ZARATA DA GARAIPENA? KAPITALISMO BIZKORTUA ETA BERE SOINU BANDA(K) Ion Andoni del Amo Castro Arkaitz Letamendia Onzain - SO\nZARATA DA GARAIPENA? KAPITALISMO BIZKORTUA ETA BERE SOINU BANDA(K) Ion Andoni del Amo Castro Arkaitz Letamendia Onzain\nSO | 2021-03-02 05:03\nMODERNITATEAREN ESENTZIA ETA SOINU TOTALA1.\nPremisa: Artelan totala, bere aro historikoaren esentzia harrapatzen duen artelana; bere garaiaren ezaugarri sakon eta definitzaileak islatzen duen lan artistikoa. Ze nolako soinuak azaleratu daitezke premisa honen inguruan?\nPremisa hau garatzeko, lehenik eta behin esentziaren kontzeptualizazioan sakondu beharko da; ba al da esentziarik gure mundu garaikidean? Baldin badago, zeintzuk dira bere ezaugarri nagusiak, artelan espezifikoetan islatu daitezkeenak? Ideia hau garatzeko, har dezagun Europan sortutako mundu modernoaren konfigurazioa abiapuntu bezala. XVIII. mendearen amaieratik aurrera, kapitalismo industriala eta estatu nazionalaren arteko konbinazioan sortutako munduak esentzia bereizgarri eta iraultzaile bat erditu zuen (Bergeron, Furet, Koselleck 1969). Estrukturazio guztiz berritua, gizartea politikoki eta sozioekonomikoki antolatzeko modu iraultzailea. Mundu berri baten erditzeak, gizarte berri baten jaiotzak, artelan total eta hortaz musikaltasun total, berezi eta bereizgarria islatu dezake: soinu totala.\nJean Paul Sartreren esanetan, esentziaren aurretik ekintza askatzailea dago, gizakion existentzia definitzen duen ekintza hain zuzen; ekintza aktiboa da beraz esentzia definitzen duena (Morey 2015). Hortaz, ontologikoki askatasunari lotuta gaude gizakiok, nahiz eta bizitzan zehar, praktikan, askatasun hau ez den eremu askotan gauzatzen. Talde soziokultural eta herriei aplikatuta, subjektu aktibo baten ekintza askatzailea ere izan beharko da esentzia eraberritua erditu dezakeen agentea; zentzu honetan, frantsesaren moduko iraultza politikoa esentzia kolektibo, historiko bereizgarri batekin lotu daiteke; esentzia totala erdituko duen gertaera, agentzia popular askatzaile batek ahalbidetuta. Gertakizun iraultzaile honen soinuak egoeraren handitasunaren parekoak izan beharko dira. Gertaera historiko totalak artelan musikala totala ahalbidetuko du, esentzia eraberritu (kasu honetan moderno) baten baitan.\nHortaz planteatu daiteke Iraultza Frantsesak (ekintza kolektibo totala) moldatu eta gorpuztu zuela mundu moderno eta esentzia historiko berri honen jaiotzea. Botere aristokratiko tradizionalei herriaren subiranotasunaren ideia nagusituko zaio; jabekuntza gizarteko sektore ezberdinei zabaltzeko grina hain zuzen; botere eratzaile bilakatuz. Nazioaren ideia, bere mesianismo politiko puntuarekin batera, klase sozial ezberdinak estatu berrituaren proiektu eraldatzailean barneratzen saiatuko da (Bergeron, Furet, Koselleck 1969). Idealki proiektu eraldatzaile, iraultzaile, heroiko baten aurrean gaude; pertsonai eta artelan heroikoak eratzen dituen esentzia historiko totala. Bere neurriko adierazpen artistiko total baten adibidetzat, musika himno bereizgarria, Beethovenen 3. Sinfonia hartuko dugu1; Sinfonia Heroikoak hain zuzen, 1806 urtean argitaratuta, esentzia total eta eremu historiko honen musikaltasuna adieraziko duena; soinu totalaren gauzatzea.\nNapoleonen omeneko titulua hartu zuen sinfoniak lehen momentu batean; indibiduo askatzaile eta iraultzailearen eredu idealizatua, heroiaren esentzia pertsonifikatuta (pertsonai historiko totala). Hortik gutxira Napoleon, bere irrika espantsionista eta militaristarekin batera, tirano inperialista bilakatuko da Europako hainbeste herri eta pertsonentzat. Beethoven laster konturako da bilakaera honetaz, Napoleonen izena sutsuki ezabatuz sinfoniaren titulutik2; baina pertsonai heroikoaren ideala eta epikotasuna musikaren tonalitatean antzemango da; espiritu eta esentzia berri batek dakarren soinu osoa, totala.\nGizakiokin bezala, badirudi historia modernoaren bilakaeran ere askatasuna ez dela gauzatuko, garai historiko iraultzaile baten erroak ustelduko diren heinean. Adorno eta Horkheimerek esanetan, esentzia modernoan errotutako Ilustrazioaren proiektu askatzaileak tirania eta alienazio masibora eraman gaitzake; garaiaren esentzia islatzen eta kritikatzen ez duten espresio artistikoez osatutako garaia hain zuzen, masa industria kulturalarekin gertatuko den bezala (Adorno eta Horkeimer 1994). Emantzipazio indibidual eta popularraren beste muturrean kokatzen den esentzia total bereizgarri bat inposatu daiteke alienazio kontsumista masiboaren egoera honetan: faxismoak eskaintzen duena.\nBeethovenen kasuan, mundu iraultzaile eta modernoaren hastapenetan erditutako esentziak melodia sakona, heroikoa ahalbidetuko du (artelan totala). Perspektiba honetan, Sinfonia Heroikoaren baitan kokatzen den erromantizismo musikalaren jaiotzea, erditze historiko total baten korrelazio artistikotzat har daiteke. Garai horretako munduan zeuden errealitate saihestezinak, soilik emozio, sentimendu eta intuizioen bitartez antzemango dira; eta erromantizismoko musika emozio haiek islatzen saiatuko da. Arte modernoarekin gertatuko den bezala, helburua eternoa irudikatzea izango da; denbora eta bere nolakotasun iheskorrak antzematea (Harvey 1998). Garai iraultzaile baten bilakaera musikaltasun emozional total, sinfonia oso eta indartsuaren bitartez adieraziko da; aro berri baten etorrera iragartzen duen soinu eta espresio artistiko osoa hain zuzen. Emozio sakon eta zirraragarria; garai eta esentzia berri eta total baten aurrean sortarazten den zirrara.\nSinfonia Heroikoan islatuko da soinu total hau, erritmo geldo eta progresibo baten baitan bilakatuta (erritmo eta esentzia heroikoa). Momentuz Walter Benjaminek adieraziko duen erreprodukzio teknikoen aurretiko garaian gaude. Pieza musikal osoak eragiten dituen garaia da Beethovenena; parte txikiagoetan ez zatitutako eta zuzenean joko den soinu geldo eta osoaren domeinua. Obra korala; existentzia singularra, “hemen eta oraina” adierazten duen artelan musikal auratikoaren aroan gaude oraindik; teknikoki erreproduzitu ezin daitekeena (Benjamin 1989). XX. mendean zehar, teknika industrialak sartzean musikaren munduan, pieza musikalen erritmo progresibo eta geldoa poliki azkartzen joango da; eta obra osoa pieza laburragoetan zatitzen joango da (Negus 1996). Musika progresiboki, kapitalismo azkartuaren etorrerarekin batera, zarata industrializatuak ahalbidetzen duen abiadura azeleratua (gizakiak berez hartu ezin duena) eta konfigurazio zatikatua hartzen joango da.\nSoinu totalarekin lotzen den erritmo geldo eta tonalitate heroikoa ahulduko da egoera honetan. Bestetik, XX. mendea aurrera joan ahala, Mendebaldean subjektu iraultzailea ez da argiki gorpuztuko, eta hortaz ekintza aktiboari dagokion esentziaren ideia ere lausotuko da. Aurrez aurre kontrajarrita, pertsona eta herri aske eta aktiboen eredua alde batean (esentzia total berritua definitu dezakeena); eta beste aldean masa alienatu eta pasiboaren errealitatea aurkituko ditugu, bakarrik kontsumitzeko aske bilakatzen den herri otzana (Adorno eta Horkheimer 1994). Honekin batera, modernitatearen aurrerapenaren ideala ere zaurituta geldituko da. Artelan totala – lan artistiko sakona, kritikoa, osoa, garaiaren erroetara doana, egoera historikoaren (auto)hausnarketa eta munduan pertsonen posizioari buruzko gogoeta indibidual eta kolektiboaren adierazlea- nekez iraungo dio etortzekoak diren hondamendiei.\nI. Gerra Mundialarekin batera etorriko diren triskantzekin batera, XX. mendean zehar ideal modernoen goranzko eboluzio lineala apurtuko da, eta honek ondorio zuzenak izango ditu espresio artistikoetan (Hobsbawm 2003). Hala nola, musikaren tonalitate heroiko eta erritmo geldo, pausatu, progresibo, osoek (Sinfonia Heroikoaren ereduan gorpuzten zirenak) ez dute bizirauteko paradarik izango etorkizunak dakarren mundu zauritu, zatikatu eta azkartuan. Ideal modernoaren baitan zarata industrial azeleratuaren eredua etortzekoa da; italiar futuristek antzemango duten eta espresiboki erabiliko dituzten ezaugarri bereizgarriekin. Kapitalaren errotazioaren azelerazioarekin lotutako sakontasun espresibo gabeko gainazaleko anti-esentzia etortzekoa da; denbora sozial orokorraren azkartze eta zatikatzearekin batera agertuko den konfigurazioa eta, ondorioz, inpaktu zuzena izango duena artelan artistiko eta musikaren espresibotasunean.\nTestuinguru honetan, ba al da hitzegiterik XX. mendean esentzia bereizgarri batez; hain azkarra den denbora sozial batean non etengabe gertatzen diren aldaketak apenas digeritu daitezkeen, norbanakoen esperientzia sentsorial eta auto-kontzienteak gainezka egiten duten garai batean? Artelan totalak (soinu totalak) ekoiztu daitezke eszenario honetan? Gogoeta eta zalantza hauek gure proposamenaren bigarren premisara garamatzate.\nLos teóricos del totalitarismo han propugnado la necesidad de prohibir el ruido subversivo porque enfatiza las demandas de autonomía cultural y promueve las diferencias; el interés por mantener el tonalismo, la primacía de la melodía y la desconfianza en los nuevos lenguajes, códigos e instrumentos, es común a todos los regímenes de esta naturaleza.\n(Leónidas Martín Saura 2006, 18)\n2. Premisa: Soinu totalak, esentzia total (ekintza total iraultzailea) gorpuzten ez duen garai batean inposatzen bada (XX. mendeko mendebaldea), totalitarismora eraman gaitzake. Modernitate progresibo eta linealaren kritika eta hausturarekin batera, armonia zarata bilakatzen da. Kapitalismoaren azelerazioak zarataren soinua (artelan zatikatua) dakar, bere garaiko kontraesanak adierazi dezakeen espresibotasunarekin. Gure hitzak ere, azeleratu egiten zaizkigu.\nModernitateak berak zekarren jatorrizko kontraesan bat bere baitan, kultura popularraren lekua:\nLa ilustración piensa que este pueblo al que hay que recurrir para legitimar un gobierno secular y democrático es también el portador de lo que la razón quiere abolir: la superstición, la ignorancia y la turbulencia. Por eso, se desarrolla un dispositivo complejo, en palabras de Martín Barbero, 'de inclusión abstracta y de exclusión concreta'. El pueblo interesa como legitimador de la hegemonía burguesa, pero molesta como lugar de lo inculto por todo lo que le falta.\n(García Canclini 2001, 197)\nJasoa eta popularra. Modernitateak dikotomia hori instalatu zuen. Kultura jasoa da kulturatzat jotzen den bakarra, kultura zilegia. Kultura, klase bereizketa nabarmentzeko lekua zen. Europan bereziki, mekanismo hori luzaro mantendu da (Bourdieu 1999). Musikagintzan, musika klasikoa eta tonalitatea ziren musika jasoaren paradigma.\nErromantikoak, egia esan, berehala jabetu ziren. Kontraesan horri eutsi eta saiatu ziren uztartzen: politika eta egunerokoa, kultura eta bizitza (García Canclini 2001). Kultura eta musika popularrak berreskuratu zituzten. XIX. mendean: Fréderic Chopinek eta Franz Listzek musika popularrekiko interesa adierazi zuten. Jarrera XX. mendean areagotu egin zen: Debussy eta musika balinesa, Manuel de Falla iberiar folklorearen lurpean murgilduta, Igor Stravinski eslaviar errituen muinean sartu eta musika klasikora eraman, Béla Bartókek Hungariako plaza, kale edo elizetan festako herri-doinuak bildu... (Kyrou 2006). Saiakera honetan bertan, aldiz, kultura popularra bahituta gertatu zen: herri-Nazioa bezala mistifikatuta, bere mesianismo politikoarekin, bazterketa, konplizitatea, dominazioa eta kontra-egitearen aztarnak ezabatuta (Martín-Barbero 1993).\nAnarkistek eta marxistek erromantikoen kulturalismoarekin apurtu zuten: herria eta popularra kontzeptua politizatu egin zituzten, historiaren aztarnak eta zapalkuntza eta borrokaren seinaleak nabarmenduz.\nDesde diferentes perspectivas y con distinto signo ideológico, los tres pensadores de la “sospecha” (Freud, Marx y Nietzsche) denunciarán cómo tras la formación del sujeto moderno se esconde también un proceso histórico de inusitada violencia y barbarie, de incorporación e interiorización de unas estructuras sociales, unas pautas culturales y unos universos de sentido alienantes de extrema crueldad represiva. Estos tres autores, a su vez, alimentarán (en ocasiones de forma muy contradictoria) la sensibilidad y la protesta tout court del modernismo cultural y de las vanguardias artísticas.(Casanovas 2012, 47)\nIzan ere, plano kulturalean, haustura sakonagoa, erradikalagoa, totala izango zen. 1848tik aurrera gorpuzten hasia zen, erromantikoen mistifikazioa zaila zen mantentzen:\nLos pactos de la burguesía con la aristocracia después de las revoluciones de 1848 expresarán perfectamente su temor a seguir jugando con ideas revolucionarias ante la aparición en la escena histórica de unas fuerzas populares cada vez más organizadas y conscientes de su propia fuerza revolucionaria y de sus intereses antagónicos respecto a la burguesía. En esta contradicción quedarán atrapados muchos artistas e intelectuales que reaccionarán contra su origen de clase, rompiendo con el conservadurismo social y el pragmatismo burgueses.(Casanovas 2012, 36)\nI. Mundu Gerran burgesiak, klase bezala, bere hobengabetasuna galdu zuen behin betiko. Ilustrazioaren amets eta promesa aurrerakoiak, erromantikoen epika heroikoa, herritarra eta nazionalista; horiek guztiak hondoratu ziren Frantziako trintxera erraldoi batean. Mende hasierako abanguardiek, Dadák, konstruktibismoak eta Futurismoak, mistifikazio guztiekin apurtu zuten, kulturalak, nazionalak, esentzialismoa... Artelan totalak totalitarismoa ekar dezake; motxilan Goetheren liburu bat daramazula trintxera batean hiltzeko baino ez du balio, esango zuten dadaistek. Kultura oldartu, Artea suntsitu.\nDuchamp: gustu ona da artearen areriorik handiena. Mugarik gabeko sormena, mozkortuta, eroa, espontaneoa, silaba eta hitzen musika absurdoa, dena desegin eta berregin gauero Zuricheko Cabaret Voltairen: Dadá. Fartsa erraldoi bat baino ez zen mendebaldeko kultura, Europan I. Gerra Mundialaren sarraskia odoltsua eragin zuena. Suntsitua izan behar zuen, zerotik hasteko, Artearen zerutar eskaileretan Faustoren ale bakar batek, hura editatzen jarraitu ahal izateko hil ziren milioi bat lagunek baino pisu gehiago zeukan eta (Marcus 2005).\nDespués de una época de locura y desgarramiento, gobernada por bandidos que habían destruido Europa, el arte debía sumarse a la higiénica labor de desmantelamiento, debía echar por tierra lo que quedaba de una civilización sangrienta, y despojar al individuo del revestimiento occidental que había hecho de él un cómplice de la barbarie. (...) El arte no tenía ningún valor, la vida era mucho más interesante. (Granés 2011, 43)\nErrusiar konstruktibistek 1917ko iraultzan bizi zuten gizarte eta izaki berri baten sortzeko aukera. Han hedatu zituzten beraien proposamenak eta esperimentazioa Leninek bizirik iraun zuen bitartean.\nMuseoak, liburutegiak eta era guztietako akademiak suntsitu. Futuristek garapen teknologiko berrietan ikusi zuten gizarte berri baten utopia: makinak, mugimendua, abiadura. Eta haietako batzuentzat, guda izan zitekeen kultura “birsortzeko” bidea. Luigi Russolok 1913an musikagintzan aplikatu zituen ideia futuristak, L'arte dei Rumori testu ospetsuan, hotsen artea:\nLa vida antigua fue toda silencio. En el siglo diecinueve, con la invención de las máquinas, nació el Ruido. Hoy, el Ruido triunfa y domina soberano sobre la sensibilidad de los hombres. (...) El arte musical buscó y obtuvo en primer lugar la pureza y la dulzura del sonido, luego amalgamó sonidos diferentes, preocupándose sin embargo de acariciar el oído con suaves armonías. Hoy el arte musical, complicándose paulatinamente, persigue amalgamar los sonidos más disonantes, más extraños y más ásperos para el oído. Nos acercamos así cada vez más al sonido-ruido. Esta evolución de la música es paralela al multiplicarse de las máquinas, que colaboran por todas partes con el hombre. (...) Nosotros los futuristas hemos amado todos profundamente las armonías de los grandes maestros y hemos gozado con ellas. Beethoven y Wagner nos han trastornado los nervios y el corazón durante muchos años. Ahora estamos saciados de ellas y disfrutamos mucho más combinando idealmente los ruidos de tren, de motores de explosión, de carrozas y de muchedumbres vociferantes, que volviendo a escuchar, por ejemplo, la "Heróica" o la "Pastoral". (...) Estamos pues seguros de que escogiendo, coordinando y dominando todos los ruidos, enriqueceremos a los hombres con una nueva voluptuosidad insospechada. Aunque la característica del ruido sea la de remitirnos brutalmente a la vida, el Arte de los ruidos no debe limitarse a una reproducción imitativa. Esta hallará su mayor facultad de emoción en el goce acústico en sí mismo, que la inspiración del artista sabrá extraer de los ruidos combinados.3\n1937. John Cagek Construction In Metal konposatzeari ekin zion: gameland-ak, metalezko xaflak, balazta diskoak... 1948an Pierre Shaefferrek musika konkretua sortu zuen, eta berehala Pierre Henryk bat egin zuen berarekin, gehi beste batzuek gerorago: Luc Ferrari, François Bernard Mâche edo Bernard Parmegiani. Ez dute pianoa jotzen, puskatu baino; orrazi edo lima bat, xaflak, malgukiak, industriaren hondakinak. 60ko hamarkada: La Monte Young, Fluxus taldean, John Cale eta Velvet Underground... Zarata, musika jarraitua, errepikapena (Kyrou 2006).\nEta beraien aztarnak. Krautrock mugimendua Alemanian 60ko hamarkadan, Karlheinz Stockhausen musikagilearen seme-alabak: Can, Neu!, Faust, Tangerine Dream edo Kraftwerk. Rocka eta tresna elektronikoak, gehi soinu ekialdetar eta afrikarrak; makinen soinuak, roboten dantzak. Ingalaterran 70ko hamarkadan, Throbbing Gristle edota Cabaret Voltaire: "industrial music for industrial people".\nEta hamarkada amaieran, eztanda: punka. Ingalaterran, Euskal Herrian... Zarata sinplea, hitz zorrotzak; kapitalismoaren krisia, ukazioa eta haustura, baimena ezta barkamena eskatu barik; basatia, bizkorra, zuzena, probokatzailea, berehalakoa, espontaneoa, existentziala; audientzia eta musikarien mugak deuseztatuz, Do It Yourself!\nMás que bolsas de basuras o camisetas rotas, los punks eran una mórbida erupción de Adorno y de ella provenía el diseño de los dibujos con que decoraban sus cuerpos. Igual que los cadáveres disecados de Adorno, más conscientemente preparados de lo que él había podido imaginar, estallaban con pruebas de vitalidad, es decir, decían lo que querían decir. Y al hacerlo daban la vuelta a la visión que de la vida moderna había tenido Adorno: éste no se había imaginado que los cadáveres pudieran saber lo que querían decir. (Marcus 2005, 84)\nII. Mundu Guda osteko langile klaseko subkultura musikalek - Teddy Boy, Mod, Rocker, Skinhead edo punka - kontraesan estrukturalak adieraziko zituzten. Artikulazio bikoitza burutuko zuten: gurasoen langile klaseko kultura, alde batetik, eta masa kultura, bestetik. Horrela, kontraesanak “magikoki” konponduko ziren plano sinbolikoan. Kultura burgesaren aurreko erresistentzia sinbolikoa izango zen, gazteei eguneroko espazioak eraikitzen lagunduz, non beraien autonomia, autoestimua, eta subjektibitatea garatzeko aukera ematen zen (Hall eta Jefferson 2006, Hebdige 2004).\nItsasoaren bestaldean, sound system izpiritua, Kingstonetik maletetan ekarrita, Bronxeko baztertutako kaletan mutazioa izango zuen: hip-hopa. Disko musikaren urte eroak ere baziren New Yorken: hedonismoa, gozamena eta ospe nahia.\nHuron lakuaren ertz kutsatuetan, Detroiten, automobil-industriaren zaraten artean, Juan Atkins, Kevin Sauderson eta Derrick May hirukote beltzaren eskutik soinu elektroniko berriak sortu ziren 80ko hamarkadaren erdialdean: tekno musika. Bigarren belaunaldi batek emango zion bultzakada: Carl Craig, Kenny Larkin, Richie Hawtin. Edota Mad Mike eta Jeff Mills Underground Resistance kolektiboan: zaratak, sisteman interferentziak sortzeko. Aldi berean eta harremanetan, Chicagon, disko musikaren hondarretatik house musika jaio zen, minimal iraultza erritmo-kaxa batean. Europatik zabalduko zen 80ko hamarkadaren amaieran rave eta free party festetan, hondakin industrialei une bateko bizitza emanez. Gune pirata batzuetan teknoa muturrera erradikalizatu zen, bere erritmo eta zaraten eskeletora: hardcore. Ondoren, Dj batzuek hip-hopeko breakbeats efektuak sartu zituzten hardcorean: breakbeat erritmoa jaio zen. 1991 eta 1994 bitartean breakbeat erritmoa jungle bihurtu zen, eta geroago, drum’n bass (Kyrou 2006).\nKlub kulturaren garapenarekin batera, Sarah Thorntonek (1995) determinazio estrukturalak – klasekoa - gainditzeko bidea ikusi zuen. Kultura jasoari eta Bourdieuren kapital kulturalari buelta emanez, kapital subkultural delakoak, estiloren bitartez, gazteei beraien gurasoen klase ezaugarrietatik ihes egiteko aukera emango zien, classlessness bezalako zerbait bilatuz. Kapital subkulturalak cool estatusa izango zen, berezko underground gustuak legitimatzean metatzen dena, mainstream gustuetatik diferentziatuz. Medioen eragina nabarmentzen da mekanismo hauetan (Muggleton 2010).\nErreprodukzio teknikoen garaiak artelanen auraren heriotza dakar, esan zuen Adornok (Adorno eta Horkheimer 1994) ezkortasun kultural batean murgilduta; jazz gorrotatzen zuen, “probablemente le habrían entrado náuseas la primera vez que oyó a Elvis Presley, y no hay duda de que habría considerado a los Sex Pistols como un retorno a la Kristallnacht si no hubiese tenido la suerte de morir en 1969” (Marcus 2005, 84). Benjaminek, aldiz, beste perspektiba bat apuntatu zuen, pertzepzio moduak, sensorium delakoan Modernitatearekin batera ematen diren aldaketak: “Dentro de grandes espacios históricos de tiempo se modifican, junto con toda la existencia de las colectividades humanas, el modo y manera de su percepción sensorial”, por lo que se trata entonces de “poner de manifiesto las transformaciones sociales que hallaron expresión en esos cambios de sensibilidad” (Benjamin 1989, 23-24).\nPara Benjamin la “experiencia” es ante todo una cuestión de “tradición”, es decir, aquello que permite restituir en el sensorium humano (tanto en el ámbito personal como en el colectivo) una “contra-historia” personal y colectiva dotada de sentido frente a las vivencias aisladas y atomizadas del presente capitalista.(Casanovas 2012, 23)\nIzan ere, artelan totalaren auraren heriotzarekin batera datorren sentsibilitate berria gerturatzekoarena da, artelanak erabili eta gozatzekoarena. Sentsibilitate berriak berdintasun eskaerak dakartza, bereizkuntza eta pribilegioen abolizioa. Eta dispertsioa, anizkun irudia eta collagea dira pertzepzio modu berrien dispositiboak. Sensorium berri honetan beste osagai garrantzitsu bat ere badago, Baudelairetik datorrena: jende artean, jendetzan, egotearen gozamena (Martin-Barbero 1993).\nZaratak tonalismoaren kontra, musika jasoaren kontra. Autonomia kulturala, musika eta kulturaren demokratizazioa; egunerako bizitzaren zarata-soinuak, zuk zeuk eginda. Zaratak, abiadura. Homologiarako parada: Kapitalaren errotazio abiaduraren bizkortzearekin batera, denbora sozialaren eta, hortaz, musikaren erritmoa ere azeleratu egin da. Musika industrialak, punkak eta elektronikak beraien garaiko zaratak (eta abiadura) hartzen dute oinarri.\nOrain zarata da esentzia (edo sasi-esentzia; esentzia ez sendoa, ez totala, zatikatua). Baina aldi berean zarata hauek soinu izan nahi dute, komunikatu nahi dute, beraien garaiko inkomunikazioa bada ere komunikatzen dutena. Eguneroko bizitzaren soinuak, berezkotasuna eta inprobisazioa. Gizarte industrialaren zarata-soinuak. Utopia eta distopia teknologikoak. Nazka eta amorruaren garrasia, edo ihesaldiak. Edota, subkulturen kasuan, langile klaseko gazteen kontraesan estrukturalen adierazpena. Zaratak soinua dakar.\n3. premisa: Kapitalismo bizkortua eta bere logika kultural postmodernoak, zatiketa, erabili eta botatzearena, produktu kulturalen hustuketa sustatzen dute. Hortaz, musikaren esanahi soziala eta sentsibilitate sentsoriala aldatzen dira.1970ko hamarkadako krisia eta gero – punk eztanda eragin zuena -, hurrengo hamarkadetan garatzen den kapitalismoaren fase berriak enpresa fordistak zatikatu egin zituen, azpikontratazioen bidez, irabazte-tasa handituz eta indar sindikala ahulduz aldi berean. Posfordismo eta Estatu Schumpeteriar Konpetitiboaren eredua inposatuko zen (Jessop 2008).\nMerkatu eta produktu uniformeak, masakoak, saturatuta agertu ziren, eta globalki merkatu segmentatuak eta produktu pertsonalizatuak garatuko ziren aurrerantzean. Produktuen zikloak ere azkartuko ziren, gero eta laburragoak izanik; azelerazio eta zatikatze prozesuetan sakonduz.Kapitalismoaren fase berri honen logika kulturala postmodernitatea izango da (Jameson 1995); azelerazioa eta zatiketa ere dauka oinarri. Logika honek dakarren sentzibilitatea abangoardiek (dadá edo situazionismoa) edo punkak berak, eta zer esanik ez hip-hopak edo elektronikak, garatu zuten: brikolagea, elementu diferenteen konbinazioa.\nIzan ere, postmodernitateak kritika kulturalek planteatutako hainbat idei, imaginario eta sentsibilitate jasotzen ditu. Bat izan ezik: abangoardiek merkantilizazio prozesuei egindako kritika, eta mugimendu kulturalen praxi popularra eta auto-eratua. Izan ere, fase neoliberal honetan logika komertzialaren barneratze prozesuak areagotu egiten dira kulturgintzako estadio guztietan, kultur eremuen independentzia eta erdi-autonomia kolokan jarriz (Bourdieu 2011).\nKapitalismo globalaren logika nagusitzen da: erosi, erabili, eta botatzearena. Kapitalaren errotazioaren azelerazioak, gehi diskurtso postmodernoaren erlatibismoak, dakarten sentsibilitateak (pix & mix) produktu kulturalen balio-galera eragiten du. Garraiobideek eta informazio eta komunikazio teknologiek izan duten garapenak prozesu hauek guztiak bultzatzen lagundu du. Musikagintzan eragin berezia izaten ari dira XXI. mendean. Izan ere, Internetak sakon aldatu ditu musika eskuratzeko modu sozialak, indibidualagoak bihurtuz, harreman sozial eta sare pertsonalik behar ez dutenak. Hau da, lehen musika eskuratze prozesuan harreman pertsonalak sortzen ziren: disko dendan, tabernetan, diskoak trukatu edo grabatzen zituzten lagunen artean... Askotan, musikaren inguruko talde sozialak sortuz, subkulturak edo neo-tribuak. Egungo teknologia berrien bitartez, egia da, elkartrukea egon badago, baina ez dauka harreman pertsonal zuzenek zeukaten intentsitate ezta dimentsio afektiborik.\nBeste garapen teknologiko batzuek zatiketa prozesuan eragin handia izan dute: spotify eta mp3 formatua dira egungo entzute modu nagusiak, batez ere gazteen artean (Andrés 2013, Fouce 2009). Horrela, diskoak zeukan narratiba eta diskurtsoa zatikatu egiten dira. Diskoak berak zituen beste elementu batzuk ere galtzen dira: portada, argazkiak, testua... Horiek guztiak musikatik haratago joatea ahalbideratzen zuten, taldea eta bere testuinguruaren berri emanez. Horren ordez, abestia da oinarrizko zelula musikala orain. Pasarte musikal isolatu eta heterogeneoak topatzen ditugu; Playlist batean kateatuak, edo Dj batek birrinduta.\nAbesti solteak. Eta entzutetsuak. Internet eskuragarri daukagun artxibo erraldoi bat bada ere, ematen du gero eta gehiago entzuten dela musika bera, ezaguna dena (Álvarez Monzoncillo eta Calvi 2015). Hau da, kanta klasikoak, edo beraien berregiteak (Reynolds 2013). Edo medioek bultzatzen dutenak (Álvarez Monzoncillo eta Calvi 2015). Elkarrekin kantatu daitezkeenak, jaietan edo jaialdietan (Del Amo 2014).\nUltrakonexioaren garaian, musika deskonektatuta agertzen zaigu: kanta solteak, beraien testuinguru orokorretik erauziak. Kapitalismoaren logikaz blai: hartu eta nahasi, erabili eta bota. Azelerazioa eta zatiketa honek, musikaren balio galera dakar, zarata totala bihurtu ei da? Dena den, aldi berean erabiltzeko modu hauek, eta abesti entzutetsuen garrantziak, konpartitzeko, sentsibilitate berritu baten berri ematen digu.\nSoinu totalak bere garaiko esentzia antzematen saiatu zen, gizarte aske eta berri baten amets heroikoa, iraultza askatzailea, aurrerapen lineala. Horren ostean, eta horren kontra ere bai, zaratek soinu totalaren amets gaiztoak salatu, eta eguneroko bizitzaren eta gizarte industrialaren soinuak hartu zituzten, artea eta bizitza uztartuz. Zarata-soinuak heroikoak ere baziren askotan, sentsibilitate berri bat antzematen zutenak, kulturaren demokratizazioarena. Izan ere, kontraesan estrukturalak adierazten zituzten, langile klaseko subkulturak kasu. Edo zarata-soinuak determinazio estrukturalak – klasekoa - gainditzeko bidea izan zitezkeen, kultura jasoari buelta emanez eta kapital subkulturala garatuz.\nZarata totalaren gaian ez dago heroismorik, ez dago eskaerarik. Musika erabili eta botatzeko zerbait da, kapitalismoaren logikaz blai. Benjaminek seinalatu zituen pertzepzio modu berrien dispositiboek - dispertsioa, anizkun irudia eta collagea - jarraitzen dute izaten, muturrera eramanda, azeleratuagoak eta zatikatuagoak. Baina garaiko sentsibilitateak Baudelaire eta Benjaminek nabarmendu zuten beste elementu bat mantentzen du: jende artean egotearen gozamena. Hori da egungo sensorium honek dakarren ezaugarririk nabarmena: soinua, zarata bihurtuta, sozialidaderako bide bat da batez ere. Abesti soltez eta deskonektatuez osatutako zarataren artean, kanta famatuek, ezagunek, (bir)konektatzeko parada ematen dute, elkarrekin abesteko, elkarrekin egoteko.\nAusArt Journal for Research in Art. 3 (2015), 2, pp. 173-187\nD O I: 10.13 87/a u s a r t .15 9 5 4


