Ispilu hautsia by Erein argitaletxea - Issuu\nIspilu hautsia Antton Olano Irurtia Itzultzailea\nJatorrizko izenburua: Mirall Trencat\nLiburuaren azala eta diseinua: Antton Olariaga © Itzulpenarena: 2013, Antton Olano © Mercè Rodoreda © Argitalpen honena: 2013, ALBERDANIA, EREIN eta IGELA argitaletxeak Inprimatzailea: Itxaropena, S.A. Ale kopurua: 800 ISBN: 978-84-9746-813-8\nLegezko Gordailua: S.S. 661/13\nMercĂ¨ Rodoreda (1908 - 1983)\nMercè Rodoreda i Gurguí (Bartzelona, 1908 - Girona, 1983) XX. mendeko literatura katalaneko idazlerik ezagunenetako bat da bai Katalunian bai Kataluniatik kanpo ere: haren obra hogeita hamar hizkuntzatara itzulia izan da. Rodoredak Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian (1931-1939) ezagutarazi zuen bere burua idazle gisa, kultura katalanaren normalizazio eta modernizazio prozesuan buru-belarri murgilduta zegoela. Espainiako Gerra Zibilaren bukaeran, erbestera jo zuen. Genevan bizi zela ondu zuen bere obra nagusia, hirurogeiko hamarkadan. Literatur genero guztiak landu zituen, baina ipuingintzan eta eleberrigintzan gailendu zen batez ere. Harenak dira, besteak beste: Aloma (1938), Diamantearen plaza (1962, Maite Gonzalez Esnalek euskaratua), El carrer de les Camèlies (1966), Jardí vora el mar (1967), Ispilu hautsia (1974), Quanta, quanta guerra… (1980), La mort i la primavera (1986) eta Isabel i Maria (1991). Mercè Rodoreda Bartzelonan jaio zen 1908ko urriaren 10ean, literatura eta antzerkirako zaletasuna zuen familia baten altzoan. Bere bizitzako lehen hogeita hamar urteetan Sant Gervasi auzoan bizi izan zen, lorategia zuen etxe batean. Hiru urtez baino ez zen joan eskolara, 1915etik 1917era bitartean. Aitona gaixoturik, hura zaintzeaz arduratu behar 7\nMercè Rodoreda izan zuen. Aitona hark, Pere Gurguík, eragin handia izan zuen Rodoreda haurraren bizitzan, loreekiko zaletasuna eta katalan hizkuntzarekiko interesa piztu baitzizkion, bai eta sentimendu katalanista sakon bat txertatu ere. 1928an, hogei urte zituela, txikitandik idealizatua izan zuen Joan Gurguí osaba indianoarekin ezkondu zen Rodoreda. Hurrengo urtean haren seme bakarra jaio zen, Jordi Gurguí i Rodoreda. Garaitsu hartan hasi zen idazketan trebatzen, ordu arte afizio baino ez zuena ofizio bihurtzeko −eta hartara mendekotasun ekonomikotik askatzeko− asmoz. 1931n eskolak hartzen hasi zen Delfí Dalmau pedagogo eta hizkuntzalariaren Lizeoan, ortografia eta gramatika katalana ikasteko, eta irakasle hark bultzaturik egin zuen, handik laster, kultur mundurako sarbidea. Hurrengo urteetan (1932-1936) lau eleberri idatzi zituen erreskadan, gerora lauak arbuiatu bazituen ere, eta hainbat idazleren ezagutza egin zuen: Francesc Trabal, Joan Oliver, Joan Prat (ezizenez, Armand Obiols). 1937an, altxamendu faxistaren ondoren, Generalitateko Propaganda Komisariotzan aritu zen lanean, testu-zuzentzaile gisa. Urte hartan bertan, senarrarengandik banandu zen. 1938. urtean bere bosgarren eleberria argitaratu zuen: Aloma, 1937ko Crexells saria irabazitakoa. Hura da garai hartatik salbatu zuen eleberri bakarra, nahiz eta goitik behera berridatzi zuen aurrerago, 1967tik 1968ra bitartean, bere obra osoen argitalpen baterako. Liburuak, neska bakarti eta idealista baten eta haren ezkon-anaiaren arteko maitasun istorioak, arrakasta handia izateaz gain, kritikaren aho bateko onespena jaso zuen. 1938an, bestalde, PEN klubaren nazioarteko kongresuan hartu zuen parte Pragan, Kataluniako ordezkari gisa, Francesc Trabal idazlearekin batera. 8\nIspilu hautsia 1939ko urtarrilaren 29an, erbestera abiatu zen, semea amonarekin utzita. Tolosatik eta Parisetik igaro ondoren, Roissy-en-Brie herrian jarri zen bizitzen beste zenbait intelektualekin batera. Han Armand Obiolsekin hasi zen harremanetan. Bigarren Mundu Gerra hastean, Llemotgesera eta Bordelera joan zen ihesi. Bizimodua ateratzeko lana gogor egin behar izan zuen urte haietan Rodoredak jostun gisa, baina, hala ere, ahal zuenean, idazten jarraitu zuen: ipuinak, poemak, antzerki-lanak. 1946an Parisera itzuli, eta â€œRevista de Catalunyaâ€? hilabetekarirako hasi zen lanean, Obiolsen zuzendaritzapean. Hurrengo urteetan, osasun arazoak tarteko, besteak beste, ez zuen hedadura handiko lanetan hasteko modurik izan, eta ipuinak eta batez ere poemak idatzi zituen. Hala, Katalan Hizkuntzaren Lore Jokoetan sariak irabazi zituen hiru urtean segidan, 1947tik 1949ra. Bien bitartean, Pariseko urte horietan, bere beste zaletasunetako bat, margolaritza, lantzeko aukera izan zuen. 1954an Genevara joan zen bizitzera, Obiolsek lanpostu bat lortu zuelako UNESCOn itzultzaile gisa, eta han, idazketarako behar zituen gutxieneko baldintzak eskuraturik (bakardadea, denbora eta egonkortasun ekonomikoa), buru-belarri hasi zen lanean: JardĂ vora el mar (1959, 1967an argitaratua), Diamantearen plaza (1960, 1962an argitaratua), La mort i la primavera (1961, hil ondoren argitaratua)â€Ś Obra horiek ez zuten arrakastarik izan aurkeztu ziren sarietan, baina nolabaiteko jarraitutasuna eman zioten urte luzetan etenda egona zen Rodoredaren eleberrigintzari. Ustez merezi zuen aitorpena jaso ez izana kolpe gogorra izan zen Rodoredarentzat, baina ez zuen etsi, eta lanean jarraitu zuen etengabe, idaztea betebehartzat hartuta. Diamantearen plaza gaur egun ospetsuak berak ere, 9\nMercè Rodoreda denborarekin literatura katalaneko eleberririk arrakastatsuenetako bat bilakatu zenak, huts egin zuen sariketan, baina epaimahaiko kide batzuen interesa pizturik, Joan Sales idazle eta editorearen eskuetara iritsi zen, eta hark, lanak liluraturik, berehala argitaratu zuen urte batzuk lehenago sortua zuen Club Editor argitaletxean. Harrezkero Joan Salesek eta Rodoredak gutun truke oparoa eduki zuten. Rodoredak argitaratu zuen hurrengo eleberriak, berriz, El carrer de les Camèlies (1966) izenburukoak, hiru sari irabazi zituen baten ordez: 1966ko Sant Jordi saria, 1967ko Kritikaren saria, eta 1969ko Ramon Llull saria. 1967an beste narrazio bilduma bat apailatu eta argitaratu zuen: La meva Cristina i altres contes. 1971n, Armand Obiolsen heriotzarekin, Rodoreda inoiz baino bakarrikago sentitu zen erbestaldian. Kataluniara bizitzera itzulirik, gerra ondorengo Bartzelonak jada ez zuen betetzen eta Romanyà de la Selva herrixkan hartu zuen egoitza, Les Gavarres mendigunearen erdian. Han, Genevan aspaldi idazten hasia zen Ispilu hautsia eleberriaren idazketa burutzeaz gainera (1974), ipuin bilduma bat argitaratu zuen, Semblava de seda i altres contes (1978), gerra garaitik Obiolsen heriotza arteraino idatzitako narrazioekin osatua, eta beste narrazio liburu eta eleberri bana idatzi zituen: Viatges i flors eta Quanta, quanta guerra… hurrenez hurren, 1980an argitaratuak biak. 1980an bertan Kataluniako Generalitatearen aitorpena jaso zuen, Kataluniako Letren Ohorezko Saria eman ziotelarik. Bizitzako azken urteak irakurtzen eta etxeko lorategiko loreak zaintzen eman zituen: “Diamantearen plaza urrun dago nigandik. Une honetan, lorategia da nire kezka” idatzi zuen 1982an, eleberri haren edizio berri baterako hitzaurrean. 1983ko apirilaren 13an hil zen, Gironan, minbiziak jota. 10\nIspilu hautsia Ispilu hautsia Genevan bizi zela, Rodoredak hats luzeko eta hedadura handiko lan bati ekiteko gogoa zuen, goi mailako familia baten bizipenetan oinarritutako eleberri bat: “Familia bat, etxe abandonatu bat, hondamenezko lorategi bat… Hori guztia edukiko zuen eleberri bat egiteko gogoa nuen”. Asmo hura gorpuztu bitartean, ordea, egitura sinpleagoko beste eleberri batzuek hartu zioten aurrea ideia hari: Jardí vora el mar, Diamantearen plaza, La mort i la primavera, El carrer de les Camèlies… Eta liburu haietan lanean ari zela, artean ez izenburu gogobetekorik ez nondik norako jakinik ez zuen proiektu handirako ideiak bururatzen zitzaizkion tarteka-marteka: orain pertsonaia bat, orain kapitulu bat. Eleberria errealitatearen ispilu baldin bada (liburuari hasiera ematen dion XIX. mendeko aiputik ondoriozta daitekeenez: “Un Roman: c’est un miroir qu’on promène le long du chemin”), Rodoredaren bidean zeharreko ispilua ispilu hautsi bat zen, errealitatea, Rodoredarentzat, ez baitzen bakarra, ugaria baizik, errealitate zati desberdinez osatua. Horregatik ere eleberri honetako pertsonaia ugariak haiei buruzko ikuspegi desberdinez taxutzen dira, ikuspegiok ispilu hautsi bateko zatiak bailiren. Behin izenburua erabakita −eta, izenburuarekin batera, eleberriaren funtsa eta nondik norakoa−, Mercè Rodoreda buru-belarri murgildu zen eleberriaren idazketan. Ispilu hautsia, Mercè Rodoredaren eleberri luze eta konplexuena, familia bateko hiru belaunaldiren historia da, Valldaura-Farriols familiaren sorrera, goraldi eta gainbeherarena, hain zuzen, eta toki eta denbora jakin batean gertatzen da: Bartzelonan, XIX. mendearen bukaeratik Gerra Zibilaren ondorengo urteak arte. Toki nabarmena dute bertan Rodoredak bere obran zehar hamaika aldiz tratatu dituen gaiak eta kezkak: haurtzaroko paradisu galdua, familia barruko giro itogarria, nahi gabeko 11\nMercè Rodoreda amatasuna, maitasunaren eta batez ere ezkon bizitzaren ezina, loreen unibertsoa, gerraren hondamena, gizakiaren bakardadea…; bai eta, modu lausoagoan bada ere, idazlearen beraren interes intelektualak ere: literatura, pintura, musika… Aldi berean, Ispilu hautsia, denboraren halabeharrezko joanak, arian-arian, pertsonengan eta gauzengan eragiten duen hondamendia du gogoetagai: denborak dena suntsitzen du eta oroimena −sobera mitifikatua askotan− da haren kontra dugun antidoto bakarra. Tradizio literario askotatik edaten duen eleberria da Ispilu hautsia eta era askotara sailkatu daiteke, nondik eta nola begiratzen zaion, zer nabarmendu edo azpimarratu nahi den. Batetik, eleberriak folletoi itxurako kontakizun errealista bat du oinarri (isilpeko maitasunak, ezkontzaz kanpoko seme-alabak, suizidioa…), ez ordea hartan atsegin hartzeko, baizik eta, hartatik abiatuta, pertsonaien barne bizitzan sakontzeko eta haien sentimenduak (tristura, beldurra, larridurazkoak gehienetan, bozkariozkoak inoiz) agerian jartzeko; eleberri psikologikoa da, beraz, alde horretatik. Bestetik, istorioan aurrera egin ahala, eleberrian nagusi den errealismoari, literatura fantastikoaren ezaugarriak gehitzen zaizkio: mundu onirikoa, naturaz gaindiko gertaerak… Baina, oroz gain eta batez ere, Ispilu hautsia eleberri barrenkoi eta poetikoa da, bere idazkera adierazkor, iradokitzaile eta bihotz-hunkigarriagatik, eta musikaltasunez betea eta sinbolismoz josia dagoelako. Hirurogeiko hamarkadako eleberrien aldean (lehen pertsonako narrazioak, egitura lineal eta idazkera kolokialekoak), Ispilu hautsia-k egitura konplexua du (hiru ataletan banatua dago eta kapitulu itxiak ditu, narrazio edo hitz lauzko poema independenteak balira bezalakoak), oso idazkera landua eta zaindua du, hirugarren pertsonan egindako narrazioa da nagusi (zehar estilo librea ere maiz erabilia da, obrari oro har darion anbiguotasuna 12\nIspilu hautsia areagotuz), eta pertsonaiak asko dira (bai goi jatorrikoak bai neskameak lehen aldiz agertzen dira Rodoredaren lan batean). Horien artean, Rodoredaren lan guztietan bezala, nabarmen tzekoak dira emakumezkoak (familiako ama-lehen Teresa Valldaura, alaba Sofia, biloba Maria, Maria, etxeko neskameen buru egiten duena…), indar handikoak denak; gizonezko per tsonaiak, berriz, emakumezkoak baino askoz lausoago azaltzen zaizkigu, distirarik gabe, grisak. Azkenik, ezin aipatu gabe utzi eleberriko gertaleku nagusiak, hau da, familiaren etxea −gaztelu itxurako etxe bakartu bat− eta hura inguratzen duen parkea, haiek baitira, hezur-haragizko pertsonaiekin batera, eleberriko protagonista behinenak, eta horregatik baitute, benetako izaki bizidunak bailiran, familiaren bilakaera eta bukaera bera. Bukatzeko, ez ditut aipatu gabe utzi nahi itzulpen lan honetan modu batera edo bestera lagundu didaten pertsonak: Rosettako lagunak, Arantzazu Royo, Eva Casasús, Valentin Olaetxea, Xabier Olarra eta anaia Mikel. Mila esker denei. Antton Olano Irurtia Erabilitako bibliografia nagusia: -Rodoreda, Mercè. Mirall trencat, Mercè Rodoredaren hitzaurrea. Club Editor, Bartelona, 2006. -Rodoreda, Mercè. Mirall trencat, Marta Nadalen epilogoa. Club Editor, Bartzelona, 2006. -Arnau, Carme. Una lectura de Mirall trencat. Enciclopèdia Catalana, Bartzelona, 2000. -Arnau, Carme. Mercè Rodoreda, Una biografia. Edicions 62, Bartzelona, 2007. 13\nI honour you, Eliza, for keeping secret some things. Sterne\nI (Bitxi baliotsu bat)\nVicençek zaldi-kotxera igotzen lagundu zion Nicolau jaunari. «Bai, jauna, zure esanetara». Gero, Teresa andrea igo zen. Beti egiten zuten horrela, lehendabizi Nicolau jauna igotzen zen, eta gero Teresa andrea, zaldi-kotxetik jaisteko orduan bien artean eutsi behar baitzioten etxeko jaunari. Maniobra zaila zen, eta Nicolau jauna begirune eta arreta handiz zaindu beharra zegoen. Fontanella kaletik sartu, eta, Aingeruaren Portalearen parean, eskuinera jo zuten. Zaldiak trostan zebiltzan, eta gurpilak, beltzak eta gorriak, bernizatu berriak, arin-arin zihoazen biraka Gracia pasealekuan gora. Nicolau jaunak mundu guztiari esaten zion Vicenç oso gizon baliagarria zela, hura gabe saldu egingo zuela berlina, ez zelako beste ezein kotxezainez fidatuko. Eta Nicolau jauna eskuzabala zenez, Vicençek onura handia ateratzen zuen harengandik. Eguna goibel eta lainotsu zegoen; noizean behin, bi hodeiren artetik eguzki izpi zurbil bat agertu, eta luze gabe desagertzen zen. Mundu guztiak zekien, hau da, morroi-neskameek eta lagun batzuek bazekiten, Nicolau jaunak esku-erakutsi bat egin nahi ziola Teresa andreari, zeren, ezkondu zirela urte erdia bete zela ospatzeko, laka beltzezko armairu japoniar bat egin baitzion opari, nakarrezko eta urrezko inkrustazioz apaindua, oso-oso polita, baina emazteari askorik gustatu ez zitzaiona. Nicolau jaunak desilusio handia hartu zuen: «Ikusten dut, ez dut asmatu eta dirutza balio du, alajaina; baina, nik gustukoa dudanez, niretzat izango da, eta zuri, berriz, ilusio gehiago egingo dizun 19\nMercè Rodoreda zerbait erregalatuko dizut». Begú bitxi-dendaren aurrean, Vicençek zaldiak geldiarazi, zaldi-kotxetik jaitsi, eta, bere kapela luzea eserlekuan uzterakoan, atetila zabaltzen eta orkatza bezain arin jauzi egiten ikusi zuen Teresa andrea. Bien artean atera zuten Nicolau jauna zaldi-kotxetik −«nire armairutik», hark esan ohi zuen bezala. Espaloiaren erdian geldirik zegoela, zaldi-kotxetik jaitsitakoan lanak izaten baitzituen berriro zutik jartzen, Nicolau jaunak alde batera eta bestera begiratu zuen bi edo hiru aldiz, burua mugitu gabe, zer egin behar zuen ez baleki bezala. Azkenean, emazteari besotik heldu, eta, polikipoliki, elkarrekin sartu ziren biak bitxi-dendan. Begú jaunarekin berarekin hitz egin nahi zutenez, dendako enplegatuetako batek bulegoraino lagundu zien. Begú jauna itxura oneko gizon bat zen: azal arrosa, ilea larru-arras moztua, eta bekain iletsuak zituen. «Zerk ekarri zaituzte hona?», galdetu zuen ozen, zutiturik, senar-emazteak bulegoan sartu eta batera. Aspaldi ikusi gabeak zituen, eta Rovira jauna oso zahartuta zegoela iruditu zitzaion: ezin izan zituen ongi jasan, nonbait, ezkontzako emozioak. Rovira jaunak harira jo zuen zuzenean: «Bitxi bat erakuts diezaguzun nahi dugu, bene-benetako bitxi bat». Rovira jauna bizkar luze eta zuzeneko besaulki batean eseria zen, zeinak bizkarraldea lasaitzen baitzion, eta hura bezalako pare bat eskuratu beharko zituela pentsatu zuen. Teresa bitxi-saltzailearen azazkalei begira zegoen: txukun-txukun zainduta, ongi moztuta, distiratsu zeuzkan. Begi-bazterraz so bat egin zion bitxi-saltzaileari: berrogeita hamar urteak ongi beteak behar zituen, baina berrogeiak bete berriak zituela ematen zuen, lerdena, dotorea, janzki ilun marradun bat zeraman soinean, eta perla gris bat gorbataren erdian. Lapitz bat mutur banatatik helduta zeukan, eta irribarrez begiratzen zien senar-emazteei: «Zer bitxi mota nahi duzue?». Nicolau jaunak 20\nIspilu hautsia Teresari begiratu zion, eta Teresak esan zuen ezen paparreko orratz bat akaso. Belarritakoak bazituen, bazuen eraztuna, eskumuturrekoak ez zitzaizkion gustatzen… Begú jaunak kordoi bati tira egin, eta paparreko orratzen kutxatilak ekar ziezazkiotela agindu zuen, guztiak. Teresaren aldera joanak zitzaizkion begiak; Nicolau jaunari begiratu zion gero, bikotearengandik bereizten zuen begirada batez. Ezaguna zuen istorioa: Rovira jauna, bere zaharrean, jatorri apaleko neska batekin ezkondu zela, eta auskalo zer ezkutatzen zen hain itxura xaloko begi haien atzean, eta hainbesteko edertasunaren atzean. «Ezkontza horiek batzuetan ongi ateratzen dira −pentsatu zuen−, baina hobe ez probatzea». Ez zekien zer esan. Nicolau jaunak eztul egin zuen pare bat aldiz, hiltzera balihoa bezala; bronkitis ederra harrapatu zuen, nonbait, gizagaixoak. «Tabako gehiegi eta likore gehiegi». Enplegatua sartzen ikusi zuenean, Begú jaunari gainetik pisu bat kentzen ziotela iruditu zitzaion. Ireki zuen lehenengo kutxatilan paparreko orratz arruntak besterik ez zeuden, eta Nicolau jaunak, haiei ia begiratu ere egin gabe, nahi bazuen itxi zitzakeela esan zion. Bitxi baliotsu bat nahi zuen. Begú jaunak pozezko irribarre batez ireki zituen beste kutxatilak, eta tinko-tinko begiratu zien Nicolau jaunari eta haren emazteari. Teresa, geldi-geldi egona ordu arte, bat-batean aurrerantz makurtu, eta errubizko uztai bat, diamantezko beste biren artean txirikordatua, hartu zuen eskuan. Oso paparreko orratz polita zen, baina Nicolau jaunak mespretxuzko keinu batez emazteari eskuetatik kendu, eta mahai gainean utzi zuen. Orduan, Begú jauna kutxa gotorreraino joan, eta belus beltzezko kutxatila bat atera zuen handik. «Etxeko bitxirik onena duzue», esan zien, hatz batekin brillantezko lore sorta bat, esku-ahurra bezain zabala, ferekatzen zuen bitartean. Teresa arnasarik gabe geratu zen, eta alde batera eta bestera mugitu 21\nMercè Rodoreda zuen burua, ikusten ari zena amets bat balitz bezala, eta bera amets hartatik esnatu nahian ari balitz bezala. Nicolau jaunak kutxatilatik kanpora aterea zuen paparreko orratza, eta hura haztatzen ari zen. «Ez al da gehiegizkoa izango?», hasperen egin zuen Teresak, zorionez ito beharrean. Nicolau jaunak ez zion erantzun ere egin, eta ahots erlastu samarraz paparreko orratza emaztearen soinekoaren papar-hegalean jartzeko eskatu zion, mesedez, bitxi-saltzaileari. Gero, Teresak beira-arasa bateko ispiluaren aurrean bere buruari begiratzen zion bitartean, Nicolau jauna, patxada handiz, billete sorta bat zenbatzen hasi zen, eta, zenbatu ahala, mahai gainean txukun-txukun jartzen. Begú jaunak ateraino lagundu zien, «Zenbat diru ez ote du egin gizon honek burtsan!», pentsatzen zuen bere artean. Hari eskua estutu baino lehen, bizkar zuzeneko besaulkia non erosi zuen galdetu zion Nicolau jaunak. «Palla kalean, zaharki-denda batean». Nicolau jaunak eskerrak eman zizkion, eta Begú jaunak urte askoan esan zien. Zaldi-kotxera igotzerakoan, bitxi hura bere salbabidea izango zela pentsatu zuen Teresak. Bi edo hiru aste geroago, Teresa goiz samar atera zen etxetik. Egun pare bat bazen senarrak hotzeria handia zuela. Jostuna ikustera joan behar zuela esan zion, eta ez zuela zaldi-kotxea hartuko; ibiltzeko eta haizea hartzeko gogoa zuen: bi egun zeramatzan etxean sartuta, mikrobioz eta eukalipto-usainez inguraturik. Jar zezakeen paparreko orratza? Aho zabalik utzi nahi zuen jostuna. Begú jaunak esaten zuen bezala, paparreko orratz hark toki onean uzten zuen edozein gizon. «Begiratzen didan jendeak ez du pentsatuko a zer andrea!, baizik eta a zer gizona!». Nicolau jaunak, ohean sartuta, barre egin zuen, gogo handirik gabe. Teresa perla bat zen. Lagun baten besotik pasatzen ikustean ezagutu zuen lehen aldiz hura, bera Lizeoko 22\nIspilu hautsia terrazan zegoen batean. Teresaren amak arrain-saltoki bat zeukan Boquerian. Teresak berehala azaldu zion arrain-saltokiarena Nicolau jaunari, hark −Teresa bakarrik zihoan egun batean, tarte batez haren atzetik ibili ondoren− laguntzerik nahi ote zuen galdetu ziolarik. Elkar ikusten jarraitu zuten, eta, negu hartan, Teresaren ama hil egin zen. Ama lurperatu zutenetik hilabete ere igaro ez zela, Nicolau jaunak ea berarekin ezkondu nahi ote zuen galdetu zion Teresari: bere aberastasuna zen eskain ziezaiokeen guztia, oso ongi zekien zaharra zela eta ez zegoela berarekin maitemin zitekeen neskarik. Teresak pentsatuko zuela erantzun zion. Arazo handi bat zeukan: hamaika hilabeteko seme bat, berebiziko irristada bat. Aitak Miquel Masdéu zuen izena, ezkonduta zegoen, eta, besteak beste, farolak pizten eta itzaltzen ateratzen zuen bizimodua; baina arnasa kentzeko moduko mutila zen. Nicolau jaunak ezkontzeko mandatua egin bezain laster, Teresak izeba baten etxean gorde zuen haurra, eta egun batzuk geroago baietz esan zion. «Eta arrain-saltokia, doala haizea hartzera!». Orduz geroztik denbora asko igaro zela ematen zuen, baina izan, ez zen hain aspaldiko kontua… Egun ederra egiten zuen, eta eguzki zoragarria zegoen. Teresa oinetan hegalak balitu bezala zebilen. Handik tarte batera, atari batean sartu zen; paparreko orratza kendu, eta diru-zorroan gorde zuen. Urduri zegoen. Katalunia plaza zeharkatu zuen astiro. Nerbioak baretzen ez bazitzaizkion, egin behar zituen gauzetatik bat bera ere ez zitzaion ongi aterako. Eta egin, derrigorrez egin behar zituen. Nicolau jaunak, Teresa jendaurrean ikusgarri egon zedin dirutza gastatzeko gauza zenak, pitinka-pitinka ematen zion dirua hari: lehenago edo geroago, oso azkar agortzen ari zitzaiola ohartuko zen. Baina Teresa gehien kezkatzen zuena izeba Adela zahartzen ari zela zen, egun batetik bestera hil zitekeela, eta orduan, zer? Gracia pasealekuan oso jende gu23\nMercè Rodoreda txi ikusten zen. Bitxi-dendako erakusleihoetako batean hiru ilarako perlazko lepoko bat zegoen, Begú jaunaren gorbatako hura bezalako perla grisaxkak zituena. Teresak atea bultzatu, eta barrura sartu zen. Bitxi-denda erdi ilunpetan zegoen; goizegi zen beharbada. Kutxatilez arduratzen zen gazteak, ezaguna baitzuen, irribarre egin zion Teresari. «Zorteko zaude, Rovira andrea; Begú jauna iritsi berria da». Begú jauna, gortinen artetik ikusi bide baitzuen Rovira andrea, berehala atera zen. «Hau ohorea, Rovira andrea; sartu, sartu mesedez». Teresak jakin-minaren eta larriduraren arteko halako nahasketa batez begiratu zion bitxi-saltzaileari, eta bulegoan sartu zen. Mahai gainean pantaila berdeko lanpara bat zegoen, zeinak erdi itzalpean uzten baitzuen Teresa. Hobe horrela, gerizatua. Hasieratik hasi zen. Diru-zorrotik brillantezko lore sorta atera, eta lanpararen ondoan utzi zuen. «Brillante bat askatu zaiola eta kexa ematera natorrela pentsatuko du». Teresak ezer esaten ez zuenez, Begú jaunak zerbaiten okerrik ba al zen galdetu zion. «Orratzaren itxigailua hondatu zaizu?». «Ez; bitxia eros diezadazun etorri naiz». Begú jauna altxatu egin zen, beira-arasa batera hurbildu, buelta erdia eman, eta berriro eseri zen. Oso kontu delikatua ematen zuen; ez zekien nondik hasi. «Galdera bat egin nahi nizuke, baina ez naiz ausartzen… Ez zintuzket inola ere mindu nahi». Berriro zutitu, eskua iletik pasatu, eta galdera egitera deliberatu zen azkenean: «Zure senarrak badaki?». Teresak segituan erantzun zion: «Ez». Eta begi eztitsuz begiratuz, gehitu zuen: «Nire senarrak ez daki, eta ez du inoiz jakin behar». Teresak nahi zuen Begú jaunak paparreko orratza eros ziezaiola, kostaprezioan baino merkeago, noski. Begú jaunak eskuaz masaila igurtzi, eta begira geratu zitzaion tarte batez, ongi ulertuko ez balio bezala. Teresak dirua behar zuela esan zion. «Tratu bat egingo dugu: hitz eman behar didazu ez 24\nIspilu hautsia duzula bitxia ez erakusgai jarriko ez salduko bi edo hiru hilabete barru arte, esate baterako, eta, saldu baino lehen, saltzea lortzen baduzu behintzat, bitxiaren marrazki bat egin dezaten aginduko duzula». Begú jaunak irribarre egin zuen, begiak maleziaz beterik, eta Teresak hau gehitu zuen: «Nire senarrak ordaindutakoaren bi heren nahikoa iruditzen zaizu? Ezin dizut ezer agindu, baina oso litekeena da bitxia guk geuk erostea berriro». Begú jaunak irribarre egiteari utzi, eta txeke-liburuxka bat hartu zuen. Teresak, esku-imintzio batez, geldiarazi egin zuen: «Ez, txekerik ez». Begú jaunak konplizitate keinu batekin begiratu zion: «Atzo banketxera joateko beranduegi ibili izan ez banintz, beste egun batean etortzeko eskatu beharko nizun». Kutxa gotorra ireki, eta billete sorta bat atera zuen barrutik. «Zenbatu nahi dituzu?». «Ez da behar, zeuk esango duzu». Orduan, Begú jaunak, zeinak Teresari billeteak eskuratzean doi-doi ukitu baitzizkion hatz puntak, mahaiko tiradera batean gorde zuen bitxia. Teresa altxatu egin zen, eta Begú jaunak samurtasunez heldu zion besotik. «Ikusiko ote dugu elkar berriz?». Bitxi-denda zeharkatzen zuen bitartean, ahots natural-naturalez erantzun zion Teresak: «Ia gauza ziurra da». Diru-zorroa itxigailutik helduta, zaldi-kotxeen geralekuraino joan zen. Izeba Adelaren etxera iritsi zenean, aldamenean bizi zen andreak, eskailera-buruan erratza pasatzen ari baitzen, etxean ez zegoela inor, baina Adela andrea berehala itzuliko zela esan zion. Itxoin nahi bazion… Izeba Adela handik gutxira azaldu zen, leher eginda, saski bat eskuan, eta haurra, lotan, besoan hartuta. Mutikoa ohetxoan utzi, eta jangelara joan ziren. Teresak lau hitzetan azaldu zion zer egin behar zuen: Miqueli deitu, eta diru hura eman. Diru-zorrotik billete sorta atera, eta erdia hartu zuen. «Miquelek adopzioan hartuko du 25\nMercè Rodoreda haurra, hitz egin dugu elkarrekin horretaz; haren emaztea ados dago». Ez zekien, noski, Miquelena zenik. Miquelek istorio oso triste eta oso korapilatsu bat kontatu zion emazteari, eta, ezin zutenez elkarrekin umerik izan, konbentzitu egin zuen. Billete sortaren beste erdia haurra bataiatutakoan emango zion. «Ni izango nau amabitxi, behin kozkortuta ni ikustera etorri ahal izan dadin, eta nik berari lagundu ahal izan diezaiodan: ez dut semea munduan galduta ibiltzerik nahi». Izeba Adelak zeharo nahastuta zirudien, baina baietz esaten zion guztiari, «Diru honekin Miquel eta bere emaztea lasaiago bizi ahalko dira». Miquelek ez zuen zuzen jokatu, ez horixe; gortea egiten hasi zitzaionean, ez zion esan ezkonduta zegoenik, baina bera ez zen gorrotoa gorde zalea, eta Miquelekin maiteminduta egon zen. Izeba Adelak esan zion ez kezkatzeko, bere esku zegoen guztia egingo zuela. «Ikusi nahi dun nola egiten duen lo?». Haurrak aingeru baten moduan egiten zuen lo. Teresak ez zuen oso gogoko, sudurra harro samarra zuela iruditzen zitzaion, berak bezala, baina bereak grazia egiten zion, eta haurrarenari, berriz, itsusi zeritzon. Ongi tapatu zuen. «Banoa, izeba, presa handia dut-eta». Atean bertan eman zion dirua: «Hau zuretzako da», eta lasai egoteko esan zion, ez zitzaiola inoiz ezer faltako. Jostunaren etxetik urrutiegi egongo ez zen botika bat behar zuen, aurrena soineko bat saiatzera joango baitzen. Kalekantoian bazen bat. Egongela txiki hartan sartu bezain laster, azkar bukatzeko eskatu zien neskei, ez zela-eta ongi sentitzen. Ordu erdi bat geroago, eskaileretan behera zihoala, eskuak dardarka zituela konturatu zen. Espaloian gelditu zen. «Zorte pixka batekin dena ongi aterako da», pentsatu zuen, eta bere burua lurrera erortzen utzi zuen, hormaren kontra erdi bermaturik. Berehala pertsona batzuk ingurura bildu zitzaizkion, eta gizon batek altxatzen lagundu zion. Botikan flasko bat eman zioten 26\nIspilu hautsia usaintzeko; Teresak esan zuen zorabiatu egin zela: ezkonberria zen. Botikariak irribarre egin zuen, eta erremedio bat prestatu zion: «Hartu koilaratxokada mutur bat, urarekin nahasita, bi ordutik behin». Altxatzen lagundu zion gizona zaldi-kotxe baten bila joan zen. «Eragozpenik ez baduzu, etxeraino lagunduko dizut». «Mesede handia egingo zenidake». Atezainak iristen ikusi zituen, hori zen Teresak nahi zuena, eta eskailerak igotzen lagundu zion. Felíciak ireki zion atea. «Etxeko jaunak nitaz galdetzen badu, esaiozue nekatuta iritsi naizela, ondoezik nagoela». Eta ohean sartu zen berehala. Iluntzean, Felíciak baso bat esne eraman zion, eta azaldu, etxeko jauna zeharo abailduta zegoela, baina jakin zuenean emazteak oheratu egin behar izan zuela, medikuari deitzeko agindua eman zuela. Teresa ikaratu egin zen, baina ez zuen gauza handirik asmatu behar izan: aztoratuta zebilkion pultsua, eta sukar pixka bat zuen. Negar-lantuak ez ziren berehalakoan hasi. Etxekoandrearen gelako txilina entzun zuenean, Felícia lokartzeko zorian zegoen. Mantala jantzi zuen, eta atea zabaldu bezain laster, etxekoandreak, apain-mahaiaren aurrean zutik, orraztu gabe eta begiak gorrituta, galde egin zion ea soinekoa gorde zuenean paparreko orratza kendu ote zion papar-hegaletik. Felíciak ez zuen inoiz egonarria galtzen: «Zer paparreko?». «Zer paparreko izango da ba? Brillantezko paparrekoa». Felíciak ez zuela ikusi esan zion. Berekin eramana zuen soinekoa, ongi-ongi eskuilatu zuen, eta lokatz arrastoak zituela ikusita, tindategira eraman zuen gero; baina etxekoandrea ziur egon zitekeen papar-hegalean ez zegoela ezer. Teresa musuzapiarekin begiak estali, eta negarrez hasi zen. Hurrengo egunean, goizean goiz, Rovira andrearen soinekoaren papar-hegalean paparreko orratz bat aurkitu ote zuten galdetzera joan zen Felícia tindategira. Tindategiko neskak ezetz esan zion: 27\nMercè Rodoreda soinekoak, garbiarazi baino lehen, goitik behera miatzen zituela beti, bezeroek ez zutela ezer ahaztu egiaztatzeko. «Erori nintzenean kenduko zidaten −esan zuen Teresak, etsipen handiz−; hil izan banintz, hobe». Felíciak Vicençi esan zion, Vicençek atezainari, atezainak dendariari; eta sukaldariak, Nicolau jaunarengana asteko lansaria eskatzera joan zenean, hari azaldu zion ezen etxekoandreak brillantezko paparrekoa galdu zuela jostunaren etxetik irtetean, eta erdi erotuta bukatu zuela nahigabearen nahigabez. Nicolau jauna, hotzeria sendatuxea ordurako, Teresa ikustera joan zen, eta hantxe aurkitu zuen hura, aurpegia zuri-zuri zuela, zeren Teresak ez baitzuen begirik bildu gau osoan, eta, gaixorik zegoela esanaren esanaz, benetan gaizki baitzegoen jada, eta paparrekoa galdua zuela erabat sinetsita. Nicolau jaunak, ohearen oinetan eserita, galdetu zion Teresari ea zergatik ez zuen konfiantzarik izan berarengan, eta zergatik ez zion gertatutakoa berehala azaldu; eta Teresak, ia ahotsik gabe, esan zion zorabiatu zenean kendu izango ziotela paparrekoa, eta ezin zezakeela imajinatu nolako nahigabea zeukan, infernuan sartu izan balute bezalakoxea, ez bitxiaren balioagatik, handia izanagatik ere, baizik eta hark egindako opari bat zelako, maitasun-froga bat. Eta aurpegia burkoaren kontra jarrita, negarrez hasi zen. Rovira jaunak eskutik heldu, eta esan zion asko sentitzen zuela, noski, baina ez zuela triste ikusi nahi, eta berehala konponduko zuela arazoa. Eta Teresak onera egin zuenean, eta haren masailek kolore pixka bat hartu zutenean, egia baitzen oso gaizki pasatu zuela, zaldikotxea hartu zuten goiz batez. Nicolau jauna sartu zen aurrena, Vicençek lagunduta, zeren etxeko jauna zaharra baitzen, eta erdi zurrunduta baitzeukan gorputza, eta bereak eta bi kostatzen baitzitzaion armairuan sartzea eta armairutik ateratzea. Teresa andrea igo zen gero. Begú jaunak, ikusi zituenean, ahaleginak egin behar izan zituen barreari eusteko. Teresak paparreko orra 28\nIspilu hautsia tzarekin gertatutakoa azaldu zion, eta Nicolau jaunak, emazteari hitz egiten bukatzen utzi gabe, hura bezalako besterik ba ote zuten galdetu zion. «Ez; hura bezalakorik ez daukat bat ere, berdinik gabeko bitxi bat baitzen, baina bozetoa badaukat eta, nahi baduzue, berdin bat egin dezaten aginduko dut. Loreen bihotzean zeuden brillante haiek bezalako beste batzuk aurkitzea izango da zailena, hain ziren perfektuak, baina ahalegin guztiak egingo ditut, lasai egon horregatik». Eta bi hilabeteren buruan, bitxi-dendara itzuli ziren. Begú jaunak kutxa gotorretik satin zuriz forratutako kutxatila bioleta bat atera, eta mahai gainean utzi zuen zabalik. Rovira jaunak billete sorta bat eman zion bitxi-saltzaileari, eta bitxi-saltzaileak, pozik, paparreko orratza Rovira andrearen soinekoaren papar-hegalean jarri bitartean, honela esan zion Rovira jaunari, begietara begiraturik: «Inork ere ez luke esango lehengo bera ez denik». Udaberri hartan, Teresa Goday de Rovira haur kozkortu samar baten amabitxia izan zen; haur gaixoak ez zuen amarik, ospitalean hil baitzitzaion, erditzean. Teresak Miquel Masdéu neskatotatik ezagutzen zuen langile bat zela azaldu zion senarrari. Irristada izandako amaren lehengusu propioa zen Masdéu; haurra bakarrik geratu zen, eta Masdéuk, emaztearekin seme-alabarik izan ez-eta, etxera eramatea erabaki zuen. Sekulako nahasteborrastea. «Zer jende ona!», esan zuen Rovira jaunak, baina ez zuen gogorik izan Teresari bataiora laguntzeko. Sakristiako zoko batean, Miquel Masdéuk, begiak malkoz beterik, eskua estutu zion Teresari: «Eskerrik asko: zoriontsu izan, eta Jainkoak ordain diezazula». Eta liluraturik begiratu zion Teresak −zahar aberats okitu batekin ezkondutako emakume hark− bularraren ezkerraldean atxikita zeraman harribitxizko lore sortari, argi biziko distirak ateratzen baitzituen kandelen sugarren argitan. 29\nIspilu hautsia, Mercè Rodoredaren eleberri luzeena eta konplexuena, familia bateko hiru belaunaldiren historia da, Valldaura-Farriols famili...


