Obra honek Francisco Francoren bizitza kontatzen du, jaio zenetik hil zen arte, bere bizitzako zatirik garrantzitsuenak nabarmenduta. Gure historiaren duela gutxiko etapa bat eta oraindik ere tabutzat jotzen dena familia askotan.\nSinboloz beteriko obra da, oso sinplea eta naturala, sinplifikatua, baina aldi berean ikonikoa eta nolabaiteko surrealista puntu bat duena. Eman nahi duen mezua lehen begiratu batean agerikoa izan ez dadin sortutako obra. Obra nagusiaren atzean ezkutatzen diren interpretazio desberdinak arakatzera garamatza.\nFrank ume kasketadun bat bezala agertzen da, Jainkoaren mandatari bat dela uste duen pertsonaia kaskar bat. Karratuak gustatzen zaizkion tipo bat (“aberria, katolizismoa eta familia” kontzeptua), baina soldadutzatik itzultzen denean zirkulu edo triangeluko herrialde batekin (ideia errepublikarrak) topo egiten duena. Atzerritarren laguntzarekin, Frank bezala pentsatzen ez duten guztiak garbitu eta giltzapetuko ditu, bere gobernua eta bere filosofia ezarri arte. Haurrei diktadura bat zertan datzan eta beste aukerak ez errespetatzea helarazteko modu erraza.\nOrrialdeetan zehar, egileak pintzelak menderatzen zituela ikusi genuen, gorriz, horiz eta urdinez egindako eta ikusizko inpaktu handiko marrazkiekin. Forma geometriko, kolore eta marrazki espresionistekin jolastuz, bi bide uzten dizkigu aukeran: liburua fikzio gisa ulertzea edo benetako istorio gisa ulertzea. Frankismoa azaltzen duen haurrentzako albuma izateaz gain, diktaduraren aurkako artea ere bada.\nXimo egileak dioenez, “Gure aitona-amonak borrokatzera behartu zituzten. Gure gurasoak ahaztera behartu zituzten. Guri iragana gogoratzea dagokigu, etorkizunari begiratzeko. “


‘Berbalagun’ ekimenak hainbat jarduera ezberdin iragarri ditu\n‘Berbalagun’ ekimenak hainbat jarduera ezberdin iragarri ditu datozen asteetarako. Arduradunek hiru jarduera antolatu eta iragarri dituzte; datozen egunetarako eta otsailaren hasierarako. Lehena Berbalagun berba-taldeen argazki lehiaketa da, partaideek elarren artean ezagutzerik izan dezaten. Aurten, inoiz baino gehiago baitira, ehunetik gora 17 taldetan banatutakoak. Talde bakoitzari argazki bana ateratzeko eta bidaltzeko eskatzen diote. Kontuutan hartuko dira, originaltasuna, partaide kopurua, konposizio eta umorea. Irudia Whatsappetik 663 070 492 telefono zenbakira bidali beharko da.\nInauteriak ate joka ditugunez, bigarrena otsailaren 2ko ostiralean kapela koloretsuak egiteko tailerra da, ordu eta erdikoa eta kide nahiz familiakoentzat irekia dagoena. Doan izango da, baina parte hartzeko izena eman beharko dute interesdunek; bi aukera erraz dituzte; 663 070 492 telefono zenbakira deitzea edo ermua_berba@aek.eus postontzira idaztea.\nAzkenik, hirugarren proposamena teknologia gaiak lantzeko tailerra egingo da, herriko Kzgunea zentroarekin elkarlanean. Proposamenak 3 saio aurreikusten ditu: otsilaren 7, 14 eta 21ean, hain zuzen ere, bi orduko iraupena egun bakoitzeko. Lehenengo bietan telefono azkarrak ondo erabiltzen eta etekina ateratzen ikasi ahal izango dute partaideek. Bapateko mezularitza eta funtzio erabilgarri guztiak. Otsailaren 21eko azkenengoan berriz, bizitza errazten dizkiguten IKTak izango dira aztergai. Kokapen, aisialdi eta osasun aplikazioak ikusiko dituzte. Hau ere doan da, baina baina parte hartzeko izena eman beharko dute interesdunek; aurreko paragrafoan jasotako bi aukera erraz berberak izanik.\nJarraian jarduerak iragartzen dituzten kartelak dituzue.\nEsku telefonoak eta IKTak\nInauterietako kapela koloretsuak


Biomasa eta Bioerregaiak\nHasiera / Kimika / 4.1 Biomasa eta Bioerregaiak\n4.1 Biomasa eta Bioerregaiak\nMª Cruz Arzamendi Manterola doktorea\nUnibertsitateko katedraduna Zientzien Sailean\nInstitute for Advanced Materials (InaMat2) proiektuan-Nafarroako Unibertsitate Publikoa\nInés Reyero Zaragoza doktorea\nUnibertsitateko doktore laguntzailea Zientzien Sailean\nLandareak, beren jarduera fotosintetikoaren bidez, atmosferaren CO2 atzemateko eta eguzki energia biomasa forman finkatzeko gai dira. Biomasaren eta eratorrien errekuntzak askatzen duen energiak berotegi efektua sortzen duten gasen balantze neutroa isurtzen du.\nBiomasa erabil daiteke zuzenean (adibidez, egurra tximinietan eta labeetan erretzen denean) edo zeharka, prozesu fisiko-kimikoen bidez bioerregai solido, likido edo gaseoso (biogas) bihurtuta.\nSolido motako bioerregaien artean nabarmentzen dira egur-ikatza, eta nekazaritza eta basogintza sektoretik ateratako gai lignozelulosikoetatik eratorritako pikortak eta briketak. Industria instalazioetan energia elektrikoa edo beroa edo ur-lurruna sortzeko labeetan eta galdaretan erabiltzen dira funtsean.\nBioerregai izenarekin ere ezagutzen diren bioerregai likidoak gaur egun garraioaren sektorean petroliotik eratorritako erregaiak ordezteko dagoen alternatiba berriztagarria dira. Ekoizpen bolumenagatik nabarmentzen dira bioetanola, zerealak bezalako nekazaritzako gaietan dauden azukreen hartzidura-prozesuen ondorioz ateratzen direnak, eta biodiesela, olio eta koipeetan dauden triglizeridoen transesterifikazioa eginez ateratzen dena.\nEnergia iturri berriztagarrien erabilerari buruzko Europar Agindu berriak biomasaren eta bioerregaien garapena sustatzen du Europar Batasaunean.\nHitzaldi hau gaztelaniaz eta ingelesez eskaintzen da.


Bronkopneumonia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBronkopneumonia bronkioen eta albeolo ehunen aldi bereko hantura larria da.\nBi bronkopneumonia mota daude: bronkopneumonia arrunta bata, eta bronkopneumonia tuberkulosoa bestea. Bronkio eta albeolo ehunetan sortzen diren handigunetxoek ematen duten eritasuna bronkopneumonia arrunta da. Oso eritasun arrunta da, sulfamidak eta penizilina asmatu bitartean jende sail handia hiltzen zuena. Pneumokoko, estafilokoko, estreptokoko eta beste hainbat mikrobiok eragiten du gaixotasun hori, hotzaldi bat, gripe bat edo txarranpina harrapatu delako, askotan. Erremedioak alborengoarentzakoen antzekoak dira: gela zabal, aire hezedunetan egon, gehienbat edari elikagaiak baina indargarriak eta aipatu diren sendagaiak hartzea.\nBronkopneumonia tuberkulosoa edo berezia, mikrobioen bidez harrapatzen da. Handiguneez gainera biriketako ehunak urratu eta andeatzea ere gertatzen da kasu horretan; Koch baziloaren pozoiak eragiten du gaiztotze hori. Azkar zabaltzen da, handiguneak pilatuz joaten dira eta biriketan zuloak agertzeraino iritsi daiteke. Erremedioak: elikagai indargarriak, rifanpizina, estreptomizina, etab.


Euskadiko 51 hedabide eta publizitate agentziek komunikazio eta publizitate ez-sexistako kode deontologiko bat betetzeko konpromisoa hartu dute - Revista Emakunde AldizkariaRevista Emakunde Aldizkaria\n29/02/2016 | 0 iruzkin\nEuskadiko 51 hedabidek eta publizitate-agentziek sinatu dute «Euskadin publizitate eta komunikazio ez-sexista izateko Kode Deontologikoa eta Autorregulaziokoa» gaur goizean. Emakunde ren barruan dagoen Begira publizitate eta komunikazio ez-sexista erabiltzeko aholku-batzordeak sustatu du dokumentua. Euskadiko hogei bat hedabidek eta publizitate-agentziek prestatu dute hamar prestakuntza- eta kontraste-saiotan, guztira, urte eta erdi iraun duen prozesu batean. Lehendakaritzako egoitzan burutu den sinadura ekitaldian, Josu Erkoreka Gobernuko bozeramailea eta Izaskun Landaida, Emakudneko zuzendaria izan dira lekuko eta baita sinatzaile.\nKode deontologikoak indarrean dauden legearekin bat datozen konpromisoak biltzen ditu, hainbat arlotakoak:\n•Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna\n•Emakumeen aurkako indarkeria\n•Publizitatearen eta kazetaritzaren autoerregulazioko eta deontologia-printzipioak\n•Bazterkeria eza, emakumeen ikusgaitasuna eta aniztasuna\n•Indarkeriarik gabeko bizitza\n•Erakundeetako enpresa-egituraren barneko berdintasuna.\nPublizitateari dagokionez, agentzia sinatzaileek era guztietako gizonak eta emakumeak erakusteko konpromisoa hartu dute, hau da, askotariko rolak eta jokabideak dituztenak, estereotipoak alde batera utzita, hizkuntza ez-sexista erabilita eta emakumeen aurkako indarkeriarekin lotutako irudi eta adierazpen guztiak ukatuta. Halaber, askotariko edertasun-ereduak sustatzeko, emakumeen gorputzak apaingarri edo sexu-objektu huts gisa ez erabiltzeko, neskatoen sexualizazioa saihesteko eta emakumeak produktu farmazeutikoen edo osasunarekin lotutako produktuen hartzaile nagusi ez erakusteko konpromisoa hartu dute. Azkenik, gizarte-talde gutxituak edo baztertuak ordezkatzeko konpromisoa hartu dute, baita sexualitate guztiak jasotzen dituzten mezuak erabiltzekoa ere, alegia, jarrera lesbofoboak, homofoboak eta transfoboak transmititzen dituzten edukiak saihestekoa.\nKomunikazioaren atalean, hedabideek honako konpromiso hauek hartu dituzte: arlo eta eremu guztietan emakumeen protagonismoa sustatzekoa; emakume eta gizonen aniztasun osoa erakustekoa; elkarrizketetan eta artikuluetan emakumeei eta gizonei trataera bera ematekoa; emakumeen biktimizazioa baztertzekoa eta emakumeak gizarte-eragile aktibo gisa ere erakustekoa; albisteetan erakusten diren eragile aktibo gehienak gizonak izatea zuzentzekoa eta bi sexuei ikusgaitasun eta garrantzia zuzena ematekoa; emakumeen aurkitzen dituzten oztopoak eta arazoak eta gizartean betetzen dituzten rolak erakustekoa. Ez hori bakarrik, emakumeen gainean ematen den ikuspegia distortsionatzen dutelako, fisikoari, sexu-erakargarritasunari eta janzkerari buruzko aipamenak saihesteko konpromisoa ere hartu dute; eta era guztietako emakumeen eta gizonen gorputza erakustekoa, askotariko edertasun-ereduak sustatzekoa –ez bakarrik perfekzioan oinarritutakoak–, hizkuntza ez-baztertzailea eta emakumeak ikusezin egiten dituena ez erabiltzekoa eta genero-ikuspegia erantsita duten informazioa bultzatzekoa.\nUrte t’erdiko erkarlana\nHogei bat hedabide eta publizitate-agentziek sortu dute kodea. Hedabideen kasuan, honako hauek izan dira: Euskal Kazetarien Elkartea, Berria, Kazetarien Euskal Elkargoa, Cope, Deia, Diario Vasco, Eitb, Europa Press, Gara, MBN Comunicación, Onda Cero, Onda Vasca, Ser, TVE eta Vasco Press. Publizitate-agentzia parte-hartzaileak, ordea, Arista, Aurman, Bizkaiko Publizitate Agentzien Elkartea, Dimensión, Trupp Publicidad eta Xabide izan dira.\n(*) Hemen ikusi dokumentua sinatu duten 51 hedabide eta publizitate-agentziak.\nGenero estereotiporik gabeko publizitateari buruzko tailerra antolatu du Emakundek El Sol Publizitate Jaialdian\n05/06/2018 - 0 iruzkin\n08/05/2018 - 0 iruzkin\nErantzunik gabe ra(etara) “Euskadiko 51 hedabide eta publizitate agentziek komunikazio eta publizitate ez-sexistako kode deontologiko bat betetzeko konpromisoa hartu dute”


