Euskararen mugak Archives - Page 2 of 3 - LINGUA NAVARRORUM LINGUA NAVARRORUM\nNafarroako euskal mintzoen mugak: 1970\nDuela berrogei bat urte bi ikerlari ezberdinek, zeinek bere aldetik, Nafarroako euskal mintzoen mugei eta egoerari buruz emandako xehetasunak laburbiltzen ahaleginduko naiz sarrera honetan.\n1970 inguruan eguneratu ahal izan ziren Nafarroako euskararen atzerakadari buruzko albisteak, aspaldiko urte haietan sakontasunez ikertu gabe zeudenak. Oso eite desberdineko ahalegin handi bana burutu zuten horretarako Jose María Sánchez Carrión Txepetxek eta Pedro de Yrizarrek.\nTxepetxen 1972ko liburua\nTxepetx gazteak, unibertsitate ikasketak Granadan hasi berriak zituela (18 urte eskas!), Nafarroa euskaraduna orraztu zuen 1970eko udan zehar, alderik alde, hizkuntza zein egoeratan zen ikusteko asmoz. Euskararen mugek ez ezik, bereziki kezkatu zuten Cartagenan jaiotako ikerle gaztea euskara eta erdararen arteko harreman desorekatuak eta hizkuntzaren atzerakada eragiten zuten arrazoiek. Herri askotan ibili eta makina bat berriemaileri galdetu ostean, Sánchez Carrionek ordura arteko euskal ikerketetan parekorik ez zuen liburu batean bildu zuen bere lana: 1972an Nafarroako Diputazioak argitara emandako El estado actual del vascuence en la provincia de Navarra (1970) delakoan. Ez da Nafarroako euskararen estatistika bilduma (datu ugari ere badituen arren); askoz ere gehiago du Nafarroan une hartan euskarak zuen arnasaren, edo arnasestuaren, kronikatik. Hurrengo hamarkadetan haien mintzoa galtzera zihoazen zenbait ibarretako agoniaren irudi goibela ere bada, tarteka. Txepetxentzat hizkuntzaren egoera zehatza ezagutzea, hura salbatzen hasteko lehendabiziko urratsa zen.\nBRSVAP aldizkariaren ale bat\nIa aldi berean, euskararen alorrean ordurako hogei urte baino gehiagoko bidea egina zuen beste ikerle handi batek, Pedro de Yrizar azkoitiarrak (1910-2004), asmoz eta izaeraz ere oso bestelakoa zen lan bat prestatu eta ezagutzera eman zuen: BRSVAPek 1973an argitaratutako Los dialectos y variedades de la Lengua Vasca. Estudio lingüístico-demográfico. Yrizarren xedea, oraindik ere erroldan oinarritutako datuak eta inkesta soziolinguistikoak pentsaezinak ziren urte haietan, euskal mintzoek beren orduko eremu barrenean zenbat hiztun zituzten zehazten ahalegintzea izan zen, oinarri gisa Bonaparteren sailkapena harturik. XX. mendean zehar ez zen ordura arte inor saiatu hutsune hura betetzen.\nEz ziren lan errazak, ez bata eta ez bestea, eta ez da harritzekoa zenbaitetan Txepetxen eta Yrizarren datuak guztiz bat ez etortzea. Txepetxek, bestalde, ez zituen euskararen hego-mugan euskara galtzear zuten zenbait eremu aztertu (Artzibar edo Txulapain, esaterako). Baina azken batean bi proiektuek osatu eta, blog honen gaiari dagokionez, Nafarroan euskarak bizi zuen egoeraren ikuspegi oparoa eskaini zuten bien artean.\nIkuspegi horren eta 1980rako Tellabidek eta Artolak emandakoaren arteko alderaketa eginda, 70eko hamarkada hartan Nafarroako euskararen hedadurak izandako galera ezagutzera hurbil gaitezke:\nErronkariko Uztarroze, Izaba eta Urtzainkin topatu zuen hiztun bakanen bat Txepetxek (azken bi herrietan, bana baino ez). Erronkari herrian azken euskaldun zaharra 1969an hila zen, 70eko hamarkadan zehar Urtzainki eta Izaban bertan gertatzera zihoan bezala.\nUrtzainki, Erronkariko euskararen hego-muga 1970ean. 1974an hil zen azken hiztuna\nZaraitzuri dagokionez Espartzan ezarri zuten bi ikerleek beren bilaketen muga. 60 urtetik gorakoak ziren zaraitzueradun guztiak, onenean ere. Bazen hegoalderago, Ibiztan, hiztunen bat behintzat (Koldo Artolak hainbat urte beranduago jakinarazi zuenez) baina 1970eko lan hauek ez zuten horrelakorik jaso.\nBat etorri ziren Sánchez Carrión eta Yrizar Aezkoako Ariben, Abaurrepean, Garaioan eta Orbaizetan euskara gainbehera zihoala esaterakoan -ez, ordea, Orbarako egoeran- eta herririk euskaldunenak Aria eta Abaurregaina zirela atera daiteke bien lanetatik. Abaurregainaz arduratu zen batez ere Txepetx, ‘prueba del extraordinario interés que nos despertó la situación lingüística de este pueblo, al que cabe calificarlo como uno de los últimos reductos del vasco en el Pirineo’. Herrikoen %50 jo zuen Txepetxek euskalduntzat. Yrizarrek, aldiz, %75. Euskaldunagoa bide zen Aria, dena den, haur euskaldunik ere topa baitzitekeen oraindik, nahiz eta ordurako zerabilten hizkuntza gaztelania omen zen.\nAezkoa hegoaldean den Urraulgoitin hiztunik ba ote zen jakiten ahalegindu zen Yrizar, alferrik. Ez askogatik: hogei urte eskas lehenago hildako urraulgoitiar euskaldun zenbaiten berri eman zuen 80ko hamarkadan Juan San Martinek. Hala ere, euskara haranean zuela 100 urte galdu zela eta azken hiztunak ere de los Municipios limítrofes izan omen zirela esan zion Urraulgo apaiz batek Yrizarri. Leku askotan euskara galdu eta handik gutxira aspaldiko gauzatzat hartu izanaren adierazgarri.\nTxepetxek ez zuen ez Artzibar ez Orotz-Beteluko daturik bildu (Erroibarkorik ere, apenas), baina Yrizarrenak balia daitezke. 16 euskaldun zahar gelditzen omen ziren Artzibar haranean, Azparren-Uritz-Espotz lerrotik iparralderakoak denak. Orotz-Betelun, aldiz, 11. 70 urtetik gorakoak, nonbait, batzuk zein besteak.\nArtzibarko Azparren, Oroz-Betelutik Urraulgoitirako bidean. Euskaldun zahar bakarra omen zuen 1970ean\nArtzibartik hego-mendebalderantz dagoen Arriasgoiti ibartxoan alferrik ibili ziren Tellabide eta Artola (1980) bertako euskaraz mintzo zen norbait topatu nahirik. 1970ean ere kale egina zen Yrizar: Erroibarrera begira den Urrizelki herrian saiatu zen, baina fruiturik lortu gabe. Erroibarri buruz azkoitiarrak eman zituen albisteak, ordea, ez datoz bat 1980koekin. Yrizarrek ez zuen bertako hiztunik aurkitu ez Ardaitzen, ez Bizkarretan. Hamar urte beranduago, kostata izan arren, herri guztietan aurkitu zuten hiztunen bat.\nEsteribarrerako, Ana Etxaide hizkuntzalari donostiarrak 1967an emandako albisteak zeuden, eta horiexek aipatu zituen Sánchez Carrionek, ekarpen berririk egin gabe. Yrizarrek berritu egin zituen herri gehienetako datuak, baina euskararen hego-mugako sei herrixkatan berak ere 67koak hartu zituen kontuan. Datu horien arabera, Larrasoañatik gorako herri guztietan gelditzen zen sikiera euskaldun zaharren bat, Zubirin izan ezik. Artzibarrera begira dagoen Errean ere hiru hiztun bizi ziren 60ko hamarkada hondarrean; ez, ordea, handik behera. Alferrikakoa iruditu zitzaion horregatik Yrizarri Egues haranean galdeketarik egitea eta galdutzat jo zuen hango mintzoa. Gogora ekarri behar da hala ere 80ko hamarkadan euskara oraindik guztiz ahaztu ez zuen Ilurdozko seme bat ezagutu zuela Koldo Artolak, eta Hego Esteribarko Ilurdotz Eguesko Egulbati baserritik kilometro pare batera baino ez dagoela.\nTxulapaingo Ollakarizketa herria, gaur egun.\nIruñerriko euskara hilzorian topatu zuen Yrizarrek. Olaibarko albiste lauso samar batzuk bildu zituen, gehiago zehaztu gabeko ‘alguno sabe hablar, 2 ó 3 a lo más en cada pueblo‘ edo. Herri horiek haranaren iparraldekoak izango zirela suposatu zuen: Beroitz, Zandio eta Osakain. Ezkabarten, bestalde, ez zuen euskaldunik aurkitu, eta Txepetxek berak Anotzen bakar bat ere ez zegoela idatzi zuen [duela gutxi aipatu nuen urte batzuk geroago Ezkabarte eta Olaibarko azken bi hiztunak izan bide zirenak eriden zituela Artolak Anotz eta Olaitzen; baina ez da dudarik 1970erako itolarrian zegoela bertako euskara ibar batean zein bestean]. Odietako Ostitz herrian ez omen zen euskaldunik gelditzen; bai ordea beste guztietan, euskara gero eta gibelerago zihoan arren. Eta Anueko Burutainen eta Etsainen hiztun oso bakar bat ere ez zen, Yrizarri adierazi ziotenaren arabera. Guztira, eta beti ere Azkoitikoari segika, 74 euskaldun zahar gelditzen ziren Anuen; beste 37 Odietan; 10 baino gutxiago Olaibarren. Eskuetako hatzekin konta daitezke berrogei urte beranduago bizi direnak.\nTxulapain ere euskararen hegoaldeko azken muga zen 1970ean eta Txepetxek ez zuen bere bilketa lanean sartu. Bai ordea Yrizarrek, bertako euskararen gainbeheraren irudi argia emanez: los oriundos de Juslapeña de 80 años en adelante hablan correctamente el vascuence, adierazi zioten ikerle gipuzkoarrari. Haranean jaiotako hamazazpi aurkitu ahal izan zituen, Beltzuntze, Beorburu, Gartziriain, Markalain, Ollakarizketa, Osakar eta Usi herrietan. Nabazeko azkena 1967an zendu zela jakinarazi zion bertako apaizak. Arnas pittin bat gehiago bazuen artean iparralderago dagoen Atetz haraneko euskarak, nahiz eta ordurako pattalduta egon. Beuntza-Larrea eta Amalain guztiz erdaldunak ziren; oso makal zegoen euskara Eritze, Ziganda, Egillor eta Arostegin, nahiz eta azken horretan familia guztiz euskaldun bat gelditu; eta Beuntzan eta Berasainen besterik ez zekiten gehienek euskaraz. Baina bi hauetan ere galdua zuten haurrek eta gazte askok, eta nabaria izan zen atzerakada 60ko hamarkadan zehar.\nEuskaldunago zirauen Imotz ibarraren hegoaldeko Gulian Aginaga eta Zia ziren ordura arte euskarari nola edo hala eutsi zioten bakarrak. 60 urtetik gorakoek zekiten euskaraz Aginagan; Zian bazegoen gazteagoren bat ere. Desagertua da gaur egun bi herriotako mintzoa.\nArakil, duela berrogei urte gaur egun bezala, aspaldi erdalduntzen hasitako eremua zen. Ez Txepetxek, ez Pedro Yrizarrek ez zuten Irurtzun hiriburua euskalduntzat jo. Ceutan hazitako hizkuntzalariak Etxarren, Etxeberri, Egiarreta, Ihabar eta Satrustegin aurkitu zituen Arakilgo euskara ezagutzen zuten gutxi batzuk. Yrizarren zerrendan Zuhatzu ere badago. Herri bakar batean ez omen zeuden zazpi hiztun baino gehiago. Gaur badakigu bazela oraindik euskaldun zaharrik Urritzola eta Ekai herrietan ere, bederen.\nOlaztin herritarren %5-7 jo zuten euskalduntzat Txepetxek eta Yrizarrek 1970ean\nHandik ezker, Arabako mugaraino, bat dator ezinbestean Sánchez Carrionek eta Yrizarrek ezarritako muga hamar urte beranduago Tellabidek eta Artolak adierazitakoarekin: denek aurkitu zituzten hiztunak Irañetatik Ziordiara bitarteko leku guztietan. Aipatzekoa da nolanahi ere higatuta zegoela ordurako euskararen transmisioa Sakana eta Burundako herri askotxotan, gaur egungo egoera heterogeneoa eragin zuten hainbat dinamika abiatuta baitzeuden duela 40 urte. Hauek ezagutzeko ezin interesgarriagoa da Txepetxek eskualdeari eskaini zizkion orrialdeetako hausnarketak irakurtzea. Nik hemen laburzurrean baino ez ditut emango berak adierazitako zenbait datu, eta horretarako, gehiegi sinplifikatuz seguru asko, eskualdeko herriak lau multzo handitara eramango ditut:\n1) Multzo batean, euskara egun galdua duten Altsasu, Olazti eta Ziordia daude. 1970erako oso atzeraka zihoan hiruretan; Ziordia doi-doi sartu zuen Txepetxek (Yrizarrek legez) euskararen eremuan.\n2) Beste multzo batean, oraindik euskaldun kopuru handi(xko)a izan arren era batean edo bestean hizkuntzaren transmisio-eten garbia ageri zuten herriak sar daitezke. Aspaldikoak ziren eten batzuk: Uhartekoa, 1930 ingurukoa; Irañeta eta Iturmendikoa 1940an-edo hasia; 1945ekoa hor nonbait Bakaikukoa. 1970erako erdaldundutako herriak ziren hauek guztiak, gutxiago ala gehiago. Gaur egun itzaltzeko zorian dago herriotako euskara.\n3) Gaztelania eta euskara lehian zireneko herriak, nor nagusituko. Lakuntza, Arruatzu eta Etxarri zeuden egoera horretan, baina ezin ziren hiru hauek ere zaku berean sartu. Lehendabiziko bietan kinka larrian zegoen euskararen transmisioa, eta haur nahiz gaztetxoak ziren erdaldunenak. Etxarrin egoera bitxiagoa antzeman zuen Sánchez Carrionek: el vascuence ha pervivido […] como lengua de lo tradicional, frente al castellano que ha representado la lengua de lo moderno. Etxarriko ikastola hasiberriak herriko euskararen iraupena begi baikorragoz ikustera eraman zuen Txepetx.\n4) Azken multzoa herri euskaldunek osatu zutela esan daiteke: Arbizu, Urdiain eta Ergoien. Baina ikusi zuen alderik -eta ez txikirik- hauen artean ere: Urdiainen, adibidez, euskararen indarraren oinarrian kontzientzia linguistikoa antzeman zuen (lo único a nuestro juicio capaz de preservar la vida del vascuence), kontzientzia hura sendotzeko garrantzi handikoa izan zelarik apaizaren lana (Joxemari Satrustegi, 1964tik aurrera); Ergoienen, ostera, isolamendua eta bakardadea iruditu zitzaizkion euskararen sendotasunaren oinarriak, baina oinarri ahultzat zituen haiek urdiaindarrenen aldean. Zorionez, isolamendu hori ezinbestean apaltzeak ez du oraino Ergoiengo euskararen etorkizuna arriskuan jarri.\nLaburbilduz, azpiko irudietan ageri da Yrizarren eta Sánchez Carrionen ahaleginak elkartuz 1970erako proposa daitekeen Nafarroako euskal mintzoen hego-muga, aurreko sarreretan agertatutako beste muga berriagoekin batera. Bi ikerleen lanak aintzat hartuz, eta hutsuneak hutsune, honako hau litzateke hamarkada hartan euskara zeharo galdu zuten herrien zerrenda: Urtzainki eta Izaba (Erronkari), Saragueta (Artzibar), Illarratz eta Setoain (Esteribar), Beltzuntze, Markalain, Gartziriain eta Ollakarizketa (Txulapain), Etxeberri, Zuhatzu eta Etxarren Arakil), eta Olaibarko Beroitz, Zandio eta Osakain -azken hiru hauek dudazkoagoak, Yrizarrek jasotako datuak guztiz zehatzak izan ez zirenez-.\nLas valiosas aportaciones de Jose María Sánchez Carrión (1972) y Pedro de Yrizar (1973) nos permiten tener un conocimiento más que aproximado de la situación de las hablas vascas de Navarra a principios de la década de los 70 y del punto en que se encontraba su retroceso. En esta entrada he procurado resumir dicha situación, comparándola con los datos de la década de los 80 y los límites actuales ya mencionados en este blog. De los dos estudios comentados sobre estas líneas se desprende que hacia 1970 el euskera autóctono agonizaba en los valles de Roncal, Arce, Olaibar, Ezkabarte, Juslapeña, Gulina y Arakil, así como en el extremo occidental de la Burunda entre Alsasua y Ciordia; retrocedía a gran velocidad en Salazar, Aezkoa, Erro, Esteribar, Anué, Odieta, Atez, Irañeta, Huarte-Arakil, Bakaiku o Iturmendi; y se podía dar por desaparecido en Urraul Alto, Arriasgoiti o Egüés. Todo ello se recoge en los mapas que acompañan a estas líneas.\nArakil ingurua. 2013: urdinez. 1980: gorriz. 1970: berdez.\nTxulapain-Olaibar lerroa. 2013: urdinez. 1980: gorriz. 1970: berdez.\neuskararen galera, historia, Ikerketak Leave a Comment more...\nNafarroako euskal mintzoen mugak: 1980\nNafarroako euskal mintzoen egungo hego-mugak zein diren zehazten saiatu eta gero, historian atzeraka joanda beste zenbait unetan egindako ahaleginak ekarriko ditut hona, Nafarroako euskalki eta hizkerek izandako atzerakadaren ikuspegi orokorragoa eman nahirik.\nGaur, Arantzadi Elkarteko Etnografia Saileko Josu Tellabidek eta Koldo Artolak 1980ko egoera azalduz jakitera eman zuten lana aipatuko dut. Euskal Herri osoko mugak aztertu zituzten bi ikerlariek, eta aurkitutakoa Euskal Herriko Atlas Etnolinguistikoaren (EAEL) bigarren liburukian eta FLV aldizkariaren 56. alean (1990) eman zuten argitara, nik dakidala behintzat.\n1990an eman ziren argitara 1980ko datuak EAELan eta FLVen.\n2013rako nik erabili nahi izan dudan irizpidea izan zen Tellabidek eta Artolak aintzat hartu zutena. Alegia, beraien hitzak hona ekarriz ‘bertako euskaldun bakarren bat aurkitu dugun lekuan euskalduntzat jo dugu leku hori, zeren egoera hau erreala ez bada ere ezin baitaiteke esan herri hori euskaldun ez denik…harik eta hantxe, bertan sorturiko azken euskaldunaren arnasa guztiz itzaltzen ez den arte’. Hori horrela izanik, beraiek markatutakoa bertako euskararen azken muga dela esan daiteke, eta 2013ko datuekin alderatzeko eta azken hiru hamarkadetako galera zehazteko oso baliagarria dela esango nuke. Bestalde, eta 1980 inguruko informazioa hainbat urte beranduago ezagutarazi zutelako, 80ko hamarkadan zehar bertako euskaldun zaharrik gabe gelditutako herri batzuei buruzko datuak ere gehitu zituzten.\nBizkaitik Zuberoara, mendebaldetik ekialdera beraz, zehaztu zuten muga Arantzadiko ikerleek. Haiek esandakoa atzekoz aurrera azalduko dut nik, Pirinio aldetik Arabako mugarantz eginez, neronek aurrez emandako datuekin errazago konparatze aldera.\nERRONKARI. Ezaguna da erronkarieraz mintzo zen azken hiztuna, Fidela Bernat, 1991n hil zela. Uztarroztarra zen bera, azken hiztun gehienak bezala. 1980rako ez zen euskaldunik gainerako herrietan; Tellabidek eta Artolak haien lanean bertan adierazi zutenez, 1976an hil zen Izabako azken euskaldun zaharra, eta 1975ean Urtzainkikoa. Horrenbestez, Uztarrozen baino ezin zitekeen euskaldunik aurkitu. Bernat andereaz gain, Artolarekin euskarazko eskutitz harremana ere izan zuen Doroteo de Miguel jauna behintzat bizi zen artean.\nZARAITZU. Haranaren iparraldeko herri guztietan aurkitu zuten euskaldunik, Itzaltzun izan ezik. Bertako euskara XXI. mendearen mugan galdutako Otsagin, Eaurtan, Ezkarotzen, Orontzen eta Espartzan ez ezik, Ibiztan ere bazen oraindik euskal hiztun bat: 1899an jaiotako Felipa de Carlos anderea, 1981ean Artolak elkarrizketatutakoa eta handik gutxira hildakoa.\nUztarroze, 80ko hamarkadako euskara nafarraren ekialde-muga.\nAEZKOAN ez zuten adierazi euskaldun zaharrik gabeko herririk topatu zutenik, ezagutzaren beheko muturrean Aribe, Garaioa eta Abaurrepea zeudela argitu zuten arren. Hiruotan bada urte zenbait ez dela bertako euskararen lekukorik. ERROIBAR aldean ere, asko ahaleginduta, herri guztietan aurkitu zuten euskaldun zaharren bat bederen. Gaur ez da haran osoan dozena erdirik ere biltzen ahal.\nARTZIBAR ibarrean egunez egun ari zen euskara desagertzen 80ko hamarkada hartan. Artzibarko euskararen lekukotasuna ez galtzeko Artolak berak sarritan elkarrizketatutako hiztun gutxi batzuk besterik ez ziren bizi. Oroz Betelurekin batera, beste zortzi herrixka euskaldun aipatu zituzten Artolak eta Tellabidek, Saragueta edo Sauta ez haranaren ipar aldeko gainerako beste guztiak: Lusarreta, Hiriberri, Arrieta, Imizkotz, Urdirotz, Uritz, Espotz eta Azparren. Koldo Artolak berak egin zuen hasiera-hasierako grabaketa-saioetako bat 1971n Hiriberrin burututakoa izan zen. Saio hartan topatutako euskaldunik gazteena (51 urteko Soledad Arbonies) da egun Artzibarko mintzoaren azken katebegia. ESTERIBAR egoera bertsuan zegoen 1980an: haranaren erdiak baino gehiagok euskalkia galduta. Zubirin, nonbait, ez zen ordurako euskaldunik; Zubiritik beherako bost herrixka aipatu zituzten Arantzadikoek: Inbuluzketa [azken hiztuna, Apolinaria Egozkue, 1982an hil zelarik], Osteritz, Urdaitz, Ezkirotz eta dexente beherago, Eguesko mugan dagoen Ilurdotz. Aipatua dut dagoeneko blog honetan Koldo Artolak ezustean aurkitutako Joaquin Garrues ilurdoztarra, 1988an hildakoa, bere apalean Esteribarko hegoaldeko hizkerari buruzko informazio-iturri baliotsua izan zena.\nANUEko herri guztiek zuten artean euskaldunik, ‘euskara gehienik iraunarazi duten herrixkak‘ Arizu, Leazkue eta Etulain omen zirelarik. 30 urte beranduago bazen oraindik hondar hiztunen bat hiru horietan (Aritzun batez ere) baina Anueko euskara gainbehera doa, ODIETAkoa bezala. 1980an Ostiz zen guztiz erdaldundutako herri bakarra. Gainerako guztietan bizi zen oraindik euskaldun zaharrik, ‘hau gero eta bakanago gertatuz joan arren‘. 33 urte beranduago, bi hiztun baino ez ditu Odietako hizkerak.\n15 km eskas daude Iruñetik 80ko hamarkadan euskara guztiz galdu ez zuen Olaitzera.\nIruñerriko EZKABARTE eta OLAIBAR haranetan hondar euskal hiztun bana aurkitu ahal izan zituzten, inoiz edo behin -olaibartarraren kasuan doi-doi baino ez, egia esan- mintzarazi ditugunak. Ibarrotako azken hiztun horiek Ezkabarteko Celedonia Zenoz anoztarra (1908an jaioa) eta Olaibarko Jose Maria Makirriain olaiztarra (1888-1986) ziren.\nGaur egun euskarari doi-doi eusten dion ATETZen, Anuen edo Erroibarren bezalatsu, ez zen euskaldun zaharrik gabeko herririk. Erize muga-mugan zegoela iradoki zuten dena den 1980ko lanaren egileek.\nUsi herria. Bertako Urbana Aginagaren ahotik jaso zuen Koldo Artolak Txulapaingo mintzoa.\nAtetzen hegoaldean dago TXULAPAIN, gaztelaniaz Juslapeña esaten diogun dermioa. Galbidean zuen euskara: haranaren iparraldeko lau herrietatik hirutan baino ez bide zegoen hango mintzoa gorde zuenik: Otsakarren, Usin eta Beorburun. Otsakarko azken hiztun hori 1902an jaiotako Fermina Goldaratz izan zen. Euskaraz ongiska defendatzen zen, ez guztiz aise; baina hurrengo belaunaldikoek hitz solteak baino ez zituzten ikasi. Usiko Urbana Aginaga, aldiz, euskaldun oso-osoa izan omen zen (euskara gaztelera baino aiseago erabiltzen zuena) eta 1982an hil zen, 91 urteak beteta. Hauxe izan zen seguru asko Beorburun sortu ez zen azken euskaldun oso txulapaindarra. Izan ere, Beorburuk eutsi zion azkenik euskarari; hamarkada hasieran dozena erdi bat euskaldun zahar bizi ziren.\nGULIA. Itza zendearekin bat eginda dago egun antzinako Gulia harana. Herri guztietan jaiotako euskaldun gutxi batzuen berri jakin zuten Tellabidek eta Artolak, salbuespen bakarra Sarasate izan zelarik.\nARAKIL. Duela gutxi blog honetan aipatu bezala, 80ko eta 90eko hamarkadan egin zuen bertako hizkerarenak Arakil ibarreko herri askotan. Urritzola da asko jota orduan eta orain (ezin apalago bada ere) euskalduntzat jo genezakeen bakarra. Gainerakoan, 1980ko lanaren egileek Irurtzun, Egiarreta, Ekai, Satrustegi, Ihabar eta XXI. menderako hustu den Murginduetan besterik ezin izan zuten bermatu euskaldun zaharrik gelditzea, nahiz eta ez ziren ausartu beste herrietan inolako hiztunik ez zela ziurtatzen. Gaur egun jasotako datuen arabera, Etxarrenen behintzat baten bat gelditzen zela ematen du.\nSAKANA-BURUNDAN, Irañetatik Urdiainera bitarteko eremuan bat egiten dute 1980an adierazitako mugak eta gaur egungoak, horien hegoaldean dagoen Urbasak aspaldi honetan ezarritako hizkuntza-hesia baliaturik. Baina hesi hori ere ez da betirakoa, ikusi dugunez. Batetik, 1980rako bertako euskarari zegokionean makaltxo zebilen hainbat herritan euskalkia kinka larrian edo galtzear dagoelako orain; eta, bestetik, Arakiletik datorrenarekin batera mendebaldetik ekialderantz ere badabilen galera-haizeak eraman dituelako duela hogeita hamar urte oraindik euskalduntzat jo zitezkeen Ziordia (larri-larri), Olazti edo Altsasu.\nOrduko egoera eta gaurkoa ondorengo bi irudietan laburbildu dut. Marra gorria da 1980 inguruko muga irudikatzen duena; urdina 2013koari dagokio.\nQuiero iniciar hoy una serie de entradas en las que detallar el proceso de retroceso histórico del euskera y desaparición de los dialectos vascos de Navarra, a través de la comparación de la situación actual apuntada recientemente en el blog con los datos extraídos de estudios llevados a cabo anteriormente o fuentes históricas que proporcionan información de etapas más tempranas de dicho proceso. En esta ocasión he resumido los datos que Josu Tellabide y Koldo Artola, miembros de la Sociedad de Ciencias Aranzadi, recogieron en 1980 sobre los límites meridionales de las hablas vascas en Navarra. Los mapas resultantes de la comparación (sobre estas líneas) muestran claramente que durante las tres últimas décadas se ha terminado de extinguir irremediablemente el habla propia de los valles de Roncal, Salazar, Arce, Olaibar, Ezkabarte, Juslapeña, Gulina y Arakil, en tanto que el retroceso en Aezkoa, Erro, Esteribar, Anué, Odieta, Ultzama, Atez o en la Burunda es tan diáfano y evidente como lamentable, en la medida en que supone la pérdida de un bien cultural consustancial al territorio navarro y al conjunto de sus habitantes.


