Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Physisa eta gizakiaren arteko solasaldia\nGreziar mundua abiapuntua hartuta, datu bat aipagarria daukagu: gu gizaki bezala ingurune konkretu batean gaude, physisan, eta hau ezagutzeko dago. Ezagutzeko prozesu horretan hainbat bide eta erdibide dauzkagu gaurdaino, eta ezagutzeko baliabideak anitzak izan dira.\nHorietariko bat Tales Miletkoarena da. Bere erantzuna materiazko printzipio batean kokatu zuen. Hurrengo erantzunak ez ditut aipatuko, historiografia egitea ez doakit eta. Interesa galdera baita. Zerk eragiten du nere inguruan dagoen hori, —nirea, ni gizakia, bere zati bat naizen heinean greziarren ikuspuntutik— den hori? Horrela pentsatzen zuten greziarrek eta beraien bizimoduak hori erakusten du.\nGalderak badu bere iraunkortasuna. Nire inguruan dagoen hori, eta beraren zatia naizen hau, fundamentu bat eduki behar du. Erantzuna, eta greziarrek mantendu zuten erlazioa naturarekiko, ez dator bat bere ondoren gertatu denarekin. Solasaldia eten egin baita. Zergatik diot hau?\nTales eta bere ondorengoek naturarekiko eraiki zuten erlazioa, errespetuzkoa izan zen. Berari buruz jakin-mina eta miresmena zuten, baina ez domeinuaren ideia. Erlazio hau, adiskidetzan eta gauzen zerizanera, direnera, jo zuen. Greziarrek izadiaren erlazioak ikertu zituzten, bere mugimendua—izadia hori baitzen—, izadia menperatu gabe. Honen zergatia greziar gizartean, Greziako polisean, aurkituko dugu.\nGrezian, denok dakigun bezala, bere gizartea era konkretu batean zegoen eraikia, eta honek, gure uste apalean, justifikatzen du naturarekiko zeukaten ikuspuntua. Gizarte heleniarra esklabista zen eta hemen kokatzen dugu gure ikuspuntuetariko bat. Esklabismoak greziarrentzat, hau eskaintzen zuen: eskulana, eta honek ez zeukan inongo beharrik beste lurraldeetan hedatzen hasia zegoen teknologiaz. Honek ez du esanahi greziarrek ez zutela teknologiarik eta garaiko aurrerakuntzak ez zituztela ezagutzen, are gehiago, beraiek jada hedatua zeukaten bere teknika eta teknologia. Esklabotza zen honen ordezkoa. Gainera oso ondo betetzen zuen gizakiari buruz eraikitzen hasia zegoen ikuspegi dualista edo bikoitza. Alde batetik arima— pentsamendua— zientzialariak jorratzen zuena, eta bestetik gorputza—materia— esklabotzak aurrera eramaten zuena. Hau horrela izanik izadiarekiko harremana elkarrizketatua zegoen, eta honek bere garrantzia dauka. Izadia, gizakiaren inguruko beste atal bat zen, eta hemen deskribatu dugun ikuspegitik, posizio “natural” batean kokatua zegoen. Gizakia ez zen bere buruaz baliatzen bere dohainak xurgatuz, baizik eta berdintasunezko harreman bat sortzen zuen.\nBadago beste gertaera bat aipatu gabe utzi ezin dena greziarrak eta izadiaren arteko solasaldiaz mintzatzen garenean. Kosmosaren osakeran izadiak bere mugimenduari kasu egin zion, alegia, ordena eraiki zen gauzak bere lekua hartu zutenean, hasierako kaosari aurre egin zuenean. Izadiak bere lekua hartzen du eta ondotik egiten zaizkion moldaketak ez baldin badute bere ordenarekin bat egiten, nolabait hasierako kaosera bueltatzen gara. Beraz ordena hau greziarrek ondo aski gordetzen zuten. Hasierako filosofia naturalari so eginez, hau ondo aski frogatzen da. Greziarrek ez zuten izadia bilakatu baliabide bat gure helburuetarako, modernismoarekin gertatu den bezala.\nAristotelesek dio gauzetatik kanpo ez dago mugimendurik, eta baita ere badirudi Aristotelesek esaten duela gauzen izatetik kanpo ez dagoela beste izaterik. Honekin, estagiritak, bat egiten du greziarrek izadiari buruz zeukaten ikuspuntuarekin. Eta hau, hau baino ez da: izadiak berezkoa duela bere baitan gordetzen duen mugimendua, mugimendua bera den heinean. Horregatik, kanpotik eragindako mugimenduak, gizakiak eragiten dizkionak, artifizialak dira. Gizakiak horrela jokatzen duenean, izadiaren zati bat ez bezala, solasaldia, eten egiten da, eta gizakia izadiatik kanpo geratzen da. Etenaldia arrazoi nagusi batetik ematen da. Aitzinako filosofoek, zientzialariek, ez zuten inongo asmorik izadiatik etekinak ateratzeko. Izadiaren azterketa, zergatiak aztertzeko izan zen, eta ez Baconek proposatu zuen moduan, izadia ezagutu kontzepzio menperatzaile batetik.


Hatzetako artikulazioek minaren arrazoiak eta tratamendua - Flexumgel\nHatzak tresna nagusia dira eta horri esker lanerako hainbat funtzio bete ditzakegu. Hori dela eta, ez da harritzekoa hatzetako artikulazioek min egiten dutenean zaila izatea beraien eginbehar zuzenak betetzea edo etxeko lanekin aritzea. Laguntza medikoa behar da lehen sentsazio mingarriak agertzen direnean; bestela, fase aurreratuetan, artikulazioak suntsitzearekin lotutako ondorio larriak posible dira.\nZer egin hatzetako artikulazioek min egiten badute? Beharrezkoa da erreumatologo batekin harremanetan jartzea ahalik eta lasterren aztertzeko eta tratatzeko. Espezialistak minaren benetako kausa zehaztu eta diagnostikoa argitu ondoren, tratamendu erregimen eraginkorra aukeratu eta beharrezkoak diren sendagaiak errezibitu ahal izango ditu.\nZergatik egiten dute min hatzetako artikulazioek - arrazoi nagusiak\nArtikulazioetako mina eragin dezaketen arrazoi ugari dago. Artikulazioetan aldaketa patologikoak eragiten dituzten faktoreak hauek dira:\nkanpoko ingurunearen eragina (adibidez, hipotermia luzea, lesio fisikoa);\nartikulazioen etengabeko tentsioa areagotzearekin lotutako faktore profesionala;\nsistema immunologikoaren eta endokrinoaren gaixotasunak;\ngaixotasun infekzioso kronikoak.\nHatzetako artikulazioek min egiten dute askotan haurdunaldian, eta egoera hori kaltzio faltak azaltzen du, aldi horretan gehien ageri dena. Erlaxina hormonaren ekoizpenaren hazkundeak (kartilagoaren ehunaren egoeran modu negatiboan eragiten duena), eta haurdunaldiaren garaian emakumearen gorputza berregituratzearekin lotutako immunitatea ahultzeak ere badu zeresana.\nGainera, adituek artikulazioen deformazioa eta suntsipena eragiten duten gaixotasun ugari identifikatzen dituzte eta sintoma bereizgarria izaten dute - mina. Hauek dira:\nIkus dezagun artikulazioetako kalteak eragiten dituzten gaixotasunen sintomak eta hitz egin dezagun patologia horien diagnostiko eta tratamendu metodoei buruz.\nHatzetako artikulazioek min egiten dute. Zein gaixori buruz hitz egin dezakegu\nHatzetako artikulazioetako minaren arrazoiak ziurrenik gaixotasun hauetako batekin lotzen dira:\nArtritis reumatoidea besoetako eta hanketako artikulazio txikietan kalteak eragindako hanturazko gaixotasun autoimmune kronikoa da. Hanturazko prozesuak erdi eta hatz erakusleen artikulazio metakarpofalangealetan eragiten du askotan. Hatzak puztuta badituzu eta artikulazioetan min egiten baduzu goizean, artritis erreumatoidearen seinale izan daiteke.\nHanturazko prozesua areagotuz gero, artikulazioen gaineko larruazala puztu, gorritu egiten da, ukitzerakoan beroa bihurtzen da eta haren azpian nodulu estuak senti ditzakezu. Mina hain da bizia, ezen pertsona batek ezin baitu ukabila egin. Bi eskuetako artikulazioetan kalte simetrikoak artritis erreumatoidearen ezaugarriak dira. Gaixotasunaren sintoma nagusia goizaldeko artikulazioen zurruntasuna da, min handituarekin batera.\nMina normalean arratsaldean baretzen da. Gaixotasunaren arriskua da diagnostikoa geroko fasetan egitea, kartilagoaren ehuna dagoeneko suntsituta dagoenean. Artikulazioek min egiten badute eta atzamarrak galtzen badira, saiatu medikuarengana egindako bisita ez atzeratzen; bestela, ahaztutako hanturazko prozesuak hatz eta eskuen deformazioa ekarriko du eta ezintasuna izango du.\nHau da psoriasia egiteko moduetako bat, larruazaleko adierazpenez gain, behatzen falangetako distal (iltze) artikulazioek hanturazko prozesuan parte hartzen dutenean. Aldi berean, haien formaren aldaketa ikusten da, puztu egiten dira, puztu egiten dira, ez dira tolesten, larruazala gorri eta su hartzen du eta hatzak beraiek saltxitxak bezalakoak dira.\nEskuineko eskuetako hatzetako artikulazioek min egiten badute (adibidez, indizea eta hatz txikiak), orduan ezkerreko eskuko hatzetako artikulazioek min egiten dutenez, aurretiazko diagnostikoa konfiantzaz egin daiteke. Artritis psoriasikoan, hanturazko prozesua asimetrikoa izango da, hau da, erdiko falangeak eta eraztun behatzak bestalde.\nArtritis infekzioso eta septikoa\nGaixotasun hauek giltzaduretako min handiarekin eta egoera orokorraren okerrarekin gertatzen dira, sukarra, hotzikarak, sukarra, gorputzeko intoxikazio sintomak direla eta.\nBirus edo bakterio izaerako artikulazio baten hantura askotan giltzadura batean kalteak izan ohi dira, agente infekziosoak larruazalean kaltetuta sartzen baitira. Baina ez da ohikoa eta poliartritisa, zenbait artikulazio aldi berean kutsatuta daudenean, kasu honetan, hanturazko sintomak bereziki nabarmenak dira.\nGaixotasun hau ez da hanturazkoa eta artikulazioen deformazioak, mailakako loditzeak eta mugikortasun mugatuak erakusten du. Hatzaren artikulazioak flexioan zehar min ematen badu, hatzek ardatzaren forma hartzen dute erdian loditzeko ezaugarria duena, horrek artrosiaren garapena adierazten du.\nGaixotasuna adinekoen ohikoa da eta 40 urte igaro ondoren maizago diagnostikatzen da emakumeengan, maila hormonalen aldaketekin eta menopausiaren agerpenarekin lotzen dena. Gainera, faktore profesionalak, nahaste metabolikoak eta joera genetikoa bihur daitezke artrosiaren arrazoiak.\nGaixotasun hau azido urikoaren gatzak artikulazioetan metatzen diren nahaste metabolikoek eragiten dute. Gehienetan, gizena 40 - 60 urte bitarteko gizonezkoen artean diagnostikatzen da eta hori elikagai gantzatsuak, minak eta gaziak gehiegi kontsumitzeagatik eta alkoholarekiko menpekotasunagatik gertatzen da.\nLesioak behatzetan eragiten du batez ere, baina gaixotasunaren kurtso atipikoarekin, eskuetako hatz erpineko metakarpofalangearen artikulazioetan ere eragina izan dezakete. Gota duten minak erretzen ari dira, jasanezinak. Intentsitatea desberdina da eta kaltetutako artikulazioen azalean hantura eta larruazala gorritzen dira.\nEgoera patologiko honek artrosia edo artritisa dirudi. Hori dela eta, X izpien azterketa beharrezkoa da diagnostikoa argitzeko. Sintoma nagusiak hauek dira: hatzak flexionatzean eta luzatzean mina, batzuetan giltzadura tolestuta egon daiteke eta luzatzeko ahalegin jakin bat egin behar da.\nHori dela eta, erdiko hatzaren artikulazioak min egiten badu eta luzapenean klik bereizgarriak entzuten badira, medikuarengana jo beharko duzu lehenbailehen. Hanturazko prozesua areagotuz gero, behatzen engainamendua agertzen da, kiskalketa sentsazioa, hantura eta larruazalaren tonu urdinxka kaltetutako eremuan.\nEskuko hatz lodiaren artikulazioak min ematen badu, patologia horren seinale izan daiteke. Gaixotasuna normalean giltzaduraren gainkarga etengabearekin, infekzioarekin edo traumatismoarekin sartzearekin lotzen da. Sintoma arrunta mina handitzea da zenbait ekintza burutzean, adibidez, ateetako heldulekuak biratzea, giltza sarrailan sartzea, estalkiak irekitzea.\nBeharrezkoa da gaixotasuna ahalik eta azkarren tratatzea, bestela artikulazioa deformatu egingo da eta mina etengabea bihurtuko da, atsedenean ere pertsona bat jarraituz. Denboraren poderioz, hezur-hazkundeak eratzen dira erpuruaren oinarrian, eskua ia immobilizatzen duena eta desgaitasuna sorrarazten duena, mugimendu txikienak min jasanezina eragiten baitu.\nNahaste honek izaera neurologikoa du, eskumuturretik pasatzen den nerbio mediana konprimitzearen ondorioz garatzen baita. Eskuko artikulazioetan eta lotailuetan ohiko karga dela eta gertatzen da. Arriskuan daude beren lanbidea dela eta hatzekin etengabe lan egitera behartzen dituzten pertsonak (stenografoak, informatika teknikariak, musikariak, artistak). Mina eskuineko hatz erakuslearen eta erakuslearen eremuan kokatzen da normalean, eta zenbait ekintza egitean mugimenduen zehaztasuna kaltetzen da. Gainera, nerbioaren konpresioak behatzetan zirkulazio txarra eta engainua eragin dezake.\nOrno nerbioak, bursitisa, patologia erreumatologikoak, bizimodu osasungarria eta beste faktore batzuk jotzeak eskuetako artikulazioetan mina sor dezake. Garrantzitsua da sintoma kezkagarriei arreta jartzea garaiz eta laguntza kualifikatua bilatzea.\nZein medikuk lagunduko du hatzetako artikulazioek min egiten badute?\nHasierako fasean, terapeuta batekin hitzordua har dezakezu, honek, anamnesia hartu ondoren, espezialista estu batengana (medikua - erreumatologoa) bideratuko zaitu. Espezialista da artikulazioetako gaixotasunak jorratzen dituena, beharrezko laguntza emango dio eta diagnostiko zehatza egingo du.\nGainera, agian zirujau edo neurologo bat kontsultatu beharko duzu. Azterketaren emaitzen arabera, medikuak beharrezko tratamendua aginduko du, artikulazioetako kaltearen zergatia, sintomen larritasuna, balizko kontraindikazioak eta gaixoaren ezaugarri indibidualak kontuan hartuta.\nDiagnostiko zuzena egiteko beharrezkoak diren jarduerak hauek dira: ikusizko azterketa, odoleko laborategiko probak, gernua eta gaixoaren erreferentzia X izpien azterketarako. Eskuen erradiografia batek normalean patologiaren izaera eta artikulazioetako kaltearen maila behar bezalako argibideak ematen ditu.\nMinaren izaerari eta hanturazko prozesuaren zergatiei buruzko informazio osatuena lortzeko, medikuak pazienteari ultrasoinuak, tomografia konputatua (CT) edo erresonantzia magnetikoa (MRI) egin ditzake. Hauek dira gaixotasunaren hasierako faseetan aldaketarik txikienak antzemateko eta artikulazioen deformazioarekin eta suntsipenarekin lotutako garapen larria eta prebentzioa laguntzen duten ikerketa metodo berri eta informatiboenak.\nBatzuetan, gota susmatzen baduzu, odol analisi berezi bat egiten da azido urikoaren maila egiaztatzeko. Hezur-ehunean gertatzen diren aldaketa patologikoak identifikatzeko, kontraste bidezko diskografia prozedura erabiltzen da koloratzaile berezi bat erabiliz.\nGaur egun diagnostikatzeko metodo eraginkorrena elektrospondilografia da, duela zenbait urte erabiltzen hasi zen. Prozedura honi esker, goiko gorputz-adarren funtzionamenduaz arduratzen diren bizkarrezurreko atalak aztertu eta arauarekiko desbideratze patologikoak identifikatu ditzakezu lehen etapetan.\nDiagnostikoa egin ondoren, medikuak terapia-erregimena hautatuko du artikulazioetan aldaketa patologikoak eragiten dituenaren arabera. Tratamenduaren printzipioak, eskuetako artikulazioek min egiten badute, sendagaien erabileran, prozedura fisioterapeutikoetan, ariketa terapeutikoetan, dieta eta bizimodua egokitzean oinarritzen dira.\nHanturazko prozesurik izanez gero, medikuak mina botika, hanturazko antiinflamatorio hormonalak edo esteroideak ez direnak aginduko ditu. Botika sistemikoak (ahozko tabletak) edo kanpoko botikak izan daitezke, ukenduak, kremak, sprayak, mina azkar arintzen laguntzen dutenak. Medikuak agente hormonalak agindu ditzake artikulazio barrunbean injekzio moduan min larria izateko. Prozedura horiek azkar arintzen dute gaixoaren egoera eta laguntzen dute gaixotasuna remisio egoerara igarotzeko. Artritis infekziosoarekin, bakterioen aurkako agenteak agintzen dira.\nMuskulu-eskeletoko sistemako endekapenezko gaixotasunen garapena artikulazioko kartilagoaren ehuneko kondroitina maila murrizteak errazten du. Hori dela eta, gaixoei sendagaiak agintzen zaizkie - kondroprotektoreak, artikulazioaren suntsiketa gehiago gelditu eta kartilagoaren ehunaren egitura berreskura dezaketenak.\nFisioterapia metodoak tratamendu konplexuaren alderdi garrantzitsua dira. Besteak beste, elektroforesia novokainarekin, UHFarekin, magnetoterapiarekin, laser bidezko tratamenduarekin, anplipulsekin terapiarekin, fonoforesiarekin. Saio kopurua eta tratamenduaren iraupena medikuak banan-banan zehazten ditu.\nAriketa terapeutikoak eta masajeak beharrezkoak dira artikulazioen mugikortasuna berreskuratzeko, odol zirkulazioa eta prozesu metabolikoak hobetzeko. Gaixotasuna barkatzeko garaietan, gaixoari balneoterapia saioak (lokatz naturalarekin tratamendua) eta eskuzko terapia egitea gomendatzen zaio. Oso efektu ona ematen du spa tratamenduek aldeko klima guneetara bidaiatzearekin.\nGainera, gaixoari bizimodu osasuntsua izatea gomendatzen zaio, edatea eta erretzeari uztea eta dieta murrizketa batzuk betetzea. Gantz haragiak eta arrainak dietatik guztiz baztertzea gomendatzen da, esne eta hartzitutako esnekiak gantz kopuru handia duten produktuak bertan behera uztea. Debekatuta daude ketutako haragiak, minak, gaziak, ozpinetako platerak, ongailuak, maionesa, zitrikoak, labeak, te sendoa eta kafea. Ez jan azido oxalikoa duten elikagaiak (ruibarba, azela, espinakak).\nEguneko menuan gantz gutxiko esne garratza edariak, belarrak, barazki freskoen entsaladak landare olioarekin, haragi giharrak, itsaskiak eta gantz gutxiko arrainak egon behar dira. Baliagarriak dira fruituak, baia, fruitu lehorrak, jengibrea, pikuak, landare olio naturalak, omega gantz azido ugari dituztenak (linaz eta oliba olioa batez ere). Edateko erregimena handitzea gomendatzen da egunero 1, 5-2 litro ur garbi edateko.\nGaur egun, farmazietako apaletan, artikulazioetako mina tratatzeko diseinatutako produktu berritzaile ugari aurki ditzakezu. Sendagai egokiena espezialista batek aukeratuko du.\nMedikuntza tradizionaleko errezetak\nHatzetako artikulazioetako minaren aurkako herri-erremedioak tratamendu-erregimen nagusia osatuko dute, erliebea ekarriko dute eta berreskurapena azkartuko dute.\nHanturazko prozesua areagotuz gero, sagar sagardoan edo mahaiko ozpinean sartutako gasazko zapi bat jar dezakezu giltzadura minberan. Horrek mina murrizten, erretzea eta hantura arintzen lagunduko du. Konpresak egin ditzakezu tipula labean, patata egosietan edo itsasoko gatz beroarekin berotzen eta izeiaren olioarekin igurtziz.\nTipula Labean pomada. Tipula burua labean egosi, hoztu, txikitu. Lortutako masa ezti likido eta landare olio kopuru berdinarekin nahasten da (1 koilaratxo bakoitza), gehitu 10 g erle-argizaria eta 20 g urrezko biboteko belar lehorra. Osaera ur bainuan irakiten da, etengabe nahastuz, nahasketa homogeneoa bihurtu eta loditu arte. Amaitutako ukendua berotik kentzen da, apur bat hozten da. Modu epelean, igurtzi mina jantzi eta gainean kotoizko eskularruak jarri. Prozedura gauez egitea da onena.\nEztia eta mostaza ukendua. Pomada prestatzeko, nahastu 5 g mostaza 1 koilaratxoarekin. eztia, gehitu oliba olio koilarakada handi bat eta Kaukasoko helleboroko 20 g hosto lehor. Ondoren, nahastea ur bainu batean lurrundu egiten da egoera lodi eta homogeneo batera, hoztu eta gaixotasun artikulazioen eguneroko tratamendurako erabiltzen da.\nKonprimitzen du. Osagai naturaletan oinarritutako konpresek zeregin berezia dute mina eta hantura arintzeko. Patata tuberkuluak irakin ditzakezu, birrindu, beroa bildu gasazko zapi batean eta kaltetutako eremuan aplika dezakezu. Efektu terapeutiko berbera du gatz arruntak, zartaginean aurrez berotuta. Bero lehorrak mina arintzen eta hantura murrizten lagun dezake. Klarina arrunta konpresa gisa erabiltzea gomendatzen da. Birrindu egin behar da, esne hartzitutako edozein edarirekin nahastu, gasazko ezpainetan busti eta gauean konpresa egin. Lurrunezko oloa ere helburu berarekin erabil daiteke.\nLila tindura. Sendabelarren dekokzioek eta infusioek hanturaren aurkako efektu ona dute, odol zirkulazioa hobetzen dute eta kaltetutako artikulazioen mugikortasuna berreskuratzen dute. Tintura lila loratu bezain pronto udaberrian prestatzen da. Bildu infloreszentziak, bete alkoholez edo vodkaz eta azpimarratu leku ilunean 3 astez. Amaitutako tintura iragazten da eta giltzadura minetan sartzen da, eta ondoren eskularruak jartzen dira eskuak epel mantentzeko.\nArtikuluen mina tratatzeko errezeta ezagun asko daude. Erabilera onuragarria izan dadin, ez ahaztu lehenik eta behin zure medikuarekin kontsultatu eta prozedurari oniritzia ematea.


