Sartre kolonialismotik at: naziotik klasera euskal auzian - KOMUNZKI\nHasiera » Ekonomia » Sartre kolonialismotik at: naziotik klasera euskal auzian\n1970eko abenduan Burgosko epaiketa suertatu ondoren, Gisèle Halimi abokatu ekintzaile eta feminista franko tunisiarrak liburu bat kaleratu zuen, Le procès de Burgos izenekoa. 1971ko lan honek txit gomendagarria da garaiko aitorpenak eta nazioarteko egunkariko berriak jasotzen dituelako. Honez gain, Jean-Paul Sartre filosofo frantsesak sarrera egin zion. Hitzaurre luze hau Zutik aldizkariko 61. zenbakian euskaratua izan zen osorik. Tamalez Halimiren liburua ez zen nehoiz euskaratua izan.\nSartreren ekarpenak ikuspuntu berezi bat gehitu zion bere hitzaurrean. Ez zen Burgosko auzipetuekin elkartasuna erakusteko aukera bat gehiago: frantses gisa, euskal historia bere gain hartu zuen, eta antolabide materialistatik Frantziako Errepublikaren garapen historikoa desegin zuen, kapitalismoaren eta kolonialismoaren arteko lotura azaleratuz:\n“Demagun exenplu bat: hots, frantsesei erakusten zaie, alegia, Frantzia-ren historia ‘gure’ probintzi guztien batasunarena baizik ez dela, batasun hori erregeekin hasi zela, ondoren Frantzia-ko Erreboluzioarekin jarraitu zuela gero XIX-an akabera emateko. Hontan gogorra behar zela izan, hori esan ohi zidaten eskolan; gure hizkuntzaren osotasuna eta gure kulturaren unibersalismua gurenean hain goiz heldu zen nazio batasunaren bitartez esplikatzen zen. Nahiz bateko hala besteko izan gure ikuspegi politikua, arazo hori ezin zitekean hauzitan jarri” (Sartre 1971, 1).\nHonela irakasten zen Frantziako historia, nola komunistek hala sozialistek onartzen zutena. Historia orokor horrek unibertsaltasunaren tankera hartzen bazuen ere, ildo kontserbadorea mantentzen jarraitzen zuen, oinarri material eta ekonomikoen ziorik ematzen ez zuelako. Probokazio modura, Sartrek historia frantses ofizial hau irauli zuen bere idazlanean:\n“Eman dezagun erregezaleen absolutokeria alkar-komunikatzeko era berriekin batera eta ‘merkantilisten’ lege eta merkatu-dirutzakin batera sortu zela; eman dezagun Erreboluzioak eta Jakonbindarkeriak, garaiko feudal eta etnien azken hesiak saltatuz gero, ekonomiaren batasuna lortzeko aukera prestatu ziotela burgesiari eta baita ere, etniazko jatorriari begiratu gabe lasai asko harmetan altxatzen zirelako […]; eman dezagun baita ere gaurko batasuna, osotara hartuta, gaur egun gainetik dagoen klasearen betiko ikusmoldearen ondorio bat dela eta klase dominatzaile hau, Bidasoa-tik hasi eta Belgika-raino, nunahi, berari dagokion tankerako gizon abstratu bat modelatzen etorri dela, betiko lege formal berdinez eta betiko obligazio egiazkoez definitua, –zeren demokrazian bait gaude!–, bainan inoiz egiazko beharrizanak kontutan hartu gabe, ordea. Gaur kontu hauetaz ez da inor arduratzen” (Sartre 1971, 1).\nEspainiako gobernu faxista kritikatzen zuen bitartean, filosofo honek Bidasoatik Belgikaraino Frantziako kondaira ofiziala ere arbuiatzen zuen, Algeria, Bretainia, Okzitania, Alsazia eta euskaldunen iragana berreskuratuz. Horrela, Frantziako Errepublikaren geografia historikoa ez zen izaki naturalizatu bat, baizik eta indar ekonomiko klasistek bideraturiko emaitza biziduna:\n“Ba dakigu gaurko mugak klase dominatzaileen interesei dagokionez muntatuak daudela eta ez herritarren asmoen onerako; ba dakigu baita ere indartsuek hain harroki proklamatzen duten batasun horren azpian etnien zapalkuntza dagoela eta baita ixileko edo ageriko biolentzia ere” (Sartre 1971, 1).\nEgungo mugak iraganeko kolonizazioaren ekoizkinak dira. Klaseak, estatuak eta nazioak batera hausnartzera bultzatzen gaitu Sartrek. Nazioaren historia eta klaseen arteko borroka elkartu eta gero, zentralismoaren auzia erdian jarriko du, periferiako edo bazterreko langileen esplotazioaren tankera aztertzerakoan:\n“Ondorioa garbia da: itxurak itxura, euskal langilearen egoera langile kolonizatu baten guztiz antzeko da, zeren ez bait da sinpleki esplotatua, esate baterako klase burruka ‘kimikuki garbia’ daramaken Castila-ko langilea bezela, baizik eta deliberamendu osoz goi-esplotaturik dago, lan berdinean Espania-ko langile batek baino gutxiago irabazten duelako. Beraz, herria goi-esplotatu egiten du erdiko gobernuak ‘compradores’ hoien bitartez, eta hauek goi-esplotazio konsentitu hortan oinarriturik, langileak esplotatzen dituzte. Goi-esplotazio honetaz ez dira aprobetxatzen euskal kapitalistek, inpuestoz kargatutako esplotatzaile xinple batzu direlako” (Sartre 1971, 3).\nSartreren testuan klasearen auzia eta nazioaren auzia bat datoz kolonialismoaren aferan. Kolonia da lekua, non klase-esplotazioa eta nazio-menderakuntza bateratzen diren, batak bestea mantenduz. Halaber, horrek erran nahi du edozein konponbide ez dela onargarria, klaseen arteko borroka geografia historiko batean ematen baita. Hemendik filosofo frantsesak bi ikasbide erakutsiko ditu: Euskadiko Alderdi Komunistaren aurka baietsiko du ez dagoela borroka “kimikoki garbirik”, eta Euzko Alderdi Jeltzalearen aurka argi utziko du, errepublika berri bat sortzekotan, azken honek sozialista izan beharko lukeela, nazioarteko kapitalaren eta garaiko USAko inperialismoaren menpean gera ez zedin (Sartre 1971, 4).\nBi kritika hauetan agerian daukagu nola uztartu zituen Sartrek nazio-auzia eta klase-auzia. Langileriaren esplotazioa aztertuz gero, beharrezko dugu kapitalaren zirkulazio osoan sakontzea. Denboraren poderioz estatuek zirkulazio hau erabili dute, eta, alderantziz, zirkulazio honek ere estatuak eratzen lagundu ditu. Langileen menderakuntza eta klaseen arteko esplotazioa hemendik konprenitu behar dira, kolonizazio historikoaren aurkako borrokatik, alegia. Horretarako premiazkoa da botere historikoen zentralismorako jite oro baztertzea, baita kapitalismorako joera oro zokoratzea ere. Zentralismoa kapitalaren aztarna historikoa izanik, kolonialismoaren aurkako ikusmolde (sozialista) berria aplikatu behar da: zentralismo eta kapitalismotik at erabakiko da benetako burujabetza, langileria buruan.\nSartre, Jean-Paul 1971: “Sarrera”, Zutik, 61. zenbakia. Jatorrizko testua frantsesez: “Préface”, in Gisèle Halimi, Le procès de Burgos, Éditions Gallimard, Paris, 1971, VII-XXX.\n* UEUn ohar eta ideia hauek azaldu nituen uztailean, osorik JAKIN aldizkarian irakur daitezkeenak.


ESKUALDEA 2018-10-20 10:15\nTipi-tapa eskualdea barrutik ezagutzeko gonbita luzatu dute Andoain, Lasarte-Oria, Urnieta eta Usurbilgo Udalek. Eskualdeko mendizale taldeen laguntzaz, igande honetarako Buruntzaldeko 11. Ibilbideen Eguna antolatu dute.\nUdal ordezkariak egunaren aurkezpen ekitaldian.\nEkimenaren bitartez, “lehiatzeko ez den eta denentzat egokia den jarduera fisikoa egiteko eta landa-ingurune naturala ezagutzeko aukera dugu. Bidezidor eta bideak ditugu –bost ibilbide daude aukeran–, landako paisaiatik barrena pasieran gozatzeko, belardiak eta basoak zeharkatuz eta baserri, baseliza, karobi eta, natura nahiz kultura aldetik, interesgarriak diren beste leku batzuetara hurbilduz”.\nPartaide bakoitzak abiatzen denean txartel bat jasoko du, irteerako herriak zigilatuta. Bi ibilbide egiten dituenak motxila bat jasoko du opari. “Salbuespenak, Andoain-Lasarte-Oria eta Andoain-Usurbil ibilbideak dira, edozein norabidean eginez gero aipatutako motxila lortuko baitu”. Itzulerarako ohi bezala, autobus zerbitzua antolatu da.\nIbilbideetan ez galtzeko, “ibilbide-zati bakoitzaren inguruko trazatuak, profilak eta distantziak erakusten dituzten panelak daude; bideetan, berriz, norabideak eta distantziak markatzen dituzten geziak eta zuinak”.\nInformazio gehiago: [buruntzaldea.eus]\n• Urriak 21, igandea. 08:00-14:00.\n• Herri bakoitzaren koloreak:\n• Andoain: urdina.\n• Lasarte-Oria: urre zaharra.\n• Urnieta: berdea.\n• Usurbil: laranja.\n• Antolatzaileak: Buruntzaldeko Udalak (Andoain, Lasarte-Oria, Urnieta, Usurbil).\n• Mendi irteera guztiak eskualdeko taldeen lankidetzari esker burutu ahal izango dira. Laguntzaileak: Andatza M.K.T. (Usurbil), Euskalduna Mendigoizale Taldea (Andoain), Ostadar S.K.T.-ko mendizaleen atala (Lasarte-Oria), Super Amara (kontrol guneetako jan-edanaren hornitzailea), Eusko Jaurlaritza.\nIbilbideak eta jakin beharrekoak\n• Itzuli handia: Buruntzaldeari\n27 Km.-ko bira oinez. 08:00tan Lasarte-Oriatik.\n• Andoain-Lasarte-Oria: 7,9 Km. Oinez egitekoa, mendiko oinetakoak beharrezkoak. Ibilbidea osatzeko bi aukera: Buruntzan gailurra eginez edo inguratuz.\n• Andoain-Urnieta: 4,8 Km.; oinez edo bizikletaz egitekoa.\n• Andoain-Usurbil: 14,9 Km. Andatzan barrena; oinezkoentzat soilik, mendiko oinetakoak beharrezkoak.\n• Lasarte-Oria-Urnieta: 3,9 Km.; oinez edo bizikletaz egitekoa.\n• Lasarte-Oria-Usurbil-Aginaga (Santuenetik barrena, Mapileraino): 9 Km.; oinez edo bizikletaz egitekoa.\nKontrol guneak, hamaiketakoa:\n• Usurbil: Santuenean Zorrotzeko zubiaren parean. Aginagan, Mapil.\n• Andoain: Kontzejupea.\n• Lasarte-Oria: San Pedro elizaren ondoko plaza.\n• Urnieta: Kontzejupea.\nItzulerarako bus zerbitzua:\n• Andoain, Goikoplaza atzealdea: 12:30, 13:30, 14:30.\n• Urnieta, Kioskoko geltokia: 12:40, 13:40, 14:40.\n• Aginaga, Ezpaldiko gasolindegia: 12:00, 13:00, 14:00.\n• Usurbil, San Inazioko biribilgunea: 12:07, 13:07, 14:07.\n• Lasarte-Oria, Dorretxeko biribilgunea: 12:15, 13:15, 14:15.\nOharra: partaide bakoitzak abiatzerakoan txartela jasoko du abiatzen den lekuko zigiluarekin. Amaieran nor bere herrira itzultzeko bus zerbitzua baliatu ahalko da. Ezinbestean aipatu txartela erakutsi beharko da.