zauden Slingo jokoak fan bat dira, funtsean, zirrikitu eta bingo-konbinazio bat bada, Orduz Big Money Slingo Bonus da, behin betiko saiatu merezi. Ez dago inor, baina 6 kokapenak non Joko honetan jolastu ahal izango duzu. Zure jaso zure aukera jokoa hasi aurretik aukera dezakezu. Slingo honen potentzial irabazi izugarria da non irabazi ireki dezakezu bat £ 250.000 Jackpot. Ordena hau irabazteko £ 250.000 Jackpot, lerroen gehienezko kopurua bete ahalik eta azkarren behar duzu. It diseinatu da eta IWG jokoen software garatzaileek garatu eta benetan harrigarria lan batzuk egin dituzte grafiko eta jokatzeko.\nPlay Big Money Slingo eta irabazi £ 250.000 Jackpot\nSlingo Hau besterik mota bat. Just jokoaren hasieran, ematen zaie aukera bat, sei kokapenak jolastu artean aukeratu. kokapenak honakoak dira Jokers Hamlet, Golden eremuak, Royal Forest, kontrabandisten kala, Diamond Peak eta Lucky Gulch. kokapenak horietako bakoitzak ezberdinak kostu hori Joker en Hamlet 50p gisa baxua gisa hasten da eta £ 15 iristen Lucky Gulch aldeko ditu. kokapenak horietako bakoitzaren Jokatzeko bera da. Alde bakarra du diru saria eta jokoa interfazea da. Badago aukera bat, bat hartzen duzu £ 250.000 jackpot Joko honen amaieran.\nBig Money Slingo Bonus jokatzeko\nJoko hau harrigarria jokatzeko oso erraza da. Bezain laster hasten da, emango zaie 6 lekuak aukerak jolastu nahi al duzu. Ondoren, sei aukeretako bat hautatu duzu, zu pantailara eraman beharko. Apustu bakoitzak ematen dizu 6 bira eta besterik ez duzu lerro kopurua gehienez egiteko. Orain duzu Irteeran botoia eta gehienez sakatu 4 Jokers zure taula batean erakutsiko da. spin bakoitzak bai agertuko dira zenbaki bat edo free spin. Hori jokatzeko hasieran gehitu ziren sortako kutxa hori hartuko du, eta ezin izango duzu haiek markatzeko off taulan. Lerro bakoitzak cash zenbatekoa line direla lehian by duzula irabazi ahal erakutsiz bere burua gezi bat izango dute. gisa gisa handiak irabazi ahal izango duzu £ 250.000 jackpot Lerro hauen akabera.\nSlingo batzuk benetan harrigarria arauak eta grafiko oso erakargarriak ditu. Hau da, jakina erraldoi batekin Zaleak zoratzen a £ 250.000 jackpot eta jokatzeko erraza. Ez zaude ziur fun asko izatea hau jotzen zauden bingo edo zirrikitu fan bat bada.


