Espainiako Errege Akademia: Hitza oinarri | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nEspainiako Errege Akademia: Hitza oinarri\n1713. urtean sortu zen Espainiako Errege Akademia (RAE), Villenako markesaren ekimenez. Urtebete geroago, Felipe V.aren Errege-Zedula batek baimena eman zion Akademiari bere estatutuak idatz zitzan eta zenbait pribilegio eta abantaila eman zizkien akademikoei, Errege Etxeko zerbitzariek zituzten berberak, hain zuzen. Sortu zenean, hauxe izan zen RAEren helburua: "Gaztelaniaren hitzak eta adierak finkatzea, ahalik eta zehatzen, dotoreen eta garbien". Eta horixe islatzen du haren armarrian ageri den leloak ere: Limpia, Fija y da Esplendor (Garbi, Finko eta Bikain). Garai berrietara egokituz, estatutuak moldatuz joan da RAE, eta orain indarrean daudenak 1993an berretsi zituzten. Gaur egun, zaintza-lana egiteko zeregina aitortzen dio RAEk bere buruari: "Hiztunen beharrizanetara etengabe egokitzeak Espainiar Hizkuntzari ekar diezazkiokeen aldaketek ez dezaten eten hispaniar eremu guztian daukan oinarrizko batasuna".\nAkademiko osoak dira RAEren bizkarrezurra. Guztira, 46 dira, zuzendaria barne, eta bakoitzak bere jarlekua dauka, alfabetoko letra larri edo xehe batek izendatzen duena. Margarita Salasi, adibidez, "i" xehea dagokio, eta Mario Vargas Llosari, "L" larria. Akademikoaren kargua bizi guztirako izaten da, eta bat hiltzen denean, hura ordezkatzeko prozesua hasten da: hautagai bakoitza, gutxienez, hiru kide osok aurkeztu behar dute, eta botoen erdiak eta bat gehiago lortu behar ditu bere alde. Akademikoak, bakoitzaren espezialitatearen arabera, batzorde edo talde txikietan biltzen dira; hor daude, esaterako, Hiztegi zientifiko eta teknikoa lantzen duena, Gramatika, Giza Zientziak, Informazio Linguistikoa, eta abar. Batzorde bakoitzak bere arloari dagozkion lanak egin, eta Osoko Bilkuran aurkezten ditu astero.\nOstegunero, 19:30etik 20:30era, hutsik egin gabe, Osoko Bilkuran parte hatzen dute akademiko osoek. Ordua baino lehen iristen badira, agian prentsa irakurtzeko baliatuko dute tarte hori, kafetxo bat hartzeko edo Pasta Gelan solasean aritzeko. Bilkura Aretoaren atarian, esekitokiak daude, akademiko bakoitzari eskainiak eta antzinatasunaren arabera ordenatuak. Martin de Riquer da lehena (antzinakoena), zeina 1965. urtean sartu baitzen akademian. Barrenean, mahai obalatu baten inguruan jarrita daude aulkiak. Aretoak berak oso argi gutxi du, eta, beraz, mahaian biltzen da arreta guztia, kideen aurpegietan eta, batez ere, hitzetan. Espainiar Hizkuntzaren Hiztegia da lan eta bilkura horien guztien emaitza, eta batzordeek eta Osoko Bilkurak ez ezik, badute zeresana Lexikografia Institutuak eta espainiar hizkuntzaren beste hogeita bat akademietako kideek ere; hala nola Kolonbiakoek, Mexikokoek, Filipinetakoek... Hiztegi hori espainiar hizkuntzaren Biblia dela esan daiteke, baina ez dira horretara mugatzen erakundearen argitalpenak: hiztegi espezializatuak eta literatura-lan handien oroitzapenezko edizioak ere argitaratzen ditu.