ZUBIAK LEKUKO | Gizartea | Berria\nBadoaz. AEK-ko idazkari nagusiaren postua utziko du Mertxe Mugikak urrian, eta Euskaltzaleen Topaguneko presidentetza Elena Lakak. Zubiak ireki izana dute agintaldiko herentzia: elkarlan ildoak zabalik, Korrika inoiz baino onarpen handiagoarekin, eta Euskaraldia martxan. Egoera hobean emango dute lekukoa.\nEzker-eskuin, Topaguneko Elena Laka eta AEKko Mertxe Mugika. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU\nDespedidako elkarrizketa batek elkartu ditu biak. Euskalgintzako eragile nagusietako biren arduradun aritu dira urteotan, eta ez dute horretan segituko uda ostean. Konplizitatezko solasaldia izan da. Izatez, konplizitateak ereitea izan da bien zeregina urteotan: elkarlana zabaltzea, zubiak sendotzea. Ez dute legatua hitza aipatu nahi, baina agerikoa da nola emango duten lekukoa: Korrika, inoiz baino sendoago; Euskaraldia, abian.\nPostua utziko duzue. Zergatik?\nMERTXE MUGIKA: Zikloak hasi eta bukatu egiten dira. Garbi esan nuen ez nintzela berriro aurkeztuko. Ilusio handiarekin hartu nuen kargua, eta ilusio handiarekin noa. Etxean jarraituko dut.\nELENA LAKA: Nik arrazoi pertsonalengatik lagatzen dut: ez naiz iristen. Nire lana daukat, eta indar fisikoak ez dit ematen. Gainera, momentu ona da: garai diferente batean gaude. Satisfazioz noa.\nSatisfazioa, baina arantzarik bai?\nM. M.: Ezetz esatea gezurra litzateke. Baditut arantzak. Nagusia, bat: oraindik lortu gabe dagoela helduen euskalduntze-alfabetatzearen finantzaketa esparrua. Nafarroan daukat beste arantza: espero nuen Euskararen Legearekin beste aurrerapauso bat emango zela; ez da horrela izan, eta oraintxe beldurra ere badaukat. Eta etxe barruan ere baditut beste era batera egingo nituzkeenak.\nE. L.: Nik ez nuke aipatuko arantza konkreturik. Igual, zera: iritsi garela hona, baina harantzago ere joan gintezkeela. Zilegi da anbizio handiagoa. Baina balorazioa ona da.\nErreleboa dator. Belaunaldi aldaketarekin bada kezka euskalgintzan: gazteak ba ote datozen.\nE. L.: Mugimenduan badago gazte jendea, beste modu batera ari dena eratzen: beste egitura batzuen bila dabilena, ez doana betiko elkarteetara. Guk esan behar diegu gazteei zelan antolatu behar duten? Esan diezaiekegu zertan dihardugun, baina ez da gure lana esatea: «Etorri guregana». Beste era bat topatu beharko dute. Nire adinekoak eta hortik gorakoak, mugimenduan oso indartsu egon direnak, alde batera geratzen ari dira, eta horrek ematen du bidea jende gaztea sartzeko.\nM. M.: Gurean sumatzen ari gara gazteek ez dutela lan bizitza osoa euskaltegian ikusten. Badaukagu jende gaztea, oso prestatua. Ahalegindu naiz erakusten oso postu polita dela, asko ikasi eta jasotzen dela, eta aukera daukazula sinesten duzun horretan eragiteko.\nInguruko kideak nola nabari dituzue? Aipatu da motxila kargatuarekin dabilela jendea, urteetako lanak eta zamak eraginda.\nE. L.: Ez nuke esango. Segun zeinekin egiten den berba... Egon da jendea euskalgintzaren muinean, eta beste batzuk, periferiagoan.\nM. M.: Nik, bai, ikusten dut motxila kargatuta gure arloan. Lotuta dago finantzaketarekin eta. Lan karga handitu egin zaigu, egiaztagirien gaia tarteko; baliabideak hobetu dira, aitortu behar da, baina ez daude balantza berean. Gure kideak igual oso pozik daude euskaltegian, baina beste leku batera joateko gogoz, lan kargarekin-eta lotuta. Segun zer sektoretan, badago motxila kargatua. Oso jende konprometitua dago euskalgintzan, eta horregatik jasaten dira askotan direnak eta ez direnak.\nEuskalgintza prekarizatua dago?\nE. L.: Bereizi behar dira lan boluntarioa eta langileena. Prekaritatea? Seguru asko. Saiatzen ari gara saihesten, baldintza duinak ezartzen. Bide bat egiten ari gara Topagunean behintzat. Elkarteetan aniztasun handiagoa dago. Prekaritatea baino gehiago, esan dezagun argi: soldatak ez dira izan beharko luketen neurrikoak.\nM. M.: Euskalgintzakook ikusezinak gara. Ez gaude industria gisa hartuta: langile mordoa gara, oso jende kualifikatua. Eskatzen dena eta ematen dena sarri ez datoz bat. Kanpoko sentsazioa hauxe da: «Hortxe, gaztetxo kuadrilla bat, eskolak ematen dituena edo aldizkaria egiten duena». Eta egia da ez dugula zarata askorik ateratzen: noiz egin da greba bat euskalgintzan? Kanpoko sentsazioa izaten da ez gaudela hain txarto.\nGrebarik planteatu da sekula?\nM. M.: Ez. Eta sarritan esan dugu: imajinatu euskaltegi guztiok grebara goazela. Eskola barik geratuko lirateke milaka ikasle.\nE. L.: Baina greba, zeinen kontra?\nM. M.: Hori da... Euskalgintza ez da lan gatazka batekin lotzen, eta horrek askotan ekartzen du eskale gisa ibili behar izatea administrazioaren aurrean. Ez naiz esaten ari grebara jo behar dugunik, baizik eta sarritan ikusezinak garela: askori ez zaie burutik pasatzen AEKn 500 langile eta 12.000 ikasle garela. Enpresa potentea gara zenbaki horietan. Baina beste zenbaki batzuetan, ez hainbeste.\nE. L.: Faktore asko daude: norberak bere buruan sinestea ere bai, indar hori badaukala. Ahalduntze prozesu bat ere behar da hor.\nM. M.: Uste dut ahalduntze prozesu hori egina daukagula, baina hilabete bukaeran ez da nahikoa ahaldunduta egotea. Ez da aski esatea euskalgintza estrategikoa dela: baliabideak jarri behar dira, eta lanean ari den jendeak bizitza profesionala bertan egiteko modua ipini. Begira: euskaltegietan lana badago, baina ez ditugu giza baliabideak topatzen. Hori zeren seinale da? Prekaritatearen seinale: 08:00etan hasi eta 22:00etan amaitu, hurrengo urtean ez dakizu non ibiliko zaren...\nLan profesionala eta boluntarioa ditu euskalgintzak. Ondo uztartuta daude biak? Non hasten da bat, eta amaitzen bestea?\nE. L.: Profesionalentzat maiz zaila da bereiztea noraino profesional, noraino boluntario. Duda barik, profesionalei eskatzen zaie alde boluntario bat: ezin duzu aritu torlojuak egingo bazenitu bezala.\nAtxikimendu hori aldatzen ari da urteotan? Gehiago kostatzen da langileak militante izatea?\nM. M.: Bai. Baina konparatzen dudalako ni AEKn sartu nintzeneko militantziarekin. Mundua aldatuz joan da, gure kideak ere bai. Baina, era berean, bi urtean behin Korrika antolatzen dugu, eta hor bat egiten dugu gure lanetik aparte. Baina, bai, egia da gehiago kostatzen dela. Antza, leku guztietan.\nArduradun izan zarete euskalgintzako bi erakunde handitan. Horrelako postuetan gutxiengo nabarmena zarete emakumeak.\nE. L.: Gurean zuzendaria [Jasone Mendizabal] eta biok gara emakumeak, eta oso modu naturalean eraman dugu. Azken urteetan, Eusko Jaurlaritzarekin emakumeen arteko bilerak izan ditugu. Hortik aurrera, bai, nonahi ikusten ditugu gizonak, eta, askotan, aspaldiko tik askorekin. Baita euskalgintzan ere. Bai, euskalgintzan gizon asko dago, eta segun zer ingurutan, gehiago. Eta adin batekoak. Askotan, behetik datozenak ere gizonak dira. Egin beharko da hor hausnarketa bat.\nM. M.: Genero lanketa egina dugu gurean. Nire ordezkoa emakumea izango da; konpromiso hori hartua zegoen. Azken urteetan argazki hau izan da artezkaritza kontseiluan: denak gizonak, eta ni. Azken urteetan izan da hala, baina emakumeak egon dira lehen.\nTik batzuk aipatu ditu Elenak. Bertsolaritzan zurrunbiloa eragin du Kontrako eztarritik lanak. Euskalgintzan egingo balitz...\nE. L.: Horrelako kasu gordinak ez ditut ikusi eta sentitu. Tikak, bai. Ezagutu dugu estilo bat: oilar estilo hori. Karmen Irizarrek, Topaguneko presidente zela, hala esaten zuen: «Joaten zara bilera batera, eta galtzontzillo kuadrilla». Tik horiek gehiago sumatu ditut mansplaining modura: «Nik esplikatuko dizut hau». Jakin izan dugu erantzuten: adin batekin eta ahalduntze batekin goaz, eta erakunde bat daukagu atzetik.\nM. M.: Askotan galdetu didate halakorik izan ote dudan, eta hausnartu ere egin dut zer rol izan dudan AEKn eta euskalgintzan. Tik batzuk, bai, ikusi ditut. Baita emakume batzuen aldetik ere.\nE. L.: Boterearekin lotuta.\nM. M.: Bai, boterearekin lotuak. Gizonen arteko oilar kontu hori ikusi dut, eta emakumeok gehiago jotzen dugula gauzak egitera, gero domina batek edo besteak jarri. Baina emakumeok ere jarri behar ditugu dominak, gauza asko geuk bideratu ditugulako.\nEmakumeen eta euskararen arteko harremana ikergai da: euskaltegietan emakumeak dira ikasle gehienak, erabilera handiagoa andreek, transmisioa... Zer gogoeta eragiten dizue?\nM. M.: Ardurarekin lotzen dut: euskara balio femeninoekin lotzea. Ikasle gehiago dira emakumeak, aldearekin. Konstantzian ere bai: ikasten hasi, eta jarraitu.\nM. M.: Guk ez dugu analisirik egin. Gizartean nabari da: emakume gazteak askoz arduratsuago datoz bai ikasketetan, bai kaleko militantzian. Beste ardura bat dute. Seguruenik, gero lan mundura edo familia osatzeko garaia iristean gizonek aurrera egiten dute, eta emakumeek, atzera.\nEuskaraldia izan da Topagunearen azken urteetako ardatz nagusia. Euskalgintzarentzat aldaketa handia ekarri du? Premia zegoen tokira ura eraman du?\nE. L.: Olatua izan da, oraindik irauten duena. Bazegoen premia: ez kanpaina jakin batena, baizik eta ohitura aldaketa bat eragitekoa. Garrantzitsua da nola ari garen antolatzen: eragile guztiekin elkarlanean. Ondorioak bezain garrantzitsua da bide hori. Sekulako pausoa izan da euskalgintzarentzat, baita herri honentzat ere: euskararen lurralde osoan egin da, elkarlanerako balio izan du, eta horrek konfiantza sortu du. Orain normala iruditzen zaigu, baina lubakiak bizi izan ditugu. Gehiago izan zitekeela? Hobea? Urrunago iritsi behar genuela? Bai. Baina ez dezagun gutxietsi.\nGehiago espero zenuen, beraz?\nE. L.: Ez dakit... Txundituta geratu nintzen zazpi lurraldeetan egin izanarekin. Denak aldi berean aterki baten pean, eta tokian-tokian bultzatua. Hainbeste jende mobilizatu ondoren, gero agian laga zezakeela hondar gehiago? Pixka bat gehiago espero nuen.\nM. M.: Handia da 200.000 lagunek baino gehiagok izena eman izana. Oso arin pasatu zela? Bai. Baina pasatzeko, egin egin behar da. Hor aztarna bat geratu zen, eta marka bat: Euskaraldia. Hurrengo Euskaraldian, entitateek ekarriko dituzten aldaketekin, ea aztarna hori uzten den. Itxaropentsu nago. Batzuetan itxurakeria izango da, baina itxurakeriak bide laburra du, horretarako esparruak murriztuz joango baitira: herri gogoa badago, aktibazioa badago, eta exijentzia egongo da.\nBete zenuten Euskaraldiko rola?\nE. L.: Ahobizi izan nintzen, eta, seguru asko, ez nuen erabat bete. Pentsatzen nuen euskaldun militantea nintzela, leku guztietan euskaraz egiten nuela, eta konturatu nintzen ezetz. Uste dut rol hori geratu zaiola jende askori: gutxienez lehen hitza euskaraz, eta elkarrizketa elebidun gehiago. Jada inor ez da harritzen horrekin.\nM. M.: Ni ere batzuetan egon nintzen ahobizi rola bete ezinik. Baina bete nuen gehienean.\nAntolakuntzan elkarrekin ari dira eragileak eta erakundeak. Benetakoa da lankidetza hori?\nE. L.: Horrela sumatzen dut. Gertutasun handiko harremana dago.\nAEKn ere nabaritu da erakundeekiko harremana aldatu dela ?\nM. M.: Bai. Euskaraldia izan da adibidea, baina beste arlo batzuetan ere zabaltzen ari da; adibidez, lan esparruko plan estrategikoa.\nGalde liteke orain arte zergatik ez den posible izan...\nM. M.: Orain arte ere egin da lankidetza. Guk HABErekin egin ditugu hainbat kontu. Baina sektorialak. Lankidetza berri batzuk zabaltzen ari dira, eta indarra hor jarri behar da: zeharkakoa izatea. Nik pauso gehiago emango nuke.\nM. M.: Edukiz bete behar da gobernantza partekatua kontzeptua. Behartuta gaude elkarrekin lan egitera. Eta hori ez da nik legeak egitea eta zuk betetzea: hasieratik bukaerara joan behar dugu elkarrekin. Ondo ulertu genuen Maialen Lujanbiok Korrikan emandako mezua: eragileok, eragin; administrazioak, eginarazi.\nElena, lehenago zergatik ez zen posible?\nE. L.: Giro bat sortu da. Tontakeria dirudi, baina horrek lagundu du.\nGiroa, egoera politikoa?\nE. L.: Egoera politikoa, gizartearen egoera, eta pertsonen aldaketa.\nE. L.: Bai.\nM. M.: Eta apustu batzuk —eta esan egingo dut, barrikadaren beste aldean dauden batzuek esan baitidate—: Korrikan Santiagoko zubian egindako argazkia, adibidez. Batek baino gehiagok esan zuten poz-pozik ateratzeko argazkitxo bat zela. Ez: AEKren apustu sendoa izan zen, erakunde nagusiak eta euskalgintzako eragileak elkarrekin ateratzeko, eta modu bat izan zen elkarrekin zerbait egiteko, olatu bat sortzeko. Argazki batetik beste egoera batera pasatu gara. Argazkien sasoia pasatu da. Ekintzen garaia da orain.\nAsko kostatu zen argazki hori?\nM. M.: Nire sorpresarako, ez. Uzkurtasunak izan ziren hasieran, baina argi genuen argazkiaren ondorengo pausoa zela elkarrekin zerbait egitea. Ordurako baziren aldaketa batzuk. Iritsita geunden egoera batera: hausnartu eta hausnartu egin dugu, eta denok, ñabardurak ñabardura, diagnostiko bera genuen. Orduan, zer ari ginen? Ekintzara pasatu behar da.\nE. L.: Elkarrekiko konfiantzaren aldeko apustua egon da. Hori, seguruenik, pertsonek sortua da. Alde guztietatik egin da apustu.\nBadirudi, beraz, pertsona kontua zela arazoa. Botere dema bat?\nM. M.: Beharbada, bai. Euskalgintzan egon dira mesfidantzak: ea honek kentzen didan boterea, ea zer egiten duen... Pertsonak, bai, asko egiten du. Baina berdin da pertsona hori non dagoen: egon liteke administrazioan edo euskalgintzan. Nik, adibidez, oso harreman onak izan ditut administrazioko jende batekin, eta ez beharbada euskalgintzako jende batekin. Ikusi, adibidez, herri batetik bestera nolako aldea dagoen, nahiz eta administrazioan kolore bera egon. Leial jokatzea da inportantea: egurra eman behar denean, eman; txalotu behar denean, txalotu. Baina teorian denok gaude gauza berberaren alde.\nEgurra eman, diozu. Badira diotenak euskalgintza otzandu egin dela, exijentzia jaitsi egin duela.\nM. M.: Bai, entzun dut, eta aurpegiratu ere egin didate. Erantzun diet ikusteko nire ibilbidea eta AEKrena. Berdina da duela hamahiru urte eta orain esaten dudana; Korrikaren mezuak ere bai. Ez dakit benetan horrela pentsatzen duten, edo baten batek kapituluren bat galdu duen. Aldarriak berberak dira; beharbada, era ezberdinean ulertzen ditugu. Argi esan diot beti administrazioari: ausardia handiagoa behar dugu.\nE. L.: Guk ere entzun ditugu halakoak. Hori esaten duena gonbidatuko nuke gurera etortzera: ikusi gure jarduna, zertan kolaboratzen dugun eta zer kritikatzen dugun.\nM. M.: Eta, nire ustez, zilegi da horrela pentsatzea. Komenigarria da geuk ere gure lana beste betaurreko batzuekin ikus dezagun.\nEragileen itxurakeria arriskua aipatu du Mertxek. AEKn bada kezkarik, Korrika horretarako erakusleiho bihurtu ote den?\nM. M.: Bai, kezka badaukagu. Baina kezka den bezala hau ere esan behar da: etorri egin dira, eta ez da gutxi. Eragile gehiago etorri dira azken Korrikan, eta ez gu joanda. Igual itxurakeria da, baina, era berean, beren burua behartuta ikusi dute. Itxurakeriak bide motza izan dezake, behin zeure burua ekintza batean jarri baduzu. Helduleku bat daukagu, joan eta esateko: «Euskara, zer?». Itxurakeriarekin lotuta, erabilerarekin ere kezkatuta egon izan gara: Korrikan, errepidean, erdara nonahi. Aurten, gutxiago. Beharbada, Euskaraldia tartean egon delako?\nBigarren Euskaraldiaren erronketako bat izango da hori, entitateek benetako urratsak egitea, eta ez soilik izena ipintzea?\nE. L.: Izan daiteke erronka bat. Pentsatuko nuke, itxurakeria baino gehiago, erakunde batzuk etor daitezkeela merkataritza interesagatik: ikusten dutelako gizartea alde batera doala. Zilegi iruditzen zait: enpresa batek gako horiekin pentsatzen du. Jabetzen bada Euskaraldian parte hartzeak balio diola aurrera egiteko, eta horretarako parte hartzen badu, eta laguntzen badu, ongi etorria. Parte hartzeak ekarriko du hori itxurakerian gera ez dadila. Euskaraldiaren lana izango da.\nE. L.: Bagoaz.\nM. M.: Uste dut ondo goazela. Baina hobetzeko asko dago. Orain arte egindako bideak ekarri gaitu honaino, eta, bere garaian hainbat erabaki hartu izan ez balira, ez ginen honetaz berbetan arituko. Hurrengo belaunaldiei begira hasi behar dugu lanean.\nKaleko erabilera geldialdian, D ereduan hutsuneak nabari dira, arnasguneak gainbehera... Zerbait aldatu beharraren seinale?\nE. L.: Horretan dihardugu. Erabilera bultzatzeko neurriak behar ditugu, eta gizarteak horren alde egin behar du apustu. Oraindik bidea geratzen da, baina egoera hobetzen ari da. Adibidez, nik 25 urte baino gehiago daramatzat epaitegietan, eta azken urteetan Gipuzkoan sekulako saltoa izaten ari da: ia langile guztiekin hitz egiten dut euskaraz, eta epaileekin ere hasi naiz. Orain dela hogei urte, hori erabat pentsaezina zen. Baina ikaragarri dago egiteko.\nM. M.: Autokonplazentzian ezin gara erori. Ondo goaz, baina zuloak daude, eta tapatu egin behar ditugu. Bestela, hemendik urte batzuetara ez gara ondo joango.\nEsan izan da akordio soziopolitiko berriak behar direla. Badago hori lortzeko zimendurik?\nE. L.: Daukagunetik abiatuta, aurrerago joan beharko genuke.\nM. M.: Behar da akordio berria. Transbertsalitatea da horren gakoa. Aukerak egon daitezke.\nEta euskalgintzan bertan, behar da adostasun berririk? Nolakoa da eragileen arteko erlazioa?\nM. M.: Harreman onak, sanoak eta eraikitzaileak ditugu. Nik ezagutzen dudan aldetik diot.\nE. L.: Azken urteetan ikaragarri hobetu da. Konfiantzan oinarritutako erlazioa da: gauzak zintzo planteatzea. Ez gara mundu idealean bizi, noski, baina bost urteotan aldaketa igarri dut. Nik hala bizi izan dut egon naizen eragile eta erakunde guztiekin. Eguneroko jardunean ere gauzatzen da.\nM. M.: Egia da neurri batean asko lehiakideak ere bagarela. Baina posible da lehiakide izatea eta lankidetza garatzea: beharrak eta aukerak denontzat dira berberak, eta sinergia horiek aprobetxatzen baditugu, gero zure lan egiteko moduak eta metodologiak erakarriko ditu ikasleak. Beharrak berberak dira. Lehia badago, baina sanoa.\nE. L.: Hamaika tokitan elkartzen gara.\nM. M.: Eta ez baduzu leial jokatzen, hurrengo bileran harrapatu zaitu.\nMertxe, urritik aurrera Alizia Iribarrenek hartuko du AEKren idazkari nagusi postua. Zer esan diozu asteotan?\nM. M.: Lasai hartzeko. Nik egin badut, egingo duela, eta hobeto. Konfiantzaz, elkarlanean eta leialtasunez lan egiteko. Fokua pertsonetan jartzen dugu, baina AEK-k agindutakoa egin dut nik: lau urtean behingo plan estrategikoa. Aldaketa estiloan izan daiteke, baina oso zaila da bisioan eta ikuskeran, markatuta dagoelako.\nOraindik ez dute iragarri nor izango den Topaguneko lehendakari berria. Elena, zer mezu eman diozu pertsona horri?\nE. L.: Disfrutatzeko. Nik neuk badut arantza bat: Topaguneak gehiago behar zuen. Ez naiz iristen. Iruditzen zait geratu dela aktibazio lan gehiago egiteko. Ea hurrengo presidentea iristen den. Eman diodan mezua da erakundeekin eta eragileekin zer konfiantza giro ederra dagoen, eta zer momentu ederra den disfrutatzeko.\nMertxe Mugika. (Elorrio, Bizkaia, 1963)\nElena Laka. (Eibar, Gipuzkoa, 1966)