Jazarpenik ez! - Elorrioko Txintxirri Ikastola\n» Jazarpenik ez!\n3 urte dira KiVa programarekin lanean gabiltzala, helburu zehatz batekin: jazarpenik ez.\nIkasturte honetako KiVa egunean (urriaren 4an) , gure konpromisoa berretsi genuen hainbat ekintza eginez.\nJazarpenaren aurpegi desberdinak ezagutu eta ikusarazten saiatzen gara, egoera hauen aurrean denok garelako protagonista: jazartzailea, jazarria, ikuslea, jazartzailearen animatzaileak eta jazarriaren laguntzaileak.\nEgoera hauei aurre egiteko KiVa saioetan gure jarrerak eta sentimenduak egoera desberdinetan nolakoak diren hausnartzen dugu. Horren ondorioz, ikasle bakoitzak modu kritiko batean, bere erantzukizunei aurre egiten ikasten du.\nJazarpenaren aurrean eragile boteretsua taldea da eta horregan eragin nahi dugu; taldeak baitauka boterea, taldean eragiteko eta aldaketak emateko. Gure helburua aldaketa horiek modu positiboan ematea da.\nPertsona bakoitzak bere errezeta dauka egoera horien aurrean; guk proposamen bat luzatzen dugu. Erabilgarria baduzu, aurrera!\n3 koilarakada kemen.\n2 zakukada errespetu.\n2 kilo pazientzia.\nKilo t’erdi elkartasun.\nJarrera desegoki baten aurrean, kementsua izan eta zure iritzia modu lasaian adierazi.\nErrespetuz jokatu inguruko guztiekin.\nASKATASUNEAN ETA ERRESPETUAN OINARRITUTAKO IKASTOLA ZORIONTSUA