5.Pedagogia - Bizitoki ikastola\n5.1 Laguntza pertsonalizatua\n5.3 Akatsen ulertzea Olivier HoudÃ©ren arabera\n5.4 Zaila denaren lorpena Aletha Solteren arabera\n5.5 Ikasketa metodoak Antoine de La Garanderieren arabera\n5.6 Ikasketa egoerak, ebaluaketa eta ikasketa sekuentziak Philippe Meirieuren arabera\n5.7 Kontzeptu eraikitzearen ikasketa Britt-Mari Barthen arabera\nPedagogiaren gaia teoria mailan sakondu nahi dutenek, Bizi Tokiko kide batzuek egindako irakurketa espezializatuetatik etorritako idazki konplexuago batzuetara daramaten loturak (â€œGehiago jakinâ€) atzemanen dituzte atal honetan.\nJakitatea eskuratzeko haur bakoitzari egokitutako baldintzak sortzen entseatzeko, beren adimenaren garapenaren bidez argiagoak eta beraz askeagoak bilaka daitezen eta mundua ulertzen laguntzeko tresnak ukan ditzaten, ikasketa egoera ezberdin anitz gauzatu behar da.\nHaurraren abiapundua eta euskarria, ikasketaren giltza, motibazioa da; horretarako, finkatzen dituen helburuak egingarri bilakarazi behar dira.\nHorretarako, ikasketarako, haurra interesatzeko bitartekoa xerkatu behar da beti, haurrari orainaldirako zentzua duten jarduerak burutzeko aukera emanez bereziki, erran nahi baita, denboraren bere nozioarekin lotua den helburua duten jarduerak.\nBaina haurra interesatzeko, heldua bera interesatua izan behar da, eta helduak jakitatearekin duen lotura berezkoa izan behar da: ez jakintasun baten aitortza, haztamu une baten aitortza...\nHaur bakoitzak bere ikasteko moldea du, bere irudikapenetatik abiatzen dena, dakienetik, bere beharretatik.\nAdibidez hirukia ulertzeko, pertsona batzuek ikusi behar dute. Beste batzuek hitzez adierazi behar dute. Beste batzuek oraino, zinez ulertzeko, aixturrekin moztu behar dute; hain zuzen, eskukatzetik (manipulaziotik) pasatzea, abstrakziora heltzeko posible diren bideetariko bat da ere.\nHorretarako, haurrei, gauza baten ikasteko, ahalaz bide ezberdinak proposatu behar zaizkie, haur batentzat balio duen bidea ez baita baitezpada hain eraginkorra beste batentzat.\nBestalde, haur bakoitzak bere ikaskuntza erritmoa badu.\nBeraz, funtsezkoa da bakoitzaren berezitasunak aintzat hartzea, hasteko haurra ulertzea xerkatzen duenak eta haurraren izaeratik abiatzen denak baitu egiazko hezkuntza eragina gauzatzen.\nHorretarako, haurrarentzako ikasketa egitasmoa pertsonalizatu behar da, bere beharrei, ahalei eta nahiei ikasketa oro ahal bezainbat egokituz; baita ahalmen urriko haurrentzat ere.\nGauzak hola, haur bakoitzarekin, egun batentzako, aste batentzako edo hilabete batentzako (edo gehiago) jarduera egitasmo (plan) pertsonala egin behar da. Egitasmo honen helburu bakoitzarentzat, haurrak lehenago lortutako maila, honen arabera hartutako engaiamenduak eta ebaluaketa zehaztu behar dira.\nHaurra, ikasketan duen aitzinamendu egoera, bere aitzineko aitzinamendu egoerarekin erkatzera bultzatu behar da, bere kideenarekin baino.\nHorra haurren autonomia garatzeko funtsezkoak iruditzen zaizkigun ideia zenbait:\nâ— Haurrek, jakitatearen interesa kendu ez badiegu, berez ikasi nahi dute, jakitate landuagotarantz jotzera bultzatzen dituen jakintza egarria dute.\nâ— Prestatutako ingurumenak, haurra helduarengandik ahal bezainbat independentea bilakatzea ahalbidetu behar du, erran nahi baita jarduera autonomoa burutzea ahalbidetu behar diola. Horretarako, eremu ezberdinak proposatu, bakoitza arlo zehatz bati zuzendua, ahal bezain anitza eta aberatsa den ikasketa material hautuarekin, eta estetika kontutan hartzen duen disposizio batekin (ingurumen atsegina).\nâ— Haurraren ikasketa libreak lagundu. Ahal bezain diskretu egin behar gara, gehienetan haurrarengana hurbilduz soilik berak eskatzen duelarik.\nHutsaren kontrola material pedagogikoan berean aurkitu behar da usu.\nâ— Hainbat altzari haurren izarikoak izatea komeni da, horrela, mugitzen ahal dituzte. Autonomia osoan beren ingurumenaren gain eragitea ohitzen ditu horrek.\nâ— Haurrek beren iritzia eraikitzeko gaitasuna garatu. Haurrak, guk ez bezala pentsatzeko eta sentitzeko askatasuna nabaritu behar du. Bere kontzientzia kritikoa garatzen lagundu gazte gaztetik, bere iritzi pertsonalaren arabera pentsatzera bultzatuz, eta ez maite duen edo miresten duen pertsonak bezala.\nâ— Proposatutako jarduera ugariren artean hautatzen utzi haurrei, behartzeak interesa eta beraz motibazioa itotzen baititu anitzetan. Haurrak, berak eskatu eta nahi duena entzutea eta egitea nahiago du, helduak bezala. Bizi Tokin, haurrek ez dute nahi duten guzia egiten, baina egiten duten guzia egin nahi dute.\nBeraz, haurraren eta helduaren nahikarien (borondateen) topaketa xerkatu.\nHitza ahal bezainbat haurrari eman, banakako edo taldeko ekimen ahal bezain zabala bere esku utziz. Horrela, haurra, lagundutako auto-trebakuntza egoeran dago.\nBritt-Mari Barthek ohartarazten duen bezala, haurrak edo nerabeak, bere ekimenez burututako ekintzan, lortu nahi duenaz ideia badu; abiatzean asmo bat badu eta usaian bezala lortzea pentsatzen du, ez du horretaz duda izpirik. Bere helburuaren arabera beharrezkoa duen Â«informazioaÂ» hautatzen du. Erreferentzia-puntua badu: bere ekintzaz igurikatutako emaitza. Huts egiten badu ohartuko da, aurreikusitako emaitza baten beha baita. Beraz bide ugari arakatuko du, gelditu gabe berriz hasiko da. Zailtasunak akuilatuko du, eta ez gogogabetuko. Argibide gehigarriaren beharra baldin badu, zein galderak pausa jakinen du. Ez dugu bortxatzen eskura ez dezakeen informazioa erabiltzea, beretzat zentzua duena atxikitzen du. Bere pentsaketa berezkoa da, ekintzari eta helburuari lotua. Bere helburua argi da beretzat, eta orokorki eskuragarria, bestenez ez luke ezta ere helburu horren ideia sortuko. Helburu hori, lehenagoko esperientzietan oinarritzen da, jada dakienean.\nâ— Haurrei behin eta berriz ariketa bera hasten utzi, ikaskuntzan aitzinamenduaren sekretua errepikapenean baitatza ere, eta errepikapena plazer iturri baita.\nâ— Haurrei, elgar errespetatzen baldin badira, beren baitarik beren arazoak konpontzen utzi. Lortzen ez badute, lagundu.\nâ— Haurrek galderak pausatzen dituztelarik, lehenik erantzunak beren baitarik arakatzen utzi behar dira.\nJarduera batetan huts egiten duten haurrak, landutako nozioan ezgaituak direla ondorioztatzen dugu zuzengabeki batzuetan, Olivier HoudÃ©k dion bezala. Izan ere, nozioaren jabe izan daitezke, baina ulertu beharko ditugun bestelako arrazoiengatik huts egiten ahal dute; hau da, Â«akatsaren logikaÂ» aurkitu behar dugu. (Gehiago jakin).\nHaurrak bere baitarik egin dezakeen edo egiten ikas dezakeen zerbait bere ordez egiten dugun aldi guziz, eginkizun zaila egiten lortu izanak sortzen duen betetasun sentimendua nabaritzea eragozten diogu. Ezgai dela ulertarazten diogu.\nZerbait egiteko ahaleginak egiten dituelarik gero eta frustratuagoa den haurrak, nigar egiten du batzutan edo kesu da. Helduek lagun dezakete, ez eginez egitea lortzen ez duena, baina nigar egitea ahalbidetuz eta arreta emanez. Ongi nigar egina izanen duelarik, lasaiago izanen delarik, arestian egiten lortzen ez zuena beharbada bat batean gai izanen da egiteko. Lehenik bere frustrazioa adierazteko beharra badu, honek tentsioak eragiten dituelako askatzea ahalbidetzen dizkiogun arte.\nHaur batek frustrazio keinuak erakusteak, bere betekizuna burutzeko oso motibatua dela adierazten du.\nHalaere, haurra ez laguntzea batzutan kaltegarria izan daiteke. Betekizuna zailegi delako sobera etsitzen bada, erabat utz dezake. Hain zuzen, pertsonari lortzea ahalbidetuz, posible dela konbentzitzen ahal da. Beraz, bakoitzak zerbait lortzeko gisan antolatu behar da irakaskuntza. Porrotaren sentimendua buruan kokatzen delarik, norberak bere baitarik gauza negatiboak itxaroten ditu eta zaila da joera hori aldatzea. Gauza negatibo hauek, ahalmen intelektualak oztopatuz, nahikoak dira ikasketa oztopatzeko.\nHaurra ongi ezagutzen duen eta haren deiak nabaritzen dituen helduak, baliteke gai izatea jakiteko noiz laguntza behar duen eta noiz ez.\nAzkenik, haurrarentzat zaila den jarduera Â« erraza Â» dela erraten diogularik, haurra sustatzen dugula uste dugu sarri. Alta, horrela ez dugu laguntzen. Lortzen badu, lorpen handia ez dela pentsa dezake. Lortzen ez badu, gauza erraza egitea ez da gai izan.\nAntoine de La Garanderieren arabera, pertsona orok ikasketarako norberaren bide (prozedura) mentalak baditu. Jendeak ez dira ohitura mental hauetaz ohartzen, horren kontzientzia hartzera eramanak ez diren bitartean. Pertsona bakoitza ohitura metodologiko hauetaz kontzientzia hartzen laguntzea, pedagogikoki beharrezko da, hauen hobetzeko edota berri batzuen eskuratzeko. (Gehiago jakin).\nPhilippe Meirieuren arabera, ikasketa eraginkorra izan dadin, ikasketa egoera eta sekuentzia ezberdinak gauzatzea beharrezkoa da, baita ebaluaketak gauzatzea ere. (Gehiago jakin).\nBritt-Mari Barthen arabera, jakitate edo kontzeptu berri bat abstrakzio eta orokortze mailan eraikitzeko eta eskuratzeko, eragiketa mentalak burutu behar dira. Haurrak, gogoetatzeko molde hau argitaratzeko, trebatuagoa den norbaiten bitartekaritza behar du. Pertsona horrek, haurrari, molde hau jokoetan erabili izanagatik jada Â«ezagutzenÂ» duela erakutsiko dio.(Gehiago jakin).


Lluís Serra-Majem, Dieta Mediterranearra Fundazioko lehendakaria | Consumer\nLluís Serra-Majem, Dieta Mediterranearra Fundazioko lehendakaria\nBilobek amonaren errezetak ezagutzea lortu behar da.\nLluís Serra-Majem-en ibilbidea dieta mediterraneoaren defentsarekin lotuta dago. Medikuntzako doktorea, Nutrizioko doktorea eta Prebentzio Medikuntzako eta Osasun Publikoko espezialista da. 1996an Dieta Mediterranearra Fundazioaren lehendakaritza hartu zuenetik, Kanaria Handiko Las Palmasko Unibertsitateko Medikuntza Prebentiboaren eta Osasun Publikoaren Katedra eta dieta hori sustatu ditu. Harekin identifikatzen eta identifikatzen da bere lan profesionala. Serra-Majemek Mugarik Gabeko Nutrizioa GKEa sortu zuen 2005ean, eta Revista Española de Nutrizio Komunitarioa sortu zuen, Nutrizio Komunitarioko Espainiako Elkartearen ahots argitaratua, eta haren presidente izan zen 2006 arte. Gizentasunaren eta sindrome metabolikoaren epidemiologia, elikagaien kontsumoaren ebaluazioa eta populazioen nutrizio-egokitzapena dira haren ikerketa-ildoak. 230 testu baino gehiago sinatu ditu indexatutako nazioarteko aldizkarietan, eta espezialitateari buruzko 60 liburu eta 280 kapitulu eta 100 argitaletxe, hitzaurre eta aurkezpen baino gehiago idatzi edo argitaratu ditu. Batez ere ‘Elikadura eta Osasun Publikoa: metodoak, oinarri zientifikoak eta aplikazioak’ izeneko liburuari esker ezagutzen da. Joan den azaroan UNESCOk dieta mediterraneoa sartu zuen Gizateriaren Ondareko Ondasunen Zerrendan. Egun horretan, Serra-Majemek mende hasieran lortu zuen ametsa.\nDieta mediterraneoa, gizateriaren kultura-ondare ez-materiala. Aintzatespen horren lehen adierazpen gastronomikoa da. Lortutako helburua. Eta orain?\nGoza dezagun uneaz, egun batzuk behintzat. Urte asko behar izan dira lanean, eta lortutakoa aurrekaririk gabeko mugarri historikoa da, dagoeneko dakiguna erakusten diguna: uste sendoarekin lan egin behar da. Aintzatespen horrek aukerak ematen dizkigu eta aukera ugari eskaintzen dizkigu.\nNola erabaki zuten aurkeztea?\n“Espainia dieta mediterraneoa da erabatGogoan dut Fundazioko lankideekin eta atzerriko beste profesional batzuekin hasi nintzela ideia partekatzen, baina ez zuten argi ikusten. Joan Reguant aspaldiko lagun bat konbentziturik agertu zen eta asko lagundu zigun hautagaitza prestatzen. Polita da gogoratzea nola, zazpi urtez hazia izan zen ideia, lorezaintzako talde bikain batek zainduta, sustrai sakoneko zuhaitz bat sortu den.\nZer baloratu du gehiago epaimahaiak?\nLau herrialdek aurkeztu zuten hautagaitza: Espainia, Grezia, Italia eta Maroko. Izaera transnazional horrek balio handia eman zion. Horrez gain, lau herrialdeetan dieta mediterraneoa berreskuratzeko eta sustatzeko ekimenak egituratuta dauden adibideak zehaztu ziren.\nZer dute komun kultura gastronomikoek, kontzeptu bakar batean bildu ahal izateko?\nPrintzipio berdinen inguruko kultura gastronomikoak dira: janari freskoak, sasoikoak, tokikoak, olibondoa, garia, mahatsondoa eta fruta eta barazki ugari, arrainak, fruitu lehorrak, espeziak eta gozagarriak, esnekiak eta irudimen eta sormen handia.\nEspainian ere, herrialde osoa da Mediterraneoko dieta?\n“Dieta mediterraneoa baliagarria da diabetesaren, obesitatearen, arazo kardiobaskularren eta sindrome metabolikoaren prebentzioan eta tratamenduan”.Espainia dieta mediterranearra da bere osotasunean, nahiz eta iparraldean dieta mediterraneo-atlantikoaz hitz egin dezakegun, arrain eta itsaski kopuru handiagoa duelako, baina funtsa bera da.\nElikadura-eredu bat baino gehiago dela aldezten du. Zer beste gaitasun ditu?\nDieta mediterraneoa denboran eta espazioan sedimentatu den kultura-ondarea da. Errezeta bakoitzaren atzean zientzia eta ezagutza ugari dago. Are gehiago, argi eta garbi adierazten da ingurumenaren aldeko aukera iraunkorra dela, eta, horregatik, ondo ulertu eta garatzen bada, klima-aldaketa arintzen lagun dezake.\nFundazio honen helburua ikerketa sustatzea da. Zein dira lortu dituzten azterlan eta emaitza garrantzitsuenak?\nDieta Mediterranearra Fundazioak (FDM) ez du ikerketa finantzatu, baina saritu eta lagundu egin du, eta nazioarteko behatoki bat eratu du, munduan jarraipena egiten lagundu diona.\nZer da aurkitu duten gauzarik deigarriena, zein da harrigarriena?\nDieta mediterraneoak diabetesaren eta sindrome metabolikoaren prebentzioan eta tratamenduan duen erabilgarritasunari buruzko aurkikuntzak nabarmentzen dira. Depresioaren aurrean dieta mediterraneoak duen babes-efektua ere deigarria da, eta “fast-food” dietak, mediterraneoaren kontrako dietak, sintomatologia psikiatrikoaren tasa handiagoak eragiten dituela erakusten du.\nMediterraneoko dieta marka “polit eta osasuntsu” gisa geratzeko arriskua dago, baina herritarrek gero eta gehiago urrundu behar dute praktikan jartzetik?\n“Funtsezkoa da dieta mediterraneoa osatzen duten elikagaiak identifikatzea eta betiko errezetak prestatzea”Bai, baina horretarako funtsezkoa da jendeak, lehenengo osasun-profesionalek, mezua ulertzea, eta populazioa erraz irits dadin lortzea, diru-kopuru handiagoa ordaindu beharrik gabe. Ospitale-zerbitzu askotan akats bat izan da: oraindik ere dietak ematen dira oliba-olioa murrizteko eta fruitu lehorrak debekatzeko. Nola kontrolatuko dugu obesitate-epidemia, Mediterraneoko dietaren oinarrizko osagaiak jaten dituzten diabetikoei ez bazaie aholkatzen? Benetako astakeria da, eta berehala aldatu behar da.\nZein da babestu edo indartu behar den zatirik ahulena?\nBilobek amonaren errezetak ezagutzea lortu behar da. Elikagaiak identifikatzen, erosten eta prestatzen eta betiko plater eta errezeta bihurtzen ikasi behar da.\nJoxe Maria Aizega Basque Culinary Centerreko zuzendariak adierazi du bere abangoardiako zentroan zientzia gastronomikoa indartuko dela eta dieta mediterraneoaren ikur bilakatuko dela. Zer egiten du Fundazioak?\n“Dieta mediterraneoan sartzeko, gure inguruan landu eta ekoitzi behar da janaria”Fundazioan sukalde mediterraneoko tailerrak egiten dira, ikastetxeei, pentsiodunen etxeei eta aisialdiko zentroei zuzenduak, platerak berreskuratzeko ikastaroekin bat, Mediterraneoko familiak helburu. Ildo horretatik, Osasun Ministerioaren eta AMEDen GUSTINO proiektuan parte hartzen dugu, Kataluniako Osasun Kontseilaritzarekin lankidetzan, sukaldaritzako profesionalei dieta mediterraneoaren balioetara egokitzen laguntzeko.\nMediterraneo itsasoko herrialdeen arteko merkataritza funtsezkoa izan da beti dietarako, produktuak partekatzeko edo trukatzeko, baina dena ez da lehenaldia. Zein osagai edo formula izan da “eskubide osoz” sartu den azkena?\nMediterraneoko dieta bizirik dago, baina serioa da. Elikagai batzuek, batez ere Asiakoek, presioa egiten dute leku bat egiteko, baina ez dago lekurik hegazkinetan inportatutako produktuentzat, ez eta munduko beste aldetik itsasontzietan datozenentzat ere. Dieta mediterraneoa osatzen duten elikagaiak gure ingurunean landu eta ekoitzi behar dira, gure paisaian integratuta egoteaz gain.\nAbangoardiek dieta mediterraneoaren etiketa izan dezakete?\nJakina. Dieta mediterraneoa abangoardia da berez.\nJoaquín Oristrell zinema-zuzendariak dioenez, “Dieta mediterranearra” filma aurkeztu zuen herrialdeetan ezin hobeto ulertzen zen janari osasuntsu eta gozoa, nola lortu da?\nDuela hogei urte inork ez zituen baloratzen oliba-olioa, arrain urdina edo fruitu lehorrak. Pertzepzio-aldaketa oso berria izan dugu, eta gure Fundazioan oso pozik gaude lagundu dugulako eta, nolabait, haien ospea aldarrikatzen aitzindari izan garelako. Guztion ondarea den dietaren garrantzia nabarmentzen saiatu gara.\nOsasunari dagokionez, gehiegi eskatzen al zaio dietari?\nFuntsezkoa da. Zientzia argia da frogatzen duenean elikadurak eta jarduera fisikoak infartuen %80, diabetearen %90 eta ia %40 depresioak prebeni ditzaketela. Baina, prebenitzeaz gain, dieta mediterraneoa eta jarduera fisikoa funtsezko elementuak dira gaixotasun askoren tratamenduan, hala nola diabetea bera edo infartuak, sendagaiak baino binomio eraginkorragoa da. Eta askoz merkeagoa.\nZure ustez, zer dieta beretu beharko lirateke Mediterraneoko dietak merezi izan duen tituluarekin?\nSegur aski, munduan ez dago dieta mediterraneoa bezalako beste dietarik, atzean hainbeste zientzia eta ezagutza dituena, nahiz eta eskima-dieta, arrainez oso aberatsa, oso egokia izan daitekeen, batez ere, babesa behar duelako. Neurri handi batean, itsas ingurunearen kutsadurak eta haren ohituren mendebaldekotasunak eragindako higaduraren ondorio da.\ndieta mediterraneo haragi oliba-olio Pescado-eu