"Gure nagusiak" - - Goiena.eus\nRosa Mondragon 2013-03-04 16:00\nIaz egin ziren Aramaion pertsona nagusiekin elkarrizketak...\n... euren egoera zein den ezagutzeko, eta otsailean aurkeztu ziren emaitzak. Guztira 229 elkarrizketa egin dira; beraz, datuek badute fidagarritasuna. Gai desberdinak aztertu dituzte baina aipagarriena, nire ustez, bakarrik bizi direnen datua da: 38 pertsona nagusi bakarrik bizi dira Aramaion. Eta justu horietan igarri da ingurukoekin erlazio maila txikiena, nahiz eta ez den kontsideratu inor isolaturik bizi denik.\nInteresgarria litzateke auzoetan eta kalean bizi direnen egoera hurbiletik ezagutzea. Ez dut ikerketa sakonik egin, baina auzoz auzo begiratuz gero, inpresioa daukat baserrietan kalean baino pertsona nagusi gehiago bizi dela bakarrik. Kalean bizi diren gehienak eguneroko erosketak egitera irteten dira, baina auzoetakoak ez dira normalean irteten ez bada medikuarengana joateko edo ospakizun bereziren bat dutelako. Eta harremana izatekotan ere, ogia ekartzera datorren saltzailearekin, bizilagunekin edo familiartekoekin izaten dute.\nEtorkizunera begira, egoera nahiko larria iruditzen zait! Baserriak hustuz doaz, auzo batzuetan beste batzuetan baino gehiago, eta aurrerantzean horrela geratzeko arriskua dute, arrazoi desberdinengatik: saltzeko zailtasunengatik, eraberritze lanek kostu handia dutelako edo, besterik gabe, kalean bizi diren seme-alabek ez dutelako interesik auzora bueltatzeko.


Hainbat ahultasun Red Lion Controls-en Crimson-en | BCSC - Zibersegurtasun Euskal Zentroa\nHainbat ahultasun Red Lion Controls-en Crimson-en\nArgitalpen data: 2019/09/06\nCrimson, 3.0 eta lehenagoko bertsioak;\nCrimson, 3.1 eta lehenagoko bertsioak, 3112.00 bertsiora arte.\nRed Lion Controls-en Crimson-en hainbat eratako ahultasunak aurkitu dira: memoriaren bufferraren murrizpen okerra, memoriako erakusleen kudeaketa okerra, aldez aurretik askatutako baliabideen berrerabilpena eta barneratutako gako kriptografikoen erabilpena. Horiek baliatuz urruneko erasotzaile batek kodea exekuta lezake, sistema blokeatu eta babestutako informaziora sarbidea lortu.\nCrimson 3.1 311200 bertsiora edo geroagoko batera eguneratzea.\nMemoriako bufferreko eragiketen murrizpen oker bat baliatuz, urruneko erasotzaile batek kodea exekuta lezake. Ahultasun horretarako CVE-2019-10978 identifikatzailea erreserbatu da.\nErakusleen kudeaketa oker bat baliatuz, erasotzaile batek bereziki diseinatutako fitxategi bat bidal lezake programak gaizki erabil ditzan erakusleak. Ahultasun horretarako CVE-2019-10984 identifikatzailea erreserbatu da.\nProduktuan barneratutako gako kriptografikoaren erabilpena baliatuz, erasotzaile batek konfigurazio fitxategietara sarbidea lor lezake. Ahultasun horretarako CVE-2019-10990 identifikatzailea erreserbatu da.\nAldez aurretik askatutako baliabideen berrerabilpena baliatuz, erasotzaile batek, bereziki diseinatutako fitxategi baten bidez, aske eta aplikazioarentzat eskuraezin egon beharko lukeen memoriaren kokapen bati erreferentzia egin liezaioke, horrela kontrolatu gabeko memoriara sarbidea ahalbidetuz. Ahultasun horretarako CVE-2019-10994 identifikatzailea erreserbatu da.