Euskal ekoizpenak garaile Nantesko zinemaldian • ZUZEU\nEuskal ekoizpenak garaile Nantesko zinemaldian\nEuskal ekoizpenak garaile Nantesko zinemaldian –\n‘Maixabel’ euskal ekoizpenak film onenaren saria eta publikoaren saria jaso ditu.\nLeire Apellániz eta Marc Sempereren ‘Canto cósmico. Niño de Elche’ lanari dokumental onenaren saria eman diote.\nAtzo bukatu zen Nantesko Festival du Cinéma Espagnol jaialdiak zapore gozoa utzi dio euskal zinemari, izan ere, banatu diren zazpi sarietatik lauk euskal protagonistak dituzte.\n‘Maixabel’ (2021), Kowalski Films donostiarrak ekoitzitako lanak, film onenaren Jules Verne saria eta publikoaren saria jaso ditu. Film batek bi sari hauek jasotzen dituen bigarren aldia da jaialdiaren historian.\nMarc Sempere eta Leire Apellanizen ‘Canto cósmico. Niño de Elche’-k (2021) berriz, dokumental onenaren saria irabazi du. Eta azkenik, ‘Loop’ film laburrak, Bilboko Unikok ekoitzia, labur onenaren saria jaso du.\nNantesko zinemaldian urtero egiten den Fenêtre Basque (Euskal Leihoa) zikloa Euskal Herritik kanpo aurki daitekeen euskal zinema programazio zabalenetakoa da. Etxepare Euskal Institutuak babesten duen atal honek urteko euskal ekoizpen nabarmenen eta, oro har, euskal zinemagile garrantzitsuenen lanen hautaketa bat proposatzen du.\nGuztira, 15 lan aurkeztu dira aurtengo edizioan, martxoaren 8tik 20ra bitarte: bost film luze, bederatzi labur eta serie bat. Horietatik bost ekoizpen sail lehiakorretan ere egon dira.\n1990ean sortu zen Festival du Cinéma Espagnol de Nantes jaialdiaren helburua da Espainiako Estatuan egindako zinea Frantzian zabaltzea da eta horretarako emanaldi zinematografikoez gain ekitaldi ezberdinak gauzatzen dituzte jaialdiak irauten duen bitartean: mahainguruak, arte erakusketak, kontzertuak, etab. Urtero 27.000 ikusletik gora biltzen ditu jaialdiak, baita kritikari eta industriako profesionalak ere. 2020eko edizioa osasun egoeragatik bertan behera utzi ostean, eta 2021eko edizio hibridoa eta gero, jaialdia aurrez-aurre egin da aurten. 31. edizio honetan 60 film ikusi dira eta 40 gonbidatuk hartu dute parte.\nNantes da euskal zinema gehien ikusi eta baloratu den Europako hirietako bat. Izan ere, Fenêtre Basque atalak 21 urte bete ditu aurten eta euskal zinemako izen handiak pasa dira bertatik euren lanak aurkeztu eta publikoarekin solasean aritzeko.\n6 pentsamendu “Euskal ekoizpenak garaile Nantesko zinemaldian”-ri buruz\nEchepare 2022-03-22 09:49\n‘Maixabel’ eta ‘Canto cósmico. Niño de Elche’ euskal ekoizpenak dira?\nEspainiako gazteleraz eginak direla iruditzen bait ba.\nEtxepare ez zen jaio euskara eta euskal kultura zabaltzeko???\nAdar jotze galanta.\nElche-pare 2022-03-22 11:17\nNire goiko takaiuak esandakoaren harira ooooooso iruzkin luzea egin nezake, baina ebidentzia bat plazaratuko dut besterik ez: Geroz eta gehiago sartu nahi digute ziria euskal kultura eremu geografikoan egindakoa denarekin eta eremu geografiko moduan parekatu daitezkeela, esaterako, Toti Martinez de Lezea eta Joan Mari Irigoien, El Canto del Loco eta Lurdes Iriondo, Tablao Flamenco de Bilbao eta Andra Mari Dantza Taldea… Guztiak dira euskal guztiak baitira eremu geografikoaren baitan eginak. Hori da hori izpiritu falta!\nEchepare 2022-03-22 11:29\nIzpiritu falta baino. kopetalarru lodia esango nuke nik, lehengusu.\nBanoak Fernando Arambururen “euskal” gerra-literaturaz gozatzera, Casa-cuarteleko kantinara.\njosu naberan 2022-03-22 11:53\nEz zekiat “Maixabel” arrakastatsu hori EUSKERAZKO edota BASQUE-cOUNTRYko ekoizpena den, baina bai baderitzodala ERDAL-BURUTIKO dela, eta ERDAL-SISTOMATIKO.\nOraindik ez duk heldu garaia ETAren ikuspegi normalizatu bat eman ahal izateko, nahiz eta mundu guztiko SARIAK irabazi, norbere kontzientzia lasai geratzeko, eta parte bataren gozamenerako, ezen ez bestearen.\nElche-pare 2022-03-22 14:53\nHori duk, Josu, dianan asmatzea. Basque country ekoizpena puri-purian diagun gaitza duk, dena ekoizten baita atzerrian zerbait saltzera begira: San Sebastian Film Festival, Wine Berria, Basque Label eta mila abar gehiago (abar horiek sutara botatzeko ere ez ditek balio). Gauza hauekin beti gogoratzen nauk Letek abestutako Altzateko Jaunaz, azkenean merkatarien aldamenera, amildegian, goitik behera, ohar gabean, eroriko gera.\nElchopare 2022-03-22 16:07\nEchepare Sintitutuko lagunak, entzuizue ondoko saioa, plis:


Negozioen eskualdatzearen erronka | danbolin\nNegozioen eskualdatzearen erronka\nIraurgi Berritzen Garepen eta Berrikuntza Agentzia Eskualdatzea gaia lantzen hasi da.\nMerkataritza, Enpresa eta Gremioen jardueratan zentratuko da.\nUdazkenera begira eskualdeko aholkularitza etxeei zuzenduta, formakuntza saio bat antolatuko du.\nIraurgi Berritzen, eskualdeko Garapen eta Berrikuntza Agentziak, Establezimenduen Eskualdatzea ardatz hartuta lan lerro ezberdinak jarri ditu abian.\nEskualdean, kezka sortzen duen egoera bati erantzuna ematera dator ekimena. Azken urteetan, ekonomikoki errentagarriak izanda ere izaera ezberdineko establezimendu ugarik itxi ditu bere ateak. Hauetako asko, errelebo edo jarraipen ezagatik itxi dira honek eskualdeko herriguneetan, enpleguan nahiz ehun ekonomikoan duen eragin nabarmenarekin.\nHau dela eta, ekimen honen helburua, egun eta etorkizun hurbilean eskualdatzeko nahian egon daitezkeen establezimenduak identifikatu eta prozesuan zehar hauen bidelagun izatea lortu nahi da. Besteak beste, Iraurgi Berritzenek, oinarrizko aholkularitza eskaintzeaz gain, eskualdatze gaietan adituak diren eragileekin bitartekaritza eskainiko du.\nHiru jarduera desberdinetan zentratuko da GipuzLan-Eskualdatzea izena duen ekimena –Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin -, Merkataritza establezimenduak, industria empresa txikiak eta eraikuntzako gremioetan hain zuzen ere.\nLehen lan lerroak merkataritza arloan jarri dira abian. Besteak beste, azken hilabeteetan “Autonomoen erretiroa”, “Negozioen balorazioa eta eskualdatzea” edota “Berrikuntza diagnostikoak merkataritzan” jardunaldiak ospatu dira Azkoitia, Azpeitia eta Zestoako merkataritza elkarteekin – Herrixen, Bertan eta Zestoan elkarteak- elkarlanean. Era berean, merkataritza elkarteekin lankidetzan, merkataritza arloan eskualdatze gaiak lantzeko lan talde zehatza sortu da.\nDatozen hilabeteetan, GipuzLan-Eskualdatzea ekimen honi lotutako ekintzak industria enpresa nahiz eraikuntza gremioetara hedatzea aurreikusten da.\nBitartean, eskualdean, eskualdatzeko interesa izan dezaketen establezimenduek Iraurgi Berritzen Garapen eta Berrikuntza Agentziara jo dezakete aholkularitza jasotzera.\nPrevious Article Hauteskunde-propaganda etxera iristeari uko egiteko esku-orriak harrera bulegoan\nNext Article [ARGAZKIAK] Odol emaileen 50. urteurreneko festa\n· Abuztua 2020 (0)· Uztaila 2020 (5)· Ekaina 2020 (5)· Maiatza 2020 (4)· Apirila 2020 (2)· Martxoa 2020 (5)· Otsaila 2020 (4)· Urtarrila 2020 (2)· Abendua 2019 (3)· Azaroa 2019 (2)· Urria 2019 (2)· Iraila 2019 (2)\n[BIDEOA] Idoia Larrañagak koronabirusaren inguruan hausnartu eta beste ikuspuntu bat eman nahi izan die herritarrei\nGeneroaren eta rolen inguruko tailerrak antolatu dituzte Zestoan eta Arroabean\nKoronabirus kasu bat atzeman dute Zestoan\n[KALE] Garagardo botila eta lata hutsak lurrean botata\n[TTAK] Joxe Mari Korta arroarra hil zuteneko hogeigarren urteurrena gogoratu dute Euskadi Irratiko Amarauna saioan


PSORIMILK Kordobako erosi batetik 39€\nKrema Psorimilk batetik psoriasia erosi Kordobako\nEskuragarri ez dagoenean Psorimilk Kordobako, eskatzen du:\nNon erosi Kordobako Psorimilk\nBete izena eta telefono zenbakia eskaera orria lortzeko krema batetik psoriasia Psorimilk Kordobako prezio murriztua. Arduraduna deituko duzu laster zure eskaera on krema PsorimilkKudeatzailea izango deitzen duzu telefonoz laster. Ordaindu partzelaren daiteke lortu ondoren, bere gora postetxean edo mezularitza Kordobako.\nKrema psoriasia Psorimilk oso eraginkorra da droga aukera ematen dizu azkar eta erraz kentzeko guztiak gaixotasunaren sintomak. Adituen arabera Kordobako, tresna hau nabarmentzen da aldean beste drogak aurkeztu global farmazia merkatuetan, krema konplexua du eragina.\nNola erosi krema Psorimilk Kordobako\nErosi ahal izango duzu prezio onenean Psorimilk Kordobako (Espainia), bete behar duzu eskaera orria zure izena eta telefono zenbakia Arduraduna zurekin harremanetan jarriko da erantzun zure galdera ordainketa eta bidalketa Psorimilk. Bakarrik ordaindu jaso ondoren, bidalketa postetxean edo mezularitza. Bidalketa kostua Psorimilk postariak zure helbidea desberdina izango da beste hiri Espainian, ezagutzeko prezioa Kudeatzailea ondoren jarriz ordena krema Psorimilk batetik psoriasia web-orri ofiziala.\nPsoriasia: argazkiak, sintomak eta tratamendua helduengan\nJakiteko zer da, psoriasia eta ikusteko argazki bat gaixotasuna, arreta berezia jarri behar gaixotasuna tratatzeko. Ez da zaila, gaixotasunaren forma tratatzen dira etxean. Terapia aplikazioa da tresna tokiko aplikazio formularioa gelak, ukenduak, kremak, xanpuak, eta Xaboiak.\nOrdena Kordobako Psorimilk


Eskualdeko talde sozialistek Patxi Lopez babesten dute - Goiena.eus\nEskualdeko talde sozialistek Patxi Lopez babesten dute Ubane Madera\nPaco Garcia: "Patxi Lopez babestu dut, uste dudalako pertsona egokiena dela alderdia lasaiarazi eta PPren alternatiba izan gaitezen. Eskumari aurre egiteko ezkerreko politikak egin behar ditugu, PPk garamatzan desastrea saihesteko (…) Uste dut borondateak batuko dituen pertsona dela. Gu ez gaude inoren kontra; guretzat, guztiak dira kideak. Berme gutxiago eskuratzeak ez du ezer esan nahi. Bagabiltza ikusten inkestek hautagai bati garaipena eman eta hauteskundeetan guztia galtzen duten kasuak; Frantzian edo Alemanian gertatutakoak; zeinek esango zuen Trump AEBetako presidente izango zela? Politika oso aztoratuta dago; ez dut baztertzen Patxi Lopez izatea idazkari nagusi; ez dut esaten irabazi egin behar duenik ere… Partidua orain hasi da. Azken minutura arte baloia jokoan dago eta ikusiko dugu zeinek sartzen duen azken gola. Alderdia zatikatuta dago; baina PSOEk 138 urte bete ditu eta okerrenetik pasatu da: alderdikideak bahituta, fusilatuta, kartzelatuta, terrorismoak jazarrita… eta beti egin du aurrera. Orain ere aurrera egingo du. Norbaitek uste badu PSOE hil egin behar dela, oker dago, eta hala nahi duenak ez du lortuko.Espero dut bozketaren biharamunean guztiok bat egingo dugula demokratikoki aukeratutako idazkari nagusiarekin; hala ez balitz, PSOEren haustura gertatuko litzateke, eta ez gertatzeko bezain zentzudunak bagarela uste dut".\nJose Gonzalez: "Pedro Sanchez bermatu dut azkeneko hauteskundeetan berak defendatu zuelako Rajoyrekiko ezezkoa, ez ezetz da. Nik hura babesten segitzen dut Rajoyri ezetz esaten jarraitzen dudalako. Gainera, Talde Kudeatzailea sartu zen erdian, amarruren bat egin zuten, eta hori ez zitzaidan batere gustatu, ezta esku artean darabiltena ere. Patxi Lopez lehendakaria izan da eta gauzak oso ondo egin zituen, baina ez du aukerarik. Hautagai ona da, baina dituen berme kopuruarengatik ez dut uste aukerarik duenik. Eta Susanak ez nau konbentzitzen, eskumara lar egiten duela uste dudalako, eta erabat ezkerrekoak garenok… Uste dut maiatzaren 21ean Sanchezek irabaziko duela, eta, hala ez bada, gehiengoa errespetatu eta Susanak irabazten badu, hura babestu beharko dugu. Adostasunak lortu eta alderdia apurtu barik elkartu egin beharko lukete". Susana Diazen alde\nAritz Arrieta: "Susana abalatu eta hura bozkatuko dut. Abal gutxi izan ditu bailaran, baina gauza bat abala da eta beste bat botoa. Susanaren hautagaitza ilusioz beteriko proiektua da eta helburua da PSOE sendo eta irabazlea izatea berriro ere. Gehiengoaren laguntzaren euskarria du, bermeekin ikusitako moduan. Ez du bere neurriko alderdi bat egin nahi; alderantziz, militanteen parte hartzearekin indartu nahi du alderdia. PSOE bateratzeko momentua heldu da, oso momentu latzak bizi izan ditugu. Alderdiaren etorkizuna dago jokoan eta PP gobernutik kanpo aterako duen pertsona bat behar dugu, irabazten ohituta dagoena. Susanaren lehentasuna herritarren ongizatea da; horretarako, hainbat lege aldatu/berriztatuko ditu. Gauza hauek guztiak aurrera eramateko alderdi sendo bat behar dugu izan, eta hauxe lor dezakeen bakarra gaur egun Susana da". Zabaldu artikulua: Erantzun


Laburbilduz laburbiltzailearen aldaera da laburbilduta, eta birformulazio laburbiltzailea bideratzeko erabiltzen da: hots, aurreko enuntziatuan (birformulakizunean) esandakoa birformulatzen da, adierazitakoa laburbiltzeko.\nHori horrela, hirugarren urratsa telebista lokal hori Iparraldeko Barnealdeko beste eremu batzuetara (Donapaleu aldera eta Zuberoara) zabaltzea litzateke; izan ere, euren irudiko Kostaldeak badu komunikabide nahikorik, ez ordea Barnealdeak. Azpimarratzekoa da 2002ko aro berria euskaraz abiatu zutela, eta aurrerantzean ere euskararen nagusitasunean oinarritzeko asmotan dabiltzala. Hori zen, beraz, laburbilduta, XXI. mende hasieran Iparraldeko hedabide-panoraman ziren telebista, irrati zein kazetetan euskarak zeukan presentzia. Argi dago, hortaz, hedabide erdaldun elebakarrak edo elebidun diglosikoak zirela nagusi. Euskara hutsez, izan baziren produktu batzuk (nazio osorako prentsa, Herria, Maiatz, hiru euskal irratiak, Aldudarrak Bideo, orain arte aipatu ez dugun Pika ume-aldizkaria...), baina, oro har, oso atomizaturik denak ere (hiru euskal irratien artean sustatu sinergiak ziren horretan salbuespen).[EPD, Bidegorriak hizkuntzentzat, Aitor Zuberogoitia (Elkar, 2005) Orr.: 250]\nHori horrela, hirugarren urratsa telebista lokal hori Iparraldeko Barnealdeko beste eremu batzuetara (Donapaleu aldera eta Zuberoara) zabaltzea litzateke; izan ere, euren irudiko Kostaldeak badu komunikabide nahikorik, ez ordea Barnealdeak. Azpimarratzekoa da 2002ko aro berria euskaraz abiatu zutela, eta aurrerantzean ere euskararen nagusitasunean oinarritzeko asmotan dabiltzala.\nHori zen, beraz, laburbilduta, XXI. mende hasieran Iparraldeko hedabide-panoraman ziren telebista, irrati zein kazetetan euskarak zeukan presentzia.