LORTEKeko Metal Additive Manufacturing alorra\nArku eta hari bidezko fabrikazio gehigarriaren teknologia edo wire arc additive manufacutring (WAAM) energia zuzenean jalkitzeko prozesu bat da, non arku-soldadura iturri bat erabiltzen den hari itxurako ekarpen-material bat etengabe urtzeko eta jalkitzeko.\nTeknologia horrek aukera ematen du 3Dko piezak kordoiz kordoi fabrikatzeko, geruzak gainjarriz, tamainaren mugarik gabe (soldadura ekipoaren lan-espazioaren araberakoa da muga) eta oso jalkitze tasa altuekin (altzairuen kasuan 4 kg/h eta aluminio eta titanio aleazioen kasuan 2 kg/h arte).\nProzesuan MIG-MAG, TIG eta plasma soldadura-iturriak erabil daitezke, eta hainbat hari aldi berean fusionatzea eta aldi berean jalkitzea ahalbidetzen duten ekipoak ere badaude, aurretik aipatutako jalkitze tasak x2 biderkatuz.\nTeknologiak ekarpen-metal konbentzionalekin lan egiteko aukera ematen du eta horrek materialaren kostuak nabarmen murrizten ditu (hauts formatuko aleazio berak baino 10 aldiz gutxiago) eta manipulazioa errazten du. Halaber, prozesua zelula robotizatuetan eta ohiko soldadura-sistema automatikoetan egin daiteke, eta horrek inbertsio eta prestakuntza kostuak minimizatzen ditu.\nMuga nagusietako bat piezari azken mekanizazioa aplikatu beharrak sortzen du, izan ere aurreforma bat lortzen da (near-net-shape), eta sortzen diren tentsio eta distortsioak kontrolatzea ere zaila izan daiteke, batez ere oso masa handiko piezetan.\nTeknologia honek gaur egun hainbat sektoretan du interesa, hala nola aeroespazialean, ontzigintzan, automobilgintzan, moldeetan eta matrizegintzan, energian eta eraikuntzan (arkitekturan). Balio erantsi handiko materialekin egindako aplikazioak nabarmentzen dira, non erositako materialaren eta amaierakoaren arteko erlazioa (buy-to-fly ratio) oso handia den. Kasu horietan, materialaren kontsumoa % 70-90 murriztu daiteke, eta horrek justifikatzen du fabrikazio-prozesu arrunten ordezko teknologia gisa erabiltzea, fresaketa edo torneaketaren ordez, adibidez.\nProzesuaren monitorizazio teknologiak ikertzea, akats isolatuak (porotasunak, fusio-faltak) goiz detektatzeko.\nIkuskapen ez-suntsitzaileko teknologiak ikertzea (ultrasoinuak, erradiografia, tomografia), arauek eskatzen dituzten neurriak baino txikiagoak dituzten akatsak detektatzeko (0,5 mm-tik beherako akatsak).\nFabrikatutako piezen egitura osotasunean aztertzea (nekean duen bizitza, haustura, fluentzia eta korrosioa).\nProzesuaren eta CAD/CAM tresnen simulazioa, 3Dko piezak eta 2.5Dko piezak automatikoki fabrikatzeko (z ardatzean estruditutako 2Dko sekzioak).\nBeharrezko mekanizazio-hazkuntzak murriztea eta fabrikatutako piezen distortsioak minimizatzea ahalbidetuko duten jalkipen-estrategia aurreratuak garatzea.\nFabrikazioaren ondoren behar diren tratamendu termikoak optimizatzea, propietateen balantze ona lortzeko eta hondar-tentsioak ezabatzeko.\nWAAM prozesu berriak garatzea jalkitze-tasa handiagoekin, hari anitzeko teknologiak (adib. CMT Twin) eta hari beroko teknologiak (adib. TIGSpeed) txertatuz. Karbono-altzairuak eta altzairu herdoilgaitzak 8 kg/h baino gehiago eta aluminioa eta titanioa 5 kg/h baino gehiago jalkitzea da helburua.\nWAAMerako aleazio berriak garatzea (erresistentzia handiko aluminio-aleazio berriak, adibidez).\nSoldadura iturri ezberdinen indar iturriak\nMIG-MAG: Fronius TPSi eta Fronius Transpuls (2) bira sinergiko ezberdinekin, CMT barne.\nTIG: EWM TigSpeed hari hotza elikatzeko aukerarekin, eta hari beroa oszilazioarekin eta gabe.\nPlasma: SBI haria automatikoki elikatzen duena.\nWAAM zelula robotizatuak\n1 ABB IRB 4600-45/2.5 ardatzekoa, 2 kanpo ardatz gehigarrirekin.\n1 FANUC Arcmate 120iC 6 ardatzeko eta 2 kanpo ardatz gehigarrirekin.\nMaterial erreaktiboen WAAMerako babes-sistemak\nKamera geldoa (250 x 150 x 150 mm).\nLORTEKek garatu eta patentaturiko tokiko babes-sistema.\nProzesuaren kontrolerako ekipamendua\nSERVO-ROBOT eta SCANSONIC juntadura jarraitzaileak.\nTenperatura monitorizatzeko sistemak: pirometroa eta termopareak.\nSoldadurarako ikusmen artifizialeko kamerak.\nLokarrien dimentsioak ikuskatzeko eta erregistratzeko laser perfilometroak.\nDatuak jasotzeko sistema.\nPiezak ikuskatzeko ekipamendua\nHirugarrenekin lankidetzan aritzea bete entsegu batzuetarako: metrologia, X izpiak eta ordenagailu bidezko tomografia.\nPresented at 2nd Metallic Materials and Processes: Industrial Challenges, Deauville (France), October 2017.\nAplikazio aeronautikoetarako Ti piezak WAAM bidez fabrikatzea\nAplikazio aeronautikoetarako Ti piezak WAAM bidez fabrikatzea.\nWAAM prozesua Ti-6Al-4V aleaziodun CMT teknologiaren bidez ingurune irekian garatzea (tokiko babes-sistemarekin) eta 2,3 kg/h arteko jalkitze tasak lortuz. Garatutako osagaiek produktu forjatuen kalitate-zehaztapenak betetzen dituzte, tratamendu termiko optimizatuak aplikatu ondoren.\nADITARC proiektuaren esparruan eta osagai aeronautiko forjatuak dituzten enpresekin lankidetzan egindako lana.\nTi-6Al-4V-ko WAAM piezen neke-bizitzaren ikerketa\nTi-6Al-4V-ko WAAM piezen neke-bizitzaren ikerketa.\nWAAM hormetatik abiatuta eginiko neke-probeten fabrikazioa, eta probeten karakterizazioa (ordenagailu bidezko tomografia) eta entsegua.\nErresistentzia handiko Al piezak WAAM bidez fabrikatzea\nErresistentzia handiko Al piezak WAAM bidez fabrikatzea.\nErresistentzia handiko aleazio berrien (2219, Al-Mg-Sc eta Al-Li) WAAM prozesua garatzea, soldadura-programaren eta tratamendu termikoen optimizazioa barne. Oxidazioa murrizteko estrategiak.\nEcoTECH proiektuaren esparruan egindako lana, Sonacaren eta Cranfieldeko Unibertsitatearen lankidetzekin.\nWAAM bidezko fabrikazioa sistema hibridoan, teknologia gehigarri eta substraktiboarekin\nWAAM bidezko fabrikazioa sistema hibridoan, teknologia gehigarri eta substraktiboarekin.\nDiversified Machine Systems (DMS) fabrikatzailearen sistema hibridoko aluminiozko piezak WAAM bidez fabrikatzeko prozesuaren azterketa, Fagor Automationen CNC zenbakizko kontrolagailuarekin.\nWAAM bidez fabrikatutako piezen kalitatea eta egiturazko portaera ziurtatzea eta hainbat aplikaziotarako ziurtagiria lortzea.\nFabrikazio-denborak eta -kostuak minimizatzea.\nIndustriarekin lankidetzan arrakasta-kasu berriak garatzea: pieza forjatuentzako alternatibak eta pieza eta moldeen konponketa.


