalezko matrize batetik abiatuta, diskoak seriean egiten hasi zen. Hala ere, audio diskoak ez zuen Lehen Mundu Gerra ondoren arte arrakastarik izan. 1930etik aurrera irakurketaburu elektrikoak erabiltzen hasi ziren, anplifikatzaile bati eta bozgorailuei lotuta, ordu arteko gramofonoen irakurketa zuzeneko buruen ordez. Irakurketa orratzak hobetuz joan ziren, diamantezkoak batez ere, eta baita irakurketa-buruak ere, eta mikro ildoak zituzten plastikozko lehen diskoak sortzen hasi ziren, 33 bira ematen zituztenak. Ondoren, mota bereko disko txikiak kaleratu ziren, 45 bira ematen zituztenak. Grabazioaren eta irakurketaren kalitateak eta estereofoniaren sorrerak hots kalitate arazoak sortu zituzten anplifikatzaile eta bozgorailuetan, eta horrela sortu zen goi fidelitatearen kontzeptua.\n1979an Philips herbeheretar etxeak disko iraultzaile bat kaleratu zuen: oso txikia zen, 12 cm-koa, eta disko konpakto edo CD izena eman zitzaion. Disko berri hartan ildoak ez ziren era mekanikoan jarraitzen, era elektronikoan baizik, zenbakizko informazioa zuen barruan, ez analogikoa, eta laser sorta oso fina islatzen edo zabaltzen zuten ontzi mikroskopikoak zituen. Disko haiek atzeko zaratak eta interferentzia guztiak ezabatzen zituzten, eta izugarrizko kalitate maila lortzen zen horrela. Ildoak gai plastiko garden batez biltzen dira eta horrela ez dira urratzen. Philips etxearen disko hura berehala zabaldu zen mundu osora. CD diskoak izan zuen arrakasta kontuan hartuta, disko egileek audio eta aldi berean bideo diskoak egitea pentsatu zuten, laser bidezko zenbakizko grabazioaren sistemaren bidez. Izugarrizko arrakasta izan zuen, baina eztabaida ere sortu zen nazioartean, iritsi beharreko helburuei eta onartu beharreko estandarrei buruz. Era horretako lehen disko saila behin bakarrik graba zitekeen, ekoizpenaren unean hain zuzen. Sail hori artxibo aldaezinak grabatzeko erabili zen: hor CD-ROM mota nabarmendu zen (Read Only Memory). 1985ean sortu zen, eta berehala nagusitu zen alor horretan, baina gero eta gehiago eskatzen ziren norberak graba zitzakeen diskoak, batez ere konpainia handietako artxibo elektronikoak osatzeari dagokionez. Disko berri hari disko interaktiboa esan zioten. Philipsek CD-I izenekoa merkaturatu zuen: telebista bati lotzen zitzaion eta berdin-berdin irakurtzen zituen hotsa, irudia eta filmak, dekodifikatzaile berezi baten bidez, baina haiek ere norberak ezin zituen grabatu: aukera hori eskaintzen duten diskoak gutxi dira egun. Alor horretan, bi etxe nagusi dira: Sony –CD-E, CD-R eta CD-U diskoekin arazo horren inguruan ari dena– eta Panasonic, PD diskoekin diharduena (phase change disc).\nOrriaren azken aldaketa: 11 ekaina 2022, 08:10.


Gasolinazko generadorea salgai. Potentzia altua dauka. Tel.: 646229654\nSmar for two coupe, 2011. Baldintza oso onetan, gutxi erabilia, bateria berria eta neguko gurpilak. itv-a pasa berria. Telefonoa: 645005499, maddi (whatsappez)\nUmea eramateko kotxea, txasisa ...\nUmea eramateko kotxea, txasisa eta kapazua, jane nomad markakoa, egoera onean , 100 eurotan saltzen dut. Tel.: 625-48 38 39 musikuxua@gmail.com\nEgurrezko sehaska salgai\nEgurrezko sehaska oso polita saltzen dut, koltxoia barne, 150 eurotan. Tel.: 625-48 38 39 musikuxua@gmail.com\nEgurrezko bi ohe salgai\n180 eurotan egurrezko bi ohe 90koak, biak berdinak, saltzen ditut. Tel.: 625-48 38 39 musikuxua@gmail.com