ekaina 28, 2012 @ Garazi\nBai, izenburuko bigarren zatia lapurtua da, Juan Garzia edo beste itzultzaile eskarmentaturen bati entzuna da, eta ez, ez gara atalkako foiletoietara biziatu. Astearte eta asteazkenean UEUk eta EIZIEk elkarlanean antolaturiko “Literatura Unibertsala itzultzen” ikastaroan izan ginen Eibarren, eta horren harira, bi egun horietako kronika bana ekarri dugu, twitter maite ez eta izan ez zinetenontzat. Hogeita hamar pertsona inguru izan ginen entzule, adin askotarikoak eta gehienak itzulpen lanetan arituak, ez, ordea, guztiak literatura itzulpenean adituak. Honatx UEUk eta Berriak eginiko kronikak.\nIñigo Roque izan zen antolakuntza eta aurkezpen lanetan (baita twitter elikatzen ere), eta bi egunetako hizlariak labur aurkeztu zituen, gutxi gorabehera ikastaroko egitarauan azaltzen den gisara; lehenengo egunean, hilaren 26an, Miren Ibarluzea, Ana I. Morales eta Karlos Zabala aritu ziren, eta 27an, berriz, Gerardo Markuleta, Fernando Rey eta Juan Garzia. Roquek adierazi zuenez, “literatura unibertsala bilduman egin den lan erraldoia gizarteratzeko eta hari dagokion atarramentua ateratzeko oraindik bide luzea dugu”.\nDinosauroek ez zaitzatela kikildu\nMiren Ibarluzeak “girotze saioa” egin zuen; horretarako, Literatura Unibertsala (hemendik aurrera LU) bilduma zer den eta horrek euskarazko sisteman zer harrera izan duen deskribatu zuen, hori baitu tesirako gaia. Hasteko, elearazin jarri genuen lehenengo bideoetako bat ikusi genuen (derrigorrezko arazo teknikoak eta guzti), 2010eko itzultzailearen egunaren harira EIZIEk egin zuena. Segidan, bildumaren ezaugarri nagusiak aurkeztu zituen. Ekimen instituzionala eta publikoa da LU bilduma, EIZIE eta Eusko Jaurlaritzaren arteko hitzarmenetik sortua. Hizkuntzaren eta literatur sistemaren normalizazioa du xede, eta horregatik ez da lehiatzen ekimen pribatuarekin (argitaletxeekin, kasu). Orobat, profesionalen sustapena eta munduko literaturak gurera ekartzea du asmo. Itzultzailearen aintzatespena oso present dago bilduman, bai prozesu osoan (tarifa, zuzenketa, datak) bai emaitzan (eskubideak, izena eta biografia). Ez itzultzailearen egoa puzteko, baizik eta irakurleak argi izan dezan eskuartean duena itzulpen lan bat dela. Ibarluzeak adierazi zuenez, argitalpenetik bost urte pasatzen direnean, euskarazkoaren eskubideak itzultzailearenak dira, eta beste argitaletxe batekin berrargitalpenak itzultzailearekin berarekin adostu daitezke. Antza, Maria Garikanok euskaraturiko Stevensonen Altxor uhartea da bildumaz kanpo berriz kaleratu den bakarra (1991ean lehena, Ibaizabal etxearekin, eta 2008an ondoren, Elkarrekin).\nIñigo Roquek ere aurkezpenean aipatu bezala, hiru aro izan ditu LU bildumak. Lehena, 1990-2002 artean; 100 liburu plazaratu zituen, Ibaizabal argitaletxearekin. Aro horren harira Senezen argitaratu zen balorazioak, besteak beste, poesia faltan zela salatzen zuen. Bigarren aroa 2002-2010 artekoa izan zen, eta 52 liburu kaleratu zituen Elkar-Alberdania lankidetzak. Beste balorazio bat kaleratu zen Senez 37 alean, baina oraingoak bigarren aroa ez ezik, lehenengoaren kritika ere biltzen du, beraz, zuzenduriko akats batzuk ez dira islatzen. Halere, oraindik ere poesia liburu bakarra da LU bilduman duguna. Hirugarren aroaren aurretik, nolabaiteko azterketa eta sustapena egin zen 2010ean, eta katalogoa eta Urrezko Biblioteka ere prestatu zuten. Azkenik, hirugarren aroan, 2011n, Erein-Alberdania-Igela elkarlanak deialdi berria ahalbidetu zuen.\nLU bilduma 152 liburuk osatzen dute, eta horiek euskaraz eman dituzten 82 itzultzaile. Horietatik itzulpenen zozketan gehien hautatutako laginak Koldo Bigurirenak dira, 8 liburu plazaratu baititu bilduman; hurbiletik jarraitzen dute Jose Morales Belda eta Josu Zabaleta, 7 libururekin. Alta, Ibarluzeak argi utzi bezala, LU bildumako itzultzaile guztiak “ez dira dinosauroak” eta hasiberriak ere badira zerrendan, beraz, beldurrik ez parte hartzeari. Lau eskutara egin den itzulpenik ere bada, 9, hain zuzen. Datuekin bukatzeko, aipatu behar da azken 15 urteotako Euskadi Saria, itzulpenaren alorrean, LU bildumako 10 obrek jaso dutela.\nParatestuen azterketari eta bildumak literatur sisteman izan duen harrerari buruzko iruzkinak egin zituen ondoren Ibarluzeak. Itzulpena baino jatorriz euskaraz idatzia dirudien testua jotzen ei dute egokitzat kritika guztiek, eta maiz euskarari baino ez zaio erreparatzen. Bildumako liburu guztiek kritika bat, behintzat, jasotzen dute, eta EIZIE arduratzen da horretaz. Irakurle txokoetan, oro har, oso itzulpen gutxi lantzen dira, eta Gasteizekoa da joera horretatik nabarmen urruntzen den bakarra. Batxilergoko testuliburuak arakatuta, oso gutxi dira itzulpenetako txatalak, eta orokorrean, itzultzailea idazlea ere badenean baino ez da aipatzen haren izenik. Azkenik, entziklopedietan ere ez du oihartzun handirik bildumak, nahiz eta corpusetan kopurua handitzen den. Ibarluzeak LU bilduma webgune eta blogetan zenbat aipatzen den ere aztertu du, eta ikusi du, gehienetan, EIZIEk bidalitako albisteak argitaratzen direla, eta ez modu sistematikoan.\nOrain arteko ikerketatik ondorioztatu duena zera da: LU itzultzaileak zaintzen dituen bilduma da; adituen edo arituen atarietan maizago aipatzen da; eta ez du kasik zabalkunderik eskoletan eta irakurleen artean. EIZIEk eta argitaletxeek sustapen lana egiten dutela gogoan harturik, Ibarluzeak uste du helmen akatsa gehiago dela irakurleena, eta uste du jendeari kritiko izaten irakatsi behar zaiola. Bestela, orain arte bezala, “itzultzaileek itzultzaileentzat egiten duten zerbait” izaten segituko du.\nGalde-erantzunetarako tartean, Juan Garziak hartu zuen hitza, eta sarrerako bideoan azaltzen ziren adierazpen batzuk gaitzetsi zituen, hain zuzen, bildumak gaur egungo best sellerei edo bestelako liburuei leku egin behar zitzaiela zioten ekarpenak. Izan ere, Garziaren esanetan, bildumaren irizpideen barruan egin behar da kritika, ez horietatik kanpo; bestela egiten bada, ez da kritika izanen, kexua baizik. Argi izan behar da, beraz, zer bilduma mota den, eta zer irizpideren barruan aritzen den.\nAna Moralesek orain 18 urte itzuli zuen LU bildumarako Austenen Harrotasuna eta aurrejuzkuak (Ibaizabal, 1996). Bai, hori da, gaur egun ezin imajina dezakegun egoera itxuraz prekarioan, internetik gabe! Alta, gabezia horrek aukera eman zion autorearen ingurua bisitatzeko, Ingalaterran. Austen erdi mailako familia bateko alaba izan zen XVIII. mende bukaeran, eta giro landu eta irakur zalean hazi zen. Garai hartan, ezkontza zen emakumeek zuten bizirauteko modua, Austenen obren ageriko berezitasuna dena. Estetikaren aldetik, mila xehetasunek osatzen dute lanaren egitura sofistikatua, umorea eta ironia borborka baliatzen ditu eta autoreak berak gehiegikeriei dien higuina pertsonaiaren batean ere adierazi du, hala egoeratan nola hizkuntzan. Izan ere, hizkuntza da Moralesen hitzetan, autoreak darabilen tresna nagusia pertsonaiak eraikitzeko, testuan elkarrizketa baita nagusi, deskribapenen gainetik. Horrela, bada, solasean oinarrituriko gizartea deskribatzen du Austenek, eta hala eman Moralesek 1813ko obra honetan.\nPertsonaia bakoitzaren terminologia, joskera eta jarioa, beraz, haren izaerarekin bat eginen du, eta gisa horretan erabiltzen dira arkaismoak, interjekzioak eta puntuazioa ere. Kontalariaren ahotsak, esaterako, sintaxi sinplea, jario erraza eta orekatua du, eta adjektibo eta adberbioekin zehazten da. Orokorrean, aipatzekoak dira hizkuntzan, baita ere, egitura bitarrak eta paralelismoak, neurrizkotasuna eta zehaztasuna. Moralesek argitu zuenez, itzultzerakoan hiru tentaziori ihes egin behar izan zien: sinplifikatzeari, Jane baino jatorragoa izateari eta gehiegi azaltzeari. Hiru bekatuak egin zituen, antza, eta adibideak ere eman zituen hanka-sartze horiek ilustratzeko. 18 urte eta gero, haren itzulpen ideia ez da aldatu, alderantziz baizik, are muturragokoa bihurtu baita tentaziook saihestu beharreko ustea. Urrezko Bibliotekan berriz argitaratuko diren 20 liburuetako bat da Harrotasuna eta aurrejuzkuak, beraz, zuzenketa eta eguneratze artean Moralesek bigarren aukera du orduko bekatuetatik libratzeko.\nHiztegiari dagokionez, zehaztasun handia darabil Austenek, eta ez da kasualitatea unean-unean zer hitz hautatu duen, horrek lotura izanen baitu ahotsen aniztasunarekin. Besteak beste, Moralesek zioenez, “nobelan lau ezkontza gertatzen direla kontuan izanda, ageri zaigun amodiozko hiztegia oso moderatua da”; horrela, maitasun hitzaren ordez, irakurleak maizago aurkituko ditu beste hauek: isuria, joera, oniritzia, estimazioa, eroria, onginahia, ongura, atxikimendua eta begi argia. Tonu horrek bat egiten du Austenen estetika orekatuarekin. Solasaren artean, kortesiazko formulak ere ugariak dira, zeinak euskarazkoak gorde dituen, nahiz eta gaur egungo irakurlearentzat arrotz samar gertatu batzuetan (I dare you… > Ausartuko nintzateke esatera…). Doinua eta testura sortzen saiatu zela azaldu zuen itzultzaileak, eta maiz konpentsazioaren bidez egin zuela.\nAzkenik, kultur erreferentziei buruz mintzatu zen, hala nola, garaiko sozializazio molde, denbora-pasa, joko eta dantza, arropa, auto, otordu, emakumeen hezkuntza, elizgizon eta amodio ez-zilegiez, eta horrek guztiak ekarri zion buruhauste eta dokumentazio beharrari buruz. Azkenik, gainetik aipatu zuen egun sarean dagoen Austen bizitzari eta lanari buruzko bibliografia, lana izugarri erraztu izanen zukeena, eta Xerezaderen artxiboaren berri ere eman zuen itzultzaileak.\nLiburuaren hitzaurrean ageri den aipu bat bukatzeko: “Geure eta besteen absurdoak ironiaz hartzen ikasten dugun neurrian erlatibizatzen ikasiko dugu, eta, beraz, geure iritziak baldintzatzen dituzten harrotasun eta aurrejuzkuen kontra borrokatuko”.\nZubiak, taulak eta izerdia\nBazkalondoan, sargori itsaskorrarekin eta kaloriek sortzen duten logurarekin, literatur itzulpenean daramatzan 12 urteek ematen dioten eskarmentutik mintzatu zitzaigun Karlos Zabala. Erlatibismoaren alde egin zuen hitzaldiaren hasieran, eta jatorrizkotasuna ezbaian jarri zuen; hori guztia indartzeko-edo, autore nahiz teorialari handien aipuak eman zituen, Octavio Paz eta Borgesenak kasu. Hala, bada, jatorrizkotik egiten ez diren itzulpenak erlatibismo horretatik begiratu behar zirela aldarrikatu zuen, baita erlatibotasun hori ere erlatiboa dela adierazi: “askok lur gogorra nahiago dugu, zingiratsua baino”. Erlatibotasuna muga batzuen barruan, beraz, eta ahal dela, ez oso zabal. Gainera, gogorarazi zuen egun badirela xede-hizkuntzari berebiziko garrantzia eta nagusitasuna ematen dioten teoria batzuk. Zubi-hizkuntzetatik itzulpena egitea negatibotzat jo ohi dela esan zuen, eta horren gaineko kritika txatalak irakurri zituen, zeinek “ez dira gozagarriak ez onargarriak” gisako loreak baitzioten. Uste eta juzku horiekin, beraz, nork ikertuko ditu zubi itzulpenak sasi-itzulpentzat hartzen badira?\nKontua da, ordea, itzulpen anitz egin direla zubi-hizkuntzak erabiliz, baita literatur sistema eta hiztun handiko hizkuntza boteretsuetan ere; besteak beste, frantsesa izan da urtetan zubi-hizkuntza horietako bat, eta esperantoa zubi-hizkuntza gisara erabiltzeko sortu zen. Zabalaren ustez, literatura orok behar du bai kanpoa bai barrua elikatu, eta, beraz, bi noranzkoko itzulpenak behar dira; jatorrizko hizkuntza jakin ezean, zeharkakora jo behar. Itzulpen galera erlatibotzat du itzultzaileak, ez absolututzat, eta itzulpen kaskar batek ere jatorrizkoari on egiten diola uste du. Antza, nahiz eta kontrakoa pentsa daitekeen, azterketek diote joera dagoela halako itzulpena egiterakoan zubi-hizkuntzari hertsiki lotzeko.\nIvo Adritx-en Zubi bat Drinaren gainean (Alberdania-Elkar, 2010) plazaratu zuen Zabalak LU bilduman, eta horretarako, serbokroazieraz jakin ez eta zubi-hizkuntzak erabili zituen. Azaldu zuenez, hiru liburu baino ez dira euskaratu serbokroazieratik: Danilo Kis-en Hildakoen entziklopedia (Alberdania-Elkar, 2005), Monika Etxebarriak euskaratua; Miroslav Krleza-ren Adimenaren mugetan (Erroteta, 2012), Hasier Agirreren itzulpenean; eta azkena, Zabalak euskaratua. Hain zuzen, Dubravka Ugresic idazle kroaziarraren gustukoenak, Aritz Galarragaren elkarrizketan dioskunez. Gaur egun egoera soziopolitiko eta administratiboarekin batera aldaerak izan ditu hizkuntzak. Serbia, Kroazia eta Bosnia elkarrengandik urruntze eta bereizte saiatze horretan, aldaerak izan ditu hizkuntzak, eta egun hiru bikoizketa eta hiru bertsio egiten direla azaldu zuen Zabalak, bata bestearengandik oso hurbil badago ere.\nMonika Etxebarriak Senezen kaleratu zuen artikuluan, zubi-hizkuntzetatik itzultzeko zailtasunak aipatzen eta aholkuak ematen zituen, eta ahal izanen balu, Zabalak atzera egin eta aholkuoi jarraituko ziela aitortu zuen. Etxebarriak artikuluan gomendatzen zuen zubi-hizkuntza bakarrari atxikitzea eta beste batzuk kontsulta modura erabiltzea, zalantzak argitzeko. Alta, Zabalak kontrakoa egin zuen; itzulpena esleitu ziotenean, gaztelania eta frantsesezko bertsioak hartuko zituela eredu esan zuen, baina berehala ohartu zen gaztelerazkoa frantsesetik itzulia zela, ez jatorrizkotik. Beraz, alderaketa egiteko beste bertsio baten beharrean zegoen. Italierakoa eta ingelesezkoa hartu zituen, alderatzeko eta itzulpenak pixka bat aztertzeko. Baina horiek aski ez eta galego eta katalanezko bertsioak ere erabiltzera ausartu zen. Entzuleon begiak gehiago zabaldu ezin zirela zirudienean, esan zuen Google Translator-ekin egin zuela proba, kroazierako bertsioa gaztelaniara ekarriz, eta itzultzaile automatikoaren bertsioa ere izan zuela eredu eta aztergai; baliagarri izan omen zitzaion errepikapen edo hitz berezi batzuk identifikatzeko. Itzultzaileak ere ikertu zituen, kulturarekin edo hizkuntzarekin nolako harremana zuten jakiteko. Itzulpen prozesua azaltzen zihoan neurrian gelako beroa handitzen zela zirudien, eta apunteak haizemaile bihurtu ziren berehala. Kapituluka itzuli zuen eleberria, bertsio batzuekin eta besteekin probatzen, ea zeinekin moldatzen zen hobekien. Taula bat ere erakutsi zigun, sinestezina, zinez; sei hizkuntzetako bertsioak ageri ziren, bata bestearen ondoan, eta esaldika edo paragrafoka banatuta zegoen liburu osoa. Horretarako, jakina, bertsioetako batzuk eskaneatu behar izan zituen aurretik, eta guzti-guztiak lerrokatu. Ordurako, beraz, gutxi batzuk baino ez ziren asaldatu esan zuenean eleberria itzultzeko hiru pantaila erabili zituela taula ederra beti bistan izateko, eta laugarren pantaila bat euskarazko bertsioa idazteko. Sei hizkuntza horietarik batzuk argitalpen bat baino gehiago dituztela kontuan hartuz, edonor erotzeko moduko hamaika bertsio bildu zituen. Orain eginen balu, italierakoa erabiliko zukeen, ikerketa guztiak onena hori dela dioelako, eta ingelesezkoa erabiliko luke alderatzeko. Jakina, ondorio horretara heltzeko, aurreko prozesua, nahiz eta neurri txikiagoan, beharrezkoa da.\nInformazio bila, Bixente Serranoren kritika hau aurkitu dugu armiarma atarian:\nIrakurketa atsegina eskaini digu Karlos Zabalak, ez dakigularik, baina, zein bertsiotatik ekarria. Serbokroazierazkotik ez, segurik. Badakigu, jakin, ezin duguna hizkuntza guztietako jatorrizko bertsioetatik euskaratu. Hala izanik ere, ongi etorriak gurera, baiki, mundu osoko altxor literarioak. Baina eskertzekoa izanen litzateke irakurleoi jakinaraztea zer zubi-hizkuntzatatik igaro den ekarpen bakoitza gureganaino iristeko.\nOrain Serranok badaki ez zutela zubi-hizkuntza zehaztu hori egitekotan liburuari beste bi orri gehitu beharko zizkiotelako.\nHizkuntzari dagokionez, turkierazko hitzak ageri dira liburuan, eta guztiak ez zituela gorde esan zuen, horretan ere hautatze prozesua egin zuela, garrantziaren arabera. Itzulpena hautapen prozesu etengabea dela jakitun, bestelako erabaki batzuk ere hartu behar izan zituen; hala nola, oin-oharrak atzera pasatu zituen, aunitz baitziren, eta ahal zela, erraztera jo zuen, nahiz eta esaldiak ez mozteko hautu sendoa egin. Gure grafiarekin eman zituen fonema guztiak, autorearena kasu.\nAzkenik, Zabalak argitu zigun Adritxen liburua euskaratu zuenetik ez duela beste itzulpenik egiteko adorerik aurkitu. Inor harritzen da horrekin entzundakoak entzun eta gero? Zur eta lur geratu ginen ikastarotik ateratzean, eta itzulpenak eromen hura merezi ote zuen zalantzarik gabe. Osasuna beste guztiaren aurretik. Galderen tartean, Juan Garziak Zabalaren hitzen azalpen edo argitze moduko bat egin zuen; izan ere, hasieran erlatibotasuna eta xede-hizkuntzaren garrantzia aldarrikatzen zuen berak itzulpena justifikatzen bukatu zuen, edo itxura hori hartu genion, behintzat, zubi-hizkuntza eta bertsio guztien eromenezko kontaketari.\nTags: Ana Morales, EIZIE, Iñigo Roque, Karlos Zabala, Miren Ibarluzea, UEU\n3 Comments → “LITERATURA UNIBERTSALA: ahal bezain hurbil, behar bezain urrun! (I)”\nMila esker, neskak, kontaketa eder honengatik! Ikastarora joateko izena eman bai, baina gero lan handia eta Iruñetik joateko autorik ez nituen, eta beste norbaiti utzi nion nire plaza, eta eskertzekoa da halako laburpen-kronika ederra irakurtzeko aukera izatea. Segi horrela, neskak!\nArazoa autorik ez izatea izan bada, hurrengoan idatzi antolatzaileei, ikasle bat baino gehiago etorri dira-eta Iruñetik.\nHori ere bai, baina ez hori bakarrik. Dena den, mila esker.


