Inbertsio-produktu sofistikatuak: ezohiko finantza-kontratuak (CFA) | Consumer\nInbertsio-produktu sofistikatuak: ezohiko finantza-kontratuak (CFA)\nBeren kapitala inbertitu nahi duten aurreztaileek ikusiko dute egungo egoeran zaila dela aldi berean inbertitutako nagusia ez galtzeko eta, gainera, ordainsari handia, hau da, merkatuko ohiko interes-tasa baino handiagoa, emango duen produktua detektatzea.\nHorrek, interes-tasen jaitsierak aurreztaile kontserbadorearen “babeseko” produktuen errentagarritasuna nabarmen murriztea ekarri duenez (altxorraren letrak, gordailuak, epe finkorako ezarpenak, etab.), zaildu egiten du zer finantza-produktu aukeratu erabakitzea.\nBada kontuan hartu beharreko oinarrizko printzipio bat: zenbat eta arrisku handiagoa, orduan eta aukera handiagoa errentagarritasun handia lortzeko, baina baita inbertitutako kapitala galtzeko ere. Horregatik, ez dugu fidatuko merkatuaren gainetik errentagarritasun handiak agintzen dituzten produktuez. Inork ez du gangarik eskaintzen.'\nArau gisa, egitura eta funtzionamendua ezagutzen ditugun produktuak kontratatuko ditugu beti. Kasu hori ez bada, mesfidantza agertuko dugu haren bilakaeraz eta likidazioaz. Adibidez, errenta aldakorreko higigarrien inbertsio-funts bat kontratatzen badugu, jakin behar dugu gure kapitala arriskutsua dela, burtsa-merkatuen bilakaeraren mende egongo dela errentagarritasuna, eta inbertsioaren etorkizuna epe ertainekoa dela.\nGure inbertsioetan kontuan hartu beharreko beste printzipio bat “dibertsifikazioa” da. Horrek esan nahi du gure kapital guztia produktu bakar batean ez inbertitzea, adibidez, gure inbertsio guztia errenta aldakorrean ez kontzentratzea, baizik eta egitura orekatuagoa eta askotarikoagoa ematea.\nAholku horiek eman arren, kreditu-erakundeek erantzukizun-kasuak ere badituzte, partikular ez-profesionalentzat desegokiak diren produktuak masiboki merkaturatzen baitituzte; izan ere, ez dakite, kasu gehienetan, zein den sinatutako kontratuaren irismena eta eskuratu duen benetako produktua.\nHori argi eta garbi gertatzen da Ezohiko Finantza Kontratuetan (CFA). Horien truke, eta haien atipizitatea kontuan hartuta, bezeroari errentagarritasun handia eskaintzen zitzaion, merkatuaren gainetik, % 8ko edo % 9ko tasak gordailu batean. Bezero gehienek, epe finkorako ezarpenen antzeko kartila ere jasotzen zutenek, uste zuten ordainsari handiko gordailua kontratatzen zutela.\nEz zekiten, ordea, aldi berean erakundearen aldeko akzioak saldu edo erosteko agindu ezeztaezina kontratatzen zutela. Alegia, eratorri bat kontratatzen zuten. Arrisku handiko tresna da eta kontuz ibili behar da.\nProduktuaren epemugan, partikularrei ez zaie kapitala itzultzen, erosteko konpromisoa hartu zuten akzioak baizik, eta eragiketaren hasieran zuten prezioagatik. Galerak handiak izan daitezke.\nAdibidez, Telefónicak bi urtetan %50 kotizatu badu eta duela bi urte 10.000.000 pezeta inbertitu baditu, Telefónicaren titulu batzuk emango dizkidate, 5.000.000 pezetakoak.\nArazoa are larriagoa da, kaltetuak adin nagusikoak izaten baitira. Poltsan inoiz jokatu ez duten eta deribatu baten funtzionamendua ezagutzen ez zuten pertsonak. Eskainitako errentagarritasun handiak eta sektoreko profesionalek bakarrik interpreta zezaketen kontratu ilunak eraman zituen.\nHori dela eta, azpimarratu nahi dugu, produktua jartzen duen inbertitzailearen profila aztertzeko kreditu-erakundeei erantzukizun handiagoa eskatzeaz gain, erabiltzaileek artikulu honen hasieran adierazitako gutxieneko aholku eta jarraibide batzuk bete behar dituztela. Gure aurrezkiek eskertuko dute.\nAFA ezohiko finantza-kontratu invertir-eu


Txinak eta Indonesiak hegaztien birusak eragindako giza infekzio kasu berriak berretsi dituzte | Consumer\nTxinak eta Indonesiak hegaztien birusak eragindako giza infekzio kasu berriak berretsi dituzte\nTxinako agintariek eta indonesiek H5N1 hegazti gripearen birusak kutsatutako kasu berriak berretsi dituzte\nTxinan, Hunango hegoaldeko 9 urteko mutiko bat eta Anhuiko hego-ekialdeko hegazti-granja batean lan egiten zuen 24 urteko emakume bat dira kaltetuak. Bi kasuetan, probak Txinako Beijingeko Gaixotasunak Kontrolatzeko eta Prebenitzeko Zentroan egin ziren. Ikerketak Hunan probintziako beste bi kasu posibletara hedatu dira. Kasu horiek atzeman zirenetik, Txinako osasun-agintariek zaintza areagotu dute.\nIndonesian, Osasun Ministerioak bi kasu berri berretsi ditu: lehena, Yakartan bizi den 16 urteko neskato batean, eta bigarrena, 20 urteko emakume batean. Bi kasuak Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) erreferentziako laborategi batek berretsi ditu Hong Kongen.\nbirus gripe aviar-eu H5N1-eu indonesia-eu oms-eu txinera


Alfabetatzen | 31 eskutik\n“Eta biok” →\n2016/01/04 · 07:00\nDuela 40 urte inguru Alfabetatzen izenburua zuen liburu bat sartu zen gure etxean. Ezagutzen ez nuen gizon gazte baten aurpegia zuen marraztua azalean; geroago jakin nuen Rikardo Arregi zela. Arrebarena zen liburua; ikastaro batean izena zuen emana, etxeko hizkuntza, liburuaren kontrazalak zioen moduan, «noranaiko» bihurtzeko asmoz, garai hartako gazte euskaldun askok bezala.\nLiburu hura etxean ikusi nuenean, nerabezaroan sartu behar eta sartu ezinda zebilen mutil koxkor praka motzeko eta ez bereziki buru-argia izanagatik ere, ulertu uste izan nuen Franco hila zenez gero denok alfabetatu beharko genuela aurrerantzean, denon artean bihurtu beharko genuela euskara «noranaiko».\nNik ez nuen halakorik nahi. Arrotza zitzaidan euskara idatzia, batua, alfabetatua, eta lan astunez betea irudikatzen nuen. Ez nuen begiko liburuaren azaleko gizon gaztea.\nGaztelaniaz egiten nituen ikasketak orduan, baina Euskara ikasgaia jarri ziguten bizpahiru urte geroago institutuan, BUPeko hirugarren mailan. Zenbakiak nola idatzi irakatsi zigun lehen egunean irakasleak: «Bat, bi, hiru, lau, bost, sei…». «Sei!?», pentsatu nuen neure artean, harrituta. «Zeatik esateik onek sei, xei esan berrin?». Alfabetatzearen lurralde ezustekoz, misterioz baina batez ere –hau alfergura!– lanez betean sartzen ari nintzen.\nKontu horiek etorri zitzaizkidan burura aurreko batean, Euskadi Irratian sortzaile gazte samar, ezagun eta euskal koolturan oso estimatu bat bere herriko euskaran mintzo zela entzutean, neure buruari galdera hau egin eta gero: «Hala nahiago duelako egiten ote du honek herriko euskaran, ala… alfabetatu gabe dagoelako?».\nEz zait gaizki iruditzen, berez, sortzaile hori, edo beste edozein, Euskadi Irratian bere herriko euskaran mintzatzea. Baina ezinegon bat eragiten dit horrek barruan, gogorarazten didalako artista eta sortzaile euskaldunen artean –idazleak salbuetsita, eta idazleak ere ez denak– nahiko urriak direla alfabetatze lanetan taxuzko maila bateraino iritsitakoak; eta berdin edo are okerrago dagoela kontua plazara sortzaile gisa agertzen ez diren euskaldunen artean.\nParadoxikoa badirudi ere, berak berariaz halakorik bilatu gabe, bizitzaren gorabeherek alfabetatzearen lurraldean bete-betean eta luzaz sarrarazi dute Alfabetatzen liburuak beldurtu zuen mutil koxkor hura, ez lanik gabe baina plazer handiz une askotan. Lurralde hau, ordea, duela 40 urte inguru irudikatu zuen baino askoz mortuago dago.\n3 responses to “Alfabetatzen”\nEz dakit trapu gorri horretara sartzen ondo egiten dudan, Juan Luis, baina arriskatuko naiz, hala ere.\nZure oroitzapen horrek niri beste bat ekarri dit gogora, alegia, nire herrian nago (Gipuzkoako herri aski euskaldun bat), duela hogei bat urte, euskaltzaleen bilera&asanblada horietako batean, denok huntaz eta hartaz ari gara debatitzen (apur bat CUPekoak bezala, esango nuke) eta, halako batean, nire adineko edo apur bat gazteago den batek esaten du euskaltegian apuntatu dela, alfabetatzera, eta kuadrilako lagunek galdetzen diotela zertarako, absurdua iruditzen zaiela, berak oso ondo egiten duela euskaraz… Eta, izatez, hala da, lagun hori baserritar-girokoa da eta oso ondo egiten du euskaraz, gaztea eta alfabetatu gabea izan arren, berarentzat eta bere lagunentzat (bera modukoak denak) euskara askoz ere naturalagoa delako gaztelania baino. Une horretan gogoan dut flasheatuta geratu nintzela (horrela esaten genuen lehen) eta, ia automatikoki hitza hartu eta galdetu niola ea bere lagun horietatik guztietatik ba ote zegoen inor gaztelaniaz idazten eta irakurtzen ez zekienik, eta ea horretaz harrotzen ziren edo ezer komentatzen ote zuten. Inork ez zidan ezer erantzun. Eta Artur Masi buruz segitu genuen hizketan.\nBadago lotura ebidente bat zure eta nire anekdoten artean, jakina. Nire begietan, hau da: euskaldunak, gaur eta hemen, menperatuta gaude, hala nola dauden, gaur eta hemen, emakumeak, inmigranteak, pobreak… Eta gure menperakuntzaren ezaugarri argi bat da euskaldun arrunt gehienek (militante kontzientziatu ez direnek) beren burua gizartearen zentroan irudikatzeko duten ezintasuna. Alegia, gaztelaniazko kulturan erabat pentsaezina dena (analfabeto izateaz harrotzea, edo nahitara Kordobako baserritar letra gutxikoa bazina bezala hitz egiten saiatzea Espainiako Irratian) euskarazko kulturan ia-ia ezinbestekoa izatea. Hitz batez, “jatorrarena” egitea (jatorra = kultura gabea). Euskalduna beti baitago margenean, bazterrean, hitz batez, menpean (edo mendean, esaten du orain Euskaltzaindiak). Euskalduna izatea da normala ez izatea, eta justifikazio bat behar du. Hortik “jatorrarena” egiteko saio etengabeak gure inguruan. Menderakuntza-egoera baten ondorioa da.\nZeren, tamalez, ez da nahikoa euskara normalizatzea (euskara batua sortzea), ezta eskolan edo esukaltegian euskara batua erakustea. Hortaz gain, gure kultura normalizatu behar da, normal-normala bihurtu behar da. Lan luzea izango da.\nLege-berdintasuna lortuta ere, gure arazo nagusia kultura arazoa da.\nArrazoi osoa duzu, beti bezala, lagun Pruden: gure arazo nagusia kultura-arazoa da, problema kulturala, alegia…\nEta ezin hobeto esplikatu duzu non dagoen koxka: jatorrismoaren (edo paletismo kulturalaren) defendatzaileak hain daude menderatuta ezen ez baitira konturatu ere egiten sasikultura sodomizatu baten zantzuak birsortzen ari direla etengabe…\nGure intelektual abarkadun horietako askok miresten duten behe-kultura (edo behi-kultura) folklore hutsa besterik ez da: astoen arrantzak eta behien irrintziak.\nHortaz, gure nazioa (komunitate kulturala) menderakuntza-egoera horretatik jaregiteko, gure kultura BOTERETU egin behar dugu jabekuntza-prozesu baten bidez: jabetu, aurrena, zein den gure arazoa (zuk ezin hobeto egin duzu, bejondeizula!)… eta jabe egin, ondoren, goi-kulturaren baliabide guztiez.\nEskertzen dizut iruzkina, Ignazio, baina zuzenketa bat egingo nizuke eta pentsatzen dut zeu ere ados izango zarela funtsean.\nAlegia, folkolorea, herri-jakintza, herri kultura edo dena delakoa, berez oso gauza errespetagarria da, eta hori ezezik baditu guztiz goi mailakoak diren alderdiak. Pentsa dezagun, adibidez, R.M. Azkuek, Aita Donostiak edo J. M. Barandiaranek ikertu eta landu dituzten arlo askorekin, folkloreari zuzen-zuzenean lotuak. Horiek gu guztion kulturan ohorezko leku bat okupatzen dute, eta ona da hori. Kontua da horien aldamenean beti daudela Txomin del Regato estiloko batzuk, dena kakazten, eta berez kultura dena boronokeria bihurtzen. Uste dut oinarrizko bi maila horiek bereizteko gai izan beharko genukeela, nahiz eta, errealitatean, gauzak beti nahasita agertzen zaizkigun.\nHortaz gain, jakina, Azkue, Donostia edo Barandiaranen ametsa eta egitasmoa ez zen folkloreari bere horretan eustea, sakratuki eta mugiezin; aitzitik, beraiek goi ikasketak eginak ziren guztiak, eta euren ametsa zen euskal baserritarren eta arrantzaleen umeek ere ahalik eta ikasketa gehien egitea (eurak bezala). Eta guztion artean euskal kultura moderno bat sortzea. Berriz diot, ez zuten zerikusirik Txomin del Regatoren estiloko jendearekin.


Hogei musika talde eta bakarlari baino gehiago Kilometroak jaian - Bergara - Goiena.eus\nHogei musika talde eta bakarlari baino gehiago Kilometroak jaian\nEneko Azkarate Laspiur 2007-09-11 10:23\nDenetik, onetik eta denondako egongo da Kilometroetan, batez ere musika. Egun guztian, ibilbidean barrena prestatutako sei guneetan, 21 musika talde eta bakarlarik jardungo dute, bertsolari eta abesbatzez gain. Musikak hartuko du egitarauaren zatirik handiena, baina izango dira dantzariak, pailazoak eta umeendako ekintzak (tailerrak, eskulanak, puzgarriak, jolasak...).\nDenetik dago. Baina ezaugarri batzuk nabarmendu daitezke musika talde eta bakarlariei dagokienez: ia talde guztiek oso musika dantzagarria egiten dute, gorputza astintzera animatzen dutenak. Eta, hala, aurkituko ditugu trikiti, ska, reggae, cumbia eta rumba doinuak; baita rock gogorragoa ere, popa... Eta, bakarlarien artean, euskal musikako interesgarrienetakoak, lehengoak eta gaurkoak. Gehienak Euskal Herritik datoz, baina talde katalan ederrak ere badaude.\nUrriaren 7ko Kilometroetan sei zerbitzu gune izango dira: Ikastola, Usondo, Matxiategi, Artabila, Kiroldegia eta Espoloia.\nIkastolan joko dute Emonek eta Belcebluesek, biak ere bergararrak; Belcebluesek Kilometroetako abestia eskainiko du, 17:30ean hasita. Horretaz gain, umeendako jolasak, puzgarriak, erraldoiak eta buruhandiak, betizuak eta Txan magoa ere izango dira.\nUsondon, Anje Duhalde, Pantxoa eta Peio, Tapia Ta Leturia & Jokin... Azpimarratzekoa da, Santa Marina elizan, Bergarako Orfeoiak eta Aritzeta abesbatzak elkarrekin abestuko dutela. Eta Dabid Azurtzak, Orfeoiko zuzendari izandakoak, moldaketa berezia egin du okasiorako: Urretxindorrak taldearen hiru abesti moldatu ditu, bi abesbatzek kanta ditzaten.\nMatxiategin, Trapatoni Curcus Band, Sagarroi, Nour, Esne Beltza, Trikizio, umeendako jolasak, Kiki, Koko eta Moko pailazoak, erraldoiak eta buruhandiak eta zirko tailerra izango dira.\nArtabilan (Candy parean), Petti, Mulambo, Rauxa, Samar eta umeendako jolasak.\nKiroldegian, Fly Shit, SKT Sekuentzia, Gose, Kauta eta E.H. Sukarra.\nEspoloian, umeendako jolasak, bertso saioa, trikitilariak, Aitzol Mujika eta Anari egongo dira. Azken gune honetan futbolin txapelketak ere jokatuko dira.\nHorretaz gain, zirkuituan barrena, Bergarako Musika Eskolako Gazte Banda, Udal Txistulari Banda, Alai Taldea eta oraindik zehazteke dauden beste ekitaldi batzuk ere izango dira.


2+2=5? -> MATE + MATE = LITERATURA?: EO-EOOOOOOOOOOO........OOOOOOE!!!\nHorratx Hondarribiko begiraleen deia. Eta DBHko lehenengo mailakoen erantzuna. Harrigarria da oihu-jolas batek ikasleen arreta erakartzeko duen indarra. Ikasturte amaiera honetan inork bere taldea baretzeko zailtasunak baldin baditu... badaki, has dadila EO-EOka.\nOngi, primeran pasa ditugu hiru egun Hondarribin; eguraldia portatu da, ez da istripurik gertatu, lo tamainan egin dugu, harremanak estutu ditugu...\nEta gainera, blogean idazteko hiru aitzakia ekarri ditut. Horietako bat mintzagai izan genuen bertan izan ginen lau irakasleok eta asteburuan zer pentsatua eman dit. Begiak zabaldu bakarrik ez, ikusi nahi duenak sentitu egiten du: tripetako mina. Albergeak, aterpetxeak, jantokiak, eskoletako jangelak... lotsagarria da zakarrontzira zenbat janari botatzen den! Lotsagarria zakarrontzi horietatik gertu zenbat familiek pasatzen duten gosea. Eta lotsagarria botatzen den janari hori behar duten familietara bideratzeko nola ez den ahaleginik egiten. Hain dirudi erraza... Tripetako minak ordea, ez du ezer ikusten, ez du ezer sentitzen gosea aldamenekoarenean dagoenean.\nP.D. Ea laster argazkiren bat zintzilikatzen dudan.


Iraurgi Saski Baloia :: Lehen garaipena\nZurt Taberna ISBk partidu serioa jokatu du eta Valladolideko San Isidro taldea mendean hartu du.\nPartidu hasierako ezaugarri nagusia berdintasuna izan da, bai markagailuan eta baita kantxan ere. Bi taldeak defentsako lanean zentratu dira, baina erasoan ez dute asmatu. Apurka Valladolidekoak saskia aurkitzen hasi dira eta ehuneko onak eginez lehen aldeak lortu dituzte markagailuan. Zurt Taberna ISBk ondo defenditzen zuen arren arazoak izan ditu laguntzetan eta alde ahuleko mozketetan. Gure pibotak, fisikoki txikiago izan arren, izugarrizko lana egin dute eta horri esker markagailuko aldea ez da hain handia izan. Laurden horretan Barbara Arranz eta Silvia Martinez izan dira San Isidroko jokalari nabarmenenak, 6na puntu sartuta. Zurt Tabernatik berriz Garazi izan da puntu gehien lortu dituena: 4. Laurden amaieran 18 eta 11 atzetik amaitu dute Iraurgiko neskek.\nBigarren laurdena ildo beretik hasi da. Valladolidekoek errebotearen kontrola izan dute eta lasai jokatu dute, bitartean Zurtekoak ataskatuta egon dira erasoan. Baina Iraurgiko kanpoko jokalariak hiruko marratik asmatzen hasi dira eta apurka partiduko kontrola hartu dute. Defentsako lan ona fruituak ematen hasi da eta 2 eta 19ko partziala lortu dute gure neskek. Oso saskibaloi ona egin du momentu horietan Zurt Tabernak eta partiduari buelta eman die. Horrela atsedenaldira 4 puntutako abantailarekin iritsi dira gure neskak. Garazi (12 punturekin) eta Maitane (8 punturekin) izan dira erasoan erreferente.\nAldageletatik itzuleran Zurtek partiduko kontrola izaten jarraitu du. Joseba Lizarralderen neskek defentsako maila altuarekin jarraitu dute, errebotea kontrolatu dute eta erasoan pazientziz erasotu dute aurkarien zonakako defentsa. San Isidrokoek minutu gehiagotan jarraitu dute defentsa horrekin Iraurgikoek huts egingo zutelakoan, baina ez da horrela izan. Pare bat jokaldi eginda San Isidro markagailuan gerturatu da, baina Intzak erasoko ardura hartu eta beste partziala egin du Zurt Tabernak. Hirugarren laurdena 8 puntuz irabazten amaitu du Iraurgiko taldeak.\nZurt Tabernak zuen abantaila ikusita erasoan lasai jokatzea erabaki du. Defentsako maila altuarekin jarraitu du eta erasoan lasai mugitu du baloia. Ehunekoak ez dira onak izan, ordea, eta horri esker Valladolidekoak partiduan jarraitu dute. Izquierdok taldeari defentsako maila igo arazi dio, baina Iraurgiko taldeak ez du arazorik izan eta burua hotz mantendu du. Partidua amaitzeko bi minutu falta zirela 11 puntugatik irabazten zuen Zurt Taberna ISBk. Valladolidekoek bihotza eta gogoa jarri dituzte horri buelta emateko, baina ezin izan dute. Azkenean 53 eta 59 amaitu da partidua.\nMeritu handiko partidua gure neskentzat juniorrik gabe jokatu baitute partidua. Gutxi izan arren, ordea, gogor borrokatu du jokalari bakoitzak eta merezitako garaipena lortu dute.\nGarazi Arregi (18 puntu / 20ko balorazioa), Intza Lizarazu (16 puntu / 19ko balorazioa) eta Maitane Gurrutxaga (14 puntu / 8 errebote /19ko balorazioa) izan dira partiduko jokalari nabarmenenak.\nBárbara Arranz (11 puntu / 14ko balorazioa) eta Cristina Soriano (9 puntu / 19 errebote / 26ko balorazioa) izan dira San Isidroko jokalari nabarmenenak.\n- 02 SAN ISIDRO-ZURT TABERNA ISB.pdf


Ternuako gizonentzako LUXON PANT galtza balio anitzeko janzkia da eta mendiko eskia, trekkinga eta fast hiking praktikatzeko diseinatuta dago. Gore-tex C-Knit ehunaz eginda, iragaizgaitza, transpiragarria eta haize-babesgarria da. Galtza iraunkor honek kremailera iragazgaitzak, gerriko bidez estutzeko gerrialdea, sendogarriak galtza-barrenetan eta logotipo distiratsuak ditu.\nLuxon pant galtza balio anitzekoa eta arina da, Gore-tex C- Knit ehunaz fabrikaturikoa. Ehun hori leuna eta erosoa izateaz gain, erresistentea da. Haize-babesgarria, transpiragarria eta iragazgaitza da. Aurrealdean kremaileradun patrika bat dauka, uraren aurka erresistentea. Alboetan kremailera bidezko irekiguneak ditu uraren aurka erresistenteak horiek ere. Belaunak artikulatuak. Galtza-barrenetan sendogarriak ditu. Gerrialdea gerrikoz estutzekoa da. Logotipo distiratsuz horniturik dago eta motxilan oso erraz eramaten da.


Pablo Maloren 'Tarde para el recreo' garaile Pasaiako IKUSKA jaialdianEuskal pantailaren gunea\nPablo Maloren ‘Tarde para el recreo’ garaile Pasaiako IKUSKA jaialdian\nBerezia izan da 2018ko Ikuska, Pasaian ospatzen duten film laburren jaialdia. Hogeigarren edizio ospatuko zuten azaroaren 12tik 16ra, eta azken urteko film labur “onenak” pantailaratu zituzten Pasaiako barruti desberdinetako hainbat txokotan. Iragan asteburuan ospatu zuten sari banaketa ekitaldia, eta Pablo Malo zuzendaria narbamendu zen bereziki.\nPablo Malo zuzendariaren ‘Tarde para el recreo’ filmaren fotograma.\nLarunbatean amaitu zen Ikuska, eta, ohi bezala, saritutako film guztien proiekzioak bildu zituen sari banaketa ekitaldi batekin eman zioten agurra. Urteetan jaialdiko epaimahai lanak bete dituen Pablo Malo zuzendariarentzat izan da edizioaren aitortza handiena; izan ere, sari nagusienetako bi jaso zituen donostiarrak: zuzendari onenarena eta publikoaren saria, biak Tarde para el recreo lanagatik.\nFilm labur onenaren saria Alvaro Gagok zuzendutako Matria izeneko lanak jaso zuen, eta Epaimahaiaren sari berezia, aldiz, Jose Luis Santosen La Vivre Ensemble filmarentzat izan zen. Aurten, gainera, Epaimahai Gaztearen saria banatu dute lehen aldiz, Kutxa Kultur ekimenak sustatuta. Kasu honetan, Jose Corralek zuzendutako Un Cuento Familiar ikus-entzunezkoak jaso zuen errekonozimendua.\nGizon aktore onenaren saria Carlos Restak jaso zuen, Romina Tamburellok zuzendutako Rabia filmean egindako lanagatik; eta emakume aktore onenarena, berriz, Emilie Launayrentzat izan da, Arthur Bacryk zuzendutako Une Place filmean antzeztutako paperagatik. Euskarazko lan onenaren Mintzagun Saria banatu zuten, azkenik, eta Ruben Rosasen Atsolorra filmak jaso zuen.\nBadator ‘Ikuska’, Pasaiako film laburren erakustaldia\nAlbisteak Emanaldiak Festibalak Motzean Sariak Zinegileak\nArthur Bacry Atsolorra Carlos Resta Emilie Launay Ikuska Jose Corral Jose Luis Santos La Vivre Ensemble Mintzagun Saria Pablo Malo Rabia Ruben Rosas Tarde para el recreo Un Cuento Familiar Une Place\n30 lanetik gora lehiatuko dira Errenteriako Film Laburren Jaialdian


BOS DENBORALDIA 17-2013-2014 – Bilbao Orkestra Sinfonikoa\nBOS DENBORALDIA 17-2013-2014\nAmaierako kontzertua: Xarma andaluziarra\n12 - 13ekaina 2014\nJ. Turina: Dantza fantastikoen orgia, op. 22\nJ. Rodrigo: Aranjuezeko kontzertua, gitarra eta orkestrarako\nM. de Falla: Bizitza laburra, Interludioa eta dantza\nM. de Falla: Hiru puntako kapera, 1. eta 2. suiteak\nPablo Villegas: gitarra-jotzailea\n12 ekaina 2014 Euskalduna Jauregia 20:00 h.\n13 ekaina 2014 Euskalduna Jauregia 20:00 h.\nLOREEN LURRINA ETA MANZANILLA USAINA\nXIX. mendearen amaieran, mugimendu nazionalista orokorra hedatu zen Mendebaldeko musikaren arloan, austriar-errusiar eremuko eraginaren nagusitasuna kolokan jartzeko irrikaz. Mugimendu nazionalista hura Europako ia herrialde guztietara zabaldu zen, Espainiara barne. Hain zuzen ere, Espainian, musikaren berpizkundea ekarri zuen mugimendu hark, folklore nazionala eta iraganetik oinordekotzan jasotako ondarea ikertzeko kezka bere egin zuen musikagile talde baten eskutik. Felipe Pedrellek 1891n adierazi zuen konposizio modernoa herri kantuan behar zela oinarritu. Eta harrezkeroko bilakaerak espainiar musikagileen pare bat belaunaldi bikain eman zituen, atzerrian ikasketak hasi eta garai hartan kontra zituzten baldintza politiko eta sozial batzuen eraginez beren asmoak mehatxupean ikusi zituzten musikagileek osatutakoak. Horien artean, hiru izen dira bereziki aipatzekoak, mugimendu hartako kideek XX. mendeko espainiar musika handiari egindako ekarpenak laburbiltzen dituzten heinean.\nJoaquín Turina Sevillan jaio zen, 1882an, eta hogeita lau urterekin konposizio ikasketak egiten hasi zen Vincent D’Indyrekin, Parisko Schola Cantorumen. Parisen, Isaac Albéniz ezagutu zuen, eta, hark bultzatuta, Frantzia aldeko eraginak alde batera utzi eta andaluziar herri kantuaren bideari heldu zion. Lehenengo obretatik hasi, eta pixkanaka gauzatu zen aldaketa hura, Scholan ikasketak egiten ari zen bitartean. 1913an, La procesión del Rocío olerki orkestrala estreinatu zuen Madrilgo Teatro Real antzokian, nortasun sendoko bere estiloaren ikurtzat har daitekeena. Madrilen kokatu zelarik, orkestra zuzendari modura lan egin zuen, eta andaluziar kutsu nabariko obrak ondu zituen, aldi berean. Ordukoak ditu andaluziar erro sakoneko zenbait lan, adibidez, Sinfonia sevillarra, Sanlúcar de Barrameda eta Zezenketariaren otoitza, baita Dantza fantastikoak ospetsuak ere.\nAzken obra hori osatzen duten hiru dantzek kolore sorta harrigarria, doinu aberastasun izugarria eta giro inpresionista ikusgarria dute. Musikagilearen lagun min José Más idazleren Orgia sevillar eleberriko hiru pasarte literariotan dute jatorria, eta idazlearen aipu banarekin lotuta daude. Hirugarren dantzak, gaur entzungo dugunak, honako epigrafe hau du atxikita: “Loreen lurrina nahasten zen manzanilla usainarekin, eta kopa estuen hondotik, ardo paregabe hartaz beterik zirela, goratzen zen alaitasuna, intsentsua balitz bezala”. Bere bi ahizpak ez bezala (Goresmena dantzak Aragoiko jotaren oihartzuna dakargu, eta Ametsa, berriz, zortzikoan oinarrituta dago, parte batean), dantza sevillarra da Orgia goitik behera, farruca erritmokoa. Turinak irudi herrikoi bat berregin nahi zuen, baina benetakotasuna bilatu zuen, ororen gainetik: “Urrun gaitezen, ahal bezainbat, pandereta tradizionaletik (…) patioaren erdian hortxe daude, mahai batean, kopen erretilua, José Másek aipatzen dituen kopa estuekin, kaña tipikoekin, eta kopetan, manzanilla, dena alaitzen duen ardoa, tragediaren eta hordialdi higuingarrien beldurrik gabe”. Hasieran pianorako idatzi zituen, 1919ko udan, baina musikagileak berehala orkestratu zituen, eta behin betiko bertsioa 1920an estreinatu zuen Madrilgo Orkestra Filarmonikoak, Price Antzokian, Bartolomé Pérez Casas zuzendari zela.\nGarai hartan bere lehen obrak estreinatzear zen Joaquín Rodrigo (Sagunto, 1901). Musikagile hark 1927an Parisera aldatzea erabaki zuen, espainiar musikagile handien arrastoari jarraituz. Bertan, Paul Dukasekin ikasketak egin zituen, eta bere bizitzan erabakigarria izan zen pertsonaia bat ezagutu zuen: Falla, funtsezkoa izan zena Rodrigoren musika arloko ibilbidean. Hainbat aldaketaren ondoren (Valentzia, Paris, Alemania), 1938an Rodrigok hitzaldi batzuk eman zituen Santanderko Menéndez Pelayo unibertsitatean. Espainia gerra zibil bete-betean murgilduta zegoen, eta musikagilea Parisera lehenbailehen itzultzeko irrikaz zen. Frantziara zihoala, Regino Sainz de la Maza gitarristarekin eta Bolarqueko Markesarekin bazkaltzera elkartu zen Donostian. Musikagileak berak kontatu zuenez, “Reginok, hain bereizgarria duen doinu erdi aldabera erdi irmo harekin”, gitarra eta orkestrarako kontzertu bat eskatu zion ordukoan. Eta eskari haren emaitza da Aranjuezeko kontzertua, espainiar musikaren historiako obra ezagun eta nazioartean ospetsuenetako bat.\nHandik bi hilabetera, Parisko Quartier Latin auzoko estudioan, kontzertua lantzen hasi zen Rodrigo. Berehala finkatu zituen bigarren eta hirugarren mugimenduetako ideia nagusiak, baina denbora gehiago behar izan zuen lehena biribiltzeko. “Adagiora eta amaierako Allegrora goi-argi moduko batek bultzatuta bezala iritsi nintzen, indar eutsi ezinezko eta naturaz gaindiko batek bultzatuta bezala; lehenera, aldiz, gogoetak, kalkuluak eta borondateak eraman ninduten”. Horrexegatik bide du hasierako Allegro con spirito pasarteak ukitu nolabait esperimentalagoa, gitarraren loratzeei argitasun erabatekoa ematen dieten erritmo bizi eta testura garden horiekin. Kontzertuak, osotasunean, 1808ko matxinadaren aurreko Aranjuezeko gortearen ikuspegi poetikoa iradokitzen du, baina irudi hori bereziki eta ezin argiago ikusten da Adagio ezagunean, zeinak baitakargumajen, kapritxoen eta tonadillen garaiko Goyaren Espainia haren gaineko begiratu malenkoniatsua. Allegro gentile pasarteak hasierako bidera eramaten du berriro musika, kutsu neoklasikoko gorteko dantza baten bidez.\nRodrigo 1939ko udaren ondoren iritsi zen Madrilera, Bigarren Mundu Gerra lehertu eta denbora gutxira. Radio Nacional irrati etxeko Musika Sailean lanpostu bat betetzera itzuli zen. Obra berriaren eskuizkribua zeraman eskuetan (braillean idatzita); 1940ko azaroaren 9an estreinatu zuen, Bartzelonan, Sainz de la Mazaren, Bartzelonako Orkestra Filarmonikoaren eta César Mendoza Lasalleren eskutik. Estreinalditik egun gutxira, gitarristak Bilboko Udal Orkestrarekin jo zuen obra berria (garai hartan, izen hori baitzuen BOSek), Jesús Arámbarrik zuzenduta, Arriagan. Handik, Madrilera, eta mundu zabalera.\nNolanahi ere, karrera XX. mendearen lehen erdian garatu zuen espainiar musikagileetan unibertsalena Manuel de Falla dugu, seguru asko. Cádizen sortu zen, 1876an, eta Pedrellengandik jaso zuen musika nazionala sortzeko irrika. Laster jabetu zen herri kantuan garrantzi handiagoa duela espirituak hitzak baino. Eta, horrexegatik, haren lehen obrek melodia, harmonia eta erritmo ikusgarriak dituzte ezaugarri nagusiak, espainiar folklorearen tradizioaren ildoari jarraituz, baina, betiere, hizkuntza moderno eta bereizi batean txertatuta, egilearengan ohikoa zenez. Bizitza laburra obran ikusten hasi ziren nortasun indartsu haren lehen distirak. 1905ean idatzi zuen, San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiak antolatutako lehiaketa baterako, eta opera nazional ororen bi ardatz nagusietan bermatuta dago: hizkuntzan eta doinu herrikoian. Carlos Fernández Shawren olerki bat du oinarri, eta Granadako Albaicinen girotuta dago. Salud ijitoaren drama kontatzen du: Paco maitaleak familia aberatseko neska gazte batengatik uzten du Salud. Andaluziartasun ezin hobeki estilizatuak Dantza espainiarra pasarte ospetsuan jotzen du goia, obraren andaluziar erroetan sakontzen duen seguidillen erritmo horrekin.\nLehiaketan lehen saria irabazi arren, Fallak eginahalak egin zituen obra Madrilen estreinatzeko, baina alferrik izan zen. Parisera iritsi zenean ere, 1907an, ez zuen lortu; baina berriro Paul Dukasekin topo egin zuelarik, itxaropena berritu zitzaion: “Entzunarazi nion Bizitza laburra […] eta halako adorea eman zidaten haren hitzek, amets gaizto batetik esnatzen ari nintzela iruditu baitzitzaidan; halaxe esan nion”. Azkenean, Nizan estreinatu zen obra (frantsesez), 1913ko apirilean. Mundu Gerra hasita, musikagilea Madrilera itzuli zen, eta 1914ko azaroan ikusi zuen Bizitza laburra, Zarzuela antzokian. Ordurako harremana zuen bere garaiko musikagile ezagunenekin (Debussy, Stravinsky, Ravel), eta itzal handiko egilea zen Europako musikaren esparruan. Hainbeste, non 1917an Serguei Diaguilev Errusiar Balleten sortzaileak harengana jo baitzuen, bere taldeari hauspoa ematen lagun ziezaion, krisi bete-betean baitzegoen, gerraren eraginez. Haren asmoa zen Espainiako lorategietako gauak piano eta orkestrarako obra sentsuala oholtzara eramatea, baina Fallak proposatu zuen Korrejidorea eta Emakumezko errotaria bere pantomima berrikustea, eta ballet handi bihurtzea. Horrela sortu zen, Hiru puntako kapela, herri musikan sakon sustraitutako lana, espainiar dantzaren apoteosi handia.\nFallak 1917 eta 1919 bitartean landu zuen obra hura. Gregorio Martínez Sierraren libretoa du, Pedro Antonio de Alarcón idazlearen izen bereko eleberrian oinarritua: isekari kontatzen du nola ahalegintzen den korrejidore zahar bat emakumezko errotari gazte bat limurtzen, eta errotaria gizon heldu batekin ezkonduta dagoela, “Picio bera baino itsusiagoa” hura. Obratik abiatuta osatu zituen bi suite sinfonikoek jatorrizko balletaren ildo nagusiak biltzen zituzten. Sarritan (gaur gauean, esaterako), sarrera bat gehitzen zaie, metalen fanfarreak eta kriskitinen errepikak bereizgarri dituena. Lehen suitearen atalak dira Arratsaldea -giro neoinpresionista, Stravinskyren oihartzuna-, Emakume errotariaren dantza -fandango sutsua, bat-batean gerarazia korrejidorearen sarrerarekin, fagotaren soinuan pertsonifikatua- eta Mahatsak –emakumezko errotariak agureari mahats mordo bat eskaintzen dion eszena pikaro baten berregite zoragarria-. Bigarrenaren abiapuntua Auzotarrak seguidilla bare eta poetikoa da; jarraian dator Gizonezko errotariaren dantza -kutsu flamenko nabarmeneko farruca-, eta, amaitzeko, Amaierako dantza, jota jori bat, musikagileak Goyaren jaioterri Fuendetodosera egindako bisita baten harira idatzia.\nDiaguilevek apustu handia egin zuen ballet berriaren aurkezpenerako. Londresko Alhambra Theatren izan zen, eta emanaldian elkartu zituen Ernest Ansermet, musika zuzendaritzan, Leonid Massine, koreografian, eta Pablo Picasso, dekoratuetan. Estreinaldirako ordu batzuk gelditzen zirela, 1919ko uztailaren 22an, Fallak telegrama bat jaso zuen Londresen, esanez bere ama larri gaixotu zela. Berehala abiatu zen Madrilera, baina ez zen garaiz iritsi, eta prentsaren bidez jaso zuen bai amaren heriotzaren albistea, baita Hiru puntako kapela obrak Londresen izandako arrakasta handiarena ere.\nPablo Villegas, gitarra\nPablo Villegas Andrés Segovia handiaren oinordekotzat du nazioarteko prentsak. New Yorkeko Orkestra Filarmonikoarekin debuta egin zuenetik, Lincoln Centerreko Avery Fisher Hallen, Rafael Frühbeck de Burgosen zuzendaritzapean, 30 herrialdetan baino gehiagotan egin ditu emanaldiak, hainbat orkestrarekin: hala nola, Israelgo Orkestra Filarmonikoa, Radio Televisón Española Orkestra, Los Angelesko Orkestra Filarmonikoa, San Frantzisko eta Bostongo Orkestra Sinfonikoak, etab. New Yorkeko Carnegie Hallen ere jo du, baita Moskuko Tchaikovsky Concert Hallen eta Vienako Musikvereinen ere.\nDenboraldi honetarako konpromisoen artean, aipatzekoak ditu honako hauek: Pittsburgheko Orkestra Sinfonikoa, Filadelfiako Ganbera Orkestra, Lyongo Orkestra Nazionala, Kopenhageko Orkestra Filarmonikoa eta emanaldiak Aspeneko Jaialdian eta Washington DCko Kennedy Centerren.\nPablo Villegasek zenbait lanen mundu mailako estreinaldiak egin ditu; besteak beste, John Williams soinu-banden egileak gitarrarako idatzitako lehen obrarena.\nSari ugari eskuratu ditu: Andrés Segovia, Francisco Tárrega, Christopher Parkening, Artes Riojanas eta Espainiako Irrati Nazionalak ematen duen Ojo Crítico, besteak beste.\nVivanco Fundazioaren Kultur Enbaxadore izateko ohorea dauka, eta bere Museoa munduko ardoaren ardoaren kulturaren museorik onena izendatu du UNESCOk.\nGizarte-konpromiso nabarmeneko artista da Pablo Villegas; hain zuzen ere, “El legado de la música sin fronteras” proiektu filantropikoaren aitzindaria da, eta, haren bidez, musika baliabide urriko haurrei eta gazteei hurbiltzearen alde lan egiten du, haien garapen pertsonal eta emozionala arintzeko eta kulturen arteko elkar ulertzea sustatzeko, bitarteko modura musika harturik.


6ko arratsaldeko 4:30etan, sanferminetako tradizioak orori egiten dio riau-riaura joateko dei. Gaur egun motibazioa ez da hasierako hura, ezen 1991 arte jendearen helburua bezperetara egin beharreko bidean udalbatzaren joana moteltzea zen, baita galaraztea ere, eta hori zela-eta Udalekoak haserretu eta riau-riaua programatik kendu zuten. Dena den, aski erraza da riau-riauaren funtzionamendua: “La Pamplonesa” udal bandak Astrainen Baltsea jotzen zuen eta gainerakoek dantza egin, abestu, edan eta anabasa batean bultzatzeari ekiten zioten.\nIbilbidea ez da oso luzea, udaletxetik San Lorentzo elizarainokoa baita, San Saturnino kalean eta Kale Nagusian barrena. Luzeran 500 bat metro eta zabaleran 6 dituen ibilbidean hara doazen 5.000 pertsonak, erraldoiak, errondailak eta nahi duen oro sartzen dira... Egoeraestu bezain zirraragarria da, festa honetako gauza ia guztiak bezala.Musika bera behin eta berriro errepikatzen da ia modu obsesiboan eta erritmoa oso motela da, baina beroak jotzen duenean leihoietatik ura jaurtitzen dutenek arindua. Klaustrofobiarik baduzu jakin ezazu hau dela, txupinazo eta bereizketakoaz gain, gomendagarriak ez diren leku horietako bat.\n1991n bertan behera geratu zenetik riau-riaua berreskuratzeko saiakera batzuk izan dira, baina batek ere ez zuen arrakastarik izan. Hala ere, 2002an, irrikak ematen duen poderioz, hiriko hainbat erretiratu elkartek bultzatutako ekimenak harrera beroa izan zuen. 2003an istorioa errepikatu zen eta, programa ofizialetik at baina, herrikideen sostengu handia lortua du, gaur arte iraun izaneraino adinakoa. 2004an La Pamplonesa udal bandak berriz ere bat egin zuen riau-riauarekin eta, hasierako kontzeptuari dagokionez, mundu guztia bertan dago, politikariak salbu, eta, beraz, garai batean protesta izaera zuten bultzakadek eta martxaren geldituek gaur egun ez dute zentzurik eta ez dira gertatzen. Hitzorduari bizi-poza eta festa izaten zaizkio fidel, eta batzuetan beroa, zeina, sanferminetan ohi den bezala, alkohol pilaz arintzen baita.


Raka-raka-raka - - Goiena.eus\nIdoia Etxeberria 2015-11-15 00:00\nZein da asmakuntzarik onena? Adineko emakumeek zalantza gutxi izaten dute: labadoria, garbigailua.\n"Zuek ez dakizue zer den arropa eskuz garbitzea. Raka-raka-raka". Egia da. Eskuz eta ur hotzarekin. Negu minean. Orduak egiten zituzten langintza horretan. Errekan zenean, hankak ere uretan sartuta. Guk ez dakigu zer den hori, ez.\nHainbat soziologoren ustez, garbigailuak egin zuen posible Iraultza Feminista. Garbigailuak eta antisorgailuek. Emakumeek denbora izan zuten, behingoan, beste zeregin batzuetarako.\nGarbigailua gizonezkoek asmatu zuten. Emakumeek asmatuko zuketen, beharbada, denbora –eta dirua, lotuta daude– izan balute.\nHori bai, plater garbigailua emakume batek asmatu zuen. Josephine Cochrane estatubatuarrak. Aberatsa zen. Ingeniari baten alaba. Eta bitxia da: bere asmoa ez zen emakumeei lana erraztea. XVII. mendeko bere baxera txinatarra zaintzea baizik.\nKokoteraino ei zegoen, zerbitzariek beti luxuzko piezaren bat apurtzen ziotelako. Garbigailua martxan jarri dut. Eta burua bueltaka hasi zait. Raka-raka-raka. Hala, gogoetatxo hau idazteko denbora eman dit.


HILAREN 19AN, ASTEAZKENA, ARTZAIN EGUNA - ORDIZIAKO UDALA\nHILAREN 19AN, ASTEAZKENA, ARTZAIN EGUNA\nLuis Irizar sukaldariak moztuko du gazta eta Nikolas Osinalde Goiturreko zuzendaria omenduko da\nOrdizian 2017ko azoka berezien egutegiari hasiera emango dion Artzain Eguna ospatuko da apirilaren 19an Ordizian. Artzainak eta gazta dira protagonista goiz horretan. Besteak beste, Idiazabal gaztaren denboraldi berriaren aurkezpen ofiziala egingo da, Luis Irizar, Euskal Sukaldaritza berriaren sustatzaileen ordezkariaren eskutik.\nArtzaiaren omenez egindako figuraren aurkezpena\n10.30tan eta artaldeen zeharkaldiaren aurretik, Jakes Etxean, artzainaren omenez, Ordiziako udalak jarriko duen figuraren aurkezpen ekitaldia ospatuko da. Javier Arrieta eskultore zegamarrak landu du harrizko figura hau.\nLuis Irizar eta Niko Osinalde, Goiturreko zuzendaria\n11:15etan, Ordiziako Udaletxeko Batzar aretoan, Luis Irizar, Euskal Sukaldaritza Berriaren sustatzaileen ordezkaritzan gazta gaztea ebakiko du. Baina, aldez aurretik, Niko Osinalde, Goiturreko zuzendariari omenaldia egingo zaio ,Euskal Herrian naiz Euskal Herritik kanpo Idiazabal Gaztaren difusioanegindako lanagatik. Baita, gaztaren\nerregulartasun-kalitate sariak banatuko zaizkie Olaberriako Xanti Etxezarreta artzainari eta Sunbillako (Nafarroa) Luis Vicente Larrarteren Lizun gaztandegiari ere.\n11:15- Idiazabal gaztaren denboraldi berriaren aurkezpen ofiziala, Udaletxeko Batzar aretoan. Luis Irizar sukaldariak, Euskal Sukaldaritza Berriaren sustatzaileen ordezkaritzan ebakiko du gazta berria.\nAldez aurretik, Niko Osinalde, Goiturreko zuzendaria omenduko da, eta gazta kalitatearen eta erregulartasunaren sariak emango dira.\n11:30- Eusko Labela duten burruntzian erretako esne bildotsen dastatzea, Garagartza plazan, ASPANOGI Gipuzkoako Haur Minbizidunen Gurasoen Elkartearen, alde.\n*Argazkian, Bittor Oroz (Eusko Jaurlaritza), Xabier Arruti (Foru Aldundia), Jose Miguel Santamaria alkatea, Jose Mari Ustarroz (Idiazabal Jatorri Izendapena); omenduak eta Idiazabal Gaztaren kofradiako ordezkariak.


Errotaberri eta Aritzbatalde arteko lotunea egiteko hitzarmena onartu dute - Zarautz - Zarauzkohitza.eus\nErrotaberri eta Aritzbatalde arteko lotunea egiteko hitzarmena onartu dute\nZarauzko Hitza 2018-06-06 13:57\nErrotaberri industrialdea eta herrigunea lotuko dute. (Aritz Mutiozabal)\n1.892.371,97 euroko aurrekontua izango dute lanek, eta aldundiak 1.243.026,59 euroko ekarpena egingo du. Udala arduratuko da obren kontratazioaz.\nGipuzkoako Foru Aldundiaren eta Zarauzko Udalaren artean sinatuko den hitzarmena onartu du gaur Diputatuen Kontseiluak, Errotaberri industrialdeko urbanizazio proiektuari dagozkion lanak egiteko eta finantzatzeko. Udalak 2017an idatzitako proiektua bost fasetan dago banatuta –lehenengo hirurak jada martxan daude, eta laugarrena berehala jarriko dute abian–, eta gaur onartutako hitzarmena bosgarren faseari dagokio. Hain zuzen ere, Frantsesbidea deritzon ataleko lanei.\nGuztira, 1.892.371,97 euroko aurrekontua bideratuko da horretara, eta exekuzio epea 16 hilabetekoa izango da. Aldundiak partzialki finantzatuko ditu lanak, 1.243.026,59 euroko ekarpena eginez, eta, era berean, erabilgarri utziko ditu obrak egiteko beharrezkoak diren lurrak. Udalak, berriz, bere gain hartuko du obra horiek kontratatzeko eta egiteko erantzukizuna.\nFrantsesbideko obrek Errotaberri eta Aritzbataldeko herrigunea lotuko dituzte; eta horretarako autobidearen gainean dagoen pasabidea erabiliko dute. Horrekin batera, Frantseskoako kutxa berrituko dute, Aitza auzoarekin lotunea egin eta T itxurako bidegurutzea egin Arizia biribilgunea kendu ondoren.\nErrotaberrirako sarbideak hobetzeko helburuarekin erabaki dute udalak eta aldundiak lankidetza hitzarmena idaztea eta adostea. Lan horiei esker, industrialdearen eta bide sare orokorraren arteko lotura hobetuko dela nabarmendu du Imanol Lasa foru bozeramaileak, "zirkulazioak herrigune osoa zeharkatu behar ez izatea erraztuz".\nEgun, N-634 errepidea eta A-8 autobidea lotzen dituen biribilgunetik Zubiaurrezar kalea hartu ondoren, Araba eta Urdaneta kaleak zeharkatu behar direla gogoratu du Lasak. "Errotaberrira doazen ibilgailuen herriguneko ibilbidea 800 metrotan murriztea lortuko du. Horietako asko, ibilgailu astunak dira. Beraz, herriaren mugikortasunean hobekuntza handia ekarriko du, herrigunean trafikoa arinduz eta bizilagunen bizi kalitatean modu positiboan eraginez". Ekonomia alorrean ere "garrantzi handiko" obra izango dela gaineratu du, industria jarduera handitzea eta garatzea ahalbidetuko duelako.\nBosgarren faseko lan hauek bat datoz aldundiak saihesbidea egiteko aurreikusitako proiektuek jasotakoekin. "Orain egiten badira, ez dira aurrerago egin beharko, N-634 saihesbidearen separatako lanei ekiten zaienean. Beraz, aurreikusitako lanak aurreratzea dakar. Aurreneko pausoa ematen ari gara", azpimarratu du Lasak.


[Museora] Iturraran parketxea. Toki bakarra, hamaika bisita - Gipuzkoako Hitza\n[Museora] Iturraran parketxea. Toki bakarra, hamaika bisita\n2017, uztailak 14 Albisteak, gipuzkoa, Kultura, Museora 544\nPagoetako natur parkeak eguna pasatzeko aukera paregabea eskaintzen dio hara biltzen denari. Gipuzkoako Parketxe Sarea osatzen duten natur parkeetako bat da, eta bisitariari Iturrarango interpretazio zentroan egiten zaio harrera. “Interpretazio zentroa baserri batean dago. XV. mendekoak dira baserriaren lehen datuak, baina 1711n erre egin zen, eta baserria berreraiki egin zuten. Baserriak jatorrizko egitura du, egurrezkoa, eta eraikina bera jada interesgarria da bisitatzeko”, azaldu du Amaia Agote Iturraran Parketxeko ingurumen hezitzaileak (Aia, 1976).\nInterpretazio zentroan, Pagoetako natur parkean egin daitezkeen ibilbide, txango, jarduera eta abarren informazio osatua ematen diote hara iristen den edonori. “Eta, horrekin, bisitariak erabakitzen du zer egin nahi duen, zer duen gustuko eta zer bisitatu nahi duen”.\nAukeren artean lehena interpretazio zentrotik atera gabe egin daiteke. “Eraikinaren gune batean erakusketa etnografikoa dago. Garai batean baserrietan erabiltzen ziren tresnak ditugu ikusgai, eta inguruko paisaia kulturalaren bilakaera ere aztertzen da. Mahai luze bat dago, eta, hor, historiaurretik hasi eta gaur egun arteko istorio moduko bat kontatzen da, non azaltzen den gizakiaren eraginez nola joan den aldatzen tokiko paisaia; ikus daiteke nola aldatu den, eta, aldi berean, azaltzen saiatzen gara nolakoa izango litzatekeen paisaia hau gizakiaren esku hartzerik gabe”.\nErakusketa bi gune interaktibok osatzen dute. “Batean, modu birtualean eta marrazki bizidunen bitartez, bisitariari azaltzen zaio baserriak zergatik eraikitzen ziren, nola eraikitzen ziren, zenbat kostatzen zen, baserriko bizimodua nolakoa zen… Bestean, garai bateko lanbideak azaltzen dira. Hemen inguruan garrantzia izan duten lanbideei egin nahi genien lekua, eta bi lanbide agertzen dira: ikazkinarena eta olagizonarena”. Baserritarraren, olagizonaren eta ikazkinaren ahotik entzuten dira azalpenak. Agoteren arabera, interpretazio zentroko eduki guztiak modu didaktikoan ematen ahalegindu dira, eta horregatik hautatu zuten formatu hori.\nPagoetako altxor handiena, halere, kanpoan dagoela nabarmendu du Agotek, natur parkeak 2.800 hektarea inguru dituela, eta bisitariak inguruan galtzeko hamaika arrazoi aurki ditzakeela. Horietako bat da lorategi botanikoa. Lorategiak 25 hektarea ditu; horietako hamabost mundu osoko landareekin daude osatuta, eta beste hamar tokiko landareekin. 6.000 landare mota daude. “Hemengo mikroklimak munduko landare ezberdinak hazteko aukera paregabea ematen du; eta natur parkean ibilbide zailago bat egin ezin duenak, mendi bideetan sartu nahi ez duenak, umearen orgarekin datorrenak edo adineko jendeak aukera du lorategian oinezko ibilbide lasaia egiteko”.\nAgorregiko burdinola eta errotak bisitatzea da beste aukera bat. “Gipuzkoan eta Bizkaian 300 burdinola baino gehiago zeuden, baina Agorregikoa da bi urtegi zituen bakarra, sistema hidrauliko bikoitza zuen bakarra. Teknologia aldetik oso interesgarria da”. Burdinola eta errotak larunbat, igande eta jaiegunetan jartzen dituzte martxan, eta bisitariak aurrez izenik eman gabe du aukera horiek ikusteko.\nBurdinolaren ostean, erlategia bisitatzea gomendatzen du Agotek. “Erlearen garrantziaz ohartaraztea da helburua, erlea ezagutzea. Izan ere, gordina da horrela esatea, baina erlea desager tuko balitz, gizakiak bost urteko iraupena baino ez luke izango”. Egurrezko etxola batean sartzen da bisitaria, eta sare batetik ikusten du erlauntzak nola irekitzen dituzten, erleek nola lan egiten duten, nola bizi diren… “Ikusi, entzun eta usaindu egiten da, eta zentzumenak lantzeko gune oso egokia da”, azaldu du Agotek.\nBisita amaitzeko, natur parkean bertan ibilaldi bat egin, gune atonduetan hamaiketakoa edo bazkaria egin, eta, txikienekin, Sarrolako betizu, pottoka eta oreinak ikustera joan daiteke. “Egun oso bat igarotzeko arazorik ez dago, eta horrela ere zaila da hemen dagoen guztia ikustea. Hamaika bisita egiteko aukera eskaintzen du Pagoetak”.


| Josetxo Zufiaurre: “Omenaldiek gogoberritu egiten zaituzte eta lan gehiago egitera bultzatuâ€ euskaljakintza\nBy julen.delacuesta on 2011(e)ko abuztuak 27 in elkarrizketak, solasean\nArratsaldeko lauretan geratuta nengoen Josetxo Zufiaurreri elkarrizketa egiteko. Aitarekin joan nintzen autoz bere etxera, Beasainera, eta osaba Andoni ere elkartu zitzaigun.Â Josetxoren etxean zeuden gure zain bere emaztea Maite, nire amonaren ahizpa eta bera. Elkarrizketa bitrina batean mineralak dituen gelan egin genuen.\nJosetxo Zufiaurre Goya etnografoa eta ikerlaria da. On Jose Miguel Barandiaranek erakutsi zion lan honetan sakontzen. Barandiaranek gonbidatuta, Etniker Gipuzkoa taldean sartu zen, eta egun talde honetako idazkaria da. Euskal Herriko Atlas Etnografikoa egiteko Beasaingo ikerketak egin zituen. Aranzadi Zientzia Elkarteko eta Eusko Ikaskuntzako kidea da.\nGaia ezagutzen ez dutenentzat, etnografia zer da? Gizakiaren kultura ikasten duen zientzia da. Ez da zaharra; antropologia, etnografia eta etnologia ez dira zaharrak. Lehengo historialari handiek istorioak kontatu dizkigute. Aurrena, musulmanek Espainia nola hartu zuten; geroago, Espainiako erregeek nola bota zituzten eta haien zaldien hanka hotsak erakutsi zizkiguten, baina hori ez zen herri xehearen kultura. Historiak herri xehearen kultura ezkutatu egin du. Herri xeheak beste kultura baseago bat du, baina bere kultura dauka eta oso garrantzitsua. Orduan, etnografiak herri xehe horren kultura xehe hori ikasten du. Gizakiaren bizi osoaz egiten da etnografia. Hasteko, herria: herria non dagoen kokatuta, gero herri horretan etxea non dagoen kokatuta, etxe horretan nortzuk bizi diren eta haur bat jaiotzean zer gertatzen den, nola ospatzen den, izena jartzea…. Gero haur hori eskolan hasten da: eskolako lanak nola diren, herrian bertan joaten den eskolara, eskolara beste herri batera joan beharra izaten duen, zer ikasten duen. Jarraian, haur jolasak. Berebiziko gauza bat da jokoa ere. Larrien jokoak ere bai: pilota, aizkolariak, betsolariak, musika… Gero, elikadura: zer jaten den, nondik sortzen diren etxean jaten diren janariak: txerria hiltzetik, baratzean ereindako barazkietatik, zuhaitzetan landatu eta zaindutako frutatik… Elikadurak badauka bere arlo berezia. Gero datoz gazteen arteko harremanak, ezkondu aurrekoak. Jarraian, ezkontza, familia eta herri arteko harremanak, gaixotasunak. Gero, heriotza. Hil egin behar dugu. Batzuetan gaixotzen gara eta ez gara hiltzen, baina, azkenean, hiltzera goaz. Orduan, heriotz bat etxean dagoenean, zer gertatzen da? Ez elizkizuna bakarrik nola egiten den, baizik etxean zer gertatzen den. Adibidez, orain ez da egiten, baina, garai batean, baserri batean norbait hiltzen bazen, baserrikoek ezin zuten inongo lanik egin. Etxe nagusiak ganaduarentzako ganadu-jana ezin zuen ekarri, eta ganaduari jana lehen ateak eman behar zion. Lehen atea zer da? Bizilagun bat da, herrikoa. Baina nor da? Herriko etxe guztiek daukate eliz bidea esaten zaiona, elizara joateko bidea. Beste leku batzuetan gorputz bidea esaten zaio, bide horretatik eramaten direlako elizara etxe horretan hildakoak. Gorputz bide horretan etxe horretan hil bada bat, gorputz bide horretan bide ertzean dagoen lehenengo etxea da lehen atea eta hark egin behar ditu etxeko lanak hildakoa etxean dagoen bitartean. Gertatzen dena da hori aspaldi galdu zela, baina lehen horrela zen. Beharbada ez ziren ondo konponduko, baina berdin zion, nahiz eta urte guztia hitzik egin gabe pasatu, lehen ateko gizonak ekarriko zuen etxe horretako ganaduaren jana eta lehen ateko emakumeek lagunduko zieten etxeko lanetan etxe hartako emakumeei gorputza hilda etxean zegoen bitartean. Hori dena galduta dago.\nNola sortu zitzaizun etnografiarako bokazioa? Etnografia zer zen ere ez nekien nik, baina gure aitak afizio handia zion mendiari. Ehiztaria zen eta, berarekin mendira joaten nintzenean, garai bateko kontuak jakiteko mina sartu zidan. Aralarrera joaten ginen elkarrekin biok igande goizetan, eta nik erosten nituen Aralarko planoak eta mapak, ikusteko nondik nora ibiltzen ginen. Konturatzen nintzen gure aitak bazekizkiela planoan agertzen ez ziren iturri askoren izenak. Mendi tontorrak ez hainbeste, mendi tontorrak planoan jarrita zeudelako. Ni joaten nintzen plano hori pixka bat osatzen, eta horrela gure aitak sartu zidan niri lehengo ohitura zaharren jakin-mina. Gero, Aralarko plano hori pixka bat bete nuenean, Don Jose Miguel Barandiaranengana joan nintzen. Ezagutzen nuen lehendik eta joan nintzen trikuharriak, dolmenak… non zeuden ea esango zidan. Segituan eman zidan 1916an Gipuzkoako Foru Aldundiak argitaratu zion argitalpen txiki bat, berak bilatutako dolmenak Aralarren non zeuden esaten zuena. Eta galdetu zidan: “Zertan ari zara?”, “Aitarekin mendira joaten naiz eta Aralarko plano bat osatzen ari naiz; bide batez, artzainei gadetzen diet”. Galdetu zidan ea zein herritakoa eta zein baserritakoa nintzen, eta nola nuen izena. Eta esan zidan: “Aralarren ari zara lanean? Aizu, pilotalekuak bilatu behar dituzu.” Eta nik: “Pilotalekuak, pilotalekuak?” Berak erantzun zidan: “Bai, badakit zergatik gelditzen zaren horrela. Zuk pilota frontisarekin erlazionatzen duzu, baina ez. Garai batean, Aralarren eta beste leku batzuetan, artzainek pilotan egiten zuten: aitzurra hartu eta laukizuzen bat egiten zuten. Erdian arrasto bat egin eta gaur egun tenisean jokatzen den bezala han ibiltzen ziren, ez sare eta ez erreminta, eskuz; beraiek egindako pilotekin, baina han ibiltzen ziren. Arrastoaren alde bat ukitzen jartzen ziren artzain bat edo bi, eta pilotan egiten zuten. Hasi nintzen Aralarren artzainei berriro galdezka mendira joaten ginenean aita eta biok, eta bederatzi pilotakeku, bere izen bereziekin, berehala aurkitu nituen. Gero beste hiru aurkitu nituen. Orain hamabi dira Aralarren ezagutzen ditugun pilotalekuak; gainera, izen bereziekin. Zortea izan nuen Zaldibiako Miguel artzain batekin topo egin nuelako. Lehen, artzainek familia Aralarren izaten zuten, ez da orain bezala. Familia herrian bizi da orain, umeen eskolarengatik, eta abar, eta artzaina bakarrik egoten da Aralarren; garai batean, ordea, ez. Udan orain ere familia joango zaio beharbada, baina garai batean urte guztian egoten ziren gehienetan. Aitek pilota jokua egin eta azken hitzak pasatzen ari zirela bakoitza bere txabolara joateko, mutikoak ere han ibiltzen ziren pixka bat jolasean. Miguel hau Zaldibian ezagutu nuen, edade handikoa. Hil zen aspaldi. Eta txikitan pilotan ibilitakoa zen, oso gizon alaia eta jatorra. Orduan, Don Jose Miguelek ikusi zuenean horretan ari nintzela, berak esan zidan: “Aizu, larunbat honetan etortzen bazara, egongo gara elkarrekin eta erakutsiko dizut lanean”. Teknika Don Jose Miguelek erakutsi zidan, baina jakin-mina nire aitak sartu zidan.\nZer erakutsi zizun On Jose Miguelek? Don Jose Miguelek erakutsi zidan lehenbizikoa zehaztasuna izan zen. Hark esaten zigun beti: “Gehiago balio du datuen gramo batek teorien kilo batek baino. Datuak jaso behar dira. Hau nola egiten da? Horrela, horrela eta horrela. Nola deitzen diozue? Horrela, horrela eta horrela. Datuak jaso behar dira eta hor dago balioa: datuak jaso behar dira, eta ez zer iruditzen zaidan esan. “Honengatik egingo zuen?” Ez, galdetu egin behar da. Eta hau zergatik egiten duzue horrela? Beharbada horrela erakutsi zigutelako. Baina zuk uste baino gehiagotan emango dizute arrazoia; gainera, zentzuzko arrazoia, zergatik egiten ditugun gauzak.”\nBarandiaranek eskatutako inkesta bat egiten 20 urte pasa zenituen. Azkenean, argitaratu zen â€œMonografÃa EtnogrÃ¡fica de Beasainâ€ izenarekin. Zer ikasi zenuen lan horrekin?Lan horrekin ikasi nuen gehienbat gure artzainek eta baserritarrek guk uste baino askoz gehiago dakitela, askoz gehiago. Ez daukate, beharbada, guk daukagun, esaten zaion bezala, “ciencia libresca”, baina, kultura bai. Kontuan izan behar duzu, baserriko kontuetan, haiek kultura hori naturan\nikasi zutela, baserrian eta irakasle partikular batekin, bere aita. Joaten ziren basora, sorora, mendira… ganaduarekin eta han ikasten zuten baserritarra izatea, abeltzaina izatea, laborantza izatea zer zen. Guk “ciencia libresca” asko daukagu, baina mamiko herri kultura haiek daukate.\nLan hori egiten elkarrizketa asko egin zenituen. Anekdotarik ba al duzu? Zer esango dizut! Baserritarrak desengainu asko eraman ditu kaletarrekin, eta, beraz, egoten da: “Kontuz ea hau nondik datorren…” edota “Zer nahi du gizon honek?”. Orduan, sartzen zara baserri batean eta esaten duzu Don Jose Miguelen inkesta egitera zatozela eta haiek: “Zer Don Jose Miguelen inkesta eta zer…!” Aurrena, baserrian sartu behar duzu umil-umil, ezagutarazi zein zaren, zure gurasoak nortzuk diren, zer herritakoa zaren… “A, bai! Ezagutzen dut hango baserriko zure aita, bai”. Konfidantza pixka bat hartu behar duzu eta baserritar haiei lasaitasuna erakutsi behar diezu, ez zoazela bere kulturatik ezer jasotzera zuk harekin dirua egiteko edo horrelako gauzak; gal ez daitezen jasotzera zoazela ulertu behar dute, eta orduan esango dizute dena argi eta garbi.\nJubilatu ondoren, Cruceros, Cruces, Picotas y Santutxos de Gipuzkoa idatzi zenuen. Zergatik hautatu zenuen gai hori?Oso gauza erraza da. Nik Goierriko ardura nuen lan egiten nuen enpresan, Kutxan. Behin Legazpitik nentorren, Legazpiko sukursala ikusita nentorren handik, eta elizako aldapa jaitsi eta eskubira errota bat dago, eta errota haren ondoan dago kruzero bat. Ikusi nuen kruzero haren ondoan eskabadora bat zabilela -gertuegi niretzat- eskabazio bat egiten. Industrialde bat edo horrelako bat egin behar zuten. Gelditu nintzen eta esan nion: “Aizu, zure nagusia non dago?” “Begira, han aurrean dagoen etxe hartan dago nagusia.” “Eskerrik asko.” Joan nintzen eta han zegoen, eta esan nion: “Aizu, begira, ni gai honetan ibiltzen naiz afizioz, eta hor eskabadora duzu zuk kruzero baten ondoan. Eskabadorarekin dabilen gizonak, ez borondate txarrez, baina, deskuido bat gertatuz gero, palankari aurrera eman beharrrean atzera ematen dio eta eskabadora ezkerrera joan beharrean eskubira joaten bada, hor dagoen kruzeroa txikituko du. Ez da Erdi Arokoa, baina askoz gerokoa ere ez; balio bat dauka horrek.”Eskertu ondoren, laguntzeko eskatu zidan.” Joan ginen biok kruzero ondora eta erakutsi egin nion. Segituan langileei esan zien esolak eta zinta jartzeko, eta handik barrura lana eskuz egin behar zutela. Makina handik kanpora ibili behar zela esan zien, gurutze hura ondo egoteko. Eskerrak eman nizkion aintzakotzat hartzeagatik eta, etxera nentorrela, pentsatu nuen nire artean Beasainen beste kruzero bat geneukala, eta Ordizian ere bazegoela beste bat kanposantuaren erdian, nonbaitetik eramanda. Banentorren eta pentsatu nuen: “Kontxo, Gipuzkoan zenbat izango ote dira?” Diputaziora joan nintzen -ezagutzen nituen han kulturako batzuk-, eta esan nien: “Aizue, horrelako eta horrelako monumentuen katalogorik ba al duzue?” “Zerrenda bat eman zidaten, kruzeroak non zeuden eta horrelako informazioarekin. Pentsatu nuen sakondu egin behar zela eta inkesta bat egin nuen. Probintziako bikario guztiei idatzi nien, ea bere herrian ba ote zegoen horrelako gurutzeren bat edo beste gurutze bereziren bat. Erantzun zuten batzuek eta beste batzuek, ordea, ez. Orduan, denek erantzun ez zutenez -ezta gutxigorik ere-, nire emazteak eta nik erabaki genuen larunbatetan eta igandeetan ibiliko ginela Gipuzkoan zehar. Gipuzkoak 82 udaletxe inguru dituela gaur uste dut, baina herriak 200 dira. Herria zer da? Ez da udalerria bakarrik, etxe multzoa, eliza eta kanposantua dituena da herria. Ez da udalerria, udalerria eta herria ez dira gauza bera. Orduan, Gipuzkoako herri guztietatik pasatu ginen nire emaztea eta ni, Maite eta ni. Herri guztiak ikusi: kanposantua non zegoen galdetu, joan eta ikusi kanposantua, ea gurutze bereziren bat zegoen, argazkiak eta neurriak hartu eta, lan hori egiten ari ginenean, azaltzen joan ziren beste gauza batzuk. Gurutze berezi batzuk badaude Gipuzkoan, kalbarioko hamabigarren geldialdia adierazten dutenak, eta gero pikotak ere badauzkagu Gipuzkoan, eta santutxoak ere bai. Goierrin santutxorik ez dago apenas, Legazpin badago bat. Eta errekopilazio bat egingo nuela pentsatu nuen. Kutxak argitaratu zuen liburua eta aspaldi agortu zen.\nâ€œAguas de Beasainâ€, zure azken liburua, aurkeztu zenuen duela ez asko. Zein egitasmo duzu hemendik aurrera? Eusko Ikaskuntzak aldizkari digital bat dauka, euskonews izena du, eta interneten bidez mundu guztira zabaltzen die bazkideei. Orain dela hamar urte aldizkari digital horretan, beste batzuen artean, publikatu nuen pikotari buruzko lan bat. Orain entziklopedia digital bat egin nahi dute eta eskatu didate ea zabalduko nuen lan hori Euskal Herri osora. Orduan, orain, horretan ari naiz. Arabakoak eta Nafarroakoak jaso ditut. Orain Bizkaian ezer gutxi dago. Iparraldean ere bai baina zehaztu beharrean nago zer dagoen edo zer ez dagoen bai Iparraldean, Bizkaian, Gipuzkoan, Araban eta Nafarroan. Eusko Ikaskuntzari emango diot eta hark bere entziklopedian jarriko du.\nZer esanahi du zuretzat Beasaingo Udalak egindako omenaldiak? Udalak egin didan omenaldia ondo iruditzen zait, omenaldiak egitea ondo iruditzen zait, baina urduri jartzen zaitu. Eta omenaldi horiek gero dakarte beste gauza bat. Herritarrek kalean ikusten zaituztenean: “Josetxo, oso ados nago, oso ados nago eta oso ondo egon zinen” edo “Ezin joan izan nuen, baina zorionak, ados nago egin dizutenarekin…” eta hor gelditzen da. Beharbada esan nahi du gehienbat herriak onartzen duela egiten dudan lana, eta lan gehiago egiteko gogoberritu egiten zaitu.\nGaldera hau espekulazioa da, baina zer esango zuen Don Jose Miguelek gaur egungo teknologia berriak erabiltzeko aukera izan balu? Don Jose Miguelek ezagutu zuen ordenagailua eta dena, eta nahiz eta berak ez erabili, bazekien zer zen. Don Jose Miguelek, kontuan har dezagun, pelikulak ditu filmatuta. Jende askok ez daki hori, baina gordeta dauzkagu fundazioan Don Jose Miguelek berak egindako pelikulak. Beste aldean ihes eginda zegoela, Gerra garaiko, aurreko eta ondorengo urteetan pelikulak egin zituen. Esan nahi dut Don Jose Miguel aurrerapenak ezagutu gabe ez zela egon. 1915. urterako, berak montatu zuen irrati bat. Zu orain irakaslearekin ikasten ari zara, baina berak “autodidaktikoki” ikasi zuen alemana. Alemaniako aldizkari batera egin zuen harpidetza, eta aldizkari hartan zetorren radio galena nola muntatzen zen, eta muntatu egin zuen. Joan omen zen Ataundik Ordiziako denda batera galena bilatu nahian, baina ez zuen aurkitu. Baina hark bazekien galenaren propietateak zeintzuk ziren: plomua eta azufrea. Hartu zuen etxean zegoen plomuzko tubo zahar bat, fregaderaren batetik kenduta edo, eta lima batekin egin omen zituen hautsak eta gero azufrearekin nahastu, eta hark galena lortu zuen. Aldizkari hark agintzen zuen bezala muntatu zuen eltze zahar batzuekin eta berak, aurikular batzuekin, irratia entzuten zuen. Baina, klaro, garai hartan ez zegoen irrati-telefonia, irrati-telegrafia zegoen asmatuta, morsen ematen zena. Ordurako hark bazekien morse eta frantsesa eta alemana ere bai, bere kasa ikasita. Lehenengo Mundu Gerran Alemanek beraien parteak ematen zituzten Berlindik, eta honek aditu egiten zituen. Aliatuek ematen zituzten Eiffel dorretik, hango antenatik, eta honek aditu egiten zituen. Espainian, periodikoetan jartzen zituzten bakarrik aliatuen aldeko gauzak, eta besteak, Ataunen: “Bai, periodikoan jartzen du, baina ez du jartzen nola irabazi zuten Alemanek halako tokitan”. Gauza horiek zabaldu egiten ziren jende artean, eta gobernadorearengana iritsi ziren: “Ataunen ba omen dago bat Alemanen berriak ematen dituena, eta espia bat izango ote da?”. Eta guardia zibilak bidali zituen Ataunera, pertsona horrekin egotera eta irrati hori haustera edo puskatzera.\nBa omen zetorren Ataundik Lazkao aldera bere lagunekin jai arratsalde batean, oporretan -bera apaiz estudiantea zen, baina oporretan zegoen-, eta bi guardia zibil bizikletan goraka gelditu omen ziren gazte multzo hori ikustean eta: “Â¿Ya conocen ustedes a Jose Miguel Barandiaran?”. Don Jose Miguel aurreratu eta bera zela jakinarazi zien. “Pues tenemos que estar con usted. Â¿Usted tiene une radio?”, “Si” ,”Nos tiene que enseÃ±ar.” “Bueno, pues vengan conmigo…”. Etxera eraman omen zituen eta ohe azpitik -bere ohe azpian gordetzen omen zuen- atera zituen eltze bat eta beste eltze bat, eta eltze batetik bestera kable batzuk. Eta guardia zibilak barre egin omen zuen: “Sartu diote ziri galanta gobernadoreari, a zer gezurra esan dioten, una radio!” Don Jose Miguel konturatu zen barrez ari zirela aparatu harengatik eta entxufatu zuen berak, galenari eragin eta “pi pipipi…” Guardia zibil batek bazekien morsea zer zen: “EstÃ¡n emitiendo en morse, no entiendo pero estÃ¡n emitiendo en morse.” Don Jose Miguelek hartu omen zuen eta frantsesez ari ziren: “Estan diciendo esto, esto y esto” Guardia zibilek esan ziotenea nola muntatu zuen hura bi eltze zahar haiekin. “Pues asÃ, asÃ y esta revista alemana y tal…”. “Tenemos orden del gobernador civil de destruÃr la radio que usted habia hecho, pero mire, esto son dos cacharros. En conciencia, nosotros no podemos romper esto, pero a cualquiera que venga usted no le ponga los cascos, dÃgale que ya esta roto, y lo verÃ¡n y les parecerÃ¡ que ya esta roto.” Halaxe esan zioten eta han utzi zioten aparatoa Don Jose Migueli.\nBai, Don Jose Miguel oso aurreratua izan zen, oso aurreratua. Esaten dizut, ordenagailua ez zuen izan, baina gainerako aurrerapenak asko. Don Jose Migueli gertatu zitzaion ondorengoa. Berak ingelesa zekien, baina berak ikasita, eta idazten zituen artikuluak Ingalaterrako aldizkari zientifiko baterako. Han ikusten zuten oso artikulu onak zirela, zentzuzkoak. Behin gonbidatu zuten Londresera konferentzia bat ematera. Iparraldean zegoen momentu hartan ihes eginda. Hasi zen hitz egiten eta konturatu omen zen jendea burua mugitutzen, erlojuari begira…zegoela. Pentsatu zuen esaten ari zena ez zitzaiela batere interesatzen, baina halako batean antolatzaile batek frantsesez jarraitzeko eskatu omen zion. Frantsesez jarraitu omen zuen eta bukatu zuenean konturatu zen ingelesez ez ziola inork ulertzen. Jakina, hark ingelesez ondo idazten zuen, berak bere kasa ikasita zekien eta, baina pronuntziazioa inongo ingelesekin ikasi gabe zegoen eta pronuntziatzen zuen idazten den bezala eta ingelesek ez zioten ulertzen. Baina pentsa ezazu, bere kasa ikasita! Eta hark idazten zituen aldizkari zientifiko baterako kategoriako artikuluak, hain kategoriakoak non hitzaldia ematera eraman baitzuten. Don Jose Miguel oso aurreratua izan zen, oso aurreratua.\nElkarrizketa amaitzean, eskerrak eman nizkion. Josetxok bitrinako mineralak erakutsi zizkigun eta galena irratiaren anekdota komentatu genuen. Barandiaranekin irratia egiten Domingo Jauregui, nire birraitona, egon zela komentatu nion. Bere estudioa erakutsi zigun eta Errusiako Eliza Ortodoxoak haurrei Biblia erakusteko erabiltzen zituen triptikoak ere bai. Izeba Maiterekin tarte batean hitz egin ondoren, elkar agurtu eta etxera itzuli nintzen, lana egin izanaren pozarekin.\nelkarrizketak, solasean, zufiaurre


Kataluniako Errepublika - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau Kataluniako historian izan diren errepublikei buruzkoa da; 2017an aldarrikatutakoari gaitzat duena beste hau da: «Kataluniako Errepublika (2017)»\n1641 – 1652\nCroat (1641), peseta\n1641ko urtarrilaren 16a\nBorboien Monarkia Absolutua\nKataluniako Errepublika (katalanez: República Catalana) edo Katalan estatua (katalanez: Estat Català) Kataluniak historian zehar izan duen izenetako bat da, estatu gisako aldarrikapen burujabeak izan dituenean. Era berean Kataluniar independentismoaren helburu politiko nagusia da. 2017ko urriaren 27ean Kataluniako parlamentuak errepublika aldarrikatu zuen, 2017ko Kataluniaren independentzia erreferendumaren emaitzek hala aginduta.\nBost aldarrikapen[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nKataluniak bere burua Espainiatik bereizitako entitate politiko gisa bost aldiz aldarrikatu du historian zehar:\n1641an Pau Clarisen Braços Generals izan zen lehenengoa.\nNapoleon Bonapartek 1810ean Katalunia Espainiatik bereiztu zuen, errepublika gisa, gero Frantzian barneratzeko.\n1873an Baldomer Lostauk aldarrikapena egin zuen, Espainiako Lehen Errepublikaren barruan.\nEspainiako Bigarren Errepublikan Francesc Maciàk 1931n eta Lluís Companys 1934an Kataluniako errepublika aldarrikatu zuten.\nEspainiako Erresumatik banatzeko, Kataluniako Parlamentuak 2017ko urriaren 27an Kataluniako Errepublika aldarrikatu zuen.\n2015eko azaroan Kataluniako parlamentuak mozio bat onartu zuen 2017a bukatu aurretik errepublika independiente gisa bere burua aldarrikatzeko, independentzia erreferenduma irabaziz gero. Erreferenduma urte horretako urriaren 1ean egin zen eta hartan baiezko bozak %90,18tara heldu ziren. Carles Puigdemont presidentak Kataluniako parlamentari eskatu zion indepentzia aldarrikapen ofiziala atzeratzea, Espainiako gobernuarekin erreferendumaren emaitzen ezarpena negoziatzeko. Negoziazio nabarmenik ez zen geratu eta, beraz, Parlamentauk errepublika onetsi eta Kataluniako Errepublika aldarrikatu zuen urriaren 27ean.\nKataluniako Errepublikaren Konstituzioaren Erabakia, 2017ko urriaren 27.\n↑ Berria.eus. «Puigdemontek independentzia deklarazioa atzeratzea proposatu du elkarrizketa errazteko» Berria (Noiz kontsultatua: 2017-10-10).\n(Katalanez):Francesc Maciàren aldarrikapena.


des/pentsa x Artaziak\nArte-hezkuntzako esperientziak partekatzeko plataforma bat da.\nBaliabideen edukiontzi, kutxa, despentsa bat.\nArtista eta gizarte sarea elkartzen dituen metodologia.\nArte-praktiketatik abiatuta tresnen ko-sorkuntzarako espazioa bat, testuinguru desberdinetan esperimentatu ahal izateko.\nParte-hartzeari irekia dagoen gizarte berrikuntzarako proiektu bat.\nNola erabili dezakegu artea errealitatea eraldatzeko tresna bezala? Zein aukera azaleratzen dira artista eta beste edozein esparrutako pertsona edo kolektiboen arteko topaketan? Nora eraman gaitzake testuinguru ezberdinetako arte-praktiken esperimentazioak? Nola sortu ditzakegu komunitatearentzat erabilgarriak izan daitezkeen baliabide berriak denon artean?\nDes/pentsak, arte-praktikak (egiteko moduak, estrategiak, hausnarketak…) beste testuinguruetara helaraztea proposatzen du, haien potentzialtasunak ikertzeko asmoz. Jendarteko kolektibo ezberdinen beharrak eta interesak identifikatzean datza, artista ezberdinek heuren praktikekin hausnarketa eta ikerketa-akzioa ahalbidetuko dutelarik beste ikuspuntu batzuk erabiliz.\nHorretarako Des/pentsak baliabideen esperimentaziorako eta ko-sorkuntzarako espazioak sortzen ditu, aldi berean mediazioa eta ikerketa prozesuetan laguntzen duelarik, arte-praktika garaikideak testuinguru bakoitzaren berezitasunetara egokitu ahal izateko.\n1.Artista eta kolektibo anitzen arteko topaketak, non arte-praktikak partekatzen ditugun modu esperientzialean eta elkarrizketen bitartez.\n2.Tresnen ko-sorkuntza eta baliabideen diseinua, esperimentaziorako arte-praktiketatik abiatuz.\n3.Tresnekin esperimentazioa, testuinguru bakoitzaren berezitasunetara egokituz.\n4. Sortutako esperientziak eta baliabideak partekatu eta ireki; interesa duenak erabili ditzake, ekarpenak eta esperientzia pertsonalak gehitu ditzakeelarik.


Urdaibai Espainiako Txapelketa irabazi du. Noticias de Gipuzkoa\nUrdaibai Espainiako Txapelketa irabazi du\nN.G. - 2017(e)ko abuztuaren 7a, astelehena - 16:58etan eguneratua\nCastro Urdiales – Atzo Espainiako Txapelketa ikusteko hondartza eta hamaiketako bertan bera utzi zuten arraun zaleak zoriontsuak dira gaur. Finala nola izango zenaren zalantza zegoen airean joanden asteko nahaspila eta gero, baina berriro ere arraunlariak kirol honi distira ematen diotenak direla frogatu dute. Atzo Bermeoren arrauna naberma izan zen, bere laugarren tituluarekin egin baitzen, lan bikaina egin ondoren.\nJoseba Fernandez pasaitarraren taldea nagusitasun handia erakutsi zuen. Hondarribia eta Oriok ezin izan zuten askorik egin Bou bizkaiak garaitu zuen txandan. Azkenean, berdeek zilarrezko domina lortu zuten, aguilutxoak brontzezkoa lortu zuten bitartean. Bi taldeek 14 eta 28 segundutik galdu zuten txapelketa, hurrenez hurren. Zierbena laugarren izan da, Oriokin izan zuen borroka gogor baten ondoren.\nUrdaibai lehen egunean regata bikaina sinatu ondoren iritsi zen. Hala eta guztiz ere, atzo Brazomar kalan bildutako ikusle ugari gehiago ere harritu zituen. Hondarribia zaparrada jasan zuen lehen marka arte, hiru segundo galdu zituenean, baina maniobra ondoren bermeotarrak bere lehen postua finkatu zuten bi olatu hartu zituzten. Horien atzean, Orio eta Zierbena batera ibili ziren, azkenera arte ez zen konpondu borroka bat gatazkatzen.\nHala ere, bermeotarrek ez zuten bere ahalmen osoa estutu bigarren luzea arte. Hondarribitik bereiztu eta gero, Vicente Carpintero burutzen dituenak popako olatuak aprobetxatu zituzten abantaila handitzeko. Atzean, Hondarribiak bigarren postua mantentzea lortu zuen beste biak hirugarren postua lortzeko gatazkan zeudenean.


Esan egia ala gezurra den. Ornogabeen taldeak honakoak dira: Ugaztunak, hegaztiak, narrastiak, anfibioak eta arrainak.\nORNODUNEN taldeak honakoak dira: Ugaztunak, hegaztiak, narrastiak, anfibioak eta arrainak.\nEsan zein baieztapen den egokia ornodunen inguruan.\nGarezurra ornodun batzuek dakate.\nBiriken bidez hartzen dute arnasa denek.\nGorputz adarrak hankak, hegoak edo hegalak izan daitezke.\nIlea edo azalez dute estalita gorputza beti.\nLotu ornodun talde bakoitza ezaugarri bereizgarri batekin.\nZerrenda honetan animalia bat lekuz kanpo dago, bilatu.\nIzurdea ugaztuna da, besteak, arrainak dira.\nBilatu zein animalia dagoen lekuz kanpo.\nPinguinoa hegaztia da besteak bezala, baina honek ez du hegan egiten.\nZein taldeetakoa da irudiko animalia?\nZein taldetakoa da irudiko animalia?\nZein taldekoa da irudiko animalia?\nZein taldekoa da irudian dagoen animalia?\nNola sailkatzen dira ornodunak, elikadura kontuan hartuz?\nHaragijaleak, belarjaleak eta orojaleak\nObiparoak eta bibiparoak\nUgaztunak, hegaztiak, narrastiak, anfibioak eta arrainak\nOrnodunak eta ornogabeak


Eskorbuto eta Zikatrizekin batera Arrasateko R.I.P. taldekoek 80etako hamarkadan Euskal Herrian egindako PUNKaren eredurik gordiñena izan ziren. Beraien ekitaldi guztiak bizirik irauten zuten luzaroan denon ahotan. Tomas Gonzalek berriro ere kriston pareko\nlana egin du talde mitiko honen ibileraz. Oraingo honetan Mahoma, Portu eta Bolinaga anaiak izan dira helburu eta aurrekoetan bezela guztiz gomendagarria geratu zaio. Gustoko baduzu hona hemen LOTURA\nHara! Linka mundiala da. Ez nuela ezagutzen, oso ona dirudi gainera. Hamalau urtekin abesten genuen lagunok R.I.P.en "terrorismo policial", "lepoan hartu ta segi aurrera" edota "enamorado de la muerte". Mila esker ipintzeagatik, Nineuk.\nJuli Gan baino zaharrago nintzen baina bai mundialak ziren,...\ngure bizitzaren banda sonora...


