Oria, negarra darion ibaia (I) - ZientziaEus\n1992/07/01 Terés, Joxepo Iturria: Elhuyar aldizkaria\nimg height="332" src="images/A62020.jpg" width="411"/>\nAginaga ondorengo meandro eta bazterrak.\nMotondoko padura, haltzadi eta erriberak.\nPortu-etxe inguruko padura.\nOribar inguruko padura-erribera.\nTxanka behekoa baserriaren inguruko haltzadi eta padura.\nOrioko herria, portua.\nBokaleko kanalizazio, betelan eta erribera.\nHondartza eta dunak.\nItsas labarrak, itsas maldak eta panoramika.\nBehin eta berriz kantatu eta goraipatu den Oria ibaia, ia-ia bere sortze-ingurutik guztiz kutsatua egonik, 66 kilometroko ibilbidea egin ondoren goibel itsasoratzen da. Oraindik ere (bere azken ibilgunean itsasoa lagunmin duelarik) dituen azken aberastasunek negarrari ekin behar izan diote, bere etsairik bortitzenek axolagabekeriaz eraso egiten dietela ikusirik.\nKostaldeko txoko xarmant honetatik, gauzak beste era batera ikusi nahi ditugu. Ibai eder honen negar-zotinak alaitasunez ezkutarazi nahi genituzke, berak dituen azken bitxikeria ekologikoak zuei aurkeztuz. Ea denon artean galtzeko zorian dauden bizileku zoragarri hauek (erribera, padura, zona heze guztiak alegia) ezagutu, kontserbatu eta maitatuz berpizten ditugun.\nItsasoaren eraginez, ibaiak etengabe aldatzen du bere fisonomia.\nDakigunez, ibaiaren azken ibilgunean itsasoratzear dagoen leku horretan, ur gazi/ur geza binomio bereizgarriari esker, estuarioa agertzen zaigu. Ibaia lurralde hauetan zehar dantzan hasten da, abiadura lortu nahian meandro zabalak sortzen dituelarik. Ibilgune honetan uraren abiadura txikia izaten da, eta eguzkiak gogor jotzen duenean uraren tenperatura narbamen doa gorantz.\nEspazio hauetan oraindik ere agertzen diren putzu eta kanaleen egoera askotan zabortegikoa bezalakoa da.\nMareen eraginez, eguneroko tirabiran bokaletik kilometro batzuetaraino gazitzen dira Oria ibaiko bazterrak. Eragin honek baldintzatuko du, hain zuzen ere, landare eta animali espezializatu desberdinak egotea, eta landare-komunitateak zonatan bilduko dira, gazitasunaren arabera, erribera eta padurak agertuz.\nBaina estuario honen beste ezaugarri orokorrak deskribatzen segi dezagun. Oxigeno disolbatuaren tasa asko aldatzen da, bokaleko uraren tenperaturaren eta fitoplanktonaren menpe egoten delarik.\nZenbait zonatan landaredi tipikoa kontserbatzen da\nEstuarioko sistemak, prozesu geomorfologiko bereziak ditu; ibai eta itsasoaren gorabeherek sortutako garraio-prozesuen arteko harremanak eraginda, hain zuzen ere. Eragin hauek batera gertatzen direnean, sedimentu asko sortzen da, garrantzitsuenak buztina eta materia organikoz osaturikoak izaten direlarik. Beren azken ibilguneko ezker-eskuineko tarteak jalkin berriz osatutakoak direla esan dezakegu; Koaternariokoak hain zuzen ere, kasu gehienetan antropizazio-maila altua dutelarik.\nOria ibaiaren inguruan sortutako "polderrak" oso ondo txertatuta daude paisajean eta espezie askorentzat leku garrantzitsuak dira.\nDena den, Euskal Herriko estuario guztietan gertatu den bezalaxe, giza okupazioa oso nabaria da. Bertako kanalen dragaketa eta (nola ez) helburu desberdinez buruturiko betelanek eta kanalizazioek, Oria ibaiaren estuarioa erabat baldintzatu dute. Gainera estuario hau, beste asko bezala, portu natural bilakatu zen, bere inguruan populazio ugaria kokatu eta gure kasuan Orio herria sortuz.\n1. Carcinus; 2. Esparidoak; 3. Aingira; 4. Palaenon; 5. Gobidoak eta 6. Crangon.\nHerri hau zabaltzeak eta nekazaritza nahiz abelazkuntzarako espazioak sortu beharrak, estuarioko zati handiak lehortzea eragin zuen, aldi berean bere balio ekologiko naturalak galdu egin zirelarik.\nEstuarioa zer den eta dituen bereiztasun garrantzitsuenak (neurri batean behintzat) aipatu ondoren, Oria ibaiaren estuarioak dituen txokorik interesgarrienak eta beren inguruko gorabeherak aipatuko dizkizuegu. Horretarako begiratu ondoko mapari; adierazgarri izango den zona bakoitzarekiko argazki eta komentarioak aurkezten saiatuko bait gara.\nAginaga ondorengo meandro eta bazterrak\nBokaletik 6 kilometrora, gutxi gorabehera, Oria ibaiak bere abiadura bizkortu nahian meandro politak osatzen ditu. Ibai ertzetako harrizko zaindariak ezkutatu dira. Lur berri hauen gainean gizakiaren eragina inguruneari egokitu zaio eta eskaintzen zaigun panoramika paregabea da. Bere horretan lagatzea nahikoa litzateke, ekosistema eta txoko politak suntsitzeko dugun ohitura inozoak baztertuz. Administrazioak, berak markatutako lege eta araudiei jarraituz, babes legala eman beharko lioke ibai honi, azken kilometro hauetan dauden bitxikeriak beti kontserba daitezen.\nBestalde, ibaien egoera tamalgarria konpontzeko bada garaia. Goraipatu den premia eta plangintza gauzatuz, ea ibai honek besteek bezalaxe kendu zitzaiona berreskuratzen duen. Dena den, itsasoaren eraginez batez ere, ibilgune horretan dexente itxuratzen da, egindako ikerketa desberdinek frogatzen dutenez. INSUBE-k adibidez, aipaturiko ibilgune honetan fauna demertsala aztertu zuen. Horretarako azkenengo 6 kilometro hauek sailkatuz oso lan interesgarria burutu zuen: barne-zona, erdialdekoa eta kanpokoa.\nAdibide modura, egindako ikerketan 1.000 metro karratuko fauna suprebentikoaren (krustazeoak, misidazeoak, isopodoak, krimazeoak, anfipodoak) kopurua 10 milakoa izan da, dentsitate hau oso aipagarria delarik. Oso interesgarria izango da, ibaiaren egoera ekologikoa berreskuratu ondoren, ikerketa konparatiboak egitea.\nMotondoko padura, haltzadi eta erriberak\nOria ibaiaren ibilguneari jarraituz, erdialeko zonan ezker-eskuin padura, haltzadi eta erriberak topatuko ditugu. Dagoenekoz, aipaturiko sistema hauetan Euskal Herriko kostalden padurak oso egoera kezkagarrian daude. Ibilgune honetan daudenak bakarretakoak eta kontserbazio aldetik onenetakoak direla baiezta dezakegu. Hauetan bere hedadura eta konfigurazioa dela medio, Motondokoa aipatzekoa da.\nAipaturiko paduran ondo egiazta daiteke landarediaren eboluzio naturala: zona lohitsuetako landareak (aster, ihiak, ...), eta zuhaixka subhalofitoak (Baccharis-ak) daude eta ur gezaren emaria nagusitzen denean lezkadia agertzen da, atzekaldean haltzadiak basoaren hasiera markatzen duelarik.\nPaduretan oso landaretza (halofiloa eta suhalofiloa) gutxi dago Euskal Herrian, bera kokatzen deneko bizileku hauen urritasuna dela eta. Leku hauetara bakarrik moldaturik, Oria ibaiko estuarioa oraindik ere landaretza honen adibidez aproposa da, dudarik gabe zona honen balio ekologikoa indartuz.\nDagoenekoz, landarediaz egindako ikerketak kontutan harturik (Aranzadi Zientzi Elkarteak egindakoak, Jaurlaritzaren enkarguz egindakoa eta plazaratutakoak) zona guzti honek tratamendu berezia izan beharko luke. Gainera, ikerketa sakonagoak eginez gero, ekosistema honen balio botanikoa aberastu egingo litzatekeela esan daiteke. Orain arte azaldutako espezieen artean, bakar batzuk oso bakanak dira, duten garrantzia gehiago azpimarratzen delarik.\nLandaretza halofito honen barruan (nitrofilo ezaugarriak dituztenak ere bai), oro har azken ibilgune honetan eta zona guztiak kontutan harturik, ondokoak aipatzekoak lirateke: Triglochin maritima, Ruppia maritima, Puccinellia fasciculata, Aster tripolium subsp. tripolium, Inula crithmoides, Halimione portulacoides, Spergularia maritima, Spartina alterniflora, Scirpus maritimus subsp. maritimus, Scirpus pungens, Juncus maritimus eta Cochlearia pyrenaica subsp. aestuaria.\nBestalde, komunitate halofito honen inguruan, beste komunitate batzuk ere badira (subhalofitoak, hidrolifoak, nitrofiloak, helofitoak, ...).\nKomunitate hauen barruan aipatzekoak lirateke: Althaea officinalis, Tamarix africana, Alnus glutinosa, Phragnites austrlis, Typha latifolia, Typha angustifolia, Baccharis halimifolia, Apium graveolens, Galim palustre, Galium elongatum, Samolus valerandi, Scutellaria galericulata, Stachys palustris, Xanthium strumarium subsp. italicum, Bidens tripartita, Alisma plantago-aquatica, Potamogeton pusillus, Iris pseudacorus, Polipogon monspeliensis, Equisetum ramosissimun, Equisetum fluviatile, Lepidium ruderale, Melilotus altissima, Euphorbia pubescens, Alopecurus pratensis subsp. pratensis, Eleocharis palustris, Carex otrubae, Carex punctata, Carex extensa, Dactylorhiza maculata, ...\nIrakurleak gaur egungo egoeraren banaketa gehiago zehaztu nahiko balu, ikus Jaurlaritzak argitaratutako Euskal Autonomi Elkarteko Landarediaren Mapa: 64–I orria.\nOria gainetik ubarroiaren hegada.\nBereziki landaretza aipatu badugu ere, ez ditugu bizidunen beste taldeak ahaztu behar. Hegaztiarenak badu bere lekutxoa, eta oso garrantzitsua gainera. Egindako behaketa bakanetan oso hegazti interesgarriak ikusi dira. Hondokoak aipa ditzakegu: lertxun hauskara (negutarra), lertxuntxo txikia (azken urte hauetan negutarra), uroiloa, uroilanda, kurlintak, kuliskak, txirriak, txirritxoak, kaio desberdinak (kaio hauskara, antxeta mokogorria, kaio iluna), ubarroiak, martin arrantzalea, hegabera, basahatea, antzara, ahate txistularia, lezkariak, ... Espezie gutzi hauek era batera edo bestera zona hezeekin lotura handiak izaten dituzte. Dena den, ikerketa sakonagoek ondorio aberatsagoak gauzatuko lituzkete.\nTxirri arrunta, paseko hegazti tipikoa, paduretan.\nHegazki-kopurua ez da inoiz handia izango, baina dibertsitatea bai. Eta logikoa da; hegazti askok eta askok beren migrazioak Euskal Herriko kostaldeko bidetik burutzen bait dituzte. Tamalez, esku bateko behatz adina zona heze ere ez dago.\nOndorio modura, Oria ibaiaren azken ibilgune hau hegazti desberdinek beren bisitatxoak egin ditzaten oso leku aproposa dela ziurta dezakegu. Halaber, batzuek habiak egin ditzaten ehiza galeraztea litzateke lehen pausoa.\n1. Carcinus; 2. Palaenon; 3. Crangon; 4. Aingira; 5. Pleurenoktiformeak; 6. Gobidoak.\nBadira, beste bizidun batzuk ere. Nekez ikusten dira, aipaturiko zonan oso ugari izanagatik. Aipatzekoa da narrasti- eta anfibio-kopurua nahikoa handia izanik espezie batzuen dentsitatea oso kontutan hartzekoa izatea (Rana temporaria edo baso-igel gorriarena esaterako). Talde hauen barruan ondokoak aipa ditzakegu: baso-igel gorria, ur-igel arrunta, apo arrunta, uhandre palmatua, txantxiku arrunta, musker berdea, sugegorria, suge gorbataduna, horma-sugandila, ... Badirudi Oria ibaiak zona epel eta zona heze-hotzeko espezieak bereizten dituela, azken hauek ezker aldeko zonaren tipologia hartuz. Ibilgunetik eskuin aldera jotzen badugu aldiz, beste espezie batzuk daude: uhandre marmolairea, eta ibilgunetik ez oso urruti zuhaitz-igel arrunta eta hegoaldeko zuhaitz-igela (Mediterranio aldeko espezie tipikoak).\nOrnogabeak ere ugari izaten dira: beldarrak.\nDena den, espezie guzti hauen egoera zenbaitetan atzerapen handia jasaten ari da; batez ere tamaina handiko espezieak (musker berdea, sugegorria, ...). Kontutan hartu behar dugu, zona hauek nahikoa txikiak direla eta egindako betelanak berriz erraldoiak.\nZona honetan, bokalera hurbilduz, ibaiko bizidun-kopurua aipagarria da, nahiz eta bizidunen biomasak eta dentsitatek jaisteko joera adierazi. Berriro ere, hamar berdea agertzen zaigu nagusi, pleuronektiformeak ere (platuxa esaterako) nabarmentzen direlarik.\nPortu-etxe inguruko padura\nNarrastiek populazio handiak osatu ohi dituzte. Musker berdea.\nPadura bitxi hau litzateke ibai honetan ezker-eskuin agertzen diren sistema anizkoitzen adierazle aproposa eta garai bateko berezko ekosistemen lekukoa. Lehenago aipatu ditugun landare-espezie asko daude padura zoragarri honetan, eta martin arrantzalearen kanta eta hegada zoragarriaz gozatzeko leku aproposa da. Bere egoera nahikoa ona izan arren, ezker aldeko landaredia (haltzadia) eta bere egoera orokorra hobeagotzea komeniko litzateke. Txoko gutzi hauek Oria ibaiaren globaltasunaren barruan zehar beharrezkoak dira eta mimatu egin beharko genituzke.\nOribar inguruko padura-erribera\nPortu-etxe inguruko padura itsasgoran.\nZona honek ez luke eragin handirik behar baldintza ekologiko onargarriak berreskura ditzan, zeintzuk paisaje-aldetik ibaiaren globaltasunerako ezinbestekotzat jotzen bait ditugu.\nTxanka behekoa baserriaren inguruko haltzadi eta padura\nPaisaje bitxi hau gure ibai-bokaletan ikustea harrigarritzat jo dezakegu.\nPadura txiki hau azpimarratu nahi izan dugu. Alde batetik kontserbazio-konfigurazio eta dinamika aldetik bizi-bizirik aurkitzen delako, eta bestetik ibaiaren eta errepidearen arteko muga natural modura agertzen delako. Aurrerapenaren izenean inguru hauek asaldatzen dituzten mugimendu eta makinek oroitzapen historiko soil bilakatuko dituztela adierazi behar dugu.\nZona hauen problematika:\nOndoko argazkiak ikusita, irakurleak ez duela inolako ustegaberik jasoko uste dugu; gure kostaldeko gune gehienetan horrelakoak agertzen bait dira. Zoritxarrez, gure begiak ez dira jadanik antzeko ikuskizunekin harritzen.\nTxanka azpiko padurako betelanak.\nDena den, hausnarketa txiki bat eskatuko genuke. Oso zaila gertatuko litzaiguke gaur egun horrelakorik irenstea, batez ere, zona guzti hauek interes handiko eta babes-kokagune bezala goraipatzen direnez, eta gure Euskal Herrian zona hauetako egoera kezkagarria dela kontutan hartuz, arrazoirik ez da falta kontserbazio eta berreskurapena lehen bait lehen gauza daitezen. Baina oraingoz, utz dezagun gaia aurrerantzean sakonago tratatuko bait dugu.\nORIA, NEGARRA DARION IBAIA\nZure zotina entzun nuenean, maitale bakarti baten gisa sentitu nintzen, inpotentzia neketsu batek bildu ninduelarik. Herioaren erakarpen basatia...\nArrats hartan, agian, maitemindu egin ninduzun.\nDesamorio batek eraginda hartu nuen autoa eta norabiderik gabe irten nintzen. Donostiarantzako errepideari jarraitzen nintzaion abiadura geraezinaren menpe, gainerako autoen txismistek musukatuko nindutenaren beldurrik gabe. Arratsaldeko eguzkia goian zegoen artean, bero, mikatz, kristalek isurtzen zuten izerdia ene bihotz zaurituari zerizkion malkoez nahasten zelarik. Ezer gutxi ikusteko prest.\nZubia igaro nuen abiadura motelduz. Eguzkiaren izpiek zugan isladatuta itsutu egin ninduten. Bapatean ene bihotzaren begientzat ikusgarri bilakatu zinen. Barneko ekaitza moteltzen hasi zen eta azeleragailua lasaitzen, zuri so nengoen bitartean. Semaforo gorriak mundura itzuli baninduen ere, grina ezezagun batek hartu zizkidan ahalmenak. Zaila zitzaidan zugandik urruntzea; arriskutsua hurbiltzea. Ustegabean, balazta zanpatu eta bidezidor ezezagun batera sartu nintzen. Autotik jaitsitakoan, erabaki aldrebesa hartu ote nuenaren zalantzan ari nintzen dantzan. Burutazio okerrak nituela adierazi zidan gero bizi izan nuenak.\nTxalupa baten kanta traketsak erakarri eta urrezko uhinek zure uniformetasuna hautsiz osatzen zuten irudiek hipnotizatu ninduten. Lasai nabigatzen zuen untzi zaharkituak ur apaletan. Gogoz mugitzen zinen, aldiz, soro eta baratz artean. Hegazti bihurriak zure masail distiratsuak musukatzen. Urpekari zaratatsuak, zure etsipen otzanaren balada. Baso ezkuturen bat noiz-behinka zu gerizatu nahian eta zu, ur korrikalari, freskotasunaren egarriz mugitzen zinen, aske, basati, baina maitekiro biratzen zenuen gorputza hanhemenka, laztan goxoez inguruan ferekatuz.\nLuze begiratu nion zure itxura dotoreari, zure ibilera lirainari, zure jauzi lehorrari. Eguzkia oheratzeko bidea hartzen ari zen eta hodei ertza eraldatzen zen heinean zure ur gardenak gorriztatzen hasi ziren. Bihotz hotzarentzako berotasuna eskaintzen zenuen. Zure irribarrearen algarak espero banituen ere, tristuraz begiratu zenion munduaz bestaldetik zetorkigun irudipen fantasmagorikoari. Zure sabeleko malko etsiek agurtu zuten arratsa.\nItsasoratzean, zure desio isila eta zure negarra orroe bilakatzen zirela eriden nuenean bete nintzen zutaz. Oihu etsien atzetik garraiatzen zenuen baretasunaz jantziko banintz ere, izaki jeloskor bilakatu nintzen. Jeloskor, Kantauri itsasoak bere magalean kulunkatzen zintuen gauean arima bakartiaren morroi izendatu ninduzulako. Oria, Oria, zure izenaren doinua kantatzen zuen bitartean lokartu zinen, zure amets ezkutuetara murgilduz.\nBihotzean sentimendu berria nuelarik, autoa hartu eta amodio galduaren bila atera nintzen; arrats hartan bizitzak baduela esperantzarik frogatu bait zenidan.\nZona hezeak arriskuan