2016 ekaina 21, asteartea 2017 iraila 18, astelehena\nErasmu + programan sinergiak modu eraginkorrean sustatuz Szkoła Podstawowako, no. 6 de Zabrze (Polonia), eta FEDAC Prats de Lluçanès ikastetxeko, (Espainia), irakasle talde batek eTwinning plataformaren bidez ‘Job Shadowing’ esperientzia aberasgarri bat egin du. Carmen Pellicer, ikastetxe espainiarrean proiektuaren koordinatzailea denak kontatzen digu nola joan den eraikitzen esperientzia hau eta hezkuntza komunitateari zer onura ekarri dizkion.\neTwinningLiveeko mahaigainean Zabrzeko, Polonia, ZP6 ikastetxeko Joannaren mezua jaso nuenean hasi zen guztia. Mezu hartan bere Job Shadowing proiektua azaldu zidan, eta adierazi zidan bere irakasle-taldeak gure ikastetxean gauzatu nahi zuela: FEDAC Prats. Haien helburu nagusia beste hizkuntza bat ikastea zen (espainola), beste kultura bat ikastea, eta beren ikastetxean aplikatzeko ikasketa-metodo berriak ikasteko behaketa bat egitea.\nHaren ideia nire lankideekin konpartitu ondoren, ez genuen zalantza une txikienik ere izan bere abentura europar batean sartzeko. Gure eTwinning proiektuen ondotik Erasmus+ programarekin izandako gure lehen kontaktua izango zen. Guztiz erabakita geunden beste urrats bat ematera. Hala pentsatzen genuen, eta zuzen genbiltzan, alegia, gure ikastetxearen helburuetako bati zentzua emateko oso aukera ederra zela: europar dimentsioa iristea. Aukera bikaina esperientziak konpartitu, ideiak eztabaidatu, lankidetzan jardun eta berdinen artean era presentzialean ikasteko Zabrzeko irakasleekin.\n2014-15 ikasturteko bigarren seihilekoan etenik gabeko kontaktua eta komunikazioa izan nituen Joannarekin, Poloniako ikastetxeko koordinatzailearekin. Zer egin asko zegoen: proiektuaren antolakuntza, egonaldiaren planifikazioa…\n2015-15 ikasturtea antolatzen ari ginenean GEDAC Pratseko irakasleon klaustroan aho batez erabaki genuen, Job Shadowing bat bazen ere, gure ikasleek zuzen-zuzenean inplikatuta egon behar zutela proiektuan. Hala, Job Shadowing-a 2015-16 ikasturterako Ikastetxeko Proiektu bezala planifikatzea erabaki genuen, eta kurrikuluan txertatzea zegozkion gaitasunen aldetiko helburuak eta guzti.\nHala jakinarazi genien gure ikasleei gure ikastetxean Job Shadowing bat egongo zela: Lehenengo, Ezustekoa eta harridura! Ondoren, Gogo bizia!\nPixkana proiektua hazten eta tankeratzen ari zen. Iritsi nahi den helburua iristeko pieza guztiak ere gako diren puzzle bat bezalakoa zen. Ideia batetik abiatuta errealitate bat eraiki genuen.\neTwinning proiektua sortu genuen: Job Shadowing in Action! Erasmus + programari atxikitako https://twinspace.etwinning.net/8439/home (TwinSpace-rako lotura). Gune ezin hobea gure ikasleek oso ilusio handiaz eta ez kemen gutxiagoz egin zituzten jarduerak biltzeko, eta toki bikaina irakasleen arteko komunikaziorako, esperientziak partekatzeko, lankidetzan jarduteko, eztabaidatzeko eta proiektua kudeatzeko.\nIritsi zen azkenean otsailean Job Shadowing-aren astea. Aurrez aurre ezagutuko genuen elkar! Guztiok luze etsi eta luzaroan itxarotako gertakaria zen. Mobilizazioa erabatekoa izan zen; ez hezkuntza komunitatearen aldetik soilik, baita Kataluniako Generalitateko Hezkuntza Sailaren, FEDACen zuzendaritza-taldearen, Udaletxearen, Prats de Lluçaneseko kultur elkarte batzuen eta besteen, eskualdeko telebista-kate eta prentsaren aldetik ere. Harrera ezin hobea izan zuen. Aipatu nahi dugu, halaber, Espainia eta Poloniak LZNen ordezkarien, bi ikastetxeetako zuzendaritza-taldeen eta proiektuaren koordinatzaileen artean egindako bideokonferentzia ere. Guztiei behar diegu eskertu eskuzabaltasunez emandako laguntza eta izandako lankidetza.\nBanners de las respectivas visitas\nEz da erraz hitzak topatzen SP6 Zabrze ikastetxeko hogei irakasleekin lehen topaketa izan genuenean zer sentitu genuen deskribatzea. Guztiok geunden oso hunkituta. Magikoa izan zen eta oso bizi eta indar handikoa. Berehala sortu zen elkarrenganako sinpatia eta sintonia oneko etorri bat. Guztiok geunden oso motibatuta gure FEDAC Prats ikastetxeko behaketa aldia bi aldeentzat ere esperientziarik aberasgarriena izan zedin. Eta hala izan zen.\nPoloniako irakasleak Lehen Hezkuntza espezialitate batzuetakoak eta besteetakoak ziren. Behaketa egiteaz gain, gure ikasleentzat klaseak prestatu zituzten. Guztiontzako inspirazio iturri. Europar dimentsioa ziurtatuta zegoen hor. Hizkuntza ez zen arazo handia izan, espainolez (ikastaro bat eginak ziren) eta ingelesez komunikatzen baikinen. Gainera, beren espainol irakasleak itzultzaile lana egiten zien beharrezkoa zitzaienean.\nHona hemen Poloniako irakasleen bisitaldian gertatutakoaren laburpen xumea.\nZer gauza desberdina den gai baten inguruan aurrez aurre hitz egin eta eztabaidatu ahal izatea! Lankidetza jarduerak klase errealean eta ez birtualean gertatzen direnean. Hori da Erasmus+ programaren plusa.\nProiektua ez da oraindik amaitu. Komunikazioa ez da gutxitu, ez eta jarduerak ere. Guztiok, irakasle eta ikasleok, itxaro ditugu irrikaz aldian-aldian egin ohi ditugun bideokonferentziak. Adiskidetasuna eta oroitzapen onak ezin hobeak dira.\nIndar handiko esperientzia bizia guztiontzat ere. Berdinen artean ikasteko aukera ezin hobea. Ehuneko ehun gomendatzekoa!!!\nJob Shadowing-aren helburuetako bat FEDAC Pratsen ikasketa-metodologien behaketa zenez geroz, hor dago Iza Zabrzeko SP6ko bere lankideen izenean hitz egiten. Berriro ere hunkitzen eta bihotzeraino iristen zaizkigun hitzak. Izango ahal dugu aukera aurrerantzean ere elkarrekin proiektu gehiago egiteko.\nEskerrik asko Zabrzeko SP6ko lagunok!\nIrudien iturria: ‘Job Shadowing in Action!’ proiektuko TwinSpace-a\n2016 ekaina 21, asteartea 2017 iraila 18, astelehena Tagged: Erasmus+, Job Shadowing, proyectos, proyectos destacados, recomendaciones\n← Fairy Yoga. eTwinning 2016 Sari Nazionalak\nThe incredible life of Marcus Poncius Europaeus. eTwinning 2016 Sari Nazionalak →


2022ko ekainak 25, ordua: 15:00\nPresioa 890.4 hPa\nPresioa 819.3 hPa\nPresioa 927.7 hPa\nPresioa 802.7 hPa\nPresioa 937.6 hPa\nEguneratua: larunbata, 2022ko ekainak 25, ordua: 16:22 ordu ofiziala\nData eta ordua: larunbata, 2022ko ekainak 25, ordua: 15:00 ordu ofiziala\nEstazioa aukeratu 13.6 Posada de Valdeón, Soto : 13.6 °C Villablino : 16.9 °C 19.6 Ponferrada : 19.6 °C Vega de Espinareda : 17.0 °C 20.5 Vinuesa, Quintanarejo : 20.5 °C La Póveda de Soria, Barriomartín : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 23.3 Soria : 23.3 °C 23.6 Lubia : 23.6 °C Morón de Almazán : 25.4 °C La Riba de Escalote : 23.1 °C Ucero : 21.2 °C Burgo de Osma : 22.4 °C Liceras : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Coruña del Conde : 20.9 °C 22.6 Aranda de Duero : 22.6 °C Fresno de Cantespino : 20.8 °C Aldeanueva de Serrezuela : 18.9 °C 14.3 La Pinilla, estación de esquí : 14.3 °C Peñafiel : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Sardón de Duero : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Pedraza : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Cuéllar : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 19.9 Cervera de Pisuerga : 19.9 °C Aguilar de Campoo : 19.4 °C Villaeles de Valdavia : 18.8 °C 20.2 Villadiego : 20.2 °C Pedrosa del Príncipe : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Ólvega : 23.4 °C 20.9 Palacios de la Sierra : 20.9 °C Monterrubio de la Demanda : 17.1 °C 23.3 Villamayor de los Montes : 23.3 °C 21.9 Burgos Aeropuerto : 21.9 °C Velilla del Río Carrión, Camporredondo de Alba : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 22.6 Carrión de los Condes : 22.6 °C 21.4 Autilla del Pino : 21.4 °C 22.7 Palencia : 22.7 °C 22.0 Valladolid : 22.0 °C Muñotello : 20.0 °C 20.0 Ávila : 20.0 °C Gotarrendura : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Arevalo : 23.1 °C 20.6 Segovia : 20.6 °C San Rafael : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Miguelañez : 22.2 °C 11.8 La Covatilla, estación de esquí : 11.8 °C Olmedo, Depósito de Agua : 22.0 °C Rueda : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Rivilla de Barajas : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Fuente el Sol : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Morales del Toro : 21.1 °C Fuentesauco : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 20.0 Coreses : 20.0 °C Santervás de la Vega, Villapún : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 22.4 Villalón de Campos : 22.4 °C Medina de Rioseco : 22.7 °C Villafáfila : 21.3 °C 20.6 Zamora : 20.6 °C Riaño : 17.6 °C Cubillas de Rueda : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 nd Puerto de San Isidro : Ez dago daturik 18.5 León, Virgen del Camino : 18.5 °C Valencia de Don Juan : 21.1 °C Barrios de Luna, Miñera : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Quintana del Castillo, Villameca : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Astorga : 19.3 °C 16.5 Lagunas de Somoza : 16.5 °C Bustillo del Páramo : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 22.0 Benavente : 22.0 °C 17.7 Sanabria, Robleda-Cervantes : 17.7 °C 19.8 Villardeciervos : 19.8 °C Santibañez de Vidriales : 21.5 °C Pozuelo de Tabara : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Villadepera : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Barco de Avila : 20.5 °C 20.1 Pedrosillo de Los Aires : 20.1 °C Pedraza de Alba : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 20.9 Salamanca Aeropuerto : 20.9 °C 20.5 Salamanca : 20.5 °C Barbadillo : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Peñausende : 16.4 °C Fresno de Sayago : 18.1 °C Villarino de los Aires : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Boadilla Fuente San Esteban : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 22.5 Vitigudino : 22.5 °C 17.3 El Maíllo : 17.3 °C Bañobárez : 19.5 °C Navasfrías : 18.1 °C El Bodón Base Aérea : 20.2 °C 21.1 Saelices El Chico : 21.1 °C Alcañices : 17.9 °C Puerto del Pico : 17.9 °C nd Cebreros : Ez dago daturik Candeleda : 27.3 °C Santa Gadea de Alfoz : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Sargentes de la Lora : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Briviesca : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 16.9 Medina de Pomar : 16.9 °C Miranda de Ebro : 17.4 °C 21.0 Belorado : 21.0 °C San Pedro Manrique : 20.8 °C Arcos de Jalón : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00 Almazul : 22.9 °C 14.3 Puerto de Navacerrada : 14.3 °C\t25.6 Aranjuez : 25.6 °C\tRascafría : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t22.5 Buitrago del Lozoya : 22.5 °C\t17.2 Somosierra : 17.2 °C\tSan Sebastián de Los Reyes : 24.7 °C\tMadrid, El Goloso : 24.1 °C\t26.1 Madrid Aeropuerto : 26.1 °C\tAlcala de Henares : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\tArganda del Rey : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t20.8 Colmenar Viejo : 20.8 °C\tnd Madrid, Ciudad Universitaria : Ez dago daturik\tPozuelo de Alarcón : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t26.6 Madrid, Retiro : 26.6 °C\tTielmes : 27.8 °C\t16.3 Puerto Alto del León : 16.3 °C\tAlpedrete : 24.9 °C\t23.4 Torrelodones : 23.4 °C\tRozas de Puerto Real : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t24.6 Robledo de Chavela : 24.6 °C\t22.8 Valdemorillo : 22.8 °C\t26.9 Villanueva de la Cañada : 26.9 °C\t24.2 Molina de Aragón : 24.2 °C\tZaorejas : 22.9 °C\tPastrana : 26.3 °C\tPantano el Vado : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t24.0 Sigüenza : 24.0 °C\tMandayona : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\tCampisábalos : 21.4 °C\t25.6 Guadalajara : 25.6 °C\tBrihuega : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\tCastillo de Bayuela : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t28.9 Talavera de la Reina : 28.9 °C\tOropesa : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\tAlcázar del Rey : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t26.7 Cuenca : 26.7 °C\tEl Pedregal : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t25.5 Madrigal de la Vera : 25.5 °C\t25.9 Navalmoral de la Mata : 25.9 °C\tGarganta la Olla : 22.3 °C\tNuñomoral : 22.6 °C\tGuijo de Granadilla : 25.4 °C\tHervás : 20.8 °C\tMontehermoso : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t20.4 Tornavacas : 20.4 °C\t17.7 Piornal : 17.7 °C\t25.6 Plasencia : 25.6 °C\t25.1 Coria : 25.1 °C\tTorrecilla de los Angeles : 23.6 °C\tHoyos : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\tValverde del Fresno : 24.2 °C\t23.9 Sos del Rey Católico : 23.9 °C\tTarazona : 26.2 °C\tEjea de los Caballeros : 25.1 °C\tCastejon de Valdejasa : 24.7 °C\tAlhama de Aragon : 26.6 °C\tSanta Eulalia del Campo : 27.6 °C\t26.9 Calamocha : 26.9 °C\t26.3 Daroca : 26.3 °C\t27.9 Calatayud : 27.9 °C\tLa Almunia de Doña Godina : 29.2 °C\t29.6 Zaragoza, Aeropuerto : 29.6 °C\t30.2 Zaragoza, Valdespartera : 30.2 °C\t23.1 Fonfría : 23.1 °C\tValmadrid : 28.1 °C\tMuniesa : 25.3 °C\tBello : 26.6 °C\t18.6 Baztan, Irurita : 18.6 °C\tBera : 17.5 °C\tAreso : 15.6 °C\tLos Arcos : 24.4 °C\tIsaba/Izaba : 21.4 °C\tOroz-Betelu/Orotz-Betelu : 21.3 °C\t16.0 Roncesvalles/Orreaga : 16.0 °C\tNavascués/Nabaskoze : 22.1 °C\tCáseda : 26.0 °C\t24.4 Olite/Erriberri : 24.4 °C\t17.6 Esteribar, Embalse de Eugi : 17.6 °C\tMonreal/Elo : 22.3 °C\t22.6 Pamplona, Aeropuerto : 22.6 °C\t20.8 Aranguren, Ilundain : 20.8 °C\tIrurtzun : 21.5 °C\tLarraga : 25.1 °C\t27.2 Bardenas Reales, Base Aérea : 27.2 °C\tMonteagudo : 25.9 °C\t27.4 Tudela : 27.4 °C\tValcarlos/Luzaide : 15.8 °C\tValdezcaray : 13.4 °C\tHaro : 23.2 °C\t20.9 Anguiano, Valvanera : 20.9 °C\t24.5 Nájera : 24.5 °C\tCenicero : 24.7 °C\t25.0 Logroño, Aeropuerto : 25.0 °C\tEnciso : 22.7 °C\t26.4 Alfaro, La Plana : 26.4 °C\tIrún : 16.2 °C\t17.5 San Sebastián Aeropuerto : 17.5 °C\tRenteria : 16.2 °C\tSegura - Lastala : 16.1 °C\tBeasain : 15.2 °C\tOrdizia : 15.8 °C\tLegazpia : Estazioa geroratutako denboran. Último dato disponible de las 16:00\t13.5 Zumarraga : 13.5 °C\t15.5 Azpeitia : 15.5 °C\t16.0 Zumaia : 16.0 °C\t12.3 Aramaio : 12.3 °C\t14.4 Aretxabaleta : 14.4 °C\tnd Elgeta : Ez dago daturik\t14.0 Elgoibar : 14.0 °C\tMutriku : 14.4 °C\tForua : 16.2 °C\t13.9 Machichaco : 13.9 °C\tnd Punta Galea : Ez dago daturik\t14.0 Amurrio : 14.0 °C\tOrozko : Estazioa geroratutako denboran\tAbadiño : Estazioa geroratutako denboran\tAmorebieta--Etxano : Estazioa geroratutako denboran\tBalmaseda : 14.7 °C\t14.0 Güeñes : 14.0 °C\t14.7 Bilbao Aeropuerto : 14.7 °C\tSopuerta : 15.1 °C\t13.2 Lalastra : 13.2 °C\tAgurain/Salvatierra : 18.1 °C\t14.2 Vitoria Gasteiz Aeropuerto : 14.2 °C\tLabastida : 21.8 °C\tLeza : Estazioa geroratutako denboran\tCampezo/Kanpezu : 24.4 °C\t16.0 Castro Urdiales : 16.0 °C\tRamales de la Victoria : 16.2 °C\tBarcena de Cicero, Treto : 16.7 °C\tSoba, Alto Miera : Estazioa geroratutako denboran\t17.6 Santander Aeropuerto : 17.6 °C\t17.1 Santander : 17.1 °C\t16.1 Villacarriedo : 16.1 °C\t14.7 Los Tojos, Bárcena Mayor : 14.7 °C\tSan Felices de Buelna : 17.3 °C\t17.2 Torrelavega, Sierrapando : 17.2 °C\t17.9 San Vicente de la Barquera : 17.9 °C\t11.1 Camaleño, Fuente De : 11.1 °C\tCillórigo de Liébana, Tama : 16.4 °C\tTresviso : 10.7 °C\tSantillana del Mar, Altamira : 17.2 °C\t11.0 Reinosa : 11.0 °C\t10.6 Alto Campoo : 10.6 °C\t15.3 Valderredible, Cubillo de Ebro : 15.3 °C\t15.9 Valderredible, Polientes : 15.9 °C\tCabrales : 15.3 °C\t17.9 Llanes : 17.9 °C\tAmieva, Panizales : 16.1 °C\tPiloña, Bargaéu : 18.1 °C\tColunga : 18.4 °C\t7.5 Pajares-Valgrande : 7.5 °C\tLena, Ronzón : 17.9 °C\tAller, Felechosa : 16.0 °C\t20.6 Mieres, Baiña : 20.6 °C\t17.8 Oviedo : 17.8 °C\tTineo, Soutu : 18.6 °C\t18.4 Pola de Somiedo : 18.4 °C\t17.8 Salas, Camuño : 17.8 °C\tDegaña : 13.0 °C\tIbias, San Antolin : 12.2 °C\t10.0 Puerto de Leitariegos : 10.0 °C\tCervantes : Estazioa geroratutako denboran\tSobrado : Estazioa geroratutako denboran\tMonterroso : Estazioa geroratutako denboran\tSilleda : Estazioa geroratutako denboran\t14.6 Lugo Aeropuerto : 14.6 °C\tLugo : Estazioa geroratutako denboran\tO Páramo : Estazioa geroratutako denboran\tBecerreá : Estazioa geroratutako denboran\tO Saviñao : 14.2 °C\tO Barco de Valdeorras : Estazioa geroratutako denboran\t14.2 A Pobra de Trives : 14.2 °C\tChandrexa de Queixa : Estazioa geroratutako denboran\tFolgoso do Courel : Estazioa geroratutako denboran\tMonforte de Lemos : 18.1 °C\t18.0 Ourense : 18.0 °C\t16.6 O Carballiño : 16.6 °C\tRibadavia : 19.7 °C\tAllariz : Estazioa geroratutako denboran\t14.8 Xinzo de Limia : 14.8 °C\tMuiños : Estazioa geroratutako denboran\tA Gudiña : Estazioa geroratutako denboran\tVerín : Estazioa geroratutako denboran