EIKENEK+ zuzendaritza batzorde berria hautatu du EDUKI DIGITALEN sorkuntzaren eta banaketaren kluster bezala aritzeko aurrerantzean — Langune\nHauteskundeak Bilbao Berrikuntza Faktoriaren Areto Nagusian ospatutako Ohiz Kanpoko Batzar Nagusian izan ziren, EIKENek egoitza duen eraikinean, izan ere. Klusterrak bere eredua aldatzea erabaki du, besteak beste, gaur egungo errealitate digitalera eta eskaintza berri eta ezberdinetara egokitzeko. Hamazortzi pertsonek osatzen dute orain EIKENeko Zuzendaritza Batzordea eta beraien artean bazkideek Aletxu Echevarria, The Blackout Projet-eko CEOa hautatu zuten Lehendakari berri; Euskaltel eta Educaedu enpresen ordezkariak presidenteordeak izango dira, eta Mixerren Zuzendari Orokorra, eta orain arte lehendakaria izan den Juan Mari Gurrutxaga, Idazkaria izango da.\nSektorearen egoerak asko aldatu du EIKENek bere ibilera hasi zuenetik. Digitalizazio prozesuak erabateko transformazioa ekarri du sektorera edukiak sortzeko, banatzeko, eta negozio modelo berriak sortuz. Horregatik, Klusterrak Euskal Eduki Digitalen Industriaren erreferentzia izan nahi du Euskal Ekosistema Digitaleko enpresa desberdinak elkartuz. Honela, sektore edo metasektore estrategiko hau indarberritua aterako da Euskadin, Klusterraren bitartez interlokuzio argia izango duelako, sektore desberdinetako enpresen arteko lankidetza dinamikak sortzen lagunduko direlako; industria sortzaileen garapenaren aldeko ekintzak bultzatuko direlako, eta azkenengoz, EIKEN osatzen duten enpresei aukera hobeak eskaintzeko moduan egongo direlako.\nJuan Mari Gurrutxaga-k, 8 urtetan zehar EIKENen lehendakaria izan denak, kluster elkarte baten izateko arrazoia den lehiakideen arteko kolaborazioaren garrantzia nabarmendu zuen balantzea egiteko orduan. Bere aldetik, Aletxu Echevarria Presidente berriak berari eta orain arteko Zuzendaritzari eskertu nahi izan zizkien klusterraren bidez sektorearekiko izan duten ardura eta konpromisoa. Horrez gain, etapa berriari begira nabarmendu zuen “EIKEN edukien kontsumo ohitura berrietara egokitu behar dela, industriaren eraikuntzan aurrera egiteko beharra baitago, digitalizazioa eta sarbide multipantaila direla medio, edukiak sortzeko, banatzeko eta, monetizatzeko erak izugarri aldatu direlako”.\nAletxu Echevarria adierazi zuen moduan, Zuzendaritza Batzordea aldaketa honen liderra izan behar den adierazgarri argia da. Batzorde berri hau sektore ezberdinetako ondoko enpresa hauen ordezkariek osatzen dute: Ikus-entzunezko eta Multimedia arloko EiTB, Euskaltel, Pausoka, Irusoin, The Blakcout Project edo Mixer; Dimension eta Trupp, Publizitate sektoretik; Musika Industriako Last Tour; Elhuyar eta Maramara, Hizkuntzaren Industrietatik; edota, Educaedu Eduki Digital espezifikoetako arlotik. Eusko Jaurlaritzaren eta SPRIko ordezkaria den Alberto Méndez gain, Zuzendaritza batzarkideak dira orain, era berean, Euskadiko bi plataforma teknologikoak, IK4 eta Tecnalia; Digipen, bideojokoen Unibertsitatea; eta Euskal Ekoizleen eta Kultura Berritzailearen Elkarteak, EPE/APV eta Karraskan, hurrenez hurren.\nAletxu Echevarria EIKENen presidentziara iristen den honetan, hobekuntza tendentziaren unea da 2015eko emaitzetan erreparatuz gero. Izan ere, sektorearen fakturazioa %6 puntu igo zen iaz. Datu hauek positiboak izateaz gain, azken urteetan izandakoen artean igoera erakusten duten lehenengoak dira, krisiaren aurreko zifretatik urrun egon arren.\n2016ko lehen seihilekorako aurreikuspenei dagokienez, Ikus-entzunezko eta Eduki Digitaleko Klusterra osatzen duten enpresek joera hau gorantz mantentzea itxaroten dute, bai fakturazio zein enplegu aldetik. Datu itxaropentsu bezala azpimarratu zen 2015eko itxierak enplegua bi digituetan handiagotu dela, %21ean. Hala ere, datu hau era egokian balioesteko kontuan izan behar da azken urteetan enpresek bere egiturak ikaragarri txikiagotu behar izan dituztela, egungo egoera ekonomiko konplexura egokitzeko.\nEikeneko+ Zuzendaritza Batzordea, Euskadiko Ikus-Entzunezko eta Eduki Digitaletako Klusterra:\nLehendakaria: Aletxu Echevarria (The Blackout Project)\nLehendakariorde Lehena: Idoia Uriarte (Euskaltel)\nLehendakariorde Bigarrena: Mikel Castaños (Educaedu)\nIdazkaria: Juan Mari Gurrutxaga (Mixer)\nBatzarkidea: Andoni Aranburu (EiTB)\nBatzarkidea: Leire Cancio (Elhuyar)\nBatzarkidea: Iñaki Gómez (Irusoin)\nBatzarkidea: Carlos Juárez (EPE/APV-a)\nBatzarkidea: Mariví Kanpandegi (Dimentsioa)\nBatzarkidea: Joseba Laka (Tecnalia)\nBatzarkidea: Ritxi Lizartza (MaraMara)\nBatzarkidea: Ignacio de Otalora (Digipen)\nBatzarkidea: Juan Otegui (IK4)\nBatzarkidea: Jose Luis Roncero (Karraskan)\nBatzarkidea: Jose Felix Ruíz (Trupp)\nBatzarkidea: Gaby Salaberry (Last Tour)\nBatzarkidea: Itziar Zeberio (Pausoka)\nBatzarkidea: Alberto Méndez (EJ/SPRI)


