martxoa 2013 – Irudiz eta euskaraz\n“Euskal Herria Zineman” hitzaldia Baionan ostegunean. (Josu Martinez)\nPosted on 2013/03/26 by kagirre\nJosu Martinezen hitzaldia. Martxoak 28, osteguna, Baionako Euskal Museoan. 20:30etan.\n1896ko agorrilaren 1ean Lumiere anaiek filma bat proiektatu zuten Biarritzen. Zinema Euskal Herrira iristen zen lehen aldia zen. Esan liteke, egun hartan, Euskal Herriak zinema deskubritu zuela.\nBaina noiz deskubritu zuen Zinemak Euskal Herria?\nNola ikusi gaitu Zinemak Euskaldunok? Eta guk? Nola irudikatu dugu euskaldunok gure herria pantailan?\n120 urte hauetako filma ezberdinen zatiak erakutsiz, galdera horiei erantzuten saiatuko naiz. Atzerriko zuzendarien obrak (holliwoodeko estatubatuar, espainiako frankista, pariseko frantses, alemaniako nazi…) eta garai ezberdinetako Euskal Herritarrek egindakoak.\nAzken buruan, nola har liteke iruditan ikusezina dena? Edo Marc Legassek esango zukeenez: Nola erakutsi esistitu ere egiten ez den herri bat?\nPosted in ekitaldiak\tUtzi iruzkina\nFilm baten lehenengo izenburu euskalduna\nPosted on 2013/03/23 by kagirre\nAurten, Nafarroan ospatzen den eta zine dokumentala eskaintzen duen Punto de Vista zinemaldian izan nintzen. Bertan Oskar Alegriaren Emak Bakia Baita filma ikusten nuen bitartean ni ere Man Ray-taz liluraturik geratzea lortu zuen honek. Man Ray amerikarrak 1926an Emak bakhia izeneko film labur bat egin zuen, eta izenburu euskalduna jarri zion bere filmari. Man Rayk, artista surrealista eta dadaista, filmatzeko modu arruntetatik at sortzen zituen bere obrak eta horretan aitzindaria izan zen. Oscar Alegriak ederki asko azaltzen du haren “arauz kanpoko” joera hori, kamera airera nola botatzen zuen baita grabatzen zituen hainbat irudi haizeak bultzatutako kamara batek errodatutakoak izaten zirela ere.\nKontua da amerikar honek bere obrari izen euskalduna jarri ziola, Emak bakhia! Euskaldunok esaten dugun bezela, Emaiek bakea! Garai honetan oraindik euskarazko zinerik ez zegoen, hauxe izan zelarik euskarazko deitura izan zuen lehenengo filma. Oskar Alegriaren dokumentalak bilaketa baten istorioa kontatzen du, Man Ray-ren filman agertzen den Emak Bakia deituriko etxearen bilaketa. Alegriaren bilaketaren erreferente haizea eta zoria izango dira, besteak beste. Hortik hasiko du bilaketa eta bitartean amerikar zinegile honen kontuak azaltzeari ekingo dio.\nMan Ray-k bere filma izendatzeko adierazpen hoberik ezin zuen aurkitu, horixe zen behar zuena. Emak bakia! filmatzeko zuen izaera bitxiarekin guztiz bat zetorrena, nik hauxe esaten irudikatzen dut: “Emaiek bakea! Nik nahi diaten bezala egingo dut zinema!”. Halaxe egin zuen behintzat, ezohiko teknikak erabiltzeagatik eta izenburu euskalduna jartzeagatik aitzindaria baitugu Man Ray. Betiko txantiloietik at egin zuen bere gustukoa, zinema.\nModu batera edo bestera, Man Rayk zinemaren bitartez bi kultura oso ezberdinek kolpe batekin lotzea lortu zuen. Bera, amerikarra, gu, euskaldunak. Baina filmaren bitartez sortzen duen kontakizuna ulertzeko gai bagara, bai gu eta baita amerikarrak ere. Zinemaren arteak kulturen arteko distantziak laburtzen laguntzen duenaren adibide argia dugu hauxe. Zinema beraz, ezinbestekoa erreminta bat da kultura baten biziraupenerako, eta azpimarratuz, gure kulturaren eta honen hizkuntzaren biziraupenerako. Zinemaren bitartez bertoko baloreak transmititzeko eta mantentzeko gai gara, beraz gurea den bezalako eremu txikian honi uko egiten badiogu, txikiarenak egin du.\nHau esanda, zinemak ez al luke gure kulturaren osagai ezinbesteko bat izan beharko? Ez al du honek babestua egotea merezi? Ez al genuke hau sustatu beharko? Bitarteko gutxirekin bizirautea lortu duen esparru honek indartu beharra dauka, euskarari oraindik eman ez zaion tokia eskaini ahal izateko.\nEmak Bakia Baita filmean Ruper Ordorikak esaten dituen hitz gutxi batzuk uzten ditut post honekin amaitzeko:\n“…baina mundutik gauzak horrela daude, urtean zenbat hizkuntza galtzen diren ikustearekin nahikoa da.”\nPosted in Uncategorized\tUtzi iruzkina\nEuskarazko zinema industria\nPosted on 2013/03/22 by kagirre\nZinemaren arteak badu garrantzia ekonomiko eta soziala. Batetik, pelikulek beren toki dutelako merkatuan -haren prezioak markatuta, errentagarritasuna, inbertsioa, etekina… bezalako kontzeptuei lotuta-, eta bestetik, ikus-entzunezkoaren balio artistikoa dela eta. Alegia, komunitatearen memoria trasnimistitzeko erreminta da zinema. Lurralde edo kolektibo baten balio, esangura eta identitate konkretuen garraiobide, hain zuzen. Horregatik guztiagatik, lurralde barruko zinema babesteko mekanismo kultural eta ekonomikoak sortzea ezinbestekoa da. Zineman inbertitzeaz gain, ikus-entzunezko ondare eta garapen kulturalean eragitea baita erronka.\nAzken zazpi urteotan euskal ikus-entzunezko sektorean ageria geratu da nortasun propioaz haratago, lokaltasunetik mundura zabaltzeko proiektuak ekoizteko nahia. 2005etik 2010era bitartean, gutxienez, urtero errodatu eta estreinatu da euskarazko film luze bat; lau edo bost film luze egin direneko urte onak ere izan dira tartean -2006, 2009 eta 2010, hain justu-. Ibilbide horretan, pelikulak egin ez ezik, istorioak kontatzeko nahia agertu dute euskal zinemagileek -80 egunean (2010) eta Izarren argia (2010), esaterako-. Oro har, maila altuagoko pelikulak ikusi ditugu azken urteotan. Bada, 80ko hamarkadatik euskal zinemak ez du horrelako egoera bat bizi izan; are gutxiago euskarazko ekoizpenak. Horregatik, azpimarratzeko fenomenoa da duda izpirik gabe.\nEgungo egoerara iristea lortu da sorkuntza artistiko honi baliabide ekonomikoak eman zaizkiolako. Alegia, zinema industriaren balio kate osoaren gaineko gogoetaren ondotik, Espainiako Ministerioak, Eusko Jaurlaritzak eta ikus-entzunezkoen sektoreko hainbat eragilek euskal zinema babestu eta sustatzeko apustu ekonomiko eta adostutako hainbat hitzarmenei esker: Euskal Ikus-entzunezko sektoreraren Liburu Zuria (2003), Kulturaren Euskal Plana (2004), Eusko Jaurlaritzak EAEn Ikus-entzunezkoen produkzioa sustatzeko finantziazio Dekretua (2007), Espainiako Zinemaren Legea (2007) –Espainiako hizkuntza ofizialkidetan egindako lanetarako laguntza lerro berezia azpimarratuz-, eta azkenik, Espainiako Ikus-entzunezko Komunikazioaren Lege Orokorra (2010).\nEuskarazko zinemak, ordea, kostata eutsiko dio 2000ko hamarkadan hasitako zidor berriari. Alde batetik, bizi dugun krisi ekonomikoaren ondorioz Jaurlaritzaren Gobernu berriak %10,1 jaitsi du Hezkuntza, Kultura eta Hizkuntz Politikarendako aurrekontua –alegia, 266.254.000 eurotik 239.628.600 eurora-. Alegia, aurreko gobernuak baino are gehiago. Eta bestetik, digitalizazioaren eta Interneten etorrerak erabat aldatu ditu zinema kontsumitzeko joerak, zinemaren balio kate osoa hankaz gora ipiniz. Ildo horretan, euskarazko pelikulek ez dute errepikatu 2005ean ‘Aupa Etxebeste’ filmarekin lortutako datu ona: 72.000 ikusle. Areago, ikusle kopuruak beheranzko joera hartu du urtetik urtera –salbuepen batzuk kenduta: ‘80 egunean’ (2010) eta ‘Izarren arigia’ (2010). Horien artean, ‘Kutsidazu bidea, Ixabel’ (45.539 ikusle), ‘Eutsi!’ (26.463 ikusle) ‘Sukalde kontuak’ (4.996 ikusle), ‘Zorion perfektua’ (6.282 ikusle), ‘Zirgortzaileak’ (4.496 ikusle) eta ‘Bi anai’ (3.143 ikusle). Nola begiratu etorkizunari?\nPosted in industria\tLaburpen hitzak euskarazko zinema,kultura,zinema\tUtzi iruzkina\nUrola Kostako Hitzak Miriam Frances elkarrizketatu du\nPosted on 2013/03/20 by kagirre\nEuskal zinemagintzaren inguruan dagoen «hutsunea» betetzeko erreminta eraginkorra delakoan da azkoitiarra. «Akademikoki ez da asko landu azken urteetako euskal zinemagintza. Euskal zinemagintzaz asko teorizatu zen bere garaian, baina hamabi urteko hutsunea egon zen, ez zen euskarazko filmerik egin tarte horretan. Orain, abiadura pixkat hartu duenez, gaia aztertzeko modukoa dela iruditzen zaigu».\nHorrela mintzatzen da Miriam Frances Urola Kostako Hitzan, gaur argitaratu den gure blogari buruzko erreportajean. Elkarrizketa osoa hemen irakurgai.\nPosted in euskal zinea medioetan\tUtzi iruzkina\nBertsoa eta Zinema (eta X). Azken urteak. (Josu Martinez)\nPosted on 2013/03/18 by kagirre\nTrantsizioko lehen urte emankorretan piztutako itxaropen asko, beste hainbat arlotan bezala, laster zapuztu ziren euskal zinemagintzan, eta urte gutxiren buruan lehorte handia iritsi zen. Hala, kontua ez da bakarrik bertsolaririk ez zela gehiago agertu pantaila handian, baizik eta Ezeizak 1989an Ke arteko egunak aurkeztu zuenetik, euskara bera apenas entzun genuela 2005ean Asier Altuna eta Telmo Esnalen Aupa Etxebeste estreinatu zen arte.\nEuskal Zinemaren krisiaren arrazoiak bilatzea beste baterako utziko dut. Alta, bertsolarien zeluloidetiko desagerpenean, dudarik gabe, zerikusi handia izan zuen ETBren sorrerak eta bereziki, 1990an Hitzetik Hortzera saioaren agerpenak. Bertsolaritzaren boom-aren garaia zen eta testuinguru hartan, pantaila handian sekula ukan ez zuen espazioa, pantaila txikian aurkitu zuen bertsoak. Joxerra Garziaren programak lortu zuen, azkenean, bertsoari ikus-entzunezko medioetan lekua egitea, kritika eta publikoaren arrakastak ematen duen zilegitasunaz. Aldi berean, Hitzetik hortzerak bertsolariak kamaren presentziara ohitzea lortu zuen, ordura arte, asko uzkur baitziren.\nTelebistaren eta bertsoaren arteko maitasun istorio honek beste atal garrantzitsu bat ere izan zuen 90. hamarkadan: lehen aipatutako film aitzindariaren haritik, Juanba Berasategik 1995etik aurrera zuzendutako marrazki bizidunen hiru serie arrakastatsuak: Fernando Amezketarra (1994-95), Lazkao Txiki (1998-99) eta Txirrita (1999-2000).\nHiru bertsolari handion bizitza eta pasadizoak klabe umoretsuan kontatzen zituzten marrazki bizidunek, haien bihotz oneko bizizale profilari zukua atereaz. Oraingoan ere, luxuzko kolaborazioak izan zituen Berasategik, esaterako, Fernando Amezketarra serieko pertsonaien ahotsak bertsolariek jarri zituzten (Sebastian Lizaso Fernando izan zen, Peñagarikano alguazila, Egaña epailea eta Azpillaga apaiza). Txirrita-ren kredituetako kantua, berriz, Xabier Letek eta Antton Valverdek kantatu zuten. Bestalde, gidoi guztiez, Koldo Izagirre arduratu zen beste behin ere.\n“Zeluloidezko begiradak” (Elkar, 2010) libururako Mikel Garcia kazetariak egindako elkarrizketan, Berasategik kariñoz oroitzen ditu telesail haiek, nahiz eta pena agertu teknika aldetik “kaxkarrak” zirelako. “Proiektuak aurrekontu handiagoa behar zuen, bideratutako diruarekin gehiago ezin zen egin, baina aldi berean pentsatzen nuen Euskal Herriak behar zuela Lazkao Txiki bat. ETBra joan nintzen, kapitulu pilotuarekin, eta orduan Amatiño zegoen, eta esan zidan: “Ondo dago, baina kendu, kendu”. “Kendu? Kendu ez! Telesailak familiak biltzen zituen, aitona-amonak eta bilobak, eta erantzukizuna daukazu produktu duina eskaintzeko. Horregatik pentsatzen dut, diru pixka bat gehixeago! Nire publikoak merezi duelako irudi zainduagoa, eta gero bizitza osorako, betiko geratuko delako”. Aipatutako liburuan agertzen denez, Lazkao Txiki telesaioak futbolak baino audientzia hobeak ematen omen zizkion telebista autonomikoari, baina bat-batean, kostu txikia eta arrakasta handia zuen produktua bazter uztea erabaki zuten agintariek. “Nik uste arrakastari beldur izan ziola ETBk”, dio liburuan Berasategik.\nDena zapuztu zenean, Bilintxi buruzko telesail bat egitea zen haren hurrengo proiektua.\nLoraldiaren fruituen zain\n2005ean Aupa Etxebeste estreinatu zenetik, euskal zinemak loraldia bizi duela diote zenbaitek. Agian gehiegi esatea da hori, baina gauzak bere neurrian hartuta, egia da dokumentalez gain, azken urteotan ia urtero aurkeztu direla fikziozko euskarazko film bat edo bi, eta horrek, gure historia petralari erreparatuta, inoizko uzta sasoirik onenean kokatzen gaitu.\nUztaldi honetan, aurtengo Donostiako Zinemaldian Altunak Bertsolari dokumentala aurkeztu duen arte, ez da gaiari zuzenean heldu dion lanik egon, baina hala ere, gaur egun ikusleak bertsoa zinemagintzan inoizko naturalen ikusten duelakoan nago, eta aldi berean, zinemagileak inoizko naturalen erabiltzen duela baliabide zinematografiko legez. Hala, azkenaldiko dokumental askok errekurtso narratibo gisa erabili dute bertsoa; La Pelota Vascan (Julio Medem, 2001), adibidez, Xabier Euzkitzeren interbentzioetako bat, zortziko txikian emana da. Txikiri eta Otaegiri buruzko Haizea eta Sustraiak (2008) filmean berriz, Jon Maiaren bertsoek osatzen dute narrazioaren hitzaurrea eta epilogoa. Fikzioan ere, Kutsidazu bidea Ixabel (Mireia Gabilondo eta Fernando Bernues, 2007) komedian, gag arrakastatsua izan zen, Ixabel inpresionatzeko, Juan Martin euskaldun berria zutitu eta pilotaria herri osoaren aurrean bertsoz desafiatzen duen eszena: Ikusleek egoera gertuko sentitu zuten seinale.\nTelebistaren bidez bertsoak pantailan zegokion lekua irabazi zuenetik, bertsoa eta zinemaren arteko harremana normaldu egin da eta ziur naiz aurrerantzean euskal imaginarioan eta euskal komunitatean hain indartsua den arteak, euskal zineman gero eta presentzia handiagoa izango duela.\nHurrengo alea, agian, Mireia Gabilondo eta Patxo Telleriak buruan daukaten fikziozko proiektua. 1967ko finaleko txistuen unean denbora izoztuz, flash back-en bidez Xalbadorren bizitza kontatzea. Ikusiko dugu.\nBertsoa eta Zinema IX. Fikziozko lehen bertsolaria. (Josu Martinez)\nPosted on 2013/03/17 by kagirre\nIkuska saila garatzen zen bitartean, bertan parte hartu zuten hainbat zinegilek beren proiektu propioak aurrera eramaten segitzen zuten. Antton Ezeiza eta Koldo Izagirrerekin batera dokumental sailaren talde finkoko kide zen Juanba Berasategi, adibidez, (Pasai Donibane, 1951) gerora hain emankorra suertatu den bere karrerako lehen pausoak ematen hasia zen animazioaren arloan ordurako. Hala, 1981ean, historian lehen aldiz bertsolari bat fikzio bateko protagonista bihurtzen zuen film laburra mustu zuen: Fernando Amezketarra.\n35 minimetrotan grabatua, film apala izan arren, hamar minutuko istoriotxo honek luxuzko lan taldea izan zuen; Gidoia Koldo Izagirre eta Ramon Etxezarretak sinatzen dute eta soinu banda, gaur egun hainbeste sari bildu dituen Alberto Iglesiasek.\nFernando eta Amezketako erretorearen txerriaren pasadizoa da trama nagusia, eta marrazki umil baina zinez ederrekin, filmak nabari du nolabaiteko barne begirada bat; oraingoan, ez da dudarik, filmaren egileak bertsolarien mundu berekoak dira. Ondo ulertzen dute Fernandoren umorea.\nPosted in euskal zinearen historia,Uncategorized,Zinema eta Bertsoa\tUtzi iruzkina\nPosted in Antton Ezeiza,euskal zinearen historia,Zinema eta Bertsoa\tUtzi iruzkina\nIrudiz eta euskaraz irratian\nPosted on 2013/03/14 by kagirre\nIgande honetan, eguerdiko 12tan, Irudiz eta Euskaraz blogari buruz hitz egingo dugu, Onda Vascan.\nHemen entzun daiteke, zuzenean.\nBertsoa eta Zinema VII. Xalbador gaztain kormutxa. (Josu Martinez)\nPosted on 2013/03/13 by kagirre\nFrancoren heriotzak aro berri bat ekarri zuen Hego Euskal Herrira, eta dena posible zela uste zen sasoi hartan, nolabaiteko pizkundea eman zen hainbat arlotan. Trantsizioko urte haietan, zinemagintzan, euskal zinema eraikitzeko eztabaidak mahai gainean jarri, eta fortuna hobe edo eskasagoarekin, diruarekin edo dirurik gabe, hainbat film burutzen hasi ziren han eta hemen. Bertsolaritzak ere izan zuen susperraldirik eta sarritan, eferbeszentzia politiko haren lehen lerroan kokatu ziren bertsolariak, beti bezala herriarengandik gertu. Bestalde, 1967tik txapelketarik gabe egon ondotik, 1980koa Xabier Amurizak irabazi izanak iraultza ekarri zuen bertsolaritza ulertzeko moduan.\nGauzak horrela, ez da harritzekoa, zinema eta bertsolaritzaren arteko harremanean aro berri bat hastea urte haietan. Oraindik geldoa izango zen garapena, baina gutxika gutxika, bertsoaren ikuspegi folkloriko edo esentzialetatik harago agertzen hasi ziren bertsolariak pantaila handian.\nHorren adibide dira, amateur mailan egiten hasi ziren bertsolarien erreportaje biografikoak. Jadanik, bertsolaria ez zen gehiago euskal paisaiaren zati mudakaitz bat, belarraren edo zuhaitzaren pareko; bertsolariak ere pertsonak ziren, eta hala, erreferente kultural ziren heinean, horien bizitzak bazuen interesa ikusleentzat.\nSasoi hartako erreportaje biografikoetan interesgarriena, agian, 1981ean Juanmi Gutierrezek (Errenteria, 1945) zuzendutako “Xalbador, gaztain komutxa” dugu; Urepeleko artzainaren bizitza eta heriotza gaitzat hartzen dituena. Sasoi hartan, Gutierrezek Herri Irratian egiten zuen lan, eta 1980an Urepelen Xalbadorri egin zitzaion omenaldiaren berri ematera joan ziren lankideek han bizi izan zutena kontatu ziotenean, erabat txundituta gelditu zen. Hortik aurrera, Gutierrez bere omenaldi egunean hil zen bertsolari haren bizitza inbestigatzen hasi zen eta urtebete geroago, “Xalbador, gaztain kormutxa” dokumentalak argia ikusi zuen.\nSuper-8 formatuan eta soinu oso eskasarekin, medio izugarri urrirekin burutua izan arren (bukaerako kredituak, esaterako, folio xuritan eskuz idatzita agertzen dira) oso lan txukuna eta duina da; bistan da egileak badakiela nola egiten den erreportaje bat. Larruquertek edo Caro Barojak bezala, Gutierrezek ere jende kultua erabiltzen du bertso-mundurako sarrera egiteko; oraingoan, Juan Mari Lekuona izanen da (apaiza, nola ez), sakristiatik aitzin-solas antzeko bat eginen duena, hitz batzuk esan eta bertso bat kantatuz. Gero ere, Joxe Mari Aranalde eta Emile Larreren interbentzio txiki batzuk ikusiko ditugu, baina film osoan pisu nagusia, Xalbadorren gertukoek eramaten dute: haren familiak eta lagun bertsolariek. Egileak honela azaldu du hautu hori: “Xalbador hila zen eta ez genuen haren irudi bakar bat ere; ez kantuan, ez artzain lanetan ez eta etxean; audio grabazio batzuk baino ez genituen, eta argazki zaharren bat. Horregatik, harengana eta haren mundu poetikora hurbiltzeko modurik egokiena gertukoei erreparatzea izango zela pentsatu nuen; eta lehen-lehenik emazte Leoniri, bertsolaria zen seme Mixeli, eta alaba Henrietteri.”\nFamiliaren eszenak benetan goxo eta intimoak dira. Denak sukaldean eserita, Leonik, batari eta besteari kafea zerbitzatzen dien bitartean, Xalbador nola ezagutu zuen kontatzen du. Mixel semea ondoan duela, ingenuitate handiarekin azaltzen du ezkondu eta berehala hasi zela Xalbador kanpora ateratzen bertsotan egiteko. “Baina ni ez nintzen sekula haserretu senarra etxetik joaten zelako, e?”. Mixel semeak, kafea edaten duen bitartean, hala eransten du: “Ttiki-ttikitatik ikusi dugu guk aita kanpora joaten bertsotara hainbat egunetarako”.\nJuanmi Gutierrezentzat ere berezia izan zen Xalbadorren familiarekiko harremana: “Batez ere Leonik inpresionatu ninduen; oso pertsona inteligentea eta maitakorra iruditu zitzaidan. Oso eskuzabala izan zen, kanpotik zetorren ezezagun bati, niri, bere bizitzako oroitzapen pertsonalak kontatuz. Bestalde, nigan, euskaldun itxi eta deskonfiatuaren estereotipoa hautsi zuten. Egin genien bigarren bisitan, Mixelek irratiko Julian Beloki eta biok aitaren artzain bordaraino eraman gintuen, gure kamara, mikro eta gainerako tramankulu guztiekin, eta han haren bertso batzuk kantatzen hasi zen guretzako.”\nXalbadorri buruz berbetan hainbat bertsolari ageri dira filmean. Soinua hartzeko sistema inperfektuarengatik izatea baliteeken arren, aipagarria da, Uztapide, Lasarte eta Mattin, mahai soil batean eserita ageri direla hizketan, dekorazio handirik gabe. Atentzioa ematen du honek, izan ere, ordu arte bertsolariak beti agertu zaizkigu eszenaratze zaindu batean, dela natura erdian, dela supazter goxoan…. Oraingoan, balirudike bertsolarien hitzek berez badutela aski garrantzi planoa betetzeko.\nXalbadorren heriotza Lazkao Txikik kontatzen du, garai bateko ipuin kontalarien senarekin, errelato luze, natural eta ederra eginez. Berezia da, orduan, Gutierrezek egiten duen irudi muntatzea. Xalbadorren heriotzaren momentura iristen garelarik, hainbat bertsolari negarrez ikusten ditugu, malkoei eutsi nahi eta ezinean, euren sentimentuak ezkutatu nahian bezala. Lehenik Azpillaga eta Lazkano; ondoren Uztapide, bera bakarrik, txapeldunaren bakardade handiaren sentsazioa emanez; Mattin ere ikusten dugu malkotan eta baita apaiz bat ere, azken hori, beste guziak baino nabarmenago.\nFilmak nahiko zabaltasun ona izan zuen, zirkuito komertzialetatik kanpo erakutsi zela kontuan hartzen badugu. Hurrengo urteko Urepeleko omenaldian estreinatu zen, eta ondoren, hainbat kultur etxe eta elkartetan. “Orduan ez zen ez euskal telebistarik ez honelako filmetan interesa zuen festibalik”, adierazi du Gutierrezek. “Emanaldiak egiten zirenean, geuk eramaten genuen guztia; proiektorea, soinu-ekipoa…. Gonbidatzen gintuztenek lokala eta maindire zuria jartzen zuten, ez besterik.” Egin zituzten emanaldi guztietan mahainguru batek segitu zuen filmaren proiekzioa. “Jendeak oso ondo hartu zuen filma eta gogo handiz komentatzen zuen gero. Kontuan izan behar da artean euskarazko produktuak oso urriak zirela, eta horregatik ikusleek militantzia puntu batekin jasotzen zituzten. Azken finean, euskal kulturak, pertsegitua ez bazen, erabat minorizatua segitzen zuen”.\nPosted in euskal zinearen historia,Zinema eta Bertsoa\tUtzi iruzkina\nBertsoa eta zinema VI. Larruquert eta euskal arima. (Josu Martinez)\nPosted on 2013/03/12 by kagirre\nBertsoaren kontzepzio kasik mistiko hori zineman sakonen landu zuena Fernando Larruquert dugu (Irun, 1934). Haren begia, Pio Caro-rena bezala, kanpokoa izanik ere, sakontasunaren bila abiatzen da eta Oteizaren bidetik, bertsoaren esanahi sakona bilatzen du bere filmetan. 1979an mustutako Euskal Herri Musika film luzean, adibidez, Euskal Herriko jatorrizko musikaren inguruan egiten duen ibilbidean, leku garrantzitsua aitortzen dio bertsolaritzari. Maurizia pandero-jotzailea edo Koxme Lizaso agertu ondotik, Artze anaien txalapartarekin lotuta, eszena oso bat dedikatzen zaio bertsoari, Jon Lopategi eta Lazkao Txikiren bidez.\nEszenaratzea esanguratsua da. Supazterraren ondoan, mahaian jarrita ageri dira bertsolari biak, haien artean apaiz bat dagoela. Transmisioari konsagratutako etxeko lekurik goxoenean daude, beraz; beheko suareninguruan, amonak haurrei euskaraz ipuinak kontatzen dizkien txokoan. Lazkao Txikik erreferentzia egiten dio horri, bertso batean: “amonatxoa ipuin jario / ilobaren begi dirdira”.\nBaina Pio Caro Barojaren lanetan bezala, hemen ere bertsoa ez da aski bere baitan. Larruquertek beharrezkoa du fenomenoa azalduko duen boz autorizatu eta kultu bat. Kasu honetan (beste askotan bezala), apaiza izango da hori. Horrek honela hasten du bere interbentzio luzea:\n“Gure literatura jatorra bertsolaria da, eta bertsolariak ez ditu behin ere bere kantuak idatzita ipini. Parra-parra hitzetik dariola kantatzen du beti. Gure literatura jatorra bertsolarien ezpainetan bizi da. Beste herrietako literatura liburuetan dago, ura ur putzuetan bezala. Gure literatura ez da putzua, iturria da” (…).\nFilmak ez zuen arrakasta handirik izan, baina hala ere, euskal esentzien bilaketak eta filmaren edertasun plastikoak, hainbat jende txunditu zuen. Oteiza honela mintzatu zen Larruquerten lanaz:\n“Es una magistral pieza cinematográfica (…) Como cine, la propia estructura narrativa se comporta como canción, imágenes, luz, movimiento, la cámara canta en euskera, no hay centros, no hay acentos, todos lo son y todo se descentra, todo como un río, cambia de velocidad y se inmoviliza y silencia, flotante la imagen, la luz movediza, nuestra luz cóncava, otoñal, receptiva, se enciende y se oscurece…”\nGisa guziz, Larruquerten lan garrantzitsuena (eta bide batez esateko, euskal zinemagintza gehien markatu duena), 1968an Nestor Basterretxearekin batera zuzendu zuen Ama Lur dugu. Basterretxea ere GAUR taldekoa zen, Oteiza eta Mendiburu bezala, eta film horren atzean, inoiz baino argiago agertzen da Orioko erraldoiaren itzala.\nAsko idatzi da Ama Lur-i buruz eta ez naiz, beraz, esanda dagoen ezer errepikatzen hasiko, baina azpimarratu beharrekoa da bertsolaritzak filmean jokatzen duen paper garrantzitsua. Bai fondoan, bai forman.\nHasteko, bada eszena oso bat bertsolaritzari dedikatua. Euskal Herri Musika-n bezala, dei-oihua txalapartarena da, eta horrek mugatzen du, nolabait, eszena; hasieran metaforikoki, laiarekin soroan lanean ari diren lau gizonekin eta, bukaeran, Artze anaiekin. Xalbador eta Abel Muniategiren bertsoak entzuten diren bitartean, han eta hemengo imajinak ikusten ditugu. Bertsolariak agertzen diren koadro kostunbrista batekin hasi eta gero lan-eszenak, aitona-amonak baserri batean eta jai giroko herri bazkariak. Artze anaien txalapartaren ostean, Oteizak idatzitako ondorengo testua entzuten da off-ean:\n“Poetas populares, bersolaris nuestros. El pastor Xalbador y Muniategi el universitario. Se han reunido desde los dos lados del Bidasoa llamados por la fuerza del amor fraterno y se han abrazado en las viejas playas incadas en la tierra. Nos dicen que son hijos de un mismo pueblo; ramas de un mismo arbol, y hablan una misma lengua. Nos recuerdan la antigüedad de nuestro ser vasco; las razones vitales que la mantienen y la obra siempre renovadora de la juventud. Txirrita, Udarregi, Pernando Amezketarra, Enbeita, Basarri, Uztapide y tantos otros…. Voces de la conciencia popular, crítica, sátira, los bersolaris improvisan sus ideas y las plantan en las plazas y frontones de nuestros pueblos; antiguas y nuevas voces; palabras proféticas; imagen viva del alma vasca; alma de un pueblo cuya historia podría redurcirse al lema que ostenta una vieja casa de Laburdi: “Ni tiranos ni esclavos”. La flor de lo intelectual en la rama, la rama de lo popular en el tronco, y el tronco y la raiz de la lengua y la tradicion en la tierra.”\nProtagonistetako batek, Abel Muniategik, ondo gogoan dauka film haren grabaketa. Egiaz, dirudiena baino inprobisatuagoa izan zela azaldu du, sakontasun karga handirik gabe; agian, zuzendarietako bat ere ez zelako euskalduna. “Nestor eta Jose Luis Etxegarai produktorea ezagutzen nituen, eta ni baino bertsolari handiagoak baziren arren, filmaren gakoetako bat “kontrastea” izatea nahi zutelako deitu zidaten. Orduan, zuzenbide ikaslea nintzen Bilbon eta hala pentsatu zuten, artzaina eta unibertsitarioa elkarrekin ateratzea”. Muniategik, orotara sei bat urteko bertsolari bizitza izan zuen, eta ordurako Bizkaiko bi finaletan kantatu bazuen ere, egia da bazela bera baino bertsolari famatuagorik. Kontatu duenez, zuzendariek ere ez zuten oso argi zer zen bertsolariei eskatzen zietena. Irungo txalet batera eraman eta jardineko zuhaitz batetik mikroa eskegita, “Aqui mismo” esan, eta bertsotan hasteko eskatu zieten. Bi bertsolariak galdu xamarrik aurkitu ziren. “Ez zen ohikoa egoera eta, ez genekien ondo zer egin. Xalbador poltsikoan korbata zuela etorri zen Urepeletik, pelikulan dotore atera behar zuela eta. Orduan, ea zenbat bertso kantatu behar genituen galdetu genien”, kontatu du Muniategik. “Pues… pocos, pocos.”, erantzun zioten zinemagileek. Eta gaia? “Pues sobre lo que querais”. Eszena laiekin lanean ari ziren gizon batzuekin hasiko zela esan zion Basterretxeak Muniategiri, eta hala, laiei erreferentzia eginez hasten da Ama Lur-eko bertso saioa.\nGaur egunetik begiratuta, Muniategi pozik dago proiektu hartan parte hartu izanaz, baina hala ere, pena dauka gauzak gehiago landu ez zirelako. “Tira, saioa ondo atera zen eta beraz, ez dago gaizki. Baina…. apur bat gehiago sakonduz gero, askoz hobeto egon zitekeen”.\nAma Lur-ek bertsoarekin daukan harreman berritzaileena ez dago, edonola ere, eszena horretan. “Euskal arnasa” bilatzen duen muntaketaren kontzepzioa da, dudarik gabe, Ama Lur berezi egiten duena, arnas horretan sinetsi edo ez sinetsi. Izan ere, filmak euskal erritmoa izan zezan, bertso baten egiturari jarraitzen saiatu ziren Larruquert eta Basterretxea. Juanmi Gutierrez ikertzaileak honela deskribatzen du esperimentua “Sombras en la caverna. El tempo vasco en el cine” liburuan:\n“La técnica del “Atzekotz Aurrera” (De atrás hacia adelante) tan querida por los Bertsolariak está presente en la génesis del film. Fernando Larruquert narró a este cronista una charla que mantuvo con el pastor-bertsolari Fernando Aire, inolvidable “Xalbador”: “Cuando me han señalado un tema, dispongo de pocos segundos para improvisar. Primero se me ocurre el final y dentro de él la rima con la que finaliza la última palabra. Más tarde pienso cómo comenzaré. Muchas veces recojo alguna idea que el contrincante ha dejado en su intervención y la empleo como pie de apoyo. Comienzo a cantar, sin más. El medio no lo he pensado todavía, pero no me preocupa. Voy encadenando frases, casi sin saber cómo, y el bertso llega, inexorablemente, al final que tenía previsto”. “Ama Lur” está construida de esta manera. Desde la gestación misma del proyecto, Néstor Basterretxea y Fernando Larruquert tuvieron claro que el tema Gernika –sus fueros– el juramento de los reyes españoles, el árbol como símbolo de la independencia vasca, etc., tenía que ser el punto de llegada hacia el que había que dirigirse. Hacia esa singladura encaminaron las argumentaciones, guiños, sensaciones, juegos y símbolos que componen el film.\nYa en el prólogo, antes de los títulos de crédito, esboza los temas del final, de forma menos explícita, más tibia y ambigua. La parte central no es más que el desarrollo del tema presentado al comienzo: somos vascos, formamos parte de un pueblo singular, con costumbres y lengua bien definidas. Pero ¿qué es eso de “Pueblo singular”, que se ha anunciado como postulado?. El final retoma el punto de partida, enriquecido con la parte mediana, y saca la conclusión a la que se quería llegar. Conscientes, por inteligencia y sensibilidad, de nuestra condición de vascos, afirmamos la voluntad de exigir que se respete nuestro derecho a la singularidad.”\nBaina egitura orokor horrez gain, Larruquertek eszena guzien muntaketa kopla zaharrak bezala eraikitzea erabaki zuen. Juanmi Gutierrezen hitzetan:\n“Otra técnica de literatura oral utilizada en la construcción de Ama Lur es la ya citada de utilización de la lógica poética en los encadenamientos o Transiciones, propia de las Kopla Zaharrak. Recordemos que el peculiar estilo de los encadenamientos en las Kopla Zaharrak, rechazaba una relación puramente racional o de orden transcendental, para centrarse en la relación, no de idea a idea, sino de imagen a imagen, de impresión sensible a impresión sensible. Es la lógica poética, aquella que funciona por relaciones sensibles, por conexiones y asideros perceptibles a la sola imaginación y a los sentidos. Es un “saltar de rama en rama”, al abrigo y amparo de relaciones no intelectuales sino sensibles.”\nHala, Ama Lur-en, leihoen egur horizontalen plano batetik, zuhaitzez betetako baso baten planora igaroko gara. Edo bizkarrean harri handia duen harrijasotzailearen planotik, frontoian hegan ari den pelota txikiaren planora.\nBertsoaren lengoaia- zineman aplikatzeko saiakera honek ez zuen jarraipen handirik izan. Hala ere, egin dira gerora ere antzeko esperimentu batzuk. Berriena, agian, 2007an Juanmi Gutierrezek berak mustutako Angor dokumentala, non egileak, hamarreko txiki baten egitura segitzen duen narrazioaren bizkarrezur gisa.