Jakin-Mina Zientziarekiko Grina: Antimikrobianoak: Bakterioen ahuleziak eta "giharrak"\nJakin-Mina Zientziarekiko Grina\nTxoko honetan, zientziarekiko grina, jakin-mina sustatuz indartzea izango dugu helburu.\nBaliabideak (IKT, ...)\nOngi etorria eta xedea\nAntimikrobianoak: Bakterioen ahuleziak eta "giharrak"\nBakterioak entrenatzen dira, bai. Eta gero eta sasoi hobean daude. Osasuntsu. Antibiotikoek gero eta kalte gutxiago egiten diete. Erresistentziak garatzen dituzte. Eurekin dugun borrokan garaile irteten ari dira.\nJakin nahi duzue nola entrenatzen diren? Bai hori azaldu aurretik, bakterioak nolakoak diren eta antibiotikoen mekanismo eragileak ezagutu beharko ditugu. Antibiotikoek, bakterioen zein “ahulgunez” aprobetxatzen diren dakigunean, ulertuko dugu nola entrenatu edo moldatzen dituzten “ahulgune” horiek erresistentziak garatzeko.\nHasieran koka gaitezen;\n- ZER DA BAKTERIO BAT?\nBakterio baten egitura ikusteko eskema.\nZelula prokarioto bat da; bere informazio genetikoa nukleo baten barnean bilduta ez duen zelula klase bat. Material genetiko hori, katea bikoitzeko DNA zati zirkularra da eta nukleioide deritzon zitoplasmako eremu batean pilatzen da. Bakterioek beste DNA zati txiki zirkular bat izaten dute; plasmidoa. Informazio honen tratamendua gainontzeko bakterio kromosomarekiko independentea da.\nBizitza askeko izaki unizelularrak (zelulabakarrak) dira, gehien jota koloniak eratu ditzaketenak. Zelula eukariotikoak baino txikiagoak tamainaz eta forma askotakoak (kokoak, baziloak,…). Topa ditzakegun ingurune moten artean ere, aniztasun ikaragarria daukagu. Batzuk muturreko baldintzetan bizitzera ohitu egin dira.\nBere zitoplasman “igeri”, ez dauka mintzez inguratutako organulu berezirik. Alabaina, eruren zitoplasma inguratzen edo biltzen duen mintz plasmatikoak, zelula eukariotoen mintzarekin aparteko antzekotasuna dauka – normalean esterolak izaten ez dituenaren salbuespenarekin – eta funtzio berdintsuak betetzen ditu; kanpo eta barne medioak desberdindu edo mugatu eta bien arteko substantzien elkartrukea kontrolatuz.\nLandare zelulek bezalaxe, horma edo pareta zelular bat dute euren mintz plasmatikoa kanpoaldetik inguratuz. Duten horma motaren arabera, eta Hans Christian Gramek horma hori detektatzeko garatu zuen tindaketa berezi baten bidez, bakterio grampositiboak eta gramnegatiboak bereizten ditugu. Batzuetan, horma zelularra inguratuz gluzidoz egindako geruza mukitsu bat izaten dute (glukokalixa; kapsula). Fagozitosiarekiko babesa ematen die geruza hau duten bakterioei.\nAskotan mugimendu edo desplazamendurako erabiltzen dituzten apendizeak – mintz plasmatikoaren luzakinak horma zelularra zeharkatzen dutenak - izaten dituzte inguruan (flageloak) edota substratuei atxikitzeko (finbriak) edo beraien arteko informazio (plasmido) trukea “ziztatzeko” luzakinak (pili sexuala kasu, konjugazioan).\nErribosomak dituzten arren, zelula eukariotikoenak baino txikiagoak dira (70S; 50S azpiunitate handiak eta 30S txikiak). Edonola ere, funtzio berbera beteko dute; bakterio kromosoma transkribatzean sortzen diren RNA mezulariek daramazkiten aginduak itzultzea eta ondorioz, bakterioak behar dituen proteinak sintetizatzea.\n- ZER DIRA ANTIBIOTIKOAK:\nAskotan ez dugu kontutan hartzen, baina antibiotikoak "ez ditugu guk asmatu". Bakterio eta onddoek erabiltzen dituzten substantzia batzuk - naturalak edota hauen deribatu sintetikoak (natural eraldatuak edo erdisintetikoa) - izaten dira. Substantzia hauek, bestelako mikroorganismoen hazkuntza ekiditeko edota "erditik kentzeko" erabiltzen dituzte. Hauek ikasiz eta, kasu batzuetan, eraldatuz, era askotariko substantzia kimioterapeutikoak (antimikrobianoak konkretuki) garatu ditu zientziak. Helburua? Ezagunena, klinikoa; pairatzen ditugun gaixotasunen sendatzea. Hala eta guztiz ere, esparru honetatik at ere, ikerkuntzan adibidez, oso erabiliak izaten dira. Hala nola, kultiboetan hazkuntza selektiboak egiteko, prozesu biokimiko askoren ikerketarako,...\nGuk, artikulu honetan, askotan antimikrobiano hitza erabiliko dugu. Hala ere, kontzeptu honek mikroorganismoen (bakterio, onddo, parasito eta birus) hazkuntzaren kontrolerako erabiltzen den edozein teknika edo substantzia bilduko duen bitartean (natural, eraldatu edo erdisintetikoa eta sintetikoak) antibiotiko hitzak, onddoek edo beste bakterio batzuek sortzen dituzten babes substantzia hauek batuko ditu (naturalak eta erdisintetikoak) eta bakterioen aurka baino, ez dute eraginik.\nEta honaino sarreratxoa. Gimnasioko “morrosko” hauek ezagutzen ditugu. Eta egia esan, euren ahulgune danak be, ikusi ditugu. Ez zarete konturatu? Nirekin banan banan ikustera animatzen zarete? Astiro astiro azalduko ditugu ahulezia horiek eta bakterioek, hauek entrenatzeko, zer egiten duten. Gogoan izan antibiotikoak ahulezia horietaz baliatuko direla bakterioen hazkuntza kontrolatu edo ekiditeko.\n- BAKTERIOEK ERRESISTENTZIAK GARATZEKO BIDEAK\nKonjugazioa; pili zelualaren bidez komunikatuta.\nLehenik eta behin sarrera txiki bat egingo dugu. Bakterio ororen abantaila metaboliko edo fisiologikoak (egia esan desabantailak ere, izan daitezke*1) bi bidetatik eskura daitezke; lehenengoa, bere informazio genetikoaren tratamenduan suerta daitezkeen berezko (edo eragindako) mutazioen ondorio (hau, era bertikalean, bere ondorengoei transmitituko dielarik) eta bigarrena, batak besteari plasmidoetan (edo transposoi edota integroietan) daramaten informazioa pasatuz (era horizontala). Azken honi konjugazioa deritzo (bakterioen arteko ugalketa paraxesual mota). Bakterio batek “ikasi” duen trebezia bat, pili sexual baten bidez, kide bati transmititzen dionean gertatzen da. Beraz bakterioek, bi bide hauetariko baten bidez abantaila berri bat eskuratzen dutenean, eta abantaila honen trebakuntzaren ondorioz, antibiotikoen mekanismo eragileei aurre egiteko teknika garatzen dute.\nEgia esan. beste ugalketa parasexual mota bi existitzen dira; alde batetik transformazioa (ingurunean solte dauden material genetiko zatiak bereganatzen dituenean bakterio batek; bide horizontala) eta beste alde batetatik, transdukzioa (bakteriofago batek, beste zelula batetik "lapurtu" zuen material genetiko zatitxo bat - generen batekin - beste bakterio bat kutsatzean, azken honi "pasatzen" dionean; bide horizontala). Azken hau, edo hobeto esanda, bakteriofago hauetan (bakterioak infektatzen dituzten birus mota konplexuak) egon daiteke antibiotikoekiko, azaleratzen ari den erresistentzia handiari aurre egiteko giltza (fagoterapia).\n*1 Desabantailak suposatzen dituenean, hautespen naturalak (eboluzioak berak) bere lana egingo du normalean, bidea moztuz.\nZeintzuk eratan erasotu dezakete antibiotikoek? Edo zeintzuk dira bakterioen ahuleziak?\n- ANTIBIOTIKOEN MEKANISMO ERAGILEAK\nBakterioek barnean (zitoplasman) izaten dituzten solutu kontzentrazio altuak eta kanpo ingurunearen kontzentrazioen eragin eta aldeak, horma zelularrik gabe, arazo osmotikoak ekar ditzakete. Uraren gehiegizko sarrerak bakterioak hanpatuko (puztuko) lituzke eta, hormaren erresistentziarik gabe, “eztanda” egitera heldu (edo protoplastoak sortzera). Erresistentzia hori hormaren peptidoglikanoak sortutako sareak ematen du.\n1.) Beraz, suntsitu dezagun edo inhibitu dezagun bakterioen horma zelularra (peptidoglikanoa) eta estres osmotikoaren ondorioz hil daitezela!!\nHorma zelularra; antibiotikoek gainditu behar duten lehenengo babes neurria.\nBakterioek horma zelularra daukate. Honek suposatzen dituen abantaila guztiekin. Fagozitatuak izatearen aurrean babesa, kanpo medioan egon daitekeen kontzentrazioen arabera, estres osmotikoei aurre egiteko ahalmena,...\nGogoan izan bakterio gramnegatiboen kasuan, bakterioaren mintz plasmatikoa inguratuz, kanpoalderantza, peptidoglikanozko geruza “fina” dugula eta ondoren kanpo mintza deritzogun bigarren mintz biologiko bat. Mintz hau ez da existitzen grampositiboen kasuan eta ordainean, peptidoglikanoa “lodiagoa” da. Hala ere kanpo mintza edukitzeak eta honek ematen duen iragazkortasun hautakorrak antibiotikoen barneratzea zailtzen du. Kanpo mintza, berez, oso iragazgaitza da eta bere azaleran zehar dituen porinen menpean "soilik" egongo da. Antibiotiko edo substantzia horrek porina horiek zeharkatzeko beharrezko ezaugarriak (tamaina, karga,...) betetzen dituen ala ez arabera, eragina izango dute edo ez. Ondorioz, orokorrean, bakterio gramnegatiboak antibiotikoekiko erresistentzia nabarmenagoak aurkezten dituztela esan genezake; grampositiboek ez dute kanpo mintz iragazgaitz hau.\nGramnegatiboen kasuan, lipopolisakaridoak (LPS) dituzte kanpo mintzean. Molekula hauek determinatzaile antigenikoak direla esaten da (bakteria mota espezifiko horren zeinua da, nola de hala). Mintzean txertatua A lipidoa dute (toxikotasunaren arduraduna) eta polisakarido nuklear baten ondoren gluzidozko kate errepikakor bat egoten da (O antigenoa), azken zati hau bakterioaren antigeno espezifiko modura erabiltzen delarik. Lipopolisakaridoak (LPS) patogenotasunarekin zerikusi zuzena dute beraz. Ostalariaren babes mekanismoko konplementuko proteinen eta makrofagoen aurkako babesa ematen diote bakterioari (Zitokinen askapena bultzatuz - ehunen kaltetzea - eta honekin batera sukarra). Endotoxinak deritze. LPS hauek, ioi dibalente batzuekin asoziatuz (Ca2+, Mg2+,...) egonkortasuna ematen diote kanpo mintzari eta molekula hidrofobo handiekiko geruza iragazkaitz bat sortzen dute (LPS-en kate luze gluzidikoak, hidrofiloak dira). Antibiotiko batzuk, polimixinak eta aminoglukosidoak kasu, ioi dibalente hauek desplazatzen dituzte eta, mintza desegonkortuz, molekula handi hidrofobo hauek (antibiotikoak barne) zelulan sartzea ahalbidetzen dute, horrek suposatuko duen kalteekin.\nAntibiotiko protagonistak: beta-laktamikoak; penizilinak (G penizilina naturala, amoxizilina eta anpizilina sintetikoak) eta zefalosporinak. Bestalde bankomizina bezalako glukopeptidoak ditugu. Talde honetan dauden hauek guzti hauek bakterizidak izaten dira; horma zelularraren (peptidoglikanoa) sintesia inhibitzearen ondorio (osmosi arazoak).\nArazoen artean, penizilinak grampositiboen aurka aritzen direla gehien bat. Izan ere, orokorrean zailtasunak dituzten gramnegatiboen kanpo mintza zeharkatzeko beraz ezin dira peptidoglikanoraino ailegatu eta ez dira eraginkorrak izaten. Anpizilinak ordea (penizilina sintetiko mota bat) kanpo mintza zeharkatzeko gaitasuna dauka (kasu batzuetan) beraz bakterio gramnegatioak ere erasotu ditzake.\nBeta-laktamiko hauen mekanismo eragilea: Peptidoglikanoaren sarea, transpeptidasa deritzen entzima batzuk ehotuko dute. Entzima hauetan, beta-laktamikoek duten egitura kimikoarekin bat datorren eremu bat dago. Beta-laktamikoak bertara lotzen badira, transpeptidasa (PBP) inhibitua geratuko da eta ez du peptidoglikanozko geruza sortuko; ez da bakterio paretarik sortuko. Hauen lana, peptidoglikanozko geruzaren sintesia oztopatzea da beraz. Jarduera honek bakterio zelulen lisia (apurketa) suposatuko du beraz bakterizida (bakterioak hiltzen dituelako) eta bakteriolitikoa (hiltzeaz gain lisatzen dituelako) dela diogu.\nBakterioek entrenatu dituzten erresistentzia teknikak: Bakterioak peptidoglikano geruzaren ondorengo periplasmara beta-laktamasak deritzen entzima batzuk askatzen dituzte. Entzima hauek, antibiotiko beta-laktamikoren bat, peptidoglikanora gerturatzen “topatzekotan”, jota bertan suntsituko du. Peptidoglikano sarearen sorrera, eta ondorioz, horma zelularraren sorrera bermatuz.\nGuztiarekin ere, zefalosporinak edota oxazilina eta metizilina (azken bi hauek penizilina sintetikoak) beta-laktamasen aurrean erresistentzia garatu dute.\nBeste erresistentzia teknika bat: transpeptidasetan, antibiotiko beta-laktamikoekikoek duten lotura gunea, mutazioen ondorioz, eraldatzean, antibiotiko hauek ezin dira bertara lotu, beraz, “antibiotikoek 0 – bakterioak 1”\nBeste erresistentzia mekanismo bat: Kanpo mintzeko iragazkortasuna eraldatuz (porinen mutazioz edota LPS-ek duten antibiotiko ezegonkortzaileekiko - polimixinak - lotura guneak mutatuz adibidez) antibiotikoen sarrerarekiko erresistentziak trebatu edo, sartu arren, berriz kanporatzeko (baztertze edo esklusioa) gaitasuna lor dezakete.\nHala ere antibiotiko beta-laktamikoen erabilera klinikoa ohikoena izaten da. Izan ere, peptidoglikanoaren aurka (bakterioetan bakarrik) aritzen direnez, selektiboak dira eta ez dute gure gorputzeko beste egituretan aldeko efektuak izaten. Hau da, toxikotasun baxua aurkezten dute gugan.\nBakterioek aurkezten dituzten babes mekanismoak antimikrobianoen mekanismo eragileen aurka\nBakterio gehiago sortzeak (hazkuntza edota ugalketa) material genetiko gehiago sortzea suposatuko du. Horretarako DNA erreplikatu beharko da eta proteinak sintetizatzeko, transkribatu ere, egin beharko da.\n2.) Beraz, antibiotikook, jaurti ditzagun gure geziak euren erreplikazio, transkripzio eta proteinen itzulpen mekanismoen gainera!! Ez daitezela hazi!!\nNormalean, hemen topatuko ditugun antimikrobianoak duten efektuarengatik sailkatuak:\nDNA girasarengan (bakterianoa) eragiten dutenak\n- Kinolonak (ziprofloxazina bezalako fluorokinolonak kasu); DNA girasarekin lotuz, hau inhibitzen dutenak, DNAren paketatzea galaraziz. Antimikrobiano sintetikoak dira eta efektu bakterizida izaten dute. Girasa entzima (topoisomerasa II), bakterio grampositibo zein negatiboetan dagoenez, bi taldeetako bakterioekiko eragina izan dezake. Adibidez penizilinarekiko erresistentzia garatu duen Bacillus anthracis (antraxaren sortzailea) bakterioaren aurka. Gaur egun kinolona eraginkorrenetarikoa moxifloxazinoa (eta lebofloxazinoa) izango litzateke. Arnas bideetako infekzioetan zailduetan erabiliak. Kinolonak gramnegatioekiko mugatuak zeuden arren, belaunaldi desberdinetako azpimota gehiago ditugu gaur egun, izendatutako azken bi hauek bezala, euren ekintza espektroa zabaldu dutenak, eta grampositiboen aurkako ahalmena hobetzea lortu dutenak. Horrela ere, lehenengo kinolona motak bakterio anaerobioengan ahalmenik ez zuten bitartean, gaur egun ditugun belaunaldi berriekin ahulgune hau hobetzea ere lortu egin da (azken hauen kontra, kinolona hoberenak trovafloxazinak direlarik). Hala ere, hauek normalean ez dira erabiltzen infekzio sistemikoen aurrean, ehunetan barneratzeko ahalmen txikia dela eta, besteak beste.\nRNAm-ren transkripzioan eragiten dutenak\n- Aktinomizina; RNA polimerasa transkripzioa burutzen ari dela, RNA mezulariaren luzapena galarazten duena, DNA kateari lotuz eta RNA polimerasarentzako oztopo bezala jardunez.\nRNA polimerasarengan eragiten dutenak (transkripzioa)\n- Rifanpizina eta Estreptobarizina; RNA polimerasaren beta azpiunitateari lotuz, honen lana (transkripzioa) inhibituz. Rifanpizina - bakterizida dena - oso erabilia izaten da tuberkulosi edo legenarraren kasuan (beste antibiotiko batzuekin batera) zeluletan barneratzeko duen gaitasun handiaren ondorioz.\nDNA harizpien mozketa\n- Metronidazol: bakterio anaerobioekiko aktibitatea du ta askotan beta-laktamikoekin konbinatuta erabiltzen da.\nProteinen sintesian eragiten dutenak (erribosomaren 50s azpiunitatean)\n- Eritromizina (makrolidoak) eta kloranfenikola; bakterio erribosomen 50s azpiunitatera (peptidil transferasa; 23S RNAr zatira lotzen dira) lotuz, honen lana inhibitzen dute. Proteinen sintesia inhibitzen dute beraz hauen efektua, bakteriostatikoa izaten da; tratamendua “kentzerakoan” (antimikrobianoaren kontzentrazioak jaistean) 50s azpiunitatea liberatu eta bere lanarekin jarraituko luke, ordura arte inhibituta zegoen bakterio hazkuntza “piztuz”. Kloranfenikola gaur egun muturreko kasuetan (beste antimikrobiano erabiltzea ezinezkoa denean eta bizitza arriskuan dagoen kasuetan) erabiltzen da; anemia aplasikoa eta ondoriozko leukozitoen maila urritzea sortu dezake albo ondorio bezala. Eritromizina grampositiboen aurka erabiltzen da. Legionella tratamenduetan erabilia.\nProteinen sintesian eragiten dutenak (erribosomaren 30s azpiunitatean)\n- Tetraziklinak eta estreptomizina (azken hau, aminoglukosidoa). Lehenengoak, RNAt eta bakterio erribosomako 30s-ko azpiunitatea (txikia) lotzea oztopatzen dute. Proteinen sintesia oztopatuz; efektu bakteriostatikoa. Estreptomizinak ordea, itzulpenaren hasiera oztopatzen du, proteina “okerren” sintesia eraginez. Ondorioz euren funtzioa galtzen dute eta bakterioaren heriotza supostazen dute; efektu bakterizida. Azken hauek (aminoglukosidoak) ez dute efekturik izaten mikroorganismo anaerobioetan (oxigenoaren menpeko bideak behar dituzte zelulan sartzeko).\nKontua eduki behar da erribosomen aurka aritzen diren antibiotikoekin. Espezifikotasuna behar dugu. Hau da, erribosoma eukariotiko eta prokariotikoak desberdindu behar dituzte; kloranfenikola eta estreptomizina adibidez, erribosoma prokariotikoengan dute espezifikotasuna, baina zikloheximidak, erribosoma eukariotikoetan du espezifikotasuna.\nBestalde, teoria endosinbiotikoa gogoan badugu, mitokondria eta kloroplastoen erribosomak prokariotikoak dira. Beraz antibiotiko hauek gure zelulen “mitokondrioak” (egia esan, hauen erribosomak) erasotu ditzakete.\nErresistentzia mekanismoak: antimikrobiano hauek guzti hauek, erribosometan dituzten lotura puntuen mutazioz, ezingo lukete bertara lotu. Ondorioz bakterio hauek substantzia hauekiko erresistentzia garatuko lukete.\nRNAm eta DNA molekulak sortzeko (erreplikazio eta transkripzio) azido nukleikoak behar dira. Azido nukleikoen aitzindaria, azido folikoa dugu. Izaki bizidun askok dietan hartzen dugu azido foliko hau eta erreakzio metaboliko batzuen ondoren azido nukleikoak sintetizatzen ditugu. Bakterioen kasuan, azido folikoa eurek sintetizatu behar dute (ez dute kanpotik hartzen).\n3.) Beraz, eraso ditzagun azido folikoaren sintesian diharduten entzimak!!!\nAntibiotiko protagonistak: Sulfonamidak (sulfamida). Antimikrobiano hauek sintetikoak dira eta hazkuntza faktoreen (PABA) analogoak dira. Hau da, bakterioen hazkuntza faktore naturalen antzeko egitura dutenak eta, hauen lekua ordezkatuz, bere funtzioa blokeatzen dutenak. Konkretuki dihidropteroato sintetasa entzima blokeatzen dute (folatoaren bidean). Efektua bakteriostatikoa da eta entzima horren substratu originalaren (PABA) kontzentrazioa igoko bagenu (antimikrobianoaren tratamendua kenduz adibidez) entzima lan egiten hasiko litzateke eta berarekin batera bakterioaren hazkuntza piztuko litzateke berriro.\nErresistentzia mekanismoak: Kasu askotan bide metaboliko hauetan diharduten entzimen mutazioek ez dute euren funtzioan eragin, sulfonamiden lotura puntuan baizik. Horren ondorioz, antimikrobiano hauek ezingo zaizkio lotu entzimaren gune inhibitzaile horri. Kasu hauetan beste antibiotiko batzuekin konbinatuz (trimetropina) tratatzen dira pazienteak (blokeo sekuentziatua); “batak egiten ez duena besteak egingo du”. Hau da, batak bide metaboliko horren puntu (entzima) bat erasotuko du eta besteak beste puntu desberdin bat.\nKontuz! Eduki dezagun buruan, antibiotikoek, bakterioen hazkuntza kontrolatzen dutelarik, geure bakterio propioen kontra ere (mikrobiota propioa) egingo dutela. Garrantzitsua da jakitean antibiotikoekin egindako tratamenduek, gure mikrobiota ahultzen dutela alde efektu gisa. Beraz bestelako patogeno oportunistak aprobetxa dezakete (emakumezkoen kasuan onddo baginalak kasu)\nAntibiotikoen mekanismo eragileak laburbilduz...\n1. Horma zelularraren sintesian eragiten duten antimikrobianoak\n2. DNAren erreplikazio eta transkripzioan eragiten duten antimikrobianoak\n3. Proteinen sintesian (itzulpena) eragiten dute antimikrobianoak\n4. Mintzen (batez ere gramnegatiboen kanpo mintzea) egonkortasunean eta iragazkortasunean eragiten duten antimikrobianoak\n5. Oinarrizko bide metabolikoetan eragiten duten antimikrobianoak\n6. Lipidoen biosintesian eragiten duten antimikrobianoak\nBakterioen erresistentzia mekanismoak laburbilduz...\n1. Kanpo mintzaren iragazkortasunean eragiten duten erresistentzia mekanismoak:\n- Porinen mutazioak (ez sartzeko edo behin barruan, kanporatzeko)\n- LPSetan dauden antibiotikoekiko lotura guneen mutazioz\n2. Antimikrobianoak suntsituko dituzten entzimak garatuz.\n3. Antimikrobianoek itu molekuletan duten lotura guneen mutazioz (erribosometan, bakterio entzimetan,...)\nHau guzti hau ikusita eta kontutan edukiz gure bakterio maitatu-gorrotatu hauek, gero eta sasoi hobean daudela, mesedez:\nMedikua den norbait baduzue inguruan, gogoan izan honako arau txiki hauek jarraituko dituela antibiotikoak eskaintzekotan:\nJolastu eta ikasi munduko osasun elkarteak prestatu dizuen test interesgarri honekin. Zenbat dakizu antibiotikoen inguruan?\nZerbait gehiago jakin nahi bazenu... hemen\n- Michael T. Madigan, John M. Martinko, Paul V. Dunlap, David P. Clark. Brock. Biología de Los microorganismos.\n- Kenneth J. Ryan, C. George Ray, Sherris. Microbiología Médica.\n- Munduko Osasun Erakundea.\nArgitaratzaile Ramon San Juan Bilbao en 10:56\nEtiketak: Antibiotikoak, Antimikrobianoak, Bakterioak, Erresistentziak, horma zelularra, LPS, Mikrobiologia, Ugalketa parasexuala\nPosta elektronikoaren bidez eguneratu...\n#iragarkikuriosoak (1) 1918 (1) AAV (1) Adenobirusak (1) Aittitte (1) Añanako Gatzaga (1) Animaliak (1) Antibiotikoak (2) Antigorputzak (1) Antihistaminikoak (1) Antimikrobianoak (2) Antiseptikoak (1) APC (1) Apunteak (1) Arkeobakterioak (1) Artemia salina (1) Aspartato aminotransferasa (1) Aspirina (1) Atxikidura indarra (1) ATZ (1) Bakterioak (2) Bakteriorodopsina (1) Baltimore sailkapena (1) Basodilatazioa (1) Batxilergoa (1) Besikula garraioa (1) Besikulak (1) Biokimika (5) Biologia (1) Biologia Zelularra (1) birulentzia (1) Birusak (5) Botanika (1) CD4 (1) CD5 (1) COX (1) Dendritikoak (1) Desinfektatzaileak (1) Diapedesia (1) Dipolo (1) Ebola (1) EEP (1) egitura birikoa (1) elektronegatibotasuna (1) Endomintz sistema (1) Erantzun Immunologiko Humorala (1) Erantzun Immunologiko Zelularra (1) Erresistentziak (2) Erretikulua (1) Erribosomak (1) etorkizuna (2) FADH2 (1) Fototrofia (1) FUS (1) Galderak Planteatzen (2) Gatza (1) Gene-terapia (1) Genikoa (1) Glizerol Fosfato Anezka (1) Glizerol-3-fosfato deshidrogenasa (1) Glukolisia (1) Glukoneogenesia (1) Gluzidoak (1) Golgi Aparatua (1) Gripea (2) H1N1 (1) Halofilo (1) Halorodopsina (1) Hantura (1) Hematoentzefalikoa (3) Herpesbirusak (1) Hidrogeno zubiak (1) Hilkortasun tasa (1) Hipertoniko (1) Hipotoniko (1) Histamina (1) Historia (1) horma zelularra (1) Ibuprofeno (1) Ikasleak (1) Ikerketa lana (1) Immunologia (4) infektibotasuna (1) informazioa (1) Interleuzina (1) Interleuzinak (1) Isotoniko (1) Katabolismoa (1) kimioterapia (2) kinesina (1) Kohesio indarra (1) Konplementua (1) Kontzentrazioa (1) Kromosomak (1) Lanak (1) Linfozitoak (1) Lisogeniko (2) Litiko (2) Lotura Estuak (1) LPS (1) Makrofagoa (2) Malato Aspartato Anezka (1) Malato Deshidrogenasa (1) mano-burbuilak (1) mapak (1) Mastozitoa (1) Merkurioa (2) Metabolismoa (1) MHC (1) Mikrobiologia (1) Mikrotubuluak (1) Minbizia (2) Mitokondria (1) Mordor (1) Mundu Gerrak (1) Munduen Gerra (1) mutazioak (1) NADH (1) naturalak?? (1) Neuronak (2) Neurotoxikotasuna (1) Neurotransmisoreak (1) Neutrofiloa (1) Nukleo (1) Oilasko salda (1) Orbita Laika (1) Organuluak (1) Osmosia (1) Pandemia (1) Pandemiak (1) PG (1) Platanus hispanica (1) Poziak (1) Probirus (1) Proiektua (1) Proteinen Sintesia (1) Sasizientziak (1) Serotonina (1) Sufidrilo (tiol; -SH) taldeak (1) Telesailak (1) Telomerasa (2) Telomeroak (1) Terapia (2) The Walking Dead (1) Tiamina (1) TLR (1) TNF (1) transgenikoak (1) transmisio bideak (1) TRC (1) Txertoak (3) Ugalketa parasexuala (1) Ultrasoinu ardaztuak (1) Ura (2) Zahartzea (1) Zika (1) Zitokina ekaitza (1)\nAntimikrobianoak: Bakterioen ahuleziak eta "giharr...\nAntibiotikoak? Baina zentzudunez!!!!\nGlukolisiko NADH eta mitokondriaren barne mintza z...\nTxertoak? bai noski! eta beste arma batzuk ere bai!\nAitatxo izan berria naizela (nere bizitzako proiekturik ederrena, bide batez), nire bizitzako ordu guztiak nere alabari poz handiz eskaintz...\nTweets por el @ramon_sjb.\nHemen, jarraitzen ditudan orri eta blogak...\nRamón San Juan Bilbao. Arrunta gaia. Gaiaren irudien egilea: luoman. Blogger zerbitzuak eskainia.