Hausnartzekoak | Irrizbizi\nHasiera » Hausnartzekoak\nBatzutan, askotan ohartzen naiz min egin nizula, min egin dizudala, zu mintzen ari naizela. Hitzak pentsatu gabe jaurtitzean gertatzen zait askotan, esan nahi dudan egia hori zein hitzekin esan pentsatzen ez dudanean. Hitzak jaurtitzean hauen kontzientzia galtzen dudanean. Isilik geratzen naizenean. Nire baitan ez nagoenean, pentsatzen ez dudanean, kontziente ez naizenean, ondorioak ikusten ez ditudanean. Gehiago pentsatu beharko nuke. Pentsatu al duzu inoiz honetan? Argi daukat barruko...\nMomentu oro sentitzen duena bizi delaz jabetzen da.\nEgunonak jasotzea, ematea, irri bat egitea, sortzea, muxu goxoaren usaina, begirada beroen zaporea, lagunartean egotea, lagunak izatea, laguntzea, familiaren gertutasuna, besarkadetan dagoen maitasuna, maitatua sentitzea, ingurukoak eta geure burua maitatzea, elkar ukitzea, gozatzea, eskerrak ematea, jasotzea, aspaldiko argazkiak ikustea, ozen abestea, zoro modura dantzatzea, sekretuak kontatzea, gordetzea, haserretzeko arrazoiak izatea, barkatzea, lotsa sentitzea, gustuko zerbait dastatzea,...\nNorbere barreneko sustraiak ukitzen dituzten arnasek betetzen dute besteak- beste gure sentimenduen kutxa. Arnasteak dakarren lasaitasunaz jabetzeko betarik gabe hartzen dugu hau, honen erritmoaz jabetu gabe, honi jaramonik egin gabe. Irrien zein malkoen jariakortasuna erregulatzen dituela kontuan hartu gabe, sentimenduen arabera aldatzen zaigulaz ohartu gabe. Arnastean bizi garelaz oroitu gabe. Demagun gizakiok sentimenduen kutxa bat dugula gure sabelean, urduri gaudenean tximeletak ateratzen...\nEz dakit kontatu edo ez. Askotan gizakiok izan dugun eta izaten dugun zalantzan erori naiz gaurkoan. Izan ere ez gaude ohituak kirolaren, liburuen, pelikulen, politikaren… inguruko gogoeta bat ez den zerbait irakurtzera edo idaztera. Geure barnean gertatzen diren arazoez hitz egiten dutenez ari naiz zehazki. Aurretik aipatuta gogoetek gehiago laguntzen digutelako? hauek irakurrita gure errutinan hobeto sentitzen garelako? hauek axola ez zaizkigulako? edo horrela ohitu garelako? egia...\nEz dakit ongi maite zaitudan, ezta maite zaitudanik ere. Askotan begiratzean akatsak ateratzen dizkizut, ez dituzun lekuan ere akatsak ikusten dizkizudalako. Gizarteko irudi perfektuaren errua izango ote da? edo nire errua da nik irudi perfektu hau ikusteko desioaren begietatik begiratzen zaitudalako? Batzutan besteen gainetik jartzen zaitut, baina gaizki sentitzen naiz jokabide hau muturrera iristen bada desegokitzat hartu daitekeelako, edo honela hartzen delako. Besteetan...\nBakardadearen sentimendua, gizakia beldurtzen duen pentsamendua, isiltasunaren soinua, larritasunaren doinua. Bakarrik sentizeko beldurra, gogoan dut sentimendu hura, negarra, emozioak askatzeko beharra, beldurraren dardara. Norbere pentsamenduetara bidaia, norbera ezagutzera daramana, gustoko dut hausnarketak eragiten duen egoera lasaia. Iritsi naiz ondorioetara, begiratuz nire begi bustietara, nola sentitu bakarrik talde baten partaide bagara? Sentimendu alrebesak, guk geuk ere ulertzen ez...