Sarean tokia egiten | EIBZko liburutegia\nSarean tokia egiten\nAdrian Garcia / 2012-09-22 / 1.152 hitz\nEuskararen presentzia sarean gero eta handiagoa da, batez ere sare sozialetan. Berriki Twitter euskaratu dute, eta Facebook, Tuenti eta Googleren zerbitzuak ere jaso daitezke euskaraz. Interneteko euskal komunitatearen lanari esker lortu da.\nNormalizazio bidean dagoen hizkuntza batentzat ezinbestekoa da sarean ahalik eta presentzia handiena bermatzea. Eta euskarak bide horretan irmo jarraitzen du. Berriki, Twitter sare soziala euskaraz txioka hasi da. Facebook eta Tuenti sareak ere euskaraz erabil daitezke. Googleren zerbitzuak ere euskaraz jaso ahal dira, eta Wikipedia ezagutza libreko entziklopediak 100.000 artikuluren langa gainditu zuen iaz.\nTwitterreko txoriak euskarazko txioak egiten ditu jadanik. Munduko sare sozial handienetako interfazea euskaraz dago eskuragarri. Aurretik katalanek egindako bideari jarraitu dio Lander Arbelaitz Argia.com-eko arduradunak, eta Twitter euskaratzeko baimena lortu zuen 2.000 erabiltzaileren babesa jaso ostean. Hastapenean, soilik ingelesez eta japonieraz erabil zitekeen sare soziala. Denboraren poderioz erabiltzaileak irabazten joan ahala, hizkuntza gehiagotara itzultzeko baimena ematen hasi zen sare soziala. Gaztelaniara, frantsesera eta alemanera itzuli zuten lehendabizi. Jarraian etorri ziren hizkuntza gutxituak, katalana esaterako. Twitter euskarazko interfazearekin erabiltzeko, ezinbestekoa izan da komunitate oso baten esfortzua. Baimena emateko komunitate horren indarra erabiltzaile kopuruaren bidez erakusteaz gain, behin baimena lortuta, komunitateak berak hartu du itzulpenak egiteko ardura ere.\nZenbait kontzeptu euskaratzeko zalantzak izan ziren, eta erabiltzaileen artean eztabaidatu eta erabaki zituzten, boto bidez. Tuit eta trending topic (TT) ingelesezko hitzak izan ziren eztabaidagai nagusiak. Twitterren erabiltzaileek idatz dezaketen 140 karakteretako mezua da tuit-a. Bozkatu ostean, gehienek txio hitza erabiltzea hobetsi zuten, eta horrelaxe erabiltzen da egun. TTa denbora tarte batean espazio geografiko batean gehien erabiltzen den hitza da, eta, hainbat proposamenen ostean, joera gisa itzultzea erabaki zuten.\nUMAP edo txioak zenbatzen dituen sistemaren aburuz, 14.000 erabiltzailek baino gehiagok idazten dituzte testuak euskaraz. Igoera handia, kontuan hartzen bada kanpaina 2011. urtearen hasieran hasi zenean 1.700 besterik ez zeudela.\nHala ere, Luistxo Fernandez kazetari eta blogariak argi utzi du are garrantzitsuagoa dela erabiltzaileak sare sozialean euskaraz aritzea, tresneria bera euskaraz erabiltzea baino. Horregatik, 1.000 euskal intelektual Twitterrera ekartzea jarri du helburutzat. «Saiatzen naiz egiten, baina inork ez dit kasurik egiten. Gauza interesgarriak esaten dituzten pertsonak egon behar dira. Menuak baino gehiago, jana behar dugu euskaraz».\nTwitter ez eze, Facebook sare sozialak ere euskaratua du interfazea, erabiltzaileen eskutik. Tuenti sare soziala ere euskarazko menuarekin erabil daiteke. Googlek ere, erabiltzaileen artean izan dezakeen harrera onaz oharturik, zerbitzu asko euskaratu ditu, hala nola Youtube bideoen sare soziala.\nEuskarak Interneten bereganatutako tokia Wikipediari zor dio hein handi batean. Sareko euskal komunitatearen indarra eta lana islatzen du, izan ere, Wikipedia entziklopedia librearen euskarazko bertsioak. Auzolanean oinarritzen den jakinduria partekatzeko entziklopedia eleaniztuna da Wikipedia. Edonork jar edo molda ditzake edukiak, hori da entziklopedia askearen funtsa. 2001. urtean, lehenengo euskarazko edukiak plazaratu ziren, eta, egun, 137.000 artikulu inguru ditu. Artikulu kopuru aldetik, 34. postuan dago euskarazko bertsioa. Halere, hiztun kopurua artikulu kopuruarekin alderatuz gero, lehenengo postuetan da euskara sarean. «Hiztun kopuruak kontuan hartuta, seigarren Wikipedia da euskarazkoa», azaldu du Galder Gonzalez euskarazko Wikipediako administrazio taldeko kideak. Esperantoa eta haren gisako hizkuntza asmatuak baztertuz gero, aragoiera eta arumaniera daude bakarrik euskararen gainetik proportzio horretan. «100.000 artikulutik gora dituzten hizkuntza naturaletatik hiztun kopuru eta artikulu kopuru proportzio hoberena duena da euskarazko bertsioa».\nUrtetik urtera erabiltzaileen ekarpenek loditu egin dute sareko euskal entziklopedia askea. 2009ko urte bukaeran, 50.000 artikulu zituen. Hiru urtean zifra hori hirukoiztu egin da kasik. Bot robot laguntzaileari esker egin ahal izan dituzte horrenbeste artikulu horren denbora gutxian. Edukiak automatikoki sortzen laguntzen du programak, datu estatistiko libreak erabilita. Esaterako, Frantziako udalerrien izendegia sortzeko baliatu zuten programa, eskuz nekez osatu ahalko zuten eta.\nEuskal Wikipediaren edukiak gehitzeko saioa egin zuten Durangoko Azokan, entziklopediaren 10. urteurrenaren harira. Proiektuari buruzko hitzaldia eman ostean, egun osoan bertaratutakoek edizio maratoia egin zuten; hau da, egun osoan Wikipedian idazten jardun zuten.\nErakundeek ere ekarpenak egin dizkiote entziklopediari; Eusko Jaurlaritzak Lur hiztegi entziklopedikoa-ren eta Lur entziklopedia tematikoa-ren edukiak Wikipedia aberasteko erabili ditu. Lehiaketa publikoa irabazi, eta Elhuyar Fundazioak 11.000 artikulu sortu zituen eduki horiekin.\nWikipedia euskaraz erabili ahal izateko lan egiten duen jende kopuruaren arrasto bat ematen dute iragan abuztuko datuek. «213 lagunek egin zuten aldaketaren bat joan den hilabetean». 25 aldaketatik gora egin dituzten pertsonak, berriz, 23 dira. «Datu hori paretsu mantentzen da hilabetez hilabete».\n2007. urtean, Jimmy Wales Wikipediaren sortzaileak hizkuntza gutxituen bertsioen adibide arrakastatsutzat hartu zuen euskara: «Argi eta garbi ikusten dut guztiz zentzuzkoa dela elkarlan proiektuen bidez zuen hizkuntzaren eta kulturaren zatiak iraunaraztea».\nBandalo-ak deritzenak urrun mantentzea da entziklopediako administratzaileen zereginetako bat. Bandalo-ek datu okerrak nahita ipintzen dituzte, baina, Gonzalezek argitu duenez, horrelako gutxi daude euskarazkoan.\nSarean euskarazko edukiak txertatzen aitzindariak izan dira blogak. Internet edukiak plazaratzeko euskarri merkea dela baliatuz, blogak edukiak era merke batean plazaratzeko bidea ematen hasi ziren. 2001. urtean hasi ziren lehenengo euskal blogak plazaratzen. Euskal blogosfera izenez ezagutzen denaren lehenengo euskarriak jarri zituzten, eta fenomenoak gorakada handia izan zuen hurrengo urteetan. Xabier Mendiguren idazleak 2004. urtean ekin zion Eibar.org blogean idazteari. «Teknologia berriek hizkuntza gutxituetako hiztunoi eta kulturgileoi leku bat eskaintzen digute gure sorkuntzak zabaltzeko».\nHastapenetan Sustatu.com izan zen ia blog bakarra blogosferan. Ondoren, hainbat blogari taldetan antolatu, eta plataforma horien inguruan hasi ziren blog pertsonalak kaleratzen.\nSare sozialen agerpenak, baina, Interneteko erabilera irauli eta blogen erabilera aldatu du, protagonismoa kendu baitie. «Hala ere, garrantzitsua da blogak hor egotea. Sare sozialetan idatzitakoa iraungi egiten da; blogetan idazten dena, berriz, geratu egiten da, eta corpus bat osa daiteke euskaraz», dio Mendigurenek.\nEuskarak aurrera egiteko bizitzako alor guztietan sustatu behar delakoan dago Mendiguren. Hala ere, gazteek teknologia berriak erabiltzeko duten joera eta erraztasuna ikusirik, euskarak sarean lekua edukitzeak berebiziko garrantzia du.\nEuskal Herriko boladako gaien zerrendaren bila\nTwitter euskaratu duten arren, sare sozialak ez die aitortzen euskal erabiltzaileei komunitate izaera. Hori lortzeko, kanpaina bat abiarazi dute sarean.\nTwitterren txioak euskaraz entzuten diren arren, pauso bat harago joan nahi dute erabiltzaileak: Twitterrek komunitate izaera aitortzea. Boladako gaiak edo trending topic deritzonak sare sozialean bolo-bolo dabiltzan gaiak zerrendatzen ditu, denbora tarte batean gehien errepikatzen diren hitz edo esaldiak. Hamar esaldi edo hitzeko zerrenda plazaratzen du, eta erabiltzaile guztiek ikus dezakete zeintzuk diren unean dauden modako gaiak.\nGai horiek geografikoki sailkatzen ditu Twitterrek, erabiltzaileen kokapenak arakatuz. Alde batetik, mundu osoko boladako gaiak ikus daitezke. Horrez gain, 34 estatuk haien modako gaien esparrua dute, hau da, eremu horietan gehien errepikatzen diren esaldien edo hitzen zerrenda ematen du sare sozialak. Estatuez gain, badira zenbait hiri euren boladako gaien esparrua dutenak, Lyon, Marseilla eta Paris Frantzian, Madril Espainian eta Bartzelona Katalunian, adibidez.\nTwitterreko euskal erabiltzaileei ez die komunitate izaera aitortzen Twitterek—katalanei ez bezala—, eta, beraz, Euskal Herriko gaien zerrendarik ez da azaltzen. Espainiako eta Frantziako gai zerrendetan ito ohi dira euskal gaiak, eta oso gutxitan lortzen dute azalera hurbiltzea eta modako gaia izatea. Espainia eta Frantziako boladako gaien koloreetan galtzen dira euskal txioak.\nBoladako gaietan kolore propioa edukitzeak Twitterreko euskal komunitatearen presentzia indartu eta erabiltzaileak kontaktuan jarriko lituzke, gai horiei buruz eztabaidatzeko aukera emango bailieke. Dixk Costolo Twitterreko zuzendari nagusiari eskaria helarazi diote, eta proposamena http://act.ly/61l plataformaren bitartez babes daiteke. Twitterrek, ordea, boladako gaien eremuak txio kopuruen arabera ezartzen direla dio.\nKategoria Berria egunkaria, Hizkuntza, etiketak 2012, Adrian Garcia, Blogak, Euskara, Facebook, Hizkuntza, Internet, Sare sozialak, Tuenti, Twitter, Wikipedia, Youtube by liburutegia. Gorde lotura.


