Ostrak, arroketako ahogozagarriak - Zumaia - Baleike.eus\nOstrak, arroketako ahogozagarriak\nImanol Azkue Ibarbia 2019-10-12 12:01\nOstrak jateko prest. Hauek Ostrea edulis dira, besteak beste Galizian hazten dituztenak (argazkia: pixabay.com-etik hartua).\nUztailean bi lagun atxilotu zituzten Donostian, Nautikoaren azpialdean 50 kg ostra biltzeagatik lizentziarik gabe eta debekualdian. Bat baino gehiago harritu zen, gurean ere ostrak badirela jakinda, baina urrutira joan gabe, horretan ere badaukagu zer kontatua.\nOstrak molusku bibalbioak dira, hau da, gorputza alboetatik zapalduta eta bi kuskuko maskor bat daukate, babesteko. Itsasbazterrean eta errioan hazten dira, eta gizakiak propio ere hazten ditu, oso estimatuak direlako jateko. Kobazuloetako aztarnategietan maskorrak aurkitu izan dituzte, eta Erromatar Inperioaren garaian propio hazten zituzten. Baina haztegiak, batez ere, XIX. mendean garatu zituzten, aurrerapen handiak egin eta emaitza onak lortu zituztelako Frantzian, Ingalaterran, Belgikan… Horien berri izanda, Espainiako gobernuak ere bereziki bultzatu nahi izan zuen ostren eta almejen hazkuntza; horretarako, baimenak eta hazitokiak doan ematen hasi zen. Horietako bat lortu zuen, hain zuzen ere, Eusebio Gurrutxaga industrialariak, 1863an; horrela, ostra haztegiak jartzeko baimena lortu zuen Puntako haitzetik (Talaipetik) Sanmigelazpirainoko (araztegi parerainoko) tartean; baina guztiak ez zeuzkan aldeko, eta berehala aurka jarri zitzaizkion Marinelen Kofradia eta Zumaiako Udala, erabaki horrek eremu publikoa pribatizatuko zuelako, herritarrei arrantzarako edo itsaski bilketarako lekuak kenduko zizkielako eta nabigazioa oztopatuko zuelako. 1864an Isabel II.a erreginarenganaino iritsi ziren kexak eta alegazioak, baina hark arrazoi eman zion Gurrutxagari, eta haztegia eraiki zuen Arbustainen, gaur egun Errotako izkina dagoen aurrealde horretan.\nGurrutxagarekin batera, herritar gehiagok ere egin zituzten haztegiak, eta Udalak propio ere bultzatu zituen; horrela, 1867an, “acordó el Ayuntamiento que para la procreación y fomento de ostras en esta ría se suplicara a cada uno de los que se dedican a esa industria en esta jurisdicción depositar dentro de las aguas de la ría y en los sitios de más conveniencia y utilidad para aquel objeto una o dos gabarradas de piedra, y de los fondos municipales igual número de gabarradas que todos los industriales”; 1868an ere antzeko zerbait erabaki zuen Udalak: “Para el fomento de la industria ostrera y procreación de este molusco se acordó que cada ostrero echase en la ría de esta villa una gabarrada de piedra, y de los fondos municipales diez y seis gabarradas”; beraz, aurreko proportzioa kontuan izanik, pentsa dezakegu hamasei lagun inguru ibil zitezkeela ostrak hazten. Azkenik, urtebete geroago, 1869an, “Manifestó el Señor Presidente que ha tenido quejas de que en la ría y canal de este Puerto se extrae piedra, y según le han asegurado, algunas con ostras; y siendo en perjuicio de la propagación y multiplicación de ostras, opina que se debe prohibir la extracción de toda piedra en toda la ría de esta Villa, desde la Barra hasta el puente de Mancior [Mantzizidor, Oikian], siempre que no impida la libre navegación”, eta horren berri eman herritarrei “por medio del Señor Cura Párroco según costumbre, imponiendo una multa de 20 reales vellón al contraventor de esta determinación”.\nPaolaldea eta Amaiako plaza ingurua betelanik egin gabe ageri dira. Azpialdean, Gurrutxagaren ostra haztegia ageri da, Arbustainen (argazkia: Zumaiako Udala).\nGurrutxagaren ostra haztegiaren planoa (argazkia: Oihana Artetxe).\nOstrak direla eta, bada beste aipamen polit bat udal aktetan, 1900ekoa. Artean Vascongados (Euskotren) trena inauguratu gabe zegoen, baina bazebilen atzera-aurrera, probetan; Esteban Aranguren alkateak jakin zuen hurrengo egunean, 14:00etan, trenaren arduradunek Zumaiatik pasatu behar zutela Debarako bidean, eta proposatu zuen Estazioan zain egotea eta “suplicarles pongan un par de trenes diarios de Zarauz a esta [localidad] durante las fiestas Eus-karas, ya que no se podrá inaugurar la línea para esta fecha”. Eskaeraren lagungarri izango zelakoan, “se les haga un presente con unas cuantas docenas de ostras y unas botellas de chacolí”.\nOstra haztegia Castropolen aurrealdean, Eo ibaiaren itsasadarrean, Asturias eta Galizia arteko mugan. Parrila batzuen gainean jartzen dituzte ostrak, zakuetan sartuta, eta aldian behin irauli, oroldirik ez itsasteko (argazkia: Javier García Mansilla, Repsol gidan).\nUrte batzuk geroago, 1948an, ostrak ez, baina muskuiluak ageri zaizkigu Estatuaren Aldizkari Ofizialean (BOEn): Estatuak baimena eman zion Galo Florentino Alvarez Arteta Abasolori ur gaineko haztegiak jartzeko Urola eta Narrondo ibaietan; horretarako lau urteko epea eman bazion ere, badirudi ez zuela haztegirik jarri. Orain baino garbiago etorriko ahal zen ura garai hartan…\nJoan den udan, Ondarroatik Lekeitiorako errepidetik nindoala, buia hori batzuk ikusi nituen itsasoan, txukun-txukun lerrokatuta, estropadetakoak bezala. Gero jakin nuen Eusko Jaurlaritzak inguru hori itsas haztegietarako interes eremu izendatu zuela, etorkizunean muskuiluak, ostrak eta ostarrenak hazteko, eta duela gutxi telebistan ikusi nuen, sukaldaritzako programa ugari horietako batean, nola handik muskuiluak ateratzen zituzten eta denon aurrean prestatzen.\nOstratzarrak Moilaberrian (argazkia: Imanol Azkue)\nZubitxikian ere hantxe daude, itsatsita (argazkia: Imanol Azkue).\nGurean, baten batek ikusi nahi baditu muskuiluak edo ostrak, erraz aurkituko ditu Moilan, Moilaberriaren barrenaldean, zubien euskarrietan… Gureak Crassostrea angulatak dira, ostratzarrak (gaztelaniaz “ostión” edo “ostra portuguesa”). 1990eko hamarkadan egindako azterketa batean adierazi zutenez, Zumaiako errioan, ostren biomasa 30 tona ingurukoa zen, eta pentsatzekoa da gaur egun handiagoa izango dela, barrako eta kirol portuko obrak egiteko harri gehiago ekarri zutelako. Ez izan horiek jateko tentaziorik, ordea: bi lagun haiek ostrak hartzen atxilotu zituztenean, azkar asko esan zuten ez zirela jateko modukoak. Alde ederrekoak harraldean hazten diren ostrak, eta oker handirik gabe, oraindik ere han egongo dira, azkeneko aldiz utzi nituen tokian, baina ez dut esango non, badaezpada ere, hurrena ere han egon daitezen, ahogozagarri.\n Zumaiako Udal Artxiboa, 73.01, 122. or., 1867-04-28.\n Ibidem, 159. or., 1868-05-22.\n Ibidem, 225. or., 1869-09-22.\n Zumaiako Udal Artxiboa, 2829, 36. or., 1900-09-06.\n BOE, 1948-03-11n, 12an eta 13an.


“Lagunen artean ondutako diskoa da” – Hala Bedi\n> “Lagunen artean ondutako diskoa da”\n“Lagunen artean ondutako diskoa da”\n3 maiatza Hiru kortxea KategoriaBerriak 0\nEkiñe musikariak 5 kantutako diskoa kaleratu berri du. Dagoeneko sarean entzungai dago eta euskarri fisikoan eskuragarri.\nEkiñe Casado arrasatearrak bere lehen diskoa kaleratu berri du, “Besterik ez!. Arrasateko Shot! estudioetan Iñaki Bengoarekin grabatua, dagoeneko zuzenekoetan aurkezten hasi da.\nHiru kortxea: "Lagunen artean ondutako diskoa da"\nJuani Rishmawik atxilotuta jarraituko du eta inputatu egingo Israelek →


Maila igoerak sortutako zoriontasunaren ondotik, dirua lortzeko beste partida bat jokatu beharra duen taldea\nIosu Iturrioz Dorronsoro|11/07/2014 Actualizada:\nMaiatzaren 24tik Estanda Ordizia emakumezkoen areto futboleko Lehen Mailako taldea da. Horrenbestez, Estatu espainoleko talde onenen aurka jokatuko du datorren denboraldian. Kantxan hobetzen jarraitzeko lanarekin batera, baina, lehiatu ahal izateko dirua lortzea da taldeak une honetan duen erronka nagusienetako bat.\nBeñat Gaztelumendi|05/07/2014 Actualizada:\nDerrigorrezkoa al zen fundazio bihurtzea?\nJoseba Salbador|05/07/2014 Actualizada:\nAntton Izagirre|05/07/2014 Actualizada:\nElkarri eskua luzatuz txakur, gazte zein adinekoek amildegiari bizkar ematea bideratzen duen proiektua\nProiektu mamitsua du eskuartean Aurrera Atera elkarteak. Txakurrak adopzioan hartu eta, gizarte bazterketa jasateko arriskua duten gazteen laguntzaz, animaliok hezi eta bakarrik bizi diren adinekoei edota dependentzia mailaren bat dutenei laguntzeko erronka hartu dute. Apal, bidea egin ahal izateko laguntza oro ongietorria izango dela diote.\nUdazkenean begi bat jarrita\nRamon Sola|28/06/2014 Actualizada:\nFrancisen hilketak ozendu egin zuen homosexualen eta transexualen borroka\n«Frankismoak zigortu egiten zituen gay, lesbiana eta transexualak, eta, gizarteak, epaitu eta baztertu»\nFrankismo garaia sufrimenduaren sinonimo da jende gehiegirentzat. Beren orientazio edo identitate sexualagatik zigortuak izan ziren pertsonen ahotsa jaso du artista madrildarrak, apenas entzun den ahotsa.\n«Slow food»\t. Mahaian hartzen dugun denbora baino askoz gehiago\nHogeita bost urteko bidea egin du «slow food» mugimenduak mundu mailan. Hamar urte geroago iritsi zen Euskal Herrira, indartsu. Mahaian esertzean hartzen dugun denboraz harago, herri bakoitzaren identitateari, tradizioari eta kulturari lotuta dago. Biodibertsitatea, bertako ekoizleekiko eta haien produktuekiko errespetua ditu ardatz. Bizkaian eta Araban da sendoen mugimendua. Atzetik doaz Gipuzkoa eta Ipar Euskal Herria. Nafarroan sortu berria da taldea. Carlo Petrini ideologo eta lider italiarra maiz etortzen da gurera bisitan.\nPágina 146/ 152