Osteochondrosis de trápaga - Artrovex\nTratamendua disc endekapenezko gaixotasun trápaga.\nOsteochondrosis (hezur - osteon, kartilagoa chondros, gr.)– da endekapenezko aldaketen cartilaginous ehun intervertebral disc hasten diren elikadura-nahasteak, ahuldu prozesu metaboliko eta ekar zahartze eta ehunen suntsiketa diskoa kartilagoa eta intervertebral artikulazioetan.\nDiagnostikoa eta tratamendua trápaga osteochondrosis prozesu konplexua da, hau geroztik bizkarrezurra da gehien mobile, eta muskuluak laguntzeko orno, ahulenak eta zaila ariketa. Beste zailtasun datza, hain zuzen, giltza trápaga kontrastea corsets eta benda beste leku batzuetan zure bizkarrezurra higadura zaila da nahikoa, bezala, ezin da azpian ezkutatuta arropa.\nZer eragiten baxua bizkarreko mina\nArrazoiak disc endekapenezko gaixotasun trápaga anitza – tik herentziazko joera etengabeko handiko kargak. Mundu modernoaren osteochondrosis nabarmen gazteagoa, bere sintomak agertzen hasten pertsonak 20 urte, eta, batzuetan, gazteagoa.\nNagusia gaixotasunen arrazoiak honako hauek dira:\nGainkarga estatikoa denean pertsona behartuta dago egiteko denbora epe luze bat izan uniforme posizioa. Iraunkorra eserlekua ordenagailuan aulki edo auto bat gidatzen ari da eta bat-kausa nagusiak disc endekapenezko gaixotasun, barne trápaga;\nDinamikoa gainkarga, bat-bateko mugimenduak, txandaka, gaizki kalkulatu kargak zehar kirol. Maiz aldaketak gorputzaren posizioa, altxatzeko eta mugitzen karga astunak;\nOkerra jarrera, berriz, Mahai batean eserita edo zutik jantzita, motxila bat sorbalda;\nDisc lesioak, iraunkorra myositis de trápaga muskuluak.\nArrazoi nagusiak gaixotasuna gehitu dira faktore osagarriak, hala nola, hipotermia, eragina zenbait substantzia kimiko aire eta janaria, porrota dieta eta gainerako, gehiegizko pisua, joera genetikoa,venous patologia artikulazioetan, hormonal hausten. Faktore horiek guztiak beraiek nekez bihurtu kausa bat artrosia, baina konbinatuta arrazoi nagusia, handitu dute arriskuan bere agerraldia.\nNola aitortu gaixotasuna\nSeinaleak osteochondrosis de trápaga, beraz, begi-bistakoa da, edozein pertsona izango da erraz aitortu gai izango da:\nZailtasunak aurkitu duzunean, saiatu zure burua buelta. Arabera kokapena eta intentsitatea urratzen, biraketa angelua desberdinak izan daitezke, eta, batzuetan, pertsona bat erabat ezin piztu zure burua, eta, batzuetan sentitu nuen txikiak bakarrik mina;\nLepoko muskuluak dira etengabeko tentsioa, hau hasten minik osoa sorbalda girdle. Edozein saiakera altxa zure sorbaldak erlaxatu eta zure lepoko muskuluak lagunduta mina;\nOndoeza esku-tarte batetik sorbalda eskumuturra. Numbness bidez zabaltzen kanpoaldeko zati eskuak eta izan daiteke, beraz, sendoa behar dugu gehiago luzatu zure eskua;\nPunta zorrotz mina, lagunduta tingling;\nNahiz eta apur bat presioa sorbalda edo besoa handitzen mina. Akutua etapa mina izan daiteke beraz, indartsu gizona dirudi gehiegi heavy, nahiz eta gainean draped sorbaldak armarria;\nBat-batean edozein mugimendu, doministikuak, eztula, burua jiratuta, batez ere, osasuntsu alde lepoa, mina okerragoa da.\nHau da, gehien simple seinaleak artrosia duten ikus daiteke, eta aitortu edozein gizon bakar-bakarrik.\nIzan ere, sintomak osteochondrosis de trápaga orno askotarikoa. Horietako batzuk dira, beraz, antzeko sintomak gaixotasun kardiobaskularrak sistema eta disc endekapenezko gaixotasun toraxeko orno bereizten duten horiek bakarrik izan daiteke espezialista:\nBatzuetan gaixoaren sentitu ahal izango numbness beheko gorputz-adarretan, eta horrek mugatzen mugikortasuna;\nNoiz konprimituta orno arteria gerta daiteke migrainak, zein dira lotutako debeku odol hornitzeko ehunen garunean. Batera garapen gehiago osteochondrosis buruko minak bihurtu ahal izango iraunkorra;\nIzaera buruko mina oso ezberdinak izan daitezke, baina gehienetan gertatzen dira occipital parte, eta mugitu temporal-parietal parte. Noiz okertuz eta inflexio burua, mina areagotu egin da, eta noiz ere kontzientzia;\nBatzuetan ez dira sakatuz, iraupen luzeko mina bihotz eskualdean.\nHoriek guztiek, sintomak ez dira zehatzak eta ezaugarria bakarrik trápaga for disc endekapenezko gaixotasuna da, beraz, behar bezala zehaztu kokapena patologia bakarrik izan daiteke espezialista. Ikastaroa diagnostikoak erabiltzen dira instrumental metodoak:\nHoriek eta beste teknika baimendu medikuak behar bezala zehaztu zein vertebra kaltetutako da, non bat lokalizatuta patologia, eta jarraiki intentsitatea arazoak eta esleitzeko egokia tratamendua.\nNola tratatzen osteochondrosis de trápaga bizkarrezurra bakarra identifikatu ahal izango mediku bat. Auto-medikazioa, kasu gehienetan, ez du ekarriko nahi den emaitza, eta hori areagotzen arazoa.\nTratamendu ostean osatzen dute, bi fasetan:\nDroga terapia, hau da, arintzeko hantura eta mina kentzeko. Ezinbestekoa drogak – NSAIDs eta mina relievers hartu daitezke ahoz eta administratzen ahal intramuscularly. Bigarren ibilbidea administrazio hobe da, zeren droga egintza azkarrago eta ez du eraginik digestio-traktuan. Ospitalean gaixoak aurrera eraman ahal izango du prozedura elektroforesi, eta horrek laguntzen du, azkar sartze osagai aktibo gunean hantura;\nFisioterapia, zein hasten eduki kendu ondoren hantura eta mina murrizteko.\nNagusia physiotherapeutic tratamendu metodoak trápaga-disc endekapenezko gaixotasun honako hauek dira:\nMasaje, eta horrek bakarra izan behar du batek egin espezialista. Ez fidatu Amateurrak, edozein okerraren presio edo bat-bateko mugimendua areagotu daiteke arazoa. Eragina hobetzeko, ordez ohiko masaje olioak erabili ahal izango duzu antiinflamatorioak eta analgesikoak pomada, osagai aktibo zein masaje errazago barneratzeko azalaren bidez, hesi eta eragin zuzena dute hantura eta mina. Gutxieneko kopurua saioak da 10, beharrezkoa bada, handitu egin daiteke;\nElektroforesi erabilera antiinflamatorioak eta analgesikoak drogak;\nUHF, laser terapia, tratamendua eremu magnetikoak.\nHoriek guztiak prozedura egin daiteke ospitale batean, eta horietako batzuk etxean erabilera bereziak gailu eramangarriak:\nFisioterapia, osatua bereziki hautatutako multzo ariketak. Ariketa bat erabiltzen du hainbat ekipo, klaseak ospatu behar gainbegiratuta espezialista. Metodo eraginkorra tratamendu disc endekapenezko gaixotasun trápaga ariketak zurezko panel, hornituta higigarri heldulekuak bi maila desberdinak erabiliz, begizta bat Glisson. Ez behar duzu horiek egiteko ariketak, bere kabuz, edozein arduragabekeria mugimendua ekar dezake degradazioa;\nErabili berezia kinesiology zinta hori da itsatsita ikastaroa muskulu-zuntz arloan mina. Zuen karga batzuk hartu bere burua, eta horrek nabarmen bizkortu berreskuratzeko prozesua orno, mina gutxitzen;\nIkastaroa tratamendua eta gehiago prebentzioa adituek gomendatzen erabiliz berezi bat lepoan lepokoak, adibidez, pneumatikoen Lubaki. Produktu horiek bere gain karga batzuk, gihar tentsioa arintzeko, azkartzeko berreskuratzeko prozesua. Nor da etengabe monotonoa jarrera, besteak beste, lepoko bat gomendatzen da higadura egunero 1⁄2 - 1 ordu ordena lepoko muskuluak atseden.\nNola zeure burua laguntzeko\nOndoren gaixotasunaren gaixoen dira askotan geure buruari galdetu galdera zer egin behar duten saihesteko errepikatze edo areagotzen gaixotasuna.\nNagusia gomendioak hauek dira:\nBeharrezkoa da jokabide zuzena bizimodua – Ibiliak, berriz, lanean etengabe erdiestea fisiko 5 minutu;\nKonstante bat estatiko egoera beharrezkoa da aldian-aldian aldatu pose eta ziurtatu gutxienez 1 denbora egun bakoitzeko bat janztea lepoan giltza erliebe lepoko muskuluak eta gainerako;\n1-2 aldiz urtero bisita bat masseur egitea atera prophylactic;\nKirol. Onena kirola deskargatzea eta muskuluak indartzeko – igeriketa;\nLehen seinaleak trápaga osteochondrosis, beharrezkoa da harremanetan medikua nor izango da egin azterketa eta prescribe tratamendu egokia.