Galdakaon, jaietan, k1 boxeoko gau-jaialdi bat izango da, 900 ikuslerentzako lekuarekin, Urretan\nGaldakaon, datorren irailaren 8an, 20:00etatik aurrera, Urretako kiroldegian, K1 boxeoko gau-jaialdi bat izango da, Santakurtzak direla eta. Kontaktuko hainbat modalitateko borrokaldiak izango dira. Aurreko urteetako arrakasta dela eta, erronka 1.000 lekuak betetzea izango da.\nDiego Cobok, antolakuntzako arduradunetako batek, gau-jaialdi horren aurkezpenean hau esan du: «izandako erantzuna kontuan hartuta, kirol-hitzorduaren maila igotzen saiatu gara, eta hainbat tituluren lehia ikusi ahal izango dugu, hain zuzen, WKL Spain Kevin eta Gustavoren artean eta kontinente arteko WKL, Bonilla eta Sortinoren artean».\nHitzorduaren maila agerikoa da kartela ikusita: Cristian, Luisito, Michel, Aitor H., Unai, Josu, Luigi, Jhonja, Aitor, Anaitz eta Endika.\nSarreren prezioa 15 eta 30 euro artekoa izango da.\nAurkezpenean, Koldo Goioagak eskerrak eman dizkio «herriko boxeo-klubari, urtez urte jaietako programan finkatzen ari den ekimen hau bultzatzeko emandako erraztasunengatik».