Antzuola Atez Ateko bilketarekin markak gainditzen • ZUZEU\nAntzuola Atez Ateko bilketarekin markak gainditzen\nHondakinak biltzeko Atez Ateko sistema arrakastatsua jarri zuenetik hiru hilabete igaro diren honetan, marka guztiak hobetu eta %90eko langa gainditu du Antzuolak.\nAtez Atekoa martxan jarri eta 3 hilabetera hondakinen %90 baino gehiago biltzen dute Antzuolan. Hori nahikoa ez eta helburua garbi daukate: “atez-atekoaren jarraipen batzordeak martxan jarraitzen duela, bilketaren datuak aztertzeaz gain zero zabor politiketan sakontzeko asmoarekin, Antzuolan sortutako hondakin kopurua jaisteko eta eredu jasangarriago baten alde egiteko”.\nGipuzkoa Zero Zaborren orrian ikusteko\nekologia, Ekonomia, Euskal Herria\nEnpresa handiak sustatzen\nJoseba Sarrionandia: "Zertarako behar dut elefante zuri bat?"\n6 pentsamendu “Antzuola Atez Ateko bilketarekin markak gainditzen”-ri buruz\nGari Garaialde 2011-06-08 16:54\nAtzo TBan zeharka ikusi nuen berri bati ulertu nionez, nonbait (ez nuen non izan zen aditu) erreziklatzera bultzatzeko sistematzat, erabili ta bota motako edalontziak gune batetara eramaten zituztenei zinerako txartelak oparitzea ebatsi zuten. Jendeak zinerako sarrerak debalde lortzeagatik, denda merkeetan plastikozko 10 basoko paketeagatik 60 zentimo ordaindu, biltzeko plastikoa zakarretara bota eta plastikozko basoak sarrerengatik trukatzen zituzten.\nLepoa jokatuko nuke sistema hori asmatu duen teknikoaren herrian ez dutela atez atekoa martxan jarri.\nMikaetx 2011-06-08 17:10\nPentsatzen det Iruñean jarri duten sistemaz ari zarela. Erderaz SDDR (Sistema Deposito Debolucion Retorno)deitzen zaion sistemaren imitazio kaxkarra da jarri dutena. Sistema horrek bere eraginkortasun osoa izateko, legeen babesa behar du. Ontziak saltzerakoan, ontziagatik diru kopuru bat kobratzen da depositoan eta gero ontzia itzultzearekin batera diru hori berreskuratzen da. Ikus daitekeenez ezer berririk ez. Duela 20-25 urterarte normala zen eta enbasadoreek suntsitu zuten sistema bera da. Kontua da itzulketa hori era automatikoan egiteko makinak atera dituztela. Behar bezala ezarri den herrialdeetan oso emaitza onak ematen ditu eta Atez Ateko sistemaren osagarri ona izan daiteke.\nEz dut ondo ulertu sistema hori asmatu duen teknikoaren eta bere herriko bilketaren arteko harremana aipatzen duen esaldiarekin zer esan nahi zenuen. Baina berdin zait tekniko ala apaiza izan, inork bere zaborra inori bidali ez diezaion neurriak hartzea ezinbestekoa da. Kaka egiten duenak garbitu dezala bere ipurdia.\nGari Garaialde 2011-06-09 16:03\nLehen (amonaren garaietan) egiten zen sistemaren antza badu, baina amonari sekula ez zioten ordaindu kasko hutsagatik kasko huts batek balio zuena baino gehiago, beraz zatekeen tranpa bakarra zen norbaitek itzuli ez zituen botilak itzuli eta diru hura kobratzea, sekula ez horretarako botilak erostea.\nNiri ere berdin, berdin zait tekniko edo apaiz izan (beno ez, udal arduretan arloko teknikoa beharrean apaiza balego ez litzaidake berdin izango), baina gauza da arazoa errotik hartu bearrean, itzulika ibiltzen garela, ideia inozoen inguruan. Ados atez-ateko sistemaren osagarri izan daitekeela, baina osagarri. Erreziklatzea beharrezkotzat ez duen sisteman, erantzunkizunik eskatzen ez duen sisteman, edozein beteBEHAR betetzeagatik sarituak izan behar dugula dioen sisteman ez diot logikarik ikusten.\nAh! orain ere, sagardoa nahi badut sagardo botilak ereman behar ditut Ziarrora, bestela kobratu egiten dizkidate kaskoak. Mermelada tarro pare bat eramango dizkiot, hutsik, ea oporrak ordaintzen dizkidan…\nMikaetx 2011-06-09 16:22\nEz dut uste inork esan duenik zerbait itzulitakoan, balio duena baino gehiago eman behar denik zerbait horregatik.\nBaina salbuespenari begiratuz, nekez konponduko ditugu arazoak. Iruñeakoa salbuespen traketsa da diozunaren arabera. Ziarrora botilak eraman beharko dira kaskoa ez kobratzeko, bale. Baina gaur egun holakoak topatzea, kantauri itsasoan bixigua topatzea bezain zaila da.\nArazoak konpontzeko araua zein den hartu behar dugu kontutan eta ez salbuespena. Zentzu horretan, salbuespenak salbuespen, SDDR sistemak oso emaitzak onak ematen ditu, eta nere ustez, hori da azpimarratu beharrekoa.\nGari Garaialde 2011-06-09 16:35\nZuk diozun sistema hori erabat eraginkorra dela uste dut (galdetu etxean nolako pelmada ematen dudan botilak dendara itzultzen zireneko istorioekin). Berziklatzeko edo berrerabiltzeko gaiak erosi ditugun lekuan lajako bagenitu, jasotze, biltze eta metatzeko arazoak murritzagoak izango zirelakoan nago.\nArazoa ez dauka erabili eta bota beharrean itzuli beharrak, itzultzeagatik “saritua” izateak baino(ez konpentsatua, baizik eta saritua).\nBiek gauza beraren aldekoak garelakoan nago. Ez dakit Iruñeakoa den nik aipatutako kasua, baina nik gaizki aplikatutako kasua bakarrik aipatu nahi nuen, zaborbiltze sistema bat bainoago, aurpegi garbitze saio arin bat bakarrik delakoan bainago (gure kaleetako 5. edukiontzia bezala).\nMikaetx 2011-06-09 17:41\nIkusten dudanez, bat gatoz biok. Zure lehenengo iruzkineko komentarioa ez dut oso ondo ulertu, baina dena argituta dago nere ustez.\nBat nator saritu beharrik ez egotearekin. Kontua da, kontrara, gaur egun erabilera bakarreko produktuak saritzen dituela sistemak. Zuk diozun bezala erosleari oso merke ateratzen zaio erabilera bakarreko edalontzia erostea, produktu horren bilketa eta tratamendu gastuak (zabortegia edo birziklapena) guztion kontura egiten delako, guztion zergekin ordainduta. Gastu hoiek, ekoizterakoan produktuari inputatuko balitzaizkio zuzenean, zerga bidez, produktuari etekina ateratzen diotenen kontura joango lirateke gastuak eta orduan ikusiko genuke benetan berrerabiltzeko produktuen eta erabilera bakarrekoen lehia zeinen aldekoa litzatekeen.


Euskarak Araban sustapena behar du, ez murrizketa gehiago - GARA\nManuel Moreno Martin Topagunearen eta Arabako bederatzi elkarteren izenean (*)\nArabako herri eta kuadrilletan euskararen erabilera sustatzeko lanean ari garen elkarteontzako oso berri txarrak dira Aldundiaren gobernuaren 2013rako asmoak\nEzagunak ditugu indargabetze politika horiek hizkuntzaren normalizazioari eragiten dizkioten kalteak. Hain zuzen ere, gure kide diren euskara elkarte nafarrek beren gobernuari urtetan egindako kritikak eta eskariak norabide bertsuan eginak dira. Ezagunak ditugu, beraz, politika horiek dituzten epe oso laburreko ondorioak eta baita epe luzeagoko egitasmoetan izan ditzaketenak ere. Hainbat datu aipatuz erraz ikus daiteke euskararen aurrekontuek dakarten murrizketaren desproportzioa. Gobernuaren asmoak islatzen dituzten 2013ko aurrekontuetan murrizketa orokorra %9koa den bitartean, euskararen sustapenari dagokion atalari %52 kentzen zaio. Handia izanik, aldea are nabarmenagoa da, 2011. urtekoarekin alderatzen bada, %66koa baita bi urteren buruan ezarri nahi den murrizketa, hau da, hirutik bi kenduko litzaioke euskararen sustapenari gaur egungo gobernuaren agintaldia hasi zenetik.\nMurrizketa horien neurrigabetasuna agerian uzten duen beste adierazle bat: 2012. urtean euskararen sustapenak Arabako Foru Aldundiaren aurrekontuaren %0,05 izan du eta 2013an %0,02 izango luke; betiere, erakunde askoren helburu den %2tik oso urrun eta progresibitate egokiaren kontrako norabidean. Neurriz kanpoko murrizketa horrek atzerapausoa ekarriko du gutxi aurreratu den arloan, euskararen erabilerarenean. Baina atzerapausoa ekarriko du, halaber, aurrera egiteko hainbat baldintza agertu eta lankidetzarako tresnak prest eta gertuen dauzkagun momentuan, horretxegatik izan daiteke erabakigarria euskararen sustapenak hartuko lukeen kolpe hau.\nGaur egun arabarren arteko elebidunen kopurua duela hamar urtekoa baino dezente handiagoa da; 16 urte baino gehiagoko 50.000 arabar euskaldun gara, adin horretako arabarren %18. Proportzioa askoz handiagoa da, esaterako 16-30 urteko adin tartekoengan eta zer esanik ez 16 urte baino gazteagoengan. Horrek, etorkizun hobea seinalatzen du euskararen ezagutzari dagokionean, eta, aldi berean, erabilerarako giro eta baldintza sozialak eskaini eta eskatu egiten ditu, inoiz ez bezala.\nHurrengo hamarkada erabakigarria izango da, esaterako, belaunaldi berri eta euskaldunagoko arabar asko eta asko guraso bihurtzen denean. Atarian dugun testuinguru horretan, erabilera sozialerako espazioak eta uneak irabaztea, familia bidezko transmisioa, aisialdi eta formakuntzarako eskaintza eta gazteen sentsibilizazio, motibazio eta aukerak ugaritzea, besteak beste, erabateko lehentasuna duten neurriak izan beharko lirateke. Arlo horietan guztietan egin beharreko urratsak ez dira ez, egun batetik bestera, ezerezetik, sorturikoak, baizik eta, izatekotan, ondo planifikatutako eragile publiko eta sozialen urteetako lankidetzaren emaitza izaten dira.\nBestalde, Aldundiaren gobernuak aurkeztu duen euskararen sustapenerako atala indargabetzeko asmo hori batera dator erakundearen aldetik atalen zeharlerrotasun edo transbertsalitatea ez praktikatzearekin, euskararen normalizazioak eskatzen eta inork ukatzen ez duenaren kontra. Ikuspegi transbertsalaren falta, tamalez, ez da atzo goizekoa, ez eta gobernu honen esklusiboa ere, baina gabezi horri berezko sustapenaren indargabe- tzea gehituz gero, emaitza suntsitzailea izan daiteke, hizkuntza politika falta bera hizkuntza politika baita, normalizazioaren aurkakoa, alegia. Arabar guztien dirua administratzeko ardura dutenek, kontuan hartu beharko lukete, besteak beste, 2011ko inkesta soziolinguistikoan euskararen sustapenaren inguruan 16 urtetik gorako arabar gehienek azaltzen duten aldekotasuna. Inkesta berak azalarazten dituen ezagutzaren gorakadak eta erabileraren estankamenduak, aurrera begirako aukerak eta beharrak seinalatzen dizkigute, baina zoritxarrez, Aldundiaren oraingo gobernuaren asmoek, horiei ekiteko zailtasunak baino ez dizkigute eskainiko.\nArabako herri eta kuadrilletan euskararen erabilera sustatzeko lanean ari garen elkarteentzako oso berri txarrak dira Aldundiaren gobernuaren 2013rako asmoak eta horiek zuzentzeko eskaerarekin batera birbideratze horretan lagun dezaketen ekarpenak egiteko gure prestutasuna azaldu nahi dugu.\n*Ttiki ttaka (Arabako Errioxa), Gutxisolo (Trebi�u), GEU (Gasteiz), Bidabarri (Zuia), Txirritola (Aramaio), Belaiki (Baranbio), Hogeitalau (Aiara), Basalarrina (Laudio) eta Aiaraldea Komunikazio Elkartea (Aiaraldea)


Hizkuntzakeriaren arrautza. Noticias de Navarra\nPor Patxi Saez Beloki - Sábado, 28 de Abril de 2018 - Actualizado a las 06:02h\nGaztelaniaren hizkuntzakeriak elebitasun mota bat eta bakarra bultzatzen du: gaztelaniaren nagusitasuna mantentzea eta betikotzea helburu duen elebitasuna. Elebitasun mota horren arabera, menpeko hizkuntza gutxituak, gurean euskarak, identitatearen funtzioa bete-tzen du eta, hizkuntza nagusiak, menderatzaileak -gurean gaztelaniak-, komunikazioaren funtzioa. Elebitasun mota horrek bultzatzen duenaren arabera, hiztunek ez daukate hizkuntza gaitasun berbera bi hizkuntzetan. Gaitasun eta erraztasun handiagoa dute gizartean komunikazioaren funtzioa betetzen duen hizkuntza menderatzailean, gizartean erabateko nagusitasuna duen hizkuntzan. Eta gaitasun kaskarragoa, berriz, hizkuntza gutxituan, hizkuntza horretan komunikazioa oztopatu eta ezinezkoa bihurtzerainokoa. Beraz, gizartean ahulagoa den hizkuntzak, gurean euskarak, identitatearen funtzio sinbolikoa betetzen du -euskaldun izatearena- eta, gaztelaniak, aldiz, hizkuntza orok duen funtziorik garran-tzitsuena, komunikazioarena.\nHain zuzen ere, gaur egun, azaldu dugun menpekotasunezko elebitasun horixe dugu indarrean Euskal Herriaren luze-zabalean, arnasgune gutxi batzuetan izan ezik. Gaur-gaurkoz, gure artean, gaztelaniak eta frantsesak, bakoitzak bere eragin eremuan, erabateko nagusitasuna dute gizarteko komunikazio hizkuntza gisa. Euskarak, aldiz, berbadun berrien artean batik bat eta eremu erdaldunetan bereziki, identitatearen funtzioa bakarrik betetzen du, gutartasunarenfuntzioa, tribuko kide sentiarazteko funtzioa;eta, eguneroko gizarte bizitzan, berriz, euskararen erabilera oso apala da.\nBeraz, euskararen etorkizuna berezko hiztunekin trinkotutako harreman-sareak etxez etxe, herriz herri eta hiriz hiri hedatzean da-tza. Euskaraz beste edozein hizkuntzatan baino gaitasun eta erraztasun handiagoa duten euskaldunak dira euskararen berezko hiztunak;euskara dutenak beren kolkorako, beren kautarako, barne-mintzo eta gogoetarako tresna. Azken batean, berezko mintzoa euskara dutenak, ardatz-hizkuntza euskara dutenak: euskaratik eta euskaraz bizi direnak. Gaur egun, euskararen berezko hiztunak, bereziki, Amezketa, Aulestia, Leitza eta Azpeitia bezalako arnasguneetan aurkitzen dira eta ugariak dira hamar urte arteko neska-mutikoen artean.\nEuskararen berezko hiztunek badute ezaugarri bat: gaztelania ulertzeko hainbestean moldatzen dira, arazorik gabe, baina mintzatzeko ez dute euskaraz adinako erraztasunik. Erdal eremuko hiztun berriei euskararekin gerta-tzen zaienaren antzera, baina ez neurri berean, askoz txikiagoan.\nHain zuzen ere, Espainiako nazionalismo linguistikoak euskararen hiztun horiek zigortu izan ditu bereziki. Gaztelaniaren nagusitasunaren jagoleek garrantzia ikaragarria ematen diote gaztelania zuzen eta egoki erabiltzeari, jakin badakitelako hor jokatzen dutela gaztelaniaren nagusitasunaren etorkizuna. Horregatik, gaztelania euskararen doinu eta egituratik hitz egiten duten euskararen berezko hiztun horiek gaztelaniaren hizkuntzakeriatik bultzatutako burla eta isekak jaso izan dituzte. Euskararen aurkako hizkuntzakeria bereziki erasokorra eta krudela gertatu zen joan den XX. mendean bizi izan ziren euskararen azken hiztun elebakarrekin. Gaur egun, oraindik ere, euskararen berezko hiztunen memoria kolektiboan iltzatuta dago hizkun-tzakeria hura eta gaztelaniarekin arazorik izan daitekeenaren beldur-haize horrek eragina du erdaraz ongi egiten ikasteko.\nOrain hurrena, Bilboko gaztelaniaren zulokotean jaio, bizi eta eskolak euskaldundu duen Aitor Zurdo gazteak horrela idatzi zuen Zuzeu agerkari digitalean: “Bilbon errealitate erdaldunak inguratu eta itotzen du euskara. (...) Edonola ere, euskararen borroka horretarako, nik beste slogan hau aukeratuko nuke: Elebakarra da, bide bakarra! (...) Euskara aldarrikapena baino, hiztunentzat komunikaziorako tresna naturalena izan behar da”.\nEta bere senetik eta esperientziatik aurkitutako bidea proposatu digu Aitorrek: “Gutxi gorabehera ingelesarekin dugun egoerara heltzea, baina erdararekin. Hau da, ulertu bai, baina erabat menperatu ez”.\nMaddalen Lujanbio bertsolariak, berriz, horrela azaldu du bide hori: “Marrazteko konpasak orratz bat izaten du, eta orratz hori finkatutakoan zirkuluak marrazten dira beste besoarekin. Eta jakina, orratz hori zenbat eta finkoago sartuta egon, orduan eta lasaiago, errazago eta zabalago ireki ahal izango dugu zirkulua. Bada, hizkuntzarekin berdin. Guk orratza euskaran sendo finkatuta baldin badaukagu, orduan eta beldur gutxiago izango dugu beste hizkuntzetara zabaltzeko, ez dugulako gure oinarria galtzeko arriskurik izango. (...) Era berean, iruditzen zait gure eleaniztasunaren zortea sentitu eta aldarrikatu behar dugula. Askotan arazotzat bizi dugu eleaniztasuna, ondoko hizkuntzak nagusiagoak direnez, beldur garelako gurea zurrupatuko ote duten, baina lortzen badugu euskara ardatzean finko lotzea ez daukagu ezeren beldurrik izan beharrik. Gu ez gara erdia;gu doblea gara, eta ez dugu zertan lotsatu”.