Bikote osoenaren bila | Kirola | Berria\nBikote osoenaren bila\nHerri kiroletako Binakako Txapelketa antolatu dute. Harri jasotzean, aizkoran, txinga eroatean, ingude altxatzean eta trontzan lehiatuko dira\nHerri kiroletako Binakako Txapelketan ariko diren kirolariak, atzo, aurkezpenean. BASQUE SPORTS Tamaina handiagoan ikusi\nHerri kirolei bultzada emateko asmoz sortu zuten Basque Sports enpresa. Iazko azaroan, aizkorako Larrakoetxea Saria antolatu zuen, Loiun (Bizkaia), eta bertan Aitzol Atutxa, Iker Vicente eta Xabier Orbegozo Arria V.a aritu ziren. Ordukoari segida emateko asmoz, Basque Sportsek beste lehiaketa bat antolatu du. 5 Kirol izena du, eta berritzailea da, aizkolari batek eta harri jasotzaile batek osatutako lau bikotek neurtuko baitituzte indarrak bost kiroletan: aizkoran, harri jasotzean, txinga eroatean, ingude altxatzean eta trontzan. Inoiz ez da halakorik egin.\nMikel Larrañaga-Xabier Peña, Arria V.a-Xabier Eizmendi, Atutxa II.a-Inhar Urruzuno eta Xabier Zaldua-Jexus Mari Iruretagoiena Izeta III.a: horra lehian ariko diren lau bikoteak. Egin beharreko lana, berriz, hau izango da: 100 kiloko kopa bat ehun aldiz altxatu; 45 ontzako hamabi enbor moztu; txanda librean, 50 kiloko txinga banarekin hamabi plaza egin; txanda librean, hemezortzi kiloko ingudea 150 aldiz altxatu; eta, biek batera, 45 ontzako enbor bati hamar mozketa egin.\nLarrañaga-Peñak eta Arria V.a-Eizmendik jokatuko dute lehen finalerdia, apirilaren 6an, Maruri Jataben (Bizkaia), eta Atutxa II.a-Urruzunok eta Zaldua-Izeta III.a-k bigarrena, astebete geroago, Gatikan (Bizkaia). Finala, berriz, maiatzaren 1ean izango da, Bilbon, Bizkaia pilotalekuan. Saio guztiak 12:00etan hasiko dira. Bikote irabazleak txapel bana eta 1.200 euro jasoko ditu. Sarrerak salgai daude jada www.basquesports.eus webgunean.


Ingude altxatzea - herrikirolak\nIngude altxatzea, burdinazko ingude bat, altuera jakin batera halik eta aldi gehinetan altxatzean datza kirol hau. Beste herri kirol modalitate gehienetan gertatzen den antzera lanbide batean du jatorria, burdin lanketan. Hau da, burdinoletan erabiltzen zen ingudea da altxa behar den elementua. Lanbide honetan ingudea altxatzea ez da aurrera eramaten den jardun bat, baina euskaldunak beti izan dira apustu zale eta erronka zale, beraz, burdinola inguruetan sortutako desafioetatik datorkigu kirol hau.\nLehiaketetan erabiltzen den ingudea ez da benetakoa, lehiarako eraldatutako ingude bat da. T itxurako burdinazko pieza honek hiru mutur ditu: bi helduleku eta punta. Puntatik oinarrira 32 cm ditu eta zabalera 60 cm.\nHeldulekuak lauak izaten dira, eta gutxienez 16 cm izan behar dituzte. 18 Kg izaten ditu gizonezkoen txapelketetan eta 10 kg emakumezkoetan.\nOinarria goiko txaparekiko paralelo egon behar du, eta elorriondo egurrezko laukizuzen trinko bat izaten da, altzairuzko txapa batez estalia.\nGoiko xafla, bisera deitua, txapa laukizuzena izaten da. Zutoin batean sostengatzen da atze aldean, eta bisera kokatzen den altuera erregulatu daiteke. Froga hasi aurretik, epaileek kirolaria neurtu, eta goiko txapa, buru gainetik 30 cm-ra kokatzen dute.\nEkitaldia 1,50 minututakoa da, gizonen zein emakumeen txapelketetan. Altxaldia baliozkotzat jotzeko, ingudeak bai oinarria, bai goiko xafla jo beharko ditu. Altxaldia ontzat goiko xafla jo ondoren emango da.\nKirol azkarra eta bizia da, ia segundoro jasoaldi bat egiten baita; marka onenak 1,5 minututan 90 jasoalditik gorakoa dira eta. Adituek diotenez, altuera txikiagoa duten kirolariek abantaila dute. Gorputz osoaren mugimendua ongi koordinatzea oso garrantzitsua da, gerria zuzen edukiz eta besoak erabiliz azken momentuan. Erritmo bat hartzea komeni da, eta inportantea izaten da ingudeak oinarrian kolpatzean egiten duen bote txiki hori gorantz indarra egiteko aprobetxatzea .\nINGUDE ALTXATZEAREN ARAUDIA


‘Sorotan bele gogoan’ kontzertua Larrabetzun\nHemen zaude -> Berriak / Sorotan Bele Gogoan Kontzertua Larrabetzun\nGorka Sarriegi eta Urbil Artola taldekide ohiek sortutako musika ikuskizuna Larrabetzuko Andres Isasi Musikalia Elkartearekin batera taularatuko dute.\nPandemiagatik bertan behera geratu zen zita berreskuratu dute Larrabetzun, maiatzaren 23an izango da. Aldez aurretik erositako sarrerek hitzordu berri honetarako ere balio dutela argitu du antolakuntzak; hain justu 17:00etako emanaldirako. 19:00tan bigarren emanaldi bat izango baita.\nBide batez, Sorotan Bele Gogoan egitasmoaren funtsa zein den gogorarazi dute: Egitasmoaren funtsa zera da: Euskal Herriko Musika Bandek taldearen abestirik berezienak berreskuratu eta jotzea Sarriegi nahiz Artolarekin batera. Lanak errazteko, Xabier Zabala zuzendariak idatzi ditu bandentzako egokitutako partiturak.


Gun Tatuajeak diseinatzeko gizon eta emakumeen ideia - Tatuajeak Art Ideas\nGun Tatuajeak diseinatzeko gizonen eta emakumeen ideia\n1. Tatuaje grisa beheko besoetan tinta grisarekin diseinatzen da\nGizonek Love Gun tatuatua eskuko besoaren behealdean. Honek gizonezko izaera ematen du\n2. Gun Tatuaje beheko besoek itxura ona ematen die gizonari\nGizonek maite dute Gun Tatuaje beheko besoan, tinta marroi baten diseinua; Horrek gizonezkoen izaera dakar\n3. Pistola Tattoo besoan itxura harrigarria dakar\nGizon marroiak Tatuaje Gunea maite dute besoan; Tatuaje-diseinu hau harrigarri eta ederra da\n4. Gun Tatuaje beheko besoek itxura ona ematen die gizonari\nGizonek maite dute Gun Tatuaje beheko besoetan, tinta beltzaren diseinuarekin; Horrek gizonezkoen izaera dakar\n5. Gun Tatuaje besoetan tinta beltzeko diseinuarekin, gizon xarmagarria agertzen da\nGizonak Gun Tattoo maite dute beren besoaren tinta beltzarekin; tatuaje-diseinu honek itxura argia ematen die\n6. Gun Tattoo tinta tintazko tatuaje bat egin gizon itxura dotorea\nMan maite du Gun Tattoo tinta urdinaren diseinua luzatuz. Hau itxura dotorea ematen du\n7. Pistola tatuajeak besoetan egiten du itxura\nBrown gizonen maitasuna Gun Tatuaje maite dute; Tatuaje marroi koloreko tinta baten diseinuan, larruazalaren kolorea ondo moldatzen da\n8. Tinta beltzak tinta beltzaren diseinurako gizonezkoak dira\nDotorea eta classy itxura duten gizonek Gun Tattoo tinta beltzaren diseinura joango dira\n9. Cool Gun Tattoo diseinatzeko neska izterretik ideia\nLarruazal distiratsua duten emakumeek izterrean Gun Tattooaren diseinu hau erakargarriagoa eta erakargarria bihurtuko dute\n10. Pistola Tatuaje bizkarreko sabelaldea dama begiratzen liluratzen\nLadies egingo Gun Tatuaje bat bizkarrean sabelaldea. Horrek itxura erakargarria ematen die publikoari\n11. Tatuaje beltzak tinta beltzarekin duen tatuajeak gizon dotore itxura ematen du\nBrown gizonen tinta beltzaren diseinua Tatuaje pistola beheko besoan; Tatuaje-diseinu hau cute eta xarmagarria da\n12. Gun Tatuaje diseinua beren alboko sabelean neska erakargarri eta ederra egingo du\nLarruazal distiratsua duten emakumeek Gun Tattooaren diseinua egingo dute beren sabelean, haiek liluragarriagoak, erakargarriak eta ederrak egiteko\n13. Marroi diseinu marroi gizon Tattoo itxura erakargarria itxura\nErakargarri nahi duten gizonek Gun Tattoo maite dute diseinu marroi hau\n14. Gun Tattoo alboko izterrean neska itxura erakargarria ematen die\nNeska, batez ere galtza laburrak eta gona laburrak jantzita, Gun Tatuatuaren alde agertuko dira gizonezkoentzat erakargarriak izateko.\n15. Pistola tatuajeak besoetan egiten du itxura\nBrown gizonen maitasuna Gun Tatuaje maite dute; tinta marroiaren diseinu tatuaje hau larruazaleko koloreekin bat datoz, cute horiek egiteko\n16. Gun Tattoo goiko aldean aldakak itxura feminista bat dakar\nNeska eder Tatuaje Gunean goiko aldean aldakak bezala. Tatuaje diseinu hau erakargarria da.\n17. Oinarrizko Tattoo Gun itxura dotorea dakar\nGizonak Estilistak Tattooaren gainean jartzen dira oinez, erakargarriak izateko\n18. Gun Tattoo atzealdean gizona itxura dotorea egiten du\nGizonak Gun Tattoo doa atzean, itxura dotorea eta dotorea ematen die\n19. Cool Gun Tattoo tinta Boys ideia\nAzala marroia duten neska batek lore tintazko diseinua Gun Tatuaje maite egingo dute beren aldaketen gainetik; Tatuaje-diseinu honek sexy eta erakargarriak dira\n20. Gun Tatuaje izterrean gizon itxura ederra egiten du\nGizonak maite dute Gun Tattoo izterrean; tatuaje-diseinu honek itxura erakargarria bihurtzen du\n21. Pistola Tattoo oinez itxura dotorea ekartzen du\nGizonek maite dute Gun Tattoo euren oinetan tinta beltzaren diseinuarekin; Diseinu hau gloriosa eta artful itxura ematen die\n22. Pistola tatuaje alde sabela gizon bat itxura cool\nGizonek maite dute Gun Tattoo alboko sabelean; Tatuaje-diseinu hau harrigarri bihurtzen dute\n23. Pistoi Tatuaje marroi tintazko beheko besoarekin diseinatzen dute\nGizonak maite dute Gun Tatuaje beheko besoan. Honek gizonezko izaera ematen du\n24. Gun Tattoo goiko aldaketan feminista itxura bat dakar\nNeska goi gerriko ederreko Tattoo ederra gustatzen zait. Tatuaje diseinu hau erakargarria da.\nmoon tatuajeakcat tatuajeakbeso tatuajeakrip tattooslore tatuajeakhenna tatuajediamante tatuajeeguzki tatuajeakelefante tatuajetximeleta tatuajeakmanga tatuajeakcute tatuajeakolagarroa tatuajeneskentzat tatuajeakOrkatila tatuajeakarrow tatuajetatuaje infinituatatuaje gurutzatuakmaite tatuajeaktatuajeak gizonentzatonena lagun tatuajeakiparrorratza tatuajeTatuaje geometrikoakbularrean tatuajeakakuarela tatuajebikote tatuajeakhegazti tatuajeakLotus lore tatuajetatuaje ideiakaingura tatuajeakoinez tatuajeakkoroa tatuajeakzodiako zeinu tatuajeaklehoien tatuajeakarreba tatuajeakigo tatuajeakarrano tatuajeaklepoko tatuajeakatzera tatuajeakmehndi diseinuaLuma Tattookoi fish tattoomusika tatuajeakcherry blossom tatuajebegi tatuajeeskuko tatuajeakscorpion tatuajeaingeru tatuajeakBihotz tatuajeaktatuaje tribalak


