MATEMATIKA 5 SANTILLANA by M M 51066 views\nDe 3 en 3 by MargaGutierrez 25709 views\nLuzera neurriak- azterketa 4. maila... by Idoia PT 6406 views\nAMETSALDEKO TRENA- SANTILLANAN OINA... by ita 27332 views\nKenketak 10 arte irudiekin by Idoia PT 5323 views\nGráficos by Elena Medina Moya 54978 views\n1. ARLOA: MATEMATIKA Lehen zikloa BLOKEAK EDUKIAK1. eduki 1. Zenbaki arruntak eta zenbaki-alfabetizazioamultzoa –Zenbakien esanahia eta eguneroko bizitzan nola erabili (zenbatu, neurtu, ordenatu, kopuruak adierazi, erosi, jolastu, elkarriZenbakiak eta komunikatu…).eragiketak –Komunikazioa eta zenbakiak. Eguneroko bizitzako zenbakizko testuak interpretatzea (prezioak erakusten dituzten erakusleihoak, publizitate-liburuxkak…). –Zenbaki-sistema hamartarra. Zenbakiak osatzeko arauak ezagutzea eta baita hiru zifra arteko zenbakietako zifren posizioaren balio ere. –Benetako egoeretan zenbakiak nola erabili: irakurri eta idatzi, ordenatu, alderatu, zenbakizko zuzenean adierazi, deskonposizioak egin, biribildu eta jolasetan erabili. –Zenbaki ordinalak. Testuinguru errealetan nola erabili. 2. Eragiketak –Batuketaren (batzeko edo eransteko egoerak) eta kenketaren (banatzeko edo kentzeko egoerak) esanahia eta nola erabili eguneroko bizitzan. Biderketetara hurbiltzea, batugai berdinen arteko batuketa gisa, eta zenbat aldiz batu behar den kalkulatzeko erabiltzea. –Eragiketa matematikoak ahoz eta idatziz adieraztea, eta batuketak eta kenketak kalkulatzea. 3. Kalkulu-estrategiak –Batuketak eta kenketak nola kalkulatzen diren ulertzeko eta haiek egiteko oinarrizko estrategiak: manipulazioa eta zenbaketak, hatzak erabiltzea, zenbakizko zuzena, jolasak… –Buruzko kalkulu automatikoa: 10 gehi 10 bitarteko batuketa- eta kenketa-taulak osatzea eta memorizatzea. –Zenbakien esanahia: Buruzko kalkuluak egiteko nork bere estrategiak eta estrategia akademikoak osatzea eta horiek erabiltzea: deskonposizioa eta konposizioa, edozein zenbakiri 1, 10 eta 100 batzea eta/edo kentzea, zenbaki errazen bikoitzak eta erdiak, zenbaki segidak. Hurbilketa-kalkulua. Kalkulu baten emaitza zenbatesteko eta biribiltzeko zenbait estrategia erabiltzea. Buruzko eragiketak egitean, erabilitako prozesua ahoz azaltzea. –Kalkuluak idatziz egiteko estrategiak: Batuketa- eta kenketa-algoritmo ez-akademikoak egitea, zenbakien deskonposizioa eginda eta beste estrategia pertsonal batzuk erabilita. Batuketak kalkulatzea algoritmo akademikoak erabilita. Bururakorik gabeko kenketak kalkulatzea, algoritmo akademikoak erabilita.\n2. Kalkuluak idatziz egitean erabilitako prozesua ahoz azaltzea.MATEMATIKA Lehen zikloa BLOKEAK EDUKIAK2. eduki 1. Neurtzeak zer esan nahi duen eta nola erabiltzen den eguneroko bizitzan (gorputz-neurriak, neurriak, objektuak, errezetak, ontziak…).multzoa 2. Neurriekin eta haien magnitudeekin zerikusia duten eguneroko bizitzako zenbakizko testu errazak ikastea eta interpretatzea. NeurketaNeurketa: errazei buruzko informazioa interpretatzeko eta hura transmititzeko hiztegi egokia erabiltzea.magnitudeak 3. Luzera, pisua/masa eta edukierakalkulatzea etaestimatzea –Luzera, pisu/masa eta bolumenaren arabera objektuak alderatzea, zuzenean zein zeharka. –Tresna eta estrategia ezkonbentzionalekin (urratsak, oinak, sokak, harriak, potoak…) eta konbentzionalekin (erregela, metroa, balantzak, ontziak) neurtzea. Neurketak egiteko tresna sinpleak taxutzea. –Inguruan ditugun objektuak eta distantziak neurtzeko ohiko unitateak eta tresna konbentzionalak erabiltzea. –Eguneroko bizitzako egoeretako neurketa-emaitzen estimazioa egitea (distantziak, tamainak, pisuak, bolumenak…). –Neurketa zehatzak eta gutxi gorabeherakoak egitean, erabilitako prozesua eta estrategia ahoz azaltzea. 4. Denbora neurtzea –Denbora neurtzeko neurri-unitateak: denbora ziklikoa eta denbora-tarteak (eguna, astea, hila, urtaroa, urtea). Ordua irakurtzea, ordu osoak eta erdiak. –Denbora-tarte baten iraupena zehazteko unitate egokia hautatzea eta hura erabiltzea. 5. Moneta-sistema. Txanponak eta billeteak ezagutzea eta haien balioaren eta eguneroko objektuen arteko prezioen erlazioa.\n3. MATEMATIKA Lehen zikloa BLOKEAK EDUKIAK3. eduki 1. Espazioan kokatzea, distantziak eta biraketakmultzoa –Nork bere buruarekiko eta beste erreferentzia-puntu batzuekiko kokapena eta lekualdatzeak deskribatzea.Geometria –Ibilbideak deskribatzeko geometria-hiztegia erabiltzea: lerro irekiak eta itxiak; zuzenak eta kurbak. –Ibilbide-krokisak interpretatzea eta ahoz deskribatzea. –Ibilbide-krokisak irudikatzea eta horiek praktikan frogatzea. –Espazio-erlazioei buruzko informazioa duten mezuak interpretatzea. 