�Emakumeak ulertzen hasita nago, berandu bada ere� - GARA\n�MARTUTENE� NOBELA BERRIAREN HARIRA\n�Emakumeak ulertzen hasita nago, berandu bada ere�\nBikote harremanetan sortzen diren korapiloak eta tartekako katramilak askatzen maisua da Saizarbitoria, baina bere azken nobelan, “Martutene”-n, markak hautsi ditu. Emakumeen munduari lekua zabaldu dio, eta gauza borobilak esaten hasita, gaztetako mito erotiko frantsesen ondoan gaurko euskal emakumeak interesgarriagoak iruditzen zaizkiola dio.\nBospasei egun behar dira, horretara jarrita, Ramon Saizarbitoriaren azken nobela, «Martutene» (Erein), irakurtzeko eta esperientzia hain da bortitza, hain gora eramaten du irakurlea tarteka, non zorabio puntu batekin hartu behar duela gero lurra. Beharbada jarrerarik onena ez bada ere, mirespen itsu samar horrekin joan gintzaizkion Groseko bere etxera elkarrizketa egitera, baina zer den bada konplexua idazle hau, ez geniola harrotasun keinu bakar bat ere atera. Hamar urte eman ditu eleberria idazten eta azken biak jai eta aste egin du lan. «Goizean goiz jaiki eta seiak aldean esertzen nintzen mahaian», dio eta bere izaera obsesiboari egozten dio ahalegin titaniko horren errua, zeren eta ez baitu dirurik espero eta famari izua baitio. Bere bizitzako lanik handiena burutu du eta amesgaizto luze batetik esnatu den umea bezala mintzo da, lehenbailehen ahaztu egin nahi duela errepikatuz. Egia da, baina ez egia osoa: aurreko bere lanetan ez bezala, lotsak galduta ibili dela dio eta bere pertsonaiei gogoa zuten guztia esaten utzi diela aitortzen du. Bere etxea seigarren solairuan dago eta egongelatik itsasoaren zati handi bat eta Igeldoraino bistak ikus daitezke. Ezin zaio etxe bati dena eskatu: uda beteenean zegoela eguzkia itsasoan sartzen ikusten zuen lehen eta Kursaal berriak galarazten dio orain. Liburuek estaltzen dituzte mahaiak eta Zumeta, Goenaga eta Chillida aita-semearen lanak daude hormetatik zintzilik. Idazlea deseroso dago. Lehenbailehen bukatu nahi du elkarrizketa, inguruko taberna batean ardo bana eskatu eta grabagailurik gabe lasai hitz egiten hasteko.\nNobelak baditu gai gehiago ere, baina ardatza bikote harremanen konplexutasuna dela esango nuke. Aurreko lanetan erabili duzun gaia izanik ere, «Martutene»-n xehetasun ikusgarriak egitera iritsi zara.\nNeure bizitzan gehien axola zaidan gaia da, eta bidenabar literaturako gai nagusietakoa izan da beti. Nire kezka bakarra da gai honekiko dudan arreta ez ote datorren garai batean bizi izandako defizit batetik. Batzuetan pentsatzen dut gaurko gazteek arazo gutxiago dituztela edo arazoak mahai gainean jartzeko gaitasun handiagoa dutela. Beñat Sarasolak badu bere liburu batean poema bat, nolabait esateko niri dedikatua, non emakumeei gerturatu nahirik eta inoiz asmatu gabe dabilen pertsonaia baten karikatura egiten duen. Poema hori irakurri nuenean bururatu zitzaidan beharbada gazteei bat ere axola ez zaizkien kontuez ari ote nintzen idazten, baina beste askotan iruditzen zait gauzak ez ote diren horrenbeste aldatu; izan ere, gai hauek eternoak dira.\nBi narratzaile erabili dituzu eta horietako bat emakumea da, Julia. Horrek esan nahi du nobelaren erdia gutxienez emakume baten begietatik edo ahotik kontatuta dagoela. Narratzaile emakumearen baitan, eta zabalago esateko, emakumeen munduan, aise sartu zaren irudipena ematen du.\nBerandu samar bada ere, emakumeak ulertzen hasi naizela esango nuke. Uste dut emakumeek omen duten misterioaren estalki hori urratzeak ez diela kalterik egiten eta interesgarriagoak bihurtzen dituela. Orain modan jarri da emakumeen inguruko diskurtso bat, gizonok baino argiagoak, afektiboki aberatsagoak direla errepikatzen duena eta nazka pixka bat ematen dit nik gauza hauek esan beharrak, baina sinetsita esaten ditut.\nNobelaren azken zatian, Julia trenean doa eta Martin bere bikoteak idatzitako liburu bat irakurtzen ari den neska gazte baten ondoan esertzen da. Ea liburua gustatzen al zaion galdetzen dio eta baietz erantzuten dio, idazleak emakumeak ulertzen dituelako.\nHorrelako zerbait gertatzen zaio Max Frisch-i ere, bere amak errepikatzen dionean, ez dakiela zergatik idazten duen horrenbeste emakumeei buruz, ulertzen ez dituenean. Baina Frisch ez da tontoa eta gai horretaz hainbeste arduratzen bada, zerbait ulertuko duelako izango da. Nobela honetan, aurrekoetan ez bezala, emakumeen arteko harremanez ari nintzela oso eroso sentitzen nintzela ohartzen nintzen. Juliaren eta Lynnen arteko konplizitate eszenak, esate baterako, oso erraz lortzen nituen eta gidoiak eszena lesbikoren bat idazteko eskatu izan balit, arazorik gabe aterako zitzaidala uste dut. Ondoen emakumeen arteko harremanak deskribatzen pasatu dudala esango nuke. Ez dakit horrela esanda nola geratuko den, baina harro nago Euskal Herriko emakumeek ematen duten irudiarekin. Estereotipoaz ari naiz, noski. Gaztetako gure mito erotikoak frantziarrak ziren, Anouk Aimée bat, esate baterako. Orain paradigma horiek txotxoloak iruditzen zaizkit. Ezagutzen ditudan emakumeek hortik gutxiago dute, baina egiazkoagoak dira eta interesgarriagoak. Lehen euskal gizonaz bakarrik hitz egiten zen, egiatia, zintzoa eta langilea zela nabarmentzeko. Uste dut gaur emakumeek paper interesgarriagoa jokatzen dutela gure artean. Juliak uste dut ondo erantzuten diola aipatzen dudan euskal emakumearen paradigma berri horri. Egiatiak dira, benetakoak, egiten duten horretan sinesten dute. Uste dut Juliak osagarri horiek badituela. Emakumearen munduan sartzea ez zait bereziki zaila egin. Horretarako emakumeei arreta jartzea aski da eta irudipena dut horretan pasatu dudala bizitza osoa. Nobela honetan amaren figurarekin izan ditut arazoak, petral samarrak, gogorrak eta ezkorrak atera zaizkit, eta bitxia da hori, nik ama goxoa izan nuelako, goxoegia beharbada. Orain hain modan dagoen irakurketa psikoanalitikoak, egilearen eta obraren arteko loturak aztertzen dituenak, argitu beharko dit zergatik atera zaizkidan horrela.\nMax Frisch aipatu duzu eta galdera ezinbestekoa da: esan al daiteke nobela hau berari eskainitako gorazarrea dela? Noiztik zenuen omenaldi hori egiteko gogoa?\nHasiera batean Iñaki Abaituaren eta Lynn-en arteko harremanaren historia kontatzeko asmoa nuen, Max Frisch-ek «Montauk» eleberrian izen bereko neska amerikarrarekin izan zuen harremanaz esaten dituenak aitzakiatzat hartuta, idazle suitzarraren lan hori izugarri gustukoa baitut. Nik ere, Frisch-ek nobela horretan bezalaxe, maitatzeko azken aukera bat dakarkion idazle edadetu baten eta neska gazte baten arteko istorioa kontatu nahi nuen. Neskak hainbat gauza erakusten dizkio. Idazlea maitatua sentitzen da eta ohartzen da, zahartzen ari delarik, zorioneko dela horrelako maitasun bat bizi ahal duelako. Nobela horretan oso modu sinplean baina ederrean erabiltzen du Frisch-ek material autobiografikoa. Haren gorazarre modura, Abaituaren eta Lynnen artekoa kontatzen hasi nintzen eta ohartu nintzen beste mila gauza ere banituela kontatzeko. Zalantzan ibili nintzen luzaz: nobela arin eta erraz bat egin edo neure barruko zaborrak iraultzen hasi; eta bigarren bidetik joko nuela erabaki nuen, pentsatuz-eta euskal irakurleak barkatuko zidala. Nobelak dituen une gailen guztiak elkarrengandik gertu jarri izan banitu, salgarriagoa izango zen seguru asko, baina barruan gordeta nituenak esan gabe geratuko nintzen.\nAurreko lanetan ere erabili izan dituzu kanpoko pertsonaiak Euskal Herriaz hitz egiteko. «Gorde nazazu»-n bazenuen neska madrildar bat, behin eta berriz «¿Pero qué os pasa a los vascos?», galdetzen zuena. Oraingoan Lynn sartu duzu, neska amerikar bat eta sekulako jokoa eman dizu, nobela osoa bete baitizu.\nBerak ez du gauza handirik esaten. Ulerkorra da batez ere, espainiar asko ez diren bezala. Honek ez du aurreiritzirik. Euskara ikasten ere ahalegintzen da, atzerritarrek askotan egiten duten moduan. Besteei ematen die bidea hitz egiteko, jakinik aurrean dagoena ez dagoela kontra, eta atzerritarra denez, ez duela erantzun txarrik emango.\nEz da intriga nobela bat, baina tentsio etengabe bati eusten diona bai, eta bitxia da, zure aurreko nobeletan ez bezala, zenbat ezusteko ematen dituzun azken aldera eta ezusteko horiek nola dauden kasualitatearen edo zoriaren gainean eraikiak. Frisch-en «Homo Faber» gogoratzen dute. Une batean nobela melodrama bilakatzeko arriskuan ere ikusten nuen.\nFormalki nire betiko estiloarekiko leial izaten saiatu naiz, baina egia da 800 orrialdetan irakurleari eusteko baliatu naizela intrigaz. Eta bidenabar erakutsi nahi nuen intriga egitea ez dela zaila. Nik Prousten ere intriga asko ikusten dut, beste intriga klase bat bada ere. Ez dut uste nobela poliziakoa egitea ere, suspentseari iraunaraztea alegia, zaila denik. Nolabait abstrakzioa egiten duten margolariei tarteka figuratiboa egitea gustatzen zaien bezala ibili naiz. Vaudeville itxura emateko arriskuak ere hartu ditut, Martuteneko etxearen sarrera-irteerek ere bazuten-eta agertokitik zerbait.\nNobela honi buruz eman dituzun elkarrizketa bakanetan ETAren biktimekiko enpatia gutxiegi agertu izanaren damua aipatu izan duzu, edo aipatu izan dute nobelaren gai nagusietako bat balitz bezala, baina ez zait iruditu irakurrita, gai horrek leku askorik duenik.\nEskertzen dizut galdera egin izana gauzak bere lekuan jartzeko. Batzuetan komunikabideak berak elikatu du kontu hau eta beste batzuetan nik neuk ere bai, nobelaren gai nagusiez hitz egitea zail egiten zaidanez, alboetako gaiei heltzen diedalako, gai hauetaz diskurtso eginagoak baititut. Irakurleak liburua zabaldu orduko bi ondorio aterako ditu: bata, oso potoloa dela, irakurtezina ia-ia, eta bi, ez dela indarkeriari buruzko nobela bat inondik inora, nahiz eta gaia agertzen den, «Kandinsky»-n agertzen zen bezala, nahiz eta bi lerrotan izan. Izan ere, antinaturala egiten zait nobela bat Martutenen kokatu eta pertsonaiak mugitzen diren testuinguruaz ari naizelarik gaia ez ateratzea. Amerikar batekin hizketan hasi orduko atera ohi dugu gaia. Nik neuk lagunak ezagutu ditut kartzelan eta lagunak ezagutu ditut bizkartzainekin. Harritu egiten naiz askotan zein erraz ahazten ditugun gauzak. Oraindik ez da asko «Hamaika pauso»-ren irakurketa gaztelaniaz egin zuen talde batek deituta Ernest Lluch kultur etxera joan nintzela, kilometro batera bizi eta ez joatea gogorra egiten zaidalako. Joan eta hara non agertzen zaidan «El Pais»-eko zutabegile bat, Cesar Gutierrez, beti gai honekin dabilena eta Fernando Aranbururen tesien inguruan asko idatzi duena. Denetik aurpegiratu zidan. Anjel Otaegirekin enpatia asko nuela, baina gutxi Pardinesekin bota zidan, esate baterako. Gogoratu behar izan nion Pardines guardia zibil frankista bat zela, diktadura baten agentea. Nik «100 metro» edo «Hamaika pauso» idatzi nituenean biktimekiko enpatiarik ez nuela erakusten aurpegiratzen zidaten bitartean, garai hartan ETAko militante izandako batzuk ikusten nituen entzuleen artean, eta ez zuten txintik esan. Konbertitu berriak dira gogorrenak askotan eta ez dute ezer egiten besteak zalditik eror daitezen konbentzitzeko. Euskaraz bizi garenok uste dut gehiago garela konbentzitzekoak eta politikariak ere euskaraz ari direnean gehiago mintzatzen dira konbentzitzeko. Nik nire denbora behar izan nuen zalditik erortzeko eta ETAkoek zeresanik ez. Gaia agertzen da, baina testuinguruari lotuta dagoen neurrian.\nNarratzaile eta protagonistetako bat sendagilea da, ginekologoa, eta harrigarria egiten da zeinen dokumentatua zauden medikuntzaren munduaz.\nLanagatik ere harreman handia izan nuen sendagileen munduarekin. Abaitua sendagileari sinesgarritasuna ematen baino lan gehiago kostatu zait Juliari itzultzaile gisa sinesgarritasuna ematen. Hitzei buruzko gogoetak, atsotitzen ordainak... Koldo Izagirrek asko lagundu dit.\nKoldo Izagirre aipatu duzunez, nobelaren lehen irakurle gisa aurkezten duzu oharretan. Euskarari dagokionez, hasieran oso jasoa eta dotorea, baina zurrun samarra iruditu zait, nahiz eta berehala ohitzen zaren. Euskara orrazten ere lagundu al dizu?\nKoldok asko lagundu dit euskara orrazten, nire estiloa errespetatuz, noski. Ez zuen nahi, baina lan hori eskertu egin behar nuela uste nuen, eta lehen irakurlearen figura hori asmatu nuen, leku askotan egiteko hori editoreak bere gaian hartzen badu ere. Euskara orraztu egiten digutela esan ohi dugu, baina batzuetan permanentea ere egiten digute. Koldok asko daki eta asko ikasi dut lankidetza horretan.\n«Azken bi urteotako nire bizimodua miserablea izan da»\nOrduak egon zintezke Ramon Saizarbitoriarekin bere nobelari buruz hizketan, baina ez duzu lortuko harrotasuna adieraz dezakeen esaldi bat ateratzerik. Helburuak ezinezko maila batean ezartzen dituelako-edo izan daiteke. Hamar urte eman ditu nobelarekin eta azken bi urteotan ez omen du jai egunik egin. «Aurreko urteetan ez nuke jakingo esaten zenbat ordu sartzen nituen, baina buruan etenik gabe nobela hau izan dut, tartean gaixotasun bat ere egon da, eta azken bi urteotan jai eta aste jardun dut honetan. Goizean oso goiz jaiki, sei eta erdietarako lanean hasi eta egunak eman ditut. Eguerdian alabaren zakurra hartu eta Urgulletik itzuli bat egiten nuen; bazkaldu, siesta txiki bat egin eta gogorrena arratsaldean berriro lanari ekitea izan da. Zazpiak aldean zubien itzulia egiten nuen eta zerbait irakurtzen nuen loak hartzen ninduen bitartean. Hori izan da nire bizimodua, oso bizimodu miserablea. Zergatik hartzen ditudan lan horiek? Zin egiten dut hor ez dagoela diru konturik, famak izua ematen didala eta gure fama, gainera, bi egunekoa izaten dela. Konpromisoa? Horrek ere lotsa ematen dit, baina badut neure ideiekiko, euskararekiko eta geure kulturarekiko konpromisoa eta euskal idazle bezala sentitzen dut konpromisoa. Baina neurosi kontua da, obsesio bat. Arte-n dokumental interesgarri bat ikusi nuen ukrainar artista batena eta etxean urpeko bat fabrikatzen ari zen tipo baten istorioa kontatzen zuen. Etxeko sotoan ematen ditu orduak eta urpeko txiki hori bere bizitzeko helburu bihurtzen da, nire kasuan nobela egitea bihurtzen den antzera. Burutu beharra bihurtzen da obsesio, berdin dio nobela izan edo urpekoa», dio.\nGaixo mental baten antzera atzera eta aurrera aditz-lagun baten bila dabilen idazlearen karikatura bat baino gehiago daude nobelan barrena, baina Juliaren bidez emanak. Juliaren bidez eman ahal izateak erraztu omen dio bidea. Tarteka, lehendik idatziak dituen lanei erreferentziak egiten dizkio idazleak berak, «Bihotz bi»-ri, esaterako, eta euskal literaturan oso gutxi edo batere erabili ez den baliabide literario horren bidez ere lorpen ederrak eskuratzen ditu.\nGaztelania, frantsesa eta batez ere ingelesa erabili ditu elkarrizketetan, hasieran gaztelaniaren presentzia handiagoa izango zela uste bazuen ere. J.A.\n«Eskerrak bukatzeko data bat jarri zidaten; bestela, idazten jarraituko nuen»\nRamon Saizarbitoriari liburua gizenduz joan zaio urteak joan eta urteak etorri. Askotan joaten omen zen ohera pentsatuz hortik ez zela inoiz nobela bat aterako. Eskerrak data bat jarri zioten. Datorren ostiralean (hilaren 20an) aurkeztuko du «Martutene» eta horrek behartu zuen bukatzera.\nZure ohiko estiloaz gainera badago deskribapenerako joera bat. Donostiako historia, pasadizoak bata bestearen atzetik, pertsonaia nagusien familia eta etxekoen gorabeherak... Badago oparotasun bat nabarmena. Eta badago hizketarako joera bat ere. Zure pertsonaiak hiztun bihurtu dira.\nLotsak galdu ditudalako da. Ez al dituzu agureak ikusten galtza piratekin, edozein eratara jantzita? Lotsa galtzen da adinarekin. Lotsa galdu dut eta kontatzeko gogoa nuen guztia esaten utzi diet pertsonaiei. «Logorrea» deitzen zaio horri. Neure buruari galdetzen nion: «Ez al zenion Frisch-i hori eta gehiago kontatzen utziko?», eta pentsatzen nuen irakurleak niri ere utziko zidala. Badago beste gauza bat ere, kontatzeko modua edo bidea aurkitzen nuelarik, uzteko gogo gutxi izaten nuen, katuak saguarekin bezala jolasean jarraitzeko gogoa. Durangoko Azokara iritsi ezin nintzenez, Liburu Egunerako data jarri zidaten; eta eskerrak horri, bestela oraindik idazten jarraituko nuen. Eta hori, mozten izugarri saiatu banaiz ere; editoreak ere kentzera jarrita baitaude.\nZeu hitz errazekoa al zara?\nEzazula pentsa. Biak ditut: batzuetan gehiegi hitz egiten dut eta beste batzuetan batere ez. Neurria falta zait. Osaba bat banuen Mutrikun jendea iheska ibiltzen zitzaiona. Osaba Benigno. Asko gogoratzen naiz berarekin. Ihes egiten genion hitz-jario gehiegizkoa zuelako. Akordatzen naiz behin, ordurako nobelaren bat idatzia nuela, kalean topo egin genuen, hasi zitzaidan zerbait kontatzen, kontakizunaren adar nagusia utzi eta berehala itzuliko zela esan zidan adar horretara, baina itzurbide bat egin behar zuela, digresio bat alegia. Kontaketan teknika handia zuen. Baina ni ez naiz horrelakoa. Hitz gutxikoa naiz normalean lagunartean, neure gaietatik aparte behintzat. Askotan gaizki pentsatzeko moduan geratu ohi naiz bazterrean. Batzuekin irekitzen naiz, baina solasa gai hauetara ekartzerik ez dagoenean isilik geratu ohi naiz. Jendeak hitz egiteko gogoa izaten du eta hitz egiten uztea ere komeni izaten da. Kolegen artean ere kosta egiten zait bai nire lanaz eta bai besteen lanaz hitz egitea.\nIrakurleak pentsa dezake hasiera batean zure alter ego-a Martin idazlea izan daitekeela, baina irakurri ahala ohartuko da Iñaki Abaituari ere asko eman diozula zeuretik. Zein sentitzen duzu zeureago?\nMartin karikaturizatuagoa ageri da, Juliaren ikuspegitik zirriborratzen delako. Benetako Martin ez da horrela izango. Baina idazle den neurrian gauza asko ditu nireak, baina Abaituak ere asko du niretik eta Juliak ere bai.\nMartinek fitxak betetzen ditu gero idatzi ahal izateko. Zenbat eta fitxa gehiago bete, gutxiago idazten du. Zuk erabiltzen al duzu fitxarik pasadizoak eta ideiak gordetzeko?\nNik libreta txiki batzuk erabiltzen ditut [altxatu eta bere libreta horietako baten bila doa]. Erregalo ematen dizkidate eta hauetan joaten naiz ideiak apuntatzen, baina gero ezin izaten ditut irakurri, ez dut idatzitakoa ulertzen. Libretan ideia bat apuntatzeak lasaitu egiten nau, burutik kentzen laguntzen dit horrek, idazten ez dudana galdu egingo zaidala sartzen baitzait buruan. Tarteka ohar batzuk ulertzen ditut, baina gehienak batere. [Beethovenen sinfonia bati buruzko ohar bat eta Tazitoren aipuren bat irakurtzen du edo saiatzen da irakurtzen]. Ez dakit zein idazle suitzarrek kontatzen duen Einsteinekin topo egin zuela eta berak bere ideiak apuntatzen al zituen galdetu ziola. Bizitzan zehar pare bat ideia bakarrik izan zituela erantzun omen zion Einsteinek. Idazleok uste dugu gure ideiak apuntatu beharrekoak direla, baina apuntatuko ez bagenitu ere, berdintsu.\nIrakurketari buruz Juliak Martinen ohitura bat gogoratzen du eta Schopenhauerrek bezala gero eta fikzio gutxiago, historia eta literatura konfesional gehiago irakurtzen duela dio. Hori al da zure kasua ere?\nNik ere gero eta memoria eta aitorpen liburu gehiago irakurtzen dut. Uste dut joera unibertsala dela. Badakit esatea pedantea dela, baina gero eta liburu gehiago berrirakurtzeko joera dut. Gero eta zailago dago liburu berrien artean aukeratzen. Gu gazteak ginenean Seix Barralek ateratzen zen guztia irakurtzen genuen gaztelaniaz eta kito, gehienak onak izaten ziren. Gaur egun liburu aukera handiagoa dago eta denak omen dira irakurri beharrekoak, baina askok ez dute merezi. Nik Frantziako aldizkariren bat edo beste hartzen dut, iritzira ez ibiltzeko, baina oso zaila egiten zait liburu berriekin asmatzea.\nNobelaren azken aldera, Juliak aitortzen du gustatuko litzaiokeela idaztea Gombrich-en «Munduaren historia laburra»-ren antzeko zerbait, baina Euskal Herriari buruzko historia labur bat. Aztarnaren bat eman al dezake horrek?\nNeuk ere gustura egingo nuke horrelako zerbait. Oso liburu polita da. Gombrich arte kritikari jakitun bat zen eta alabari munduaren historia kontatu zion inolako libururik kontsultatu gabe, buruan zuenarekin. Oso liburu ederra da. Liburu horretan agertzen den euskaldun bakarra Loiolako Inazio da. Sentitzen dut gazteentzako zerbait egiteko gogoa, baina horretarako gazteekin harreman gehiago beharko nuke. «Kandinsky»-ren bidetik egin dezaket zerbait.\nGazte literaturan sartu gabe, ez al duzu nahikoa lan nobela hau promozionatzen eta saltzen?\nNik ez dut promoziorik egin nahi. Liburu Eguna eta kito. Ez dakit zer egin gaztelerazko itzulpenarekin, egin edo ez egin. Eta atzerrian, noski, «Martutene»-rik gabe pasatu beharko dute. Posible balitz ere, nobela saltzen batetik bestera ibili behar badut, oso garbi daukat ez dudala nahi. Gazteleraz irudika ditzaket irakurleak nobela hau irakurtzen, baina hortik kanpo inork ere ez. Oso arraroa beharko luke alemaniar batek nire nobela irakurri nahi izateko. Nik denbora betetzeko zerbait behar dut esku artean, eta beharbada gazteentzako zerbaitekin hasiko naiz. Beste hamar bat urte pasatuko ditut.\nGastronomiak ere badu bere lekua nobelan. Joxe Mari Arbelaitz, Kokotxa jatetxea, Arzak, Arrambide... agertzen dira.\nGustatzen zait ondo jatea edo beste modu batera esanda, ez zait batere gustatzen gaizki jatea, baina ez naiz aditu bat ere. Etxean garai batean errezetekin lan egiten ibili nintzen. Orain gutxieneko sukaldaritza egiten dut.\nNobela barruan sartu dituzun kontakizunek oso izenburu ederrak dituzte: «Bihotzean min dut», «Ez du sekula atertuko», «Idazlea ispilu aurrean»... Baina «Martutene» ez da motz samarra geratzen?\nHasieratik nuen garbi horrela izango zela. «Montauk» eta «Martutene»-k bazuten antzekotasun fonetiko bat, biak dira leku bat... oso erraz asmatzen nituen Martinen nobela edo ipuinentzako izenburuak, baina neure nobelarentzako hau bakarrik atera zait. Donostiaren metafora ere bada. Zuek ez duzue donostiarron nostalgia ulertzen, baina nik Martutene erabat berdea ezagutu dut, baserriz eta jauregiz beteta. Nagelek badu koaderno bat ikusgarria Martuteneko etxe dekadenteez. Hango merienda eta dantzarako lekuak... Donostiak galdu duen iragan hobe baten aztarnak daude hor. J.A.