PSR B1257+12 - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPSR B1257+12, PSR 1257+12 bezala ere laburtua, Virgo konstelazioan dagoen pultsar bat da. Lurretik 980 argi-urteko distantziara dago. Aleksander Wolszczan poloniar astronomoak aurkitu zuen 1990ean Areciboko irratiteleskopioa erabiliz. Milisegundoko pultsar bat da, neutroi izar moduko bat, eta pultsazio periodoan anomaliak zituelako aurkitua izan zen, ikertzaileak pultsu ez erregular horien jatorria bilatzera eraman zituena. Izarrak 6,22 milisegundoko errotazio periodoa du.\nPSR B1257+12 sistemaren irudikapen artistikoa.\nIgoera zuzena 13h00m01s\nDeklinazioa +12° 40' 57"\nItxurazko magnitudea (V) ?\nMota espektrala neutroizko izarra\nU−B kolore indizea ?\nB−V kolore indizea ?\nAldakor mota Pulsar\nMasa 1.5 inguru M☉\nErradioa ~0.00002 R☉\nArgitasuna ? L☉\nErrotazioa 0.006219 s\nAdina 3 × 109  urte\n1.4 Balizko asteroide objektua (PSR B1257+12 D)\n1992an, Areciboko behatokian, Aleksander Wolszczan eta Dale Fraillek pultsarrak bere inguruan orbitatzen ari ziren bi planeta zituela aurkitu zuten. Hauek izan ziren pultsar bat orbitatzen zuten aurkitutako lehen exoplanetak. Aurkikuntzak planetak soilik sekuentzia nagusiko izarrak orbitatzen aurkitzea espero zuten astronomo ugari harritu zituen. Baina ziurgabetasunak inguratu zuen sistema, baina lehenago PSR 1829-10 pultsarraren inguruan orbitatzen aurkitutako planeta baten ustezko aurkikuntza kalkuluetan eginiko akatsen ondorioz baztertu behar izan baitzen. Beranduago, beste planeta bat gehiago aurkitu zen. Gainera, sistema honek asteroide gerriko bat edo Kuiper gerriko bat izan dezakeela detektatu da.\nPSR B1257+12ko planetak\nUste denez, planetak garai batean Jupiter bezalako gasezko erraldoien nukleo harritsuak izan daitezke, edo supernoba baten hondakinen ondorioz sortutako bigarren planeta eraketa baten ondorioa. Supernobaren aurreko izarraren planeten hondakinak izanez gero, nukleo harritsu erraldoidun gasezko erraldoiak izango lirateke, horien atmosferak supernobaren talka uhinak ezabatuko zituztenak.\nA, B eta C planetak.\nPSR B1257+12ko planetak Atik Dra izendatzen dira pultsarrerako duten bataz besteko distantziaren arabera, ohiko izarren inguruan orbitatzen duten planeten kasuan ez bezala, zeintzuk aurkitutako lehen planetaren arabera izendatzen diren.\nPSR B1257+12 AAldatu\nPSR B1257+12 A barnealderen dagoen planeta da, eta pultsarrarekiko 0,19 unitate astronomikoko distantziara dago, bataz beste 25 eguneko orbita periodoarekin. 1997an planeta hau eguzki haizeak eratu zuela esan zen, baina hipotesi hau gezurtatua izan da. Gutxi gora-behera Lurra baino bi aldiz masiboagoa da, egundaino aurkitutakoen artean masarik gutxien duenetako bat delarik.\nPSR B1257+12 BAldatu\nPSR B1257+12 B bigarrena da pultsarrarekiko distantzia orbitalari dagokionez, bataz beste 0,36 unitate astronomikoko distantziara dagoelarik eta 66 eguneko orbita periodoarekin. Planeta hau Lurra baino lau bider baino masiboagoa da. B eta C planetak elkarrengandik gertu daudenez, perturbazio neurgarriak eragiten dituzte bakoitzaren orbitetan. Espero zen bezala, perturbazioak planetak benetakoak zirela baieztatuz aurkitu ziren. Bi planeten masa zehatzak, euren inklinazioak bezala, planeta bakoitzak bestearekin dituen interferentziak kalkulatuz neurtuak izan ziren.\nPSR B1257+12 CAldatu\nPSR B1257+12 C hirugarren planeta da pultsarrarekiko distantzia orbitalaren arabera, bataz beste 0,46 unitate astronomikoko distantziara dagoelarik eta 98 eguneko orbita periodoarekin. Lurra baino ia lau aldiz masiboagoa da.\nBalizko asteroide objektua (PSR B1257+12 D)Aldatu\nPultsarretik 2,6 unitate astronomikoko distantziara dagoen eta 3,5 urteko orbita periodoa duen asteroide motako objektu baten existentzia susmatzen da. Objektua hain txikia da ez dagoela planetatzat hartzerik, baina beste izar batean aurkitutako gure Eguzki sistemako Kuiper gerrikoko objektuen antzeko lehen kometa edo asteroidea da. Litekeena da objektu hau pultsarraren inguruan dauden objektu txikiz osatutako gerriko bateko kiderik handiena izatea. Bere gehienezko masa 0,2 Plutoikoa da (0,0004 Lurrekoa), eta bere bataz besteko diametroa 1000 kilometrokoa da. Alabaina, objektu honen existentzia ez da baieztatu.\n↑ a b Konacki, M., Wolszczan, A.. (2003). «Masses and Orbital Inclinations of Planets in the PSR B1257+12 System» The Astrophysical Journal 591 (2): L147–L150. doi:10.1086/377093. Bibcode: 2003ApJ...591L.147K..


Azken bost urteotan, ez da gorabeherarik izan euskararen kale-erabilera orokorrean – Gazteon KZ\nSoziolinguistika Klusterrak bost urtean behin egiten duen ‘Hizkuntzen erabileraren kale neurketa’ ikerlanaren emaitzak argitaratu ditu asteazken honetan, eta, ondorio orokor gisa, azken bost urteotan ez da gorabeherarik izan euskararen kale erabilera orokorrean. Soziolinguistika Klusterreko Olatz Altunak (ikerketaren zuzendaria) eta Maialen Iñarrak (landa lanaren arduraduna) aurkeztu dituzte neurketaren emaitza nagusiak Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Ibaetako campusean, Donostian.\nEuskararen lurralde osoko kaleetan 600.000 pertsona baino gehiago eta 200.000 elkarrizketa baino gehiago behatuz egin zen neurketa 2021eko iraila eta urrian. Emaitzei dagokienez, behatutako zortzi pertsonatik bat ari zen euskaraz (%12,6). Datu orokor hori 2016ko kale neurketan behatutakoaren berdina da, eta 1989tik 2021era euskararen kale erabilera %1,8 puntu hazi da. 2006an neurtu zen erabilera mailarik altuena (%13,7), eta hurrengo hamar urteetan (2006-2016) beherakada jaso ostean, azken bosturtekoan egonkor mantendu da.\nIpar Euskal Herrian euskararen erabilerak beherantz jarraitzen du, eta beste lurraldeetan gorabeherak daude. Hiru multzotan sailkatu dituzte euskararen erabilera mailari dagokionez: Gipuzkoan hitz egiten da gehien (%31); jarraian Bizkaia dago, %9ko erabilerarekin; eta %5-6 inguruko erabilera maila dago Araban, Nafarroa Garaian eta Ipar Euskal Herrian. Eremurik euskaldunenean (herritarren %75-100 euskararen ezagutza duen eremuan), behera egin du euskararen kale erabilerak azken bost urteetan.\nHego Euskal Herriko gainerako eremuetan igo egin da euskararen kale erabilera 1993tik hona. Azken bost urteetan, haurren erabilerak gora egin du. 1989tik aurrera, euskararen kale erabilerak gora egin du adin tarte guztietan, adinekoen salbuespenarekin. Horrela, euskararen kale erabilera altuenetik txikienera hau da adin taldeen hurrenkera: haurrak, gazteak, helduak eta adinekoak. Halaber, zenbat eta gazteago, orduan eta gehiago gailentzen zaio emakumezkoen euskararen kale erabilera gizonezkoenari, eta portaera hori aurreko edizioetan ere behatu da.\nAdinekoen kasuan, gizonezkoek emakumezkoek baino gehiago darabilte euskara. Haurrak eta nagusiak batera daudenean euskararen erabilera altuagoa da, bereizita daudenean baino, eta nagusien erabilera bikoiztea edo hirukoiztea dakar haurrak solaskide izateak, lurralde guztietan. Hiriburuetan altuagoa da beste hizkuntzen erabilera Euskal Herri osoan baino. Donostian, euskararen kale erabilera %15,3koa da, eta gainerako hiriburuetan %2,5-4 artean dago.\nHiriburuen hurrenkeran Gasteiz bigarren postuan kokatu dela nabarmendu dute, Araba erabilera baxuena duen lurraldea dela gogoraraziz. Gasteizen eta Bilboren kasuan, euskara, gaztelania edo frantsesa ez diren beste hizkuntzen kaleko erabilera azpimarratu dute, %4-5ekoa baita.\nBestalde, Soziolinguistika Klusterrak antolatzen duen Euskal Soziolinguistika Jardunaldia ‘Hizkuntzen erabileraren kale neurketa’-ren emaitzak aztertzeko topagunea izango da aurten. Bilbon izango da, ekainaren 22an, EHUren Bizkaia Aretoan. Ikerlari, teknikari, ikasle, arduradun politiko eta euskaltzale aktiboek elkarrekin ezagutzak eta hausnarketak partekatzeko baliatuko da.\nHurrengo egunetan emango dute xehetasun guztien berri, eta bertan izena emateko aukera zabalduko da. Bestalde, uda honetan, nazioarteko hainbat gunetan aurkeztuko dira kale neurketaren emaitzak: batetik, mundu mailako soziolinguistika ikerlarien bilgune handienean (Ganteko Sociolinguistics Symposium 24, uztailaren 13tik 16ra); bestetik, hizkuntza gutxituen eta indigenen nazioarteko biltzar batean (III International Conference on Revitalization of Indigenous and Minoritized Languages, Girona/Perpinyan, irailaren 13tik 16ra).\n← ‘#badon’ proiektua, Korrika-AEK kultur sorkuntzarako bekaren irabazle\n“Antzezmetraia” eta “Espazioa” diziplina arteko proiektuak garatuko dira TopAraba egitasmoan →


Itsasuko herria biziarazten segitzeko prest | Lapurdi | KAZETA\nItsasuko herria biziarazten segitzeko prest\nHogeita hamargarren urtebetetzea ospatuko du urriaren 27an Itsasuko Goxoki Gaztetxeak. Ibilbide honetan egindakoari eutsi eta gazte gehiago animatu nahi ditu etorkizunari begira.\nIurre BIDEGAIN|2018/10/26|0 iruzkin Eguneratua:\nHogeigarren urtebetetzearen prestakuntza Goxoki Gaztetxean. ©Gaizka Iroz\nHogeita hamar urtez egindako lanari esker, herriko aktorea izatea lortu du Itsasuko Goxoki Gaztetxeak. Ibilbide luze hau ospatuko dute bere kideek urriaren 27an prestatu duten ekimenean. Eguerdiko bazkariaz gain, gustu guziak asetuko dituzten kontzertuak antolatu dituzte.\nGibelera begira jarri da Amaia Hiribarren Goxoki Gaztetxeko ko-lehendakaria. Nahiz eta berak gaztetxearen abiatzea ezagutu ez, bere memorian dirau garai horretako testuinguruak. Oroitzen duenez, 1988an Lapurdiko herrian gertatutako atxiloketen harira, gazte talde bat elkartzen hasi zen. Hego Euskal Herrian ere gaztetxeen mugimendua pizten hasi zen eta horrek ere gazte itsasuarrak motibatu zituen.\nMusika taldeentzat leku bat eskaintzeko nahiaz, Herriko Etxearengana joan ziren gazteak eta honek lokal bat eskaini zien. Gaur egun bertan segitzen dute gazteek, Herriko Etxearekin duten harreman "onaren" seinale. Hain zuzen, hitzarmen bat izenpetuta dute urtean sei gaualdi egiteko baimena ukaiteko.\nHerriko Etxeaz gain, besta komitearekin ere harremana sendotzea lortu dute gazteek. "Bestak elkarrekin antolatzen ditugu. Ildo horretatik, herrian zehar eraso sexisten kontrako pankartak jarri ditugu", azaldu du Hiribarrenek. Gisa berean, herriko elkarte batzuekin ere lankidetzan ari dira, hala nola, Hiru kasko elkartea, ikastola eta gau eskolarekin.\nParte hartzea indartu\nUrte luze hauetan aurre egindako oztopoei dagokienez, gazteen parte hartzea azpimarratu du Hiribarrenek. "Gaur egun kide gutxi gara eta ez da erraz gaztetxea biziaraztea. Orotara, aktibo garenok 6-7 gara", erantsi du. Geroari begira gazte gehiago animatzea nahi dute eta parte hartzea emendatzeko hausnarketa landuko dutela dio.\nHalaber, heldu diren urteei begira ere inguruko gaztetxeekin lankidetzan aritu nahi dute. Elkarlanaren hasiera hori islatuko da larunbateko ekimenean, Kanbo, Sara, Ezpeleta eta Luhusoko gaztetxeek beren laguntza eskainiko baitute.\nLarunbateko ekimena 12.00etan abiatuko da Gau eskola eta ikastolak antolatuko duten bazkariarekin. Ondotik, 18.00etatik aitzina, hainbat talde igoko dira oholtzara: Klik-k, Asto Baba, Diabolo Kiwi, Kiki&The Red Kiketz, Sorotan Babies, Fizt and Furiuz eta Kevin Jager.


Vallereuil - Wikipedia, entziklopedia askea.\n45° 04′ 21″ N, 0° 30′ 05″ E / 45.0725°N,0.5014°E / 45.0725; 0.5014Koordenatuak: 45° 04′ 21″ N, 0° 30′ 05″ E / 45.0725°N,0.5014°E / 45.0725; 0.5014\nNeuvic, Grignols, Saint-Jean-d'Estissac eta Saint-Séverin-d'Estissac\n145 (%52) 143 (%51.3)\nVallereuil (frantsesez eta ofizialki: Vallereuil) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 295 biztanle zituen.\n2007an Vallereuil udalerrian erroldatutako biztanleak 276 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 158 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 151 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 125 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 110 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nVallereuil udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 171 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (64 gizon eta 50 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Vallereuil udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 281 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.553 euro zen.\n2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.\n2000. urtean Vallereuil udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 236 hektarea erabiltzen.\nSaint-Séverin-d'Estissac (2,9 km)\nGrignols (3,3 km)\nNeuvic (4,1 km)\nSaint-Jean-d'Estissac (4,8 km)\nSaint-Léon-sur-l'Isle (5,0 km)\nBNF: 152522039 (data)


ENTSEGU IREKIA DANTZAGUNEAN: "Zerbait. Noizbait. Nobait", Jone Amezaga eta Manu Gaigne, irailaren 25ean (SORTUTAKOAK 16)\nJone Amezaga dantzariak eta Manu Gaigne musikariak egindako proiektua izan zen Sortutakoak 16 deialdian Gipuzkoako Dnatzagunean sorkuntza-egonaldi bat egiteko hautatutako proiektuetako bat. Hilabete inguruko lanaren emaitza ikusi ahal izango dugu egingo duten entsegu irekian. Aurretik izena ematea ezinbesteakoa da, eta musukoa erabiltzea derrigorrezkoa.\nLABO GO27: "Hiru", Myriam Perez Cazabon Donostian irailaren 18an\nGipuzkoako Dantzagunearen Sortutakoak laguntza jaso zuen Myriam Perez Cazabonen "Hiru" lanak. Tabakaleran ikusi ahal izango da Labo GO27 ekimenaren barruan.\nIrailaren 11tik 27ra egingo da Dantza Hirian jaialdia, Irun, Hendaia, Errenteria, Donostia eta Hondarribian. Hamaika konpainia arituko dira, eta horietako zenbait Gipuzkoako Dantzagunean prestatutako lanak izango dira.