2. Forma lauak eta espazialak –Irudiak eta haien elementuak. Irudi lauak ezagutzea ohiko objektuetan eta espazioetan. –Gorputz geometrikoak ezagutzea ohiko objektuetan. Horiek duten forma deskribatzea, oinarrizko geometria-hiztegia erabilita. –Irudi eta gorputz geometrikoen arteko konparazioa eta haien sailkapena, oinarrizko irizpideak kontuan hartuta. –Irudi lauak eta gorputz geometrikoak osatzea, beste batzuk abiapuntu hartuta, konposizioaren eta deskonposizioaren bidez. 3. Erregulartasunak eta simetriak –Irudietan eta gorputzetan erregulartasun-elementuak bilatzea, objektuak manipulatuta. Gorputz-simetriak.4. eduki 1. Grafikoak eta taulakmultzoa –Inguruko fenomenoei buruzko datu-tauletan adierazitako grafiko errazetako (barra-diagrama) eta zenbakizko testuetako elementuInformazioa esanguratsuenak ahoz deskribatzea, informazio kualitatiboa lortzea eta interpretatzea.tratatu, zoria –Datuak biltzeko eta ordenatzeko oinarrizko teknikak. Familian eta inguru hurbilean nola erabiltzen diren. Behaketarako oinarrizkoeta teknikak. Datu-taulak.probabilitatea 2. Ausazko esperientziak –Ausazko gertaeretara intuitiboki hurbiltzea. Ziurra denaren eta litekeena baina ziurra ez denaren arteko bereizketa, eta auziarekin zerikusia duten zenbait esamolde erabiltzea.\n4. MATEMATIKA Lehen zikloa BLOKEAK EDUKIAK5. eduki 1. Batuketa edo kenketaren bat egitea beharrezkoa duten eguneroko bizitzako arazoak identifikatzea.multzoa 2. Batuketak eta kenketak egitea dakarten zenbakizko zenbait problema ebaztea, aldaketa-, konbinazio-, berdintze- eta alderatze-egoeraProblemak erreal eta errazei buruzkoak.ebaztea 3. Problema baten elementuak (enuntziatua, datuak, galdera, emaitza) eta aurre egin beharreko zailtasunak (hizkuntza ulertzea, zenbakizko datuak, kodifikazio eta adierazpen matematikoak, emaitzak, emaitza egiaztatzea, garatutako ahozko komunikazioa). 4. Batuketak eta kenketak egitea dakarten problemak ulertzeko eta ebazteko planteamenduak eta estrategiak: –Ahoz, grafiko bidez eta idatziz emandako problemak. –Problemak taldean, binaka eta bakarka ebaztea. –Buruz, kalkulagailu erabilita eta eragiketaren algoritmoa erabiliz ebaztea. –Datuak sobera edo faltan dituzten problemak, emaitza bat baino gehiago dituzten problemak eta abar. –Problemak asmatzea eta ikaskideei jakinaraztea. –Problemak ebaztean erabilitako prozesua ahoz azaltzea. 5. Egoera irekiei buruzko problemak ebaztea, eta kalkuluei, neurketei eta geometriari buruzko matematika-ikerketa errazak egitea. 6. Nork bere estrategia sortzea, problemak eta ikerketak ebazteko. MATEMATIKA Lehen zikloa BLOKEAK EDUKIAK6. eduki Matematika-hizkuntzamultzoa –Honako hauek adierazteko zehaztasuna eta argitasuna: kopuruak, zenbaki-erlazioak, zenbaki ordinal bakunak, alderatzeak, sailkapenak,Eduki neurri-unitate errazak, espazioko eta denborazko orientazioa.komunak –Batuketa errazak egin beharreko egoerak adierazteko hizkuntza egokia erabiltzea. –Batuketa- eta kenketa-eragiketen ikurrak eta eragiketa horiek matematikoki nola adierazi. Didaktika-baliabideak eta informazio- eta komunikazio-teknologiak. –Manipula daitezkeen materialak erabiltzea, matematika-edukiak ondo ulertzeko: kartak, abakoak, erakusleihoak, irudi geometrikoak… –Kalkulagailua. Erabilera-jarraibideak. Kalkulagailua honako hauekin erabiltzea: zenbaki-segidak, konposizioa eta deskonposizioa egiteko, kalkuluak egiteko, adimen-estrategiak ikasteko eta problemak ebazteko.\n5. –Baliabide informatikoak erabiltzea, jarduerak egiteko eta matematika-edukiak ulertzeko.Jarrerak –Honako hauen aldeko jarrera izatea: matematika edukiak ikasteko eta erabiltzeko, informazioa lortzeko eta adierazteko, mezuak interpretatzeko eta eguneroko bizitzako egoeretan problemak ebazteko. –Kalkuluak eta emaitzak txukun eta ordenatuta aurkezteko interesa izatea, eta neurketak egitean kontu handia izatea. –Lan kooperatiboan parte hartzea, ekitea eta elkarlanean aktiboki aritzea, problemak aurkitzeko, ebazteko eta asmatzeko, eta gainerakoen lana errespetatzea. –Norberak dituen aukeretan konfiantza izatea eta matematika ikastearekin zerikusia duten erronkei eta akatsei aurre egiteko jarrera.