Cruzadas antzezlan "gogorraren" emanaldia bihar, Iortian - Altsasu - Guaixe.eus\nCruzadas antzezlan "gogorraren" emanaldia bihar, Iortian\nGuaixe 2018-11-30 08:03\nTarima Beltza antzerki taldeak Nueve teatro konpainiaren 'Cruzadas' antzezlana antolatu du bihar, abenduaren 1ean, 19:30ean, Iortia kultur gunean. Elkar trukeari esker eskainiko du Altsasuko taldeak emanaldia\nTe@treves antzerki zikloa sortu zuen Tarima Beltza antzerki taldea altsasuarrak 2011n. Sei edizioz antolatu zen antzerki zikloa. Iaz, aldiz, data arazoengatik ezin izan zuten zikloa egin, baina Tarima Beltza taldeak antzerki amateurra zabaltzen jarraitu zuen: urtean zehar programatu zituzten emanaldiak. Aurten ere formatu hori erabili dute, eta elkar trukeari esker larunbatean, abenduaren 1ean, Cruzadas antzezlana izanen da Iortia kultur gunean, 19:00etan. Nueve Teatro taldea donostiarrak eskainiko du lana.\nGaresko Txilindron antzerki taldearen Los arboles mueren de pie antzezlana programatuta zegoen biharko Iortia kultur gunean, baina "azken uneko arazo baten ondorioz", Cruzadas izanen da azkenean antzeztuko duten lana. Nueve Teatro antzerki taldeak eskainiko du antzezlana. 19:30ean izanen da emanaldia. Aurretik programatutako antzezlanerako sarrerak erosita zutenek, arazorik gabe joan ahalko dira Cruzadas ikustera. Gainera, sarrerak salgai daude Iortia kultur gunearen web gunean eta leihatilan. Aurretik 5 euroko prezioa dute eta egunean bertan 6 eurokoa.\nCruzadas "lan gogorra" da Juan Manuel Herrero Tarima Beltza taldekidearen hitzetan. Gerrari buruzko antzezlan bat da, drama bat. Antzezlanak gerraren arrazoi eza azaleratzen du eta pertsonaiak bizidunen eta bizigabeen artean ibiltzen dute. Izan ere, gerrak usteltzen, irakasten eta okertzen die, eta, azkenean, haiekin amaitzen du.\nNueve Teatro konpainia donostiarra amateur da. Alazne Etxeberria da zuzendaria. Aktore profesionala da Etxeberria.


LibreOffice Writer aukerak\nEzarpen hauen bidez zehazten da LibreOffice(e)n sortutako testu-dokumentuak kudeatzeko modua. Uneko testu-dokumentuaren ezarpenak ere defini daitezke. Ezarpen orokorrak automatikoki gordeko dira.\nAukeratu LibreOffice - HobespenakTresnak - Aukerak- LibreOffice Base.\nOinarrizko letra-tipoak (mendebaldekoak)\nOinarrizko letra-tipoen ezarpenak zehazten ditu.\nOinarrizko letra-tipoak (asiarrak)\nOinarrizko letra-tipo asiarren ezarpenak zehazten ditu, hizkuntza asiarren euskarria aktibatu bada LibreOffice - HobespenakTresnak - Aukerak - Hizkuntza-ezarpenak - Hizkuntzak. aukeran.\nOinarrizko letra-tipoak (CTL)\nTestu-diseinu konplexuko hizkuntzen oinarrizko letra-tipoen ezarpenak zehazten ditu, haien euskarria aktibatu bada LibreOffice - HobespenakTresnak - Aukerak - Hizkuntza-ezarpenak - Hizkuntzak. aukeran.\nTxertatutako objektuetan automatikoki gehitutako epigrafeen ezarpenak zehazten ditu.\nGutun-ereduak mezu elektroniko gisa bidaltzen dituzun unerako erabiltzailearen informazioa eta zerbitzariaren ezarpenak zehazten ditu.\nTitle is: Testu-dokumentuaren aukerak


Bexen Medicalek baditu banaketa-logistikarako behar diren ultra-izozkailuak eta instalazioak. – OVES-GEEB\nBexen Medicalek baditu banaketa-logistikarako behar diren ultra-izozkailuak eta instalazioak.\nUneko orria Bexen Medicalek baditu banaketa-logistikarako beha...\nBexen Medical izan daiteke Pfizer enpresak garatutako Covid txertoak dakartzan biltegiratze- eta banaketa-zailtasunen irtenbidea, -70ºC-ko tenperatura behar baitu ongi kontserbatzeko.\nDuela bost urte baino gehiago konpainia honek modu aitzindarian hasi zuen bidea, Bexen Bioservices estatuko lagin biologikoak gordetzeko lehen zentro pribatua sortu zuenean, gaur egun indar handiagoa hartu du Covid txertoa tenperatura oso baxuetan kontserbatzeko beharragatik.\nGaur egun, bioteknologia-, botika-, odol- eta ehun-bankuekin eta abarrekin lan egiten du enpresak. Horretarako, milioika lagin biltegiratzen ditu Euskadiko instalazioetan, eta lagin biologikoak sortzen dituzten zentro eta erakundeei kudeaketa- eta kontserbazio-irtenbideak eskaintzen dizkie.\nHernaniko instalazioetan, Bexen Medicalek ia 10 milioi Covid txerto biltegiratu ditzake Stirling marka amerikarreko azken belaunaldiko ultraizozgailuetan, eta, aldi berean, banatzaile esklusiboa da espainiar estatuan.\n« 2020ko Gizarteratze Enpresen Egunak COVID-19ak enpresa horietan izan duen eragina izan du ardatz


Ahotsenea • ZUZEU\nDurangoko azokako laugarren eguna iruditan\nDurangoko azokan laugarren egunez ehizatutakoak. [gallery] ...\nHona hemen bigarren egunean ehizatutakoak. Gaurkoan zuri beltzean. [gallery]...\nDurangoko Azokaren lehen eguna iruditan\nAtzo zabaldu zituen ateak Durangoko Azokak. ZUZEU bertan izan zen ehizan eta hona hemen atzemandako irudiak. [gallery] ...\n2008ko Durangoko Azokan zabaldu zituen bere ateak AHOTSENEAk. Ordutik lagun askok azpimarratu diguzue zeinen garratzitsua den euskarazko musikak eta literaturak dagokien espazioa izatea Durangoko ...


Hispanitate eguna | EA - Eusko Alkartasuna\nHasiera » Giza Eskubideak » Hispanitate eguna\nArgitaratua honek egina: Prentsa Bulegoa data Urr 14, 2004 honetan: Giza Eskubideak\nMartin Aranburu Carrera – Legebiltzarkidea\nAberri guztiek dituzte nortasun nazionala baieztatzeko beharrezkoak diren sinboloak, eta beren funtzioa kolektibo nazionalaren nortasun politikoa berrestea eta sendotzea da. Ikurrinak, ereserkiak eta festa nazionalak dira, besteak beste, funtzio hori betetzen duten elementu sinbolikoak. Logika horren baitan, normaltzat jotzen dut Espainiak ere bere egun nazionala ospatu nahi izatea, ulergarria suerta dakidake baita indar militarra harrotasun nazionalaren ezinbesteko elementutzat jotzea ere. Negatiboa eta triste samarra iruditzen zait aberri baten irudia armadan oinarritzea; izan ere, lehenaldiko estatalismo indarzale eta zaharkituen ondorioa baita, nire aburuz, baina ez noa ni besteen etxeko gaiak konpontzera. Halere, nahiz eta herenegungo eguna jarrera ulerkor batekin analizatu nahi, badira azalduko ditudan bi kritika.\nLehendabizikoa eta nagusia gerrate zibileko bi soldadu parekatzea. Inork imajina al dezake Alemaniako egun nazionalean soldadu hitleriano bat Berlindik zehar desfilatzen? Edo Italiako egunean fascio bat Erroman? Ez da gertatu, ezta gertatuko ere. Egun nazionalaren desfilean lehenaldiko errejimenen oinordekoak diren nazi, fascio edo frankista bati lekua egiten dioten demokraziek, edo ustezko demokraziek, errejimen horiek zilegitzat jotzen dituzte, lehenaldiaren parte direla onartuz eta kontziliazioa lortu dela antzeztu nahirik. Zer kontziliazio, baina? Naziak eta fascioak pairamendu askorekin garaitu zituzten, eta garai horietan Alemanian eta Italian gertatutakoa ezin da inolaz ahaztu, eta are gutxiago, zilegitasun izpirik eman. Espainian, ordea, diktaduratik abiatutako prozesu demokratiko baten zaindari Armadak frankisten eta Division Azuleko kide izan zen bati leku egiten dio. Errepublikarrak eta frankistak leku berean uzten ditu. Erasotzaileak eta biktimak parean jarriz. Errepublikar horren baitan zebilen mina ez zen nolanahikoa izango. Bere gudakide piloa hil zituen armadaren desfilean.\nMaragallen gaia da aztertu beharreko bigarrena. Zer egiten zuen Maragallek Madrilen? Hispanitatea ospatzen? Hiru premiazko gauza ahaztu zituen Maragallek herenegun: hispanitatearen oinarrian dauden balio diskriminatzaile, inperialista eta arrazistak, batetik; kataluniar independentismoa kide deneko gobernu baten ordezkari legez joan zela, bigarrenik; eta hirugarrenik, kataluniar guztien ordezkari gisa joan zela, kataluniarren gehiengo oso zabal batek hispanitatearen inguruan duen iritziari muzin eginez. ERC, PSC, CiU eta IC alderdiek, hau da, legebiltzar osoak PPk salbu, egun horretaz duten iritzia kontuan hartuta, PSOE pozteko egindako zerbait ez bada, ulertezina gertatzen zait berak hartutako erabakia ulertzea. Hala izanik ere, tristea da gero alderdi interesak kontuan hartzea herri baten ordezkari legez izan behar duen jarrera alde batera utzita.