ZIVek elektrizitate-sare adimendunen hedapenean parte hartuko du Holandan - SPRI\nZIVek elektrizitate-sare adimendunen hedapenean parte hartuko du Holandan\nEnexis-ek euskal konpainia aukeratu du, kontagailu adimendunen horniketa egin dezan\nZIV euskal enpresak garatutako elektrizitate-kontagailu adimendunak\nIndiako CG elektrizitate-ekipamendu eta zerbitzuen arloko multinazionalari atxikita elektrizitate-sare adimendunen sektorean espezializatuta dagoen ZIV euskal enpresa aukeratu du Holandako Enexis elektrizitate-konpainiak, herrialde hartan Long Term Evolution (LTE) komunikazio-teknologian oinarritutako elektrizitate-kontagailu adimendunen garapena eta horniketa egin dezan.\nElektrizitate sektorean, teknologia mugikor honen inplementazioak kontagailu adimendunen eta elektrizitate-konpainietako sistema informatikoen arteko komunikazio-lotura malgu eta fidagarria ezartzea ahalbidetzen du.\nEuskal konpainiak nazioarteko lehiaketa batean lortu du kontagailuen hedapenaren esleipena, eta kontratuan aurreikusi denez, ingeniaritzari, fabrikazioari eta garapenari dagokien proiektu osoa euskal konpainiak Zamudion daukan egoitzatik gauzatuko da.\nEnexis konpainiak elektrizitatea banatzen die Holandako 2,5 milioi bezerori, eta LTE teknologian oinarritutako ESMR5.0 kontagailu adimendunak hedatzearen alde hartu duen erabakiaren bitartez, aparatuen arteko konexioa eta bezeroen pribatutasunaren segurtasuna hobetzea ahalbidetuko duten funtzionalitate berriak finkatu nahi ditu.\nHolandako konpainiak zabaldutako ohar baten arabera, teknologia honen aukeraketak hango sare adimendunen eskaintza eta kalitatea hobetuko ditu epe luzean, eta elektrizitate-kontagailu adimendunak gutxienez bezeroen % 90i hornitzeko ezarria duen helburua betetzen lagunduko dio.\nHolanda da kontagailu adimendunen sarea hedatzeko komunikazio mugikorreko teknologia (LTE) bereganatu duen Europako lehen herrialdea.


Eusko Jaurlaritzak euskara zabaltzeko kanpaina berria jarri du abian eta ekimen desberdinen artean proposamen orijinal bat prestatu du: euskararen 'zaporea' dastatzera emango duen pintxo bat egitea. 'Ukan pintxoa' da eta Edorta Lomo eta Iñigo Cojo sukaldariek asmatu dute (Euskal Herriko bigarren pintxo lehiaketaren irabazleak). Jarraian euskarari 'gustua' hartu ahal izateko pintxoaren errezeta ematen dugu --txitxarroa, ahuntz gazta eta fruituak-- Diasporako euskal etxeek ere kanpainarekin bat egin ahal dezaten eta Euskal Herritik kanpo ere 'euskararen zaporea' zabaltzeko.\nBilboko Euskalduna Jauregian egin zen joan den asteartean 'Pixka bat es mucho' kanpainako 'Ukan pintxoa'ren aurkezpena. Berrehun gonbidatuk baino gehiagok jarraitu zuten datozen egunetan Euskal Herriko taberna eta jatetxeetara helduko den pintxoaren elaborazioa, Edorta Lamo eta Iñigo Cojo sukaldarien eskutik. Donostiako A Fuego Negro tabernako sukaldariak dira beraiek eta Euskal Herriko II Pintxo Lehiaketaren irabazleak. Oraingoan euren dohaiak euskararen 'zaporea' zabalduko duen pintxo bat prestatzeko erabili dituzte.\nHorretarako txitxarroa eta ardi gazta bezalako euskal osagaiak aukeratu dituzte. Ez da hori guztia baina: fusio ariketa bat eginez, mangoa bezalako Hegoameriketako fruituak ere erabili dituzte. Sagar berdea eta gorria dira pintxoari kolorea jartzen dioten beste fruituak. Pintxoa euskararen aldeko kanpainarekin bat egiten duten taberna eta jatetxeetan dastatu ahal izango da datozen asteetan Euskal Herrian.\nDiasporan ere bai\nJakina da Diasporako euskal etxeetako sukaldariek euskal jaki tipikoak prestatzen egiten duten lan eskerga. Jai eta bazkarietan, beti aurki daiteke bertan euskal zaporea duen pintxoren bat, edo amonak ekarritako errezetari jarraiki egiten den platerra. 'Ukan pintxoa'k ere lekua izan dezake euskal etxeetako mahaietan datozen egunetan, batez ere Euskararen Nazioarteko Egunari begira --Abenduaren 3a. EuskalKultura.com-en pintxoa prestatzeko errezeta ematen dugu jarraian, 'euskararen zaporea' Diasporako euskaldunen artean ere dastagai izan dadin. On egin!\n[Ukan pintxoa prestatzeko errezeta, Edorta Lama eta Iñigo Cojo sukaldarien aholkuei jarraiki].\nEusko Jaurlaritzak 'Pixka bat es mucho' kanpaina abiarazi du\nEuskalKultura.com-en argitaratua 2007ko urriaren 7an Ukan, elkarbizitza linguistikoaren aldeko birusa\nEuskalKultura.com-en argitaratua 2006ko urriaren 15ean


ADARRAREN PUNTAN: UNDERGROUND\n2013(e)ko urriakren 6(a), igandea\nRobert Crumb eta emaztea atzo Bilbon\nAste honetan Underground mugimenduari eskainitako jardunaldietan esku hartzea gertatu zait, bai kazetari eta bai hizlari, eta nire gaztaroko zenbait mitorekin topo egin dut ostera.\nAurkezpenaren egunean, Javier Mariscalek mikrofono guztiak inguratzen zituen bitartean, Nazario komikilariak apenas lortzen zuen “plumilla” pare baten arreta eskuratzea. Eta Mariscalek esan zuenez: “Bai underground garaian eta bai ostean, ni beti ondo bizi izan nintzen eta bizi naiz, baina nire lagun Nazariok ezin izango zuen berdin esan, homosexuala izateagatik kristoren jipoiak jasotzen zituelako, haien kontrako oso lege gogorra baitzegoen indarrean. Demokraziarekin batera, zorionez, underground zegoena argitara atera zen”.\nFermin Muguruza eta Garirekin batera 1980ko hamarkadan gertatutakoak gogoratzeko, berriz neurona bakarra astindu behar izan dut, nahiz, zoritxarrez, bizi izan ditugun gertaera batzuek (langabeziaren igoera, kutsu mediatikoa duten atxiloketa bortitzak) iraganeko mamuak ekarri dizkigute berriro.\nNazario eta Mariscal dagoeneko ez daude, ez, lurpean. Gari, Fermin eta hirukok ere ez. Eta are gutxiago Robert Crumb, Frantziako herri txiki batean “dolce vita”ri ekin diona edo “movida madrileña”ko bozeramaileak. Zorionez edo zoritxarrez, ezkutuan hazi ziren mugimendu horiek guztiek modu batean edo bestean bizirik irauten zuten, nolabaiteko boterea hartu nahi izan zutelako, eta nolabait lortu egin zuten.\nOrduko bide nagusietan zebilenak ez gintuen batere betetzen eta agian jakinaren gainean izan gabe “alternatiba” izan nahi genuen.\nEgun hauetan, bai hitzaldietan bai elkarrizketetan Internet behin eta berriz aipatu da. Oro har, askoren ahotsean entzun da honelako zerbait: “sareari esker gaur egun ez du zentzu handirik underground mugimendu batez mintzatzeak. Liburu bat argitaratzeko edo zure musika entzunarazteko edo komikiak zabaltzeko, gaur egun, ez dira beharrezkoak diskoetxeak, argitaletxeak edo fanzineak. Nahikoa duzu blog bat egitearekin edo zure kantak sarean eskegitzearekin. Gero hor dituzu sare sozialak zabalkundea emateko”. Baina honetan ere tranpa garbia sumatzen dut. Sarean ez dugu denok berdin jokatzen. Liga ezberdinak daude. Ohiko industria kulturalen jaitsierak, ez du benetako ordezkorik sarean, ez behintzat merkatu bat bizirik mantentzeko adinakorik. Egiaz gertatzen ari dena oso hitz sinple eta ezagun batekin labur daiteke: monopolioa. Auzoko liburu-dendak orain Amazon du izena eta disko-dendak I-Tunes edo Spotyfy. Esparru horietan dena eskuragai daukazu eta beti preziorik onenean. Egia da, hor daude gaztetxeetan mugitzen diren ekimenak edo banatzaile alternatiboak, baina diruaren parterik handiena urrutiratzen ari da egunez egun eta tokiko kulturgintza nekez saiatzen da aurrera jotzen, dagoen diru publiko eskasaren laguntzaz. Interneten bidez kulturarekin negozioa egiten ari direnek ez dute kulturan inbertitzen. Labur esanda, gaur egungo “underground”a lurpean usteltzeko arriskuan ikusten dut eta bitartean “mainstream”ak gero eta baliabide indartsuagoak ditu nonahi finkatzeko. Aste honetan hizlari izan garenok eman genuen “jauzia” -bakoitzak bere neurrian- nahiko garesti atera da.\nBide batez: zoragarria Nick Hornby-rekin izandako bazkaria. Idazle aparta izateaz gain, oso tipo jatorra da. Baina hori beste kontu bat da.


Covid-19 koronabirusa: positiboak Euskadin, 2021eko urtarrilaren 20an\n62 pertsona hil dira azken astean eta 1.046 kasu berri atzeman dituzte\nJoan den astean baino lau heriotza gutxiago erregistratu dira, horrenbestez. Bestalde, azken 14 egunetako tasa metatua 452,10era igo da.\nAzpeitian eta Pasaian gorri jarri zaie semaforoa\nLABIren bilera deitu du lehendakariak ostiral honetarako\nAzken astean 62 pertsona hil dira Euskadin covid-19agatik\nKoronabirusak eraginda, 62 pertsona hil dira Euskadin azken astean, hilaren 11tik 17ra doana, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak emandako datuen arabera. Aurreko astearekin alderatuz gero, heriotza kopurua nahiko egonkor mantendu da, lau heriotza gutxiago zenbatu badira ere.\nEguneko datuei dagokienez, asteartean 13.774 test diagnostiko egin dira (astelehenean baino 3019 gehiago), eta, haietatik, 1.046 positiboak izan dira, bezperan baino 152 gehiago. Hori horrela, positibotasun tasa % 7,6an kokatu da (aurreko egunarekin alderatuta, ia puntu bat jaitsi da).\n100.000 biztanleko 14 eguneko intzidentzia tasa metatua 452,10era igo, eta zazpi eguneko tasen arrazoia 1,34an kokatu da. Lurraldeka, Gipuzkoak du tasa metaturik txikiena (397,25); Bizkaiak, aldiz, handiena (486,49). Tartean kokatzen da, beraz, Araba, 408,53rekin.\nEra berean, R0a (pertsona batek ustez beste zenbat pertsona kutsatuko dituen adierazten duena) 1,09koa da, azken hiru egunetan izandakoaren oso antzekoa.\nBeste behin, Bizkaian atzeman dituzte kutsatze gehien: azken orduetan 616 zenbatu baitira. Ondoren dator Gipuzkoa (298), eta azkenik, Araba (110). Halaber, EAEtik kanpo bizi diren 22 pertsonak eman dute positibo azken orduetan (bezperan baino 17 gehiago).\nOspitaleetan dagoen presioari dagokionez, 83 pertsona ospitaleratu dira azken orduetan, eta hala, guztira, 465 pertsona daude Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako erietxeetan, astelehenean baino 17 gehiago. ZIUn 97 gaixo daude, bezperan baino bat gehiago.\n18 udalerri gorrian\nAzpeitia eta Pasaia kutsatze maila altuena duten herrien zerrendara gehitu dira azken orduetan, eta horrenbestez, 18 dira gorriz margotutako udalerriak EAEn, Eusko Jaurlaritzaren koloretako semaforoaren arabera. Hala, litekeena da bi udalerri gipuzkoar horiek, baina baita Bilbo eta Durango ere, perimetralki konfinatutako herrien artean egotea ostiralean. Gaur gaurkoz, 32 dira itxitako udalerriak.\nBeste bi hiriburuak, Gasteiz eta Donostia, eremu laranjan daude oraindik, 405,91 eta 405,72 kasurekin, hurrenez hurren.\nEAEko hiriburuak, Bilbo kenduta, laranjan oraingoz\nBestalde, 106 ikasgela daude itxita asteazken honetan Euskadin covid-19aren kasuren bat dutelako, hots, ikasgela guztien % 0,60. Atzo baino 11 ikasgela gehiago dira.\nHezkuntza Sailak emandako datuen arabera, gaurko 12:00ak arte bildutako datuak aztertuta, 97 ikastetxeri eragiten die birusak. Dena dela, ez dago aurrez aurreko eskola jarduera etenda duen ikastetxerik.\nForu erkidegoa eguneko 200 kasuko langatik jaitsi ezinda dago oraindik. 3.226 proba diagnostiko (PCR eta antigeno) egin dituzte astearte honetan, eta horietatik 200 positibo izan dira. Hortaz, positibotasun tasa % 6,2an kokatu da.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Muro: ”Euskal gazteen lan-aurreikuspenek hobera egin dute, nabarmen, azken urteotan”\nMuro: ”Euskal gazteen lan-aurreikuspenek…\n\n\ngazteria.jpg Iturria: Irekia\nGazteen Euskal Behatokiak, Eusko Jaurlaritzako Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailekoak, Aurrera Begira: gazteen aurreikuspenei buruzko adierazleak ikerketaren seigarren edizioa aurkeztu du\nEnplegua galtzeko edo ezegonkortzeko arriskuak ehuneko bi puntu egin du behera, pasa den urtearen aldean\nBehera egin du “behartutako emigrazioa”ren aurreikuspena\nLangabezian daudenen artean, enplegu-aurreikuspenak gora egin du lau puntu, iazko balioen aldean, eta 2013an hasitako seriearen altuena da\nEuskal gazteen aurreikuspenak hobetu egin dira, nabarmen, azken urteotan, eta nabarmentzekoak dira lan-aurreikuspenen inguruko adierazleen emaitza onak. Enplegua galtzeko edo ezegonkortzeko arriskuak ehuneko bi puntu egin du behera, pasa den urtearen aldean, eta, 2013tik, adierazle horrek ehuneko 27 puntu egin du behera.\nGazteriaren Euskal Behatokiak Aurrera Begira azterlanaren seigarren edizioaren emaitzak aurkeztu ditu. Aurrera Begira 2013tik urtero egiten den ikerketa da; helburua da jakitea euskal gazteriak nola ikusten duen oraina eta zein diren epe laburrerako etorkizunaren inguruan dituen aurreikuspenak.\nIkerketa 15 eta 29 urte bitarteko 1.512 gaztek eratzen duten euskal gazteriaren lagin bati telefono bidez egiten zaion inkestan oinarritzen da. Ikerketaren emaitzak 10 adierazleren inguruan antolatzen dira; adierazle horiek eragin berezia dute enpleguan eta emantzipazioan, eta, oro har, oso bilakaera positiboa erakusten dute.\nAnder Añibarro Eusko Jaurlaritzako Gazteriako zuzendariak honako hau azpimarratu du azterlanetik: “langabezian daudenen artean, enplegu-aurreikuspenak gora egin du lau puntu, iazko balioen aldean, eta 2013an hasitako seriearen altuena da; langabezian dauden gazteen % 82k espero du urtebeteko epean enplegua aurkitzea. Halaber, gora egin du gazte ikasleen artean prestakuntzari lotutako enpleguaren aurreikuspenak; hazkuntza hori etengabea izan da 2013tik, eta, 2018an, % 76k espero du ikasketak amaitzean bere prestakuntzarekin bat datorren enplegua aurkitzea; 2013an % 46k zituen aurreikuspen horiek.\nLanean diharduen gazteriaren % 23k uste du beharbada enplegua galduko duela urtebeteko epean, eta % 7k uste du, nahiz eta lana galdu ez, beharbada okertu egingo direla bere lan-baldintzak.\nAzterlanak dakarrenaren arabera, “jarraitzen du behera egiten behartutako emigrazioaren aurreikuspenak; hamar gazte bakoitzeko bati baino gutxiagori eragiten dio. 2018an, euskal gazteriaren % 8k uste zuen atzerrira joan beharko zuela, lan egitera, nahi ez bazuen ere. Behartutako emigrazioaren aurreikuspenak puntu bat egin du behera azken urtean; beraz, 2013tik, zortzi puntu egin du behera, orduan euskal gazteriaren % 16k uste baitzuen emigratu beharko zuela, nahi ez bazuen ere.\nEGL.jpg 600 KB (jpg)\ngazteria.jpg 200 KB (jpg)\nEuskadiko gazteen langabezia-tasak behera egin du 2021eko bigarren hiruhilekoan\nBelandia: "Emakumeen presentzia Gizarte Segurantzako erregistroetan bost puntu igo da krisi ekonomikoaren hasieratik"\n30 urtetik beherako euskal gazte emantzipatu gehienek alokairua aukeratzen dute\nGazteen langabeziaren beherakada berretsi egiten da eta jada 2010eko balioetan dabil