Errenga mendiko itxitura konpondu dute, abeltzainek eskatuta : Oarsoaldeko Hitza\nErrenga mendiko itxitura konpondu dute, abeltzainek eskatuta\nOiartzungo eta Lesaka arteko mugan dagoen itxitura konpondu dute bi udalerrietako udalek. Erdibana ordaindu dituzte konponketa lanak.\nErrenga mendiko itxiturak mugarri gisakoa da.\nOiartzun eta Lesaka artean dagoen Errenga mendiko itxitura bat konpondu dute bi udalerri horietako udalek. Oiartzungo zein Lesakako abeltzainek eskatu zuten muga hori konpontzea.\nGuztira, 5.160 euroko gastua egin dute bi udalek, eta erdibana ordaindu dute. Oiartzunen kasuan, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Hobekuntza Funtsaren laguntzarekin ordainduko da 2.805 euroko kopurua.


← Casimir Perier - Étienne Maurice Gérard →\npolitikaria, gudaria eta arte bildumagilea\nNicolas Jean-de-Dieu Soult (Saint-Amans-la-Bastide, 1769ko martxoaren 29a - ib., 1851ko azaroaren 26a), Dalmaziako 1. dukea, izengoitiz Burdinezko eskua deitua, frantziar militar eta politikaria izan zen. Frantziako historia osoan Mariskal Jeneral (Maréchal général des camps et armées du roi) izendatuak izan diren sei ofizialetako bat da. Hirutan Frantziako lehen ministroa izan zen.\n1785ean sartu zen Frantziako armadan. Frantziako Iraultzako Gerretan parte hartu zuen eta, Fleurusko garaipenaren ostean (1794), brigada-jeneral izendatu zuten. 1799-1800 bitartean, André Massénaren aginduetara borrokatu zen Suitza eta Italian. 1804an Inperioko mariskal izendatu zuten. 1805ean, parte hartze erabakigarria izan zuen Austerlitzeko guduan. Honen ondoren, Europako estrategarik hoberena zela erran zuen Napoleonek.\n1808tik aurrera Iberiar Penintsulako Gerran aritu zen. 1809an Napoleonek Espainiako armadako maior jeneral izendatu zuen. Urte bereko azaroan garrantzi handiko garaitia lortu zuen Ocañako guduan. Josef Bonaparte erregearekin desadostasun handiak zituenez gero, 1812an Frantziara itzuli eta Saxoniako frontean jardun zuen. 1813an, berriz ere Iberiar penintsulara joan zen, Pirinioetako kanpaina zuzentzera. Baina Sorauren eta San Martzialen porrot egin zuen.\n1814an Napoleonek uko egin zion koroari. Abenduan Luis XVIII.a errege berriak gerra ministro izendatu zuen Soult. Baina 1815ean Napoleonek Elba uhartetik ihes egin zuelarik, Soult batu zitzaion eta haren ondoan borrokatu zen Ehun Egunetan, Waterlooko guduan barne. Hori zela eta, 1816-1819 bitartean Alemanian erbesteraturik bizi izan zen. Frantziara itzulirik, Luis Filipe I.aren erregealdian hainbat kargu politiko bete zituen.\nOrriaren azken aldaketa: 2 ekaina 2019, 19:07.


Ikerkuntza eta irakaskuntza >> Artikulu zientifiko-teknikoak >> Artikulu zientifiko-teknikoak Kalte Zerebrala\n- PEGa duten haurrek elikagaiei dieten abertsioaren tratamendu prebentiboa\nOihana Ramos Nuñez haur logopedak artikulu honetan azaltzen duenez, elikagaiak ahotik hartzea estimulatzeko tratamendu logopedikoak murriztu egiten du gastrostomia endoskopiko perkutaneoa duten haurrek janariari abertsioa izatea elikadura alternatiboa jartzen zaienean. Gehiago irakurri>>\n- “Traumatismotik ez daukat hilekoa, zergatik?”\nAlterazio hormonalak eta horien ondorioak, esaterako, hilekoaren zikloan izandako aldaketa batzuk edo pertsonarengan sexu interesa murriztea emakumeetan ere gerta daitezke, hartutako kalte zerebral baten ondoren, batez ere traumatismo kranioentzefaliko baten ondoren. Daitekeena da lesioak hipofisiaren funtzionamendua aldatzea (hormonak jariatzen dituen guruina), edo hipokanpoarena (garunaren zati bat, baita ere hormonak jariatzen dituena, esaterako, hilekoaren zikloa erregulatzen duten gonadotropiak). Arlo horretan ere, beharrezkoa da aldaketa horiek ulertzea, beste mota bateko kausak ez bilatzeko eta konponbidea bilatzeko, eta nahi ez diren sintomei aurre egiteko tratamendu posibleak aztertzeko. Gehiago irakurri>>\n- HKZ baten ondoren gizonezkoen gorputzean sexu disfuntzio bat izatearen arrazoi anitzak\nKalte zerebralaren tratamenduan erabiltzen diren farmako batzuek eragina izan dezakete ugalketa aparatu maskulinoaren funtzionamendu egokian, oro har, baita bulkada eta desira sexualean ere. Horrelako alterazioen aurrean, sakondu egin beharko genuke lesioaren ondoren izandako aldaketa kognitiboen edo konduktualen ondorioz sexu funtzionamenduan egon daitezkeen arrazoi hormonaletan, emozionaletan eta/edo mugapenetan. Gure gorputzaren erantzunak ulertzea lagungarria da gure burua ezagutzeko eta onartzeko. Hala ere, kasu horietan, komeni izaten da medikuarengana joatea arrazoiak zehazteko eta disfuntzio hori beste osasun arazo batzuen zantzu izan daitekeen ikusteko. Gehiago Irakurri->\n- Bideoa: Zer gurpil aulki motordun behar dut?\nAita Menni Ospitaleko kalte zerebraleko zerbitzuko profesionalek, bideo honen bidez, aholku eman nahi diete propultsio elektrikoko gurpil aulkiak erabiltzeko tenorean dauden pertsonei, prestazioak eta argibideak azalduz. Aulki motordunak aukera asko eskaintzen ditu, baina gaitasun jakin batzuk eta erabiltzeko entrenamendua behar dira; izan beharreko ezaugarriek pertsona bakoitzaren premiei eta erabiltzeko inguruneari erantzun beharko diete. Gehiago Irakurri->\n- Telerrehabilitazioa logopedian\nAldi honetan ikusi dugu azkar ikasten dela, pazienteak eta senideak egokitzen direla eta onuragarria dela; horregatik, etorkizunean horrelako tresnak garatzen jarraituko dugu. Gehiago Irakurri->\n- HGK duen pertsonaren zaintzaileen gehiegizko zama prebenitzea edo murriztea\nTaldeka aplikatzeko Educa-DC prorograma psikedukatiboaren bidez, estresaren aurrean babesteko teknikak erakutsi eta dinamizatzeaz gain, ulertzen eta erabiltzen ere lagun dezakegu. Gehiago Irakurri->\n- Bideoa: portaera eta emozio nahasmenduak iktusaren ondoren\nOso pertsona gutxik entzun dute hitz egiten iktus baten ondoren emozio eta portaeretan gertatzen diren nahasmenduez, baina oso-oso ohikoak dira, eta arazo ugari sortzen diete sufritzen dituztenei zein senideei. Gehiago Irakurri->\n- Garuneko narriadura duen pertsona batek bere egoerari eta ondareari buruzko erabakiak har ditzake?\nNarriadura kognitiboa zahartzearekin lotzen da askotan. Prozesu konplexu, etengabe eta heterogeneoa da. Beste arrazoi batzuengatik ere gerta daiteke, hala nola hartutako kalte zerebral batengatik. Ibilgailuak gidatzea, lan egiteari uztea, testamentua egitea, kreditu bat eskatzea, bozkatzea, zaintzaile bat kontratatzea...ohiko eta ezohiko erabakiak dira, baina denak normalak dira gure bizitzetan. Pertsona batek mota horretako erabakiak har ditzakeen edo lagundu behar dioten bereiztea da "erabakiak hartzeko ahalmena baloratzearen" helburua. Gehiago Irakurri->\n- Jolasa tresna terapeutiko gisa\nHaurren neuroerrehabiliazioari buruz hitz egiten dugunean, jolasa eta ikaskuntza elkarrekin doaz. Gure esku-hartzeak ahalik eta eredu motor gehien eta zentzumenak prozesatzeko gaitasunik gehien bereganatzea izan behar du helburutzat. Gehiago Irakurri->\n- Suminkortasuna iktusa izandako pertsonengan\nIktusek arazo psikikoak eragiten dituzte, eta horiek eragin negatiboa dute erasandako pertsonaren eta senideen bizitza kalitateaniktusa izan duten lagunen erdiek baino gehiagok suminkortasuna agertu dezakete, eta alterazio hori, gainera, portaera erasokorrak eragiten ditu.Suminkortasuna eta gainerako alterazio psikopatologikoak sakontzen jarraitu behar dugu gure praktika klinikoa hobetzeko. Gehiago Irakurri->\n- Kalte zerebrala duten pazienteen orekaren entrenamendua perturbazioetan oinarrituta\nErrehabilitazioaren erronka handietako bat da pazientea oinez hasten denean seguru ibiltzea eta ez erortzea. Perturbazioan oinarritutako orekaren entrenamenduak erreakzio erreflexuen kontrola hobetu nahi du. Gehiago Irakurri->\n- Zer da lehen mailako afasia progresiboa?\nDiagnostikoa egiten denetik, berariazko tratamendu logopedikoa eta laguntza behar du, bai maila neuropsikologikoan, bai hizkuntza mailan, endekapenezko prozesuaren faseetan. Ezaugarri nagusi gisa objektuak eta irudiak izendatzeko zailtasunak izatea duen sindrome hau gero eta gehiago diagnostikatzen dute endekapenezko gaixotasunen esparruan. Gehiago Irakurri->\n- Taldeko jarduera fisikoaren garrantzia kalte zerebrala duten pertsonen errehabilitazioan\nTaldeko jarduera fisikoa tratamendu mesedegarria da gaitasun fisiko eta funtzionala hobetzeko, errehabilitazio anbulatorioko fasean zein egonkortze fasean.\n- Nola bihurtu bainugela gela irisgarri\nBainugela egokituak nabarmen hobetzen du mugikortasun arazoak dituzten pertsonen bizi kalitatea. Gela horretan autonomia eta segurtasuna irabazi, hainbat irtenbide proposatzen ditugu desgaitasuna duten pertsonen irisgarritasuna hobetzeko eta ongizatea emateko. Gehiago irakurri->\n- Emozioak aurpegietan atzematea iktusaren ondoren\nEmozioen espresioa eta errekonozimendua funtsezkoak dira ingurunea ulertzeko eta ingurunearekin elkarreragiteko moduan, eta gure portaeraren bultzatzaile eta modulatzaile indartsuak ere badira. Gehiago irakurri->\n- Terapia okupazionala etxean\nEtxeko arretan pazienteak bere ingurunean ekintzak egiteko dituen ahultasunak eta sendotasunak ebaluatzen dira, eta horietan oinarrituz, tratamendu-plana ezartzen da. Gehiago irakurri->\n- Balorazio neuropsikologikoa Garuneko Kalteko Zerbitzu batean\nGaruneko kaltea errehabilitatzeko geuk egindako balorazio neuropsikologikoko estrategiaren laburpena duzue hemen. Lan metodo hau ohikoen artean aukeratu dute, batetik, erraza dela erabiltzeko, eta bestetik, ikuspegi holistikoa duelako. Espero dugu zuentzat ere erabilgarria izatea. Gehiago irakurri->\n- Zutik egotearen eta ibiltzearen garrantzia\nGure paziente txikiei laguntzeko beharraren ondorioz sortu zen desberdinak diren bi laguntza tekniko batzearen ideia: mugitzeko UPSEE gailua eta burua kontrolatzen laguntzen duen HEADPOD sistema dinamikoa. Gehiago irakurri->