\n6. ARLOA: MATEMATIKA Bigarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK1. eduki 1. Zenbaki arruntak eta zatikiak. Zenbaki-alfabetizazioamultzoa –Zenbaki arrunten eta zatikien esanahia eta haiek eguneroko bizitzan nola erabili.Zenbakiak eta –Zenbakizko testuak eta zenbakiekin zerikusia duten eguneroko bizitzako adierazpenak (publizitate-liburuxkak, prezio-katalogoak…)eragiketak interpretatzea. –Zenbaki-sistema hamartarra. Zenbakiak osatzeko arauak eta sei zifra arteko zenbakietako zifren posiziobalioa. Baliokidetasunak eta formak menderatzea. –Benetako egoeretan zenbakiak nola erabili: horiek irakurtzeai eta idaztea, ordenatzea eta alderatzea (notazioa), zenbakizko zuzenean adieraztea, deskonposatzea, biribiltzea, jolasak. –Zatiki-zenbakiak testuinguru errealetako banaketak eta erlazioak azaltzeko. Hiztegi egokia erabiltzea. –Zatiki errazak, eta zenbaki arruntak eta zatiki errazak alderatzea, horiek zenbakizko zuzenean ordenatuta eta ordezkatuta. 2. Eragiketak –Biderketa- eta zatiketa-eragiketen esanahia eta horiek nola erabili eguneroko bizitzan. Eragiketa eta kalkulu matematikoak ahoz eta idatziz adieraztea. –Eguneroko bizitzako egoeretan biderketa erabiltzea, batuketa laburtu gisa, laukizuzenetan eta problema konbinatorioetan. –Zatiketa testuinguru errealetan erabiltzea, banaketak eta multzoak egiteko, eta biderketaren kontrako eragiketa gisa. 3. Kalkulu-estrategiak –Oinarrizko estrategiak biderketa eta zatiketa errazen bidezko kalkuluak ulertzeko eta horiek egiteko: grafikoki adieraztea, neurriak errepikatzea, dirua banatzea, jolasak… –Buruzko kalkulu automatikoa: biderketa-taulak egin eta horiek buruz ikastea. –Zenbakien esanahia: Batuketak, kenketak, biderketak eta zatiketak buruz kalkulatzeko nork bere estrategiak eta estrategia akademikoak egitea eta erabiltzea. Zenbakiak batuketatan eta biderketatan deskonposatzea. Hurbilketa-kalkuluak egiteko zenbait estrategia sortzea eta erabiltzea. Bi zenbakiren arteko eragiketaren emaitza estimatzea, eta zentzuzkoa den ala ez balioestea.\n7. Buruzko eragiketetan erabilitako prozesua ahoz azaltzea. –Kalkuluak idatziz egiteko estrategiak: Biderketen eta zatiketen algoritmo ez-akademikoak egitea, zenbakien deskonposizioa eginda eta nork bere estrategia erabilita. Batuketak eta kenketak egitea, bi zifrako zenbakiz biderkatzea eta zifra bateko zenbakiz zatitzea, algoritmo akademikoak erabilita. Kalkuluak idatziz egitean erabilitako prozesua ahoz azaltzea. MATEMATIKA Bigarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK2. eduki 1. Neurrien esanahia eta horiek eguneroko bizitzan erabiltzeamultzoa –Neurriekin eta haien magnitudeekin zerikusia duten eguneroko bizitzako zenbakizko testu errazak ikastea eta interpretatzea.Neurketa: –Neurriei buruzko informazioa interpretatzeko eta transmititzeko hiztegi egokia erabiltzea.magnitudeakkalkulatzea eta 2. Luzera, pisua/masa eta edukieraestimatzea –Neurketak eguneroko testuinguruetan, tresna eta neurri-unitate konbentzionalak erabilita. Neurketak egiteko tresna sinpleak taxutzea. –Zenbaki-sistema metriko hamartarra. Sarrera. Neurri-unitate konbentzionalak: multiplo eta azpimultiplo ohikoenak testuinguru errealetan erabiltzea. Unitate egokiena hautatzea, magnitude-ordenaren araberako neurria adierazteko. –Magnitude bereko unitateak eta kopuruak alderatzea eta ordenatzea. –Neurketak egiteko nork bere estrategia eratu eta erabiltzea. –Eguneroko bizitzako objektuen neurriak estimatzea. –Neurriak hartzean egindako prozesua eta erabilitako estrategia ahoz eta idatziz azaltzea. 3. Denbora neurtzea. Denbora neurtzeko neurri-unitateak: erloju analogikoan eta digitalean zer ordu den jakitea. 4. Moneta-sistema. Legezko erabilerako txanponak eta billeteak ezagutzea eta erabiltzea, eta baliokidetasunak ezartzea.\n8. MATEMATIKA Bigarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK3. eduki 1. Kokapena espazioan, distantziak, angeluak eta biraketakmultzoa –Ikasleentzat ohikoa den objektu batek espazioan duen kokapena deskribatzeko, zenbait kode eratu eta erabiltzea.Geometria –Espazio ezagunen oinarrizko irudikapena: planoak eta maketak. Mapa eta plano errazak irakurtzea eta interpretatzea. –Kokapena eta lekualdatzeak testuinguru topografikoan deskribatzea. Koordenatu-ardatzak. –Lerroak ibilbide gisa: zuzenak eta kurbak, zuzenen arteko ebaketa eta zuzen paraleloak. 2. Forma lauak eta espazialak –Eguneroko bizitzako irudi lauak eta espazialak ezagutzea. –Poligonoak sailkatzea. Aldeak eta erpinak. –Zirkunferentzia eta zirkulua. –Gorputz geometrikoak: kuboak, esferak, prismak, piramideak eta zilindroak. Ertzak eta aldeak. –Objektuen forma deskribatzea oinarrizko geometria-hiztegia erabilita. –Irudi geometriko lauak eratzea datuak abiapuntu hartuta, eta gorputz geometrikoak eratzea garapena kontuan hartuta. Oinarrizko forma geometrikoak aztertzea. –Irudi eta gorputz geometrikoak alderatzea eta sailkatzea, zenbait irizpide erabilita. –Angeluak alderatzea eta sailkatzea. 