Vitoria-Gasteizko Udalaren web-orria - Zabaltze eta jarduera lizentziak emateagatiko tasa - Udalaren zabaltze-lizentzia eskatu eta ebaztea\nZabaltze eta jarduera lizentziak emateagatiko tasa - Udalaren zabaltze-lizentzia eskatu eta ebaztea\nZergadunek zabaltzeko lizentzia eskatu beharko diote Udalari, lanbide, merkataritza edo industria jarduerak egingo diren areto edo instalazioetarako.\nJarduera hasteko eta/edo aretoak egokitzeko erantzukizunpeko aitorpena.\nHauek joko dira zabaltze lizentzia eskuratzeko beharra duten establezimendu edo instalaziotzat, ordenantza aplikatzeko 2. arauak xedatzen duenaren arabera:\nLehenengo ezarpenak, baita tresneria edo merkataritza, industria edo zerbitzurako beste tresna ezarketa bakarra ere, nahiz eta ezarketa horren ondoren martxan jarri edo zabaldu egiten ez den.\nJardueraren aldaketak, nahiz ez aldatu ez izena, ez titularra, ez aretoa.\nJardueraren handitzea, Ekonomi Jardueren gaineko Zergaren kuotaren gehitzeak dakartzanean hori egon dela susmatuz, kuotaren gehitze horiek zerga erreformagatik izan direnean izan ezik.\nEstablezimendua handitzea edo udal zerbitzu teknikoek udal ordenantza eta araudiek nahiz arau orokorrek haren funtzionamendu normalerako galdatzen diren betebeharrak betetzen direla egiaztatzea eskatzen duen edozein aldakuntza.\nLanik egiten bada, aldez aurretik lan handietarako edotxikietarako, lizentzia eskatu beharra dago, eta Eraikuntza, Instalazio eta Obren gaineko Zerga ordaindu\nIngurumen eta Iraunkortasun Sailak izapidetzen ditu jarduera sailkatuetarako zein jarduera salbuetsietarako lizentziak, martxoaren 9ko 165/1999 Dekretuak(Beste leiho batean irekiko da) arautzen duenari jarraituz, bertan ezartzen baita 3/1998 Legean aurreikusitako jarduera lizentzia eskatu beharrik ez duten jardueren zerrenda.\nJarduera lizentzien kasuan, Ingurumen eta Iraunkortasun Sailak jarduera zabaldu edo abian jartzeko lizentzia eskuratzeko ezarria duen prozedurari jarraituko beharko zaio.\nHirigintza-Azpiegiturak Sailak (Eraikuntzen Zerbitzua) izapidetzen ditu lizentzia eskatu beharrik ez duten jardueren lizentziak, Euskal Herriko Ingurumena Babesteko otsailaren 27ko 3/1998 Legeak(Beste leiho batean irekiko da) 56. artikuluan ezarritakoari jarraituz.


«Lezeak, monasterioa, errota, Trikuharry parkea… erakusteko aunitz du Urdazubik» - Xareta - Erran.eus\n«Lezeak, monasterioa, errota, Trikuharry parkea… erakusteko aunitz du Urdazubik»\nTtipi-Ttapa 2022-06-07 12:00\n2016an ireki zuten Urdazubiko Turismo Bulegoa, «lehen Dantxarinean zegoen, baina hara jendea erosketak egitera joaten zen, eta bisitak egin nahi dituztenak herrira etortzen dira»\nMari Pierre Agerrek, bertako langileak, Urdazubiko eta inguruko informazioa ematen du, «Nafarroako eta Lapurdiko eskuorriak izaten ditut bisitariek dena ezagutu dezaten». Turismo bulegoa handia da, eta kultur aretoa dauka goiko pisuan; «ekitaldiak, ikuskizunak, solasaldiak… egiten ditugu. Berriki magia ikuskizuna izan dugu».\nBaina Urdazubik «aunitzez gehiago» dauka ikusteko: «lezeak oso politak dira eta bisita gidatuak egiten dituzte, baina erreserba egitea gomendagarria da. Monasterioa ere daukagu, eta bertan eliza, kalustroa eta lehen solairua ikus daitezke. Klaustroan euskal artisten margo eta eskultura erakusketa dugu, eta lehen solairuan herriaren historia kontatzen duen museoa dago. XVIII. mendeko errota ere dugu ikusgai, eta bisita gidatuak egiten ditut bertan, baita 1901eko zentral elektrikora ere.\nHorrez gain, mendi ibilaldiak egiteko leku aproposak ditugu eta jende aunitz ibiltzen da. Gainera, Trikuharry parkea dugu, gaizki tratatuak edo abandonatuak izan diren animalientzako babeslekua; loroak, hegazti harrapariak, otsoa… ikuskizun interaktiboak egiten dituzte. Akitzeko, Dantxarinea auzoa dugu, eta jende aunitz joaten da hara erosketak egitera».


Israelek laugarren dosia jarriko die 60 urtetik gorakoei eta osasun langileei | Mundua | Berria\nIsraelek laugarren dosia jarriko die 60 urtetik gorakoei eta osasun langileei\nBigarren eta hirugarren dosiaren arteko tartea bost hilabetetik hirura murriztea aholkatu du Tel Avivek. Omikron aldaeraren kasuak laukoiztu egin dira astebetean munduan.\nLangile bat koronabirus probak biltzen, Jerusalemen. / Atef Safadi/EFE Tamaina handiagoan ikusi\nHirugarren dosia hartua dute dagoeneko Israelgo herritar gehienek —hura izan zen oroitzapen dosia banatu zuen lehen estatua—, baina gobernuko aholkulari taldeak dagoeneko esan du laugarrena ere hartu beharko luketela 60 urtetik gorakoek eta osasun langileek. Neurria atzo gauean iragarri zuen Tel Avivek, baina Osasun Ministerioaren onespena beharko luke oraindik.\nBestelako neurriak ere iragarri zituen aholkulari taldeak: besteak beste, merkataritza gune handietan pertsona bakarra egotea hamabost metro koadroko tarte bakoitzean, eta bi dosiak jasoak dituztela frogatzea ehun metro koadro baino handiagoak diren lokaletara sartu nahi dutenek. Langileei ere eskatuko zaie txertaketa ziurtagiria merkataritza gune handietan. Jatetxe eta tabernetan, berriz, debekatuta egongo da barruan jan edo edatea. Oinarrizko zerbitzuak eskaintzen dituzten guneetan, aldiz, ez dute ziurtagiririk eskatuko, baina edukiera mugatua izango dute. Horrez gain, langile publikoek etxetik lan egingo dute igandetik aurrera, hilabetez.\nOmikron aldaerari aurre egiteko hartu dituzte neurriok Israelen. Izan ere, OME Osasunaren Mundu Erakundearen arabera, aldaera berriaren kasuak laukoiztu egin dira azken astean munduan: 14.000 kasu atzeman dituzte azken zazpi egunetan. Hala ere, datuok ez dira zehatzak. Izan ere, soilik 40 kasutik bat aztertzen da laborategietan; beraz, ezin liteke jakin ziur zenbat diren zehazki omikron aldaeraz kutsatutakoak. Oraingoz, adituek diote aldaera berriak ez dituela sintoma larriagoak eragiten, baina hura nagusitzen hasia den herrialdeetan, Erresuma Batuan eta Hegoafrikan kasurako, erietxeen gaineko presioak nabarmen egin du gora.\nMundu osoan ari dira murrizketak gogortzen, batez ere neguko oporrei begira. Finlandiak, esaterako, iragarri du tabernek gaueko bederatzietan utzi beharko diotela alkohola saltzeari Gabonetan, eta ordubete beranduago itxi beharko dituztela ateak. Neurriak gogortu egingo dituzte Urtezahar egunaren bezperan; orduan, tabernek arratsaldeko bostetan utzi beharko diote alkohola saltzeari, eta seietan itxi beharko dituzte ateak. Gehiago ere badira antzeko neurriak iragarri dituztenak. Alemaniak, adibidez, taldeetan bildu daitekeen jende kopurua mugatuko du: gehienez ere, hamar lagun elkartu ahal izango dira, txertatuta dauden herritarrak eta gaitza gainditu dutenak barne.