'Zazpi aldiz elur' antzezlanak irekiko du bihar Bergarako antzerki zikloa - Bergara - Goiena.eus\n'Zazpi aldiz elur' antzezlanak irekiko du bihar Bergarako antzerki zikloa\nMaialen Torres 2015-02-19 17:31\nMikel Laboa hil zen egunean elurra ari zuen. Egoerak inspiraturik, Bernardo Atxagak testu bat idatzi zuen, hil berri zen lagunaren omenez. Ttanttaka antzerki taldeak, testu hura moldatu eta Zazpi aldiz elur antzezlana sortu zuen. Bihar izango da ikusgai, 22:00etan, Udal pilotalekuan.\nMaider Osa kultura teknikariak azaldu duenez, "antzerki eran egindako omenaldi txiki bat" da, Mikel Laboaren lagunek hura oroitzeko sortutakoa. Gainera, oraindik bada sarrerak erosteko aukera, bergarako udalaren webgunean eta kultura etxean bertan. Antzerki zikloa gertutik jarraitzeko interesa asmoa dutenek, ordea, badute beste aukera bat ere: Bonoa erostea. Era horretan, 25 euroren truke helduentzako diren lau antzezlanak ikusi ahal izango dira. Bonoak kultura etxean eskuratu daitezke.\nGuztira zortzi antzezlan bildu dituzte zikloan, helduei zein umeei zuzendutakoak. Gehienak Zabalotegi aretoan egingo dituzte, zikoari hasiera emango dion Zazpi aldiz elur antzezlana eta Barry Barrez bakarlari irlandarraren saioa izan ezik. Azken hori, Pleno aretoan izango da, otsailaren 25ean, arratsaldeko zazpietan, eta gainera, ez da sarrerarik ordaindu beharko. Biharko emanaldira gerturatu ezin dutenek, beraz, izango dituzte aukera gehiago datozen egunetan ere. Hurrengoa, zapatuan, arratsaldeko zortzietan, Arren ganbara emeen sotoa antzezlanarekin.