3. Erregulartasunak eta simetriak. –Eraldaketa metrikoak: translazioak eta simetriak. Gorputz-simetriak eta ispiluak.\n9. MATEMATIKA Bigarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK4. eduki 1. Grafikoak eta taulakmultzoa –Datu-taulak. Datuak zenbatzeko estrategia eraginkorrak erabiltzen hastea.Informazioa –Ohikoak diren objektuei, fenomenoei eta gertaerei buruzko datuak biltzea eta erregistratzea, oinarrizko inkesta-, behaketa- etatratatu, zoria neurketa-teknikak erabilita.etaprobabilitatea –Sarrera bikoitzeko tauletan bildutako eguneroko bizitzako zenbakiak irakurtzea eta interpretatzea. –Eguneroko gertaerei buruzko grafiko errazetako elementu esanguratsuak interpretatzea eta ahoz deskribatzea. –Eguneroko bizitzako objektuei, fenomenoei eta gertaerei buruzko taulak eratzea. –Inguruan dauden objektuei, fenomenoei eta gertaerei buruzko grafiko errazak eratzea. 2. Ausazko esperientziak –Ausazko esperientzien emaitzak balioestea, zenbait gertaera gauzatzeko probabilitatea (handia edo txikia) dagoela ohartzeko, eta emaitza zehatza aurreikustea ezinezkoa dela ohartzeko. –Ausazko egoeretako hizkuntza: sarrera. Inguruko ausazko egoerak eta esperientziak deskribatzeko hizkuntza egokia erabiltzea. MATEMATIKA Bigarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK5. eduki 1. Lau eragiketetako bat edo eragiketa batzuk eskatzen dituzten eguneroko bizitzako problemak identifikatzea, eragiketa egokiena zein izanmultzoa daitekeen bereizita eta guztien aplikagarritasuna kontuan hartuta.Problemak 2. Zenbait magnitude eta neurri-unitate (luzerak, pisuak, dirua…) adierazten dituzten problemak ebaztea; problema horietan batuketak,ebaztea kenketak, biderketak eta zatiketak egin beharko dira, eta, neurri eta eskala errazen truke, alderatze, berdintze eta errepikapeneko egoera errealei buruzkoak izango dira. 3. Problema baten elementuak (enuntziatua, datuak, galdera, emaitza) eta aurre egin beharreko zailtasunak (hizkuntza ulertzea, zenbakizko datuak, kodifikazio eta adierazpen matematikoak, ebazpena, emaitza egiaztatzea, garatutako ahozko komunikazioa). 4. Problemak ulertzeko eta ebazteko planteamenduak eta estrategiak: –Ahoz, grafiko bidez eta idatziz emandako problemak.\n10. –Problemak taldean, binaka eta bakarka ebaztea. –Problemak buruz, kalkulagailuz eta algoritmoa erabiliz ebaztea. –Datuak sobera edota faltan dituzten problemak, zenbait emaitza dituzten problemak, zenbaketa sistematikokoak… –Problemak asmatzea eta ikaskideei jakinaraztea. –Problemak ebaztean erabilitako prozesua ahoz azaltzea. 5. Arazo irekiak ebaztea: –Zenbakiei, kalkuluei, neurriei, geometriari eta informazioa tratatzeari buruzko matematika-ikerketa errazak. –Lan-proiektu txikiak planteatzea. Matematika-ezaguerak aplikatzea eta elkarren artean lotzea. Lankidetza-lana. 6. Estrategia heuristikoak: proba-errore bidez hurbiltzea, problema berriz formulatzea. 7. Nork bere estrategia garatzea problemak ebazteko, eta ikerketak eta lan-proiektu txikiak egiteko. MATEMATIKA Bigarren zikloaBLOKEAK EDUKIAK6. eduki Matematika-hizkuntzamultzoa –Honako hauek adierazteko zehaztasuna eta argitasuna: zenbakiak eta haien arteko erlazioak, neurri-unitate errazak, orientazioa espazioan,Eduki orientazioa denboran, irudiak eta gorputz geometrikoak…komunak –Batuketa- eta biderketa-egoera errazak adierazteko hizkuntza egokia erabiltzea. –Batuketa-, kenketa-, biderketa- eta zatiketa-eragiketen matematika-ikurrak eta eragiketa horiek nola adierazi, eta zatiki errazak adieraztea. Didaktika-baliabideak eta informazio- eta komunikazio-teknologiak. –Hainbat material didaktiko erabiltzea, matematika-edukiak ulertzen laguntzeko: kartak, zenbakizko testuak, zinta metrikoak, balantzak, pisuak, ontzi graduatuak, irudi geometrikoak… –Kalkulagailua. Erabilera-jarraibideak. Kalkulagailuak erabiltzea kalkuluak egiteko, eta batuketak, kenketak, biderketak eta zatiketak egiteko estrategia mentalak ikasteko. Kalkulagailua erabiltzea, eguneroko bizitzako matematika-problemak ebazteko, eta, kalkuluen konplexutasunaren arabera, kalkulagailua erabiltzea komeni den erabakitzea.