Maiaren “jarrera xenofoboa” salatu dute, bakarrik dauden migrante adingabeak kriminalizatzen dituela eta - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nMaiaren “jarrera xenofoboa” salatu dute, bakarrik dauden migrante adingabeak kriminalizatzen dituela eta\nEuskalerria Irratia 2022-01-14 07:33\nEnrique Maia alkatea, 2014ko hauteskunde kanpainako irudi batean. Gibelean duen afixak "navarrisimo" dio, guztiz nafarra.\nAzken asteburuetan Iruñean izandako zenbait lapurreta eta erasoren ondotik, Enrique Maia alkatea gertakariok bakarrik dauden migrante adingabeekin lotzen ari da. Bereziki, erasoetako bat Carlos Garcia Adanero UPNko diputatuaren seme batek pairatu zuenetik, eta eraso horrek Espainiako hedabideetan oihartzuna izan zuenetik.\n“Egitate bat da menek [bakarrik dauden migrante adingabeek] egindako mota honetako delituak izaten ari direla”, esan zuen atzo Maiak. “Zintzoak izan behar dugu eta gauzak diren bezala esan behar ditugu, ezin dituzu gauzak esan gabe utzi estigmatizatzen ari zarela eman dezakeelako”, gaineratu zuen.\nNafarroako Gobernuko Gizarte Aferetako kontseilari Mari Carmen Maeztuk irmoki erantzun zion: “Maia ez da egia esaten ari; izan ere, gobernuaren ardurapean dauden haurren aurkako batere salaketarik ez dago”.\nIruñean Udaltzaingoaz gain dauden beste bi polizien (Espainiako Polizia Nazionala eta Guarda Zibila) arduradunaren, hau da, Espainiako Gobernuaren Nafarroarako ordezkari Jose Luis Arastiren arabera, “ez dago molde honetako erasoak oro har daukagun delinkuentzia baino gehiago direla erakusten duen estatistikarik”. Arastik, halaber, eskaera zehatz bat egin zuen: “Ez ditzagun estigmatizatu bakarrik dauden adingabeak”. Nolanahi ere, Arastik irrist egin zuen bere adierazpenetan, eta arrazakeriaren mugatik gertu egon daitezkeen adierazpenak ere egin zituen: "Gazte hauen artean ez daude soilik magrebiarrak. Halaber badira latinoak eta ekialdekoak. Ezin esan daiteke jatorri bakarrekoak direnik".\nAlor politikoan, Geroa Baik alkatearen “jarrera xenofoboa” salatu du, eta “bakarrik dauden adingabeak kriminalizatzea giza eskubideen ikuspegitik guztiz onartezina” dela gaineratu. Ahal Duguk, Ezker Batuak eta Batzarrek auzi honen inguruko agiri bateratua karrikaratu dute. “Alkateari eskatzen diogu eskuin muturraren diskurtso xenofoboa bazterrean utz dezala”, idatzi dute. Halaber, “sumindurik” azaldu dira Maiak akusaziook egin dituelako “Nafarroako Gobernuaren ardurapean dauden adingabeen aurkako inolako datu zehatzik eskaini gabe”.


Salgai jarri eta astebetera, Microsoft "Office 2003" bertsio pirata agertu da | Consumer\nSalgai jarri eta astebetera, Microsoft "Office 2003" bertsio pirata agertu da\nKonpainia ez da ahaltsua, oraingoz Liman hauteman den praktika horren aurrean.\narabera: Igandea, 2003ko azaroaren 02a\nMicrosoft-en ofimatika-pakete izarra, “Office 2003”, mundu osoan zabaldu eta astebete igaro ondoren, Limako galeria espezializatuetan ‘software’ horren bertsio pirateatua saltzen hasi dela ikusi da.\nDiana Segamik, Limako bulegoko bozeramaile batek, informatikaren arloko AEBetako erraldoiak, berretsi zuen informazioa. “Ezin dugu ezer egin pirateriaren aurka, bezero ona heztea izan ezik, harritu egiten gaitu irteera hau atzeratu izanak (legez kanpokoa)”.\nPaketearen legezko bertsioa hirurehun eta bostehun dolar arteko prezioan saltzen da, baina kopia pirata ehun bakarrik eros daiteke (hogeita hamar dolar baino zertxobait gutxiago) eta, dirudienez, erabiltzeko eragozpen teknikorik gabe.\nSegamik esan zuen “Office 2003”-ren kopia piratak ager zitezkeela, eta adierazi zuen herrialde garatuetako jendea Perura iristen dela pirateatutako bertsioak erostera, kostu txikia dutelako.\nBozeramaileak esan zuenez, beste herrialde batzuetan ere gertatzen den lehia desorekatu horren aurrean, konpainiaren xedea da “jatorrizko produktua erosteko aukera tekniko eta berme guztiez baliatzea komeni zaion jendea kulturalizatzea”.\nbertsioak Office-eu piratas-eu