Elkarrekin Podemosek euskal unibertsitate publiko “sendo eta inklusiboa” aldarrikatzen du - Ezker Anitza IU\nElkarrekin Podemosen ordezkaritza bat bertaratu da UPV-EHUko ikasturtea irekitzeko ekitaldira.\nGaur, osteguna, Jon Hernández, Iñigo Martínez eta Cristina Macazaga legebiltzarkideek parte hartu dute UPV-EHUko 2017-2018 ikasturtea irekitzeko ekitaldian, Gipuzkoako Campusean.\nAstelehenean legebiltzar-taldea Arrasateko Unibertsitateak ikasturtea irekitzeko antolatutako ekitaldian ere egon zen, eta Deustuko Unibertsitateko ekitaldira ere bertaratuko da, baina nolanahi ere, gaur, osteguna, Macazagak, Hernándezek eta Martínezek adierazi nahi izan dute euskal unibertsitate publikoa indartu eta hobetzeko “konpromiso irmoa” hartu dutela. Aditzera eman dutenez, horretarako beharrezkoa da “ikasleak, irakasle eta ikertzaileak, eta administrazio eta zerbitzuetako langileak unibertsitate- eta zientzia-politiken erdigunean jartzea”.\n“Jakintza sortzea eta transmititzea funtsezkoa da gizarte baten hazkunde ekonomiko eta garapen politiko eta sozialarentzat”, eta premia horretatik abiatuta, Elkarrekin Podemosek “guztiok ordaintzeko moduko unibertsitate-tasak” aldarrikatzen ditu, tasak horiek murriztuz eta Eusko Jaurlaritzaren beka kopurua handituz, “arrazoi sozioekonomikoengatik inor ere kanpo gera ez dadin”.\nHalaber, Elkarrekin Podemosen iritziz funtsezkoa da “irakasle eta ikertzaileen eta administrazio eta zerbitzuetako langileen prekarietatea desagerraraztea, eta aldi baterako kontratuak lanaldi osoko kontratu mugagabe bihurtzea”.\nIkerketaren alorrean, “euskal unibertsitateetako ikertzaileek gidatutako proiektuei eman behar zaie lehentasuna”.\nEuskal unibertsitateen ikasturte-hasiera irekitzen ari dela aprobetxatuz, eta, aurreikuspenen arabera, unibertsitatetik kanpoko irakaskuntzan ikasturtearen hasieran hainbat mobilizazio eta greba izango direla kontuan hartuta, Podemos-Ahal Duguk, Ezker Anitza-IUk eta Equok osatutako taldeak berriz ere azpimarratu nahi izan du “benetan kalitatezkoa den euskal hezkuntza publiko eta inklusibo baten aldeko apustu garbia” egiten dutela. Koalizioaren ordezkarien arabera, “irakaskuntzako zenbait sindikatuk bultzatutako mobilizazio uholde berriak argi eta garbi uzten du euskal hezkuntza-komunitatearen zati handi batek premiazko aldaketak eskatzen dituela Eusko Jaurlaritzaren hezkuntza-politiketan”, eta horregatik Elkarrekin Podemosek Gasteizko gobernuari beste behin eskatu dio “lehenbailehen jardun dezan Euskadin hezkuntza publikoa suspertzeko aurrerabidean”.\nElkarrekin Podemos Educación EHU Unibertsitatea\t2017-09-15


Nola hasi Cash Management System | DSBC Financial Europe\nEtxea Diru Kudeaketa Nola hasi?\nJoan www.dnbcf.com webgunera eta egin klik IZENEMATEA gainean, sartu zure datu pertsonalak. Egiaztatu datuen zehaztasuna.\nIrakurri Ordainketa Zerbitzuaren Akordio Orokorra eta egin klik Ireki kontua aukeran.\nBeharrezko eremuak bete ondoren, adierazitako helbide elektronikora erregistroko baieztapen mezu elektronikoa bidali dela jakinaraziko zaizu. Egin klik estekan zure izen-ematea berresteko.\nHandik gutxira, mezu elektroniko bat jasoko duzu sisteman arrakastaz erregistratu dela baieztatzeko. Zerbitzuak erabiltzen hasteko, sakatu Saioa hasi kontuan.\nLehenengo saioa hasteko, zenbait ekintza burutzeko eskatuko zaizu identifikatzeko helburuarekin: zure telefono zenbakia berresteko, zure NANaren argazkia eta zure argazkia emateko.\nEzarpenak aukera ematen dizu behar dituzun zerbitzu guztiak erabiltzeko eta zure kontua nahi duzun moduan kudeatzeko\n* DSBC Financial Europe k jasotako SMS ordainketak hilean behin edo gutxiagotan ordaintzen dira.


Arilan Mekanizatuak | Trokelgintzako Enpresa Laguntzailea\nPlano bidezko mekanizatua\nTrokelgintza enpresa laguntzaile gisara\n17 urte baino gehiagoko esperientzia dugu.\nSektorean 17 urte baino gehiagoko gure esperientziak erreferentzia bihurtu gaitu trokelgintza enpresa laguntzaile gisara. Plano bidezko trokelgintza-zerbitzu laguntzaileetan espezialistak gara automobil, aeronautika edota makina-erreminta bezalako sektore desberdinetarako.\nGure lan-talde profesionalari eta dauzkagun produkzio-baliabideei esker, zerbitzuak eskaini ditzakegu trokelgintzaren sektorearentzako. Horrela fabrikatzen ditugu trokeletarako piezak oso epe motzean; betiere kalitate-berme guztiekin.\nArilanen planoa jaso ondoren, bezeroarekin adosturiko entrega-epeak beti betetzen ditugu. Eskaintzen dugun puntzoien edo trokel-matrizeen fabrikazio-zerbitzu urgentea primeran egokitzen da enpresa askok eskatzen duten produkzio-baliabideetako piezak birjartzeko premiei erantzuteko.\n| Cookie-en konfigurazioa


Bilboko Udalaren BLV-Art programak kulturaren aldeko apustua egin du. Deia, Noticias de Bizkaia\nastelehenean zabalduko da izena emateko epea\nBilboko Udalaren BLV-Art programak kulturaren aldeko apustua egin du\nBilbo Zaharreko arte eta sorkuntza espazioetara egiten diren bisita gidatuetan parte hartzeko www.kulturabarrutik.eus web gunean inskribatu\ndeia.eus - 2018(e)ko maiatzaren 3a, osteguna - 11:22etan eguneratua\nBLV-ARTA programak astelehenean zabalduko du bisita gidatuak egiteko izena emateko epea.\nBilboko Udalaren BLV-Art programak astelehenean, maiatzaren 7an, zabalduko du Bilbo Zaharreko arte eta sorkuntza espazioetara egiten diren bisita gidatuetan izena emateko epea. Arty Walks ekimena ekainaren 8an eta 9an izango da, 18:00etatik aurrera, eta saio bakoitzak bi ordu inguruko iraupena izango du. Jarduera horretan parte hartzeko beharrezkoa izango da maiatzaren 31 baino lehen izena ematea www.kulturabarrutik.eus webgunearen bitartez, kontuan izanda pertsona bakoitzak bisita bakarrerako baino ezin izango duela izena eman.\nBILBO. Partaidetzan oinarritutako bisita interaktiboak izango dira, euskaraz eta gaztelaniaz. Bisita bakoitzean auzoa bizitzen ari den eraldaketa eta eraldaketa horrek inguruan finkatzen ari den arte erkidegoaren garapenean izan duen eragina azalduko da. Beste alde batetik, sorkuntza espazioetako jendeak euren espazioen ezaugarri bereziak azalduko dizkie bisitariei, eta artistekin hitz egin ahal izango da euren artelanei buruz, erakusketen kasuan.\nAurreko urteetan bezala, arte ibilbideetan parte hartzen dutenek, BLV-Art jaialdiaren izpiritua ondoen irudikatzen duten argazkiak saritzen dituen argazki lehiaketan hartu ahal izango dute parte;beraz, epaimahaiak gehiago baloratuko ditu argazkien bitartez irudikatutako ideiak, kalitatea eta teknika baino. www.kulturabarrutik.eus\nBeste alde batetik, ekainaren 15ean eta 16an –18:00etan eta 12:00etan, hurrenez hurren–, Berreginen Museoarekin lankidetzan, bisita gidatuak antolatuko dira, euskaraz eta gaztelaniaz, Mariaren Bihotzaren plazako aztarnategira, hiri barruko Euskadiko aztarnategi interesgarrienetakora, San Frantziskoko Komentu zaharreko eta Príncipe Don Alfonso Kuarteleko aztarna arkeologikoak dituena. Bisitak 60 minutu inguru iraungo ditu. Bisita hauetan parte hartzeko beharrezkoa izango da 944150231 telefono zenbakian izena ematea.\nIrteera: 18:00etan –Doctor Fleming plaza (Estatuaren aurrean)\nIbilbidea: Hibernando Estudioa – Andoni Euba – Eskina Femenina – Jota Cerámica Creativa – Sarean\nIrteera: 18:00etan –Marzana tabernaren kanpoaldea\nIbilbidea: Eskina Femenina - Jota Cerámica Creativa - Andoni Euba – Xake\nIrteera: 18:00etan – Mariaren Bihotzaren plaza (Sarean)\nIbilbidea: Jota Cerámica Creativa - Hibernando Estudioa – Andoni Euba – Eskina Femenina – Sarean\nIrteera: 18:00etan– Bilbo Zaharra plaza\nIbilbidea: Andoni Euba - Eskina Femenina – Jota Cerámica Creativa - Hibernando Estudioa – Sarean


Ikasurte amaierako ekitaldia\nGai jartzaile taldea\nAurreko ikasturteetan konturatu ginen gero eta ikasle gehiago ditugula ALBEn eta ezin genituela eskolak nahi genuen kalitatearekin eskaini. Hori dela eta, taldeak berrantolatu genituen, eta erabaki genuen DBH2ra arte bertsolaritza ikastoletan landuko dela, eta DB3tik aurrera ALBEren egoitzan. Argi utzi nahi izan dugu, baina, ikasle guzti horiek, batekoak eta bestekoak, ALBEkoak direla. Eta hori garbi erakusteko, hainbat ekitaldi antolatuko ditugu guztientzat ikasturtean zehar.\nALBEko ikasleen arteko harremana sendotzea dugu helburu nagusi, eta horretarako hainbat ekintza antolatuko ditugu:\n- Olentzero egunean bertso saioa: Orain arte, Olentzero egunean ALBEko ikasleek Areetan parte hartu izan dute, bakoitzak bere mailan, aurretiaz prestatutako bertsoren bat kantatuz edo bat-batean botaz. Aurten ere horrela egingo dugu.\n- Bertso-barnetegia: Hau ere urteetan zehar egin izan dugun ekintza da eta aurten ere egin behar dugu: Urtarrilaren 2tik 4ra Aubixako baserrian (Elgoibarren). Bertso-barnetegi honetara ALBEko ikasle eta irakasleak joango dira, 2 gau emango dituzte baserrian eta hainbat ekintza eta tailer egingo dituzte (bertso udalekuetan egiten den bezala). Azken egunean (urtarrilaren 4an) ikasle, irakasle eta guraso guztiekin batera bazkaria egingo da.\n- Santa-eskea: San Ageda egunean ALBEko bertsolariak goiz partean Getxoko baserrien inguruan kantatzera irteten dira eta arratsaldean Algortan, eta hemen ere ALBEko ikasleek parte hartzea nahi dugu.\n- Eskualdeko finala: Eskualdeko txapelketa dela aprobetxatuz, gazteekin zehazteke dagoen ekintzaren bat egingo dugu.\n- Ikasturte amaierako ekitaldia: Ikasturtean zehar ikasitakoa erakusteko eta ikasturte hasieran irekitako zikloa ixteko, urte bukaeran gurasoen aurrean ekitalditxo bat egingo dugu.