\n11. –Informatika-baliabideak erabiltzea, jarduerak egiteko eta matematika-edukiak ulertzeko.Jarrerak –Matematika-edukiak ikasteko eta erabiltzeko, informazioa interpretatzeko eta jakinarazteko eta eguneroko bizitzako problemak ebazteko aldeko jarrera izatea. –Kalkuluak, emaitzak, neurria, eraketa geometrikoak, grafikoak eta ebazpen-prozesuak garbi, txukun eta argi aurkezteko interesa izatea. –Ikuspegiei, ikerketei, ebazpen-prozesuei eta lortutako emaitzei buruz gainerako ikaskideekin batera aritzeko interesa eta gogoa izatea, gainerakoen ikuspegia errespetatuz. Lankidetza aktiboa eta arduratsua izatea, taldean lan egitean. –Norberak dituen ahalmenetan konfiantza izatea, matematika ikastearekin zerikusia duten erronkei eta erroreei aurre egiteko gogoa eta jarrera izatea. Bere kabuz modu autonomoan ikasteko gogoa eta aldeko jarrera izatea.\n12. ARLOA: MATEMATIKA Hirugarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK1. eduki 1. Zenbaki arruntak, osoak, hamartarrak eta zatikiak. Ehunekoak. Zenbaki-alfabetizazioamultzoa –Zenbaki arrunten, osoen, hamartarren, zatikizkoen eta ehunekoen esanahia, eta horiek guztiak eguneroko bizitzan nola erabili.Zenbakiak eta –Zenbaki motekin zerikusia duten eguneroko bizitzako zenbakizko testuak eta adierazpenak interpretatzea.eragiketak –Zenbaki arruntak eta hamartarrak osatzeko arauak eta posizio-balioa. Baliokidetasunak eta formak menderatzea. Sei zifra baino gehiagoko zenbaki arruntak eta bi hamartar dituzten zenbakiak irakurtzea eta idaztea, ordenatzea eta alderatzea (notazioa)… eta horiek testuinguru errealetan nola erabili. –Zatiki-zenbakiak. Zatiki baliokideak lortzea. Testuinguru errealetan nola erabili. –Zenbaki positiboak eta negatiboak. Testuinguru errealetan nola erabili. –Zatiak ehunekoen bidez adieraztea. Zatiki bakunen, hamartarren eta ehunekoen arteko korrespondentzia (oinarrizko zenbakizko sareak). –Zenbaki arruntak, osoak, hamartarrak, zatikiak eta ehunekoak ordenatzea, alderatuz, zenbakizko zuzenean adieraziz eta zenbaki mota batetik bestera pasatuz. –Aurreko kultura batzuetako zenbaki-sistemak eta horien eragina gaur egun. 2. Eragiketak –Berreketa, biderkagai berdinen biderketa gisa. Berbidurak eta kuboak. –Eragiketen hierarkia eta parentesiak nola erabili. 3. Kalkulu-estrategiak –Zenbaki hamartarrekin, zatikiekin eta ehunekoekin kalkulu errazak ulertzeko eta egiteko oinarrizko estrategiak: zenbakizko zuzena, irudikapen grafikoak… –Zenbakien esanahia: Zenbaki arruntekin, hamartarrekin, zatikiekin eta ehunekoekin (zenbakizko sareak) zerikusia duten buruzko kalkuluak egiteko nork bere estrategia eta estrategia akademikoak lantzea eta erabiltzea. Zenbaki-segidak. Biderkatze-taula erabiltzea, multiploak eta zatitzaileak identifikatzeko. Zenbait estrategia landu eta erabiltzea, zenbaki mota bakoitzarekin gutxi gorabeherako kalkuluak egiteko. Kalkulu baten emaitza estimatzea kalkulatzea eta zenbakizko zentzuzko erantzunak balioestea. Buruzko eragiketak egitean, erabilitako prozesua ahoz azaltzea. –Kalkuluak idatziz egiteko estrategiak: Batuketaren eta kenketaren eta bi zifrako zenbakiz egindako biderketaren eta zatiketaren algoritmo akademikoak erabiltzea mota ezberdineko zenbakiekin, eguneroko egoeretan eta problemen ebazpenetan. Oinarrizko ehunekoak kalkulatzea egoera errealetan. Zenbakizko baliokideak erabiltzea (oinarrizko zenbakizko sareak). Kalkuluak idatziz egitean erabilitako prozesua ahoz azaltzea. 1\n13. MATEMATIKA Hirugarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK2. eduki 1. Neurketaren esanahia eta erabilera. Zenbakizko testuak ezagutzea eta interpretatzea, eta neurketa eta neurriak erabiltzea problemak ebazteko etamultzoa informazioa ulertzeko eta transmititzeko. Hiztegi egokia erabiltzea.Neurketa: 2. Luzera, pisua/masa, edukiera eta azaleramagnitudeak –Nork bere estrategia sortzea, irudiak zehatz eta gutxi gorabehera neurtzeko.kalkulatzeaeta –Neurketak egitea tresna eta neurri-unitate konbentzionalak erabilita.estimatzea –Magnitude bereko unitateen arteko baliokidetasunak. –Objektu eta espazio ezagunek duten luzera, azalera, pisua eta edukiera estimatzea; neurketak egiteko unitate eta tresna egokienak hautatzea, eta magnitude-ordenaren araberako neurriren bat adieraztea. –Neurriak hartzean eta estimazioak egitean erabilitako prozesua eta erabilitako estrategia ahoz eta idatziz azaltzea. –Irudi lauen azaleren arteko aldeak, bata bestearen gainean jarrita, deskonposizioa eginda eta haien neurriak hartuta. Azalera-unitateak erabiltzea. –Oinarrizko irudien perimetroa eta azalera kalkulatzea: laukizuzenak, karratuak eta triangeluak. 3. Denbora neurtzea –Denbora neurtzeko neurri-unitateak eta haien arteko erlazioak. Zehaztasuna minutuekin eta segundoekin. –Orduen, minutuen eta segundoen arteko baliokidetasunak eta bihurketak, egoera errealetan. 