Hidroterapia: pobrearen osasuna - Alasbarricadas - Foros\nMensaje por otsabide » 31 May 2015, 21:08\nEkintza Zuzena aldizkariaren 42 alean argitaratutako artikulua\n“Arrateko haiziak eta errotapeko baiñuak”\nOsasun onaren sekretua, Vicente Agirre medikuaren arabera (Eibar 1832-1907).\nBizi garen mundu ero honetan modak pisu handia du. Badirudi zenbat eta sendabidea berriagoa, orijinalagoa, garestiagoa izan, orduan eta mesede gehiago egiten diola osasunari. Ez da horrela, noski. Eraginkortasuna aspalditik frogatua duten hainbat terapia daude, besteak beste ia gizakia besain zaharra den hidroterapia. Artikulu honetan sendabide merke eta indartsu honek osasuna mantentzeko duen ahalmena ezagutuko dugu.\nHidroterapiaren historia laburra\nGizakiak (beste animali guztien modura) Aurrehistoriatik ezagutzen ditu ura terapeutikoki erabiltzearen oinarriak. Halere, lehen lekukotasun idatziak askoz ere geroagokoak dira:\n• Egipton duela 5000 urte neurri higienikoak estimatuak ziren: elikadura, gimnasia eta hidroterapia.\n• Hititek ere (duela 4100-4300 urte) uraren ahalmen sendagarria erabiltzen zuten.\n• Homerok (duela 3100 urte) kontatzen digu aintzinako greziarrek Asklepios jainkoa gurtzen zutela, elikadura, ariketa fisikoa, atsedena, arte ederrak, masaiak eta hidroterapia jorratuz.\n• Pitagoras grekoak (duela 2700 urte) bainu hotzen onurak azaltzen zizkien bere Italiako ikasleei, bizimodu osasuntsua eramateko beste arauen artean.\nHalere, hidroterapiari buruzko lehenengo erreferentzia garrantzitsua duela 2500 urtekoa da: Hipokratesek Grezian sortutako medikuntza eskolarena, hain zuzen ere. Bertan, hidroterapia lehen mailako teknika zen, eta gaur egunean indarrean dauden arauetako batzu orduan ezarritakoak dira, adibidez:\n- Tratamenduak gaixoaren erreakzio gaitasunaren arabera ezartzen dira.\n- Bainua hartzean, isiltasuna gomendatzen da.\n- Bainu hotzak, ostean ariketa fisikoa eginez gero, gorputza gehiago berotzen du bainu bero hutsak baino.\n- Ur hotzak inflamazioa eta mina jeisteko ahalmena du.\n- Azalak eta izerdiak depurazio paper garrantzitsua dute.\n- Ur beroa ere erabiltzen da, baina tamainan. Izan ere, gehiegizko erabilpenak kalteak ekartzen ditu: muskuluak ahuldu, izpiritua makaldu eta odoljarioak erraztu.\nErromatar Inperioaren sasoian ere (duela 2300-1700 urte) Asclepiades, Antonio Musa, Celso, Galeno... hidroterapia kontuetan famatuak izan ziren. Erromatar hirietan bainu publiko eta pribatu asko zeuden, eta gaur egunean martxan dauden bainuetxeetako batzu terma erromatar hauen gainean eraikitakoak dira (adibidez Fiteroko bainuetxe zaharra).\nErdi Aroan hidroterapiak, orokorrean medikuntzak bezala, sasoi ilunak igaro zituen. Hala moduzko bainuetxeak erabili baziren ere, gehienbat aberatsetarako opor leku dotoreak baino ez ziren.\nXVIII mendean, Polonian, hidroterapia esperientzia isolatu bat burutu zuten Sigmund eta Johann Hahn aita-semeek. Besteak beste, mediku hauek azalaren depurazio ahalmena ur hotzaren bitartez biderkatzen zela frogatu zuten, eta haien teoriak liburu batean argitaratu zituzten (Unterricht von der Kraft und Wirkung des frischen Wassers in die Leiber der Menschen). Halere, haien ahaleginak ez zuen hurrengo belaunaldian jarraitzailerik izan.\n50 bat urte geroago, hidroterapia modernoan erabakigarriak izango ziren pertsonai bi azaldu ziren: Priessnitz eta Kneipp. Biak osasun ikasketarik gabeak (bata nekazaria zen, bestea abadea), uraren erabilpen terapeutikoaren arau basikoak ulertzeko ahalmena izan zuten. Bakoitzak bere aldetik ikertu zuen, baina haien eboluzioa berdintsua izan zen: lehenengo bere buruekin frogak egin, gero ikasitakoa pazienteen gainean aplikatu eta azkenik arrakasta itzela lortu (orduko medikoen salaketak tartean).\nVinzenz Priessnitz (1799-1851) txekiarrak animalei erreparatuz ikusi zuen ur hotzak zauriak sendatzeko duen ahalmena. Grafenbergeko basoko etxean, teknika desberdinak erabiltzen zituen: igurtzi bustiak, konpresak, dutxak, bainuak, ariketa fisikoa, edatea, jateko arina... Tratamendu jasangaitzak izaten ziren, eta pazientea oso mentalizatua egon behar zen bere aginduak jarraitu ahal izateko. Priessnitzen terapiaren oinarriak hauek ziren:\n- Ez du hainbeste ardura pazienteak zer duen; gehiago inporta du hotzaren aurrean duen erantzuteko ahalmena.\n- Agente sendagarria ez da ura, gorputzean sortzen den erantzuna baino.\n- Aplikazio hotzak egiteko, gorputza aurrez berotu behar da.\n- Aplikazio hotzek, batzutan, gaixotasuna fase kronikotik akutura ekartzen dute; krisi hauek sendagarriak dira.\nSebastian Kneipp (1821-1897) Alemanian jaio zen, oso familia pobrean. Umetatik tuberkulosiak jota, gaztetan ere baldintza txarretan lanean aritu zen abade ikasketak ordaintzeko; hain da ezen, 28 urterekin medikuek bizitza-esperantzarik ez zioten eman. Liburutegi batean Hahndarren liburua aurkitu zuen eta bere buruarekin esperimentatzen hasi zen. Hahnen teknikak osatu zituen, Priessnitzen esperientzien berri izan zuen eta bere metodoa garatu zuen. Kneippen ekarpen nagusiak hauek izan ziren:\n- Urak metabolismoa pizten du, ahuldutako organoena barne; eta zirkulazio sistemaren erreakzio ahalmena hobetzen du.\n- Muturreko tratamenduekin barik, aplikazio leun eta zuzenekin emaitza hobeak lortzen dira.\nXIX gizaldi amaieran hidroterapiaren boom bat gertatu zen Europan; euskal bainuetxe gehienak ere orduan eraikitakoak dira. Medikuak Priessnitzen eta Kneippen esperientziak aztertzera hurbildu ziren. Honela, Priessnitz hil zenean Schindler Dreak. hartu zuen haren bainuetxearen ardura, eta honekin ikasi zuen Winternitzek, Hidroterapia unibertsitate mailara jasoko zuen medikoak.\nNaturismoa, hain zuzen ere, kneippismotik eratorritako korrontea izan zen, eta honen izaera kontserbadoreari eta gizarte industrialari kritika egiten zion. Jakina denez, naturismoan anarkistek partehartze garrantzitsua izan zuten; adibidez, hasierako teoriko nagusietako batzu Elisee Reclus geografoa eta Lev Tolstoi idazle eta pedagogoa izan ziren; eta XX gizaldi hasieran, Espainiako anarkisten artean medikuntza naturistak gorakada handia izan zuenean, eragile nagusia Isaac Puente mediku bizkaitarra izan zen. Naturisten ikur nagusiak barazkijaletasuna eta biluztasuna izan baziren ere, hidroterapiak leku garrantzitsua betetzen zuen haien bizimoduan; hortaz jabetzeko, orduko argazkiei erreparatzea baino ez dago.\nUraren ahalmen sendagarria\nHidroterapiaren oinarria, gorputzak hotzari aurre egiteko duen ahalmena piztea da. Elurra darabilgunean adibidez, eskuak hotzitu egiten zaizkigu hasieran; handik gutxira baina, gorputzak odol uholde bat bidaltzen du eskuetara. Erantzun hori gorputz osoan lortzen badugu, gaisotasunei aurre egiteko erreminta indartsu baten jabe izango gara.\nUraren propietate sendagarriak hiru faktorek eragindakoak dira: tenperatura, mekanika eta kimika.\n- Tenperaturari dagokionez, pertsona osasuntsu baten azaleko zainen portaera hauxe izaten da: ur oso beroarekin (>39ºC) lehenengo fase batean estutu egiten dira, gero dilatatzeko; ur beroarekin, berriz (36-38ºC) dilataziozko fase bakarra egoten da; azkenik, ur hotzaren aurrean (<18ºC) azalak hasieran ur oso beroaren aurrean bezela erantzuten du (lehenengo estutu, eta gero dilatatu) baina azken dilatazio fasea bizkorrago etortzen da, eta gainera berotasuna luzaroagoan mantentzen da.\n- Mekanika aldetik, presio hidrostatikoak odol itzulerari laguntzen dio; gainera, ur barruan korputzaren pisua arintzen denez ariketak errazago egin daitezke; baita kontrara ere, uraren erresistentziaren kontra aritzen bagara; presiodun txorroak masaia egiteko ere erabil ditzakegu.\n- Azkenik urak baditu propietate kimikoak ere, baina eragin mekanikoaren eta termikoaren aldean oso txikiak dira. Urak, bere bidean zeharkatzen dituen egitura geologikoen eraginez, hainbat elementu ekar ditzake disoluzioan, eta haietako batzu erabilpen terapeutikoa izan ditzakete (nitrogenoa arnas aparaturako, sufrea azalerako...).\nBainuetxeetako ur-teknika guztiak lau kontzepto hauetan oinarritzen dira:\no Erantzuteko gaitasuna: pazientearen zirkulazio sistemak estimuloen aurrean duen erantzuteko gaitasunak ematen du tratamenduaren neurria.\no Beroketa: aplikazio hotzak egin baino lehen gorputza beroa egon behar da. Egin eta gero, berriro berotu behar da.\no Amaiera hotza: edozein tratamendu beroren amaieran, aplikazio hotz motz bat egongo da, termoregulazioa bultzatzeko.\no Hotzaren aurreko adaptazioa: tratamendu egoki batekin, aste batzuen buruan gorputzak hotzari aurre egiten ikasten du. Aldaketak maila desberdinetan igartzen badira ere, begibistakoenak hatzamar-behatzen tenperatura, hotz gutxiagoko sentsazioa eta hotzari erantzun bizkorragoa izaten dira.\nModa ziklo xelebreak\nOsasuna hobetu eta indartzeko neurrien artean, gutxi izango dira hidroterapia bezain merke, eskuragarri eta eraginkorrak. Hain ona izanik, zergatik ez du bada mundu guztiak erabiltzen? Galdera lojiko honek erantzun xelebrea du, historian behin baino gehiagotan errepikatu den hankasartze ziklikoa.\nZikloa horrela laburbil dezakegu: pertsona batek, kasualitatez, ur hotzaren ahalmen sendagarriak deskubritzen ditu; emaitza onek inguruko biztanleen arreta erakartzen dute; terapiaren arrakastaren atoian bainuetxeak, hotelak eta eskualdeko ekonomiari bultzakada datoz; baina pazienteek bainu beroak nahiago dituzte hotzak baino; horrela erabilita, urak bere ahalmen sendagarria galtzen du; hidroterapia modaz pasatzen da, ahanzturan jausita; mende batzu geroago pertsona batek, kasualitatez, ur hotzaren ahalmen sendagarriak deskubritzen ditu...\nZiklo hau behin eta berriro gertatu da historian zehar. Loraldi ezagunenetako bat Erroman izan zen, duela 2000 bat urte. Bainuetxeek garrantzi handia hartu zuten, hirigintzako ezinbesteko elementu bihurtu arte. Baina mendeak pasatu ahala, erromatarrak ur beroekin gehiegi zaletu ziren; Inperioaren dekadentziarekin batera etorri zen hidroterapiarena. Beste loraldi bat XIX gizaldi amaieran izan zen, Kneippen eta Priessnitzen sasoian; gero bainuetxeak opor leku bihurtu ziren, eta bezero dirudunak “izutzeko beldurrez”, aplikazio hotzak baztertu ziren, ahalmen sendagarria galduta. Zikloaren beherakadan gaude oraindik: bainuetxe gehienak itxita daude eta, martxan dauden gehienek ostatu edo jatetxe zerbitzuetatik ateratzen dute etekina. Bainuak apaingarri hutsa dira eta oinarri hipokratikoak ahaztuta daude. Noiz arte? Norbaitek ur hotzaren bertute umil eta miragarriak berriro “aurkitu” arte.\nOsasunaren autogestiorako baliabide oso egokia da hidroterapia, gaisotasunaren prebentziorako duen balioarengatik. Artikulu hau batez ere pertsona osasuntsuei zuzendua dago. Esan beharrik ez dago hidroterapiak gaisotasunak tratatzeko ere balio duela; horri buruz informazioa nahi duenak artikulu amaieran aipatutako liburuetan aurkituko du.\nIkus dezagun, bada, urak gure gorputzean nolako erantzunak sortzen dituen:\no Kardiozirkulazio mailan, sistema osoaren oreka lortzen dugu: esfortzuaren aurrean erantzun hobea, bihotz taupaden erregulazioa, baita odol presioarena ere.\no Arnas sisteman, bainu totalek espirazioa errazten dute. Ur hotzak, gainera, arnasa geldi eta sakona egitera bultzatzen gaitu (beroak berriz, bizkorra eta superfiziala).\no Muskuluetan, orokorrean aplikazio hotz eta motzek haien tonua eta exzitabilitatea jasotzen dute, eta aplikazio beroek jaitsi. Bainu totalek, berriz (beroek zein hotzek) muskuluen tonua eta exzitabilitatea gutxitzen dute.\no Nerbio sisteman, ur hotz (<18ºC) edo oso beroak (>39ºC) estimulatu egiten du; beroak (36-38ºC) berriz, lasaitu. Hortaz gain, organismoaren funtzionamendu orekatuak egoera psikologiko orokorra hobetzen du.\no Sabelean aplikatutako beroak dijestio hodia orekatzen du. Aplikazio hotzek, ostera, larregiko peristaltismoa edo espasmo kolikoak baretzen dituzte eta sabel zukuaren sekrezioari laguntzen. Halere, sabelaren gainean jarritako txaplata beroekin ere sabel zuku gehiago ekoizten da; txaplata hotzekin, gutxiago.\no Depurazio sistemak: orokorrean, korputzeko atal desberdinetan gordetako toxinak mobilizatu eta jaurti egiten dira. Giltzurrunen gainean konpresa oso beroak jarriz haien odoleztatzea hobetzen da, txiza gehiago sortuz. Bainu orokor beroekin ere efektu bera lortzen dugu. Puxikaren gaineko bero lokalak esfinter lisoa errelaxatzen du.\no Eragin endokrinoa: orokorrean hormonen sekrezioa orekatzen da, metabolismoaren erregulazio ahalmenaren mesedetan. Erantzun tipikoa ematen da: ACTH eta glukokortikoideen sekrezioa gehitzen da; leukozito guztiak ugaltzen dira, eosinofiloak ezik (hauek urritu); 17-zetosteroideen jaurtiketa kopurua igo egiten da; tejidoak erantzun linfohistiozitarioa erakusten dute... Kortikoideen sekrezioarekin, efektu hormonal antiinflamatorio bat izango dugu.\no Immunitate sistema: korputzaren defentsarako gaitasuna eta kanpoko aldaketen aurrean erantzuna hobetu egiten da.\nHainbat faktorek goian aipatutako efektuak alda ditzakete:\no Pazientearen gorpuzkera: lodien erantzuna bizkorragoa da, eta tratamendu gogorrenak jasateko gaitasuna dute; argalek, berriz, nekezago erantzuten dute eta aplikazio hotzak ez dituzte ondo jasaten; pertsona atletikoek, berriz, ez dituzte ongi jasaten tenperatura extremoak.\no Egunen eta urtearen ritmoak: eguerdirarte, nerbio sistema parasinpatikoa aktiboagoa izaten da, beraz goiza egokia da aplikazio estimulanteetarako; terapia leunenak arratsalderako lagako ditugu (sistema sinpatikoa aktiboagoa denean). Udaberrian, korputzak erreakzio kapazidade handiagoa izaten du.\no Estimuloaren indarra, lau elementukin neurtu dezakeguna: uraren tenperatura (zenbat eta puntu indiferentetik urrunago, estimuloa gogorragoa eta erreakzioa indartsuagoa), aplikazioaren iraupena (zenbat eta luzeagoa, estimuloa gogorragoa), aplikazioaren hedapena (zenbat eta azal eremu zabalagoa, gogorrago), agente mekanikoen laguntza (hauekin, estimuloa gogortzen da).\no Aplikazioen frekuentzia: saioen artean, korputzaren erantzuteko gaitasuna berreskuratzeko geldialdi bat egitea komeni da. Estimulo gogorrak, astean birritan edo hirutan baino gehiago ez. Ertain edo leunak, 4 orduko atsedeneko tartearekin.\no Adina: zahartzarora, korputzak gehiago eskatzen ditu aplikazio beroak hotzak baino. Zaharrek gazteek baino estimulo leunagoak eta luzeagoak behar dituzte (azalaren odoleztatze eskasagoa). Umeek berriz, estimulo leunagoak eta motzagoak behar dituzte (sensibilidade haundiagoa).\nIkusiko duzuenez, bainuetxeetako ur-terapia gehienak etxean bertan egiteko modukoak dira:\n• Ikuzketa: trapu latz bat ur hotzez edo epelez bustita eta lauskituta, gorputza atalka edo osorik ikuziko dugu. Estimulu leunak emateko bide oso egokia da.\n• Oihalezko estaldurak: gorputza hiru oihalez estaltzen da, barrukoa bustita eta kanpokoak lehorrak, isolagarri modura. Beroa kentzeko (sukarra dagoenean), beroa emateko edo izerdi eragiteko erabil daitezke.\n• Txaplatak: gorputz atal baten gainean jartzen dira, beste oihal batekin bilduta. Oihal busti hutsa jar daiteke; baita buztina, gaztanbera, patata egosia, belarra edo beste zerbait ere, helburuaren arabera.\n• Presio gutxiko ur jarioa: ureztagailuz edo pitxer batekin, adibidez. Tenperatura hotzekoa edo hotz/berokoa txandaka izan daiteke, atalka zein gorputz osoan.\n• Presiodun txorroak: instalakuntza berezietan egiten dira, ur beroarekin, gehienbat leku konkretuetan masaia emateko.\n• Murgilketa osoak: beroak badira, barruko zainak eta arteriak (erraietakoak) estutu egiten dira, eta azalekoak zabaldu, odolaren presioa mantentzeko. Murgilketa hotzetan, berriz, alderantziz gertatzen da (barruko hodiak zabaldu eta azalekoak estutu).\n• Murgilketak atalka: hotzak, beroak edo txandaka egin ditzakegu, dagokion gorputz atalean.\n• Uzki bidezko ureztatzea: labatiba altura baten eskegitako ur poltsa bat da, gomazko tutu batekin, uzkitik sartzeko kanula puntan duela; enema, berriz, gomazko “madari” batekin egiten dena (kantitate txikiagoaz). Ur hutsarekin edo gehigarriekin erabil dezakegu (gatza, kamamila, xaboia, olioa...) eragin nahi dugun efektuaren arabera. Oso praktikoa da eguneroko hainbat arazo txikiri aurre egiteko: idorreria, menstruazioarekin lotutako minak, odoluzkiak, buruko kongestioa, insomnioa...\n• Lurrinak: gorputz atala ur beroz betetako lapiko baten gainean jarrita hartzen dira, dena oihal geruza pare batez estalita. Amaitu eta gero igurtzi hotzak egingo ditugu azalean. Bainu turko edo errusiarrak honen aldaera bat dira, lurrinez betetako gela batean gorputz osoan egindakoa, 45ºC inguruan.\n• Sauna: 85ºC inguruan dagoen gela lehorrean egonaldiak egiten dira, ur hotzezko dutxekin txandakatuta.\nNeguko Bainuzale Eroen Kluba\nArtikulu hau amaitzeko, proposamen bat egin nahi nizueke. Seguru nago, kostaldean bizi zaretenok behintzat, ezagutzen duzuela negu osoan bainua hartzen ibiltzen den “eroren” bat. Izan ere, hidroterapiaren oinarriak ahaztuta dauden honetan, hortan aritzen garenok horixe dirudigu: ero xamarrak. Halere, bainuzale hoiei erreparatu ezkero, zenbait ezaugarri interesgarri aurki ditzakezue: jende lasaia da; erropa gutxi erabiltzen du, baita negu gorrian ere; katarro eta gripe gutxi hartzen ditu; botikak ere, asko ez –ez naturalik, ezta sintetikorik ere-; bere adineko jendearen aldean gazteagoa ematen du...\nInstintuz ala ikasita, neguko bainuzaleek naturak ematen digun sendabide indartsu eta sakonenetako bat erabiltzen ikasi dute. Beharbada ez dira hain eroak, ezta? Esperimentua egiteko gogoa sartu bazaizu, ongi etorri klubera. Jarraian emango ditugun oharrak lagungarriak izango zaizkizu.\nGogoratu behar duzun gauzarik garrantzitsuena hauxe da: ur hotzetan sartu aurretik gorputza berotzea. Udan ez dago arazorik, giroa epela baita; baina eguraldia hotzitu ahala, gorputza berotzeko laguntza beharko dugu: jantzi lodiak, aktibitate fisikoa... gorputza zenbat eta beroago, hainbat errazagoa (eta atseginagoa) izango baitzaizu ur hotzetan sartzea. Hau errespetatu ezkero, euripean edota negu gorrian ere bainua hartzeko arazorik ez duzu izango.\n• Gaisotasun larriren bat izan ezkero, osagile baten superbisioa bila ezazu.\n• Kontuz itsaso eta ibaietako ur korronteekin; udatik negura asko aldatzen dira, eta soroslerik ez da egoten.\n• Ez duzu toallarik edo aldatzeko arroparik behar: uretatik irtetzean, lehortu zaitez barruko elastikoarekin eta jantzi itzazu berriz kirol arropa bustiak. Etxera bidean, gorputzean sortuko den erantzun beroak lehortuko ditu.\n• Bainua biluzik hartzeko aukerarik ez baduzu, lasai: uretatik irtenda jantzi itzazu arropak bainujantzi bustiaren gainean, eta listo. “Oihalezko estalduraren” teknika bezelakoa izango da.\n• Hondartzara bazoaz, bainuaren ostean zapatilak hare eta guzti jantzi ditzakezu (oinak etxean garbitzeko). Galtzerdi barik joatea ere gauzak erreztuko dizkizu.\n• Bainu hotzaren ostean, ziurtatu zaitez gorputza berriro berotzen dela. Hotz handia badago, ariketa fisiko pizka bat beharrezkoa izan daiteke.\nEz ezazue pentsa, halere, hidroterapia egiteko derrigorrez hondartzan bizi behar denik. Ez horixe: hiri batean, mendian eta, oro har, itsasotik oso urruti bizi direnek ere jaso baititzakete uraren onura guztiak. Hori azaltzeko, jarri gaitezen espetxean dagoen kide baten lekuan.\nIñakik egunean 21 ordu ziegatik irten barik pasatu behar izaten ditu. Halako batean, erabaki hau hartu du: “Egunero arratsaldeko zortziretan, dutxa hotza”. Horretara, egunero zazpi t’erdietarako kirol erropak jantzita kirolean hasiko da: abdominalak, flexioak... Zortziretarako, bero-bero eginda, erropa guztiak erantsi eta 5 minutu pasatuko ditu dutxa hotzaren azpian. Segituan irten, lehortu eta ohean sartuko da lasaitasun sentsazio ederraz gozatzera. Eta horrela, espetxearen harresi grisetatik irten gabe, primerako balneoterapiaz gozatuko du funtzionarioen begirada harrituen pean.\n1. KNEIPP, Sebastian. 1898. Metodo de hidroterapia. Mi cura de agua. Versión española de la 33ª edición alemana por D. Francisco G. Ayuso. Séptima edición. (faksimila) . Ed. Maxtor, Valladolid 2001.\n2. ROSELLÓ, Josep Maria. 2005. Dossier: el naturismo libertario en la Península Ibérica (1890-1939). Ekintza Zuzena 32. Bilbo.\n3. ROSELLÓ, Josep Maria. 2005. El naturismo libertario (1890-1939).Cuaderno de Pensamiento 4 (Solidaridad Obrera 323. Aldizkariaren gehigarria).\n4. VIÑAS, Frederic. 1994. Hidroterapia, la curación por el agua. 4. edizioa. Integral, Barcelona.