Munduan heriotza gehien duten herrialdeetan 12.a da Euskal Herria | Gizartea | Berria\nBiztanleriaren eta hildakoen arteko proportzioari begiratuz gero, laugarrena da. Araban sortu ziren fokuak; Nafarroa eta Bizkaiko eremu batzuek dituzte tasa altuenetakoak orain\nPopulazio txikietan eragin bortitzagoa izan dezake koronabirusak. Hori erakusten dute datu gordinek. Adibidez, atzoko datuekin, San Marino da 100.000 biztanleko heriotza gehien dituen herrialdea: 34.000 biztanle eskasekin, 25 heriotza izan ditu. Alegia, 100.000 biztanletik ia 74 hil ditu gaitzak. Ranking horretan, laugarrena da Euskal Herria: 100.000 herritarreko, ia 13 hil dira koronabirusagatik. Italia (19) eta Katalunia (18,6) bakarrik ditu aurretik. Indize horretan, atzetik daude Espainia (11,7), Herbehereak (5), Frantzia (4,6), Belgika (4,4), Iran (3,3), Galizia (2,4) eta Erresuma Batua (2); herrialde horiek dira heriotzaren intzidentzia tasa altuenak dituztenak. Gaitzak duen eraginaren adierazle bat da (klikatu herriz herriko mapa interaktiboan).\nBaina proportzioetara jo gabe ere, zenbaki absolutuak begiratuta soilik, oso goian dago Euskal Herria: COVID-19ak heriotza gehien eragin dituen herrialdeen artean hamabigarrena da. Italian 11.591 ziren hilak herenegun; Espainian, 5.465 —Hego Euskal Herriko, Kataluniako eta Galiziako datuak aparte kalkulatuta—; Amerikako Estatu Batuetan, 3.042; Frantzian, 3.021... Iran, Katalunia, Erresuma Batua, Herbehereak, Alemania eta Belgika doaz ondoren, eta Euskal Herrian, 402 —atzo 441 ziren, baina konparaketa egiteko, herenegungo kopuru sendotuak erabili ditu BERRIAk, herrialdeen artean konparaketak egin ahal izateko—.\nGaitza oraintxe hasi da zabaltzen herrialde askotan, eta Euskal Herria atzean gelditzen joango da denborarekin, baina koronabirusak oraintxe Euskal Herrian foku nagusietako bat duela erakusten dute zenbaki horiek.\nEskualdeen arteko aldeak\nBaina Euskal Herrian ere, oso egoera ezberdinak daude eskualde batzuetatik besteetara. Martxoaren 19an eskualdeetako datuak ematen hasi zen Eusko Jaurlaritza, eta martxoaren 26an, Nafarroako Gobernua. Herrikako datuak ere ematen ditu Jaurlaritzak harrezkero, baina Nafarroak ez. Erreferentziazko osasun zentroen araberako datu horiek bildu ditu BERRIAk mapa batzuetan, gaitzaren hedapena aztertzeko —hemen azpian dira mapa interaktiboak—. Eta horietan argi ikusten da gaitza non hedatu den gehien. Gasteiz eta haren inguru batzuk, Arabako Errioxa eta mendialdea, Tafalla eta Artaxoa inguruak, Agoitz inguruak, Zangoza aldea, Iruñerria, Basauri, Zalla aldea... Horiek dira COVID-19aren foku nagusiak Euskal Herrian. Halere, mapari falta zaizkio datu batzuk: ospitale pribatuetan dauden gaixoak ez ditu ematen eskualdeka Nafarroako Gobernuak.\nNafarroan, Artaxoako osasun eskualdean du koronabirusak Euskal Herriko intzidentzia tasarik altuenetakoa —mila biztanletik 10,7 gaixotu dira—, eta Agoizko eskualdea (milatik, 9,6 gaixo) eta Tafallakoa ditu atzetik (milatik, 8,2 gaixo). Biztanleriarekin proportzioan, eskualde horietan zabaldu da gehien gaitza. Zarrakaztelu aldean (6,5), Cintruenigo inguruan (5,9), Barañainen (4,5), Zangoza aldean (4,5), Villatuerta inguruetan (4,5) eta Zizur-Etxabakoitzen (4,4) ere intzidentzia tasa altuak dituzte, Euskal Herriko altuenetakoak. Iruñean mila biztanletik 2,4 kutsatu dira datu ofizialen arabera. Erronkarin eta Bortzirietan ez da eririk agertu. Nafarroako Gobernuak ez daki arrazoia, Osakidetzara bideratu dituzten, edo kasurik ez den.\nArabako fokuak ezagunak dira, han hasi baitzen gaitza zabaltzen, Bastidan aurrena, eta Gasteizko Txagorritxuko osasun zentroaren bueltan gero. Proportzioan eta zenbaki absolutuetan, Gasteizen du gaitzak eragin gehien: 1.770 gaixo zeuden atzo han (milatik, 7,3). Arabako Mendialdean ere pareko intzidentzia tasa dute (6,4), baina 17 soilik dira gaixoak. Apalagoak dira Arabako Errioxako (4,5) eta Legutio iparraldeko (4) osasun eremuen tasak.\nBizkaiari dagokionez, Bilbon ari dira pilatzen gaixo gehien (931), baina Erandio da gaixotuen tasa altuena duen herria, Euskal Herriko altuenetakoa ere badena: milatik, 5,5 eritu ditu koronabirusak han. Zalla inguruetan (milatik 5,1 gaixo) eta Basaurin (milatik, 4,1 gaixo) daude herrialdeko beste bi foku nagusiak. Trapagaranen (3,4), Txorierrin (3,3), Galdakao-Larrabetzun (2,9), Sestaon (2,7) ere herrialdeko datu altuenak dituzten osasun eskualdeen artean daude. Bilbon, milatik 2,6 pertsona eritu dira. Barakaldon eta Getxon, kopuruak altuak izan arren, tasak txikiagoak dira: 2,4 eta 2,2, hurrenez hurren.\nGipuzkoan, foku nabarmen bat sortu da Tolosako —Iurreamendi zaharren egoitzan daude gaixoen erdiak inguru— eta Villabonako osasun eremuen inguruan. Herrialdeko datuetatik oso urrun daude bi eskualde horietako kopuruak: mila pertsonatik 4,2 kutsatu dira Tolosaldean, eta milatik 2,7 Villabonan. Herrialdeko batez bestekoak oso azpitik daude datu horietatik. Donostian, adibidez, milatik 1,5 pertsona kutsatu dira (267 gaixo).


Elektroiaren aurkikuntza - hiru Presentacion - Urrutiko Lanbide Heziketako Institutua\nElektroiaren aurkikuntzaEl descubrimiento del electrón\nEinstein-en erlatibitatearen printzipioa\nEragin fotoelektrikoa eta Compton eragina\nBohr Sommerfeld-en eredu atomikoa\nLouis de Broglie-ren materia-uhinak\nEinsenberg-en ziurgabetasunaren printzipioa\nElektroiaren spina eta Pauli-ren baztertze-printzipioa\nBibrazio-hedapena. Uhin mekanikoak\nErradiaktibitate naturala eta artifiziala\nFisio nuklearra eta fusio nuklearra\nXIX. mendeko azken hamarkadatik aurrera, hainbat aurkikuntza eta garapen teoriko eman ziren, eta horiei esker, materiaren izaera eta uhin-fenomenoekin duen harremana hobeto ulertu zuten. Elektroia izan zen atomoa baino txikiagoa zen aurkitutako lehen partikula. Pantailetan edo gas-tutuetan pirrinta, distira edo irudiak bezala islatutako izpi katodikoetan aurkitu zuten.\nXIX. mende bukaeran gasen deskarga elektrikoen azterketa nagusitu zen, berari esker, materiaren hipotesi atomikoaren eta elektromagnetismoaren printzipioen arteko harremana ezarri zutelako. Ikusi zuten milaka volt dituen potentzial-diferentzia bat aplikatuz gero gas arrarifikatuaz beteriko deskarga-tutu baten bi elektrodoen artean, argi-distirak sortzen zirela, eta izpien moduan zabaltzen zirela tutuaren elektrodoen artean. Erradiazio horiek izpi katodikoak deitu ziren, beti elektrodo negatibotik (katodo) positibora (anodo) joaten direlako.\nIzpi katodikoen propietateak aztertzeko asmoz, Ingalaterrako Joseph John Thomson (1856-1940) fisikoak tresna bat diseinatu zuen: hutsik zegoen tutu baten alboetan bi elektrodo metaliko zeuden eta horiei potentzial-diferentzia handia aplikatu zitzaizkien. Katodotik sortutako izpi katodikoak kolimadore batetik pasatzen ziren argi-sortaren zabalera mugatzeko eta, ondoren plaka metaliko batzuetatik. Bertan eremu elektriko bat aplikatu zuen. Azkenik, izpiak pantaila fluoreszente batean proiektatzen ziren.\nThomson-ek burututako esperimentuaren eskema, elektroia izpi katodikoetan aurkitzeko.\nEskema horrekin, Thomsonek ikusi zuen eremu elektrikoak izpi katodikoak bertikalki desbideratzen zituela plaka positiborantz. Horrek izpi horien karga negatiboa erakusteaz gain, masa bat eta hari zegokion karga ikusgai uzten zituen. Masa horrek plakak aipatutako izpiak xurgatzea saihesten zuen. Beraz, izpi katodikoak osatzen zituen oinarrizko partikula bat egon behar zen, hau da: elektroia.\nThomsonek kargaren e eta elektroiaren masaren m arteko harremana ezarri zuen. Egun honela adierazten da:\nThomsonek elektroiaren karga eta masa arteko harremana aurkitu ondoren, magnitude horietako balioa zehaztea besterik ez zitzaien gelditzen, oinarrizko partikula horren funtsezko propietateak ezagutu ahal izateko. Hainbat ikertzaile behin eta berriro saiatu ondoren, Robert A. Millikan estatubatuarrak (1868-1953) arrakasta osoz lortu zuen.\n1909. eta 1913. urte bitartean Millikanek esperimentu konplexu bat burutu zuen. Esperimentu hori, batez ere, ideia honetan oinarritzen zen: eremu elektriko handi bat konpentsatzaile baten plaken artean aplikatzen bada, olio-tantatxo bat geldi eta zintzilikatuta mantendu daiteke, berarengan eragiten duten indar grabitatorioen eta elektrostatikoen orekarengatik.\nHainbat esperimentu egin ondoren, Millikanek elektroiaren karga zehaztea lortu zuen, tantaren masaeta aplikatutako eremu elektrikoaren intentsitatea ezagutzearen ondorioz. Egun, karga horren onetsitako balioa zera da: 1,60210 · 10-19 C.\nHori guztia eta Thomsonen harremana abiapuntu hartuta, elektroi baten masa zehaztu daiteke, alegia: 9,1091 · 10-31 kg (gutxi gorabehera atomo arinarena baino 1.836 aldi gutxiago, hidrogenoa, alegia).\nMillikanen esperientziari esker, ondorioztatu zuten ere, elektroia karga elektrikoaren oinarrizko unitatea dela.\nMillikanen esperimentuaren eskema. Beraren bidez, elektroiaren karga eta masa zehaztu zituen. a: indarrak orekan mantentzen dira eta ondorioz, tanta geldirik mantentzen da. b: tantaren karga negatiboa da.\nProtoia eta neutroia\nAipatutakoaz gain, Joseph John Thomson ingelesak , 1910. urtean izpi kanalen edo positiboak ikertu zituen. Izpi horiek deskarga-tutuetan sortzen ziren, anodoaren erregioan eta abiadura handiz katodora joaten ziren. Aipatutako izpiak, bidean zehar ezarritako eremu elektrikoen eta magnetikoen eragina jasotzen zuten, beraz, horrek argi uzten zuen masadun partikulez osaturik zeudela eta karga elektriko positiboa zutela. 1920. urte inguruan, Ernest Rutherfordeek partikula horiek identifikatu zituen, nitrogenoa alfa partikulekin bonbardatu zuenean (helio-muinak). Rutherfordeek protoiak deitu zien. .\nNeutroia, atomoen hirugarren partikula, ez zuten aurkitu 1932. urtea arte. James Chadwichk fisiko ingelesak (1891-1974) berilioaren atomoen portaera bereziaz ohartu zen, alfa partikulek bonbardatu zituztenean. Bonbardaketa hori zela medio, atomoek masadun partikulez osaturiko erradiazio bat, (protoiaren masa antzekoa),eta karga elektriko nulua igortzen zuten, eremu elektrikoek ez baitzuten karga desbideratzen.\nElementu ezagunen atomoek elektroi, protoi eta neutroi izeneko partikulak zituztela ezagutzeak aurrerapen handia suposatu zuen materia eta energiaren eremuetan. Horri guztiari esker, fisikak, kimikak eta teknologiak izugarrizko bilakaera izan zuten.


Proiektuaren aurkezpena Tabakaleran.\nShe is behind the works Los Faquires (2009), La Madre (2010), Las Voces (2012) and Desheredada (2016). She directed the Aguilar de Campoo Festival for five years, is an independent curator (MAPA-Arteleku, MACBA (Buenos Aires) and writes screenplays.\nZinema dokumentalari buruzko prestakuntza lortu zuen Avellanedako Arte Zinematografikoko Institutuan. Ondoren, bere ikasketak osatzeko, Zuzendaritza Zinematografikoan lizentziatu zen Zinemako Unibertsitatean (FUC). Kulturaren arloko kudeaketa eta jardueretan hartu du parte, hala nola Buenos Aireseko Zinema Independentearen Jaialdiko Talent Campus-en. Gaur egun, Buenos Aireseko Arte Garaikideko Museoko ikus-entzunezkoen departamentuko koordinatzailea da. Han, zinema- eta bideo-zikloak kudeatzen eta programatzen ditu. Horrez gain, arte-komisario independentea da eta ikus-entzunezkoen programazioan aritzen da.\nprograma 09: lehen gutunak (II)\nthis is just to say (denegri/caprin/ olivera/galuppo)\nTIJTS etengabeko prozesuan dagoen ikus-entzunezko obra bat da, 140 bideotik gorako corpus bat sortu duena. Malena Souto eta Tamara García Iglesias sortzaileak eta PUENTE proiektuaren arte-komisarioak arduratu dira TIJTSen komisariotzaz. Orain, EREMUAKi esker, obra hori lurralde osoko hiru arte-zentrotan egongo da ikusgai. TABAKALERAn egongo da lehenbizi.\nBazen behin ohar bat hozkailuaren atean. Eta oharra olerki bat zen. Eta olerkiaren izenburua zen: THIS IS JUST TO SAY. Olerki horrek eguneroko ekintza baten sorreran du hasiera, eta ekintza horren kontzientzia estetikoan du garapena; ondoren, olerki bilakatzen da. Horrela sortu zen TIJTS bideo-proiektua.\n2012an, Andrés Denegri eta Gustavo Caprín artistak, bien artean Buenos Aires eta Barcelona arteko distantzia zegoela, pieza azkarrak sortzen hasi ziren, euren bizitza erregistratzen zuten ikusizko oharrak, egunkari partekatu bat, Wiliam Carlos Wiliamsen olerkiaren lagunarteko espiritua ahotan hartuta.\nGustavo Caprín zientzialari eroaren eta Andrés Denegri poeta goibeltsuaren arteko bi urteko posta-trukearen ondoren, beste bi artista batu ziren proiektura: Javier Olivera, Montevideotik (Uruguai), eta Gustavo Galuppo, Rosariotik (Argentina).\nJatorriz argentinarrak diren lau artista horiek adierazpen-aukerak bilatzen dituzte, teknikari esker eta erregistro-gailuen hizkuntza kritikoa erabiliz. Horrenbestez, etengabeko work in progress batean, mugimenduzko irudiaren funtsari buruz hausnartzen dute.\nTIJTSek urruneko lekuen inbentario bat sortzen du; urruneko lekuak dira intimitatean, baina baita maila politikoan eta historikoan ere. Artisten hirien eta ohituren zati bat ikus daiteke, haien hizkuntza-erabileraren zati bat. Bideoetako irudiak ekoizpen arranditsuagoko eta gezurtiagoko fikzioetako irudietatik aldentzen dira, eta beraz, ezagutza jakin bat sortzeko aukera ematen digute. Eta horri esker, obraren izaera kontuan hartuta, gune jakin bat sortzeko aukera.\nElkarrizketa eta hausnarketa bideratzen dituen obra bat da. Eta argitasuna ematen du bideoartearen edo bideo esperimentalaren sorkuntzan, toki-mailan zein nazioartean.