4. Angeluen neurketa. Angelua, biraketa- edo irekidura-neurria. Angeluak neurtzea eta tresna konbentzionalak erabiltzea angeluak neurtzeko. 5. Moneta-sistema. Moneta-sistema erabiltzea, baliokidetasunak, eragiketak eta aldaketak erabilita. 6. Informazio-unitateak: byte (B), kilobyte (kB), megabyte (MB), gigabyte (Gb). Horiek testuinguru errealetan interpretatzea. 2\n14. MATEMATIKA Hirugarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK3. eduki 1. Kokapena planoan eta espazioan, distantziak, angeluak eta biraketakmultzoa –Angeluen posizioak.Geometria –Koordenatu kartesiarrezko sistema. Puntuak adieraztea eta irakurtzea. Kokapenak eta lekualdatzeak deskribatzea, koordenatuak, distantziak, angeluak, biraketak… erabilita. –Espazioaren, eskalen eta grafiko errazen oinarrizko irudikapena. –Planoak, maketak eta mapak irakurtzea, interpretatzea, eratzea eta erreproduzitzea, zenbait eskala erabilita. –Marrazketa-tresnak eta informatika-programak erabiltzea, irudi geometrikoak osatzeko eta arakatzeko. 2. Forma lauak eta espazialak –Triangelu baten aldeen arteko eta angeluen arteko erlazioak. –Irudi lauak eta gorputz geometrikoak osatzea, beste batzuk abiapuntu hartuta, konposizioaren eta deskonposizioaren bidez. –Irudi lauen eta espazialen ereduak osatzea, horretarako hainbat material erabilita. 3. Erregulartasunak eta simetriak –Simetriak, irudietan eta objektuetan. –Irudi lau baten simetrikoa marraztea, elementu jakin batekiko. –Antzekotasuna. Sarrera: handitzeak eta txikitzeak. MATEMATIKA Hirugarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK4. eduki 1. Grafikoak eta taulakmultzoa –Datuak biltzea oinarrizko inkesta-, behaketa- eta neurketa-teknikak erabilita, eta datu horien guztien erregistroa egitea. Sarrera bikoitzeko taulak etaInformazioa maiztasun-taulak.tratatu, zoria –Informazioa emateko moduak. Estatistika-grafikoak: barra-diagrama, piktogramak, maiztasun-poligonoak, sektore-diagrama.etaprobabilitatea –Informazioa lortzea eta erabiltzea, inguruko objektuei, fenomenoei eta gertaerei buruzko datuen grafikoak eta taulak egiteko. –Batez besteko aritmetikoa, moda, mediana eta heina, eguneroko egoeretan aplikatzea. –Estatistika-grafikoen bidez emandako informazioa ikuspegi kritikoz aztertzeak duen garrantzia balioestea. 2. Ausazko esperientziak –Zoria eguneroko bizitzan. Gertaera bati probabilitate-gradua egokitzea. –Ausazko gertaera errazen joerari buruzko usteak formulatzea, intuizioa erabilita, eta horiek egiaztatzea. 3\n15. MATEMATIKA Hirugarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK5. eduki 1. Lau eragiketetako bat edo eragiketa gehiago beharrezkoa duten eguneroko bizitzako problemak ezagutzea, egokiena zein izan daitekeen bereizita etamultzoa guztien aplikagarritasuna kontuan hartuta.Problemak 2. Zenbait magnitude eta neurri-unitate (luzerak, pisuak, edukierak, denbora, dirua…) erabiltzea beharrezko duten eguneroko bizitzako problemak ebaztea,ebaztea zenbaki arruntak, hamartarrak, zatikiak eta ehunekoak erabilita. 3. Eguneroko bizitzako problemak ebaztea, nork bere estrategiak eta zenbakien arteko erlazioak erabilita (oinarrizko zenbaki-sareak); datuen esanahia, proposatutako egoera, prozesua, egindako kalkuluak eta lortutako emaitzak ahoz azaltzea; emaitza baten baliotasuna argudiatzeko arrazoibideak formulatzea; eta, erroreak identifikatzea, halakorik gertatuz gero. 4. Zenbait planteamendu eta estrategia erabiltzea, problemak ulertzeko eta ebazteko: irakurtzea eta iruzkinak egitea; ahozkoak, grafikoak eta idatziak; datuak sobera dituztenak, emaitza bat baino gehiago dituztenak, zenbaketa sistematikokoak; osatu, bihurtu, asmatu. Ikaskideei jakinaraztea eta erabilitako prozesua ahoz azaltzea. 5. Arazo irekiak ebaztea: –Zenbakiei, kalkuluei, neurriei, geometriari eta informazioa tratatzeari buruzko matematika-ikerketa errazak. –Lan-proiektuak planteatzea. Matematika-ezaguerak aplikatzea eta elkarren artean lotzea. Lankidetzalana. 6. Estrategia heuristikoak: proba-errore bidezko hurbilketa; emaitzak zenbatestea; problema berriz formulatzea, taulak erabiltzea; antzeko problemekin lotzea; eskemak eta grafikoak osatzea; atzekoz aurrera ekitea. 