Ahoarekin eta oinarekin margotzen duten artisten lanak, Xenpelar Etxean | Errenteriako Hitza\nAhoarekin eta oinarekin margotzen duten artisten lanak, Xenpelar Etxean\n2012/02/15\tEkitaldiak, Erakusketak, Kultura, Nabarmenak, Paperekoa\tNork Errenteriako Hitza Ahoa eta oinarekin margotzen duten artisten lanen erakusketa zabaldu dute Xenpelar Etxean. Errenteriako Udalaren laguntzarekin ahoa eta oinarekin margotzen duten margolarien elkarteak antolatutako erakusketan 30 lan bildu ditu guztira, eta martxoaren 2ra bitarte ikus daiteke, astelehenetik larunbatera, 17:00etatik 20:00etara.\nElkartearen Espainiako Estatuko zuzendari Ricardo Charlofe izan zen herenegungo aurkezpen ekitaldian. Azken horrek azaldu zuenez, erakusketan diren 30 margolanak ez daude salgai: “Erakusketaren helburua ez da komertziala, gure elkarteko kide diren artisten lana erakustea da, ezagutzera ematea”. Elkartea osatzen duten kideek ahalmen urritasuna dute, “eskuak ezin dituzte erabili, kasu gehienetan istripuengatik”.\nBeren lanetik bizimodua atera\nAho eta oinarekin margotzen duten margolarien elkartea 1957. urtean sortu zen, adimen urriko artista talde batek elkarri laguntzeko erakunde bat sortu zuenean. Charlofek zehaztu zuenez, elkartearen helburu nagusia da artista horien lanak merkaturatzea, beraien lanekin Gabonetako txartelak edo egutegiak eginez.\nAzken hori da elkartearen diru iturri bakarra. “Jatorrizko obren erreprodukzioak egin eta produktu horiek saltzen ditugu. Horrekin elkarteko kide diren artistei soldatak eta bekak emateko beharrezko dirua biltzen dugu, eta beren lanetik bizimodua ateratzea lortzen dute”, esan zuen elkartearen presidenteak.\nMundu mailako arte mugimendua sortzea izan da ekimenaren emaitza, Charlofen hitzetan. Egun, 74 herrialdetan dabil lanean elkartea, 850 artistarekin.\nLehenengo aldiz Gipuzkoan\nLehenengo aldia da elkarte horrek erakusketa egiten duela Gipuzkoan, “baina espero dugu, Errenteriako erakusketak harrera ona izan eta datozen urteetan errepikatzea”, esan du Charlofek.\nXenpelar Etxean zabalik dagoen erakusketan, Italia, Suitza, Australia, Zeelanda Berria, Txina, Finlandia, Frantzia, Israel, Hego Afrika, Britainia Handia edo Danimarkako margolariek egindako lanak ikus daitezke, guztiak, ahoa edota oinarekin margotutakoak. Lan horiek, ordea, eskuekin margotzen duen edozein margolariren lanen maila berbera duela nabarmendu du Charlofek.\nElkartearen ordezkariak dei egin die Oarso Bidasoan halako egoeran izan daitezkeen pertsonei elkartera hurbiltzeko, “informazioa lortzeko 902 11 60 05 telefono zenbakira deitu dezakete”.\nEtiketak: aho, erakusketa, Etxe, margotu, oin, Xenpelar Logging In...\tProfile cancel\nBerriketan.info Viewing item 1 to 5 (of 5 items) Kattalin Miner wrote a new post, Zorroaga fundazioaren etxebizitzak gazteentzako bideratzea proposatu du PSEk, on the site Irutxuloko Hitza 2 minutes ago\nFundazioak hainbat eraikin huts dituela azaldu du; udalbatzarrean aurkeztuko du mozioa.\nZorroaga Fundazioarenak diren etxebizitzak gazteei zuzentzeko proposamena egingo du PSE-EEk.\nErnesto Gasco zinegotziak Ane Arrieta wrote a new post, Herriarteko Pilota Txapelketarako Beasaingo taldea aurkeztu dute, on the site Goierriko Hitza 2 minutes ago\nBeasainen bost urtez taldea osatu ezin eta jokatu gabe egon ostean, zortzi lagunek parte hartuko dute aurten Herriarteko Pilota Txapelketan: Arkaitz Goikoetxea, Egoitz Mendia, Beñat Azketa, Jon Ander Esnaola, Unai Zubeldia Arruabarrena posted an update in the group Italiako Giroa 5 minutes ago\nUztarria Azpeitiko Ataiye wrote a new post, Eñaut Elorrietaren kontzerturako sarrerak zozkatu ditu Uztarriak, on the site Urola Kostako Hitza 6 minutes ago


Josefinen komentuaren inguruan agertutako putzua Hego Txantreako parkean integratuko da | Ayuntamiento de Pamplona\nJosefinen komentuaren inguruan agertutako putzua Hego Txantreako parkean integratuko da\nHirigintza Batzordeko eta Gerentziako kideen multzo txiki bat bertaratu da esku-hartzearen 1. fasearen aurrerapenak egiaztatzera\n2020ko Urria 21a\nIruñeko Udala Vianako Printzea Erakundeak harrizko putzuaren datazioaz eta ezaugarriez egin behar duen txosten baten zain dago; izan ere, Hego Txantreako parkean, Josefinen komentutik hurbil egin diren obrek agerian utzi dute putzua. Gaur goizean, Hirigintza Batzordearen eta Gerentziaren ordezkaritza murriztu batek teknikarien azalpenak aditu ditu. Putzua eta harekin batera mineta eta ur-tanga bat antzinako sistema hidrauliko baten elementuak izan litezke, eta, agian, komentuko komunitatearen beharrak (edatekoak eta ureztatzekoak) asetzeari loturik egon litezke.\nHego Txantreako parkearen obra-proiektuan, zeina ‘Begibistan’ deitu eta MID arkitektura- zein paisaia-estudioak, RUE arkitektoek, Pedro Mª Legarretak eta Montserrat Guillének sinatu baitute, bazegoen jasota bertan putzua zegoela. Izan ere, elementu honetarako hirigintza-proposamenak hura parkean integratzea dakar, putzua material gardeneko xafla batez estaliz. Horrela, hain zuzen, balioa emanen zaio ibiltarien aurrean.\nPutzua agerian utzi duten obrak bi loteko urbanizazio-lanetan esku hartzeko lehen fasearen parte dira: 1. lotea S-1 eremuari dagokio, eta 2.a Hego Txantreako parkeari. Lehen fase hori 9 milioi euroan (BEZa kanpo) esleitu zen, eta lanak abuztuaren 24an abiatu ziren.\n2. loteak 24.000 m2-ko azaleraren gainean (amaierako azaleraren % 25 ia) jarduten du eta Arga ibaiaren zein Magdalena zubiaren ondoko eremua inguratzen du, bai eta hiriko erdigunetik parkera oinez sartzeko sarrera eta Txantreara joatekoa ere. Lote honetako lanek Irubide parkea –Done Jakue elizaraino– eta Josefina seroren komentua ere hartuko dute barne.\nZortzi aste hauetan, lur-azaleko 58.000 m2 sasiez garbitu, zelaitu eta markatu dituzte, urbanizazio berriaren bide nagusia izanen den eremuan (km 1 luze). Horrez gain, Josefinen antzinako komentuaren baratzeko eremua ere sasiez garbitu dute eta esku hartu dute barruti hori Irubide parkearekin ixteko harrizko harresiaren gainean. Hirigintza-proposamenaren arabera, harresia geroko Hego parkean integratuta egonen da eta egitura horren ondoko lursailetan fruta-arbolak landatuko dira. Hori horrela, zolatu egin da, jadanik, komentuaren perimetro berria, eta, geroan, altzairuzko xaflako beste itxidura bat instalatuko da eraikinetik hurbilago.\nEgun hauetan, neurri handiko kolektoreak (euri-urak eta drainatzea) paratzen ari dira ‘Gereziondoen bide’ inguruetan; kolektoreak lur azpian geratuko dira, eta, horiez gain, beste kolektore bat instalatuko dute bide berrian barna.\nSasi-garbiketan, Udalak paisaia-baliorik gabeko zuhaitzak kendu ditu; baina proiektuan aurreikusita dagoenaren arabera, tamaina handiko gereziondoak eta magnolioak –historikoki hiriko gune honen bereizgarri– errespetatuko dira. Halaber, Parke, Lorategi eta Berdeguneetako Zerbitzua aztertzen ari da ea tamaina handiko bi haritz, erdiguneko bidea izanen den eremuan kokatuak, birlandatu daitezkeen.\n100.000 m2-ko parke berria\nEsku-hartze honen elkarren ondoko faseak amaituta, hiriak eta Txantreako auzotarrek bereziki 100.000 m2-ko parke berri bat edukiko dute (ia kilometro bat luze eta 100 metro zabal), bai eta eremu horretan integratutako urbanizazio berria ere, sarbidea errazteko.\nParkeak espazioaren naturalizazioaren eta mantentze-kostuak murriztearen alde egiten du bideen bitartez lotutako belardi funtzioanitzen sorta bat diseinatuz, Magdalena zubiaren eremutik ekialdean, Burlatako mugan, dagoen muino txikiraino. Muga horretan Iturriapuria erreka naturalizatuko da –egun jada bideraturik dago–, halako moduz non ibaiertz lehengoratua eta bertako landareez hornitua lortuko baita. Hegoaldean, ikastetxeen eta kudeaketa komunitarioko baratzeak, ureztapenerako uraskak eta konposta egiteko guneak jarriko dira. Parkearen trazaduraren arabera, pasealekuaren inguruan jolasguneak instalatuko dira, hala belaunaldien artekoak nola haurrenak, bai eta parkour egiteko gune bat ere, skatepark-ekin. Bi gune horietan egonlekuak egonen dira eta, parkearen barruan, zakurrendako bi eremu.\nIparraldean, belardiak jada finkatutako hiri-bilbeak mugatzen ditu, eta horko urbanizazioan aldaketa bat gehituko da: abiadura moteleko kale bat integratuko da parkean bertan, zeinak bidegorria edukiko baitu galtzadaren paraleloan eta bi metro zabal den zerrenda berde batez bereizita. Kale hori posible izateko, murriztu eginen da kalearen mendebaldean proposatutako biribilgunearen tamaina, eta iparrerago kokatuko, sarbideetako zirkulazioa moteltzeko eta Irubide parkeko eremuan eragina ahalik eta txikiena izateko. Era berean, trazaduraren bi alboetan esku hartuko da, zoladurak maila berean uzteko Done Jakue elizako plazan eta urbanizazio berriko plaza nagusian.\nHego Txantreako parkearen 1. fasea\nBegibistan. MID arkitektura- eta paisaia-estudioak, RUE arkitektoek, Pedro Mª Legarretak eta Montserrat Guillének erredaktatua, partaidetzako prozesu baten ostean.\nCima Ingeniariak S.L.U eta Sergio Murillo\nS-1 unitatea (1.lotea): Aldi baterako enpresen batasuna, Excavaciones Fermín Osés SL-k eta Construcciones Mariezcurrena SL-k osatua, 6.935.385,00 euroan (BEZa kanpo).\nParkea (2. lotea): Lacunza Hermanos SL, 1.811.867,87 euroan (BEZa kanpo).\nHasiera-data: Abuztuak 24\nGauzatzeko epea: 12 hilabete