EAEko eta Estatuko autobide guztietan erabil daiteke, baita Portugalekoetan (Via Verde) eta horretarako gaitutako aparkalekuetan ere.\nDeskontuak aplikatzea: AP-1/AP-8 autobideetan deskontuak lortzeko aukera ematen duen sistema bakarra da.\nHilean 33,37 €-ko gehieneko muga AP-1/AP-8 autobideak erabiltzeagatik.\nHilean 49,30 €-ko gehieneko muga AP-1/AP-8 autobideak (Bizkaia eta/edo Araba) Gipuzkoan jatorria edo helmuga duten igarobideetan erabiltzeagatik.\nGipuzkoan AP-1/AP-8 eta AP-1 autobideak erabiltzearen ondoriozko deskontuak eta kenkariak eskuratu ahal izateko, BIDEGIrekin Abiatu 2.0 teleordaingailua kontratatuta eduki behar da.\nWebaren erabiltzaile bazara eta pasahitza gogoratzen ez baduzu, Gogoratu pasahitza sakatu behar duzu. Ondoren, NANa/AIZa idatzi eta GOGORATU aukeratu.\nEl cliente deberá comunicar a BIDEGI cualquier modificación de los datos facilitados desde el momento en que se produzca.\nGipuzkoako AP-1/AP-8 autobideetan egindako joan-etorrien zenbatekoa Gipuzkoako AP-1/AP-8 autobideetan egindako joan-etorrien zenbatekoa eta aplikatutako deskontua.\nGipuzkoako AP-1/AP-8 autobideetan egindako iraganbideen zenbateko xehatua eta deskontuen xehetasuna.\nKargu bat Gipuzkoako autobideetan egindako iraganbideengatik: gehienez 33,37 € (2021. urtea).


Euskara maila urria duten haurrentzat online bidezko mintzapraktika saioak egingo dituzte udan : Irutxuloko Hitza\nAmara Berriko Katalin Erauso ikastetxea. (Argazkia: Amarauna)\nCOVID-19aren pandemiak eragindako itxialdiaren ondorioz, haur askok zailtasunak izan dituzte euskara erabili ahal izateko, familia asko erdaldunak direlako, eta umeek eskolan ikasten eta erabiltzen dutelako gehienbat. Donostiako Udalak, Euskara Zerbitzuaren bitartez, udan online bidezko mintzapraktika saioak egiteko proiektu pilotu bat jarri du abian, Katalin Erauso ikastetxeko haurrentzat.\nKonfinamenduan zehar auzoetan sortutako zaintza sareek ere horrelako egitasmo bat jarri zuten martxan duela aste batzuk, itxialdian zehar familietan sortutako hizkuntza eta hezkuntza beharrei erantzuteko.\nSaioak euskara maila urria duten Lehen Hezkuntzako haurrentzat dira, eta aste honetan hasi dituzte; hiruzpalau haurrez osatutako hamar talde eratu direla azaldu du udalak. Talde bakoitzak astean ordu erdiko bi saio egingo ditu, eta horiek hezitzaile batek gidatuko ditu. “Esperientzia pilotu honetan eskarmentu handiko hezitzaileak kontratatu dira eta prestakuntza berezitua jaso dute mintzapraktika saioak eraginkorrak izan daitezen”, azaldu dute.\nSaioak ekaina bukaerako egunetan eta uztailean egingo dituzte, eta abuztuan eten egingo dituzte. Irailean, aldiz, Haurrak Beti Jolasean egitasmoa abian jarri bitartean berrartuko dituzte.\nProbaldia Katalin Erauso ikastetxean\nUdaleko Euskara Zerbitzuak Katalin Erauso ikastetxea aukeratu du egitasmo berria martxan jartzeko, familia erdaldunen ehunekoa handia delako, eta “neurri txikiko” eskola delako. “Oso aproposa da egitasmo honetarako”, adierazi dute.\nJon Insausti Euskarako zinegotziaren esanetan, “eskolako arduradunek pozik hartu dute egitasmoa, premia handia dago eta, eta beraiek arduratu dira familiekin hitz egin eta eskaintza egiteaz”. Gaineratu duenez, familiek ere ondo hartu dute proiektua: “40 haurrentzako eskaintza egin dugu eta bete egin da. Doakoa izateak lagundu du, noski” gehitu du Euskarako zinegotziak.\nProbaldia amaitu eta emaitzak jaso eta gero, Euskara Zerbitzuak euskararen erabilera sustatzeko indarrean dituen programak berregokitu, edo erabilera sustatzeko online eskaintza areagotzea komeni den.


Herriak archivos - Goierri Turismo\nGipuzkoan hoberen mantenduta dagoen almendra itxurako kaskoa duen Erdi Aroko hiribildua da Segura. A1 errepidetik 5 minutura dago eta Donostiatik 37 minutu behar dira bertara iristeko. Aizkorri eta Txindoki mendiak ditu inguruetan eta Oria ibaia igarotzen da bere aldamenetik.\nDonostia-San Sebastián-etik 25 minutura kokatuta dagoen herri txiki bat da Legorreta. Salbatore izeneko Parrokia, inguruetako ederrenetarikoa da: bere hormak, altuak eta harri landukoak dira; barnekaldean, aipatzekoa da Ezeizaren artelana; berau, El Eskorialen eraikuntzan parte hartu zuen hargin ospetsua zen.


ikasbil.eus: Docutec: Txerririk gabe egindako txistorra\nSan Tomas eguneko ohitura da txistorra jatea; ogi edo talo artean. Baina ohiturak aldatzen ari dira, eta jateko ohiturak ere bai. Horregatik, gero eta gehiago ikusten dira beste modu batera prestatutako txistorrak.\nTxistor begetarianoari buruz hitz egingo dute bideo honetan: nola egiten duten, nondik ekartzen duten, etab. San Tomas egunean probatzeko prest?\nAHOTSA. Betiko txistorra dugu hau: txerriki, baratxuri, gatz eta piper-hautsez egina. Beste hau beganoa da: gari, olo, soia, piper-hauts eta olioz egina. Berdin frijitzen dira eta beganoa, gainera, gordinik jan daiteke osagai bakoitza aurretik egosi delako. Piluca Cervera beganoa da eta txistor hau saltzen du. Berak dioenez, zaporea txerrikiz egindakoaren parekoa da. Jaseko ohitura berriak eta aniztasuna direla-eta, San Tomaseko ferian ere nabaria da txistor beganoaren eskaintza gero eta handiagoa dela. Eskoletan ere egun horretako eskaintza aldatzen doa.\nESKOLA BATEKO LANGILEA. Guk eskaintzen dugu gauza desberdinak, ikasleen egoeraren arabera. Arazo edo kulturalak, edo elikadurarekin arazoak dituztenak ere bai; orduan txistorraz gain beste elikagai batzuk eskaintzen ditugu.\nDonostiako denda honetan urtero 700 kilo txistor begano saltzen dute, eta San Tomas egunean bakarrik 50 kilo. Gero eta bezero gehiago da Euskal Herrian, baina oraindik ez dago ekoizlerik. Txistor meganoa, momentuz, Murtzia eta Galiziatik ekarri behar da.


‘Ventajas de viajar en tren’, komediarik onena 2020ko Feroz sarietan\n‘Ventajas de viajar en tren’, komediarik onena Feroz sarietan\nZinematografia-Informatzaileen Espainiako Elkarteak Alberto Iglesias donostiar musikaria eta Belen Cuesta aktoreak “La trinchera infinita”n egindako papera ere saritu dituzte.\n"Ventajas de viajar en tren" filmeko lantaldea, saria jasotzen. Argazkia: Efe.\nAlmodovarren 'Dolor y gloria' filma izan zen irabazlea Feroz sarietan\n“Ventajas de viajar en tren” Aritz Moreno donostiar zinemagileak zuzendu eta EiTBren parte-hartzea duen filmari komediarik onenaren saria eman dio AICE Zinematografia-Informatzaileen Espainiako Elkarteak bart, Alcobendasen (Madril), Feroz sarien zazpigarren edizioan.\nGainera, Alberto Iglesias ere saritu dute, “Dolor y gloria” gaueko filmik sarituenean egindako lanagatik, eta Belen Cuesta andaluziar aktoreak emakumezko aktore onenaren saria jaso du, “La trinchera infinita” Aitor Arregi, Jon Garaño eta Jose Mari Goenagaren filmean egindako lan eskergagatik.\nSaria jasotakoan, Cuestak eskerrak eman dizkio prentsari, “filmaren oinarrian dauden gerraosteko satorren istorioei oihartzuna emateko balio baitu”.\n“Dolor y gloria” Pedro Almodovarren filma izan da gaueko irabazle nagusia, sei sari eraman baititu. Iglesiasek musikagatik irabazi duenaz gain, film dramatiko onenarena, zuzendari onenarena, gidoi onenarena, gizonezko aktore onenarena (Antonio Banderas) eta bigarren emakumezko aktore onenarena (Julieta Serrano) jaso ditu.


Ayuntamiento de Lekeitio - Emakume Sortzaile eta Ekintzaileen IV. azokan partehartzeko deialdia\nEmakume Sortzaile eta Ekintzaileen IV. azokan partehartzeko deialdia\nLEKEITIO ETA INGURUKO EMAKUME SORTZAILE ETA EKINTZAILEEN IV. AZOKAN PARTEHARTZEKO OINARRIAK\nOinarri hauek Lekeitioko Udalak, Lea Artibai Garapen Agentziarekin elkarlanean, antolatzen duen "Lekeitio eta inguruko Emakume sortzaile eta ekintzaileen azoka"n partehartzeko araudia onesten dute. Azoka honek, emakumeek egiten duten lana ikustarazi eta honi presentzia eta indarra ematea du helburu.\nLekeitioko plazan izango da azoka, eta gehienez 12 saltoki jarriko dira. Eguraldi ona badago, plazan bertan izango da eta euria edota haizea iragarrita badago, printzipioz, Kontzijopean izango da, Udaletxe azpian.2. AZOKA EGUNA\n2020ko martxoaren 15ean ospatuko da azoka, emakume langilearen Nazioarteko egunaren harira (martxoaren 8).\nErakusketa eta salmentarako ordutegia 12:00etatik 15:00etara izango da.\nPartehartzaileek plazan kotxea sartzeko aukera izango dute deskargak egiteko, 10:00etatik 11:30ak arte.\n3. ESKAINIKO DIREN BALIABIDEAK\nPartehartzaile bakoitzeko gehienez bi mahai eta 2 aulki utziko dira. Mahaiak tolesgarriak dira eta bere neurriak 183 x 75 x 74 dira. Saltokia estalita izan nahi izanez gero, bakoitzak ekarri beharko du horretarako toldoa, itzalkina,…) Udalak ez du estalkirik utziko eta.\nAzoka hasi baino arinago, partehartzaileek euren materiala plazan deskargatu ahal izateko autoarekin plazara sartzeko udal baimena.\nAzokan salmenta egiteko udal baimena.\n4. AGIRIAK, BETE BEHARREKO BALDINTZAK ETA PROZEDURA\nAgiri hauek erantsi beharko zaizkio eskaera orriari:\nEskabide-orria, eredu ofizialean. Aitorpena oso-osorik bete beharko da: eskatutako datu guztiak adierazi ezean,eskabidea ezetsi ahalko da. Aitorpena oso-osorik bete beharko da: eskatutako datu guztiak adierazi ezean,eskabidea ezetsi ahalko da.\nEskatzailearen nortasun agiriaren fotokopia.\nEskatzailearen erroldatze ziurtagiria.\nEskatzailea Jarduera Ekonomikoetan alta emanda dagoela egiaztatzen duen agiri ofizial eguneratuaren fotokopia, azokan merkaturatzen dituen produktuetako edozeini dagokion kategorian.\nMerkaturatuko diren produktuen deskribapena, haiek egiteko erabili diren material edo lehengaiak, jarduera berritzailea izatea puntuagarria izango dela kontuan izanda, jardueraren ezaugarriak adierazi.\nJarduera Ekonomikoetan alta emanda egotea.\nPartehartzaile bakoitzak eskaera bakarra aurkeztu ahal izango du.\n18 urtekoa edo 18 urtetik gorakoa izatea.\nSorkuntza eta ekintzailetzaren ondorio diren produktuak eskaintzea.\nLea Artibaiko eskualdekoa\nBeste jatorriren batekoa\nJarduera berritzailea izatea (teknologi berriekin egindako produktuak, jarduera tradizionaletik haratagoko produktuak eskeintzea,…)\nArreta euskaraz izateko aukera ematea bezeroari\nJardunak Lekeition izatea egoitza (saltokia,…)\nPuntu gehien lortu dituzten 12 eskatzaile aukeratuko dira baina erreserbarako beste 5 geratuko dira, azken momentuko egoeraren batengatik aukeratuak izan direnen bat ordezteko.\n5. PARTE HARTZEKO ESKABIDEAK AURKEZTEKO LEKUA ETA EPEA\nLekeitioko Udaleko harreran (Gamarra Kalea, 1) edo emailez (lekeitioberdintasuna@gmail.com) aurkeztu behar dira eskabideak. Emailez aurkeztuz gero, eskabidea jaso dela konfirmatzeko 662429368 telefonora deitu ahalko da.\nEskabideak 2020ko otsailaren 3ko 14:00ak arte jasoko dira. Printzipioz, ez da partehartze eskabiderik onartuko deialdi honetan ezarritako epe ofizialetik kanpo. Bakarrik deialdi honetan ezarritako epe ofiziala amaitzean saltokien kopurua baino eskabide gutxiago jaso badira onartu ahal izango da epea gainditu ostean aurkeztutako eskabideak.\nEsan bezala, guztira 12 saltoki izango dira. Horietatik 1 Udalak emakumeei zuzendutako gizarteratze-enpresentzako eta/edo, besteak beste, bidezko merkataritzarako edo emakumezkoen bestelako ekintzak ikusarazteko erreserbatu dezake. Saltoki hori ez bada betetzen, hau gainerako eskatzaileen artean banatuko da.