“Nahi dute fite pagatu, afera geldi dadin. Ez dute argitu nahi” | “Nahi dute fite pagatu, afera geldi dadin. Ez dute argitu nahi” – iparraldekohitza\nPaxkal Harispuru – Laboraria\nGuri erran digute segidan hartzaren gain ezar daitekeela. Guretzat, horrek erran nahi du kontuan hartua izanen dela. Baina gero ez dute erraten nehori. Bertsio ofizialaren arabera, izan daiteke zakurra, otsoa, hartza… dena. Guk badakigu otsoa ez dela izaten ahal, herexak atzemanen baikenituen ardi bizietan, lepotik hasten baita. Zakurrekin berdin. Guretzat, ez da dudarik, han hartza bada, eta auzoetako bortuetan ere ari izan da: izan dira behi batzuk erroizturik, ardi batzuk, baina ez dira kontuan hartu, ez baitzen herexarik. Guk ere uztail hondarretik aste oroz ardi eraso bat ukan dugu; hiru, orotara, azken erasoa aitzin. Hartzaren gain ezar zitezkeenak adituen arabera. Bat bakarrik zelarik ez gara sobera arranguratu, baina hor arrunt gorago gara. Orain falta ditugun 60 ardiak ere hilak dira enetako.\nPolitikoa da, denak blokeatu dituzte. Deitu dugu TF1, France 2… Nehor ere ez da hurbildu, France 3 salbu. Emaitzetan, ez badute hartza aipatzen gero erraten ahalko dute dena ontsa pasatzen dela, hartzak ez duela deus egiten. Alta, badakite ez dela ontsa pasatzen.\nGuk hori badugu, gaurko egunean kausitua dugu. Sosa seguruenik hunkiko dugu, baina behar dugu kasu eman; oraino ardi batzuk falta dira. Haiek nahi dute absolutuki fite pagatu, afera geldi dadin. Ez dute argitu nahi. Guk ez dugu nahi azkenak atzeman arte, beldur baikara bestela ez dituztela sekula pagatuko. Zehar-kalteak ere kontuan hartzen dituzte: badira ardi hilak baina estresarekin batzuk idortzen dira, horiek ez dute esnerik emanen. Azken horientzako laguntza 0,80 zentimokoa da ardi bakoitz, 300 ardi arte gehienez. Hori ez dugu onartzen ahal. Halako eraso bat badelarik, badakigu aitzinetik galtzeak handiagoak direla. Hil den ardi batentzat 240 euro inguru dira; hori pagatzen da, baina kalteak oro kontuan hartuz, guti da. Hastapenetik, parkeko langileekin ardiak oro kontatu ditugu, nahi genuelako argi izan, gibeletik istoriorik ez ukaiteko. Ekografia berdin, Urdiñarbeko [ardi] zentroari eginarazi diogu, haien kontra ez baitira ariko.\nDiru mailan espero dugu lagunduko gaituztela, baina egiten dugun lana ez da diruarentzat. Denak ari dira laguntzekin ari garela eta hor ere laguntzak izanen dira… Baina tropa baten muntatzea zure biziko lana da, betikoa, tropa bat ez da sekula egina. Beti nahi duzu hobeki egin. Beti haiekin zara, familia bat bezala da. Hor bortitza da. Hamar bat ardi pasatzen ahal zen, baina hor sobera da. Bizirik zirenak zauriturik ikustea, hori izan da gogorrena. Ardiak tipi-tipitik maite nituen, 12 urtetan lehena ukan nuen opari axuri batekin, eta pixkanaka emendatu, eta tropa muntatu nuen, hor egina nuen.\nKasik. Erosiko ditut batzuk, baina lanean aritzeko ez da gauza bera. Eneak ezagutzen nituen, hau halakoa da eta hau halakoa. Hor behar dute usatu bastimenduan, besteekin nola pasatuko den ez dakit, jezte gelan ere beharko dute ikasi… erosita ere lehen urteetan ez dute behar dena emanen. Jendea bezala da, usatu behar dute leku berrian. Eritasunekin ere arrangura badugu, bi tropa nahastean ardura eritasunak ateratzen baitira. Mendira hara joanen garenez, ez dakit. Hemen xerkatzen ahal dugu, baina hemen ere hartzaren arriskua geroz eta handiago izanen da.\nAfera politikoa dela erran duzu. Hala da hartzaren kontrakoentzat ere. Zuk bortuan bideoak egin eta zabaldu dituzu.\nErran dudan bezala, galdegin ditugun telebista kateak –France 3 salbu- ez dira hurbildu ere. Nik Romaini [Jauregiberri] erran diot behar genuela zerbait egin, jendeak behar duelako ikusi zinez zer den. Badira elkarte anitz kabaleen tratu txarraren kontrakoak, botere pixka bat badutenak —geroz eta azkarrago dira—, baina halakoetan ez dira agertu. Alta, hori ez bada tratu txarra, ez dakit zer behar den gehiago. Behar dugu erakutsi ere zer den gure lana, sistema nolakoa dugun. Ikus dezaten zer nahi duten: edo atxikitzen ditugu ardiak, eta usina bat egiten dugu —artaldeak alde bat barnean, esne anitz, antibiotikoak— edo leku ederrak zaintzen ditugu, kalitatezko esnea egiten dugu larreko ardiekin.\nAipatzen dute, bistan dena, hartza desagertze arriskuan zela, baina buru beltza [ardi arraza] ere ez da urrun. Buru beltzekin ari diren artzainak ez dira geroz eta gehiago, azkarki apaldu da, eta ez da arraza bat barnean egoteko egina, ez da ere ekoizpena egiteko egina. Hala segituz, gauza anitz galduko ditugu: artzain gazterik ez da biziki, eta, halakoak, ikusiz ez dakit nola motibatzen ahal diren. Jadanik zaila da —ez da astebururik, ez bakantzarik, ez deus— eta, halakoak biltzen dituzularik, laurden batez zure hamar urteko lana abian da… Bistan da badira aldekoak eta kontrakoak beti, baina anitz hartzaren alde dira, eta ez dute ezagutzen gure lana. Menturaz gure alde jiten ahal dira anitz. Ez badugu jendea hunkitzen, ez gara sekula aitzinatuko.\nEz zen gogorra aldi berean kalteak ikusi eta komunikatzea?\nBai, izugarri zaila da. Zaila da baina zainek dute atxikitzen. Aste batez ez dugu kasik lo egin ere. Beharrik biga ginen. Ni okupatu naiz irrati eta bideoez Romain ardiekin ari zelarik. Halakoetan ez da sekula bideorik izan, omen. Hor posible izan da biga baikinen.\nNolako ihardukitzeak izan dira zuk egin bideoen ondotik?\nBada denetarik. Badira deus konprenitzen ez dutenak, mendia gureganatzen dugula diotenak, edo aski dugula Euskal Herrian egotea, hartzak gure ardiek baino gehiago ekartzen diola biodibertsitateari… Horiei ez zaie sobera inportantzia eman behar, ez ditugu horiek sekula aldatuko. Baina bada anitz jende hunkitua eta sostengua eman nahi duena nonbaitetik. Biltzen dituzularik berrehun laguntzaile —gehienak laborariak— egunetik biharamunera, alimalekoa da.\nLaborari sindikatuak ez dira sobera entzun afera honetaz.\nBai segida eman dute, baina guk ez genuen nahi sindikatu batek har dezan hori, ez baita sindikatuen afera, laborari guztiena da. Behar dugu absolutuki elkartu pisu pixka bat ukaiteko. Hasten bagara bereizten sindikatu aldetik, gaizki gara segidan. Naturalki hala gertatu da. Sindikatuan naiz, baina denei gertatzen ahal zaie hori, horretan denak akort gara.\nLehen, hartzak eta artzainak elkarrekin bizi omen ziren.\nMenturaz, lehenago hartzarekin ari izan dira, baina ez dute deusendako kendu. Haiek ere, ene ustez, nekeziak bazituzten. Bestalde, ez zen ber hartza, hemengoa zen. Ezartzen dutena arrunt pisuago da, handiago da eta ez da hemengo egina, arraza ekarri bat da. Denboran ere, ados naiz biziki eskuzko lanak zirela baina lanean aritzeko beti bazen norbait etxean. Orain, nor atzemanen da egoteko sasoi bat osoa bortuan? Guk badugu etxola bat, baina olatik arrunt urrun da; behar dira kasik bi oren eta erdi oinez. Goiz eta arrats behar badu egin, badira jadanik bost oren egunean. Ezin da, lekuak alimaleak dira, mendiak izugarri handiak dira, eta ez da biderik. Lehen, menturaz, familiako norbait egoten zen, ordezkatzen ziren… Ez dakit nola pasatzen zen, baina kendu dutelakoan, problema bat bazen, ene ustez.\nOrain, kalte-ordainak aipatzeko, administrazioa duzue parean. Nola pasatzen da?\nHaiek nahi dute absolutuki fite egin, pagatu, bakea ukaiteko. Baina guk ez dugu nahi hala pasa dadin; malurusa da guk ukan duguna, baina ohartu behar dira larria dela eta berriz gerta daitekeela. Iharduki behar da, baina zaila da, ez dugu hala eginen. Haiek ez dute mendia ezagutzen. Mendi horretan ez bada ardirik, gu ez bagara gehiago abian… turistek joaten segituko dute halere, baina hartzak bati erasotzen badio? Mendi batean ez dira halako kabalak zaintzarik gabe uzten ahal.\nNola ikusten duzu segida?\nBi lagun gara ataka sufritu dugunak, eta, beharrik, elkartasuna baita gure artean. Arra partituko gara, ez da beste hauturik. Baina ondoko urteendako arrunt gaizki ikusten dut: hartz horiek ume egiten hasiko direlarik populazioa arras emendatuko da. Arranoaren gisan ikusten dut: desagertze arriskuan zen, babestuak izan dira; orain, anitz badira, eta hasten dira kabalak hil gabe jaten. Ene ustez, hartzarekin ere ez bada deus egiten, konplikatua izanen da. Beldur naiz gure laborantza eder hori suntsituko dutela.