Harresiak - Auñamendi Eusko Entziklopedia\nEuskal Herrian bizigune edo herriak Azken Brontze eta Burdin Arokoan(k.a. IV. mendea) sortu ziren eta Europa erdialdetik etorritako gizataldeek eraiki zituzten. Era berean, beranduago Iberiatik etorritako zeltiberiarren eragina ere nabarmena izan zen, baina, hegoaldean soilik, itsasaldera iritsi gabe.\nMendien parte gorenetan eraikitzen zituzten beren kastroak. Hauek eraikitzeko ingurune natural egoki bat hautatzen zuten, orokorrean ibar eta ibaien bihurguneak, lautadak libre utziz.\nHerriska horietako batzuk esaterako, Lastra, Atxa, Intxur, Maruelaza, Oro, Henayo, Barrio, La Hoya...dira.\nZenbait etxe multzo harresiz inguratzen zituzten, lerro kontzentrikoetan eraikiak eta lubakiz bereiztuak. Horietako adibide garrantzitsu bat Biasteriko La Torre muinoan kokatzen den La Hoya da. Orain arteko azterketen arabera, lau hektarea inguru hartzen zituen herriak. Inguruko zelaiak baino maila altuagoan kokatzen da. Harresiaren puska handiak oraindik zutik dirau. Harresia gutxienez hiru alditan eraiki zen teknika eta material ezberdinak erabiliz. Hesolaz eraikitako zenbait zati daude, beste batzuek, ordea, harriz. beste harresi mota bat harriz eta karez eginiko bi horma-errenkada eta hauen artean harri soilak dituena da, eta azkenek zeltek eraikitako harrizko hesi altuago (3 metro gutxienez)eta sendoagoak.\nErromatarrek Euskal Herrira iritsitakoan, bi gune geografiko eta kultural oso desberdinak bereizten ziren, saltus-a (mendialdea) eta ager-a (lautada). Batean zein bestean, mendi gailurr eta magaletan kokatzen ziren hiriak. Mendialdeko biztanleak abeltzainak ziren, eta lautadetakoak, berriz, nekazariak. Erromatarrak, ordea, (K.a. I. mendean) hiriak lautadetan eraikitzen hasi ziren arrazoi militarrengatik eta nekazaritza errazago lantzearren. Kolonizazio hau, batik bat, Ager Vasconum eta Novenpopulanian (Akitanian) eman zen.\nHainbat hiri sortu zituzten erromatarrek, gehien bat aurretik zeuden herrisken gainean, besteak beste Pompaelo (Iruñea), Lapurdum (Baiona), Veleia (Iruña-Veleia) eta Oiasso (Irun).\nK.o.-go III. mendean erromatar inperioaren gainbehera hasi zen. Garai horretatik aurrera, krisia zabaldu zen hirietan, txikiagotu egin ziren tamainaz, eta harresiz inguratu zituzten.\nDirudienez, Euskal Herriko hiriak 12 eta 18 hektarea bitarteko azalera zuten eta hiri-sare ortogonal bat jarraitzen zuten, betiere bakoitza bere topografiara egokitua. Orokorrean 3 metro inguruko lodiera eta 8 bat metroko altuera izan ohi zuten, dorrez inguratua eta sarrerak ate bidez egiten zirelarik.\nErromatar aroaren ondoren Euskal Herriko lurraldetan talde (bisigodoak, frankoak, musulmanak, baskoiak...) ezberdinen arteko gudek lurraldea administratiboki zatikatu eta elkartu zituzten, baina, arkitektura militarraren aldetik, ez zen aldaketa handirik eman Erdi Aroa iritsi arte.\nErdi Aroko harresiak\nErdi Aroko giro soziopolitikoa nahasia zenez, gotorleku kopurua asko eta era ezberdinetan hazi zen dorretxe, gaztelu eta hiribildu berriak eraikiz, batez ere muga inguruan. Lehenbizi eraikitako hiribildua Donostiako izan zen 1180. urtean Nafarroako Errege zen Antso Jakintsuaren agintepean, itsasorako irteera bermatu nahiak bultzaturik. XIII. mendean, berriz, Gipuzkoa, Bizkaia eta Araba Gaztelaren esku zeuden. Gaztelako erreinuak eta herritarren borondatez hiribildu asko sortu ziren lurralde hauetan (Araban 23, Bizkaian 21 eta Gipuzkoan 25). Batetik, Nafarroako erreinuarekiko muga zaintzeko asmoz eta, bestetik, hiribilduei emandako eskumenen bidez bertako Jauntxoei boterea kentzeko. Nafarroan ere hainbat hiribildu sortu ziren (50 inguru) Iruñeako hiriaz gain (1423an hiru hiri izatetik bakarra izatera pasa zen, eta honekin ere, harresi bakarra izatera) eta Iparraldean bastidak sortu ziren eta Baionako hiria indartu. Hiribilduak harresiz inguraturik zeuden, eta honek defentsa militarraz gain eskumen ezberdinketa nabarmentzen zuen.\nErdi Aroko harresi hauek bi teknika ezberdin bidez eraiki ohi ziren. Batetik, harresia bera eraikin ezberdinen itxiturek osatzen zuten. Kasu honetan kanporantz leiho oso estuak eta altuera batera irekitzen zituzten eta sarrera esparru barnetik egiten zen soilik. Horrela, hiri bilbeak kanpoalderantz kale gutxi batzuk soilik uzten zituen libre, eta hauek, atez isten ziren, esparru guztiz itxia lortuz, Orio eta Usurbilen kasu.\nBeste kasutan, aldiz, harresia bera izango genuke. Oro har, 1.5 eta 2 metro arteko lodiera zuten altuera handiko harrizko murruak ziren. Nahiko sendoak ziren gezi eta katapulta jaurtigailuei bidea eragozteko, eskalatzeko zailak eta, nola ez, erregaitzak. Harresiak baino altuagoak ziren eta hauekiko aurreratuak zeuden dorreak izaten zituzten. Almenaz hornituriko parapetoak goiko aldeko defentsa lanetarako laguntzen duen adarbea mugatzen du. Hainbat ate izaten zituzten, dorrez edo barbakanaz (sarrera kanpoaldetik inguratzen duen eremu gotortua) mugatuak. Zenbait kasutan urez bete zitekeen lubanarro bat izaten zuten (Tolosa, Azpeitia edo Elgoibarren kasuan bezala). Ura inguruko ibaietatik hartzen zuten eta askotan errekak berak defentsa lanetarako baliatzen zituzten.\nHiribilduen populazioa gora joan ahala, eraikinak ere gorantz hazi ziren, harresiak lurra mugatzen baitzuen. Era berean, eraikinen eta harresiaren arteko defentsa tartea ere okupatzen hasi ziren eraikinak harresian bertan bermatuz. Horretaz gain, harresiaren kanpoaldetik ere eraikin berriak atxikitzen ziren. Harresiak zulatzen hasi ziren eraikin berrien leiho eta aurrekoen handipenak egiteko. Guzti horen eraginez, harresiak hondatuak gelditu ziren eta artilleriaren agerpenak bere erabilera defentsiboa galduaraztea egin zuen.\nXVI. mende hasieran Gaztelak Nafarroa konkistatu ondoren, Frantziarekiko muga indartu zuen, batik bat, Hondarribia, Donostia eta Iruñako harresiak hobetuz. Artilleria berria zela eta Erdi Aroko harresiek beraien funtzio defentsiboa galdu zuten hein handi batean. Lehen irtenbidea murruak loditzea izan zen. Baina, honek ez zuen balio jaurtigaien ondorioei aurre egiteko.\nHorrela, harresi mota berriak diseinatzen hasi ziren. 15 metro lodi baino gehiago zuten. Harriaren kostua zela eta murru hutsa nahikoa ez zelakoan, hesi-sistema oso bat eraiki zen.\nEra berean, bere artilleria-bateriak paratzeko kuboak (dorre zirkularrak) ere egin ziren. Sistema konplexu bat izan zen emaitza, murru, harresi, itxitura, baluarte, kubo, lubaki, lubanarro eta hainbatez osatua, Erdi Aroko barrutia inguratu eta espazio zabala hartzen zuena.\nOndoren, kuboen ordez bastioiak (oin pentagonaleko dorreak) eraiki zituzten, defentsarako egokiagoak baitziren, eta harrezkero, gotorleku modernoari bastioidun ere esaten zaio.\nGotorleku bastioidun hauek lubanarro batez eta kanpoaldeko elementuez inguratzen zen, barruti nagusirako erasoa atzeratzeko asmoz. Horretaz gain, erabilera militarra soilik zuen eta ikaragarri gotortua zegoen eremu bat izatea ohikoa zen, ziudadela edo gaztelugaitz deiturikoa. Honen eginkizuna soldadu babesleen azken defentsa-gune izatea zen edo egoera nahasia zenean, herritarrak beraiek kontrolatzen zuten. Pentagono itxura izan ohi zuten (Iruñeko ziudadela kasu). Hala ere, forma irregularrekoak ere bazeuden (Donostiakoa adibidez, non Urgull mendiko gotorlekuak bete ohi zuen eginkizun hori).\nXIX. mendean muga arteko guden ondoren harresiak defentsarako elementu beharrean, hiria handitzen uzten ez zuten elementu bihurtu ziren. Piskanaka harresien zatiak irauli ziren hiriak zabaltze aldera, askotan guztiz galdu arte. Gaur egun hiriaren memoria historiko diren elementu gisa ikusten dira, eta berreskuratu eta hiri-bilbean integratzea da helburua. Geratzen diren aztarnen artean Hondarribiko harresia eta Iruñako ziudadela dira nabarmenenak.\nLeturia Nabaroa, Maite (ES)\nLeturia Nabaroa, Maite (EU)


Sarearekin bat egin\nAgenda eta Ekintzak\nBerdintasunaren aldeko eta Emakumeenganako Indarkeriaren aurkako Euskadiko Udalen Sarea.\nBerdintasunaren aldeko 69 udalerrik osatutako Berdinsarean adostasunez egindako lana sustatzen dugu. Urtero, gero eta atxikimendu gehiago ditu sareak. 2018an Aiara/Ayala, Zigoitia, Zuia eta Bergara eta 2017an Urduña, Andoain eta Larrabetzu atxiki direnez, Berdinsarearen estaldura Euskadiko biztanleen %78 baino gehiagora iristien da gaur egun.\nSarearen helburua da berdintasunaren alde eta emakumeenganako indakeriaren aurka tokiko gobernuetatik kudeatutako programa eta zerbitzuak bultzatu, indartu, koordinatu eta ebaluatzea.\nBERDINSAREAren bidez egindako sareko lanaren bitartez, tokiko erantzunaren eraginkortasuna hobetu nahi da arlo honetan, eta halaber, lotura lanak egin nahi dira tokiko erakundeen eta udalez gaindiko beste erakundeen artean.\nZe udalerriek osatzen dute Berdinsare?


Liturgiako testuen itzultzaileei omenaldia | Labayru Fundazioa\nVatikano II.a Kontzilioan erabagi zanean eleiz-irakaspenak lekuan lekuko hizkuntzan emotea, euskerea erabilten dan Eleizbarrutietako ordezkarien artean lan-taldea eratu eben alkarregaz testu bateratuak euskeratzeko. Talde-lana egin dabe beti, euskaltzale puntarengoak taldean dirala. Batzuk aitatzearren, Manuel Lekuona, Lino Akesolo, Mikel Zarate, Karmelo Etxenagusia, Emile Larre, Juan Mari Lekuona…\nLanari jagokonez, ez eben lan makala hartu: euskerea batu barik egoan arren, testu bateratua egin eben. Liturgiako testuetara lotuta, baina hizkuntza bizi baten bitartez landu ebezan testuok. Eta aldi berean, irakurtekoak barik entzutekoak dirala kontuan hartuta.


Nire baitan daude biak | Kultura | Berria\nBatzuetan harrapatzen baitzaitu esaldi batek, ez derrigorrean errepikak, eta irauten baitu zure baitan segundoetan ez ezik, minutuetan, egunetan, asteetan, hilabeteetan, urteetan. Bizitza osoan... eta gutxien espero duzun uneetan datorkizu barrunbeetatik oroimenera lehenik, eta handik mihira gero. Kanporatzea edo kantatzea besterik da. Bitxia izan liteke, edota gutxienez kontraesanezkoa, baina tristurak abaildutako egun apokaliptikoetan honako esaldi hau etorri izan zait kaxkora sarri, bere doinuz hornituta, eta ahots goraz kantatu izan dut: «Don't be sad; I know you will». Eta jarraian abesti bereko «True love will find you in the end». Esaldi inpaktanteak dira; distira berezikoak bere soiltasunean. Aldean eraman izan ditut nik bere gogorrean; daramatzat. Duela bi aste pasatxo zendutako Daniel Johnstonena da abestia. Errepara iezaiozue, esaterako, Youtuben Live on KCWR saioan Johnston zuzenean kantuan ari deneko bideoari. Lucius taldekoen laguntzaz interpretatzen du kantua; ziur aski hil aurretik berak egindako azken saioa da. Errepara iezaiozue nola ahoskatzen dituen bi esaldi horiek, nola egiten dioten korua... Urte luzez gaitz psikikoa deitzen duten horietako baten mende egon ondoren itzaldu zen Johnston. Inoiz ez zuen ezkutatu gaitza, ez zuen ezkutatu bere ahuldaderik kantuetan ere.\nEz zuen ezkutatu bere gaitz eta ahuldaderik Iñigo Muguruzak ere. Ezta umorerik ere. Elkarrizketaren batean esana zuen El Faryk gorrotatzen zuen gizon ahul klase horretakoa zela bera. «Eskerrak ahulak garen» kantatzen du Anarik, eta bai, eskerrak ahuldadeak badituen bere gorputzak, baita gizonezkoenak ere. Hiru anaia musikarietan gazteena izateak izan behar ditu bere ajeak ere, erreferentziak etxean izateaz gain. Akaso horrek egin zuen umorean eta umiltasunean aterpetzea. Baina gizon eta artista ahul horrek obra sendoa utzi du ondare. Eta esaldi bat, beti iltzatua daramadana bizitzaren erromesaldi zoro honetan; are, grisek eta ñabardurek itzala galdu duten honetan: «Nire baitan daude biak, tiranoa eta askatzailea... Borroka nire baitan hasten da, aska ditzagun geure buruak». Johnston eta Muguruza; Muguruza eta Johnston, nire baitan daude biak.


ELAk Bizkaiko bulegoen hitzarmena berreskuratzea proposatuko du — ELA Sindikatua\nELAk Bizkaiko bulegoen hitzarmena berreskuratzea proposatuko du\nELAk Bizkaiko bulegoen hitzarmena berreskuratzea proposatuko du ELAk Bizkaiko bulegoen hitzarmena berreskuratzea proposatuko du 2022ko urtarrilaren 13rako aurreikusitako bileran. Hain zuzen ere, bihar, abenduak 22, 8 urte beteko dira hitzarmen horrek indarraldia galdu eta aplikatzeari utzi zionetik. Izan ere, 2012an PPk lan-erreforma egin zuenetik, CEBEK patronalak hitzarmenaren aurreraeragina amaitu arte itxaron besterik ez zuen egin. Ondorioz, 8 urte hauetan, langileek soldata-izozteak jasan dituzte eta, batez beste, 10.000 euro galdu ditu langile bakoitzak. Hala ere, patronalak ukatu arren, enpresek krisiaren urterik gogorrenetan hitzarmena aplikatzen jarraitu zutela ziurtatu du ELAk, eta, beraz, ezinbestekotzat jo du sektoreko 28.000 pertsonen baldintzak behingoz arautzea. “Hitzarmen hori egon badago, eta enpresek kontratu berrietan ere aplikatzen jarraitzen dute. Erregularizatzeko ordua da”, laburbildu du sindikatuak. https://www.ela.eus/eu/bilbo/albisteak/elak-bizkaiko-bulegoen-hitzarmena-berreskuratzea-proposatuko-du https://www.ela.eus/eu/bilbo/albisteak/elak-bizkaiko-bulegoen-hitzarmena-berreskuratzea-proposatuko-du/@@download/image/01_office_h_15353597.jpg\nELAk Bizkaiko bulegoen hitzarmena berreskuratzea proposatuko du 2022ko urtarrilaren 13rako aurreikusitako bileran. Hain zuzen ere, bihar, abenduak 22, 8 urte beteko dira hitzarmen horrek indarraldia galdu eta aplikatzeari utzi zionetik. Izan ere, 2012an PPk lan-erreforma egin zuenetik, CEBEK patronalak hitzarmenaren aurreraeragina amaitu arte itxaron besterik ez zuen egin. Ondorioz, 8 urte hauetan, langileek soldata-izozteak jasan dituzte eta, batez beste, 10.000 euro galdu ditu langile bakoitzak. Hala ere, patronalak ukatu arren, enpresek krisiaren urterik gogorrenetan hitzarmena aplikatzen jarraitu zutela ziurtatu du ELAk, eta, beraz, ezinbestekotzat jo du sektoreko 28.000 pertsonen baldintzak behingoz arautzea. “Hitzarmen hori egon badago, eta enpresek kontratu berrietan ere aplikatzen jarraitzen dute. Erregularizatzeko ordua da”, laburbildu du sindikatuak.\nHala, ELAk hitzarmena eguneratzea eta Bizkaiko bigarren hitzarmeneko lan-baldintzak hobetzea proposatuko du. Nolanahi ere, argi dauka helburu hori mobilizazioaren bitartez bakarrik lortuko dela, Bizkaiko metalean edo Bizkaiko erresidentzietan gertatu den bezala.\nELAk salatu du CEBEKek sektoreko lan-baldintzak okertu besterik ez duela egin nahi, baita estatuko hitzarmenen azpitik ere. ELAk, mahaian gehiengoa duen sindikatuak, argi utzi du ez duela onartuko sektorearen baldintzak okertzea.