Zamartzeko eta Aralarko arkeologia-indusketek bi urteko laborategi lana dakarte - Guaixe.eus\nGuaixe 2018-11-06 09:18\nHeldu den urtean ez da Adituko arkeologia talderik izanen Uharte Arakilen lanean. Bi indusketa guneetan jasotakoa aztertzeko laborategi lanean zentratuko dira. Emaitzak bi urte barru espero dituzte.\n“Arkeologiaren ikuspegitik lan izugarria da. Arkeologia-indusketa egun bakoitzari bizpahiru laborategi lanegun dagozkio. 9 urtetan 22 hilabetez indusketa egin dugu eta, bataz beste, 15 pertsonako taldea aritu gara lanean”. Datu horiek emanda Fran Valle de Tarazaga Monterok (Adituko indusketa eta ikerketa arduraduna) aurretik laborategian duten lanaren tamaina azaldu nahi izan zuen, Zamartzen emandako hitzaldian, larunbatean.\nDagoeneko 70 bat gorpuzkien antropometria-azterketa despeditu dituzte. Bakoitzaren 8-10 orriko txostena egiten dute eta han jasotzen dituzte: hil zenean pertsona hark zuen adina, sexua, altuera, edozein bereizgarri fisiko nabarmen, patologia-arrastoak (gaixotasunak), traumatismo edo kolpeen arrastoak (hil aurretik edo ondoren). “Ahalik eta analisi osatuenak egiten saiatzen gara. Hezurdurek eman diezaguketen informazio guztia jasotzen saiatzen gara”. Aztertzeko beste 130 bat gorpuzki gelditzen zaizkie. Adituk Ubiden (Bizkaia) duen egoitzan aztertzen ari dira.\nHorien ondoren kimika eta erradiologia azterketak egin nahi dituzte. “Kontserbazioaren arabera gorpuzkiek duten potentzialitatea zein den jakiteko sei lagin bidali ditugu”. Poznan Unibertsitatean (Polonia) karbono-14 bidezko haien kronologia datazioa eginen dute. Aralarko santutegian berreskuratutako gorpuzkietakoak dira seiak. “Haien kontserbazio baldintzak bereziagoak dira: kareharri asko dago, estratigrafia txikiagoa, eguraldiaren eragin handiagoa…” Aditukoak argitu zuenez, gorpuzki guztien karbono-14 dataziorik ezin dute egin. “Kasu askotan errepikakorra edo antzua litzateke, lehenik, estratigrafia-sekuentzia ona dugulako. Bataren ondoren zein dagoen badakigu. Azterketa batzuk eginda kokatu gaitezke. Guztiena egitea dirutza da”.\nMercyhurst Unibertsitateak (Pennsilvania, AEB) gorpuzkien isotopo azterketa eginen du. “Eskaintza ezin hobea egin digute eta, beraz, gorpuzki guztiak aztertuko ditugu, 200 ingururena. Horrek emaitza zehatzagoak lortzea ekarriko du”. Estrontzio-isotopoaren bidez nongoak ziren jakitea lukete, “baina garestiegia da eta oraingoz ezin da”. Valle de Tarazagak azaldu zuenez, isotopo bidezko ikerketarekin dieta eta zalantza edo ziurtasuna duten hautatutako gorpuzkien jatorria zein den jakinen dute.\nJasotako emaitzekin bulego eta ikerketa lana egin beharko dute ere. Valle de Tarazagak jakinarazi zuenez, antropometria-azterketak eta karbono-14 datazioa egiten lan karga handia dute. Azken horrek ematen dituen datak indusketan opatu dituzten egiturekin alderatuko dituzte.\nAralarko santutegiaren inguruan arkeologoek opatutako egituren irudikapena.\nAralarko santutegian hiru urtetan egindako indusketek hainbat egituren berri eman dute. Alde batetik, 1977an iparraldean botatako bordarena (zaldiak gordetzeko erabiltzen zen). Ikerlariek uste dute santutegira iparraldetik iristen zela garai batean jendea eta elizaren iparraldeko belardian egindako indusketan U itxurako egitura bat opatu dute. Elizari perpendikularra den paretak aipatutako bordaren eta Pilareko orientazio bera du (hego-mendebaldea). Beste biak berriagoak dira, aurrekoari itsatsiak eta santutegiari paraleloak dira.\nPareta horien arteko zorua harrizko lauzekin egina zegoen, hainbatetan berreginda zegoen eta beheranzko joera zuen (mendebalderantz), atea egonen litzatekeen alderantz. Hainbat belaunaldietan berrerabilitako eraikina izan zen. Pareta horien artean zilar eta brontze “arrasto ederrak” opatu zituzten. Material horien urtutako aztarnak ere opatu dituzte. Txanpon ugari opatu zituzten ere. “Batek harritu gintuen: Akitaniako Woodstock-eko Eduardoren Galesko azken printzearen, Printze Beltzaren txanpona (1330-1376). Toki hori ezohikoa da, elizari lotutako tokia zen”.\nElizari perpendikularra den pareta toki gorenean dago jasoa. Adituko ikerlarien iritziz santutegia barruan hartzen zuen defentsa-harresi baten zatia litzateke. Bestalde, Valle de Tarazagak argitu zuen santutegi ondoko hilerrian opatutako gorpuzki zaharrenak hego-mendebaldeko orientazioarekin lurperatu zituztela eta ondorengoak elizaren egungo orientazioarekin. “Litekeena da aurreneko ermita hark orientazio hori izatea. Gorpuzkien karbono-14 azterketaren bidez hilobien orientazio aldaketaren uneari data eman nahi diogu. Aldaketa horrek elizaren berreraikitzearekin bat egiten badu, ziurtatuko genuke hasieran elizak hego-mendebaldeko orientazioa lukeela eta egungoa emateko zuzendu zela”.\nBestetik, zirkulu erdiko egitura bat opatu dute iparraldean. “Iparraldetik inguratzen du eliza. Han zegoen sarbidea eta Artxuetako magalean herrixka bat zegoen. Aginte zibilaren eta elizakoaren arteko muga markatzen zuen”. Mendebaldera eraikita dago, “edozeinek saltatu dezakeen harresi bat da”, iparraldean haitza zizelkatuta dago.\nHezurretatik lurra kentzen.\nIndusketetan agertu diren Erromatar garaiko eta Erdi Aroko numismatika-azterketa eginen dute. “Txanpon ugari opatu ditugu bai Zamartzen bai Aralarko santutegian. Zamartzen, nik uste, 200 bat direla. Azterketa horrek komunikazio loturen berri emateko baliagarria izan daitekeela uste dugu. Orain arte ikusitakoaren arabera, ia bakarrik iparraldearekin dago lotura: Lyon, Bordele… Badirudi garai guztietan eraginak hortik heldu direla”. Lyonen egindako erromatar txanponak agertu dira, “gehienak”, Bordeleko txanpon merobinjioak edo Erdi Aroko Frantziako IX. Luisen (1214-1270) txanponak ere agertu dira. “Opatutako guztiak iparraldera begiratzeko esaten digu. XV. edo XVI. mendea baino lehenagoko Gaztelakorik ez dugu opatu”.\nBestalde, numismatika-kronologia “argi dugu, akaberan ezik. Txanponekin, gutxi gorabehera, Constantinoren (306-337) garaian bukatzen dugu. Zalantza dugu Constancio edo ondorengo besteren baten garaikoak ez ote dauden. Horrela erromatarren presentzia urte batzuetan luzatu daiteke”. Beste jendeekin izandako harremana ikertu nahi dute txanponen bidez. “Karbono-14ko emaitzak jasotzean, arkeologia estratuen kronologia datazio zehatzagoa eginen dugu. Baina ez soilik datazioekin. Materialekin ere. Txanponei data ematea erraza da baina, bestetik, zeramika (oso gutxi dago) eta bestelako elementuekin ere eginen dugu”.\nEmaitzak izatean historia-azterketa eginen dute. “Esandakoa berretsi, datu gehiago lortu eta opatutakoari datu gehigarriak erantsi”. Azkena, argitaratzea eta aurkeztea litzateke. Zientzia-aldizkarietan eta bestelako argitalpenetan zabalduko dituztela aurreratu zuen Valle de Tarazagak. Emaitzen berri Uharte Arakilgo udaletxean, Zamartzen eta Aralarko santutegian utziko dute. Uharten ere aurkeztuko dute.\n“Aurretik lan handia dago. Hezurdurak garbitzen aspertu egiten zara. Ikerketa gogaikarria da. Baina emaitzak fidagarriak izateko ez dugu metodologia sakrifikatu nahi, dena ongi egin nahi dugu”. Populazioaren profila egitean hainbat esparruetatik aurkeztuko dute: Erromatar mundua Zamartzen, “garai hartan gertatutakoa azalduko dugu soilik”, Erdi Aroa, erlijioa, jendea nolakoa zen… “ahalik eta informazio gehien lortu eta hainbat ataletan aletzen saiatuko gara”.\nFran Valle de Tarazaga Montero Zamartzen azalpenak ematen.\nGorpuzkiak aztertu ondoren Nafarroako Gobernuari bueltatuko dizkiete. “Elizarekin eta gobernuarekin hizketatzen ari gara: atera ditugun tokiak jatorrizko erabilera dutenez, haiek gordetzeko hezurtegi bat edo zerbait eraikitzeko eta euren sorterrira atseden hartzera bueltatzeko. Elizan egokitutako tokiren batean leudeke, beti ere, kontserbazioa bermatuko duten baldintzekin. Eta beharko balira, eskuragarri”. Opatutako objektuetako zati batzuk Aditukoen eskutan daude, ikertzeko. Nafarroako Gobernuak gehienak ditu eta gutxi batzuk Zamartzen ikusgai daude behin behinean. “Etorkizunean, opatutakoen tokitik gertu, museo-espazio bat egin nahi genuke, bisitariek erromatarren masioaren eta Aralarko santutegiaren berri izan dezaten”.\nValle de Tarazagak aurreratu zuen heldu den urtean ez direla Uharte Arakilera bueltatuko. Baina ez du baztertzen zerbait sortzen bada une jakinen batean bueltatzea. Zamartzeren ekialdera dagoen txipudia aztertu nahiko luke. Baina oraingoz ezinezkoa da. Adituko kidea pozik dago bederatzi urtetan “arkeologiarekiko eta ondarearekiko interesa piztea lortu dutelako. Eta gizartea eta erakundeak (udala, eliza, gobernua) busti direlako. Gizarteak arkeologiarekiko interesa azaltzen badu lortuko dugu gobernuek baliabideak horretara bideratzea”.\nAdituko kideendako 9 urtetako lana “guztia bat da. Lotura duten bi arkeologia-indusketa dira, erromatarren masioa batetik eta, bestetik, mendi puntan dagoen Erdi Aroko erlijio zentroa”. Zamartzeren garapena zein zen ikertzera etorri ziren, “erromatarren garaitik Erdi Arora”. Apenas dokumentaziorik ez dagoen gure historiaren zati bati buruzko argibideak lortu nahi zituztelako etorri ziren. Aldi berean, “hemen zer nolako jendea bizi zen” jakin nahi zuten.\nZamartzeko hilerrian opatutako gorpuzkien artean Donejakue bideko erromesak zeuden. “Hori arazo bat zen. Ezin dugu soilik Nafarroako populazioaren profila egin, ez dakigu nondik etorri ziren. Horregatik, gertu zegoen kontrasterako populazio bat behar genuen, bertako biztanleak nolakoak ziren zehazten lagunduko ligukeen patroiak egiteko. Horrela, kanpotik etorritakoak diskriminatzeko aukera genuke”. Horregatik, jo zuten Aralarko santutegi ondora indusketa egitera, “kanposantua zegoela bagenekielako”. Bateko eta besteko gorpuzkiekin populazioaren bertako profila osatuko dute. Bide batez, santutegiaren sorrerari buruzko informazioa opatzeko baliatu zuten indusketa.\n9 urte indusketak egiten. Gutxien 2 hilabete izan dira, gehienez 4 pasa egon dira.\n6 urte Zamartzen (2010-2015).\n3 urte Aralarko santutegian (2016-2018).\n24 arkeologo eta hainbat arlotako espezialistak aritu dira.\n200 arkeologia, antropologia eta forentse-zientzietako ikasle aritu dira, gehienak emakumezkoak.\nIkasleak 20 herrialdeetakoak izan dira.\nSakanako hainbat boluntario.\n500.000 euroko ekonomia-eragin zuzena izan du 9 urteko jardunak.\nGuaixe 2018 uzt 20 Uharte Arakil\nHirugarren urtez jarraian arkeologia-indusketa egiten ari dira Aralarko santutegi inguruan. Horma batzuek erantzun asko eman ditzakete. 300 bat gor...\nGuaixe 2017 abe 01 Uharte Arakil\nSantutegiaren jatorria argitzeko bigarren urtez egindako arkeologia-indusketek gerora egiaztatu beharko diren usteak utzi dituzte. Opatutako horma ...


Dylan Thomas - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSwansea, 1914ko urriaren 27a\nNew York, 1953ko azaroaren 9a (39 urte)\nGrave of Dylan Thomas (en)\nFlorence Hannah Williams\nCaitlin Thomas (1937ko uztailaren 11 - 1953ko azaroaren 9a)\nLlewelyn Edouard Thomas (en)\nAeronwy Thomas (en)\nColm Garan Hart Thomas (en)\npoeta, idazlea, antzerkigilea, gidoilaria, eleberrigilea eta autorea\nDylan Thomasen estatua, Swansea jaioterrian (Gales).\nDylan Marlais Thomas (Swansea, Gales, 1914ko urriaren 27a – New York, 1953ko azaroaren 9a) ingeles hizkuntzako poeta eta idazlea izan zen. Halaber, istorio laburrak eta gidoiak idatzi zituen irratirako eta zinemarako, betiere ingelesez. Izan ere, guraso biak galeseradunak izan arren, seme-alabei ez zieten hizkuntza transmititu. Thomasek ospe handia bereganatu zuen AEBetan, eta haren lanik ezagunenak Under Milk Wood eta Do not go gentle into that good night dira. Alkoholismo arazoak izan zituen.\nIkasketak jaioterrian egin ondoren, kazetari lanak egin zituen Herald of Wales eta South Wales Evening Post egunkarietan. 1934an Eighteen Poems argitaratu zuen, eta bi urte geroago Twenty-five Poems. Bi poema liburu haiekin Londresko literatura giroa astindu zuen, Edith Sitwellen eta Herbert Readen onespen eta laguntzarekin. Gero arrakasta handia lortu zuen Portrait of the Artist as a Young Dog (1940, Artista gaztearen erretratua otsakume gisa) autobiografiazko prosa lirikoak jasotzen dituen liburuarekin. The Map of Love (1940, Amodioaren mapa) liburua poesia eta prosa lanak osatua zen. Death and Entrances (1946, Heriotzak eta sarrerak) liburuak autorearen poemarik ezagunenak jasotzen ditu.\nGerra garaian irratsaioak idatzi zituen BBC irratirako, eta zinemarako gidoiak ere egin zituen.Bizitzako azken urteetan Estatu Batuetan bizi izan zen, hitzaldiak emanez. Hil ondoren Under Milk Wood (1954, Esnezko basoaren pean) irratirako antzerkia eta Adventures in the Skin Trade (1966, Abenturak larruaren merkataritzan) ametsa eta errealitatea nahasten dituen eleberri autobiografikoa argitaratu ziren.\nCollected Poems 1934 – 1953\nUnder Milk Wood: A Play For Voices]] (1954)\nThe Beach of Falesa (1964)\nDylan Thomas - a Collection of Critical Essays: Charles B. Cox (ed.) (1966)\nThe Poems of Dylan Thomas (1979)\nThe Collected Stories of Dylan Thomas (1984)\nEight Stories (1993)\nDylan Thomas: The Complete Screenplays (1995)\nRebecca's Daughters: A Film Scenario\nFern Hill: An Illustrated edition of the Dylan Thomas poem 1998\nDrama[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nMunduko Poesia Kaierak: Dylan Thomas (Susa, 2017; itzultzailea: Iker Alvarez). Poemen antologia bat.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Dylan Thomas\nJuan Luis Zabala: «Esanahiaz harago, hitza», Berria, 2014-10-19.\n(Ingelesez) "Dylan Thomas Books"[Betiko hautsitako esteka]\n(Ingelesez) "Dylan Thomas Theatre"\nMunduko Poesia Kaierak: Dylan Thomas (bildumaren zuzendari Beñat Sarasolaren hitzaurrearekin)\nMultimedia: Dylan Thomas\nBNF: 11926502s (data)\nOpen Library: OL139074A