WINDOWS 10 APLIKAZIOAK EZ DIRA EGUNERATU ONDOREN BEREHALA IREKIKO EDO ITXIKO? KONPON DEZAGUN - LEUNA\nWindows 10 aplikazioak Ez dira eguneratu ondoren berehala irekiko edo itxiko? Konpon dezagun\nWindows 10 Microsoft-ek bere sistema eragilean egindako eguneratze sendo eta dinamikoetako bat izan da. Software honek ezaugarri interesgarri ugari ditu, baina ezaugarri ezagunenetako bat Microsoft App Store da, non erabiltzaileek ordainpeko eta ordaindu gabeko aplikazio ugari deskargatu ditzaketen. Ezaugarri hau bikaina da, baina batzuetan barne akats batzuengatik, Windows 10 aplikazioak ez dira irekiko zure ordenagailuan. Antzeko arazoren bat jasaten ari bazara, non zure aplikazio gogokoenak irekiko ez diren edo Windows 10 aplikazioak berehala ireki eta ixten dira orduan izua sortu behar da, oso ohikoa den arazoa baita eta konponbide ezberdin ugari daude eskuragarri hori konpontzeko -\nWindows 10 aplikazioak ez dira funtzionatzen\nArazo honen hainbat arrazoi egon daitezke, baina ohikoenak aplikazioen denda hondatuta dagoen cachea, Berriz ere hondatutako sistemaren fitxategiak, data eta ordu okerrak edo akatsen eguneratzeak ere Windows 10 aplikazioak eguneratu ondoren ez funtzionatzea eragiten du. Edozein dela ere hemen irtenbide aplikagarriak Windows 10 aplikazioen arazoa konpontzeko eska ditzakezu.\nAurrera egin baino lehen gomendatzen dugu:\nEgiaztatu eta ziurtatu zure sistemaren data eta orduaren ezarpenak zuzenak direla,\nDesgaitu aldi baterako birusen aurkakoa eta deskonektatu VPNtik (konfiguratuta badago)\nSakatu Windows + R, idatzi wsreset.exe, eta egin klik Ados. Honek Windows 10 dendaren cachea garbituko du eta aplikazioak eta aplikazioak berehala ireki eta ixten instalatzeko edo eguneratzeko arazoak konpontzen lagunduko du.\nZiurtatu Windows 10 sistema eragilea eguneratuta dagoela\nHau da beste irtenbide batzuk egin aurretik aplikatu behar duzun lehen eta garrantzitsuena. Microsoft-ek aldizka Windows 10 eguneraketak kaleratzen ditu hainbat akats konponketarekin eta segurtasun hobekuntzarekin. Eta Windows-en azken eguneraketa instalatzen du Windows 10 aplikazioa ez irekitzea eragiten duen akatsen konponketarekin.\nSakatu Windows + I teklatuko lasterbidea ezarpenen aplikazioa irekitzeko,\nEgin klik Eguneratu eta segurtasunean Windows eguneratzea baino,\nSakatu Egiaztatu eguneratzeak botoia Windows eguneratzeak Microsoft zerbitzaritik deskargatu ahal izateko,\nBehin amaitutakoan, berrabiarazi Windows aldaketak aplikatzeko,\nOrain egiaztatu edozein aplikazio irekita normalean funtzionatzen badu.\nEgiaztatu zure aplikazioak eguneratuta daudela\nZure sisteman aplikazioen azken bertsioa instalatuta ez baduzu, baliteke horrek aplikazioa ez irekitzearen arazoa ere sorraraziko duela. Zure aplikazio guztiak eguneratuta dauden egiaztatzeko eta errore hau konpontzeko lerroko komando hau jarraitu behar duzu.\nBilatu Microsoft denda eta hautatu lehenengo emaitza\nMicrosoft Store irekita dagoenean, Bilaketa-koadroaren alboan dagoen goiko eskuineko izkinan dagoen Microsoft-eko kontuaren aukera sakatu eta menuan Deskargak eta Eguneratzeak aukeratu behar dituzu.\nSakatu eguneratze-botoia eta eguneratu zure aplikazio guztiak klik bakarrean.\nHala ere, zure Windows denda ez dabil , orduan urrats gehigarri batzuk proba ditzakezu zure ordenagailuko erabiltzaile-kontu desberdinetatik. Esaterako -\nIreki Exekutatu elkarrizketa-koadroa eta hautatu komando-gonbita menuan.\nKomando-gonbita funtzionatzen duenean, hurrengo lerroa sartu behar duzu -\nschtasks /run /tn MicrosoftWindowsWindowsUpdateAplikazioaren eguneratze automatikoa\nZiurtatu zure Windows Update Zerbitzua martxan dagoela\nErabiltzaile batzuek jakinarazi dute Windows 10 aplikazioak ez duela funtzionatuko Windows Update Zerbitzua funtzionatzen ez badu. Beraz, zure Windows Update Zerbitzuaren egoera egiaztatu beharko zenuke eta egin urrats hauek jarraitu behar dituzu -\nSakatu Windows tekla + R tekla batera zure teklatuan Exekutatu elkarrizketa-koadroa irekitzeko. ondoren, sartu services.msc eta sakatu Ados.\nHonek Windows zerbitzu-kontsola irekiko du\nJoan behera eta bilatu Windows Update zerbitzuen zerrendatik\nZiurtatu bere (Windows eguneratze zerbitzua) Abiarazte mota Eskuzkoa edo Automatikoa dela. Ez badaude ezarrita, egin klik bikoitza propietateetan eta hautatu Eskuzko edo Automatikoa zerrendatik.\nExekutatu Windows Store Apps Troubleshooter\nWindows 10-k zure sistema aztertzen duen eta Microsoft Store aplikazioak behar bezala funtzionatzea eragozten duen edozein arazo detektatzen duen eraikuntza-arazoak konpontzen ditu. Gainera, ahal bada, automatikoki konponduko ditu zuk ezer egin gabe. Exekutatu dezagun arazoa konpontzen lagunduko dizuten urratsak jarraituz.\nSakatu Windows tekla + I teklatuko lasterbidea Ezarpenak irekitzeko.\nJoan Eguneratzea eta segurtasuna > Arazoak konpontzea .\nAurkitu Windows dendako aplikazioak zerrendan, egin klik eta egin klik Exekutatu arazoak konpontzeko .\nBerrabiarazi Windows arazoak konpontzeko prozesua amaitutakoan\nOrain egiaztatu horrek arazoak irekiko ez dituen Windows 10 aplikazioak konpontzen laguntzen duen.\nAldatu C unitatearen jabetza\nBadaude kasu batzuk Windows 10 jabetza arazoengatik irekitzen ez den, baina hori erraz konpondu daiteke. Karpeta edo disko gogorreko partizioaren jabetza aldatzeko, urrats hauek erabili behar dituzu:\nIreki zure ordenagailua eta nabigatu Windows 10 instalatuta dagoen unitatean, gehienetan C diskoa.\nC unitatean eskuineko botoiarekin klik egin behar duzu eta azpimenutik Propietateak sakatu.\nJoan Segurtasuna eta gero Aurreratua aukeran.\nHemen, Jabea atala aurkituko duzu eta Aldatu sakatu.\nOndoren, sakatu Erabiltzailearen leihoan eta egin klik Aurreratu aukeran berriro ere.\nOrain, Bilatu orain botoian klik eginez, erabiltzaileen eta taldeen zerrenda ikusiko duzu. Bertan Administratzaileak taldean klik egin behar duzu eta egin klik Ados.\nSegurtasun Ezarpen Aurreratuetan, zure jabetza Administratzaile bihurtu beharko litzateke orain, eta Administratzaileen taldea Baimen sarreren zerrendan gehitu behar da. Ordeztutako jabetza egiazta dezakezu azpiedukiontzi eta objektuetan. Sakatu Ados sakatu aldaketa guztiak aplikatzeko.\nBerrezarri arazoa den aplikazioa\nBerriz ere arazoa eragiten duen aplikazio zehatz bat, hala nola, Microsoft denda irekiko ez bada edo Microsoft Store kausa hori ireki eta berehala ixten bada, ziurrenik arazoa konpontzen lagunduko du Microsoft Store bere konfigurazio lehenetsira berrezarri. Windows 10-n edozein aplikazio zehatz berrezarri dezakezu beheko urratsak jarraituz.\nSakatu teklatuko lasterbidea Windows tekla + I Ezarpenak irekitzeko\nEgin klik Aplikazioak eta ondoren Aplikazioak eta eginbideak,\nJoan zerrendan eta egin klik Microsoft Store .\nOndoren, egin klik Aukera aurreratuak > Berrezarri .\nAplikazioaren datuak ezabatu egingo diren abisua erakutsiko du, beraz egin klik Berrezarri berriro.\nOrain berrabiarazi windows eta ireki arazoa eragiten duen windows aplikazioa honek lagunduko duela espero.\nDesgaitu proxy konexioa\nEa zure proxy ezarpenek Microsoft denda irekitzea eragotzi dezakete. Saiatu desgaitu zure Interneteko proxy ezarpenak beheko urratsak jarraituz eta egiaztatu honek laguntzen duen.\nBilatu eta ireki Interneteko Aukerak.\nHautatu Interneteko Aukerak eta horrek Interneteko propietateen leihoa irekitzen du.\nKonexioak fitxan, egin klik LAN ezarpenak aukeran.\nDesmarkatu Erabili proxy zerbitzaria aukera eta egin klik Ados botoian.\nAldatu FilterAdministratorToken Erregistroko editorean\nWindows 10 erabiltzaileek jakinarazi dutenez, aplikazioak funtziona dezakeela Administratzaile kontu bat erabiltzen ari zirenean grabatu duten Hasiera menuko arazoa dela eta. Arazo honen biktima bazara, honela konpondu dezakezu:\nExekutatu elkarrizketa-koadroa Windows + R tekla erabiliz eta idatzi Regedit koadroan.\nErregistro-editorea irekitzen denean, joan ezkerreko paneleko gako honetara: HKEY_LOCAL_MACHINESOFTWAREMicrosoftWindowsCurrentVersionPoliciesSystem\nEskuineko aldean, 32 biteko DWORD izenekoa aurkituko duzu FilterAdministratorTokena . FilterAdministratorToken eskuragarri badago, joan hurrengo urratsera. Ondoren, balio berriaren izena alda dezakezu.\nDWORD birritan sakatu behar duzu eta Balioaren datuak atalean 1 idatzi eta aldaketak gorde.\nErregistro-editorea itxi ondoren, berrabiarazi ordenagailua.\nAplikazioak zure ordenagailu sistemaren zati garrantzitsu bat dira eta ezin duzu egun bat bizirik iraun zure gogoko aplikaziorik gabe. Beraz, zure erabilgarritasun-aplikazioekin arazorik izan nahi ez baduzu, metodo errazak jarraitu behar dituzu zure Windows 10 aplikazioa ez irekitzearekin lotutako arazoak konpontzeko.\nNola gorde Windows Spotlight blokeo pantailako irudiak Windows 10-n\nEbatzita: Ezaugarrien eguneratzea Windows 10 bertsiora 1903 - errorea 0x80070020\nWindows 10 eguneratze bera behin eta berriz instalatzen? Hemen nola konpondu\nGelditu Windows 10 eguneratzea eguneratzeak automatikoki instalatzeari