BASQUE PHARMALABS 4.0 Garapen Farmazeutikoko Laborategi Berrien inaugurazioa\nAtsegin handiz gonbidatzen zaitugu Garapen Farmazeutikoko Basque Pharmalabs 4.0 laborategi berrien inauguraziora. Laborategiok TECNALIAren eta UPV/EHUren arteko lankidetzaren emaitza dira etaArabako Foru Aldundiaren babesa dute. Ekitaldia azaroaren 12an egingo da, Iñigo Urkullu lehendakaria buru duela. Instalazio berri hauek industria farmazeutikoak medikamentu berriak ikertzeko eta garatzeko dit...\nLankidetzan aritu, aukera berriakelkarrekin garatu, onenen eskutikikasi, eta are akatsetatik ikasi,gehiago eta hobeto aurreraegiteko Orainaldia eraldatzen duten teknologien garapena egia bihurtzeko e...\nEtorkizuneko sareelektrikorako berrikuntza “ZIV sortu zenetik, gure sozio teknologikoa da TECNALIA”. Norberto Santiago ElustondoZIVeko CEOa eta presidentea Liderrak soluzio adimendunetan Esk...\nMakina-erreminta,eta abiarazte berritzailea “TECNALIAk gure produktuak digitalizatzen laguntzen digu, Industria 4.0 bihur gaitezen”. Mikel Arriola YagüeZAYEReko Ekoizpeneko zuzendaria Maila t...\nInspiring Stories QUIDE / DEVA\nOinarri sendoak dituenapustu berritzaile bat “Hauek dira gure gakoak: gogor lan egitea, ilusio eta pasio handiz,eta berrikuntzan eta teknologian oinarritzea, TECNALIAren eskutik”. Leire ToledoQU...\nBerrikuntza arduratsuaeta soziala “TECNALIArekin elkarlanean, herritarrei balio erantsia eskaintzen dieten soluzioak garatzen ditugu, ariketaren eta errehabilitazioaren bidez haien bizikalitatea ho...\nBerrikuntza-azpiegiturak “Mundua gero eta zorrotzagoa da teknologiari dagokionez, eta etengabe berritzea eskatzen du; horregatik, gure negozio-ereduan, funtsezkoa da TECNALIArekin lankidetzan aritz...\nListening to your assets “TECNALIA ha sido, es y queremos que siga siendo un colaborador estratégico de NEM Solutions para el desarrollo de tecnología con impacto”. Oihana MendizabalNEM Solutionse...\nEnpresa-ehun berritzailea sortzen “TECNALIArekin elkarlanean aritzea oso aberasgarria izan da KEREONentzat, oinarri teknologikoko negozio-aukera berriak hautemateko aukera eman baitigu”. Jose Tesá...\nErabilera adimenduna “TECNALIArekiko lankidetzari esker, bizkor gainditu ditugu oztopoak, eta asko estimatu dugu IKUSIn haren adituak prest egon izana gure bezeroen benetako arazoetara hurbiltzeko”...


Oregi: Durangoko trenbide azpiegitura zaharraren eraispena urtea amaitu baino lehen hasiko da\nAzken eguneratzea: 2014/07/31\nGaur, Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuak, Ana Oregik, honako hau adierazi du: Durangoko trenbide azpiegitura zaharraren eraispena urtea amaitu baino lehen hasiko da, eta ETSk dagoeneko argitaratu du obra-lizitaziorako lehiaketa, Durangoko trenbide gainegitura katenariak eta trenbideak- ez ezik, Euskotrenek Lebariora eraman arte erabiltzen zituen tailerrak eta garajeak ere eraisteko.\nBi proiektuak bat etorriko dira denboran, baina bereizita lizitatu dira. Alde batetik, trenbide superegitura desegiteko lanek milioi bat euro baino zertxobait gehiagoko gehieneko aurrekontua dute, eta burutzapenerako epea bost hilabetekoa izango da. Tailerrak eta kotxetegiak eraisteko lanek 557.000 euro inguruko kostua izango dute, eta esleipendunek hiru hilabete izango dituzte lanak egiteko.\nLizitatu diren bi lan horiek Durango operazioaren barruan daude. Operazio horren alderdi nagusia, 2012. urtearen amaieratik tren zerbitzua lur azpian eskaintzea izan da. Une horretatik aurrera lanean jarraitu da hainbat frontetan, Abadiñon dauden Lebarioko tailerretan eta kotxetegietan, adibidez. Azpiegitura horiek martxan jarri ondoren, Durangoko lur azaleran dauden trenbidearen trazatua eta azpiegitura zaharrak desegiteko lanei ekin ahal izango zaie.\nHorrela, oraindik desegin gabe dagoen gunea Santa Apoloniatik (Iurreta) Trañaraino (Abadiño) luzatzen da, eta Durango erditik igarotzen da. Trazatuak 4,13 kilometroko luzera osoa du, eta lanen barruan 9.100 m2ko azalera hartzen duen trenbide zabalgunea altxatzea ere jasotzen da. Horrela, desegin beharreko azalera osoa 42.000 m2koa izango da. Lan nagusia, elektrifikazio sistemako elementuak eta katenariaren zutabeak kentzea, eta ondoren superegiturako gainerakoarekin jarraitzea izango da, trenbideko errailak, trabesak, balastoa, euskarriak, material txikia eta segurtasuneko eta komunikazioetako instalazioak bezalako beste elementu batzuk.\nTailerrak eta kotxetegiak eraisteko guneari dagokionez, Alluitz, Sasikoa eta Geltoki kaleen artean dagoen 50.600 m2 inguruko lur-saila hartuko du. Joan den mendearen hasieran altxatutako instalazio horiek zaharkituta geratu dira, eta beraien ahalmena txikia da, Durangon dagoen tren jarduera kontuan izanik. Jarduketa horrekin ingurunea hirigintzaren aldetik hobetzea bilatzen da, inguru guztia berreskuratuz eta, aldi berean, auzoen arteko mugikortasuna eta harremanak erraztuz.


Udalaren Energia Agentziak doako lantegiak jarriko ditu martxan etxeko argindarraren fakturan aurrezteko aholkuak emateko | Ayuntamiento de Pamplona\nBertaratzen direnek zalantzak argitu, aztertzeko argindarraren fakturak eraman, eta autokontsumorako irtenbideak ezagutzen ahalko dituzte\nLantegi horien bidez, Iruñeko Udalak etxeetan energia erabiltzeko gaitasuna eman nahi die pertsonei, etxean energia aurrezteko aholku errazak emanez. Bertaratuek jarraibideak jasoko dituzte argindarraren eta gas naturalaren fakturaren kontzeptuak ulertzeko eta eskaintzak alderatzeko gai izateko. Ikuspegi ekonomikotik haratago, Udalak herritarrak sentsibilizatu nahi ditu energiaren erabilerak ingurumenean duen eraginaz. Kontzientziazio-lan hori, 'Go Green Estrategiak' ardatz dituen puntuetako bat da, zeinak hirian klima-aldaketaren aurka egiten diren esku-hartze guztiak biltzen baititu.\nAutokontsumoa, elektrizitatearen prezioaren garestitzeari aurre egiteko irtenbidea\nLantegi horiek energia murrizteko parte-hartzaileei helaraziko dieten ideietako bat autokontsumoa da. Autokontsumoaren bidez aurrezteko eta buruaskiago izateko moduari, indarrean dauden laguntza-motei, eta blokeetako etxebizitzekin argindarra partekatzeko dauden aukerei buruzko galderei erantzunen zaie. Autokontsumoa ekoizpen-aukera guztiz berriztagarria da, isurpenik gabea eta, hortaz, eraikin horien energia-eskariak klima-aldaketan duen eragina murrizten du. Instalazioetako ekoizpen-soberakinak beste kontsumitzaile batzuekin partekatu (beste eraikin batzuk, etxebizitzak, etab.) edo sare elektrikoan txertatu daitezke (eta faktura elektrikoan konpentsatu).\nIruñeko Udalak zabalik dauka urriaren amaiera arte Autokontsumorako eguzki-plakak jartzeko dirulaguntza-deialdia, zeinak banakako zein partekatutako kontsumorako instalazio fotovoltaikoei laguntza ematen baitie. Lehenengo kasuan 2.000 eurora arte jaso daitezke eta bigarrenean, 4.000 eurora arte. Dirulaguntzaren xede diren instalazioak 2021eko urtarrilaren 1etik urriaren 31ra bitarte egin behar dira.\nFakturen azalpena eta etxean argindarra aurrezteko jarraibideak\nLantegi bakoitzak sarrera xume bat izanen du etxeetan kontsumitzen dugun energia-motei eta horiek ingurumenean, herritarrengan eta ekonomian duten eraginari buruz. Etxeetako energia-kontsumo termikoaren/elektrikoaren batez bestekoa ezagutaraziko da eta gasaren fakturari helduko zaio, kontratazio aukerak, ‘azken baliabidea’ edo ‘bonu-termikoa’ terminoak azalduz. Era berean, kontsumitzaileak argindarraren fakturari buruz jakin beharko lukeen guztia azalduko da, eta deskribatuko dira potentzia eta energiaren terminoak ‘2.0 TD’ tarifan, kontsumitzaile txikiarendako salmenta-prezioa (PVPC) izeneko kontratazio-aukerak eta merkatu libreko merkaturatzaileak.\nEtxean energia aurrezteari dagokionez, irudien bidez aurrezteko adibide errazak erakutsiko dira, hala nola isolamenduen, aire-infiltrazioak kentzearen edo erosotasun-tenperatura bilatzearen garrantzia. Era berean, argindarraren faktura murrizten lagun dezaketen aholku praktikoak emanen dira, hala nola berogailuetarako erreflektoreak, toldoak eta pertsianak, edo beirentzako eguzki-xaflak erabiltzea. Horrez gain, egunerokoan kontuan hartuko dira argiztapena, etxetresnen energia-etiketa edo deskonexio-blokeak.\nLantegiak egiteko datak eta lekuak\nUrriak 19: Ingurumen Hezkuntzako Museoa\nUrriak 26: Mendillorriko Civivoxa\nUrriak 27: Milagrosako Civivoxa\nAzaroak 2: Buztintxuri ikastetxe publikoa\nAzaroak 4: Zabalguneko Civivoxa\nAzaroak 10: José María Huarte ikastetxe publikoa\nAzaroak 18: Planetarioa\nAzaroak 23: Iturramako Civivoxa\nAzaroak 24: Etxabakoitz ikastetxe publikoa\nAbenduak 14: Txantreako Liburutegi Publikoa\nAbenduak 15: Kondestable Civivoxa


Bakarlari edo talde berri onena: Sua, Dupla, Bulego eta Sara Zozaya\nBakarlari eta talde berria\nKategoria honetako garailea ez da bozketa bidez erabakiko. Irabazlearen izena azaroaren 26ko sari-banaketan jakinaraziko dugu.\nGaztea Sariak: Urteko talde edo bakarlari berri onena\nEuskal musikagintzak fruitu oparoak ematen ari da azken urteotan eta etorkizunean ez da proposamenik faltako gurean. Horren erakusgarri dira sortzen ari diren talde eta proiektu musikal anitzak. Hori kontuan hartuta, "Urteko talde edo bakarlari berri onena" saritzea erabaki dugu Gaztea Sarietan.\n2019an Gazteako Maketa Lehiaketa irabazi zuenez gero, talde bizkaitarra indartsu hasi zen lanean. "You Don't Care" eta "Hormak Apurtzea" aurkeztu ditu aurten, Xsakara eta Skakeitanekin "Apatia" proposamenean kolaboratzeaz gain.\nDuplako Garik eta Beñatek proposatutako euskarazko rap doinuek geroz eta toki gehiago dute euskal musikaren arloan. Melodia dantzagarriak eta letra itsaskorrak eskaintzen dituzte. Monsieur leCrêpe tolosarrarekin elkarlanean aurkeztutako "Dantza Gaua" abestian garbi utzi zuten ere. Itziar Ituño aktorearekin egindako kolaborazioa da haien lan berriena: "Hamaika Gara".\nBulego euskal pop talde azkoitiarra ere izendatuta dago "Urteko talde edo bakarlari onena"ren kategorian. "Hegan" abestiaren estreinaldiarekin ezagutu genuen banda berri hau. Martxoan, Tabakaleran eskaini zuten lehen zuzenekoa.\n4. Sara Zozaya\nNerabe taldeko abeslaria izateaz gain, bakarkako ibilbidea lantzen ari da Sara Zozaya musikari donostiarra. Bat du izena haren proiektu berrienak, EP formatuan.