Okroxka - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKvasarekin eginiko okroshka\nKefirrarekin eginiko okroshka\nOkroxka (errusieraz окрошка) errusiar sukaldaritzan oso ezaguna den zopa hotz bat da. Izena errusierazko "kroshit" hitzetik dator (крошить) (zati txikitan) txikitzea esan nahi duena. Zopa honen bertsio klasikoa barazki gordinen nahasketa bat da (pepinoak, tipulinak, errefauak), patata egosiak, arraultza, urdaiazpikoa kvas edariarekin. Kvasa kefirragatik eta azido zitrikoagatik ere alda daiteke. Okroshka udarako zopa oso egokitzat hartzen da eta freskatzeko jaten da. Jende gehienak zopa honen gainean smetana edo ziape errusiar goilarakada bat jartzea nahiago du (azken hau apur bat mikatza).\nHonen elaboraziorako osagaiak oso fin txikitzen dira brunoise eran eta kvasarekin nahasten dira bazkalorduan zerbitzatua izan baino lehen. Kvasean txikitutako jakien kopurua esnez bustitako laboreenen parekoa. Honek barazkiei euren testura kraskatsua mantentzea ahalbidetzen die. Osagaiak entsaladilla errusiarrean erabilitakoenen antzekoak dira.\nClassic okroshka with beaf. Nearby smetana, special dressing (made from pounding yolks, russian mustard, horse radish, green onion, salt) and kvass\nOkroshka, the dressing is added\nOkroshka, kvass is added\nOkroshka is mixed, smetana is added\nOkroshka is mixed with smetana, ice is added.\nErrusierazko hitzak eta esaldiak\nOrriaren azken aldaketa: 16 urtarrila 2022, 23:14.


Nondik atera dira mukizu puta hauek?! « The Indezents\nNondik atera dira mukizu puta hauek?!\nPosted on 2014/06/12 Updated on 2014/09/09\nKitarra batekin hobetoen egin dezakedana burutik gora altxa eta ampli eder bat apurtzea da. Aspaldi onartu nuen. Horregatik utzi nuen trasteroan abandonatuta gitarra elektriko urdin txiki hura… Kantuan hasi nintzen orduan (edozerri deitzen diot kantua bai…). Horretan ere ez nintzen iaioegia egia esan eta Rock Star bizitza niretzat egina ez zegoela konturatu nintzen. Hala ere, musikak biziago sentitu arazten ninduen eta iaio edo ez, leku zentral bat hartu zuen nire bizitzan. Gauzak horrela, musikaz hitz egiten, idazten eta pelmada ematen hasi nintzen nire aisialdian. Musika ekimen zein ekintzetan ere muturra sartu nuen eta musikariak lanean ikusteak, berebiziko inbidia sortzen zuen nire barnean (inbidia txarra, gauzak garbi).\nSinestezina iruditzen zitzaidan buruan zutena instrumentuarekin esan ahal izatea eta are sinestezinagoa, instrumentuarekin ari ziren bitartean abestu ahal izatea!! (bai, oso inutila naiz). Horregatik agian, gorroto zein amorruaren gainetik, miresmen bat hasi zen sortzen nire barrenetik musikari guztiengan.\nHala ere, onartu beharrean naiz badela musikari mota bat miresmena sortu baino, iseka egiten ari zaizkidala pentsa arazten didatenak. Musikari mota hau da gaurko post honetako protagonista. Nola ez, hauek, genio mukizuak dira.\nMukizuak diot baina maitasun zein errespetu guztiarekin benetan. Egiten dutena ikaragarria iruditzen zaidalako alde batetik, eta duten adina izateak, egiten dutenaren balioa bikoizten duelako bestetik. Ni oso inutila naiz ados, baina denborarekin ikusi dut jende asko dagoela instrumentuak ondo baino hobeto jotzeko gai dena bizitza osoan fundamentuzko ezer sortu gabe. Gaitasun horrekin zerbait ona egiteko gai den jende kopurua urriagoa da. Normalean gainera, hogeita luze urterekin hasten dira tekla egokia sakatzen (It’s a long way to the top my friend). Milaka gauza bizi izan dituzte, beste milaka entzun eta hori guztia norberaren koktelera propiotik pasa ostean, altxor berezi eta errepika ezin bat sortzen da. Horri, arima izatea deitzen zaio eta hori, ez da erosten.\nHori da normalean gertatzen dena nahiz eta oso normala ez den (ez da arau absolutu bat baina tira…). Normalean diot, noizean behin, eta azkenaldian askotan, arau guzti hauek pikutara bidaltzen dituzten mukizu taldeak agertzen ari direlako harrien azpitik ere. Askotan, teknika aldetik gabezia asko izaten dituzte hasieran baina egiten dutenean zerbait berezia nabari da lehen egunetik. Oilo ipurdia jartzen zaizu eta beraien musikaren atzean, zu hogeita zortzi urterekin apreziatzen hasi zinen musikariak antzematen dituzu sesuma, inspirazio edo influentzi moduan. “Nondik atera dira mukizu puta hauek!?” diozu orduan.\nEsan bezala, azkenaldian ugaritzen ari den fenomenoa da eta ikaragarri pozten nau. Nire gaitasun eza agerian uzten dute eta ridikulu ere senti arazten naute baina ikaragarri gozatzen dut egiten dutena entzun eta etorkizunean zer egin dezaketen pentsatzen. Besterik gabe, han eta hemengo kasu batzuk hautatuz kontuan hartzeko zerrendatxo hau prestatu dut nahiz eta asko, edo guztiak, ez dituzuen dagoeneko ezezagun izango. Hori dela eta, ez naiz gehiegi luzatuko azalpenetan, musikak hitz egin dezala.\nZergaitik ez hasi etxekoekin? Amaieran jarri izan banitu euskaldunak zirelako besterik ez nituela jartzen pentsatuko zenukete agian eta ez da horrela inondik inora. Lehen aldiz beraien maketa entzun nuenean zaplazteko bat eman balidate moduan sentitu nintzen eta zaplazteko hori, ostiko bilakatu zen zuzenean ikusi nituenean.\nNabariak dira beraien musikan Sonic Youth, New Order edo The Cure bezelako taldeen influentziak. Nik orain lau urte arte, ezin izan dut Sonic Youthen diska bat osorik entzun. The Cureren “Friday I’m in love” asko gustatzen zitzaidan hori bai…\nBeraien lehen lan luzea kalean da eta jaialdi handienetan aritzeko deiak jasotzen dituzte. Promesa izateari aspaldi utzi zioten nahiz eta taldeko kideren bat oraindik hogei urtera iritsi ez den.\nGenerazio berri honen lehen alea izan ziren eta beraiekin pentsatu nuen lehendabizi “Nondik atera dira mukizu puta hauek!?” errepikakor hori. 2005ean sortu zuten taldea eta dagoeneko bi lan argitaratu dituzte: XX 2009an eta Coexist 2012an. Nazioartean izen bat egin zuten lehen lanarekin eta bigarrenak lekua mantentzen lagundu die.\nTaldeko burua den Jamie munduko bandarik handienen agendan dago eta dagoeneko makina bat karroza inbidiaz joko zituen hainbat lankidetza burutu ahal izan ditu.\nKontu hauekin, nire lagun pitchforkiano batek etorkizuna beraiena dela dio.\nZer esan hauetaz? If You Wait beraien debut lana besterik ez da eta une honetan entgzuten nabilen disken artean kuttunena dut. Milaka buelta eman dizkiot diskoari eta berriz entzuten dudan bakoitzean, zerbait berria topatzen jarraitzen dut bertan. Lan bikaina da ezbairik gabe eta gutxik sortzen duten efektu hori sortzen du gainera entzulearengan. Diskoa entzuten hasi eta diskoaren barnean amaitzen duzu. Atmosfera propioa du eta bertan, airea oso osasuntsua da, frexkoa, beraiek bezala.\nTaldeko inori garrantziarik kendu gabe, ipatu beharrekoa iruditzen zait Hannahren ahots berezia atmosfera hori sortzen, berebiziko garrantzia baitu.\nAltu jarri dute listoia baina ni behintzat, bigarren lana entzuteko desiatzen naiz.\nBeste mukizu batzuk… 91 eta 94 urtean jaiotako bi anai. Settle lanarekin hautsak harrotu zituzten baina dirudienez aurretik makina bat gauza eginak ziren. Nola da posible!? Hauek ere, handienen agendetan daude eta ziur hemendik urte batzuetara musikari errekerituenen artean egongo direla urteko diska grabatzerako orduan.\nZer asmatu duten? Ba egia esan ezer ez baina beraien kantu bakoitzean hasieran aipatzen nuen arima hori sumatzen da. Lotsagabe hutsak direla zerrenda honetako gainontzekoak bezalaxe…\nDisko ikaragarria hau ere. London Grammarrekin batera, azkenaldian gehien entgzuten ari naizen horietako bat. Elena Torna kantari londondarra kitarjole suitzar bat eta baterijole frantziar batek antolatutako kastingera aurkeztu omen zen. Ondo moldatu ziren eta If you leave borobila argitaratu zuten.\nEgia da ahotsak nire Feist kuttuna edo Regina Spektor gogoratzen duela baina atzean dagoenak izaera propioa eskaintzen dio osotasunari. Hasieratik bukaerara entzutea komeni den horietako lan bat da debuteko hau eta lasai, bideoklipeko kantuak ez badizue ezer esaten, probatu beste hauekin. Etzarerete damutuko: Still eta Youth\nEtxekoekin hasi dut zerrenda baina badira etxekoagoak diren eta hemen tarte bat merezi duten batzuk. Kexa talde lazkaotarra zen, eta zen diot dagoeneko desagertu delako. Goierrin musika zaletasun handia dago baina azkenaldian sortzen diren talde gehienak Oi! edo Punk aldetik jotzen dute. Ez naiz ni izango gaur egungo gazteei zein musika egin behar duten esaten diena baina onartu behar dut izugarrizko poza sentitu nuela Ordiziako Gaztetxeak bere 25. urteurrena dela eta atera zuen disko bikoitzean kantu hau topatu nuenean.\nGarai hartan, ez zituzten hamazortzi urte ere ere izango eta bai, oso berde zeuden oraindik baina ez didazue ukatuko kantu honen atzea zerbait berezia sumatzen ez denik? Bai, arima da eta etxe ondoan gainera. JAZPANAra gonbidatu nahi izan genituen baina ordurako utzia zuten talde, lastima. Badakit ordea, nahiz eta taldea desagertu, kideetako batzuk musika egiten jarraitzen dutela. Gauzak horrela, sofan eseriko naiz lasai-lasai hurrengo mukizu lotsagabe taldea Goierritik noiz aterako zain.\nThis entry was posted in Musika and tagged belako,bideoklipak,daughter,disclosure,kexa,london grammar,mukizuak,the xx.\nFinlandia (1. atala) – 1.14\nFinlandia (1. atala) – 1.15\nOne thought on “Nondik atera dira mukizu puta hauek?!”\nNightcall: Drivetik Londonera « The Indezents said:\n8:26 am 2014/09/11\n[…] aurkitu zuen moduan… Tira, han dagoeneko jendea bizi zela alegia). Orain gutxi musika munduko mukizuez aritu nintzen blog honetan bertan eta bertan aipatu nuen talde hau. Hala ere, hirukote zoragarri […]


Bideo posta ikusi\nHau da bakardadean bizi diren pertsona nagusiak eta familiak elkartuko dituen telefono zenbakia.\nTelefono hau eskuragarri egongo da abenduak 4 eta 18 artean. Erregistratzeko baimena bakardadean bizi den edozein pertsona nagusia izango du, baita pertsona nagusi bat babestu nahi duen edozein familia.\nMunduko Osasun Erakundearen (MOE) arabera, osasun publikoko arazo bihurtu da bakardadea, eta “XXI. mendeko epidemia”tzat jotzen da.\nJendearekin konektatzea gero eta errazagoa denean, baina gero eta bakardade handiagoa dugunean, zerbait gertatzen da. Munduko Osasun Erakundearen (MOE) arabera, gura bako bakardadea XXI. MENDEKO EPIDEMIA bihurtu da eta Espainiako estatuan ia 2 milioi lagunek, Euskadin 106.000ak, bakardadean bizi, jan eta amets egiten dute.\nArazo honek gero eta jende gehiagori eragiten dio, baina kontuan hartu bako errealitatea da. Okerrena iristen denean, inor ohartu barik jendea hiltzen denean, orduan bakarrik sumatzen dugu arazoa. Baina errealitate honen alderik beldurgarrien eta ikusgaitzena ez da hori, baizik eta ondorioak beranduegi denean baino ez ditugula ikusten, konponbiderik ez dagoenean.\nProiektu honekin horren aurretik gertatzen den guztia, normalean ikusten ez dena, egin gura dugu ikusgai. Bakardadearen alderik okerrena ez da amaiera, baizik eta hori iritsi arteko guztia.\n“Ezin berba egin, ezin irribarre egin, ezin ukitu. Dagoen gauzarik beldurgarriena da bakardadea.”\nMercedes, bakardadean bizi den emakumea.\n“Bakardadean hildako azken pertsona” jende askoren bizitzaren erakusgarria da. Eskultura hiperrealista hau Mercedes da, urtetan errealitate hau pairatzen duen emakume bilbotarra, pertsona askok bakardadean pairatzen duten itxaron beharraren ordezkaria.\nArazo hau ikusgai egiteko, eskultura mundu guztiak ikusteko moduan eta Bilbon jende gehien ibiltzen den lekuetako batean (Areatzako pasealekuan) jarri zen. Bi egun igaro ostean, eta herritarren arreta eskulturan jarrita zegoela, azaldu genuen Mercedes, eskultura inspiratu zuen pertsona, benetakoa dela eta bizirik dagoela, horrela erakutsiz bakardadearen okerrena ez dela heriotza, baizik eta bitarteko bidea.\nGura bako bakardadea\nFroga sendoak daude esateko bakardadeak areagotu egiten duela hilkortasun-arriskua, eta bere tamainak gainditu egiten ditu ohiko osasun-adierazle nagusietako asko. Washington Espainiako Institute for Health Metrics and Evaluation-ek (IHME) 2018an egindako azterlan batek ziurtatzen zuen, egungo joerari eutsiz gero, gure herrialdea izango dela munduko zahartuena 2050erako, Japonia bera baino ere gehiago. Beraz, arazo hau izango da aurre egin beharreko erronka nagusietako bat.\nArazo honen ondorioak maila fisiologiko, emozional eta sozialean ematen dira. Ondorio gisa, etsaitasun, arrangura, depresio, tristezia eta antsietate arazoak izaten dira; are gehiago, suizidio-asmoak gehitzen dira eta heriotza goiztiarrerako arriskua ere bai.\nMercedes-i buruzko argibideak\nMercedes emakume bilbotar bat da, 88 urtekoa, gura bako bakardade-egoeran urteak daramatzana, bere konpainia bakarra astero bisita egiten dion boluntario bat izanik.\nBere alaitasunak eta bizitzeko gogoak inspiratu zuten gure proiektua eta horregatik hautatu genuen gura bako bakardadea pairatzen duen gizatalde handi honen ordezkari izateko.\nEskultoreari buruzko argibideak\nRuben Orozco Loza eskultore mexikar hiperrealista da, mundu osoan ezaguna. Erretxina, silikona, zura, giza ilea… erabiltzen ditu bere lanak egiteko, eta Guadalajara hirian duen lantegi xumean dihardu beharrean.\nRubenek betikotzen duen pertsona bakoitzaren 500 argazki inguru aztertzen ditu, ez bakarrik xehetasunik txikiena jasotzeko, baita bakoitzaren espiritua eta nortasuna adierazteko gai izateko ere. Bere lanen artean nabarmentzekoak dira Frantzisko aita saindua, Frida Kahlo, Grace Kelly edo David Bowie.\n"Jaiki, gosaldu, ohea egin eta zain geratzen naiz biharamunera arte.” Mercedes, bakardadean bizi den emakumea.\nEzagutu BBK-k adineko pertsonei zuzendutako proiektu guztiak