Gipuzkoa DVko orrietan hasi eta amaitzen da Gipuzkoako Foru Aldundiarentzat — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Ingelesen hilerria / Gipuzkoa DVko orrietan hasi eta amaitzen da Gipuzkoako Foru Aldundiarentzat\nGipuzkoa DVko orrietan hasi eta amaitzen da Gipuzkoako Foru Aldundiarentzat\nLuistxo Fernandez 2005/05/20 14:50\nBabestu zuen ba, Diputazioak, blog lehiaketa negargarri bat Diario Vascon...\nGaur amorratuta segitzeko motiboekin jarraitzen dut. Apuntatuta nago e-postazko buletin batera, Gipuzkoa.net atari ofizialean zer dagoen berri jasotzeko. Etorri da gaur, eta, konpentsatzeko-edo, berritasunetan lotura bat: Goiena.net ! Berritasuna, non eta urtebete pasa dabilenean ekimen hau sarean. Blog komunitatearekin ere, Eibar.org baino beranduago, baina euskaraz ederto, eta DV baino lehenago, eta klaro, protesta edo egingo zuten... eta hemen ordaina: HONEKIN BAKEA, esango zuren. BERRITASUNETAN lotura... Adar jotze mingarria iruditzen zait (aklarazioa: Goiena, neure enpresaren bezeroa da, CodeSyntax-ena).\nHorrez gain, jardunaldi batzuen berri ematen zaigu. Ekain hasieran, gaia da e-gobernua eta hiritarren parte-hartzea\nEta hizlari nor? enpresa pribatuak, nik dakusadala, bi bakarrik: Europa Press eta Digital Vasca, DVren adarra. Tira, bakoitzak bere merituak ditu, eta guk eta Goienak, egin ditugun udal webekin, Gipuzkoako webgune administratibo erabilgarrienak eta erabilienak ditugu, eguneratze erraz eta ganorazkoena dutenak, eta, besteak beste, RSS eskaintzeko dezentzia duten bakarrak. Baina zein meritu dugu horiekin? Batere ez. Nola hartuko gaituzte kontuan, hemen Deba Bailaran, San Vicente de la Barqueraren parean... Horientzat Gipuzkoa hasten da DVko orrietan eta amaitzen da Igara-Ibaeta inguruan.\nGu, teknologia eta Interneteko komunikazioa egiten dugun enpresa euskaldunak, ez gara inor. Horiek bai: Europa Press eta DV.\nEuropa Press herri-partaidetzaren inguruan egiten ari dena da diru lapurreta ikaragarri bat, zeinean Eusko Legebiltzarrak eta hainbat udalek dirua bota eta bota diharduten... Halako txorakeria bat egin zuten hauteskundeetan, denon poltsikotik pagatuta, eta udalez udal, lapurreta publiko berdinera doaz han eta hemen.\nTira, beude, ba, horretan. Agintari publikoak guk aukeratzen ditugu eta hala...\nBaina DVko bat hizlari ikustea, herri administrazioez eta herri partaidetzaz, ba berriro sutan jarri nau horrek, ze hizlariak, ez dauka gezurra esateko lotsarik bere kurrikulumean, webgune ofizial horretan, Jardunaldien web ofizial horretan, kargatutako kurrikulumean:\n...compaÃ±Ãa que ademÃ¡s de editar DIARIOVASCO.COM asesora a numerosos clientes de corte institucional. DIARIOVASCO.COM fue el primer medio digital en incorporar foros de discusiÃ³n sin pre-moderaciÃ³n, y ha sido tambiÃ©n el primero en poner a disposiciÃ³n de sus usuarios un servicio de blogs.\nBlogetan haiek izan dira lehenak, beraz. Bale.\nTira. Jardunaldioetan izan ematea libre da, eta joan naiz orrira euskaraz bete ere datu-orri hori. Handik gutxira etorri zait erantzuna. Hizkuntza OFIZIAL bakarrean:\nSu inscripciÃ³n en las "III Jornadas Giupuzkoa en la Sociedad de la InformaciÃ³n: e-gipuzkoa" se ha realizado correctamente.\nOndo. Adarjotze bat bestearen atzetik.\nBatzuetan negargurea ematen du herri honetan teknologia egiteak, euskaraz egiteak.\nHori gertatzen da euskaldunak ikustezinak garelako. Hona hemen horren froga. Euskaldun bat marraztuko dut. Begira:\nEgia esan, ni, urrundik ikusita, gero eta harrituago nago kontu honekin, edo agian ez, agian espero zitekeen kontua da. Doala gipuzkoar ez den batengandik nire zerorik handiena Gipuzkoako Foru Aldundiarentzat. "Abertzale" handiak, nonbait.\nEta zuei, aupada bat, zeren kapo batzuen errekonozimendua jaso ez arren, beste batzuk benetan estimatzen dugu internet mundua, euskara eta herritarrak batzeko arlo honetan egin eta egiten duzuen lana.\nEsaiezu esan beharrekoa ditxosozko jardunaldian.\npello aranburu dio:\nEuskara dela eta administrazioaren jokaera arlo ugaritan negargarria iruditzen zait. Hau beste bat gehiago da. Teknologia egiteak, euskaraz egiteak negargurea emango du, behar bada, askotan. Niri, zuetako askok egindakoa, une askotan, atsegingarri eta jakingarri. Pello


Amesteari ekin diogu eta pauso hauek jarraitu ditugu artelan eder bat sortzeko:\nlehenengo pausoa, eraikina eraikiko den tokiaren behaketa; bigarren pausoa, talde txikitan gure artelana izango den bozetoa egin (zein eraikin mota? nolako patioa? zein kolore erabiliko ditugu?); eta hirugarren eta azken pausoa, “collage” teknika erabiliz, talde txikitan, bozetoan irudikatutakoa kartulinean sortu.\nIkusten duzuenez berdea maite dute gure ikasleek (belarra, loreak, zuhaitzak…) eta, ahal bada, ikastolaren goiko aldean egoten den zaldia ere mantentzea gustatuko litzaieke.\nEa azkar bilakatzen den errealitatea gure ametsa!


barren.eus - Hasi da ikasturtea Oin Alairekin\n8:30ean Kalegoen plazan hasi dira eta azken urteotako ohiturari jarraituz eta egitasmoaren izenari ohore eginez modu alaian joateko, musika izan dute lagun Oin Alaiko partaideek ikastetxeetarako bidean.\nElgoibarko Udalak 2010/2011 ikasturtean jarri zuen abian Oin Alai. Indar handiarekin hasi zen egitasmoa, 120 ume eta 35 boluntariorekin, baina kopuru horiek apalduz joan dira urtez urte. Ikasturte honetarako oraingoz, guztira, 40 umek eman dute izena eta horiei laguntzen 13 boluntario arituko dira. Hala ere, Udaletik jakinarazi digutenez, Herri Eskolara joateko boluntarioak falta dira. Bestalde, bi ikastetxeetara umeekin batera joateko jendea animatu nahi dute egitasmoaren antolatzaileek astean behin, bi edo hiru goizetan, senideak, lagunak, zaintzaielak…\nUdalak landutako azterketaren arabera, honako onura hauek egitasmoak onura asko dauzka:\nUmeen autonomia eta ardura lantzea. Frogatuta dago klasera oinez joaten diren umeak erneago ailegatzen direla.\nUmeek ariketa fisikoa egitea.\nHerriko kotxeen kopurua murriztea ,batez ere ikastetxeen inguruan sortzen diren kotxe pilaketak, arriskuak eta keak murriztea.\nEskolako bidearen segurtasuna bermatzea eta hobetzea.\nMugikortasun ohitura jasangarriak bultzatzea.


Mikel Otero hauteskundeak U12 elkarrizketa EH Bildu ateak irekita daude\n'Ateak irekita daude gure mahaian baina EHBilduk subirautzaren bidean egon behar du'\nHerri honek aurrera egin dezan EH Bildu derrigor aintzat hartu behar dela azpimarratu du koalizioko Arabako parlamentari hautatuak.\nMikel Otero, EH Bilduko Arabako zerrendaburua. Irudia: EiTB\nEAJ gailendu da, EH Bilduk igoera handia izan du eta Vox Legebiltzarrean sartu da\n"Oso garrantzitsua izango den aldaketa baten hasiera" dela adierazi du Iriartek\n'Ateak irekita daude, baina EH Bilduk subirautzaren bidean egon behar du'\nBigarren indar gisa sendotuta, "herri honek aurrera egin dezan" EH Bildu "derrigorrez" aintzat hartu behar den alderdia dela azpimarratu du "Faktoria"n Mikel Otero Arabako zerrendaburu gisa parlamentari berrautatu dutenak.\nAlde horretatik, arlo sozialetik aurrera egiteko bidea subirautzatik etorriko dela zehaztu du eta ardatz horretan kokatzen dela koalizioa nahiz eta "EH Bilduk ateak zabalik dituen bere mahaian eseri nahi dutenentzat".\n"Gehiago desberdinak aktibatu daitezke eta gure asmoa da gehiengo desberdin horiek aktibatzen saiatzea", zehaztu du, eta gaineratu "ikusi egin beharko dela" besteak noraino iritsi nahi duten subirautzan eta gizarte arloan.


Izara eta eskuoihal adimentsuak\nHasiera Berrikuntza Interesgarriak Berrikuntza Teknologikoak Izara eta eskuoihal adimentsuak\nResuinsa familia-enpresak ostalaritzarako eta jatetxeetarako oihalak merkaturatzen ditu 90etik gora herrialdetan. I+G-ren alde egin duen apustuari esker, lapurreten aurkako lehen eskuoihala garatu du. Ezingo dugu eskuoihal gehiago lapurtu hoteletatik.\nOstalaritzarako oihalen belaunaldi berriak berekin dakar lapurreten aurkako txip bat, uneoro jakiteko non dagoen pieza bakoitza. Resuinsa da puntako teknologia horren atzean dagoen enpresa. Mende bat baino gehiagoko historia duen ETE valentziar horrek luxuzko hoteletako eta Michelin izardun jatetxeetako instalazioak hornitzen ditu, hala nola, Paradores Nacionales sarea edota Martin Berasateguiren jatetxea.\nETE horrek bete-betean asmatu zuen I+G-ren aldeko apustua egin zuenean. Eta, nazioarteko bere zabalkundearekin bezalaxe, bezeroek eskatu ziotelako ekin zion bide horri. “Produktu ekologikoak nahi zituzten bezero asko geneuzkan Alemanian eta Europa erdialdean eta horregatik sortu genuen halakoak garatzeko departamendu bat. Denborarekin ekologiarekiko kezka hori produktuaren beste alderdi batzuetara iritsi zen” dio. Horrela sortu zen arropei txip bat jartzeko proiektua. Martík azaldu duenez, txipa existitzen zen lehendik ere laneko uniformeen sektorean, baina ezin zen garbigailu industrialetan sartu, beraz, kentzen eta ipintzen ibili beharra zegoen. Resuinsa enpresak prozesu osoa jasateko gai den txip bat garatu zuen: “Lapurretak prebenitzeaz gain, erabilpen gehiago ere baditu. Garrantzitsuena da trazagarritasuna ematen diola arropari, eta kontrolatuta eduki daitekeela garbiketa ziklo osoan zehar”.


Irailaren 11n bukatzen da CEBEKeko enpresetan praktikak egiteko bekak eskatzeko epea - Cebek\n– Lizentziaturak edo unibertsitateko goi-tituluak.\n– Diplomaturak edo unibertsitateko erdi-mailako tituluak.\n– Goi-mailako prestakuntza-zikloak (edo baliokideak).\n– Erdi-mailako prestakuntza-zikloak (edo baliokideak).\n– Titulazio lortu berriak.\n– Euren titulazioaren arloan aurretiazko lan-harremanik eduki ez duten pertsonak.