Fase-pila bat teknologia kuantikoetarako – CFM – Materials Physics Center\nHome / CFM News / Fase-pila bat teknologia kuantikoetarako\nPublished: Ekaina 15, 2020\nFase kuantikoko lehen pila aurkezten da. Aluminiozko kable supereroaleekin kontaktuan dagoen indio artseniurozko nano kable bat da. Pila hau funtsezko elementu bat da fasearen koherentzian oinarritutako teknologia kuantikoetarako.\nLana Nature Nanotechnology aldizkari ospetsuan argitaratu da gaur, eta Francesco Giazottoren (CNRNano Institute, Pisa) eta Sebastian Bergereten (CFM, CSIC-UPV/EHU, DIPC, Donostia) taldeek gidatu dute, Salernoko Unibertsitatearen laguntzarekin.\nUrte batzuk beranduago, Francesco Giazottok eta Elia Strambinik, Pisako CNRNano Institutukoak, material konbinazio egoki bat identifikatu zuten, eta fase kuantikoko lehen pila egin zuten, honen emaitzak orain Nature Nanotechnology (Link) aldizkari ospetsuan argitaratzen direlarik. InAs n-dopatu nano kable bat da, bateriaren nukleoa (pila) osatzen duena, Al kable supereroaleak poloak bezela dituelarik. Pila kanpoko eremu magnetiko bat aplikatuz kargatzen da, ondoren itzali daitekeena. Cristina Sanz-Fernández eta Claudio Guarcello CFMkoak ere teoria moldatu zuten aurkikuntza esperimentalak simulatzeko.


251 arrasatearrek parte hartu dute Parkour parkearen diseinuaren aukeraketan, Obenerreka pilotalekuan kokatuko dena — Arrasateko Udala\nHaurren Kontseiluak 2019an proposatutako ekimenetako bati erantzunez, Arrasateko Udalak Pakour parkea eraikiko du Obenerreka pilotalekuaren inguruan.\nHala ere, proiektu hau arrasatearrekin elkarlanean landu gura izan du. Hori dela eta, martxoan eta apirilean partaidetza prozesu bat jarri zuen abian parke horren diseinua aukeratzeko. Horrela, udalak 3 diseinu prestatu zituen, eta guztietan bilatu zuen parkea edonork erabiltzeko modukoa izatea eta parte hartzaile guztien mailara eta esperientziara egokitu ahal izatea.\nBeraz, guztira 251 arrasatearrek parte hartu dute diseinua aukeratzeko prozesuan. Botoa emateko bide bien artean, fisikoa (BAZ) eta Kulturate izan dira erabilienak.\nHona hemen bozketaren laburpena:\nFisikoki (BAZ eta KULTURATE)\nBotoak baliogabetzeko arrazoiak hauek dira:\n1 Ez du botoa markatu\n3 Ez dute 16 urte\n1 Boto orria ez da baliozkoa (beste orri bat erabili du)\n4 Ez daude Arrasaten erroldatuta\n4 Pertsona berak 2 aldiz bozkatu du\n85 Nortasun agiriaren zenbaki gabe.\nGaur egun, udal teknikariak proiektua idazten ari dira. Udalaren asmoa da proiektua gauzatzeko lizitazioa 2021eko azken hiruhilekoan egitea, eta parkea eraikitzen 2022ko hasieran hastea. Lanek 4 hilabete iraungo lukete. Aurreikusitako aurrekontua 200.000 € ingurukoa da. Behin betiko inbertsioa lizitazioaren emaitzaren araberakoa izango da.\nEzaugarri horiek dituen lehenengo gunea izango da Arrasaten, norbanakoaren mugimen gaitasunean oinarritutako lehen parkea. Eraikuntza berri horren bidez, Obenerreka osorik biziberrituko da, aisialdirako eta kirolerako gune gisa.\nSakatu aukera irabazlea ikusteko.\nAurkezpen bideoa ere ikusgarri dago.


Maite Peña | Madalenetan kirola ere bai - Maite Peña\nMadalenetan kirola ere bai\nAtzo Errenteriako Batzokiko Kirol Taldeak, haurren madalenetako Krossa antolatu zuen zazpigarren urtez. Kross honen helburua, haurrengan txikitatik kirola sustatzea da, haur hauek izango bait dira etorkizuneko gazteak eta helduak, eta horrela, jaietan ohiko diren beste jarduerez gain, egun hauetarako ere ohitura osasungarriak izatea. Ez dakit etorkizunean haur hauek puntako kirolariak izango diren, baina atzo kirolarekin gozatu zuten adina gozatzen jarraitzen badute, saria bermatua dago, osasuna, poza eta lagunarte ederra.\nAzken bi urte hauetan egiten hasi den legez, atzokoan ere, Errenteriako kirolaren inguruan lanean dabiltzan omenduak ere izan genituen, Hibaika Arraun Elkartea hain zuzen ere. Kirolak askotan sakrifizioa eskatzen du, eta arraunaren kasuan, sakrifizio hori bikoitza da, kirol gogorra baita eta gure herriko arraun taldearen kasuan gainera, aurrekontu xumearekin moldatu beharrekoa.\nAzken urteetan neskak dabiltza lehenengo postuetan, baina beraiek gogora arazi nahi izan ziguten bezela, mutilek urteetan egindako lanari esker izan dute aukera neskek dauden lekura iristeko. Hala ere, emakumea naizen aldetik, ezin uka dezaket, nesken arrakastak hare gehiago pozten nauela, kirol munduan, emakumeen bisibilitatea gizonena baino askoz urriagoa izanik, Hibaikako emakumeen lorpenek neskatxoen artean emakumeak ere kirolari izan gaitezkeenaren mezua txertazten laguntzen dutela iruditzen bait zait.


Ekonomia Solidarioaren VI. Azoka Azokaren aurkezpena\nNerea melgosa eta Carlos Askunze\nEkonomia Solidarioaren VI. Azoka honen asmoa da euskal herritarrei Euskadiko Ekonomia Solidarioaren errealitatea hurbiltzea. Mugimendu horrek abian jarritako adierazpen berrienetako bat, eta agerikotasun eta indar handiena dutenetakoa, Merkatu Soziala da, ekoizpen, banaketa, finantzazio eta kontsumo sare bat, neurri batean azoka edo merkatu formatua duten ekimenetan gauzatzen dena.\nPertsonak erdigunean jartzen dituen ekonomia bat... eta haien beharrei erantzun kolektiboa ematen dien “merkatu sozial” bat. Horregatik aurtengo leloa “Ekonomia pertsonen zerbitzura – Otra economía para una vida mejor” da.\nAzoka honen helburua da euskal Ekonomia Solidarioa indartzea eta ageriko bihurtzea; hazten ari den errealitate sozioekonomiko bat da, bere praktiken bidez erantzun errealak ematen dizkiona hainbat sektoretan, hala nola, ekoizpenekoan, zerbitzuenean, kontsumoan zein finantzarioan, gaur egun dagoen krisiari, beren bideragarritasuna errentagarritasun integral batean (ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa) oinarritzen duten enpresa-eredu eta proiektu sozialen bidez.\nAzoka honen sustatzailea Ekonomia Alternatibo eta Solidarioko Sarea – REAS Euskadi da. Laguntzaileak: Gasteizko Udala, eta Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentzia.\nAzokaren lehenengo jarduera bihar izango da, ekainak 20, asteazkena, 18.30etan Aldabe udal zentroan. Bertan, FoodCoop dokumentala proiektatuko dugu, elikadura kooperatiboaren nazioarteko erreferentea den supermerkatu kooperatibo baten historia azaltzen duena. Gainera, dokumentalaren zuzendaria gure artean izango dugu, Tom Boothe, proiektu honen errealitatea zuzenean kontatuko digularik.\nEkainaren 23an, larunbata, Landatxo polikiroldegiak bere ateak zabalduko ditu goizeko 11etan. Ekonomia solidarioaren jarduera-sektore ezberdinetako produktu eta zerbitzuak saltzen dituzten saltzaileen 40 standak bisitatu ahalko dira. Honez gain, aldibereko jarduerak antolatu ditugu, hala nola, kale-antzerkia, kale-animazioa, tailerrak, hitzaldiak, txikigunea edo tribial feminista.


Erdi Aroko almendra eta inaziotar guneak ezagutzeko bisita gidatua izango da igandean - Uztarria (Azpeitia)\n2018ko abu. 9a, 13:19\n12:00etan abiatuko da bisita plazatik, eta Juan Bautista Mendizabalek gidatuko du. Besteak beste, Bazozabal, Enparan dorretxea, Madalena eta parrokia bisitatuko dituzte. Parte hartzeko, izena ematea komeni da.\nMadalena izango da igandean bisitatuko duten lekuetako bat. Ikusi haundiago | Argazki originala\nEzkutuko Altxorrak egitasmoaren barruan, Erdi Aroko almendra eta inaziotar guneak bisitatzeko aukera izango da igandean, abuztuak 12. Azpeitiko gune historikoan zehar ibilbidea egingo dute, eta Loiolako Inaziorekin lotura duten guneetan geldialdiak egin ere bai. Juan Bautista Mendizabal ariko da gidari lanetan, eta hark gune horiek Azpeitiko bilakaera historikoan izan zuten garrantzia azalduko du. Besteak beste, Bazozabal, Enparan dorretxea, Madalena eta parrokia bisitatuko dituzte.\n12:00etan hasiko da bisita, plazatik abiatuta, eta doan izango da. Hori bai, parte hartzeko, aurrez izena ematea komeni da, info@ignaziotarlurraldea.com helbidera idatzita edo 943-15 18 79 telefonora deituta.