Zure gertaeren egutegiak 5 modutan SEO hobetu dezake Martech Zone\nZure gertaeren egutegiak 5 modutan SEO hobetu dezake\nAsteartea, urriaren 4, 2016 Krystal Putman-Garcia\nBilaketa-motorren optimizazioa (SEO) borroka amaigabea da. Alde batetik, beren web orriak optimizatu nahi dituzten merkatariak dituzu bilatzaileen sailkapenean kokapena hobetzeko. Bestalde, bilatzaile erraldoiak dituzu (Google bezalakoak) etengabe aldatzen dituzten algoritmoak metrika ezezagun berriak egokitzeko eta web hobea, nabigagarriagoa eta pertsonalizatuagoa lortzeko.\nZure bilaketa sailkapena optimizatzeko modu onenetariko batzuk honakoak dira: banakako orriak eta atzeko estekak areagotzea, partekatze sozialak sustatzea eta zure webguneak eduki freskoa duela ziurtatzea. Hari arrunta? Horiek guztiak gertaeren egutegia abiaraztean lor daitezke.\nZure lineako gertaeren egutegiak SEOan eragiteko modu eraginkorrak daude. Hona hemen nola:\nHanditu banakako orrialde kopurua\nMarketinean lan egiten baduzu, badakizu lurreratze orri berriak abiarazteko egiten den ahalegina. Idazteko kopia dago, diseinatzeko sormena eta egin beharreko promozioa. Gertaeren egutegiak prozesu hau hartzen du eta zure inbertsio denbora murrizten du zure gunean eskuragarri dauden orrialde kopurua biderkatzen duzun bitartean. Gertaera bakoitzak bere orrialdea lortzen du, bilatzaileek arakatzeko erabilgarri dauden orrialde kopurua izugarri handituz. Zenbakiak areagotzea baino zerbait gehiago, banakako orrialde bakoitzak aukera ematen du buztan luzeko gako-hitz kopuru handiagoa optimizatzeko. Gainera, orrialde bakarreko egutegia izan beharrean gertaeren banakako orriak izateak zure erabiltzaileek denbora luzeagoa emango dutela zure gunean orokorrean - eta "egonaldi denbora" hori SEO urrea da.\nBanakako gertaeren orrialdeek beste erabilera bat ere badute: atzera-lotura asko handitzen dute. SEO-rako off-page faktore handia da beste gune batzuek zure webgunera berriro lotzen duten kopurua. Bilaketa-motorrek lotura hori gune batetik besterako konfiantzazko boto gisa interpretatzen dute, zure webguneak eduki baliotsua izan behar duela ondorioztatuz, beste batzuek partekatzeko merezi dutelako. Zenbat eta orrialde gehiago izan erabilgarri (pentsatu orrialde bateko egutegia baino gehiago gertaera orriak), orduan eta aukera gehiago egongo dira guneek berriro lotzeko. Gune batek hiru hitzaldi desberdin lotu ditzake, adibidez, zure gertaera guztiak orrialde berean kokatu izan balitu baino atzeko esteken hirukoitza irabaziz. Voila! Optimizazioa.\nSustatu partekatze soziala\nBilaketa-motorrak gero eta fidagarriagoak dira seinale sozialetan sailkapen faktore gisa. Seinale horien indarra aldatu egin daiteke ospe soziala eta kalitatezko akzio sozialen kopurua bezalakoetan oinarrituta (atzera esteken antzekoa). " Partekatzeko gaitasun integratuak dituzten gertaeren egutegiek zure gonbidatuei zure gertaerak sustatzea errazten diete, baina bilaketa-motorrek zure orrialdeak ebaluatzen dituztenean zure gizarte eta webguneen sailkapena ere hartzen dute kontuan. Horrek zure gertaeren orriak bilatzaileen emaitzetan sailkapen handiagoa izateko aukera handitzen du sare sozialetan partekatutako estekek bilaketa motorrak laguntzen dituztelako webguneen sinesgarritasuna eta sailkapena zehaztu.\nGaitu orrialde izenburu eta meta deskribapen bakarrak\nOrduan, eskola zaharreko SEOa da, orri banatan meta izenburuak eta deskribapenak pertsonalizatzeko metodo saiatua, buztan luze edo laburreko gako-hitz zehatzen arabera sailkatzeko. Meta izenburuak orrialdearen goiburuan txertatutako HTML kodeak dira, bilaketa-motorrei gako-hitzen informazioa eskaintzen dietenak. Honen matematika erraza da: orrialde indibidual gehiago gertaeren egutegiari esker, banakako orrialdeak modu pertsonalizatuan pertsonalizatzeko aukera gehiago dago eta zure orriak gako-hitz anitzetan sailkatzeko aukera handiagoa da. Azken emaitza? Zure orriak sailkatu nahi dituzun terminoen bilatzaileetan aurkituko dituzu, merezi duten arreta indibiduala eskaintzeko aukera izan duzulako.\nSortu eduki berria\nEsaldia entzun duzu aurretik: edukia da errege. Esaldi honen 2016ko bertsioan "eduki freskoa eta koherentea da errege". Beraz, blog korporatiboaren mezu bat idatzi zenuen edo lurreratze orri bat sortu zenuen 2011. urtean. Trafikoarentzat bikaina den arren, bilatzaileek gehiago nahi dute merkaturatzaileak sailkapenarekin saritzeko orduan. Hemen dago, Google-tik bertatik zuzenean:\nGoogle Bilaketak freskotasun algoritmoa erabiltzen du, emaitzarik berrienak emateko diseinatuta.\nBeheko lerroa? Zure webguneko eduki berriak bilaketa-motorren sailkapenean kokapen handiagoa du - eta zer da gertaeren egutegi interaktiboa baina betiko edukiaren iturri betikoa? Gertaera lokalistak bakoitzak bere gertaeren orriak dituelako, gertaera berri bat sortzeak orrialde berria eta zure gunerako eduki berria esan nahi du. Irabazi-irabazi egoera da SEOri dagokionez.\nEkitaldi interaktiboen egutegiak sekulako eragina izan dezake SEOn. Webgune bateko orrialde berrien kopurua handituz, atzera estekak bultzatuz eta meta izenburuak eta deskribapenak pertsonalizatzeko aukera ematen baduzu, gertaera teknologikoen plataforma egokiak zure sailkapenean eragina izateko aukera ematen du, etengabe aldatzen diren bilaketa-motorren algoritmoen menpe egon gabe. .\nHemen duzu gertaeraren banakako orrialde baten adibidea Boston College:\nLocalist hodeian oinarritutako gertaeren teknologia plataforma da erakundeei ekitaldi anitz argitaratzen, kudeatzen eta sustatzen laguntzen diena. Lokalisten egutegi interaktiboaren software sendoak marketin egutegi zentralizatuaren eraginkortasuna, partekatzeko tresna sozialen indarra eta adimena eskaintzen ditu analytics gertaeren marketinaren errendimendua optimizatzeko. Orain arte, Localistek 2 milioi ekitaldi baino gehiago bultzatu ditu mundu osoan.\nHemen duzu egutegiko orri nagusiaren adibidea Arakatu Gwinnett:\nBisitatu lokalista Jarraitu @localist\nTags: Backlinkakbostongo unibertsitateaegutegiagertaeren egutegiagertaeren bilaketagertaera seogertaerakeduki freskoagoogle +gwinnettlokalistameta deskribapenakmozorrien izenburuakbilatzailea lurbilaketa-herrialdeagunearen optimizazioasumallwebconfs\nKrystal Putman-Garcia Marketineko lehendakaria da Lokalistabertan, erakundeei beren gertaeren balioa maximizatzen laguntzen die salmentak eta konpromisoak handitzeko. Azken 15 urteak hainbat marketin eta lankidetzarako gaitasunetan lan egin du, Discovery Channel-en milioi dolarreko babesak kudeatzen eta hazten hasi eta Israelgo gailu medikoa martxan jartzeko merkatuan sartzeko estrategia nagusienetaraino.\nOporretan zure marketina egokitzen laguntzeko 5 tresna\nZure Ecommerce produktuaren xehetasunen orriaren elementuen egiaztapen-zerrenda