Fernando Tarancon: «Oinarrizkoa da komikia hezkuntzako curriculumean sartzea» | Kultura | Naiz\n2020 AZA. 23 - 20:52h\nJaizki Fontanenda | Foku\n«Haurrei zuzendutako komikigintza beti iruditu zait bide interesgarri bat irakurle hasiberrientzat»\n«Autoreetako askok gurekin jarraitzen dute beraiek nahi dutelako, ez betebeharrik dutelako, eta hori da politena»\nHogei urte joan dira dagoeneko…\nEz dira urte asko. Duela hogeita bost urte hasi ginen Santutxun Joker dendarekin eta uste dut ordutik zeozer ikasi dugula. Kazetaritza ikasketak amaitu berri nituen eta Iñigo lagunak liburu denda bat irekitzea proposatu zidan, gure auzoan, komertzialki lekurik onena ez bazen ere. Baina ez ginen hiriaren erdialdera gerturatzen saiatu ere egin. Gaztetxo batzuk ginen.\nUste dut noiz edo noiz esan izan duzula Astiberri editoriala sortzea, negozio erabaki sendo bat baino gehiago, irakurle suhar baten ekintza ausarta izan zela.\nEditoriala liburu dendan izan genituen elkarrizketa batzuetatik sortu zen. Bost urte eman ondoren komikiak saltzen, uste duzu asko dakizula eta saiatu egiten zara. Berehala ohartzen zara, ordea, ez dela hainbestekoa dakizun hori. 2001ean abiatu genuen argitaletxearen jarduna, ilusio handiarekin eta ezagutza gutxirekin. Berehala jaso genuen eskarmentua. Gauza asko ez genituen ezagutzen, adibidez, argitaletxe baten biziraupenaren zati handi bat bere katalogoaren salmentatik datorrela. Hilabeteko diru sarrerak ez dira soilik ateratako azken lanetatik heltzen, baizik eta horietatik eta katalogoan dituzun beste milaka liburuetatik. Aldiz, lehenengo urtean katalogo hori ez da existitzen. Bistakoa dirudi, ezta? Bada, ba al dakizu nortzuk ez genuen horren berri? Finantzaketa handia behar genuen eta ez geneukan.\nDenboran atzera egin eta duela 25 urteko Fernando Taranconekin topo egingo bazenu, zer esango zenioke?\nEz duzu lortutakoa sinetsiko, motel!\nAstiberrik hartu duen tamainagatik diozu?\nEz, izan ere, ez dugu horrelako garrantzirik hartu, are gutxiago alor ekonomikoan pentsatzen ari bazara. Komikizale amorratua izanik, aldiz, Astiberrik Moebius bezalako autoreekin aurrez aurre hitz egiteko aukera eman dit. Bera gerturatu izan da guregana argitaratu izan ditugun lanengatik zoriontzera. Bera nigana eta ez ni beregana. Hori esango bazenio duela hogeita bost urteko Fernandori, ez luke sinetsiko. 12-13 urterekin miresten nituen egileen lanak argitaratzen ari naiz orain.\nEta nola gerturatzen zara horrelako sortzaileengana eta proposatzen diezu ia ezezaguna den editorial batean beren lanak argitaratzea?\nBi egoera desberdin gertatzen dira. Batetik, Estatu mailako autoreak daude, eta, bestetik, nazioartekoak. Teknologia berriek asko errazten dituzte gauzak. Gurea bezalako argitaletxe batek, 2001ean sortua, ziurrenik ez zuen biziraungo 90eko hamarkadan abiatu izan balitz. Mezu elektroniko bat, nik bidali edo Planeta argitaletxeak bidali, mezu elektroniko bat besterik ez da; sinadura bakarrik aldatzen da. Egile bati idazten badiot, esaten diot argitaletxe bateko editorea naizela eta bere obra argitaratzeagatik ordainduko diodala. Interesatzen bazaio, agian baiezkoa emango dit. Teknologia berriek hori egiteko aukera ematen dute.\nEta Estatu mailako sortzaileekin?\nBidea desberdina izan da. Ikusi zutenean nazioarteko autoreak argitaratzen genituela eta ondo egiten genuela, beraiek izan ziren gugana gerturatu zirenak.\nNortzuk gerturatu zaizkizuen ikusirik, nabaria da primeran egin duzuela zuen lana.\nAutore baten lana argitaratzen dugunean errespetu osoz egiten dugu. Berehala ohartu ginen gure grina kalitatezko argitalpenak egitea zela, eta motibazio horrek berak autorearengan sakonki eragiten zuela eta gugana erakartzen zituela. Horrek ilusioa pizten dizu, baina sekulako erantzukizuna ere bada. Estatu mailako komikigintzan lehen lerroan dauden autoreen lanak publikatzen ditugu, baina ez gara inozoak. Argitaletxe handiagoek ere bota diete amua eta ez daukate gurekin geratzeko obligaziorik, baina, gurekin badaude, zerbaitegatik izango da.\nEta zerbait hori, zer da?\nAsko entzuten ditugu. Argi izan behar dugu autoreek egiten dutena argitaletxeak egiten duena baino garrantzitsuagoa dela. Autoreekin laguntasun harreman bat eraikitzea lortu dugu eta elkarrekin arraun egiten saiatzen gara, hasieratik saiatzen gara nazioarteko azoketara joaten gure obren eskubideak saltzeko eta nazioarte mailan mugitzen hasteko. Merkatuan txertatzearen alde egin dugu, komikiaren munduko beste argitaletxe batzuek egin dutena baino gehiago. Saiatu gara argitaletxe orokor bat bezala lan egiten, prentsa zainduz, liburu dendak zainduz... Zorte handia izan dugu eta momentu gozoak bizi izan ditugu. Bilbon FNAC sartu zenean, zeina kultura frantses batekin zetorren, beste denda batzuk ere komikien gaineko aurreiritziak alboratzen hasi ziren.\nZuen web orrialdean hauxe diozue: «Astiberri komikiak kaleratzen dituen argitaletxe bat da, beti historiatxoetara jotzeko ohitura izan gabe, politikatzat publiko helduari zuzendutako edukiekin lan egitea duena». Politika hori burura eramatea lortu duzuela uste duzu? Lan independente, alternatibo eta kalitatezkoei dagokienez, diot.\nBai, uste baino gehiago lortu dugu. Lortu dugu gure komikiak hori izatea, baina, era berean, gu geu oso gutxi aldatu gara. Aldiz, eztabaidaezina da gaur egun komikigintza kultur arloan askoz aitortuago dagoela, oraindik ere gustatuko litzaigukeena baino gutxiago izan arren eta guztiz normalizatuta izan ez arren. Hori guri esker izan al da? Bilbotarra naiz, baina ez hainbesterako! Faktore askok egin dute bat. Sari nazional espainol baten sorkuntza garrantzitsua izan da, baina garrantzitsua izan da ere belaunaldi bat, nire belaunaldia, erabaki kulturalak hartzen hastea komikigintzaren ulermen normalizatu bat izanik. Izan ere, gaztea nintzenean, prentsan, komikiak soilik gazteei zuzendutako gehigarrietan argitaratzen ziren eta egun kultura sailetan ere ikus daitezke, bertan txertatuta.\nIrakurle batzuek –eta nire burua bertan kokatzen dut– ez lukete hainbeste komiki irakurriko Astiberri bezalako argitaletxeengatik ez balitz.\nHorrek ilusio handia sortzen dit eta, egian esan, hein handi batean, horrela izan daiteke. Bada sarri kontatzen dudan bitxikeria bat: neska talde bat etorri zen behin dendara, hogei urte inguru zituzten, eta lagun bati komiki bat oparitu nahian zebiltzala izan zidaten. Zehazki zer bilatzen ari ziren galdetu nienean, honakoa esan zidaten: «Astiberrik kaleratutako komikien antzeko zerbait». Une horretan barkamena eskatu nien eta ziztu betean joan nintzen nire bazkideei deitzera nahi genuena lortu genuela esatera. Norbaitek uste badu badela zerbait «Astiberriren antzekoa», uste dut lortu dugula nahi genuena.\nNazioarteko sortzaile handien lanak argitaratu dituzue: Edmond Baudoin, Jeff Smith, Frederik Peeters, Craig Thompson, Jeff Lemire… Baita Estatu espainiar mailakoak ere, horien artean, Paco Roca, Alfonso Zapico edo Santiago Garcia. Bada oraindik Astiberrirekin argitaratu ez duen eta Fernando Taranconik gustura argitaratuko lukeen autorerik?\nGaldera tranpatia da hori. Izan ere, publikatzen ez ditugun autore asko ditut gustuko eta ez dut arazorik zeintzuk diren aitortzeko, baina horrek ez du esan nahi haien lana editatzea nahi dudanik. Jaime Hernandezekin maiteminduta nago, esaterako. Azken hogeita hamar urteotan sortu duenak ez du parekorik. Baina La Cupula, Hernandezen lana argitaratzen duen editoriala, oso ondo ari da bere lana egiten. Hortaz, zergatik egin beharko nuke nik lan hori? Ez ditut editatu nahi, irakurri egin nahi ditut.\nEta zer diozu kontratu hobeengatik Astiberri uzten duten autoreez?\nAutoreetako askok gurekin jarraitzen dute beraiek nahi dutelako, ez betebeharrik dutelako, eta hori da politena. Jeff Smith, “Bones”-en sortzailea, bere bizitza eta baita bere bilobena ere ekonomikoki konponduta duena, ekonomikoki oso gaizki genbiltzan une batean guregana etorri zen eta esan zigun guri gertatzen ari zitzaiguna berari ere pasa zitzaiola, ulertzen zuela gure egoera eta, hobeto geundenean, kobratuko zuela guk ahal genuena. Edmon Baudoin, gure egoeraren jabe izanik, argitaratu genion lehen komikiaren dirua itzultzen saiatu zen. Anguleman beso zabalik hartu gintuen, animoak eman zizkigun aurrera jarraitzeko eta dirua itzuli nahi izan zigun gutun azal batean! Bilbokoak garenez, azkenean berak eraman zuen dirua, ez genuen besterik behar! Baina serioski esaten zuen eta handik eraberrituta atera ginen, mundua jateko gogoz, ekonomikoki ia hondoratuta bageunden ere.\nKomikiarekiko duzuen lotura hertsia erakusten du horrek.\nBai. Komikiak badu abantaila bat gainontzeko kultur baliabideekin alderatuta: oso merkatu txikia da eta ez dago dirurik. Abantaila bat da zentzurik ironikoenean, badakit. Gehien gorrotatzen duzun autorea ere, hori berau ere, mundu honetan gustuko duelako dago. Bartzelonako azokan Astiberriren afaria egin ohi dugu. 20-30 lagun batzen ditugu. Oilo ipurdia jartzen zait elkarrekin hizketan ikusten ditudanean Jose Maria Bea, nire aitaren adina duen komikigintzako jenio bat, eta Antonio Hitos, hogeita gutxi urteko gazte bat, komiki berria egiten ari dena.\nBadirudi, ordea, merkatuak gainezka egin duela hainbeste argitalpenekin. Magnum agentziako editore Jimmy Foxek 2010ean zioen «diarrea bisuala» zegoela web orrialdeetan zegoen gehiegizko argazki kopuruagatik. «Diarrea editorial» bat ere bada?Bi elementu daude hor. Fontcubertak dagoeneko hitz egin zuen ikus-entzunezkoen gaindosiaz; zioenez, hamar urteko epean lehen pertsona batek bizi osoan kontsumituko lukeen ikus-entzunezko kultura guztia kontsumitzen dugu egun. Hori horrela da. Baina kultur merkatuak beste kontu bat dira eta hor oreka aurkitzea oso zaila da. Adibidez, Joker liburu denda zabaldu genuenean, maila ekonomiko ertaineko pertsona batek argitaratzen ziren komiki guztiak eros zitzakeen, eta hori ez da oso normala. Lehen oso gutxi argitaratzen zen eta merkatua oso txikia zen. Orain, berriz, bai hitz egin daiteke gainekoizpenaz, baina oreka oso zaila da. Teknikoki gaur egun askoz errazagoa da editatzea, baina merkatua asko zaildu da.\nEditore gisa egin duzun hogei urteko ibilbidean, zein da sumatu duzun aldaketarik nabarmenena?\nIndustria gisa argi geratu da manga dela komikiaren munduko arlo garrantzitsuenetako bat. Gero, superheroiak mantendu egin dira eta ekarpenik handiena nobela grafikoa izan da; beste era bateko irakurleak erakarri ditu eta bultzatu du orain dela urte batzuk pentsatuko ez genukeen argitaletxeak ere komikiaren munduan sartzea. “Mauss” Estatuan argitaratu zen lehenengo aldian, Norma eta Mario Muchniken arteko elkarlan bati esker kaleratu zen. Gaur ez dago nobela grafikorik ez duen argitaletxerik.\nNobela grafikoak aurreiritzi negatiboak izan ohi ditu «puristen» artean. Batzuek diote, gainera, artearen esentzia galtzen dela formatu horretan.\nEsentzia definituko bazenit…\nEsaten da nobela grafikoaren formatua erabiltzen dela haurren komikien edo komiki laburren ordez kalitatezko kulturaren erakusle gisa.\nDuela hogei urte, nobela grafikoa sartu aurretik, argitaratzen zen %90 genero itxien baitan egiten zen: manga, komiki estatubatuarrak –superheroiez beteta ia beti–, komiki frantses-belgikarrak, historikoak eta belikoak. Formatu estandarrean publikatzen zen, sail bati jarraipena ematen zion pertsonaia bat ardatz hartuta. Baldintza industrial oso markatuak zeuden. Ezin da ezbaian jarri industriak maisulan handiak sortu dituenik, baina maisulan horiek egitura hertsi horren barruan sortu dira. Orain, berriz, beste era bateko komikiak egin daitezke. Esan dezakezu agian “nobela grafiko” termino bera oso itsusia dela, pedantea. Baina, nola deitu bestela? Nik denetik irakurtzen dut, baina nobela grafikoa superheroien komikietatik guztiz desberdina da. Manga tradizionala ere berdin... Azken finean, zer da esnoba izatea? Agian horrela erabili izan da nobela grafikoaren marka, baina ez da editoreek soilik sortutako zerbait.\nIrakurleen eta sortzaileen artean bada berrikuntzarik? Edo komikizaleok zahartzen ari gara...\nBada berrikuntzarik, bai, baina uste dut ez doala behar lukeen erritmoan, zahartzen ari garela uste dut! Gustatuko litzaidake komikiaren mundua hezkuntza arloan txertatuko balitz. Erraz ulertzeko moduko bide bat da alde batetik, baina, bestetik, oso sofistikatua. Hezkuntza ibilbide indartsua duela uste dut.\nEdukien digitalizazioan dago etorkizuna?\nOhiko liburuetan, paperaren amaiera zetorrela esanez hamar urte eman ondoren, formatu digitala %5-%10 artean geratu bada, fisikotasunak hainbeste garrantzia duen komikiaren munduan aldaketa hori askoz zailagoa dela iruditzen zait.\nHala ere, konfinamendu garaian «Astiberri pijaman» ekimena gauzatu duzue. Zuen katalogoa digitalizatzeko bultzada izan da?\nEz, urteak daramatzagu bide hori egiten, hau guztia gertatu aurretik. Gure kanal digitala liburutegietan sartzeko erabiltzen ari ginen dagoeneko, eLiburutegia bezalako plataformen bitartez. Argitalpen digitalarekin gure liburuak pirateatzeko aitzakia ezabatu nahi izan dugu. Orain liburuok ez irakurtzeko aitzakia bakarra ordaindu nahi ez izatea da.\nAstiberrik ere badu haurrei zuzendutako lerro bat. Irakurle berriak erakarri nahi dituzue?\nHori bai, baina arlo horretan lanean hasi ginenean ez genuen ondo egin, ez ginen nahi genuen tokiraino iritsi. Euskarazko lerroarekin gauza bera pasa zitzaigun. Hasiera batean galera ekonomikoa badakar ere, pentsatutako apustu bat da, zentzu batekin egina eta epe erdira pentsatua. Haurrei zuzendutako komikigintza beti iruditu zait bide interesgarri bat irakurle hasiberrientzat.\nEuskal Herrian, nola ikusten duzu sormen maila?\nOso sortzaile onak daude, talentu handia dago, baina hori ez da berria. Bilbon baditugu, esaterako, Mamen Moreu, Rakel Alzate, Susana Martin, Alex Orde edo Javier Isusi; Irunen, Mai Egurza, Sabiroiko jendea… Argitaratu berri dugu “Todas nosotras”, Elizabeth Casillas eta Higinia Garayrena, El Salvadorren abortua nola jazartzen duten jorratzen duena. Kalitate handiko lana da.\nEtorkizunean industria lokalik izan al dezakegu?\nHori ere galdera tranpatia da. Askoz umilagoa da pentsatzea zer egin dezakegun hemengo egoera hobetzeko. Mundu mailan soilik hiru industria daude; estatubatuarra, japoniarra eta frantses-belgikarra.\nEta zer da egin dezakeguna Euskal Herrian komikigintza bultzatzeko?\nOinarrizkoena jendeak komiki gehiago irakurtzea da, eta, horretarako, liburutegietan, komunikabideetan... ikusarazi egin behar ditugu. Oinarrizkoa da ere komikia hezkuntzako curriculumean sartzea. Ari dira gauzak egiten, sorkuntzarako bekak daude, baina zaila da komikigintzatik bakarrik bizitzea. Astiberritik saiatzen gara sortzaileen eskubideak ikus-entzunezko ekoizpenetarako edo nazioartean argitaratzeko saltzen. Horrek sortzaileari ez dio bizitza konpontzen, baina lagundu egiten du.\nInterneten dena badago eta nahi duzuna klik bakarrean eskura badezakezu eta berehala etxean jaso, zer eskaintzen du Joker bezalako denda batek?\nGaldera da zer eskaintzen duen Internetek guk eskaintzen ez duguna. Esaten badidazu Interneten erosita denbora aurrezten duzula, honakoa erantzungo dizut: «Badakizu zer egin dezakezun irabazi duzun denbora horrekin guztiarekin? Liburu denda batera etorri!». Liburu denda batera joatea plazera da, zinemara edo tragoak hartzera joatea bezala. Internet bidez eskatzen baduzu zuzenean etxera iristen zaizu, baina nahi duzuna ez al da kalera irten eta zeozer interesgarria egin? Denboraren kontuarekin gezur galanta saldu digute. Bada jendea komiki bat eskatu eta egun batzuen buruan iritsiko dela esatean urduritu egiten dena; nik esaten diet hiltzear edo oso larri badaude, jaitsiko diedala nik neuk etxean dudan alea! Egoera berriarekin, edukiera neurtuarekin adibidez, ze garrantzia du kanpoan bost minutu itxaroteak gero barruan seguruago egongo bazara?\nUste duzu Joker liburu denda tenplu antzeko bat dela, komikizaleen tenplua?\nEz zait “tenplu” hitza gustatzen esangura erlijioso ugari dituelako. Sakralizatu gabe, ordea, bada espazio berezi bat. Urte asko daramatzagu lanean, eta horri esker jendea ezagutzen dugu eta jendeak gu ezagutzen gaitu. Pedagogia egiten saiatzen gara gure bezeroekin; bihotzez egiten dugun lana da gurea. Guk ez ditugu komikiak saltzen, guk bezeroak egiten ditugu. Nire lana ez da komikiak saltzea, bezeroa zaintzea baizik; bezeroari ahalik eta aholkurik onenak ematen saiatzen naiz, gero beste egun batean berriro itzul dadin. Garrantzitsuena ez da niri zer gustatzen zaidan, baizik eta zuri gustatuko zaizunarekin asmatzea, eta horrek guztiak, poztasunez eginda, ez dauka preziorik eta, noski, ez da Interneten aurkitzen! Hein handi batean gure irakurleen ibilbide literarioarekin asmatu dugu, irakurgaiak gomendatuz, autoreekin egiten ditugun hitzaldietara gonbidatuz… Interneti esker denbora aurrezten baduzu, azkenean galtzen ateratzen zara. Liburu denda bat gehiago da elkartrukerako espazio bat salmentarako toki bat baino.