Ekonomia zirkularra: Mentalitatez aldatzeko aukera eta beharra – ztb bergara\nMahai ingurua 2021, ZTB berriak 2021\nModan jarri da ekonomia zirkularra kontzeptua. Ingurumenari loturiko edozein hitzalditan aipatuko da behin eta berriro. Politikarien ahotan zer esanik ez. Gehiegi sarritan. Baina Mendebaldeko herri kontsumitzaileok daramagun lehengaien xahuketa geldiarazteko kontzeptu sakona da. Giltzetako bat egungo desoreka harmonizatzeko hein handi batean. Aukera bat.\nHorretaz aritu dira Juan Antonio Iturbe, Ternua enpresako Eduardo Uribesalgo, eta baita EMAUseko Begoña Cabaleiro ere gaurko mahai-inguruan.\nHiruek bat etorri dira esatean norbanakoen kontsumo ohitura txikiak aldatuta emaitza handia lor litekeela ingurumenenarean osasuna hobetzen. “Aberats berri gisa jardungo ez bagenu ditugun, baliabide naturalak zentzuz erabiliko bagenitu mesede ederra egingo genieke geure buruei” esan dute. Erosteko orduan txip aldaketa bat behar dugu, hiru mahaikideen iritziz, arroparen, altzarien, aisialdiko gailuen bizitza luzatu egin behar da, alferrikako xahuketarik ez egiteko. Esan dutenez, ez da urrun begiratu behar guk ere ardura handia baitugu gai honetan eta autoa partekatzen hasi garen garai honetan beste ondasun asko ere partekatu beharko genituela defenditzen dute\nErakunde publikoei dagokienez, ekodiseinua hasieratik kontuan hartuko du erregularizazioa eskatu dute eta lehengaia hondakin bihurtu baino lehen ekin behar zaiolako.\nHerriko ekonomia zirkularra bultzatzeko udalaren zeregina zain da? Herritarrei zein aukera dauden azaltzea, horien ontasunak erakustea… informazioa eta sentsibilizazioa lantzea, alegia. Egungo gure mentalitatea aldatu behar da. Horregatik legeak aldatzeaz gain, androzentrismotik biozentrismorako urratsa egitea landu beharko litzatekeela adierazi dute.\nBestetik, ostiraleko txandan asmazioak eta tramankuluak ezagutuko dituzte LH6ko ikasleek Laboratoriumean.


barren.eus - Gaur hasiko da Elgoibarko Pintxo Lehiaketa\nGaurtik (ekainak 16) barixakura bitartean egingo da Elgoibarko zazpigarren pintxo lehiaketa. Iaz parte hartze marka ezarri zuen lehiaketak, 32 partaiderekin. Aurten, aldiz, 18 izango dira parte hartuko duten tabernariak.\nHerritarren saria, berriz, pintxoa dastatzen duen jendearen botoen bitartez aukeratuko da. Botoa eman ahal izateko 600 balorazio-kupoi izango ditu parte hartzaile bakoitzak. Gainera, botoa ematen duten guztien artean, Belaustegi Jatetxeak eskainitako dastaketa menu bat zozketatuko da.


Unibertsitateko kurtsoen arteko baliozkotzeak | Formazioa eta ikasketak\nMaite Nicuesa | 21/06/2022 22:47 | Eguneratu da 21/06/2022 22:48 | prestakuntza\nNola kudeatu unibertsitateko tituluen arteko baliozkotzeak? Irakasgai bat baliozkotzeko prozesua bizitza akademikoko hainbat testuingurutan gertatzen da. Adibidez, ohikoa da gai honi buruzko informazioa eskatzea, a egin ondoren Unibertsitateko titulazioa, ikasleak etapa berri bati ekiten dio bere aurreko prestakuntza osatzeko. Eta, egoera horretan, bigarren karrera ikastea erabakitzen du.\n1 Irakasgai batzuk baliozkotzeko aukera sortzen den egoerak\n2 Bidali eskaera eta itxaron azken erantzunaren arte\nIrakasgai batzuk baliozkotzeko aukera sortzen den egoerak\nKasu horretan, objektiboki baliokideak izan daitezkeen antzeko edukiak badaude, irakasgai batzuk baliozkotzeko aukera dago. Bigarren karrera ikastea arretaz ebaluatu beharreko erabakia da. Konpromisoa, motibazioa eta azterketarako inplikazioa oso zorrotzak dira (eta epe luzera bideratua). Hala ere, lan bat bilatzeko curriculuma nabarmen hobetzen duen meritu akademikoa da.\nBada, ikasketa prozesua gehiago errazten da irakasgai batzuk baliozkotzeko aukera dagoenean. Horrek esan nahi du ikasleak ez dituela aldez aurretik ikasitako (eta azterketak gainditu) dituen irakasgaiak berregin behar. Kontuan izan egoera honetan, ibilbide berria egiteko behar den denbora-tartea murrizten dela. Hori dela eta, bigarren gradua egiteko erabakia hartzerakoan ohikoa da aurreko ikasketen osagarri den aukera bat hautatzea. Gogoratu behar da, bi planen artean antzekotasunik ez badago, ez direla beharrezko baldintzak sortzen baliozkotze prozesua izapidetzeko.\nBeste kasu batzuetan, prozesua beste testuinguru batean kokatzen da. Hori gertatzen da ikasleak unibertsitate-ikasketak hezkuntza-erakunde batean hasten dituenean eta, hala ere, unibertsitate batean amaitzen dituenean. Kasu hori gertatzen bada, baliozkotzeko prozedurak programan aurre-inskripzioa formalizatu ondoren kudeatzen dira. Gerta daiteke, halaber, aldaketaren arrazoia beste karrera batean matrikulatzeko nahiarekin bat etortzea. Lehen ikasturtean lortutako esperientziak titulu hau lortu nahi duzun ideia berretsi dezake.\nHala ere, itxaropenak hausteko aukera ere badago. Egoera mota honetan, ikasleak ez du bere zoriontasuna ikusten etorkizun profesional horretan. Hala eta guztiz ere, karrerak aldatzeko ideia konplexua izan daiteke (hainbeste pertsona batzuek erabakia are gehiago atzeratzen dute). Tira, gogoratu hori batzuetan ohiko irakasgai batzuk baliozkotzeko aukera dago.\nBidali eskaera eta itxaron azken erantzunaren arte\nBalioztatzea balio ofiziala duen protokoloa da. Ikasleak egin dituen irakasgaien hezkuntza-helburuak gainditu dituela erakusten du. Eta, ondorioz, informazio hori zure espediente akademikoan sartzen da. Ohikoa da zalantza asko sortzea prozesuaren, egin beharreko izapideen edo kasu bakoitzean ezarritako epeen inguruan. Egoera horretan aurkitzen bazara, komeni da ikasten ari zaren unibertsitatearekin edo etapa berri bat hasiko duzunarekin harremanetan jartzea.\nBalioztatzeak eskatzeko izapideak amaitu ondoren, erantzunaren zain egon behar duzu. Hau da, ez eman daturik noski. Ikusten duzunez, iraganean lortutako helburu akademiko batzuek ateak zabaltzen dizkizute etorkizunean. Hori gertatzen da irakasgai bat berriro egin beharrik ez duzunean, aurretik gainditu duzula egiaztatuta dagoelako. Horrek esan nahi du ez duzula berriro klase batzuetara joan beharko, ezta azterketa batzuk gainditu ere.\nBeraz, prozesua behar bezala egiteko, jarri harremanetan ikasketak egiten dituzun zentroko idazkaritzara.\nArtikuluaren bide osoa: Eraketa eta ikasketak » Berri » prestakuntza » Unibertsitateko ikasketen arteko baliozkotzeak\nMapa kontzeptual bat nola egin