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua)" topic_facet:"Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua)" topic_facet:"Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila" topic_facet:"Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua)" author_facet:"Urresti, Igor" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Proposatutako gaia: Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Proposatutako gaia: Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Proposatutako gaia: Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) Egilea: Urresti, Igor Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak\n1 Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Elektrizitatea eta Elektronika (Lanbide Arloa) Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua) Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Gehiago ... Fabrikazioaren Automatizazioa (Modulua) 1 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Industria-robotika (Modulua) 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Lan giroko harremanak (Zeharkako Ikasgaia) 1 Lanbide Heziketa 1 Linea Automatizatuen Eroapena eta Mantentze Lanak (Modulua) Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila 1 Muntaia- eta mantentze-lan elektriko/elektronikoak (Modulua) 1 Produkzioko Sistema Automatikoen Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) Sistema Elektrikoaren eta Elektronikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema Hidraulikoaren eta Pneumatikoaren Muntaia eta Mantentze Lanak (Modulua) 1 Sistema automatizatuak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Momorro txiki bat sortzen (VI) — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Momorro txiki bat sortzen (VI)\n... eta praktika gehiago!\nHemen inguruko gurasoak ez gaude pozik ikastaro honekin. Hasi biharko zenduke esaten zer egin behar dan, zer egin behar ez dan esan biharrian.\nEta onena, bai seme-alabentzat eta bai beste gurasoentzat, ejenplua ematia. Gurekin jai dakazu, gu "Anti-Estivill" gara eta, Carlos Gonzalezen eskolakuak.\nNi BA NABIL esaten zer egin bihar dan. Momorruak ugari daukadaz inguruan, euren gurasuak neke eta dolorez moldiautakuak. Euren jakitturixia zuenganatzen nabil bakarrik. Sozializatzen, kontizu.\nUlertu nahi dabenak ulertuko dau ¿bai? eta bestiak hor konpon.\netxakixat zelaz ez hauen etb-k fitxatzen.\njenialak hire eskola pedagogikuok!


DONOSTIA ZINEMALDIA’64: hainbat gomendio (eta II) | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2016 ∼ September ∼ 09 ∼ DONOSTIA ZINEMALDIA’64: hainbat gomendio (eta II)\nEz dira dauden guztiak. Baina daudenen artean nire ustez ikusi beharrekoak dira. Berlinetik Donostira etorritako pare bat izenburu ez daude nire aurreko aukeraketan. Nahita. Ez nituen gustuko izan. Baten bati, Jeff Nicholsoni aukera berria emango diot, ziurrenik. Lav Diazen zortzi orduei ez. Gauza bera zerrenda honetan. Cannesen ikusi eta maite izan ditudan pelikulek osatzen dute. Baten bat faltan botako duzue. Kasu batzutan ikusi ez nuelako, beste batzutan, ez zitzaidalako gustatu.\nZer egin dezake aita batek alabarekin harreman zubi guztiak hautsi direnean? Eta alaba galduta ikusi eta berau lagundu nahi duenean? Pertsonaia asmatu. Hura “Toni Erdmann“ da. Maren Ade zuzendari alemanar gazteak gai moderno bati emandako erantzuna. Guraso seme-alaben harremanek ez dira iraganean bezain monolitikoak, bezain goitibeherakoak. Eta hor sortzen zaigu arazoa. Hortaz gain, emakumeak gogor borrokatu behar dira gizonen munduan arrakasta izateko. Gai horiek jorratzen ditu emakume zuzendari honek bere hirugarren luzean. Oso ondo landutako gidoia du eta Peter Simonisch aktore austriarra eta Sandra Huller alemaniarra ederki ari dira aita-alaba paperetan. Cannesen prentsaren saioetan, akreditatuak txalotan lehertu ziren hainbat pasartetan. Umore zipriztinak baitira pelikula osoan. Eta filmak sortzen duen giro onaren seinale. Niri tarteka luzeegia egin bazait ere. Kritikaren faboritoa zenez, ez da harritzekoa FIPRESCI Sari Nagusia jaso izana. Estrainekoz emakume batek zuzendutako filma bilakatuz. Maren Ade Donostian izango da sari jasotzen eta pelikula aurkezten. Frantzian oraindik ikusgai badago, Espainian oraindik ez du estrenaldi datarik, baina banatzailea du.\nIkusle modura deseroso sentiarazten dizun filma da “Elle“, Paul Verhoeven zuzendari holandarrak frantzesez egindako lehen filma. “Nola disfrutatu dezaket hau nik, neska izaki, kontatzen duena kontatuaz?” Galdera hori behin baino gehigotan etorri zitzaidan burura filma ikusten ari nintzela. Izan ere, bortxaketa batetik abiaratzen da filma. Isabelle Huppertek bideo joko enpresa baten jabea jokatzen du, etxean bortxatzen duten emakumea. Iragan tragikoa duen emakumeak poliziarengana joan ordez, bere kabuz egingo dio aurre, modu gaizto eta batzutan komikoan. Filmean konbentzionalismo sozialeei ere egiten die barre. Txalo eta irriparre artean hartu zuen prentsak Cannesen. Filma Philippe Dijan egilearen “Oh …” lanean dago oinarritua. 80 urte dituen Verhovenek hasieran Estatu Batuetan filmatu behar zuen. Baina aktore estatubatuarrek ez zuten emakume amoral horren papera hartu nahi. Eta azkenean, Isabelle Huppert zoragarriak erronka onartu eta ederki aritu da. Filma babesteko Huppert eta Verhoeven bera izango dira Donostian. Irailaren 30an estreinatuko da Espainiako pantaila handietan. Frantzian jada ikusgai dago.\nAurten Canneseko Sail Ofiziala harribitxiz jota agertu zaigu. Hainbat altxor ere topatu zitezken “La Quinzaine des Realisateurs” sail paraleloan. Iaz Donostian Sail Ofizialean lehiatu zen Joachim Lafosse belgiarrak “L’économie du couple” (After Love) filma aurkeztu zuen. Bertan amodioa bukatzen denean bikote batek nola egiten dio aurre diru arazoak eta umeak tarteko eman du. Cédric Kahn aktore eta zuzendariak jokatzen du etxea utzi behar duen gizonaren papera. Emaztea Berenice Bejo da. Biak ederki ari dira bikote baten krisiaren autopsia zorrotz eta eder honetan. Tarteka “Perder la razón” 2012an zuzendu zuen filma gogoratzen du honek. Aurrekoa, egunotan areto komertzialetan ikusgai dugun “Los caballeros blancos” baino nahiago dut nik hau. Zinemaldian galdu ezkero, gogoratu Espainiako areto komertzialetan urriaren 14ean estreinatuko dela.\nCannesen bi film aurkeztu zituen Jim Jarmusch estatubatuarrak. Sail Ofizialean lehiatu zen “Paterson” fikzioa eta Saio Berezietan aurkeztu zuen “Gimme Danger“ dokumentala. Ez fikzio hori ikusiko dugu Donostian Zabaltegi-Tabakalera sail berrituan. Bertan duela 23 urte Cannesen Film Laburreko Urrezko Palma bat irabazten lagundu zion pertsonaia filmatu du Jarmuschek. Saritutako “Coffee and Cigarettes III (SOMEWHERE IN CALIFORNIA)” film laburraren protagonistetako bat Iggy Pop kantaria baitzen. Orain bion arteko harreman hori birsortuz Iggy Pop berari eta Michiganen 1960.eneko hamarkadan sortutako honen “Stooges” taldeari begirada bota dio du Jarmuschek dokumentalean. Punk musikaren sortzaileen artean dagoen taldearen argazki, artxibo irudi andana, marrazki bizidunen bitartez birsorketak eta nola ez taldekide eta ingurukoak elkarrizketak ditu. Aldi berean Jarmuschek Stoogesen eragina, arazoak eta erronka politiko, komertzial eta musikalak ikertzen ditu. Musika taldearen eta zinegileen zaleak gustura uzten dituen filma da. Donostian galtzen baduzue aukera azaroaren bukaeran estreinatuko da Espainiako areto komertzialeetan.\nEta Donostian pelikula bakarra ikusteko aukera baduzue, berau “Ma vie de courgette“ izan behar du. Stop motionez egindako film laburra, 70 minututako, baina sendoa. Irriparrea ateratzen dizuen horietakoa. Hunkigarria eta mezua duena. Claude Barras suitzarrak Gilles Paris idazle frantziarren “Autobiographie d’une courgette” eleberria pantailaratu du, Céline Sciamma doatsuaren laguntzaz. Courgette ez da landare bat. Umezutz geratzen den 9 urteko mutikoa baizik. Umezurtz-etxe batera eramango du azkenean laguna egingo den polizia batek. Etxean desberdinen elkartasuna topatuko du. Cannesen aurkeztu ondoren, Annencyko Animazio Zinemaldi ospetsuan lehiatu zen eta sari nagusia eta publikoaren saria jaso zituen. Maisu lan txiki hau Oscar Sarietara bidaliko du Suitzak. Frantziako areto komertzialetan urriaren 19an estrenatuko da baina Espainian oraindik ez du banatzailerik.\nEz da Oscar Sarietara bidali eta Donostian ikusiko dugun film bakarra. Errumaniak bidaliko baitu Perlak sailean aurkeztuko duten “Sieranevada“ filma. Hileta baten inguruan familia bilera bat irudikatzen duen filma ez nuen ganoraz ikusi Cannesen. Beraz ikusteke filmeen artean dago Cristi Puiuren azkena. Orain edo beranduagoa lasai ikusteke. Zerreda horretan dago gainera “La Tortue Rouge“ (The Red Turtle) animazio filma. Japoniako Ghibli estudioen laguntzaz Michaël Dudok de Wit holandarrak Frantzian burututako pelikula zoragarria dela esan didate ikusi dutenek. Beraz hau ere Zinemaldian berreskuratu beharko. Beste behin, beraz, aukera zabala duzue.\nPosted in Donostiako Zinemaldia, Etorkizuneko estreinaldiak Tagged "Elle", "Gimme Danger", "La Tortue Rouge", "Ma Vie de Courgette", "Sieranevada", "Toni Erdmann", Berenice Bejo, Cédric Kahn, Céline Sciamma, Claude Barras, Gilles Paris, Iggy Pop, Isabelle Huppert, Jim Jarmsuch, Jim Jarmusch, Joachim Lafosse, Maren Ade, Michaël Dudok de Wit, Paul Verhoeven, Peter Simonisch, Sandra Huller


'Liher' taldeko kideen ibilbidean itzuli bat eman dugu MusikHaria saioan | Musikharia | IRRATIA\n2020 AZA. 17 - 20:38h\nAstelehenetako bazkalosteek izen propioa dute hilabete honetan Naiz Irratian: 'Liher'. Haiek ari dira 'Beste bat' saioak egiten azaroko aste hasieratan eta horren aitzakian Iñigo Etxarri taldekidea etorri da 'MusikHaria' saiora bisitan.\n'Hemen herensugeak daude' diskoa kaleratu du 2020an 'Liher' taldeak.\nAurten 'Hemen herensugeak daude' diskoa kaleratu bezain pronto izan genituen MusikHaria saioan 'Liher' taldeko kideak. Sekulako lana zuten eskuartean: hitzekin eta marrazki ederrekin osatutako bideoak kantu bakoitzean, diskoa bazetorrela esanaz film laburra, 'Teloia' kantuaren bideo puska eta diskoaren istorioa kontatzen zuen liburuxka. Eta, noski, kantu indartsuz betetako diskoa ere bai.\nEuskal Herritik kanpora nazioarteko lau sariketatan 4 aipamen jaso ditu gaurdaino 'Teloia' kantuaren bideoak eta horrek poza ematen die, jakina. Baina dena ez da urre gorria izaten eta pandemiak zuzen-zuzenean eragin dienen artean 'Liher' taldea goiko postuetan kokatzen da ezbairik gabe.\n«Alemanian harrapatu gintuen albisteak eta handik etxerako bidea hartu genuen. Burumakur, jakina. Lide zen guztiotan optimistena, baina hark ere gerora egin zuen behera. Frustrazio moduko bat badaukagu, hartu dugun lana eta egin dugun ekarpen guztia eginda 'Hemen herensugeak daude' diskoak ez duelako edukitzea nahi genuen bidea izan. Kalkuluak egin ditugu eta 55 inguru kontzertu geratu zaizkigu bertan behera. Eta, jakina, ez dugu horren kalte-ordainik ez diru-laguntzarik jaso», kontatu digu Etxarrik.\nBaina positibo eta umoretsu egon da MusikHaria saioan egin duen sartu irtenean. Taldekide guztien musika ibilbideari errepasoa eman diogu eta beren artean dituzten barne-lotura batzuk ere agerian geratu dira izandako elkarrizketa musikatuan.\nBerak ari dira orain astelehenetan Naiz Irratia musikatzen, ordea. 'Beste bat' saioetatik pasa dire Joshka Natke, Lide Hernando eta Iñigo Etxarri bera. Batek daki azkenekoan Ander Berzosak sartu-irtena egingo ote duen. «Interesgarria egiten zait musikari batek bere kantu kuttunak aurkeztea eta gomendio horiek zergatik egiten dituen entzutea. Hartara, hori egiteko aukera eduki dugu eta gustura ari naiz. Gainera, nire buruari bestela ere ariketa bat jartzen diot eta aberasgarria delakoan nago. Astero zerbait berria entzuten dut eta 'Beste bat' bezalako saioek horretarako ere lagundu dezaketela uste dut», azpimarratu du Etxarrik.\nPoza ematen du musikak eta batez ere rockak bizi duen egoeran horrelako jarrera duen musikari batekin topo egiteak. Betoz garai hobeak 'Liher' taldeak egin duen lanak merezitako tokirainoko bidea egin dezan.