NAFARIKT: WEBQUEST ETA WIKIEN INGURUKO SESIOA\nIdazlea: Fultxo Ordua: 3:44 PM\nEgia da hasierak pixka bat saioaren garapena baldintzatu zuela.\nBestela saioa interesgarria izan zen, nire gusturako gehiegi luzatu ziren webquest delakoekin eta motz geratu zen wikiei eskainitako denbora.\nOrain gure ingurua kutsatu, animatu eta bultzatu behar dugu.\nizaskun erabiltzaileak esan du...\nEgia esan motz geratu zen hasierako atzerapena dela eta, bainan tira. Gure ikastolatik joan zirenak oso gustora irten ziren, bainan nahiz eta irakaskuntzarako oso interesgarria den, betiko arazoa denbora nondik atera da.\nBeraz, jendea animatzen eta bultzatzen saiatuko gara eta nola hala denbora nonbaitetik ateratzen ere.\nNik ere Xabierrek bezela pentsatzen dut, wikien denbora motz geratu zen, gainontzean, azalpena oso ongi egon zen.\nDenbora erlatiboa da eta denbora gutxian egiten diren wikiak sor daitezke ere: ipuinen bildumak, atsotitzen bildumak....\nNeri ere bai hagitz interesgarria iruditu zitzaidan. Pena korrika eta presaka egin behar izana baino teknologiaren eta zuzenekoaren gauzak dira. Ideia batzuk atera nituen eta matematikako arloan zerbait prestatzeko asmoa dut, ea horretarako tartetxoren bat harrapatzen dudan. Piano piano eta pazientziaz hartuko dugu. Baditut lankide pare bat honetarako prest egon daitezkeenak, baino teklatua erabiltzen ikasten ari diren beste lankideak ez ditut Webquest, mandee?, hoiekin ikusten, hala ere ahaleginduko naiz. Jon, Beratik.\nNik, egia esan, sentsazio ezberdinak ditut saioaren inguruan, gazi-gozoak. Alde batetik, pozik nago interes eta jakin-min handia ikusi nuelako bertaratutakoen artean. Baina nire aldetik, aitortu beharrean nago, hainbeste denbora galdu eta gero, nahiko deszentratuta hasi nintzela. Adibide interesgarri dezente nituen prest erakusteko baina ikusten nuen ez zidala denborarik eman behar eta hortxe gelditu ziren (seguruenik, gutxiago hitz egin eta gehiago erakutsi behar nuen). Gainera, egia da, gehiegi luzatu nintzela lehenengo zatian eta bigarrena hortxe joan zen korrika eta presaka. Hurrengo baterako badakit!\nPuntu positiboarekin amaitzearren, espero dut han entzundakoa bi tresna horien inguruko jakin-mina areagotzeko, gutxienez, baliogarria izango zela. Xabierrek dioen moduan, orain zuei dagokizue aldamenean dituzuenak akuilatzea; dena den, zalantzaren bat baduzue, badakizue non gauden...\nMila esker gonbidatzeagatik eta laster arte. :-)\nSaio hauetan zaila da 2 ordutan dakizun guztia eta erakutsi nahi duzun guztia adierazi eta erakustea, beraz, lasai egon Maite.\nBestalde helburua hurbilketa bat egitea zen eta horretaz gain bidea nondik-nora joan behar duen markatzea (ze plataforma erabili, non bilatu baliabideak...), batez ere denbora aurrezteko eta horiek bete zirela uste dut.\nAdos nago Xabierrekin agian batzuentzat wikiarena motz geratu zela baina bestalde wiki baten funtzionamenduak (wikispacesen plataforman) ez du misterio handirik.\nJonek bota duenen hildotik, agian lehenengo egindako webquest probatzea da onena (ematen ari zaren unitateari egokitzen bada hobe) eta aurrerago batzuei hau sortzeko mina sortuko zaie...edo ez. Txanelak mila aukera ematen ditu.


Sortzaileen udaberri loratua - Bizkaiko Hitza\nSortzaileen udaberri loratua\n2020, martxoak 06 Albisteak, Asteburuko proposamena, Bizkaia, Kultura 352\nJaialdian aurkeztuko dituzten lan berrietako bat besterik ez da izango hori. Iparragirreren kantak ere entzungo dira. Asteartean hasi eta martxoaren 29ra bitarte, 29 emanaldi eskainiko dituzte 120tik gora sortzailek. Horietatik asko jaialdian bertan estreinatuko dituzte. Eta Loraldiaren beraren produkzio propioak ere aurkeztuko dituzte.\nIparragirreren bizitzako zenbait pasarte kontatuko dituena da horietako bat. Eta BERRIA egunkariarekin elkarlanean ondutako Pessoa eta Sarrionandia Casa do Fadon literatur ikuskizun musikatua beste bat. Fernando Pessoa eta Joseba Sarrionandia idazleen arteko hitzordu literario bat irudikatuko dute Itsas Museoan. Ikusleak Lisboako Casa do Fado batera eramango ditu saioak, bi sortzaileak han elkartuta daudela irudikatuko baitute. Mikel Antzak jarri dizkio hitzak topaketa horri. Diana Villarinho fado abeslariak doinuz jantziko du topaketa. Sarrionandiak Pessoari dion miresmenetik abiatutako lana da taularatuko dutena. Saiakera eta olerki egile portugaldarraren eragina nabari da idazle bizkaitarraren hainbat lanetan.\nEuskal sortzaileak eta euskaraz sortutako lanak nabarmentzea da Loraldiaren helburu nagusietako bat. Lan horiek publiko berriei helarazi nahi dizkiete. Eta memorian sakontzen ere saiatu dira, iturri zaharren erreferenteetatik abiatuta proposamen berritzaileak plazaratzeko asmoz. Horiexek dira haien asmoak.\nSeigarren jaialdia dute aurtengoa. Eta antolatzaileek uste dute Loraldia jada errotuta dagoela Bilboko kultur agendan. Hamaika desira! leloa du, eskainiko dituzten emanaldi guztien erakusgarri. Diziplina anitz uztartuko dituzte; askotariko formatuak izango dira, eta denetariko jarduerak egongo dira aukeran: antzerkia, dantza, musika, literatura, zinema, gastronomia eta bertsolaritza landuko dituzte saioetan. Rol joko bat ere antolatu dute.\nMusikak emango dio hasiera jaialdiari. Joseba Martin kazetariak euskal musikaren historiari buruzko hausnarketa egingo du, bi menderen arteko bilakaera aztertuta. Iparragirre eta Mikel Urdangarin abeslarien arteko sokari tiraka, euskal nortasuna azaleratuko du.\nEuskal kulturako zenbait erreferente izango dituzte gogoan aurten. Iparragirre eta Sarrionandiaz gain, Fermin Muguruza eta Agustin Xaho eramango dituzte oholtzara. Asisko Urmenetak Xahoren irudia ezagutarazteko AztiHitza komikia sortu zuen, eta lan hura oinarri duen ikuskizuna aurkeztuko dute orain. Zuberoako semearen historia eramango dute Itsas Museora, musika, marrazkiak eta irakurketa dramatizatua uztartuta.\nEuskal herritarrentzako lekua ez ezik, nazioarteko pertsona ospetsuentzako lekua ere hartuko du jaialdiak. Besteak beste, Bob Dylanen kantu ezagunenen hitzak euskaraz entzun ahal izango dira Adolfo Diaz Letamendi aktorearen hitzetan.\nIparragirreren ondareaz gain, bestelako gaiak izango dituzte aztergai Loraldian izango diren antzezlanek. Martxoaren 27an Teatro Eguna ospatuko dute, eta Lurrun minez lana aukeratu dute egun horretarako. Galder Perezek idatzi zuen lanaren gidoia, duela urtebete, eta orain estreinatuko dute obra. Hiru homosexualen arteko drama psikologikoa, soziala eta sexuala irudikatzen du. Beharrezko ote da horrenbeste identitateren etiketa? Edo dena justifikatu eta azaldu beharra ez ote da bestelako botereetatik jasotako herentzia kontserbadore patriarkala? Horra hor egilearen galderak. Aukeretako batzuk baino ez dira horiek.\nEskaintzarik zabalena literaturaren alorrean eskainiko du jaialdiak. Irakurri, mesedez kanpainarekin bat egin du, eta testu literarioak, bertsoak eta musika entzuteko aukera eskainiko du San Mames geltoki intermodalean egun batez. Agertoki bat jarriko dute han, eta zenbait idazlek testuak irakurriko dituzte. Miren Amuriza eta Oihana Bartra bertsolariek idazle bizkaitarren berbak josiko dituzte, inprobisazioa bidelagun. Dena harilkatuko duen doinua Nerea Alberdik jarriko du, bere biolinarekin.\nNoam Chomskyk identifikatutako hedabideen manipulazio estrategiak destilatu, eta poesia bihurtu ditu Harkaitz Canok. Doinua jarri die Pettik, eta emaitza Loraldian aurkeztuko dute.\nIñigo Astiz kazetariak eta Mikel Aierbe literatur irakasle eta ikerlariak Högeitavat lana taularatuko dute. Astizen Analfabetoa liburuko azken olerkia aurkeztuko diete ikusleei, irakurketa eszeniko baten bidez.\nAura konpainiak klakea, txalaparta eta pianoa uztartzen dituen Txak txak ikuskizuna aurkeztuko du. Besteak beste, jazz mundura eramango dute ezpata dantza.\nBi film eskainiko ditu Loraldiak: Maider Oleagaren Muga deitzen da pausoa eta Josu Martinezen Anti film laburra. Pantaila handiari ere txokoa ireki diote hala.\nGarbiñe Ubeda idazleak etorkizunari buruz idatzitako Zaharkitze programatua testuaren gainean inprobisatzen ariko dira Alaia Martin eta Onintza Enbeita bertsolariak. Hori guztiori, Don Inorrez taldearen musikak girotuta.


ZORIONEKO FAMILIA - Librería Hontza\nFamilia: maitasunaren habia, gizartearen zutabea, elkar-laguntzarako tresna, umeen haztoki eta zaharren babesa. Familia: itxurakerien tenplua, gezurren zuloa, gorrotoen gordailua, zurruntasunaren eskola Familiaz esan daitekeen on eta txar guztia da egia aldi berean, bera delako harremanetako lehenengo erakundea eta afektuen oinarrizko egitura.\nIñaki Irasizabalek, urtetan nobela beltzak idatzi ondoren, ipuin bilduma sendo eta mamitsu bat eskaintzen digu, familia foku eta gunetzat hartuta. Gozotik gutxi eta gazitik ugari dute hemengo istorioek. Protagonistak, berriz, ez dira ondo egokitzen bere ingurura, gauzak ondo egiten saiatu arren hanka sartzen dute; zailak dira, ergelak, zakarrak, hauskorrak


Gaikako bilketa | Zero Zabor\nHonela etiketaturiko artikuluak: "Gaikako bilketa"\tmar07\nBaiona inguruetan aldaketak hondakin bilketaren modu eta ordutegietan\nPosted in Gaikako bilketa, Iparraldea, Mankomunitateak\nAturri-Euskal kostaldea herrien elkargoak (Hegoaldeko mankomunitateen pareko) apirilaren 8an aldatuko du hondakinak biltzeko sistema, eta, horren ondorioz, astean behin bilduko dituzte, plastikozko poltsa gardenetan, aldez aurretik etxeetan bereizitako hondakinak. 2015ean hondakinen %25 birziklatzea dute helburu.\nBerria “Bereizitako hondakinak astean behin bilduko dituzte Baiona inguruan”\nSud Ouest “Poubelles, ce qui...\nDonostialdeko industriaren hondakin guztiak gaika bilduko dira apiriletik\nPosted in Atez atekoa, Gaikako bilketa, Mankomunitateak, Udalak\nSan Marko mankomunitatean bildutako 2.600 lantokiek gaikako bilketa sistema berria edukiko dute apiriletik aurrera, %75tik gora birziklatzen dela bermatzeko. Denis Itxasok aurkeztu du aurreko Bilduko zuzendaritzak prestatu eta orain aldaketa txiki batzuekin partidu politiko guztien ordezkariek onartutako sistema.\nNoticias de Gipuzkoa “Los polígonos de Donostialdea separarán catorce fracciones de...\n…eta kitton elkarrizketa GZZko Ainhoa Arrozpideri: “Errausketak ez du arazoa konpontzen, larriagotu baizik”\nPosted in Atez atekoa, Berrerabilpena, Birziklajea, Errausketa, Gaikako bilketa, Gizarte eragileak, Iritziak / Adierazpenak\n-Zertan datza Zero Zabor programak?\nZaborra sortzea eragozteko neurri sorta dira Zero Zabor programak. Eredu edo paradigma aldaketa bat behar dugu. Gaur egungo eredu linealean materialak era arduragabean erabiltzen ditugu. Natur baliabideetara behin eta berriz jotzen dugu material berriak lortzeko. Horiekin osatutako produktuak erabiltzeari utzi ondoren, material hori berreskuratu beharrean, dena nahastu eta alferrik galtzen dugu zaborrarekin daukagun arazoa sortuz. Egun ezagutzen ditugun...


Langabetuentzat doan izango da mekanotrika ikastaroa - Diario de Noticias de Navarra\nLangabetuentzat doan izango da mekanotrika ikastaroa\nBeasaindar eta ordiziar langabetuentzako 930 orduko iraupena duen ikastaroa eskainiko da Goierri Eskolan\nordizia - Langabetuek lana bilatzerakoan aukera berri eta errealak izan ditzaten ikastaro berri bat jarri dute abian elkarlanean Ordizia eta Beasaingo Udalak, eta Goierri Eskolak. Hala, bi herri horietan erroldatuta dauden langabetuei zuzenduta Goierri Eskolak Mekatronika ikastaroa emango du datorren hilabetetik aurrera. Guztiz doakoa izango da, bi udalerrietako Udalek hartuko dute bere gain ikastaroen kostua.\nGoierri Eskolatik jakinarazi dutenez, ikastaroan izena emateko epea zabalik dago eta urriaren erdira arte luzatuko da. Hilabete horretan, 22an, hasiko da ikastaroa eta formakuntza maiatzaren 17an amaituko da. Hori bukatuta, praktikekin hasiko dira. Informazioa lortu edo apuntatzeko bi bide daude: aajuria@goierrieskola.eus helbidera idaztea edo Goierri Eskolara deitzea, 943 880 062 telefonora.\nbaldintzak Ikastaro honetaz gozatu ahal izateko hainbat baldintza bete beharko dira. Langabezian egoteaz gain, eskakizunetako bat da batxilergo titulua, erdi-mailako lanbide heziketako titulua edo baliokidea izatea.\nKurtsoa gainditzen dutenek 3.mailako Profesionaltasun Ziurtagiria eskuratuko dute Makineria, Tresneria Industriala eta Produkzio-lerro automatizatuak mantentzeko eta muntaketa ikuskatzeko lanen planifikazio eta kudeaketan. "Balio ani-tzeko profila da eta industriak asko eskatzen duena momentu honetan", azaldu du Goierri Fundazioaren zuzendari-gerente Iñaki Zabalok.\nIkastaroak 930 orduko iraupena du. Horietatik 630 ordu formakuntzakoak izango dira eta saioak Goierri Eskolan dira astelehenetik ostiralera, 13.35etik 18.25era. Beste 300 orduak enpresetan egingo dituzte praktiketan. Han, makineria, tresneria industriala eta ekoizpen-lerro automatizatuen instalazioen muntaketa eta ikuskapena ikasiko dituzte. - M.A.