Sanitateak dokumentu bat idatzi du fibromialgiaren tratamendu terapeutikoa hobetzeko | Consumer\nSanitateak dokumentu bat idatzi du fibromialgiaren tratamendu terapeutikoa hobetzeko\nEspainian biztanleen %2,4k du gaixotasun hori, eta emakumeak dira nagusi\nOsasun eta Gizarte Politika eta Berdintasun Ministerioak fibromialgia duten pertsonen elkarteei dokumentu bat aurkeztu die, gaixotasun horren trataera terapeutikoa hobetzeko. Leire Pajín Osasun ministroak azaldu zuenez, idazkiaren helburua da “profesionalek patologia hobeto ezagutzen laguntzea eta ikuspegi integral batekin jarduteko jarraibide komun batzuetan aurrera egitea, fibromialgia goiz detektatzeko”.\nFibromialgia sindrome kronikoa da, etiologia ezezagunekoa, eboluzio konplexu eta aldakorrekoa, eta min orokorra eragiten du, eta, batzuetan, min hori sufritzen duen pertsonarentzat baliogabetzera irits daiteke. Espainian biztanleen %2,4 bizi dela kalkulatzen da, eta emakumeak dira nagusi.\nOsasun Ministerioko eta autonomia erkidegoetako adituek parte hartu dute dokumentua prestatzen, osasun arloko profesionalek, elkarte zientifikoek eta pazienteen elkarteek gainbegiratuta. Bere helburuen artean azpimarratzekoa da Oinarrizko Osasun Laguntzako taldeetako profesionalei laguntzea, batez ere, diagnostikoari, tratamenduari eta fibromialgiarekin zerikusia duten beste alderdi batzuei buruzko erabakiak hartzen. Halaber, jarduteko jarraibide komun batzuetan aurrera egin nahi du, ukitutako pertsonei ematen zaien laguntzaren kalitatea hobetzeko eta familia, gizarte eta lan ingurunearen eta gizarte osoaren kontzientziazioa hobetzeko.\nPajínek aldeztu zuen lan horrek lagunduko duela osasun-profesionalek patologiaren diagnostikoa egiteko dituzten zailtasun, eztabaida eta zalantza nagusiak konpontzen. Ministroak esan zuen, halaber, bere sailak beste patologia batzuk ere aztertzen dituela, hala nola sentikortasun kimiko anizkoitzaren sindromea, zeinak, fibromialgiak bezala, arreta berezia eskatzen baitu.\narreta detekzio goiztiar diagnostiko fibromialgia terapeutiko


Eibarko San Juan Jaiak, herriko festa nagusiak.\nSan Juan Jaien Egitaraua 2019 - Eibar\nHiri kutsua duen jaia, edozein herritar eta gustuentzat antolaturiko festa ekintzez osaturik egoten da. Erlijio ekitaldiak, kirol lehiaketak, ohizko ekitaldiak, gaztetxoentzat jokoak eta antzezpenak, berbenak, mota guztietako kontzertuak, feri kokaguneak, txarangak, kale animazioak, eta abar. Ondoko herrietako, eskualdeko eta herrialde osoko jendea hurbiltzen da.\nSan Juan bezperan sua egin eta kanta hau kantatzen dute eibartarrak:\npozan pozez bihotzak beterik\nAzken urteotan, sua baserrietan egiten zen bakarrik, baina 1992. urtean, Untzaga Enparantzan egin zen.\nSANJUANAK 2020: Eibarko Udalak nabarmen murriztu du Sanjuanetan izango den kultur jardueren egitaraua.\nJoan den ostiralean, hilak 5, Kultura batzordeko kideek bilera bat egin zuten ekainaren 23 eta 24an, San Juanetako jaien harira, izango diren ekitaldiak adosteko, bai eta nola egingo diren erabakitzeko ere.\nEkainak 23, asteartea: San Juan Zortzikoa, Usartzako Txistulari Bandarekin, 11:00etan izango da, eta Lizarrako dultzaineroen emanaldi labur bat 13:00etan. Udaletxean, baita ere, Kultura batzordeburuaren proposamenez, omenaldi bat egingo zaie Debabarreneko osasun-langileei (Ospitaleko langileak, zahar-etxeetakoak, Gurutze Gorriko boluntarioak, eta beren ekimenez, aurpegirako maskarillak eta pantailak egin dituztenak).\nBestalde, 20:00etan, Coliseo antzokian, Lisker musika taldearen emanaldia izango da.\nEkainak 24, asteazkena: Kezka Dantza Taldearen txanda izango da 20:30ean Coliseoa antzokian.


ITPren salmenta irailaren 27an erabakiko da, gehienez – Ekonomiaren KZ\nITPren salmenta irailaren 27an erabakiko da, gehienez\n2021-09-13 2021-09-13 Libe García Kandina\nRolls Roycek, Bain Capitalek eta Gobernu zentralak eta Eusko Jaurlaritzak Turbo propultsatzaileen Industriaren (ITP) salmentari buruzko akordio “egokia” adostu dute irailaren 27rako, diskrezio osoz egiten ari den eta konplexua izaten ari den prozesu batean.\n“Irailaren 27a da mahai gainean dauden hiru aldeek – Rolls-Royce eta Bain Capital gobernuek – Denontzako egokia den akordio bat ixteko jarri duten data”, jakinarazi diote Eferi negoziazioko iturriek.\nAlderdi bakar batek ere ez du ITP Aero (motor aeronautikoen eta industrialen merkatuko munduko erreferentea) saltzeko eragiketa honetarako negoziazioei buruzko xehetasunik eman nahi izan; izan ere, konfidentzialtasun osoz ari dira egiten eta prozesua konplexua da.\nRolls-Roycek abuztuaren hasieratik negoziatzen du Bain Capital funts estatubatuarrarekin turbopropultsatzaileen salmenta, eta salmenta prozesua ahalik eta lasterren ixtea espero du, bai ITPren bai langileen mesedetan, Rolls-Roycek Efe agentziari jakinarazi dionez.\nIturriek azaldu dutenez, erosle berriak ITP enpresa indartsuagoa izatea nahi dute.\nRolls-Roycek, hasiera batean, 2022ko otsailera arte finkatu zuen ITP saltzeko epea, hiriburuaren % 100 duena. Bazkide industrial bat aurkitzeko negoziazioetan murgilduta dauden Bain Capital enpresatik ez dute komentariorik egin nahi izan.\nBainekin operatzeko bazkide izan daitezkeenen artean, hainbat euskal enpresa espekulatzen ari dira, Sener horien artean, eta gaur egun ez dute horri buruzko iruzkinik egin nahi, baina abuztuaren hasieran ohar baten bidez adierazi zuten “eragile ezberdinekin elkarrizketetan” ari zirela, “Eragiketa ikuspegi industrial batetik aztertzeko”.\nGarai hartan, konpainiak adierazi zuen ez zuela ITP Aero erosteko akordiorik sinatu Bainekin, ezta ITP Aero erosteko operazioan interesa zuten beste aktoreekin ere. Sidenorrek uztailean onartu zuen elkarrizketak izan zituztela ITP erosteko, baina negoziazio formala izan gabe, orduan bezala daudela esan dute. Hasiera batean ITP Aero erosi zuen enpresetako bat Indra izan zen, baina gaur egun ez dago operazio horretan, konpainiako iturrien arabera.\nEspainiako Gobernuak ez du horri buruzko aipamenik egin, baina Reyes Maroto Industria ministroak esan zuen ITP “Defentsa sektore bereziki garrantzitsu batean” dagoela, eta Gobernua “Espainian erabakitzeko ahalmena eta lanpostuak mantentzen” saiatuko dela.\nEusko Jaurlaritzak erosketa operazioan sartzea proposatuko luke, baina ez Baineko industria bazkide gisa. Horren helburua erosketaren atzean proiektu industrial bat egotea da, Eusko Jaurlaritzako iturriek jakitera eman dutenez. Eusko Jaurlaritza operazioan lanean ari da, eta erabat konfidentziala da.\nRolls Roycek abuztuan iragarri zion gainbegirale britainiarrari Bain Capitalekin elkarrizketa hastea erabaki zuela, “Enpresaren salmenta potentzialari buruz”, eta horren alde Cinven funtsa eta Aciturri espainiarra ere jarri zituen.\nOrduan, Rolls-Roycek azpimarratu zuen une horretan ez zegoela ziurtasunik akordio bat lortzeko, eta negoziazioen aurrerapenaren berri une “egokian” emateko konpromisoa hartu zuen.\nHasiera batean ITP erosteko aurkeztu ziren eskaintzen artean, Rolls-Roycek bi aurrez hautatuak zituen, Cinven eta Bain Capital, eta Gobernu zentralak beto eskubidea du, kontuan hartuta Espainiarentzat enpresa estrategikoa dela, negoziazioko zenbait iturriren arabera.\nITPk aukeratutako bi eskaintzek prezio baldintzak bete zituzten – 1.600 milioi euro –, baita Espainiako enpresen parte-hartzearen eta industria plan bat aurkeztearen artean egoteko aukera ere, operazioaren berri izan duten hainbat iturrik azaldu dutenez. Hala ere, Rolls-Roycek Bain aukeratu zuen. Ez da ezarri enpresek eragiketan sartu beharko luketen gehieneko ehunekorik.\nCinvenen proposamena Espainiaren % 30etik gorako partaidetza zuen partzuergo batetik igaro zen, eta bertan sartu ziren Arraigo Inversiones, egoitza Gipuzkoan duen Invereadyko sozietatea, partzuergoan parte hartuko zuena % 12rekin eta Aciturri, egoitza Miranda de Ebron (Burgos) duena, % 20rekin. Bainenaren berririk ez da izan.\nSener, operazioan sar zitekeen enpresetako bat, 1989an (Rolls Royce-rekin batera) ITP sortu zuenetako bat izan zen. 2016an, ITP Aeron zuen partaidetza ( % 53,1) 720 milioi euroan saldu zuen, orduan argitaratu zenez.\n1989an sortu eta Zamudion oinarrituta, ITP Aero Bizkaiko motor aeronautikoen enpresa gisa finkatu da. ITP Aero munduko motor eta osagai aeronautikoen bederatzigarren konpainia da. Josep Pique PPko ministro ohia buru duela, ITP Aerok 4.300 langile ditu eta 735 milioi euro fakturatu zituen iaz. Rolls-Royceren diru-sarrerak % 6 dira.\nHain zuzen ere, multinazional britainiarra mozkinetara itzuli da aurtengo lehen seihilekoan, euskal filialaren salmenta operazioarekin batera. Zehazki, Rollsek 393 milioi libera esterlina irabazi zituen (461 milioi euro baino zertxobait gehiago egungo aldaketan). Horrela, joerari buelta ematea lortu zuen, 2020ko epe berean 6.317 milioi euro baino pixka bat gehiagoko galerak izan baitzituen, hilabete horietan COVID-19aren pandemiak eragin handiagoa izan baitzuen.\nBestalde, ITP Aerok 8,24 milioi euroko irabaziak izan zituen, ekainaren 30era arte 373 milioi euroko diru-sarrerak lortu ostean, britainiar taldeak jakinarazi duenez.\n“Urte hasiera ona” izan dela azpimarratu du britainiarrak, “Kutxa fluxuaren hobekuntzarekin eta etengabeko operazioen irabaziekin”. Gainera, bere “likidezia posizio sendoa” azpimarratu du, 2024a baino lehen mugaeguneratzerik gabe.\nHala ere, Rolls Roycek 3.621,5 milioi euroko zor garbiarekin amaitu du urteko lehen zatia, hau da, 2020ko abenduko itxieran 1.800 milioi euroak bider bi eginda. Finantza egoera horrek azaltzen du, besteak beste, Britainia Handiko enpresak interes handia duela ITPrako erosle bat aurkitzeko eta talde osoaren tamainarako konpainia txikiago bat alde batera uzteko.\nRolls Royce desinbertsio programa batean murgilduta dago, eta 2.300 milioi euro jarriko ditu merkatuan. Bolumen horretan, ITP kapitalaren erdia izango litzateke gutxi gorabehera. Gainera, onartutako beste neurri batzuen artean, berregituraketa bati ekin dio, 2021ean 1.000 milioi libera esterlina (1.175 milioi euro) baino gehiago aurreztea espero baitu.\n← 150.000 hautagai aztertu ditu CORREOSek 3.381 lanpostura iristeko\nSantanderrek Accionaren akzioak erostea gomendatu du →\n14.100 milioi euro zor dizkiote Estatuko Zerga Agentziari\nTren Maya: Bombardierrek eta Alstomek CAFek nahi zuen kontratua eraman dute\n2021-05-27 Libe García Kandina


Barne-gatazka | El Correo\nJAVIER ROJO Domingo, 16 junio 2019, 23:05\nNerea Baldak argitara emandako lehenengo nobela, 'Atzerrian' izenburukoa, hitz bakar batez definitu beharko balitz, inpresionista izango litzateke hitz hori. Izan ere, idazleak istorioa kontatzeko narrazio lineal eta jarraikorra hautatu beharrean, mosaiko itxurako kontakizuna erabili du. Testu honen aurrean irakurleak zatika eskaintzen zaion argumentua osatu eta batasuna eman behar dio. Baina argumentua, nire ustez, bigarren mailakoa da, hemen nabarmentzen dena sentimendua baita. Eta esan behar da idazleak oso ondo lortu duela sentimenduak islatzea.\nArgumentuak ez dauka konplexutasun handirik: emakume gazte batek itzultzaile moduan lortu du lana Londresen, eta lana lortutakoan bizitzan zuen helburua ere iritsi duela ematen du. Hauxe da egoera nagusia, argumentua azken finean egoera horren garapena delarik. Baina pertsonaiaren bizitzan argi-ilunak daude. Atzerrian itzultzaile moduan aritzea helburua barik, etxetik aldentzeko bidea baita. Atzerrira jotzea, urruntzea, aldentzea… ematen du honelako jarrerarekin pertsonaiak bere burujabetasuna azpimarratu nahi duela, bere ahaleginez erakutsi, nahi duena lortzeko gaitasuna duela. Baina helburua lortutakoan, bakardadearekin egiten du topo, edo hobeto esateko, bakardadeak erakusten du bere benetako izaera. Ahalegin horiek guztiak bere buruarengandik ihes egiteko bideak izan dira neurri batean. Londresen dagoen bitartean protagonistak lagunak dituen arren, bakardadea da nagusi bere bizitzan eta testuak inpresioa uzten du emakumea barne-gatazka gogorrean ari dela, bere bizitza hutsunez beterik dagoela. Eta bere bizitzarekin bakea egiten ez duen bitartean, ezinezkoa izango zaio inguruarekin erlazio orekatua izatea. Atzerria, beraz, lekua barik, bizitzan egoteko modua litzake kontakizun honetan.\nHori kontatzeko idazleak narratzaile mota desberdinak erabiltzen ditu, ahotsak txandakatuz, eta arreta gertakarietan jarri ordez, gertakari horiek pertsonaiarengan uzten dituzten zirrarak kokatu ditu erdigunean, halako moduan non esan baitaiteke nobela emozioen azalpena dela. Ohiko kontakizun arruntetatik aldentzen da eleberria eta jokaera hau guztiz eskergarria da.