Telesailak | Oharrak & Hondarrak\nArtxiboa laburpen hitzeka: Telesailak\nFantasia historikoen fantasiaz\nPosted on 2021/05/27 by ibanzaldua\nBatzuetan irudipena daukat streaming plataformak bihurtzen ari direla, pixkana, garai batean sutondoa, balbulazko irrati-aparatu handiak edo telebista zirena: familia biltzen den guneetako bat, nahiz eta telebistak, pantaila gisa definituta, jarraitu dezakeen funtzio hori betetzen –ez, ordea, eduki moduan: telebista, kasu horretan, plataformetan dauden filmak, sailak eta dokumentalak nahierara ikusteko garraiobidea besterik ez da, kasurik onenean, ez programazio baten arabera ordu finkoetan antolatutako saioen segida zaharruno hura…–.\n(Hori bai: horretarako behar da politika zorrotz bat jarraitu eta ordenagailu eta telefono bitarteko streaminga saihestea, plataformak telebista aparatuarekin lotuz: zenbat eta handiagoa, hobe. Ez soilik irudiaren eta soinuaren kalitate kontuengatik, baizik eta, batez ere, esperientzia kolektibo gisa iraunarazteko. Ahal den neurrian, behintzat).\nHalako azkenaurreko esperientzia, aita-alaba loturak estutzeko helburuarekin, Bridgerton sailaren lehenengo denboraldiarekin izan dugu (Chris Van Dusen-en zuzendaritzapean, Netflix, 2020, nahiz eta, berez, ziurrenik zehatzagoa izango litzatekeen esatea Shonda Rhimes “faktoriako” produktu bat dela, Greyren anatomia telesail famatuaren ekoiztetxe berekoa, besteak beste; frogatzen saiatuko naizen bezala, hori ez da bigarren mailako xehetasun bat).\nIkusi ez dutenentzako, telesaila, itxura batean, drama historiko bat da –ingelesez “period drama” deitzen den horietakoa, alegia–, 1813ko Londresen kokatua –nagusiki–, George III.aren Erregeordetzaren garaian alegia. Produkzioa estatubatuarra den arren, emaitza filmikoa alor horretan britainiarrek –batez ere BBCk– lortutako girotze lan finekin parekatu daiteke, hala kokalekuei nola jantzien oparotasun koloretsuari dagokienean. Azken finean, gure gurasoek esango zuketen bezala, “amodiozko eta luxuzko” telesail bat da –”amor y lujo”– , Ingalaterrako gortearen inguruan biltzen zen aristokrazia gorenari buruzkoa, eta zeinetan, gure alabek esango luketen bezala, “saltseoa” baita nagusi –endredu erromantiko-sexualak, alegia–. Aktore nagusia, Hastings-eko dukea gorpuzten duen Regé-Jean Page, ikaragarri beroa dago –gure nerabezaroan “buenorro” esango genukeen–, eta aktoresetako batzuk ere ez dira makalak, alde horretatik.\nBridgerton, goi-kulturaren ikuspegitik, ezin da plazer hobendun gisa baino kontsumitu: azken finean, alibi bezala Jane Austen-en eleberrien tradizioan oinarritzen bada ere –bai kokapen historikoari kasu egiten badiogu, bai tramaren motor nagusia den ezkontza-merkatuaren gorabeherez ari bagara–, emaitza Corín Telladoren edo Jazmín saileko nobelen parekoagoa da, berez; ez alferrik dago oinarrituta ildo horretako Julia Quinn idazlearen mega-saltzailearen eleberrietan –Rikardo Arregik behin bota zuen bezala, telesaila, funtsean, «Austen telezinkotuta» izango litzateke–. Eta, ados, emakumeen rola nobela erromantikoen tradizioan baino pixka bat asertiboagoa suertatu daitekeen arren, batzuetan, eta homosexualitatea bezalako gai –azpigeneroan– orain arte tabu samarrek apatxa agerian uzten badute ere, mezua funtsean erreakzionarioa dela esango nuke –Austenen nobeletakoa baino gehiago bai behintzat, eta duela berrehun urte idatzia izanaren aitzakiarik gabe, gainera–; alde horretatik ez zen alferrikakoa Greyren anatomiari egiten nion erreferentzia. Hori bai, porno soft zantzu batzuez gozatzeko, barre batzuk botatzeko eta, bide horretatik, belaunaldi-hesiaren gainetik familia-harremanak amalgamatzeko, aitor dut, parada ederra ematen du.\nTelesailak badu beste ezaugarri esanguratsu bat: aktore nagusietako batzuk beltzak dira. Lehen aipatutako Hastingseko dukea bera, Londresko garaiko festa-antolatzaile bikainena zen Lady Danbury edo Charlotte erreginaren paperak –George III.aren emaztearena– afrikar jatorriko aktoreek egiten dituzte. Azken horren kasuan egon daiteke oinarri historiko ahulen bat, historialarien artean kontu eztabaidatua baita, bere arbaso portugaldarren kariaz, beltzekin identifikatutako hazpegiak izan zitzakeela erreginak –garaiko margoek ez dute halakorik ematen aditzera, behintzat, baina badakigu gorteko pintoreen abilezia noraino iristen zen segun eta ze kontu disimulatzeko…–. Edonola ere, nekez aurkituko genituen, halako balizko salbuespenak salbuespen, arrazializatutako pertsonak XIX. mende hasierako goi mailako gizarte britainiarrean.\nAlde horretatik, egungo “epokazko” ikuskizun batzuetan afroamerikarrei edo euroafrikarrei ikusgarritasun gehiago emateko joeraren ildoan kokatu beharko genuke, nabarmen, Bridgerton telesaila; izan ere, hori da Shonda Rhimesen telesailen zigiluetako bat, arraza arteko harreman erromantikoez gain. Edonola, horren adibiderik entzutetsuena, orain arte, Hamilton musikala izan da, Broadwayko produkzio arrakastatsua (Lin-Manuel Miranda, 2015), zeinetan Estatu Batuetako lehen ogasun idazkaria izan zen Alexander Hamilton-en papera (1755-1804) aktore-kantari ez-zuriek jokatu baitute, espektakuluaren bira arrakastatsuetan –jatorrizko Hamilton, AEBtako “aita fundatzaile” guztiak bezalaxe, zuria baino zuriago zen, zer esanik ez, eta nahiz eta esklabotzaren abolizionismoaren aldekoa bide zen, bere kide batzuk bezala bera ere esklaboen jabea eta saleroslea izan zen–. Baina beste antzeko adibide batzuk ere aipa daitezke, Matt Ruff-en Lovecraft Country nobela –eta haren gainean egindako telesaila– bezala, zeinetan H.P. Lovecraft idazlearen horrorezko unibertsoaren berrinterpretazioa egiten baita, pertsonaia nagusiki afroamerikarrengandik abiatuta, 1950ko hamarraldiko eta, oro har, Jim Crow legeen garaiko arrazakeria estatubatuarra salatzeko asmoz –eta, bide batez, Lovecraft beraren arrazakeria ezagunari zaplazteko erretroaktibo eta sinboliko bezain ironiko bat emateko–. (Dena den, telesailari dagokionean, eta lehenengo atal ikaragarria alde batera utzita, aitor dut gehiago espero nuela, fantasiazko produktuen kontsumitzaile bezala…).\nJoera ondo ulertzen dut, eta, neurri batean, goraipagarria iruditzen zait, ez soilik oso paper espezifikoak eta markatuak lortu ohi dituzten aktoreei bestelako erregistroetan, oraintsu arte haientzat galarazitakoetan aritzeko aukera ematen dielako, baizik eta, iraganean pairatutako bazterketa alderantzikatuz, ikusgarritasun berri bat eskaintzen dielako, talde gisa. Alde horretatik, arazorik batere ez.\nBaina kezkatzen naute historiaren ezagutzan horrek ekar ditzakeen distortsio-efektuak; ikuspegi horretatik, nobela historikoek –edo pelikula historikoek– iraganaren ezagutzarako tresna bezala eragiten dizkidaten zalantzen parekoa izango litzateke kezka. Oro har, ez dut uste nobela historikoarekin lortu daitekeenik iraganaren ezaupide egoki bat, ez behintzat zientzia historikoen ekarpenak menderatzen ez dituzten irakurleen edo ikusleen artean –eta ezaupide hori dutenek, berez, ez lukete nobela historikoaren makuluaren beharrik, beraz…–. Izan ere, alderantzizkoa pentsatzen dut, ezagutza hori nahasteko eta iluntzeko balio dutela, gehiago, mota horretako produktuek, fantasia ustezko datu historikoekin dosi inespezifikoetan nahasten dituzten heinean. Alessandro Manzonik zioen bezala –eta berak oso ondo zekien zertaz ari zen, generoaren praktikatzailea izan zelako, Ezkongaiak nobela kanonikoak aditzera ematen duen bezala–, «Jakina, historialaritzan ez dira eskas gezurrak eta asmakeriak. Baina historialariaren errua da, ez generoaren ezaugarri bat. Historialari bati esaten zaionean gauzei apaindurak gehitzen dizkiela, gertakarien eta asmakizunen pastixe bat sortzen duela, norberak ez dakiela sinesgarritasunik eman ala ez, bide seguru bezain sinple batetik ekidin ahal izango zukeen zerbait egozten zaio, asmatzeari uko egitea baita errazena. Hausnartu ezazue, ordea, ea eleberri historikoaren egileak bide hori erabil dezakeen, irakurlea ez engainatzeko».\nArgiago ezin daiteke esan.\nFantasia areagotuaren tanta batzuk gehitzeak, aristokrazia britainiarraren erdian partaide beltz batzuk txertatzea bezala, alde horretatik, zer kalte egin dezake?, galdetu daiteke. Agian ez asko. Baina historiaren (ez)ezagutzaren bidean urrats bat gehiago iruditzen zait, errealitatearen eta fikzioaren arteko mugak jadanik nahikoa lausoak diren garaiotan arriskugarria iruditzen zaidana. Iraganeko esklabotzaren eta trafiko atlantikoaren auzia –eta, bide batez, gaur eguneko arrazakeria– nolabaiteko Yupiren mundu filmiko baten baitan estali dezakeen neurrian, adibidez: azken finean, Bridgertonen erakusten zaigun gizarte-talde dirudunen aberastasunaren iturrietako batek esklabo-trafikoan, kolonietako plantazioen ustiakuntzan eta bertan ekoiztutako produktu tropikalen merkataritzan zeukan jatorria, eta zail samarra iruditzen zait atze-oihal hori aristokrata beltzen presentzia guztiz normalduarekin uztartzea. Hamiltonen kasuan, esate baterako, ziurrenik ez da bereziki inportantea, edozein estatubatuarrek dakielako Hamilton historikoaren arraza zein zen –beste kontu batzuetan agian ez dira horren iaio aterako, baina, jo eta jo aritzearen kariaz, hango oinarrizko hezkuntza sistematik pasa diren guztiak AEBko historiaren kontaera WASParen packaren jabe dira; gainera estatubatuar guztiek ikusi dute inoiz Hamiltonen potreta, bere aurpegia baita 10 dolarretako billeteak apaintzen dituena–. Baina, adibidez, gure eusko labeleko ilobak, musikala Disney +-en bitartez ikusi zutenak, harrituta geratu ziren Hamilton, berez, señoro zuri bat izan zela kontatu nienean…\nBestalde, Ana Malagonek komentatzen zidan bezala, esanguratsua da gauza hauetaz eztabaidatzea justu aktore beltzak hasi direnean mota horretako paperak jokatzen, eta ez Charlton Heston-ek Moises-ena egin zuenean (The Ten Commandmentsen, 1956), edo John Wayne-k Gengis Khan-ena (The Conqueroren, 1956), edo Elizabeth Taylor-ek Kleopatrarena (izen bereko filmean, 1963), edo Peter Sellers-ek aktore indiar batena (The Partyn, 1968). Adibide gutxi batzuk ematearren.\nAgian Miguel-Anxo Murado idazleak arrazoia dauka, eta, azken finean, «anakronismoa ez da anomalia bat, iraganarekin erlazionatzeko daukagun modua baizik». Eta, ondorioz, nire historialari arima pixka bat matxinatu arren –Murado ere historialaria da, azken batean–, halakoak onartu besterik ezin ditugu egin, gehiegi larritu gabe.\n[Artikulu honen bertsio askoz ere laburrago bat Ortzadar gehigarrian argitaratu zen, 2021eko martxoaren 3an]\nOrtzadar atalean publikatua\t| Alessandro Manzoni,Alexander Hamilton,Ana Malagon,Bridgerton,H. P. Lovecraft,Jane Austen,Julia Quinn,Lin-Manuel Miranda,Matt Ruff,Miguel-Anxo Murado,Nobela historikoa,Rikardo Arregi,Shonda Rhimes,Streaming,Telesailak hitzekin laburtua | Utzi erantzun bat\nPosted on 2020/06/09 by ibanzaldua\nBakarrak ez badira ere, badaude bi kontu kezkatuta naukatenak azken aldi honetan: alde batetik, kultur produkzioen balioespen politikoari ematen zaion gehiegizko garrantzia –eta, zeinaren arabera, artelan bat, berdin zait literarioa, zinematografikoa, plastikoa etab. den, erabilgarritasun politikoa, hots, morala izateagatik soilik, bikaintzat eta esanguratsutzat hartzen baita–, eta, bestetik, jarraipenen, sekuelen, prekuelen eta rebooten ugaltze kontrolaezina, zeinak, badakit, ikus-entzunezko munduari eragiten baitio nagusiki, baina baita, noizean behin, literarioari ere –ez al ditu ba José Ángel Mañasek berriki berreskuratu Historias del Kroneneko gazte izandako pertsonaia haiek bere La última juerga azken eleberrian?–.\nLehenengo arazoak arduratzen nau, zuzentasun politiko edo moralean bat etortzeak aurkezten dituen oztopo gaindiezinengatik ez ezik –argi dago nazi bati politikoki ona iruditzen zaion lan bati buruz nekez izango dudala nik iritzi bera…–, horrek ez digulako askorik esaten lanaren berezko kalitateari buruz: Jessa Crispin kritikariak artikulu zorrotz batean adierazi zuen bezala, azken aldiko “arrakasta” zinematografiko batzuei buruz, “tematzen bazara film bat inportantea dela aldarrikatzen, ez diozu zertan aurre egin ona edo txarra den ebazteko auziari”. Artelanak, azken finean, zerbait gehiago izan gura duelako beti: iruzkin hutsetik edo panfletotik haragoko zerbait alegia –eta zerbait hori da funtsezkoena, nire ustez, artelan baten inguruko eztabaida publikoan–. Bigarren arazoak, jarraipenen eta enparauen izurritearenak, imajinazio garaikidearen kemenari buruz seinale txarrak bidaltzen dituelako larritzen nau, eta arau honetan sinesten dudalako: afari birberotu batek goi mailako sukaldaritza bihurtzeko aukera gutxi izaten dituela, oro har.\nBi izurrite horiek ez daude halabeharrez konektatuta. Baina ikusi nuenean Alan Moore eta Dave Gibbonsen Watchmen komiki klasikoaren (DC, 1986-87) telesail bertsioa atera zutela, eta hari egindako gorazarre politikosozialak biderkatzen hasten zirela sare sozialetan eta komunikabideetan, gogogabetasun handi batek hartu ninduen. Alde batetik, Watchmenek izan zuelako jadanik bertsio zinematografiko alferrikako samar bat (Zack Snyder, 2009): alferrikakoa, ez ziolako ezer gehitzen –bai kentzen, normala den bezala– obra grafikoari. Eta, bestetik, ondo frogatuta zegoelako, jatorrizkoan, lanaren karga politiko zirikatzaile eta paradoxikoa –superheroien generoaren tropoen iraulketaren bitartez, hain zuzen ere–, nahiz eta horrek ez zuen ziurtatzen produktu berriaren (Damon Lindelofek 2019an HBOrentzat egindako telesail adaptazioaren) bikaintasun artistikoa bermatuko zuenik, halabeharrez. Ikusten saiatuko ez nintzela erabaki nuen, prebentiboki.\nBaina, azkenean, guardia baxua neukan gau batez –gure literaturaren popeetako baten elkarrizketaren bat irakurri berria izango nuen, ziurrenik, eta horrek askotan eragiten dit halako abaildura moral bat…–, ikusten hasi eta sorpresa galanta hartu nuen. Arrapaladan irentsi nituen bederatzi atalak. Telesailak egiten duelako operazio bat ez dena ohikoa sekuelen mundu oro har autokopiatzaile eta errepikakorrean: istorio guztiz berri bat sortu, unibertso eta oinarri berdinetatik abiatuta bada ere. Kasu honetan, jatorrizko istorioa gertatzen den unetik hogeita hamabost urtera, beste leku batean –New York eta Antartika ordez, Oklahoma eta Jupiter planetako ilargietako bat dira, oraingoan, eszenatoki nagusiak–, beste giro batean gerta zitekeena asmatuz. Pertsonai zaharretako –zahartuetako– batzuk berrerabiliz, baina, batez ere, berriak sortuz.\nEta, gainera, jatorrizkoak zeukan karga politikoa atzera irauliz: justiziazale maskaratuen arazoak, eta, ondorioz, gizarte garaikideetako hiperzaintza eta hipersegurtasunarenak hor jarraitzen du, zer esanik ez, baina koska bat estuago, eta, gainera, laurogeiko hamarraldiko komikiko superpotentzien arteko elkarrekiko suntsipenaren inguruko arriskuaren beldurraren ordez, Estatu Batuetako egiturazko arrazakeriarena kokatzen da telesaileko istorioaren lehen planoan –Tulsako 1921eko masakre arrazialaren berreraikuntza, telesailaren abiapuntua dena aldi berean, eredugarria da, alde horretatik–, eta baita, modu diskretuagoan akaso, feminismoarena ere.\nBaina ez da karga politiko biziberritu –eguneratu– hori telesaila ohiko kate fordistako telebistarako produktuen mailatik gora igotzen duen elementu nagusia: kopia mimetikoa erradikalki saihesteaz gain, Lindelofen telesailak egitura apurtu eta adimentsu bat eransten dio istorioari, flashback abilak, jolas metafikzional zukutsuak eta geruza anizkuneko irakurketa-aukerak eskainiz –gidoiak itsuski solte uzten dituen hari pareak ez du emaitza larriki kaltetzen, alde horretatik–. Hots, jatorrizko lanaren oinarritik abiatuz, lan original eta artistikoki esanguratsu bat lortuz.\nHura ikusi ondoren komikira itzultzeko beharra sentitu nuen, eta aurreko irakurketetan bezainbeste –edo, ikusi berria nuen telesailaren iradokizunek akuilatuta, are gehiago– disfrutatu nuen harekin. Eta hori da, agian, edozein produkturen “jarraipen” batez kontatu daitekeen gauzarik onena.\n[Artikulu honen bertsio laburrago bat Ortzadar gehigarrian argitaratu zen 2020ko otsailaren 8an].\nOrtzadar atalean publikatua\t| Alan Moore,Arrazakeria,Damon Lindelof,Dave Gibbons,Jessa Crispin,José Angel Mañas,komikia,Kritika,Telesailak,Watchmen,Zientzia fikzioa hitzekin laburtua | Utzi erantzun bat\nTelesailen (inguruko gorazarre hiperbolikoen uholdearen) kontra\nPosted on 2019/09/18 by ibanzaldua\nArtikulu honek, jatorrizko bertsio laburtuan argitaratu nuenean, “Telesailen kontra” izenburu konpaktuago eta –ziurrenik– eraginkorragoa zeraman, baina hala izan zen Ortzadar gehigarri kulturalean ez dizkidatelako izenburu luzeak onartzen; web bertsio honetarako jatorrizko izenburua berreskuratzea erabaki dut, ondo egin dudan ez dakidan arren. Edonola ere, bistan denez, honako hau testu apokaliptiko bat izango da; ados, agian ez nuen zertan zehaztu, badakit aspaldi ez zaidala ateratzen artikulu integraturik…\nTelesailen ekoizpena eta kontsumoa hazi dela argi dago, eta horretan zer ikusia izan duela HBO, Netflix, Fimin edo Amazon Prime bezalako plataformen bultzadak, betiko telebistaren esparrutik etorritako ahaleginez gain. Gaiak, bestalde, gero eta espazio handiagoa hartu du komunikabideetan eta, susmagarriki, ikerketa akademikoetan, zeinetan Ikasketa Kulturalek, beren Lebensrauma beti zabaltzeko gosez, garrantzi berezia hartu baitute, ikus-entzunezkoen diziplina unibertsitario tradizionalekin batera. Horrek guztiak, antza denez, telesailen generoaren prestigioaren hazkundeari lagundu dio, eta badago aurkezten dituenik “literatura” edo “nobela berria” gisa, literatura idatzi xaharra ordezkatzera etorri den behin betiko fikziozko panazea balira bezala alegia.\nEta kontua balitz telesailak literatura txarra, kontsumokoa, bestsellereskoa ordezkatzera letozketela, gaitzerdi; are gehiago, nik ere txalo egingo nieke belarriekin, horretara jarriz gero. Baina generoaren goreste neurrigabea bilatzen dutenak, zer esanik ez, ez dira horrekin konformatzen, eta altuago destatzen dute beren baieztapen arranditsuekin.\nEz dago dudarik telesailen bataz besteko kalitateak gora egin duela ugaltzearekin batera: kopuruaren zabalkuntzaren albo-ondorio hutsa da. Baina, funtsean, ez zait iruditzen gauzak hainbeste aldatu direnik gure gazte garaietatik: gogoan hartu, gero eta jurasikoagoa naizen arren, ni telebistarekin jaio nintzela, eta, beraz, telesailak kontsumitzen daramadala bizitza osoa. Eta, ondorioz, uste dudala, esperientzia historiko horretan oinarrituta, telesail on batzuk daudela –oso gutxi–, erdipurdiko asko, eta txar piloa. Eta ondorio batera iritsi naizela: berez, genero gisa, nekez ordezkatu ahal izango dutela, ezagutza eta plazer iturri gisa, literatura serioak eskaintzen duena. David Foster Wallacek argi zuen hori, esaten zuenean “telebistak eta zinema popularrak eta behe kultura mota gehienak –esan nahi duena, soilik, arte horren helburu nagusia dirua irabaztea dela– etekintsuak dira hain zuzen onartzen dutelako publikoak plazerra 100eko 100ean nahiago duela, ehuneko 49a plazerrez eta ehuneko 51a minaz osatuta ohi dagoen errealitate bat baino. Arte serioak, ordea, zuri dirua ateratzea helburu nagusi ez duenak, joera du zu deseroso sentiarazteko, edo bultzatzen zaitu ahalegintzera gozamena lor dezazun, bizitza errealean plazerra ahaleginaren eta deserosotasunaren ondorio den bezalaxe alegia”.\nIzan ere, gehienek garai bateko foiletoiak arrakastaz esplotatu zituen baliabideak baino ez dituzte errepikatzen: behin behineko arrakastaren kariaz, luzamenduaren luzapenaren luzatzea, atalak eta denboraldiak biderkatuz; cliffhangerraren abusu neurrigabe eta agerikoa; tentsio sexual burutugabeen eta –telesaila nahikoa luzatzen bada– pertsonaien arteko harreman gurutzatuen konbinazioen eta permutazioen segida infinitua; hausnarketara ez daraman biolentziaren banalizazio jarraitua; manikeismoa eta pertsonaia/istorio unidimentsionalen nagusitzea, etab. Gehienek, are txalotuenek, Lostetik Game of Thronesera, The Sopranosetik Breaking Badera, Downtown Abbeytik The Crownera, Sense 8tik Stranger Thingsera, Desperate Housewivesetik Big Little Liesera, Westworldetik The Boysera harri beretan egiten dute oztopo, behin eta berriz, eta irudiaren kalitatea, aktoreen lana eta efektu berezien hobekuntza diakroniko itzela gorabehera, ez dut haietan aurkitzen gaztaroan antzeko produktuek –Canción triste de Hill Streetek, M*A*S*H*ek, Expediente Xek, The Simpsonsek…– eragiten zidatena baino maila handiagoko pozbiderik: kontsumoko produktu on batek eskainitakoa. Ez gutxiago, baina ezta gehiago ere. Gonzalo Torné idazleak bere txio-aforismoetako batean zioen bezala, “Ze txarrak diren telesailak ‘entretenimendutik’ ateraz gero, ez daude hiru ere galbahea pasatzen dutenik”.\nEta uste dut gakoa hor dagoela. Gustatuta ere, haiekin entretenituta egonda ere, halakoek ez zidaten sekula ere eskaini Borgesen lan batek, L’éducation sentimentale batek, Harrotasuna eta aurrejuzkuak batek, Conversación en La Catedral batek, Alice Munroren ipuin liburu batek eman ziezadaketen zinezko plazerra.\nEgia da badaudela salbuespenak. Baina horixe dira, salbuespenak. Gabriel Zaidek ondo azaldu zuen, nire ustez, zergatik den horrela, eta zer dela eta telebistak, literatura onarekin konparatuta, desilusionatzen duen beti: “ehundaka mila edo milioika pertsonentzat izan behar duelako interesekoa. Desiragarria da (eta gertatzen da) bikaintasuna publiko handiaren interesekoa izatea, hala telebistan nola liburuetan. Baina, liburuen kasuan, halakorik gertatzen ez bada, ez dago desastre finantzariorik, telebistan bezala. Telebista behartuta dago bestsellerrak produzitzera: bikainak, onak edo txarrak. Liburuak, ordea, bestsellerrak izan daitezke, baina ez dute zertan. Ekonomikoa da liburu bikain bat egitea, soilik hiru mila pertsonen interesekoa bada ere, eta bestseller asko horrela hasi ziren. Octavio Pazen El laberinto de la soledaden lehenengo mila aleek urteak behar izan zituzten salduak izateko. Telebista saio bat izan balitz, ez zatekeen ekoiztuko”.\nThe Wire (HBO, 2002-2008) izan daiteke horietako bat, hasieratik bertan murgiltzeko zailtasunak ezartzen zituen telesail bat izaki –gako iruditzen zaidan tasun bat–. Edo duela ez hainbeste ikusi nuen Olive Kitteridge (HBO, 2014), iturritzat duen Elizabeth Strouten izenburu bereko ipuin liburua aise gainditzen duena –agian, Pulitzer saria irabazi arren, ez delako horren liburu bikaina; tira, Pulitzer saria ez da, berez, ezeren bermea: gogora dezagun Pearl S. Buck edo James A. Michener bezalako egile komertzialek irabazi zutela inoiz, edo Agurea eta itsasoa bezalako errazkeriek…–.\nBaina halakoak, esan bezala, bakanak dira, halabeharrez. Alde horretatik, kasik nahiago dut Black Mirror bezalako telesail bat (Channel 4-Netflix, 2011-gaur egun), ez duena, agerian behintzat, pretentsio intelektual gorenik –nahiz eta karga politikoa bai duen–, eta eroso dabilena The Twilight Zone klasikoak (CBS 1959-1964) abiatu zuen kontsumo zabalerako zientzia-fikzio eta fantasiaren eremu generikoan –eta baita moralean ere–. Gorago aipatu bezala, ez gehiago, baina ezta gutxiago ere.\nEz naiz esaten ari telesailak kontsumitzeari utzi behar diogunik, jakina; nik neuk egiten dut, nire bizitza kontziente guztian egin dudan bezala, eta egiten jarraituko dut. Bibliako Kohelet liburuak dioen bezala (3: 1, 5, 7), “Denak du bere sasoia, / gauza bakoitzak bere garaia du eguzkipean / (…) harriak jaurtitzeko garaia / eta harriak biltzeko garaia, / besarkatzeko garaia / eta banantzeko garaia, (…) urratzeko garaia /eta josteko garaia, / isiltzeko garaia / eta mintzatzeko garaia”. Esaten dudan gauza bakarra da agian pixka bat gutxiago hitz egin beharko genukeela kontuaz, edo ez behintzat horren ozen eta arranditsu, gauza inportanteagoek mereziko luketen hotsandiaz alegia.\nAbisatu dut hasieran: apokaliptiko nago azken bolada honetan, zer egingo zaio ba. Hainbeste telesail distopiko ikusi izanaren ondorioz izango da, akaso.\n[Artikulu honen bertsio dezente laburrago bat Ortzadar gehigarrian argitaratu zen 2019ko uztailaren 27an. Gogoeta hori buruan bueltaka nuela txio bat idatzi nuen, geroxeago, gaztelaniaz, “Telesailena sartu diguten enegarren gol kulturala da”, ohituta nagoena baino gaitzespen gehiagotxo jaso zituena sarean. Horri egiten zion Mikel Alvarezek erreferentzia Berrian, 2019-IX-17ko bere “Olatuaren erresaka” Ekografian].\nOrtzadar,Testuak atalean publikatua\t| Apokaliptismoa,David Foster Wallace,Gabriel Zaid,Gonzalo Torné,Ikasketa Kulturalak,Literatura,Mikel Alvarez,Telesailak hitzekin laburtua | Utzi erantzun bat