Analisia. Idazle berri bat | Analisia. Idazle berri bat – iparraldekohitza\nAnalisia. Idazle berri bat\nKatixa Dolhare-zaldunbide – Idazlea\nEz, ez, Txema zutabekide, idazleak ez dira arrunt desagertzekotan. Eta nik dizut hori baieztatzen, Iparraldetik. Ezen, sustut hitza ezagutzen dugunon artetik, aste honetan agertu zaigu idazle berri bat. Egia erran, badu aspaldi idazten duela, bere buruarendako, bere blogetan, Argia-n, Iparraldeko Hitza-n; hemen daukagun Euskal Kultur Erakundeak bultzatu literatura sari bat edo bertze ere badu irabazia bere sormen lanendako. Baina ez zuen oraino libururik plazaratu. Hona egina dela aste honetan, Susa argitaletxeak lagundurik, eta hona beraz publikoaren bistan idazle bihurtua dela —nahiz zalantzan jar daitekeen idazle izateko irizpide nagusia liburua argitaratzea den, bai eta dudan ezarri ere liburua plazaratzen duten guziak idazle diren, hori beste eztabaida liteke—.\nBea Salaberri deitzen da idazle berri hori, eta biziki pozten nau haren aipamena egitea kronika honetan, ez bakarrik gaztea eta emaztea delako —horiek gaur egun oraino bi akats handi daudela kultur munduan—, baina ere preziatzen dudalako haren hizkuntza zorrotz eta poetikoa, eta idazten duenaren zintzotasuna.\nDonamartiri herrian sortu zen Bea Salaberri, eta orain Baionan bizi da, eta hor lan egiten du. Baionak ez daki izendatu du lehen narrazio liburu hori: hogeita hamahiru kontakizun laburrez osatua da, eta Baiona hiritik bazter geldi ohi diren gauza tipi eta ezdeusetan oinarritua da.\nNarrazio intimistak, beraz, hunkigarriak, kontalariaren plazer, lorpen, etsipen, sekretu eta grinak azaltzen dituztenak, umore finez gainera. Denbora nola geldi daitekeen maite dugunarekin trago baten edatera goazenean; mandarinek gure haur jostakin arima nola berpitzarazten duten; emazteen zakuek edo amen armairuek eragin gogoetak; egunero gurutzatzen den jendearen bakartasunaz hausnarketak… hainbat inspirazio gai narratzaile hipersentsiblearentzat.\nUlertu dukezue, ez da euskal gaietan zentratua liburua, baizik eta kontalariaren jendetasunarengan, bere baitako arrangura existentzial eta sozialetan. Txipiroiak Donostian narrazioa horren lekuko daukagu: «Historikotzat eman egun hartan», 2011ko urriaren 10ean, narratzailea Donostian gertatu zen, bazkaltzera gonbidatua, eta egun hartaz bere memoriak gogoan atxiki duena txipiroien gustua izan da ETAren iragarkia baino gehiago. «Azken arrainki puska irentsi, hegoaldekoek bakarrik egiten dakizkiten ebaki ahotik ezin utzi horietarik bat kliskatu eta parti. Egun historikoa izateak alde batean ez baitzigun egiteko demasa ezeztatuko bestaldean».\nItxaro Bordaren %100 Basque-ren kutsutik dauka Baionak ez daki bildumak, Gasna zatian argiki agertzen denez: handikeriaz jositako delako ekintza historikoek zer balio ote dute eguneroko errealitate etsigarriari begira, hots euskarak oraino gain-behera ikaragarritik segitzen duelarik gure aldean?\nInteres gutiko liburua, ondorioz, euskal giro politikoa harrotzen duten eleberrizaleentzat? Beharbada ez, narrazio labur horiek kontatzen dituzten mikrogertakariak erresistentzia moduko ikuspegitik aurkeztuak direla ohartu nahi badu: erresistentzia (euskal) gizarteak inposatzen digun presio politikoaren artetik hatsa hartzeko eta noizbehinka bizitzaz gozatzeko, nork bere gorputz eta izpiritu izateari adi egonez.\nHain zuzen —baina ez dakit Ipar euskal herritar izanagatik dudan hori horrela sentitzen—, euskal gaien eta zuzentasun sozialaren kezka dugunok —eta pentsa daiteke Bea Salaberri hala dela— leporaino sartuak gaude hainbat elkarte eta mugimendutan (adibidez euskal monetaren alde, emazteen alde, liberalismoari alternatibak eraikitzearen alde, tokiko garapen sozialaren alde, etab.), gure lan eta aisialdi denbora gehiena neurriz goiti eskainiz errealitate soziopolitikoaren aldaketaren alde —etxeko lanak aipatu gabe ere—. Ondorioz, egia da on egiten duela noiztenka gure intimitateari arreta egitea.\nIdazle berria dugula hor, Bea Salaberri. Ea liburu horrekin oldarra hartuz ondokoak ontzen dituen, gure atsedenerako, eta haren ildotik besteak agertzen diren Ipar Euskal herri honetan.\nEuskal Herriaz beste irudi baten emateko\nSerora banderaria Euskal Herrian ezagutarazi nahian, pastoral bidez\nEkarpen bat For "Analisia. Idazle berri bat"\nOso gustura irakurri dut BAIONAK EZ DAKI. Esku dotorea du Beatxok, eta sortzaile fina izateko dator. Hala bedi!\nErantzun H. Etxeberria -(r)i Utzi erantzuna


Korrikarekin bat egiteko hainbat aukera Elgetan ere - Elgeta - Goiena.eus\nKorrikarekin bat egiteko hainbat aukera Elgetan ere\nLarraitz Zeberio Lekuona 2017-03-31 11:00\nHerri Eskolako neska-mutikoak eta irakasleak, orain lau urte, Korrika txikia egiten.\nApirilaren 7an egingo du Korrika Txikia eskolak. Txokolate-jana eta txotxongilo ikuskizuna ere iragarrita daude. Bezperan, Uemak, hizkuntza-joeren gaineko tailerra egingo du Elgetan. Herritar guztiak daude parte-hartzera gonbidatuta.\nAtzo abiatu zen Korrika Otxandiotik, eta lekukoa apirilaren 9an iritsiko da Iruñara. Korrika, aurten, ez da Elgetatik pasako baina elgetarrek hainbat aukera izango dituzte lasterketarekin bat egiteko: lehenengoa bihar, zapatua, Goibeko euskaltzaleen topagunearen eskutik. 25 bat lagunek eman dute izena antolatutako irteeran parte hartzeko. Goibekok Eslaba herrian hartuko du lekukoa 14:50ean, eta Korrika egin ostean taldea Zangozan antolatuta dauden ekintzetara gerturatuko da.\nArnasguneen inguruko gogoeta\nEuskararen arnasguneei buruzko erakusketa bat eta tailer bat iragarri dituzte Udalak eta Uemak elkarlanean. Erakusketak Euskararen arnasguneak. Nondik gatoz eta nora goaz? du izena, eta astelehenetik eguenera bitartean izango da ikusgai Herri Eskolan. Buztin gelan izango da eguenetik astelehenera.\nTailerra ere Herri Eskolan egingo dute, eguenean, 16:30etik 18:30era. Sendotu arnasguneak du izena, eta haurren eta helduen parte hartzea eskatzen du. Etxeko hizkuntza-joerak eta hizkuntzaren erabileran eragina duten faktoreak identifikatu, eta horrekin batera hutsuneak nola landu aztertuko dute bertan. Herritar guztiak daude parte hartzera gonbidatuta —gurasoak, aitona-amonak, hezitzaileak, zaintzaileak...—. Ez dago ez adin tarterik ez izen-ematerik.\nElgetarrak eta Korrika 20\nHerri Eskolak apirilaren 7rako iragarri du Korrika Txikia. Ikasle eta irakasle taldea 15:00etan abiatuko da ikastetxetik herrian zehar prestatutako ibilbidea egiteko. Maala guraso elkarteak ere bat egingo du ospakizunarekin, eta txokolate-jana eskainiko du 16:00etan. Udalak antolatuta euskal mitologiako pertsonaiak oinarri dituen Azken eguzkilorea izeneko txotxongilo emanaldia ere egingo du Patata tropikala antzerki laborategiak, Mendizaleen plazan.\nKorrikarekin bat egiteko, bestalde, bi autobus daude antolatuta. Bata apirilaren 8an Oñatira joateko. Udalak antolatu du eta doan da. Bigarrena eskualde mailan antolatu dute Iruñako amaiera jaialdira joateko. Bietarako eman behar da izena aurrez.


Jokoak of misterioa doan - Page 3\nJokoak of misterioa\nBeldurgarria abentura bat bizitzeko. Herri baten gertu auto istripuan jasan duzu. Laguntza deialdia telefono bat aurkitu behar duzu. Aurkitu ezkutuko duten zure eginkizuna objektuak betetzeko lagunduko dizu.\nZure nautikoak izan Bermuda Triangle kaltetuta. Ozeanoaren sakonean ezkutatuta misterioa gordetzen da objektu bila.\nKapitainak Abentura eta hurrengo mailara arroka artean ezkutatuta altxorrak eskuratu.\nZuk ez dakizu non zauden edo nor zaren. Hasteko zure abentura zain duzu basoan arriskuei aurre egin behar zioten moduan.\nAlan gaiztoaren tirano batek Dreamland mundu magiko biztanle ikaratu garaitzeko laguntzen.\nHala nola Unfairy\nGertaera misteriotsu batek, zonbi bihurtu herrita guztiei. Eta zure misio horiek guztiak hiltzea.\nGaldu duzu eta mamu-etxe abandonatu bat iristeko. Pista batek, noiz lortuko etxe bila kablea sartu duzu, konektatu entxufea eta sorgailu kanpo bilatzeko. Iragarki piztu torlojuak posizioa.\nHarrapatuta Soul Haunted\nLaguntza Indiana Jones oihanean zeharkatu eta arriskuak guztiak gainditu. Ez ahaztu zure Aihotz erabili.\nUrrutiko galaxia batean hiltzaile bat gutxi alde txiki bat jolasteko laguntza behar duzu, senatari bat kentzeko. Zure puntuazioa joko zehar egin duzun erabakien araberakoa da.\nArrastoak zergatik Flora ditu Ohituta gela honetan iratzarri ulertzen laguntzeko. Bi objektu konbinatu ditzakezu hirugarren pista bat ezagutzeko. A iheskor ibilbide urdina objektuak non klikatu seinalatu egingo.\nEbatzi Faraoiaren hilobia obelisko pieza guztiak egokitzea misterioa. Zatiak ez duzula, arrastatu pantailaren behealdera behar suntsitzeko.\nHauek creepy etxe batean harrapatuta non grave borreroak haratago ahots misteriotsua. Saiatu ez ihes egin eta zure arima eta zure falta anaia gorde.\nGoliah sooth Sayer du\nBosgarren kapituluan itzuliko non, hasi zen dena non sortu den lehenengo makina Submashina nahi dugu. Can you get leku misteriotsu horren jakiteko?\nSubmachine 5 erroa\nReemus ant erregina aurkitu behar eta amaituko da. Laguntza bidea aurkitu puzzleak batzuk konpondu behar duzu aurkitu zion.


Muskizek etxean egiteko entrenamendu programa atera du ~ Blog de Petronor\nMuskizek etxean egiteko entrenamendu programa atera du\n3.4.20 Olaia Saralegi No hay comentarios\nMuskizko Udalak etxean entrenatzeko programa abian jarri du Muviment plataformaren bidez, konfinamendua herriko familiei atseginago egiteko xedez.\nPlataforman sartzeko https://www.muviment.com/training/muskiz helbidera jo behar da eta bertan izena eman, etxetik ariketak egiten hasi ahal izateko. Webgunea Barakaldoko Gembira Tech enpresak garatu du eta hainbat mailatara egokitutako entrenamendu programak ditu, erabiltzaile bakoitzaren jarduera fisikoaren mailaren araberakoak.\nIker Muñoz Jarduera Fisiko eta Kirol Zientzietako Doktoreak zuzentzen du 10 udal baino gehiagoren partaidetza duen programa; eta jarduera-maila bakoitzean, artikulazio-, indar-, kardio- eta luzatze- ariketak aurkitu ahal izango dira.\nEtxean entrenatu Muviment plataformaren bidez. Argazkia: Muskizko Udala.


2016KO AURREKONTUAK, ONETSIAK - Berriobeitiko Udala\n2016KO AURREKONTUAK, ONETSIAK\nUdalak 4.456.395,41 euroko aurrekontua onetsi zuen 2016. urtealdirako, joan den otsailaren 2an, 8 boto izan baitziren alde (Plazaola, EH Bildu eta PSN-PSOE) eta 5 aurka (AAB eta UPN).\nInbertsiorik handienen artean nabarmentzekoak dira Artikako kirol pista ludikorako 75.000 euroak, eta horrez gain, 30.000 euro, Artikako pasabidea birmoldatzeko; 15.000 euro, ureztapen-sistemako kontagailuetan aldaketa bat egiteko, fakturan aurrezten baitu; eta 10.000 euro, seinaleztapen horizontalerako nahiz bertikalerako.\nGastuei dagokienez, kontu-sailik altuena ondasun arruntetan eta zerbitzuetan eginen diren gastuetarako da (1.830.715,16 euro). Diru-sarrerarik handienak, berriz, zuzeneko zergetatik datoz (2.233.147,13 euro), bai eta transferentzia arruntetatik ere (1.006.249,11 euro).\nErantzunak desaktibatuta daude 2016KO AURREKONTUAK, ONETSIAK sarreran\nORDENANTZA. OSPAKIZUN ZIBILAK, ARAUTUAK →


Energy Confort | Sagasti Leihoak\nEusko Gudari 7\nCor 3500 sistema - C16 ZTH-RPTrekin\nCor 60 sistema Orri Ezkutua ZTH-RTPrekin\nCor 70 sistema industriala ZTH-RPTrekin\n2000 sistema lerragarri perimetrala\n4200 sistema lerragarria ZTH-RTPrekin\n4500 sistema lerragarria altxagarria ZTH-RTPrekin\nPuerta MILLENIUM 2000 sistema\nPuerta MILLENIUM PLUS sistema\nLeihoa egokia da bai klima hotzetarako eta bai beroetarako; bai toki ospeletarako eta bai eguterarako; bai berogailuak dauden tokitarako eta bai hozte-sistemak daudenetarako. Leiho honi esker gutxiago ordainduko duzu zure energia-fakturan (%76 gutxiago arte).\nItxitura berriaren ezaugarriak\nEnergyConfort leihoak kostuak gutxitzen ditu berokuntzan eta aire girotuan. Neguan etxe barruko beroari eusten dio eta ez dio uzten sartzen kanpoko hotzari. Udan etxea fresko mantentzen du, eta ez dio uzten kanpoko beroari etxean sartzen.\nLeiho berriak babes akustiko handia eskaintzen du eta lapurreten kontrako erresistentzia ere handia du, errendimendu handiko profil-sistema bat duelako eta beira bikoitzeko sistema iraultzaile bat daukalako.\nLeiho berriak ezin hobeto aprobetxatzen du eguzki-argia eta, beraz, gutxiago erabili beharko dituzu klimatizazio-aparatuak eta gutxitu egingo dituzu gas kutsakorrak.\nBerme teknikoa eta kalitate-bermea\nEnergyConfort-ek gaur egungo araudiaren betebehar guztiak betetzen ditu eta, beraz, aukera ematen du leihoetarako Renove planeko eta Etxebizitzen eta Zaharberritzearen Estatu Planeko laguntzak eskuratzeko.\nSagasti Leihoak - Eusko Gudari 7. - 20810 ORIO (Guipúzcoa) - 943 13 00 77