Sortzenek abenduan Mañerun egindako itxialdia\n1.400etik goiti dira herritik kanpo ikasten duten haur nafarrak. Euskaraz ikasi nahi dute, eta Nafarroako Gobernuak egunero 20 kilometro egitera behartzen ditu. Sortzen-Ikasbatuazek azaldu duenez "hizkuntza exodoa" ematen da Nafarroan, beti ere Vascuencearen Legearen gerizpean. Haur guztien artean egiten duten kilometroen batuketa urtean 5 milioi kilometro baino gehiagokoa da, hau da, Ilargira 13 bider joateko adinekoa.\nEragileak uste du Nafarroako Gobernuak beste astro batean ikusi nahi dituela euskaldunak. "Baina hemen gaude, errealitate bat gara; errealitate ez eroso eta latza aldi berean", azaldu dute. Esan dutenez, datuak puztuz doaz urtetik urtera, euskaraz ikasi eta bizi nahi dutenen kopuruak goiti egiten duelako. Horregatik, euskaraz bizitzeko eskubidea herri eta auzo guzietan bermatzeko eskatu diote Yolanda Barcinaren gobernu taldeari.\nBidaiari kostu ekonomikoa ere batu beharra zaio. 751.812 euroko gastua dute kilometro guzi horiek, hau da, haur bakoitzeko 540 eurotik goiti gastatzen dira gasolinan. Gainera, hizkuntza exodoak haur bat hil duela salatu du Sortzen-Ikasbatuazek. Herritik kanpo ikasten zuen haur horrek, eta bizia galdu zuen errepidean.\nSortzen-Ikasbatuazek egoera honekin bukatzeko exijitu dio Nafarroako Gobernuari, eta ardurak hartzeko prest dagoen galdetu dio: "Prest zaudete datu hauek esku artean izanik, egunero errepidean jartzen diren umeei gerta ahal zaienaren erantzule egiteko? Prest zaudete lege baztertzaile honek sortzen dituen ondorio guztien erantzule egiteko?".\nSortzen-Ikasbatuazek "hizkuntza exodoari" lotutako hainbat datu gaineratu ditu:\nLegearen arabera “eremu mistoan” dauden herrietan ere hizkuntza exodoa ematen da, UPN-PSNren Gobernuak hauetan ere Vascuencearen legearen interpretazio murritza egiten baitu. Adibidez, Abarzuza edo Lezaun. Bietan badago eskola, eta ez dute D eredurik jartzen.\nZirauki (22 haur), Jaitz(17 haur) edo Mañeru (19 haur) bezalako herrietan eskolarik ez egotea ez da ratio kontua, euskarazko irakaskuntza ez bermatzeko hautua da.\nAmeskoako herrietan 3 eta 4 urtetako populazioaren %100ak D eredu publikoan ikasi nahi du baina ez zaio ahalbidetzen “eremu ez euskaldunean” kokatuta dagoelako. Aitzitik, Noainen bada D eredu publikoa, eremu berean egoen arren.\nD ereduaren eskaera handia egiten den herrietan, TIL eredua inposatu egiten du Nafarroako Gobernuak. Eredu horretan euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da. Horren adibide dira Añorbe eta Artaxoa, besteak beste.


Ostikolariak, hastera doa liga! - Debagoiena - Goiena.eus\nOstikolariak, hastera doa liga!\nXabi Urzelai 2014-09-12 09:00\nAurre-denboraldian hartutako lau irudi, talde bakoitzeko ordezkari bana. | Imanol Soriano eta Josetxo Arantzabal\nAmaitu dira probak, amaitu dira udako torneo eta lagunartekoak. Asteburuan ohorezko erregional mailan liga txapelketa hasiko dute, eta maiatza bitartean taldeek 34 jardunaldi izango dituzte duten onena erakusteko. Hala, Aretxabaletak, Aloña Mendik eta Bergarak etxean jokatuko dute, eta Antzuolak etxetik kanpora egingo du estreinaldia, Ordizian. Bestalde, Gotzon Urzelairen Mondrak astebete gehiago erregional preferentean denboraldia prestatzeko.\nUrtero moduan, aurpegi berri asko izango ditugu bailarako taldeetan, bai jokalarien artean, eta baita aulkietan ere. Gorka Vallek (Aretxabaleta) ondo irabazi zuen iaz taldean jarraitzeko eskubidea: "Iaz izandako bolada onari jarraipena eman nahi diogu". Vallek eta haren lantaldeak gozatu galanta hartu zuen iaz Aretxabaletak izan zuen bolada ikusgarriaz, eta orain beste pauso bat eman nahi dute aurrera.\nKontrara, Aitor Arratek (Bergara) iaz egindakoa hobetu nahi du: "Ez dugu horrenbeste sufritu nahi, hori izango da aurtengo helburuetako bat", adierazi diote Goienari, udako torneoetan. Aurpegi berriak, ostera, Antzuolan eta Oñatin izango dituzte. Jon Muruamendiaraz aspaldiko ezaguna da gurean, Mondrako jokalari moduan lehenengo, eta entrenatzaile gero. Eta orain Antzuola zuzentzeko ardura hartu du Arrasatekoak, alegia, kategoria berrian egingo duten bigarren urtean taldea egonkortzeko ardura hartu du: "Taldeak lanerako erakutsi duen jarreraz oso pozik nago", adierazi dio Goienari. Seguru, aurten ere etxeko puntuei tinko eusten ahaleginduko direla Estalan.\nLiga hasteko irrikan dagoena Igor Serrano da, Aloña Mendiko entrenatzaile berria. Jose Luis Agirreren omenezkoa baliatu genuen Idiazabalgoaz berba egiteko. Iritsi berria da Azkoagainera, baina Oñatira etortzeko erabakia lehenagotik hartua zuen, eta horri esker azken hilabeteetan gertutik jarraitu ahal izan ditu txantxikuak: "Hainbat beteranok taldea utzi dute, baina gazte mailako jokalariek erakutsitako mailarekin oso pozik nago, eurek beteko dute hutsune hori".\nHala, Bergarak Zarautzen kontra jokatuko du zapatuan (17:00), eta domekan, ostera, Aretxabaletak Touring hartuko du (16:30), eta Aloña Mendik Martuteneren bisita izango du (16:30). Antzuolak, ostera, Ordizian jokatuko du zapatuan (16:30)\nAntzuola Aretxabaleta Arrasate Bergara Oñati


Izaroren izarra | 111 Akademia\nIzenburua: Izaroren izarra\nIdazlea: Maribel Aiertza\nNeskatotxo batek hondartzan igarotako egun batean, ingurugiroarekiko ezagutza itzela garatuko du. Girotzea: Hondartza bat. Laburpena: Izaro hondartzan dago, bere hondarrezko gaztelua bukatu berri, pozez gainezka. Halako batean olatu bat etorri eta bere gaztelua zeharo desegingo ez du ba! Baina, naiz eta hasiera batean Izarok disgustu itzela hartzen duen, laster gurasoen gomendioei esker, dena ulertuko du, eta, agian ez zen olatuaren errua izango…


Barelikos 6.maila: urtarrila 2018\nUREZTATZEN, KONPOSTA ETA SAREA JARTZEN\nOstiralean gure eta gelakideen ortuariak ureztatu genituen. Beste kide batzuk gure ilarrei sarea jarri zioten, eta besteak, gure brokoliei eta azaloreei konposta jarri zioten, ongarritzeko.\nEgilea: Mikel Blasco ordua: 10:26 AM iruzkinik ez:\nEA21 GALDETEGIA BETETZEN ETA KONPOSTA ZER DEN IKASTEN\nOstiralean, baratzera ez ginen igo ZTIAM gelara joan ginen. Han galdetegi bat bete genuen, galdetegiren galdera bat hau zen: "Zein aparatu elektroniko zenituen?". Galdetegia 5.mailan ere pasatuko dute eta gero emaitzak esango dizkigute.\nHemen Konpostaren aurkezpena ikusten ari ginen.\nGaldetegia bete eta gero Erizek konpostari buruz aurkezpen bat egin zigun. Konpostatzeko kuboan sartzeko erabiltzen diren 2 material motak ikusi genituen, material organiko marroia eta berdea. Lehenik behean kapa bat material marroia, gero berdea eta horrela kapa ezberdinak konpostera bete arte.\nEgilea: Adirane Serna ordua: 10:21 AM iruzkinik ez:\nGALDETEGIA BETETZEN ETA KONPOSTATZEARI BURUZ IKASTEN\nAsteazkenean, galdetegi bat bete genuen ekonomia zirkularraren inguruan eta konposta nola egiten den ikasi genuen. Azkenik, konposta egiteko gure jantokiko hondakin organikoak nola bildu eta erabiliko ditugun azaldu zigun maisuak.\nEgilea: Ander P ordua: 10:13 AM iruzkinik ez:\nUREZTATZEN, SAREA ETA KONPOSTA JARTZEN\nAstelehenean gure ortuariak ureztatu genituen, bitartean beste batzuk ilarrei sarea jartzen aritu ziren eta besteak konposta jartzen hasi ziren brokoli eta azaloreen inguruan, hauek ongarritzeko.\nEgilea: Maider R ordua: 8:37 AM iruzkinik ez:\nUREZTATZEN, KONPOSTA BOTATZEN ETA ILARREI SAREA IPINTZEN\nAsteartean, batzuk ilarrei sarea jartzen genien bitartean, beste batzuk ortuariak ureztatu zituzten, eta azkenengo taldetxo batek, brokoli eta azaloreetan gure ikastolako konposta ipini zuten, hauek bigarrenez ongarritzeko.\nEgilea: Claudia ordua: 8:50 AM iruzkinik ez:\nLANDAREAK UREZTATZEN, KONPOSTA BOTATZEN ETA SAREA IPINTZEN\nOstiralean, konpost kubotik konposta atera genuen brokoli eta azaloreei jarri genien eta soberan geratu zitzaiguna konposta kuboan sartu genuen. Hori egin ondoren, gure landareak ureztatu genituen eta amaitzeko ilarrei sarea ipini genien, hasterakoan bertatik igo daitezen.\nEgilea: Haritz Orive ordua: 9:36 AM iruzkinik ez:\n2018ko abenduaren 21an\nGaur barelikos arloan ortuariak landatu eta erein egin ditugu. Hainbat ortuari landatu ditugu, adibidez:\nAsko gustatu zaigu denoi ortuariak landatzea eta erein egitea, hona argazki batzuk:\nEgileak: Laura Castellanos eta Asier Bergara\nEgilea: Asier Bergara ordua: 9:14 AM iruzkinik ez:\nORTUARIAK EREIN ETA LANDATZEN\nSaio honetan aurreko saioetan ezagutu genituen ortuariak erein eta beste batzuk landatu ditugu:\nEgilea: Elizabeth Garnett ordua: 9:05 AM iruzkinik ez:\nORTUARIAK LANDATU ETA EREITEN\nGaur barelikos orduan ortuariak landatu eta erein ditugu.\nErizek ortuari bakoitza nola landatu behar den azaldu digu eta gero guk ortuariak landatu ditugu. Pertsona bakoitza uraza bat landatu du eta gero beste ortuariak landatu ditugu.\nOrtuari hauek landatu eta erein ditugu:\nBaben landaketa-markoa neurtzen\nHau brokolia da\nHonela landatzen dira urazak\nEgilea: Uxue ordua: 1:14 PM iruzkinik ez:\nGaur, partzela guztietan dauden ortuariak ureztatu ditugu, lurrari hezetasuna emonez.\nEgilea: Kristina S ordua: 1:05 PM iruzkinik ez:\nGaur barelikos arloan, ortuariak landatu eta erein ditugu. Guk ortuari asko erein ditugu adibidez: uraza, babak, azenarioa, brokolia...\nEgilea: Aritz Zamora ordua: 10:22 AM iruzkinik ez:\nLANDAREAK UREZTATZEN ETA KONPOSTA BOTATZEN\nAzteazkenean landareak ureztatzen egon ginen eta Brokoli zein azaloreei konposta bota genien. Konposta konposteretatik hartu genuen eta gero, sobratzen zen konposta berriro ere konpostaren kutxan sartzen genuen. Erabili genituen tresnak eskularruak, pala, kuboak, aitzurra eta ureztontziak izan ziren.\nEgilea: Itsaso Mendia ordua: 12:09 PM iruzkinik ez:\nUREZTATZEN ETA KONPOSTA BOTATZEN\nAstelehenean landareak ureztatu genituen eta landare batzuei konposta bota genien. Erabili genituen tresnak, pala, aitzurra, kuboak eta ureztontzia izan ziren. Konpostaren kuboetatik hartu genuen konposta.\nEgilea: Ilazki D ordua: 12:19 PM iruzkinik ez:


Nahikari Gabilondo: “Momentu onean piztu naiz, gozatu ahal izateko”\nUrr 4, 2017\tNork:\tAritz Mutiozabal\t-\nSentipen onak ditu Bertsolari Txapelketa Nagusiko kanporaketari begira. Edonola ere, finalerdietara sailkatzea ez dela bere helburu nagusia aitortu du Nahikari Gabilondok (Zarautz, 1978). Igandean lehiatuko da, 17:00etan, Zumaiako Aitzuri pilotalekuan.\nNahikari Gabilondo bertsolaria (Aritz Mutiozabal).\nHiru kanporaketa jokatu dira jada. Zer nolako maila ikusten ari zara saioetan?\nBaigorrin ez nintzen izan, baina puntuazioa badakit zein izan zen eta kanpotik komentatzen dena. Larunbatean Seguran izan nintzen, Felix Zubiaren saioan, eta gauza oso politak entzun nintuen. Leitzakoa Bertsoa.eus atarian ikusi nuen, eta egia da makro-saio bat izan zela, izen oso handiak zeudelako eta oso ona izan zelako; lehenengo bostak finalerdietan daude. Ea geratzen diren hiru kanporaketetan zer gertatzen den.\nHori kontuan izanda, nola ikusten duzu zure burua kanporaketari begira?\nNi beti izan naiz oso urduria, txapelketetan bereziki, eta aurreko txapelketetako lehenengo saioetan tentsio handia nabaritzen nuen. Oraingo honetan, ordea, hori behar izan dut pizteko eta txapelketan sartzeko. Beste mila gauza egokitu zaizkit inguruan, eta ezin izan dut burua txapelketara begira jarri. Horrekin pixka bat larritzen ari nintzen; izan ere, txapelketa hastear zen eta ez nengoen motibatuta. Aurkezpen ekitaldiak eta lehen saioak, nolabit ere, pizteko balio izan zaizkit.\nNiri dagokidanez, inguruan tokatu zaizkidan gauza askogatik, txapelketak asko erlatibizatu ditut. Niretzat orain zer-nolako garrantzia duen konturatu naiz, lehen beste bat ematen niolako. Orduan, besteek hobeto egiten badute, egin dezatela aurrera. Ni guztia ematera noa, baina ez noa sailkapenaren bila inondik inora ere. Gero, gauzak ontsa ateratzen badira eta hala izan behar badute, bada aurrera. Baina ez da nire helburu nagusia sailkatzea. Oso lasai nago alde horretatik.\nNerbio puntu hori berandu piztu zaizula diozu. Horrek erne egoteko balio badu ere, hanka-sartzeko arriskutsua ere izan daiteke.\nEdonork sar dezake hanka, eta egoera iristen denean ez dakigu nola egongo garen. Baina aurretik jokatu ditudan txapelketetan, agian, aurrez denbora dezente urduri pasatu dudanean, pasata iritsi naiz eta lehenbailehen bukatzeko gogoarekin. Oraingoan, momentu onean piztu naizela uste dut, ez sailkatzeko, baizik eta gozatu ahal izateko.\nBuruan dut duela bi urte Gipuzkoako Txapelketan Zestoan egindako final-laurdeneko saioa, eta ez lehen postuan sailkatu nintzelako. Hori beste opari bat izan baizen. Saio hartako opari handiena izan zen bizi nituen sentipenak; hau da, zer sentitu nuen etxetik irten nintzen momentutik bukaerako agurra kantatu nuen arte. Hori da txapelketa honetan bilatzen dudana.\nHorren bidean aurkitzen al zara Zumaiako saiorako?\nOrain puntu horretan nago. Gero, eguna iristen denean, batek daki! Gipuzkoako Txapelketako lehenengo saioetan asko sufritu nuen. Azkeneko Gipuzkoako Txapelketetan tokatu izan zait udaberriko fasea jokatzea, aurrekoetan Euskal Herrikora ez naizelako sailkatu; horiek udazkeneko fasean hasten dira bertsotan. Beraz, udaberrikorako hasten nintzen prestatzen, eta oso pasata iristen nintzen udazkenekora. Denbora luzez gauza berarekin buruan, alegia. Nik ulertzen dut plazaz plaza edota goi-goian dabiltzanak denbora gehiago pasatuko dutela txapelketa buruan dutela, baina helburuak ere ezberdinak dira. Niri luze egiten zitzaidan, eta oraingoa lehen aldia izan da txapelketa udazkenean hasi zaidana. Aurretik sufritutako urduritasunik gabe iritsi naiz, eta sentitzen naiz Zestoako saioaren aurretik nengoen bezala. Oso sentsazio onak ditut egun hauetan.\nTxapelketa prestatzeko taldetxo bat osatu duzue, Felix Zubiak, Beñat Lizasok eta zuk, Iñigo Mantzizidor Mantxiren laguntzarekin. Era berean, Pello Esnal eta Nikolas Zendoiarekin ere aritu zarete lanean.\nGipuzkoakoan ere hala egin genuen; Zarauzko hirurok eta Beñat Lizaso elkartu ginen. Duela bi urteko Gipuzkoako Txapelketan jada txipa aldatu genuen pixka bat. Guztiok ditugu gure lanak, familiak eta beste gauza batzuk, eta bertsolaritza zaletasuna da guretzat. Horrenbeste urtez zaletasun horretan sufritzen egon ondoren, gozatzeko ordua dela erabaki dugu. Uste dut oso talde eta momentu polita lortu dugula. Duela bi urte gehitu zitzaigun Lizaso, eta gertukoa badugu ere, kanpotik zetorren eta horrek errespetua ematen zigun, beste seriotasun bat. Gero, Nikolasekin eta Pellorekin elkartzeak ez du preziorik. Pena emango digu txapelketa bukatzeak haiekin biltzeari utziko diogulako.\nSailkapena bilatu ez arren, Zumaiako zure kantukideak ikusita, finalerdietara sailkatzeko aukerak dituzula esan daiteke?\nHarrokeriarik gabe, umiltasun osotik esanda, edozein gera daiteke lehen edo azken postuan geure multzoan. Ez dago izen potolorik, eta edonork edozer egin lezake. Nire kinieletan ez nago lehen postuan, iruditzen zaidalako beste batzuek ibili handiagoa dutela plazan, eta txapelketari dagokionez ere, beste helburu eta anbizio bat dutela; finalerdietako bigarren itzuliaren bila, adibidez. Hortaz, horiek beste lan bat egingo zuten, nik egin ez dudana, eta beste ikuspegi batekin joango dira saiora. Horrek kalte egin dezake, baina edozer gerta daiteke Zumaian. Oso-oso zabalik dago, oso antzekoak garelako mailaz.\nEta finalerdietara sailkatuko bazina, zer?\nTxapelketa nagusian behin baino ez dut kantatu, orain dela 12 urte, eta lehenengoan joan nintzen kalera. Oso gaizki pasatu nuen, eta arantza bat geratu zitzaidan barruan. Oraingoan, nire helburua gustura kantatzea da, lehenengoan kalera joan behar badut ere. Finalerdietara pasatzea ez dakit oparia ala zigorra izango litzatekeen, gainera. Gustatuko litzaidake Zumaian emaitza on bat lortzea, guztioi gustatzen zaigulako gure lana baloratzea; aurretik egindako lanaren aitortza izango litzateke, alegia. Aitzitik, txapelketak egur handia ematen digu etxean. Izan ere, senarra gai-jartzaile taldean dago eta astero izaten ditu bilerak, eta ezin da horretaz hitz egin. Gu, berriz, astean bitan geratzen gara prestatzeko. Orduan, gure umeekin antolatzeko ere sekulako karanbolak egin behar izaten ditugu, eta aurrera jarraitzeak esan nahi du karanbola hori luzatu egiten dela, baita tentsioa ere.\nGarbi esanda, ez dakit sailkatu nahi dudan. Nahiko nuke entzun nire izena lehen postuan, baina horrek esan nahi du egoerak segitu egiten duela. Ez sailkatzea ez litzateke inolako traumarik izango, baina ez sailkatze horrek esan nahi badu saio txarra egin dudala edo deseroso sentitu naizela, pena emango lidake.\nTraumarik ez, orduan?\nNik badakit zein den nire tokia bertsolaritzan. Nire adinean eta eduki dudan ibilbidearekin, ez naiz hasiko plazaz plaza orain. Errealista izanda, agian beste batzuk egon behar dute hor, eta hori onartzeko ez daukat arazorik. Orduan, nire helburua da saioan gustura eta eroso sentitzea.\nBertsolari Txapelketa NagusiabertsolaritzakanporaketaNahikari Gabilondoslider\nJoseba Argiñano: «Sukaldaritza desfasatz ...\nNork: zarauzkohitza.eus Aktualitatea. - Ira 23, 2018\nImanol Eizagirre: “Sinatuko genuke ...\nNork: Aritz Mutiozabal - Abu 17, 2018\nARGAZKI BILDUMA: Futbolaren festa, ZKEren ...\nNork: Aritz Mutiozabal - Abu 8, 2018\nARGAZKI BILDUMA: Giro ederrean ari dira ...\nNork: Aritz Mutiozabal - Abu 4, 2018\nNork: Aritz Mutiozabal - Uzt 12, 2018


Gurasoak albisteak 2022: Aita-amei buruzko azken ordukoa gaur | EiTB Gai interesgarriak\nHilean umeko 200 euroko dirulaguntza jasotzea ondo ikusten dute guraso direnek. Hala ere, ez dute uste erabakigarria izango denik. Izan ere, jaiotzek behera egin dute, eta guraso izateko adinak gora. Ekonomikoak ez ezik, beste mota bateko laguntzak ere beharrezko ikusten dituzte gurasoek.\nJaiotza-tasak pizteko premiazko neurriak eta neurri ausartak eskatzen dizkio oposizioak Jaurlaritzari\nPublikatuta: 2022/05/18 20:15 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2022/05/18 20:15 (UTC+2)\nLehendakariak eginiko proposamena oso urrun gelditu da EH Bilduk eskatzen duenetik. Seme-alaba bakoitzeko prestazioa hiru urtera barik 18 urtearte luzatzea planteatu du alderdiak. Elkarrekin Podemosek sinatu diten ebazpenen artean gailendu da 0 eta 3 urte bitarteko hezkuntzaren doakotasun osoa.\nJaiotzak % 3,3 jaitsi ziren EAEn 2021ean\nPublikatuta: 2022/05/10 16:19 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2022/05/11 16:19 (UTC+2)\nAmen % 80k baino gehiagok 30 urte baino gehiago zituzten, eta iazko udazkenean erditu ziren emakumeen % 29,7 atzerritarrak izan ziren.\n10. urteurrenean, "hustuta" daude Manu eta Fina, Iñigo Cabacasen gurasoak\nPublikatuta: 2022/04/09 11:38 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2022/04/11 11:38 (UTC+2)\nErakundeekin eta egindako ikerketarekin oso desengainatuta daude, "umiliatuta" eta "abandonatuta" sentitu dira. Kalean jasotako babesa da "irabazi" dutena.\nBikote bat atxilotu dute hiru hilabeteko semeari tratu txarrak ematea leporatuta\nPublikatuta: 2022/03/31 13:00 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2022/04/01 13:00 (UTC+2)\nHaurtxoak humeroa eta sorbalda hautsita eta begia ubelduta zituela erietxeratu zuten igandean. Gurasoek 22 eta 18 urte dituzte.\n“Ez dago ama bakar izango zarela erabakitzen duzun une bakar bat, bizitzak bere bidean eramaten zaitu”\nPublikatuta: 2022/03/29 19:19 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2022/03/29 19:19 (UTC+2)\nArgider Mujikak gizarteak ezkontzera eta umeak izatera bideratzen zaituela dio. Ama bakarra izatea erabaki zuen eta gaur egun, hiru umeren ama da Argider; Araitz, Izei eta Eñaut.\n“Gure familia eredua marko legal batean aitortzea eskatzen dugu; hala ez den bitartean, ez gara existitzen”\nPublikatuta: 2022/03/29 18:48 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2022/03/29 18:48 (UTC+2)\nBikoterik gabe guraso izateko hautua egiten du jende askok gaur egun. Horietako pertsona bat da Agurne Juldain. 36 urterekin erabaki zuen berak alaba bat izan nahi zuela. Pauleren ama da orain eta abantaila gehiago eskatzen ditu guraso bakar direnentzat.\nEspetxe-zigorra ezarri diote Irune Costumerori, alabari grabagailu bat ipintzeagatik aita zelatatzeko\nPublikatuta: 2022/03/10 11:52 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2022/05/13 11:52 (UTC+2)\nKondenatuak adierazi duenez, helegitea aurkeztu du jada Auzitegi Gorenaren aurrean, eta ukatu egin du grabagailua berak ipini izana. Umeen Zerbitzuak alaba kendu zion 2017an, "guraso alienazio sindromea" argudiatuta.\nIzurriak haurrengan duen "inpaktu handia" tarteko, kontziliazio laguntzak berreskuratzea eskatu du EH Bilduk\nPublikatuta: 2021/12/16 15:18 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2021/12/16 15:18 (UTC+1)\nKoalizio subiranistaren ustez, "ezinbestekoa" da dirulaguntzok "azkarrago" ematea, "egoera zaurgarrian dauden familiak" kanpoan ez geratzeko.\nPublikatuta: 2021/11/16 13:40 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2021/11/18 13:40 (UTC+1)\nPublikatuta: 2021/11/15 11:31 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2021/11/15 11:31 (UTC+1)\nPublikatuta: 2021/11/13 09:32 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2021/11/15 09:32 (UTC+1)\nOier Saizar, harrera gurasoa: ''Pazientzia pixka batekin eta maitasun askorekin, aurrera egiten da''\nPublikatuta: 2021/10/11 22:07 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/10/11 22:07 (UTC+2)\nOier Saizarrek eta Ainhoa haren bikotekideak bi urteko ume bat hartu zuten harreran 2016an. Dioenez, lehen urtea gogorra izan zen, baina orain oso pozik daude eta guraso iraunkorrak dira; haurra adinez nagusia izan arte bizi daitezke haiekin.\nIon eta Iñigo, harrera gurasoak: ''Umeek asko eman digute; bete sentsazioa daukagu''\nIon Albisuk eta Iñigo Trojaolak gurasoak izatea erabaki zuten. Adopzioaren zerrendan zain zeudela, hiru hilabeteko harrera ume bat etxean hartzeko aukera izan zuten. Handik hilabete batzuetara, haren bi urteko anaia ere harreran hartu zuten. 8 urte ondoren, 4 dira etxean.\nAitor Iruretagoiena, harrera aita: ''Hasieran ez da erraza, baina polita da''\nPublikatuta: 2021/10/11 20:38 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/10/11 20:38 (UTC+2)\nAitor Iruretagoiena aiarrak bere familia tribu bat izatea nahi zuen, eta 8 eta 14 urteko bi neskato, Ainara Amenabarro eta Maritxu haren ahizpa, hartu zituzten harreran. Bizitako esperientziaz aritu dira Aitor eta Ainara hunkituta.\nPublikatuta: 2021/10/08 18:06 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/10/08 18:06 (UTC+2)\nIrungo haur baten heriotza zuhurtziagabekeriazko hilketa izan ote zen ikertzen ari dira\nPublikatuta: 2021/09/15 11:44 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/09/17 11:44 (UTC+2)\nBost hilabeteko haurtxoa joan den abuztuaren 10ean hil zen. Ama eta gizonezko bat ikertzen ari dira, deklarazioan bertsio "kontrajarriak, sinesgaitzak eta inkoherenteak" eskaini zituztelako.\nPublikatuta: 2021/07/14 15:30 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/07/14 15:30 (UTC+2)\nPublikatuta: 2021/06/09 12:37 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/12/14 12:37 (UTC+1)\nBizkaiko Foru Aldundiak balizko sindrome horretan oinarritu zuen Irune Costumerori alaba kentzeko erabakia. Epaiketa epaiaren zain geratu da.\nPublikatuta: 2021/06/08 12:43 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/12/14 12:43 (UTC+1)\nIrune Costumeroren alabaren aitak auzipetuen lekuko gisa deklaratu du epaiketaren bigarren saioan.\nPublikatuta: 2021/06/07 10:28 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/11/24 10:28 (UTC+1)\nAdin txikikoen zerbitzuak alaba kendu zion 2017an "gurasoak eragindako alienazio sindromea" egotzita. NBEk kargu hartu zion Espainiako Gobernuari 2020ko irailean, kasu honengatik.\nPublikatuta: 2021/06/01 08:08 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/06/02 08:08 (UTC+2)\nPublikatuta: 2021/05/31 12:32 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/12/14 12:32 (UTC+1)\nBost urteko umearen zaintza kentzeko agindua sinatu zuten Bizkaiko Aldundiko arduradunak eseriko dira akusatuen aulkian. Bost urte eta sei hilabete arteko kartzela zigorra eskatzen diete.\n"Umeak adoptatuko gaitu gu, gure ohiturak eta gure kultura"\nPublikatuta: 2021/05/25 23:09 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/05/25 23:09 (UTC+2)\nNerea Uriguenek eta Lander Irazustak nazioarteko adopzio prozesua abiatu zuten 2019an, haurrak izateko arazoak izan ostean. Adopzio prozesuaz eta dituen zailtasunez hitz egin dute, eta azaldu dute beraien ametsa dela gurasoak izatea. 2020an ez da egon nazioarteko adopziorik Gipuzkoan pandemiaren eraginez, Bizkaian lau egon dira, eta Araban bakarra.\nPublikatuta: 2021/05/22 12:31 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/12/14 12:31 (UTC+1)\nAdin txikikoen zerbitzuak alaba kendu zion 2017an "gurasoak eragindako alienazio sindromea" egotzita. NBEk kagu hartu zion Espainiako Gobernuari 2020ko irailean, kasu honengatik.\nKontziliaziorako laguntzak, aspaldiko krisi demografikorik handienari aurrea hartzeko\nPublikatuta: 2021/05/15 12:50 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/05/17 12:50 (UTC+2)\n2020an, 14.242 lagunek jaso zuten Eusko Jaurlaritzaren kontziliaziorako laguntzaren bat. Argiñe Rodriguez eta Iñaki Gandariasbeitia horien artean daude.\nPublikatuta: 2021/05/13 20:23 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/05/13 20:23 (UTC+2)\nEmakume horiei txertoa dagokienean, lehentasun taldearen arabera, ematea aholkatzen dute, edoskitze garaian ere bai.\nEukene Elorrieta: "43 urterekin izan nintzen ama"\nPublikatuta: 2021/05/10 12:50 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/05/17 12:50 (UTC+2)\n35 urterekin egin zuen ama izateko lehen saiakera, baina ez zuen lortu. Medikuarengana joan ostean, urte batzuk itxarotea erabaki zuen, eta 40 urte betetzean dagoeneko berandu zela esan zioten.\nLehen haurra izan duten emakumeen ia erdiak 35 urtetik gorakoak dira EAEn\nPublikatuta: 2021/05/10 12:39 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/05/17 12:39 (UTC+2)\nGizonezkoetan, 10etik 7k, 35 urtera arte ez dute umerik izaten. Jaiotzetan, populazio migranteak pisu handia dauka, jaiotzen % 22 eurenak baitira.\nNolako laguntza jasotzen dute Europako gainerako herrialdeetan jaioberrien gurasoek?\nPublikatuta: 2021/05/10 12:29 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/05/17 12:29 (UTC+2)\nBulgariako eta Kroaziako amatasun baimenak 58 astekoak dira, Europar Batasuneko luzeenak. Belgika, Eslovenia, Zipre edo Luxenburgo, berriz, zerrendaren behekaldean daude, 14 aste baino gutxiagorekin.\nPublikatuta: 2021/04/27 16:01 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2021/04/27 16:01 (UTC+2)\nGuraso bakarra den ama bati 24 asteko baimena ematea ebatzi du EAEko Auzitegiak\nPublikatuta: 2020/11/18 19:59 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2020/11/18 19:59 (UTC+1)\nGuraso bakarra den ama batek beste gurasoari zegokion zortzi asteko baimena berari ematea eskatu zuen, baina ez zioten eskaera onartu. EAEko Auzitegi Nagusiak langilearen alde egin du orain.\nGazteluetako irakaslea kartzelan sartzeari uko egin dio Bizkaiko Auzitegiak\nPublikatuta: 2020/11/09 09:44 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2022/02/21 09:44 (UTC+1)\nBiktimaren aitaren hitzetan, "Penagarria eta aberrantea" da "pederasta bat kalean uztea". Bizkaiko ikastetxeko irakasle ohiari bi urteko zigorra ezarri zioten sexu-abusuak egiteagatik.\n''Bullyinga ez da egun bat bera ere luzatzen utzi behar; ez da ume kontua''\nPublikatuta: 2020/10/13 20:15 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2020/10/13 20:15 (UTC+2)\nIon Garmendia eta Paz Morenoren alabak bullyinga jasan zuen 13 urte zituela eta horrek bizitza hondatu zion; ondorioz ikastetxez aldatu behar izan zuten. Bullyinga sufritzen duten neska-mutikoen gurasoentzat hainbat gomendio dituzte.\nHaurrak eta COVID-19a: Gutxiago kutsatzen dute eta sintoma arinagoak dituzte\nPublikatuta: 2020/09/28 10:37 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2020/09/28 10:37 (UTC+2)\nBi pediatrekin hitz egin dugu eta biek "lasaitasuna mezua" helarazi nahi izan dute. Diotenez, "umeak ez dira birusaren kutsatzaile nagusiak".\nPublikatuta: 2020/09/23 18:45 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2020/09/23 18:45 (UTC+2)\nFrantziako Gobernuak 28 egunera luzatuko du aitatasun baimena 2021eko uztailean\nPublikatuta: 2020/09/23 09:31 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2020/11/10 09:31 (UTC+1)\nIkerketa baten emaitzen ondotik datorren erabakia da. Izan ere, neuropsikiatra baten arabera, 14 egun ez dira nahikoa haurraren eta aitaren artean lotura bat sortzeko.\nHego Euskal Herriko haur-eskola publikoak, gaurtik aurrera irekita\nPublikatuta: 2020/06/22 10:09 (UTC+2) Azken eguneratzea: 2020/06/25 10:09 (UTC+2)\n% 60ko edukierarekin zabaldu daitezke, baina % 15 inguru izango dira benetan, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan, gaurtik Haur Eskolara itzuliko diren zero eta hiru urte arteko umeak.