URAk 4,7 milioi euro inbertituko ditu Laudion Nerbioi ibaiaren uholdeei aurre egiteko lanetan\nActualizado 13/05/2022 15:53\nURA Uraren Euskal Agentziak eta Laudioko Udalak lankidetza hitzarmena sinatu dute Arabako udalerriko hirigunean Nerbioi ibaiaren uholdeei aurre egiteko lanak abiarazteko. Hitzarmenaren xedea da Nerbioi ibaia Laudioko herrigunetik igarotzen den tartean uholdeetatik babesteko proiektuaren obrak gauzatzeko bi aldeek bete beharreko baldintzak arautzea. Obren aurrekontua 4.700.000 euro da, BEZa barne, eta 17 hilabeteko epea aurreikusi da lanak egiteko.\nAkordioaren arabera, URA agentziak konpromisoa hartu du obrak kontratatzeko, zuzentzeko eta teknikoki ikuskatzeko, eta benetako kostuaren %100 finantzatzeko eta ordaintzeko. Bere aldetik, Laudioko Udalak Uraren Euskal Agentziaren esku utziko ditu obra hidraulikoek eragindako lur guztiak.\nObrek hobekuntza hidraulikoa lortu nahi dute udalerrian, Nerbioi Laudioko hiri-bilbe trinkoa zeharkatzean, ibaiaren egokitzapen hidraulikoa eginez, 1.338 metrotan, Baias kalearen eta Bide Zaharrak kalearen artean, gutxi gorabehera. Ibai tarte horretan, nahikoa sekzio sortuko da Nerbioi ibaiak 100 urteko errepikatze denborako uholde arriskua ekiditeko.\nNerbioi ibaiaren uholdeetatik babesteko proiektua etxebizitzarik ez eraisteko diseinatu da. Ondorioz, 100 urteko errepikatze denborako uraldien emariak ibilguan eusteko behar den sekzio hidraulikoa lortzeko, ibilgu ohea beheratu beharko da, eta ur gutxiko ibilguaren ahalmena handituko. Jarduketa horiek egiteko, etxebizitzen inguruko ertzak sendotu beharko dira. Egun dauden zubiak mantendu egiten dira, estribuak aldatzen ez direlako eta ahalmen hidrauliko nahikoa dutelako.\nLaudioko Udalak eta URAk bilera egingo dute herritarrekin datorren asteartean, maiatzaren 17an, 18:00etan, Udal Liburutegiko Arraño aretoan, deskribatutako obraren aurreikuspenen berri emateko. Obretan interesa duten Laudioko herritar guztientzat zabalik dago bilera, eta, bereziki, obra lekutik gertuen dauden etxebizitzen jabe eta erabiltzaileentzat. Parte hartzaileek izan ditzaketen zalantza guztiak argituko dira.


Ia hobe ez joatea, alai gaitezen | Kirola | Berria\nIa hobe ez joatea, alai gaitezen\nAukeratu zure aldartea. Hobe ia ez joatea, CSKAk hamarkada osoa darama final-laurdenetako lehiarik etxean galdu gabe. Egin kontu, ez du sekula gisa horretako kanporaketa batean kale egin. Marka da, gero: 2005ko Lauko Finaletik, Baskonia ez zaio Moskun gailendu. Eta hori gutxi balitz bezala, ordutik Gasteizen jokatu dituzten norgehiagoken erdiak baino gehiago irabazi dituzte errusiarrek. Dimitris Itudisek, hori bai, hilabete darama kopetilun samar. Haren taldeari trinkotasun falta antzeman zaio. Azken bost garaipenetan, ez du lortu zortzi puntu baino alde handiagorik eskuratzerik, eta Panathinaikosek mendean hartu zuen Megasport Arenan duela hilabete eskas. Ezer jokoan ez zuen erdipurdiko CSKA, hala eta guztiz ere, motibazioz gainezka zegoen Baskoniari nagusitu zitzaion duela hamar egun. Alai gaitezen, baina, laurden bakarra irabazi zuten-eta errusiarrek. Zein, eta azkenekoa izan zen ordea, deskalabrurik handienetik ere mila amarrurekin onik irteteko beti erabili ohi duten horixe. Inoiz gertatu gabekoaren bila doa Baskonia, ez da fede handirik nabari giroan. Edo bai: saskibaloi talde txukun askoa eraiki du beste behin Velimir Perasovicek, eta ez luke ezeren beldurrik izan beharrik. Has dadila behingoz, ze ariketa honek ez du ez amaierarik ez inongo zentzurik.\nAzken laurdenean, Hines. Azken zortzi denboralditatik seietan, CSKAk inor baino puntu gehiago sartu ditu Euroligan. Aurten, bigarren batezbestekorik onenarekin amaitu du sasoi erregularra, 86,87 hain zuzen ere (Baskoniarena 81,87 da). Historikoki, partidei erasoko erritmoarekin eustea lortu izan duen talde bakarra izan da Europako elitean (Pablo Lasoren Real Madrilek ere lortu zuenetik, ohikoagoa bilakatu da). Saskiratze trukeak pozarren onartu, eta defentsa gradualki estutuz joan ohi da CSKA; bidenabar, epaileen irizpidea zuhur irakurriz. Konturatzen denerako, baloia lehengo moduan mugitu ezinik aurkitu ohi da aurkaria, zer gertatu den asmatu ezinik. Ohikoa da errusiarren aurka galdu, eta irabazteko aukera aparta harrika bota izanaren susmoarekin geratzea (Baskoniari usu gertatu zaio, azkenekoz duela aste eta erdi). Itudisek taldeko piezarik garrantzitsuena -Kyle Hines- txanpa erabakagarri horretarako fresko mantendu nahi izaten du. Euroligaren historiako defendatzailerik onena da akaso oinetakorik gabe 1,95 metro ez den pibota. Bat-batekoan edozein jokalari itotzeko gai da, izan antolatzailea edo hogei zentimetro kentzen dizkion dorrea. Jabetzen bukaerako blokeoetan bikoteak automatikoki aldatzea ahalbidetzen dio horrek CSKAri, eta, arerioaren beste jokalariren baten abantaila eskuratu badu, beti gorde ohi du estra bat Hinesek azken laguntza eskaintzeko. 33. urtera bidean, duela hiru urte baino sei minutu gutxiago jokatzen ari da. Baina lehen eta bigarren laurdenekoak dira aurreztu ohi dituen esfortzu horiek, ez laugarrengokoak.\nIritsiko da betiko une hori. Gasteizko Lauko Finala jokatzeko, CSKAren oldarraldiak behar den moduan kudeatzen ikasi beharko du behingoz Baskoniak. Itudisek arbitroei markaketa onartezina egingo die, Hackett, Kurbanov eta Vorontsevitxek eskuak barra-barra erabiliko dituzte zaintzan, eta bere onetik irten gabe erantzun beharko dute gasteiztarrek. Are zailagoa: azken laurdenera irabazteko aukerarekin ailegatuz gero, benetako ausardiarekin eraso egiten jarraitu ere bai. Amarruekin uzkurtu gabe, liga erregularreko azkenekoan ez bezala.\nArina eta labainkorra. Azken sasoietako CSKAren bi izarrak, Nando de Colo eta Sergio Rodriguez, hasi dira apurka ekarpena murrizten, adina dela medio. Aurtengo errusiarren saskiratzaile nagusiak bi hegaleko estatubatuar dira: Cory Higgins eta Will Clyburn. Jokalari sailkaezina da Clyburn, hegaleko batek zaintzeko atletikoegia eta pibot batekin parekatzeko biziegia. Duela bi aste Voigtmann martirizatzea lortu zuen azken laurdenean. Alemaniarra zoragarri ari da, eta Velimir Perasovici zoratzen antzematen zaio bere jardunarekin, baina Clyburnek eragindako desorekak nola kudeatu asmatu beharko du Baskoniak.


BONDHOLMEN Kanporako 2 eserlekuko sofa - tindu grisa/Järpön/Duvholmen antrazita - IKEA\nBONDHOLMEN Kanporako 2 eserlekuko sofa\nHartu atseden lorategiko 2 eserlekuko sofa honetan; artisau-lan baten antzera eta proportzio zabalekin diseinatu da. Kuxin gris ilunak oso leunak dira eta bizitza erraztu egiten dizute: ez dute kolorerik galtzen, ura uxatzen dute eta irristagaitzak dira.\nSofa ahalik eta erosoen izan zedin, proportzio zabalak erabiliz diseinatu genuen, eserlekuak zein beso-euskarriek euskarri ona eskaini dezaten.Bizkarraldearen ertzak kuxinak beren lekuan mantentzen ditu.Kuxin zorroak inkrustazio bigundu bat du, eserlekuaren erosotasuna areagotzen duena.Kuxinaren estaldura iragazgaitza da, eta ez da euriarekin hondatzen.Kuxina ez da mugitzen, behealdeko ez labaintzeko materialari esker.Kolorea finkatzeko tratamendua daramanez, kuxinak itxura paregabea mantentzen du denbora luzean.Kendu eta garbigailuan sar daitekeenez, erraza da zorroa beti garbi eta berri bezala izatea.Hanketako gomazko takoek azalera hezeetatik babestuko dute altzaria.Eukalipto-zurezkoa da, kalitate handikoa eta ekoizpen jasangarrikoa.Eukaliptoa egur gogor eta iraunkorra da, beraz, ezin hobea da kanpoan erabiltzeko; izan ere, konpaktua da eta olio asko dauka, eta horrek eguraldi txarraren ondorioetatik eta lizunetik babesten du.Gainazala kolore griseko hiru geruzekin margotu denez, aire zabalean erabiltzen denean gehiago irauten du eta gainera aulkiak eremuarekin bat egiten du.Konbinatu BONDHOLMEN serieko besteko produktu batzuekin.Kanpoaldean bakarrik erabiltzea gomendatzen da.Diseinatzailea\nKanporako 2 eserlekuko sofa\nEserlekuko kuxin-zorroa/ bizkarraldeko kuxin-zorroa\nAltzariakKanporako 2 eserlekuko sofaKanpoko egurrezko altzarien iraupena luzatzeko, garbitu noizean behin, ez utzi aire zabalean behar baino denbora gehiago babestu gabe eta bernizatu sarritan.Garbitu xaboi leun eta urarekin. Lehortu zapi siku eta garbi batekin.Mantentze-lanak. Gainazala ez lehortzeko, ez pitzatzeko eta hezetasuna egurrean ez sartzeko, altzariak noizean behin bernizatzea gomendatzen dizugu, urtean behin edo bitan, esaterako.Gorde altzaria barruan, leku lehor batean. Kanpoan gordetzen baduzu, estali zorro iragazgaitz batekin. Gainazal lauetan ur edo elur gehiegi badago, kendu ezazu. Kondentsazioa ekiditeko, ziurtatu airea aske mugitzen dela.\nKanporako 2 eserlekuko sofaGarbitu garbigailuan, gehienez ere 40°C-tan, programa arruntean.Itxi ezazu kremailera garbitu aurretik.Lehortu lehorgailuan, tenperatura baxuan (gehienez ere 60 ºC-tan).Gehienez ere 110 °C-tan lisatu.\nEserlekuko kuxin-zorroa/bizkarraldeko kuxin-zorroaGarbitu eskuz gehienez 40°C-tan.\nEserlekuko kuxin-zorroa/bizkarraldeko kuxin-zorroaProduktu hau fabrikatzeko, poliester birziklatuzko betegarria erabili dugu; horri esker, lehengai berrien erabilera murriztu dugu, eta ingurunean dugun eragina ere bai.Produktu honen haria soluzio batekin tindatu da. Metodo hau zuntz sintetikoetarako erabiltzen da, ur eta kolorante kontsumoa murriztuz. Gainera, tintatzeko beste teknikekin alderatuz, kolorearen irmotasuna hobetzen du.Ez da konposatu perfluoraturik (adibidez PFOS, PFOA, PFOSA) erabili produktu hau irazgaizteko. Konposatu perfluoratuak biodegradagarriak ez direnez, hobe da horiek ekiditea, bai zuregatik bai ingurumenarengatik.\nKanporako 2 eserlekuko sofaPosiblea da produktuaren piezak bereiztea birziklatzeko edo energia berreskuratzeko (zure eskualdean eskuragarri egonez gero).% 100 material berriztagarria (burdinkiak izan ezik).Planetan eragin positiboa izan nahi dugu. Horregatik, 2030erako, gure produktuen material guztiak birziklatuak edo berriztagarriak izatea nahi dugu, baita modu arduratsuan ateratakoak izatea ere.\nZabalera: 64 cmAltuera: 7 cmLuzera: 64 cmPisua: 1.69 kgPaketeak: 2\nZabalera: 46 cmAltuera: 15 cmLuzera: 64 cmPisua: 1.13 kgPaketeak: 2\nJÄRPÖNEserlekuko kuxin-zorroaArtikulu kopurua004.453.27\nZabalera: 14 cmAltuera: 13 cmLuzera: 66 cmPisua: 0.85 kgPaketeak: 2\nJÄRPÖNBizkarraldeko kuxin-zorroaArtikulu kopurua504.452.97\nZabalera: 14 cmAltuera: 13 cmLuzera: 47 cmPisua: 0.68 kgPaketeak: 2\nMuntatzeko argibideakBONDHOLMEN Kanporako 2 eserlekuko sofa704.206.63\nBeste dokumentu batzukBONDHOLMEN Kanporako 2 eserlekuko sofa704.206.63\nKanporako 2 eserlekuko sofa, tindu grisa/Järpön/Duvholmen antrazita139x81x89 cm\nKoloreaTindu grisa/Järpön/Duvholmen antrazita\nTindu grisa/Frösön/Duvholmen beixaTindu grisa/Frösön/Duvholmen gris ilunaTindu grisa/Järpön/Duvholmen zuriaTindu grisa/Kuddarna beixaTindu grisa/Kuddarna grisa