7. Problemak ebazteko, ikerketak eta lan-proiektuak egiteko, eta, egoera jakinetan, kalkulu zehatzak edo gutxi gorabeherakoen artean egokiena hautatzeko nork bere estrategia sortzea, errore-tartea kontuan hartuta. MATEMATIKA Hirugarren zikloa BLOKEAK EDUKIAK6. eduki Matematika-hizkuntzamultzoa –Zehaztasuna eta argitasuna honako hauek adierazteko: zenbakiak eta haien arteko erlazioa, baliokidetasunak, neurri-unitateak, orientazioa espazioan etaEduki komunak angeluak, irudi eta gorputz geometrikoak, grafikoak, ausazko egoerak… –Hizkuntza egokia erabiltzea, hainbat zenbaki motaren eta ehunekoren batuketa- eta biderketa-egoerak adierazteko. –Batuketa-, kenketa-, biderketa- eta zatiketa-eragiketen ikurrak eta eragiketa horiek nola adierazi, eta zatikiak, zenbaki hamartarrak eta osoak eta ehunekoak adieraztea. Didaktika-baliabideak eta informazio- eta komunikazio-teknologiak. –Hainbat material didaktiko erabiltzea, matematika-edukiak ulertzen laguntzeko: zenbakizko testuak, zinta metrikoak, balantzak, pisuak, ontzi graduatuak, irudi eta gorputz geometrikoak, dadoak… –Kalkulagailua. Kalkulagailua erabiltzea, kalkuluak egiteko eta eragiketa eta zenbaki-estrategia mentalak ikasteko. Kalkulagailua erabiltzea, eguneroko bizitzako matematika-problemak ebazteko, eta, kalkuluen konplexutasunaren arabera, kalkulagailua erabiltzea komeni 4\n16. den erabakitzea. –Informatika-baliabideak erabiltzea, jarduerak egiteko eta matematika-edukiak ulertzeko. –Kalkulagailua eta informatika-baliabideak erabiltzea, informazioa estatistikoki tratatzeko.Jarrerak –Kalkuluak, emaitzak, neurketak, eraikuntza geometrikoak, grafikoak, taulak eta ebazpen-prozesuak egiteko interesa izatea, eta horiek guztiak txukun, ordenatuta, argi eta zehatz aurkezteko interesa izatea. –Azalpenak, esperientziak, ebazpideak eta emaitzak arrazoitzea, horiei tinko eustea, horiei buruz hausnartzea eta beste ikaskideekin hitz egitea beharrezkoa dela aintzat hartzea, problemak ebazteak berez dituen zailtasunei (baita erroreei ere) aurre egiteko. –Parte-hartze aktiboa eta arduratsua izatea taldeko lanak egitean, eta erakustea ikasitako edukiak aplikatzea beharrezkoa duten problemak ebaztean bere kabuz aritzeko gai dela. –Nork bere ahalmenean konfiantza duela eta autonomoa dela erakustea, edukiekin zerikusia duten erroreei, erronkei eta matematika-lanei aurre egiteko. 5\nKenketak 10 arte irudiekin


Bortizkeria matxista jasandako biktimen erraparaziorako monumentoa Durangon - andra.eus\nAndereak-en partaideak eta beste mugimendu feministaren kideak monumentoaren ondoan.\nandra.eus2 abendua, 20200\nDurangoko Udalak bortizkeria matxista jasan duten biktimen erreparaziorako monumento bat ezarri du Anbrosio Meabe plazan. Ekimena Andereak biolentziaren kontrako elkarteak proposatu zuen eta gero Berdintasun Kontseiluak bere egin zuen proposamena aldaketa batzuekin. Andereak-ek Ofelia Hernandez, izen eta abizena duen eraildako bakarra gogoratu nahi zuen, baina azkenean biktima guztiak era anonimoan oroitzea erabaki zen.\nMonumentoa pasa den larunbatean inauguratu zen eta ekitaldian hainbat esparrutako pertsonek hartu zuten parte: mugimendu feministako kideek, politikariek eta gizarte eragileek, batez ere.\nEgindako aitorpena garrantzitsua da, autonomia-erkidegoan ez dagoelako honelako iniziatiba askorik eta mugimendu feministak beharrezko ikusten ditu memoria kolektiboa eraikitzeko, biktimei errekonozimendua eskaintzeko eta euren erreparaziorako.\nAlkatea Ima Garrastatxuk lore sorta bat jarri zuen monumentoaren oinetan eta Berdintasun zinegotziak, Ane Abalanzabalegik, deklarazio instituzionala irakurri zuen. Erreparazio printzipioa aldarrikatu zuen, “esku-hartzeko politiken bidez, baina baita biktimen estatusa legitimatzen eta duintzen duten politiken bidez ere”.\nZinegotziak “beldurra, pasibotasuna, biktimismoa, lotsa edo errua bezalako estigmetatik ihes egin behar” dela esan zuen. Omenaldia “justizia sozialeko eta aintzatespeneko ekintza” dela gehitu zuen, “memoria indibidualetik kolektibora igarotzen dena, eta herritarren sentsibilitatea eta kontzientziazioa bultzatzen duena”.\nMonumentua Nagore Txintxurreta ilustratzaileak diseinatu du. Erika Lagomak bertso batzuk abestu zituen Ixone Aroma dantzariak dantza egin zuen bitartean. Goiuri Iturrizak (txistulariak) eta Leire Arrietak (irrintzilariak) ere lagundu zuten ekitaldiari solemnitatea ematen.\nERIKA LAGOMAREN BERTSOAK\nta amorrutik oroitza\nbakoitza guztiak gara\neta guztiak bakoitza\negin nahia ta ardura\nbigarren heriotza bat\nizaten baita anztura\nda gorputzaren jabetza\nOkela zatiz gainezka\ndauka munduak despentsa\nIrudia, hitza, plaka\naltxa dadila enbata\nItsua balitz bezala\nbertatik pasa ahala\norbaina ikus dezala\nurradurak ahaztu gabe\nberritu dadin larrua\n«Ser mujer y ser mayor, son factores de alto riesgo» para sufrir violencia machista <\nLa filósofa Rodríguez Magda insta a evitar el término ‘género’ en el feminismo >