EH Bildu: «Arazo nazionala mahai gainean dago» | Politika | Berria\nEH Bildu: «Arazo nazionala mahai gainean dago»\nOtegik nabarmendu du proiektu independentista ezkerretik hazten ari dela, eta unionista, berriz, eskuin muturretik.\nArnaldo Otegi, Kataluniako hauteskundeen balorazioa egiten. Tamaina handiagoan ikusi\n2021eko otsailak 15 07:55\nKataluniako hauteskundeei buruzko analisia egin du eguerdian EH Bilduko Mahai Politikoak, eta horren berri eman du ondoren Arnaldo Otegi koordinatzaileak. Aldagai bat nabarmendu du: independentismoak irabazi egin dituela bozak, eta, oraingoan, «%50eko langa» gainditu duela: «Inoiz izan den parlamenturik independentistena izango da. Argi dagoena da independentismoak garaipen historiko bat lortu duela». Horiek horrela, indar independentista guztiak zoriondu ditu.\n«Arazo nazionala hor dago, berriro ere mahai gainean. Egon daitezke auzitegiak, kartzelak, diktadurak; baina berriro ere eta etengabe, arazo nazionala mahai gainean dago. Horrek esan nahi du badagoela gehiengo bat libre eta demokratikoki erabaki nahi duena bere etorkizuna, eta hori hauteskundez hauteskunde kontsolidatzen da», laburbildu du Otegik.\nBide horretan, mezu bat bidali dio Espainiako Estatuari, esanez baduela «zer pentsatu», auzi nazionala «mahai gainean indarrez» jarri delako: «Independentismoak kolpe bat eman du mahai gainean. Autoritate batzuk pentsatzera eraman beharko lukete: irtenbide ezean eta errepresioan tematzea, edo, behingoagatik, errespetatzea Espainiako Estatuan gauden nazioei gure nortasun nazionala eta erabakitzeko eskubidea».\nEra berean, nabarmendu du independentismoa «ezkerretik» indartu dela, eta bereziki zoriondu ditu ERC eta CUP. Gainera, beste analisi bat ere egin du: En Comu Podem-ek eskuratutako zortzi diputatuak kontuan hartuta, «boto autodeterministak %60 inguru» direla botoetan eta ordezkari kopuruan. «Proiektu independentista ezkerretik handitzen da, eta unionista, eskuin muturretik», laburbildu du Otegik: «Egia da PSCk irabazi duela, baina ez du inolako aukerarik gobernatzeko. Unionismoak eskuin muturrera egin du, eta hori kezkatzekoa da».\nEH Bilduko koordinatzailearen hitzetan, subiranismoaren goraldia ez da soilik Espainian gertatzen ari: «Ezkerreko subiranistak toki guztietan gora goaz; gero eta jende gehiago ari zaio ezker independentistari babesa ematen: Hego Euskal Herrian, Katalunian eta Galizian, baina baita Eskozian eta Irlandan ere». Beraz, Otegik uste du Llotja de Marreko akordioa «oso indartuta» atera dela hauteskundeetatik, eta, beraz, baita «ERC-EH Bildu akordio estrategikoa ere».\nUrkullu, «gobernabidearen» alde\nIñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakaria ere mintzatu da Kataluniako hauteskundeez; esan du espero duela «gobernabidea eta egonkortasuna egotea, Kataluniako herriaren mesedetan».\nBart gauean, berriz, Andoni Ortuzar EAJko Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak nabarmendu zuen Kataluniaren gehiengoak alderdi subiranistak babestu dituela, eta horiek «gehiengo argia» eskuratu dutela parlamentuan: «Gizarte katalanak bere etorkizuna askatasunean erabaki nahi du; hala adierazi du bere botekin. Horretarako elkarrizketa eta soilik elkarrizketa da beharrezkoa».\nOrtuzarrek Illa eta PSC zoriondu zituen; haren ustez, bart gaueko emaitzak «gizarte anitz baten isla» dira, eta uste du gaurtik aurrera egin beharrekoa dela «mahaian esertzea eta Kataluniaren aitortza nazionalerako irtenbide demokratiko bat bilatzea, Euskadiren kasuan bezala. Bide horretan beti topatuko dute EAJ».\nBestalde, Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusi eta Jaurlaritzako bigarren lehendakariordeak Illa zoriondu zuen, eta nabarmendu «elkarbizitzaren, irtenbideen eta blokeo politikoaren amaieraren aldeko apustuak irabazi» duela hauteskundeetan. Ramon Alzorriz PSNko bozeramailearen arabera, «blokeez hitz egiteari utzi beharra zaio, eta mahai gainean jarri behar dira jendearen bizimodua hobetuko duten politikak».\nMiren Etxebeste Ahal Dugu-ko kideak, berriz, espero du «elkarrizketarako joera duten alderdiak elkartuko direla, akordioak egiteko».\nEzkorrago agertu da Javier Esparza UPNko presidente eta Navarra Sumako bozeramailea: «Albiste txarra da independentismoak gehiengoa izatea Katalunian». Gainera, kexu azaldu da «[Nafarroako Gobernuko lehendakari Maria] Txibiteren bazkide guztiak oso pozik» daudelako.