Garoa | Kontaktua eta kokapena\nGurekin harremanetan jar zaitezke gure webaren bitartez, edo hurrengo kontaktu-formularioa hartarako erabiliz. Laster jarriko gara zurekin harremanetan. Gogoratu, izartxodun (*) alorrak, nahitaezkoak direla.\nHurrengo irudian agertzen den egiaztatzeko kodea idatz ezazu *\nAbisua: Abenduaren 13ko 15/1999 Lege Organikoan Izaera Pertsonaleko Datuen Babeserako ezarritakoa betetzeko, ondorengoa adierazi nahi dizugu: taula honetako datuak, GAROAren fitxategietan gordeko direla, zuri gure zerbitzuak eskaini ahal izateko eta gure proposamenak helarazteko. Datu horiek ez zaizkio inolaz ere hirugarren bati emango. Halaber, baduzu jardutea ondorengo eskubideak egikarituz: sarbide, zuzenketa, indargabetzea eta aurka jartzea.\nHori egiteko: bidal ezazu (zure NANaren fotokopia erantsiz) email bat garoa@congelados-garoa.com helbidera edo idatzi helbide honetara : "Datu Pertsonalak" Polígono Aranaztegi, parcela D, Apdo. de correos 19 - 20140 Andoain (Gipuzkoa) zure NANaren fotokopia erantsiz.\nErabiltzaileak bermatzen du Garoari emandako datu pertsonalak egiazkoak direla eta edozein aldaketa Garoari komunikatzeko ardura hartzen du bere gain.\nGure instalazioetara hurbildu nahi baduzu, hurrengo mapan gure kokapen zehatza ikus dezakezu, Google Maps-en.\nTelefonoa: +34 943 725 732


Coín-go Gurasoen Udal Eskola - Kaidara\nCoín-go Gurasoen Udal Eskola\nAutorea: Antonio Morales Bonilla\nGaiak: Bakearen eta gatazken kudeaketa kultura, Demokrazia eta parte-hartzea\nHartzaileak: 16 urte baino gehiagokoak, Hezitzaileak eta hezitzaileak\nCoín-go Gurasoen Udal Eskolak, udalerrian zegoen droga-kontsumoari erantzuna emateko ekin zion bideari. Hasiera batean, seme-alaben portaerarekin kezkaturik zeuden amak bakarrik zihoazen; une haietan, arrisku-jardunbideen prebentzioa ia bakarrik lantzen zen.\nGurasoen Udal Eskolak eskaintzen dituen doako ikastaroen helburua, seme-alabak ahal den modurik hoberenean heztea da baina, horretarako, gurasoek hezkuntza-adimena garatu beharra dago.\nEsperientzia hau 2014ko uztailean, Malagan, "Escuela transformadora" izeneko I. Kongresu Andaluziarrean aurkeztu zen. Horren memoria Kaidara-n dago eskuragarri.\nEzusteko oparia Rosalinarentzat


Ongi etorri gida - Usurbil\nOngi etorri gida/\nJatorri desberdinetatik Usurbilera bizitzera etortzen direnei zuzendutako ongi-etorri gida da honakoa. Alkatearen agurrarekin batera, herriko zerbitzu, ekipamendu nahiz baliabideen inguruko informazioa jasotzen du. Guneen kokaguneak zehazten dituen kaxkoko mapa ere txertatu da.\nUsurbilen erroldatzen diren herritarren jatorri-aniztasuna aintzat hartuta, gidaren edukiak euskaraz, gazteleraz, ingelesez eta frantsesez argitaratu dira. Udal erregistroan erroldatzera etortzen den orori gidaren ale bat ematen zaie eta, bide batez, erroldaren jakinarazpenarekin batera, alkatearen eskutitza bidaltzen zaie etxeetara, haren ongi-etorria jaso dezaten.\nUsurbilgo Udala Udalanitz sareko partaidea da, eta orduz geroztik, aniztasuna, migrazioa eta elkarbizitzaren aldeko lanketan sakontzen ari da. Hainbat neurri abian jarri ditu jada. Lehen urratsetako bat, udaletik herritar etorri berriei egiten zaien harrera eta ongi-etorria jorratzea eta berregokitzea izan zen.\nHezkuntza eta garapena\nKultura, euskara eta gazteria\nObrak eta mantenua\nUsurbilgo jatorri aniztasuna zenbakitan\nHelduen igeriketa gidatua\nTokiko gobernu-batzordearen aktak