N-240 errepidearen "pilaketa egoera" salatuko du Legutio Bizirik plataformak - Alea.eus\nN-240 errepidearen "pilaketa egoera" salatuko du Legutio Bizirik plataformak\nErredakzioa 2018-06-13 17:22\nJoan den maiatzaren 16an N-240 errepidean izandako istripua. /Alea\nUsansolo Herria taldearekin batera, errepide horrek bizi duen "kolapso egoera" gaitzetsiko dute elkarretaratze batekin.\nN-240 errepideak bizi duen "trafiko pilaketak" kezkatuta, protesta deitu dute biharko, hilaren 15erako, Legutio eta Usansolo (Bizkaia) herrietako bi plataformak. Bi udalerrietako herritarrek egunero egin behar dute errepide horretatik joan-etorria, eta, egoerak kezkatuta, mobilizazio bateratua egitea erabaki dute. Elkarretaratzea egingo dute biek, aldi berean, bakoitzak bere herrian, 19:00etan; Legutioko zubi nagusian –18:30ean abiatuko da plazatik–, eta Usansoloko Gorosibaiko biribilgunean izango dira.\n"Aski ezaguna da guretzat N-240 errepidea, egoera kaxkarragatik, kotxe, kamio eta zama-ibilgailu ugariengatik; herriak igarotzen dituzte horrek duen arriskuarekin, Barazarrek dituen malda eta bihurguneekin, eta ia egunero dago istripu edo gorabehera larriren bat", salatu dute ohar batean. 2000. urtetik, errepide horretan, 600 istripu baino gehiago izan direla gogoratu dute; 50 istripu larri eta 25 hildako.\nAraba eta Bizkaia arteko komunikazio-bide nagusi honetarako "irtenbide bat" eskatu dute, euren ustez "arriskua, zarata, gastua eta ingurumen-kalte nabarmena" eragiten duelako.\nErrepide honen mutur batean dago Legutio eta Usansolo bestean, baina ez dute bakarrik egon nahi, eta antolatutako elkarretaratzean parte hartzera deitu dituzte herritarrak. "Erakunde guztiei dei egin nahi diegu lehenbailehen arazoari irtenbide bat emateko, garraio elkarteei, udalerriei, Jaurlaritza eta Araba zein Bizkaiko Aldundiei...".\nGizartea Gorbeialdea Legutio


Holofonikoa eta binaurala, hiru dimentsioko soinua | Consumer\nHolofonikoa eta binaurala, hiru dimentsioko soinua\nGrabazio-teknika bat da, eta, entzungailu sinple batzuen bidez entzunda, soinu-koordenatu espazialak ematen ditu.\nLehen soinu-grabazioak pista bakarrean eta mikrofono batekin egiten ziren; beraz, monoauralak edo tximuak ziren. Soinu estereofonikoa edo estereofonikoa hainbat mikrofonotan bi pistatan grabatuz lortu zen. Baina mikrofono horiek gizakiek soinua hautematen dutenaren oso antzera kokatzen badira, grabazio horri binaural deritzo, eta entzulea grabazioaren giroan eta lekuan argi eta garbi sentiarazten du. Orain, Interneti esker, grabazio binauralak eta holofonikoak gaurkotasuna dute berriro.\nHelburua da soinua giza entzumenak egiten duen bezala hartzea, harrera-puntuen artean distantzia berdintsua eginez.Nola lortzen da soinu binaurala?\nsoinu binaurala hartzeko moduak. Ohikoena\nmikrofonoak dituen maniki baten bustoa\nbarruan, erreprodukzio ahalik eta leialenean\nbelarriaren formaren araberakoa. Helburua\ngiza entzumenak egiten duen bezala, distantzia batekin\nharrera-puntuen artean eta\nentzumena osatzen duten barrunbe eta kanalak.\nsistema honen bidez grabatutako soinua, sentsazioa antzekoa da\nhau egiten den tokian egotean izango litzatekeena\ngrabazioa, eta, beraz, posizio-aldaketak hautematea\nigorlearengandik 360º-ra hurbildu edo urrundu ahala, edo mugitu ahala\nezkerrera edo eskuinera.\ngrabazio hauek entzutean, sentsazio hau ematen du:\nsoinua entzulearen buruaren barruan gertatzen da,\natzeko aldea, aurreko aldeari lekua kenduta.\nGrabazio hauek entzutean, soinua entzulearen buruaren barruan gertatzen den sentsazioa sortzen da.\ngrabazio binaural bat egitea, berdin-berdinak ez baditu ere\nemaitzak, mikrofonoak erabiltzea\npertsona baten kanpo-belarrian txertatzeko. Baita\nsoinuan efektu tridimentsionala lor daiteke\nhainbat programa informatiko, hala nola Spinaudio\nJamek sistema hori erabili zuen batzuk grabatzeko\nurtean argitaratutako ‘Binaural’ albumeko gaiak\n2000. Metodo hori ere erabili zen\nMonstruos SA filma.\nlaurogeiko hamarkadan lan berriak agertu ziren\nsoinu-eremua gainditu nahi zuten hiru dimentsiotan\nsistema binauralaren emaitzak. Orduan, ingeniaria\nHugo Zuccarellik ‘Holophonic’ aurkeztu zuen\nsound’, edo soinu holofonikoa.\nSoinua, belarriaren barrura iristean, entzumenak berak igortzen duen seinale batekin nahasten da, soinu-holograma osatzeko erreferentzia-eredu gisa.\nizenburu hau zuten grabazioak argitaratu zituzten\n‘Zuccarelli Holophonics (The Matchbox Shaker)’, non\nsoinu binauralaren gaineko aurrerapenak aintzat hartzea. Urte horretan bertan,\nNews Scientist aldizkariaren artikulu batean, Zuccarellik hau azaldu zuen:\nteoria bat, non azaltzen baitzuen soinua,\nbelarriaren barrualdea, igortzen duen seinale batekin nahasten da\nentzumena bera, erreferentzia-eredu gisa.\nsoinu-holograma bat sortuko luke, garunak lokalizatu ahal izateko\nigorlearen orientazioa eta distantzia. Hori erreproduzitzean\neskema, Zucarellik bere hiru dimentsiotan lortzen zuen soinua\ngrabazioak, holofonikoa izena eman ziona.\nAita bat baino gehiagoko asmakizuna\nZuccarelliren ustez, ordea, soinu holofonikoa\ngrabazio binaurala hobetzeko modu bat baino ez da. Bestetik\nparte bat, Maggi anaiek ere ziurtatu zuten\n1983an asmatua soinu holofonikoa.\nHolophone izeneko mikrofonoa merkaturatzen da Kanadan, eta egokia da grabazio binauralak egiteko.\nMaggi (musikaria) asmatzailea izango litzateke eta Maurizzio Maggi,\ngrabazioa, eta mikrofonoaren lehen prototipoa asmatzea\nholofonikoa, Pink Floyden ‘The Final Cut’ diskoan eta\nPeter Gabriel, Karajan eta beste artista batzuen grabazioak.'\nKanada izeneko mikrofonoa merkaturatzen da\naurrekoekiko itxurazko erlazioa,\negokia da grabazio binauralak egiteko, eta\nmusika-talde ezagunek erabiltzen dutena, erakundeak\nunibertsitatekoak eta hainbat ekitaldi.\nHala ere, Interneten dago soinu hori, deitu nahi da\nholofonikoa edo binaurala, harrera hobea izaten ari da;\nnon gehiago hitz egiten den hari buruz, eta zerekin argitzen den\nerabiltzeko aukerak, bai bideoetan, bai Podcasts-en, eta\nGrabazioak formatu binaural eta holofonikoan entzuteko webgune ugari dago\nWeb gune askotan entzuten da\ngrabazioak formatu binauralean eta holofonikoan. Baita\ngrabazioak grabatzen eta partekatzen dituzten erabiltzaile-komunitateak daude\nformatu horiek. Hona hemen adibide bat:\nnola hautematen den grabazio bat\nbeste baten holofonikoa ez\nBeste adibide bat ‘bizartegi’ hau da\nbirtuala, eta beste soinu bat\npaper batena. Gainera,\ninternautak, hau bezalako grabazioekin esperimentatu dutenak,\nekialdea eta ekialdea.\nMusika : The Binaural Banjo eta Drone Lab\nGiro-soinua : Audioinpo eta Walt Disney World Memories\nbinaural grabaciones-eu holofónico-eu oído-eu soinu


Ados: Gazteok gehiago mugitu beharko genuke — Gaztezulo\nAdos: Gazteok gehiago mugitu beharko genuke\nAdos: Gazteok gehiago mugitu beharko genuke https://www.gaztezulo.eus/albisteak/ados-gazteok-gehiago-mugitu-beharko-genuke https://www.gaztezulo.eus/albisteak/ados-gazteok-gehiago-mugitu-beharko-genuke/@@download/image/25p30-1.jpg\nIaz desagertu zen Hemendik At! talde nafarra. Stella eta Edurne, ordea, beren aldetik elkartu dira eta Ados taldea sortu dute. Hamabi abestik osatzen dute "Ados" izeneko lehen diskoa. GAZTETXULO Stellarekin aritu da solasean\nHemendik At! Euskal Herriko lehen dance taldea izan zen. Zertan da aitzindari Ados?\nOrain ere aitzindariak gara. Euskal Herrian egiten ez den musika jorratzen dugu, hau da, funkya, hip-hopa, dancea, progresivea...\nDancea, technoa, housea, bakailaoa\nNon dago aldea?\nGehienetan, izen okerra ematen zaie estiloei. Dance estiloari "bakailaoa" esaten zaio. Bakailaoa, berriz, auto barrutik irteten diren kolpe zikin horiek dira. Dance estiloak erritmo eta osagarri gehiago ditu, beste zenbait estilo uztartu eta nahasten ditu: technoa, progresivea...\n"Etorkizuna". Ba al zenekiten huraxe izango zela Hemendik At! taldearen azken lana?\nInola ere ez. Nahiz eta gogo handiz kaleratu genuen, handik urtebetera taldea desagertu zen. Auskalo zer gertatzen den orain proiektu berri honekin!\nAdos. Bi zaretelako, ala?\nBai, hala da. Esanahi bikoitza du. Bi gara eta gehienetan ados gaude. Oso ongi moldatzen gara gure artean.\nAdos jartzea. Nola da errazagoa, biren ala lauen artean?\nBi izanik, errazagoa da. Edurnek eta biok ez dugu arazorik elkarren artean.\nStella eta Edurne, diskoaren azalean. Eszenatoki gainean, nor?\nNeskez osatutako taldea nahi dugu. Bateriajolea badugu, baina, ez gitarrajolerik. Beraz, zuzenean, ahotsa, bateria, beste tresna batzuk eta zenbait programazio erabiliko ditugu.\nZuzenekoez ari garela, zenbateko garrantzia du koreografiak?\nBi mutil behar ditugu dantza egiteko, eta bila gabiltza. Iaz koreografo bat izan genuen eta asko lagundu zigun. Orain, gure bizkar dago lan hori.\nEszenatokitik kanpora ere musika munduan murgilduta ibiltzen zarete\nNi psikopedagogia ikaslea naiz, musika eta dantza eskolak ematen ditudan bitartean. Aurretik, piano eta magisteritza musikala ikasketak eginak ditut. Edurne, bestalde, musikologia ikasten ari da Bartzelonan; berak akordeoi ikasketak egin zituen eta klaseak ere ematen ditu.\nZer entzuten dute Stellak eta Edurnek?\nDenetarik. Batzuk aipatzearren, Berri Txarrak, Ken 7, Prodigy, Safri Duo, Björk, Skunk Anansie, musika klasikoa\nMusikagintzan ezin da esan deus txarra denik. Nire ustez, askoz ere aberatsagoa da denetarik entzutea estilo bakar batera mugatzea baino, batzuek egiten duten bezala.\nBaina, zerekin ez zaudete ados?\n"Ados nago" abestia horri buruzkoa da. Ez gaude konforme gizarte honekin, bere arauekin eta egiten den politikarekin, besteak beste.\nAbestietan mezu zuzenak al dituzue?\nBai, oso esaldi zuzenak. Sexuaz, sentimenduez, Euskal Herriko egoeraz, esaterako, argi diogu zerbait egin, mugitu eta gauzak aldatu behar direla. Gazteak gara helburu horiek lortzeko.\nGazteria, zuen ustez, lo al dago?\nBatzuk ez, baina gehienok oso eroso bizi gara eta gehiago mugitu beharko genuke.\n"Horiya" kantuan Saharako herria eta gurea lotzen dituzue.\nBai, bertako ohitura batzuk aipatzen dira abestian, besteak beste, tea hartzea. Saharan, hiru te hartzen dira: lehenengoa, bizitza bezain mingotsa; bigarrena, heriotza bezain leuna eta hirugarrena, maitasuna bezain goxoa. Euskal Herrian lehenengoa besterik ez dugu hartzen. Abestiak beste biak ez hartzearen arrazoiez galdetzen du. Bestetik, kontuan izan behar da bi herrialdeok independentzia eta autodeterminazioa nahi dituztela.\nIlegalizazioari buruz ere ari zarete kantu batean\nBai, "Ilegal" abestian, politikaz ari gara, ilegalizazioari buruz. Agian, gero, gure abestia ilegalizatuko dute\nZenbat hizkuntzatan abesten duzue?\nEuskara da hizkuntza nagusia. Dena den, arabieraz, ingelesez, portugesez, katalanez eta indonesieraz ere baditugu zenbait esaldi.\nAniztasuna al da disko honen ezaugarri nagusia?\nDenetarik dago. Estilo, hitz eta hizkuntz desberdinak azaltzen dira. Disko etnikoa dela esan dezakegu.\nIker, taldekide ohia, ezinbestekoa izan al da disko honetan?\nBai, kantu bat sortzeaz gain, gure moldatzailea izan da. Ikerrek du ordenagailua: behar diren programak, erritmo kutxa, teklatua... Asko lagundu gaitu. Hala ere, lagun gehiagoren laguntza izan dugu, eta horiei ere eskerrak eman nahiko dizkiegu.