Olatz Pratek irabazi du IV. Irudhitzen lehiaketaren testuen atala - Azpeitia - uztarria.eus\nUztarria.eus 2019-11-26 17:59\nOlatz Pratek Juan Joxe Agirreren argazkiari jarritako testuak irabazi du lehiaketaren hitzen atala.\nJuan Joxe Agirrek ibaiari ateratako argazkiari jarritako hitzekin irabazi du Pratek testuen atala, eta 150 euroko saria eskuratuko du. Azken urteetan egin bezala, Uztarria Komunikazio Taldeak datorren urteko egutegia kaleratuko du IV. Irudhitzen lehiaketan nabarmendutako hamabi argazkiekin eta testuekin. Uztarriaren bazkideek etxean jasoko dute 2020ko Irudhitzen egutegia, 2019ko abenduko aldizkariarekin batera.\nOlatz Prat da IV. Irudhitzen lehiaketaren testuen atalaren irabazlea. Gaur, asteartea, jakinarazi dute epaia Xabier Gantzarainek, Leire Ostolazak eta Miren Garatek. Hiru epaimahaikideek Pratek Juan Joxe Agirrek ateratako argazki bati jarritako testua aukeratu dute irabazle gisa –albiste honen goi aldean ikus daitezke argazkia eta testua, bateratuta–. Ibaiaren ur emaria erakusten du Agirrek ateratako argazkiak, eta mugimendu horretan oinarritu da Prat hitzak idazterakoan. Hark 150 euroko saria eskuratuko du.\nEpaimahaikideek egutegia osatuko duten beste 11 irudiei lagunduko dieten testuak ere aukeratu dituzte, eta honako egile hauenak dira: Ane Borda, Ainhoa Odriozola, Irati Aranguren, Amaia San Vicente, Olatz Prat, Ixabel Jauregi eta Esteban Etxaniz.\nMugimendua izan da nagusi Irudhitzen lehiaketaren laugarren edizioan. Argazkien atala Iñaki Etxenagusiak irabazi du, eta 150 euroko saria jasoko du hark ere. Xanti Rodriguezek, Paola Motok eta Nagore Iriartek osatu dute aurtengoan argazkien ataleko epaimahaia.\nGuztira, 58 argazki eta 36 testu aurkeztu dituzte Irudhitzen lehiaketaren laugarren ediziora.\nAurtengo Irudhitzen lehiaketara aurkeztutako material guztiarekin –argazki eta testu guztiekin– erakusketa prestatuko du Uztarria Komunikazio Taldeak Kulturaz kooperatibarekin elkarlanean. Beraz, 2020ko urtarrilletik otsailera bitartean Irudhitzen lehiaketak utzitako argazki eta testu guztiak ikusgai izango dira Sanagustin kulturgunean. Aurten, berrikuntza bezala, herritarrek botoa emateko aukera izango dute erakusketak irauten duen bitartean. Modu horretan, gehien atsegin duten argazkiaren edo testuaren aldeko boza emateko aukera izango dute herritarrek, eta boto gehien jasotzen duten lanen egileei sari bana emango die Uztarriak.


Patronala erreformaren alde kokatzen da epe motzean irabaziak biderkatzeko tresna bezala erabili nahi dutelako | LAB SINDIKATUA\nNotas Ekintza Sindikala Patronala erreformaren alde kokatzen da epe motzean irabaziak biderkatzeko tresna bezala erabili...\nPatronala erreformaren alde kokatzen da epe motzean irabaziak biderkatzeko tresna bezala erabili nahi dutelako\nLAB gaur (maiatzak 16) sektore ezberdinetako hainbat delegatuekin Confebask-en egoitzaren aurrean kontzentratu da patronalari mezu argi bat helarazteko:\n1.- Patronala erreformaren alde kokatzen da ez ekonomia suspertzeko eta enplegua sortzeko inongo konpromisorik duelako . Patronala erreformaren alde kokatzen da epe motzean irabaziak biderkatzeko tresna bezala erabili nahi dutelako.\nHau da, lehiakortasuna eta flexibilitatearen mezu faltsuaren atzean kalerapenak eta prekarietatea dago.\n2.- Lapurreta bat antolatzen ari da, lanpostu, lan eskubide eta soldaten lapurreta bat antolatzen ari da erreformaren bidez. LABek argi esaten du:\n-Confebask-ek antolatzen duen lapurreta bat da. Ez da Merkele-ek antolatzen duen lapurreta bat. Hemendik eta hemengo enpresariek bultzatzen duten lapurreta bat antolatzen ari da Confebask-en bulegoetan.\n-Negoziazio kolektiboa blokeatzen dute erreforman sakontzeko erabili nahi dutelako irekita dagoen negoziazio kolektiboa. Ez dute benetako negoziaziorik nahi, herrialdeko hitzarmenak blokeatu egiten dituzte eta negoziazio esparru bakarra enpresetakoa izatea nahi dute.\n– Negoziazioa enpresetara eramateak helburu argiak ditu: milaka langile uzten dira negoziaziorako eskubiderik gabe; errazagoa zaie bertan erreforma aplikatzea eta gaur arteko negoziazio ereduarekin lortutakoa enpresaz enpresa deuseztatzea; zatituak ahulagoak gara; eta gainera sindikatuen eraginkortasuna mugatzen da.\n3.- Confebask-ek. konfrontazioaren aldeko hautu politikoa egin du LAB-etik esaten dugu erantzungo dugula. Lapurreta hau Euskal Herrian ez burutzearen alde borrokatuko dugu.\nArgi dugu badagoela alternatiba, borrokaren bidez lortu dezakegun alternatiba. Gaur negoziazio kolektiboko eremu guztiak, herrialdekoa zein enpresa eremua blindatu behar ditugu. Españaren inposaketa gaitasunetik Euskal Herria blindatu behar dugu.\nHau da behin behineko beharrezkoa dugun pausua Lan Harremanetarako Euskal Esparrua sortzearen bidean.\n4.- LABek argi du Euskal Herrian badugula indar nahiko norabide honetan pausu berriak emateko. Martxoaren 29an argi geratu zen Euskal Herrian badugula indar nahiko denon artean lan harreman eredu propio bat sortzeko. Beraiek baino gehiago gara, borrokatzen badugu irabazi dezakegu.\nHorregatik LABetik beste sindikatuei eremu propioa blindatzearen aldeko deia egin diegu, eta horregatik LABek hurrengo egunetan norabide honetan pausu berriak iragarriko ditu.\nLAB sindikatuaren agerraldia gipuzkoako batzar nagusietan\nMadriletik datozen erasoen aurrean negoziazio kolektiborako esparru propioa eraiki behar dugu\nMaiatzaren Leheneko argazki galeria


CAFek 30 milioi euroko eskaera jaso du Uruguain | Ekonomia | Berria\nCAFek 30 milioi euroko eskaera jaso du Uruguain\nSeinaleztapen sistemak, kontrol zentroa eta telekomunikazioak jorratuko ditu CAF Signallingek Ferrocarril Central proiekturako.\nTren ibilbideen kontrolerako zentro bat. CAF\nHainbat nazioarteko enpresak eratutako partzuergoak kontratua sinatu du CAF Signallingek eta Revenga Smart Solutionsek eratutako partzuergoarekin, Ferrocarril Central proiektuko diseinuarekin, fabrikazioarekin, instalazioarekin, probekin, eta seinaleztapen eta komunikazio sistema guztiak zerbitzuan jartzeko lan guztiak egiteko. Hala, CAFen Signalling adarrak kanpoko merkatuan duen presentzia "sendotzen jarraitzen du Uruguain". Kontratuaren bolumena 50 milioi euro inguru da, eta zenbateko horretatik 30 milioi euro, gutxi gorabehera, CAF Taldeko filialak egingo duen jarduerari dagokio.\nProiektuak ia 276 kilometroko ibilbidea du, eta Paso de los Toros hiria eta Montevideoko portua lotuko ditu. Proiektuaren arabera, besteak beste, CAF Signallingek lan hauek egingo ditu: kateamendu elektroniko berriak, lineako trafikoa kontrolatzeko sistema zentralizatua eta ERTMS L1 sistema.\nSistema osoari esker, karga duten trenek zirkulatu ahal izango dute bi hirien artean. Gainera, Montevideoko metropoli eremuko 36 kilometroko tarte batean trafiko mistoko zirkulazioa egiteko aukera jasotzen du. Horri esker, dio CAFek, "eremu horretako beharrak sendotu eta estali ahal izango dituzte bidaiarien garraioari dagokionez". Ferrocarril Central proiektua Uruguaiko Gobernuak bultzatu du, eta garrantzi handiko azpiegitura lana da herrialdeko garraioaren sistema multimodalerako. Hain zuzen ere, azken urteotako trengintza azpiegiturarik garrantzitsuena izango da.\nHain zuzen, Bazkundeak jakinarazi du CAFek Gipuzkoako merkataritza ganberaren ekarpenaz lortu duela Uruguaiko proiektua. "Bazkundearen eta CAF Signalling enpresaren arteko elkarlanak ahalbidetu du CAF taldearen filial horrek Urugaien proiektu bat lortzea", esan du ganberak ohar baten bidez. "Uruguaiko gobernuari dagokion proiektu hori Gipuzkoako Bazkundeak idenfikatu du erakundeak herrialde horretan duen bazkidearen bitartez".


Kulturaren nahiz naturaren aldetik balio handikoak diren hainbat ibilbide egin ditzakegu Bilbo Handitik hain hurbil dagoen Enkarterriko alderdi berezi hau ezagutzeko. Proposatzen dizuegun ibilbidea La Galdamesa meatzaritza-trenaren plataformatik doa. Antzinako plataforma hori zaharberritu egin dute eta gaur egun oinez zein bizikletaz ibiltzeko prestatuta dago.\nIbilbide hau Galdamesen hasten da, Atxuriaga parkean, eta Olabarrieta (Los Castaños) auzoan amaitzen da, handik 11,5 km-ra, Abanto Zierbena udalerrian. Hortik, beste 3 km egin daitezke, Gallartako Renfeko geltokiraino.\nIbilbideak La Galdamesa meatzaritza-trenaren plataforma du oinarri. Trena La Benedictaraino iristen zen (Sestaon), eta han deskargatzen zuten minerala. Ibilbide atsegina da, lasaia eta adin guztietarako egokia. Izan ere, ez du aldaparik eta oinez zein bizikletaz ibiltzeko prestatuta dago. Bidean natur balio handiko paisaiez gozatzeko aukera izango dugu, urkiak, haritzak eta sahatsak izango ditugu bidelagun, beste landare espezie askorekin batera, eta iraganeko meatzaritzaren aztarnak aurkituko ditugu (tunelak, garbitokiak, plano inklinatuak, deskargalekuak…).\nAtxuriagako aisialdi eremua\nIbilbidea garai bateko Atxuriaga meatzari-auzoan dagoen aisialdi eremu horretan hasten da, Tardía eta Berango meatzeen hondakinak eta urmaela dauden lekuan. Oso eremu zabala hartzen du, aintzira handi baten ondoan. Haritz gorriaren, astigar zorrotzaren eta lizarraren ale ugari landatu dituzte inguru guztian. Parkearen alboan industrialde bat dago, La Galdamesa trenbidearen hasieran. Bertan Eztikidetzaren instalazioak daude. Enpresa horrek inguruko erlezain gehienak biltzen ditu eta eztitik deribatutako produktuak egiten ditu, merkaturatzeko.\nLa Galdamesa trena\nAtxuriaga parkeko aparkalekua amaitzen den lekuan, antzinako meatze-trenbidearen trazatua den lurrezko pista batera eramango gaituen bide bat hartuko dugu. Garai batean, meatzaritzarako tren horrek Sestaoraino garraiatzen zuen Galdamesko meatzeetako\nburdin mea, La Benedictako deskargalekuraino. Gaur egun, trenbidearen plataformaren zati asko lehengoratu eta oinez zein bizikletaz ibiltzeko egokitu dituzte, Bizkaiko Bizikleta Plan Nagusian horrelako trenbide-plataformak berritzeko jasotako programa zabalago baten barruan. Bilbao River Cantabrian Railway Company Limited enpresak egin zuen trenbidea, 1876an, eta bere garaiko luzeena izan zen (22,5 km). 1968an, erabiltzeari utzi zioten, eta 1972an kendu egin zuten.\nEnkarterriko bide berdeen eta, zehazki, antzinako trenbide honen interpretazio zentroaren eta museoaren ondoan ibilbideko lehen tunela dago (Villegas). Tunel horretatik irtetean San Esteban eliza ikusiko dugu, El Moro haitzaren oinean. Aurrerago, bideak Malpeña tunelera eramango gaitu. Aurrekoa baino luzeagoa eta ilunagoa da, baina argiak ditu. Bertatik irten eta gutxira, antzinako meatze-trenbideko kargalekua ikusiko dugu. Minutu batzuk ibili ondoren, ibarbide sakon batera helduko gara. Trenbidearen trazatua maldara egokitzen da hor, U bat eginez. Apur bat aurrerago, bidea Peñas Negrasko ibilbideetako batekin gurutzatzen da (kolore laranjako balizak ditu eta El Pobalerantz jaisten da).\nNahi izanez gero, ibilbidearen zati osagarri hori ere egin dezakegu. Eukalipto eta pinu artean jaitsiko gara, El Pobaleko zubira iritsi arte. Zubia zeharkatu eta ezkerretarantz joango gara, El Pobal burdinolaraino.\n1833an, ehun burdinola baino gehiago egon ziren Bizkaian, eta El Pobal deritzona oraindik lanean jarraitzen duen bakarra da. Gaur egun, Enkarterriko multzorik adierazgarrienetako bat da, eta bisitatu ahal da. Olaundia eta Olazarra izenez ere ezagutu zen. Muskiz udalerrian dago, Sorginleku deritzon tokian, Lamiozingoerrekaren ertzean. Inguru horretan zurzuriak («poboak») zeudelako jarri zioten izen hori.\n«La Cadenilla» plano inklinatuaren oina\nEl Pobalerako bidea hartzeko aukera ematen zigun gurutzagunetik aurrera jarraituz, El Sobaco tunela zeharkatu eta Abanto Zierbenako El Once auzora iritsiko gara. La Galdamesa trenbideko 11. kilometroan dagoelako jarri zioten izen hori. Auzo horren alboan, Bizkaiko luzeena eta garrantzitsuena izan zen plano inklinatuaren mineral-kargalekuaren hondakinak ikus daitezke oraindik. Plano inklinatu horretatik, haraino eramaten zuten Galdamesko El Sauco auzoko meatzeetako burdin mea. 1866an egin zuten. Maceo iturrian hasten zen (Galdamesen), handik 3,7 km-ra, eta 454 metroko desnibela dago planoaren goialdearen eta behealdearen artean.\nIbilbidea Abanto Zierbenako Olabarrieta auzoan bukatzen da. Hor, Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa bisitatu ahal dugu. Garai batean Gallartako udal-hiltegia egon zen eraikinean dago eta Meatzaritzaren Museoa Kultur Elkarteak egindako lan handiaren emaitza da. Elkartea 1986an sortu zen, Bizkaiko meatzaldeko oroimen historikoa gordetzeko eta bertako meatzaritza-ondarea zaintzeko eta ezagutarazteko.\nInguru horretan La Concha aire zabaleko meategi ikusgarria ere aurkituko dugu. Gaur egun kultura ondare izendatuta dago, eta Gallarta herrixka eremu horren gainean egon zen garai batean.\nDISTANTZIA / DENBORA\nDatu orokorrak: 14.000 m - 2:30 h (oinez) – 1:15 h inguru (bizikletaz)\n• Atxuriaga – El Pobalekiko lotura (trenbideko 4. km-a) 4.500 m / 60 min (oinez) – 20 min (bizikletaz).\n• Trenbideko 4. km-a (El Pobalekiko lotura) – El Sobaco tunela 3.500 m / 50 min (oinez) – 17 min (bizikletaz).\n• El Sobaco tunela – El Once 1.700 m / 25 min (oinez) – 8 min (bizikletaz)\n• El Once – Olabarrieta 470 m / 7 min (oinez) – 3 min (bizikletaz)\n• Olabarrieta – RENFEko geltokia (Gallarta) 3.850 m / 55 min (oinez) – 20 min (bizikletaz)\n• Ibilbide osagarria (oinez bakarrik) Trenbideko 4. km-a – El Pobal 1.650 m / 25 min


