Irantzu Fernandez: “Heldutasunetik nerabezarorako maitasuna idealizatzeko joera dago” — Unibertsitatea.Net\nHemen zaude: Hasiera › Ziztu bizian › Irantzu Fernandez: “Heldutasunetik nerabezarorako maitasuna idealizatzeko joera dago”\n2013/05/06 - Unibertsitatea.net\nNerabezaroko maitasunak hartu ditu Irantzu Fernandezek bere tesia egiteko aztergai. Lehen maitasunak duen garrantziaz ohartuta, nerabeek maitasun hau ikusteko duten modua ezagutzeko aukera izan du, eta orain, tesia idazteari ekingo dio. Irantzu Fernandez Soziologian eta Gizarte Antropologian lizentziatuta da eta UEUko Antropologia sailburuetako bat da.\nTesia nerabeak eta maitasunari buruz egiten ari zara. Zein da izenburu zehatza? Eta zergatik aukeratu duzu gai hau?\nEgia esan oraindik ez diot izenik jarri, normalean “nerabezaroaren eta maitasunaren” inguruan lanean ari naizela esaten dut. Ikerketa hau Feminismoko masterraren amaierako lanaren jarraipena da, hasiera batean izenburu bera mantendu nion ikerketari, Maitasuna nerabeen arteko genero sozializazio prozesuetan. Baina orain izenburu horrek ez du guztiz bat egiten ikerketarekin. Ikerketa prozesuan zehar gako ezberdinak agertuz joan dira eta horietako batzuk ere izenburuan egon behar dutela uste dut. Horregatik, amaitu arte, izana izan arte, ez diot izenik jarriko. Bizipen ezberdinengatik aukeratu nuen gaia. Ikerketa egiten hasi nintzenean, hezkidetzan proiektu batean lanean nengoen. Hasiera batean hortik bideratzea pentsatu nuen. Baina aurretik ere, nerabeekin lanean aritu nintzen. Gogoratzen dut hezitzaile bezala lanean, nerabe batzuekin maitasunari buruz hitz egiten, nerabe batek hezitzaile bati “baina zu ze zinen moja bat?” esan ziola. Hitz horiek buruan ditut oraindik. Hortik, ikusitakoetatik, irakurritakoetatik eta izandako zenbait elkarrizketetatik gaia aukeratu nuen, arrazoi ezberdinak gurutzatu ziren.\nNerabeak eta nerabezaroa pasa dutenak desberdin ikusten al dute maitasuna? Zein da ezberdintasuna?\nBizitzaren momentu ezberdinetan maitasuna ezberdin bizi dugu. Adinak, generoak eta klase sozialak bezala, eragina du maitasunaren ikuspegi eta bizipenetan. Adinaren arabera gure gorputzean eta emozioetan kokatzen gara, hala nola, gizarte antolaketa oso batean kokatzen gara. Horrez gain, maitasunean trebatu ahala, begirada aldatu egiten da. Zenbait ezberdintasun daude nerabeen eta nerabezaroa pasa dutenen artean: maitasunaren sailkapenen hierarkizazioa, harremanen abiadura, seme-alaben ikuspegia, adiskidetasuna eratzeko moduak…Hala ere, generoak adinak baino ezberdintasun gehiago sortzen dituela esango nuke.\nNerabezaroko maitasuna idilikoagoa al da?\nIdilikoa ageriago egon daiteke, nerabeek izan dituzten maitasun praktikak urriagoak izan direlako. Hala ere, adinaren arabera “idilikoa” den hori proiektatzen eta eraikitzen dugu. Nerabeek uste dute etorkizunean euren (bikote) maitasun harremanen normalizazioa gertatuko dela, ez da ohikoa beraien bizipenak idilikotzat hartzea. Izan ere, maitasunaren konfigurazio hegemonikoa helduek izan ditzaketen bizitza ereduekin lotuago dago. Baina, bestetik ere, heldutasunetik nerabezaroko maitasuna idealizatzeko joera dagoela esango nuke, nerabezaroko maitasunarekiko “erromantizismoa” dagoela. Heldu gehienek gai honen inguruan ikertzen nagoela esatean “ze polita!” erantzuten dute.\nTesiaren zein fasean zaude?\nIdazketa lanetan nabil, eta ez dakit noiz amaituko dudan. Datorren ikasturtean espero dut amaitzea, ahalik eta lasterren.\nNola bizi duzu tesia idaztearen prozesua?\nHiru momentu edo jarduera bereiziko nituzke. Lehendabizi, irakurketa momentua, prozesu osoan lantzen joan naiz irakurmena. Lan erraza eta “polita” bezala har daiteke eta bada, baina honek arazoak sortu dizkit lan denborak zehazteko momentuan. Aisialdiaren eta lanaren arteko muga malgua bilakatu daiteke eta gatazkatsua izan daiteke. Ez dakit oso ondo nola azaldu, zapore gazi-goxoa uzten dizu irakurmenak. Tokiko lanari dagokionez, nerabeekin egotean (behaketa parte-hartzaileak, elkarrizketak eta eztabaida taldeak), hor asko disfrutatu dut. Nerabeen bizitzetan sartzea eta beraien gora-beherak ikustea plazerra izan da, nahiz eta momentu batzuetan zenbait zailtasun izan ditudan. Azkenik, idazketa zalantzarik gabe momenturik gogorrena dut. Behin ikerlari bati entzun nion esanez “el escribir duele”. Zure buruarekin aurkitzeko momentua delako eta emozio ezberdinak nahasten direlako mintzen du. Batzuetan orrialde zuriak amildegiak bilakatzen dira.\nZe asmo dituzu etorkizunerako?\nEtorkizunean lanari dagokionez, ikerkuntzan jarraitu nahiko nuke. Tesiaren gogora-behera hauek izan arren, antropologiak engantxatzen duela esango nuke. Bestetik, irakaskuntza gustuko dut ere... Baina ez dakit zein aukera izango ditudan, momentuan ikusi beharko dut.


Kontseilu Errektoreko lau kargu berrituko dira Eusko Ikaskuntzaren Batzar Nagusian: hain zuzen ere, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako batzordekideak eta horiekin batera, Arabako lehendakariordetza. Hautagaiek lurraldeko bazkideen %1aren babesa lortu beharko dute, edo Kontseilu Errektoreko bi kiderena. Dokumentazioa aurkezteko epea (Eusko Ikaskuntzaren webguneko barruti pribatuan deskargatu daiteke edota edozein bulegotan eskuratu) maiatzaren 17an amaituko da. Horiek aurkeztu ahal izateko, bazkideen zerrendan egotea ezinbestekoa izango da.\nHautagaitzek, Estatutuetako 28. eta 31. Artikuluetan zehazten dena bete behar dute eta, postaz bidal daitezke Eusko Ikaskuntzaren bulego nagusira (Miramar Jauregia. Miraconcha 48, 20007-Donostia), edo emailez.\nKarguen hautaketa Eusko Ikaskuntzaren urteroko Batzar Nagusian burutuko da, 2019ko ekainaren 14an.


Ladinhac - Wikipedia, entziklopedia askea.\n44°45′18″N 2°30′30″E / 44.755°N 2.5083°E / 44.755; 2.508344°45′18″N 2°30′30″E / 44.755°N 2.5083°E / 44.755; 2.5083\nMurols, Labesserette, Lacapelle-del-Fraisse, Lafeuillade-en-Vézie, Lapeyrugue, Leucamp eta Prunet\n449 (2019ko urtarrilaren 1a)\n225 (%50.1) 233 (%51.9)\nLadinhac (frantsesez eta ofizialki: Ladinhac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 523 biztanle zituen.\n2007an Ladinhac udalerrian erroldatutako biztanleak 481 ziren. Familiak 194 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 291 etxebizitza zeuden, 198 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 284 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 198 etxebizitza nagusietatik 171 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 93 etxek bost zituzten. 171 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 87 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nLadinhac udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 281 ziren, horien artean 203 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 203 pertsona aktiboetatik 192 lanean zeuden (119 gizon eta 73 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Ladinhac udalerrian 204 unitate fiskal zeuden, 504,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.048 euro zen.\n2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.\n2000. urtean Ladinhac udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.716 hektarea erabiltzen.\nLeucamp (3,2 km)\nLabesserette (4,1 km)\nMontsalvy (5,2 km)\nMurols (5,4 km)\nLafeuillade-en-Vézie (5,4 km)\nBNF: 152482595 (data)


KSIgune klusterra sortu da, unibertsitateetan, goi-mailako zentroetan eta ikerketa-zentroetan sortutako ezagutza transferitzeko | Tecnalia\nKSIgune klusterra sortu da, unibertsitateetan, goi-mailako zentroetan eta ikerketa-zentroetan sortutako ezagutza transferitzeko\nEuskadin, Kultura eta Sormen Industriek 16.000 enpresa baino gehiago hartzen dituzte, eta 48.000 langile baino gehiago.\nKSIgune klusterraren helburua da unibertsitate, goi-mailako zentro eta ikerketa-zentroetan sortzen den ezagutza Kultura eta Sormen Industrien (KSI) sektorera transferitzea; kultura eta sormenaren euskal sistemaren balioa azpimarratzen du, sektore horien arteko eta beste sektore batzuekiko lankidetza sustatzen du, eta sektore horiek gizartean duten eragina indartzen du. Gure zentroaren xeda da I+G+Bren bidez KSIen lehiakortasuna hobetzea, digitalizazioa sustatuz eta KSI Berritzaile bezalako programetan parte hartuz, besteak beste.\nKSIek 15 sektore hartzen dituzte: kulturaren alorreko sei azpisektore –kultura-ondarea, ikusizko arteak, musika, edizioa eta argitalpen inprimatuak, arte eszenikoak, ikus-entzunezkoak– eta sormenezko bederatzi –artisautza, arkitektura, publizitatea eta marketina, bideojokoak, eduki digitalak, diseinua, moda, hizkuntzaren industriak eta gastronomia–. Sektore estrategikotzat jotzen dira Euskadirentzat; RIS3 estrategiaren barruan (espezializazio adimendunerako Ikerketa eta Berrikuntza Estrategia) kokatzen dira, Europarekin bat eginda.\nEra berean, Euskadiko Kultura eta Sormen Barrutia (BDCC) sortu da. Politikak garatzeko eta barneko eta nazioarteko merkatuetan lehiakorragoak izateko tresnak eta zerbitzuak eskainiko dizkie sektoreko enpresei.\nKlusterra Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak eta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak zuzentzen dute, eta kide hauek ditu: Kultura eta Sormen Industrien alorreko goi-mailako ikasketak eskaintzen dituzten zentroak, TECNALIA, Innobasque, Gaia, sektoreko enpresak eta Europako Batzorderako Euskadiko Ordezkaritza.\nEuskampus Fundazioa arduratuko da klusterra eta haren jarduerak kudeatzeaz eta dinamizatzeaz.\nEusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak eta Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak estrategia berri bat aurkeztu dute Kultura eta Sormen Industriak bultzatzeko.


San Giovanni degli Eremiti - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArabo-normandiar Palermo eta Cefalú eta Monrealeko katedralak\n38° 06′ 35″ N, 13° 21′ 17″ E / 38.1097°N,13.3547°E / 38.1097; 13.3547Koordenatuak: 38° 06′ 35″ N, 13° 21′ 17″ E / 38.1097°N,13.3547°E / 38.1097; 13.3547\nIrekiera 1136 (egutegi gregorianoa)\nRoman Catholic Archdiocese of Palermo (en)\nSan Giovanni degli Eremiti (San Joan Eremutarrena) Siziliako Palermoko eliza da; Palazzo dei Normannitik gertu dago. 2015etatik Unescok Gizateriaren ondarea izendatu duen Arabo-normandiar Palermo eta Cefalú eta Monrealeko katedralak multzo barruan dago.\nElizaren jatorria VI. mendean bilatu behar da . Ondoren, Siziliako islamisten konkista izan zen eta, ondorioz, meskita bihurtu zuten. Normandiarren etorreratekin, Roger II.a Siziliakoak kristauen eskuetara itzuli zuen. 1136 urtearen inguruan Monte Vergineren Beneditarrei elizaren ardura eman zitzaien. Eraikinak hurrengo mendeetan aldaketa handiak ezagutu zituen. 1880an, bestetik, Erdi Aroko itxurara itzultzen saiatu ziren. 2015ean Unescok Gizateriaren ondarea izendatu zuen, Arabo-normandiar Palermo eta Cefalú eta Monrealeko katedralak multzoaren barruan.\nArkitektura ikuspuntutuk elementu deigarrienak dituen kupula gorriak dira. Horiek, zaharberritzeko prozesuan, XII. mendean eraiki ziren; ondo asko erakusten digu oraindik musulmanen eragina bizirik zirauela uhartean. Kanpandorrea, bestetik, gotiko estilokoa da. Elizak gurutze latindarraren oinplanoa du: hiru habearte ditu eta hiru abside; lau-aldeko bakoitzak kupula bat du. Presbiteroak ere, horma hobiz bukatuta, kupula du.\nKlaustroa monasterioaren alde nagusia da. Azpimarratzekoak dira zutabe bikoitzak. Kapitelak landare-apaingarriekin apainduta daude; gainean arku zorrotzak heltzen dituzte. Lorategia ederra da eta bertan uraska bat ikus daiteke.\nKupula arabiar gorriak eliza honen ezaugarriak dira.\nSan Joanen margolanak.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: San Giovanni degli Eremiti\nMultimedia: San Giovanni degli Eremiti (Palermo)\nGizateriaren ondare: 1487-002\nVI. mendeko arkitektura


"Laukoaren" Euskararen Ordenantzak eraginik ez, Iruñean - - euskalerriairratia.eus\nadm.euskaraz.taldea 2020-06-22 23:30\nHorren aurrean, herritar batek errekurtsoak aurkeztu zituen Nafarroako Administrazio Auzitegian, euskaraz jakiteari gutxienez ere % 5eko balorazioa eman behar zitzaiolako, Euskararen Ordenantzaren arabera. Oraindik ere indarrean zegoen "laukoaren" Euskararen Ordenantza, argitaratu zena 2019ko maiatzaren 14an, eta indarra hartu zuena maiatzaren 29an.\nHorren aurrean, hauxe esan behar dugu: Euskararen Ordenantzak ez zuen horrelako bereizketarik egiten: Euskararen Ordenantzak zioen "lanpostuetan euskararen balorazioa % 5" gutxienez izanen dela. Hori bai, zehazten zuen portzentaje hori kalkulatuko zela "deialdiko puntu guztien gainean (lehiaketa gehi oposizioa)"; izan ere, Nafarroan, gehienetan honela kalkulatzen da euskararen puntuazioa: adibidez, deialdi batean azterketak 70 puntu ematen baditu, eta merezimenduek 30, euskararen puntuazioa 30 horien gainean kalkulatzen da. Beraz, Euskararen Ordenantzan, zehazten zen "deialdiko puntu guztien gainean (lehiaketa gehi oposizioa)" kalkulatuko zela.\nNolanahi ere, aipatu behar da Euskararen Ordenantza onetsi zutenek ("laukoak") ere aukera eta betebeharra izan zutela Euskararen Ordenantza aplikatzeko; izan ere zazpi deialdi egin zituzten beren agintaldia bukatu aurretik, Euskararen Ordenantza berria indarrean zela, eta haiek ere ez zuten euskara puntuatu. Baldin haiek ere Administrazio Auzitegiak bezala interpretatu bazuten, hau da, oposizio-lehiaketa behar zuela izan euskara puntuatzeko, ba aski zuten sistema hori erabiltzea.


Bizkaia Talentek atzerriko herrialdeetatik Bizkaira lanera datozen profesionalentzako zerga-neurri berriak aurkeztu ditu\nMaiatzaren 4an antolatutako web-mintegian, Bizkaiko Foru Aldundiak bideokonferentzia bidez eskainian, prestakuntza-maila handiko langileak erakartzeko araubideko zerga-abantaila berriak ezagutarazi zituen, alegia, 2022ko urtarrilaren 1etik indarrean dagoen araubidean txertatu berriak.\nBizkaiko zerga-sisteman jaso berri diren zerga-neurriak ezagutzera emateko helburuz, Bizkaia Talentek web-mintegia antolatu zuen joan den maiatzaren 4an. Saioak prestakuntza-maila handiko profesionalak erakartzeko neurriak izan zituen ardatz, eta bai atzerrian lan egiten duten profesionalek bai nazioarteko talentua erakarri nahi duten euskal erakundeen ordezkariek hartu zuten parte.\nSaio-emaileak, Maite Robredo Bizkaiko Foru Aldundiko Finantza Ikuskatzaile eta nazioarteko zerga-alorrean adituak, zehatz-mehatz azaldu zituen 2022ko urtarrilaren 1etik indarrean den lekualdatutako langileentzako zerga-araubide berezian berriki txertatutako neurriak, bai eta eskaera egiteko bete beharreko baldintzak ere.\nSuspertze ekonomikoa bultzatzeko neurrien artean, PFEZren hobekuntza dago: aplikatzekoak zaizkien epea eta salbuespen-ehunekoak hedatu egin dira, 5 urtetik 10era eta % 15etik %30era, hain zuzen ere.\nHorrez gain, aplikazio-eremua ere zabaldu da, prestakuntza duten pertsona guztiak barne hartzeko, hots, hala besteren kontura nola norbere kontura lan egiten dutenak; eta, gainera, jarduera gehiago jaso dira: lehendik barne zeuden I+G+B arlokoei, zientifikoei, teknikoei eta finantzarioei komertzialak, antolaketa-esparrukoak eta gerentzia-arlokoak batu zaizkie.\nWEB-MINTEGIA BERRIRO IKUSTEKO ETA ARAUBIDEARI BURUZKO OHIKO GALDEREN GIDA KONTSULTATZEKO, EGIN KLIK BEHEKO BOTOIAN\nZerga-neurriak berriak 2022


Zozketa: Olatz Zugastiren kontzerturako sarrerak - Orio - Karkara.eus\nZozketa: Olatz Zugastiren kontzerturako sarrerak\nKarkara 2019-04-26 09:46\nMaiatzaren 4an, larunbatarekin izango da kontzertua.\nOlatz Zugastik kontzertua eskainiko du maiatzeko lehen larunbatean, Orion. Saioa 22:00 etan hasiko da Karela Kiroldegian. KARKARAk, hiru lagunentzako bina sarrera zozketatuko ditu laguntzaileen artean.\nLaguntzailea bazara eta parte hartu nahi baduzu, idatzi "sarrerak nahi ditut", karkara@karkara.eus e-postara edo bidali Whatsapp bat 688 85 73 05 mugikor zenbakira. Irabazleen izenak datorren asteartean emango ditugu.


→ www.niñasyniños.com webgunea bisita ezazu.\nAingeru Mayor eta Susana Monteagudo\n27 mutil eta neska errealen argazki eta bizi-istorioz osaturiko liburua; horietako bakoitzak bere buruaz mintzo delarik, erakusten dute bakoitza bere erara dela neska edo mutil. Badela txima luzeak dituena eta kaskamotz dabilena. Belarritakorik baduena eta ez duena. Neska asko printzesaz mozorrotzen direla, eta mutil batzuk ere bai. Badela pirataz mozorrotzen den neskarik, mutil asko bezala. Neska gehienek bulba dutela eta batzuk zakila. Eta badirela bulbadun mutilak eta baita zakiladun mutilak. Badirela, baita, balletean aritzen diren mutilak eta zuhaitzetara igotzen diren neskak. Neska bakoitza bere erara dela neska. Mutil bakoitza bere erara dela mutil. Eta edertasuna edonor den bezalakoa izatean dagoela.\nNeskak eta mutilak ez da transexualitateari buruzko liburua. Transexualitatea agertzen da, baina aniztasunaren adierazpen gisara, beste asko bezala. Agian horregatik da haurrei transexualitatea ulertzen laguntzeko tresnarik onenetakoa. Liburu hau material aparta da beren identitatea ez dela uste genuena, edo haren gaineko adierazpena anbiguo den haurrei beren prozesuetan laguntzeko. Izan ere, 27 ispilu eskaintzen dizkie, 27 ispilu desberdin, non beren buruari begiratu eta “Ni honen modukoa naiz” esateko, edo “Horren antzekoa naiz ni”. Errealitate anitz eta ugariak pentsatzeko aukera ematen duelarik, norberaren errealitatea pentsatzeko eta adierazteko aukera ematen du.\nLiburu honek lagundu egiten digu ulertzen transexualitatea aniztasun-adierazpen bat dela, beste askoren artean. Anitzak ez dira mutil edo neska transexualak. Anitzak ez dira besteak. Denok, gizon edo emakume, gara anitz. Intersexualitatea egitate unibertsala da: den-denok ditugu ezaugarri maskulino eta femeninoak. Horregatik hitz egin beharko dugu transexualitateaz, ez egitate berezi eta ohiz kanpoko gisa, baizik eta gizakiok konpartitzen ditugun berezitasun ugarien arteko beste bat gisa.\n→ Hemen salgai: Litera Libros\nNext ProjectNeskak eta mutilak. Identitatea eta gorputza


Nor gara? - ADECOSE\nADECOSEk aseguru-bitartekaritzaren sektoreko enpresa aitzindariak biltzen ditu, zeinen guztien ezaugarria baita egitura eta gaitasun lehiakorra. Gure bazkideen profesionaltasunari esker, eragin handiko solaskide gaitua gara Administrazioaren eta nazioko zein Europako aseguru-merkatuaren aurrean.\nElkartea Aseguruen eta Pentsio Funtsen Kontsulta Batzordeko kide da, Martín Navaz gure lehendakariaren ordezkaritzaren bitartez. Talde horrekin, leku pribilegiatua dugu sektoreko araudia aztertzeko.\nAseguru Bitartekarien Europako Federazioaren (BIPAR) lehendakaritza ere badugu, eta Aseguruen Europako Agintaritzaren (EIOPA) Aseguru eta Berraseguruen Taldekoak gara, Juan Ramón Plá gure diruzainaren bidez.\nEspainiako berraseguruaren brokerage-a erantsi dugu.\n2020ko ekainaren 23an eginiko Batzar Orokor Arruntean, ASECORE (Berraseguru Artekaritzen Espainiako Elkartea) ADECOSEren erakunde-bazkide gisa sartzea berretsi zen. Hala, bada, aseguru eta berraseguru artekaritzen %100 biltzen ditu ia ADECOSEk bere baitan.\nEginkizun estrategikoa: Aseguru eta berraseguru artekaritzen interesak babesten ditugu\nGure helburua da ADECOSE osatzen duten aseguru eta berraseguru artekaritzen interesak babestea, bazkideen askatasun, independentzia, objektibotasun, etika eta zerbitzuaren balioak errespetatuz eta sendotuz.\nEnpresa-ikuspegia: Bitartekaritzaren sektorea profesionalizatzen dugu\nEgungo egoerak enpresa-arriskua kudeatzeko kultura berria eskatzen du; beharrezkoak dira, beraz, profesionalizazio, gardentasun eta independentzia handiagoak, baita kontsumitzailearentzako informazio eta babes handiagoak ere. Sektoreko elkarte lider eta adierazgarriena garen aldetik, oso ikuspegi argia dugu datozen urteei begira: aseguru eta berraseguru artekaritzen aliatua izatea, beren lanbide- eta enpresa-hobekuntzarako.\nArtekaritza elkartuen interesak babestea\nGure artekaritza elkartuen interesen alde egiten dugu Administrazioaren eta beste sektore ekonomiko eta sozial batzuen aurrean, Elkartearen Estatutuen arabera.\nBitartekaritzaren barruko berrikuntzaz gain, nazioarteko zerbitzu eta sareen sorrera sustatzen dugu, enpresen arteko harremana eta trukea ahalbidetzeko.\nArtekariaren irudia nabarmentzea\nArriskuen kudeaketako aholkularitzarekin zerikusia duten artekaritzen eginkizunen garrantzia zabaltzen dugu, haien balioa gizartearen aurrean onar dadin.\nGure antolaketa-egitura oso profesionalizatuta dago\nAplikatu beharreko legeak eta arau-irizpideak betetzen ditugu. Halaber, beharrezko baliabideak jartzen ditugu gure kolaboratzaileek beren betebeharrak eta eskubideak ezagut ditzaten.\nKalitatea eta objektibotasuna\nKalitate eta objektibotasun premisei jarraikiz egiten dugu lan bezeroaren alde, inguruabarren arabera eta haren interesak babestuz.\nProfesionaltasuna eta zintzotasuna\nZorrozki gordetzen dugu sekretu profesionala, eta beharrezko informazioa ematen dugu bezero zein aseguru-etxeekiko harremanean, modu argi, egiazko eta zintzoan.\nEtika eta independentzia\nEtika dugu xede bezero, aseguru-etxe eta hornitzaileekiko harremanetan, baita irizpide profesional independentea ere.\nArtekaritza elkartuen eskubide eta betebeharrak ez ezik, Zuzendaritza Batzordearen funtzionamendua ere jasotzen dute gure estatutuek.


Korrontzi taldeak emanaldi solidarioa eskainiko du Orion urtarrilaren 23an - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nKorrontzi taldeak emanaldi solidarioa eskainiko du Orion urtarrilaren 23an\nKarela kiroldegian eskainiko du kontzertua, eta Itsas Salbamendu Humanitarioa erakundearen Aita Mari ontziaren aldeko ikuskizuna izango da.\nAgus Barandiaran kontzertu batean. (Korrontzi)\nKorrontzi folk taldeak emanaldia eskainiko du Orion urtarrilaren 23an, igandearekin. Itsas Salbamendu Humanitarioa erakundearen Aita Mari ontziaren aldeko ikuskizuna izango da, kontzertuarekin eta produktuen salmentarekin lortutako irabaziak ontziaren jarduera laguntzera bideratuko baititu musika taldea.\nSaioa Karela kiroldegian izango da, 19:00etan hasita, eta sarrerak urtarrilaren 17tik aurrera izango dira salgai kultur etxean bertan ala 943-13 44 09 telefonoan erreserba eginda.\nHala eginez gero, astean zehar kultur etxetik pasatzeko eta erreserbatutako sarrerak jasotzeko eskatu dute antolatzaileek, “kontzertuaren egunean banaketa errazteko”.


Nafarroako Hitza | Ekonomia Archives - Page 5 of 8 - Nafarroako Hitza Ekonomia – Page 5 – Nafarroako Hitza\nHazi eta hazi, lehertu arte »\n05th Jan | Albisteak, Ekonomia, gaiak, Gizartea, Ingurunea, nafarroa, Politika |\t1639\nHaztea da kapitalismoaren premisa nagusia. Hori du ardatz eta xede. Eta, horregatik, hain zuzen ere, kolapsoa da haren patua. Hazi eta hazi, lehertu arte. Horixe nabarmendu du Antonio Aretxabalak Iruñean, eta, horregatik, argi utzi du, CNT sindikatuak antolatutako hitzaldian, kapitalismoa ezin dela izan egungo krisiaren konponbide. “Gizartearen erabateko aldaketa behar dugu; hori egiteko aukera gure esku dago. Elkarri laguntzea funtsezkoa izanen da aurrerantzean”.\nGeologoa da ofizioz Aretxabala. Nafarroako Unibertsitateko irakasle izan da 25 urtez; Esako urtegia handitzeko lanen aurka egiteagatik bota zuten arte. Erregai fosilen auzia ongi ezagutzen du. Azkenaldian, haustura hidraulikoaren kontura aritu da teknika horren aurkako taldeen aholkulari; bertzeak bertze, Kantabrian (Espainia), sorterrian.\nHaustura hidraulikoaren auzia petrolioaren krisiarekin lotu du Aretxabalak. Izan ere, 2010-2011 urteetan “arazo guztiak konponduko zituen teknika” balitz bezala “saltzen” zuten, geologoak nabarmendu duenez. “Errealitatea bertzelakoa da”, erran du, argi eta garbi. Gakoa da energia anitz gastatzen dela haustura hidraulikoaren bitartez erregaiak lortzeko. “Porrot nabarmena da fracking-arena; teknika horri lotutako enpresek porrot egin dute. Nafarroan, lortutakoa baino energia gehiago gastatu izanen genuke”.\nErregai fosilen abantaila nagusia horixe izan da, hain zuzen ere. “Gastatutako energia unitate bakoitzeko ehun eman dizkigute”, nabarmendu du Aretxabalak. “Produkzio kosturik ez da”, erantsi du, “planetan milioika urtez lurperatuta egon den eguzkiaren energia fosilizatua” baita erregai horien oinarri. Baina ez dira betiko. Badute muga. “Iturri onenak agortu ditugu; eta gelditzen direnak gero eta zailagoak dira lortzeko”. OCDE Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeak 2010. urtean erran zuena ekarri du Aretxabalak gogora: petrolioaren produkzioak 2006. urtean jo zuela goia, alegia. Maldan behera da jada.\nKonponbidea, edonola ere, ez dago gelditzen den hori lurretik ateratzeko balizko bideetan, Aretxabalaren hitzetan. Eta konponbidea ez da hazten jarraitu nahi izatea, “inondik inora”. “Bide horrek kolapsoa du amaieran”, berretsi du. Ez litzateke lehendabizikoa izanen, geologoak gogoratu duenez: “26 adibide utzi dizkigu historiak; horietako guztietako protagonistek bazuten nora jo, ordea; bazuten mugitzeko bertze toki bat. Orain, denok batera kolapsatzeko aukera dago mahai gainean”. Ez dago bertze planetarik ihes egin ahal izateko.\nEnergia, benetako arazoa\n“Hazten jarraitu nahi izateak ez du inolako zentzurik; are gehiago, ezinezkoa da!”. Oinarrizko ideia horri eutsi dio Aretxabalak, oraindik ere anitzek bide horretatik aurrera egin nahi dutela salatzeko. “Nafarroako Gobernuak, bertzeak bertze, hazkundearen aldeko diskurtsoa du, eta Manu Aierdi da ideia horren defendatzaile sutsua”.\nGaur egun, munduan kontsumitzen den energiaren %92 da erregai fosilena. Industrializazioak ekarri du energiaren kontsumoak gora egitea, eta, gaur egun, eskari horri erantzutea da arazo nagusietako bat. “Hazkundeak ekarri gaitu gaur egun dugun egoerara”, azaldu du Aretxabalak. Francisco Gonzalez Paredes adituak errandako hitzak ekarri ditu geologoak gogora: “Hark erran zuen, argi eta garbi, egungo sistemaren krisian energiarena dela benetakoa arazoa”. Bat egin du Aretxabalak, baina erran du arazo horri ez zaiola modu egokian heldu: “Energiaren faktura etengabe ari da gora egiten; marrak grafikoa gainditu du jada! Eta, hala eta guztiz ere, saltzen digute konponbidea hazten jarraitzea dela; konponbidea dela Esa, Itoitz edo Nafarroako ubide gehiago eraikitzea”.\nPetrolioaren aroaren gainbeherak “hainbat jokaleku” jartzen ditu mahai gainean, Aretxabalaren hitzetan, eta, horien aurrean, “erabakiak hartzeko ordua” da. Batetik, teknokapitalismoaren hautua hazten jarraitzea dela azaldu du geologoak; bigarren jokalekuak nolabaiteko egonkortasun teknoberdea eskaintzen du; hirugarrenak, berriz, kolapsora darama egungo gizartea. Laugarrenak trantsizioaren aukera proposatuko luke, desazkundearen eta aldaketa sozialaren bitartez.\nAldaketa sozial horrek ezinbertzean ekarri beharko du elkarri laguntzea, Aretxabalaren ustez. “Kapitalismoak indibidualismoa ekarri du, baina gizakiak erakutsi du baduela elkarlanerako gaitasuna”, nabarmendu du.\nAldaketa sozial horrek, halaber, landa eremuetara itzultzea ekarriko duela uste du Aretxabalak. Gaur egun, hain zuzen ere, energiaren kontsumoan zuzenean eragiten duten arazo nagusietako bat da herritar gehienak hirietan bizi direla. “2010. urtean gauza beldurgarri bat gertatu zen: urte horretan, munduko biztanleen erdiak baino gehiago hirietan bizi ziren. Ikaragarria da”, erran du geologoak.\nGutxiagorekin bizitzen ikasi bertze erremediorik ez dugula argi du Antonio Aretxabalak. Bide hori dela aurrean dugun bakarra. “Bide hori hartzera eramaten gaitu, ezinbertzean, geologiak. Gutxiagorekin hobeki bizitzeko aukera, finean, ez da hautu bat, inposizio geologiko bat baizik. Ez dago bertzerik”.\nAretxabalak diziplina anitzeko elkarrizketaren alde egin du, halaber. Uste du “funtsezkoa” dela fisikari, soziologo, hirigile eta abarrekin hitz egitea, desazkundearen bideko gizarte horren alde urratsak egiteko. Politikariekin hitz egiteko beharra, ordea, ez du batere argi geologoak: “Ez dut uste haiekin hitz egin beharko genukeenik; azken finean, ez du deustarako balio”, onartu du.\nErresilientzia aipatu du Aretxabalak. Eusteko ordua dela nabarmentzeko. Elkarri laguntzekoa, eta elkarri lagunduz gizarte berri bat eraikitzekoa. Ez baitago bertze planetarik ihes egiteko. “Aldatzeko ordua da, lehertu baino lehen”.\n08th Dec | Albisteak, Astekoa, Ekonomia, nafarroa |\t994\nEtsita. Halaxe sentitzen dira herrialdeko taxilariak. Etsipena nabarmendu du Nafarroako ia taxilari guztiak ordezkatzen dituen AITAN elkarteko buru Imanol Velazek, eta etsipena nabarmendu du, halaber, Iruñeko ia taxilari guztiak ordezkatzen dituen Teletaxi San Fermin elkarteko buru Kiko Asinek. Etsipen horrek eraman zituen lanuztea egitera, azaroaren 29an. Urteko laugarrena izan zen joan den astekoa.\nBatetik, alokairuko auto gidaridunen mehatxuak eragin du taxilarien kezka; bertzetik, Nafarroako Gobernuak taxien legea aldatzeko egindako proposamenak. Administrazioak “bazter utzita” sentitzen direla erran dute taxilariek. Bidegurutzean dira, eta onik atera nahi dute handik. Errepidean jarraitu.\nTaxilarien kezkak eta kexak ez dira oraingoak. “Azken urteotan, hamaika protesta egin dugu”, erran du Velazek. 450 taxilari inguruk egiten dute bat AITAN elkartean. “Ia guztiak”. Gehienak Iruñean aritzen dira lanean. Hiriburuan 313 dira denera, eta haietako 309 daude Teletaxi San Fermin elkartean. Sektorearen liberalizazioak ekartzen ahal duenaren beldur dira. “Multinazionalen kontra ezer gutxi egin dezakegu; David eta Goliaten arteko borroka da hau”, erantsi du AITAN elkarteko buruak.\nVelaz eta Asin Iruñean aritzen dira lanean. Duela 11 urte hasi zen Asin; Velaz, berriz, duela sei. 2013. urtetik dira Uber edo Cabifyren gisako enpresa handiek ekar dezaketenaren beldur. Urte hori giltzarritzat jo du Velazek. Izan ere, alokairuko auto gidaridunen inguruko legea aldatu zuten urte hartan. “Ordura arte, Espainiak zehaztu zuen alokairuko auto gidaridun bakarra egon zitekeela 30 taxiko. 2013an, ordea, aldaketa bat egin zuten, eta muga hori ezabatu zuten”. 2015ean berriz ezarri zuten. Berandu, ordea. “Bi urteko denbora tarte horretan, alokairuko 10.000 auto gidaridun lanean jartzeko baimen eskaerak egin zituzten Espainia osoan”, azaldu du Velazek.\nEpaileen esku dago baimen eskaera horien inguruko auzia. Eta auzi hori da, hain zuzen ere, joan den asteko eta azken hilabeteotako lanuzteak eragin dituena. Nafarroan, egun, alokairuko 50 auto gidaridun inguru ari dira lanean. “Onartu behar dugu gidariok egiten digutena ez dela lehia desleiala”, erran du Velazek. Baimen eskaera berrien bidez, bertze 200 has daitezke Nafarroan lanean, erantsi duenez. Hori gertatuz gero, gauzak anitz aldatuko liratekeela erran du. “Guk ezin izanen genuke aurrera egin; ezta egun daude 50 horiek ere”.\nAsinek bat egin du Velazen iritziarekin, eta nabarmendu du taxilarien eta alokairuko autoetako gidarien gaineko kontrola hagitz bertzelakoa dela. “Taxilariok anitzez ere kontrol zorrotzagoa jasan behar dugu”. Velazek zehaztu du taxilariek “baimen bikoitza” behar dutela, nolabait erranda: udalaren lizentzia, batetik; eta erkidegoko gobernuaren baimena, bertzetik. “Alokairuko auto gidaridunek, berriz, ez dute udalaren lizentzia behar”. Horrek ekartzen du, taxilarien hitzetan, malgutasun handiagoa izatea.\nEremu urbanizatu jarraitua\n2005. urtekoa da Nafarroako taxien jarduera arautzen duen legea. Teletaxi San Fermin elkarteko buru Kiko Asinek nabarmendu du “adostasunez” osatutako testua dela. Ez, ordea, orain egin nahi diren aldaketak. “Ez dakigu nori egiten dioten mesede; taxilarioi, behintzat, ez. Gainera, gure iritzia kontuan hartu gabe ari dira”, salatu du.\nVelazek eta Asinek kontu bat nabarmendu dute egin nahi duten aldaketaren inguruan: eremu urbanizatu jarraituaren auzia. Egun, legeak zehazten du bi herriguneren artean eremu urbanizatu jarraitua egon behar duela bi herrigune horiek beren taxi zerbitzuak mankomunitate beraren barruan kudeatu ahal izateko. “Iruñea eta Burlata artean, adibidez, bada; ez, ordea, Iruñea eta Etxauri artean”, azaldu du Velazek.\nEz du kasualitatez hautatu herri hori. Izan ere, Etxauriko taxilariak urtebete egin zuen Iruñerriko Mankomunitateko gainerako taxilariekin batera lanean, herriko udalak eskatu eta gero. Teletaxi San Fermin elkarteko kideek, ordea, epaitegietara jo zuten erabaki horren kontra, eta epaileek haien alde egin zuten. “Argi utzi zuten eremu urbanizatu jarraiturik ez dagoela Iruñearen eta Etxauriren artean”, erran du Asinek.\nOrain, baldintza hori aldatu nahi dute. Ezabatu, alegia. “Iruñerriko Mankomunitatea iaz saiatu zen aldaketa hori egiten; parlamentura eraman zuten auzia, baina Ezkerrak, azkenean, ez zuen babestu. Berriz ari dira ahaleginean”, azaldu du Asinek. Argi du, legea aldatuz gero, herrietako taxi zerbitzuan sumatuko luketela eragina, batez ere. “Tuteran, egun, bederatzi taxi ari dira lanean. Mankomunitatea osatzen badute inguruko herriekin, bertze 25 taxilarik izanen lukete Tuteran aritzeko aukera. Mankomunitatea osatuz gero, noski, herri txikikoa saiatuko da herri handiagora joaten, lana han dagoelako. Herriak, ondorioz, zerbitzurik gabe geldituko lirateke”.\nLizarrako kasua aipatu du Luis Canok, herrietan gerta daitekeenaren adibide. 2001. urtean hasi zen Cano taxilari herri horretan. AITAN elkarteko kide da. “16 lizentzia zeuden urte hartan; haietako bost galdu egin dira, jada. 11 taxilari gelditzen gara, eta denentzako lanik ez dago”. Izan ere, Nafarroako Gobernuak berak zehaztutako kopuruen arabera, batez bestekoaren gainetik da Lizarra: “14.000 biztanleko herria gara; zazpi taxi izatea dagokigu, eta 11 gara”. Kopuruak gora eginen luke eremu urbanizatu jarraitua ezabatu eta mankomunitatea osatuz gero.\nEtorkizunak kezkatzen duela argi utzi du Canok. Eta kezka bera dute Asinek eta Velazek ere. “Zerbitzu publikoa gara, baina ez dugu administrazioaren babesa sentitzen”, nabarmendu du azken horrek. Iritzi horrekin ez du bat egiten, ordea, Iruñerriko Mankomunitateko presidente Aritz Aiesak. “Taxiena gure zerbitzua dela zalantzarik ez dugu, eta zerbitzuari eusteko eta sustatzeko ari gara lan egiten”, erran du.\nAiesa: “Urratsak egin dira”\nAiesak zilegitzat jo ditu taxilariek egin dituzten lanuzteak. “Eskatzea eta aldarrikatzea ere zilegi da”, erantsi du. Ardurarik eza ukatu du, ordea. “Urratsak egin ditugu, adibidez, diru laguntzak jaso ditzaten”. Eurotaxientzako laguntzak aipatu ditu Aiesak, bertzeak bertze. Eztabaida piztu da horien inguruan. 2017rako 40.000 euroko saila zehaztu zuen Iruñerriko Mankomunitateak auto horiek eskaintzen duten zerbitzua diruz laguntzeko. Gurpildun aulkientzako ibilgailuak dira eurotaxiak. “2017rako saila, azkenean, ez dugu jasoko; diru hori galdu eginen da”, salatu du Velazek.\nAiesak onartu du aurten ez dutela diru laguntza hori banatuko. Diru saila ez dela galduko nabarmendu du, halere. “Gorde eginen dugu; kontua da egun ez dugula tresnarik eurotaxi bidezko zerbitzuen zerrenda osatzeko, eta diru laguntzak horietara bideratzeko. Hitzarmena lantzen ari gara tresna hori eduki ahal izateko. Abenduan itxi nahi dugu, 2018ko urtarrilaren 1etik aurrera diru laguntzak eman ahal izateko”, erran du mankomunitateko presidenteak. Gaineratu du auto ekologiko edo hibridoak dituztenentzat ere zehaztu dituztela diru laguntzak, bai eta segurtasuna indartzeko neurriak hartu dituzten taxilarientzat ere.\nTaxilariek salatu duten legea aldatzeko asmoari buruz, eskumena Nafarroako Parlamentuarena dela nabarmendu du Aritz Aiesak. Argi utzi du, halere, “normala” dela baietz erantzutea, herriren batek zerbitzuak mankomunitatearen barruan ematea eskatuz gero. Taxilariei gogoratu die mankomunitateko ateak “zabalik” direla. “Akordioak lortzeko aukerak badirela uste dut”, zehaztu du.\nTaxilariek, hain zuzen ere, badute negoziatzeko auzi bat mahai gainean: tarifen ingurukoa. “Bost urte egin ditugu jada tarifak berritu gabe”, erran du Kiko Asinek. Iruñeko taxien prezioaz anitz hitz egiten dela badakite taxilariek. Izan ere, Facua kontsumitzaileen elkarteak urtero egiten duen txostenaren arabera, hiri garestienen artean egoten da Iruñea. “Azken urteotan hirugarren postuan izan gara; aurten, berriz, hiri garestienen artean laugarrenak gara. Txostena osatzeko moduak badu eragina”, azaldu du AITAN elkarteko Imanol Velazek. Azaldu du Iruñea laugarren hiri garestiena dela lehendabiziko kilometroko prezioa kontuan hartuta. “Kontua da Iruñeko taxilariok 4,35 euroko gutxieneko kopurua dugula; 4,35 euro, 1,8 kilometroko bidaia egiteko, ordea. Bost kilometroko batez besteko bidaia kontuan hartzen badugu, zerrendan behera egiten dugu, hamabosgarren posturaino”, erantsi du.\nTaxilariek onartu dute zerbitzua hobetzeko ahalegina egin behar dutela. “Gure ardurari ez diogu uko egin nahi, eta guri dagokigu kalitatezko zerbitzu bat eskaintzea”, erran du Velazek. Horretarako prest dira. Ez, ordea, ahalegin hori egitera baldintza anitzez zurrun eta zorrotzagoak izanda. “Legeak arautzen du gure jarduera; legeak kontrolatzen du gure lana. Ez gaude kontra, baina arau dezala legeak modu berean alokairuko auto gidaridunen jarduera ere”, erantsi du Velazek.\nTaxilariek batzarra eginen dute urtea amaitu baino lehen, hemendik aurrerako mobilizazioak zehazteko. Oraingoz, greba egiteko aukera ez da mahai gainean. Lanuzteak egiten jarraitzekoa bai, ordea. Lan egiteko eskubidea aldarrikatu dute taxilariek. Lehia desleialari aurre egitekoa ere bai. Bidegurutzean dira. Beltz ikusten dute etorkizuna. Baina ez dute amore eman nahi. Bidean jarraitu nahi dute. Etsi gabe.\n“Nafarroako ubidea, edo deus ere ez” »\n28th Jul | Albisteak, Ekonomia, Gizartea, Ingurunea, nafarroa |\t1092\nBigarren fasea ez zutela eginen ematen zuen, baina Nafarroako ubidearen proiektua mahai gainean jarri zuen egungo gobernuak, berriz ere, 2015eko abenduan. Geroztik, egin ditu hainbat urrats: bigarren fase hori lurpeko hoditeria baten bidez egiteko proposamena hobestea izan da nagusia. Egitasmoak, ondorioz, aurrera jarraitzen du, eta egungo proiektuak ukitzen ez dituen hainbat herrik ere eskatu dute bat egitea: Erriberako bost udalek eskatu dute Itoizko ura, beren lurrak ureztatzeko.\nZehazki, Fustiñana, Cortes, Buñuel, Cabanillas eta Fontellasko udalek sinatu dute azken egunotan Nafarroako ubidearen aldeko manifestua. UPNk eta PSNk agintzen dute udal horietan. Udalok salatu dute Ebro ibaiaren ur emariaren jaitsierak murrizketak eragin dizkiela. “Hornidura ziurtatzeko” behar den ur emaria berma dezala eskatu diote gobernuari, Nafarroako ubidearen bidez. “Ura nahi dugu txorrotarako, bai eta industria eta nekazaritza jardueretarako ere”, erran dute herriotako alkateek.\nNafarroako ubidearen bigarren fasea egiteko proiektua berriz ere martxan jarri zuenean, “eztabaida eta gogoeta prozesu bat” iragarri zuen Nafarroako Gobernuak, 2015eko abendu hartan. Prozesu hori amaitu aurretik lehenetsi zuen, ordea, aurkeztutako proposamenetako bat. Urbizi Uraren Kultura Berria fundazioak hori egin izana salatu izan du, hain zuzen ere. Ez hori bakarrik. Erakunde horrek aztertu eta mahai gainean jarri ditu bertzelako alternatibak.\n“Alternatiba horiek, ordea, ez dituzte kontuan hartu. Egungo eta aurreko gobernuek nekazariei eskaintzen dieten gauza bakarra da ubidea. Ez nau harritzen udalek Itoizko ura eskatu izana, bertzerik ez dietelako ematen. Hori, edo deus ere ez”, azaldu du Urbiziko kide eta aditu Charo Brinquisek.\nNafarroako Gobernuak bazter utzi du aire zabaleko ubide bat sustatzeko aukera, baina aurrera jarraitzen du bigarren fasea egiteko egitasmoarekin; zehazki, lurpeko hoditeria baten bidez egiteko proposamena hobetsi du gobernuak.\nBrinquisek ez du ontzat jo. Adituak sakon aztertu du Itoizko urtegia-Nafarroako ubidea binomioa, eta agerian utzi du, behin eta berriz, bi azpiegitura horien errentagarritasunik eza. “Ez da nik erraten dudan zerbait; datuek uzten dute errealitate hori agerian”, azaldu du.\nNafarroako ubidea “zapalgailu” bat dela erantsi du Charo Brinquisek: “Gizartea ez da konturatzen proiektu honek ekarriko digun zorraz. Denbora luzez egin beharko diogu aurre, eta erabat baldintzatuko du nekazaritzaren arloa. Nekazari gutxi batzuri mesede eginen die ubideak, baina gehienak bazter utziko ditu proiektuak”, salatu du Urbiziko kideak.\nBrinquisek argi du orain arte gertatu dena gerta daitekeela ubideak uki ditzakeen gainerako eskualdeetan ere: “Nekazari txikiek beren lurrak uztea; azkenean, jabe handien esku gelditzen ari dira lurrak”, azaldu du.\nUbidearen aldeko hautuak ekarriko lituzkeen ondorioak nabarmendu ditu Brinquisek, azken urteotan jada gertatu dena adibide hartuta: Ingurumen, Landa Garapen eta Toki Administrazio Departamentuko nekazaritzarako aurrekontu ia guztia azpiegitura horrek eramanen duela. Bertzelako bideak zabaltzeko beharra jarri du mahai gainean adituak: “Bertzelako laguntzak susta ditzatela, nekazari gazteen alde egiteko; duela bi urte ubideari emateko kendu zituzten nekazaritza ekologikoaren aldeko laguntzak martxan jar ditzatela, berriz ere; hainbat nekazariren artean makinak erosteko laguntzak bana ditzatela, berriz ere, horiek ere ubideari emateko kendu baitzituzten, duela bi urte”.\nLerinen, ubideari ezezkoa\nPolitikarien ardura nabarmendu nahi izan du Brinquisek: “Proiektua martxan jarri, domina jantzi eta gero denon artean ordaindu behar dugu; ez guk bakarrik, hurrengo belaunaldiek jasoko dute guk utzitako zorra. UPN eta PSN sekulakoak botatzen aritu dira, gobernuari egozten Erribera egarriak jota uzten ari zela eta antzekoak. Tragedia bat da gertatzen ari dena. Uraren diskurtsoa zabaldu dute, baina kontuak ez dira ateratzen. Eta ura arto transgenikoa landatzeko bertzerik ez dute nahi”.\nLerinen, hain zuzen ere, ezezkoa eman diote Nafarroako ubideari, eta Nafarroako Gobernuak, ondorioz, proiektuaren bidea egokitzeko plana onartu du, berriki. Galdeketa 2014. urtean egin zuten Lerinen, eta herriko ureztatzaileek ezezkoa eman zioten ubideari. Sistema tradizionalaren alde egin zuten, beren lurrak Ega ibaiko urarekin ureztatzen jarraitu ahal izateko.\nCarcarren ez dute galdeketarik egin; ureztatzaileek, beraz, ez dute iritzia eman ubideari buruz. Isiltasun hori ezezko gisa interpretatu, eta lehen fasea zabaltzeko hasierako bidetik at utzi dute, ondorioz. Bidea moldatu eta gero, lehen fasea zabaltzeko proiektua ia 26,5 kilometro luze izanen da, azkenean. Moldatuta, baina aurrera jarraitzen du Nafarroako ubideak, azkenean. Ekar dezakeenarekin bere kezka berretsi du Brinquisek.\nLeihoa zabaldu, izarrei so egiteko »\n21st Jul | Aisialdia, Albisteak, Ekonomia, Gizartea, nafarroa |\t863\nEsparru guztietan, Lerin izarren herri bihurtuko dugu”. Consuelo Otxoa Leringo alkatearen hitzak dira. Bada oporrak pasatzeko lekua zeruaren kalitatearen arabera aukeratzen duenik, eta hilaren 26tik 30era Lerin Tierra Estrella (Lerin Izar Lurra) izenburuko jardunaldiak eginen dituzte herrian, izarrak behatzeko eta astroturismoa sustatzeko. Zeruak eskaintzen duen gaueko ikuskizunaz gozatzeko, baldintza egokiak dituzten tokiak bilatzen ditu astronomia zaletasun duenak, eta Lerin herria turismo mota horrekin bat egin nahian dabil.\nTeresa Cruz Sanchez lerindarraren ideia izan zen. Andaluziako (Espainia) Descubre fundazioaren elkarteko zuzendaria da Cruz; zientziaren dibulgazioa du helburu erakundeak. Leringo alkateari proposamena helarazi zion: “Niri inoiz ez zitzaidan bururatuko horrelako zerbait antolatzea, baina ideia ezin hobea izan da”, esan du. Erantsi duenez, Iruñeko Planetarioan lan egiten duen Fernando Jauregi astrofisikoarekin harremanetan jarri ziren jardunaldien nondik norakoak zehazteko, eta lanari ekin zioten. “Leringo zerua oso egokia da izarrak ikusteko. Batetik, gainerako herriak distantzia handira daudelako, eta, bestetik, industrialdea txikia delako. Zeru ona dugu izarrak behatzeko”.\nStarlight Fundazioak ematen duen ziurtagiria lortzen saiatuko dira, ondorioz, Lerinen. Ziurtagiri horrek leku batean zeruaren kalitatea bikaina dela egiaztatzen du. Horren bidez, nolabait, Lerin babestutako eremua dela azalduko lukete, argi kutsadurarik gabekoa, alegia. Behin eskuratuta, turismo mota horretako erreferenteetako bat bihurtzeko bidean legoke Lerin. Otxoak jakinarazi duenez, orain dela urte batzuk herriko argiztapen publikoaren zati bat aldatu zuten gutxiago kutsatzeko. “Oraindik baditugu argi kutsadura duten hainbat eremu, baina murriztea da gure helburua”. Izarrak behatzeko toki egokia izatea eta zeru iluna izatea dute helburu.\nEkinaldiak harrera “ezin hobea” izan du herrian, eta hainbat elkarte eta kolektibo ari dira udalarekin elkarlanean. “Onura ekarriko digu guztioi, ondare handia dugulako herrian, eta sustatuko dugulako”, azaldu du Otxoak.\nIruñeko Planetarioko astrofisikari Fernando Jauregi ere astroturismoaren abantailaz mintzatu da: “Kalitatezko turismoa da, eta gauez egiten denez, turistek leku horretan afaldu, lo egin eta gosaldu beharko dute”. Haren hitzetan, “ingurumenarekiko sentsibilitate eta ardura berezia duten pertsonak” erakartzen ditu izarren turismoak.\nZeru iluna maite dute astronomoek eta izarren zaleek, herri eta hirietan dauden kaleko argiek behatu nahi dituzten izarrak ezkutatzen dituztelako. Arazo nagusietako bat argi kutsadura da. “Arazoa da kaleko argi askok, gainera, lurrean dagoena argitu beharrean, zerua argitzen dutela”, azaldu du Jauregik. Argi kutsadura murriztea ez da hain zaila, haren ustez, baina udalek erabakiak hartu behar dituztela zehaztu du. “Energia xahutzen ari gara, eta argiaren inguruko hezkuntza eta sentsibilizazioa beharrezkoa da argi kutsadurari aurre egiteko”.\nAstrofisikariak adierazi duenez, Erronkarin ere sustatu nahi dituzte astronomia eta turismoa, eta hantxe ari da lanean Iruñeko Planetarioa Nafarroako Gobernuarekin batera, Europako proiektu bati esker. “Zehazki, Larra-Belagua astronomoentzako gune bilakatu nahi dugu”.\nEgitasmoak helburu bikoitza du: turistikoa, batetik, eta zientifikoa, bestetik. Lehen neurketak Larra-Belaguan egin dituzte. Jauregik jakinarazi duenez, Leringo zerua ere egokia da izarrak behatzeko. “Argi dago ez dela onena, baina interesgarria da horrelako ekinaldiak bultzatzea”. Gutxika-gutxika astroturismoa gehiago bultzatzen ari dela nabarmendu du, eta baliabide “on eta interesgarritzat” jo du.\nIzarrei so egitera deitu du Otxoak. Baina horrez gain, herriko produktuei eta zerbitzuei bultzada eman nahi diete jardunaldien bidez. “Esan dezaket Lerinek dituen aukerak berriz ezagutzen ari naizela”, esan du Otxoak. Besteak beste, herriko elikagaien dastatzea eginen da jardunaldietan. “Dugunari duen balioa eman nahi diogu”. Hilaren 26tik 30era gauero behaketa astronomikoa eginen dute, 23:00etan, eta egunez, berriz, hitzaldiak eginen dituzte hainbat astronomok; txikientzako jarduerak eginen dituzte, halaber, izarrei lotuta, betiere.\nLehen aldiz antolatu dute ekinaldia, baina urtero errepikatzea gustatuko litzaioke Otxoari: “Lan handia egiten ari gara”. Urtez urte finkatzea, eta Lerin izarrak behatzeko toki aproposago bilakatzeko urratsak egitea da orain erronka.\nIragana delako geroaren hazi »\n02nd Jun | Albisteak, Ekonomia, Gizartea, Ingurunea, nafarroa |\t1071\nMunduak haziak behar ditu elikatu ahal izateko; iraganeko eta egungo hazi horiek baitira etorkizuneko elikagaien giltza. Horregatik, munduko hainbat txokotan, haziak gordetzeko biltegiak badira. Artikoan dago nagusienetako bat, Norvegiako Svalbard artxipelagoan, hain justu. Munduaren azkenaren bobeda erraten diote; baita XXI. mendeko arka ere. Biltegia ez da uste zuten bezain segurua, ordea, eta arriskuan dira han jasotako haziak, urak gainezka egin, eta biltegian sartzeko tunela hartu eta gero.\nKlimaren aldaketaren ondorioak sufritu ditu Artikoko biltegiak. Inoizko negurik epelena izan dute han, eta tenperaturak ohi baino zazpi gradu gehiago egin du gora. Horrek ekarri du permafrosta urtzea, eta ura tunelean sartzea. 150 metro sakon eraiki zuten biltegia, izotzak hartutako mendi batean. 4,5 milioi hazi barietate gordeta daude han, zero azpitik 18 graduko tenperaturan. Norvegiako Gobernua da biltegiko arduradun, eta urak ez diela haziei kalte egin azaldu du. Hasi dira ura ateratzeko eta bideratzeko neurriak martxan jartzen. “Haziak, oraingoz, seguru daude, behar duten tenperaturan”, erran dute Norvegiako ordezkariek.\nMundu osoko haziak gordetzen ditu Svalbard artxipelagoko biltegiak. Tokian tokiko bertze hamaika ekinaldi ere badira tokiko bertako barietateak gordetzeko, eta hazi horiek lotuta duten ezagutzari eusteko. Nafarroan, herrialdeko hazi sarea ari da lanean, adibidez; tokiko haziak bilatzea du helburu, hazi horiek gordetzeko, ereiteko eta partekatzeko. Ez hori bakarrik. “Tokiko barietate tradizionalak nekazaritza bioaniztasunari eusteko funtsezkoak direla nabarmendu nahi dugu; zabaldu nahi dugu premiazkoa dela haiei eustea”, azaldu du Nafarroako Hazi Sareko Esther Morenok.\nMorenok uste du gizartea, oraindik ere, ez dela auziak duen garrantziaz ohartu. “XX. mendean, munduko hazien hiru laurdenak galdu genituen; oraindik ere, eta hemen, Nafarroan, tokiko barietateak galtzen ari gara; horrek erran nahi du nekazaritza bioaniztasuna galtzen ari garela, egunero, eta bioaniztasun hori behar dugu etorkizunean ere elikatu ahal izateko”. Erlojupeko lasterketa bat da egungo belaunaldiak egiten ari direna, finean.\nArbasoen ondarea dira tokiko haziak, Morenoren hitzetan, baina “ondare bizia” direla zehaztu du, etorkizunerako giltza direlako. “Tokiko hazien barietateak denontzat dira ezinbertzekoak”, berretsi du. Gakoa da, Nafarroako Hazi Sareko kideek nabarmendu dutenez, tokiko barietateak gogorragoak direla; hobeki egokitzen direla klimaren aldaketetara; eta egokiagoak direla nekazaritza ekologikoaren esparruan garatzeko. Saretik, hain zuzen ere, nekazaritza ekologikoaren aldeko apustu garbia egin dute. Gaur egungo testuinguruak ezarritako baldintzak ezin direla bazter utzi argi du Morenok: “Krisi garaia da egungoa; ingurumen krisia dugu, klimaren krisia, nekazaritzaren krisia. Errealitatea erakusten ari da nekazaritza industriala eredu duen sistemak porrot eginen duela. Nekazaritza ahalbidetzen duten baliabideak suntsitzen ari da sistema hori”.\nHitz gutxitan erranda, tokiko barietateek berezkoa duten bioaniztasuna galtzea ekartzen dute nekazaritzaren industriak bultzatutako hazi hibridoek eta transgenikoek. “Kontua ez da bakarrik tokiko haziak hobeki egokitzen direla; gainera, ikerketek agerian utzi dute nutriente, bitamina eta antioxidatzaile gehiago dituztela”, erran du Monterok. Ez hori bakarrik. “Barietate bereko landareen artean ere bada aldea; tokiko hazien landareek informazio genetiko gehiago dute; barietate bereko landareak ere ezberdinak dira, eta gaixotasunen batek kalte eginez gero, ondorioz, gehiagok lortuko dute aurrera egitea”, gaineratu du Nafarroako Hazi Sareko Elena Saucak. Arrea elkarteko kide ere bada.\nTokiko hazi tradizionalen eta hazi modernoen eta transgenikoen arteko aldea harago doa; ez da bakarrik zapore edo egokitzeko ahalmen kontua. Jabegoaren auzia jarri dute Saucak eta Monterok mahai gainean, hain zuzen ere. Saucak argi erran du: “Haziak ez dira inorenak, eta, aldi berean, denonak dira”. Bat egin du Monterok. Gehiago erran du: “Gaur egun ditugun haziak gure arbasoek ehunka eta ehunka urtez egindako lanaren ondorio dira; nekazariek sortu dituzte”. Industriak, ordea, haiena den hori kendu nahi die nekazariei, Monterok salatu duenez. Edo prezio bat ordainarazi, gutxienez.\nIzan ere, barietate hibridoek jabego intelektualaren eskubideak dituzte, eta transgenikoak, berriz, patenteak babestuta daude. “Nekazariek, gainera, ezin dituzte berriz erabili”, zehaztu du Saucak. “Lehen, haziak sortzeko prozesua milaka nekazariren esku zegoen; orain, antza, teknikariek baino ezin dute hori egin; haziak, gainera, gero eta etxe gutxiagoren esku dira. Sistema erabat maltzurra da”, erantsi du Monterok.\nLegeak ez du laguntzen. “Hazien katalogoetan sartzeko baldintzak hazi hibridoen eta transgenikoen neurrira egiten dituzte, oro har; tokiko haziak ez dituzte sustatzen, inondik inora”, salatu du Monterok. Ondorioz, haien tokia, kasu anitzetan, autokontsumorako baratze txikiak dira.\nMonterok “etsigarritzat” jo du herritarrak, oraindik ere, gertatzen ari denaz ez ohartzea. Nafarroako Hazi Sarearen bidez, hain zuzen ere, lan hori egin nahi dute: haziak bilatu, erein, partekatu, eta haien inguruko errealitatearen berri eman gizarteari. Haziekin batera, haiei lotuta dauden ezagutzei eustea ere garrantzitsua dela argi dute Saucak eta Monterok. “Nekazaritzari lotutako ohitura multzo eta kultura bat badirelako”.\nBoluntarioek osatzen dute Nafarroako Hazi Sarea; herrialde osoan bada jendea lanean, tokiko hazien bila. “Ehun baino gehiago sailkatu ditugu jada; tokiko hazitzat jotzeko 50 urtez erein behar izan dute, gutxienez, eta izan behar du kulturan isla; errotua egon behar du”, azaldu du Monterok. Ezagunak dira haietako anitz: Tuterako orburuak, Azkoiengo kardua edo Zangozako potxa, adibidez. Bertze hainbat, ez dira hain ezagun, eta, gainera, galtzeko bidean dira: Ustaizeko tipula, edo Batavia letxuga.\nSareko kideen lana, halere, hasi da emaitzak ematen, eta gero eta herritar gehiagok badute interesa haziei eusteko. Iruñeko Ingurumen Heziketarako Museoan izan dira, adibidez, hitzaldia ematen, eta erakunde horrek bere egin du tokiko hazien inguruko kezka. Urratsak egiten hasi dira, eta hilabetean behin haziak partekatzeko azoka antolatzen dute; hilaren 6, 7, 8 eta 9an eginen dute hurrengoa. “Oraingoz, tokikoak ez diren eta ekologikoak ez diren haziak ere onartzen ditugu; martxoan hasi ginen, bide motza egin dugu, oraingoz, baina uste dugu bide horretan aurrera eginez tokiko hazien esparruan eginen dugula lan, azkenean”, azaldu du museoko arduradun Gurutze Santxok.\nSareko kideek ere egiten dituzte hazi trukeak; bai eta ikastaroak eta produktuak dastatzeko azokak ere. Ezagutzea da kontua. Balioa emateko. Zaintzeko.\nKezka billabesekin »\n12th May | Albisteak, Ekonomia, Gizartea, nafarroa |\t779\n05th May | Albisteak, Ekonomia, Ingurunea, nafarroa |\t1235\nPlaza bat, hiri erdian, tokiko ekoizleentzat »\n05th May | Aisialdia, Albisteak, Ekonomia, Gizartea, nafarroa |\t1036\nTokiko ekoizpenarentzat erreferentziazko plaza bat eskaintzea izan da hasieratik asmoa. Eta bide horretan ari da urratsak egiten Iruñeko Udala: Geltoki proiektuaren bidez, ekonomia sozialari bultzada eman nahi dio, bai eta kultur jarduerei ere. Asmo hori gauzatzeko, Iruñeko autobus geltoki zaharra bilakatu da herritarrentzako plaza, eta ekonomia sozialaren eta tokiko produktuen bilgune izanen da, aurrerantzean.\nEgun, haurrentzako jolasgune bat du eraikin zaharrak, baina, horrekin batera, azokak, erakusketak, hitzaldiak eta kultur jarduerak izanen dira geltokian hilabete honetatik aurrera. “Nafarroako ekoizleen plaza izatea nahi dugu”, nabarmendu du Patricia Perales Iruñeko Udaleko Tokiko Ekonomia Iraunkorreko zinegotziak.\nLehenengo ekitaldia hilaren 13an eta 14an izanen da, autobus geltoki zaharrean eginen baitute Ame & Art Market arte, diseinu eta sorkuntzaren VIII. azoka, hain zuzen ere. Kontsumitzaileen eta Nafarroako ekoizleen arteko zubia ere izanen da Geltoki proiektua, Peralesen arabera. Ekitatea, ingurumen iraunkortasuna, elkarlana, irabazi asmorik eza eta ingurunearekiko konpromisoa dira Geltokiren oinarri filosofikoak. “Horregatik, oinarri horiek betetzen dituen edozein elkartek erabili ahalko du autobus geltoki zaharra”. Erreferentziazko ekonomia sozialeko eta kultur gune bat izan dadin lanean ari da udala.\nSei hilabetez egokitze lanak egin ostean, dagoeneko prest dago geltoki eraberritua. Erdiko espazioa, hamalau leihatila, bi denda, komunak, biltegiak, bulegoa eta kafetegia moldatu dituzte. “Beste eredu ekonomiko eta sozialak daudela erakutsi nahi dugu Geltoki proiektuaren bidez, hain zuzen ere. Ideiak eta proiektuak elkarrekin banatzeko, tokiko produktuak sustatzeko eta kultur jarduerak egiteko gunea izanen da, nafar guztien eskura egonen dena”, baieztatu du.\nOliveto Kondearen etorbidean egonen da sarrera nagusia, lehen bezala, eta, horrez gain, Tutera kaletik sartzeko ate bat gehitu diote eraikinari. Kafetegia beheko solairuan egonen da, eta horren sarrera, Oliveto kondearen etorbidean. “Oraindik adjudikatuta ez badago ere, kafetegia egunero irekitzea da asmoa, eta tokiko produktuek eta produktu ekologikoek izanen dute lehentasuna”.\nMoldaketa lanak egin dituzten bitartean, haurren jolastokiak bere horretan jarraitu du, lanak antolatu baitira jarduera hori eten gabe egin behar zirela aintzat hartuta. Eremu horri eutsi eginen diote, baina Iruñeko Udalaren proiektuak bultzada eman nahi dio eraikin osoari. “Erabilerarik gabe egon da urte luzez, eta arduragabekeria iruditzen zitzaigun”, azaldu du.\n“Toki ezin hobean dago, eta herritarrei eskaintzea kultura eta ekonomia soziala sustatzeko erabilera egokiena da”, erantsi du Patri Peralesek. Zinegotziak azaldu du proiektuak harrera “ona” izan duela, eta, gainera, dagoeneko eskaerak jaso dituztela azokak eta jarduerak antolatzeko. Ame & Art Market jaialdiaz gain, hilaren 19an, 20an eta 21ean eginen da bertan Nafarroako II Azoka Ekologikoa Nafarroako Nekazaritzako Produkzio Ekologikoaren Kontseiluak antolaturik.\nZinegotziak azaldu duenez, leihatila gunearen eta tabernaren diseinuan hainbat eragilek aurkeztutako proposamena aintzat hartu dute, eta lau gune ezarriko dituzte: kultura eta gizarte gunea, alternatiba ekonomikoei buruzko foro eta kanpainekin; azoka sozialaren gunea, produktu eta zerbitzuen erakusketa eta salmenta postuekin; sukaldaritza gunea, tokiko elikadura eskola artisau eta ekologiko batekin eta bidezko merkataritzarekin; eta, azkena, jarduera eta azoka gunea, izaera soziala, ekonomikoa eta kulturala duten egitasmoekin. Kudeaketa lehiaketa publikoaren bidez adjudikatzea aurreikusi da. “Ekonomia soziala zein ekonomia solidarioa bultzatzea eta autosufizientzia ekonomikoa dira proiektuaren helburuak, produktuen salmentari esker kultur jarduerak finantzatu ahal izanen baitira, baita gizarte ehuna sustatuko duen egitasmo ireki eta plural bat eraikitzea ere”, dio Peralesek.\nGeltoki martxan jartzeko, joan den urtean hasi zuen udalak bidea Nafarroako hainbat eragilerekin. Parte hartu dute, besteak beste, REAS Nafarroa elkarteak, Arrea elkarteak, Elikagai Artisauen Ekoizleen Elkarteak, Arte para Todos elkarteak, Artisten Auzoa elkarteak, Nafarroako Fiare elkarteak, Landarek, Slow Food elkarteak, NNPE-Nafarroako Nekazaritzako Produkzio Ekologikoaren Kontseiluak, Gaztelan fundazioak, Emausko Trapuketariek eta Napar Bideak kooperatibak.\nEtorkizunak ihes egin die gazte langileei »\n14th Apr | Albisteak, Ekonomia, Gizartea, nafarroa |\t1127\nGazteak dira, eta ikerlariak. Soziologiako ikasketak amaituta, eta lan merkatuan haien diziplina aurrera eramateko aukera gutxi zituztela ohartuta, haien kabuz ikerketa bat egitea erabaki dute: Poniendo en forma a la juventud. Decathlon y la situación laboral de los jóvenes en Navarra (Gazteak sasoian jartzen. Decathlon eta Nafarroako gazteen lan egoera) ikerlana egin dute sei gaztek. “Gure ezagutza praktikan jartzeko modu bakarra da, inkestetatik harago”, dio Xabier Elizalde soziologoak.\nPrekaritatea jasaten dute haiek eurek, eta Nafarroako gazte askoren errealitatea aztertu dute, Decathlon enpresa abiapuntu hartuta. Ehunka gaztek lan egiten dute edo egin dute bertan, eta “gaur egungo panoramaren isla” da saltoki handia. “Beste enpresa askotan bezala, lan baldintza kaskarrak, prekaritatea eta malgutasuna dira Decathlonen ezaugarriak”, azaldu du Gari Lopezek. Haiekin batera, Xabier Torrea, Felipe Lopez, Ander Gorraiz eta Anchel Reyes aritu dira ikertzaile lanetan.\nBi urteko lana izan da, eta inolako aurrekonturik gabe aurrera atera dute. Bidean “gorabehera” asko izan arren, pozik agertu dira lortutakoarekin. “Ez dugu nahi kaxoi batean geratzea; espero dugu gizartearentzat erabilgarria izatea”, adierazi du Lopezek. “Kontzientziak berpiztu nahi ditugu”, gaineratu du Elizaldek.\nDecathlonen lan egiten duten pertsona ia guztiak gazteak dira. Kirolari edo kirolzaleak izatea izan ohi da beste baldintza bat. Gazteei aldi baterako kontratua eskaintzen diete, eta zenbaitetan egun bakarreko kontratua ere izaten da: “Hasieratik argi dute gazteek haien lanak iraungitze data duela. Sei hilabete pasatu eta gero, lan kontratuak mugagabea izan behar du, baina enpresari ez zaio komeni, eta kalera botatzen dituzte”, dio Lopezek.\nHorrek ondorio larriak dituela salatu du Elizaldek, gazteen “desegonkortasuna” bilatzen eta sustatzen duelako enpresak: “Gazte askok behartuta ikusten dute beren burua horrelako lanak onartzera, merkatuan ez dagoelako beste aukerarik, eta dagoenarekin konformatu behar dute”. ELA sindikatuak aditzera eman duenez, Nafarroako gazteen langabezia tasa %38,1ekoa da.\nAdierazi dutenez, bertan lan egiten duten gazteek ere ez dute beren burua ikusten Decathlonen urte luzez. Aldi baterako lantzat jotzen dute. “Alde batetik, aldi baterako lanak egitera ohituta dauden gazteak daude, eta, bestetik, goi mailako ikasketak dituzten gazteak eta lehendabiziko lan bat behar dutenak. Askorentzat, Decathlon lan merkatuan sartzeko aukera bat da, eta baldintzak onartzera behartuta daude”, azaldu du Lopezek.\nEnpresek ere hori sustatzen dutela argi dute bi soziologoek. Aldi baterako lanak, egonkortasunik eza, lansari txikiak eta langileen malgutasun handia dira Decathlonen ezaugarri. Malgutasuna eta prekaritatea txanpon beraren bi aldeak direla diote, hain zuzen ere.\nEgoera horrek guztiak ondorioak ditu, eta ez bakarrik gazteen lanetan. “Nafarroako egoera orokorrarekin alderatuta, ‘joan-etorri prozesuan’ daude gazteak, bai lanean, bai beren bizitzan ere: etxetik joaten dira, emantzipatzen dira, etxera itzultzen dira… Horrek zerikusia du enpresek eskaintzen duten malgutasun eta behin-behinekotasunarekin”, dio Lopezek.\nLan baldintzei buruz hitz egitean aipatzen dute prekaritatea, baina gazteen bizimodura hedatu dela uste dute Lopezek eta Elizaldek. Etorkizuna beltz ikusten dute: “Ez dago horrela bizitzerik. Soldata aldetik ere ez du askorako ematen. Ez da bakarrik Decathlon, arazoa egiturazkoa da. Azken finean, prekaritatearen menpe gaude, eta onartzera eramaten gaitu egoerak. Hori da larriena”, ziurtatu du Elizaldek.\nEredu bezala hartu dute Frantziako enpresa, baina beste edozein izan zitekeela argi dute Elizaldek eta Lopezek. “Gu ere izan gintezke”. Prekaritatea da lan merkatuaren eta gazteen arteko loturaren hari mutur bat: ordukako kontratuak, soldata murritzak, behin-behinekotasun erabatekoa… Enplegua lortu arren oinarrizko gastuei aurre egin ezin dieten langileak dira.\nDecathlonen kasuan, lana produkzioaren arabera asko aldatzen dela diote, horrek dakartzan ondorioekin: “Horrek babesik ez izatea eragiten du. Gazteak ez daki zenbateko diru sarrerak izanen dituen hilabetean; enpresaren menpe dago, enpresak nahi duenerako beti prest”. Gazteen egoera lanaren esparruan, oro har, kaskarra da.\nZuzenean, bitartekaririk gabe »\n24th Mar | Albisteak, Ekonomia, Gizartea, nafarroa |\t888\nHerritarrak etxean artatzeko zerbitzua zaharrenetakoa da Iruñean. 1970eko hamarkadan jarri zuten martxan Iruñeko Udalak eta Caritas eta Gurutze Gorria elkarteek. Nafarroako Gobernuak zuen, orduan, zerbitzuaren ardura, baina udalaren esku utzi zuen 1997an. Hurrengo urtean, zerbitzua zuzenean kudeatzen hasi zen erakunde hori. 21 langile hasi ziren, 1998ko martxoan, eta haien artean zen Nerea Esparza, gerora osatutako Asimec enpresa publikoko langile batzordeko burua. Ia hasieratik ari dira herritarrak etxean artatzeko zerbitzuan, halaber, Marian Velaz eta Loli Serrano; baina biak, beti, lan hori egin duten enpresa pribatuetan izan dira. Bada aldea, nabarmendu dutenez. “Enpresa baten xedea dirua irabaztea da, eta horrek berekin ekartzen du, gehienetan, langileen lan baldintzek okerrera egitea”, nabarmendu du Serranok. Horregatik, “kontent” da Iruñeko Udalak hartu duen erabakiarekin: hain zuzen ere, bere esku hartu du orain arte bi enpresaren esku egon den zerbitzuaren kudeaketa, eta udaleko langile mugagabe ez-finko bilakatu ditu Asimec eta Sarquavitaen ari zirenak.\nEsparzak argi du enpresa pribatuan ari ziren langileen egoerak hobera egin duela aldaketarekin; eta ontzat jo du hori, “zalantzarik gabe”. Kezka agertu du, ordea, orain arte Asimec enpresako kide izan diren langileen etorkizunari buruz. Esparzak nabarmendu du urte luzez borroka egin dutela langileek egun dituzten baldintzak lortzeko, eta beldur direla aldaketarekin atzera eginen ote duten. Ez dira hori onartzeko prest.\n“Prozesua hasi bertzerik ez dugu egin, baina lanaren antolaketan arazoak sumatu ditugu; goiz da, eta behar duen denbora emanen diogu udalari. Argi dugu kudeaketa zuzena dela eredurik egokiena, baina adi egonen gara, gauzak ongi egin ditzaten”, erantsi du.\nZerbitzu bat eta bi enpresa; bat publikoa, eta bertzea pribatua. Ia 200 langile. Eta erdian, Iruñeko Udala. Egoera hori atzean uzteko eta langile guztiak multzo berean jartzeko prozesua ezberdina izan da batzuentzat eta bertzeentzat. Hasierako asmoa, gainera, bertze bat zen: langile guztiak enpresa publikoan sartzea, alegia. Halaxe aitortu du udalak berak. “Oposizioan ginenean ere argi ikusten genuen bazela tartea zerbitzuak hobera egiteko; lehen apustua langile guztiek enpresa publikoan bat egitea izan zen”, azaldu du Edurne Eginok, Gizarte Ekintzako eta Garapen Komunitarioko zinegotziak. Udaleko zerbitzu juridikoek, ordea, txostena egin zuten, eta bazter utzi zuten aukera hori: “Enpresa publikoak sinatua zuen hitzarmena hagitz zurruna zen, eta ez zen hura betetzeko modurik langile gehiago hartuz gero”, gaineratu du zinegotziak. Ondorioz, hilaren 1ean errealitate bilakatu zen alternatibaren alde egin zuen udalak: enpresa publikoan eta pribatuan ari zirenak erakunde horretako langile bilakatu ditu.\n“Egoera erabat aldatu da guretzat: aldaketak berekin ekarri du gure lana kontuan hartzea eta aitortzea”, nabarmendu du Edurne Arandigoienek. Sarquavitaen aritu da azken urteotan familia langilea. Zerbitzuan duela 13 urte hasi zen, eta, geroztik, Gaztelan fundazioko Miluze enpresako, Ammako eta Azvaseko langile izan da, zerbitzua Sarquavitaeren esku gelditu aurretik. Etxe horien artean, Miluze izan da irabazi asmorik gabeko bakarra. “Enpresetan, finean, zenbaki hutsak izan gara. Beti egin behar izan dugu lan gure eskubideen alde, enpresen, bai eta udalaren aurrean ere. Formakuntzaren esparruan egin ditugun urratsak, adibidez, gure ahaleginen ondorio izan dira”, nabarmendu du Arandigoienek.\nEginok ez du ukatu orain arteko lan baldintzak ez direla egokienak izan. Batez ere, esparru pribatuan aritu diren langileenak. Iruñeko Udalak 2008an sortu zuen Asimec, eta, geroztik, orain arte, enpresa horren esku egon da herritarrak artatzeko zerbitzuaren zati bat. “Esparru publikoan ezinezkoa zen malgutasuna arlo pribatuan aritu diren langileei eskatu zaie; horrek berekin ekarri du, adibidez, ordu gutxiko kontratuak egitea”, azaldu du zinegotziak.\nEginok gogoratu du legeak ezartzen duela udalek kudeaketa zuzena hobetsi behar dutela zerbitzu bat ematerakoan; bigarren tokian legokeela kudeaketa hori erakunde autonomo baten esku uztea; hirugarrenean, enpresa publiko baten esku; eta, laugarrenean, azkenik, enpresa pribatu baten esku. “Hemen ez da hori gertatu. Azken hogei urteotan, sinetsarazi nahi izan digute kudeaketa pribatua merkeagoa zela; zerbitzuak enpresen esku utzi ditugu, inolako azterketarik egin gabe. Errealitatea da kudeaketa zuzena gure enpresa publikoa baino merkeagoa ere badela”, erran du udaleko zinegotziak.\nHerritarrak etxean artatzeko zerbitzuaren kasuan, hain zuzen ere, urtean bost milioi euro inguruko aurrekontua beharko duela zehaztu du udalak. Hau da, orduko 27,06 euroren gastua eginen luke batez beste 2017an; kopurua, iaz, 28,46 izan zen. Beraz, %5 merkeagoa litzateke.\nEginok errandakoarekin bat egin du Nerea Esparzak; azken urteotan udalak arlo pribatuaren aldeko apustua egin duela uste du familia langileak ere. “Zerbitzua ez da behar bezala garatu: ez dira garatu gure enpresak zituen gaitasun guztiak”, salatu du. Esparzak, gainera, Asimec enpresa bera sortu zutenean galdu ziren lanpostuak ekarri ditu gogora. “1998an, zerbitzua zuzenean kudeatzen zuen udalak. 2008an sortu zuen Asimec, eta, enpresa martxan jarri zenean, 35 langile karrikan gelditu ziren; ezin dugu hori ahaztu”, erran du langileak.\nHasierako urte zailak gogoan dituzte, halaber, Sarquavitae etxeko Loli Serranok eta Marian Velazek. “Inoiz ez genekien egunean zenbat ordu eginen genuen lan, ezta zenbat kobratuko genuen ere”, nabarmendu dute langileek. Lanarekiko eta eskaintzen zuten zerbitzuarekiko konpromisoa berretsi dute biek, halere. “Horri esker egin dugu aurrera”.\nArlo pribatuko eta publikoko langileen ezaugarri izan da hori, urteotan guztietan: lanarekiko konpromisoarena. Askotarikoa da artatzen dituzten erabiltzaileen soslaia. Mila baino gehiago direla zehaztu du Edurne Egino zinegotziak. Zenbaki hutsen atzeko istorioak ederki ezagutzen dituzte familia langileek. “Haien etxeetan sartzen gara, haien esparrurik intimoenean; lanak mugak ezartzen ditu, noski, baina ezinbertzean sortzen dira gure eta erabiltzaileen arteko loturak”, azaldu du Velazek.\nErabiltzaileetako anitz dira zaharrak. Oro har, mendekotasunen bat duten erabiltzaileak artatzen dituzte. “Gerta daiteke istripu batengatik edo ebakuntza bat egin diotelako ere laguntza behar izatea norbaitek”, zehaztu du Arandigoienek. “Finean, erabiltzaileak eta haien familiak laguntzea da gure lana; behar duen horretan artatzea”, erantsi du: “Ohetik altxatzea, paseatzea, garbitzen laguntzea, jaten ematea…”. Etxe bakoitzean gehienez bi ordu ematen dute.\nFamilia langileen lana koordinatzeko ardura dute zerbitzuko gizarte langileek. Haietako bat da Cristina Chasco. Duela 11 urte hasi zen. Geroztik egindako lanari so egin, eta zerbitzuaren kudeaketa “gero eta zailagoa” zela nabarmendu du. Horregatik, ontzat jo du orain hartutako erabakia. “Udalak sendo egin du zerbitzuaren alde, kudeaketa zuzenean bere esku hartuta”.\nUdalaren hasierako asmoen berri bazuten langileek, eta uste zuten, kudeaketa zuzenean egin beharrean, enpresa publikoan bat eginen zutela denek. Nerea Esparzarentzat, urrats egokia zen hori. Bat egin du, halaber, azkenean hartutako erabakiarekin, baina zalantzak dituela berretsi du. Arlo pribatuan ari ziren langileak baino anitzez ere “ahaldunduago” dira enpresa publikokoak, Esparzaren hitzetan. Eta argi utzi du ez dutela bidean atzera egin nahi.\nBada eztabaida sortu duen bertze auzi bat: oposizioarena. Asmoa langile guztiek enpresa publikoan bat egitea zenean ere, Asimec etxean ari zirenek eskatu zuten beraiek enpresa horretan sartzeko egin zuten azterketa egitea arlo pribatutik helduko ziren langileek ere. Egoera aldatu egin da, eta langile guztiak udaleko langile dira orain. Horrek berekin dakar, hain zuzen ere, oposizioa gainditu behar izatea, antolatzen denean. Asimec enpresako kideek, ordea, ez dute uste beraiek berriz egin behar dutenik 2008an egindako azterketa, eta jarrera hori defendatzeko prest dira.\nEdurne Egino zinegotziak aitortu du gai horrek “erresumina” eragin duela Asimec enpresako langileen artean, batez ere; argi utzi du, hala ere: “Duela zortzi urte egindako kontratazio zerrendak ez du betiko balio”.\nPostuak sortzeko aukerari buruz ere, deus gutxi aurreratzen ahal dela erran du Eginok. “Asmoa da, hala ere, postuak ateraz joatea, ahal dugun neurrian, eta, ahal dugun neurrian, halaber, egungo kolektiboari kalte egin gabe”.\nArlo pribatuan ari ziren langileek ere aitortu dute “kezka” eragiten diela oposizioa egin behar izateak, baina kudeaketa zuzenaren aldeko apustuak berezko duen urratsa dela uste dute.\n“Etorkizunera begirako proiektua izan daiteke hau; aukera ematen ahal digu zerbitzuak hobera egin dezan”. Horixe nabarmendu du Loli Serranok, eta Edurne Egino zinegotziak bat egin du familia langilearekin.\nEgun, astelehenetik iganderako zerbitzua eskaintzen du udalak herritarrak etxean artatzeko; 07:30etik 22:00etara. Hala eta guztiz ere, hainbat esparru zerbitzu horretatik kanpo gelditzen direla aitortu du udalak, eta horri buruzko gogoeta egiteko beharra jarri du mahai gainean. Bertzeak bertze, Iruñeko Udalaren babespean diren 144 etxebizitzetan bizi diren herritarrak artatzeko moduaz hausnartzeko beharra aipatu du Eginok.\nOro har, populazioa gero eta zaharragoa dela kontuan hartuta, egungo zaintza ereduak aldatzeko eta moldatzeko aukera nabarmendu du Eginok, gainera. Eutsi beharreko gaia dela argi du, eta udalaren erronken artean kokatu du hori ere. Familia langileen kudeaketa zuzenean bere esku hartu eta gero, tresna interesgarri bat du udalak orain gogoeta prozesu horiei aurre egiteko. Zerbitzua moldatu berri dute, eta goiz da, oraindik ere, emaitzak zein izango diren jakiteko. Alde guztiek ontzat jo dute udalak kudeaketa zuzena egitea. Hori nola gauzatuko den ikusteko zain dira langileak. Adi egonen direla ohartarazi dute Asimec etxetik heldu direnek. Zerbitzuak aurrera egin dezan. Eta ez atzera.


Etiquetado de alimentos / Kanpainak\nHemen zaude:: Azala > Kanpainak > Elikagaien etiketak\nNekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak ikerketa bat egin du, Elikagaien Kontsumoaren eta Banaketaren Behatokiaren eremuan, kontsumitzaileak produktuen etiketen inguruan duten ezagutzari eta jarrerari buruz. Emaitzen arabera, kontsumitzaileek ez dakite askorik etiketei buruz, eta ulertzerakoan zailtasunak izaten dituzte.\nProduktuen etiketei buruzko EBko arauek kontsumitzaileak zer jaten duen jakiteko eskubidea daukala zehazten dute.\nEtiketek produktuari buruz gehiago jakiteko balio dute eta, hala, erosterakoan aukera hobea egin daiteke.\nKontsumitzaileei produktuaren osaketari, fabrikatzaileari eta biltegiratzeko metodoei buruzko oinarrizko informazioa eman behar zaie. Ekoizleek eta fabrikatzaileek, hala nahi badute, informazio gehiago ere eman dezakete, betiere, informazio hori egia bada eta kontsumitzailea nahasten ez badu.\nHona hemen elikagaien etiketei buruzko informazioa. Irakurri zer jaten duzun. Horrela, gehiago jakingo duzu eta hobe jango duzu…\nsarbidea flash erreportajera\nsarbidea spot publicitario


Gizarte eta Kultura-ingurunea ikertzeko tailerra | Materiales y Recursos de Aula para el Ámbito Social y Lingüístico\nGizarte eta Kultura-ingurunea ikertzeko tailerra\nEusko Jaurlaritzak argitaratutako materiala da. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako 1. eta 2. mailarako pentsatuta dago. José Miguel Cristobal eta José Mª Millán egileak dira.\n1. zatian tailerraren egitura didaktikoa azaltzen da.\n2. zatian bi proiektu didaktiko ikus daitezke: “Neure Historia eta neure familiarena” eta “Populazioa, Ekonomia eta Enplegu nire Herrian”\nfrom → Berriak-Noticias, Geografia, Historia, Proyectos de Trabajo\n← Euskarazko Historia aldizkaria\nUnidades didácticas interactivas →


Hasiera » Tokiko Direktorioa» Udalerriari buruzko informazioa» Gipuzkoa» Aia\nIzen ofiziala: Aia\nAzalera: 56 Km²\nAia Gipuzkoako lurralde historikoan dago, Urola-Kosta eskualdean eta Ernio mendiaren magalean.\nLanda giroko udalerri txiki honen ingurua ikusgarria da. Pagoetako Parke Naturala da horren erakusgarri nagusia. Pagoeta mendian dago eta erabat aproposa da naturaz gozatzeko; izan ere, ibilbide zoragarriak egin ditzakegu baso eta zelai berdeetan zehar. Horrez gain, atseden hartzeko txoko apartak daude, baita haurrentzako parkeak ere.\n11 auzok osatzen dute Aia eta guztiek dute zer ikusi, ondare kulturala aberatsa baita inguru hartan. Erdigunean, esaterako, Esteban Deunaren eliza (1350. urtekoa) eta udaletxea azpimarra ditzakegu. Andatza auzora joanez gero, berriz, San Pedro baseliza bisitatzeko parada izango dugu, Andres de Araozek egindako erretaula polita ikusteko.\nHerriko jai nagusiak abuztuaren hasieran ospatzen dituzte, San Donato eta San Lorentzoren ohorez. Horrez gain, San Martin festak oso famatuak dira; idi-probak antolatzen dituzte eta inguruko herrietako jende asko joan ohi da bertara.\nSan Martin festetan ospatzen diren idi-probek inguruko jende ugari erakartzen dute.\nAiako datu estatistikoak


'BIZIdendak' bonuen kanpaina ekainaren 1era arte luzatu du Vital Fundazioak - Araba - Alea.eus\n'BIZIdendak' bonuen kanpaina ekainaren 1era arte luzatu du Vital Fundazioak\nErredakzioa 2020-05-22 14:30\nEstablezimendu ugarik bat egin dute 'BIZIdendak' kanpainarekin. / ZULOA IRUDIA\nVital Fundazioak luzatu egin du BIZIdendak bonuak erosteko epealdia, eskari handiaren ondorioz. Covid-19aren pandemiak eragindako krisian, Araba osoko tokiko dendei laguntzeko helburua du kanpainak.\nInteresatuek ekainaren 1era arte eros ditzakete bonuak BIZIdendak webgunean, ondoren, 2020ko abenduaren 31ra arte, saltokietan zein ostalaritza establezimenduetan, eta erosketetan zein kontsumizioetan nahi bezala trukatzeko.\nEkimenak 200.000 eurotik gorako likidezia injekzioa eragin du dagoeneko tokiko merkataritzan. Gainera, behar izanez gero, kanpainaren aurrekontua handitzeko asmoa azaldu du Vital Fundazioak. Orain arte, bonuen erdia baino gehiago saldu dira.\nTxikia oso handia da kanpainaren barruan, 30 euroko 10.000 bonu jarri dituzte zirkulazioan, eta Vital Fundazioak 10na euro gehituko die horiei; horrez gain, 15 euroko 5.000 bonu ere atera dituzte, eta horiei 5na euro gehituko dizkie.\nPertsona bakoitzak, gehienez ere, mota bakoitzeko bonu bat eros dezake, eta batera edo banaka gastatu kanpainari atxiki zaion tokiko edozein establezimendutan: zapata-dendak, arropa-dendak, ile-apaindegiak, tabernak, jatetxeak, liburu-dendak eta lurrin-dendak daude, besteak beste.\nBezeroek hautatutako saltoki edo ostalaritza establezimendu bakoitzak egun gutxiren buruan jasoko du egindako erosketa aurreratuaren diru-sarrera.\nTokiko merkataritza eta ostalaritza\nAenkomer, Gasteiz On, Araba Dendak eta SEA Ostalaritzaren babesa duen BIZIdendak kanpainaren helburua txikizkako merkataritzari eta tokiko ostalaritzari laguntzea da: "Enplegua eta aberastasuna sortzen baitute Araban, eta ahultasun handia bizi dute une honetan", azaldu du Vital Fundazioak.\nAraban, 10.500 pertsonak baino gehiagok lan egiten dute sektorea osatzen duten 3.122 establezimenduetan.\nKanpainaren bat egiteko aukera\nKanpainarekin bat egin nahi duten establezimenduek ere BIZIdendak webgunearen bitartez atxikitzeko aukera dute. Parte hartzeko baldintza bakarrak honako hauek dira: osasun larrialdi egoera dela eta itxita egotea edo egon izana, 24 langile baino gehiago ez izatea, eta urteko negozio-bolumena 5 milioi eurotik beherakoa izatea.\nBIZIdendak kanpainaren webgunea


Guri buruz - Suzhou Jiarui Machinery Co., Ltd.\nSuzhou Jiarui Machinery Co., Ltd. plastikozko makineria fabrikatzaile profesionalen artean eszenografia, garapena, ekoizpena eta salmenta da. Sortzen ari diren hiri modernoetan, triangelua, Txinako plastikozko makineriaren jaioterria bezala ezagutzen dena, zhangjiagang. Posizio geografikoa hobea da, bai merkataritzan eta bai enpresa lankidetzan oso erosoa da.\nPlastikoa birziklatzeko ekipoak eta estrusio ekipamenduak nire enpresak 20 urteko fabrikazio esperientzia du, talde profesionala eta teknikoa bildu ditu, mekanizazio ekipamendu ezin hobeak eta euskarri instalazioak ditu, produkzio prozesua oso heldua da. Gaur egun produktu nagusiak errota astuna, erretilurako birrintzeko makina, kanoi poltsa artezgailu berezia, ardatz bakarreko / bikoitzeko birrintzeko makina, ardatz bakarreko / bikoitzeko filmak birrintzeko makina, kanalizazio handiko birrintzeko makina, PET birziklatzeko linea, PE / PP filmak birziklatzeko garbiketa lerroa dira. , makina eta bere ekipamendu osagarria, plastikozko estrusio linea eta beste produktu batzuk. Aldi berean, bezeroaren eskakizunen eta hautsitako bereizketa birziklatzeko ekipoen arabera bereziak eman ditzake.\nKonpainiaren garapena kalitatea lehenik eta behin zerbitzuaren lehen filosofiari atxikita egon da, etengabe eguneratzen diren produkzio teknologiak eta prozesuak sortzen ditu; Bikaintasuna bilatzea eta haien indarra etengabe hobetzea; Hobetzen jarraitzen dugu bezeroei plastikoa birziklatzeko eskema integrala eta eraginkorragoa eta estrusio eskema eskaintzeko.\nGaur egungo integrazio globalean, herrialde guztiek truke sakonagoak izango dituzte. Txinako enpresa garen aldetik, "made in China" kontzeptu hobea defendatuko dugu bezero globalak zerbitzatzeko.\nPlastikozko produktuak ekoizteko eta birziklatzeko konpromisoa ere hartuko dugu, ekipamendu eraginkorragoak eta aurreztuko ditugun ekipoak ekarriko ditugu eta ingurumenaren babes globalean parte hartuko dugu. Borrokan aritu gara teknologia azkarrago egunera dezakegula, produktuak modu eraginkorragoan ekoiztu eta hondakin plastikoak ingurumenarekin birziklatu ditzakegula sinesteko.


Galera apaldu nahi du dantzak — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Galera apaldu nahi du dantzak\nAitak dauka: orain urte batzuk diagnostikatu zioten». Iker Arrue dantzaria alzheimerraz ari da; apurka-apurka gaixoen burmuina endekatzen eta ahulagoak, ahazkorragoak eta bakanduagoak egiten dituen eritasunaz. Gaur da gaitza gogora ekartzeko munduko eguna. Bada premia. 70 segundotik behin kasu bat diagnostikatzen da Europan; Euskal Herrian, 70.000 pertsona inguru daude egun gaixo, eta, osasun arazo hori adinean aurrera joan ahala agertzen denez, datozen urteetan asko ugarituko dira kasuak. Ez du sendabiderik, eta endekapena moteltzeko ahaleginak besterik ezin da egin gaur egun; horretan ari dira hainbat profesional, gaixoen senitartekoek bultzatuta. Urteak daramatzate psikoestimulaziorako tailerrak egiten, esaterako, Gipuzkoako Afagi elkartean; tailer horien barruan, Arruek zenbait dantza tailer ere eskaini ditu urteotan. Ai Do Project egitasmoaren bidez, Invisible beauty proiektua zuzendu du urteotan alzheimerrak jotakoekin. Lehengo astean, ikuskizun bat eman zuten horretan oinarrituta Donostiako Antzoki Zaharrean.\n«Alde batetik, ariketa fisikoa izan da helburua; mantentzen dituzten gaitasunak estimulatzea. Askotan, gaitasun horiek galtzeko mugan-mugan egoten dira». Bidean, ikasi egin dute gauzak nola esplikatu, nola hurbildu. «Sarri, ideia abstraktuak ez dituzte ulertzen. Oso gauza zehatzekin egin behar duzu lan». Eta zinetan esperientzia onak izan dituzte. «Oro har, erantzuna oso ona izan da. Joera positiboak ikusi genituen hasieratik. Jendea eroso sentitzeko giro bat lortu dugu. Onurak ere ikusi ditugu. Ni, adibidez, ezagutzen naute; lehengoan batek abizenez deitu zidan: 'Aizu, Arrue'. Teorian, memoria berrietarako ezintasuna dute, baina ikusten dugu lortzen dutela». Trataera osoa da, ikuspegi askotarikoa: «Alor fisikoa, musikala eta sentimenduena: hirurak landu ditugu».\nSentimenduak gogoan, gaixoon gaztetako musikara jo izan ohi du. Sandy Shaw kantariaren Puppet on a string —1967an oso ezagun egin zen Eurovision lehiaketan— kantuarekin egin zuen proba du gogoan. «Jarri bezain pronto, dantzan hasi ziren». Saio guztietan, psikoestimulazio tailerrak zuzentzen dituzten profesionalekin jardun dute elkarlanean. Gipuzkoako Dantzaguneak, Musikenek, Kutxa Fundazioak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ere lagundu dute egitasmoa. «Donostia Kulturak, halaber, Antzoki Nagusiko ikuskizuna egiteko era eman zuen».\nHantxe, ikuskizun hartan, Felix Altuna zegoen. 82 urte ditu. Bergarakoa (Gipuzkoa) da sortzez. «Ez naiz inoiz geldirik egotekoa izan», azaldu du. «67 urterekin hartu zuen erretiroa; ordurako zerbait bazegoen; ezer gutxi zen, baina bazegoen», oroitu du haren emazteak, Itziar Gabilondok, eritasunaren hasiera gogoan. Altuna Afagiko tailerretan ari da urteotan, eta lortu dute oraindik ere autonomia handi samarra izatea, gaitza moteltzea. Gaztetan lanean eta dantzarako betarik gabe ikusten du bere burua. Gustura jardun du orain: «Oso positiboa izan da». Tailerretako orduak harentzat ere arnasa izaten dira : «Finean, gaixotasunaren kontzientzia, eguneko 24 orduetan, guk dugu».\nAfagi elkartean alzheimerra dutenekin egindako dantza tailerretako irudiak. AI DO PROJECT


Lau ipuin 'Neguko zirkua' esplikatzeko | Edición impresa | EL PAÍS\nAnálisis:LIBURUAK | Gaiak\nLau ipuin 'Neguko zirkua' esplikatzeko\n1. Argentinar lotsatia: Liburuko bigarren ipuina da. Seme batek bere aitaren ibilbidea jarraitu behar du Parisen. Zoroa eta alaia, eta semeak ez daki zer pentsatu aitari buruz. Lan bereziak egiten ditu, eta ligeak ere baditu. Baina Julio Cortázar, gure familiako lehengusu urruna, ezagutzen du. Hau da argentinar lotsatia. Nola lora dezake seme gazte batek aita-amaren harremana? Semeak ez daki aitak kontatzen duenean, egia esaten duen ala ez. Ezintasuna eta lilurari buruzko ipuina.\nIpuin honetan Harkaitz Canok jokoaren arauak jarri ditu. Postmodernitateak erakutsi dituen arauen falta, autoritatearen krisia. Eta batez ere, neguaren esanahia: bakardadea, ezintasuna, jainkorik (aitarik) gabe bizitzea; eta beste negu gorri bat, jaka hutsa besarkatzen denean, amodiorik ez dagoenean bizitzan.\n2. Ez da ezer gertatzen: baina bai, horixe gertatzen dela! Pertsonaia "bere amarekin akordatu da", eta ipuinak Harkaitz Canok kontatzeko erabili izan duen maisutasuna erakusten du. Eta errealitatea ezin bada ezagutu, hobe ezer ez ulertu. Idazleak narrazioaren legeekin jolasten du hemen. Zatiarekin. Errealitateak ez du osotasunik ezagutzen, dena da kontatzeko gai. Narrazioa ahia bezala desegiten da, eta kontatzeko askorik ez bada ere, kontatzen jarraitu behar dugu, Saizarbitoriak erakutsi bezala, gauzak gertatu egiten baitira azkenean.\n3. Ez zaie errazegi jarri behar. Irakurleari ez zaio errazegi jarri behar. Bere lana eskatu behar du egileak. Harkaitz Canok asko maite du Ipar Ameriketan egiten den narrazio modua: isiltasunak betetzen du, tiro baten antzera, eszenatokia. Bukaera zabalik utzia dago, eta eguneroko arruntasuna une larri batekin koktelean sartu. Eta drama sortu. Ipuin dramatikoena da hau.\n4. Aulkien historiako une estelarrak. Irakurleak, liburuaren eta artikuluaren irakurleak errealitatearekin lotura nahi badu, hona ipuin aproposa. Aulki desberdinen bidez Mendebaldeko historia latza erakutsi du egileak Dorre Bikoitzen aurkako atentatuan bukatuz. Mikro-ipuinez osaturiko ipuin borobila, benetan.\nBeste ipuin askok zirrara berezia egin didate, eta hemen aipatutakoak bezain onak dira, edo, beste norbaiten iritzian, hobeak. Liburu aipagarria, idazlearen eta euskal ipuingintzaren pauso handia.


Hainbat mobilizazio deitu ditu SKAPA jai batzordeak - zarauzkohitza.eus\nHainbat mobilizazio deitu ditu SKAPA jai batzordeak\nZarauzko Hitza\t2017-08-11 14:29 Jaiak\nSanta Klara, Azken Portu eta Aritzbataldeko festak bertan behera uztea erabaki du jai batzordeak, "udalak jarritako mugak jasanezinak" direlako. Horren aurrean, bihar protesta zaratatsua egingo dute.\nArgazkia: @budatxikia | Ikusi handiago | Argazki originala\nSanta Klara, Azken Portu eta Aritzbataldeko festa batzordeak jaiak bertan behera uztea erabaki du. Haien arabera, udalak "azken urteetan ezartzen dituen mugak jasanezinak" dira. Halaber, adierazi dute "Zarautzen bertan antolatzen diren ekintza askotarako ez dela bolumenaren mugarik erabiltzen", eta "ekintza horietan ezartzen diren baldintzak eta Azken Portukoak berak izan daitezela" aldarrikatu dute.\nHorren aurrean, mobilizazioak iragarri dituzte. Gaur 19:00etan prentsaurrekoa eskainiko dute, Plaza Gorrian, eta bihar, berriz, 11:30ean Plaza Gorritik abiatuta, protesta zaratatsua egingo dute. Herritarrei eskatu diete mobilizazioetan parte hartzeko, "gertatutako guztia salatu eta aurrera begira herriko ekintzetarako gutxieneko baldintza batzuk exijitzeko". Era berean, eskerrak eman dizkiete batzordeari elkartasuna agertu dieten zarauztarrei.\nHona hemen SKAPA jai batzordekoen irakurketa, gertakarien inguruan:\n"Azken Portuko Komisiyuaren izenean, ezer baino lehen, auzotar eta festen hartzaile guztiei barkamena eskatu nahi dizuegu, gertaturiko guztiaren kaltetu nagusiak zuek baitzarete. Era berean, hartu eta hartuko diren erabaki guztietan zuen ulermena eta elkartasuna eskatuz gatozkizue.\n2017ko abuztuaren 10eko gaua izan zen kitto esatea erabaki genuen unea. Hona hemen arrazoiak: Azken lau urteetan Zarauzko Udalak bertako bizilagunen erosotasuna aitzakiatzat hartuta, gero eta muga gehiago jarri dizkigu. Hasieran lokalik ez ematea eta plazaren aldaketa izan ziren, eta jarraian, urtetik urterako musikaren bolumenaren murrizketa.\nBart gauean gertatutakoa hauxe da: 92 dezibelioko muga ipini zen musikaren bolumenarentzat. Iazko bolumenaren herena da hori. Muga horrekin soinu froga egiten hasi ziren musika taldeak eta salto egiten zuen mugagailuak. Musika taldeek eta teknikoek beraiek, musikaren munduan lan egiten duten profesionalek, aitortu ziguten baldintza horietan kontzertu bat ematea ezinezkoa dela, eta ez dutela estatu mailan inon halako mugarik eduki.\nUrtero, Azken Portuko Komisiyua prest agertzen da udalarekin eta festak jasanezinak egiten zaizkien auzotarrekin festetarako baldintzak udazkenetik bertatik adosteko. Baina, azken unean bakarrik biltzen da Zarauzko Udala Komisiyuarekin, eta gainera, festetan gerta daitekeen edozein akatsen bila aritzen dira.\nAurten, festak hasi baino bi aste lehenago bildu da gurekin Zarauzko Udala eta festak aurrera emateko 92 dezibelioko muga hori derrigorrezko baldintza bezala eskaini digu. Epe horretan ez dago denborarik baldintza horiek adosteko, beraz, festak aurrera egiteko baldintzak onartzea erabaki du Komisiyuak, baina kontzertuarekin hasi bezain pronto agerian geratu da baldintza horiek ezinezkoak direla.\nHerritarrentzat borondatez jaiak antolatzen gabiltzan talde bat baino gehiagoren izenean, argi utzi nahi dugu azken urteetan ezartzen ari zaizkigun mugak jasanezinak direla. Atzo ezarri ziren baldintzetan ezinezkoa da kontzertuak aurrera eramatea. Eta kontzertuei dagokienez, zenbakiak begiratzea nahikoa da: festetan beste edozein ekintzak baino jende askoz ere gehiago mugitzen du txosna guneak. Auzo bazkarian 540 pertsona asko direla aitortzen dugun bitartean, kontzertuetan mila pertsonatik gora biltzen da, auzoari eta herriari bizia emanez.\nHorrez gain, festetan dauden diru irabazirik gabeko hainbat eta hainbat ekintza antolatzeko (herri kirolak, haur jolasak, kriteriuma…) beharrezkoa den diru iturria da txosna gunea. Kontzerturik ez antolatzea ezinezkoa litzateke SKAPAkoa bezalako programazio bat aurrera ateratzeko. Gainera, Azken Portuko festek biltzen duten jende guztiak auzoko taberna eta dendetan irabaziak uzten ditu, eta festetako ekintzak bertan behera geratzeak guztiei kalteak eragiten dizkie.\nHori gutxi balitz, ezin da ahaztu Zarautzen bertan antolatzen diren ekintza askotarako ez dela bolumenaren mugarik erabiltzen. Ekintza horietan ezartzen diren baldintzak eta Azken Portukoak berak izan daitezela aldarrikatzen dugu."\n"Mugagailurik ez jartzeko proposatuta ere, ezezkoa jaso nuen bueltan"\nBEREZIA: Santa Klara, Azken Portu eta Aritzbataldeko festak 2017


Neptunoren iturria (Madril) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nNeptunoren iturria (Madril)\nNeptunoren iturria, Madrilgo Cánovas del Castillo plazaren erdian dago. Ventura Rodríguezek diseinatu zuen 1782an, eta 1780 eta 1784 bitartean eraiki zuen Juan Pascual de Menak, nork, eskultura osoa, Toledoko probintziako Montesclaros herritik ekarritako haitzurdin zuriz egin zuen, Pradoko Ibilbidearen ordenakuntza lanen zati bezala.\nZirkulu formako uhaska handi batean datza, honen erdian, Neptuno dagoelarik, itsasoetako jainkoa, eskuineko eskuan suge bat bilduta duena eta hiruhortza ezkerrekoan, arrain isatsdun bi zaldik tiratutako maskor batek osatutako gurdi baten gainean dagoena. Gurdiaren inguruan, ura altuera handira jaurtitzen duten itsastxakur eta izurdeak ikusten dira. Itsasoetako jainkoak, Karlos III.a Espainiakoa erregeak, lehiakorragoa egiteko eta koloniekin lotura sendotzeko eraldatu zuen itsas armadari erreferentzia egingo lioke.\nIturria, hasiera batean Apoloren Larrean egon zena, Zibelesen iturriari begira, 1898an, Cánovas del Castillo Plazaren erdira eraman zen, oraindik bertan jarraitzen duelarik. Zibelesen iturriarekin eta Apolorena edo Lau Urtaeroenarekin batera, Ventura Rodriguezek Pradoko Ibilbiderako diseinatutako hiru eskultura taldeen zati da.\nAtletiko Madril futbol taldeak, bertan ospatzen ditu bere tituluak.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Neptunoren iturria (Madril)\nMultimedia: Fountain of Neptune, Madrid\nAzken aldaketa 4 maiatza 2021(e)an, 22:13(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 4 maiatza 2021, 22:13.