Italia hegazti-gripearen aurkako txertoa | Consumer\nItalia hegazti-gripearen aurkako txertoa\nHegazti-gripearen aurkako txertoak Europako Batasuneko herrialdeetan hasi dira, baimendutako ibilbideari jarraituz.\nDatorren azaroan, Italiak abian jarriko du hegaztien gripearen aurkako aurreneurrizko txertoaren lehen kanpaina, H5H7 txerto bibalente batekin. Txerto horrek hegazti-gripearen bi andui patogenikoenetatik babesten du. Txertoa Europako Batzordeak onartu du. Neurri italiarra da Europan izaera profilaktikoarekin hartzen den lehenengoetako bat.\nEzagutzen dira Italiako administrazioa horrelako neurri bat hartzera bultzatu duten arrazoiak. «Bost urtean, hegazti-gripearen birusa sei aldiz sartu da Italian, eta gero eta ‘atzetik’ ibili behar da infekzioa, diru asko eskatzen baitu horrek», zehaztu du Ilaria Capuak, Animalien Osasunerako Nazioarteko Erakundearen (OIE) erreferentziako laborategia zuzentzen duenak, Paduan.\nIlaria Capuak, consumaseguridad.com helbidera egindako adierazpenetan, argitu du neurri honen bidez galera ekonomikoak minimizatu nahi direla eta egon daitezkeen agerraldi berriak modu eraginkorragoan kontrolatu nahi direla. «Orain arte, Italian txertoa jarri dugu gaixotasuna desagerrarazteko, eta bi aldiz lortu dugu».\nBaina birusa berriro sartzen da. Horregatik aldatu da estrategia. Aurreneurrizko txertaketa, zehazten duenez, «hegaztiak gogorrago egiteko eta inguruan gorozkien bidez barreiatzen diren birusen kopurua murrizteko» modu bat da. Txertoa jartzea, ordea, alferrikakoa izango litzateke, txertoa jarritako hegaztiak eta ernamuinak kontrolatzeko monitorizazio zorrotza egiten ez bada. Kasu horretan ere, kaltetutako taldeak hil beharko lirateke.\nZer lortzen da txertoarekin? Lehen agerraldiaren ondoren, «ez izan hamar granja infektaturik, horixe izango zenuke txertorik gabe, hiru baino ez», azaltzen du aditu horrek. «Infekzioa errazago kontrolatzea lortzen duzu».\n1999tik aurrerako gehikuntzak\nPrebentziozko txertaketaren bidez, hegaztiak gogorrago bihurtu nahi dira eta ingurunean sakabanatzen diren birusen kopurua murriztu.\n1999az geroztik, mundu osoan handitu dira influenza agerraldiak. Benetan arazoa ez da agerraldi kopurua, baizik eta horiek serioagoak dira zenbakizko terminoetan: oilaskoen industriaren zirkuituan sartu eta milioika hegaztiri eragiten diete, horrek dakartzan galera ekonomiko guztiekin, eta hori nabaritzen da bereziki garapen-bidean dauden herrialdeetan.\n2004ko abuztua eta iraila bitartean, Kanbodia, Txina, Hong Kong, Indonesia, Japonia, Koreako Errepublika, Malaysia, Pakistan, Thailandia, Vietnam hegaztien eraginpean zeuden. Estatu Batuek eta Kanadak ere agerraldiak izan dituzte aurten.\nThailandiaren kasua, mundu osoan eskortako hegaztien laugarren esportatzailea, arazoaren paradigma da. Thai Broiler Associatonen datuen arabera, herrialdeak ekoizpenaren %90 esportatzen du, hau da, 981 milioi euro.\nOIEk bildutako zifren arabera, azken bost hilabeteetan 216 agerraldi berri eta 270 mila hegazti suntsitu dira, nahiz eta beste iturri batzuek zifra handiagoak eman.\nNolanahi ere, egoera horrek krisi nazionala ekarri du. Irailaren hasieran, Thailandiako agintariek txertaketaren alde onak eta txarrak ikusten zituzten gaixotasuna desagerrarazteko. Era berean, legez kanpoko txertoekin zerikusia zuten arduradunen lehen atxiloketak egin zituzten, Naturek zioenez. Izan ere, agintariek txertoa jartzea behin eta berriz debekatzen dutenez, baserritar txiki askok nahiago izan dute legez kontrako txertoa hartzea, egon daitezkeen kimuak eta, ondorioz, hegaztiak hiltzea baino.\nIlaria Capuak azaltzen duenez, legez kanpoko txertoen arazoa da funtzionatzen ez duen txerto bat eros dezakezula, edo dosi batek funtzionatzen duela eta besteak ez, «birusa behar bezala desaktibatuta ez badago». Erantsi du legez kanpoko txertoek ez dituztela industria farmazeutikoaren kontrol guztiak, eta produkzioan istripuren bat izanez gero, birusa sakabanatu egin daitekeela.\nBaina nondik ateratzen dira legez kanpoko txertoak? Egia esan, txertoa egitea «ez da zaila». Egin behar den guztia, oro har, «arrautza batzuk infektatzea eta haien likidoa hartzea» da, dio Capuak. Jakina, metodo hori erabiltzen zen mende hasieran, eta txerto horiek ez daude purifikatuta, baina funtziona dezakete.\nArazoa da legez kanpoko txertaketak, agian ez funtzionatzeaz gain, ez dituela neurri osagarri guztiak, hala nola txertatuta dauden eta txertatu gabe dauden hegaztien monitorizazioa eta bereizketa.\nTxertatu edo ez txertatu\nHegaztien hilketa txertaketa baino neurri eraginkorrago eta zuzenagotzat jotzen da behar diren monitorizazio neurri zorrotzak ezartzeko azpiegitura nahikoa ez duten herrialdeentzat.\nTxertoaren aurkako beste argudio bat da txertoa jartzen ari den bitartean, herrialdeak ezin duela hegaztiak esportatzen jarraitu. Herrialde batek bakarrik, Italiak hain zuzen, eutsi ahal izan dio esportazioari txertoa jartzen ari zen bitartean, kontrol-teknika zorrotzei esker. Hala ere, FAOk eta OIEk etorkizunerako arauak berrikusiko lituzkete, eta, agian, 2005eko maiatzetik aurrera, herrialde batek «modu seguruan» txertatuz esportatu ahal izango du.\n«Oraindik eztabaidatu beharreko gaia da», azaldu du Dennis Alexanderrek, Weybridgeko (Erresuma Batua) hegazti-gripearen Europako erreferentziako Laborategiko zuzendariak. «Ideia orokorra», Alexanderrek zehazten duenez, txertoa hartzen duen herrialdeak «konpartimentuak edo guneak sortu» behar ditu, hegaztien bereizketa bermatzeko, txertatutako hegaztiak eta ez direnak markatzeko, eta esportatzen diren hegaztiak erabat garbi daudela bermatzeko, «ez da batere erraza».\nTxertoak zentzuz erabiltzen ez badira, ondorioak okerragoak izan daitezke.\nMexikon, dio Capuak, hamar urtez txertatu zuten «ez gaixotasuna errotik kentzeko, kontrolatzeko baizik». Horren ondorioz, gaixotasuna endemiko bihurtu da, inertzia antigenikoa deritzonaren ondorioz. Mekanismo horren arabera, birusak urtez urte metatzen dituen mutazioak direla-eta, aurreko anduien antigorputzak ezin dira birusak inhibitu. Hori dela eta, errazagoa da partzialki immunizatutako populazio batean sakabanatzea.\n2004ko irailean, OIEk berretsi egin du Txinako zerrietan hegazti-gripearen H5N1 birusa dagoela. Aurkikuntzaren ondorioak oraindik ebaluatu behar diren arren, OIEk dio zaintza neurriak muturreraino eraman behar direla. Aurkikuntza honek zerikusia du\nhegaztien gripearen birusak gizakiari salto egin ahal izateko kezka; hori gerta liteke gizakiaren antzeko organismo batera pasatuko balitz lehenik.\nBirusa mutatu eta gizakia jauzi egin dezake? «Birusak kutsagarritasunerako genea hartzen badu, transmititzeko gai izango zena, ez dut ikusten ez dudalako», erantzun du IIlaria Capuak, Paduako (Italia) Aviar influenzaren Erreferentziazko Laborategi Nazionalekoak, OIEren laborategietako batek. Hala ere, hauxe dio: «Hegaztiak ukitzeagatik infektatu diren pertsonen ebidentziak badaude ere, ez dago pertsonatik pertsonara transmititzerik».\n«Ez nintzen batere harritu birusa txerrian aurkitu nuela irakurri nuenean», dio espezialistak. Jakina da zerdoak "belaki" bat direla influenzaren birusarentzat, eta birusaren azpimota guztiekin infekta daitezkeela birtualki. «Zenbat eta birus gehiago egon hegaztietan, orduan eta gehiago egon daitezke txerrietan».\ngripe aviar-eu illaria capua-eu influenza aviar-eu


Josemari Lasaren #Haika aforismoak: guztientzako gonbitea - Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nJosemari Lasaren #Haika aforismoak: guztientzako gonbitea\n2013-06-26 : 11:01\nJosemari Lasa Barakaldoko Udal Euskaltegiko langile bat da, eta Twitterren ohitura zehatz bat dauka. Aforismo itxurakoak botatzen ditu, #haika traolarekin goizero. Galdera egin nion, ea bere traola besteok ere erabil genezakeen, guk ere gure #haika traketsak txiokatzen ausartzekotan, eta baietz berak, ohorea izango dela besteok ere honelakoak idazten hastea :-)\nBide batez, Josemariri eskatu diot egiten duena definitzea, eta honako lerro hauek bidali dizkit e-postaz:\n#haika-k definitzea ez zait erraza egiten. Nik, egia esan, Arantzazukoa bezalako egutegiak nituen gogoan, egunean egunean orriak aletuz urtea arintzen zuten haien tankerakoa. Gogoan neukan, halaber, horrelakoak atera zituztela bere garaian Akademia Sekretuak eta Idazleen Elkarteak eta oso gustuko izan nituela. Twitterren, eguna hasteko, jendeak ametsak kontatzen zituen, abestiak eta argazkiak partekatu... Egunari ekiteko era gozo horri ekarpentxo xumea egite aldera hasi nintzen #haika-k idazten.\n#haika izena ipintzeko orduan, hitz-jolas errazera jo nuen haikuak #haika bihurtuta; #haika hauek, ostera, ez dute egitura finkorik, mikroipuinak dira batzuetan, hitz-jokoak bestetan, epitafioak ere bai zenbaitetan. Finean, egunero lanean hasi aurretik, sareratzen dudan entretenimendu modu bat, egutegi-orritxo bat.\nHasiera twitterren izan zuten, formatu polita iruditu zitzaidan, iragankorra izateak eta ideia bat hain arropa gutxirekin jantzi beharrak enkantu handia baitu.\nLehengo batean @luistxo -k galdetu zidan ea edonork idatz zezakeen #haika traola erabiliz, ilusio handia egingo lidakeela erantzun nion, jakina. Beraz, ideiatxo polit edo itsusiren bat, ipuintxoren bat, aho-korapiloren bat baduzu, prest gaituzu zure #haika txioa adi-adi entzuteko txori urdinen erresuma honetan.\nIdeia bat izateko, zer diren aforismo hauek horra Josemari Lasaren #haika batzuk:\nEzertxo ere ez zuten aurkitu galaxia urruneko planeta hartan. Luma bat soil-soilik. #haika\nIgorri Igorri eta horri orri hori hori. #haika\nBere ametsetako gizona topatuko zuelakoan, ezpainak margotu eta soineko dotoreena jantzi zuen oheratu baino lehen. #haika\nEtsipenak jota hitzak zpldu, erdi bitu eta ba rre i zituen a tu olerkariak. #haika\nBere adorea saritzeko hainbat domina jasotako soldadua beldur zen ezpainak gorriz margotzeko. #haika\nTontoak lapikoa galdu zuen. Itsuak aurkitu, eta berba piloa gorde zuen bertan. #haika\nAusartuko ote gara besteok ere halakoak egiten? Nik xaxatu dudanean, beharko zerbait bota! Baina ez nazazue bakarrik utzi Josemarirekin, animatu beste norbait ere, bale?\n2013-06-26 : 21:36\nJozulinek be egin izan dittu halakorik. Radixuan nebixanian behiñ baiño gehixagotan erabilli izan dittudaz nik bere "Haiku Kaiku" seriekuak. Adibidez:\n2013-06-27 : 11:05\nAtzo #haika traola izan zen nagusi ordu batzuz euskarazko txioen artean. Eguneko sailkapenean ez zuen irabazi, baina hor goian geratu zen: http://umap.eu/joerak/2013-06-27\nHorra egunean zehar jasotako batzuk:\nIdurre Eskisabel @idurreski\nLehertuta iritsi zen gailur garaienera. Begira jarri eta egiaztatu zuen dena oinpean zuela. Eta orain zer? galdetu zion bere buruari #haika\nJosu Azpillaga @jazpillaga\nMotela zen oso. Jiratu zenerako, atzean zeukan berriz aurrea #haika\nPerspektiba hartzeko urrundu, atzeruntz jausi arte. #haika\nMarijo Deogracias @desplazatua\nUdako oporren zain bata; hark oporrak hartzeko zain bestea. #haika\nJoxe Rojas @joxe\nErdaldun elebakarrak euskaraz diharduen euskaldun elebidunari: bilinguismo por favor #haika\nJarraipena badu, polita izan daiteke. Josemari Lasaren intentzioarekin egitekotan, gogoratu: goizean hoiz, egutegi tako zaharreko orria har ezazue birtualki eta irudimenez han irakurtzen duzuena #haika gisa bota.


'Tio Teronen semeak', betiko dantzarako pasioa umorez berrituta - Arrosa\nTio Teronen Semeak ezagutu ditugu gaurko sormenaren tartean. Izen horren babesean bildu baitira Oarsoaldeko eta Donostiako hainbat gazte dantza talde bat osatzeko. Dantza eta musika estiloak nahasten dituzten ondo pasatzeko helburu bakarrarekin. Inolako konplexurik gabe eta umore sen handiarekin betikoa egiten dute, baina orain arte ikusi ez den bezala. Asteburu honetan, gainera, Leioako Umore Azokan parte hartuko dute. Horren harira, Oiartzun irratiko Mirari Martiarenak Xuban Iragorri eta Ekain Susperregiri egindako elkarrizketa ekarri dugu gaurko sormenaren tartera.\nPosted in ZebrabideaTagged #dantza #ekain susperregi #leioa #mirari martiarena #oiartzun irrati #pasio #portada #sormen #tio teron #umore azoka #xuban iragorri\nArtayorran: #247 VERSUS III\nog. Mai 19 , 2016\nMaia Muruaga: “Lanerako ilusioz gaude, Antxetari izaera ematen dion laguntzaile sarea hazteko”\nBiharko Argia aldizkariaren aurrerapena, Estitxu Eizagirreren eskutik\nEGUNEKO ADIERAZPENAK: Yolanda Jubetoren begirada kritikoa 2016ko aurreikuspen ekonomikoei\n“Ene baitan bizi da” eleberriaz, Maddi Ane Txoperenarekin


Dirua itzultzeko politika - Milioi sortzaile\nAurkitu azpian Million Makers-en azken itzulketen politika ("Dirua itzultzeko politika").\nIrakurri itzultze politika eta baldintza hauek arreta handiz agindutako zerbitzu eta produktuetarako edota Million Makers produktuen ("Produktuak"), Million Makers zerbitzuen ("Zerbitzuak") eta Million Makers webgunearen harpidetzetarako. https://www.MillionMakers.com/ ("Webgunea") edo edozein azpidomeinu (k) edo lineaz kanpoko bulego edo lokaletan.\nPRODUKTUETAKO ZERBITZUETAKO ITZULPENAK ETA BALDINTZAK\nEz da itzulketarik eman edo eman edo exekutatu ahal izango da Bezeroaren agindua Million Makers eta / edo MM Solutions INC-ek eta / edo Million Makers LLC-k eta / edo MM LLC-k eta / edo Million Makers Solutions INC-k eta / edo MM LTD-k egindakoa. edo / eta Million Makers LTD. partzialki edo osorik. Ez da itzulketarik egingo Milioi Makers-ek Zerbitzuak uko egitera edo / eta Zerbitzuak emateari uztera behartuta dagoenean, Bezeroak Baldintzak eta Baldintzak zehazten dituen bermeak, betebeharrak eta konpromisoak urratzeagatik.\nEzin izango da inoiz kontsulta-tasarik edo legezko tasarik itzuli produktu edo zerbitzu edo kontsultengatik, legezko eta / edo negozio-kontsultak hasi ondoren.\nBezeroak Milion Makers webguneen, sare sozialen kontuen bidez lineako edo lineaz kanpoko zerbitzuren bat erosten badu eta eskaera bertan behera uztea erabakiko balu Million Makers eskaera hori egiten hasi aurretik, Million Makers-ek bezeroak ordaindutako dirua itzuliko dio. , 250 dolarreko administrazioaren karga izan ezik, merkatariaren gastuak, eskaerak izapidetzeko tasak eta bestelako gastuak barne hartzen dituena. Dirua itzultzea ordaindutako egunetik bi egun naturaleko epean eska daiteke. Ez da itzulketarik emango egutegiko 2 egunetik gorako erreklamazioengatik, kasu honetan, bezeroak zuzenean gauzatzen du eskaera VoIP zerbitzuetarako edo Bulego Birtualeko Zerbitzuetarako eta abarretarako eskaera eginez gero, kasu horretan ezingo da inolako itzulketarik egin bezeroak eskaera hasitakoan. .\nMilioi sortzaileek Zerbitzuak emateari uzten badio edo bezeroak milioika sortzaileri entitatea eskatzen ez dutela jakinarazi behar badie, bezeroak milioika sortzaileri ordaindu beharko dizkie dagoeneko sortutako kuotak, ordaindu gabe geratzen direnak eta tasak edo kostuak, milioika sortzaileek sor ditzaketenak. Entitatea deuseztatu, desegin, likidatu edo transferitzera, Million Makers-en transferentzia, baja edo irteera kuota barne.\nErakundearen administrazioa beste zerbitzu hornitzaile bati transferitzearen kasuan, Million Makers-ek kobratuko du, eta bezeroak ordainketa, transferentzia edo baja, edo irteera kuota edo konpainiaren liberazio kuota ordaindu beharko du kuota ordutegiaren arabera. baliozkoa izan zen transferentziaren egunean, bezeroak Million Makers eta / edo MM Solutions INC eta / edo Million Makers LLC eta / edo MM LLC eta / edo Million Makers Solutions INC eta / edo bezeroak zor dizkion kuota guztiekin batera. MM LTD. edo / eta Million Makers LTD. transferentzia horren data arte.\nMillion Makers-ek bezeroarentzako zerbitzuak uzten dituenean, behean eta ondoren aipatzen den baja politika termino eta baldintzen orria aplikagarria izango da.\nZure hitzarmena amaitu eta edozein unetan itxi dezakezu kontua Million Makers-ekin, zure harpidetzaren azken egunetik aurrera, info@MillionMakers.com helbide elektronikora idatzita. Million Makers-ek zurekin duen harremana eten dezake, edo Webgunea, Produktuak eta / edo Zerbitzuetarako irisgarritasuna eten edo eten dezake edozein unetan, edozein softwareren erabilera barne.\nBaldintza hauek eta / edo Million Makers-ekin egindako beste edozein akordio urratzen badituzu;\nMillion Makers-ek arrazoiz susmoa badu Webgunea, Produktuak eta / edo Zerbitzuak legea urratzeko edo hirugarrenen eskubideak urratzeko erabiltzen ari zarela;\nMillion Makers-ek arrazoiz susmatzen badu Million Makers-en politikak modu desegokian ustiatu edo gaizki erabiltzen saiatzen ari zarela;\nMillion Makers-ek arrazoiz susmatzen badu Webgunea, Produktuak eta / edo Zerbitzuak iruzurrez erabiltzen ari zaren edo hirugarren batek iruzurrez erabiltzen ari zaren Produktuak edo Zerbitzuak;\nMillion Makers-i zor zaizkion zenbatekoak ordaintzen ez badituzu;\naplika daitekeen edozein lege edo araudi urratzen duzu. Aurreko arrazoiengatik Million Makers kontua amaitutakoan, ez da tasarik itzuliko eta webgunera, produktuetara eta / edo zerbitzuetara sartzea ukatuko zaizu, bere datu guztiak barne.\nMillion Makers-ek zure konturako edozein hitzarmen eta sarbide bertan behera utzi ahal izango ditu, Zerbitzuak edo haren zati bat legez eskuragarri ez badago zure jurisdikzioan edo merkataritza bideragarria ez bada, Million Makers-en erabakiz.\nMillion Makers-ek huts egin duela edo Zerbitzuak akatsak direla uste baduzu, Million Makers-i jakinarazi behar diozu idatziz eta hogeita hamar (30) egun eman behar diezu Million Makers-ek akatsa sendatzeko. Sendatzeko epe horretan Million Makers-ek akatsa sendatzen badu, Million Makers-ek ez du lehenespenik izango eta ezingo du erantzukizunik izan lehenespen horrekin lotutako kalteen eta / edo galeren erantzule. Sendatze-epe horretan Million Makers-ek akatsa sendatu ez badu, harpidetza berehala eragotzi dezakezu, Million Makers-i idatziz ohartarazita.\nProduktuak eta / edo Zerbitzuak erosiz gero, Million Makers eta / edo MM Solutions INC eta / edo Million Makers LLC eta / edo MM LLC eta / edo Million Makers Solutions INC eta / edo MM LTD ordainduko dituzu. edo / eta Million Makers LTD. Produktu edo Zerbitzu horretarako adierazitako hasierako kostua / tasak eta urteko harpidetza tasak. Ordainketak Produktu edo / eta Zerbitzuetarako alta ematen duzun lehen egunetik ordainduko dira, eta hileko, hiruhilekoetako, urteko seihileko edo urteko aldiak estaliko dira, izena ematerakoan eta berritze kuotak ordaintzen direnean adierazten den moduan.\nWebgunearen, Produktuen eta / edo Zerbitzuen konfigurazioak eta prezioak edozein unetan alda daitezke, eta Million Makers-ek beti izango du konfigurazioak, tasak, prezioak eta aurrekontuak aldatzeko eskubidea, betiere prezio aldaketarik ez bada harpidetza-epe batean zehar, eta Million Makers-en ondoren bakarrik jarriko da indarrean eta harpidetza-epea luzatzea, berritzea edo berritzea adostu ondoren. Aldaketa horiek onartzen dituzu Million Makers-i idatziz aurka egiten ez badiozu Million Makers-en oharra edo faktura bat jaso eta hiru edo 3 laneguneko epean, kuota eta / edo prezio aldaketak sartu edo iragartzen badituzu. Prezio guztiak esklusiboak dira, eta zerga agintaritzak (Million Makers Makers-en diru-sarreren gain ezarritako zergak ez direnak) Million Makers-i edo zeure buruari ezarritako beste zerga, zerga, zerga edo tasak edo antzeko beste karga batzuk ordaindu beharko dituzu, zure eskaerarekin erlazionatuta, salbu Million Makers-i eman diozu birsalmenta edo salbuespen ziurtagiri egokia entrega-lekurako, hau da, Produktuak eta / edo Zerbitzuak erabiltzen edo burutzen diren lekua. Legean aldaketak eginez gero, berreskuraezina den edo berreskura daitekeen zerga kobratzen bada, Produktuak eta / edo Zerbitzuak entregatzeak Milioi Fabrikatzaileri egindako kostuak handitzen dira. Horren bidez, eta neurrian, Milioi Makerrek bere prezioak igotzeko eskubidea dute. horren arabera eta atzeraeraginez.


Musika Hamabostaldia Koloniako WDR Sinfonieorchester orkestraren bi kontzerturekin iritsiko da 79. edizioaren amaierara | Donostiako Musika Hamabostaldia\nMusika Hamabostaldia Koloniako WDR Sinfonieorchester orkestraren bi kontzerturekin iritsiko da 79. edizioaren amaierara\n· 2010. urteaz geroztik orkestraren zuzendari titular den Jukka-Pekka Sarastek zuzenduko du kontzertua.\n· Orkestra alemanak abuztuaren 31n Igor Levit pianista izango du bakarlari eta irailaren 1ean Donostiako Orfeoiarekin batera ariko da.\nMusika Hamabostaldiak bi kontzertu sinfonikorekin emanago dio amaiera 79. edizioari Kursaal Auditorioan, Koloniako WDR Orkestra Sinfonikoaren eskutik. Talde alemana askotan egon da jaialdian, azken aldiak 2011. eta 2015. urteetan, eta bietan Jukka-Pekka Saraste zuzendari titularrekin aritu da. Finlandiar zuzendariak jardungo du zuzendari lanetan bi emanaldietan, hau da, abuztuaren 31n, ostirala, 20:00etan eta irailaren 1ean, larunbata, ordu berean, biak Kursaal Auditorioan. Lehenengo kontzertuan Igor Levit pianista aritu da, eta larunbatekoan, berriz, Donostiako Orfeoia eta Maximiliam Schmitt tenorra. Hori izango da, hain zuzen ere, Musika Hamabostaldiaren edizio honen amaiera, errepertorioko lan sinfoniko-koral handienarekin: Hector Berliozen "Requiem".\nKoloniako WDR Orkestra Sinfonikoa 1947an sortu zen, II. Munduko Gerraren ondoren eta "kultur arteko gerra hotzaren" testuinguruan. Okupazio aliatuaren agintariek sortu zuten, NWDR irratiaren mendeko erakunde gisa (Alemania Ipar-mendebaldeko Irratia), Koloniako Irratiko Orkestra Sinfonikoa izenarekin, eta izen hori eduki zuen 1990. urtea arte. Orkestraren lehenengo 17 urteetan ez zuen zuzendari titularrik eduki, eta zuzendari gonbidatu ugarirekin lan egin zuen. Horrek markatu zuen orkestraren nortasuna, eta Alemaniako talde malguenetakotzat hartu da, errepertorio ugaritara eta zuzendari bakoitzaren ikusipegietara egokitzeko gai. Ikuspegi zabal hori gorabehera, ordea, orkestrak ez dio musika garaikidearekin inplikatuta egoteari utzi, eta musika horren babesa da WDR irratiko orkestra gisa betetzen duen lanaren garrantzizko atala. Koloniako orkestrak, hortaz, garrantzizko zeregina bete du XX. mendearen bigarren erdialdeko zenbait musikagile alemanen karrerak bultzatzen, eta, bide horretatik, lanak agindu dizkie Hans Werner Henze, Karlheinz Stockhausen eta Bernd Alois Zimmermann musikagileei, beste askoren artean.\n2010. urteaz geroztik, Jukka-Pekka Saraste da WDR Sinfonieorchester-en zuzendari titularra. Sarastek biolina ikasi zuen lehenengo, eta orkestra-zuzendaritza gero, Helsinkiko Sibelius Academian, Jorma Panula maisuarekin. Esa-Pekka Salonen-en gela berean egon zen, eta harekin batera sortu zuen, 1983an, Avanti Chamber Orchestra, musika garaikidean espezializatutako orkestra handia. Talde horren eraginez, izena handia lortu zuten nazioartean bi zuzendari gazteek. Hainbat urtez Finlandiako Irratiko Orkestran biolinista gisa jardun ondoren, 1987an Saraste zuzendari titular berria izendatu zuten, eta postu horretan egon zen 2001. urtea arte. Horrez gainera, harreman handia eduki du Eskoziako Ganbera Orkestrarekin, Toronto Orkestra Sinfonikoarekin, BBC Orkestra Sinfonikoarekin eta Osloko Filarmonikoarekin. Azken horretan zazpi urtez aritu zen zuzendari, Koloniako WDR Sinfonieorchester-en zuzendaritza hartu aurretik. Finlandiako musikari garrantzitsuenetakotzat hartua, 2000. urtean Sarastek Musikaren Sari Nazionala jaso zuen Finlandiako estatuaren eskutik.\nSarrerak. Bi kontzertuetarako sarrerak eros daitezke www.quincenamusical.eus webgunean eta Kursaaleko eta Victoria Eugenia antzokiko leihatiletan.\nAbuztuaren 31ko kontzertuan, Igor Levit errusiarra ariko da bakarlari gisa. Igor hartzen da pianista gazte nabarmenetakotzat gaur egun. Bere lehen diskoek, Beethoven eta Bachen lanei eskainiak, oso harrera ona izan zuten kritika espezializatuaren aldetik, eta, horrela, sendotu egin zuen bere karrera, aurretik pianoko hainbat lehiaketatan irabazitako sarietan oinarritua, besteak beste Tel Aviveko Arthur Rubinstein lehiaketa. Leviten debuta izango da aurtengo hau Musika Hamabostaldian, eta Johannes Brahmsen “Pianorako 1. kontzertua” joko du, bere edertasunagatik eta izaera sinfoniko nabarmenagatik ezaguna. Brahmsek 21 urte zituela entzun zuen lehen aldiz, 1854an alegia, Beethovenen "9. sinfonia", eta harekin liluratuta, bi pianorako sonata bat idazten hasi zen, "Pianorako 1. kontzertua" izango zena. Prozesu nekeza izan zen, eta Brahmsek behin eta berriro idatzi zuen partitura, azkenik, 1859ko urtarrilean estreinatu zen arte. Ahalegin haren guztiaren emaitza musika trinko baina distiratsua izan zen, zeinetan diskurtso bakar batean bateratzen diren orkestra eta bakarlaria, aurretik gutxitan ikusi bezala.\nOstiraleko kontzertuko bigarren lana "Udaberriaren sagarapena" izango da, Igor Stravinskik 1913an sortutako balleta, eta XX. mendeko musikan eragin handia izan zuena. Pierre Boulezek zioen Udaberriaren sagarapena «manifestu lan bat dela, Picassoren “Les demoiselles d'Avignon” lanaren norabide berean eta arrazoi beragatik». Propaganda-ekitaldi handi batekin heldu zen obra hau mundura: estreinaldian sortu zuen zalapartak, denborarekin, artistaren eta publikoaren arteko etsaitasunaren ikur bihurtuko zen, aurrerazaletasunaren eta kontserbadurismoaren artekoa. Erritu pagano primitibo baten birsorkuntzan –gazte baten sakrifizioa naturaren udaberriko eskuzabaltasuna erakartzeko–, Stravinskik urrats handia egin zuen orkestrarako musikaren idazketan, eta aukera berriak eskaini zizkien tinbreari eta erritmoari.\nAbuztuaren 31 ostirala, 20:00h. Kursaal Auditorioa\nJukka-Pekka Saraste, zuzendaria\nIgor Levit, pianoa\nJ. Brahms: 1. pianorako kontzertua, op.15 (45’)\nI. Stravinski: Udaberriaren sagaratzea (33’)\nWDR Sinfonieorchester-en bigarren kontzertua, larunbatean izango dena, senidetze berri bat izango da Donostiako Orfeoiarekin, izan ere, talde alemanak Brahmsen "Requiem alemana" gogoangarri bat eskaini zuen jaialdian izan zen aurreko aldian, 2015ean hain zuzen ere. Oraingoan hildakoen beste meza bat eskainiko dute, baina aurrekoaren guztiz bestelakoa: Hector Berliozen “Requiema”, neurri izugarriagatik nabarmentzen dena. Berlioz-ek, bere "Sinfonia fantastikoa" estreinatu ondorengo urteetan, hainbat proiektu jarri zituen abian, eremu publikoetan interprete ugari elkartzen zituztenak. Horietako bat "Requiema" izan zen, 1837an Frantziako Barne Ministerioko zuzendariak agindua, 1830eko Iraultzaren biktimen ohorez. Azkenean, ordea, bestelako testuinguru batean estreinatu zen, Aljerian hildako soldadu frantsesen ohoretan; 400 musikarik parte hartu zuten estreinaldian, eta horrenbesteko arrakasta izan zuen, ezen guztiz sendotu zuen Berliozen ospea. Musikagileak berak estimu handitan zuen lan hau: bere bizitzaren amaieran adierazi zuen bere lanen bat salbatu beharko balu "Hildakoen meza handia" salbatuko lukeela. Hamar mugimendutan banatuta, "Requiem" lanarekin izaera izugarriko musika sortu zuen Berliozek, zeinaren bitartez erakutsi nahi zuen Jainkoaren boterea eta handitasuna gizakiaren ahultasunaren eta ezintasunaren aurrean.\nDonostiako Orfeoiak askotan abestu du lan hau, ezin hobeto egokitzen baita taldearen ezaugarrietara. 2016an interpretatu zuen Donostian azkeneko aldiz, Kursaal Eszenaren denboraldian. Garrantzizkoa da Donostiako Orfeoiak amaiera-kontzertu honetan parte hartzea: Euskal Herriko abesbatza enblematikoenetako bat da, zalantzarik gabe, eta funtsezko taldea Musika Hamabostaldiaren historian, 79 edizioetatik 70etan parte hartu baitu. Esker onaren erakusgarri, 1997an, Orfeoiaren sorreraren mendeurrenean, jaialdiaren goreneko saria jaso zuen: Urrezko Domina.\nMaximilian Schmitt 2005ean eta 2006an Bavariako Estatuko Operako ensemble gazteko kide izan zen, Munichen. Operarako grinaz gainera, garrantzi handia ematen die orkestra-kontzertuei; oso errepertorio zabala du, Monteverdi, Mozart edo Mendelssohn, eta maila handiko zuzendariek gonbidatu izan dute, hala nola Welser-Möst, Andrew Manze, Daniel Harding, Thomas Hengelbrock, Gavio Luisi, Leopold Hager, Ulf Schirmer, Philippe Herreweghe, Marcus Creed, Trevor Pinnock, René Jacobs eta Helmuth Rillingek, garrantzizko taldeekin jarduteko: Berlingo Akademie für Alte Musik, Concerto Köln, Baseleko Ganbera Orkestra, Bayerischer Rundfunk eta Mitteldeutscher Rundfunk Orkestra Sinfonikoak, Vienako Orkestra Sinfonikoa, Suediar Irratiko Orkestra Sinfonikoa eta Gewandhausorchester Leipzigen. Grabatutako lanen artean aipagarriak dira Haydnen “Kreazioa” (Baroque Orchestra Freiburg / René Jacobs / Harmonia mundi France), Bachen “Pasioa San Mateoren arabera” (Gewandhausorchester / Riccardo Chailly – Decca), Dvorak (Flandesko Errege Orkestra / Philippe Herreweghe) eta DVD bat Bachen “Gabonetako Oratoria” lanarekin (Akademie für Alte Musik Berlin / Peter Dijkstra).\nIrailaren 1 larunbata, 20:00h. Kursaal Auditorioa\nDonostiako Orfeoia (J.A. Sáinz Alfaro, abesbatza-zuz.)\nMaximilian Schmitt, tenorra\nH. Berlioz: Requiema (Hilen meza handia) op.5 (85’)


Heltzen ez den eredu aldaketa - Bizkaiko Hitza\nHeltzen ez den eredu aldaketa\n2019, martxoak 01 Albisteak, Bizkaia, Gizartea 252\nBurua altxatu ezinean dabil Bilboko zezen plaza, eta, urteak joan urteak etorri, gero eta handiagoa da bere kutxan duen zuloa. Egoeraren larritasuna ikusita, Bilboko Udalak denbora darama Vista Alegre plazaren kudeaketa aldatu nahian, eta, horretarako, urte osoan zezen plazari errentagarritasuna aterako dion kudeatzaile baten bila dabil. Hori erabakitzeko lehiaketa publikoa, ordea, etengabe atzeratzen ari da, eta, lehen aldiz 2017an aipatu bazen ere, oraindik ez da martxan jarri. Gainera, Chopera familiarekin kontratua luzatu ostean, ez da horretarako eperik aurreikusi.\nLehiaketa publikoaren atzerapenak aurtengo Aste Nagusiko zezenketak arriskuan jar zitzakeela ikusita —urte osoan plazak izaten duen erabilera bakarra—, Casa Choperarekin zuen kontratua luzatu du udalak. Hortaz, Martinez Flamanique aholkulariak jarraituko du plaza kudeatzen, azken 60 urteetan bere familiak egin duen bezala. Bilboko Udalak, beraz, bermatu egin du 2019an zezenketak egingo direla, bai eta aurten ere, beste urte batez, plazak galerak izango dituela ere.\nIzan ere, zezen plazak azken urtean pilatutako datuek ez dute ematen itxaropentsu izateko arrazoirik. 216.595 euroren galerak izan zituen iaz Vista Alegrek, eta, 2017arekin konparatuta, 10.000 ikusle galdu zituen. 2015az geroztik, 500.000 euroren galerak pilatu ditu plazak. Datu esanguratsuak, ia 15.000 lagunentzako tokia duen azpiegitura publiko batentzat.\n“2019ko urtarrilaren 1erako dena amaituta eta martxan egotea nahi dugu. Hortik aurrera kudeaketa pribatua izango du zezen plazak, exijituko ditugun inbertsio eta baldintza batzuk betez”, adierazi zuen Tomas del Hierro Bilboko Gizarte Ekintzako zinegotzi eta plazaren administrazioaren arduradunak, iazko abuztuan. Denborak, ordea, ez ditu hitzak lagundu, eta lehiaketaren baldintzak ezartzeko agiria osatu gabe dago oraindik.\nBilboko zezen plazaren kudeaketaren ardura erdibana partekatzen dute Bilboko Udalak eta Erruki Etxe Santua ongizate elkarteak, baina zezen plazak jasotzen dituen diru iturriak ez dira inoiz argi egon.\nFinantzaketa iturrien bila\n“Beste urte batez izango ditugu zezenketak”, kexatu da Kontxi Reyero Zezenketen Aurkako eta Animalien Aldeko Bizkaiko Elkarteko kidea. Elkartetik urteak daramatzate plazaren eredua “agortuta” dagoela adierazten eta kudeaketa publikoaren bidez sustatzen den “bidegabekeria” salatzen. Haien esanetan, zezen plazaren finantzaketa iturriak “estali” egiten dituzte, eta, gainera, ez dute ulertzen zergatik mantentzen den halako galerak dituen espazio bat, “soilik gutxi batzuen intereserako”.\nZezen plazak jasotzen duen finantzaketa argitu nahian, hainbat galdera egin dizkiote Bilboko Udalari, Bizkaiko Diputazioari, Eusko Jaurlaritzari, Erruki Etxe elkarteari eta zezen plazaren administrazio kontseiluari. Haserre agertu da Reyero, ordea, jasotako erantzunekin, eta argitasun falta egotzi dio udalari. “Datuek ez digute ezer berririk esan; udalak ez du gardentasun legea bete”.\nEgindako galderen artean, nabarmendu dute zezen plazako administrazio kontseiluak ez diela aitortu sarrerekin irabazitako zenbatekoa edota telebista eskubideen salmentarekin lortutakoa. “Besteak beste, udalean kontuak aurkeztu zituztenean, telebista eskubideen irabaziak gastu modura aurkeztu zituzten”, azaldu du Reyerok. Jasotako erantzun bakanen artean, Bilboko Udalaren Gizarte Ekintza Sailak urtero erosten dituen milatik gora sarreren gastua ageri da; aurten, 18.072 euro. 54 adineko elkarteren artean banatzen dira sarrera horiek.\nHorrez gain, Reyerok azpimarratu egin du udalak plazaren kudeaketan duen ardura maila. “Beti esaten dute kudeaketaren arduraren erdia Erruki Etxe elkartearen esku dagoela eta, beraz, zezenketen dirua ongizaterako ere erabiltzen dela. Erantzun digutenaren arabera, ordea, haiek ez dute sosik ere jasotzen”. Horretaz gain, Erruki Etxe Santu elkartea udalaren esku dagoela dio Reyerok, eta, beraz, “estaltzen saiatzen diren arren”, plazaren kudeaketa “guztiz publikoa” dela.\nUrte osoan Vista Alegre zezen plaza hamar aldiz baino ez dela erabiltzen erantsi du Reyerok: bederatzi aldiz jaietan, eta behin, Cocherito Clubaren urteurrenean. “Nolatan ez du defizitik sortuko halako azpiegitura batek, erabiltzen ez bada? Galera horiek, gainera, guztiok ordaintzen ditugu, eta ez dakigu zenbat diru ematen diegun ere”.\n“Choperarekin orain dela 60 urte sinatu zuen lehenbiziko aldiz Bilboko Udalak kudeaketa kontratua, hots, Francoren garaian”, nabarmendu du Reyerok. Haren esanetan, ulergaitza da administrazio publiko batek 60 urte dituen kontratu bat luzatu izana eraikin publiko bat kudeatu ahal izateko.\nUdalak ez du egin agerraldi publikorik, baina Gizarte Ekintza Sailekoek behin baino gehiagotan adierazi dute lizitazioaren ezaugarriak zehazteko arazoak izaten ari direla. Besteak beste, plazari urte barruan erabilera eman ahal izateko zenbait lan egin behar direlako. Hortaz, kudeatzaile berriak milioi erdi euro inguruko inbertsioa egin beharko duela aurreikusten da. Gainera, Bilboko Udalak zezenketak mantenduko dituen enpresa bat topatzea du helburu, “esperientziarekin lehen mailako zezen plazen kudeaketan”. Reyeroren ustez, erabaki horrek asko mugatzen ditu aukerak, eta ez dio erantzuten herritarren nahiari, urtero ikusten delako “oso gutxi” direla zezenketetara joaten direnak.


Alberto Madrid, MC5, Nashville Pussy, Urtz - Fucktotum\n. ALBERTO MADRID hil da Madrileko M-40ko infernuan. Bateriajole bikaina, Espainiako rock gogorreko talderik onenetako bateko partaidea zen, Savia madrildar taldekoa. Lehenago Santa Fe eta Sober Stoned/Soberen ibilitakoa. Soberen banaketaren ostean, Carlos Escobedorekin proiektu berri hauxe hasi zuen 2005ean (Savia). Proiektua zena talde sendo bilakatu zenean, bigarren disko bikain bat kaleratu ostean, eta Mägo De Özen telonero gisa audientzia handiak dastatzen hasiak zirenean joan zaigu, zoritxarreko auto istripu hartan. Gogoan dut oraindik 2005eko KALAKORIKOS FESTIVALeko errebelazioa izan zirenean. Taulara irten zirenean oraindik arratsaldea zen, eta eguzkiak gogor jotzen bazuen ere, potentzia handiz ekin zioten, baita jarraitu ere! Ondoren Donostiako FNACen eskaini zuten akustikoa ere ezin ahaztu. Albertoren atabaletatik metro gutxitara, flipatu egin nuen haren teknikarekin, “En tu rincón”en hasierako sarreran adi adi egon nintzen, bere golpe bakoitza, redoble bakoiotza antzeman nahian. Goian bego.\n. MC5/DKT. Motor City Five legendario haietatik bizirik jarraitzen duten hiru heroiek, hots: Michael Davis, Wayne Kramer eta Denis Thompsonek, makina sonikoa berpiztu dutenetik poztasun handiak eman dizkigute. Lehengo urtean Barcelonako Razzmatazzen ikusteko aukera izan genituenok, bagenekien zer genuen zain Bilboko Santana 27 aretoan (edota 2004ko AZKENA ROCKen izandakoek). BCNn bezala, ahotsetan The Bellrayseko beltza, hots, Lisa Kekaula izan genuen. The Dictatorseko Handsome Dick Manitoba eta The Sisters of Mercyko Adam Pearsonek (baxua eta ahotsa) laguntza eman zioten taldeari Bilboko zitan. Taldeko partaide historikoei, zaharrak izanagatik, ez zaie rock’n’rolla ahaztu, ez horixe. Gauza batzuk ez dira inoiz aldatzen. Riff rock and rolleroak, kitarra solo eta punteo zitalak, Wayne Krameren haserre aurpegia...Lisaren ahotsak soul estilora jotzen du, eta konbinazio kuriosoa da, 35 urte baino gehiago dituzten abesti hiper gogor haiei ematen dioten puntua. “Looking at you” ez dute 1970ean bezain gogor egiten, eta zertxobait galdu du, baina bertsio polita da, eta orokorrean lan bikaina egin dute. “High school”, “Kick out the jams”, “Ramblin’Rose”, “Back in the USA”, “Let me try”...klasiko guztiak bata bestearen atzetik. Kanta gogorretako batzuk Adam Pearsonsek kantatu zituen: Berak potentzia jartzen zuen, eta Lisak, sentsibilitate beltza. MC5 gabe ezer ez litzake berdina izango. Agurea izaten naizenean, eta nere bilobak “Aitona, zer izan zen rock and rolla?” galdetzen didanean, “biloba, rock and rolla MC5 izan zen” esango diot.\n. NASHVILLE PUSSY. La ostia, 8 urte Nashville Pussy ikusi nahian, eta azkenik Bilboko Kafe Antzokixeri esker lortu dut Atlantako banda ikustea. Euskal Herrian etorri ziren aurreko aldietan ezin ikusi izan nituen, eta oraingoan ezin galdu nituen, ba! Corey, ahotik sua botatzen zuen emakume baxujolea, jada ez dago taldean, mordoxka bat urte ezkeroztik, baina neska berri bat hartu dute, eta sua botatzen ez badu ere, rockeatzen badaki. Blaine Cartwright-Ruyter Suys senar emazteek (kitarra/ahotsa eta kitarra solista) tinko jarraitzen dute, hard rock zikin eta azkarrarekin (punkaren influentzia handiarekin). Blainek abestu baino gehiago, buila egiten du; Ruyterrek txispak ateratzen dizkio kitarrari, bateriajole bizarduna itzela da, eta baxua, esan bezala, ederki adaptatu da. Nork ez du maite ostiral arratsalde batean “Go motherfucker go” kantatzea? “I’m the man” ez al da euforia eutsi ezina? Hortxe genuen, inoiz baladarik grabatuko ez duen taldea. Eta “Fried chicken and coffee”rekin Grammy baterako izendatu zituztela pentsatzea ere! Blaine biserarekin irten zen, bizarra eta zima luzeak ikusten zitzaizkion. Bisera kendu zuenean, kasik Constantino Romero bezain burusoila zela ikusi genuen arte. Bateria soloan, bisera berriz kendu eta harekin airean zirkuluak egin zituen, erritmoa jarraituaz. Ea laster bueltatzen zareten Antzokira, eta Ted Nugentekin bada, harik eta hobeto.\n. URTZ. Ez naiz, zoritxarrez, Urtzen itzuleraz ari. Soilik faltan botatzen ditudala esateko baizik. Talde asko dira haiek lortu zutena egin nahi dutenak. Inor ez da, ordea, haien mailara iritsi. Donostiarren lehen diska gure musikako debutik onenetako bat izan zen, non melodia bikainak Heavy Metal base potente batekin uztartu zituzten. Rockero “autentiko” askok ez dituzte, agian, asko errespetatuko. Zoritxarrez, jarraitzaile asko eta asko Euskadi Gaztearen kanterakoak ziren, eta nerabeentzako talde bezala ikusiak izan ziren. Neretzat ordea, talde kuttuna izan zen beti, eta 90etan euskal musika haize berritu zuten. Eskua altxa dezala noizbait beraien kantaren bat abestu ez duenak.


Haziak 2016 ideia gazteen lehiaketa berriro, maiatzaren 3ra arte irekia. « VGaztea bloga\nHaziak 2016 ideia gazteen lehiaketa berriro, maiatzaren 3ra arte irekia.\nKategoriak: Gazte Plana — Etiketak: gazteak, haziak, ideia gazteak, lehiaketa, parte hartzea — 21 martxoa 2016 09:49\nHaziak proiektuak aisialdi sortzailea, osasuntsua eta partehartzailea sustatu nahi du. Aisialdi aukera honetan gazteak euren esperientziaren jabe dira eta haziaketik prozesu honetan lagun izan nahi dugu eta horretarako gazteei baliabideak eskaini: bulegoa eta ideia gazteen lehiaketa.\nLehiaketa (deialdia zabalik dago, maiatzak 3 azken eguna!)\nBuruan jira-biraka duzun ideia hori egin nahiko zenuke? Zertan da? Lehiaketa hau ia denetara dago zabalik: zuen neurrira egindako lantegiak, topaketak, entseguak, muralak, proiekzioak, sormenerako espazioak, film laburrak, profesionalekin hartuemanak, zu bezalakoekin partekatzea.\nInformazio gehiago eta oinarriak.


2021-22 ikasturte honetan matematika lantzen hasi gara Innovamat izeneko programa berri batekin, kontzeptu matematikoen ikaskuntza konpetentzial eta didaktikoaren aldeko apustua da.\nProposamen egituratua baina malgua, manipulazioaren eta elkarrizketaren bidez matematika irakatsi eta ikasteko jardueraz betea.\nBere ildo didaktikoa lau ideia edo printzipio nagusiren ingurukoa da:\nMatematika egitea edukien eta prozesuen arteko uztarketa da: Jada ez\nda nahikoa eduki ainguratuak transmititzea, egiteko modu bat ere transmititzea eskatzen du, edukiak gainditzen dituzten oinarrizko trebetasunak jarduera matematikoari: problemen ebazpena, arrazoiketa eta proba, konexioak eta komunikazioa eta irudikapena.\nArazoak konpontzeko giroa sortzea: “Problemak ebazteko giroa” ikasgelan egoteko modu bat da, ikasleak galderak egitera, ikertzera, esperimentatzera eta hitz egitera behartuko dituen etengabeko erronka-planteamendu bat, ezagutza eraikitzeko.\nManipulaziotik abstrakziora: Innovamatekin kontzeptu abstraktuak eraikitzeko, material manipulatiboa erabili behar da, ulermenerako bitarteko gisa ulertuta.\nTestuinguru esanguratsuetan praktikatzea: Innovamat-ek produkzio-praktikaren uneak konbinatzen dituen eredu baten aldeko apustua egiten du; galdera ireki batetik abiatzen da, testuinguruan kokatuta, problemak modu esanguratsuan ebazteko giroan, eta erreprodukzio-praktikaren alde sistematikoa (koadernotxoa) errepikapen hutsa prozesu jakin batzuk barneratzeko eta app gamifikatu baten bidez.\nZenbakien laborategia Erronka Plataforma\n60 saio 2h/astean. 28 erronka1h/astean Libre40min/astean\nZenbakikuntza eta kalkulua Hierarkikoki eraikitzen dugu, manipulazio eta elkarrizketa bidez. Espazioa eta forma, Neurria, Estatistika eta zoria, Harremanak eta aldaketa. Libreki eraikitzen dugu manipulazio eta elkarrizketa bidez. Asteko aurrerapen-txostenak dituzten Praktika sistematikoa bloke guztiak\nIbilbide helikoidala Kontzeptu bakoitza berrikusten dugu, zailtasuna areagotuz.\nHainbat ate irekitzen ditugu kontzeptuak konektatuz Ibilbide autoegokitua Praktika indibidual gamifikatua.\nLehen hezkuntzarako proposamenaren dinamikak


smart.radiotraining.org » ELKARRIZKETA GRABAKETA TEKNIKAK, MOZTU ETA ITSATSI\nELKARRIZKETA GRABAKETA TEKNIKAK, MOZTU ETA ITSATSI\nAriketa honek elkarrizketatzeko moduak azaltzen ditu, marko eta gailu ezberdinen arabera.\nElkarrizketa mota ezberdinak nola burutu ikastea. Grabaketa, mozketa eta edizioaren oinarriak ikastea.\nJarduera amaitzerako, partehartzaileak gai izango dira kazetaritza galderak egiteko, elkarrizketa motak bereizteko, grabagailuak erabiltzeko, elkarrizketa bateko elementuak ulertzeko (sarrera, mikrofonoa, galderak, ingurunea, bukaera), elkarrizketak egiteko eta mozketa eta edizioaren oinarriak erabiltzeko.\nElkarrizketak egiten trebatua izatea. Horrela izan ezean, esperientziadun aurkezleak gonbida litezke partaideei hitz egin diezaieten euren jardunaz.\nOrdutegia irratiko estudioaren zerbitzu eta baliabideen arabera antolatu beharko da.\n5 grabagailu (Flash-Card elementuak, Wave- edo DAT-grabagailuak, Flash-mikroak). Ahal bezain erabilerrazak izan behar dira. Aparailu profesionalak XLR-Input-dunak gomendagarriak dira (Olympics, TASCAM, Sony edo Marantz arruntak) Gutxienez bi telefono hibrido. Bestela, bozgorailudun telefono bat eta grabagailu bat ere erabil daiteke. Arbela. Behar adina disko edo kasete (MDak). Bateriak.\nSarrera. Elkarrizketa baten hitzartze eta prestaketa bat izango da (ikus. eranskineko material gehigarria). Galderak. Sarrera bat egingo da galdera irekien eta itxien eta horien funtzioaren inguruan. Partaide bakoitzari hitz bakarreko gai bat luzatuko zaio (esaterako alkohola, marrazoa…) horrekin zenbait galdera ireki edo itxi presta ditzan. Horren ostean, pertsona elkarrizketatu zehatz batentzako gai esanguratsu guztiak hautatuko dira. Galdera irekiak eratorriko dira ikerketa materialetik abiatuz, eta ordena egokian ezarri horiek burutu nahi den elkarrizketarako (elkarrizketa mota ezberdinen araberakoak).Elkarrizketa motak. Elkarrizketa moten aurkezpena. Grabagailuak. Partehartzaileak taldeka banatuko dira (daukagun grabagailu kopuruaren arabera), lan egin dezaten gailu ezberdinekin aldi berean (Flash-Card elementuak, Wave- edo DAT- grabagailuak, Flash-mikroak edo Smartphoneak). Mikrofono mota ezberdinak azaldu horiek grabatuz, hala nola inguruneko soinuak, ahotsak eta abar. Lanaren atalak: Aparatuei eta hauen erabilerari buruzko azalpena eman. Antolatu partaideak binaka elkar elkarrizketatu dezaten, eta berbetaldi horiek grabatu gailu eramangarriak erabiliz. Ondoren, grabatu dutena ikuskatuko dute. Oharra: gutxienez grabagailu bana izan beharko du erabilgarri bikote bakoitzak, eta taldeen banaketak hori ahalbidetu beharko du guztiak ohitu daitezen grabagailu mota berrienetara. Oinarrizko elkarrizketa: binaka egongo dira. Batak bestea elkarrizketatuko du. Elkarrizketa bakoitzak 5-10 minutu iraun beharko ditu.Partehartzaile bakoitzak 30 minutu izango ditu prestatu eta grabatzeko. Ariketaren helburua elkarrizketa labur eta sinple bat gauzatzea da, eta garrantzitsuago dena, grabagailu batekin lan egitea. Elkarri beraien afizioen, gustuko dituzten musika estiloen, jaioterriaren eta abarren inguruan galde diezaiokete. Ostean elkarrizketa adituko dute. Ondoren, elkarrizketen galderez eta egiturez jardungo dute feedbacka egiteko, txandaka. Telefono bidezko elkarrizketa. Partaideei azalduko zaizkie telefonoz elkarrizketa bat egitearen eta grabatzearen aferak (esaterako, nola lortu soinu maila berberak elkarrizketatzailearentzat eta elkarriketatuarentzat). Ondoren, eskura daukagun material teknikoaren nondik norakoak azalduko dira. Zenbait adibide erreproduzituko dira ostean, eta horiek komentatu. Partaideei aurreko egunean esango zaie biharamunerako telefonozko elkarrizketarako hitzordu bat ezarrita ekar dezatela. Gehien jota 10 minutukoa izango da (trinkoa eta argi egituratua). Talde txikiak lehenetsiko dira jarduera honetarako; izan ere, banaka egingo dituzte, besteek aditu eta ekarpenak egiteaz bat. Hona ekarpenetarako jarraibideak: giroa, egitura, galderak, azken emaitza orokorrean eta horren kalitate teknikoa. Iritzi orokorra (Vox Pop). Inkesta gisara ñabardura eta detaileei buruzko iritzi orokorra jasoko da, behar teknikoei ere erreparatuz. Binaka, ordubete izango dute inkesta prestatu eta burutzeko. Talde handira itzuli aurretik, beraien lana berrikusiko dute, suertatu zaizkien arazoei buruz eztabaidatuz. Berriz ere feedback erronda bat egingo da talde handian. Estudioko elkarrizketa. Partaideek denbora eta espazio mugekin elkarrizketa bat nola prestatu ikasiko dute. Nabarmendu egingo da elkarrizketatuari buruz informazio zabala (ikerketa bidez) aldez aurretik biltzearen garrantzia. Elkarrizketa hasi baino lehen, hizketaldi labur bat izango dute elkarrizketatuarekin, azaltzeko nola izango den, estudioa erakusteko eta giro jator bat sortzeko aldez aurretik. Elkarrizketa praktikoak 15 minutu hartuko ditu gehien jota. Beste feedback erronda batez emango zaio jarraipena ariketari. Hona feedbackerako irizpideak: giroa, egitura, galderak, azken emaitza orokorrean eta horren kalitate teknikoa. Ebaki eta editatu. Formatzaileak edizio prozesuan behar diren hardware eta softwareei buruzko xehetasunak azalduko ditu. Partaideek beraiek grabatu duten materialarekin egin dute lan.\n4 hezitzaileko ikusmen urritasuna edo ikasteko zailtasunak dauzkaten partaideekin. Inkestak egiteko beharrezkoa suerta liteke aparteko laguntza behar izatea. Estudioko trebaketa banak egin beharko dira ikusmen urritasuna daukatenekin.\nEz baldin badaude nahikoa baliabide estuioko eta telefonozko elkarrizketak egiteko, taldeek aldi berean lan egin dezaketeke (estudioa, inkesta, elkarrizketa eta abar). Horrela eginez gero, hezitzaile gehiago beharko dira (gutxienez bi).\nKomeni da partehartzaile guztiek jarduera bakoitza behin baino gehiagotan egitea.\nTailerra gauzatzen ari den bitartean egingo dira feedbackak eta ebaluaketa.


Mediterraneoak duela bost milioi urte baino gehiago izan zuen Lurreko uholderik handiena. | Consumer\nMediterraneoak duela bost milioi urte baino gehiago izan zuen Lurreko uholderik handiena.\nUr aldaketa hain handia izan zen non itsaso berria bi urte baino gutxiagoan sortu baitzen\nDuela 5,33 milioi urte, Mediterraneoan izan zen Lurrean inoiz izan den uholderik handiena. Ordura arte, Mediterraneoko arroa basamortu handia zen, 1.500 metroko sakoneran; ura galdutako laku txiki batzuetara murrizten zen, eta bizitza ez zen ia existitzen, baina Atlantikotik zetorren ur-olde batek beste bide bat aurkitu zuen Gibraltar itsasartean, eta zona hori gaur egungo itsaso bihurtu zuen.\nOntziz aldatze hori, Amazonas ibaiaren korrontea baino 1.000 aldiz handiagoa kalkulatua, hain indartsua izan zen ezen itsaso berria bi urte baino gutxiagoan sortu zela, eta hori hutsunea da ikuspuntu geologikotik. Ur kantitate horren ondorioz, maila 10 metro igo zen egunero. Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Nagusiko (CSIC) ikertzaile espainiarrek egindako azterketa baten ondorioak dira. Azterketa hori Nature aldizkariak argitaratu du aste honetan. Lan horrek baztertu egiten ditu itsaso horrek 10 eta 10.000 urte arteko iraupena izan zuela dioten teoriak.\nZientzialariek azaltzen dutenez, garai hartan Mediterraneoa erabat lehorra zegoen -Mesinienseeko gatz-krisia deiturikoa-, ozeanoetatik isolatuta geratzen baitzen denbora luzean, 300.000 urte inguru. Baina Gibraltarko itsasarteak hondoratze tektonikoa jasan zuen eta Atlantikoko urak indar osoz jaitsi ziren Mediterraneo inguruan, itsasoaren mailatik 1,5 kilometrora baitzegoen. Uholdea oso azkarra izan zen, erritmo frenetikoa izan zuen eta itsasoaren hondoan 200 kilometro luze eta zenbait kilometro zabal inguruko higadura eragin zuen. Mediterraneoa betetzeko hilabete eta bi urte behar izan ziren.\n“Gainezkatze-mota horren kasurik muturrekoena da, uste baino askoz malkartsuagoa. Ura orduko ehunka kilometrora zihoan” dio Daniel García-Castellanosek, Jaume Almera Lurreko Zientzien Institutuko zientzialariak, Bartzelonan. Gertaeraren seinale bat geratu zen, itsasartea zeharkatzen duen higadura-kanala, 500 metro inguruko sakonerakoa eta zortzi kilometro arteko zabalerakoa. Cádizko golkoaren eta Alborango itsasoaren artean dago, 200 bat kilometroan. Hego erraldoi hori duela urte batzuk aurkitu zuten, Europa eta Afrika lotu behar zituen tuneleko ingeniariek Gibraltar itsasartearen lurrazpia aztertzen ari zirela.\nformó-eu inundación-eu mediterráneo-eu


Astronomo estatubatuarrek orain arteko supernoba distiratsuena aurkitu dute | Consumer\nAstronomo estatubatuarrek orain arteko supernoba distiratsuena aurkitu dute\nHaren argitasuna Eguzkiarena baino 100.000 milioi aldiz handiagoa da\nTexasko Unibertsitateko (AEB) astronomo-talde batek orain arte ezagutzen den supernoba distiratsuena aurkitu du, Eguzkiaren argitasuna baino 100.000 milioi aldiz handiagoa, unibertsitate-zentroak berak jakinarazi duenez.\nArgitasun-maila horiek izarraren leherketako obra-hondakinen eta inguruan duen gorputzeko gas-bilgarriaren arteko interakzioari zor zaizkio. Zientzialariek azaldu zutenez, “2008am” izena jarri diote. Eredu horri “inguru-elkarrekintza” deritzo. Ikertzaileek uste dute supernobaren guraso den izarra “argi-aldagai urdina” izenekoa izan zitekeela, oso masiboa eta argitasun handikoa.\nSupernoba berria “ROTSE Supernova” proiektuaren bidez aurkitu zen. Proiektu horrek 18 hazbeteko teleskopioa erabiltzen du, Austinen (Texas) dagoen McDonald behatokian. Lehen, ordea, beste astronomo batzuek jarraitu zuten fenomeno hori, munduko lurreko teleskopio handienetako batzuen bidez, bai eta zenbait behatoki espazialen bidez ere.\neguzki izar luminosidad-eu supernoba teleskopio


Gernu-traktuko infekzioak | Consumer\nGernu-infekzioak patologia arrunta dira lehen mailako atentzioko kontsultetan\nGernu-infekzioak dira patologia infekzioso ohikoenak. Hala eta guztiz ere, Europar Batasunean (EB) ez dago datu fidagarririk gernu-traktuko infekzio mota desberdinen prebalentzia, eragina kaltetuetan (gehienak emakumeak), ezta zama ekonomikoa ere. Gure herrialdean familiako medikuak hartzen dituen infekzioen bigarren lekua betetzen dutela badakigu. Artikulu honetan, gernu-infekzioak prebenitzeko zer aholku jarraitu behar diren deskribatzen da, zer jarraibide hartu behar diren kontuan diagnostiko baten aurrean eta zer prebentzio-paper duten Lactobacillus batzuek.\nGernu-traktuaren infekzio-intzidentzia (ITU), Espainiako familiako medikuek hartzen duten bigarren maiztasuna, aldatu egiten da adinaren eta sexuaren arabera. Izan ere, bizitzako lehen hiru hilabeteetan izan ezik, eta 50-65 urte artekoetan izan ezik, emakumeek izaten dute alderik txarrena: %20 eta %40 artean infekzio bat jasango du bizitzan zehar, nahiz eta kaltetuen kopurua adinaren, sexu-jardueraren eta antisorgailu-metodoaren araberakoa izango den.\nHaurdunek eta diabetikoek ere arrisku handiagoa dute ITU izateko. Gaitz hori ez da ohikoa gizonezko helduetan, eta patologia prostatikoaren debutarekin bat datorrenean baino ez da handitzen. Horrela, 70 urte betetzean, intzidentzia %3,5ekoa da.\nGernubideetako infekzioak espektro kliniko zabala hartzen du bere baitan, pielonefritis akutua (giltzurrunera iristen denean), bakterio asintomatikoa (gernuan mikroorganismoak agertzea eragin gabe).\nEmakumeen gernu-infekzioari aurrea hartzeko aholkuak\nGernu-traktu arruntena zistitisa da, eta germenak beheko gernubideetan (uretra eta maskuria) eragiten dute. Zistitisa duten emakume gazteen %20k infekzio errepikariak izaten dituzte, oro har, infekzio berri baten ondorioz.\nArazo hori konpontzeko, hainbat zientzia-elkartetako espezialistek jarraibide higieniko eta dietetikoak jarraitzea gomendatzen dute:\nPerineoko garbiketa maiz eta zuzen (aurretik atzerantz). Neskei txiki-txikitatik irakastea funtsezkoa da.\nPixa egin nahi izanez gero, ez atzeratu komunera joateko unea.\nLehenago eta ondoren txiza egitea, ebidentzia zientifikorik ez badago ere.\nEz erabili lubrifikatu gabeko preserbatiborik.\nLactobacillus ugariko jogurtak jatea.\nEgunean 300 ml mugurdi-zuku, ahabi edo zitrikoak (gernua azidotzea) hartzeak erakutsi du eraginkorra dela gernuan bakterioak agertzea eta arrisku-taldeetan ez agertzea.\nBadira beste neurri profilaktiko batzuk infekzio errepikakorrak prebenitzeko, hala nola bagina-supositorioetan laktobaziloak aplikatzea. Frogatuta dago, halaber, barneko terapia estrogenikoak murriztu egiten duela menopausia osteko emakumeen zistitis akutuaren maiztasuna.\nLactobacillus, infekzio urologikoak prebenitzeko\nZenbait asalduren tratamenduan eta prebentzioan probiotikoak erabiltzea, adibidez baginako infekzioak, gorantz doa. Laktobacillus espezieko zenbait espezieren bagina-erabilerak gernu-infekzioak prebenitzen lagun dezakeela adierazten duten aurretiko emaitzak badaude ere, adituek diote ez dagoela nahikoa ebidentzia tratamendurako erabilgarriak direla esateko.\nEuropean Association of Urology-ren “Infekzio urologikoei buruzko gida klinikoan”, ikerketa batzuk deskribatzen dira IUren prebentzioan probiotikoen erabilgarritasunari buruz. Adituek adierazi dutenez, zentzuzkoa da probiotikoak L. rhamnosus GR-1 eta L. reuterus RC-14rekin erabiltzea, errepikatzen diren IU-ei aurrea hartzeko, eta horiek astean behin edo bitan erabil daitezke profilaxia egiteko.\nHalaber, Lactobacillus mahatsa GR-1 eta RC-14 bitaminekin egunero kontsumitzeak badaki baginako laktobaziloak berrezartzen dituela, eta horrek patogeno genitourinarioei aurre egiten eta bakterio-baginari aurrea hartzen laguntzen du, gernu-traktuan infekzioak izateko arriskua areagotzen duen gaitza baita.\nInfekzioa diagnostikatu eta tratamendua ezarri ondoren, baliteke molestiak egun gutxitan itzultzea. Hala ere, medikuak agindutako jarraibideak bete behar dira, eta ez da antibiotikoa utzi behar. Tratamenduan zehar azaleko erupzioak sortzen badira, beherakoa, goragalea edo 72 orduko epean ondoeza orokorra agertzen bada, gonbitoak, beherakoa edo sukarra agertzen bada, medikuarekin kontsultatu behar da.\nAldi horretan, higiene-neurri zorrotzak hartu behar dira, eta bainua hartu beharrean dutxa hartu behar da, behar bezala egin behar da peritu-eremuko higienea egunero eta koitoa ondoren, xaboi azidoa erabili, ur ugariz garbitu eta ongi lehortu.\nSexu-harremanetan, ez da ahaztu behar bikotekidearen higienea, infekzio-arriskua areagotu dezaketen praktikak saihestu behar dira, krema espermizidak ez erabili eta preserbatibo lubrifikatuak erabili. Garrantzitsua da kotoizko barruko arropa erabiltzea, arropa ez janztea eta idorreriatik ihes egitea.\nHala ere, tratamendua amaitutakoan eseri egiten bada txiza edo azkura edo infekzioari lotutako beste sintoma bat, medikuari galdetu behar zaio berriro.\nMohammed Bakkali, Granadako Unibertsitateko Zientzia Fakultateko Genetika saileko zientzialaria, ‘Archives of Microbiology’ aldizkarian argitaratu da.hipotesi berri horrek azal dezake zergatik diren bakterioak antibiotikoekiko erresistenteagoak.\nEspezialistak adierazi du antibiotikoak erabiltzeak edo gehiegi erabiltzeak eragin dezakeela bakterioak erresistenteak ez ziren bakterioak ustekabean erresistentzia beldurgarria lortzea, baldin eta DNA hartzen badute. Hori ere botika horien erabilera bera edo gehiegi erabiltzea litzateke.\nDirudienez, antimikrobianoen erabilera txarraren ondorioz, bakterioek beste batzuen DNA xurgatu behar izaten dute, antibiotikoen presentziaren ondorioz erresistenteak direnak, farmako beraren estresari erantzuteko. Hala, erresistenteak bihurtzen dira, eta, areago, birulenteagoak ere izan daitezke.\nZientzialariaren arabera, fenomeno horrek azalduko luke nola joan daitezkeen bakterioak antibiotikoen aurkako erresistentziaz, eta ez dira mikroorganismoen aurkako farmako sorta zabal bati suntsigarriak; hala gertatzen da ospitale barruko infekzioen sortzaile nagusi den Staphylococcus aureus-en andui multierresistentearen kasuan.\nantibiotiko bakterioak zistitis


Arrotzak AIRE FRESKOA KASETE FORMATUAN\nArrotzak taldeak aire freskoa ekarri du Euskal Herri pozoindu honetara. ‘Euskal Herri pozoindua’ kantak ematen baitio hasiera orain arte kaleratu duten lan bakarrari; zortzi abestiz osatutako kasete homonimoa da. Zeresan handia eman dute eta gure bazterrak bisitatu dituzten atzerriko hainbat talderekin batera ikusi ditugu azkenaldian. Ikus-entzulegoari zapore ona utzi diote, eta gogo bizia genuen eurekin hitz egiteko. Mikel Ramirez de Alda (bateria) eta Aritz Aranbururekin (gitarra eta ahotsak) batu gara.\nNoiz eta nola sortu zen Arrotzak abiarazteko ideia?\nAritz Aranburu: Arrotzak taberna batean jaio zen, proiektu askoren antzera. Aspalditik ezagutzen genuen elkar eta horrelako talde bat egiteko gogoak batu gintuen. Gerora, lagun asko entseatzeko elkartzen ginen lokal batean hasi ginen jotzen hirukote bezala; hasieran indartsu, ilun eta motel, gerora musika azkartu eta finduz. Abestiak hitzak eskatzen hasi zirenean lagun bati deitu eta segituan hasi zen abeslari bezala. Hau orain dela hiru bat urte izan zen. Ordutik, entsegu asko, grabazio bat, metronomo bat eta kontzertu dezente eman ditu gure orain arteko ibilbideak.\nIbilbide labur baina oparoa. Nola bizi izan duzue?\nMikel Ramirez de Alda: Niretzat nerabezaroko musikarekin berriro konektatzea bezalako zebait izan da; Gaizkiñe, Jawbreaker, Bad Religion, Hüsker Dü eta halakoek markatu zuten garai hura. Beste estilo batzuetan aritzetik etorrita, banuen gogoa horrelako musika jotzeko; azkar, ilun eta melodikoa, hitzekin maila pertsona ukituz eta lagunartean eginez.\nA.A.: Ni asko gozatzen ari naiz. Ekimenak soilik hirietan metatzen diren Espainiako hainbat lekutan ez bezala, zorionez, Gipuzkoa eta Euskal Herri mailan underground sare trinkoa dugu,. Pozgarria da talde bat sortu eta kilometro gutxiren bueltan hainbat lekutan jotzeko aukera izatea.\nInstitute eta Rule of Thirds talde atzerritarrekin partekatu duzue eszenatokia, besteak beste. Nolakoa izan da esperientzia?\nM.R.: Oso ona, kanpoko taldeak beti izan dira eragin inportantea guretzat, maila musikal nahiz pertsonalean. Frantzian kontzertu batzuk eman genituen eta horietako hiru Naive banda alemaniarrarekin izan ziren. Izugarrizko plazera haiek ezagutzea! Gauza bera esan dezakegu han ere kontzertuak antolatzen ibiltzen den jendeaz. Gu gazterik hasi ginen gure herrietako gaztetxe eta lokal autogestionatuetan zuzenekoak aurrera ateratzen, eta aski ongi dakigu horrelakoetan hartueman pertsonala izaten dela esperientziaren alderik aberatsena. Aipagarria, baita ere, zeinen gustura ibili ginen Brest-en, gaueko ordu txikitan hango sagardoak dastatzen. Eta ez dugu inoiz ahaztuko Rennes hirian bizitakoa; Nuit debout mugimenduak antolatutako kontzertu batean jotzekoak ginen, baina hastera gindoazenean egun hartan bertan okupatutako aretotzarra utzi behar izan genuen alarma zarataka hasi zenean.\n“Puntu nihilista eta iluna duen musika egiten dugu”\nEskandinabiako paraje ilunak dakartza gogora musikarekin sortzen duzuen giroak, baita gaur egun Austin-eko taldeek egiten dutena ere. Ageriko erreferentziez gain, nola deskribatuko zenukete egiten duzuena?\nM.R.: Puntu nihilista eta iluna duen musika egiten dugula esango nuke.\nA.A.: Greg Sage, Bob Mould edo Gorka Gaizkiñe oso presente nituen musika jotzen hasi nintzenean, eta Arrotzaken sentsazio haiek azaleratzen direla uste dut. Bestetik, Julen Azpitarteren hitz abilei kasu egingo nieke ere: "Ereserki itzaltsuak, goxoak beren garraztasunean".\nTopikoak baztertu eta barrenak arakatu dituzue letrak osatzeko. Zer aurkitu duzue?\nA.A.: Huts egitea, iruzurra, amorrua, ilusio falta... baina baita ere adorea, kemena eta goxotasuna.\n100 kopia fisiko atera dituzue, eta soilik kasete formatuan. Kopuru oso mugatua, eta ezohiko euskarria. Zergatik?\nM.R.: Sebas gure beste lagun batekin Kriston Zintak proiektua hasi genuen Arrotzak sortzearekin batera, lagunarteko maketa eta diskoak zinta formatuan argitaratzeko helburuarekin. Zergatik egin dugun? Ba, guretzat formatu ekonomiko eta nostalgikoa delako. Arrotzak martxan jarri zenean segida eman genion proiektu honi. Gu mugitzen garen zirkuituetan kasetea asko erabiltzen da.\nFrantziako bira txikia suertatu zitzaigunean, eta produkzio denbora azkarra zela ikusita, formatua ederki etorri zitzaigun fisikoki eta modu analogikoan kopiak eraman ahal izateko. Eta edizio mugatuarena, tira, hasiera batean baikortasun gehiegirik gabe 100 kopia soberan izango zirela iruditu zitzaigun. Baina hasierako ideia haren kontra, ikusi dugu jendeari asko gustatu zaiola formatua eta bigarren edizio bat egitekotan gara.\nZein dira aurrera begirako planak?\nM.R.: Ez gara geldirik geratuko. Kanta berriak grabatu nahi ditugu, biraren bat egin... Jo ta fuego!


Pablo Marteren erakusketea BilbaoArten - bizkaie.biz\nBizkaie! 2019-02-19 08:43 Kulturea\nMartiaren 15era arte ikusi ahal izango da Es el cristal. Ella.\nBilbaoArte zentroan bekadun izan diran artisten bakarkako erakusketen zikloan, Pablo Marte andaluziarraren txandea hasi da egunotan. Es el cristal. Ella izeneko erakusketearen abiapuntua gorputzen gelditasuna aztertzeko asmoa da. Hortik urten dau Franziska Gaze artista eszenikoaren biografia fantastikoa, eta bideo baten batu dau Martek.\nZelanbait, heriotzea antzezlan bakotxean biziten dauen pertsonaia da Franziska Gaze. Pablo Martek azaldu dauenez, aktore asko inprobisatzen jakiteagaitik harro dagoz. Berak ez eban antzerkia aukeratu inprobisatzen ikasteko. Beste edozeren modukoa izan nahi eban. Gauza guztien bardina: eroaile huts bat izkutatzen dauen maskarea.\nMartiaren 15era arte, BilbaoArteko Urtazurrutia erakusketa-gelan egongo da erakusketea. Zentro horretan ohikoa izaten danez, arratsaldez egongo da zabalik, astelehenetik barikura 20:30ak arte. Sartzea doban da.\nPablo Marte artista, idazle eta ikertzailea da. Bere lana, besteak beste, Bilboko Arte Eder Museoan, Zinebi jaialdian, Azkuna Zentroan eta Tabakaleran erakutsi izan dau. Hemendik kanpora be ikusi ahal izan dira bere artelanak, Santiago, Lisboa eta Madrilen, esaterako.