Santa Engrazia eta Aizarna ezagutzen izan gara (Marija Lovric, Marah Hervás) | danbolin\nIkasturteko azken astean sartu gara dagoeneko Zestoako bazter batzuk bisitatzea erabaki dugu, ezagutzen ez dituzten ikasleek ezagutu ditzaten. Horretarako, atzo goizean irteera egin genuen Aizarnara eta Santa Engraziara. Ikasturte honetan A2 maila lortu duten Marija Lovric eta Marah Hervásek egin digute egunaren kontakizuna. Beraiekin uzten zaituztegu\nAtzo goizean 9:30ean abiatu ginen Santa Engrazira. Gurutzean elkartu ginen hamar pertsona eta bi kotxetan igo ginen Aizarnara. Han aparkatu genituen autoak. Hiru pertsona kotxean igo ziren bentaraino eta beste zazpi pertsona oinez.\nIbilbidea oso polita da eta denbora gehienean zuhaitzen artean joan ginen. Giro oso ona egiten zuen eta gure artean ere bai. Ordubetean iritsi ginen Santa Engraziako ermitara eta han elkartu ginen guztiok. Gailurrean argazkiak atera genituen, hamaiketakoa egin genuen, elizaren barrua ikusi genuen… Bi pertsona energia bila aritu ziren. Oso bitxia izan zen.\nHaize handia zebilen eta ezin izan genuen denbora asko egon. 12:00etan jaisten hasi ginen. Beherakoan, bentan bi asto ikusi eta agurtu genituen. Oso jatorrak ziren!\nBerriro kotxetan sartu batzuk eta besteok oinez jaitsi ginen Aizarnarantz. Mintzamen asko egin genuen.\nAranburu jatetxean elkartu ginen berriro eta gu biok Zestoara jaitsi ginen, etxean bazkaltzera. Gainontzekoak Aranburu jatetxean geratu ziren bazkaltzen.\nPrevious Article Kirol udalekuen inguruko bilera egingo dute ostiralean\nNext Article Raku ikastaroa egingo dute aurten ere Endoian