"Nicolas Guerendiain" Irungo Errepublikarrak - Memoria Iruten • Ikus-entzunezkoak\nEl convoy de los 927 Mailegua\nMathausenera (1940ko abuztua) eraman zituzten hogeita hamar bat pertsonen testigantza jasotzen du. Espainiarrak izan ziren Mathausenera iritsi ziren lehenak. Mendebaldeko Europa osoko lehen deportatu-trena izan zen, familia osoekin kargatua sarraski-eremu batera.\nRAVENSBRÜCK "El infierno de las mujeres" Mailegua\nHamahiru emakumek Ravensbrück-eko kontzentrazio-esparruan izandako bizipenak gogoratzen dituzte, Hitlerren erregimenak emakume eta haurrentzat bakarrik erabili zuen bakarra. Horien artean emakume espainiar batzuen ahotsak nabarmentzen dira, Mercedes Núñez eta Neus Català kasu, bizitza nazien, atzokoaren eta gaurko formen aurka adorez eta setaz borrokatzen eman dutenak.\nEspainiako II. Errepublikako hezkuntza erreformak, irakasle berrien prestakuntza, garapen pedagogikoak, eta horrekin guztiarekin amaitu zuen errepresio frankista zorigaiztokoa.\n(Frantsesa, gaztelaniazko azpitituluekin)\nJean Jacques Mauroyk egina, Gurseko esparrutik igaro ziren pertsonen testigantzak jasotzen ditu, garai ezberdinetan zehar, espainiar errepublikazaleen eta haien hastapenetako nazioarteko brigadisten testigantzak, Auschwitzerako deportazioa bizi izan zuten judu alemanak, gizonak, emakumeak eta haurrak.\n"Las Raíces Cortadas" Irakurketa dramatizatua Mailegua\nEspainiako II. Errepublikako eta ondorengo diktadurako bi emakume historikoren arteko norgehiagoka da. Bi emakumeren borroka emakumeen botoa onartzeko, politikoki eta sozialki etsaia den une batean.\nEgilea: Gerónimo López Mozo\nMariana Pineda Mailegua\nMariana Pineda (1804-1831) protagonista duen 5 ataleko minisaila, 1831ko Granadan girotua, Fernando VII.aren erregealdi absolutistaren zortzigarren urtean. Kausa liberalean murgildu zen emakume baten bizitzako azken egunak kontatzen ditu. 1831ko maiatzaren 26an kondenatu eta exekutatu zuten, garrotez egindako exekuzioari begira zegoen hiru erritualetan nobleenarekin, bere kausakideak salatzen bazituen eskaintzen zitzaion barkamena errefusatu ondoren.\nIzarren argia Mailegua\n1938an, Victoria bere semearekin batera espetxeratu zuten Saturrarango espetxean. Bertan, erregimen frankistaren krimen handienetako bat jasan zuen, ama eta seme-alabak banatzen zituena, erregimeneko familiei adopzioan emateko. Ama talde bat matxinatuko da, Victoria buru dutela, seme-alabak berreskuratzen saiatzeko.\nMourir a Madrid Mailegua\nMourir a Madrid, Espainiako Gerra Zibilari buruzko hainbat dokumentu bildu eta hainbat ikuspuntu bereganatuz integratzen ditu, Francoren erregimenean espainiarrek jasaten zuten sufrimenduaren jarraipena irudikatzeko. Federico García Lorcaren heriotza (Gernika), Madrilen defentsa eta nazioarteko brigadak dira film magistral hau osatzen duten erreferentzietako batzuk.\nEspejo Rojo Mailegua\nAndaluziako baserriko langile baten istorioa da, heroia jakin gabe, nahi gabe. Virgilio Peña espainiar errepublikar baten bizitza menderaezina da.\nGizon bat gizonen artean ibiltzea da, Kordobako herri batetik Buchenwald-eko infernura arteko ibilbidea.\nSonderkommando Auschwitz-Birkenau Mailegua\n1945ean, Zalmen Gradowskik, Leib Langfusek eta Zalmen Lewentalek yiddishez idatzitako zenbait eskuizkribu aurkitu zituzten Auschwitz-Birkenau inguruan. Egileak "Sonderkommando" izenekoak izan ziren, nazien kontzentrazio-esparruetan labeak erabiliz kooperatzera behartzen zituzten erbesteratuez osatutako talde bereziak.


Autorea: Institut de Sils\n"Ser, estimar,saber" ("Izatea, maitatzea, jakitea") ikastegiko proiektu globalean sustatzen da balioetan heztea, lan autonomoa, kooperatiboa (proiektuka), integrala, aniztasuna talde heterogeneoetan lantzea... Bertan, hezkuntza alorreko komunitate osoa inplikatzea nahi da.\nCurriculum ofizialak agintzen duen guztitik ikasleek ahal den guztia talde heterogeneoetan ikastea helburua izaki, hiru oinarri nabarmentzen dira:\n1) Derrigorrezko hezkuntzan ez dago gutxieneko maila galdagarririk.\n2) Hezkuntzak integrala behar du izan: pertsona osoa, curriculum osoa.\n3) Taldeek heterogeneoak behar dute izan.\nIkastegia 2008-2009 ikasturtetik dabil martxan, 280 ikaslerekin.\nEsperientzia hau osatzeko aurkezpena helbide honetan aurkituko duzue: http://prezi.com/2m6e5wj2MEPg5/iii-jornadas-pedagogia-sistemica-cudec/


Zurriola - gipuzkoaingurumena\nDonostia - San Sebastián/\nGarai batean, hainbat hareatza baino ez ziren Urumea ibaiaren bokalearen eta Ulia mendiaren artean zeudenak. 90eko hamarkadan, berriz, eraberritze-lanak hasi zituzten, eta egungo hondartza eraiki zuten. Harea fineko hondartza da eta, tarteka, olatu biziek astintzen dute.\nOlatuek dituzten ezaugarriak kontuan hartuta, surfak garrantzia handia du Zurriola hondartza ederrean. Surf eskolak ez ezik, windsurf eta igeri egiten ikasteko eskolak ere badaude. Horrekin batera, kirola egiteko gune bereziak eta boleibol eta saskibaloi zelaiak daude inguruetan.\nIngurumenaren kudeaketan egindako lan apartari esker, Europar Batasunak kalitatearen EMAS ziurtagiria (ematen duen garrantzitsuena) berritu zion Zurriola hondartzari 2007an.\nLuzera: 800 m.\nBatez besteko zabalera: 110 m.\nBainurako baldintzak: HONDARTZA HAIZETSUA, OLATU HANDIAK\nHondartzako kirol aldea\nKabinak: ekaina eta iraila (10:00etatik 20:00etara), uztaila eta abuztua (9:30etatik 20:30etara) - Informazioa, megafonia, arropazaindegia, aldagela, dutxak, ur beroa, ur hotza, dutxetako toailen alokairuak, komunak, botika kutxa, telefonoak.\nAlokairuak: Toldoak, amakak, surf.\nEzinduentzako bestelako zerbitzuak\nUr Kirolak: ( Wind Surf, Surf, Piraguismoa, Bodyboard, uretako motoa, hondartzako boleibola, kanaberazko kirol arrantza, itsaspeko kirol arrantza, urpeko igeriketa)\nKirol aldea: Saskibaloia\nAutobusez: Donostiabus (www.dbus.es) hiri-autobusen konpainiako 8, 13, 21 eta 25 lineak, besteak beste. Lurraldebus, herri arteko garraio publikoa (www.lurraldebus.net)


Mobilizazio eguna Arabako Metaleko Hitzarmenaren defentsan | LAB SINDIKATUA\nIndustria Metalgintza Mobilizazio eguna Arabako Metaleko Hitzarmenaren defentsan\nMobilizazio eguna Arabako Metaleko Hitzarmenaren defentsan\nLABek gaur deitutako mobilizazioan hamarnaka langilek parte hartu dute Arabako Metaleko hitzarmen duin bat aldarrikatzeko. Hitzarmenaren epaiketaren eguna izanda, konzentrazioa burutu dugu Gasteizko Epaitegien aurrean eta hortik giza katean abiatu gara SEAren egoitzaraino.\nHitzarmena indarraldian dagoela berresten dugu baina LABek argi dauka epaitegietatik ez dela negoziazio kolektiboa konponduko; soilik mobilizazioaren bidez lortuko ditugu lan hitzarmen duinak sortzen dugun aberastasuna modu justuago batean banatzeko. Hortaz, gogorarazi nahi dugu LABek zenbait ekimen eraman dituela enpresetara eta horietan langileek parte hartze handia izan dutela, tartean sindikatu guztietako kideek.\nLantokietan dagoen dinamika horrek baldintzatu du, neurri batean, SEAk enpresei aholkatzea lan baldintzak luzatzea hurrengo ekaina edo abendura arte. Enpresarien artean ere, nabaria da hitzarmenaren inguruan dagoen kezka, beraz ezin dugu esan SEAk arduraz-edo egin duela baizik eta elementu hauek kontuan hartuta, erabaki egokiena iruditu zaielako. Halere, luzapenaz luzapena, enpresa batzuetan jada hasi dira lan baldintzak okertzen, eta berdin gertatzen da enpresa askotako kontratazio berriekin, beste langileen lan baldintzak ez baitituzte bermatuta. Edonola ere, LABek ez du onartuko lan baldintzak okertzea edota Estatu mailako Metaleko Akordioa aplikatzea.\nAzkenik, gogorarazi nahi dugu SEAk sortu duela egoera hau, hilabeteetan negoziatzeari uko egin baitio eta uztailean bertan txantai bat inposatu nahi izan zigulako. LABek berresten du metaleko hitzarmenak eduki duinak izan behar dituela eta negoziatzeko prest jarraitzen dugula.


Châtenai (Frantzia), 1723. “Antzina, lurra despopulatzeko / gerraren deabruak Baionan asmatutako armak / infernuko fruitua dirudi / eta garra eta sua baino izugarriagoa da”. Voltairek bertso hauek eskaini zizkion baionetari La Henriade lanean. Eta, horrenbestez, berez nahiko argia den etimologia baieztatu zuen. Frantsesez bayonette esaten zaio, ingelesez bayonet eta gaztelaniaz bayoneta.\nHitzak Baionako makiletan du jatorria. Makila horiek altzairuzko punta zorrotza zuten, eta luzaroan debekatuta egon ziren. Baina 1511n, Aragoiko Fernandok Luis XII.aren tropak Baionari eraso zionean, asko erabili zituzten.\nBaioneta hitza 1575ean erabili zen lehenengoz testu idatzi batean, baina XVII. mendearen erdialdera arte ez zuten modu ezagunenean erabili, suzko arma bati lotuta, alegia. Dirudienez, garai hartako gerra ugarietan, ohikoa zen bolbora eta jaurtigairik gabe geratzea eta, kasu horietan, aiztoak mosketeei lotu eta pika moduan erabili beste erremediorik ez omen zuten izaten.\nEuropako ejertzitoak berehala konturatu ziren Lapurdiko hiriburuko asmakizunaren balioaz. Mosketeak kargatzea lan mantsoa zen; gehienez minutuko tiro bat jaurti zezaketen. Sarri, berriro kargatzerako, etsaia aurrez aurre zuen soldaduak, eta orduan, ezpata eraginkorragoa zen. Baioneta mosketearen muturrari lotuta, bi arma bakarrean batu zituzten.\nXIX. mendearen erdira arte baioneta asko erabili zen. Urte haietan, gerran hildakoen %50 gutxi gorabehera arma zuriz hiltzen zituzten. Ehun urte geroago, ordea, %5 baino ez. Suzko armak gero eta eraginkorragoak ziren, eta baionetak enbarazu besterik ez zuen egiten.