Enpresentzako sare sozial pribatuak | Consumer\nEnpresentzako sare sozial pribatuak\nSare sozial korporatiboek enpresen produktibitatea hobetzen dute ohiko posta elektronikoaren aldean\nIrudia: Gabriela Avram\nPosta elektronikoa da nagusia enpresen eguneroko komunikazio-kanala. Ez hala ere, abantaila ugari ditu irtenbide teknologikoen aurrean aurrekoak ez dira batere eraginkorrak kudeaketan eta erabileran. Horrek eragina du, bereziki, langileen arteko lankidetza eta produktibitate txikia teknologia hori sortzen du. Izan ere, langileak etengabe borrokatu behar du mezu askorekin, spametik fitxategietaraino. erantsiak, kortesia-mezuak eta beste batzuk ekintza zehatza edo ataza. Gainera, informazio asko enpresetan partekatua, modu pribatuan komunikatzen da, baina ez ezagutza-trukea hobetzen du erakunde horietan, eta langile batek enpresa uzten badu, posta korporatiboko kontuan ia ez du zure sailak edo enpresak berriz erabiltzea. Oztopo horiek guztiak gainditzeko, enpresa-sare sozial pribatuak garatu dira.\nEnpresen sare sozialak langileen sarbide esklusiboa duten plataforma pribatuak dira, eta Facebook edo Twitter funtzio asko emulatzen dituzte.\nEnpresa-segmentuan, komunikazioa errazteko hainbat ekimen eta plataforma daude.\nlangileen artean, mezu elektronikoak bidaltzetik eta jasotzetik haratago doazen zerbitzuekin. Horrela, enpresen produktibitatea hobetzen da, posta elektronikoko mezuak gutxiago bidaltzen direlako, gehienak\nbeste kanal batzuen bidez jakinarazten da\neraginkorrak. Irtenbide horietako batzuk hobetzeko dira\ningurune korporatiboetako komunikazioa,\nedo, bestela, plataforma berean hainbat lankidetza-tresna izateko aukera ematen duten sare sozialekin.\na plataforma pribatuak dira\nenpresa bereko langileek bakarrik erabil ditzaketenak. Norentzat\nhori posta elektronikoko kontuaren bidez erregistratu behar da.\nkorporatiboak, posta elektronikoko doako kontu batekin egin ordez, web-postako zerbitzuak, hala nola Hotmail, Yahoo! o Gmail, askotan blokeatuta egoten dira sare horietan. Beste enplegatu edo buru batzuek hemen dauden komunikazioak iragaz edo ikus ditzakete:\nhaiek egin eta balioko dute lankidetza eta barne-komunikazioa areagotzeko, eta horrek huts egiten du korporazio askotan.\nSare sozial nabarmenenak\nMilioi eta erdi\nerabiltzaileak, Yammer da\nenpresentzako sare sozial pribatu nagusiak. Antzeko erabilera dute\nFacebook bezalako sare sozialetara, erabiltzaileek\nzure posta elektronikoko kontuari lotutako profila dute\nkorporatiboa, baita hainbat funtzio eta\nezaugarriak, lan talde gisa. Web-bertsioarekin batera,\nYammer-ek ordenagailuetarako, tabletetarako eta\ntelefono mugikorrak. Mugak dituen eta\nbeste bat, gehienez 100 langile dituzten eta langile gehiago dituzten enpresentzat.\ngaitasun kopurua. Tamaina handiagoko konpainientzat, Yammer\nbeharren arabera pertsonalizatutako aurrekontua bidaltzen du\nenpresentzako mikroblogging-plataforma bat da. Bat sortzeko\ninformazioa eta komunikazioa trukatzeko gunea\nkonpainia bereko langileak. Enpresa hau\nVMware handiagoa maiatzetik. Besteak beste\naukerak, taldeak sor daitezke, fitxategiak eta estekak partekatu edo txatak ezarri. Gainera, talde horiek modu publikoan edo pribatuan egin daitezke. Ahalmen mugatuko doako kontu bat eta ordainpeko bertsio bat izango dituzu, konpainia bakoitzaren beharren arabera.\nYammerren antzeko doako plataforma bat da. Taldeko kide da\nsoftware korporatiboa hodeian (“software as a service” edo\nSaas) Salesforce y está\nlangileen artean sare sozial pribatuak sortzeko\nenpresa bera. Plataformaren erabilera Facebooken antzekoa da.\nerabiltzaileei dokumentuak, estekak edo\negoera-eguneratzeak. Sortzeko aukera ere badu\nlan-taldeak eta ataza desberdinak taldetan banatu.\nenpresei zuzendutako sare soziala da. Hainbat ditu\nkomunikazioa zentralizatzeko tresnak eta web-zerbitzuak\nprofesionalak. Helburua da\nplataforma beretik komunikazio guztiak egin ditzaketen enpresak, adibidez:\ngoi-definizioko bideokonferentziak, idazmahaia partekatzea edo\nahots-deiak, atazen jarraipena,\ndokumentuak erosteko edo kudeatzeko aginduak. Gainera, Tibbr kontuan hartzen da\nezaugarri sozialak dituztenak. Horien artean,\nbezero, banatzaile eta bazkideentzako kontuak sortzea.\nenpresa bateko langileen arteko lankidetza-plataforma bat da.\nHainbat gaitasun ditu\nkomunikazioa eta informazio trukea. Erabiltzaile bakoitza\nerregistratua dago, eta kudeatzeko orrialde pertsonala du\nfitxategi guztiak eta zein taldetakoak diren.\nEdukiak sortzeko web-tresnak ere badaude\neta datuak ikusteko. Hala ere,\nSocialtexten ezaugarri nagusiak\nbeste enpresa-plataforma batzuk, hala nola SharePoint edo Salesforce,\nedukiak argitaratzeko kanpo-plataformekin, adibidez:\nWordPress. Plataforma honetako aukerarik oinarrizkoenak kostu bat du\n5.000 dolar urtean, 50 langileko talde batentzat\nenpresak sare sozialak sozialdcast tibbr txater yammer


Nirekin jolastu gura? | Geuria\nSexualitate kontuetan aparteko gorputzak, sentsazioak, emozioak, interesak, beldurrak, lotsak, desirak edo harremanak jolasean garatzen dira. Jolasean bai… baina… zer da jolasa?\nNagusiok umeekin jolasteko beti prest: kilimak, kukuak, doministikuak… edozein gauzarekin jolasten dugu eta sentsazio goxoak edo momentu alaiak sortzen ditugu: amaren titiarekin jolasten, belarria laztantzen, ilea zurrupatzen, panpinak besarkatzen, genitalak kuxinarekin igurtziz, ezkontzak antzezten edo zakurrarekin musukatzen. Gogoan al duzu nola jolasten zenuen umea zinenean?\nUme garaian jolas erotikoak guztiz egozentrikoak izaten dira, umeek arreta guztia haien gorputzean eta honek sortzen dituen sentsazioetan jartzen dute. Hazten garen heinean, mundua, bizitza eta sexualitatea zer diren konturatzen gara. Norberak bere grinaren eta gozamenaren bilakaera egiten du. Intimitatea zer den eta gure kulturaren arauak ikasten ditugu. Maiz, errealitate ezberdinak, gizartea bera edo erlijioak jolasaren mugak dira, baina horrek ez du esanahi jolasa bukatu denik!\nBestalde, gure burua garatzen dugunean gara bihurtzen gara. Umeen egozentrismoa gainditzen dugu eta gure inguruko lagunek garrantzi handiagoa dute. Hala, pertsonen desirak elkartzean garena martxan jartzen da.\nUmeen sexualitatean jolasa ezinbestekoa da? Bai, gorputzak eta zentzumenak garatzen dituzte jolasek, garapen emozionalean laguntzen dute, eta komunikazio eta sozializazio prozesuak indartzen dituzte. Orduan, nagusion garapen on batean jolasa funtsezkoa izango al da? Jakina. Gogoan izan, sexualitatearen funtsezko osagarria jolasa dela, jolasean pertsonak zaintzen eta garatzen gara. Umeak garenean berez ateratzen zaigu berekoiak garelako sarri askotan, baina helduen artean ausardia behar dugu norbaitekin jolasteko eta garatzeko.\nEta lerro hauen ostean, orain, jolasteko prest gaude?\nSailkatuta: Iritzia, Saioa Hernandez, Sexua, Sexualitatea, Zutabea\nSantakurtzetako pregoilariak aukeratzeko inkesta ireki du Udalak


Santa Ana jaiak ospatuko dituzte asteburuan - Bergara - Goiena.eus\nSanta Ana jaiak ospatuko dituzte asteburuan\nMonika Belastegi Aranzabal 2015-07-21 13:07\nEgubakoitzean hasi eta domekara arte ospatuko dituzte Bolua, Arruriaga eta Burdiñateko auzotarrek. Berrikuntzen artean, domekako meza (12:00) Santa Ana ermitaren aurrekaldean egingo dute.\n19.00: Burdiñate, Barrenkale eta Arruriaga kaletatik kalejira trikitixarekin Boluara igotzeko.\n20.00: Txupinazoa eta Santanatxoaren jaitsiera auzoko musikariekin lagunduta. Jarraian poteo herrikoia eta umeentzat buruhaundiak, dena trikitixarekin alaituta.\n21.00: Sardinada. Saldu egingo dira bukatu arte.\n22.30: Dantzaldia Café Irlandés musika taldearekin.\n10.00: Diana etxafleruekin. Pintura eta marrazki lehiaketa. Irabazlea datorren urteko jaietako azala izango da. Lan guztiak Masterreka kaleko Nahikari tabernan egongo dira ikusgai abuztuko lehen hamabostaldian.\n11.00: Patata tortila lehiaketa –izena emateko epea uztailaren 23ra arte, 19.00etan, Imaz harategian–. Pintxoak salduko dira.\n12.30: Bolua otxotearen kantu emanaldia. Puzgarriak plazan.\n13.30: Txikiteo herrikoia –zerbait pikatzeko egongo da.\n14.30: Bazkari herrikoia Bolua kalean. –Azpeitxi jatetxeak menu berezia prestatuko du uztailaren 23an baino lehen izena ematen dutenentzat. Kanpoan jarritako mahaietan jartzeko lehentasuna edukiko dute Azpeitxi jatetxean menu berezia eskatu dutenek.\n16.30: Trikitixa. Musika.\n17.00: Doka eta igel txapelketak.\n19.00: Txikiteo herrikoia otxotearekin lagunduta.\n22.30: Dantzaldia Tsunami musika taldearekin.\n10.45: Diana etxafleruekin.\n11.00: Pilota partiduak Boluko pilotalekuan: auzoko lau bikote gazteen arteko bi partidu eta nagusien norgehiagoka. Sari banaketa. Euria eginez gero Zabalotegiko frontoian egingo da.\n12.00: Santa Anako ermitaren arrekaldean meza. Ondoren, mezara joan direnentzat salda eta egositako txorizo pintxoa Santa Anako elkartean. Gero txikiteoa Barrenakalen trikitixarekin. Jarraian txirrindulari lasterketa II Ugarrixako igoera, ondoren apar festa Bolua kalean.\n13.30: Boluako plazan pintxo banaketa, txikiteo herrikoia hasteko.\n16.00: Mus txapelketa.\n17.00: Puzgarriak eta ginkana.\n18.00: Animazioa DJ Pinoarekin.\n19.00: Buruhaundiak umeentzat musikaz alaituta. Rifaren zozketa. Txokolatada.\n20.00: Santanatxoaren igoera eta jaien amaiera.


Pirritx, Porrotx eta Marimotots estratosferan, Katxiporreta misioan | NAIZplus | NAIZPLUS\nPirritx, Porrotx eta Marimotots estratosferan, Katxiporreta misioan\nEuskal Herriko sudur-gorri ospetsuenak estratosferara bidali dituzte Bergarako Aranzadi Ikastolako ikasleek, NASAk sustatutako ARISS izeneko proiektuaren baitan.\nBergarako Aranzadi Ikastola NASAk sustatutako ARISS izeneko proiektuan parte hartzen ari da; haur, nerabe eta gaztetxoen artean zientziaren dibulgazioa xede duen egitasmoan.\nIkasleak, astronautak balira bezala, euren misio propioa sustau dute, Bergara abiapuntu eta espazio zabala helburu. Katxiporreta izena ipini diote euren misioari eta Euskal Herriko sudur-gorri ospetsuenak bidali dituzte espaziora: Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoak.\nEskuz egindako pailazoen panpinak helioz betetako globo batean sartu eta estratosferaraino, Lurretik 30 kilometrora, bidali zituzten igandean. Igande goizean bidali zituzten pailazoak Bergaratik, bidaia grabatuko duen kamerarekin batera. GPSaren seinalea jarraituz, atzetik joan ziren bergararrak pailazoen bila eta lortutako irudiekin ikusgai duzuen bideoa ekoiztu dute.\nARISS pedagogia-proiektuaren baitan egitekoak diren ekimenen artean, ikastetxeen eta Lurretik 400 kilometrora dagoen Nazioarteko Espazio Estazioko (ISS) astronauten arteko zuzeneko elkarrizketa saioa dago.\nLurraren orbitan eraikitako ikerketa zentroa da Nazioarteko Espazio Estazioa da ISS (International Space Station). Lurretik 400 kilometro inguruko altuerara dago eta espazioko bost agentziek hartzen dute parte proiektuan: NASA (Amerikako Estatu Batuak), Rosaviakosmos (Errusia), CSA (Kanada), JAXA (Japonia), ESA (Europa). Sei astronautek osatu ohi dute tripulazioa eta haiekin hitz egiteko beta izango dute Bergarako ikasleek. Emozioz betetako ekimen honen helburua ikasleak zientzien mundura erakarri eta ikasketa horietan sakontzea da.\nEz da erraza Nazioarteko Espazio Estazioko Irrati Amateurra den ARISS programan parte hartzea. Mundu osoko ikasleentzat dago irekia, haatik, eskola bakoitzak aurrez onartu behar duten pedagogia-proiektu bat aurkeztu behar dute. Aurtengo ikasturtean, Bergarako Aranzadi ikastolaz gainera, Sevillako eta Mallorkako eskola bana hautatu dituzte.


Bereterretxeren kanthoria – Alabazan\nEuskal sustraietarako bidaia\nAho-narrazio saio honek XV. mendeko garaietara eramaten gaitu, Zuberoa aldera, eta mendetan ahoz aho transmititu den izen bereko balada berreskuratzen du, Mikel Laboak bezalako kantari famatuek jaso zuten bezala baina istorioaren alde narratiboa azpimarratuz.\nBalada honen musikaren oroimenez tiraka, Begok kantatu eta kontatuko du bere Bereterretxeren istorioa, aspaldiko olerki hauetan azaltzen zaizkigun datuak lotuz, osatuz eta musikaren xarmaz gozatuz.\nEuskal Herriko historiarekin estuki lotuta dago kontatzen denaren bidez azaltzen zaizkigulako garai urrun hartako hainbat gai: bandoen arteko gatazkak, nobleziaren garrantzia, herriaren beldurra, sorginen indarra,… Baina gai hauetatik aparte, oraindik gaur egunean iraun dutenak ere aipatzen zaizkigu: egiaren garrantzia, izaera sotilaren eta taldearen indarra, ereduak zaintzearen beharra,…\nHizkuntza: gazteleraz/ euskaraz\nKomeni da espazioak desberdintzea: batetik, eszenatokia, ahal bada, altuera txiki batean eta, bestetik, aulkidun espazioa entzuleentzat (txiki zein nagusiak), iladetan jarrita eta erdibiribil bat osatuz.\nKanpoko eszenatokia izanda, beharrezkoa da soinu-ekipoa, hau saioaren salneurriari gehituko zitzaiolarik.\nEntzute-giroa bermatzen duen arduraduna izan behar da saioa bitartean, hau ez baita narratzailearen ardura. besteek saioaz gozatzen jarrai dezaten.\nIluntzeko aukera ematen duen toki lasaia.\nProiektatzeko proiektore eta pantaila toki itxia bada\nToki zabal eta irekietarako badago itsu-muralarekin egiteko aukera (ez da proiektatzen).\nToki zabaletan ezinbestekoa soinu-ekipoa eta teknikaria.\nBadago ere ahozko narrazio-saioaren bertsio idatzia: “Bereterretxeren Noblezia”.\nAspaldiko baladaren bertsoetan arnasa hartuta eta ahozkotasunean duen jatorria oso kontutan izanda, Bego Alabazanek euskeraz idatzitako eta iruditutako liburu eder honetan ahozko saioan kontatzen den istorioaz gain, hainbat gehiagarri eta dokumentu agertzen dira balada honen garaia eta kokapen sozio-linguistikoa hobeto ulertzeko.\nBilboko ANTI libuurdendan eta Elkar liburudendetan ere daukazue salgai. Nahi izanez gero, guri ere eskatu ahal diguzue zuzenean.\nJar zaitezte gurekin harremanetan eta helaraziko dizuegu gustura asko.\nMuñatoneseko gazteluan, 2021eko maiatzean\n← Crónicas Marcianas → Sexo Oral