Zazpi ebidentzia birjaiotzarako - Xabier Amuriza - 111 Akademia\nIzenburua: Zazpi ebidentzia birjaiotzarako\nEuskara batuaren bigarren jaiotza-ri jarraipena emanez, bidezko eta beharrezko iruditu zait bertsio zentratuago bat ematea, gai txikiago eta eztabaidagarriago guztiak ezabatu eta arazo nagusietara bakarrik mugatuz. Azken batez, gai horietantxe baitakust euskararen norabidearen gako erabakiorra. Arazo nagusiok “ebidentzia” moduan aurkezten ditut, halakoxeak direla uste dudalako: ebidentzia: Ebidentzien aurrean, jarrera bakarra dago: onarpena ala ezezpena. Har ala utz. Bitarteko eztabaidak ez du onura handirik.\nEbidentzia ez da azaltzen, hain gutxi esplikatzen. Proposamen ebidenteak aurkeztu bakarrik egin daitezke. Era zorrotzago edo ez-zorrotzagoan, argiago edo ez argiagoan, begi bistan jarri bakarrik. Batzuek bura biratuko dute, muzinka edo biraoka. Beste batzuek arreta jarriko dute, esanez: “Egia izan daiteke”. Zernahi kuestionatzeko jenioa duenak dena galde lezake: “Zertan oinarritzen duk ‘ebidentzia’ dioan hori?”. Erantzuna sinplea da: “Ebientzia ez da oinarritzen. Bera da ondorioen oinarri”. Ebidentzia guztiak ez dira, noski, berezkoak edo inmediatoak. Euren arrazoi eta bilakaerak behar izan dituzte, ebidentzia mailara iristeko. Saiaketa honetan aurkezten diren zazpi ebidentziak maila horretara iritsitzat jo daitezke.\nAgian ez da literatur liburua, bai ordea euskal literaturarekin lotua, euskarari buruz mintzo baida Amuriza.\n“Euskal Herria euskalduntzea ez dago euskaldunon esku bakarrik. Bai dago gure esku -eta geure bakarrik- hizkuntza lehiakor bat garatzea…”\nEuskal aditzaren erdia ez da erabiltzen inon inork; eta erabiltzen dugunaren horren erdia, gaizki erabilki dugu. Zer egin euskal aditza eder/mardul horrekin? Bere horretan utzita ere, eder, mardul, dinosaurio harena gerta dakioke/dakiguke: ederra, mardula, bere kargagatik itto egin zela eta desagertu. Dinosaurioa. Berriki balea bati ere Donostian gauza bertsua gertatu omen zaio: bere kargatan itto.\nEta datiboa aditzatik kanpo aterako bagenu? Edo pluralizatzailea? Fu !!. Karga ederra kenduko genioke itto-larrian aditzaren saretan dabiltzan euskaldun berriei… eta euskaldun zaharroi.\nHara, halako edo antzeko galderak –galderak !!– darabilzki Amurizak liburu honetan. Beretzat, ebidentziak.\nEuskararen munduan ari garen langile/profesional edo /eta militante guztiok irakurri beharrekoa, nire idurikoz. Ondoren ezezko borobila emanen bazaie ere bere proposamenei, entzun eta adittu egin beharko lehen, gero zokoratzeko bada ere.


Sakana aukeratu dute goi tentsioko linea berria jartzeko - Sakanako AHT Gelditu! Elkarlana\nSakanako AHT Gelditu! Elkarlana | 2013-05-13 20:25\nGoi tentsioko linea proiektuak Sakana mutur batetik bestera zeharkatzen du. Deikaztelutik etorriko litzatekeen linea Aizkorbetik sartuko litzateke Sakanan eta egungo 220 kV-ko linearen ibilbidea segituz Altsasutik barna, Altzaniatik joko luke Itsasora (Gipuzkoa).\nAutopista Elektrikorik Ez plataformatik jakinarazi digutenez, REEk linea Sakanatik pasatzea erabaki du ingurumen inpaktu txikiagoa sortzen duelako. Plataformatik jakinarazi digutenez, REE-ren asmoa litzateke 400 kV-eko linea berria 220koen paraleloki eraikitzea (100 metrora) eta lanak despeditu ondoren aztertzea haietako bat kendu edo ez. Dorreek 50-55 metro luze lukete.\nRed Electrica Españolak proiektua eta ingurumen inpaktu egitasmoa aurkeztu dizkio Industria Ministerioari. Espainiako administrazioak ikututako udal eta kontzejuei haien berri eman behar die orain. Hura jasotzen dutenean 30 eguneko epea zabalduko da helegiteak aurkezteko. Egitasmoak aurrera eginen balu 2016 akaberan edo 2017 hasieran hasiko lirateke lanak. 400 kV-eko linea proiektuak ikututako udal eta kontzejuetako ordezkariekin bildu dira REEko kideak. Bileretan ere Autopista elektrikorik ez! plataformakoak izan ziren.\nPlataformako kideek uste dute Ministerioak aurki aurkeztuko dizkiela proiektuak toki-administrazioei. Hala ere, datekin kezkatuta daude plataformako kideak, aurre-proiektua joan den urteko agorrilaren 5ean aurkeztu zuelako, jende guztia oporretan zegoenean.\nBitartean, Espainiako Gobernua 2014-2020 aldirako planifikazio elektriko berria egiten ari da. Horregatik, Autopista elektrikorik ez! plataformak ez du ulertzen zergatik aurkezten duen REEk halako proiektu “txikitzaile eta erraldoi bat, planifikazio elektriko berria egiteko dagoenean”.\nGuaixetik hartutako textua.\nautopista eléctrica elektrikoa goi guaixe lat línea tensioa


ELIKA Alimentos | Elikagai Berriak - ELIKA Alimentos\nElikagai berri bat da 1997ko maiatza baino lehen EBn kantitate adierazgarrietan kontsumitu ez zena (data horretan jarri zen indarrean elikagai berriei buruzko lehen araudia). Garatu berria den elikagai berritzaile bat izan daiteke, ekoizpen-teknologia eta -prozedura berriekin ekoitzitako elikagai bat edo tradizionalki EBtik kanpo jaten den elikagai bat.\n2018ko urtarrilaren 1etik aurrera, elikagai berriei buruzko 2015/2283 Erregelamenduak (EB) arautzen ditu elikagai berriak, eta aurreko 258/98 Erregelamendua (EK) indargabetzen du. Erregelamendu berriaren helburua da baldintzak hobetzea enpresek errazago merkatura ditzaten elikagai berri eta berritzaileak EBn. Hartara, Europako kontsumitzaileentzako elikagai-eskaintza areagotuko da, betiere elikadura-segurtasunaren maila altuari eutsiz.\nBerezi@: Elikagai berriak – ELIKA (2016)\nQuestions and Answers: New Novel Food Regulation – CE (2018)\nInfografía Nuevos alimentos – ACSA (2016)\nLEGERIA BERRIKO ALDAKETA NAGUSIAK\nHobetu egin da baimentze-prozeduraren eraginkortasuna, elikagai berritzaileak azkar merkaturatzea ahalbidetuz eta alferrikako merkataritza-oztopoak kenduz. Baimen-sistema zentralizatu bat sortu da, eta horrek ziurtasun handiagoa emango die elikagai berri bat baimentzeko eskatzen duten eskatzaileei.\nElikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) baimentzeko eskatzen diren elikagai berrien arriskuen ebaluazio zientifiko bat egingo du, eta Batzordeak eskatzaile bakoitzaren espedienteak kudeatuko ditu eta segurutzat jotako elikagai berrien baimen-proposamenak aurkeztuko ditu.\nEBn berriak diren elikagaiak ebaluatzeko prozedura egokiago bat jarriko da abian.\nElikagai berrien kategoriak areagotuko dira\nErregelamendu berrian, datuak babesteari buruzko xedapenak gehitu dira. Elikagai berri bat baimendu ondoren, datu zientifiko berriak eta babestutako datuak ezingo dira erabili beste eskaera batzuen esparruan, bost urtez.\nBaimen indibidualetatik baimen orokorrago batera pasatzea proposatzen da, enpresa bat baino gehiagok elikagai berri berbererako eskaerak errepikatuta aurkez ditzatela saihesteko.\nEBn elikagai berriak erabiltzea baimenduko da, baldin eta\nosasun publikorako arriskurik ez badakarte,\nnutrizioaren ikuspegitik ordezten duten elikagaia baino okerragoak ez badira (antzeko beste elikagai bat ordezten badute), eta\nkontsumitzailea nahasten ez badute.\nElikagai horiei ebaluazio zientifiko bat egin behar zaie baimena lortu baino lehen, horien segurtasuna bermatzeko. Ebaluazioa Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) egingo du.\nBATASUNEAN BAIMENDUTAKO ELIKAGAI BERRIEN ZERRENDA\nBatzordeak Batasuneko zerrendan elikagai berri bat sartzeko, elikagaiak honako baldintza hauek bete beharko ditu:\na) Eskuragarri dauden froga zientifikoak kontuan hartuta, elikagaiak ez du arriskuan jartzen pertsonen osasuna.\nb) Elikagaiaren aurreikusitako erabilerak ez die kontsumitzaileei erratzeko aukerarik ematen, bereziki elikagai horrek beste bat ordezkatzea badu xede eta nutrizio-balioan aldaketa nabarmenak badaude.\nc) Elikagaiak beste bat ordezkatuko badu, bien artean dagoen aldeak ez du desabantailarik izango kontsumitzaileentzat nutrizioaren ikuspegitik.\nBatzordeak baimendutako elikagai berrien zerrenda egin du, eta elikagai berriak gehitu ahala eguneratuko du, 2017/2470 (EB) Exekuzio Araudiaren bidez; horrek Batasuneko elikagai berrien zerrenda bat ezartzen du, bat eginez elikagai berriei buruzko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2015/2283 (EB) Araudiarekin.\nZerrenda horretako edukian hainbat akats daude. Akats ugari direnez, 2017/2470 (EB) Araudiaren eranskina kendu egin da eta Batzordearen 2018/1023 (EB) Exekuzio Araudiaren eranskinarekin ordezkatu da. Bertan ageri dira elikagai berriak, horiek erabiltzeko baldintzak, elikagaien kategoria espezifikoa eta gehieneko edukia.\nErregelamendu berria ez zaie aplikatuko honako hauei:\nElikagai-gehigarriak (1333/2008 Erregelamendua (EK))\nElikagaietan erabiltzeko aromak (1334/2008 Erregelamendua (EK))\nElikagaiak ekoiztean erabiltzen diren erauzketa-disolbatzaileak (2009/32/CE Zuzentaraua)\nElikagai eta pentsuetarako GEOak (1829/2003 Erregelamendua (EK))\nElikagaiak eta/edo elikagaien osagaiak elikadura-osagarrietan bakarrik erabili badira, beste baimen bat eskatu beharko da horiek beste elikagai batzuetan erabiltzeko (esaterako, elikagaiak aberatsagoak egiteko), bat etorriz elikagai berriei buruzko erregelamenduarekin.\nEFSAk bi orientazio-gida argitaratu ditu elikagai berriei eta beste herrialde batzuetako elikagai tradizionalei buruz. Gida horietan, arrisku-ebaluazioa egiteko eskatzaileek zer informazio aurkeztu behar duten azaltzen da, xehetasun osoz.\nHalaber, erregelamenduak ezartzen duenez, klonazioari buruzko legeria espezifiko bat ezarri arte, animalia klonatuetatik eratorritako elikagaiak elikagai berrien erregelamendu berriaren menpe geratuko dira, hazkuntza ez-tradizionalen bidez lortutako animalien elikagai gisa, eta behar bezala etiketatu behar dira azken kontsumitzailearentzat, Batasunean indarrean dagoen legeriarekin bat etorrita.\nELIKAGAI BERRIEN ETIKETAK\nElikagai berriek 1169/2011 Erregelamenduan (EB) ezarritako etiketa-betebehar orokorrak beteko dituzte.\nElikagai berrien etiketa-betebehar espezifiko osagarriak ere aplika daitezke, kontsumitzaileei behar bezalako informazioa emateko, zehazki: elikagai berria talde zaurgarri jakin batzuentzat ez dela gomendagarria adierazten duten etiketak. Etiketan, elikagaiaren izenak agertu behar du, eta hala badagokio, haren erabilera-baldintzek.\nElikagaiaren propietate nutrizionalei eta osasungarriei buruzko behin-behineko jakinarazpenek bateragarriak izan beharko dute propietate nutrizionalen eta osasungarrien jakinarazpenei buruzko 1924/2006 Erregelamenduarekin (EK).