Komunikazio Toxikoaren Estiloa Komunikazio Osasuntsuaren Estiloa - Komunikazioa Hobetu Ezkontzan\nLagundu Dibortzioarekin Eta AdiskidetzearekinLaguntza Ezkontzan BarkamenarekinDibortzioa Eta JabetzaJaio Aurreko AkordioakAzken BerriakIdeia Eta Aholku ErromantikoakPentsioaEzkontzan Intimitatea Hazteko Aholkurik OnenakEzkontza Zin BikainakEzkontza Eta Haurdunaldiaren Aholkuak\nNagusia / Komunikazioa Hobetu Ezkontzan / Komunikazio Toxikoaren Estiloa Komunikazio Osasuntsuaren Estiloa\nKomunikazio Toxikoaren Estiloa Komunikazio Osasuntsuaren Estiloa\n3. txandarako prestatzen ari zara eta nekatuta zaude. Zuk eta zure bikoteak borroka hau borrokatzen aritu zarete betirako eta badirudi urrutira joango zarela. Etorri eta gainditzen duen txanda bakoitza ez da produktiboa baina areagotu egiten da minutu bakoitzarekin. Irtenbiderik ez dagoela ematen duen puntu batera iritsiko zara. Eta orduan galdetzen diozu zeure buruari: 'Honek funtzionatuko al du?' Harreman buruan jokatzen duzu eta inoiz hobetuko ote den pentsatzen hasten zara.\nBikotekideen arteko komunikazioa dantza delikatua izan daiteke. Bat-batean, elkarreragina dotorea eta harmoniatsua izan daiteke. Baina sinkronizazioarekin urrats bat emanda, bikotea bere burua oinetan jartzeko eta erritmoan jartzeko borrokan aurkitzen da. Orduan, zer gertatzen da bikotekide bat vals dantzatzen ari denean eta beste bat tangoa dantzatzen ari denean? Ikuskizun baten nahaspila bihurtzen da eta ikusleak deseroso eta baldar sentitzen ditu. Eta dantzariak etsita eta akituta senti daitezke.\nKomunikatzaile emozionalak eta kognitiboak\nJendea modu desberdinetan komunikatzen da. Demagun komunikazio emozional eta kognitiboen ideia. Komunikatzaile emozionalek sentimenduak, interpretazioak eta 'bihotza' oinarritzat hartuta adierazten dute. Sentimenduak ahoz erakutsi ditzakete, baita hitzik gabe ere, negarra, barre egitea eta, zenbait kasutan, oihukatzea (batzuk aipatzearren) bezalako jokabideak agertzea ere. Fokua egoera bera baino erreakzioetan egon daiteke. Komunikatzaile kognitiboak egitatean, arrazoibidean eta logikan oinarrituta adierazten dira. Komunikatzaile kognitiboek egoerak haiei nola eragiten dien bideratu beharrean arreta irtenbide eta printzipioetara bideratuko dute. Beren iritziak eta ikuspegiak ahoz erakutsi ditzakete, baina hitzik gabeko komunikazioa ager dezakete beren nahasmena eta frustrazioa adierazterakoan.\nIkus dezagun eszenatoki hau: nerabe baten gurasoak ez daude ados etxera etortzeagatik etxera etortzeagatik 15 minututan etxera etortzeagatik. Amak, muga koherenteak mantentzearen garrantziaz sinesten du, semea lurrean jartzen saiatzen da asteburu osoan. Aitak, salbuespen posibleak identifikatzeko egoera bakoitza modu independentean ulertzen duela sinetsita, abisua eman eta gau batez telefono mugikorra kentzea proposatzen du. Ama nabarmen aztoratzen da, senarrari inoiz ez diotela laguntzea leporatzen eta gurasoen sena gutxietsi izana leporatzen dio. Aitak, nahastuta agertzen da, semeak gaur berandu egoteko baliozko arrazoi bat izan zuela eta gaur arte gaurdaino pista on bat izan du lasterketarekin. Argudiatzen dute eta elkarreragina areagotzen da. Ama, orain negarrez, elkarrizketatik aldendu eta bere gelara joango da, atea itxi eta giltzapean duela. Aitak, emaztearen jokabideak espazioa behar izatearen adierazgarri gisa hautemanda, sorbalda altxatzen du eta bere telebista saioa ikusten hasten da. Ebazpenik gabe eta oso zapuztuta doaz lo egitera. Komunikazioa hautsi egin da.\n(Kontuan izan honako ohartarazpen hau: inolaz ere, ez al da orokortzea emakumeak komunikatzaile emozionalak izatea eta gizonezkoak komunikatzaile kognitiboak izatea. Komunikazio estiloak desberdinak dira pertsona batetik bestera, sexua edozein dela ere. Gainera, oso gomendagarria da haur bat disziplinatzea eraginkorrena izatea lankidetzan egiten denean eta zaintzaileek adosten dutenean).\nEgoera horretan, nahiz eta gertaera bat sortu, bi elkarrizketa desberdin eta bereizi gertatzen dira. Amak, kasu honetan, baliozkotzea eta elkartasuna aldarrikatzen ditu. Bere arreta entzundako sentimenduak adieraztea da. Aita esku artean duen arazoa konpontzeko eta bere semea arrazoizkoa den moduan diziplinatzeko modu onenaz eztabaidatzen ari da bere iritzien inguruan. Baltsa. Tangoa. Guztia fiasko nahasia, desegokia, sinkronizatu gabea eta etsigarria.\nGary Chapman-ek gizabanakoen harremanetan eragin dezaketen 5 maitasun hizkuntza identifikatu zituen: baieztapen hitzak, zerbitzu ekintzak, opariak jasotzea, kalitatezko denbora eta ukitu fisikoa. Hizkuntza hauek gizabanakoen artean bereizten dira eta maitasuna nola adierazten duten eta besteengandik maitasuna espero dutela deskribatzen du. Komunikatzaile emozionalak eta kognitiboak bezala, bikotekideak maitasun hizkuntzetan ere desberdinak dira, eta horrek eragina izan dezake haien komunikazioan eta harremanean. Baieztapen hitzak maitasun eta intimitate hitzak erabiltzea da. Zerbitzu ekintzek norberak bere arreta eta maitasuna ilustratzeko egin ditzaketen jokabideak dira. Opariak jasotzeak ez du materialismoa azpimarratzen, baizik eta maitasun agiriak ematean eta jasotzeak suposatzen duen gogoetan oinarritzen da. Kalitatezko denborak elkarrekin etenik gabeko denbora har dezake elkarrekin konektatzeko. Ukipen fisikoa intimitatea eta pasioa islatzen dituzten portaera keinuei dagokie.\nHarreman batean maitasun hizkuntzak ere desberdinak izan daitezke, eta horrek eragina izan dezake komunikazioen haustura probabilitatean. Adibidez, bikotekide batek maitasuna maitasunezko hitzekin definitu dezake eta, beraz, esamoldeak espero ditu bere maitearengandik. Haien maiteak, berriz, zerbitzu ekintzak erabil ditzake bere konpromisoaren eta maitasunaren sinbolo gisa. Lehenengoak ezingo du bere bikoteak bere autoa garbitzeko edo arropa garbitzeko tolesten duen ekimena maitasunaren seinale bezala interpretatu eta urruneko eta maitea sentitu daiteke. Bere bikotea gutxietsita edo gutxituta sentitzen da, ekintzak aitortu edo baliozkotu egiten direlako. Era berean, lehenago seme-alabak diziplinatzen saiatzen ari diren gurasoei buruz emandako adibidean, ama baliogabetuta senti daiteke, bere bikotea bere kirol jokoa ikusten hasi delako; hala ere, bere asmoak leku onetik etorri dira, bere portaerak pribatutasun eta espazio eskaera gisa interpretatzen baititu.\nHorrek esan nahi al du komunikazio estilo desberdinak dituzten bikote batek huts egitera bideratuta daudela? Erabat ez. Adimen jakintsuaren teoriaren arabera, perspektibarik onena emozioa eta logika uztartzen dituena da, azken finean. Orduan, nola funtziona dezake horrek guztiak? Urrats hauek probatzea lagungarria izan daiteke:\n1. Onartu komunikazio estilo desberdinak dituzula.\nAitortza bezain sinpleak elkarrenganako itxaropen errealistagoak sor ditzake. Onartzeak beste inoren portaerak eta pentsatzeko moduak ezin dituzula aldatu aitortzea ere dakar. Komunikazioen matxura bata bestea emozioak ulertzen saiatzen denean has daiteke bestea bere irtenbideen logika frogatzen ahalegintzen den bitartean.\n2. Balioztatzeak ez du ulertzen ulertzen.\n'Haserre zaudela lortzen dut' ez da 'Zuk.'beharko lukehaserretu ”edo“ lortzen dutzergatikhaserre zaude ”. Balioztatzeak zure bikotearekin saiatzen den puntua ezagutzen duzula esan nahi du. Agian ez zara ados egongo. Barregarria edo garrantzirik gabekoa dela pentsa dezakezu. Baina entzuten ari zarela aitortzen ari zara.\n3. Hartu denbora zuzentzekobiakestiloak.\nEman denbora pixka bat adierazitako sentimenduei buruz hitz egiten eta eman denbora ere identifikatutako arrazoibideari aurre egiteko. Horrela, ebazpen eta lankidetza probabilitatea handitzen duzu. Elkarren artean zuzena izaten ari zara. Fronte bateratua bihurtzen zara berriro. Garaitu gabeko tag taldeko txapeldunak. Zure buruari deitu nahi diozun moduan.\n4. Batzuetan mezua da etaezentrega.\nBatzuetan, errazagoa izan daiteke gurean jokabideetan arreta jartzea mezuan edo asmoan baino. Elkarreraginak geure sinesmen eta balioetan oinarrituta interpretatu ditzakegu, bikotekidearen sinesmenetan oinarritutako azalpen alternatiboak bilatu beharrean. Gogoraraztea gure bikotekideen ekintzak edo jokabideak ziurrenik ez direla maltzurkeria edo mina eragiteko asmorik, zaila izan daiteke gure sentimenduak areagotzen direnean. Baina saihestezina izan daitekeen komunikaziorako bide-blokeak kentzeko lagungarria izan liteke.\n5. Erakutsi esker ona .\nHartu denbora elkarri esker ona erakusteko zure erosotasun eremutik kanpo pentsamendu edo sentimendu eredua kontuan hartzeagatik. Esan 'eskerrik asko' entzuteagatik.\nKomunikazio estilo desberdinak izateak zure harremana bereizi eta sendotu dezake. Batak bestea autosuntsitu edo osa dezakezu. Ez da itxaropenik edo porrot izatera destinatua. Harremanetan egoteak, zirraragarria eta sutsua den arren, pertsona bakoitzak deserosoa izan daitekeen zaurgarritasun maila baliatu behar du. Ez dugu minik hartu nahi baina batzuetan irekita uzten dugu geure burua. Hortik sortu eta oinarritzen da konfiantza. Hala ere, beste norbaitekin lankidetzan ari garen arren, gure komunikazio estiloak eta ereduak gure bizitzan zehar garatu ditugun pertsonak gara, familiarekin, lagunekin, lankideekin eta ezezagunekin izandako esperientzietan oinarrituta. Eredu horiek gurean errotuta daude eta nekez aldatuko dira.\nElkarren arteko komunikazio estilo desberdina aitortuz, dantza batean indartsuago egon zaitezkeela eta zure bikotea beste batean indartsuago egon zaitezkeela aitortzen duzu. Hala ere, elkarrekin dantzatzen duzunean, zure indarguneak erabiltzen ari zara jariakortasuna eta grazia islatzeko.\nnola utzi pornoaren menpeko izateari\nezkontza katolikoak prestatzeko liburuak


Elizabeth Taylor –\nEzjakinen abantaila da etengabe gauza berriak aurkitzen ari izatea. Ni, lotsarik gabe aitortzen dut, ezjakinen tribukoa naiz; iaz, adibidez –eta iaz duela hiru aste izaten ahal da– Elizabeth Taylor deskubritu nuen. Ez Elizabeth Taylor aktorea, Elizabeth Taylor idazlea baizik. Baina, izan ere, horixe da kontua: Googlen Elizabeth Taylor paratuz gero, Cleopatra agertuko zaizu, adibidez, ondoan Richard Burton duelarik. Bertzea bilatu nahi izatera, berriz, idazle solasa gehitu beharko duzu Interneteko bilatzailean, ingelesez aukeran: Elizabeth Taylor writer.\nElizabeth Taylor –idazlea, ez aktorea– ez zen berez Elizabeth Taylor. Elizabeth Coles zen sortzez, baina John Taylorrekin esposatu eta Elizabeth Taylor famatuenaren itzalpean bizitzera kondenatua ikusi zuen bere burua. Izanen da uste duenik penagarria dela izenari osagarri bat –idazlea– eransten ibili behar izatea, izen hutsaren jabearengandik zure burua bereizi ahal izateko. Nik, berriz, eremu sekretu batean sartzeko giltzarri gisa ikusten dut gaineratu beharreko osagai hori, hiri jendetsu batean tupustean bazterturiko karrika isil xarmagarri bat harrapatzen dugularik bezala.\nMaiz, bazter geldituriko idazle atzenduek atsegin bereziak ematen dizkigute. Ezagutzea da kontua. Nik iaz aurkitu nuen giltzarria. Orain irrikan nago behingoz Elizabeth Taylor idazlea irakurtzen hasteko. Ea aste honetan.\n[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saioa, ‘Minutu bateko manifestua’, 2022ko urtarrilaren 17koa]\nElizabeth Taylor, idazlea, idazleak\nIruñea (1972). Historia ikasi nuen, euskara irakasten dut.


Artolaren hutsek Altunari eman diote txapela | Kirola | Berria\nAltuna III 22 - 13 Artola\nJokin Altuna da Sanferminetako Pilota Txapelketako txapeldun berria. Aartolak ahaleginak egin dituen arren, galdutako pilotek aurkariari eman diote garaipena.\nArtola eta Altuna. / Iñigo Uriz/Foku\nUrduritasuna gailendu zaio Iñaki Artolari Sanferminetako Pilota Txapelketako finalean. Ez da alde handirik egon egindako tantoetan; bai, aldiz, galdutako aukeretan. Jakin bazekien Artolak ez zela erreza izango Altunari irabaztea, baina ahalegina egiteko prest zegoen. Ez zaizkio, hala ere, gauzak nahi bezala atera.\nHasieratik egin du joko hobea Altuna III.ak. Abantaila eman dio bere buruarenganako segurtasunak, eta aurretik joan da hasiera-hasieratik. Kosta egin zaio Artolari tantoak egitea, eta horren adierazgarri izan da markagailua. Bederatzi tantoko aldea ateratzeraino aurreratu da Altuna.\nTanto bakoitza sufritu du Artolak hasieratik. Nahi eta ezinak eraman du Altunak baino akats gehiago egitera, eta beraz baita tanto gehiago galtzera ere. Hori izan da neurri handi batean partida erabaki duena.\nPartidaren erditik aurrera hasi da Artola jokoa aldatzen eta markagailuan gerturatzen. Aldeak murrizteak, indarrak eman dizkio hari, eta bederatzi tantora egotetik seira egotera pasa da. Berandu zen, ordea, ordurako, eta Altunarentzat izan da txapela.\nPozik agertu da Altuna lortutakoarekin. "Ez du joko txarra egin, eta sakea eduki duenean ez da erraza izan tantoa egitea, baina lanak emaitzak eman ditu".


barren.eus - Banatu dituzte 2019ko Kirol Federatuaren Urteko Sariak\nBanatu dituzte 2019ko Kirol Federatuaren Urteko Sariak\nArgitaratua: 2019-12-19 21:38\nKirolak Elgoibarren duen indarra eta aniztasuna agerian geratu da berriro ere Kirol Federatuaren Urteko Sariak banatzeko ekitaldian. Hogei lagun saritu dituzte, eta horietako lau Udal Kirol Patronatuak emandako sari bereziak izan dira.\nOhi duten moduan, musika eskolako auditoriumean eman dituzte kirol sariak. 2019. urtean nabarmendu diren kirolari, entrenatzaile, laguntzaile, zuzendaritzako kide edo babesleak saritu dituzte, hogei lagun denera.\nSarietako lau Udal Kirol Patronatuak eman dituen sari bereziak dira. Europako Kirol Herri izendapenarekin zerikusia eduki dute hiruk: Gare irratizaleen kluba, Atabal elkartea eta Udal Musika Banda. Elgoibar Europako Kirolaren Herria dela jakinarazteko mezua, uhinen bidez munduan zabaldu zuen Gare elkarteak. 5.600 kontaktutik gora lortu zituzten, Australiako, Txinako, Amerikako Estatu Batuetako eta Europako irrati zaleen artean. Atabal elkarteak, berriz, izendapenari eskaini zion aurtengo nagusien danborrada, eta Patronatuko arduradunek esan dutenez, Kirolaren Europako Herri Onenaren Elgoibarko hautagaitza “aberastu” zuen. Azkenik, Elgoibarko Udal Musika Bandak ere jaso zuen saria, irailean Herriko Antzokian eman zuten kontzertu bereziagatik, kirolarekin zerikusia zuten piezak jo baitzituzten. Janire Egaña golf jokalariak jaso du laugarren sari berezia. Txikitatik jolasten du golfean eta aurten Golf PGA ligako enbaxadorea izan da kirol hau gazteen artean zabaltzeko helburuarekin. Herritik kanpora joan behar da entrenatzera eta bere gurasoek ere laguntza handia ematen diote.\nIkus hemen: 2019ko Elgoibarko Kirol Federatuaren Urteko Sarietako irabazleak, eta sarituak izateko egin dituzten merituak (PDF)\nARGAZKI-BILDUMA: sari banaketa ekitaldiko eta saritutako lagun guztien argazkiak\n• Garaipenez eta porrotez, mahai-inguruan\nEkitaldi hasieran egin duten mahai-inguruan kiroleko porrotez eta garaipenez berbetan arituko dira lau gonbidatu: Ixa Rodriguez boxeolaria, Ander Romarate igerilari ohia, Leire Garate arraunlaria eta Unai Arrieta eskubaloi jokalari ohia eta psikologoa.\n• Aurreko urteetako sarituak