AGRO DESING PACK | Ideiak Bizirik\n← Ekin asteazkenetan: Pinterest Business\nLaneko Segurtasuna_Azaroak 15 →\nAGRO DESING PACK\nAGRO DESING PACK izeneko programa da, gureGOURMET proiektuaren bigarren fasea.\nNekazaritzaren elikagaien sektoreko lau enpresek eskualdeko diseinu grafikoko enpresekin lan egin dute produktuen ontziratzea hobetzeko.\nGureGOURMET proiektuaren lehen fasea amaituta, zeinetan 14 pertsona Bidasoa eskualdeko nekazaritzako elikagaien enbaxadoreak izan ziren, AGRO DESING PACK izeneko proiektuaren bigarren fasea aurrera eraman da.\nProiektuan parte hartu zuten 14 pertsonek “boxGOURMET” kutxan sarturiko Bidasoako 15 enpresa ekoizleetako produktuak probatu eta haien gonbidatuekin batera dastatu zituzten, ondoren, produktu bakoitzeko alor ezberdinen inguruan haien iritzia emateko. Haien balorazioen artean, produktuen ontziraketa puntuatu eta elikagaien ontziraketa hobetzeko proposamenak egin zituzten.\nGuztira 80 kontsumitzaileen iritzi bildu zen produktuen eta horien irudiaren inguruan. Produktuetako batzuek haien ontziraketa hobetzeko aukera handiak zituztela ikusita, “AGRO DESING PACK” izeneko proiektuaren bigarren fasea martxan jarri zen.\nBidasoa eskualdeko nekazaritza elikagaien enpresak lehiakorragoak izan daitezen helburuarekin, Irungo eta Hondarribiko Udalek, Bidasoa bizirik elkartearen bitartez, proiektu hau aurrera eraman dute urriko eta azaroko hilabeteetan zehar. GureGOURMET programan parte hartu zuten 15 enpresetatik 4 enpresek eskualdeko diseinu grafikoko enpresekin elkarlanean aritzeko aukera izan dute, produktuen ontziraketa eta irudia hobetzeko.\nHelburuak argi zeuden, nekazaritzako elikagaien 4 enpresek premia ugari zituzten: haien ontziraketak produktu delikatuei egokitzea, packaging-ean haien baloreak eta irudia irudikatzea, ontziraketak produktuarekiko fidelak izateaz gain produktuaren kalitatea mantentzea eta, era berean, ekonomikoak izatea, etab. Enpresa ekoizleek haien erronkak betetzeko zein diseinu enpresekin lan egin nahi zuten aukeratu zuren.\nNekazaritzako elikagaien enpresek hautatu zituzten lankidetzarako nahi zituzten diseinu enpresak, eskualdeko 10 diseinatzaileekin bildu eta haien erronkak aurkeztu ostean.\nBidart embutidos enpresak Imago Comunicación enpresarekin lan egin du. Erronka hestebeteen ontziratzea diseinatzea zen, ontziratzeak markaren baloreak erakutsi eta salmenta-puntuetan produktuak identifikatzea errazagoa izan dadin. Sakona Cofee Roasters, Guccia enpresarekin lan egin du. Kasu honetan, kafe freskoarentzako packaging berria diseinatu nahi da. Bilgarriak ezaugarri zehatz batzuk izan behar zituen produktuaren kalitatea mantendu ahal izateko.\nGarua ogi artisauak 8iMedia enpresarekin lan egin du. Bi enpresak elkarlanean aritu dira lantegian egiten diren pastelen garraio egokia bermatuko duen ontzi bat sortzeko, oso delikatuak diren produktuak baitira. Azkenik, Mattena Baserria Marmita Estudio Gráfico izeneko enpresarekin lan egin du enpresaren eta kontsumo ekologikoaren baloreak irudikatuko dituen poltsa bat sortzeko.\nHondarribian kokaturiko Hiruzta Txakoli upategia aukeratu zuen gureGOURMET lehiaketako irabazleak bazkariaz gozatzeko eta bertan azaroaren 8an enpresen ontziratzean egindako berrikuntzak aurkeztu dira, nekazaritzako elikagaien enpresa eta diseinu enpresen arteko hilabeteko lanaren emaitzak erakusteko.\nGipuzkoako Foru Aldundiko Ekonomia Sustapena, Landa Ingurunea eta Lurralde Oreka departamentuaren Gipuzkoako enpresa ehunaren lehiakortasuna indartzea sustatzeko programarekin batera finantzaturik dago programa hau.\nSarrera hau Artikulua, Ekintzaile-komunitatea kategorietan argitaratu da eta agro desing pack, GURE GOUMET etiketarekin. Gorde permalinka.


EBI hedabideetan - Elizbarrutiko Ikastetxeak\nHasiera | Actualidad | EBI hedabideetan\nElizbarrutiko Ikastetxeak, hezkuntza-abangoardian. Azken asteotan, informazio-erreferentzia izan dira hedabideetan\nMusukorik gabeko lehen egun honetan, EBI sareko neska-mutilak zoriondu nahi doguz pandemia osoan erakutsi daben erantzukizun eta ahaleginagaitik. Eredu bikaina. Zorionak! El Correo, Gernikako San Fidel Ikastolan egon da:\nHerri Irratiak San Viator Ikastegiaren modeloa azaldu dau erreportaje honetan.\nBizkaia Irratiko hezkuntza tartean, Begoñazpi Ikastolara joan dira. Euren hezkuntza eskaintza, metodologia eta proiektuen barri izateko.\nGainera, El Correok, Batxilergoaren modeloa jaso dau:\nKomunikabideek Campus Zulaibarren aurkezpenaren barri eman dabe. Europa Pressek nabarmendu dauenez, “Arratiako haranak talentua eta barrikuntza erakartzeko gunea izango dau irailetik aurrera Zulaibarren”. Proiektu honek ilusioa pizten digu, bultzada bat da #LanbideHeziketarentzat, enpresa-sarearentzat, ekintzailetzarentzat eta gure eskualdeko nazioartekotzearentzat.\nBizkaia Irratia Artxandape Ikastolara joan da euren hezkuntza eskaintza, proiektuak eta metodologia ezagutzeko.\nSan Fidel Ikastola. Bizkaia Irratiak San Fidel Ikastolara jo dau Hezkuntza Tartean. Euren proiektuak, kantak eta bertsoak ezagutu doguz.\nBermeoko Sagrado Corazon ikastetxe barritzailea da eta hezkuntza-proiektu aurreratua dau. Bizkaia Irratian kontatu dabe.\nPATRONATO SANTA EULALIA: Ikasleen #motibazioa funtsezko ardatza da gure #hezkuntza proiektuan. Harritu eta interesatzen zaizkien berariazko proiektuen bidez pizten dugu. Horrela islatu du ensanturtzi.com-ek.\nMetodologia barritzaileak, zientzia-proiektuak… EBI ikastetxe eta ikastoletan, hezkuntza aurrera doa. Artxandape Ikastola, El Correon:\nEBI ikastetxe eta ikastolak eredugarriak izan dira pandemia garaian. Orain, protokolo barria ezarrita, ETB-k San Fidel Ikastolarengana jo dau neurriak ezagutzeko.\nEBI hezkuntza sarea erreferentzia komunikabideentzat ikasturte hasieran\nHainbat komunikabide EBI sareko ikastetxe eta ikastoletara bertaratu dira egunotan ikasturte hasierako hezkuntza errealitatea, covidaren aurkako protokoloak, datozan hilabeteetarako aurreikuspenak eta irakasle eta ikasleen erantzuna ezagutzeko.\nBesteak beste, ETBko Qué me estás contando saioak Iparragirre Ikastolako zuzendaria alkarrizketatu dau.\nDEIA egunkariak Begoñazpi Ikastolako covidaren aurkako protokoloei buruzko erreportajea egin eban.\nEL Correo egunkariak Patronato Santa Eulalia Ikastetxeko irakasle bat alkarrizketatu eban, ikasturte honetan ikasleen ikaskuntza eta arretari nola helduko deutsien ezagutzeko.\nLanbide Heziketa hezkuntza aukera bikaina bihurtu da. EBI ikastetxe eta ikastolek ziklo eskaintza zabala dabe. Somorrostro Prestakuntza Ikastegiak Onda Vascan azaldu dau.\nPrevAnteriorEBI ikastetxe eta ikastolek Korrikagaz bat egin dabe eta euskararen aldeko apustua bultzatu dabe\nSiguienteIkasketa eta zerbitzua: gure ikasleak, adinekoen egoitzetanNext


Irulegiko Irratia - Arrosa\nFrekuentzia: 91.8 FM\nEremua: Behe Nafarroa\nHelbidea: 15 Avenue du Jai Alai, 64220 Donibane Garazi, Baxe Nafarroa\nTfnoa: (0033) 559371411\nIrulegiko irratia kudeatzen duen elkartea 1981ko azaroan sortu zen eta lehen emankizunak urte ondarrean zabaldu zituen Baxe Nafarroan den Irulegi herriko Menta etxaldetik.Bi helburu nagusirekin sortu eta handitu gira : alde batetik Euskal Herri barnekaldearen bizia sustatzea komunikazio tresna partehartzaile baten bidez eta bestetik kenka txarrean den euskarari merezi duen premiazko tokia eskaintzea komunikabideetan.\nEntzun eremua eta entzulegoaren kopurua hemendatu da urtetik urterat: gaur egun gure antena nagusiak(91,8 Mhz) eta hiru errepikagailuek (Aiherran 97,4tan Donapaleun94,2tan eta Alduden 100,7tan) gure mezuak hedatzen dituzte Baxe Nafarro osoan , Lapurdi barnekaldean eta Baiona-Angelu-Miarritzen . Duela 10 urte SIADECOk egin inkestaren arabera 21.000 entzule .\nNahiz eta frantsesezko elgarrizketa zonbait egiten ditugun, gure emankizun gehienak euskaraz dira (%90)\nDenetariko programazioa segurtatzen dute irratiko 10 langileek eta horiekin ari diren 60 laguntzaileek ( herrietako berriketariak, kiroletako kolaboratzaileak, kronika egileek eta emankizun egileek).\nGainera 300 jendeek laguntzen gaituzte urteko sustengu kanpaña egiten Baxe Nafarroko 70 herrietan.\nAzken 10 urte hauetan elkarlana handituz joan da Xiberoko Botza eta Gure irratiarekin eta elgarrekin sortu dugun Euskal Irratiak federazioan integratu dugu geroztik sortu den Antxeta irratia.\nBururatzeko, duela 25 urte mugitzerat bultzatu gaituzten arrazoinak lehen bezein azkar agertzen dira : euskara galtzerat eta Euskal Herri barnekaldea hiltzerat ez uzteko animatu behar gira. Irulegiko irratiak badu zer egin eta gogo handiz segituko dugu aintzina.\nIrulegi irratiko podcastak\nGure Bazterrak (1)


Bizkaiak, Bilbok eta MONDRAGONek bat egiten dute Silver Economy-a bultzatzeko oinarriak ezartzeko | MONDRAGON Health\nHasiera » Albisteak » Bizkaiak, Bilbok eta MONDRAGONek bat egiten dute Silver Economy-a bultzatzeko oinarriak ezartzeko\nBizkaiko Foru Aldundiak, Bilbako Udalak, MONDRAGON korporazioak eta Mondragon Unibertsitateak akordio bat sinatu dute Silver Economy-a bultzatzeko oinarriak ezartzeko; horren bitartez pertsonen bizi-kalitatea hobetuko da eta adineko pertsonen beharrizanen eta osasun-zientzien inguruko jarduera ekonomikoa sustatuko da.\nUnai Rementeriak esan du itzalezko aurrerapausoa dela Mondragon korporazioaren atxikimendua, bai arlo industrialerako, bai trebakuntzarako. “Niretzat oso pozgarria da denok batera lan egitea Bizkaiaren etorkizunerako hain garrantzitsua den proiektu honetan. Aldundia, Bilboko Udala, Eusko Jaurlaritza eta Mondragon korporazioa batera aritzea arrakasta ziurtatzeko modua da, inolako ezbairik gabe”.\nBilboko alkate Juan Mari Aburtok Aldundiaren eta Udalaren arteko lankidetza goraipatu du, bai eta erakunde publikoen eta enpresa pribatuen arteko lankidetza ere, horrela lortuko baita “Nagusi Intelligence Center proiektua, adinekoak egungo eta etorkizuneko aukeratzat jotzen dituena, eratzen jarraitzea”.\nGainera, Aburtok esan du “Mondragon korporazioa eta Mondragon Unibertsitatea ekimenari atxikita, are sendoagoak dira Bilbo unibertsitate-hiria izateko proiektua eta Zorrotzaurre jarduera eta enpresa jarduera berrietarako ezagutzen uhartea izateko proiektua, zentro berria Tarabusi-ren zerbitzu-eraikin zaharrean ezarriko da eta”.\nMondragon korporazioko Kontseilu Orokorreko lehendakari Iñigo Ucínek esan du bere ustez akordioa onuragarria izango dela: “Gure gizarteak zerbitzu hobeak eskaini ahal izango dizkie herritar guztiei, baldin eta gauza bada proiektuetan aritzen diren kide guztiek onura ateratzeko moduko aliantzak sortzeko. Ni ziur nago gure aliantza hau guztiz onuragarria izango dela”.