Uda Ikastaro honen bidez, gizarteari ikaskuntza eta koprodukziorako espazio ireki bat eskaini nahi zaio, eta, horretarako, laborategiko formatu baten bidez, nahitaezko migrazioen kausak eta ondorioak nabarmendu nahi dira. Uda ikastaro honek, zehazki, pobrezia, klima aldaketa eta gatazkak ditu ardatz. Horretarako, gaian adituak diren pertsonak izango dira gure artean, eta hainbat errealitate partekatuko dituzte, hala nola Mediterraneoko erantzun humanitarioa, Erdialdeko Amerikako migrazio korridorea edo Afrikako lekualdatzeak.\nIkastaroaren xede publikoak askotariko jatorria izan dezake, eta tailerra aberastuko du, zalantzarik gabe: gizarte eta kooperazio erakundeak, migrazio arloan erantzukizuna duten kudeatzaile publikoak, ikertzaileak, ekintzaileak, gizarte ekintzaileak, migratzaileak, natura eta ingurumen zientzietan diharduten pertsonak, etab.\nMigrazioen inpaktu lokala eta globala aztertzea.\nBorondatez kontra migratzen duten populazioen erronkak ulertzea eta identifikatzea.\nGlobalaz eta hark tokikoarekin duen loturaz eztabaidatzea, nahitaezko migrazioen kasu errealak aintzat hartuta.\nWorkshopeko parte hartzaileekin batera ondorioak eta gomendioak koproduzitzea, haien difusiorako.\nResponsable de Programas de Migración en Cruz Roja Euskadi\nOnline zuzenean - ZOOM\nOROKORRA - 0 EUR


Finlandia Bigarren Mundu Gerran - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSoldadu finlandiarrak, alemaniarrak Finlandiatik kanporatuak izan zirenean.\nFinlandiak Bigarren Mundu Gerran gauzatu zituen eraso militarrak, 1939 eta 1945 urte artean izan ziren. Gerra hauen bitartez Finlandiak, bere independentzia eta konstituzio demokratikoak babestu nahi zituen. 3 gerra ezberdintzen dira: Neguko Gerra, SESBen aurka; Jarraipenaren Gerra, Alemaniarekin bat egin da, SESBen aurka; eta Laponiako Gerra, Alemania naziaren kontra. Finlandiak bere soberania mantentzea lortu zuen, baina lurralde batzuk galdu behar izan zituen horretarako.\n2 Neguko Gerra\n4 Jarraipenaren Gerra\n5 Laponiako Gerra\n1809. urtean, Errusiak, Finlandia menperatu zuen, eta suediarren hatzaparretatik babestu zuen Finlandiako Gerran. Finlandia, Errusiar inperioarekin bat egin zuen, eta haren barnean Finlandiako Dukerri Handia eskualde autonomoa osatu zuen. Hazkuntza handia eman zuen Finlandiak, baina Errusiar Iraultza gertatu zenean, komunisten legeak erabiliz independentzia deklaratu zuen. Finlandian, gerra zibil bat gertatu zen orduan; armada zuria (burges finlandiarrak, suediar boluntarioak eta alemaniarrak), armada gorriaren aurka (sobietarrak eta finlandiar ezkertiar eta sozialistak). Gerra armada zuriak irabazi ostean, finlandiak independentzia lortu zuen, eta SESBekin harremanak hoztuz joan ziren bitartean, Alemania inperialarekin hobetzen joan ziren.\nBi mundu gerren arteko tartean, finlandiarrek, haien lurrak handitu nahi zuten, antzina beraienak izan ziren Kareliako lurrak bereganatuz. 1938. urtean, Karelia eskualdea berreskuratzeko negoziazioak egiten hasi ziren sobietarrak eta finlandiarrak, baina finlandiarrek proposatzen zuten muga, Leningrad hiriburutik oso gertu zegoenez, sobietarrek, alemaniarren esku-hartzeaz kezkatuta, negoziazioak hoztu zituzten.\nSESBk, Finlandiaren atzean alemaniarrak ikusten zituen, eta hauekin egindako bake-akordioa aprobetsatu nahian Finlandia lurraldeak menperatzea pentsatu zuen, Alemaniarekin edukiko zuen gerrarako prestatuz edo, haien muga luzatzeko. Neguko Gerra hasi zen, 1939ko azaroaren 30ean.\nStalinek, ukraniar soldaduak aukeratu zituen gerrarako, Finlandiako negu hotzetara ohituak ez zeudenak, eta hauek porrot egin zuten. Negu hortan, -40 °Cko tenperaturak izan ziren Finlandian, eta finlandiar soldaduak, zuriz jantzirik eta eskiz mugitzen zirela, eraso azkarrak egiten zituzten, sobietarrei min handia eginez. Finlandiarrek ez zuten zentimorik gastatu armamentuan, izan ere erasoaldi azkar hoietan, sobietarrei munizio eta armak lapurtzeaz arduratzen ziren.\nNahiz eta armada gorriaren soldaduen kopurua finlandiarrena baino askoz ere handiagoa zen, ezin izan zuten elur artean finlandiar defentsa gainditu, eta izugarrizko porrota eduki zuten. Haien harrotasunak ere ez zuen asko lagundu, 10 egunetan Helsinki hiriburura iristea pentsatzen baitzuten, eta ez ziren Mannerheim lerrotik ere igaro.\nAlemania eta SESBen arteko bake-akordioa hautsi egin zen, eta lehenengoak eta Suediak Finlandia presionatu egin zuten bake-akordio bat sinatzeko SESBekin, Bizargorri Operazioan sobietarrak ezustean harrapatzeko.\nFinlandiak 1940. urtean sinatutako Moskuko bake-akordioan, lurraldeen %10a galdu zuen, baina hala ere finlandiarren garaipentzat hartu daiteke, sobietarrek herrialde guztia menperatu nahi baitzuten.\nBakeak oso gutxi iraun zuen, izan ere sobietarren etengabeko presioak finlandiarrak nazkatzen zituen.\nSuediak eta iparraldeko herrialdeek ez zioten laguntza eskaintzen Finlandiari, eta gerra zibilean bezala, finlandiarrek laguntza eskatu behar izan zioten alemaniarrei. Orduan, Bizargorri Operazioa jokoan sartu zen. Finlandiak operazioan parte hartzea adostu zuen, Neguko Gerran galdutako eskualdeak eta Karelia eskuratzeko helburu bakarrarekin. Alemaniak laguntza eskainiko ziola hitz eman zion eta bere lurraldean zehar soldaduak eramaten hasi zen, sobietarren Leningrad hiriburura iristeko helburuarekin.\nJarraipenaren Gerran armaden kokalekua.\nBizargorri Operazioa, 1941. urteko ekainaren 22an hasi zen, baina finlandiarren eta sobietarren arteko Jarraipenaren Gerra ekainaren 25ean hasi zen.\nJarraipenaren Gerra[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nSakontzeko, irakurri: «Jarraipenaren Gerra»\n1941ko udazkenean finlandiar soldaduak erasokorrak izaten ari ziren eta berehala lortu zituzten bereganatu nahi zituzten eskualdeak. Bizargorri Operazioaren ondorioz, Britainia Handiak gerra deklaratu zion Finlandiari, baina egia esan inoiz ez zuen honen aurka borrokatu eta deklarazio huts bat baino ez zen izan. Finlandiarrak bere helburua lortua zuten, baina alemaniarrak ez ziren Leningrad hiriburura hurbiltzera ausartzen, eta finlandiarrek behar zuten muga defenditzeko laguntza ez zen inoiz iritsi.\nFinlandiak lortutako lurraldeak.\n2 urte igaro ziren, borrokarik gabe, finlandiarrak heuren lurraldeak eskuratuak zituztenez, SESBen aurkako erasoaldirik ez zuten planteatzen. Orduan, 1944ko ekainaren 9an, sobietarren susperketa gertatu zen, eta finlandiarrak berreskuratu zituzten lurraldeak eskuratzen hasi ziren. Alemaniarrak, Finlandia iparraldean jarraitzen zuten, eta finlandiarrei ez zieten mugak defenditzeko laguntzarik eman.\nAzkenik, irailaren 19an, SESBek bake-akordio bat sinatu zuen Finlandiarekin, eta finlandiarren independentzia errespetatuko zutela adostu zuten, alemaniarrak, finlandiar lurraldetik botatzen bazituzten eta Finlandiaren hainbat lurralderen truke.\nLaponiako Gerra[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nSakontzeko, irakurri: «Laponiako Gerra»\nLaponiako Gerra, Finlandia eta Alemania naziaren aurkako gerra izan zen, Laponia finlandiar eskualdean. Alemaniak, Finlandian soldaduak zituen, eta herrialde honek SESBekin sinatu zuen bake-akordioa kontuan hartuta, soldaduak lurralde hoietatik Norvegiara igarotzea ezinbestekoa zela pentsatu zuen. Alemaniak, norvegiar soldaduak jarri zituzten mugan, Finlandian zeuden soldaduak babesteko asmoz, baina soldadu horiek ez ziren inoiz iritsi, Finlandiak, erretiroa zapuztu zielako eta presoak, sobietarrei emanak izan zirelako. Gerra, finlandiarren garaipenarekin amaitu zen.\nNurembergeko epaiketen arabera, Finlandiak, gerran egon ziren eskualde guztiak galdu zituen (Petsamo, Karelia, Salla...), eta hauek, Sobietar Batasunaren esku gelditu ziren. Gaur egun oraindik, Finlandiak lurralde hauek erreklamatzen dizkio Errusiari.\nMultimedia: Finland in World War II


Euskal Dantzarien Biltzarra : Eusko Jaurlaritzak argi berdea eman dio Gaztemundu 2018ko deialdiari, euskal dantza tradizionalei eskainia\nEusko Jaurlaritzak argi berdea eman dio Gaztemundu 2018ko deialdiari, euskal dantza tradizionalei eskainia\nEusko Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak Gaztemundu programaren aurtengo deialdia onartu du gaur goizean Gasteizen eginiko bileran. Munduko euskal etxeetako gazteek formakuntza egonaldi bat egitea Euskadin, hori da programa honen helburua, aurtengoan formakuntza euskal dantza tradizionalen inguruan izango delarik. Euskal Etxe bateko kide izanik, 18 eta 35 urte bitarteko 15 gaztek izango dute 2018ko irailaren 1etik 16ra gauzatuko den aurtengo Gaztemundun parte hartzeko aukera.\nVitoria-Gasteiz. Euskal dantza tradizionala izango da 2018ko Gaztemundu programako partaideek landuko duten gaia. Irailaren 1etik 16ra Euskal Herrian dantza alorrean aditu eta esperiatziadun diren irakasle hautuak izango dituzte ikastaroko eskola-emaile eta arduradun.\nEgonaldian, bestalde, beste jarduera batzuk izango dituzte programaren baitan, euskal jatorria duten gazteek aukera izan dezaten ezagutzeko euskal erakundeak, bertako elkarteak eta dantza alorrean zein oro har kultur alorrean lanean ari diren pertsonak, baita gazteak elkarrean artean ezagutzea ere, Diasporako herrialde eta leku diferenteetako gazteen artean lotura eta harremanak sustatuz.\nEusko Jaurlaritzako Gobernu Kontseiluak gaur onartu duen deialdia, Euskadiko EHAA buletin ofizialean argitaratzen denean izango du izaera ofiziala, izena emateko hilabeteko epea data horren biharamunetik hasita korritzen hasiko delarik.\nGaztemundu programa Basque Country Estrategiaren baitakoa da –estrategia horren helburuetako bat Euskadi kanpoan proiektatzea izanik– eta egungo formatuan 1996an sortu zuen Eusko Jaurlaritzak Euskadiren egungo errealitatearen alde guztiak ezagutarazteko eta belaunaldi berriei euskal etxeetako bizitza aktiboan integratzeko tresna bereziak emateko.\nOrdutik hona, 800 bat lagunek hartu dute parte programa horretan eta horietako asko orain euskal etxeetako zuzendaritzetako kideak dira edota ardura postuak betetzen dituzte.\nGaztemundu 2018 deialdia datozen egunetan argitaratuko du EHAAk eta hala gertatzen denean EuskalKultura.com-ek horren berri emango du. Adi egotea komeni da.