Helder Lopo Guerreiro jn.\nIKUSKARIA. PORTUGALGO ORDEZKARIA EUROPAKO IKASTETXEEN IKUSKARITZA BATZORDEAN.\nHeziketan Doktorea (espezialitatea: heziketaren ebaluazioa). Heziketaren Zientzietan Masterra (espezialitatea: Heziketa eta Garapena). Hezkuntzaren, Prestakuntzaren eta Eskola-kudeaketaren Ikuskaritzan Graduondoa.\nHelder Guerreiro 1999a geroztik Portugalgo hezkuntza-ikuskaria da eta 2010etik aurrera, “Europako eskolak” sarearen ikuskaria. Ikuskaritza-programa ezberdinetan parte hartu du, hauetatik gehiengoa Zentroen Kanpoko Ebaluazioarekin erlazionatuak eta hau nazio-mailan beste kide portugaldar batekin koordinatzen du. Eskola-laguntza eta Aniztasun Politikaren arduraduna den lantaldearen kidea ere bada.\n2011tik 2014ra SICI-ren (Standing International Conference of the Inspectorates) zuzendaritza-batzordeko kide izan da, nahiz eta bere kolaborazioa elkarte honekin 2000. urtean hasi zen. Europar Batasunak finantzatutako proiektuen aditu ebaluatzailea izan da eta oraintsu, Europar Batasuneko herrialdeetako ikuskaritzen garapenerako laguntza lanetan parte hartu du.\n2018ko urriaren 18a, 10:30etan\nZuzendaritza-funtzioaren eta irakaskuntza-funtzioaren ebaluazioa


“Ohitura europarrak mundu berrian”: Aretxaga ardi gazta uruguaitarra Hego Amerikako merkatuan sartu nahian\n'Aretxaga' ardi gazta uruguaitarra\nSan Jose, Uruguai. 1806an iritsi zen lehenengo Jimenez de Aréchaga Uruguaira. Bi mende luze pasatu diren arren, bere produktu kutunena izendatzean, ez zuen zalantzarik izan Gran Molino enpresa gaztagileko buru den Miguel Jimenez de Arechagak: Uruguaiko Salto departamentuan ekoizten duen ardi gaztak 'Aretxaga', izenaren euskarazko ortografiari eutsiz, behar zuen bataiatu. Arrazoia, xinplea oso: Amerikan jaiotako bederatzigarren belaunaldikoa bada ere, Miguelek oso argi dauka iturburu duen Aretxaga baserria Murgian dagoela, Araban. Eta jakitun da baita ere, XIX. mende hasieran Uruguaira iritsi zen Juan Guillermo Jimenez de Arechagak, Espainiako koroaren alde borrokatu ostean bizileku bat hautatzeko aukera eman ziotenean. "mundu berrira" bueltatzeko hautua egin zuela.\nBerrehun urte pasa eta gero historiak bat egiten du orainarekin. Bide berriak irekitzeko asmoarekin 2013an Europako TGT gazta enpresarekin elkarte bat osatu zuen Gran Molino enpresa familiarrak eta merkatua ireki egin zitzaion. “Guk lurra eta kudeaketa jartzen ditugu. Haiek ezagutza eta komerzializatzeko aukerak”, azaltzen du enpresariak. “Elkartasun honen ondorioz, gure ekoizpèn osoa Estatu Batuetara, Errusia eta Japoniara esportatzen genuen".\n'Normaltasun' berrian, merkatu berriak\nGaur egun, pandemiaren ondorioz esportazioak itxita, Uruguai bertako eta eskualdeko herrialdeetako merkatuetan topatu nahi du lekua enpresa uruguaitarrak bere ardi gazta saltzeko. “Helburua Argentina, Brasil, Txile eta Paraguain sartzea da. Erronka handia da, ardi gaztaren zaporea berez berria baita hemengo jende askorentzat. Baina gure leloari eutsiz, Europako ohiturak mundu berrian, oso baikorrak gara eta uste dugu harrera ona izango dutela gure produktuek”.\n“Gure ardi gaztak Idiazabalen gaztaren antza dauka, batez ere erabiltzen dugun pastagatik”, azaldu digu Jimenez de Arechagak; eta bere historia Euskal Herriarekin are gehiago lotzeko jakinarazi digu "gauden lurrak, bizkaitar batenak izan zirela, garai batean Montevideo fundatu zuen Bruno Mauricio de Zabalarekin ibilitako Francisco de Alzaibarrenak hain zuzen".\nApustua eginda dago eta latitude hauetako ardi gazta-zaleok zain gaude Aretxaga gazta noiz dastatu ahal izango dugun. Ekoizlearen arabera, gainera, gaztaren prezioa, eta ez da hau garrantzi gutxiko datua, Europatik datorrena baino % 30-40 merkeagoa izango da, EuskalKultura.eus-i jakinarazi dionez.\n-Gran Molino enpresaren webgunea, granmolino.com


Jonbe Agirre: "Proiektu txiki askoz osatutako proiektu erraldoia bilakatu nahi dugu Errekaleor" - Arrosa\nJonbe Agirre: “Proiektu txiki askoz osatutako proiektu erraldoia bilakatu nahi dugu Errekaleor”\nDuela bi urte eman zioten hasiera Errekaleor bizirik proiektuari EHUko Gasteizko Campuseko ikasle batzuek, auzoko 26. blokea okupatuta. Okupazioak bi helburu zituen: ikasle bizitzari alternatiba eskaintzea eta Errekaleor auzoari bizitasuna ematea. Bi urtean, izugarri hazi eta garatu dute proiektua. Hasieran, hamar lagunek ekin zioten proiektua gorpuzteari, eta, egun, 100 gazte baino gehiago daude bertan bizitzen.\nHainbat espazio komun ere zabaldu dituzte: zinema, taberna, liburutegia, gaztetxea, pilotalekua, baratza eta haur-eskola, besteak beste. Komunitatean funtzionatzeko helburua ere badute, eta hainbat lantalde jarri dituzte martxan hori guztia dinamizatzeko: eztabaida politikoa sustatuko duen taldea, emakume taldea, harreman eta zaintza taldea, ekonomia komunalaz hausnartuko duena. Baina horren inguruko lekukotza zuzena jasotzeko, Gasteizko Halabedi irratira jo dugu zuzen-zuzenean, eta bertatik Igor Goikoleak elkarrizketa egin dio Jonbe Agirre Errekaleor bizirik dinamikako kideari.\nPosted in ZebrabideaTagged #aske #autogestionatu #auzo #bizirik #errekaleor #halabedi #igor goikolea #irrati #jonbe agirre #okupazio #urtemuga\nIRRATIEN TARTEA | Martxoak 3, Tubacexeko grebak eta Gazteizko Gaztetxearen jardunaldiak


Inportazioen ordezkapena – Gizapedia\nInportazioen ordezkapena estatu batean inportazioak gutxitu edo haiekiko dependentzia mugatze aldera bertako enpresak sustatzeko politika ekonomikoa da, enpresa horiek inportatutako gai eta produktuak ekoiz ditzaten. Hainbat helburu izan ditzakeen politika da: bertako ekonomia sustatu, merkataritza defizita arindu, autarkia bultzatu edo bestelako arrazoi politikoak. Latinamerikako hainbat herrialdeetan, inportazioen ordekzapena industrializazioa sustatzeko politika izan zen XX. mendean zehar. Halere, irekitze ekonomikoaren aurkakoa denez, abantaila konparatiboak baztertu eta beraz baliabideen esleipen eta erabileran inefizientziak sor ditzakeen politika da. Hala gertatu zen Latinamerikan, non orokorrean politika horren porrota gertatu den, baliabideak esportazioen sektore tradizionaletatik inportazioak ordezkatzeko sektoreetara aldatu ziren, azkenean defizita bere horretan utziz edo areagotuz, eta kanpo zorra, sektore berrietarako inbertsioek sorrarazitakoa, nabarmen gehituz.\nIrekitze ekonomikoa, irekiera ekonomikoa edo ekonomiaren irekiera, merkataritza-irekitze edo irekiera ere deitua, herrialde batek nazioarteko merkataritzarako mugak ezabatu, inportazioak eta esportazioak sustatu, eta atzerriko inbertsioa erakartzeko politika ekonomikoa nahiz…


Altxorren kutxak, denen esku - Bizkaiko Hitza\nAltxorren kutxak, denen esku\n2016, martxoak 04 Albisteak, Bizkaia, Kultura 617\nNatalia Salazar Orbe Itsasoak indar berezia dauka Bizkaian. Haren astinduek erne mantentzen dituzte segurtasuna bermatzeko erantzukizuna dutenak. Aldi berean, kresalak emandako bizigarriak eta kostaldeko kulturak aberastu egiten dute herrialdea, eta altxor bihurtu. Aberastasun horrez jabetuta, Euskal Kostaldeko Altxorrak izeneko egitasmoa abiatu dute hileon. Hala, denetariko ikusleentzako dozenaka jarduera prestatu dituzte 32 museo eta kulturgunetan. Martxo osoan izango dira, besteak beste, familientzako tailerrak, haurrentzako jokoak, bisita gidatu bereziak, doako sarrerak, dastatzeak, itsasoko txangoak, ibilbideak eta zuzeneko ikuskizunak.\nEtzi hasita, martxoko igande guztietan Txakolingunea doan bisitatzeko aukera izango da, Bakion. Goizez aurkituko dute zabalik bisitariek. Bestalde, hilaren 12an, Euskal kostaldeak, itsas erasoak eta euskal defentsa izango ditu hizpide Jose Manuel Mates Luque arkeologoak. Doan entzun ahal izango dira haren ikerketen emaitzak, 12:00etatik aurrera.\nBerriz ere aukera emango dute bisitariek Bermeoko Aita Guria baleontzia barrutik ezagut dezaten. Historian atzera egingo dute hara bertaratzen direnek, eta XVI. mendeko arrantzaleek baleak nola harrapatzen zituzten ezagutu ahalko dute. Hilaren 18, 19 eta 20an doan sartu ahalko da arrantzaren historia gordetzen duen ontzira. Herrian bertan bestelako aukerak ere izango dira. Familiak eta umeak izango dituzte jomuga horietako gehienek. Arrantzale Museoak ateak doan zabalduko ditu bisitari ororentzat hilaren 25ean eta 26an. Opari bat ere jasoko dute joaten direnek. Horrez gain, familientzako eta umeentzako tailerrak prestatu dituzte. Aste Santura begira antolatu dituzte tailer horiek. Kostaldeko altxorrak ezagutzeko hainbat ekintza jostagarritan parte hartuko dute haurrek. Bestalde, Gaztelugatxeko Donieneri buruzko jarduera dibertigarriak jasoko dituzte lehenengoan. Horrez gain, hilaren 19an, Itsaspeko Zinea zikloaren barruan, dokumentalak emango dituzte museoan bertan.\nApaingarriek historian zehar izan duten garrantzia emango du ezagutzera Bilboko Arkeologi Museoak. Apain-mahaiko istorioak erakusketa ikusteko bisita gidatuak egingo dituzte gaur hasita, hileko ostiral guztietan. Antzinatik saiatu dira gizonak eta emakumeak euren itxura zaintzen, naturak euren esku jartzen zizkien baliabide oro erabiliz: produktu kosmetikoak eta olio lurrinduak, tinduak eta maskarak, bitxiak, diademak, belarritakoak eta koroak zein ileordeak erabiltzea ohikoa zen estatus soziala eta nagusitasuna erakusteko. Gai berari lotutako tailerrak prestatu dituzte datorren astetik aurrera, hileko zapatuetan. Erromatar garaiko jantziak eta apaingarriak emango dizkiete ezagutzera. Ostean, norberak bere apaingarria sortuko du. Biak ala biak doako saioak izango dira.\nITSASOA, ELEIZ MUSEOAN\nBizkaian egunerokoan erabiltzen diren objektu asko helarazi ditu itsasoak, elikagaiak eta oihalak, kasurako. Horiekin batera, artelanak ere iritsi dira, besteak beste, honelakoak: alabastro ingelesak, erretaula eta koadro flandriarrak, Alemaniako zilarrezko kopak eta Mexikoko eta Peruko urrezko objektuak. Pieza horiek, haien ibilbideak zein hartzaileak bisita gidatuen bidez ezagutzeko aukera izango da Bilboko Eleiz Museoan. Baita objektu horiek bere garaian bizkaitarrei eragiten zizkieten inpresioak ere.\nITSAS MUSEOAN, INGELESEZ\nZer dago itsasoan? Izaki errealak eta ametsetakoak? Galdera horri erantzuteko tailerra prestatu dute Bilboko Itsasadarra Itsas Museoan. Collage edo marrazkiak erabiliz, euren istorioa zelan sortu irakatsiko diete 4 eta 12 urte arteko haurrei. Hilaren 20an egingo dute ingelesezko tailerra. Bestalde, Aste Santuan etxeko txikienek Euskal kostaldeko altxorrak aurkitu beharko dituzte.\nNATURA, BERTATIK BERTARA\nBusturialdeko paisaia bertatik bertara gozatzeko aukera paregabea eskainiko du Euskadiko Biodibertsitate Zentroak. Hilaren 19an eta 20an, Ogoñorako ostera egingo dute; itsasontziz aterako dira Bermeoko portutik eta Izaro irla igarota iritsiko dira lurmuturrera. Bidaia kostaldeko inguru naturala eta biodibertsitatea ezagutzeko balia dezakete bisitariek. Ereñozar mendi tontorrerainoko ibilbidea da Busturiko interpretazio zentroak egiten duen bigarren eskaintza. Mendiko ibilbide gidatua martxoaren 28rako aurreikusi dute. Batean zein bestean parte hartu gura duenak izena eman behar du.\nJuan Sebastian Elkanok munduari bira nola eman zion ezagutu ahalko dute ume eta gurasoek jarduera dibertigarrien bitartez, Gernika-Lumoko Euskal Herria Museoan. Datorren asteko zapatuan egingo dute doako tailerra. Martxoaren 26 eta 27an sarrera librea izango da, gainera. Aste Santuko egunetan hara joaten diren 5 eta 10 urte arteko umeek Euskal Herriko altxorrak aurkitu beharko dituzte, joko dibertigarriz baliatuta.\nAktibismorako sarbidea ardatz hartuta, elkarrizketa saioak eta laborategia antolatu ditu Gernika-Lumoko Bakearen Museoak. Zapalduen antzerkia, bakea gatazkatik eraikitzen izango dute aztergai. Datorren asteko asteburuan egingo dituzte jardunaldiok. Egun horietan librea izango da sarrera. Bisita gidatuak eta familientzako tailerrak ere ez dira faltako.\nEuskal Herriko burdinaren itsas ibilbideak ardatz hartuta, bisitaldi gidatua eta erakusketa egingo dituzte, bihar, Muskizko Pobaleko Burdinolan. Xabier Armendariz itsasgizon, argazkilari eta historialaria eta Luisma Turuelo Pobaleko errementaria izango dira gidariak. Basotik burdinolarako ibilbide tematikoa egingo dute, bestalde, hilaren 19an eta 20an. Uraren eta basoaren eta burdingintza tradizionalaren artean egon den lotura estua erakutsiko dute. Txondor txiki batean egur-ikatza nola egiten den ere ikusi ahalko dute parte hartzen dutenek.\nITSASOAN GALDUAK GOGOAN\nGure itsasoan galdutakoen itsasontziak erakusketarako sarrera doan eskainiko du hil osoan Plentziako Plazentia Butron museoak. Roberto Hernandezen akuarelak jaso ditu. Eskualdeko marinelen izenean, bertako itsasontzien irudiak ageri dira.\nMarinel korapiloak egiten ikasteko tailerra antolatu du Rialia industria museoak, Portugaleten. Tailerra itsasontzi pirata batean gauzatuko dute, hilaren 20an. Egun horretan bertan, itsasontziak egin eta nabigatzeko gai diren probatu ahalko dute 3 eta 10 urte arteko umeek. Euririk ez bada, puzgarriak ere izango dituzte. Bestalde, film eta dokumentalen emanaldiak prestatu dituzte hainbat egunetan. Euskal Herriko arrantza eta burdina izango dituzte ardatz saioek. Bizkaiko Zubia ezin zitekeen gera era horretako jardunaldietatik kanpo. Hala, gizadiaren ondare izendatu zuteneko mendeurrena eta haren historia gogorarazteko hitzaldia eskainiko du Javier Goitiak, Santa Klara kulturgunean. Hilaren 10ean izango da. Joan gura duenak izena eman behar du, sarrera doakoa bada ere. Egun horretan bertan, zubira bisita teknikoa egiteko aukera emango dute.\nAntzina enkanteak nola egiten ziren ezagutzeko simulazioak egingo dituzte Santurtziko Arrantza Kofradian. Gau osoa Abran arrantzan pasatu ondoren, itsasontziak portura itzultzen ziren. San Pedro kofradiako txirrinak jo bezain laster, sardina saltzaileak korrika iristen ziren eta enkanteari hasiera ematen zitzaion. Prozesua bertatik bertara ezagutu ahalko da hilaren 19an eta 20an. Santurtzik arrantzarekiko eta itsasoarekiko izan duen lotura estuarekin jarraituz, Agurtza atunontzia ezagutzeko, bisita gidatu antzeztuak egingo dituzte enkantearen egun beretan. Agurtza osorik geratzen diren zurezko arrantzontzietako azkenetako bat da. Horrez gain, Santurtziko Itsasoa Interpretazio Zentroak ateak zabalduko ditu doan, asteburuetan.\nJarduera berezirik antolatu ez arren, sarrerak merkeago edo doan eskainiko dituzten kulturgune batzuk ere badira. Gautegiz Arteagako Urdaibai Bird Center da horietako adibide bat. Domekan doan bisitatzeko aukera emango du. Antzeko eskaintza egin du Getxoko Aquariumak ere, hilaren 20rako. Lekeition, Dolarea eta Itsasargia bisitatzeko sarrerak euro batean izango dira bihar eta datorren zapatuan.\n+ Munduari itsasotik begiratzen diotenen bizipenez gainezka iritsi da Sail In