Errentagarriek ez dute baliabiderik gabeko pertsonarik deklaratu beharko osasun publikoa eskuratzeko | Consumer\nErrentagarriek ez dute baliabiderik gabeko pertsonarik deklaratu beharko osasun publikoa eskuratzeko\nHitzarmen bereziak sortuko dira osasun txartel baten titular izateko\narabera: Asteazkena, 2012ko maiatzaren 30a\nGaur egun lanik egiten ez duten eta diru-sarrera propioetatik bizi diren espainiarrek, hau da, errentadunak direnek, ez dute orain arte bezala “baliabiderik gabeko pertsonatzat” jo beharrik izango osasun publikoa eskuratzeko, hitzarmen berezi batzuk sortuko baitira, osasun-txartel baten titular izateko. Hala ziurtatu zuen Pilar Farjas Osasun eta Kontsumo idazkari nagusiak, Kongresuko Osasun Batzordean izan zuen hitzaldian, eta bertan agertu zen Ganbera horrek duela bi aste baliozkotu zuen osasun-erreformaren xehetasunak azaltzeko.\nBigarren Osasun Sailak argitu nahi izan zuen nolakoa izango den Osasun Sistema Nazionalerako (OSN) sarbidea, azken erreforma-paketea onartu ondoren “kezkatzen eta nahasten saiatu garen” herritar horiei buruz. Farjasek azaldu zuenez, gaur egun “errentaz bizi zen pertsona batek, definitutako taldeetan sartzen ez zenez, “baliabiderik gabeko pertsona” izendatu behar zuen osasun-laguntzako txartela eskuratzeko”. Haren ustez, egoera hori “ez zen oso zentzuzkoa”, eta pertsona horientzako osagai “gutxiesgarria” zuen. Orain, “hitzarmen berezi bat ezarriko da, espainiarrak diren aldetik osasun-eskubidea emateko”, esan zuen.\nGauza bera gertatuko da oraindik lanik egiten ez duten 26 urtetik gorako gazteekin, haien diru-sarrerak egiaztatzeko mekanismo bat arautuko baita. Horrela, aseguratu izaten jarraituko dute eta “beren osasun-txartelaren titularrak izango dira” oraindik zehaztu gabeko zenbateko batetik beherako diru-sarrerak dituztenak. Kopuru hori gaindituz gero, osasun laguntzarako hitzarmen berariazkoak eskainiko zaizkie, errentadunekin gertatzen den bezala.\nFarjasek, agerraldian, bere sailak abian jarritako neurriak defendatu zituen, “Espainiako osasuna krisiaren aurrean blindatzeko eta haren jasangarritasuna bermatzeko. Horri dagokionez, gogorarazi zuen Espainia dela “krisia gorabehera, doako zerbitzu-zorro hain zabala duen Europar Batasuneko herrialde bakarra”.\nbaliabideak errentadunak osasuna publikoa sarbide


LIGA VASCA CADETE: Fundación 5+11-k jarraitzen du sailkapen gainean (Giz.) eta Ointxe Araski eta Loiola Indautxu liderrak dira emakumezkoetan.\nKadete Mutilak 2017/10/17\nFundación 5+11 geldiezin dirau. Bost partiduren ondoren, inork ez du irabaztea lortu. Asteburu honetan, Bilbao Unamuno oso hurbil geratu zen (59-60). Bigarren postuan, Easo Adarra dago, lau garaipenekin. Eta sailkapenaren azken postuan Construcciones Armeti dago. Galdakaoztarrek aste bakoitzean aldatzen dute. Eta emakumezkoetan, Ointxe Araski-k irabazi zion Gernika-ri eta Loiola Indautxu geldiezin dirau.\nFUNDACIÓN 5+11 IZAGABE 72 – 54 CONSTRUCCIONES ARMETI Fundación 5+11-k garaipena lortu zuen atsedenaldiaren ondoren defentsari esker. Lehen bi laurdenetan, bi taldeak ez ziren defentsako konzentrazioa mantentzen gai izan. Beraz, bere lehiakidearen saskia ahalik eta azkarrenean bilatzen aritu ziren. Atsedenaldian, 11 puntuko abantaila arabarrentzat. Etxekoek zori pixka bat gehiago izan zuten bere jaurtiketa-aukeraketan.\nBaina Fundación 5+11 Izagabe lasaitu zen atsedenaldiaren ondoren eta bizkaitarrek partidua kontrolatzeko aprobetxatu zuten. Galdakaoztarrak erreboteko jabeak egin ziren, baina erasoko akats-kopuru handia markagailuan hurbiltzea galarazi zien. Baskonia minutu pare bat konzentratu zen defentsan eta bere abaintaila gehitu zuen berriro.\n. Epaileak: Apeñaniz y Rodríguez\nPartzialak: 22-16 / 21-16 (43-32) / 13-10 / 16-12\nFundación 5+11 Izagabe: Zubeldia (2), Montiel (2), Canales (4), Ajuriagoxeaskoa (10), García (5), Zugazua (12), Carnicero (14), Aguilar (12), Rivas (-), Mtz de Albeniz (-), Uzabal (11)\nConstrucciones Armeti: Arrien (-), Martín (-), Otaegi (-), Enzinas (3), Ozaeta (2), Sánchez (-), Olamendi (22), Merchán (-), Llanes (3), Artetxe (8), Torres (-), Almagro (16)\nArgazkiak JARDUNALDIAREN GAINERAKOA Partidu gogorra Loiola Indautxu-ren eta Zarautz-en artean lehiatutakoa. Bizkaitarrek erabaki zuten azken minutuetan (58-47) eta bere segidako bigarren garaipena gehitzen dute. