Andoni Garikano: «Nire bizia arrunta, xumea eta hutsa izan da, baina zerbait idatzi dut etxekoentzat» | Bizigiro | Berria\nZozoen elean (IV). Andoni Garikano. Memoriaren zaindaria\n«Nire bizia arrunta, xumea eta hutsa izan da, baina zerbait idatzi dut etxekoentzat»\nLiteratura aldizkari batean jaso genuen lehenbizikoz Andoni Garikanoren historia: «Aitaren albisteak Frantziatik». Gerra garaiak ekarri zuen etenaren historia, gero baino gero gutxiago diren lekuko bizien eskutik, zuzenean. Bere belaunaldiaren berri ez ezik, aurrekoarena ere ematen diguna eta, zorionez, Garikanok partez idatzia duena.\nTolosan jaio, hazi eta bizi zarena zaitugu... 1932ko azaroaren 20an hiru izan omen zineten herrian jaioak.\nGutxienez hiru! Migel Casteres, Muñoa sendiko bat eta hirurok. Etxean jaio ginen denok, ez emaginik ez pediatrarik ondoan genuela. Halaxe zen orduan. Geroago, gure ama ibili zen, emakumeak erditzen laguntzen. Deitu omen zioten behin, joan zen, eta harrezkero behin baino gehiagotan jardun omen zuen horretan. Ezagutzen ditut gure amaren laguntzaz jaioak Tolosan.\nZirtolaria zenuten aita Antonio. Hil zen egunean zer edo zer idatzi zuen Antonio Maria Labaienek.\nBai. Umore handikoa zen, alaia, bertsozalea, euskaltzalea... Harakina zen lanbidez. Elurretan ezkondu zen gure amarekin, ilbeltzak 25 zituen batean. Sei anai-arreba izan ginen etxean, lau mutil lehenengo, eta gerra ondotik, aita Frantziako desterrutik etorri zenean, arreba eta anaia txikia jaio ziren. Aita erbestean, ama Tolosan lau mutiko bihurrirekin —ni, lauretan hirugarrena—, jostun lanean etxean, bere koinata Danielaren dendarako, gehienbat. Lanerako buzoak, mahoizko bonbatxoak, alkandorak, gonak, soinekoak, maindire eta burkoak, kortseak eta gainerakoak... Denetatik josten zuen gure ama Mariak, eta neska gazteak etxean hartu ere bai, josten ikasteko. Gogoan daukat tartean Santa Marinako [Albiztur, Gipuzkoa] bi neska zirela, gaztelaniaz tutik ez zekitenak, eta behin galdetu niola bati: «¿Has sabido la lección , Joxepa?» [Ikasgaia jakin duzu?]. Eta berak: «¡Medio culo!». Erdipurdi, alegia.\nEuskaltzale giroa bizi zenuten gerraurre hartan.\nGurasoek euskara eta abertzaletasuna gauza askoren aurretik jartzen zituzten. Oso haurra nintzen, baina gogoan daukat bi edo hiru bider Tolosako batzokian izan ginela, gurasoekin. Aitak batzokiko antzezlanetan parte hartzen zuen; barregarrizkoak ziren, gehienak. Hango izenak entzun genituen gero: Ramon Larrañaga, Doroteo Ziaurriz, Pepe Izagirre, Jesus Elosegi, Antonio Maria Labaien, Aitzol, Lizardi... Askotan entzun nion gure aitari esaten Lizardiri Tolosan egindako hileta bezalakorik ez zuela bizian ezagutu. Milaka lagun bildu omen ziren. Tolosako batzokiko zuzendari izan zen, eta Perot lantegiko gerente. Jakina da lanetik irten eta Lizardi askotan joaten zela Urkizu aldera. Hil ondoren, oroitarria egin zioten han, baina gerra garaian han inguruko baserritar frankista batek txikitu egin zuen, eta harriak bertan utzi. Mutitegi baserrikoak, orduan, harriak gurdian hartu eta etxean gorde zituen. Handik hogeiren bat urtera, gure anaia Mikelek —Mutitegiko alaba batekin ezkondua baitzen—, Antonio Maria Labaienek eta koinatuak atzera lehengo tokira igo zituzten harriak, gurdian. Gero, Larrarte aita-semeek berritu zuten oroitarria. Inguruko lizarrak, berriz, gure senideek zaindu izan dituzte, eta orain ere gure ilobak txukuntzen du tokia urtero.\nArestian esan duzunez, gerra ondoan erbestean izan zenuten aita.\nFranco nagusitu zen! «Patxi gaizto», esaten zion gure aitak. Etsaiak Tolosara inguratu zirenean, errekete eta faxistek errepublikarrak eta abertzaleak atxilotzeari ekin zioten. Baita bide bazter eta hilerrietan tiroz hiltzeari ere, batere motiborik gabe. Gure aitari ere iritsi behar zitzaion txanda, nonbait, baina erreketeen buru egiten zuena laguna zuen, eta ihesi joateko esan zion gure aitari, hilko zutela bestela. Eta alde egin behar, etxean emaztea eta lau seme utzita; 2 urte zituen txikienak, 7, berriz, zaharrenak. Eta eskerrak alde egin zuen! Hiru bider etorri ziren gurera aitaren bila! Gauaren erdian beti. Aita berriz, inguruan, Aiako herrian ezkutatuta egon zen lehenengo, baina, azkenean, Baztanera joan, eta Luis Iribarren lehengusu txikiak —erreketea zen— lagundu omen zion mugaraino. Handik, Sarara bidean, Anduitzeko bordan egon zen. Agure bat topatu omen zuen, haur ttiki bati kantatzen: Iruten ari nuzu... Beste iheslari asko ere baziren han, jakina. Joxemiel Barandiaran, Mentxaka —Gasteizko katedraleko kanonigoa—, On Pello Zubeldia lizartzarra, Bonifazio Etxegarai —Karmelo idazlearen anaia—, Langarika —Dalmazio ziklista famatuaren aita—, eta haurrak, haur asko, bizkaitarrak, aitak esaten zuenez.\nZuen aitak erbestetik idazten zizkizuen eskutitzen berri eman zenuen Erlea aldizkarian.\nAitak maiz idazten baitzigun! Ni oso ume nintzen, eta zer eta nola idazten zuen ez nuen ulertzen, baina pozgarriak zitzaizkigun aitak bidaltzen zizkigun postalak. Hemengoetan, Franco, Jose Antonio [Primo de Rivera], erreketeak, pelaioak... agertzen ziren. Hangoetan, animaliak, dantzariak, txistulariak, musikariak, zezenketak... Aitak bi postal bidaltzen zituen, bata bi anaia zaharrentzat, bestea bi txikiontzat. Baina haietan aldatuta ageri ziren gure izenak: Miguelito, Javiercho, Antonito eta Inacito ginen; «ilobak», ez semeak. Eta berak ere ezizen bat erabiltzen zuen: Magdalena Arraiet. Esan dut aita oso antzerkizalea zela, eta, beharbada horregatik, erraza egin zitzaion delako Magdalena horren paperean sartzea. Batean, etxekoandreak soineko berria egin ziola esanez idatziko zigun. Bestean, senargaia zuela eta ezkontzekotan zela... Horrelakoak. Gure amari idazten zion, baina «adiskide estimatua» esanez zuzentzen zitzaion, gaztelaniaz, postalak zentsuratuko ote zituzten beldurrez. Zioen familia baten haurrak zaintzen ari zela, neskame, baina, benetan, joan berritan harakin aritu zen Donibane Garazin, eta ondoren, berriz, egur-zerran Akizen. 1936ko azaroaren lehenean alde egin zuen, eta 1941eko apirilaren 21ean itzuli. Lehenago, alemanak Frantziara sartu ziren, eta hemendik hara ihesi joandako gazteak gerrara eramaten zituzten. Gure aitari ere deitu zioten, baina 45 urte beteak zituen eta, gainera, lau seme ere bai! Gure amak gu lauron argazkia bidali zion, guraso zela erakusteko, eta halaxe libratu zen Bigarren Mundu Gerrara joatetik.\nEta bitartean zuek Tolosan, amarekin. Ez zen erraza izango.\nOso garai zaila izan zen. Arrazionamendua indarrean jarri zuten: kartilla bat genuen, kupoiak mozten genituen handik erosketak egiteko. Behin, kartilla hartu eta Ibarrara bidali ninduten, Zelaiaren dendara. Azukrea, pezeta batena bakarrik saltzen zuten. Adibidez. Berdin tabakoa. Ahal zen moduan bizi zen jendea. Gure etxeko patioan hegazti asko izaten zen balkoietan. Nire anaia Xabierrek kukurruku egiteko zaletasuna zuen —orain ere badu—, eta kukurruku jotzen zuen edozein garaitan; berdin gauerdian! Xabierrek kukurruku jo, eta kukurruku eta kakaraka jartzen zituen patio hartako oilar-oilasko guztiak! Baina urte gogorrak izan ziren. Gure etxe ondoan bazen familia bat, euskaldunen eta euskararen etsaia. Aita erbestean genuela, leihoa zabaltzen zuten eta kantari hasten ziren, guk entzuteagatik: Laster etorriko da don Karlos gurea, karlistaz betea, eta tiro eta tiro eta tiro etsaiari, eta tiro eta tiro nazionalistari!!! Azken hitzak, eztarria behartuz. Haiek isiltzen zirenean, berriz, ama-semeok euskarazkoak kantatzen genituen, Uso zuria, Hara nun diran, Gernikako Arbola, Gora ta gora Euskadi... baina hau, Gora ta gora, isil-isilik, bestela bertan genuen salaketa! Gerratik edo kartzelan egonda etortzen zirenek kantatzen zutena ere kantatzen genuen: Kristorenak, Kristorenak gera, Kristorenak hartuta etorri gera...\nErbestean bost urte igaro eta itzuli zitzaizuen aita. Orduan zer?\nEta etorrita ere, kontuak. Erbestera joan aurretik bere osabarekin aritu zen lanean, harakin, baina erbestealditik etorri zenerako, osaba hark semea lanean hasia zuen, eta gure aitarentzako lanik ez! Eta, bestalde, isuna, ihesi joan zelako. 50.000 pezeta! Dirutza handia zen garai hartan. Gero, barkatu zioten, eta eskerrak: ez zuen pagatu beharrik izan. Maria Pilar Sansineneari 500.000 pezetako isuna jarri zioten, eta haren senar Jesus Elosegiri hogei mila durokoa. Luis Azkueri, 50.000koa. Pedro Arraizi, 45.000koa. On Migel Apeztegia Tolosako parrokiako apaizari, bi milakoa. Esaten da apaiz euskaldunek Francori lagundu ziotela, baina asko izan ziren aurpegia eman ziotenak, bateko Mateo Mujika, besteko Jose Ariztimuño Aitzol eta beste asko. Hil ere egin zituzten apaizak... Aita Iparraldetik etorri berritan, euskal festa egin zen Tolosan, falangisten ikur eta bandera artean. Zerkausian, herriko musika banda Gernikako arbola jotzen hasi zen, eta gure aita kantari! Laster etorri zitzaion bat, isiltzeko esanez: «Bestela, kartzelara sartuko haute!». Euskal kutsua zuen guztiaren aurka zeuden agintariak, eta herria ere bai. Francoren inguruko zerbait zenean, ardiak bezala, artaldean joaten ziren denak atzetik.\nHorixe Tolosako giroa gerraondoan...\nGerra aurreko lana galduta ere, urte batzuetara beste harategi batean hasi zen, harakin. Behin, guardia zibilak etorri zitzaizkion: «Zer ari zara esaten txerri kontuak Francori buruz?». Eta aitak: «Egia da. Txerria hil eta atarian jarrita zeukala lapurtu egin diote Leaburuko Franco Iturriotzi!». Garai hartan beldurgarriak ziren guardia zibilak. Eskolara hasi ginenean, berriz, dena gaztelania zen. Are gehiago, «¡¡¡Habla en cristiano!!!», esaten ziguten. Kalean ere maiz entzuten zen hori... Eskolapioetan fraide gehienak nafarrak ziren. Ramon Labaien zenari entzun nion behin bilera batean esaten eskolapioek kalte handia egin ziotela euskarari Tolosan. Egia izango da. Gure aitak kontatu zigunez, Emeterio Arresek ere —tolosarra— gorroto zien eskolapioei. Arrazoia? Zigortzen zutenean lurrari muin ematera behartzen zutela. Arresek berak gure aitari esana da hori.\nZuek ere eskolapioetan ikasiko zenuten gero...\nBai, gure aitak bezalaxe. Apaiz edo irakasle gutxi ziren han euskaldunak. Baina, hala ere, euskaraz etxean behar du lehenengo. Eskolan gaztelaniaz zen dena, eta elizan, kantu asko, latinez. Baina gure etxean beti-beti euskaraz egiten zen dena. Hitz bat gaztelaniaz egin eta laster entzungo zen: «Euskaraz!». Eguberritan, Gabon egunean, haurrak ateratzen ziren, etxez etxe kantari, jaiotza hartuta. Haietako asko, buruan txapel gorria jantzita ateratzen ziren, Dale a la zambomba eta horrelakoak kantari. Gu artzain jantzita irteten ginen, buruan txapela, baina beltza edo urdina —ez gorria!—, euskarazko kantak kantatuz. Txapel gorria jantzita ibilitakoak Tolosan badira oraindik!\nIdatziak dituzu zure oroitzapenak...\n2010ean hasi nintzen idazten. Urteetan zehar izandako gorabeherak nolabait idazteko esan zidaten etxekoek, eta horixe egin nuen zenbait urtez. Nire bizia arrunta, xumea eta hutsa izan da. Nire trebezia idazten, berriz, hutsaren hurrengoa. Hala eta guztiz ere, zerbait idatzi dut, bai, baina etxekoentzat. Besterik ez bada ere, XXI. gizaldian bizi diren gazteei urteetan izan diren aldaketa era guztietakoak adierazteko.\nEra guztietako aldaketak, diozu.\nNire ustez, aldaketarik handiena garbitasuna izan da. Duela 70 urte oso etxe gutxitan zeukaten dutxa. Asteburuetan, herriko bainuetxera joaten ginen, etxetik toaila eta xaboia hartuta; xaboia etxean egiten zen orduan! Jende asko joaten zen hara garbitzera. Inguruan garbitoki handi bat zuen, harraska askorekin, eta hantxe garbitzen zuten arropa emakumeek. Orduko garbitasun ezak bistakoak zituen ondorioak... Hango zorri eta arkakuso eta hango tximutxak! Ilunean etxeko sukaldera sartu, eta labezomorroak. Kalean, zenbait tokitan, arratoiak! Garbitasuna dela-eta, gogoan daukat nola etorri ziren arropa garbitzeko lehenengo garbigailuak ere. Geroago, irrati-telebistak...\nTolosako apustu kontuak ere kontatuak dituzu.\nBai. Bi gauza, behintzat, badira Tolosari berezitasuna eman diotenak: apustuak eta feriak. Esate baterako, garai batean astelehenero jendetza biltzen zen Justizia plazan. Baserritarrak menditik jaisten ziren beren abereak ekarriz, eta plaza guztia betetzen zuten. Esne-behiak, adibidez, errapeak esnez beteak ekartzen zituzten, dariola, jetzi gabe, esne iturri oparo zirela erakusteagatik. Hankabiko piztiaren jokaera ere aztertzekoa zen... Apustuak direla-eta, igandero zen zerbait: pilota, sega, aizkora, korrika... Tongoak ere izaten ziren, noski. Kontatzen zuten, behin, pilota partida jokatzen ari zirela, eta hogeitabana! Inork irabazi nahi ez. Egin du azken sakea batek, eta motz, arrastora iristen ez zela. Ekarri behar zuenak, berriz, botea egin aurretik jo airez, eta txapapera bota zuela. Partida galdu zuen —nahita—, baina galdu zuenak irabazi zuen dirua!\nZeure lanekoak ere kontatu dituzu, batera eta bestera egindako lan-bidaia eta ibilerak...\nAlemaniako Winkler Dünnebier fabrikarentzat egin nuen lan, mekanikari, urte askoan, Anoetan. Hartan ari nintzela, behin Neuwied hirira joan ginen lanera; han zegoen enpresaren etxe nagusia. Hotelera heldu eta hiruzpalau gizonezko, garagardoz ondo aseak. Nongoak ginen galdetu ziguten. Guk ez genekien alemanez, baina itzultzailea genuen ondoan. Hark, euskaldunak ginela erantzun zien. Haietako batek, orduan: «Yo legión Condor. Bum!!! Gernika!». 1967ko martxoaren hasieran izan zen, gure hirugarren umea jaio aurreko hilabetean. «Yo legión Condor. Bum!!! Gernika!». Artean, frankistek Gernika abertzaleek erre zutela esaten zuten garaia zen.\nAntonio Maria Labaienena


Uztaritzeko IDOKI merkatu ederra ! - IDOKI Euskal Herriko Etxe Ekoizleak\n> Uztaritzeko IDOKI merkatu ederra !\nUztaritzeko IDOKI merkatu ederra !\nBaldintza guziak beteak ziren IDOKI merkatu eder baten egiteko Uztaritzen.\nIguzkia lagun, IDOKI etxe ekoizleek eta artegintzako eskulan egileek mahainak goizik jarri dituzte Bilgune gelaren inguruetan, kalitateko etxe ekoizpen eta artelanak erakusteko asmoz. Tolosa aldeko bi laborarik lehen edizio hortan parte hartu dute.\nOihaletxearen azpian, DOKI matahami lehiaketa alaitu dute tokiko sei taldeek, matahami gurmantak eginez denek.\nEguerditan, IDOKI pintxoak gozatu ditugu.\nIDOKI matahami lehiaketa : gurmanta bezain alagera\nErregina Sarrosquy eta Sonia Damestoyren "Sorginak"taldeak du IDOKI matahami lehiaketaren lehen saria "Mihigainen zaltza" matahamiarekin. Mamiñoren fruitu ziropa hautatu zuten merkatuan. Ahurtiko "La Galupe" jatetxean bazkari goxoak gozatzen ahalko dituzte.\n"La Provendie" taldeko lankideek "Cré-becquoise" matahami gazi-gozoak egiten dituzte, Goxoan ahuntza gasna, Ihitia sagarnoa eta Belazkabietan egin sagar gelera Ezpeletako biperrarekin. Ez da dudarik IDOKI zareko ekoizpenekin jakinen dutela zer egin.\nUztaritzeko "The Warriors" taldeak kolorezko matahamia egin du "zemerona berdezko bazterrak" Elurti zemerona eta Mamiñoren sagar-irasagar gelerarekin egina. Publikoaren saria ere ukan dute. Umore ona jarri dute goiz osoan oihaletxearen azpian.\nHaurren kategorian, "Hirondelles" ekipak, "udaberriko kono" gurmanta bat egin dute Esnekiak gurina baliatuz. Haurrek etxalde bisitak egiten ahalko dituzte : Ezpeletako Belazkabietan astoz ibilaldi bat eta Idek'IDOKI etxalde bisitak.\nUztaritzeko beste bi taldeek parte hartu dute : "Uztaritzeko herri kirol neska taldea" eta "Zortziko".\nParte hartzaileek guziak, ttipi ala handiak, bihotz-bihotzetik eskertzen ditugu, haiek gabe ez baita IDOKI matahami lehiaketarik izaten ahal. Biba zuek eta eskerrak !\nIDOKI merkatu berria Uztaritzen : lehen edizioa...\nUztaritzeko IDOKI merkatu berrian jendea goizetik ibili da azkar, giro goxo bat lagun.\nGoiz ondarrean, luzeko pilota partida bat bazen merkatu ondoko arrabotuan.\nTolosa aldeko bi laborari gure artean ziren, Uztaritzeko eta Gipuzkoako herriaren arteko parezkatze harremanak indartzeko : Aitor Otaegi euskal xerri hazlea eta Joseba Baez behi gasna egileak hor ziren.\nAspalditik Euskal Herriko artegintzako eskulan egileekin lan egiten dugu, IDOKI etxe ekoizleen bezala, haien ekoizpena berek lantzen eta bururaino eramaiten baitute.\nEuskal Moneta elkarteak informazio gunea atxiki du, euskoaz eta euskokartaz xehetasunak ekarriz. Euskal Herriko hainbat merkatuetan aurkitzen diren IDOKI etxe ekoizleek euskoak hartzen dituztela ohartarazten ahal da. .\nUztaritzeko Dendariak elkarteak joste-tailerrak aurkeztu ditu.\nSarde-Sardexka elkarteak haurren xokoa biziarazi du, lotura eginez janariaren kalitatea, laborantxako moldeak eta inguramenaren artean.\nMerkatuaren aitzineko astean, Uztaritzeko eskoletako 120 bat haurrek Sarde-Sardexkaren tailerretan parte hartu dute. Tokiko eta kalitateko janariaz ere mintzatu dira IDOKI etxe ekoizleen ofizioaz mintzatuz.\nUztaritzeko IDOKI merkatuaren lehen edizioa ederki joan da. Esperantxa dugu elgar atxemanen dugula heldu den urtean IDOKI merkatuan.


Joan etorriko bidaiak erakusketa ikusgai udaletxe azpiko aretoan . diariovasco.com\n'Joan etorriko bidaiak' erakusketa ikusgai udaletxe azpiko aretoan\nTxefo Artea Tailerrak antolatuta, egurra da protagonista; azaroaren 11ra bitartean egongo da bertan\nErakusketa berri bat dago ikusgai hain zuzen 'Joan etorriko bidaiak' izenburupean.\nTxefo Artea Tailerraren erakusketa da. Bertan egurra da bidaiak gidatzen dituen mapa eta iparrorratza, gertuko basoetara eta urrutiko banbuzaletara iristeko modua.Motozerra, gubia eta aihotzaz landuriko eskulturen erakusketa da. Joan-etorriko bidaiak kontatzen dituen egurra.\nUrriaren 17an ireki zen erakusketa eta azaroaren 11ra bitartean ikusgai izango da, Ormaiztegiko udaletxe azpiko aretoan, astelehenetik ostiralera, 18:30etik 20:00etara bitarteko ordutegian, sarrera librea delarik.


EKOGUNEko Jon Ander ere izan dute bidelagun, ESTI eta IGONErekin batera,\nGelan lantzen ari direnarekin lotuta ESKALA lantzeko jarduerak egin dituzte, beste zenbait ekintzen artean. "Hegazti deitzaileak" ere erabili dituzte, bideo laburren ikusten den bezala.\nBukaera aldean beste mota bateko abenturak ere bizi izan dituzte. Batzuk luzaroan gogoan izango dute gaurko eguna.\nBideoa. Hegazti deitzailea.mp4


Datuak biltzea: Planteatu diren ikerketa-lerro guztiek hainbat organismoren datuak eta dokumentuak eskatzen dituzte (batzuetan 17 autonomia-erkidegoetakoak). Lagundu prozesu neketsu horretan.\nEspezialistak: Guretzat erabilgarria izan daitekeen zerbaitetan eskarmentua baduzu, idatzi. Hasteko, honakoak bururatzen zaizkigu: legeen edo ingurumenaren arloko adituak, ekologistak edo kazetariak.\nOihartzuna eta bloga: Lan erabakigarri honetarako, ahal beste laguntza behar dugu. Adibidez, aplikazioan interesatutako erakundeekin edo komunikabideekin harremanetan jartzeko, edo gure blogerako idazteko.


Donostiako Fires hustu du Ertzaintzak\nGaurko zegoen ezarrita Donostiako Fires Lantegi Berreskuratuaren desalojoa, eta ertzainak gauerdian bertaratu dira. Hiru pertsona zeuden barruan, baina kanporatu egin dituzte. Eraikina eraisteari ekin diote dagoeneko.\nAñorgako (Donostia, Gipuzkoa) Fires Lantegi Berreskuratuaren hustea gaurko, irailaren 28rako, zegoen finkatuta. Ertzaintza gauerdian bertaratu da espaziora, hura desalojatzeko asmoz. Gunean bizi ziren hiru lagun zeuden barruan, baina kaleratu egin dituzte. Antza, ertzainek ez diete utzi barruan dituzten gauza guztiak ateratzen.\nEspazioa hustean, 10:00ak pasatxo zirenean, alde egin du Ertzaintzak. Makinekin lanean hasi dira jada, eta martxan da eraikinaren eraisketa.\nDesalojo saiakerak aurretik\nAurretik ere salatu dituzte desalojo saiakerak Fireseko kideek. Esaterako, iazko apirilean joan ziren Ertzaintza eta eraikinaren legezko jabea, proiektuaren aurkako prozesu judiziala dagoeneko martxan zenean. Haien aginduz, gune barrura sartu ziren zenbait langile, eta barrua arakatu zuten.\nEtxebizitzak eraiki nahi dituzte Firestone kokatuta dagoen eremuan, eta horregatik hustu eta eraitsi nahi dute. 2015ean birjabetu zuten eraikina, Maiatzaren Lehenean.


Argia eskala nanometrikoan menderatzeko bidea aurkitu dute | Gizartea | Berria\nArgia eskala nanometrikoan menderatzeko bidea aurkitu dute\nCIC Nanoguneko ikertzaileek modu teorikoan aurreikusitako argiaren portaera berezi bat deskribatu dute aurrenekoz. Aurkikuntzak gailu optikoak garatzeko aukera eman lezake\nIrene Dolado ingeniaria, CIC Nanoguneko ikertzaile taldekideekin: Francisco Javier Alfaro, Rainer Hillenbrand eta Peining Li. JUAN CARLOS RUIZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi\n2018ko otsailak 28 - Donostia\nOso tamaina txikiko gainazal batean argiaren portaera berezi bat abiatzea lortu dute CIC Nanoguneko ikertzaileek. Gainazal horretan argia ezohiko moduan hedatzen denez, aurkikuntzak bidea eman dezake halako materialei etekin handiagoa ateratzeko. Aste honetako Science aldizkarian eman dute aurkikuntzaren berri. Artikuluaren egile nagusia CIC Nanoguneko ikertzaile Peining Li izan da; DIPC Donostia International Physics Centerreko eta Kansas Estatuko Unibertsitateko zientzialarien laguntza izan dute egitasmoan.\nArgiaren ohiko portaera aintzira batean botatako harriak sortu ohi dituen uhinen irudiarekin alderatu daiteke. Halakoetan, uhinak modu zirkularrean garatzen dira, ingurune homogeneoan zabaltzen ari direlako. Modu teorikoan, baina, fisikariek aurreikusia zuten gainazal jakin batzuetan argiak bestelako zabalpena izan zezakeela. Orain, laborategian, egoera hori martxan jartzeko eta argiak egindako bidea deskribatzeko gai izan dira zientzialariak. Behatu ahal izan dutenez, iturri zehatz batetik bideratutako argiak norabide jakinetan eta fronte irekietan zabaltzen dira gainazalean zehar.\nCIC Nanoguneko ikertzaile Irene Dolado ingeniariaren hitzetan, «funtsean, aurrenekoz, gai izan gara metagainazal hiperboliko batean uhinek izan ohi duten hedapenari buelta emateko». Gainazal hori eraikitzeko dauden zailtasunak nabarmendu ditu: «Oso eskala txikietan lan egiten dugunez, konplexutasun handiko teknikak erabili behar izan ditugu».\nTamainaren neurria irudikatzeko, naturan ohikoak diren adibidetara jo du adituak: «Inurri batek bost milimetro inguru ditu luzeran. Tamaina hori mila aldiz erdibituz, odoleko globulu gorri baten neurria izango genuke: lau mikra inguru. Globulua bi mila zatitan txikituz gero, molekula txikien tamaina eta DNAren erradioaren tamaina dugu: 2-12 nanometro inguru. Gu eskala horietan ari gara lanean».\nIkerketa hori aurrera eraman ahal izateko, puntako teknologiak baliatu dituzte. Materialak fabrikatzeko, elektroi sorta bidezko litografia izeneko teknika baliatu dute. Kansas Estatuko Unibertsitateak (AEB) helarazitako boro nitrurozko xafletan aurretik diseinatutako irudia grabatzea lortu dute. «Eskultore batek zizela erabiltzen duen modu berean, guk elektroi izpiak erabiltzen ditugu nahi dugun irudia gainazalean txertatzeko», argitu du Doladok.\nHorrelako eskaletan lan egitean, doitasuna guztiz premiazkoa da. «Material hauetan bidaiatzen duten polaritoiak energia bereko fotoi uhinak baino ehun aldiz txikiagoak izan daitezke. Horrek esan nahi du, funtsean, argiaren uhin luzera ehun aldiz txikitu dezakegula». Modu sinple batean esanda, polaritoiak elektroien eta fotoien artean dauden partikulak dira. Materiaren eta argiaren arteko partikula hibridoak lirateke, beraz, eta uhin luzera oso txikikoak. Hain ezaugarri bereziak dituzten partikula horiek ezagutzeak polaritonikaren jaiotza ahalbidetu du: fotonikaren eta elektronikaren arteko diziplina bat.\nGainazalean argiak izandako emaitza ikusi ahal izateko, irudi infragorriko teknika bat baliatu dute. Zehazki s-SNOM Eremu Hurbileko Ekorketa Mikroskopio Optiko bati esker ikusi ahal izan dituzte emaitzak. CIC Nanoguneko Nanooptika taldeko buru Rainer Hillenbrand Ikerbasque ikertzaileak parte hartu zuen mikroskopio berezi horren jatorrizko garapenean.\nErabilitako boro nitruroaren ezaugarriak oso bereziak dira. «Material horrek argi infragorria oso ondo mugatzen du. Gainera, materiala xaflatan moztean, oso geruza meheak lor ditzakegu. Horrela, zenbait nanometroko lodierak eskuratzen ditugu. Gurea 20-25 nanometrokoa da».\nMaterial horrek izan ditzakeen garapen praktikoei dagokienez, ikertzaileak uste du aurkikuntzak bidea eman dezakeela gailu optikoak garatzeko; bereziki, seinaleak atzemateko eta prozesatzeko. Tamaina txikiagoko gailuak lor litezkeela pentsatzen du Doladok. Azken helburua argia konprimatzea dela nabarmendu du. «Gailu optikoetan bereziki, argia konfinatzea funtsezkoa da. Gurea oinarrizko ikerketa izanda ere, argia menderatzea oso erabilgarria izan daiteke. Oraingoz, oso eskala txikian argia norabide batean kontrolatzea lortu dugu».\nLaborategi batetik ateratzen den teknologiak etorkizunean izan dezakeen garapena asmatzea zaila bada ere, ikertzaileak argi du sentsore kimikoak hobetzeko baliagarria izan daitekeela. «Batez ere molekula geruza finak atzemateko».\nKasu honetan, fenomenoa laborategian sortzea lortu dute. Hemendik aurrera, baina, ikertzaileek ikusi nahi dute ea naturan bertan antzeko ezaugarriak dituzten materialak lortzeko aukerarik ote dagoen. «Fabrikazioak berezko mugak ditu. Gure kasuan, 20-25 nanometroko lodieraz ari gara, baina naturan agian txikiagoak izan daitezke».


Asteazken honetan, Arabako Batzar Nagusiek beste osoko bilkura bat egin dute Probintzia Jauregian, eta hasteko, Ganberako presidenteak dei egin dio Zigor Eguia Suances prokuradore berriari, zeina EAJ-PNV batzarkide taldeari atxikiko zaion Ainhoa Campo Arenazaren ordez.\nJarraian, osoko bilkurak modu metatuan eztabaidatu du Elkarrekin Araba (Podemos-Ezker Anitza-Equo) batzarkide taldeak aurkeztutako bost foru-arau proposamen aintzat hartzea, ondarearen, sozietateen, PFEZaren, jokoaren jardueren gaineko zergen eta jokoaren gaineko zergaren aldaketei buruz. Horiek guztiek Arabako Foru Aldundiaren aurkako irizpidea izan dute, eta aintzat ez hartzea erabaki da, EAJ-PNV, Euskal Sozialistak eta Arabako Popularrak batzarkide taldeen aurkako botoekin. EH Bildu eta Elkarrekin Araba (Podemos-Ezker Anitza-Equo) batzarkide taldeek aldeko botoa eman dute.\nCovid-19aren aurkako prebentzio-neurri gisa espazioa aireztatzeko behar den atsedenaldiaren ondoren, saioa berriro hasi da, Arabako Popularrak batzarkide taldeak aurkeztutako mozioren eztabaidarekin. Hori Arabako udalerrien arteko mugikortasuna malgutzearen alde egiten zuen eta gai honi dagokionez EAJ-PNV eta Euskal Sozialistak batzarkide taldeek aurkeztutako zuzenketa onartu da.


Itziar Ituño izango da bertsokide Hitzetik Hortzeran — Bertsozale Elkartea\nItziar Ituño izango da bertsokide Hitzetik Hortzeran\nTelebistan, antzerkian eta zineman egindako bideaz arituko da eta 2012an Basauriko San Fausto jaien pregoian botatako bertsoaren xehetasunak ere azalduko dizkigu. Aste honetan Basauri, Urepele eta Iurretako bertsoaldi onenak eskainiko ditugu eta, historikoen atalean, Andoni Egañak bederatziko txikian botatako hiru bertso berreskuratuko ditugu.\nTelebista-ikusleentzat aurpegi ezaguna da Itziar Ituñorena. Goenkale saio ospetsuan egindako lanaz gain, zineman eta antzerkian ere zaildutakoa da eta, besteak beste, Loreak film txalotuan aritu zen. Basauriarra izango da igande honetan Hitzetik Hortzerako gonbidatua eta, besteak beste, 2012ko Basauriko San Fausto jaien pregoian bota zuen inguruko xehetasunak kontatuko dizkigu.\nHala ere, plazako jardunak beteko du tarterik handiena aste honetako programan ere. Besteak beste, Oihana Bartra eta Jone Uria parrandan elkarrekin dabiltzan ama-alaben paperean entzungo ditugu; zorriak dauzkaten haurren larrutik umoretik hazka egingo digute Sustrai Colinak, Maialen Lujanbiok, Igor Elortzak, Jon Maiak, Alaia Martinek eta Unai Iturriagak; Espainiako legioko ahuntzaren bahiketa misteriotsuaz ariko da Jon Maia; etxe huts batekin zer egin erabakitzen ahaleginduko dira Amets eta Maddalen Arzallus; alkoholemia kontrol batean elkartuko dira Jon Maia, Maialen Lujanbio eta Amets Arzallus... Basauri, Urepele eta Iurretako saioetako bertsoaldi onenak eskainiko ditugu aste honetako programan.\nAndoni Egaña bederatziko txikian\nHorrez gain, gogoratzeko moduko bertsoaldi bat ere berreskuratuko dugu. Arkaitz Estiballesek ariketa zaila jarri zion Andoni Egañari 2006an Basaurin: hiru hitz emanda, bederatziko txikian hiru bertso kantatzeko eskatu zion. Bertsolari batentzat dagoen neurri zailenetakoa da bederatziko txikia, eta maisuki bete zuen bere lana Zarauzko txapeldunak.\nItziar ituño, igande honetan gonbidatu.


FAOk baliabide genetikoak eta GEOak eztabaidatzen ditu | Consumer\nFAOk baliabide genetikoak eta GEOak eztabaidatzen ditu\nJabetza intelektualeko eskubideek baliabide genetikoetarako sarbidean, genetikoki eraldatutako organismoetan (GEO), ingurunearekin duten erlazioan, hazi antzuen ekoizpenean eta komertzializazioan eta GEOetatik datozen geneak barietate tradizionaletara eramateko aukeran duten eragina dira Nekazaritzarako eta Elikadurarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) eztabaidatzen dituen gaietako batzuk.\nTopaketa Erroman egin zen, urriaren 14tik 18ra, Elikadurarako eta Nekazaritzarako Baliabide Genetikoen Batzordearen (CRGAA) bederatzigarren bilera arruntean. Topaketa horretan, biodibertsitateari, bioteknologiari eta etikari eta haien arteko harremanei buruzko gaiak aztertu ziren, eta bioteknologiei buruzko portaera-kodeak garatzeko aukeraz eta landare-germoplasma biltzeaz eta transferitzeaz eztabaidatu zen.\nCRGAAk Kontserbaziorako Mundu Fondoa garatzen lagundu du. Funts hori FAOren eta Nazioarteko Nekazaritza Ikerketari buruzko Talde Aholku-emailearen (GCIAI) nazioarteko ekimena da, ex situu, elikadura-osasunerako baliabide fitogenetikoen bildumen kontserbazioa finantzatzeko.\nBestalde, FAOko kide diren herrialdeek azterketa bat eskatu dute osasunerako eta ingurumenerako biosegurtasun-neurri posibleei buruz, gai horiek bioteknologiei buruzko portaera-kodearen zirriborroan sartzea aztertzeko. Bileran, gainera, baliabide genetiko begetalen edo fitogenetikoen mundu-sistema, baserriko animalien baliabide genetikoetarako mundu-estrategia baten garapena eta agrobioaniztasunari eta bioteknologiei, biosegurtasunari eta etikari eta nekazaritza organikoari buruzko FAOren jarduerak aztertu dira.\nHona hemen ateratako ondorioetako bat: hurrengo hiru urteetan, lehen txostena egin behar da, baserriko animalien baliabide genetikoen mundu-egoerari buruz, eta Elikadurarako eta Nekazaritzarako Baliabide Fitogenetikoei buruzko Nazioarteko Itunaren lanei ekin behar zaie. Itun horren helburua da baliabide genetikoak, horien erabilera jasangarria eta erabileraren ondoriozko onuren bidezko banaketa zaintzea.\nbaliabide genetikoak bioteknologia fao fitosanitarios-eu


Eman zure botoa argazki gustokoenari! - Elgoibarko Udala\nEman zure botoa argazki gustokoenari!\n2020 - 6 - 22\nGaurtik aurrera eta ekainaren 26ra arte, Ludotekako I. Argazki Lehiaketan parte hartutako argazkiak bozkatzeko aukera izango da. Argazkien erakusketa bat egin da Kultur Etxeko aurreko lokalean (bonoak banatu zituzten lokalean), Errosario kalean. Gaur bertan jarriko dira argazkiak. Erakusketaren lekua aldatu egin da (aurreko prentsa oharrean Kultur Etxean eta Aita Agirren izango zela aipatzen zen). Botoak WhatsApp bitartez eman beharko dira, hurrengo telefonora mezua bidaliz: 656 74 07 93\nArgazkiaren originaltasuna, lorearen berezitasunak eta kolorea izango dira kontuan hartuko diren irizpideak irabazleak aukeratzeko orduan. Epaimahaia, herritarrez gain, Ludotekako hezitzaileek eta aditu batek osatzen dute.\nSari nagusia bat bateko kamera bat izango da eta ikuslearen saria, haririk gabeko entzungailu bat. Saridunen izenak, egungo egoera kontutan hartuta, ekainaren 29an aurkeztuko dira www.elgoibar.eus webgunearen bitartez, (@elgoigazte) Facebook kontuaren bitartez eta Ludotekako bazkideen familiaren arteko WhatsApp-aren bitartez.


Argindarra preziorik garestienean da oraindik ere | Ekonomia | Berria\nArgindarra preziorik garestienean da oraindik ere\nGasaren igoerak eta CO2 isurketengatik konpainiak ezartzen dituzten gainkostuek sorrarazi dute egungo egoera. Fakturak %30 inguru garestitzea aurreikusi dute\nGoi tentsioko linea bat, Bizkaiko herri batean. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nHego Euskal Herriko etxe gehienetan hilabete amaieran nabarituko dute kolpea, eta ez nolanahikoa, baldin eta prezioak oraingo mailan baldin badaude. Kontsumitzaile arrunt batentzat, %30 garestitu da argindarraren faktura urteko lehen hamaika egunetan. Aditu gehienak bat datoz: eskariaren handitzeak, energia berriztagarrien ekoizpen txikiagoak, eta, bereziki, gasaren prezioaren igoerak eragin dute egungo egoera. Gertatzen ari denak politikara ere egin du jauzia, eta Espainiako Gobernuak ikertzeko agindua eman du, baina lehen ondorioen arabera, ez du konpainia elektrikoen partetik jokabide zalantzazkorik ikusi.\nUrte amaieratik, maximo historikoetan dago argindarra. Atzo, handizkako merkatuan, batez beste 84,25 euro MWh-eko ordaindu ziren, igandean baino % 2,2 gehiago, baina ostiralean baino 10 euro gutxiago: egun horretan ezarri zen, hain zuzen ere, historiako bigarren preziorik garestiena. Gaur, iluntzean izango da maximoa, 21: 00etatik 22: 00etara, 114,02 euro MWh-eko; eta minimoa, berriz, 05: 00etatik 06:00etara: 55,18 euro MWh-eko.\nZaila da aurreikustea egunotan gertatzen ari denak zenbat egun iraun dezakeen. Energiaren merkatua oso aldakorra izaten da, eta faktore askoren menpe egoten da. Adibidez, abenduren 25ean, ordu batzuetan, ia doan izan zen elektrizitatearen prezioa (1,95 euro MWh-eko), energia eolikoaren produkzioak gainezka egin zuelako, haizete batengatik.\nAurreko astean, energiaren %47,4 berriztagarriek produzitu zuten. Horien ekoizpenean jaitsiera egon den arren, horrek soilik ez luke azalduko prezioen igoera. Horregatik, egunotako hotz boladak eragin duen eskariaren gorakada ere aipatu dute beste aditu batzuek: %15 gehiago aurreko hilean baino eta %5,8 gehiago iazko epe berarekin alderatuta. Baina zifra horiek ere ez datoz bat prezioaren %30eko igoerarekin.\nNola islatzen da igoera kontsumitzaileen fakturan?\nGertatzen ari dena ulertzeko, kontsumitzailearentzat ezinbestekoa da argindarraren faktura ulertzea. Kontsumoak ordaindutakoaren %35-40 suposatzen du. Gainerako zatia bidesarien kostu finkoek (horrekin elektrizitatearen banaketa ordaintzen da) eta zergek osatzen dute. Kontsumitzaileen elkarteen arabera, joerak orain bezala iraungo balu, 15 euro gehiago ordainduko ditu kontsumitzaile arrunt batek hil amaieran.\nHalaber, bi tarifa mota daude: arautua dutenek (PVPC) nabarituko dute gehien, kontsumitutako elektrizitatearen kostua eguneko orduko prezioen araberakoa delako. Merkatu librean dauden kontsumitzaileek, berriz, KWh-ko ordaintzen dute konpainia merkaturatzailearekin adostutako prezioan, eta tarifa finkoak izaten dituzte. Kontsumitzaile gehienak PVPCan daude, merkeagoa delako gaur egun, nabarmen. Eta kontagailu digitala dutenek (gehienek) ordukako prezioa ordaintzen dute.\nNola finkatzen da argindarraren prezioa?\nHori da gertatzen ari denaren gako nagusietako bat. Elektrizitatea sortzen duten enpresek eta merkaturatzen duten konpainiek egunero egiten dituzte eskaintzak hurrengo eguneko ordu bakoitzerako. Eskaintzaren eta eskariaren arteko orekak zehazten du prezioa. Prezioa ezartzeko orduan, energien mix-a egiten da: horretan energia merkeagoek dute lehentasuna, hala nola berriztagarriek eta nuklearrek. Eta garestienak, ziklo konbinatuko zentraletan edo ikatzean oinarritutakoak adibidez, sisteman sartzen azkenak dira. Energiagatik ordaintzen den azken prezioa eskaria estaltzen duen azken eskaintzak zehazten du. Beraz, merkeenekin eskari guztia hornitzea lortzen bada, energiaren truke prezio baxuagoa ordaintzen da. Hala ere, horiekin eskaera guztia betetzea lortzen ez badute, beste iturri garestiagoak gehitzen dira, ikatzezko zentral termikoek edo ziklo konbinatukoek sortzen dituztenak kasu. Azken horrek gas naturala erabiltzen du iturri nagusitzat.\nZer lotura dauka gasaren garestitzeak?\nGiltzarria da. Gasaren prezioa asko garestitu da azken aldian; batetik, hornidura arazoak daudelako Aljerian, eta, bestetik, eskaera askoz handiagoa delako munduko zati askotan, Europan hotz boladagatik, eta batez ere Asian, eta zehazki Txinan, jardun ekonomikoaren itzuleragatik.\nBaina ekuazio horri beste funtsezko puntu bat gehitu behar zaio: CO2 isurketen eskubideengatiko ordainketak: enpresek gehiago ordaindu behar dute horregatik, eta hori konpainia elektrikoek beren eskaintzetan beste gainkostu bat bezala sartzen dute kontsumitzaileen fakturetan.\nCO2 isurketen auziak zeresan ugari eman du energien merkatuan ezarri zenetik. Izan ere, gas zentralek erositako isurketa eskubide horien prezioa beste energien ekoizle guztiek ere kobratzen dituzte, baita igorle ez direnek ere, berriztagarriek, nuklearrek eta hidroelektrikoek, esaterako. Espainiako Gobernuak muga batzuk jarri zizkion horri 2007an, baina bi urte geroago indargabetu zuen erabakia. Datu bat: aurreko astean, sortutako energiaren % 47,4 berriztagarriek produzitu zuten eta ekoizpenaren %72,4 CO2 emisiorik gabekoa izan zen, Red Electrica de España (REE) operadoreak jakinarazi duenez\nJose Bogas Endesako kontseilari delegatuak atzo esan zuenez, energia elektrikoa garestia da «sektore elektrikoak bere gain hartu dituen karga batzuengatik», eta azpimarratu zuen ez duela zentzurik horiek «berak bakarrik» ordaintzeak.


Eguraldia Euskadin | Elurragatik abisu horia ezarri dute biharko | EITB Eguraldia\nElurragatik abisu horia ezarri dute biharko Euskadin\nElur-kota 800 metroren bueltan egongo da. Igande honetarako giro goibela espero dugu, izan ere, euria egingo du lurralde osoan.\nElur-kota 800 metroren bueltan kokatuko da bihar Euskadin. Argazkia: EFE / Donostia\nEusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologia Zuzendaritzak abisu horia ezarri du biharko Euskadin barnealdeko zonaldeetan elurteak izango direlakoan, 800 metrotik gora, hain zuzen ere.\nAbisua 06:00etatik 18:00ak arte izango da indarrean. Elur-kotak behera egingo du goizaldetik, 1.500-1.600 metrotik 1.000 metrora goiza aldera. Eguerdian, berriz, 800-1.000 metrotan kokatuko da. Hala ere, iluntze aldera, 1.300-1.500 metrora igoko da berriro.\nIgande honetarako prezipitazioak espero dira. Egunaren lehenengo partean prezipitazio handiak izango dira han-hemenka, eta arratsaldean, ordea, prezipitazio txikiagoak izango dira. Litekeena da mendi-zonaldeetan ekaitzak eta izotzaldi txikiak izatea. Bestalde, baliteke elur-geruzak 5 cm-ko lodiera izatea 1.000 metrotan.


Zegama | Euskadiko herriak eta hiriak | Turismoa Euskadi - Turismoa Euskadin\nIngurune naturala da, ezbairik gabe, Gipuzkoako herri txiki hau hain erakargarri egiten duen ezaugarrietako bat. Goierri eskualdearen hegoaldean dago Zegama, Oria ibaiko haranaren goiko aldean, Aizkorriko Parke Naturalaren magalean. Zuhaitzez betetako basoek estaltzen dituzten larreek eta kareharrizko gailurrek marrazten dute txoko honen paisaia ederra. Hala, makina bat ibilaldi egin ditzakete mendizaleek inguru honetan, batzuk zailagoak, eta beste batzuk errazagoak. Horietako batean, San Adriango tunel naturala ikus dezakete.\nAntzina Gipuzkoa eta Araba batzen zituen errege-bidea igarotzen da bertatik. Merkatari, artzain eta erromesen joan-etorrien lekuko ez ezik, Gipuzkoa barnealdetik igarotzen den Donejakue Bideko igarobide ere bada. Horrez gain, historiaurreko hainbat aztarna aurkitu dituzte Zegamako lurretan. Besteak beste, Bidaarte II eta Tartaloetxea tumuluak, Altzaniako estazio megalitikoan, eta Irumugarrietako tumulua, Brinkola-Zegamakoan.\nHerriaren erdigunera iritsi eta berehala, gure arreta bereganatuko duten eraikin ugari ikusiko ditugu. Tourseko San Martin elizak (XV-XVI), adibidez, Aizkorri (1.528 m) mendi tontorreko ermitako gurutzea (Gipuzkoako zaharrenetakoa) dauka barruan. Koruaren azpian, berriz, Tomas Zumalakarregi jeneral karlistaren mausoleoa bisita daiteke. Atari itzela duen udaletxea eta Kapitanetxea, Ugarte Dorrea, Aitamarren (herriko eraikinik zaharrena) eta Mazkiaran Barrena etxeak ere nabarmentzeko modukoak dira. Inguruotan, gainera, baseliza ugari daude. Sancti Spiritu, Gurutze Santua, San Adrian, Otzaurteko Andra Mari eta San Pedro zenbait adibide baino ez dira.\nKultur eta kirol ekitaldi asko antolatzen dituzte Zegaman urtean zehar. Zegama-Aizkorri mendi-maratoia munduko txapelketarako puntuagarria da eta jende andana erakartzen du urtez urte. Ibilbidea gogorra da oso, baina paisaia ezin ederragoa da. Apirileko lehen igandean, Erlezain Eguna ospatzen da eta eztiarekin egindako postreen lehiaketa egiten dute. Azaroan, berriz, San Martin azokan, abereen erakusketa, gazta lehiaketak eta pilota partiduak izaten dira.\nAzkenik, Espiritu Santuaren Pazko egunean, Arantzazuko Santutegira joaten dira pelegrinazioan zegamarrak.


House of Cards telesailaren bosgarren denboraldia: "We make the terror" — Zinema Uneak\nHouse of Cards telesailaren bosgarren denboraldia: "We make the terror" House of Cards telesailaren bosgarren denboraldia: "We make the terror" http://www.zinemauneak.eus/albisteak/house-of-cards-telesailaren-bosgarren-denboraldia-we-make-the-terror http://www.zinemauneak.eus/albisteak/house-of-cards-telesailaren-bosgarren-denboraldia-we-make-the-terror/@@images/image\nZinema Uneak - 2017-01-23T14:33:00+01:00\nPasaden ostiraleko, Donald Trump, Estatu Batuetako presidente berriaren, zinaz baliatuz Netflix kateak House of Cards telesail famatuaren bosgarren denboraldia aurkeztu zuen txio baten.\n"We make the terror" ("Guk izua sortzen dugu") lemapean, 30 segunduko bideo bat eskegi zuten Twiterren. Aurkezpen bideo labur bat, baina informazio oso garrantzitsuarekin: estreinaldia data maiatzaren 30ean izango da!\nKevin Spacey eta Robin Wright protagonista nagusiak dituen ekoizpen honen bosgarren denboraldia pasaden urtearen hasieran baieztatu bazen ere, orain arte ez zegoen estreinaldi dataren inguruko informaziorik. Dirudienez, estreinaldiaren atzerapena katearen finantza kontuekin erlazionatuta dagoelarik.\nDena dela, Underwood senar-emazteen azpijokoen zaleak pozik egongo dira. Politika estatubatuarraren istorio makiavelikoenak bueltan bai daude.


Agurra – Aldiri Agurra – Aldiri\n2021-05-21 aldiri aldizkaria Leave a Comment\nAldiri aldizkariak hamaika urteko ibilbide oparoari amaiera emango dio. Denetara 44 zenbaki atera ditugu hiru hilabetean behin, eta askotariko gaiak plazaratzeko aukera izan dute artikulu-, azal- eta komiki-egileek. Zenbaki bakoitzak maila zientifiko zein artistiko ona izatea izan da helburuetako bat, eta kalitatea bermatzeko asmoarekin, artikulu gehienak “iruzkinduak” eta moldatuak izan dira.\n2009ko uztailean hasi zuen bidea aldizkariak 0. zenbakiarekin, Unai Fernandez de Betoño eta Ibai Gandiaga zuzendari zirela, eta Erredakzio Kontseiluan Agurtzane Elguren eta Ula Iruretagoiena zeudela.\n2009tik gaurdaino, aldizkariak bilakaera izan du, web-orrian honen “Paperekoak” atalean ikus daitekeen moduan. Baita gizarteak berak ere; izan ere, paperean argitaratzen diren hedabideak murriztuz joan dira, sareko agerkariak gailendu diren heinean.\nEzin dugu aipatu gabe utzi UEUren ekarpena, zeina ezinbestekoa izan den zenbaki bakoitza aurrera ateratzeko; bere babesik gabe Aldiri ez zatekeen argitaratuko.\nIbilbidea itxi aurretik, baina, 2021 honetan bi argitalpen egiteko asmoa dugu: batetik, aldizkariaren ibilbidea gertutik ezagututako autoreen ekarpenekin osatutako 45. zenbakia; bestetik, zenbakiak nortasunez jantzi dituzten azalei aitorpena egingo dien argitalpena. Urte berezia izango da, beraz, lau argitalpen beharrean bi izango dituena.\nAmaitzeko, zuri ere eskerrak, irakurle eta lagun. Ea etorkizunean beste proiekturen bat garatzeko aukera dugun eta orduan ere gure alboan zaitugun.\nAnartz, Ander, Ander, Ianire, Itsaso, Kepa, Laura.\nPrevious Article← 42. ZENBAKIA. “DOKTRINAMENDU ARKITEKTURAK”


Baigorrin laborantza lurrak prezio “damugarrian” saldu dituztela salatu dute | Economia | KAZETA\nBaigorrin laborantza lurrak prezio “damugarrian” saldu dituztela salatu dute\nBaigorriko etxalde bat enkantean saldu dute urriaren 24an Baionako auzitegian. Etxaldeko laborantza lurrak 136.000 eurotan saldu dituzte. Prezioa “damugarria” dela salatu dute ELB sindikatuak eta Lurzaindia elkarteak. Azken hauek enkantean parte hartzeko eskatu zioten Saferrari.\nIurre BIDEGAIN|24/10/2019|0 comentarios Actualizada:\nBaionako auzitegian urriaren 24an antolatutako enkanteen irudia. © Iurre Bidegain\nHarriturik eta doluturik. ELB eta Lurzaindiako kideak Baionako auzitegian antolatu duten enkantetara hurbildu dira ostegun honetan. Hain zuzen, Baigorriko etxalde bat salgai emana zen. Zati ezberdinetan saldua izan da. Batetik, etxaldea 111.000 eurotan saldu dute. Hamabi hektarea inguruko laborantza lurrak aldiz, 136.000 eurotan.\nLaborantza lurren prezioa gogor salatu dute bertan zeuden Dominique Ameztoyk eta Frantxua Mochok. Prezio hori laborantzarentzat "erreferente" bilakatzeko arrangura azaldu dute. "Damugarria da laborantzarentzat", deitoratu du Ameztoyk. Mochoren erranetan, hektareak "hiru aldiz karioago" saldu dituzte. "Laborantzak ezin du pagatu. Min du Baigorriko herriarentzat", aitortu du.\nBi erakundeek Saferrari enkanteetan parte hartzea galdegin zioten etxaldeak zein lurrak laborantzaren funtzioa manten zezaten. Azkenean, Saferrak ez du salmentan parte hartu, ELB eta Lurzaindiak diotenez, "mehatxuak" jasan behar izan dituelako.\nAmeztoy eta Mochok azaldu dutenez, bada hilabete bat hainbat laborari elkartu zirela lur horien erosketa aztertzeko. Saferrari prezio egokian erosteko galdegina zioten, hain zuzen. Orain, Saferrak hilabeteko epea du erosketaren kontra jotzeko, baina hala ere, Ameztoyk argi du prezioa kontuan harturik, deus gutxi duela egiteko.\nBaigorriko etxalde bat enkantean, laborantza lurrak lanjerrean


Zubietako erraustegia urria erdialdean martxan jartzea aurreikusten dute - Zubieta - Noaua.eus\nZubietako erraustegia urria erdialdean martxan jartzea aurreikusten dute\nNoaua Aldizkaria 2019-09-09 10:19\nAsteotarako iragarria bazuten ere, jada probaldi fase betean den Zubietako erraustegia martxan jartzeko data berria plazaratu dute asteburu honetan. Erraustegia urria erdialdean jarriko omen dute funtzionamenduan.\nZubietako erraustegia abuztu amaieran edo iraila hasieran jarriko zutela martxan iragarri zuten proiektuaren bultzatzaileek, Diario Vasco bidez joan den uztailean. Baina asteburu honetan bertan hedabide berak data berri bat finkatu du; urria erdialdea. Urria erdialdera jar dezakete martxan, jada probaldi fasean duten errauste planta eta abendurako azpiegitura osoa lanean hasia egongo omen da.\nEraikia dute jada. Antza, egunotan teknikariak azpiegitura osoa behar bezala funtzionatzen ari dela frogatzen dabiltza.\nGuztia prestatzen dabiltza Zubieta gainean, zaborra erretzen hasteko. Dagoeneko 12.400 tona erreus bildu dute tratamendu mekaniko-biologikorako plantan. Uztaila amaieran jada erreusez betetako zortzi kamioi husten zebiltzan bertan. Hasi berri dugun hilabete honetan jada 12 trailer omen dira egunero erreusa Zubieta gainera garraiatzen dutenak. Bakoitzak 22 tona erreus uzten omen ditu Zubieta gainean. Hedabide berak aipatzen duenez, apirila amaieraz geroztik 12.400 hondakin tratatu omen ditu tratamendu mekaniko-biologikorako plantak, Gipuzkoak urte osoan sortzen duen erreusaren %10a. Eta Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioa aipatuz DV-k berri eman duenez, 12.400 tona horietatik 815 (%7a) berreskuratu ahal izan omen dituzte birziklatzeko.\nAbuztu amaieran erraustegia martxan jarri aurreko probei ekin zieten. Aipatu moduan, jada kea darion planta ofizialki martxan urria erdialdean jartzea aurreikusten dute.


Europako Garapen Ereduaren Etorkizuna ENPRESABURUAREN LANA KAPITALISMOAN\n1. EKAI Center-en ez gara ekonomia marxistako adituak, eta oso litekeena da korronte horren ohiko interpretazioak edo interpretazio sinplifikatuak Marxek eta bere jarraitzaileek benetan planteatutakoarekin nahastea. Irizpide horretatik abiatuta, gure analisiak ekonomia marxistarekiko duen ohiko desadostasun bat, hain zuzen ere, enpresaburuaren lanaren garrantziarena da.\n2. Marxismoaren ohiko bertsioek enpresariaren lana alde batera uzteko – edo gutxiesteko – joera dute, enpresa kapitalistaren azterketaren barruan. Horrela, marxismoak ondorioztatzen du soldatapeko lana dela enpresan balioa sortarazten duen bakarra, eta, beraz, enpresaburuak jasotako edozein etekina, zentzu ekonomikoan, "explotazio" baten emaitza da, benetan soldatapekoei legozkiekeen baliabideak kentzea.\n3. Analisi marxista zuzena da, baieztatzen baitu kapitalak, berez, ez duela baliorik ekartzen, merkatuan prezio jakin batean eskuratutako ondasun eta zerbitzuak baizik. Eskuratutako ondasun eta zerbitzu horiek enpresak merkatuari eskainiko dizkion beste produktu eta zerbitzu batzuetan eraldatzea baino ez da enpresak sortutako balioa. Hori da merkatuak aitortzen duen balio erantsia ondasunak eta zerbitzuak prezio jakin batean erosterakoan.\n4. Hala ere, balio erantsi hori ez dagokio enpresaburuak erositako soldatapeko lanari bakarrik, baita enpresaburuak berak egindako lanari ere. Autonomoen kasuan, enpresaburuaren lana enpresaren balio erantsi osoa izan daiteke. Langileak kontratatu ahala, logikoa denez, murriztu egiten da enpresaburuaren lanak ekartzen duen balio erantsiaren proportzioa.\n5. Horrek ez du esan nahi enpresaburuak jasotako etekina beti "bidezkoa" denik, bere lan-ekarpenari dagokiolako edo. Enpresaria ez da soilik lan-emailea, enpresaren "jabea" ere bada. Soldatapeko lana nola ordaindu erabakitzeko posizio juridikoan jartzen du horrek eta, horrela, zer etekin jaso erabakitzeko.\n6. Ildo horretan, kapitalismoan ohikoa den egiturazko kontraesana da botere juridikoa lan-ekarpenean ez oinarritzea da kapitalismoan ohikoa den egiturazko kontraesana. Alderantziz, kapital-ekarpenean oinarritzen da botere juridiko hori, merkatuak kapital-ekarpenari inolako balio erantsirik aitortzen ez dion bitartean.\n7. Horrela, enpresaburuaren lanak balio erantsian duen garrantzia handitu egiten da langileen kopurua eta kudeaketaren konplexutasuna handitu ahala, eta, aldiz, bere zenbatekoaren arabera ordaintzea espero du emandako kapitalak.\n8. Kapitalismoaren hasierako dinamikan, elkarren eskutik joan ohi dira bi faktore horiek. Enpresak hazi egiten dira, bai kapitalari dagokionez, bai kudeaketaren konplexutasunari eta langile-kopuruari dagokienez. Aldi batez, irabaziak kapitalari egozteko logika kapitalista mantentzen da.\n9. Logika hori, ordea, bi bidetatik apurtzeko joera dago:\nA. Enpresaburuaren lanaren garrantzia handiagoa delako enpresak handitu ahala, baina ez proportzionalki. 100.000 langileko enpresa baten jabearen kudeaketa ez da 100 langileko enpresa baten jabearena baino mila aldiz konplexuagoa.\nB. Kapitalaren intentsitatea epe luzera handitzeko joeraren ondorioz, kapitalaren araberako balio erantsiaren proportzioa murriztu egiten delako. Eta horrek soldatapeko langileek sortutako balioari eta enpresaburuaren lan kualifikatuak sortutakoari eragiten die.\n10. Horrela, epe oso luzera, badirudi lanaren gaineko kapitalaren intentsitate gero eta handiagoak gero eta zailago egiten duela kontraesan horri eustea. Kapitala inbertitzeko pizgarri finantzario hutsa murrizten da, eta, horrekin batera, enpresaburuak bere lan-ekarpenari legokiokeena baino ordainsari handiagoa jasotzea justifikatzen bide zuen tresna murrizten da ere.\n11. "Langilerik gabeko" enpresa baten zerumuga teorikoan, baina gutxienez administrazio- edo ordezkaritza-eginkizunak betetzen dituen enpresaburu batekin, merkatuak enpresaburuaren lan kualifikatuaren ekarpen horrek sortutako balio erantsia soilik aintzatesteko joera izango luke. Beraz, balio erantsi nahikoa sortuko litzateke, aktiboen balio-galera amortizatu ondoren, enpresaburuari langile autonomo kualifikatu gisa ordaintzeko. Logikoa denez, inbertitzaile kapitalista bat ere ez litzateke prest egongo etekinik sortzen ez duen proiektu batean inbertitzeko, eta, beraz, enpresaburu horrek nekez lortuko luke bere kabuz halako enpresa batean "jabe" edo titular izatea, nahitaez inbertsio publiko edo kooperatiboren batean oinarritu beharko baita.


Eskola bukatu zuenetik ezkondu zen arteko ibilerak - Ahotsak.eus\nEskola bukatu zuenetik ezkondu zen arteko ibilerak\nEskola bukatu zuenetik ezkondu zen arteko ibilerak
Eskola bukatutakoan, etxean ibili zen lanean. 15 urterekin neskame joan zen bi urterako. Eta geroago, josten ikasi zuen Azpeitian. Azpeitira oinez joaten zen, eta egun osoa han ematen zuen, baserrian behar izaten ziren gauzak josten ikasten.
\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan AZP-013-022 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nEskola bukatutakoan, etxean ibili zen lanean. 15 urterekin neskame joan zen bi urterako. Eta geroago, josten ikasi zuen Azpeitian. Azpeitira oinez joaten zen, eta egun osoa han ematen zuen, baserrian behar izaten ziren gauzak josten ikasten.\nGaia(k): Ohiturak eta bizimodua » Hezkuntza » Eskolaz aparteko ikasketak , Lanbideak » Neskameak , Lanbideak » Sastreak, jostunak\n- Eta esan dezu eskolan hamaika urte arte ibili ziñela, eta gero lanen hasi ziñen nunbaitten?\n- Basarriyen, ardiyek zaitu, behiyek zaitu.\n- Neskame edo joaten ziñen nunbaitea?\n- Gero hamabost urtekin hortxe baillera bertara bi urte pasa nitun han, eta gero bi urte pasau eta gero ba jostea. Ordun ezkontzeako jostea ikixi ber izaten zan eta josten pixkaten ez nun ezer asko ibilli're, ordun lana besteik ez zan izaten. Noizin pixkaten jostea're juten giñan ta hantxe, beste urtebete o hantxe buelta bat kalea buelta batzuk josteko izenien ta basarriyen gero honea.\n- Azpeitia jun ziñen josten ikastea?\n- Bai, urtebete baten.\n- Zer zeon, akademin bat?\n- Bai, hantxe ibiltzen giñan, eta gero hemeretzi urte hogei urte baiño leno ezkondu, ta gero gure bizimodue hamentxe larogei urte artekue.\n- Josten ikastea Azpeitia nola juten ziñen, oiñez?\n- Bai, goizin jun eta kalin bakaldu ta illuntzien etxea.\n- Kalen nun bazkaltzen zenun?\n- Ba, koiñeta baten etxea jun ta han bazkaltzen nuan, eta illuntizien etxea.\n- Eta ze josten zenduen?\n- Danetik, prakak eta alkondarak eta batak eta holako korriente gauzak. Holako tokire jun nintzen e? Toki fiñea ez nintzen jun. Baiño basarriyen gero josten ikixi ber zela, ez nun denbora ezta izen josten ikisteko hamen josten jarduteko, baiño behintzet ikixi ber izaten zan. Basarriko gosie, alkondarak eta prakak eta hoyek ta batak eta etxin ibili ber zan gauzie.\nLegazpin neskame; esnea partitzen\nSukaldeak eta tresneria oso txarrak hasieran\nTabernan lanean gerra garaian\nAma han eta hemen lanean familia aurrera ateratzeko\nJosten erakusten: puntada\nMusikaren munduan murgilduz\nSasoi bateko arropak


Arte plastikoak - Berria.eus\n"Arte plastikoak" bezala etiketatutako albisteen zerrenda\nSare sozialen garaiko artisautza\nArtisau berri askok aurrez aurreko arreta lehenesten dute; halere, sare sozialak dituzte erakusleiho. Garai bateko teknikak erabiltzen dituzte, baina sarea dute bidelagun eta erronka.\n«Haurtzaroa berreskuratu beharko genuke»\nPanpinak ez dira soilik haurren kontua, Ibañezen arabera. Eskuz egiten dituen 'dudu'-ekin ekarpena egin nahi du: kolorea eta alaitasuna. «Amaitu arte ez dut jakiten nolakoa izango den 'dudu'-a».\n«Harria sekula baino gehiago dugu, baina hargin gutxi»\nHargin familia bateko hirugarren belaunaldia da Soule, eta Txondorra saria jaso du bere lan ibilbideagatik. Pena du artisau lanarenak egin duelakoan, baina berak badu lekukoa nori pasatu: semeari.\nSaretzea, xede eta bide\n2021eko abenduak 18\nDinagu kolektiboak antolatutako Nomadak Gaitun emakumezko ekoizleen azoka egingo dute gaur eta bihar, Donostian\nEskuek baretzen dute burua\nGabon Art eskulangile azoka ireki dute Bilbon. 53 postu ipini dituzte aurten, iaz halako bi baino gehiago. Bitxiak, kandelak, jostailuak eta diru zorroak eros daitezke bertan, besteak beste.\n«Nire ametsetan ere ez nuke pentsatuko sari hau emango zidatenik»\n2021eko abuztuak 7\nBeiragintzaren alorrean egindako lanagatik, 2020ko Urrezko Zeledon saria jasoko du Delikak irailaren 22an. Hala ere, atzo eman zioten horren adierazle den saria. Adierazi du «oso maitatua» sentitu dela hasieratik.\n«Errementari jarduna ez dago desagertzear, ia desagertuta baizik»\nPadura txikitan hasi zen burdina lantzen, aitarekin, eta betidanik argi izan du errementari izan nahi zuela. Erretiratuta dago orain, baina eskulturak egiten ditu. Hala ere, uste du egun forjaketak ez duela egoera ona, eta ezagutza desagertu egingo dela.\n«Halako emakumeak ateratzen zaizkit»\n'Mihise digitala, trazu analogikoa' izeneko erakusketa paratu du Martinezek Errenteriako Xenpelar Etxean: emakumezkoen irudiak, tekniken arteko kontrasteak, eta aurpegirik gabeko aurpegiak.\nTokiko artisauen lanari begira\n2021eko uztailak 11\nEskulangileen lana bistaratzeko asmoz, Lanberri azoka antolatu dute Gasteizko Udalak eta Artisau Arabako artisautza elkarteak. Lanak ikusteko eta erosteko aukera dago gaur eguerdira arte.\n«Balioen transmisio bat lortu nahi dugu»\nEmakumeak eta sortzaileak dira, euskaraz eta ahizpatasunez. Dinagu kolektiboak euren lana ikusarazi nahi du. 'Nomadak gaitun' azoka ibiltaria antolatu dute, Euskal Herriko hainbat herritara iristeko asmoz.\nMalus Arbideren diseinuen lagin bat erakutsiko du Bilboko La Taller guneak 'Index' erakusketan\nBertako artisten epeletan\nLaugarren urtez jarraian, artisten azoka egin dute Gasteizko Sumendi espazio autogestionatuan. Bertako artistak ezagutarazteko eta «bestelako kontsumo eredu bat» sustatzeko antolatu dute.\nArtisauen artezia berezia\nEz du berdin balio milaka klon dituen pieza batek edo unibertsoan bakarra denak. Artisautzaren bertutea bide da. Lau artisau hauen obrak usaiaz kanpokoak dira, kontzeptuagatik eta teknikagatik. Ez dute pieza bera bi aldiz sortzen. Aldez edo moldez, osagarri krisira egokitzen ari dira\nBetiko azoka, ezohiko postala\nPandemia dela eta, geroago ireki ditu ateak Iruñeko Eguberrietako azokak, segurtasun neurriak baldintzatuta. Hala ere, saltzaileak kontent dira bezeroek ez baitute hutsik egin.\nPaperetik sortutako munduak\n'Hostoz hosto erantzi' erakusketa zabaldu du Aran Santamariak Donostiako Okendo kultur etxean. Collagearen eta 'pop up'-aren bidez, liburu eraldatuak sortu ditu batez ere\nBizitzaren luzapenik bada\nZumetaren hizkuntza plastikoaren ezaugarririk behinenak biltzen ditu Usurbilen 1973an jarritako muralak: kolore bizi-biziak eta beti bide bat zabalik uzten duen abstrakzioa.\nSalbuespen artistiko bat\nIruñeko Nafarroako Unibertsitatearen Museotik atera, eta Bilboko Arte Ederren Museora eraman dute Maria Josefa Huarteren bilduma. Lanen berrinterpretazio bat egitea da asmoa\nArnasten duen museo bat\nKoronabirusak eragindako bi hilabeteko itxiera abiapuntu zuen pieza bat egiteko eskatu zion Bilboko Arte Ederren Museoak Maider Lopez artistari, eta 'Arnasa' argi instalazioa da emaitza. Udan BERRIA egunkariak astero argitaratuko du artelan bati buruzko kronika bat.\nErraldoiak pasio eta bizibide\n2020ko martxoak 7\nRuben Platero duela zortzi urte hasi zen gomazko erraldoiak egiten. Enkarguz egiten ditu, eta 46 bikoteko bilduma bat du. Iruñeko erraldoiak dira gehien saltzen direnak.


Orlistat hautsa (96829-58-2) hplc≥98% Fabrikatzailea eta fabrika\n/ Produktuak / Fat Loss hautsa / Orlistat hautsa\nRating: SKU: 96829-58-2. Kategoria: Fat Loss hautsa\nOrlistat hautsa oinarrizko karaktereak\nUrteko puntua: 50 ° C\nProduktuaren izena: Orlistat\nMunduko biztanleriaren erdiak baino gehiagok probatu du inoiz pisua kontrolatzeko programa, hala nola dietak egitea, ariketa fisikoa egitea, ebakuntza edo botikak. Pisua galtzeko erremedio horiek guztiak eraginkorrak dira haiei leial bazaude eta azken honi jarraibideak jarraitzen badizkiozu. Hala ere, ebakuntza edo botikak aukeratzea kaltegarria izan daiteke gehienezko neurriak hartzen ez dituzunean.\nOrlistat-en egitura kimikoa (3-D konformazioa)\nOrlistat-en egitura kimikoa (2-D konformazioa)\nOrlistateko propietate kimikoak\nAtom Stereocenter Count definitua 4\nPolar azaleko azalera topologikoa 81.7 A ^ 2\nBond zenbaketa biragarria 23\nHidrogeno Bond Akceptor Count 5\nOrlistat hautsaren deskribapen sinplea\nBat pisu galera botika Orlistat: pisu-kudeaketa-drogarik eraginkorrena aurkitzeko zure bilaketan topatuko duzula. Orlistaten berrikuspen honetan, funtsezko informazioa aurkituko duzu, zer den, nola funtzionatzen duen eta nola erabili behar den, besteak beste, beraz, zuk aukeratzen duzun erabakitzen baduzu.\nOrlistat, Xenical izenarekin merkaturatutako errezeta gisa saltzen dena, pisu galera preskripzioa duen droga bat da, pisu kaltegarriko gaiak, esaterako, obesitatea eta beste pisuarekin lotutako baldintzak tratatzeko formulatua. GlaxoSmithKlinek Alli hornitzaile gisa saltzen du Estatu Batuetan eta Erresuma Batuan.\nOrlistat formulazio orokorrak hainbat herrialdetan daude erabilgarri. 2000 geroztik, Australiako S3 australiar botikin gisa sailkatu da. Orlistat-en onarpenaren gaineko botila gisa Estatu Batuetan gai polemikoa izan zen. Etengabetasun eta segurtasun arrazoiengatik behin eta berriz errepikatu zen herritarren herritarren artean kontsumitzaileen sustapen talde bat.\nOrlistat-ek lipasaren inhibitzaile gisa jokatzen du, eta horrek esan nahi du, normalean, janaritik gantzak xurgatzea eragozten duela eta, beraz, hartzen dituzun kaloria kopurua murrizten dela. Pisua galtzeko beste botika asko bezala, Orlistat Bata bestearen bizimodu aldaketak konbinatzen dira, hala nola, ariketa eta dieta. Ikasketa kliniken arabera, konbinazio horren bidez itsasten diren pertsonak bi edo hiru kilogramo gehiago galdu ditzakete, pisua galtzearen regeneran sartu ez dutenak baino.\nOrlistat-i buruzko alderdi desiragarrienetako bat ez da pisua galtzen laguntzen baina arrazoiz ere odol-presioa murrizten laguntzen du. Gainera, pisu-kudeaketaren droga hau 2 diabetes motako agerpena saihestea da bizimoduaren aldaketak egiten duten moduetan obesitatea duten pertsonentzat.\nPozik egoteko Orlistat-en hainbat abantaila dauden arren, arreta jarri beharreko Orlistat-en bigarren mailako efektu batzuk ere badaude. Pisua galtzeko pilula honen bigarren mailako efekturik maizenetakoa esteatorrea da. Gaixotasun gastrointestinala da, aulki solteak eta koipetsuak dituena. Sintomak, zorionez, denborarekin gutxitzen dira.\nOrlistat Hesteetako Lipasaren Inhibitzaile indartsua da. Droga hau gastrointestinako lipasen gune aktiboaren inhibitzaile itzulgarria da. Botikak lotura kobalentea osatzen du serina gune aktiboarekin pankreako eta gastrikoetako lipasetan, horrela haien ekintza galarazten du eta dietako gantzak hidrolizatu eta xurgatzea eragozten du. (NCI04).\nOrokorrean, Orlistatek pisu galera errazten du pankrea eta lipasoma gastrikoa motelduz, triglizeridoak hesteetako hesteetako entzimak funtsezkoak baitira. Lipase hauek blokeatuta daudenean, zure dietak gantz azido xurgatzaileetan triglizeridoen hidrolizazioa galarazten du.\nDieta pilulak ahoz hartu eta behin hartutakoak dira; tokiko lipasaren inhibizioa GI traktuaren barruan gertatzen da. Droga-kopuru txikiak soilik xurgatzen dira gorputzean, eta droga gehienak feces bidez kentzen dira.\nAzken ikerketek Orlistatek potentzia handia izan du minbiziaren zelula arriskutsuen hedapenean eragiten duen entzima inhibitzeko. Hala eta guztiz ere, drogaaren bigarren mailako efektuak (zelulak ez diren beste zelulen inhibizioa edo biodisponibilidad txarra inhibitzeaz gain) eragiten du antitumorreko agente erabilgarri gisa. Azterketan, ikertzaileek proteomika kimiko baten inguruko ikuspegia hartu zuten droga-zelula berrien helburuak aurkitzeko, baita kanpoko helburuak ere.\nOtorduen aurretik 120 mg-ko ohiko dosi egunean, 3 aldiz otorduen pisua galtzeko pilulak elikagai gantzaren ehuneko 30 inguru gorputzean xurgatzea eragozten du. Dosi gehiago hartzeak ez du efektu indartsuagorik ematen.\nOrlistat pisu kudeaketa droga gisa erabiltzen da. Aukerarik hoberena da gehiegizko pisua edo obesitatea duten pertsonentzat. Pisu galera pilula hau gomendatzen da pisuarekin erlazionatutako arazo medikoekin erabiltzeko. Jendeak ez du pisua galtzen laguntzen, baizik eta galdu egiten duten pisua galtzen laguntzen ere laguntzen du. Horrela, hipertentsio arterialaren, diabetearen, bihotzeko gaixotasuna eta beste obesitatearekin loturiko beste hainbat osasun arrisku murrizten laguntzen du.\nOrlistat hartu ondoren pisu galera zenbatekoa pertsona batetik bestera aldatu egiten da. Urtebete iraun duten entsegu klinikoak egiten dituzten ikertzaileek 35.5 ehuneko eta 54.8 ehunekoen artean ehuneko 5 ehuneko handiagoa lortzeko gorputz-masa murriztu zuten, nahiz eta ez masa galdu guztia nahitaez gantz izan. Gutxienez 16.4% -24.8 irakasgaietan gutxienez 10 ehuneko gorputz-gantzean gutxitzeko. Orbanek Orlistat hartu zutenean, kopuru handia berreskuratu zuten 35-etik galtzeko.\nOrlistat gelatina gogorreko turkesa kapsulen moduan dator, hauts pelletak dituztenak eta 120 mg pisatzen dituztenak. Gomendatutako eguneroko dosia egunean hiru kapsula da. Ez dituzu hiru pilulak batera hartu behar, baizik eta hartu pastilla bakoitza gantzak dituen otordu nagusiarekin, hau da, bat gosaltzeko, beste bat bazkaltzeko eta beste bat afaltzeko. Pilula bakoitza otordu batekin har dezakezu edo jan ordubete arte. Otordu bat maiz galtzen bada edo zure otorduak gantzik ez badu, Orlistat dosia kendu egin daiteke. Ez da gomendatutako eguneroko dosiaren gaineko dosiek abantaila osagarririk ematen aurkitu.\nOrlistat eraginkorra da beste pisu galera batzuekin konbinatuz, besteak beste, nutritiboki orekatua, kaloria gutxieneko dieta eta ariketa erregularretan itsatsita. Pisua galtzearen pilula eramateko gomendatzen zaizu gantzetik ehuneko 30 kaloria inguru dituen bazkari batekin. Droga-efektuak DNUMX-24 orduen ostean dosi bat hartu eta gero.\nOrlistat eraginkorra dela ikusi da gantz-disolbagarriak diren bitamina eta beta-karoteno batzuen xurgapena minimizatzeko. Horrela, pilula hartzen duten pertsonei gantz disolbagarriak dituzten bitaminak dituen bitamina anitzarekin batera hartzea gomendatzen zaie elikadura nahikoa bermatzeko. Bitamina osagarria Orlistat hartu edo gutxienez bi ordu lehenago edo gutxienez hartzea gomendatzen da.\nCyclosporine terapia duten pazienteei dagokienez, cyclosporine gutxienez 3 ordu igarotzea gomendatzen dute Orlistat hartu ondoren. Levothyroxine terapia jasotzen dutenentzat, Levothyroxine terapia administratu egiten da gutxienez 4 ordu Orlistat hartu ondoren. Orlistat eta levothyroxine hartzen dutenek arreta handiz ikusi behar dute tiroideoaren funtzioan.\nAurretik, orlistat doktore edo botikariaren preskripzioa jaso zuen. Hala eta guztiz ere, 2007-en, Estatu Batuetako Elikagaien eta Droga Administrazioek gainbegiratu zuten merkatu orokorrerako, horregatik guztion eskura jarri da.\nBegiratu edozein erreakzio alergiko\nDroga hau hartu baino lehen, komeni da zure medikuari hitz egitea topatzen duzun edozein hipersensitivity erreakzioei buruz. Orlistat-ek osagai inaktiboak ditu, agian ez zaizkizu onak izango, alergia erreakzio larriak eta bigarren mailako efektuak eragiten dituztenak. Zenbait horietako batzuk zelulosa, mikrokristalina, gelatina, silizea eta sodio almidoi glikola dira.\nDemagun zure historia medikoa\nBotikari edo medikariarekin partekatzeko aukera izan behar duzu edozein baldintza medikoei buruz. Hau da, orlistat contraindicated delako anomaliak eta arazoak bereziki, batez ere, digestioarekin lotutakoak.\nBeheko baldintzaetako bat jasaten baduzu, komenigarria da profesional baten ideiak bilatzea.\nGIT sisteman elikagaien mantenugaiak nahikoa xurgatzeko ardura duen anomalia da. Kontutan izan behar da orlistat-ek gantzak digestioa inhibitzen duela. Hori dela eta, trafikoagoa izango da droga hartzen duen edonork, baina malabsorption sindromea jasaten du.\nHesteetako nahasketa edo kolestisa\nGibelean behazun-fluxua inhibitzea dagoen egoera da. Hainbat txosten daude orlistat gibeleko lesio akutuarekin lotzen dutenak, kasu bakanetan edo dosi altuetan gertatzen diren arren.\nHorrek kolekstektomia eta elkartutako sindromeak ditu.\nBeste osasun-baldintza batzuk zure farmazialari deitu behar diozu: GIB infekzioak, tiroideo gaixotasuna, giltzurrunetako harriak, seizures edo pankreatitisak. Seizures edo konbekzioetan, orlistat tratamendu antiepilptikoa desorekatu daiteke xurgapena nahastuz.\nNahaste hauetako batzuk bulimia eta anorexia dira. Era berean, ez da beharrezkoa orlistat hartu behar ez baduzu gehiegizko pisua.\nBeste botika batzuk\nJakintsua da zure sendagileari jakinaraztea beste sendagai batzuk hartzen badituzu, batez ere sistema immunologikoa kentzen dutenak. Botika-botika elkarreraginak farmakozinetika oztopatuko du, eta horietako batean edo bestean efektu handiagoa edo txikiagoa izango da. Adibidez, orlistatek organo transplantea egiteko agindutako sendagaien mekanismoa oztopatuko du beti.\nZikosporinan bazaude, zure medikuak seguruenik esango dizu orlistat saihesteko. Hala ere, argibide zorrotzekin soilik administratu dezakezu. Segurua izateko, gutxienez bi ordu beharko dituzu pisua kudeatzeko edo bi ordu lehenago.\nHorrez gain, preskripzioa eta preskripzioa ez duten drogak, dieta osagarriak, bitaminak, antikoagulatzaileak edo belar produktuak hartu beharko lirateke.\nEmakume haurdun eta edoskitze\nPisu-kudeaketaren medikazio hau ez da amaren itxaropenik, edonork asmatzen edo amagandiko edoskitze planifikatzen. Droga nekez da pisu galera eragina izan eta azkenean fetua kaltetu.\nOraindik ez da argi oraindik amaren bularreko orlistat-a igarotzen den ala ez, baizik eta saihestu eta segurua izaten jarraitzea saihestea.\nOrlistat diabetesaren edozein pertsona odoleko azukrea hobetzeko eta kontrolatzeko eta glukosa-tolerantzia hobetzeko beharra da. Hala eta guztiz ere, azukre-mailak kontrolatu behar dituzu aldian-aldian eta medikuarengana joan ohi dira. Horrela, diabetes tratamendua, dieta egokia eta ariketa programa burutzeko jakiten laguntzen dizu.\nOrlistat bigarren mailako efektuak\nTratamendu gehienek bezala, orlistatek bere bigarren mailako efektuak ditu. Bigarren mailako efektuak ohiko hesteetako begietan ikusten dira beti. Hala eta guztiz ere, pisu galera droga hartzearen lehenengo asteetan soilik nabarituko da hau.\nJende batzuei, sintomak besteei muzin egiten die; jarraitu ahal izango du orlistat hartuta. Puntu honetan, jakintsua da zure medikuari jakinaraztea. Gantz gutxiko dieta bateragarritasunik handiena litekeena da bigarren mailako efektuek murriztea.\nHona hemen zenbait bigarren mailako efektuak;\nKalterik gabea den arren, steatorrhea olioaren eta gehiegizko gantzaren presentzia da taburetan. Orlistat-ek lipaseak inhibitzen dituenez, gantz-azido askeko xurgapenik ez dago. Ondorioz, feces altxor eta orekatuak agertuko dira.\nEragin hori kontrolatzeko, kaloria eta gantz gutxiko elikagaien aberastasuna saihestu behar da. FDA estandarraren arabera, zenbatekoa 0.53 ontzi izan behar du eta ez du 30% gainditzen.\nKasu gehienetan, gasa askatzen da olio askoren bidez. Zure arropa edo arropa aztertu beharko duzu olio koilarekin.\nUstelkeria solteak, premiazkoak eta maiz\nMalgua eta sabeleko mina\nHilekoaren ziklo anormal\nOdoleko azukre txikiko maila\nHau da, diabetes mota II duten pertsonen artean.\nGibeleko lesio gogorrak\nHalako kasuak arraroak dira, baina gibeleko arazo batzuk dituzunean edo dosi handia hartzen duzunean gertatuko lirateke. 2010ean, FDAk orlistat etiketetan segurtasun abisua sartu zuen, gibeleko lesio posibleak izateko arriskua adierazten dutenak.\nAlabaina, bigarren mailako efektu hori eztabaida da oraindik ere, British Medical Journal-en argitaratutako beste kasu azterketa batek kontrakoa adierazten zuela kontuan hartuta.\nGibeleko gaixotasunaren abisu-seinale batzuk oka, sabeleko mina, larruazal horia eta gernu iluna agertzen dira.\nOso arraroa da edozein hiperaktibitate edo erreakzio alergikoa izatea, orlistat pisu galera pilula hartuta. Zenbait pertsonentzako, droga aurkitutako osagai ez aktiboak goragalea, azkurak, erupzioak, gorputzaren hantura, arnasketa zailtasuna edo zorabioak eragin ditzakete.\nBeste bigarren mailako efektu arrunten artean antsietatea, buruko mina, hantura, zuzeneko ondoeza, nekea, gosea txikia eta behazun txikiak daude. Sintoma akutuak izanez gero, zure medikuari berehala jakinarazi behar diozu edo FDAren berri emateko programara bidali.\nOrlistat hautsari buruzko azken epaia\nOrlistat-ek bigarren mailako efektu batzuk izan arren, pisu galera bikaineko tratamendua da, bi astetan bi emaitzak emango dituena. Droga honen onurarako sekretua argibideak jarraitzen ari da, neurriak ulertu eta zure dieta egiaztatzen.\nOrlistat hartzen duzunean, garrantzitsua da elikadura-programa egokia jarraitzea, gantz gutxiko, kaloria gutxi izatea eta ariketa fisikoa egitea. Dieta egokia fruta, barazki eta ale gehiago izan behar ditu. Horrez gain, dietak ezinbesteko multivitamin produktuak osa ditzake, orlistat-ek gantz-disolbagarriak diren bitaminak xurgatzen dituelako.\nZalantzarik izanez gero, botikari edo medikuari jar zaitezke harremanetan jarraibide gehiago lortzeko. Bestela, AEBetako Elikadura eta Droga Administrazioarekin harremanetan jar zaitezke kontsultak egiteko edota zerrendan ez dauden albo-ondorioak dituzten bizitza arriskuan jartzeko.\nNola erosi Orlistat hautsa (96829-58-2) AASraw-etik


Caritas Bizkaiak atzerritarren ezohiko erregularizaziorako Herri Ekimen Legegilea babesten du - Caritas Bizkaia\nCaritas Bizkaiak atzerritarren ezohiko erregularizaziorako Herri Ekimen Legegilea babesten du\nCaritas Bizkaian bat egin dugu hainbat gizarte-erakundek bultzatzen duten atzerritarren ezohiko erregularizaziorako Herri Ekimen Legegilearekin\nEstatuan modu irregularrean bizi dira, azken kalkuluen arabera, 390.000 eta 470.000 pertsona artean. Heren bat adingabeak dira. Atzerritarrei buruzko egungo Legeak atzerritarren erregularizazioa oztopatzen du, eta horrek kalteberatasun- eta babesgabetasun-espirala sortu eta gizarte-bazterketa areagotzen du, gizarte osoan eragiten duena. Horregatik, ezinbestekoa da pertsona horiek migrazio-estatus irregularraren ondorioz dauden ikusezintasun eta eskubide ezeko egoeratik irten ahal izatea bermatuko duten mekanismoak bilatzea.\nCaritas Bizkaiak bat egiten du ekimenarekin, gizaki bakoitzaren oinarrizko eskubideak errespetatzen dituelako. Gainera, irregulartasunak lan-esplotazioa, erakundeekiko ikusezintasuna, lege-babesgabetasuna edo funtsezko zerbitzu publikoak, hala nola hezkuntza eta osasuna, baztertzea dakar. Horregatik, ekimen honen bidez lortu nahi da orain egoera irregularrean dauden pertsona askok, etorkizunean, gizarteari eusteko funtsezkoak diren gaitasunekin duintasunez lagundu ahal izatea, eta horiek erregularizatzeko, zuzeneko zergen eta Gizarte Segurantzako sistemari egindako ekarpenen potentzial handia azaleratuko litzateke, azkar eta eraginkortasunez.\nHerri Ekimen Legegilea aurkezteko beste arrazoietako bat da gaur egun milioi erdi pertsona inguru erakundeen radarretik eta zerbitzu publikoen plangintzatik kanpo daudela. Horregatik, oso garrantzitsua eta premiazkoa da gobernantza publikoaren gabezia hori zuzentzea.\nHerri Ekimen Legegileak, Estatuan zuzeneko demokraziaren tresna bakarra denak, herritarren borondate zuzena adierazten du. 500.000 sinadura jarriz juridikoki sendoa den lege-proposamen baten atzean, Diputatuen Kongresua hura eztabaidatzera behartzen du, gehienez ere sei hilabeteko epean.


Mugarik Gabeko Txuntxuneroen Sanfermiñak bidean dira - Euskal Herriko Txistulari Elkartea\nMugarik Gabeko Txuntxuneroen Sanfermiñak bidean dira\nBy txistulari 2022 Ekaina 17 2022 Ekaina 17 Berriak\nIruñeako San Ferminetarako hitzordua jarri dute Mugarik Gabeko Txuntxuneroek eta Ortzadar euskal folklor elkarteak. Uztailaren 11an dianak joko dituzte. Parte hartzeko deialdia irekita dago jada.\nUztailaren 11ko dianak hasteko Ortzadar elkartearen egoitzan elkartuko dira goizeko 10:30etan Oinutsien kaleko 65ean. Segidan hamaiketakoari ekingo diote. Alde zaharrean txistu doinuak zabalduz egingo duten kalejira 12etan abiatuko da. Bi ordu geroago txistu lanak bukatutzat emango dituzte eta 14:45etan parte hartzaileak Ortzadar elkartearen egoitzara joango dira bazkaltzera.\nPartituraren bat falta baduzu, lotura honetan eskura dezakezu. Fa# tonuan doitutako txistuak joko dira.\nParte hartzea konfirmatzeko eskatu dute antolatzaileek. Izena emateko azken eguna ekainaren 30ean izango da, whatsapp bidez 652 058 521 zenbakian edo mezua helbide elektroniko honetara igorriz egin daiteke: jomanu1957@hotmail.com. Bazkariak 15 eta 20 € arteko prezioa izango du.\nHorrez gain, uztailaren 7, 8 eta 14an Ortzadar elkarteak antolatuta txistulariak kalez kale ibiliko dira, aurretik hamaiketakoa behar den orduan hartuta. Kalejirak 12etan hasi eta bi ordu geroago bukatuko dira.\nIruñean Gainzaren biribilketa jotzeko deialdia\nAguraingo txistu taldea biziberritzea helburu


“Dena kantatu: infernutik paradisuraino”. Danteren “La divina comedia” ri buruzko solasaldia | Deusto Agenda\n“Dena kantatu: infernutik paradisuraino”. Danteren “La divina comedia” ri buruzko solasaldia\nDante Aligheri poeta eta idazle italiarraren heriotzaren 700. urteurrena dela eta, Deustuko Unibertsitateak “Dena kantatu: infernutik paradisuraino” izeneko solasaldia egongo da datorren asteazkenean, abenduak 15. Parte hartzaileak Patxi Lanceros eta Fernando Bayon Gizarte eta Giza Zientzien Fakultateko irakasle eta ikertzaileak izango dira.\nEkitaldia 19:00etan izango da, Bilboko campuseko CRAI Liburutegiko Ellacuría aretoan, eta Jonatan Carok aurkeztuko du. Patxi Lancerosek eta Juan Barjak sortutako “La divina comedia” lanaren edizio berriari balioa emango dio, Sandro Botticelliren ilustrazioekin, Juan Calatravaren saiakera ikonografiko batekin batekin batera.\nIzan ere, “La Divina Comedia” -ren kartografia teologikoa, poetikoa, politikoa… arreta handiz trazatu zuten gogoeta eta irudimen danteskoek hura osatzen duten hiru espazio handietan (Infernua, purgatorioa, Paradisua), eta testuinguru hori gaur egunera arte iraunarazi da kultur birsortze kontaezinetan.\nSarrera librea izango da lekua bete arte\nBilboko campusa , Gizarte eta Giza Zientzien Fakultatea , Ikerkuntza , Aisia eta Kultura , Prensa


Zuberoako itzulia egin ondoren, gaur eskainiko dute mauletarrek Maskaradaren azken emanaldia — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Zuberoako itzulia egin ondoren, gaur eskainiko dute mauletarrek Maskaradaren azken emanaldia\nZuberoako itzulia egin ondoren, gaur eskainiko dute mauletarrek Maskaradaren azken emanaldia\nXIX. mendetik Maule-Lextarrek egiten duen lehen maskaradaren azken emanaldia eskainiko dute gaur arratsaldeko lauretan hiri zaharreko arrabotean (frontoian), goizean herriko itzulia egin ondoren.\nGizartea zirikatzea bilatzen du maskaradak eta horren inguruan urtero eztabaidaren bat sortzen dela oroitu zuen Jaunak; aurtengoak euskara izan zuen mintzagai: «Beti bada istorioren bat. Aurten izan da euskara ikastolan ikasi dutenen eta euskara etxean ikasi dutenen artean». Galtzear dagoen zubererak Mauleko gazteen artean zer esana sortu duela esan zuen Mainhaguietek: «Ez dira ber maneraz mintzo, etxean aita eta amarekin ikasi dutenek benetako zuberera mintzo dute, besteek gehiago batuarekin antza dute. Eztabaida izan da jokularien eta ikusleen artean, bakoitzak bere ikusmoldea eman du».\nMauleko gazteek maskarada egitea deliberatu zutenean, ahalik eta jende gehien biltzea zuten xede, horregatik autengo maskaradak besteengandik bereizten duen ikuspegia izan du. «Guk nahi genuen zabalak izan, gaiztokeririk batere gabe egin dugu eta batere izenik eman gabe, horrela jendeak jiten ahal dira lotsarik gabe maskaradaren ikusterat» azaldu zuen Daniel Mainhaguietek. Izan ere Jaunaren papera egien duenak beste hainbat emanalditan egin antzezlanetan «gaiztakeriak» izan zirela adierazi zuen. «Guk uste dugu maskaradak aldaketaren beharra zuela, horrela jende guztiak etortzeko ikustera. Batzuetan bada jendea ez dela etortzen lotsagatik. Gure maskarada ikustera jiten ahal da jende guztia inolako lotsarik gabe» baieztatu zuen mauletarren Jaunak.\nBerezitasunen artean bada ere hartza-kumearen presentzia pertsonaien artean, artzaren presentzia oso ohikoa ez bada ere, orain arte hartza-kumerik ikusi gabe ginen.\nMaule eta Lextarre herriak XIX. mendean elkartu zirenetik hiriburuak egiten duen lehen maskarada horrek zailtasuna izan ditu egiteko. 1947. urtean maskarada Maule-Lextarren izenean egin zuten, baina jokalarien artean ez omen zen bat bera ere hiriburukoa. Aurtengo ekimenaren garrantzia nabarmendu zuen Mainghaguietek: «Ez da aise izan mauletarrendako maskarada egitea, horregatik eta kulturaren aintzinarazteko merezi du azken emanaldia ikusterat jitea».\nSorpresa batekin bukatuko dute aurtengo denboraldia\nMauleko euskaltzaleek egin maskaradaren azken emanaldiak orain arte egin itzuliaren ispilu izanen dela azaldu zuen Daniel Mainhaguietek, Jaunaren papera egiten duenak: «Jendeak jiten ahal dira lotsarik gabe maskarada ikustera. Azken emanaldi honetan Zuberoako herrien bilduma bat eginen dugu eta joko bat ere eginen dugu horrekin».\nAzken emanaldiarekin mauletarrek eginen duten jokoa sorpresa izanen dela adierazi zuen Mainhaguietek, «Joko ttipi bat ere izanen da bi hartzekin, ikusiko dugu zer emanen duen, sorpresa da, jakin nahi duenak, jin dadila ikusterat».


LAB emakume helduen eskubideen defentsan | LAB SINDIKATUA\nEmakumeak Martxoak 8 LAB emakume helduen eskubideen defentsan\nMartxoak 6an, LABeko pentsiodun eta emakumeek elkarretaratzea burutu zuten Diputazioaren aurrean adineko emakumeengan eragiten duten hiru faktore salatzeko: Emakumeon prekarizazioak eta pobretzeak autonomiaz bizitzeko gaitasuna kolokan jartzen dute, Osasuna gero eta gehiago kostatzen zaigu eta emakumeen osasun egoera gizonezkoena baino txarragoa da eta Pentsiodun eta adineko emakumeok arrisku handiagoa dugu bizi kalitatea galdu eta tratu txarrak jasateko. Egoera hau aldatzeko, Nafarroako Gobernuari hartu beharreko hainbat neurri helarazi dizkio LABek.\nMartxoaren 8 berri baten atarian gaude. Aldarrikapen egun honetan, LABeko pentsiodun eta adineko emakumeok gure ahotsa ozen altxatu nahi dugu.\nGure ahotsa ozen altxatu nahi dugu esateko, mundu gupidagabe honetan, atzera begira jartzen garenean hainbat irudi nabarmentzen direla: emakumekok berotasuna, goxotasuna, gure etxekoen janari izan gara. Langabezian dauden gure seme-alaben barrikada izan gara, zaintzaile, bizitzaren egile. Gure esku zailduek zoruak garbitu dituzte, pertsonak zaindu. Borrokatu behar izan gara, askotan arrakastarik gabe, enpresen ateak irekitzeko. Kondenatu gaituzte lan beltzera edo soldata baxuetara. Jasan behar izan dugu haien mozkinak gure eskubideen gainetik lehenetsi zituztenen boterea, baita “emakumeak etxean eta gizonak kalean” agintzen zutenen boterea ere. Gauzak horrela, jubilaziora iritsi gara eskubide gutxiagorekin eta gure lanaren balio erabat mespretxatuta.\n2015eko martxoaren 8 honetan, hiru gai azpimarratu nahiko genituzke, Nafarroako pentsiodun eta adineko emakumeongan eragin zuzena dutenak:\n1. Prekarizazioa eta pobretzeak autonomiaz bizitzeko gaitasuna kolokan jartzen digu.\n2. Osasuna gero eta gehiago kostatzen zaigu..\n3. Adineko tratu txarrak eragiten dituzten faktoreen zabaltze kezkagarria.\n1. EMAKUMEON PREKARIZAZIOAK ETA POBRETZEAK AUTONOMIAZ BIZITZEKO GAITASUNA KOLOKAN JARTZEN DIGUTE\n1.1 Emakumeen eskubide ekonomikoak jubilazioan urritzen dituzten lan bizitzak\n•\tLangabezian diren 100 gizoneko, 110 emakume egoera berean daude (EPA)\n•\tKontrato partziala duten 100 gizoneko, badira 380 emakume egoera berean (EPA).\n•\tMerkataritzan, ostalaritzan edo zerbitzu pertsonaletan aritzen diren 100 gzoneko, 198 emakume daude (EPA)\n•\tNafarroako emakumeen soldatak, bataz beste, gizonekoen %72 dira (Encuesta Anual de Estructura Salarial)\n1.2 Pentsiodun eta adineko emakumeak pobreagoak gara\n•\tEmakumezkoen bataz besteko pentsioa gizonezkoena baino %42 txikiagoa da (Ministerio de Empleo y Seguridad Social, 2014). h humillaciónumillación\n•\tNafarroan 29.551 alargun pentsio daude. 10 etik 9 emakume dira, eta batz beste, 676,46 euroko pentsioa jasotzen dute. (Ministerio Empleo y Seguridad Social, 2014)\n•\tPentsio ez kontributiboak (342,95 euro): Nafarroan 1676 daude, %78,99 emakumeak dira (Ministerio Empleo y Seguridad Social, 2014)\n•\tEmakumeen artean dagoen pobreziaren arriskua %19,6koa da. Aldiz, gizonezkoen artean %14,3koa da (Instituto Estadístico de Navarra, IEN)\n•\tSalatzen dugu espetxetik ateratako emakumeen egoera. Babes sozialerako eskubidea ukatu egiten zaie, miseria gorrienean utziz.\n2. OSASUNA GERO ETA GEHIAGO KOSTATZEN ZAIGU ETA EMAKUMEEN OSASUN EGOERA GIZONEZKOENA BAINO TXARRAGOA DA\n•\tEmakumeen osasunaren pertzepzioa gizonezkoena baino dexente okerragoa da: haren osasuna txarra edo oso txarra dela esaten duten 100 gizoneko, 163 emakumek diote gauza bera (Encuesta Condiciones de Vida, IEN, 2012).\n•\tAdineko emakumeok Nafarroako Gobernuaren berrordainketaren biktima nagusiak gara: 417 botika prestazio farmazeutiko publikotik kanpo geratu dira, botiken %100 ordaintzeko behartuz; horretaz gain, orain pixohialen berrordainketa ezarri digute,…\n•\tSalatu nahi dugu gure aho-hortzetako osasuna laguntzeko programen eta babes ekonomikoen falta, eragin oso kaltegarriak dituena errenta baxuen duten adinekoengan.\n•\tOsasungintzan izandako murrizketek, bereziki Lehen Arretan, kalte egiten digute. Osasunaren prebentzioa eta promozioaren inguruko ekimen koordinatuen gabeziak, osasun zein zerbitzu sozialetan, zailtzen du zahartze osasuntsua.\n3. PENTSIODUN ETA ADINEKO EMAKUMEOK ARRISKU HANDIAGOA DUGU BIZI KALITATEA GALDU ETA TRATU TXARRAK JASATEKO\n•\tEzkututako errealitate baten aurrean gaude, eta somatzen da beldurra hori agerian jartzeko. Uste dugu izeberg baten punta baino ez dela antzematen, eta tamalez, badira egoerak oso erraz toleratzen direnak adinekoekiko, inondik ere onargarriak izanen ez liratekeenak beste adin-taldeekin: utzikeria tratuan, intimitatearen urratzea, lesioak, behartutako elikatzea, botien erabilera ez egokia, irainak, isolamendua, ezaxolatasuna, hitz egiteari utzi, elikaduran eta garbiketan utzikeria,… Etxeko tratu txarrak eta tratu txar sozial eta instituzionalak izan badira..\n•\tHerrialde ezberdinetan egindako hainbat ikerketetan egoera hau islatzen da. Zaindutako pertsonen herena tratu txarrak jasateko arriskuan dago (Instituto de Investigación en Atención primaria, IDIAP 2014). Ez da ahaztu behar zaindutako pertsonen %65 emakumezkoak direla. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan tratu txarrak jasan ditzaketenak adinekoen %2 dira.\n•\tIkus dezakegu Nafarroako Administrazioaren utzikeria eta arduragabekeria gai honetan horri aurre egiteko jarduteko programen faltan. Are gehiago egoera sozial honetan bi elementu kezkagarrik bat egiten dutenean. Alde batetik, bizi-baldintzen okertzea dugu ( ekonomiko zein laneko ez egonkortasuna, zaintza eta lana bateraezin bihurtzen dituzten erritmoak, stress familiarraren areagotzea). Beste aldetik, errekurtso sozialen urritasuna (mendekotasunaren murrizketan, baliabide komunitarioen falta, langile gutxi zerbitzu sozialak eta zahar etxeak kalitatez atenditzeko) girorik onena da tratu txarrak gertatzeko.\nBeraz, LABeko pentsiodun eta adineko emakumeok Nafarroako Gobernuari eskatzen diogu:\n•\tGure lanaren eta ekarpenaren onarpen sozial eta ekonomikoa.\n•\tNeurriak hartu, konpetentzialak edo konpentsatorioak, pentsio bakar bat ere ez (alargun pentsioak barne) 1000 eurotik behera egon ez dadin duintasunez bizitzeko helburua bete ahal izateko.\n•\tEskatzen dugu preso izandako emakumeek ere pentsio duina izateko eskubidea izan dezaten.\n•\tEskatzen dugu Mendekotasun eta Autonomia pertsonalerako lege propio bat, inolako murrizketarik gabe aplikatzekoa. Nahi dugu bizi gure ohiko ingurunean etxebizitza duinetan, eta behar izanez gero, kalitateko etxebizitza tutelatu eta zahar etxeetan, kopago ilegitimoak eta injustuak ezabatuz.\n•\tBotiken eta pixohialen berrordainketak bertan behera utzi, eta laguntza ekonomikoa eskatzen dugu gure aho-hortzetako osasuna zaintzeko orduan desberdintasunik ez izateko.\n•\tOzen eta irmo eskatzen dugu gure kontrako edozein eraso, agresio, umilazio eta mespretxu errotik desagertarazteko.\n•\tNahi dugu aktiboki parte hartu eta erabaki gure etxeetan zein kalean.\nGure eskubideen alde borrokan tinko!\nMartxoaren 8 honetan, bat egiten dugu gure herriko zein munduko emakume guztiekin, indarkeria jasan, bizi baldintza mixerableak pairatu eta askatasunik gabe daudenekin.\nBertan bizi, bertan erabaki! Gora Borroka feminista!!!!


Wallmapu | Lander Arbelaitz\n“Maputxe herriari barkamena eskatzera nator Txileko Estatuak bere lurrak ostu zizkiolako; eta baita ere urrutitik etorritako kolono eta beren ondorengoei ere, gure herrialdean beren bizitza eraiki dutenak, Txileko estatuak aproposa ez zen lurralde batera ekarri zituelako une desegoki batean...\nWe Newén kolektiboko kide batek TeleSur kateari egindako adierazpenen arabera,...\nHogei kaputxadunek Werner Luchsinger enpresagizon eta latifundista txiletarraren etxea erre zuten urtarrilaren 4an. Emaztearekin batera, hil egin zuten, eta ordutik, Maputxe Herrian edo Wallmapun giro politikoa asko gaiztotu da.\nMaputxeei egotzi dizkiete heriotzak eta Txileko presidente Sebastián Piñerak Pinocheten ondaretik asko duen Lege Antiterroristaren erabilera zorrotza agindu du. Jada polizia operazioak egiten ari da maputxeen hainbat herritan. Orain lau urte poliziak tiroz hildako...


Mediku zerbitzurik ez da egongo gaur Osasun zentroan | El Diario Vasco\nAlto-urolaMediku zerbitzurik ez da egongo gaur Osasun zentroan\nMediku zerbitzurik ez da egongo gaur Osasun zentroan\nGALILEA EZKIO. Jueves, 5 julio 2018, 00:09\nOsakidetzak bidalitako oharrak esaten duenez, udarari begira, sendagile zerbitzuek aldaketa batzuk izango dituzte hurrengo hilabeteetan. Hauen artean, gaur, adibidez, ez da mediku zerbitzurik egongo Ezkioko herrian.\nAldaketa desberdinak egongo dira udako hilabeteetan. Horrela, medikuari dagokionez, ekainaren 29tik uztailaren 6rarte, ordezko medikua egongo da osasun zentroan lanean, gaur izan ezik, mediku zerbitzurik ez baita egongo.\nErizain lanari dagokionez, ordea, uztailaren 23tik abuztuaren 24ra bitartean, ordezko erizaina izango da zentroan, eta ordutegia mantenduko da abuztuaren 13tik abuztuaren 21eko epean izan ezik. Egun horietan, erizainen ordutegia, goizeko 8:00etatik 12:00ak artekoa izango da.\nAzkenik, beti bezala, gogora-tzen da larrialdiak egonez gero, hauek Zumarragako Osasun Zentroan atendituko direla.\nHiru aukera bikain bailaran, hilabete honetako altxor gisa Las fiestas se trasladan a la estación


Gerra susmorik ez - Ahotsak.eus\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan ONA-020-018 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\n1931ko hauteskundeetan gorriekiko beldurra piztu zen. 1936ko otsailekoetan, berriz, Fronte Popularra nagusitu zen. Hala ere, gerra susmorik ez zegoen Oñatin.\nA: Hemen Republikia etorri zan garaixan, 31an, leheningo botaziñua zertu zan eta gu giñan Bixaingo lau anaiak eta beste... gaztiok, eta ordu bixak inguruan bota geben guk eta gero zer, gaiñian nola geratu ziran, leheningo esan nostan lagunak, mahaixan euen batek, koño, sustau in zirala, gorrittakuak urten euela baiña gero ez zala hainbeste agertu horregatiok.\n- Oseake gaiñekuak gorrixak eta gero azpixan zurixok.\nFernando Lizarralde: Mahaiko egongo ziñain eta, mahaiko?\nA: Ez, mahaiko ez, artian holako kargurik ez giñaukan. Baiña gero ideak manifestaitten gittuan, bakoitzak berak.\n- Zuek akordaitten zarai hor Aiuntamentuan egon zan halako tirabira bat; batetik nik irakurritta dakot Karlistak erretirau in ziran momentu batian, gero alkatia eta konzejal batzuk bota in zittuein ez dakit zer gorabehera egon zalako eta ya 36xan Frente Popularra datorrenian... Zer akordaitten zarai orduko gorabeherakin?\nA: Ni egon nintzan Aiuntamentuan baiña orduko konturik ez dakot zerik.\n- Hor egon ziran, ba, batetik alkatia Martxel zan, ezta? Edo Jabier esan gura neben alkatia, Upain, Zelaia, ezta? Baiña momentu batian bota itten daue, kendu itten daue kargutik, ba, Estatutuakin hor gorabeheran bat egon zalako. Ez zarai akordaitten zerakin?\nA: Ez. Ha bera gero operaziñuakin Donostira eruan euen eta zertu in zan, hori hil zan "el año cuarenta" edo.\n- Bai, baiña gerria akabo eta gero eta Ameriketatik bueltia in ta gero, ezta? Ameriketara fan zan ta... Edozein modutan Frente Popularrak 36xan irabazten dau, ez? Zera, febreruan elekziñuak, orduan hemen ez zan igarri gauza haundirik ala bai?\n- 36xan, febreruan e? Zergatik gero orduan nik uste dot lehengo Aiuntamentua bueltau itten dala eta gutxi gorabehera lehengo moduan jarraiketan dau, baiña gero, gerria hasten danian, aurreko urtetan zerbait igarri zan ala ez? Oseake "dieciocho de julio" baiño hiru-lau-bost egun lehenao zuek gauza rarorik igarri zeuen ala... Calvo Sotelo hil ondoren eta...\nG: Guk aurreko egunian, arteraiño ez.\nA: Gu UGTkuok danok zertu giñan, orduan armatan jarri giñan, aittu? Eta puestua zainketan.\n- Aurrerako egunian esaten dot, aurreko egunetan, ala... zurrumurrurik beuen edo...\nG+A: Ez, ez, ez.\n- Eta zuk esan dozuna, noiz jarri ziñain pittin bat alerta; hemeretzixan, hogeixan, edo...\nGudariak etxean lotan\n1934ko iraultzagatik zigortuta


Erain Debagoienak bariku iluntzean jasoko ditu sinadurak azken aldiz Elgetan - Elgeta - Goiena.eus\nErain Debagoienak bariku iluntzean jasoko ditu sinadurak azken aldiz Elgetan\nLarraitz Zeberio Lekuona 2016-05-12 10:00\nErain Debagoiena, Elgetan, sinadurak jasotzen.\nHerriko lantaldeak 160 sinadura jaso ditu, eta jakinarazi du 200 sinadurara heltzea nahiko lukeela. Horrekin batera jakinarazi dute barikuan Patxi tabernan jokatuko dela bailara mailan antolatuta dagoen mus txapelketako Elgetako kanporaketa.\nEkainaren 5ean egitekoa den herri galdeketaren alde sinadurak jasotzen diharduen Elgetako lantaldeak jakinarazi du barikuan, hilak 13, plaza inguruan egongo direla sinadurak biltzen 19:00etan hasita. "Dagoeneko 160 jaso ditugu, baina 200era iristea nahiko genuke. Etorri eta ekarri lagunen bat. Gogoratu Debagoienean erroldatutako 16 urtetik gorakoek sina dezaketela, eta ekainaren 5ean ere horiek izango dutela bozkatzeko eskubidea", esan dute. "Oraindik ez duzula sinatu? Ba, bariku honetan izango duzu azken aukera, etorri eta sinatu!".\nGauean, berriz, Debagoiena mailan antolatuta dagoen mus txapelketako Elgetako kanporaketa jokatuko dute Patxi tabernan. Bergarako, Arrasateko eta Antzuolako lehenengo kanporaketak aurreko aste bukaeran jokatu zituzten. Asteburu honetan jokatuko dituzte Arrasaten, Oñatin, Bergaran, Aramaion, Antzuolan, Aretxabaletan, Elgetan, Eskoriatzan eta Leintz Gatzagan. Eta txapelketaren finala Aretxabaletan jokatuko dute maiatzaren 21ean.\nElgetako kanporaketa, bihar, barikua, 23:00etan jokatuko dute Patxi tabernan. Prezioa da 20 euro bikoteko.


Soldata-berdintasunaren egunaren harira • AIZAL\nGaur, 2021eko otsailaren 22an, Soldata Berdintasunaren Eguna ospatzen da. Ministroen Kontseiluak 2010ean hartutako erabakiaren bidez ezarri zen, eta horren bidez “generoko soldata-arrakala” delakoaz kontzientziatu nahi da, emakumeen eta gizonen ordainsarietan berdintasuna sustatzea delarik helburua.\nSoldata-desberdintasuna % 23 ingurukoa da mundu mailan, hau da, emakumeek batez beste gizonek kobratzen duten soldataren% 77 jasotzen dute. Horrela, Lanaren Nazioarteko Erakundeak erabiltzen dituen datuen arabera, 2086ra arte ez genuke benetako berdintasunik lortuko emakumeen eta gizonen ordainsarien artean.\nJarraian, “Generoaren araberako soldata-arrakalaren” inguruko kontzeptuak eta esparru horretako oinarrizko araudia ulertzeko gakoak emango ditugu:\nZer da emakumeen eta gizonen arteko soldata-berdintasuna?\nSoldata-berdintasunak honako elemento hauek kontuan izatea eskatzen du:\nOrdainsari berdina lan berdinagatik, hau da, lan bera gizonei eta emakumeei modu berean ordaintzea, sexuen arteko bereizketarik egin gabe.\nBalio bereko lanagatiko ordainsari-berdintasuna.\nSexuagatiko diskriminazioa debekatzea\nSektore feminizatuetako lanak behar bezala baloratzea (bereizketa horizontala): emakumeak pertsonak zaintzeari eta administrazio-lanei lotutako lan-sektoreetan kontzentratzen dira. Lan horiek aitorpen sozial eta ekonomiko txikiagoa dutelarik.\nEmakumeek betetzen dituzten lanpostuak behar bezala baloratzea (bereizketa bertikala): “Kristalezko sabaiak” eta “zoru itsaskorrak” oztopatzen dute emakumeak aintzatespen sozial eta ekonomikoko lanpostuetara igotzea, soldata handiagoak galaraziz.\nZer da generoaren araberako soldata-arrakala?\nEmakumeen eta gizonen arteko soldata-desberdintasunari “generoko soldata-arrakala” deitu ohi zaio, eta emakumeen eta gizonen batez besteko ordainsarian dagoen aldea aztertuz neurtzen da. Hau da, langilearen sexuaren araberako soldatan dagoen aldea da. Kontuan izan behar da emakumeek enplegu prekarioagoak eta soldata txarragoak izaten dituztela, eta, gainera, gehienbat lanaldi murriztuak edo adingabeak edo senideak zaintzeko eszedentziak hartzen dituztela.\nNola murriztu edo amaitu nahi da soldata-arrakala?\nBerriki, estatu-mailako araudi berri bat onartu da, ordainsarien arloan emakumeen eta gizonen arteko tratu-berdintasunerako eta diskriminaziorik ezerako eskubidea gauzatzeko neurri espezifikoak ezartzea helburu duena (urriaren 13ko 902/2020 Errege Dekretua da, emakumeen eta gizonen ordainsari-berdintasunari buruzkoa, eta 2021eko apirilaren 14an jarriko da indarrean).\nAraudia hori urriaren 13ko 901/2020 Errege Dekretuak osatzen du (urriaren 13ko 901/2020 Errege Dekretua, Berdintasunerako Planei buruzkoa). Baita arlo honetako Europako eta nazioarteko araudiarekin ere.\nHorregatik guztiagatik, emakume eta gizonen arteko soldata arrakalaren amaireraranzko pausu irmoak eman daitezen, tresna juridiko horiek guztiak enpresetan ezartzea ezinbestekoa da.