Ikastola berria ireki dute Arberoan\nDonamartirin, Arberoan, Nafarroa Beherean zabaldu du Seaskak bere 26. ikastola. Hamar bat haur hasiko dira ikastolan, eta datorren urtean, 15 bat ikasle izango direla espero dute. Heldu den urtean 27 ikastola izanen ditu Seaskak, Bidarten, Lapurdin beste bat zabalduko baitute.\nUrruña-Ziburu ikastolaren aldeko jaialdia egingo dute igandean\nDatorren igandean, azaroaren 30ean, Ordiziko Ikastola, Ziburuko Kolegioa, Hazia Elkartea eta Urruñako Ikastolak antolaturik jaialdi berezia egingo dute Urruñan. Arratsaldeko 16:00etatik aurrera, Oskorri taldearen emanaldia izango da, Urruñako haurrak kantari eta Legazpiko banda lagun direlarik.


Portugaleteko Udala - Tailerra "Abentura jolastua: Xakea erregeari"\nTailerra "Abentura jolastua: Xakea erregeari"\nPortugaleteko Udalaren Gazteria Zerbitzuek Xakea erregeari. Heroiaren bidaia jarduera ludikoa antolatu dute gazteen parte-hartzea bultzatu nahian. Jokoan dinamika dibertigarriak baliatuta partehartzaileek beren trebetasunak probatu beharko dituzte abenturan aurrera egin ahal izateko.\nJarduera bitxi honen giltzarriak ondoko hauek izango dira: ebazteko enigmak, estrategia-probak eta aztertzeko moduko egoerak. “Heroiaren bidaia” abenturak elkarren arteko lotura duten bi saio ditu.\nBeregainak direnez, ez da beharrezkoa bietara joatea. Hala ere, gomendagarria ere bada. Lehen saioa otsailaren 14an (ostirala) egingo dugu 19:00etatik 21:00etara. Abentura jolastua. Xakea erregeari. Murgil zaitez bidaia berri honetan eta bizi ezazu abentura txundigarri hau izenburupeko jarduera honek gazteak motibatu nahi ditu abenturan parte har dezaten. Bigarren abentura jolastua Xakea erregeari. Heroiaren bidaia. Jarraitu heroiaren bideari azken helmugaraino hilabete bat geroago (martxoak 14) 18:30etik 20:30era egingo dugu. Jarduera berritzaile hau 14-30 urte bitarteko gazteei dago zuzenduta. Interesdunek martxoaren 7a baino lehen izena eman beharko dute.\nTxema Ezkerra Gazteria zinegotziak gazteak adoretu nahi ditu abentura handi honetan ausardiaz parte hartzera. Izan ere, parte-hartzaileak proba ludiko desberdinetan arituko dira jokoaren gaitasun motibagarria agerian geratzen delarik. Asmamena, komunikatzeko gaitasuna eta sormena garatu beharko dituzte abentura gamifikatu honetan murgiltzeko estrategial zehazte aldera.\nDesafiorik edukiko duzu?\nTailerraren informazio osoa (PDF 137KB)


LaTeX-ekin formateaturiko dokumentuak sortzen - S3lab LaTeX-ekin formateaturiko dokumentuak sortzen - S3lab\nLaTeX-ekin formateaturiko dokumentuak sortzen\nPosted on 2 April, 2014 by Asier Gonzalez Zabala\tPosted in Artikuluak\nTagged with: Latex - Tutoriala - WYSIWYM\nBa al dakizue dokumentuak konpilatu ahal direla? Hurrengo artikuluan, LaTeX zer den eta zelan erabiltzen den erakutziko dizuegu. Adi egon!\nLaTeX, liburuak eta artikulu zientifiko-teknikoak, besteak beste, argitaratzeko erabiltzen den sistema bat da. 1984ean, Leslie Lamport-ek, Donald Knuth-ek sortutako TeX testu-editorean erabilera errazteko, makro deritzon instrukzio-bilduma sekuentziala sortu zuen.\nLan horretan oinarrituz, LaTeX (LamportTeX) izeneko testu-konposizio sistema sortu zen. Handik aurrera, programak, hainbat hobekuntza izan ditu eta gaur egun, dituen potentziari eta ahalmenei esker, oinarrizko tresna bihurtu da sektore zientifiko-teknikoan. Kode irekiz eraikia dago eta LPPL (LaTeX Project public license) lizentziarekin argitaratzen da. Modu askean erabili, garatu, moldatu eta banatzeko aukera ematen du lizentzia horrek.\nDokumentuak sortzeko paradigmak\nTestu-prozesadoreek, lortu nahi den formateaturiko dokumentua zuzenean erakusteko ahalmena eskaintzen digute. Ahalmen horri WYSIWYG (What You See Is What You Get – ikusten duzuna, lortuko duzuna da) esaten zaio. LaTeX-ek ordea WYSIWYM (What You See Is What You Mean – Esaten duzuna, lortuko duzuna da) paradigma jarraitzen du. Arreta dokumentuaren edukian jartzen da eta aurkezpena definitutako edukiaren araberakoa izango da. 1 ilustrazioak WYSIWYG eta WYSIWYM paradigmek dokumentuak sortzeko eman beharreko urratsak laburbiltzen ditu.\nDokumentu bat sortzeko, bi urrats eman behar dira. Lehenengo, formatu gabeko edozein testu editore erabiliz (e.g. notepad, gedit), iturburu izango den fitxategia sortzen da, erabili nahi ditugun testu eta komandoekin. Ondoren, formateaturiko dokumentua lortzeko, aurreko fitxategia prozesatu egin behar da. Urrats horri konpilazioa esaten zaio eta programazio-lengoaietan programak sortzeko erabiltzen den antzeko prozesuan oinarritzen da. Testu eta komandoen edizioa errazteko hurrengo ataletan aurkeztuko ditugun testu-editoreetako bat erabil dezakegu.\nHasierako ikaste-kurba du. Komando batzuk ikasi behar dira eta behar aurreratuak izan ahala, gehiago ikasi behar da. Ikasketa errazteko, txantiloiak erabili ohi dira.\nKonpilazio-akatsak jaso ahal dira. Atalez atal, maiz konpilatzea gomendatzen da.\nDokumentuaren itxura konpilatu arte ikusten ez denez, akatsak pilatu daitezke.\nDokumentuaren egitura eta aurkezpenaren pertsonalizazioa konplexua da. Halaber, idazleek, kasu gehienetan, editoreek sorturiko txantiloiak erabiltzen dituzte.\nDokumentuaren itxura ez da konpilatu arte ikusten. Arreta edukian jartzeko aukera ematen du.\nEdukiaren eta aurkezpenaren arteko abstrakzioa dago, independenteak dira.\nEgilearen eta editorearen eginkizunak banatu daitezke.\nEditoreak dokumentuaren egituran jar dezakete arreta, horrela egileei aurkezpen profesionalak egiteko aukera eskaintzen die.\nDokumentuaren formatua eta aurkezpena aldatzeko malgutasun handia dago, edukia eta egitura banaturik baitaude.\nTxantiloi profesional ugari daude, era guztietako dokumentuentzat, gainera: liburuak, eskutitzak, artikuluak, liburuxkak, gardenkiak, eta beste asko. Txantiloiak editorial profesionalek, ikerketa taldeek edo unibertsitateek sortu ohi dituzte. Deustuko Unibertsitatearentzako txantiloiak ere badaude .\nFormula matematikoen adierazpidea oso erosoa da.\nEgitura konplexuak automatikoki sortzeko ahalmena du: aurkibideak (edukia, taulak, irudiak), erreferentzia gurutzatuak (irudi, taula, atal edo beste edozein egitura), bibliografia.\nSoftware librea da eta sistema eragile askotan erabil liteke.\nErabilitako lengoaia estandarra da. Ez dago programa baten bertsioaren menpe.\nIkerketa munduan oso erabilia da. Aldizkari zientifiko askok erabiltzen dutena da.\nEmaitzen kalitate tipografikoa profesionala da.\nLaTeX fitxategiak testu hutsez sortuta daude. Dokumentuen bertsioen kontrola jarraitzeko erraztasuna ematen du horrek.\nGeure komandoak eta funtzioak sortzeko aukera ematen du.\nNola hasi naiteke?\nIdazten hasi baino lehen, LaTeX erabiltzeko ingurunea prestatu behar da. Hau da, beharrezkoak diren aplikazioak instalatu behar dira. Erabilitako sistema eragilearen arabera, egin beharreko urratsak desberdinak izan daitezke.\nHalaber, orokorrean bi elementu nagusi instalatu behar dira. Alde batetik, LaTeX sistemaren fitxategiak eta bestetik LaTeX editore bat. LaTeX sistemaren fitxategiak aurrez sorturiko pakete erosoan bilduta aurki ditzakegu . LaTeX editorea hautazkoa izan arren, oso gomendatua da dokumentuekin egin beharreko lana asko errazten baitu. LaTeX-entzako editore asko aurki ditzakegu , haien artean gogokoen duguna TeXstudio da . Eskaintzen dituen aukeren artean ondorengoak aipatu behar dira:\nIdazteko eremu integratua da. LaTeX-ek dituen tresna guztiak erabiltzeko laster bideak ditu, eta hizkuntza horren sintaxiaren erabilera errazteko laguntza asko eskaintzen ditu.\nTestu-editore ahaltsua da. Eskaintzen dituen aukeren artean interesgarrienetarikoak hauek dira: hainbat hizkuntzatan, euskaraz ere bai, dagoen zuzentzaile ortografikoa; testuan zehar nabigatzeko erraztasuna, edo idazleak egin ditzakeen akatsen ikuskatzailea.\nDokumentuak kudeatzeko ere tresna asko eskaintzen ditu. Adibidez, idatzitako lana web orrialde moduan esporta dezake, PDF fitxategiak ikusteko aukera dauka eta lana taldeka egiteko baliabideak eskaintzen ditu, besteak beste.\nIinstalatzeko oso erraza da eta Windows, Linux, BSD eta Mac sistema eragileetan erabil daiteke.\n Obtaining LaTeX, http://www.latex-project.org/ftp.html\n Comparison of TeX editors, http://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_of_TeX_editors\n TeXstudio: Free cross-platform LaTeX editor http://texstudio.sourceforge.net/\n A (Not So) Short Introduction to LaTeX2e. http://ctan.org/pkg/lshort-english\n Karrera amaierarako proiektuan txantiloia LaTeX-en http://softwarelibre.deusto.es/plantilla-para-el-proyecto-de-fin-de-carrera-en-latex/\n Tesi doktoralen txantiloia LaTeX-en http://softwarelibre.deusto.es/plantilla-latex-para-tesis-doctorales/\n“2012-an Eside aldizkarian Asier Gonzalez-ek eta Igor Ruiz-Agundez-ek idatzikato artikulua”\n‹ The new S3lab website is already online\nCracks with extra virus, the way you like ›\nAbout Asier Gonzalez Zabala\nResearch: Process Optimization, Security, Systems Management