Amara Berri eskola Ashoka plataformaren Changemaker Eskola Sarean sartu da - SPRI\nSPRI » Berrikuntza » Amara Berri eskola Ashoka plataformaren Changemaker Eskola Sarean sartu da\nAmara Berri eskola Ashoka plataformaren Changemaker Eskola Sarean sartu da\n(Español) Red Escuelas Changemaker de Ashoka\nDonostiako Amara Berri zentroa eta bere hezkuntza-sistema berritzailea hautatuak izan dira Ashoka plataformaren Changemaker nazioarteko eskola sareko Estatuko lehen lau proiektuen artean. Ekimen horren helburua da hezkuntza sistemaren eraldaketan lan egiten duten eskola desberdinak batzea, ezagutzak eta esperientziak partekatzeko.\nAmara Berri sistemak ikasleak jartzen ditu hezkuntzaren erdigunean, beren premia, motibazio eta potentzial pertsonala lehenesten ditu irakasleen edo eskolaren interesen gainetik eta oinarritzat hartzen ditu indibidualtasuna, sozializazioa, autonomia, sormena eta askatasuna. Amaia Gorosábelek, Amara Berri Eskola Publikoko aholkulariak, hauxe esan du: “bada gure lan proiektuan funtsezkoa den ezaugarri bat: norbere erritmoa errespetatzea. Gure helburua da ikasle bakoitzak bere abiapuntutik lan egin dezala aurrera egiten jarraitzeko”.\nEskola honetan benetako proiektuen bidez lantzen dituzte curriculumeko edukiak eta adin eta ikasgai desberdinak nahasten dituzte ahalik eta gehien hurbiltzeko benetako bizitzako ikaskuntzara, ezagutzak ez direlako barneratzen ikasgaika bereizita. Eguneroko jardueretako bat da egunkariak eta irrati eta telebista programak sortzea, eta gero webaren bitartez hedatzea. Gainera, neska-mutilek ikastetxeko erabakietan eta kudeaketan parte hartzen dute, esaterako liburutegiko mailegu sistemaz arduratzen dira.\nIrakasle talde batek jarri zuen martxan Amara Berri hezkuntza sistema 80ko hamarkadan, eta harrezkero erreferentziazkoa bihurtu da eskola askorentzat. Gaur egun, proiektuak eta ezagutza partekatzen dituzten 19 ikastetxek osatzen dute Amara Berri sistema. “Gure ustez hezkuntza ondare komuna da” azaldu du Elena Guerrerok, Amara Berri sareko aholkulariak “eskola ulertzeko moduak batzen gaitu, uste dugulako posible dela ikasleek beste modu batera lan egitea”.\nMaiatzaren 10ean aurkeztu ziren Madrilen Ashoka plataformaren Changemaker Hezkuntza sarean parte hartuko duten lehen lau zentroak. Ashoka aztertzen eta identifikatzen ari da zein eskolak aplikatzen dituzten pentsatzeko modu enpatiko eta berritzaileagoa garatzeko metodologia hezitzaileak, eskola horiek inspiratzaile izan daitezen beste ikastetxe batzuentzat.\nAmara Berri Eskola Publikoa – Ashoka Changemaker School 2015


Eusko Legebiltzarrak aerosolen esposizioa kontrolatzeko neurriak eskatu ditu\nEusko Legebiltzarrak aerosolen esposizioa kontrolatzeko neurriak sustatzeko eskatu du\nTalde guztien babesarekin onartutako zuzenketak espazio itxietan aireztapena bultzatzeko eskatu dio lehendakariari, covid-19aren kutsadurak saihesteko prebentzio-neurri gisa.\nEusko Legebiltzarra. Foto: Eusko Legebiltzarra\nEusko Legebiltzarrak aho batez eskatu dio Eusko Jaurlaritzari aerosolen esposizio-indizeak kontrolatzeko hainbat neurri erabiltzeko espazio itxietan, aireztapena egokia den egiaztatzeko, covid-19aren kutsadura saihesteko helburuarekin.\nEkimena Legebiltzarreko Osasun Batzordean talde guztien babesarekin onartutako zuzenketa batean jaso da, Elkarrekin Podemos-IUk proposatuta. Iñigo Urkulluren Exekutiboari aireztapena bultzatzeko eskatu diote, espazio itxietarako prebentzio-neurri gisa.\nLeku publiko zein pribatu horietan (gida eta gomendio bidez) aerosolekiko esposizio-maila kontrolatzeko hainbat neurri sustatzeko eta bultzatzeko eskatu du Ganberak, besteak beste, CO2ren kontzentrazio neurtzeko metodo zuzena eta pertsona bakoitzeko kanpoko aire-emariaren zeharkako metodoa.\nHalaber, besteak beste, CO2aren maila neurtzeko gailuak sustatzeko eskatu du, gomendatutako mailak gainditutakoan airearen kalitatea berreskuratzeko beharrezko neurriak abian jartzeko balio dezaten, eta leku horietan aerosolekiko esposizioa handitu dela atzematen denean airearen kalitatea berreskuratzeko balizko aukeren berri emateko.\nElkarrekin Podemos-IU alderdiko Jon Hernandezek deitoratu egin du klimatizazio sistemetan iragazkiak jartzeko berehalako neurriak onartu ez izana, legez besteko proposamenean eskatzen zuen bezala, baina azpimarratu du "egoeraren larritasuna ikusita" nahiago izan duela transakzio bat sinatzea.\nHernandezen ustez, beharrezkoa da eskura dagoen ezagutza aprobetxatzea aerosolak "arnastuta kutsatzeko arriskua murrizteko" neurriak ezartzeko; izan ere, egiten bada, "onurak izugarriak izango dira" ospitaleko presioa murrizteko eta jarduera ekonomikoa berreskuratzeko.\nItxaso Berrojalbiz EAJko legebiltzarkideak gogorarazi duenez, onartutako gomendioak Eusko Jaurlaritzaren hainbat dokumentutan jasotzen dira, eta, garrantzitsua den arren, aireztapenak ez ditu ordezkatzen maskara behar bezala erabili, edukiera murriztua errespetatu eta segurtasun-distantziak zaindu beharra.\nRebeka Ubera EH Bilduko legebiltzarkidearen arabera, aire iragazkien edo araztegien bidez aerosolekiko esposizioa kontrolatzea oso neurri garrantzitsua da, eta, "tamalez", erakundeek "ez dute horretan fokua jarri".\nEkain Rico sozialistak ikertzen jarraitzearen eta segurtasuna areagotzeko eta kutsatzeak saihesteko neurriak hartzearen aldeko apustua egin du. Hala ere, Elkarrekin Podemos-IU alderdiak "gaizki erabilitako" proposamenek "segurtasun sentsazio faltsua" sortu dezaketela ohartarazi du.\nAzkenik, Muriel Larreak (PP+Cs) akordioaren garrantzia azpimarratu du, herritarrei erakusteko alderdiak "bat eginda" daudela "birusari aurre egiteko".


2021eko Tirreno-Adriaticoko 6. etapako kronika: Würtz Schmidt garaile\nWürtz Schmidt daniarra izan da azkarrena ihesaldiko esprintean\nSailkapen nagusian ez da aldaketarik egon, beraz, Tadej Pogacarrek lidergoan ekingo dio azken erlojupekoari. Mikel Landak hirugarren postua defendatu beharko du.\nMads Würtz Schmidt (Israel Start-Up Nation) txirrindulari danimarkarrak irabazi du astelehen honetan Tirreno-Adriaticoko seigarren eta azken-aurreko etapa, Castelraimondo eta Lido di Fermo artean (169 km) jokatu dena, helmugara iritsi den ihesaldi bateko taldekideei gailenduta.\nDanimarkako Tourreko erlojupekoa irabazi eta ia bost urtera, txirrindulari daniarrak garaipena bereganatu du, gainontzeko iheslariak esprintean menderatuz, horien artean, bosgarren izan den Movistar Team taldeko Nelson Oliveira portugaldarra.\nEguneko ihesaldiak sei kide izan ditu, baina Oliveirak Simone Velasco (Gazprom-RusVelo), Brent Van Moer (Lotto Soudal), Mads Würtz Schmidt (Israel Start-Up Nation) eta Jan Bakelants (Intermarché-Wanty-Gobert Matériaux) izan dira helmugara bat eginik heldu direnak, aurretik atzean geratu baita Emils-Liepins (Trek-Segafredo) letoniarra.\nIhesaldia 6 minutuko errenta izatera iritsi da tropelarekiko, eta, azkenean, minutu bateko aldearekin heldu da helmugara. Nahiko etapa lasaia izan da, ia ezustekorik gabekoa. Dena den, sailkapen nagusian hirugarren postuan kokatuta dagoen Mikel Landak (Bahrain) izan du ezusteko txiki bat bere bizikletarekin, baina ezerezean geratu da taldekideei esker.\nHorrenbestez, igandean Mathieu van der Poel eta Tadej Pogacar liderrak emandako ikuskizunetatik oso aldenduta egon den jardunaldia izan da lasterketako seigarrena.\nHartara, Tirreno-Adriatico lasterketaren 56. edizioa asteartean amaituko da, San Benedetto del Tronton jokatuko den erlojupekoarekin (10,1 kilometro).\nIbilbide laua da eta laburra izango dute aurrez aurre txirrindulariek, eta ez da aparteko ezustekorik espero sailkapen nagusian, eta, ondo bidean, Pogacar esloveniar gazteak hartuko Simon Yatesen (Team BikeExchange) lekukoa lasterketako irabazle gisa. Izan ere, 1:15eko tartea dauka bigarren tokian kokatu dagoen Wout van Aert (Jumbo) herbeheretarrarekiko.\nLandak, bere aldetik, hirugarren postua defendatu beharko du Egan Bernal kolonbiarraren (Ineos) aurka, eta horretarako 30 segundoko aldea du.


17,5 milioi Eusko Jaurlaritzaren “lehiatu berria” programarako – Ekonomiaren KZ\nEusko Jaurlaritzak Lehiatu Berria programako laguntzen deialdia egin du 2021-22 ekitaldian. Laguntza horien zenbatekoa 17,5 milioikoa da, eta nekazaritza-, elikagai- eta arrantza- eta akuikultura-produktuen eraldaketa eta merkaturatzea finantzatzeko dira, Gobernu Kontseiluak atzo onartu zuenez.\nAzken lau deialdietan 50 milioi euro baino gehiagoko laguntzak eman dira programa honen bidez. 2020-2021 aldirako 13.255.000 euroko laguntzak ematea aurreikusita zegoen, baina, jasotzen ari ziren eskaera kopuru handia ikusita, Jaurlaritzak 2.525.000 euro gehiago ematea erabaki zuen, guztira 15.780.000 euro.\nItzuli beharrik gabeko laguntzak dira, nekazaritzako produktuak, elikagaiak eta arrantzako eta akuikulturako produktuak eraldatzeko eta merkaturatzeko inbertsioak egiteko.\nModalitatearen arabera, pertsona fisikoak edo juridikoak izan daitezke onuradunak: nekazariak edo nekazarien elkarteak, nekazaritza-kooperatibak edo nekazaritzako elikagaien enpresak, mikroenpresak, enpresa txiki eta ertainak, baina inola ere ezingo dira onuradun izan EAEko sektore publikoa osatzen duten erakundeak.\n← Telefonia-operadoreak, kontratu idatzia ematera behartuta\nEuskal siderurgiak hazkunde handia espero du →