Laburbiltzea da hitz batean diskurtso-markatzailearen balio oinarrizkoa. Laburbiltzaile horrek ageri den diskurtsoaren atala (atal birformulatzailea) diskurtsoaren ideia nagusi modura aurkezten du aurreko atalean (birformulakizunean) esandakoa laburtuz.\nLanda aldean, bistan da, baserri bakoitza saiatzen zen bere aleak, bere esnea, bere txerria, bere ardoa, bere egurra, gurina, gazta, kontserbak, bere olioa presatu, bere taloak erre, bere lihoa, bere kalamua eta bere artilea irun eta ehuntzen... Hitz batean, hor-nonbait autosufizienteak ziren baserri-etxeak. 18. mende amaiera arte, inon ere munduan, elikagaien %99 kontsumitzaileak bere kanpandorretik edo bere minaretetik ikusi zezakeen eskualdean produzitzen zen... 19.ean, geroz eta familia gehiagok eskas zuten beren lurretan aldatzen zutenarekin bizitzea. Belaunaldi gutxi batzuk aski izan ziren, "nork berea" produzitzetik, jendeak oro (ia oro, nekazariak barne) industriak produzitutakoa, eta ia esklusiboki industriak produzitutakoa kontsumitzera, igaro zitezen. [EPD lib., Gauzen presentzia, Pablo Sastre (Elkar, 2007) Orr.: 115]\nLanda aldean, bistan da, baserri bakoitza saiatzen zen bere aleak, bere esnea, bere txerria, bere ardoa, bere egurra, gurina, gazta, kontserbak, bere olioa presatu, bere taloak erre, bere lihoa, bere kalamua eta bere artilea irun eta ehuntzen...\nHitz batean, hor-nonbait autosufizienteak ziren baserri-etxeak.\nHonako adibide honetan ere ikus daiteke bigarren atalean edo atal birformulatzailean laburpen gisa aurkezten den informazioa nabarmentzen dela:\nNormak normaltzat jotzea eta nork bere burua eta bere jokaerak zentsuratzea eta kontrolatzea. Askoz ere merkeagoa eta eraginkorragoa da hori. Araua hausten dugun bakoitzean, edo haustea pentsatuta bakarrik, programatuta gaude geure buruarekin gaizki sentitzeko, edo arraro, deseroso, anormal, baztertu edo umezurtz sentitzeko. Hitz batean, errudun sentitzeko programatuta gaude. Hori da zigorra, haien araua hausteagatik ordaintzen dugun prezioa. Kultura dominatzaileak bere helburua lortzeko eta bere normak ezartzeko, bi sentimendu mota eragiten ditu pertsonengan: sentimendu indibiduala (kulpa) eta sentimendu soziala (lotsa). Kulpa eta lotsa direla eta, pertsona ezingo da normatik irten, ezingo da disidente izan. [EPD lib., Sexua noiznahi, Luis Elberdin (Gaiak, 2005) Orr.: 166]\nHitz batean diskurtso-markatzaileak laburbiltzeaz gain beste funtzio nagusi hau betetzen du:\na. Ondorioa bideratzea\nLehen formulazioaren ondorioa bideratzen du modu sintetikoan.\nIndian gose-faktore bat ere izan zen; izan ere, industria-gizonek, hari esker, gari-aleak behar-behar ziren tokietan utzi gabe, etekinik handienak uzten zituztenetara eramaten zituzten. Trenak -bide batez esanda, Australia, Kanada, Estatu Batuak edo Errusia bezalako kontinente-nazioak izatea bera posible egin zuena-, trenak, hitz batean, komunitate txikietako subsistentzia zaildu eta dependentziak ugaritu zituen. Europak edo tokian tokiko kapitalek behar zituzten produktuak bideratu zituen. Europak bil eta Europak berak banatu, hark behar zituen produktuetan espezializatu ziren herri menekoak: non azukrea, non tea, kautxoa edo kafea -oraintxe (2006), geroz eta gehiago, hegoaldera egiten du industria-produkzioak ere; okzidenteak segitzen du, ordea, bildu eta banatzen. [EPD lib., Gauzen presentzia, Pablo Sastre (Elkar, 2007) Orr.: 189]\nHaren kontserbazioak ondokoa du helburu: edo mehatxatzen duten gaitzei aurre egitea, edo dagoeneko kaltetzen dutenei sendabidea topatzea. Hori lortzen bi modutan saiatu behar da: gure aurkikuntza partikularren bidez, eta gainontzeko pertsonen ikerkuntzen bitartez, beraiekin dugun elkartrukatzeak ahalmentzen duelarik horien probetxu ateratzea. Hortik sortu dira nekazaritza, medikuntza eta, hitz batean, guztiz beharrezko diren arte guztiak.. [PKC-Pentsamendu ilustratua - idazlan hautatuak I, D´Alembert, Diderot eta Priestley / Haritz Monreal, 47. or., 2004]\n"Kide leial horrek buruz ikasi behar izan zuen, bada, Grosrouvrek ahoz transmititu ziona, Pitagorasen jarraitzaileek bezalaxe. Ez zen beharrezkoa, ordea, oroimenean grabatzen zuen guztia ulertzea. Ezinezkoa zatekeen hori -ohartarazi zien Ruche jaunak-. Hitz batean, ez zuen zertan matematikaria izanik. Aski zitzaion, hain zuzen, pitagorikoek akusmatikoa esaten zioten hori izatea. Izan ere, demostrazio haiek, zenbateraino ziren luzeak? Inork ez zekien deusik ere horri buruz. Bi orrialde, hamar orrialde; gehiago, apika? [EPD lib., Loroaren teorema, Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2005) Orr.: 125]\nEz naiz sekula oso zalea izan, oso mendizalea, eta are gutxiago mendigoizalea; hitzak atzerakada eman izan dit beti, besteak beste, uste nuelako, oso gerora arte, mendigoizalea zela goiz jaikitzen zena, eta goiz jaiki beharra zegoela, eta goiz jaikitzearen zale zen jende-modu bat zela hura, eta gerotxo arte ez nuen jakin ez zela "goiz" baiziketa "goi": "goiz" hark ez zidan graziarik egiten batere, eta "goi" horrek ere ez gehiegi, gaur behintzat: goi, gain, tontor, gailur... gurutze eta guzti. Haraino iritsi beharra, bukatu beharra, azken baten beharra; eta gero, jakina, denbora, desnibela, antolaketa eta beharrezko materiala, osagarriak eta... hitz batean esateko, infernu bat. Nietzscheren pentsaera edo sentierarekin egiten dut bat, idatzi zuelarik, gutxigorabehera, eta buruz ari naizelarik: "Ez hadi igo gailurreraino; ez hadi gelditu erreka-zuloan ere; erdi-paretik begiratuta dituk bazterrak ederkienik sumatzen". [EPD lib., Nere gorringotik, Iñaki Segurola (Alberdania, 2008) Orr.: 63]\nLaburbiltzea bideratzeko zeregin horretan, esatariak aurretik esandakotik interpretatzen du zer den laburbiltzea merezi duena.\nAurkeztutako datua edo enuntziatua nabarmentzen edo indartzen du informazioaren aldetik.\nHitz batean diskurtso-markatzailea inesiboa daraman izen-sintagma bat da. Sintagma horretako lehen osagaia izen kategoriako hitza da eta bigarrena zenbatzaile kategoriakoa. Zenbaitetan “esan” aditz diskurtsiboarekin lagundurik ager daiteke: hitz batean esateko, hitz batean esanda.\nHITZ BATEN, HITZ BATEZ\nLABURBILDUZ, HITZ GUTXITAN\nAgirreren (1991) Euskal Gramatika Deskriptiboan ageri da, eta esapide aski ezaguna dela esaten da.\nHITZ BATEAN (Dv). En una palabra, en pocas palabras. Fedearen obea, Eleizaren kutuna, itz-batean, Agustiñ au. Lar SAgust 4. Larga dezagun, itz batean esanaz [...] andiago dala. Cb Eg II 130. Hitz batean errelijionezko egintz guziez. Dh 50. Itz batean, erakusten digute [...] kontuzkoak izaten. It Dial 27 (Ur berba baten, Dv e Ip hitz batez). Itz baten esan: Narkis-en itzulietarakua zan. Otx 12. Ez dugu sekula egin, hitz batean esateko, Leturiarena bezalako ibilaldirik. MIH 300.\nGavS 18. Gco II 50. AA III 312. Izt C 24. Lard 71. Aran SIgn 50. Xe 215. Bv AsL 164. AB AmaE 258. Arr May 29. Apaol 31. Moc Damu 12. Ag Kr 82. Goñi 77. Ill Pill 27. Inza Azalp 62. FIr 186. Ldi IL 157. Or Eus 36.\n[Egungo Euskararen Hiztegia (EEH). Euskaltzaindiaren Hiztegia, 2012]\nhitz 2 (zenbait esapidetan) Hitz gutxitan esana. Hitz batean esango dizut. Hitz batez esateko, euskaltasuna galtzen ari gara. Txakur eta katuak, ahuntzak, azariak; hitz batean, abere guztiak. Bi hitz, bukatzeko.\nEnuntziatu hasieran, hau da, atal birformulatzailearen hasieran agertzen da batik bat:\nBere merkantzien prezio merkea da Txinako harresi guztiak eraisteko, tribu barbaroen atzerritarrarenganako gorroto setatiena errendiarazteko erabiltzen duen artilleria astuna. Behartu egiten ditu nazio guztiak burgesiaren produkzio-modua berenganatzera, hondoa jo nahi ez badute; behartu egiten ditu beren baitan zibilizazioa onartzera, hau da, burges izatera. Hitz batean, mundu bat sortzen du bere irudi propiora. [PKC, Karl Marx - Idazlan hautatuak, Karl Marx / Xabier Mendiguren Bereziartu, 244 or., 2004]\n-Oraintxe bertan joan behar duzu -esan zion izebak- aita Landriani gure artzapezpiku bikainarengana; zoaz oinez, igo astiro eskailerak, eta ez egin zarata handirik gelaurrean; han zain edukitzen bazaituzte, hainbat hobeto, mila bider hobeto!; hitz batean, izan zaitez apostoliko! [EPD lib., Parmako kartusia, Stendhal / Jon Muñoz (Elkar/Alberdania, 2007) Orr.: 221]\nGaur egun, gizartean bizi den pertsonak oso zail du buruaski izatea, norberak bere premia guztiak asetzeko gaitasuna izatea, alegia. Beti izango da nahitaezkoa gainerako pertsonekin harremanetan jartzea, gutxienik elikagaiak, gauzak eta zerbitzuak lortzeko eta bizitzako beharrak asetzeko. Horretarako, ordenamenduak babestutako instrumentua da betebeharrezko harreman juridikoa; hitz batean esanda, betebeharra edo kreditu-eskubidea (eskubide pertsonala).[Zuzen. TA, Zuzenbide Zibila I, Ibon Viteri, UPV/EHU, 2011]\nZenbaitetan, atal birformulatzailearen tarte-azkenetan agertzen da; esaterako, Pentsamendu Klasikoen Corpusean tartean ageri da gehienetan:\nLandaren eta hiriaren arteko kontrajartzea barbarietik zibilizaziorako igarobidean hasten da, tribu-eraentzatik estaturakoan, lokalitatetik naziorakoan, eta zibilizazioaren historia osoaren barruan mantentzen da gure egunotara iritsi arte (Anticorn-law-league). Hirien existentziarekin administrazioaren, poliziaren, zergaren eta abarren beharra sortzen da, hitz batean, udal bizitzarena eta horrela politikarena, oro har. [PKC, Karl Marx - idazlan hautatuak, Karl Marx / Xabier Mendiguren Bereziartu (2004) Orr.: 209]\nGainerakooi oharkabean joan zitzaigun hots hura, eta Virgilek geure arreta hartara jartzeko esan zigunean ere, urruna iruditu zitzaigun eta kostatu egin zitzaigun nondik zetorren asmatzen. Harritu egin gintuen Virgilen belarriaren zoliak eta haren entzutezko arreta, zorroztasun eta orientazio-senak: hain belarri fineko entzulea izateak, hitz batean. [EHU, Konputagailuen arkitektura, Hennessy, John L. et al. (EHU, 2009) Sarrera]\nPerpausaren hasieran doanean, puntua edo puntu eta koma jartzen da haren ezkerrean, eta koma haren eskuinean.\nZalaparta horrek guztiak, hala ere, ez dio modu adierazgarrian eragiten energia - eta momentu-emari orokorrari. Energia - eta momentu-emariari gorabeherak eragiten dizkioten erradiazioak bakanak dira, askatasun asintotikoaren arabera. Beraz, hor dabil askotariko partikula mordo bat, guztiak ere norabide berean mugitzen: quarkak edo antiquarkak hasieran finkaturiko norabidean, hain zuzen. Hitz batean, turrusta bat sortu dugu. [ZIO, Eder behar du, Graham Farmelo / Fernando Morillo (EHU, 2009), 284. or.]\nHoskins-ek The Making of the English Landscape lan zoragarrian dioen bezala, eskualde pribilegiatu batzuetan, Cotswolds-en eta Oxfordshire-ren iparraldean, esate baterako, anglosaxoiek nahiko paisaia zibilizatua topatu zuten, baina, oro har, hasiera-hasieratik ekin behar izan zioten lanari.51 Kolonizatzaile gehienek sekula zapaldu gabeko lurrei aurre egin behar izan zieten; harizti eta lizardi hezez beteta zeuden, eta orobat kareharrizko lurretan edo haietatik gertu zeuden pagadiz. Baso handirik ez zegoen lekuetan, berriz, mortu garai, hotz eta lanbrotsuak, zingirak eta gatzaga-estuario hezeak, urak hartutakoak edo urpekoak, edo landaredi eskaseko eta txilardi lehorreko lur elkorrak zeuden; hitz batean, nekazaritzarako aise erabili ezin ziren lurrak. [EHU, Hiri-formaren historia Industria Iraultza arte, Morris, Anthony Edwin James (EHU, 2010) 4. kapitulua]\nPerpausaren barnean, berriz, koma artean joaten da.\nManipulazio genetikoak bioaniztasunaren galera areago azkar dezake eta, dakigunez, dagoeneko nahikoa arazo larria da areago sakontzeko.Horra, beraz, txanponari falta zitzaion aldea, binperra. Ia ondoko adibideak esan nahi duguna ulertzeko balio dizuen. Demagun izurrite-mota jakin bati aurre egiteko gauza den landare-barietatea masiboki ekoizteko bidea dugula; normala denez, landarearen gainerako barietateak apurka-apurka baztertuko genituzke, landare osasuntsuagoa, emankorrago eta, hitz batean, hobea dugulako. Erremediorik gabe, delako landareak bere altxor genetikoa galduko du; denbora-kontua baino ez da izango. Are gehiago, izurrite hori eragiten duen mekanismoak barietate horren babes-sistemak detektatu eta inoiz gaindituko balitu, altxor genetikoa ezezik, irauteko posibilitate guztiak ere galduko lituzke landareak. Urte edo hilabete edo egun gutxiren buruan, munduan diren landare-espezien zerrendatik bat kendu beharko genuke; beste bat. [ZTC, Urrats txiki bat ardiaren..., Kaltzada Gonzalez, Pili Elhuyar Fundazioa, 1997 (aldizkari artikulua)]\nDiskurtso-markatzaile hau normalean perpaus batean agertzen da. Perpaus hau izan daiteke independentea:\nHorietariko gehienetan, zifra baten balioak ez du zerikusirik zenbakia idazterakoan duen kokalekuarekin: zenbakera erromatarreko "X"k "hamar" balio du, zeinahi dela haren kokalekua. Beraz, "XXX" "hogeita hamar" da: hamar gehi ha-mar gehi hamar. "Kokalekuzko zenbakeran, berriz, guztiz bestelakoak dira kontuak; zifra baten balioa zifra horrek zenbakia idazterakoan duen kokalekuaren araberakoa da. Hitz batean, "garrantzia du" lekuak! [ZIO, Loroaren teorema, Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2005) Orr.: 227]\nGure disziplinari berez dagokion errigorea alde batera utzi gabe, fisikaren definizioa zabaldu egin beharra daukagu, barnean eremu gehiago har ditzan, eta disziplina gehiagorekin jarri behar dugu harremanetan; gainera, elkarrizketa hau humanitateetako eta zuzenbide, ekonomia edo enpresa bezalako beste alorretako geure lankideengana hedatzen saiatzea onuragarria dela uste dut. Honek ahalegin bat dakar eta arazoak sortuko ditu, agian, baina, hala jokatu ezik arazoak handiagoak izango dira. Zientzia ederra eta erabilgarria da, balore ekonomikoa da, eta, hitz batean, kulturaren osagaia da. Ebidentzia hau errealitate bihur dadin, gure herriak zientzia eta teknologia nahiz beraren gizarte-dimentsioaren gaineko hiritarren hezkuntzarako egitarau handia behar du, premia handiz. [ZTC, Gizartearen eta Zientziaren arteko lotura, Etxenike Landiribar, Pedro Miguel Udako Euskal Unibertsitatea, 1995 (aldizkari artikulua)]\nMaiztasun handiagoa ageri du itzulitako testuetan (% 1,11), jatorrizkoetan baino (% 0,19).\nHitz batean [etena bietan]\na. Prosako testuetan\nb. Bereziki erregistro zainduan\n“en una palabra”\n“En una palabra, en pocas palabras”\nEz da diskurtso-markatzailea etenik gabeko testuinguruetan.\nBururik eta buruari loturiko datu-hodirik ezean, jatorrizko fly aditzaren forma irregularrak, hots, flew eta flown, behereneko mailan gelditzen dira giltzapeturik, eta ezin dira bor-bor igo hitz osoari eransteko. Lehenaldiko formak - ed gehiturik eratzeko arau erregularra sartzen da orduan, eta hala sortzen da flied out forma. Fly out aditzaren irregulartasuna neutralizatzen duena, hortaz, ez da haren esanahi espezializatua, baizik eta aditza ez den hitz batean oinarrituriko aditz bat izatea. [ZIO, Hizkuntza-sena, Steven Pinker / Garikoitz Knörr (EHU, 2010), 151. or.)]\nDelako aldaketa kontsonante batean gertatzen denean, ia beti eskema berbera kausitzen dugu: hitzaren lehenengo letra izaten da, eta ia kasu guztietan m bihurtzen da errepikapenean: duda-muda, jauzi-mauzika, kako-mako, keko-meko, kinki-minki, kokolo-mokolo, kulu-mulu, nahas-mahas, nahasi-mahasi, piko-miko, puska-muska, puskalaka-muskalaka, puskila-muskila, pusta-musta, salatari-malatari, salto-malto, saltsa-maltsa, saskil-maskil, sino-mino, sius-miuska, sorki-morki, tarteka-marteka, terreil-merreil, tinta-minta, totel-motel, txutxu-mutxu, xehe-mehe, xingola-mingola, zaldiko-maldiko, zauka-mauka, zeharka-meharka, zehatz-mehatz, zilo-milo, zinkurin-minkurin, ziri eta miri, zirri-mirri, zirrizti-mirrizti, zizka-mizka, zizki-mizki, zoko-moko, zuri-muri... Eta hitz batean idazten diren jendemende, surmur, zarramarra, zirimiri, zurrumurru... Salbuespenak ere aurkitu ditugu: narras eta barras, nekez eta pekez, saski-naski, saskili-baskili, txatxala-patxala, txiribiri, txitean-pitean, txutxu eta putxu, zarraparra, zurruburru, zurru eta purru... [EPD lib. Hitza azti, Iñaki Arranz (Alberdania, 2006) Orr.: 33]


EH Bilduk murrizketa gehiago salatu ditu Gizarte Politiketan\nOgasuneko eta Giza Baliabideetako zinegotziaren instrukzio berri batek jarduteko irizpide berriak ezartzen ditu hutsik dauden plazak betetzeko, eta, horietan, ordezkapenak egiteko epeak 48 ordutik 11 egun naturalera luzatzen dira\n| 2020-02-12 17:42:00\nEH Bilduk Gizarte Politiken alorrean murrizketa berriak salatu ditu. Urtarrilean Jon Armentiaren sailak etxez etxeko laguntza-zerbitzuetan eta jantoki sozialean aplikatu dituen murrizketen inguruan egindako salaketei, orain, gizarte-politiketan arreta zuzena ematen duten langileen ordezkapenen estalduran egindako murrizketak gehitu behar zaizkie.\nZehazki, Oinarrizko eta Berariazko Gizarte Zerbitzuei eragiten die, hau da, gizarte-langileei, psikologoei, administrariei eta gizarte-hezitzaileei. Lehen, lanpostu hutsak betetzen zituzten langileen ordezkapenak 48 orduan egiten baziren, orain, eskatutako bajatik 11 egun natural igarotakoan egingo dira, eta, soilik, jardunaldi osoan dauden langileekin.\nAlberto Porras EH Bilduko zinegotziak salatu duenez, "Murrizketa berri batzuen aurrean gaude, baina badirudi gobernu honek ez duela ulertzen beharra duten pertsonentzako oinarrizko laguntza dela. Ordezkapenak egiteko epeak luzatzea oinarrizko gizarte zerbitzuetan, atentzioan eta kalitatean murrizketak egitea da, azken finean, eskubideetan murriztea da".\nGizarte-langile bakoitzak, batez beste, 230 espediente artatzen ditu, hau da, pertsonen edo familia-unitateen 230 kasu. Espediente kopuru handiegia, zerbitzua saturatzen duena eta profesionalen lana zailtzen duena. Orain, gainera, ordezkapen epea luzatzen bada edo ordezkatzeari uzten bazaio, gizarte zerbitzuetan arreta bideraezina izango da.\nHalaber, Rocio Vitero EH Bilduko zinegotziak gogorarazi duenez, "Sektore erabat feminizatua da. Gobernuari ahoa betetzen zaio kontziliazioaz hitz eginez, baina egia esateko orduan ez du kontuan hartzen, eta, gainera, zaildu egiten du hori lortzea", eta galdegiten du, “nun dago berdintasunean oinarritutako gobernuaren perspektiba feminista?”.\nIñaki Gurtubay Ogasun eta Giza Baliabideetako zinegotziak instrukzioan hartutako neurrien artean, 'langileak balioaniztunean trebatzea' ezarri du neurri gisa. Horrela, langile guztiak euren artean ordezkatu ahal izatea bilatzen dute, 'Unitate edo zerbitzu bakoitzaren oinarrizkoena' ordezkatzea lehenetsiz. Horrek agerian uzten du, beste behin ere, gobernua ez-betetzea gizarte-ongizatearen hain oinarrizko zutabe diren gizarte-zerbitzuetan. EH Bilduren ustez, ezinbestekoa da zerbitzuak eskarira eta pertsonen beharretara egokitzea, eta onartezintzat jotzen ditu gizarte-arretan egindako murrizketa berri hauek.


Katua - Noticias de Gipuzkoa\n01.05.2020 | 01:32\n"Erabaki ezazue ez hura gehiago zerbi-tzatzea, eta libre izango zarete. Ez dizuet eskatzen hura paretik kentzeko, hari bultza egiteko, baizik eta ez eusteko; eta ikusiko duzue nola, oinarria kendu zaion koloso baten pare, bere zama hutsaren pean deusezta-tzen eta txikitzen den. Alabaina, medikuek aholkatzen duten bezala, ez da saiatu behar sendaezinak diren eritasunak sendatzen, eta, beharbada, ni ere oker nabil herriari hau esanez, galdua baitu aspaldidanik bere gaixotasunaren ezaguera, eta, hala, gaixotasun hori hilgarri bihurtu baitzaio. Saia gaitezen ulertzen, ordea, ahal izanez gero, zerbitzatzeko borondate egoskor hori nola sustraitu den hain sakon, libertatea maitatzea bera ere naturaltzat ez jotzeraino". (Étienne de La Boétie, Borondatezko morrontzari buruzko mintzaldia).\nÉtienne de la Boétiek 18 urterekin ida-tzi zuen mintzaldi hori. Izen handiko politikari eta zerbitzari publikoa izan zen bere garaian, Montaigneren lagun mina, boterearen eta aristokraziaren girokoa. Eta, hala ere, esaten dutenez, haren ida-tzietan desobedientzia zibilaren eta anarkismoaren ernamuina omen dago.\nUme bat irten da balkoira. Besoetan hartu du katua. Katuak utzi egin dio, erabat emanik; burua igurzten du umearen sabelaren kontra. Marruma arin bat en-tzun diot. Haurra aulki batean eseri da, katua magalean duela. Nik begiak Montaigneren Saiakerak-eko orrietara itzuli ditut. Begirada periferikoa erabiliz ikusi dut haurra niri begira dagoela; katua ere niri begira, biak nirekin batera irakurtzen ari balira bezala. Irakurtzean ez dut ohiturarik ezpainak mugitzeko, baina gaur berez bezala mugitzen zaizkit.\nJuan Kruz Igerabideren testua.