urteurren | Zarauzko Hitza\nMezuak etiketatuta ‘ urteurren ’\nOrion, ‘Amaia gogoan’\n2012/03/16\tNork Zarauzko Hitza Amaia Azkueren hilketa gogoratu dute gaur Orion, bere jaioterrian. Urte bat bete da honen gorpua Azpeitiko Ibai Eder urtegian topatu zutela, eta Orioko udaletxetik Amaia gogoan dioen pankarta jarri dute goizean. Era berean, Urola Kostako Koordinadora Feministak, Azkueren senideek eta lagunek deituta, elkarretaratzea egingo dute gaur, 20:30ean, Orioko plazan. Azkue gogoratzeko kartela epaiketa amaitu arte egongo da [...]Irakurri gehiago Etiketak:Amaia, Azkue, hilketa, urteurren Bidalita Bestelakoak | Ez dago iruzkinik »\nTitleTxibilter eta Haritz Aratz Errekako sanisidroetan\nBerriketan.info Viewing item 1 to 5 (of 5 items) Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza wrote a new post, MunduMOB ekimenak jendetza batu du Mutrikuko Xiri parkean, on the site Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza 4 hours, 19 minutes ago\n20:00etan zegoen jarrita hitzordua eta zertxobait beranduago hasi da ekimena. Aurretik entsegua egin dute herritarrek. Behin ekimenari hasiera emateko ordua heldu denean, antolatzaileek Mundumob ekimenaren Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza wrote a new post, Llodion hildako emakumearen hilketa salatu dute Lea-Artibain eta Mutrikun, on the site Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza 5 hours, 25 minutes ago\nElkarretaratzeak egin dira Ondarroan, Lekeiton, Markina-Xemeinen eta Mutrikun, besteak beste. Ondarroan 70 bat herritar batu dira Alamedan, 19:00etan. Mutrikun Goiko berria wrote a new post, Ustez Urbiakoa zen basurdeen bideoa Europa ekialdean hartutakoa da, on the site Berria albisteak 9 hours, 3 minutes ago\nEHNEk basurdeen ugalketa kontrolatzeko "neurri eraginkorrak" eskatu dizkio Gipuzkoako Aldundiari, eta, ugalketaren erakusgarri, bideo bat bidali du, Urbian udazkenean grabatutakoa zelakoan. Bideoa, ordea, Europa berria wrote a new post, Sindikatuen esanetan, erantzun handia ari da izaten Gipuzkoako metalgintzako greba, on the site Berria albisteak 9 hours, 17 minutes ago\nLABen arabera, langileen %85ek bat egin dute lanuztearekin, eta Tolosaldean eta Urola Kostan ari da izaten eraginik handiena. LAB eta ELA sindikatuen goizeko protestak jendetsuak izan dira. Arratsaldean hainbat Aitor Manterola posted an update in the group Futbolsofatzen 9 hours, 25 minutes ago


Ikastetxe osoan berehala pantaila ezartzeko eskatu dute Solokoetxeko ikasle eta gurasoek - Uriola.eus\nUrtebete daramate ikastetxean pantaila ezartzeko zain. "Kutsadura elektromagnetikoaren aurrean, ikasleak babesteko" 2013ko abenduan Hezkuntza sailak hartu zuen konpromisoa ez du bete gaur udaletxeko protestaldian Errondagane guraso elkarteko Fernando Cuevasek adierazi duenez. "Hezkuntza sailetik, Osasun sailetik hitz oso politak jaso ditugu, baina urte eta erdiren ostean, egoera berean jarraitzen dugu". Arazoa "ikustarazteko ordua zela" pentsatu dute, eta gaur ikastetxeko 235 ikasletik 175 ez dira klasera joan. Horren ordez udaletxeko eskaileretan protestaldia burutu dute. Kalera irtenda euren "ezohiko" egoera ezagut dadila nahi izan dute. "Europak gomendatu baino 200 aldiz erradiazio gehiago jasatzen dugu".\n"Bidegabekeria da" da Cuevasen esanetan erakundeen neurri falta Solokoetxen. Gasteizen, esaterako, Ibaigane ikastetxean, "maila gutxiagoko kutsadura izanik, aurten bertan pantaila jarri dute. Guk ere hori eskatzen dugu: berehala pantaila eta berehala 0,1".\nGaurko agerraldian Udalak "pausoak eman dituela" kutsadura murrizteko aitortu du Errondagane guraso elkarteko presidenteak, "baina ez da Europako batzordeak gomendatzen duen 0,1eko neurrira iritsi. Gure seme-alaben osasuna oso garrantzitsua da, eta zentroan berehala neurriak hartzeko eskatzen dugu".\nSolokoetxe inguruan erradiazioa neurtzen duen makina mugitzeko eskaria egin diote gurasoek Udaleko ordezkariei. Izan ere, neurgailuak hesi bat du ondoan, eta hesiaren ondorioz "erdira murrizten ditu balioak". Makina hesiaren beste aldean kokatuz gero "jakingo dugu benetan zein kutsadura maila daukagun".\n[2014/09/25] Solokoetxeko ikastetxea pantailak jartzeari uko egin dio EAJk, 23.000 euroko kostua izan\n[2014/09/24] Iraileko Udalbatzarra, mozioak: merkataritzaren ordutegien liberalizazioa, Solokoetxeko antenak, OHZn hobariak, Bilbao Kirolak\n[2014/09/03] Solokoetxeko ikasleak ostegunean ez dira klasera joango antenen erradiazioa salatzeko\n[2014/06/18] Beste aste batez Solokoetxeko antenak kentzea galdegingo dute gaur arratsaldean\n[2014/06/11] "Antenarik ez, 0,1 ya" lelopean elkarretaratzea egingo dute Solokoetxeko auzotarrek\n[2014/06/05] "Antenarik ez, 0,1 ya" lelopean beste elkarretaratze bat\n[2014/06/04] Telefonia antenak direla eta, zuhurtasun printzipioaren aplikazioa eskatuko dute Solokoetxeko auzotarrek\n[2014/05/28] Solokoetxeko auzokideek elkarretaratzea egingo dute igogailuko antenak kentzea eskatzeko


Iñaki Eizmendi - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAndoain, 1952 (67/68 urte)\negile abeslaria eta telebista zuzendaria\nArtikulu hau abeslaria eta telebista-zuzendariari buruzkoa da; bertsolaria gaitzat duena beste hau da: «Inazio Eizmendi»\n70eko hamarkadaren hasieran hasi zen jendaurrean kantatzen. Haren estiloa zubi bat izan zen aurreko belaunaldiaren -Ez Dok Amairu taldearen ingurukoen- eta kantari berrien artean. Garai hartan molde berezikoa zen Eizmendik egiten zuen musika: ahots gozo baten jabe, hiri giroko istorioak maite zituen. Musikalki rocketik nahiko hurbil zegoen, eta hainbatetan joera progresiboko doinuak egiten zituen. Euskal musikan erabiltzen ziren ohiko akordeetatik kanpo, melodietan aldaketak egitea zuen gustuko. "Ez Dok Amairuren Baga, biga, higa sentikarian txoriez edo txorien metafora erabiliz egiten ziren kantuen portzentaia ikaragarria zen. Geure burua urbanotxoagotzat geneukan, eta geure erreferentzia ez ziren txoriak. Lirikotasun hori ez genuen natura edo izadian bakarrik bilatzen. Gainera, kantagintzan lehen bi gauza ziren: gitarra jo eta kantatu. Teknika gehiago lantzen ahalegindu ginen".\nGureak ez diren kale ixileen bi milagarren samiña (1977, Movieplay)\nZaldi erratu hatsa (1980, Xoxoa)\nEdukiaren zati bat «Iñaki Eizmendi» artikulutik hartua da. Artikulu hark Gontzal Agote du egile, eta Creative Commons Aitortu-Partekatu Berdin 3.0 lizentziarekin argitaratu da Badok euskal kantagintzaren atarian.\nAzken aldaketa 16 apirila 2020(e)an, 19:28(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 16 apirila 2020, 19:28.


Euskararen inguruan hausnartu dugu berastegiarrekin - Galtzaundi Euskara Taldea\nOtsailaren 23an iritsi da Euskaraz bizi a(ha)l gara? hitzaldi zikloa Berastegira. Udaletxeko erabilera anitzeko gelan garatu da saioa eta dozena bat lagun bertaratu dira bertara. Galtzaundiko kide Garikoitz Goikoetxeak eta UEMAko Goizane Aranak hartu dute hitza saioan eta berastegiarrek beren ekarpenak eta iritziak partekatzeko aukera izan dute, beren herriko eta eskualdeko datuei buruz hausnartzearekin batera.\nDatorren astean, beste lau saioa egingo dira eskualdeko herrietan zehar hizkuntzari buruz hausnartzeko. Saioak astelehen, astearte eta ostegunean izango dira Alegia, Altzo, Ibarra eta Iruran.\nZugastiren bisita martxoko saioan


'Dida Fresh' saioa bueltan da Gaztean, 07:00etatik 11:00etara | Gaztea | EITB\n'Dida Fresh' saioa bueltan da uda honetan Gaztean\nUztailean eta abuztuan, 07:00etatik 11:00etara, goizeko konpainia onena izaten jarraituko dugu. Lehiaketak, albisteak eta kolaboratzaile ugari izango ditugu.\nAurtengo uda berezia izango da 'Dida Fresh'en\n'Dida Fresh' saioa bueltan da udako egun luzeekin batera. Goizeko 7:00etatik 11:00etara, konpainia ezin hobeaz gozatuko dute entzuleek. Uztailean, Antton Telleriak gidatuko du goizeko saioa. Berarekin batera, Jon Gotzon Aldaparena eta Andrea Aramburu egongo dira irratiaren beste aldean.\nAbuztuan berriz, Xabin Fernandezek aurkeztuko du saioa, Edurne Garmendiaren eta Andrea Arambururen laguntzaz. Hirukoteaz gain, Maddalen Arzallus eta Ugaitz Alegria ibiliko dira estudioaren bueltan. Lehenak, Euskal Herriko albiste bitxienak ekarriko dizkigu astean hiru bider; bigarrena, ordea, hondartzaz hondartza eta igerilekuz igerileku ibiliko da, astean bi aldiz herritarren iritzia jasotzeko.\nEgunero kolaboratzaile bat egongo da 'Dida Fresh'en. Astelehenetan, Arnaitz Fernandez gazteak meteorologiaz hitz egingo digu, fenomeno bitxienei azalpena emateko asmoz. Asteartetan, Julen Sainz medikua izango dugu. Osasungintzaz hitz egingo digu Sainzek, Covid-19tik hasita, azala nola zaindu azaldu arte. Ainhoa Sanchezek asteazkenero udako moda kontuak ekarriko dizkigu. Instagramen ezagun egin den @EHfurgo erabiltzaileak, ostegunero, Euskal Herrian barrena furgonetaz lagundurik egiteko planak proposatuko dizkigu. Eta ostiraletan, amaitzeko, Belako taldeko Josu Ximunek hartuko du hitza eta Europako jaialdi ezberdinen nobedadeak eta tendentziak zeintzuk diren azalduko digu.\nBestalde, bi lehiaketa berri jarriko ditugu martxan: 100 euro banatuko ditugu astero 'Bat, bi, hiru' lehiaketan eta tableta 'Dida Panelean'. Beti bezala, egunerokotasunari tiraka efemerideak, albisteak, elkarrizketak eta beste hainbat kontu ere izango ditugu.