Sukaldaritza liburua/Errezetak/Txerri masailak saltsan — Wikibooks\nSukaldaritza liburua/Errezetak/Txerri masailak saltsan\n< Sukaldaritza liburua | Errezetak(Txerri masailak saltsan(e)tik birzuzenduta)\nKilo bat txerri masail\n1 Lapiko handi bat su bizian berotzen jarri. Ondoren, txerri masailak bertan jarri, eta oliba olio zorrotada bat bota, baita gatz pitin bat ere.\n2 Su bizian mantendu lau minutuz alde batetik, eta gorritzean, bestetik beste lau minutuz.\n3 Bitartean, ditugun barazkiak (porruak, tipula, azenarioa, eta baratxuri aleak) garbitu, zuritu eta pusketetan moztu.\n4 Masailak ondo gorrituta daudenean, barazki guztiak lapikora gehitu, sua moteldu, eta 15 minutuz erregosi.\n5 Basokada bat Oporto gehitu, eta ardo beltza ere bai. Horrekin batera, piper beltz aleak gehitu, eta sua bizitu. Ardoak duen alkohol soberakina guztiz lurruntzeko, gutxi gorabehera hogei bat minutuz irakiten eduki. Lapikoko salda kantitatea erdira murriztu arte.\n6 Ura gehitu lapikora, txerri masailak erabat estali arte. Ondoren, ordubete inguru irakiten eduki —masailaren samurtasunaren arabera denbora gehixeago edo gutxixeago izan daiteke—.\n7 Masailak lapikotik erretilu batera atera. Gero, lapikoan dagoena txinoaren laguntzaz pasatu, eta gatzez nola dagoen dastatu. Salda fina gelditu bada, denbora gehixeagoz irakiten mantendu.\n8 Txerri masailak xerretan moztu behar ditugu. Horretarako, komenigarria da hotzak egotea, bestela ezingo ditugu ondo moztu. Ondoren, saltsa dugun lapikora gehitu, eta irakin azkar bat eman. Prest daukagu, beraz, jaki goxoa plateretan zerbitzatzeko.\nOrrialdearen azken aldaketa: 19 iraila 2021, 12:02.


Ertzaintzako zuzendariaren hitzetan, orokorrean "gazteek lagundu" dute\nGoizaldeko jende pilaketak\nErtzainek zein udaltzainek goizaldeko elkarretaratzeak desegiteko orduan "neurriz eta modu mailakatuan" ekin dute, Rodrigo Gartziak Radio Euskadin azpimarratu duenez.\nRodrigo Gartzia Ertzaintzako zuzendaria. Irudia: Radio Vitoria\nLau atxilotu eta bi zauritu Donostiako taberna batean izandako borrokan\nErtzaintzak botilioi bat desegin du Plentziako hondartzan\nErtzaintzak eta Udaltzaingoak "erantzukizuna eta laguntza" eskatu dituzte kaleetan pilaketak saihesteko\nUdaltzaingoa eta Ertzaintza kalean izango dira goizaldean jende pilaketak ekiditeko\nRodrigo Gartzia Ertzaintzako zuzendariaren esanetan, orokorrean "gazteek lagundu" dute, "erantzukizuna eta egoerari eusteko" eskatu zaienean. Udari begira "azken esfortzu" bat eskatu die.\nErtzainek zein udaltzainek goizaldeko jende pilaketak desegiteko orduan "neurriz eta modu mailakatuan" ekin dute, Gartziak Radio Euskadin azpimarratu duenez.\nElkarrekin bizi ez diren pertsonak 00:00etatik 06:00etara biltzeko debekua mintzagai izan du Gartziak Radio Euskadin.\nZehaztu duenez, igande goizaldean istilu txikiak izan dira Euskadiko zenbait udalerritan, baina "jai denboraldian murgilduta gaudela kontuan hartuta", lehendakariaren dekretu barik liskarrak handiagoak lirateke.\nAzken orduetan Santurtzi, Lekeitio, Sukarrieta, Plentzia, Bakio, Zornotza eta Markinan (Bizkaia) eta Oñatin eta Eibarren (Gipuzkoa) istilu txikiak izan direla adierazi du Ertzaintzako buruzagiak. Guztira, 26 pertsona identifikatu eta 11 salaketa aurkeztu dituzte.\n"Euren lana aintzat hartzen dela ikusten dute poliziek"\n"Ekiten dugunean neurriz eta modu mailakatuan egiten dugu. Egiten den aurreneko gauza informatzea da, eta gehienetan jendeak jaramon egin eta alde egiten du", azaldu du.\nBestalde, Ertzaintza eta udaltzaingoak "elkarrekin" lanean ari direla azpimarratu du Gartziak. Ia 11.000 polizia ari dira elkarlanean, "arazoak konpontzeko nahikoak", esan du.\n"Euren lana aintzat hartzen dela ikusten dute poliziek, baina egoera honetan araudiak bateratzea faltan botatzen dute, modu ordenatuago batean aurre egin ahal izateko", deitoratu du, erkidego bakoitzaren legedi ezberdinei erreferentzia eginez.\nBestalde, aurreneko alarma egoera baliogabetzeko Auzitegi Konstituzionalaren erabakia hizpide izan du Gartziak. Epaiak "isunak jartzeko zabaldu ziren espedienteak gelditu ditu", onartu duenez.\nEzarri diren 20.000 isunetatik 5.000 ordaindu dituzte dagoeneko, eta milioi eta erdi euro suposatu dute. "Hori da zalantza orain, zer egingo da horiekin?", erantsi du.\nAzkenik, mugikortasuna oinarrizko eskubide bat dela nabarmendu ondoren, osasun eskubidea ere existitzen dela gogorazi die Gartziak epaileei: "kontuan izan beharra dute". Horregatik, "epaiak bizi dugun testuingurura egokitu behar dituzte", gaineratu duenez.


Karrantzako Udala - ACTE haitzulo turistikoen elk. Pozalagua bisitan\nACTE haitzulo turistikoen elk. Pozalagua bisitan\nACTE Espainiako haitzulo turistikoen elkarteak datorren larunbatean, martxoaren 20an, egingo du bere batzar nagusia Karrantza udalerrian. Pozalagua haitzuloa berriz zabaldu dute argiteria aldatu ondoren, eta aukera hori baliatu nahi izan du elkarteak batzarra egiteko. Elkarteko Zuzendaritza Batzordeko kide guztiak Karrantzako Kultur Etxean elkartuko dira larunbat goizean. Bisitariek haranean hartuko dute ostatu Pozalagua ezagutu ahal izateko eta berriztatu duten argiteria berria gozatzeko.\nKarrantza udalerria, zehazki Pozalagua haitzuloa, 2007ko otsailean sartu zen ACTEn, hain zuzen ere haitzuloa aurkitu zenetik 50 urte betetzen zirenean. Gaur egun, Estatuko haitzulo gehienak dira irabazi asmorik gabeko elkarte horretakoak. Elkartearen helburua da bazkideen, eta, ondorioz, elkarteko eta Estatuko lurrazpiko turismo sektoreko haitzulo guztien interesen ordezkaritza, sustapena, defentsa eta kudeaketa gauzatzea.\nElkarteak 33 haitzulo biltzen ditu, besteak beste, Euskadiko Pozalagua eta Oñatikoa (Gipuzkoa), Kantabriako Soplao eta Altamira eta Granadako “Cueva del Agua” izenekoa. Pozalaguak eta “Cueva del Agua” haitzuloak oso harreman estua izan dute beti eta iritziak eta aholkuak trukatzen dituzte euren artean.\nHaitzulo turistikoen elkartea 1997an sortu zen, eta harrezkero berak biltzen dituen haitzulo guztiekin elkarlanean aritzen da ondare turistiko horiei zabalkunde handiagoa emateko. Hori dela eta, ACTEren Zuzendaritza Batzordea aldian-aldian elkartzen da, eta, oraingoan, Karrantza aukeratu du batzarra egiteko. Nolanahi ere, bazkideen batzar nagusia ere egiten da, eta Pozalaguak ordezkaritza du batzar horretan, gainerako haitzuloek bezalaxe.\nGeologoek eta geologian adituek osatzen duten elkarte horrek aholkularitza eskaintzen die Estatuko haitzulo guztiei, eta urtean zehar zenbait ekintza antolatzen ditu, besteak beste, Penintsulako 15 herri bisitatzen dituen erakusketa ibiltaria, zientzia batzordea edo Granadako “Cueva del Agua” izeneko haitzuloan antolatzen duen laborategia. Laborategi horretan argiteria arloko berrikuntza eta teknika berri guztiak probatzen dituzte, ondoren kideei aholkularitza eskaini ahal izateko.\nGainera, ACTEk beste ekimen batzuk ere gauzatzen ditu lurrazpiko turismoa sustatzeko: lurrazpiko zulo guztien kontserbazio eta babesa sustatzea, turismo aldetik interesa sortuz; sustapen aldetik interesgarriak diren azterlan eta agiri mota guztiak bildu eta argitaratzea; eta haitzulo turistikoen ustiapena hobetzen duten neurri eta laguntzak eskuratze aldera irizpideak bateratzea.\nCUEVATUR biltzarra dugu horren guztiaren adibide. Biltzar hori bi urtean behin egiten da Estatuko hirietako batean haitzuloen sustapen arloan egin diren azterketa eta lan guztien berri emateko. Lehenengo CUEVATUR biltzarra Lekunberrin egin zuten duela lau urte, eta azkenekoa Santanderren 2008an. 2010eko azaroan biltzar horren hirugarren edizioa egingo dute. Hain zuzen ere, biltzar hori izango da datorren larunbatean Karrantzan egingo duten batzarreko gai nagusietako bat.\nACTEren Zuzendaritza Batzordeak haranera egingo duen bisitaldia baliatuko du Pozalagua ezagutzeko. Haitzuloa joan den azaroan itxi zuten berritze lanak egin ahal izateko, eta martxoaren 19an, ostiralean, zabaldu dute berriro.


Camprond - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKantonamendu canton of Saint-Sauveur-Lendelin\n49°05′18″N 1°20′52″W / 49.0883°N 1.3478°W / 49.0883; -1.347849°05′18″N 1°20′52″W / 49.0883°N 1.3478°W / 49.0883; -1.3478\nMontcuit, Belval, Cambernon, Le Lorey eta Savigny\n411 (2019ko urtarrilaren 1a)\n203 (%49.4) 208 (%50.6)\nCamprond Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 343 biztanle zituen.\n2007an Camprond udalerrian erroldatutako biztanleak 343 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 169 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 168 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 142 etxebizitza nagusietatik 113 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 125 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nCamprond udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 209 ziren, horien artean 164 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 164 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (83 gizon eta 70 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Camprond udalerrian 153 unitate fiskal zeuden, 378 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.865 euro zen.\n2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 1 iturgina eta 1 jatetxe.\n2000. urtean Camprond udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 310 hektarea erabiltzen.\nCambernon (2,9 km)\nLe Lorey (3,0 km)\nMontcuit (3,7 km)\nSavigny (4,4 km)\nLe Mesnilbus (4,8 km)\nHauteville-la-Guichard (5,3 km)\nCametours (5,4 km)\nMonthuchon (5,4 km)\nBelval (5,6 km)\nBNF: 15262072s (data)\nOrriaren azken aldaketa: 17 urria 2021, 21:09.


Libia Archives - 27 zapata\nPodcast Powered By Podbean Ai horrela biziko bagina beti, Kattalin. Aurreko astean hiru egunetan joan behar izan genuen lanera eta aste honetan berriz, lautan. Horrelako lan asteak negoziatu beharko lirateke lan hitzarmenetan. Inor ez da geratu lan gutxiegi egin izanaren […]\nPodcast Powered By Podbean Mozorrotuta, zomorrotuta pasa dugu aste hau. Zomorrotuta bai. Inauteriak kolorez beterikoak izaten diren arren, zomorro itxura izaten baitute pertsonaia askok. Ez da kasualitatea, sutan bukatzea gehienek, heriotza ordain: Lantzen Mielotxin erretzen dute, Kanpezun Toribio epaitzen, Markitos […]\nPodcast Powered By Podbean Gaixotasun berri baten izena entzun eta ikasi dugu aste honetan: progeria. Behar baino lehenago zahartzeari deitzen zaio horrela. Eta erremedioa aurkitu omen diote gaitzari. Otsailak beste edozein hilabetek baino egun gutxiago ditu eta lehenago zahartzen da. […]