UZEI | Euskaraz idazteko gomendioak\nEuskaltzaindiak eta UZEIk elkarlanean plazaratutako gomendioak\nFinlandia eta Suedia albiste diren honetan, idazkera zaintzeko gomendio batzuk (2022/05/18)\nNATOn sar daitezkeela eta, egunotan albiste dira Finlandia eta Suedia.\nHerrialde horiei buruz idazteko lagungarriak izan daitezkeen ohar batzuk bildu ditugu.\nFinlandia eta Suedia albiste dira egunotan neutraltasun-estatusa utzi eta NATOn sartuko omen direlako. Horren harira, ohar batzuk gogora ekarri nahi ditugu, herrialde horiei buruz idaztean sor daitezkeen ohiko zalantzak argitu nahian.\nBatzuetan, horrelakoak irakurtzen edo entzuten dira hedabideetan eta sarean: «1710eko izurriak *helsinkitar gehienak hil zituen», «Puntualtasuna garrantzitsua da *suomientzat», «*Eskandinabiako penintsulan dago Suedia», «Konfinamenduak Bartzelonan eta *Estokolmon izan duen eragina aztertu dute», «Hiri horren izen *finlandesa ezagunagoa da».\nFinlandiako Errepublika izendatzeko gehien erabiltzen den forma Finlandia bada ere, bertako hizkuntzatik mailegatutako Suomi ere erabil daiteke. Era berean, finlandiera hizkuntzari suomiera ere esaten zaio.\n‘Finlandiari dagokion zerbait’ edo ‘Finlandiako herritarrak’ izendatzeko finlandiar eta suomitar hautatu dira estandarrerako (ez *finlandes, ez *suomi, ez *suomiar). Horren arabera, Suomi hitzak herrialdea izendatzen du euskaraz, ez herritarra.\nHelsinki da Finlandiako hiriburua, eta bertako herritarrak helsinkiarrak dira, ez *helsinkitarrak.\nSuedia, Danimarka eta Norvegia barne hartzen dituen lurraldearen izena Eskandinavia idazten dugu euskaraz, ez *Eskandinabia. Era berean, Eskandinaviar penintsula eta Eskandinaviako penintsula izendapenak jaso ditu Euskaltzaindiak Europako toponimia fisikoaren arauan.\nSuedia hizpide hartuta, berriz, gogoratu hiriburuaren izena Stockholm dela; alegia, frantsesez eta ingelesez bezala idazten dela euskaraz, zenbaitetan *Estokolmo idatzia ikusten bada ere. Bertako herritarrak stockholmdarrak dira.\nBeraz, ohar horiei jarraikiz, gorago aipatutako esaldien idazkera egokia hau izango litzateke: «1710eko izurriak helsinkiar gehienak hil zituen», «Puntualtasuna garrantzitsua da suomitarrentzat», «Eskandinaviako penintsulan dago Suedia», «Konfinamenduak Bartzelonan eta Stockholmen izan duen eragina aztertu dute», «Hiri horren izen finlandiarra ezagunagoa da”.\n38. araua. Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak\n154. araua: Europako eskualde historiko-politiko nagusia\n159. araua. Europako toponimia fisikoa\nEspioitza-kontuak hiztegian (2022/05/09)\nPegasus softwarearen auzia dela eta, aurkari politikoen telefono mugikorrak zelatatu izana albiste den honetan, espioitza-kontuei buruz hitz egiteko ohikoak diren hitzak eta esamoldeak hautatu ditugu hiztegitik.\nEspioi forma arautu da euskara estandarrerako (ez *espia). Euskaltzaindiaren Hiztegiak zehazten duenez, izena ez ezik, adjektibo gisa ere erabil daiteke espioi, eta horren erakusgarri da hiztegi arauemailean bertan irakur daitekeen adibide hau: «Amerikar hegazkin espioi bat atzeman dute errusiarrek».\nIldo beretik, Euskaltzaindiak eta UZEIk kaleratu berri duten Zibersegurtasunaren oinarrizko lexikoan software espioi proposatzen da, spyware forma arautuarekin batera. Alegia, Pegasus bezalako programak izendatzeko erabil daitekeen software espioi esamoldean espioi adjektiboa da.\nHiztegi arauemailean espioi eta agente sarrerak erreferentzia bidez lotuta daude. Berez, bi hitz horiek ez dute adiera bera (honela definitzen baitu hiztegiak agente: ‘gobernu baten zerbitzura lan egiten duen pertsona, hiritarren segurtasunaz eta legea betearazteaz arduratzen dena’), baina askotan baliokide gisa erabiltzen dira agente sekretu esamoldea (adibideetan ageri dena) eta espioi.\n‘Espioi-lana’ adierazteko, berriz, espioitza formaz gain, Iparraldeko markarekin araututa dago espiontza ere.\nBestalde, zerbitzu sekretu eta inteligentzia-zerbitzu esamoldeak erabili ohi dira espioitzaz arduratzen diren gobernu-erakundeak izendatzeko, baina forma horiek ez dira oraingoz iritsi hiztegi arauemailera. Bigarren esamolde horretan, noski, inteligentzia hitzak ez du ‘adimen’ edo ‘buruargitasun’ adiera.\nAzken ohar bat: sekretuak gorde edo atxiki egiten dira, baina ez altxatu. Euskara Batuaren Eskuliburuak dioenez, kalko desegokiak dira zigorra, debekua, bahitura edo enbargoa, konfinamendua… altxatu eta gisakoak (es: ‘levantar el veto’ / (fr) ‘lever le veto’). Beraz, «oraindik ez diote sekretua altxatu sumarioari» eta antzekoen ordez, «oraindik ez diote sekretua kendu sumarioari» eta parekoak hobesten dira.\nZibersegurtasunaren oinarrizko lexikoa\nUdaberrian, sanjose-loreak (ez *San Jose loreak) (2022/03/21)\nUdaberrian sartu berri garen honetan, gomendio batzuk bildu ditugu zenbait zalantza argitzen laguntzeko. Izan ere, urtaro hori hizpide hartuta, honelakoak irakur edo entzun daitezke askotan: «Kontuan izan behar dugu martxoko ekinozioa», «Gaur San Jose loreak ikusi ditut zelaian» «Udaberrian ohikoak izaten dira azaleko arazoak, abstemia eta alergiak», «Doministiku egiteari uzteko antiestaminiko bat emango dizut».\nIpar-hemisferioan udaberria (edo, Iparraldean nagusi den forma erabiliz, primadera) martxoko ekinokzioarekin batera hasten denez, gogora dezagun kz kontsonante-segidarekin idazten dela ekinokzio (ez *ekinozio).\nLoreak dira urtaro honen ikur, eta lehendabizi loratzen direnak sanjose-loreak dira. Euskaltzaindiaren Hiztegian jasotzen denez, sanjose-lore (edo sanjose lore) da araututako idazkera; alegia, letra xehez eta sanjose hitz bakar gisa idatzita. Beraz, *San Jose lore idazkera baztertzekoa da.\nUdaberrian oso ohikoa da alergia izatea (g-z idazten da, ez *alerjia), batez ere, polena edo lore-hautsa dela eta. Bi forma horiek maila berean onetsi ditu Euskaltzaindiak (azken hori, gainera, lore-hauts zein lore hauts idatz daiteke).\nUdaberriko astenia edo ‘nekea eta kemenik eza ezaugarri dituen egoera’ ere nahiko ezaguna da. Antzekotasun fonetikoa gorabehera, hitz horrek ez du zerikusirik ‘edari alkoholdunik edaten ez duen pertsona’ izendatzeko erabiltzen den abstemio hitzarekin. Azken hori ez da oraingoz iritsi hiztegi arauemailera.\nAlergiaren sintomak arintzeko -eta, zehazki, alergiaren ondorioz gorputzak jariatzen duen histaminaren eragina eragozteko edo oztopatzeko- erabiltzen den sendagaiari antihistaminiko esaten zaio (eta ez, tarteka ikusten den bezala, *antiestaminiko).\nBeraz, gorago aipatutako adibideen idazkera egokia honako hau izango litzateke: «Kontuan izan behar dugu martxoko ekinokzioa», «Gaur sanjose-loreak ikusi ditut zelaian» «Udaberrian ohikoak izaten dira azaleko arazoak, astenia eta alergiak», «Doministiku egiteari uzteko antihistaminiko bat emango dizut».\nTxile hizpide hartuta, idazkera-gomendio pare bat (2022/03/11)\nHiriburuaren euskal izena\nTxileko hiriburuaren euskal izena Santiago da, eta Galiziako hiriarena, aldiz, Santiago de Compostela da (izen historikoa Compostelako Donejakue dela zehazten du Euskaltzaindiaren 38. arauak).\nHortaz, ez dago bi hiri horien euskal izenak nahasteko aukera handirik. Halere, ohikoa da (eta zuzena) Txileko Santiago segida erabiltzea, Euskaltzaindiak berak 193. arauan egin duen bezala.\nSantiagoko herritarrak santiagotarrak dira (ez *santiagoarrak).\nMoneda jauregia (ez *La Moneda jauregia)\nSantiagon dago Txileko presidentearen egoitza ofiziala, Moneda jauregia. Jauregi horren jatorrizko izena ez da euskaratzen (alegia, ez da itzultzen: ez «Txanpona», ez «Moneta»), Kaliforniako San Frantziskoko Golden Gate zubia «Urrezko Atea» itzultzen ez den bezala.\nDiru-kontuak hizpide hartuta, peso txiletarra da Txileko diru-unitatea.\nZenbaitetan, hedabideetan edo sare sozialetan «Augusto Pinocheten aginduz bonbardatu zuten La Moneda jauregia» modukoak irakurtzen edo entzuten badira ere, Euskaltzaindiaren 193. arauak dioenez, izendapen horren jatorrizko artikulua ez da izen bereziaren parte (el palacio de la Moneda).\nBeraz, azalpen horri jarraikiz, baztertzekoa izango litzateke artikuludun izendapena (*La Moneda jauregia), eta gorago aipatutako esaldiaren idazkera egokia hau izango litzateke: «Augusto Pinocheten aginduz bonbardatu zuten Moneda jauregia».\n32. araua: Espainiako Erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. Arau zuzendua eta eguneratua.\n38. araua: Munduko estatuen izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak.\n178. araua: Kanpoko leku‐izenei dagozkien herritar‐izenak eta jatorri‐adjektiboak sortzeko irizpideak.\n193. araua: Artelanen izenak. Arkitektura.\nUkrainan piztu den gerraz idazteko gomendioak (2022/02/28)\nKezka ugari eragiten digun gatazkaren harira, «Larrialdia Ukranian», «Haur ukraniarrak ekartzeko eskatu du», «Ukrainiaren kontrako erasoa», edo «ukrainiarrei laguntzeko aukerak» bezalakoak irakurri eta entzun ditugu egunotan —erabilera zuzenekin batera— sare sozial eta hedabideetan.\nGertuko erdaretan Ucrania (gaztelaniaz) eta Ucraine (ingelesez eta frantsesez) izendatzen den herrialdearen euskal izena Ukraina da (ez *Ukrania, ez *Ukrainia).\nUkrainako herritarrak ukrainarrak dira (ez *ukrainiarrak, ez *ukraniarrak), eta bertako hizkuntza ofiziala ukrainera da. Beraz, ukraineraz hitz egiten dela esaten dugu (ez *ukrainieraz, ez *ukranieraz).\nBestalde, oraingoz Euskaltzaindiak ez du arautu nola idatzi behar den euskaraz Ukrainako diruaren izena (hrivnia edo grivnia).\nEgunotan hizpide dira, halaber, Donetsk eta Luhansk (ez *Lugansk, ez *Louhansk), Errusiak eskualde horien independentzia aitortu berri baitu.\nHalaber, Odesa —s bakarrarekin— da Euskaltzaindiak arautu duen izena Ukraina hegoaldeko hiri hori izendatzeko, eta, beraz, *Odessa idazkera baztertzekoa da.\nAzkenik, Donbass da Donets ibaiaren eta Azoveko itsasoaren artean dagoen eskualdearen izena euskaraz (ez *Donbas).\nAlbisteen harira, gogoan izan behar da, halaber, Euskara Batuaren Eskuliburuak gerra (edo gerla, gatazka) lehertu eta antzekoen ordez gerra piztu (edo hasi, irten edo sortu) eta parekoak erabiltzea gomendatzen duela.\nBeraz, honako hau izango litzateke gorago aipatutako esaldien idazkera egokia: «Larrialdia Ukrainan», «Haur ukrainarrak ekartzeko eskatu du», «Ukrainaren kontrako erasoa» eta «ukrainarrei laguntzeko aukerak».\nEuskara Batuaren Eskuliburua: lehertu\n38. araua: Munduko estatuen izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak\n154. araua. Europako eskualde historiko-politiko nagusiak\n157. araua: Europako hiriak\n159. araua: Europako toponimia fisikoa\nTweets by UZEI_\nEuskaltzaindiak eta UZEIk elkarlanean plazaratutako azken pilulak\n🙋🏽 Bitxia gertatzen da «*Ahal naiz komunera joan?» moduko egitura.\n👉Hona hemen Euskara Batuaren Eskuliburuak hobesten dituen beste egitura batzuk: https://t.co/209J8NYcdY#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan,@IKASBIL_HABE @Irakasbil pic.twitter.com/QuljihjZ61\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) May 11, 2022\n🚬 «Tabako paketea» / «pakete tabakoa» eta antzekoetan, zein da ordena zuzena? Horixe galdetu digute #Jagonet kontsulta-zerbitzuan. Erantzuna, hemen: https://t.co/ttMhNOvMw8#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan@topagunea @Irakasbil @AEK_eus pic.twitter.com/MiI9qYyBRb\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) April 27, 2022\n🗨 O, zein ederra zaren!\n🔊 Euskara Batuaren Eskuliburuak ohartarazten duen bezala, interjekzioak «a!», e!» eta «o!» dira, eta ez «ah!», «eh!» eta «oh!»https://t.co/bZp4Ph46Vi#EBE #euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan.@Irakasbil @AEK_eus pic.twitter.com/fKcvdmwQVN\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) April 21, 2022\n⁉Beti plurala da «guraso» hitza? Beti «aita-amak» hitzaren berdina?\n👉Ikus #Jagonet kontsulta-zerbitzuaren erantzuna: https://t.co/an4QHeXhCm#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan@IKASBIL_HABE @Irakasbil @IVAP_eus @AEK_eus @IdazleElkartea pic.twitter.com/sUh88mHaZe\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) April 8, 2022\n‼Hau guztia, hauek oro, hori dena… Horrelakoetan, erakuslea lehenik.\n👉 Euskaltzaindiaren arauak era sinplifikatuan gure webguneko Euskara Eskuz Eskuz atalean: https://t.co/G4i1KsCJtE#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan.@Irakasbil pic.twitter.com/aWVl4miXDc\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) March 29, 2022\n📎 Behin buruan zerbait sartzen zaigunean ez dago modurik, ezta? Adi #EBEren gomendio honi: https://t.co/qTnXXE7dxz#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan.@Irakasbil @IKASBIL_HABE @AEK_eus @IdazleElkartea pic.twitter.com/Ks15c4yx21\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) March 24, 2022\n📖 Nola erabili behar dira euskaraz grekozko -itis, -osis eta antzeko amaierak dituzten hitzak?\n👉Ikus azalpena #Jagonet-en: https://t.co/xpKXOFOsIN#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan.@Irakasbil @IKASBIL_HABE @IVAP_eus @AEK_eus pic.twitter.com/C1yNSSxuUo\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) March 15, 2022\n👁🗨 Baliokideak al dira IKUSIZ eta IKUSIAZ?\n👉Hona hemen #Jagonet kontsulta-zerbitzuaren erantzuna: https://t.co/1XjjqHFcSz#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan@Irakasbil @IKASBIL_HABE @IdazleElkartea @IVAP_eus @AEK_eus @EHIkastolak pic.twitter.com/1gFk4ThK5o\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) March 9, 2022\n⌚ Nola ahoskatu «erloju»?\n👉Hona hemen Euskara Batuaren Eskuliburuak dioena: https://t.co/qehlIzfyxk#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan.@IKASBIL_HABE @Irakasbil @EHIkastolak @IdazleElkartea @AEK_eus @labayrufundazio @AzkueFundazioa pic.twitter.com/miDjChHJlw\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) February 24, 2022\n📢 «Aldarrikatu» aditzak ez du ‘bere gain hartu’ adiera. Ikus #EBE eskuliburuaren gomendioa esteka honetan: https://t.co/FMW7ogtgye#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan. pic.twitter.com/Ae6BRmPI2f\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) February 14, 2022\n🤔 Zuzena al da «zeren» soilik erabiltzea, «zeren eta» erabili ordez? Horixe galdetu dute #Jagonet kontsulta-zerbitzuan.\n👉Hona hemen erantzuna: https://t.co/fVJLMfs4sF#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan@topagunea @Irakasbil @IKASBIL_HABE pic.twitter.com/4qS7Ypsmyt\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) February 9, 2022\n🕓 ‘Ordurako’ adieran erabiltzen den «*zegoeneko» guztiz berria da eta ez da bultzatzekoa. Ikus #EBE eskuliburuko gomendioa esteka honetan: https://t.co/tX6vyQOoKQ#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan.@Irakasbil @IKASBIL_HABE @AEK_eus pic.twitter.com/WQDlQkFoUo\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) February 2, 2022\n👩🎓 #Jagonet kontsulta-zerbitzuan jasotako galdera hau aitzakiatzat hartu dugu gaur gogorarazteko euskara baturako DIPLOMA/DIPLOMADUN hobesten direla (eta ez diplomatura/diplomatu): https://t.co/KAj2tlAJkZ#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan. pic.twitter.com/z6Sa4nY0KI\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) January 26, 2022\n‼«Balitz bezala» eta «bailitzan»: biak? 🤔 Ikus #EBE Euskara Batuaren Eskuliburuak «bailitzan» eta parekoei buruz dioena: https://t.co/FpjuQP3kvx#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_ -rekin lankidetzan.@Irakasbil @IKASBIL_HABE @AEK_eus @topagunea @IVAP_eus pic.twitter.com/TKXrcwjv4T\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) January 19, 2022\n🚶♀ «EtorTZEAN esango dizut» eta «etorTZERAKOAN esango dizut»: bi molde horien arteko ñabarduraz, hona hemen #Jagonet zerbitzuan emandako erantzuna. Azalpen zabalagoa esteka honetan: https://t.co/3FkHT0EyqT#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan pic.twitter.com/6nBqIh3Ohb\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) January 11, 2022\n💡 Gogoratu: hitz silababakarretan -e- bokala tartekatzen da mugagabeko instrumentalean, kontsonantez amaituetan bezala (adibidez, GAIEZ, eta ez *gaiz)\n👉Azalpena #EBE eskuliburuan: https://t.co/f4yFOvNUrK#euskara #hiztegia #ekinetajarrai #Euskaltzaindia @UZEI_-rekin lankidetzan pic.twitter.com/DgOeF1Vckr\n— Euskaltzaindia (@plazaberri) January 3, 2022


AZKARATE TORNER,Gorka"Beriain handiaren zelatapean" ARGIA 2009-3-14, Zenb.2176.Nafarroako Sakanaren bihotzean, mendi ikusgarriz inguraturik dagoen herri berezia da Arbizu. Iparraldean, Aralar, Lizarrustiko igarobidea eta Putterriko tontor harritsua. Hegoaldean, Lizarralderako atea den Lizarragako mendatea, San Adrian ermita izen bereko gailurrean, eta ekialderago, Sakana osoa menderatzen duen Beriain gailur lerdena.\nAZKARATE TORNER,Gorka"Garazitik ekialderanzko urek dakarten misterioa"ARGIA, 2009-5-17. Zenb. 2184. Errobik, Baionan Atturrirekin batuko den ibaiak, Garaziko herrian hartzen du benetako eitea. Beherobia, Lauribar eta Arnegi errekak dira Errobiren emari nagusi haren goi-ibilguan. Hirurek haran ikusgarri bana zizelkatzen dute Garaziko lurretatik hego-ekialdera. Beherobia eta Lauribarrekoak ezagutzera goaz.\nAZKARATE TORNER,Gorka"Itsasadarra, Orioko altxorra" (Dibulgazioa)\nAZKARATE TORNER,Gorka"Itsasadarra, Orioko altxorra"ARGIA 2009-5-31. Zenb. 2186.Gutxi dira Oria bezain ongi kontserbaturiko itsasadarrak; 2003an Garrantzi Komunitarioko Eremu izendatu zuten, eta ordutik Natura 2000 sarearen baitan dago. Baina babesgune izendatua izanagatik, Orioko errioa etengabe mehatxupean dagoela dirudi.\nAZKARATE TORNER,Gorka"Mendetan urratutako bideak" ARGIA, 2009-2-8. Zenb.2171. Belateko lepoa igarobide estrategikoa izan da mende askotan zehar, eta hala izaten jarraitzen du XXI.ean ere. Lepoaren alde banatan, historia aberatsa eta hamaika istorio gordetzen dituzten mendi hegi zorrotzak daude. Baina ez da komeni sekretu guztiak hemen esatea. Doala bisitaria bertara, eta deskubritu ditzala berak.