halaber (orobat, berebat) [Sareko Euskal Gramatika]\nere, gainera eta bestalde diskurtso markatzaileekin batera osatzen du halaber markatzaileak emendiozkoen arteko lehen multzoa, esanahiz neutroak direla esan duguna.\nBeste partikula batzuekin\nPareko beste lokailu batzuk\nBatez ere Iparraldeko testuetan, zuberera kenduta, erabili da tradizioan, eta XX. mendean hedatu zen Hegoaldera, segur aski ere Azkuek bere hiztegian sartu zuenetik:\nBeraz horiek eskuetaratuko darozkitzuetenean, halaber eginen diozuete nola nik manatu baitarotzuet. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nIkhas bezate halaber gure anaiek ere aitzindari izaten obra onetan, behar ordutako agor eta fruitu gabeko geldi ez daitezen. (Jesu Kristoren ebanjelio saindua, Haraneder, J.)\nHegaztin basak nola, bildots gaixotarat Halaber dira jautsi, Gernika gainerat. (Pastorala antzeko antzerkiak, Larzabal, P.)\nGaur egun guztiz hedatuta dago:\nHantxe zegoen, halaber, Abdel Haqqen piano-irakaslea, gurasoen lagun-mina: Mustafa. (Arma, tiro, bammm!, Irigoien, J. M.)\nBadaki, halaber, ez dela huts tekniko bat izango, jeloskortasuna gainditu zaiola baizik bere birtuosismoari (Paper festa, Lertxundi, A.)\nEta beste zigor bat zen, halaber, espero gabeko ur izoztuak eragin zion hasperena entzunaraztea. (Hoben-ordaina, Ian McEwan / Olarra, X.)\nFormari dagokionez, hala adberbioak eta ber indartzaileak (bera, berori, ber gisa, berregin…) osatzen dute halaber. Esanahiari dagokionez, orobat, gauza bera, gisa berean, gainera, modu berean, adierazten du. Askotan, ere emendiozkoa darama inguruan:\nEta halaber guziek ere erraiten zuten. (Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria, Leiçarraga)\nHalaber lege iskiribuzkoan ere kausitzen da: (Escuararen hatsapenac, Etcheberri (Sarakoa))\nBiak, halaber eta ere, aski hurbil daude elkarren artean esanahiari dagokionez, eta askotan bata bestearen ordez jar daiteke. orobat eta berebat ere sail honetakoak dira, eta haien artean ez dago desberdintasun gehiegi.\nBatzuetan eta juntagailuarekin ageri da halaber, eta ere ere aipatu dugu. Arruntak dira baiezko eta ezezko partikulak ere halaber markatzailearen inguruan:\nGero Tabernaklea ere halaber, eta zerbitzuko unzi guziak, odolez ihizta zitzan. (Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria, Leiçarraga)\nEne Aita zerukoak ere halaber darotzuete eginen, baldin batbederak zuen anaiari ez badiozue bihotz oroz barkhatzen. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nBaidakigu Jesus biztu izan duenak gu ere halaber biztuko gaituela Jesusekien eta ageraraziko gaituela zuekien batean bere aitziñean. (Jesu Kristoren ebanjelio saindua, Haraneder, J.)\nHaur mainatsuaren keinua egin zuen ezpainekin, boza ere halaber: (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\nSenak eta argitasunak eusten diote: zuzenki arrazoitzen du; sarritan ez du arrazoitzen, eta halaber dago zuzen. (Hau gizon bat bada, Levi, P. / Mikel Irurtia)\nNegar egiteari utzi, eta poliki ile sarria alboratzen du, bai halaber betaurrekoak ere, aurpegiaren alde bat orban handi bat baino ez da, masail bat txertaturik dauka, begia beldurgarria da, batez ere begia, betazalik gabea. (Zangotraba, Igerabide, J. K.)\nHartarakotz guardatzatzu bero soberetarik, Bai halaber izotz haize, eta hotz aspretarik. (Manual devotionezcoa, Etcheberri (Ziburukoa))\nHargatik ez nahasi da, Ez halaber zathitu: Ezta bera ganbiatu, Baina bai gu goititu. (Ama birjinaren ofizioa, Harizmendi, K.)\nIende batzuk kofesatzen dira maiz, eta bai halaber maiz ere leheneko bekhatuetara bihurtzen: eror, eta iaiki dabiltza; garbitu bezain fite likitsten dira. (Guero, "Axular")\nTradizioan badira ez/bai halaber hitz segidako adibideak, baina gaurko idazleek ez dute asko erabiltzen:\nJakizu oso arriskugarria litzatekeela zientzia honetatik hastea, metafisikatik esan nahi dut, bai halaber profeten alegorien esangurak azaltzetik ere, eta haien liburuetan edonon erabiltzen dituzten esaeren metaforen adieretan gelditzea. (Alderraien gidaria, Mose ben Maimon / Kintana, X.)\nErdietsi nuen, bai halaber liskar egin ziezaion lortu ere, bistan denez berarengatik baizik onartu ez zuen ehizaldi horren karietara. (Harreman arriskutsuak, Choderlos de L. / Muñoz, J.)\nDenek ulertu ahal dezaten eta abar… “Burlatzen naiz Garibaiez, bai halaber Etxabez, zeñak mintzatu baitire erdaraz eskaldunez”. (Kuskue tanden, Iñaki Iñurrieta)\nBurlatzen naiz Garibaiez, bai halaber Etxabez, zeñak mintzatu baitire erdaraz eskaldunez.\nEzen zirenaz geroztik eskaldunak hek biak, eskaraz behar zituzten egin bere historiak (Euskara batua, Zuazo, K.)\nHarrezkero, zola bikoitza erabiltzen dut eskuineko oinetakoan, eta garbi antzematen zait herrena; horrek, haatik, ez dit lasterka ibiltzea eragozten, ez halaber jauzi egitea, nahiz eta modu bitxi samarrean egiten ditudan biak. (Hauts bihurtu zineten, Igerabide, J. K.)\nEz ezazu, oroz gain, zeure zigilua balia, ez halaber amodiozko ezein ikur; soin irudi bat baizik ez. (Harreman arriskutsuak, Choderlos de L./ Muñoz, J.)\nTokiari dagokionez, DM honek askatasun handia du perpausean agertzeko, Duvoisinen ondoko adibide hauek erakusten duten gisan. Anitzetan, ezkerrean gelditzen dena mintzagaia da:\nHalaber janen dituzte, tabernakleko sartzean saskian diren ogiak, (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nPerpaus barnean, aditzaren argumentu baten ondotik:\nMoisi halaber erran zioen: Igan zaizte Jauna gana, zu, Aaron, Nadab, Abiu, eta Israelgo hirur hogoi eta hamar zaharrak, eta adoratuko duzue urrundik. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nZainak halaber berria eman zuen, zioelarik: Berriketaria goan zaiote, eta ez da gibelerat itzultzen. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nPerpaus barnean, eta juntagailuaren ondotik:\nZilharrik eta kobre menastarik, Jaunari eskaini ziozkan eta halaber setim zurak asko zerbitzutako. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nManasek izatu zituen gozamenetan Isakarren eta Aserren lurretan Bethsan eta bere herriak, Jeblaam bere herriekin, Dorgo egoiliarrak eta hiriak; Endorgo egoiliarrak ere eta herriak; eta halaber Thenakeko egoiliarrak eta herriak, Maiedoko egoiliarrak eta herriak, eta Nophetheko hiriko hirugarren phartea. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nPerpausaren barnean, aditzaren ondotik (oso arrunta da):\nImolatuko ditutzue halaber akher bat bekhatuarentzat, eta bi bildots urthebanakoak bakezko bitimatzat. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nPerpaus barnean, adjunktu baten ondotik:\nNola beraz biltzen baitire hirakak eta suan erretzen, halaber da gerthaturen mendeen akhabantzan. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nPerpaus amaieran (lekukotasun gutxiago, bai tradizioan bai egungo testuetan):\nErruthek ihardetsi zuen: Ez bezaizkit trebes jar, utz zaitzadan eta goan nadientzat; ezen norat-nahi egin dezazun, haratko naiz; eta non-ere geldituko baitzare, ni geldituko naiz halaber. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nDiskurtso markatzaile hau itxuraz konparaziozko perpausetan erabili da literaturan:\nEta nola arranoa bere umeenean, Halaber zu ere zaude othoi gure gañean. (Manual devotionezcoa, Etcheberri (Ziburukoa))\nIelozkor iarri behar gare gure aiphamenaz, bainan hartaz eztugu Iainkoaizunik egin behar; eta nola prestuen begia ezpaitugu ofensatu behar, halaber gaixtoen begiari eztiogu atsegin eman behar. (Philotea, Pouvreau, S.)\nNola sobera haserretzea baita bekhatu, hala halaber gutiegi egitea ere, ezta hoben gabe. (Guero, "Axular")\nEzen nola Aitak resuszitatzen baititu hilak eta bibifikatzen, halaber Semeak ere nahi dituenak bibifikatzen ditu. (Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria, Leiçarraga)\nEta nola gerra ondoko lehen urtean harriak iraizoz-jimeneztarrei uzta osoa hondatu baitzien, halako eran, non are zailagotu baitzitzaizkien bizi-baldintzak, eta nola garai hartakoa izan baitzen, halaber, Leonen anaietarik batek - Tomásek - sentitu zuen bokazio erlijiosoa, hala, Lugasteko jesuitekin zuen konfiantzaz baliaturik, hango barnetegira eraman zuen botikariak Tomás egun batean, neurri harekin, bide batez, etxekoen karga arintzen zuela. (Ur arreak, ur garbiak, Irigoien, J. M.)\nHala nola ezagutzen nuen Pariseko Kapera Saindua, halaber ezagutu ditut duela parrasta bat urte Uzbekistango monumentuak. (Herria)\nhalaberean, halabereko (eta halaberki, Etcheberri (Ziburukoa)k) ere ageri dira egungo testuetan, eta euskara mintzatuan ere bai, batez ere Nafarroan (zenbait tokitan araberean ahoskatua), erabiltzen dira:\nArdiats diezadazu halaberki grazia, Konplitzeko obligatzen naizen gauza guztia, Baita are konfrarian irauteko sainduki, Niholako estakuruz illkhi gabe arinki. (Manual devotionezcoa, Etcheberri (Ziburukoa))\nIbilgailuak bakantzen dira hirian eta halaberean eskasten nire irabaziak. (Lasto sua, Epaltza A.)\nEz, ordea, halabereko burua. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\norobat eta berebat adberbioak halaber DMaren parekoak dira. orobat euskalki guztietan erabili da, nahiz bizkaierazko adibideak urriagoak diren. Gaur egun ere nahiko erabiltzen da. Hona hemen orobat adberbioarekin zenbait adibide. orobatsu aldaera ere ageri da:\nGiputz izeriditzen danean, giputz euskera naaste gabea alegiñez; Labortarrak beren gisara, ta orobat Bizkaitarrak. (Confesio gañean eracasteac, Moguel, J. A.)\nEz diozu orobat eginen zure Jainko Jaunari. (Biblia Saindua III, Duvoisin)\nBialtzen dizkizutegu bada Judas eta Silas, zeñtzuek ere itzez orobat esango dizute. (Biblia III, Uriarte)\nOrobatsu Allitik eta Astiz arte ortan dagon Akelarre, leku auxe ere gisa beraz, arritsu eta larratsu. (Lekukotasuna, "Larreko")\nEta, orobat: ez zionat Aissatouri huts egin behar! (Hain gutun luzea, Mariama Bâ / Iokin Otaegi)\nPerpausean hartzen duen tokiari dagokionez, askatasun handia dago (adibide guztiak Epaltzarenak dira):\nOrobat ezker belaunean, ezker esk::n eta ezker besoan. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\nEta orobat galdegin, ea posible ote zen noizbait errege izan zenaEta orobat galdegin, ea posible ote zen noizbait errege izan zenak gisa horretara beheratzea bere burua\nk gisa horretara beheratzea bere burua. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\nBadira, orobat, bertze bi meta. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\nEzagun, orobat, nireganako herra. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\nGuk orobat egiteko, lanak. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\n-Ez ote da Frantziako errege orobat Nafarroakoa? (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\n-Nik ere orobat. (Gure Jerusalem galdua, Epaltza A.)\nBestetik berebat aipatu behar dugu. Tradizioan Hegoaldean erabili zen, XVIII. mendetik aurrera. Egungo testuetan ez da sobera erabiltzen:\nBerebat egin lezake noiznai gure Jesus maitagarriak bekatarien animako ezkabiarekin ere; baña ez du Jesusek, ez, beti ori egin oi. (Jesusen amore-nequeei, Mendiburu, S.)\nFilistintarrak berebat sartu ziran eta bazter zabalak beretu zituzten. (Testamentu Zarreco condaira, Lardizabal)\nHistoriatik kanpo geratzen dira zerrendako pertsona bakoitzak ondasun haiek eskuratzeko eman zituen urteak, jakintza eta trebetasuna, izan kaleko saltzaile, kimikari, legelari edo etxekoandre, eta berebat geratzen da historiatik kanpo nola dokumentu haietan guztietan judu eta ijito hitzak, gure hizkuntzan ohi denaz bestela, “judu” eta “ijito” idazten ziren, hots, letra […] (Gotz eta Meyer, David Albahari / Navarro, K.)\nEuskara Institutua, EHU, "halaber (orobat, berebat)", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg


Laborantxa - Üngüramena - Page #89\nGeroa egün prestatzen beita, Xiberoko Bortüaren geroaren gogozkatzeko, Xiberoko Botingoak Paueko Laborantsa Kanberako partaidegoarekin diagnostiko bat egin dü. Diagnostikoan, hiru sail nausi agertzen dira, belharraren erabilpena, ardi jeistea, eta olen antolatze juridikoa. Belharra ber heinean baliatürik izan bada bortüan azken 20 urteetan, olen erabilpen kolektiboa franko kanbiatü da eta ardi jeistea ere azkarki ttipitü da. Azken püntü hortan agertzen da gaüzak kanbiatzen ari direla, gazteek bortüko ardi jeisteari lotzeko nahiküntea erakusten beitüe berriz. Olen antolakuntza juridikoari dagokionez, leheneko arrauak egokitü behar dira, bereziki olen parteliantak ez beitira haboro egünko baliazaleak eta egin züen ahozko tratüek ez beitüe balio jüridikorik. Azkenean, agertzen da ere olek balio ekonomikoa begiratü düela. Bortüaren erabilzaleekin hasirik izan diren bilkürak jarraikiko dira azaroa hatsarreala eta hortik harat proposamenen araberan xedeak eraikiko dira.\nEntzün David Tourreuil, Xiberoko Botingoako teknikalaria :\nEgoera düdakorra izanik ere, garapen perspektibak badirela iragarririk izan da igaran ostiralean Maulen egin den Axuria kooperatifaren biltzar nausian. Baikortarzün hunen froga da, hilabete hatsarrean hartürik izan den arakin berria. 14etara heltzen da orai kooperatifaren langilegoa. Axuriaren merkatüari dagokionez, Españako krisi ekonomikoaren gatik arrenküratürik agertzen da jadanik kooperatifa, nahiz eta igaran urtean ber perspektibekin merkatüa hein batetan hon izan zen. Pusketan saltzen den axuriaren merkatüan bere esperantxak ezarten dütü, etekin haboroenik emaiten dütüan merkatü horren garapenean sinesten beitü.\nEntzün Peio Quihillalt eta Jakes Sallaberremborde, Axuria kooperatifako bi ardüradünak :\nIragan neskenegünean, "Artzainen eraistea" ospatü da Ligin. Ardi saldo andana bat ikusi ahal izan da bortütik iraisten. Orotarat, 2 500 ardi bazen eta tzintzarrada ederrak ezagün ziren. Denbora ebitsü izanik ere, jenteak Bouchet ostatüaren aitzinean bildü ziren ardi tropen so egiteko eta gozatzeko. Arrestiriko animazioetan, botülüze partida, erakusketa eta filma baziren. "Artzainen eraistea " ürrentü da gaüan axurki aihari batekin eta giro hoberenean. Artzain zonbaitentako bortütik eraistea memento hunkigarri izan da, lau hilabeteko bortüko sasua ürrentü beita eta ziklo berri bat arrahasten beita.\nEntzün François Xatxeko artzaina :\nEntzün Jeannot Agor artzain lagüntzailea :\nEntzün tzintzarrada :\n2010 Urria 05\nMontpellier Agro Sup eskolako ikasle zonbaitek 15 egün Xiberoan igaran düe, laborantsaz ikerketa baten eramaiteko. Maulerik Ligi artino etxez etxe joaitez, inkesta egin düe. Aitzinetik haütatü gabe, berrogei laborarien gana joan dira laborantsa eta hazkuntz mota ezbardinen ikertzeko. Ikasleek urte bateko formakuntza bat jarraikitzen düe, garapen aholkülari izateko. Beren formakuntzako metodologia baliatu düe heben bürütü düen inkestaren eramaiteko. Erran deiküenaren arabera, orohar, frantziako beste bortüko eskualdeer konparatüz, hebenko laborantsa orano zinez bizi da. Etxalte hanitx atzamaiten da, alkarlana ageri da eta alkarte mündüa garatürik da. Baliatü düen metodologiaren erabilteko interesatürik agertü dira jadanik, etxalte ttipien geroaz gogoetatzen düen hebenko egitüra zonbaitekin.\nEntzün Isabelle Tousard Montpellier Agro Supeko formazailea :\n2010 Iraila 23\nArtzainen eraistea ospatüko da setemeraren 24 eta 25an Ligi-Aterein. Ostiralean, gaüko 9etan Ligiko Herriko gelan, Departamentüko-Bortü Zelülak (Eüskal Herriko laborantxa lagüntza zerbütxüa, Departamentüko ardi zentroa, Etxarri eta Olorueko laborantxako lizeoa) bi urtez Xiberoko bortüaz eraman düan ikerketaren emaitzak zabaltüko dütü. Setemeraren 25an, egüerditarik 3etara, ardi saldoen eraistea igaranen da. Ardiekin Larrainerik eraitsi nahi düenentako joanjina edo "naveta" bat antolatürik date Ligirik abiatüko dena goizanko 10etan eta 10.45etan. Arrestitan oren bakotxetik 19etara, « Bortüko artzainaren geroa » Aldudarrak Bideoren filmaren hedapena, bortüko tresneria eta bazterretaz argazki erakusketak, eskülangile erakustaldiak, eta mozkin saltzaleak izanen dira Ligin. Arrestiriko 5ak eterditan Botülüzea partida, ondotik züntzür bustitzea eta axuriekin aiharia herriko gelan eta jatetxeetan badirateke. Leküen etxekitzeko deit 05.59.28.51.28 zonbakiala.\nEntzün Beñat Epherre "Artzainen eraistea" egünaren antolazale bat :\nEtxe / Apartamentüak\nJean Baptiste Coyos eüskaltzain osoa\n2010 Azaroa 26Kultura\nJean Baptiste Coyos eüskalzain osoa izentatürik izan da ostirale goizan Bilbon egin den osoko biltzarrean. Jean Louis Da...