Non daude emakume entrenatzaileak?\nAinhoa Azurmendi Echegaray @AinhoaAtxur\nEta zuk, txikitxo, honetan [kirol zehatz batean] jokatzen duzu?”. Horixe galdetu zion irakasleak nazioarteko emakume jokalari bati, gizonez betetako entrenatzaileen formakuntza-saioan. Esaldiaren paternalismoaz mintza ninteke, edo maila hartako kirolari hori bere esparruan ere ezezaguna izateko hamaika arrazoiez. Baina ez; oraingoan, eremu maskulinoetan emakumeek jasaten dituzten egoera ezerosoek eragiten dituzten ondorioak ekarri nahi ditut gogora. Maskulino hitza aipatzean, genero kulturaz zein egituraz ari naiz: hain zuzen, tradizioz gizonezkoei esleitutako estereotipoen baitan eraikitzen diren gizonez osatutako espazioez. Oztopoak oztopo, emakumeak ari dira gutxinaka norbere gustuko kirolak praktikatzen. Baina zer gertatzen da kirolariena ez den beste estamentuekin? Hau da, ezagutza teknikoa, erabakiak hartzeko segurtasuna, eta kirolariak zuzentzeko gaitasuna eskatzen duten rolekin? Non daude emakume entrenatzaileak?\n"Oztopoak oztopo, emakumeak ari dira gutxinaka norbere gustuko kirolak praktikatzen. Baina zer gertatzen da kirolariena ez den beste estamentuekin?"\nMunduan zehar zein gurean egin diren ikerketek, agerian utzi dute emakumeak kirol arloko teknikariak ez izateko funtsezko arrazoiak, besteak beste, egitura maskulinoetan jarduteko estiloak, gizonen arteko sare informalak, emakumeen gaitasunak etengabe zalantzan jartzeko aztura eta bakardadea direla. Horrez gain, emakume entrenatzaileen eredurik ia ez izateak, etorkizunari begira haien burua entrenatzaile lanetan irudikatzea eragozten du. Horrek guztiak, sarritan, norbere baliabideak nahikoak ez ote diren pentsatzera eramaten ditu emakumeak.\nEta horren aurrean, kirol arloko erakundeak zer? Orain arte bezala jarraitu dezakete, teknikarientzat antolatzen diren formakuntza guztietan batik bat gizonezkoak jarriz irakasle edo aditu; hizkuntza erabat maskulinoa erabiliz; edukietan kontuan ez hartuz emakume kirolarien ezaugarri, behar eta interesak; materialetan estereotipoak errepikatuz; eta emakumeei talde nagusiak entrenatzeko aukera ematea ekidinez. Nahikoa ez balitz, entrenatzaile izateko erabakia hartzen duten emakumeei iruzkin sexistak egin eta inguru matxista horietatik aldentzera gonbidatu? Ala benetan gaiari seriotasunez heldu eta emakume entrenatzaile gehiago egoteko estrategiak abian jartzeko prest daude? Ez da denbora kontua, kirol arloko tradiziozko maskulinotasuna iraultzeko prestutasuna baizik.\nHauxe da, zalantzarik gabe, datozen urteetan kirol arloan berdintasun ikuspegitik edukiko dugun erronka handienetako bat.\nKanal hauetan artxibatua: Iritzia | Kirola | Sexismoa\nAinhoa Azurmendi Echegaray


"Feminismoarekiko garai erreakzionario batean gaude" - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\nGoian, ezkerretik eskuinera, Laura Muelas de Aiala, Aitor Galdos eta Sara del Rio. Behean, Iñigo Etxezarreta. (Argazkia: Sara Ibarguren)\nEraldaketa feminista eta LGTBI prozesu propioak sortzea da Eiheraren helburua. Nola hasi zineten?\nIñigo Etxezarreta: Kattalin Miner nirekin harremanetan jarri zen 2018an, berak orduan esku-hartze bat egiten zuelako Tolosako ikastetxe batean, eta saio ez-mistorako pertsona bat behar zuelako, maskulinitatearen atala lantzeko. Beraz, nire kontaktua pasa zioten eta elkarrekin lanean hasi ginen esku-hartze horretan. Aurrerago, hezkidetzarekin lotutako beste proiektu bat abiatzeko deitu ziguten, eta bat-batean Kattalinek deitu zidan esateko berari beste lan bat proposatu ziotela. Niri ere nire lehengo lantokian nahiko lan egonkorra proposatu zidaten, eta, orduan, Kattalinek kooperatiba bat sortzeko proposamena egin zidan, esku-hartze feministak egiteko LGTBI ikuspegitik, eta baita eraldaketa feministak ere. Baietz esan nion, eta horrela hasi ginen.\nEta gaur egun nortzuk osatzen duzue?\nLaura Muelas de Aiala: Gaur egun, zazpi pertsona ari gara lanean; hiru bazkide, eta lau langile.\nNola ikusten duzue gizartea LGTBI kolektiboari dagokionez?\nL.M.A: Gizartea oso desberdina da herriaren arabera. Donostian, adibidez, uste dut azken boladan berpizten ari dela zerbait mugimendu aldetik. Urteetan zehar kolektibo historikoagoak egon dira, baina azkenaldian jende berria sartu da, gaztea. Uste dut horrek Donostiari nolabaiteko indarra ematen diola mugimenduaren eta proposamenen aldetik.\nI.E.: Bai, egia da gero guk beste arazo batzuk identifikatu ditzakegula maila pertsonalean militatzen dugulako, baina kooperatiba moduan, esan dezakegu mugimendua nahiko presente ikusten dugula. Hala ere, aldi berean, Donostiako Udala atzetik doala iruditzen zaigu, LGTBI mugimenduak dituen beharrei dagokienez. Herri txikiago batzuetan ikusten ari gara udalak eusten diela kolektiboaren beharrei, baina Donostian, agian, horiek ez daude agenda politikoan.\nOrduan, zein behar daudela esango zenukete?\nL.M.A.: Hasteko, kontuan hartu behar dira LGTBI mugimenduan dauden pertsonen beharrak zeintzuk diren. Batez ere, kalean pixka bat gehiago egon behar da, eta ez hori bakarrik, LGTBI pertsonen gorputzek duten presentzia ikusarazi behar da, eta beraiek zuzenean erdigunean jarri. Politika batzuk egitea ere beharrezkotzat jotzen dugu, beste herri batzuetan egiten ari diren bezala, eta berdintasun planetan egiten den gisan.\nHorretarako zuek hainbat proiektu dituzue martxan; besteak beste, LGTBI politikei dagokien arloan. Erakundeek nolako lanketa egiten dute horien inguruan?\nI.E.: Uste dut erakunde batzuek egin dutela horren aldeko apustua. Orain, adibidez, Errenterian eta Zumaian hori egiten ari gara, eta nabarmentzekoa da borondate politiko batek ere markatzen duela horren alde egitea edo ez. Ez da bakarrik ea kolektiboa babesten dugun edo ados gauden; ea erakusleihoko aldarrikapen bat egiten den, edo ea benetan borondate politiko bat dagoen benetan neurri batzuk hartzeko eta horretan diru bat inbertitzeko. Uste dut hori dela desberdintasun nagusiena. Ikusgarritasuna ia udal gehienek egiten dutela ikus dezakegu, baina benetan gaia erdigunean jartzeak, dirua jartzeak, eta profesional batzuk kontratatzeak markatzen du desberdintasuna LGTBI pertsonen bizi baldintzak hobetzeari begira.\nErrenterian eta Zumaian lanean ari zaretela esan duzue. Zertan ari zarete zehazki?\nL.M.: Errenteriako proiektua bukatu dugu dagoeneko, eta Zumaian horretan ari gara oraindik. LGTBI ekintza plan bat egin dugu, eta, horretarako, lehenago diagnosi bat egiten da herria LGTBI ikuspuntutik nola dagoen aztertzeko. Kolektiboko pertsonak elkarrizketatzen ditugu, eta udalarekin ere lanketa bat egiten da. Horrela, behar batzuk identifikatzen ditugu, eta horiei erantzuteko neurri batzuk diseinatzen ditugu.\nLegebiltzarrean agerraldia egin zenuten maiatzean, Trans Legearen erreformari ekarpenak egiteko. Zer proposatu zenuten?\nI.E.: Guk egin genuen esku-hartzea, batez ere, hezkuntzaren atalari zegokiona izan zen. Hezkuntzaren adar batean egiten dugu lan, eta ikastetxeetan paradigma aldaketa bat izatea proposatu genuen, LGTBI lanketei zegokiena. Orain arte, planifikatzen zen bakarra zen erasoen aurrean nola jardun protokolo gisa, eta horrekin ados geunden, trans pertsonen aurkako indarkeria ekiditeari begira. Baina guk egiten genituen esku-hartzeetan identifikatzen genuen ikuspegi pedagogiko batetik ez zela ekarpen handia egiten ari trans ikasleen bizi baldintzak aldatzeari begira. Denbora guztian salbuespena jartzen zen erdian, eta aniztasuna aldarrikatzen zen, hau da, berriz ere, bestelakotasun bat sortzen ari zen pedagogikoki. Bat-batean, norbait sartzen zen gelara eta azaltzen zuen trans pertsonak existitzen zirela, beste batzuk izango balira bezala. Hori kaltegarria zen trans ikasleentzat, izan ere, nork identifikatu nahi du bere burua besteak bezala? Inork ez. Beraz, guk paradigma aldaketa bat proposatu genuen, eta esku-hartzeak erasoaren ondoren egiteaz gain, prebentzio lanera jo behar zela argi adierazi genuen. Heteroarauan zentratu eta horrek indarkeria suposatzen duela kritikatu behar da. Hau da, ikastetxean bertan indarkeria eragiten duten faktoreetan jarri behar da arreta, eta ez horrenbeste kontuan hartu jendea askotarikoa den edo ez.\nNor izan daiteke prebentzioa lantzeko pertsona egokiena ikastetxean?\nI.E: Ekarpen zehatzago bat ere egin genuen Legebiltzarrean. Proposatzen zuten sexologoak egon behar direla, izen horrekin, eta gure aldarrikapena zen sexologoak baino, figura feministak egon behar zirela hezkidetza planetan eta hezkuntza arloan, trans pertsonen lanketak egiteko.\nNolako erantzuna jaso zenuten?\nI.E.: Guk ekarpena egin genuen, eta, orokorrean, ongi etorriak izan ziren ekarpen guztiak.\nNola lantzen da LGTBI gaia eskoletan gaur egun? Aurrerapausoak eman dira?\nI.E.: Guri gustatzen zaigu esatea eskoletan, batzuetan, panorama aldatu dela, batez ere, aitortza bat egiten dietelako mugimendu feministari eta LGTBI mugimenduari. Azken urteetan egindako lanaren ondorioz, ikusten da errazagoa dela eskolan armairutik ateratzea. Beraz, uste dugu aitortza hori egin behar dela. Dena den, oraintxe bertan identifikatu dezakegunez, feminismoarekiko garai erreakzionario batean gaude. LGTBI gaia lantzen dugunean, maskulinitatean berresteko figura bat izaten da askotan, LGTBIfobia egitea alegia. Orduan, ikasgelan sartzen gara, LGTBI gaia lantzen dugu, eta kontrakotasunak egiten dira, batez ere, gizonen aldetik. Nik uste dut belaunaldi berrientzat maskulinitatearen berresteko beste formula bat dela. Agian, duela bost urte oso erraz identifikatu genezakeen salaketa faltsuena erabiltzen zutela batzuek, eta orain gazteek gehiago erabiltzen dute LGTBIfobia, feminazi eta horrelakoak baino. Hori da, batez ere, batzuetan kontaera oso paternalista izaten delako eta kolektiboko pertsonak zaurgarri egiten dituelako.\nIkasleen artean nolako harrera dute zuen esku-hartzeek?\nI.E.: Errazagoa da araua erdian jartzea, batez ere, moduren batean ikasgela guztia interpelatzen ari garelako, eta ez garelako ari denbora guztian LGTBI jendea zaurgarri gisa aurkezten. Horrek jarrera egokiagoak izatea egiten du behintzat. Izan ere, bat-batean, inongo lanketarik gabe, adibidez pertsona ez bitar bat jartzen badugu estetika ez bitarrekin, erreakzioak egongo dira eskoletan, familietan eta lagunartean. Beraz, uste dut ez dela hainbeste eduki kontu bat, baizik eta pentsatu behar direla estrategia pedagogikoak ikasgela barruan erreakziorik ez pasatzeko, LGTBIfobia komentariorik ez izateko, eta gelan dauden LGTBI pertsonentzat arrotzagoa ez egiteko momentu hori. Nik uste dut lanketa hori egiten ari garela une honetan.\nHerri mailan egiten dituzuen esku-hartzeetara itzuliz, zein dira zuen proiektu esanguratsuenak?\nL.M.A.: Une honetan, LGTBI politikak eta neurriak pentsatzeko eta diseinatzeko proiektu batzuk egiten ari gara. Beste ardatz bat hezkidetza eta gazteekin egiten dugun lanketa da, eta, beste bat da prozesu feministak sustatzeko talde batzuekin egiten dugun lanketa. Adibidez, Ordizian jabekuntza eskola kudeatzen ari gara.\nGizonekin ere aritzen zarete lanean jendarte berdinzale batera begira. Nolako lanketa egiten duzue haiekin?\nI.E.: Horrek ibilbide bat izan du. Hasieran, duela hiru urte inguru, modan jarri zen maskulinitateen lanketa. Lanketa ez-mistoak ere egiten ditugu, baina zerbait zehatzagoa egin izan dugunean, batez ere elkarte, antolakunde edo sindikatuetan eskatu izan digutelako egin dugu. Dena den, nolabait birformulatzen ari gara tailer horiek nolakoak izan behar duten. Ea maskulinitate tailerrak izena izan behar duten edo ez. Uste dut hori birformulatu behar dela, eta urrats batzuk egin behar direla aurrerantz. Maskulinitate tailerrek ikuspegi erromantizatu bat dute, eta maskulinitateari esentzia bat ematen diete. Gainera, maskulinitateak pisu politiko negatibo hori galdu du, eta, badirudi moldatzen baduzu aukera bat izan daitekeela. Beraz, beste termino batzuk erabiltzen ari gara orain. Gizontasuna erabiltzen dugu, horrek agian pisu politiko handiagoa eta zigortzailea duelako. Dagoeneko ez da maskulinitatea moldatzera deitzen duen izenburu bat, ardura hartze bat suposatuko duen izenburu bat baizik. Gizontasuna deseraiki, generoa traizionatu eta antzeko leloak erabiltzen ditugu orain tailer horietarako.\nEta nolako harrera dute tailer horiek gizonen artean?\nI.E.: Harrera ona dute espazio feministetan edo inguru feminista duten gizonen artean. Oraintxe bertan, beraien burua ezkertiartzat duten gizonek ez diote inolako aitortzarik egiten beraien generoari edo beraien maskulinitatea birpentsatzeari. Erabaki politiko bat da hori egitea edo ez egitea, eta batzuek ez dute egiten. Orduan, harrera ona dute, baina bakarrik mugimendu feministatik edan dezaketen gizonen artean. Gizarteko gizon gehienentzat agian ez, eta zer esanik ez balio eskuindarren baitan mugitu daitezkeen gizon horientzat ere.