Korapiloak deslotzen | Kultura | Berria\nBizimiñak antzezlanaren pasarte bat. GOTZON ARANBURU / FOKU\nZuzendaria: Itziar Elias. Antzezleak: Itziar Elias, Maddi Irazoki. Marrazkilaria: Maddi Irazoki. Musikaria: Dani Irazoki. Lekua: Ugaoko (Bizkaia) Jane jauregia. Eguna: Azaroak 9.\nLarre berdeak, etxe zuri, teila gorriak, jendarme auto bat bidean...», zioen Ruper Ordorikak bere kanta ezagunean, Sarrionandiaren Martin Larralde olerki bikainari musika emanez. Nire gogoan dut ETAren su-eten handi baten garaian ezagutu nuela abestia, eta horregatik geratu zitzaizkidan hitz batzuk iltzatuta, bereziki : «Inork ere ez du (dena ohitura, dena errua, dena barkamena) oroimenaren korapiloa deslotzen», zioen pasarte hura.\nSeguruenik, horregatik egin zait hain interesgarria, hain hunkigarria, Ugaon ikusi berri dudan Bizimiñak hau. Aspaldi zen ordua, baina orain inoiz baino orduago delako gure herriak bizi izan duen gatazka armatuaren zauriez hitz egiteko. Gatazka politikoak bere horretan dirau, bistan da, baina beharbada hobeto ekingo diogu beste bide batzuetatik gure herriaren eskubideen defentsari, eta, edozein kasutan, herri bezala irautekotan, gure arteko zauriak itxi behar ditugu lehenago, eta ez zurikerietan oinarrituta, baizik eta egia osoaren gainean eta elkarri entzunda. Hori berori da Itziar Eliasek Maddi Irazokiren eta Dani Irazokiren ezinbesteko laguntzarekin plazaratutako lanaren funtsa, eta horregatik ari da bihotzak eta borondateak herriz herri konkistatzen.\nUgaoko Jane jauregiko ganbara ederrean bildutako ikusleek bizkaiera polita erabili dute beren artean, eta berbalditxoren bat eta guzti gurutzatu dute bazter bateko eszenatokian itxaroten zeuden hiru antzezleekin, hain izan da gertukoa eta zintzoa bertan geundenon arteko giroa. Eremu eszenikoaren diseinua apala baina esanguratsua izan da, eta bertako elementu soilek bereziki kutxa berdeak eta dena inguratu duen soka gorriak sinbolismo nabarmena hartu dute. Haiekin batera, rol zehatza eta oso estimagarria jokatu dute argiek musikariarenak izaera erdi kliniko erdi onirikoa hartu du eta Eliasen esku hartze zuzenetik proiektatu diren irudi dokumentalek.\nDramaturgiari dagokionez, atal antzeztu laburrak konbinatu dira beren bizitzetan min sendaezina pairatu dutenen testigantza batzuekin atentatuen erruz, torturaren erruz, jardun armatuaren erruz, sakabanaketaren erruz.... Bitartean, Maddi Irazoki zuri-beltzeko irudi bat joan da margotzen atzeko atril batean, eta Dani Irazokik era egokian girotu ditu koadroak eta eszenak bere ahots eta gitarrarekin. Azkenik, hiru kontu nabarmendu behar dira: testigantza guztiak euskara ederrean jaso izana, ikusleei helarazteko sistema analogikoa eskertzeko modukoa, benetan eta bideo proiekzioek antzezlearen gorputzarekin bat egin zezaten egindako ahalegina. Hori guztia zertan datzan jakin gura duenak, Bizimiñak ikustera joan beharko du.


Marua | Euskal-Herria.Org\nED50 30T X.527255, Y.4804239\nWGS84 43.388660 N, -2.664800 E.\nAtxarre mendia, San Pedro ermita, San Martin ermita, Akorda herria, Santa Maria Engrazia eliza, Kurtzixo ermita, Burretxagana mendia.\nMaruako tontorra ©Jose\nArtadiak esaltzen du ia erabat mendi guztia eta zer ikusi gutxi dago, artadia bera ez bada. Bideak ere sastrakadiak estu hartuta ditu eta ez da erraza zuzen ibiltzea tarte askotan. Horrez gain bidea bihurria da oso, karst hautsiaren gainean egiten du aurrera tarte batzutan eta arrasto nabarmenik ez dago tarte horietan. Badira han-hemenka zintzilikatutako plastikozko zintak, harripilak eta pintura markak, baina denak ere nahiko bakanduta daude (2007-7). Arretaz ibili beharra dago beraz. Tontorretik ez da basoa bera besterik ikusten, karaitzari lotutako buzoiaren inguruan. Bide honen hasiera topatzeko, Akorda aldeko bidetik etorrita, harrizko petril bat aurrean duen gaztainondo handi bat bilatu behar duzue ezker aldean: haren ezker aldetik abiatzen da sastraka zeharkatzen duen bidea.\n[ibilbide] Atxarre eta Marua Akordatik abiatuta, Jose-k\nOtsailaren 3an igonda\n2007, otsaila 4 - 14:22 — berg\nOtsailaren 3an igon nintzen mendi honetara Ibarrangeluko Akorda auzotik. Atxarreko ibilbide bera da zabalgune batetara iritzi arte. Bertan arbolartera sartu behar da eta horrela jarraitzen da gailurrera iritzi arte. Gailurretik ez dauka ikusteko gauza askorik, arbolek usten ez dutelako. Mendi hau mendien bilduma handitzeko besterik ez du balio.\n2003, iraila 16 - 17:15 — Eperragirre (ez da egiaztatu)\nAzkenean, zelan erabaki mendi honen izena?\nAzkenean aurrekoan aipatutako bidexkatik gora, kostaldeko artaditik, bidexkak daude, gailurreko kutxara eramango gaituztenak. Handik Mundakako itsasadarra ikusteko aukera paregabea dago.\nBidexka, haitz karstiar artean, behin baino gehiagotan dolina edo azpiko urak sortutako zulo zabalen ondotik eramango gaitu.\nInoizka, harrien zeharreko bidea, lur faltan, elkarren antzerakoak diren haitzetatik abiatzen da, eta badago etorrerakoan, igoteko bidea ezin jarraitu izatea. Irtenbide bat, gorantzakoan markak uztea da: harri edo makilak, adibidez. Bestela buelta batzuk egin arbolapean. Brujula ere, ez litzake txarra.\n2003, abuztua 15 - 23:15 — Eperragirre (ez da egiaztatu)\nAtxarreko bidean, harrizko eserleku baten ondoan, gaztainondo bat dago. Eserlekuaren atzetik gorantza, bidezidor bat dago. Eserlekuan gezi zuria, izena eta goiera jartzen du.


Nafarroako ikastolen geroa eraikitzen - GARA\nJon Urrusolo, Ester Hernandorena eta Leire Nalda LAB-Irakaskuntzako kideak\nNafarroako ikastolen geroa eraikitzen\nOraindik garaiz gabiltza, Euskal Herriko ikastola guztien Kooperatiba eratze-prozesuan langile zein familia guztiek zeresanik badute-eta\nBadira urteak Nafarroa Garaian euskaraz ikasteko lehenengo etxe eskolak eta geroago ikastolak sortu zirela. D ereduaren aldeko ibilbidea luzea eta gatazkatsua izan da, betidanik Nafarroako Gobernuak izan duen jarrera euskararen aurkakoa izan baita. Berezko euskal hezkuntzan emandako aurrerapausoak herri mugimenduari aitortu behar zaizkio, espainiar eta frantziar estatuen jarrerak ez baitute ezertan lagundu, etengabeko trabak zein erasoak sortuz. Ikastolen mugimenduan, ikastola bakoitzaren atzetik familien eta langileen aparteko lana eta konpromisoa kokatzen dira, bakoitzak bere historia, bere izen-abizenak ditu. Horrela eratu da ikastoletako proiektua, herriz herri, ikastolaz ikastola.\nEgun Nafarroa Garaian 15 ikastola ditugu, batzuk egoera osasuntsuan eta beste batzuk, berriz, etengabeko biziraupen lanetan. Eremu ez euskaldunean dauden sei ikastolek galera baino ez omen dute sortzen eta etorkizunean aldaketa handirik ez da sumatzen, Nafarroako Ikastolen Elkarteak (NIE) egindako ikerketaren arabera, 2010-15 urteetan ikastola horietan bost milioiko defizita aurreikusten da-eta.\n1986. urtean Nafarroako Gobernuak ateratako Ley del Vascuence dela eta, Nafarroa Garaiko hegoaldean D ereduan ikasteko aukera bakarra ikastolek baino ez dute eskaintzen. Are gehiago, ikastolek betetzen duten funtzioa ikasketak euskaraz egiteko eskaintzatik haratago doa, euskal kulturaren ikur eta euskaltzaleen bilgune bihurtu baitira. Olentzero edo herri inauterietako pertsonaiak kalejiran ateratzearekin batera euskara eta euskal kultura lau hormetatik kanpo zabaltzen dira, esaterako. Ikastolen proiektua inon premiazkoa eta bultzatu beharrekoa bada, eremu honetan da. Beraz, galera edo irabazia aipatzerakoan, geuri dagokigu azterketa zertan oinarritu erabakitzea, ekonomia hutsean edo heziketa proiektuak egiten duen eskaintzan. Azken finean, ez al da euskara herri honetan egin dezakegun inbertsorik onenetarikoa?\nLodosa-Sartaguda eremuan dagoen Ibaialde ikastolan ikasturte honetan euskaraz ikasi ahal izateko egoera ekonomiko larri-larria izan dute, ikastetxea ixteko arriskuagatik alarma gorria pizteraino. Egoera horri irtenbidea eman bazaio ere, etorkizuna inongo ziurtasunik gabekoa aurreikusten da, oraindik ikastola honek eta antzeko egoera jasaten dutenek epe luzeari begira behar bezalako plangintzarik gabe jarraitzen baitute. Tokian tokiko arazo horiei denon artean bilatu behar diegu konponbidea.\nZeintzuk dira orain arteko balizko aukerak? Eusko Jaurlaritzak emandako diru-iturriaren arabera jokatzea? Madrilen ala Nafarroako Gobernuaren borondatearen zain egotea? Une politiko eta ekonomikoaren arabera jokatzetik haratago, bada garaia Nafarroa Garai osoko ikastoletako premiak biltzen dituen bideragarritasun plana egiteko. Hauxe da NIEk eta ikastola guztiek egin beharreko lana. Zeregin honetan, Nafarroa Oinez-en izaera ere aztertu beharra dago. Jaialdi horretan lortutako diru-iturria inbertsio moduan planteatzean, ikastola guztietako egoera kontuan hartu behar dugu, non dauden indarguneak eta non ahuleziak, beti ere Nafarroa Garaia osoan ikastoletako proiektua sendotu nahian.\nHorrez gain, oraindik Nafarroako Ikastolek konpondu beharreko beste auzia aurreko ikasturtean eratutako Kooperatibaren ingurukoa da, zeinak Euskal Herriko ikastola guztiak bildu behar dituen. Joan den ekainaren 13an Zamudion egindako batzarrean ikastolek, gehiengo zabalean, erakunde berria sortzea erabaki zuten. Lehenengo aldiz Euskal Herriko ikastola guztiak aterpe komunean kokatzen dira, kohesioa indartuz eta ikastolak duen hezkuntza proiektua bilduz.\nHala ere, hutsuneak nabariak izan dira hasieratik. Asmoa Kooperatiba eratzeko prozesua ahalik eta parte-hartzaileena izatea bazen ere, Nafarroa Garaian horren inguruko eztabaida egiteko tarterik ia ez dugu izan. Informazio falta nabaria izan da eta oraindik hainbat galdera argitzeke daude.\nBestalde, egun EAEko eta Ipar Euskal Herriko ikastola guztiak Kooperatiba barruan dauden bitartean, Nafarroa Garaian Tuterako ikastolak baino ez du pausoa eman. Nondik dator desadostasuna, horrela bada? NIEri zein eratu berri den Kooperatibari dagokie informazioa zabaltzea eta parte-hartze zabala bermatzea. Oraindik garaiz gabiltza, Euskal Herriko ikastola guztien Kooperatiba eratze-prozesuan langile zein familia guztiek zeresanik badute eta.\nIrakurketa honekin batera, LAB sindikatuak bere kezka adierazi nahi du. Nafarroa Garaiko ikastolen etorkizuna dugu tartean, lurralde osoan ikastoletako proiektua sendotu dadin, Euskal Herriko ikastola biltzeko asmoa duen Kooperatiba eratze-prozesuan familia zein langile guztien parte-hartzea bermatua izan dadin. Une honetan LABek Euskal Herrian eraiki nahi duen berezko hezkuntza sisteman, Euskal Herri osoan euskalduntzea bermatzen duten ereduak ezinbestekoak ditugu.


Unibertsitatera sartzeko hautaproba uztailaren 6tik 8ra izango da - Zumaia - Baleike.eus\nUnibertsitatera sartzeko hautaproba uztailaren 6tik 8ra izango da\nBaleike 2020-03-25 16:26\nBatxilergoko ikasleak selektibitatea egiteko zain Bizkaiko campusean. (EHU)\nEuskal Herriko Unibertsitateak uztailaren 6tik 8ra egingo du selektibitatearen ohiko deialdia; ezohiko deialdia, aldiz, uztailaren 20tik 22ra izango da.\nAurten ohi baino beranduago egingo dute batxilergoko ikasleek unibertsitatera sartzeko hautaproba. Isabel Zelaa Espainiako Hezkuntza ministroa erkidegoetako ordezkariekin bildu da bideokonferentzia bidez, gaur, asteazkena, eta horiei selektibitatea ekainaren 22tik uztailaren 10era bitartean antolatzeko eskatu die Zelaak.\nBilera horretan izan da Cristina Uriarte Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburua. Hark adierazi duenez, Euskal Herriko Unibertsitateak uztailaren 6tik 8ra egingo du selektibitatearen ohiko deialdia, eta uztailaren 20tik 22ra, ezohikoa. Ohiko deialdiaren emaitzak uztailaren 15ean jakinaraziko dituzte, eta ezohikoenak, hilaren 29an.\nEusko Jaurlaritzak adierazi duenez, «bere eskumen berezitasunagatik definitutako eskumen eremuan oinarrituta, Euskadi arduratuko da egungo probak egokitzeaz, ebaluazio irizpideak berrikusteaz edo proba mota malgutzeaz. Lan hori Euskal Herriko Unibertsitatearekin koordinatuta egingo da».