Lehen Mundu Gerra, Eskualduna astekarian - Euskonews\nTesi honen helburua izan da Eskualduna astekariak Lehen Mundu Gerra nola aipatu zuen ikertzea. Abiapuntu gisa hartu dugun hipotesia izan da Eskualduna-k Ipar Euskal Herriko gizartea frantsesten parte hartu zuela gerlaren aldeko eta Frantziaren aldeko mezua zabalduz. Hori berresteko, hasteko, testuingurua xeheki aztertu dugu, hala nola Eskualduna astekaria bera noiz eta nola sortu zen, zer zen, nork idazten zuen eta nola kokatzen zen orduko testuinguru politikoan. Halaber, gerla bera nola piztu zen, zer bilakaera izan zuen eta Eskualduna astekarian zer ondorio izan zuen aztertu dugu. Bigarrenik, astekariak gerlaren zer deskribapen egin zuen aztertu dugu. Azkenik, ahalegindu gara ikusten zer asmorekin hartu zuen astekariak Frantziaren eta gerlaren aldeko jarrera.\nAstekaria 1887an sortu zuen Louis Etcheverry politikari bonapartistak, hilabete batzuk lehenago Martial Henry Berdoly hautetsi “gorriak” sortu zuen Le Réveil Basque-ri erantzunez. XIX. mende bukaeran polemika biziak izan ziren Frantzia laikoaren eta giristinoaren aldekoen artean, eta Eskualduna laikotasunaren aurkari sutsua izan zen. Gerla lehertu zenerako, Eskualduna astekari garrantzitsu egina zen Ipar Euskal Herrian, astero 7.000 ale saltzen baitzuen. Barnealdeko herrietan saltzen ziren aldizkarien artean salduena zen, gehiengo handiz.\nGerla lehertu aitzineko hamarkadetan, Europan nazionalismoak piztu ziren, eta estatu-nazio handien eraikuntza prozesua bizkortu zen. Frantziak desohore handi gisa bizi zuen 1870ean Prusiaren kontrako gerla galdu eta Alsazia eta Lorrena eskualdeak haren esku utzi izana. Orduz geroztik, Alemaniaren kontrako errebantxaren bila ibili ziren urte haietan zehar. Frantses izaera indartzeko ahaleginak oro egin zituzten, eta bide horretan, herri guztietan frantsesa irakasteari lehentasuna eman zioten. 1914ko agorrilaren 1ean gerla lehertu zelarik, gerla eta mobilizazioaren harira, Frantzian batasun sakratua indarrean jarri zen, Zurien eta Gorrien arteko liskarrak izoztu ziren, eta denek bat egin zuten Alemaniaren kontra. Hots, Frantziako nazioaren eraikuntzan urrats bat gehiago izan zen, zatiketa guztien gainetik, frantses guztiak —eta baita euskaldunak ere— Frantziaren defenditzera joan baitziren.\nAndereen Bidean berean eraiki zuten monumentua, euskal soldaduen omenez.\nGerla hark zuzeneko ondorioak izan zituen Eskualduna astekarian, gainerako aldizkari eta egunkarietan bezala. Zenbait aldizkari desagertu baziren ere, euskarazko astekari horrek aitzina segitu zuen, orrialde gutxiagorekin eta erredakzio talde murriztuago batekin bazen ere. Hainbat erredaktore gazte gerlara joan izana aukera ona izan zen Eskualduna-rentzat, gerlako lekuetatik beretik soldaduen bizipenak kontatzeko, erredaktore horiek ia astero igortzen baitzuten beren kronika. Horrez gain, batasun sakratuaren giro hartan, eta frantses abertzaletasun agerraldi orokor hartan, aldizkari guztiek mezu bera edo bertsua zeukaten, denek bat egin baitzuten Frantziaren alde.\nGerlari buruzko informazio orokorrak —politikoak eta estrategikoak— azaltzerakoan, xehetasun guti ematen zuten, ez bazen errateko gerlaren erantzule bakarrak alemanak zirela. Oro har, ez zituzten aipatzen Aliatuentzat gaizki itzulitako guduak; ez zuten aipatzen gudu batetik landa alemanek egin zutenean aitzinamendua. Aipatzekotan, garaipenak aipatzen zituzten. Kontua zen beti baikor gelditzea, gerlaren garaipena beti ziurtzat jotzea. Alde horretatik, guduen ondorioz jasaten zituzten zauri eta heriotzak aipatzen bazituzten ere, hori gerlaren ondorio ilunen lerroan ezar bazitekeen ere, heriotza horiek kausa justu baten aldeko sakrifizio gisa aurkezten zituzten, inoiz ez alferrik galdutako bizi batzuk bezala.\nGuduez berez baino xehetasun gehiago eman zuten gerlako lekuez eta hango bizipenez. Biziki ongi esplikatu zuten nolakoak ziren gerlako lekuak, nola egituratuak ziren lubakiak eta gibel lerroak, zein ziren lubakiak egiteko edo antolatzeko egin behar izaten zituzten lanak eta abar. Halaber, lehen lerroetako baldintzak zein gogorrak ziren ere deskribatzen zuten, batzuetan serio, beste batzuetan umore kutsu batekin. Eskualduna-ko berriketariak ez ziren baldintza gogor horiez kexatzen; onartu beharreko prezio gisa aurkezten zituzten, prest ziren hori jasateko, Frantziaren alde.\nEskualduna garbiki ageri zen Frantziaren alde, bai, bat egin baitzuen batasun sakratuaren giroan, informazio urriak eta zentsura onartzearekin, bai guduaren kontakizuna beti Frantziaren aldeko ikuspegitik egiten baitzuen. Baina euskaldun gisa ere berezitasun bat ekarri zuen astekari hark. Gerla lekutik idazten zutenek garbiki erakusten zuten euskaldunak zirela, eta beren herria gogoan zutela. Herriminak presentzia handia zuen haien testuetan, Euskal Herriko lekuen eta etxekoen falta sentitzen zutela adierazten zutelako, eta gerlako lekuan euskaldunek elkarretaratzeko joera zutelako. Baina jarrera hartan ez zen Euskal Herriari begirako kontzientzia politikorik ikusi behar. Herrimina soldadu guztien artean sentitzen zen zerbait zen, etxekoen falta baitzen oroz gainetik nabaritzen zena.\nArtikuluz artikulu argi ageri zen Eskualduna-ren lurralde ikuspegia Frantziakoena bezalakoa zela. Haientzat, Ipar Euskal Herria Frantziako eskualde bat gehiago zen. Logika horrekin, Ipar Euskal Herriko euskaldunak ere frantsesak ziren, Eskualduna-ren arabera, eta beraz, Euskal Herriko soldaduak eredugarri gisa aurkeztu zituzten. Hainbat puntutan erakutsi zuten zein soldadu onak ziren. Euskaldunak bereziki diziplinatuak zirela erakutsi nahi izan zuen.\nSoldaduen hirugarren ezaugarria fedea zen, Eskualduna-ren arabera. Erlijioak leku handia zuen astekari horren edukietan. Garrantzia handia ematen zion gerla lekuetan fedearen berreskuratze agerraldien azpimarratzeari. Lubakietan zeuden soldaduak giristinoagoak zirela erakutsi nahi zuen, otoitzari eta mezari zioten atxikimendua azalduz. Jainkoa bera ere Frantziaren alde zela ohartarazi zuen kazeta honek, jendeari otoitz egiteko deia eginez bezala. Gertatzen ziren garaipenak Jainkoari zor zitzaizkiola idazten zuten behin eta berriz. Ildo horretan, apaizek Frantziaren alde gerla egiten zutela eta haietarik anitzek bizia galdu zutela ere azpimarratu zuten.\nEskualduna astekariaren lehen orrialdea, 1914ko agorrilaren 7koa.\nHori apaiz batzuen betiko solasa izan bazitekeen ere, testuinguru politikoan kokatu behar zen. Nahiz eta batasun sakratu bat izan zela idatzi dugun, eta batasun hori Eskualduna-n ere nabaritu zela egia izan, hastapenean aipatu ditugun gatazka politikoak —Eskualduna-ren sorreran eta lehen urteetan bizi-bizi zirenak— islatu ziren gerlako kontakizunetan ere. Estatuaren eta Elizaren bereiztearen ondorioz Frantziatik erbesteratu ziren eta gerla egitera itzuli ziren fraideen egoerak oihartzuna izan zuen astekarian, eta oihartzuna baino gehiago, horren gibelean fraide horien egoeraren konpontzearen eskaera ere ikusi behar zen. Ororen buru, batasun giroa ez zela hain sendoa agerian gelditu zen. Batzuek apaizei leporatzen bazieten ere ez Frantziaren alde izatea eta gerlan ez aski inplikatzea, Eskualduna-k, alderantziz, ezkertiarrei leporatzen zien ez aski egitea Frantziaren alde eta bakea egin nahi izatea garaipena segurtatu baino lehen. Polemika haiek lekua zuten bitartean, astekari honek goraki azpimarratzen zuen soldadu euskaldun giristinoak frantses soldadu onak zirela. Frantzia, izaera laikoaren gainetik, herrialde giristino bat zela aldarrikatu zuen Eskualduna-k.\nBi publiko eta bi helburu izan zitzakeen mezu horrek. Batetik, Eskualduna astekariko gehienak edo guztiak zeuden, hala nola giristinoak. Irakurle gehienak edo guztiak giristinoak zirela diogu, mezatik ateratzean saltzen baitzen Eskualduna, eta beraz, giristinoek erosten zutela ondoriozta daitekeelako. Irakurle fededun horiei fedearen baitako konfiantzan tinko jarraitzeko deia egiten zieten gisa hartan. Fededunei berretsi zieten merezi zuela giristino izateak. Bere ohiko irakurlegotik urrunago begiratuz, mezu horrek balio zuen fedetik urrunduak zirenengana heltzeko ere. Fedegabeei erran nahi zieten Frantzia Jainkoari eta fededunen otoitzei —eta sakrifizioari— esker salbatuko zela. Hori modu bat zen berriz giristino egin zitezen konbentzitzeko edo, horretara heldu gabe ere, gutxienez fededunak eta apaizak errespeta zitzaten eskatzeko. Funtsean, Eskualduna-k erlijio giristinoaren aldeko propaganda egin zuen Lehen Mundu Gerraren harira. Giristinotasunaren fama hobetzeko ahalegina egin zuen, legeari begira eta gizarteari begira, eragina galtzen ari ziren elizgizonek eragina berreskura zezaten.\nHorregatik diogu Eskualduna gerlan inplikatzea ez dela bakarrik ulertu behar edozein frantsesek eginen lukeen gisan, frantses abertzaletasun soil batek bultzaturik gertatu zen zerbait bezala. Eskualduna guztiz frantses agertu zen, Frantziako Estatuak marjinatu zituen erlijio gizonak eta instituzioak Frantziaren baitan defendatu nahi zituelako. Eta asmo horren inguruan harilkatu zituen hiru nortasun edo izaerak: euskaldunak giristino eta frantses onak ziren aldi berean. Frantses on izateko, euskaldun on izan behar zen, eta euskaldun on izateko giristino on. Beraz, frantses on izateko, giristino on izan behar zen. Euskal nortasuna giristinotasunaren eta frantses izaeraren arteko zubi gisa ikusten zuten; eta giristinotasuna euskal eta frantses nortasunen arteko zubi gisa ere bai.\nOndorio gisa, Eskualduna-k erabat bat egin zuen Frantziarekin, eta Ipar Euskal Herriko gizartea frantsesten parte hartu zuen, etengabe Frantzia goraipatuz, euskaldunak frantses soldadu eredugarriak zirela azpimarratuz, eta fededunak ere giristino onak zirela nabarmenduz eta alderantziz. Euskaldunak fededunak zirela garbi utziz, nortasun hirukoitz bat erakusten zuen astekariak: euskaldun, fededun eta frantses izatea nortasun beraren hiru erpinak zirelako mezua zabaldu zuen.\nBeren irakurleak, euskaldun gisa edo giristino gisa edo biak batera, frantsesak zirela azpimarratuz, irakurleei zabaltzen zieten mezua hori zen: “frantsesak zarete”. Astekariak zuen irakurle kopuru handia kontuan harturik, argi da Ipar Euskal Herriko gizartearen baitan nortasun frantsesa zabaltzeko eragile bat izan zela.\nHasierako argazkia: Craonelleko hilerria, Andereen Bidearen behereko partean. Euskaldun anitz bada bertan ehortzirik.


barren.eus - Maite Franko ipuin kontalariaren saioa liburutegian\nMaite Franko ipuin kontalariak bi saio emango ditu: 17:00etan, HH5eko haurrentzat, eta 17:30ean, LH1, LH2 eta LH3ko haurrentzat. Emakumeen Nazioarteko Egunaren harira antolatutako ekintza gehiago ere izango da asteon. Hala, martxoaren 6an, barixakuan, Hika antzerki konpainiak Palabras antzezlana eskainiko du Herriko Antzokian (20:30). Elgoibarko Udaleko Kultura Sailak antolatu du. Gaztelaniaz izango da.\n• Bisita kulturala, zapatuan\nMartxoaren 7rako, berriz, hainbat ekitaldi antolatu dituzte. Batetik, goizean, 11:00etatik 12:30era bitartean, hala nahi duen orok bisita kulturala egingo du herrian barrena, Pello Arrieta historialariarekin. Ondoren, 13:00etatik 14:00ak bitartean, soinu-kontzertua emango du Sustrai akordeoi taldeak Kultur Etxeko sotoan, eta ordu erdi beranduago, 14:30ean, aurrez izena emandako emakumeek elkarrekin bazkalduko dute Sigma jatetxean – Interesatuek Pitxindun eman behar dute bazkaritarako izena–, eta bazkalostean, antzerkia, olerkiak eta dantzak izango direla iragarri du Haizea emakume taldeak.\nMartxoaren 8rako, ohi legez, elkarretaratzera deitu du Elgoibarko Emakumeen Kontseiluak. Kalegoen plazan izango da elkarretaratzea, 13:00etan, eta Beinke bertso-eskolako ikasleek bertsoz girotuko dute.\n• 'Emakumeak txuri urdinez' erakusketa\nBestalde, Elgoibarko Udaleko Berdintasun Sailak eta Herri Eskolako Kalamua guraso elkarteak Emakumeak txuri urdinez izenburuko erakusketa antolatu dute, Realarekin elkarlanean. Joan den barixakuan zabalduko zuten, eta martxoaren 22ra arte egongo da zabalik. Kultur Etxeko erakusketa gelan dago erakusketa eta bi ordutegi izango dira: astebarruan: 18:30etik 20:30era, eta jaiegunetan: 12:00etatik 14:00etara.


Hamel (Nord) - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKantonamendu canton of Arleux\nEstrées, Tortequesne, Arleux, Lécluse eta Écourt-Saint-Quentin\n394 (%49.7) 392 (%49.4)\nHamel Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 743 biztanle zituen.\n2007an Hamel udalerrian erroldatutako biztanleak 743 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 413 etxebizitza zeuden, 295 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 101 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 396etxeak ziren. 295 etxebizitza nagusietatik 268 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 173 etxek bost zituzten. 235 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 135 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 140 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nHamel udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 522 ziren, horien artean 347 aktiboak ziren eta 175 inaktiboak ziren. 347 pertsona aktiboetatik 304 lanean zeuden (168 gizon eta 136 emakume) eta 43 langabezian zeuden (22 gizon eta 21 emakume). 175 pertsona inaktiboetatik 82 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 58 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Hamel udalerrian 306 unitate fiskal zeuden, 777,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.688 euro zen.\n2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.\n2000. urtean Hamel udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nArleux (2,0 km)\nPalluel (2,2 km)\nEstrées (2,4 km)\nTortequesne (2,8 km)\nÉcourt-Saint-Quentin (3,3 km)\nBellonne (3,6 km)\nGouy-sous-Bellonne (3,9 km)\nMultimedia: Hamel (Nord)\nBNF: 152668541 (data)