Bilaketak optimizatzeko zerbitzu merkeak dira eraginkorrak?\nKalitate handiko edukia Zure lehentasuneko zenbaki bat\nZure SEO kanpaina abiarazteko lehenengo gauza da baliotsua eta luzea den edukia sortzea zentratzea. Zure artikuluak, blog-mezuak, zuri-paperak edo kasu-azterketak argitaratu baino lehen ziurtatu 500 hitz-marka iragan duela. Gogoan izan, artikulu luzeagoak ekoizten dituztela irakurleekin ibiltzeko eta benetako balioa eta aberasgarria esperientzia eskaintzeko. Zure prospekzioei buruzko informazioa, zirraragarria eta esanguratsua izan dadin, zure trafikoa areagotzeko eta irakurle berriak erakartzeko modurik onena da.Hori dela eta, zure gunea Google mailan nahi baduzu, hobe duzu erabiltzaileak nahi eta behar zehatzetara bideratzen dituen eduki sakonak sortzea.\nGogoan izanik, zure audientzia ziurrenik urrunago kargatuko da zure artikuluak ez badira bereziki egokiak.Estatistikak irakurleen% 70 baino gehiagorengan frustratzen dira webguneek edukia, iragarkiak, eskaintzak eta garrantzirik ez dutela ematen dienean. Aitzitik, irakurleen galderei erantzuten dieten edukiak irakurtzeko aukera hobea da. Eduki hori ekoizten baduzu, zure irakurleak zurekin partekatu eta partekatu ahal izateko zerbait garrantzitsua erakutsiko dizu. Horrela, irakurleen konfiantza irabazten duzu eta zure bezero bihurtzeko motibatu.\nGogoratu, beti begiratu dezakezu zure webgunearen edukia optimizatuta SEO Web Page Analyzer aplikatuz. SEO zerbitzuen erabilgarritasuna oso lagungarria da erabiltzaileen webgunearen edukiaren kalitatea egiaztatzeko, erabilerraztasuna, irisgarritasuna eta bilaketaren ikuspegitik.\nWeb orrialdeen webguneak optimizatzea\nEz dago ukatuz kanpoko faktoreek, esate baterako, estekak eta sare sozialak sarritan hartzen dutela SEO. OST-orria SEO garapenaren funtsezko zati bat izan arren, ezin da alde batera utzi orriaren optimizazioaren garrantzia.\nLong story short, on-page SEO webgune banakako (bere HTML kodea eta edukia batez ere) optimizatzeko praktika hedatuagoa da, goi-mailakoa eta trafiko garrantzitsuenak bilatzea bilatzaileetan.Soinuak gogaikarriak eta konplikatuak badira, beldurra ez. SEO orrian ez da fisika nuklearra, eta SEO hasiberriek oinarriak estutu ditzakete beheko aholku lagungarriekin:\nIzenburua etiketa: web orri baten izenburu bat argi eta garbi egon behar da. Uneko orriaren edukien azalpen zehatza. Emaitza hobeak lortzeko, sartu helburuko gako-hitza zure izenean eta ez ezazu 70 ikurrik baino gehiagorik egon.\nDeskribapena: Orriaren deskribapenak Gaia ez. Deskribapen irakurgarria eta sinesgarria kritikoa da erabiltzailea klik eginez SERP zerbitzutik. Mantendu 160 karaktere edo gutxiago.\nOptimizatutako URLak: zure webgunearen URLak laburrak eta garrantzitsuak izan behar lirateke. Ziurtatu jendeak irakurtzeko erraza dela. Zure lehen mailako gako-hitzak URLetara gehitzea ideia bikaina da, praktika horrek irakurleek errazago ulertzen dute orriaren gainean klik egin baino lehen.\nHitz gakoen maiztasuna: Google-k hainbat aldiz ikusten ditu gako-esaldi bat web orrian. Helburuko gako-hitza erabiltzea zure postaren gorputzean aldiz pare bat irtenbide egokiena da. Keyword Density Analysis Tool Google-ren doako bilaketa zerbitzua gako-banaketa hobetzeko aukeratutako edukiaren zati gisa erabil dezakezu.\nBarneko estekak ezinbesteko azpimarratu behar ez duen SEO taktikak dira.Hitz soiletan, barne loturak baliabide bereko beste orrialde batzuetara estekatzen dituzten estekak dira. Barneko lotura domeinu baten orrialde batetik bestera doan beste orrialde batetik doan lotura da. Espero lortu duzu.\nLotura hauek normalean nabigazio nagusian erabiltzen dira. Era berean, oso baliagarriak dira webgunearen jabeek webgunearen hierarkiaren informazioa ezartzeko. Gainera, barne loturak laguntzen esteken zukua web orrien inguruan hedatzea da, zure sailkapen onuragarria baita. Barruko esteken bidez, bi motatako arreta erakarri dezakezu: bilatzaileek eta erabiltzaileek zure webguneko orrialde jakin bat jasotzen dutena, SEO-ren onura ugari biltzen dituena.\nErabiltzaileen errendimenduaren hobekuntzarako web diseinu sentikorrena\nAzken ikerketen arabera, egun hauetan, Google erabiltzaileen% 70 baino gehiagok nahiago dute bilaketa mahaigaineko bilaketa mugikorra. Gaur egun, bilaketa gehienak gailu mugikorretan egiten dira, eta erabiltzaileen erantzuna Google algoritmoaren ranking faktore erabakigarria da. Erabiltzaileen esperientzia eta gogobetetasuna areagotzeko garaia da.\nWeb diseinua sentikorrena den galdetzen diozu? Beno, web diseinu sentikorrena erabiltzailearen portaera eta inguruneari erantzutea da. Erabiltzaileak ordenagailutik ordenagailura eramaten duen moduan, gune automatikoki aldatu behar da ebazpena, irudien tamaina eta scripting gaitasunak egokitzeko.\nIkusi CSS estilo-orriak, irudi erregulagarriak eta proportzioko saretak erabiltzea gune baten edukia eta diseinua doitzeko gailuaren arabera. Gogoratu, zure azken helburua nabigazio leuna eta irakurketa esperientzia da, bai mugikorretarako bai mahaigaineko erabiltzaileentzat.\nAbiatzea Zure webgunea\nInor ez da atsegin zain. Biak: bilatzaileak eta erabiltzaileek kargatzen duten webguneak maite dituzte. Frogatu da gune batek erantzuten duela astiro, erabiltzaileek 10 segundotan utziko dute.\nHori dela eta, gune ikuskaritza osoa egiten duzun hurrengo aldian, bilatu zure webgunea azkartzeko aukerak bilatzeko. Zure artikulu eta web orrietan irudi asko erabiltzen badituzu, konprimitu itzazu. Gertaera WordPress bezalako plataforma bat erabiltzen ari bazara, gehigarrien kentzeko eta alferrikako pluginak kentzeko. Hau da gure gune azkartzeko zer egin dezakezu gutxienez.\nSEO eraginkorra ez bada ere, ez da merkea, ez du esan nahi zure SEO propioa eman behar duzula. Bilaketa-optimizazioko zerbitzu merkeen bila beharrean, aipatutako jarraibideei jarraitzen zaie. Ez dute zentimo bat kostatuko Source . Ez itxaron gehiago! Hasi zure SEO kanpaina orain!


«Gauzak ongi egin behar dira» | Gizartea | Berria\nUDAKO SERIEA. Azken hitzaren jabe (IV).\nFelipe Ibañez Garcia (Gasteiz, 1970). «Aspalditik pentsatua nuen, nire kontura. Seme bat dut, 19 urtekoa, eta bikotekidea: haiengan pentsatuz hartu dut, batez ere, erabakia. Orain ongi gaude, ez da deus pasatzen, baina...». Diagnostikatutako osasun arazorik izan ez arren, aurretiazko borondateen agiri bat egitea erabaki duten herritar horietako bat da Ibañez. Gasteizen bertan egin du, bere hirian. «Azken unera arte itxaroten dugu horrelakoetarako, baina aurrea hartu nahi izan dut: istripuren bat edo gaitzen bat badut zer egitea nahi dudan esateko».\nEgokitu zaizkio inguruan heriotza gogorrak. «Bikotekide ohi bat, esaterako, minbizi batek eraman zuen, 43 urterekin; oso gaztea zen». Halako gertaerek hein batean barnea asaldatzen dutela aitortu du, eta gogoetarako zio izaten direla. Nolanahi ere, ez du inolako osasun arazorik, beti egin du kirola, eta sasoiko sentitzen da. «Baina halako gauzak pentsatu egin behar dira; bestela, gero ondokoei uzten diezu arazoa, eta askotan haiek ez dakite zer egin. Ez da nire kasua: nik argi hitz egin izan dut gaiaz semearekin, eta bikotekidearekin: biekin». Hain justu, inoiz burua galdu eta erabakiak hartzeko gai ez dela geratuko balitz, biak jarri ditu ordezkari gisara izenpetu duen dokumentuan. «Biak hautatu ditut; hartara, inoiz egokitzen bada, erabaki partekatu bat izango da. Baina beraiek badakite zer nahi dudan; argi eta garbi esan diet».\nOraingoz osasun arazorik ez badu ere, egin ditu hainbat zehaztapen erredaktatu duen dokumentuan. «Han jarri dut, esaterako, heriotzako unea heltzen denean ez dudala nahi etxean egon...». Oso zabalduta dago oraindik etxean hiltzeko nahia, baina horrelakorik ez lukeela nahi esan du Ibañezek: «Gero, askotan, bizirik geratzen direnek etxe hori uztera jotzen dute, heriotzaren uneko oroitzapen hori geratu zaielako... Horrelako egoerak saihestu egin nahi ditut. Ahal dela, etxetik kanpo egin nahi nituzke nik azken uneak, beste toki batean zainduta; senitartekoek nahi badute, datozela ni ikustera... Baina etxetik kanpora. Etxea lasai utzi nahiko nuke, hango martxa apurtu gabe. Niri iruditzen zait ni etxean banago ez dutela lasai atsedenik hartuko».\nAurretiazko borondateen entzutea bazuela esan du, baina ez zekiela norekin eta non egin behar zituen. «Bikotekidearekin mintzatu nintzen gaiaz, eta ez batak eta ez besteak ez genekien nola egin behar zen...». Asmatu zuten bidea. «Familia medikuari galdera egin, eta hark bideratu gintuen; bizpahiru bilera egin beharko genituela esan zidaten, eta arazorik ez zela egongo. Halaxe izan da». Batera egin zuten urratsa, berak eta bikotekideak. «Lanik garrantzitsuena, ordea, aurrez etxean egina genuen; biok, eta baita semearekin ere: orori buruz hitz egiten da gure etxean, taburik gabe. Ez genuke tabu baten gisan ikusi behar heriotza; hor dago, eta iritsiko da. Aurrez horri buruzko gogoetak eginda, hobeto joango da dena». Garrantzitsua iruditu zaio, hala ere, bere nahiak paper zuri baten gainean idatzi eta han bere izenpea ipintzea. «Asko hitz eginda ere, hitzak haizeak eramateko arriskua izaten da».\nUsu nabarmentzen du Ibañezek heriotzaz ere naro eta natural mintzatzearen garrantzia. Gizartean, oro har, ordea, gaia ezkutatzeko joera aski nabarmena dela aitortzen du: «Karonte txalupan irudikatu, haren ondoan imajinatu, eta berehala egiten dugu gaiaz ez hitz egiteko imintzioa... Baina iritsiko da une hori». Horregatik iruditzen zaio zinetan garrantzitsua datorrenari aurrea hartzeko ahalegina egitea. «Gauzak ongi egin behar dira, hasieratik».\nEta nahi luke oraindik ere erabakitzeko aukera handiagoa. Hain justu, eutanasia legeztatzearen alde dago. Inoiz hautu horren premia senti dezakeela irudikatu izan du bere gogoetetan. «Demagun gaixotasun sendaezin bat dudala, hilurren nagoela; minbizia, metastasiarekin, edo garuneko tumore bat dudala begetal uzten nauten lesio batzuk uzten dituena...». Halakoak pentsatu izan ditu. «Zer egingo dute? Etengabe tratatuko naute ez minik izateko? Gure esku behar luke xiringa baten bidez bukatzeko aukera izateak», adierazi du. «Hori litzateke egokiena niretzat: osoena».


Doako bisitak azaroaren 24tik abenduaren 1era egingo dira.\nBertaratu nahi duten interesdunek plaza erreserba dezakete, azaroaren 20tik aurrera, 948 012 012 eta 012 telefono-zenbakietara dei eginez (deia 0,34 euro) 08:00etatik 19:00etara, astelehenetik ostiralera.\nEraikin ospetsu hau eta bertako harribitxi artistiko nahiz historikoak ezagutzeko aukera bikaina da.\nBisitak 30-35 pertsonez osatutako taldeetan egingo dira, gidari batek zuzenduko ditu, eta 75 minutuko iraupena izango du. Interesdunek bisita euskaraz egitea ere eska dezakete.\nLanegunetan (azaroak 24, 28, 30 eta abenduak 1) arratsaldez egingo dira (taldeen hasiera ordu erdiro egingo 17:00ak eta 18:30 artean), eta jaiegunetan (azaroak 25, 26 eta 29) goiz eta arratsaldez, 11:00ak eta 12:30 artean goizez, eta 18:00etan eta 18:30ean, arratsaldez.Guztira, 34 bisita eskaintzen dira, haietatik 30 gaztelaniaz eta 4 euskaraz.\nBisita honako era honetan banatuko da: sarrera-bideo bat ikusiko da, eta Lehendakarien Aretoa, Areto Berdea eta errege-erretratuena, Lehendakaritzako Bulegoa, Bilkuren Aretoa, Kapera eta Tronuaren Aretoa bisitatuko dira.\nBisita egiteko, beharrezkoa da NAN txartela eramatea eta bisita hasi baino lehen Karlos III., 2. zenbakiko atean izatea. 18 urtetik beherakoak heldu batekin agertu beharko dira.\nJauregiko zenbait tokik zaintza bereziak behar dituztenez, ezin da takoi meheekin ibili. Gurpil-aulkian edo aulkitxoan sar daiteke, ordea. Argazkiak ere atera daitezke flash-a erabili gabe.