Nola lagundu euskara lurperatzen “abertzaletasunetik” | Arian-arian\nHasiera » Sailkatu gabea » Nola lagundu euskara lurperatzen “abertzaletasunetik”\nNola lagundu euskara lurperatzen “abertzaletasunetik”\nLehen hitza beti erdaraz tabernan, dendan, gasolindegian, zerbitzu publikoetan… “edukazioz eta errespetuz”; oso litekeena baita aurrean duzunak euskaraz ez jakitea, eta hala bada, ez da eroso egongo euskaraz egiten badiozu. Erdaldunen erosotasuna zaindu beharra dago. Besteak beste, nagusi direlako.\nEuskaltzale temosoren batekin bazaude egoera horretan eta zure burua euskaraz egitera behartuta ikusten baduzu, ekidin “kafesne” edo “ebaki” bezalako hitz zailak. Asko dira Euskal Herrian urte luzez bizi arren, hiztegi jaso hori menperatzen ez duten langileak.\nEuskararen egoeraz galdetzen badizute, baikor erantzun beti. Gainera, oro har “lehen” baino hobeto gaude, “lehen” noiz den argi ez dagoen arren… eta “hobeto” ote gauden ere oso eztabaidagarria izan arren. Oso bogan daude:\n“hori gazteek atera behar dute aurrera”, edo “ez dago arazorik, haur guztiek ikasten dute euskaraz dagoeneko”, edota “euskara ez da inposatu behar; borondatezkoa behar du”, are “euskal gizartea multikulturala eta eleanitza da”… Lau esaldi horiekin, hizkuntzaren gaineko edozein eztabaidatatik aise aterako zara!\nJarraibide erraz horiei men eginda, arrazoi emango diogu behingoz Jon Juaristi handiari:\n“la lengua vasca nunca ha sido perseguida, sino abandonada espontáneamente por sus hablantes, conscientes de su escaso valor”.\nander | 2019-07-30 at 13:00\nBada beste laguntza handiagorik, euskara lurperatzeko laguntza erraldoiena, nagusia: ZUZENKETA. Inoiz irakur edota entzuten baduzu baten bat akats bat idazten edota ahoskatzen duena, berehala zuzendu. Berrian eta Argian eta EITBn eginten duten lez.


Energia, Ingurumen eta Teknologia Ikerketen Zentroa (CIEMAT)\nZientzia eta Berrikuntza Ministerioari Ikerketarako Idazkaritza Orokorraren bitartez atxikitako Ikerketako Erakunde Publikoa, batez ere energia eta ingurumen alorretara eta bi horiekin lotutako eremu teknologikoetara zuzentzen delarik.\nCIEMATek estuki lan egiten du gure herrialdeko I+G+b eremuko beste zentro nazional, erakunde, unibertsitate eta sektoreko enpresekin, sortu izan diren ezagutzak eta teknologia transferitzeko. Horrekin, berrikuntzaren sustapenean eta eredu ekonomikoaren aldaketan laguntzen da, ezagutzan oinarrituta. CIEMATek parte hartzen du EBko programetan eta lankidetzan aritzen da beste herrialdeetako gobernu arteko antolakundeekin eta ikerketa-zentroekin. Halaber, prestakuntza-jarduerak burutzen ditu zerbitzu teknikoak eta aholkularitza-zerbitzuak emateari begira teknologia transferitzeko.\nZientzia Ikerketen Kontseilu Nagusia (gaztelaniaz, CSIC)\nZientzia Ikerketen Kontseilu Nagusia (gaztelaniaz, CSIC) da ikerketa zientifiko eta teknikora zuzendutako Espainiako erakunde publiko nagusiena eta Europako Ikerketa Espazioko nabarmenenetakoa. Halaber, Espainiako Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Sistemako (gaztelaniaz, SECTI) exekuzio-eragile nagusiena da.\nCSICk hiru sail handitan egituratzen du ikerketa: gizartea, bizitza eta materia. Hiru sail horiekin betetzen dute giza ezagutzaren zatirik handiena, eta bere 120 zentrotan 1.500 ikerketa-talde baino gehiago biltzen ditu bere jarduera burutzen. CSICen helburuak dira, besteak beste, gaitasun eta lorpen zientifiko eta teknologikoak nazioko eta nazioarteko sektore sozio-ekonomiko guztietara hurbiltzea, hori gizartearen ongizatera iris dadin.\nCarlos III. Osasun Institutua (gaztelaniaz, ISCIII)\nCarlos III. Osasun Institutua (gaztelaniaz, ISCIII) nazioko eta nazioarteko erreferentziazko erakundea da ikerketa biomedikoan eta osasun publikoan.\nBere misioa da herritar guztien osasuna hobetzen laguntzea eta gaixotasunak borrokatzea. Osasunaren Zientzietan eta Biomedikuntzan ikerketa eta berrikuntza sustatuz lortzen du hori, eta baita Osasun Sistema Nazionalarentzat erreferentziazko zerbitzu zientifiko-teknikoak eta irakaskuntza-programak emanez ere. Balio hauek ditu, beste batzuen artean:\nGizarte konpromisoa, iraunkortasuna, kalitatea eta efizientzia.\nZientziaren osotasuna, konfidentzialtasuna, interes-gatazken kontrola, eta emaitzen egiazkotasuna, egiletza eta jabetza intelektuala errespetatuz.\nKanarietako Astrofisika Institutua (IAC) ikerketarako Espainiako erakunde publiko bat da, Espainiako Gobernuak “Severo Ochoa Bikaintasun Zentroa” bezala egiaztaturik duena, eta munduan diren nazioarteko bi behatoki onenetakoak kudeatzen ditu.\nBere misioa da edozein motatako astrofisika ikerketa edo horrekin lotutakoa egin eta sustatzea, eta bere teknologia garatu eta transferitzea. Horrek barne hartzen ditu astronomiari buruzko ezagutza zabaltzea, unibertsitateko irakaskuntza espezializatuarekin kolaboratzea eta Astrofisikarekin lotutako eremu guztietan zientzialariak eta teknikariak trebatu eta gaitzea.\nAzken helburua da nazioartean liderrak izatea emaitza zientifiko eta teknologiko bikainen bitartez, Kanarietako behatokiak “erreserba astronomiko” gisa indartzea eta lehen mailako ikerketa-azpiegiturak erakartzea.


Presidentearen Agurra – Euskadiko Futbol Federakundea | Federación Vasca de Fútbol\nOhorea eta erantzukizuna da euskal futbola eta areto-futbola ordezkatzea. Nire helburua, Presidente gisa, eta nire taldearena, Zuzendaritza Batzorde gisa, benetako berdintasunean oinarritutako proiektu plurala eta integratzailea aurrera eramatea da, euskara oinarrizko komunikazio-elementua izan dadin, gure estamentu, epaile, jokalari, entrenatzaile eta klub guztiei etengabe lagun eginez, areto-futbolaren eta euskal futbolaren gangaren giltzarri. Eta hori guztia hiru Lurraldeetako Federazioekin une oro koordinatuta.\nTaldean lan egitea da kontua, ordezkatzen ditugun klubak joko-zelaira irteten direnean bezala, bat eginda. Hori lortzeko, gure lan guztia oso balio jakin batzuetan oinarrituta egingo dugu: gardentasuna eta integritatea. Hori da euskal futbola eta areto futbola maila gorenera eramateko modu bakarra.\nGure 2021-2024 plan estrategikoaren barruan, nola ez, gure ordezkari nagusiek, kategoria guztietako gure selekzioek –euskal futbolaren irudia munduan eta gure gizartearen kohesiorako elementu– munduko futbol-panoraman merezi duten lekua izan dezaten egingo dugu lan. Bai, lanean jarraituko dugu ofizialtasuna eta lehiakide onenak bilatzen, joko-zelaira salto egiteko.\nKlubekin eta haien zuzendaritza-batzordeekin batera egingo dugu lan, zaleek babestuta, berriro ere gure zelaietara eta kantxetara itzul daitezen. Pandemia inflexio-puntu garrantzitsua izan da mundu mailan, baina jokoari berriro ekiteko unea da. Elkarrekin, euskal futbola eta areto-futbola gure herriaren prestigio- eta kohesio-elementu izatea lortuko dugu.\nNorgehiagoka hasi baino ez da egin, taldea eta gogoa ditugu. Aurrera!\nEuskadiko Futbol Federazioko presidentea


Jorge Alkorta: «300 triatloi, 40 maratoi eta ironman bat egin ditut» - Maxixatzen.eus\nJorge Alkorta: «300 triatloi, 40 maratoi eta ironman bat egin ditut»\nUrola Kostako Hitza 2018-01-05 16:08\nArgazkian, Jorge Alkorta azkoitiar triatleta. | Urola Kostako Hitza.\n2017ko Azkoitiko kirolari onena izendatu berri dute Jorge Alkorta (Azkoitia, 1950), eta berarekin gogoratu izanak «poz» eman dio. Adinean aurrera egin arren, «gustura» aritzen da eta ez du erretiratzeko asmorik.\nZer nola jaso duzu urteko kirolari onenaren izendapena?\nPoz ematen du nirekin gogoratu izanak. Aurrerantzean askoz proba gehiago ez ditudala egingo usteko zuten, eta agian horregatik izendatuko ninduten urteko triatleta [kar, kar, kar]. Baina espero ez nuena zen urteko kirolari onena neu izendatzea.\nIa 70 urte dituzu eta sasoi betean zaude. Zein da sekretua?\nBai, ahalegintzen naiz. Baina uste dut hori ez dagoela guztiz norbere gain. Izan ere, nirekin hasi ziren askok kirola egitea utzi behar izan dute, lesioak medio. Zentzu horretan, lesioek errespetatu egin naute. Genetikari dagokionez, berriz, ama 92 urterekin hil zen, eta aita, gaztetan afizionatu gisa txirrindulari ona izan zen. 72 urtera arte, behintzat, bizikletan ibili zen.\nBizikletarako zaletasuna, beraz, oinordetzan jasoa duzu?\nBai. Ondo gogoan dut 3 urte nituela oparitu zidatela aurreneko bizikleta. Gorri-gorria zen, eta oraindik ere aita ikusi egiten dut bizikletari atzeko bi gurpiltxoak lotzen. Gaztetan bizikletan nahikoa ondo moldatzen nintzen, eta lasterketetan-eta atera nahi izaten nuen, baina etxean ez zidaten uzten, errepidean ibiltzea arriskutsua zelako. Hala, 17 urterekin bizikleta utzi nuen, eta harik eta 35 urte bete nituen arte ez nuen ukitu bizikletarik.\nBizikleta albo batera utzi eta zerri heldu zenion?\nKuadrillan betidanik izan gara oso mendizaleak, eta igandero antolatzen genituen irteerak. Inguruko tontor guztiak zapaldu genituen, eta erdi brometan erabaki genuen Mont Blancera espedizioa antolatzea. Joxe Antonio Bastarrika Panadero eta biok arduratu ginen ibilaldi hura antolatzeaz, eta espedizio hura prestatzeko hasi ginen korrika egiten. Hamalau lagunek egin genuen bidaia hura, 1979an.


Andra Mari egunaren ostekoa, erretirodunentzat - Hernialde - Tolosaldeko ataria\nAndra Mari egunaren ostekoa, erretirodunentzat\nTolosaldeko Ataria 2019-08-16 14:23\nHernialdeko Andra Mari jaietan, lehenengo aldiz egin dute toka txapelketa; Pilar Imaz eta Domingo Ibarbia izan dira saridunak.\nAurten, estreinakoz ari dira Hernialden erretirodunen eguna ospatzen. Orain arte, negu aldean egin ohi zuten eurei zuzendutako festa, baina, jende gutxi etortzen zelako festetara aldatu dutela arrazoitu dute festa batzordeko kideek. Bazkarirako 50 lagun inguru bildu dira.\nBeraz, gaurkoa, oso-osorik erretirodunentzat, baina beste herritarrak ere ez dira festatik urruti ibili. Hamabiak ingururako hasi dira plazara gerturatzen eta lehendabiziko toka txapelketa jokatzeko aukera izan dute bertaratu diren herritarrek. Hiru tiraldi egin behar izan ditu bakoitzak, eta joaldi gehien egin duten emakume zein gizonek saria jaso dute. Pilar Imaz eta Domingo Ibarbia izan dira sarituak, 3 eta 10 joaldirekin.\nTokan ari ziren bitartean luntxa izan dute: txorizoa, tortilla, txibierro eta nahi adina edateko. Horren ostean, eta denen harridurarako, herriko gaztetxoek agurra eskaini diete erretirodun guztiei. Horrekin bat, bazkaltzera eseri dira. Bazkalosterako, bingoa prestatu dute, eta arratsaldean, patata tortillarekin emango diote jarraipena egunari. 20:30ean zahagi ardoa izango dute, eta jarraian, Baltzola eta Andonegi trikitilariekin erromeria egingo dute.\nIgandera bitarte luzatuko dituzte festak Hernialden; ikusi hemen datozen egunetarako egitaraua.