Gaur hasiko da Bruselan autoen emisio poluitzaileak murrizteko planaren azterketa | Consumer\nGaur hasiko da Bruselan autoen emisio poluitzaileak murrizteko planaren azterketa\nHelburua da 2012an gehienez 130 g CO2 emititzea kilometroko, neurri gisa.\nEBko herrialdeek Lehiakortasun Kontseiluan aztertu dute Europako Batzordeak berriki onartu duen proposamena, 2012an gehienez 130 g karbono dioxido (CO2) igortzen duten autoak egitera behartzeko, klima-aldaketaren aurka borrokatzeko neurri gisa.\nGunter Verheugen Industria eta Enpresa eta Ingurumen komisarioak, Stravos Dimas, dira autoen co2-aren emisio-mailari buruzko erabakiak hartzeko prozesuan gehien parte hartzen dutenak. Hain zuzen ere, Erkidegoko Gobernuak gogor negoziatu zuen.\nHasieran, Dimasek kilometroko 120 gramoko muga ezartzeko apustua egin zuen, baina, azkenean, 130 gramoko muga ezarri zuen. Automobilgintzarako muga horretaz gain, Bruselak 10 gramoko emisio-murrizketa gehigarria aurreikusten du. Murrizketa hori neurri osagarrien kontura izango da, hala nola bioerregaiak erabiltzea edo ibilgailuek erabiltzen dituzten pneumatikoen eta aire girotuaren sistemak hobetzea.\nBestalde, Europako Parlamentuak joan den astean onartu zuen klima-aldaketari buruzko ebazpen bat, autoen emisioak murrizteko asmo handiagoko helburua eskatzen duena. Eurodiputatuek eskatu zuten, legez, 120 g co2-ko muga ezartzea kilometroko 2012an, 130 gramoen ordez.\nautoak emisioak kutsatzaileak


Mauletik Jutsirako bidea hartu du Euskarabenturak | Bizigiro | Berria\nMauletik Jutsirako bidea hartu du Euskarabenturak\nMauletik Jutsira (Nafarroa Beherea), 22 kilometroko ibilbidea egingo dute abenturako lehen etapan. Atzo elkartu ziren parte hartzaile eta begiraleak Maulen.\nEuskarabenturako parte hartzaileak Maulen ibilbidea hasi aurretik. / Euskarabentura\n2018ko uztailak 2 19:04\nEuskal Herritik eta diasporatik etorritako 110 gaztek osatutako espedizioak lehen etapari ekin dio; Mauletik Jutsirako bidea egingo dute oinez, ia 22 km eta 700 metroko desnibel positiboa izango duen ibilbidea. 08:30ean ekin diote bideari, eta, Andurain gaztelua atzean utzita, Jutsirako bidea hartu dute. Bidean, Muskildiko Popol Bosq eta Onizepeako Françoise Camus izango dituzte bidaia lagun. Bihar, Donibane Garazirako bidea hartuko du espedizioak, eta etzi, uztailak 4, Orreagarako bidea hartuko dute Pirinioak gurutzatuz.\nAtzo goizean elkartu ziren espedizioko parte hartzaile eta begiraleak Maulen. Hamar laguneko taldeetan banatu ondoren, bazkaria izan zuten, eta arratsaldean ezagutza jolasak eta kamiseten banaketa egin zituzten. Mauleko plazan elkartu ziren iluntzean, eta herria bisitatzeko aukera izan zuten. Getxorako bidean 783 kilometro dituzte aurretik gazteek.\nAurkezpena Maulen. Hasi da EuskarAbentura! @berria #euskarabentura pic.twitter.com/pDusw6x9jQ\n— Olatz Silva (@olatz_silva) 2018(e)ko uztailaren 1(a)\nHasi da lehenengo etapa! Jutsira! @berria #EuskarAbentura pic.twitter.com/0I58N0f066\nGogotsu ikusi zituen parte hartzaileak Olatz Silva BERRIAko kazetariak. Espedizio guztian egunero bertan gertatutakoaren berri emango du BERRIArako idatziko duen blogean.\nOlatz Silvaren Euskarabentura bloga


Arabako ESIk “501st Legion Spanish Garrison-North Wall Squad” bisita jaso du – Osaraba\nAisia / Nabaria / Portadan\nArabako ESIk “501st Legion Spanish Garrison-North Wall Squad” bisita jaso du\negilea Osaraba · 9 abuztua, 2019\nAndra Maria Zuriaren festak ospatzen direla eta, Star Warsen sagaren alderdi ilunak ez usteko bisita egin zuen AUO Txagorritxuko Pediatria solairura eta larrialdietara\nEgonaldiak irauten duen bitartean txikienak disfrutatzeko helburuaz, “501st Legion Spanish Garrison-North Wall Squad”, R2-KT laguntzarekin, ezusteko bisita egin zuen Pediatriako larrialdietan eta solairuan, han ospitalizatuta zeuden txikien artean opariak banatu zituzten.\nIrabaz asmorik gabeko mundo mailako erakundea da eta Star Warsi dioten pasioa adierazteko helburuaz sortu ziren; bide batez, indar hori auzi solidarioetan laguntzeko aprobetxatu zuten, normalean haurrei zuzendua eta pasio bat disfrutatuz, Star Wars sagaren alderdi ilun hori antzestea alegia, euren erreplika eta jantzietan kalidade fidelena errespetatuaz.\nOro har “Ekintza onak egiten dituzten neska-mutil bihurri” moduan ezagutzen ditugu, izen ere egiten duten guztia egoera delikatuetan dauden haurrei laguntzera bideratuak baitaude; horrela euren bizi kalitatea hobetzen eta lortzen zaila den irriparre bat hobetzen saiatzen dira.\nEtiketak: Gasteizko JaiakLegión 501PediatriaStar Wars\nNext story “La inyección ocular desbanca a las cataratas como la intervención oftalmológica más habitual”\nPrevious story AUO Santiagok “Basatiak” nesken eta blusen bisita jaso du


Zein leku du errituak enpresaren kulturan? - ARETÉ ACTIVA\npor arete | Sep 15, 2021 | Sin categoría\nR: Los ritos están muy presentes en nuestra sociedad y en nuestras vidas. También en el ámbito empresarial, ya que pueden ser herramientas muy valiosas para fortalecer la cultura de la empresa y la cohesión del equipo profesional.\nErritua edo ohikunea adierazpen-multzo bat da, gizarte edo talde baten baitan, maiz errepikatzen dena eta, gehienetan, modu beretsuan. Errituak, batez ere, balio sinbolikoa dauka, hau da, ekintza bera baino, ekintzaren esanahia da errituari indarra eta zentzua ematen diona.\nOhikuneak gizarte guztietako tradizio eta kulturen parte izan dira, testuinguru pagano zein erlijiosoan ospatu direnak, eta “sinesleei” esker denboran biziraun dute, urte luzez.\nErritu hitza entzuten edo irakurtzen dugunean, erraza da geure burura Amazonas-eko triburen baten irudia etortzea, esate baterako Yanomami tribua, eguzkiaren eta ilargiaren inguruko mito eta erritu ugari dituena. Izan ere, batzuetan, adierazpen horiek tribuekin, magiarekin eta okultismoarekin lotu izan dira.\nZeremonia-ekitaldi edo praktika sozial sinboliko horiek komunitatea elkartzea eta birsortzea dute helburu eta kultura primitiboetan dute oinarri. Errituek energia edo indar negatiboak albo batera uzteko erabiltzen ziren neurri handi batean. Herrien bilakaerarekin eta zenbait erlijioen eraginez, errituei lotutako ospakizunak aldatuz joan dira eta, zenbaitetan, erlijioari erabat lotu zaizkie eta, beste zenbaitetan, sorginkeriari.\nBaina geure kulturan eta gaur egungo gizartean ere oso presente ditugu errituak, askotan konturatu egiten ez bagara ere. Hasierako esanahia galdu izanagatik, errituak gure garaietara iritsi dira indar handiz. Ospakizunez edo errituez inguratuta bizi gara, direla hiletak, ezkontzak, urtebetetzeak, ezkondu aurreko agurrak, jaiak… Praktika horiek gizarte-bilkuraren sustraiak mantentzen dituzte oraindik ere. Hori bai, gaur egun ez ditugu erritu moduan identifikatzen, gure egunerokotasunean zeharo normalizatuta dauden ekintzak dira eta erritu hitza naturaz gaindiko edo magikoak diren ospakizunekin lotzeko joera dugu orain.\nErrituek belaunaldiz belaunaldi eta gizarte guztietan izan duten eragina kontuan hartuta, pentsa dezakegu, gaur egun ere indar handia dutela gizarteko esparru guztietan, baita enpresa munduan ere.\nErrituak enpresaren kultura indartzeko baliabide eta aukera paregabea eskaini ahal digute. Talde-kohesioa, -ezagutza, elkarlana… sustatzeko hainbat erritu txertatu daitezke enpresaren kulturaren DNAn. Langile guztiek helburu berdinarekin eta norabide berean arraun egin dezaten.\nEnpresaren kultura indartzeko errituak askotarikoak izan daitezke:\nLangile berriari harrera: Langile berri bat lanean hasten denean, harrerako erritua oso garrantzitsua da, hori izango baita enpresan lanean hasi den pertsona horrek erakundearekin eta lankideekin izango duen lehenengo hartu-emana. Lehenengo harreman horrek langile horren motibazioan eta lan egiteko moduan eragin handia izan dezake. Beraz, langile berrien harrera ongi antolatzea eta horri behar besteko denbora eskaintzea ezinbestekoa da.\nLangileen agurra: langile batek enpresari hilabete batzuetan edo urte luzetan egindako ekarpena eskertzea ere oso baliagarria izan daiteke. Alde batetik, langileak lankideengandik behar bezala agurtzeko aukera izan dezan, egin duen lana baloratua izan dela ikus dezan eta enpresaren inguruko oroitzapen polita izan dezan. Agurra modu askotan egin daiteke, bilera batean pertsona horrek egindako lana azpimarratuz, oparitxo bat eginez, bazkari bat antolatuz…\nPromozioak: langileak egindako ahaleginari esker bere garapen profesionalean eman dituen aurrerapausoak ere balioan jartzea positiboa da. Lan-kategoria edo lan-baldintzak hobetzea lortu duen langilea zoriontzea ere neurri egokia da langileen asebetetzea indartzeko eta inguruko lankideak ere bide hori egitera animatzeko.\nUrtebetetzeak, heriotzak, jaiotzak, lorpen pertsonalak: langileen bizitza pribatuarekin lotutako ekintzen inguruan ere errituak antolatu daitezke. Esate baterako, urtebetetze-egunetan urteak bete dituen langilea zorionduz, langileren baten senideren bat hil denean doluminak bidaliz eta lankideei jakinaraziz, langileen lorpen pertsonalen zabalkundea eginez (sari bat irabaztea, ikasketa batzuk amaitzea…)\nLorpenak: Enpresak ezartzen dituen helburuak lortzen direnean edo lortzeko bidean mugarri garrantzitsuak ematen direnean, horiek ere ospatu daitezke, era askotan. Enpresa bakoitzak egokien ikusten duen moduan egin dezake baina lorpen horien ospakizunak langileen motibazioan eragingo du, dudarik gabe.\nTaldeko bilerak ere erritu moduan uler ditzakegu. Finean, elkarlanerako guneak dira eta lankide guztiek elkarren berri izateko uneak eskaintzen dituzte. Bilerak antolatzeko moduak errituari indar handiagoa edo txikiagoa emango dio. Esate baterako, taldeko bileretan oso positiboa izan daiteke langileen arteko harremanak lantzeko guneak sortzea, langile bakoitza zer moduz dagoen jakiteko, izan ditzakeen kezkak edo beldurrak azalerazteko, ideia berriak proposatzeko…\nTalde-irteerak: aisialdiari lotutako errituak ere proposatzen ditugu enpresaren kultura indartzeko. Noizean behin lantokitik irten eta eremu informalago batean elkartzea oso baliagarria izan daiteke, lan kontuez gain, bestelako kontuei buruz ere aritzeko. Horrela, enpresak talde-irteerak antolatu ditzake, txangoak, mendi-ibilaldiak, enpresaren batera bisita…\nIkusi dugunez, errituz inguratuta bizi gara eta errituek funtzio garrantzitsua bete izan dute eta betetzen dute gure gizartean. Beraz, Yanomami tribuko kideek egiten duten moduan, gure enpresan ere talde-kohesioa lortu nahi badugu, oso interesgarria izango da kohesio horretan lagunduko duten ekintzak amestea, irudikatzea eta horiek erritu bihurtzea.


Irakasle eta hizkuntza trebatzaile lan-poltsak osatuko ditu Udalak - Azpeitia - uztarria.eus\nIrakasle eta hizkuntza trebatzaile lan-poltsak osatuko ditu Udalak\nuztarria 2004-02-18 17:02\nLan-poltsak lehiaketa-oposizio sistema bidez osatuko dira\nMagisteritza lizentziatuei edo diplomatuei lan postu eskaintza\nAzpeitiko Udal Euskara Patronatoak irakasle eta hizkuntza trebatzaile lan-poltsak osatzeko deialdia egin du.\nBi lan-poltsa izango dira: lehena, Udal Euskaltegiko irakasle izateko eta bigarrena, Udalak Euskararen Normalizaziorako 2004-2007 Plan Nagusian jasotako jarduerak abian jartzeko, hau da, hizkuntza trebatzaile izateko.\nLan-poltsa hauek osatzeko lehiaketa-oposizio sistema erabiliko dute eta eskainiko duten lanpostua, aldi baterako funtzionario interinoarena da.\nUdalak interesatuei ezartzen dien baldintzak ondorengoak dira: magisteritzako diploma edo lizentziatura edukitzea eta hizkuntzan 4. maila lortua izatea.\nLan-poltsetarako eskaerak udaletxeko Erregistroan edo Udal Euskara Patronatoaren bulegoetan egin daitezke. Aurkeztu beharreko dokumentazioa NANaren, unibertsitate tituluaren eta 4. hizkuntza eskakizuna adierazten duen dokumentuaren fotokopia izango da. Izena emateko epea otsailaren 23an amaituko da.