PDF (289 KB - 9 orri.)\nEzkerralde-Enkarterri-Gurutzetako ESIan Toraxeko Kirurgiako Zerbitzuburu Sanitario lanpostua hutsik dagoenez, Zuzendaritza Gerentzia honek erabaki du lanpostu hori lehiaketa bidez betetzeko deialdi publikoa argitaratzea, arau hauetan ezartzen denari jarraiki: Euskadiko Antolamendu Sanitarioari buruzko ekainaren 26ko 8/1997 Legearen 28. artikuluko Hirugarren Arau Komuna; Osakidetzako lanpostu funtzionalak arautzen dituen uztailaren 19ko 186/2005 Dekretua; Osasun zerbitzuetako pertsonal estatutarioaren Estatutu Markoaren abenduaren 16ko 55/2003 Legea; Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren testu bategina onartzen duen urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretua. Hauek dira oinarriak\na) Pertsonal estatutarioa, funtzionario edo lan kontratudun finkoa izatea Osakidetzako edozein zentrotan, edo pertsonal estatutario finkoa izatea Osasun Sistema Nazionaleko Erakunde Sanitarioetan, eta A1 lanbide-taldekoa izatea.\nb) Medikuntzan lizentziatura eta Toraxeko Kirurgiako espezialitatearen titulazioa edukitzea.\nc) Gutxienez, 4 urteko lan-esperientzia izatea Toraxeko Kirurgiako Fak. Esp. Mediku bezala.\nEbazpen hau osorik argitaratuko da Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian (EHAA), Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE), eta Osakidetzako web-orrian.\nInteresdunek Osakidetzako Ezkerralde-Enkarterri-Gurutzetako ESIko Langileen Zuzendaritzara (Gurutzetako Plaza 12. 48903 Barakaldo) aurkeztu beharko dituzte eskabideak, 15 egun balioduneko epean, ebazpena dagokien Aldizkari Ofizialetan argitaratzen den azken egunaren hurrengo egunetik aurrera. Halaber, urriaren 1eko 39/2015 Legearen 16. artikuluan ezarritako eran ere aurkeztu ahal izango dira (Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legea).\nInteresdunek eskabidea datu pertsonal guztietan bete eta dokumentatutako curriculum vitaerekin batera Ezkerralde-Enkarterri-Gurutzetako ESIko Langileen Zuzendaritzara bidali beharko dute.\n– NANaren, pasaportearen edo gida-baimenaren fotokopia konpultsatua.\n– Funtzionario edo langile estatutario izendapenaren fotokopia konpultsatua edo, hala badagokio, lan-kontratu finkodun langilea dela egiaztatzen duen agiriarena.\n– Eskatutako titulazioaren fotokopia konpultsatua (Lanpostu Funtzionalen Dekretuaren arabera).\n– Egindako zerbitzuen jatorrizko ziurtagiri eguneratua, deialdia EHAAn argitaratu zen eguneko kategoria zein den adierazita.\n– Bete nahi den zerbitzuko kudeaketari buruzko txosten proiektua.\n– Meritu baloragarri guztien fotokopia konpultsatua.\nEz da beharrezkoa izango aurreko paragrafoan adierazi den bezala egiaztatzea CV aplikazio informatiko korporatiboan behar bezala egiaztatuta dauden guztiak, baina izangaiak eskabidean adierazi behar ditu.\nEskabideak aurkezteko Ezkerralde-Enkarterri-Gurutzetako ESIko Zuzendaritza Gerentziak, ebazpen baten bidez, prozesuan onartutako eta baztertutako pertsonen behin-behineko zerrenda argitaratuko du Osakidetzaren webgunean, eta, baztertuen kasuan, baztertzeko arrazoia adieraziko du.\nBaztertutako izangaiek 10 egun balioduneko epea izango dute erreklamazioak egiteko, aipatutako ebazpena argitaratu eta hurrengo egunetik zenbatzen hasita.\nBaztertu izanaren arrazoia zuzendu daitekeen akatsa bada, interesdunei eskatuko zaie, aipatutako behin-behineko zerrenda horren argitalpenaren bidez, ikusitako akatsak zuzen edo nahitaezko dokumentuak bidal ditzaten, hamar egun balioduneko epean, eta jakinaraziko zaie horrela egin ezean prozesutik kanpo geldituko direla behin betiko.\nBalorazio Batzordeko burua zuzendari medikoa izango da eta epaimahaikideak honako hauek: zuzendariorde medikoa, langileen zuzendariordea edo, hala badagokio, langileen zuzendaria (idazkari izango dena, hitzarekin eta botoarekin). Horiek denak nahitaez izan beharko dira estatutupeko langile finkoak, karrerako funtzionarioak edo lan-kontratudun langile finkoak, deialdian eskainitako lanpostuaren titulazio-maila berekoak.\nEsandakoak ez ezik, beste hiru batzordekide izango ditu batzordeak (bat IVAPek izendatua), hirurak ere izangaiei eskatutako titulazioa eta espezialitate berekoak, estatutupeko langile finkoak, karrerako funtzionarioak edo lan-kontratudun finkoak, eta, horrez gain, deialdian eskainitako lanpostu funtzionalaren hierarkia-maila berekoak edo goragokoak.\nBatzordeko kide titular bakoitzeko ordezko bat izendatuko da haren lekua har dezan, aurrekoak huts eginez gero. Ordezkoak kide titularrentzat zehaztutako baldintzak bete beharko ditu. Beharrezkoa izanez gero, Osakidetzako beste edozein zerbitzu-erakundetako maila baliokideko langile bat izendatu ahalko da epaimahaiko kide.\nBalorazio Batzordeko kide guztiak modu indibidualean izango dira batzorde horretako kide. Funtzionamenduan independenteak izango dira eta diskrezionalitate teknikoaren babesean jardungo dute, betiere zuzenbidearekiko menpekotasunari kalterik egin gabe.\nBalorazio Batzordea osatzeko orduan, emakume eta gizonen arteko oreka-printzipioari jarraituko zaio, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legeak xedatutakoaren arabera, beti ere, baldintzek hala ahalbidetzen badute. Batzordearen osaera orekatutzat joko da sexu bakoitzaren presentzia gutxienez ehuneko berrogeia denean.\nBatzordea osatzen duten pertsonek ez dute jardungo baldin eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legearen 23. artikuluan jasotako inguruabarren bat gertatzen bada, eta hala jakinarazi beharko diote deialdia egin duen agintaritzari. Kasu horietan ere, prozesuan parte hartzen duten pertsonek errekusatzea eman ahalko dute edozein unetan, aipatutako lege-testuaren 24. artikuluan ezarritakoarekin bat etorriz. Era berean, Balorazio Batzordeak 40/2015 Legearen 15etik 24ra bitarteko artikuluetan zehaztutako arauei egokituko du bere jarduna.\nBalorazio Batzordeko kide guztiek hitza eta bozkatzeko ahalmena izango dituzte. Erabakiak gehiengoz hartuko dira, eta akta batean jasoko dira.\nOro har, aurkeztutako kudeaketa-proiektuak publikoki azaldu aurretik, Balorazio Batzordeko kideek eurei eragin diezaieketen abstentzio- edo errekusazio-arrazoiak aztertuko dituzte, eta deialdia egin duen organoari jakinaraziko dizkiote.\nOndoren, izangai bakoitzari dei egingo zaio proiektuaren azalpena eta defentsa egiteko. Gero, elkarrizketa bat egingo da, eta, horren bidez, Balorazio Batzordeko kideek galderak egingo dituzte proiektuan jasotako alderdiei buruz, gehiago argitzeko edo sakontzeko. Proiektuaren azalpena eta defentsa eta elkarrizketa publikoak izango dira.\nBalorazio Batzordeak hautagai bakoitzaren merezimenduen balorazioa eta puntuazioa egingo ditu, deialdiaren oinarrietan xedatutakoaren arabera. Atxikiriko eranskinetan jasotzen da buruzagitzako lanpostuak betetzeko prozesu hauetan aplikatu beharreko merezimenduen baremoa.\nEpaimahaiaren aktan, zehazki jaso beharko da epaimahaiko kideek hautagai bakoitzari baremoko atal bakoitzean emandako puntuazioa, baita epaimahaiak hautagaiei emandako puntuazio osoa ere, eta hori ez ezik, epaimahaiak puntuazioak emateko –bai hautagai bakoitzak aurkeztutako zerbitzuaren kudeaketari buruzko Memoria-Proiektuaren edukiaren puntuazioa, bai egindako aurkezpen publikoaren puntuazioa– oinarritzat hartu dituen alderdiei buruzko azalpen labur bat ere jaso beharko da aktan, beste ataletako puntuazio xehatuaz gain.\nBestalde, puntuazio handiena lortu duen hautagaiaren aldeko Balorazio Batzordearen proposamena aktan jasoko da.\nHautagaiek aurkeztutako proiektuak eta curriculumeko merezimenduak ebaluatzeko fasea amaituta, Balorazio Batzordeak izendapen-proposamena egingo dio Zuzendaritza Gerentziari, puntuazio handiena lortu duen hautagaiaren alde, eta, proposamenean, modu xehatuan adierazi beharko du baremoaren epigrafe bakoitzean hautagaiek lortutako puntuazioa. Ez badago deialdian zehaztutako eskakizunak betetzen dituen hautagairik edo hautagaiek ez badute lortu eskatutako gutxieneko puntuazioa, deialdia hutsik uztea proposatuko du Balorazio Batzordeak. Proposamen hori Osakidetzaren webgunean argitaratuko da.\nInteresdunei izendapenaren Ebazpenaren berri emango zaie, eta Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta Osakidetzaren webgunean argitaratuko da. Ebazpenaren aurka, gorako errekurtsoa jarri ahalko zaio Ente Publikoko Zuzendaritza Nagusiari.\nZerbitzuburu lanpostua aldi baterako izendatuko da, lau urterako, eta epe hori luzatu ahal izango da Euskadiko Antolamendu Sanitarioaren ekainaren 26ko 8/1997 Legearen (uztailaren 21eko EHAA 138. zk.) 28. artikuluaren hirugarren arau komunean ezarritakoaren arabera.\nEbazpen honen aurka, gora jotzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango zaio Osakidetzako zuzendaritza nagusiari, Ebazpen hau dagokien Aldizkari Ofizialetan argitaratzen den azken egunaren hurrengo egunetik hilabeteko epean.\nBarakaldo, 2021eko apirilaren 26a.\nEzkerralde-Enkarterri-Gurutzetako Erakunde Sanitario Integratuko Toraxeko Kirurgiako Zerbitzu Sanitarioko Burua lanpostua betetzeko deialdiaren merezimenduen baremoa.\nMerezimenduen balorazioak hurrengo faseak edukiko ditu:\nFase honen puntuazioak bi atal ditu:\na) Zerbitzua kudeatzeko Memoria Proiektuaren balorazioa (gehienez, 15 puntu).\nZerbitzuko buruzagitzaren kudeaketa-plana, antolamendu-helburuak definituta, hobekuntza arloak detektatu eta aztertuta, eta horiek lortzeko behar diren neurri egokiak identifikatuta. Eta horrekin batera, esleitutako giza baliabideak eta ekonomikoak eraginkortasunez erabiltzeko konpromiso edo plana.\n– Zerbitzuko irakaskuntza, eta ikerkuntza planifikatzeko proposamena.\n– Memoriaren ahozko azalpena Balorazio Batzordearen aurrean (gehienez, 15 puntu).\nProiektua defendatzeko orduan, argitasuna eta zehaztasuna baloratuko dira, bai eta haren punturik nabarmenenak azaltzeko gaitasuna ere. Dagokion aktan, kide bakoitzak hautagai bakoitzari emandako puntuazioaren justifikazioa jaso beharko da, proiektuaren defentsaren argitasuna eta zehaztasuna baloratuta eta proiektuaren alderdi esanguratsuenak azaltzeko ahalmena kontuan hartuta.\nII.1.– Lan esperientzia (gehienez, 13 puntu).\n– Administrazio Sanitario Publikoko Zuzendaritza-karguetan edo zuzendariorde mediko gisa jardun duen hilabete bakoitzeko: 0.1000 puntu.\nErakunde ofizialek, unibertsitateek, erakunde sanitarioek, eta, hala badagokio, elkargo profesionalek eta elkarte zientifikoek emandako eta ziurtatuko ikastaroak baloratu egingo dira, baita edozein administrazio publikok hitzartutako etengabeko prestakuntzako akordioen arabera eman eta ziurtatutako ikastaroak ere, betiere titulazio ofizial bat lortzeko ikasketa-plan baten barrukoak ez badira.\n– Doktoretza ikastaroak: doktoreak ikastaroetako bikain edo ohorezko matrikula bakoitzeko (gehienez, 10 ikastaro): 0,1000 puntu.\n– Dagokion espezialitatearekin lotutako lan zientifikoak argitaratzeagatik, txostenak edo komunikazioak aurkezteagatik, eta hitzaldiak edo mahai-inguruak egiteagatik.\n– Medikuntza Fakultateko katedraduna, dagokion espezialitatean (urte bakoitzeko) 1 puntu.\n– Medikuntza Fakultateko irakasle titularra, dagokion espezialitatean (urte bakoitzeko) 0,5000 puntu.\n– Medikuntza Fakultateko irakasle elkartua, dagokion espezialitatean (urte bakoitzeko) 0,2500 puntu.\n– Irakaskuntza, etengabeko prestakuntzako programa ofizialetan (ordu bakoitzeko): 0,050 puntu.\nEuskararen erabilera Osakidetza normalizatzeko martxoaren 18ko 67/2003 Dekretuak, eta berau gartzen duten arauek xedatukoaren arabera baloratuko da.


Simetriaz eta bere hausturaz (eta III) - Zientzia Kaiera\nIrudia: Zientzia modernoan, simetriaren haustura simetria bera bezain garrantzitsua izatera iritsi da. (Argazkia: cocoparisienne – Pixabay lizentziapean. Iturria: pixabay.com)\nZientzia modernoan, simetriaren haustura simetria bera bezain garrantzitsua izatera iritsi da. Hainbesteraino, non haustura hitzaren bidez adierazten dugun, erabat hautemangarri eta materiala den zerbait puskatuko balitz bezala. Izan ere, praktikan hala ulertzen da kontzeptua.\n1894an, Pierre Curie frantziarrak simetriaren garrantzia nabarmendu zuen simetriaren printzipioaren —edo, bere omenez, Curie printzipioa ere deritzonaren– bidez. Haren arabera, efektu batek ezin du bere kausak baino simetria gutxiagorik izan; alegia, efektu batek beti gordeko du bere kausak zeukan simetria edo simetria falta.\nCurieren printzipioa fin-fin bete zen berrogeita hamar urte baino luzaroagoan zientziaren alor guztietan, baina arazo ugariri egin behar izan zion aurre 50eko hamarkadan, funtsezko zenbait aurkikuntza egin zenean. Printzipioak zutik iraun zuen erronka horien ostean ere, baina ia ezagutezin bihurtu arte aldatuta.\nCurieren printzipioak aurre egin behar izan zion lehen erronka supereroankortasunaren testuinguruan agerturiko berezko simetria-hauste fenomenoa izan zen (eremuen teoria kuantikoan ere azalduko zen berriro geroago). Emaitzen egonkortasunari zegokion. Izan ere, problema simetriko baten emaitza simetrikoa ezegonkorra izan zitekeen; emaitza egonkorra, berriz, ez zen bere kausa bezain simetrikoa. Beraz, bazirudien Curieren printzipioa urratzen zela. Efektu kontzeptuaren esanahia zabalduta konpondu zen arazoa: teorikoki, kausa batek efektu multzo bat eragiten du (emaitza multzo bat, beraz), denak maila berean probableak, nahiz eta aldi bakoitzean bat baino ez ikusi; ondorioz, multzo osoa da kausaren simetria daukana, eta ez ikusitako efektua soilik. Arrazoibide bihurritu samarra da, baina balio izan zuen printzipioa baztertu behar ez izateko.\nBigarren erronka paritatearen urraketak ekarri zuen. Bertan, esperimentu baten emaitza posibleak bere ispilu-irudia menderatzen du. Urraketa hau Tsung Dao Lee eta Chen Ning Yang fisikariek aurreikusi zuten 1956an, eta Chien Shiung Wu fisikariak eta haren laguntzaileek detektatu zuten esperimentalki 1957an. Kasu honetan, kausa kontzeptua aldatuta da posible printzipioak irautea. Interakzio nuklear ahula gobernatzen duen legeak simetria hausten du, eta, Curieren printzipioa mantentzeko, legea kausaren barruan dagoela ulertu behar da.\nLaburbilduz, Curieren simetria-printzipioak iraun du, baina zabaldu eta aldatu egin behar izan dira kausak eta efektuak ulertzeko moduak.\nXX. mendearen bigarren erdian berezko simetria-hausteak biologian ere hartu zuen garrantzi handia. Fisikan ikusi dugun arrazoibidearen antzeko ibilbideari jarraitu zitzaion. Organismo oro (birusak kanpo) simetria handiko izaki gisa hasten da; sinplifikatuta, zelula isolatu eta esferiko gisa. Organismoa garatu eta hazi ahala, egoera simetrikoa gero eta ezegonkorragoa bihurtzen da, izan barneko indar eta tentsioengatik edo ingurumenekoengatik. Ezegonkortasun horrek simetria haustea eragiten du: organismoak aukeran dituen taxutze guztien artean, egonkorrena hautatuko du, nahiz eta hain simetrikoa ez izan. Hala, egonkortasunaren eta simetria-haustearen arteko dinamikak mugatu egiten ditu organismo batek hazkuntzan har ditzakeen forma posibleak. Organismoak une bakoitzean aukeran dituen egoera posibleetako zein aukeratuko duen bere barneak kontrolatuta egon daiteke (adibidez, DNAren barruko jarraibideen bidez), edo ingurumenak kontrolatuta (esaterako, tenperaturak edota konposatu jakinen presentziak).\nHortik ondorioztatu daiteke berezko simetria-hausteak errotik aldatu duela eboluzioaren teoria ulertzeko modua.\nDarwinen ikuspuntutik, eboluzioak hamaika aukeraren artean esploratzeko askatasuna du, eta hura modu oso orokorrean soilik mugatzen dute lege fisiko eta kimikoek. Ustezko askatasun horrek, ordea, gertaera paradoxiko, edo, behintzat, arras deigarriak ekarri ohi dizkigu. Adibidez, espezieen leinu ezberdinetan oso itxura antzekoak garatzea, edo, teorian aukera ia infinituak egonda, errealitatean aukeren azpi-multzo nahiko mugatua baino ez gauzatzea.\nGertaera deigarri horientzako azalpen posible bat da dinamikoki egonkorra denak asko baldintzatzen duela biologikoki posiblea dena. Ikusi dugun bezala, hori ulertzeko giltzarri da simetria-haustearen kontzeptua.\nArgitalpen-data: 2021/07/22 · Atala: Dibulgazioa, Oinarrizko kontzeptuez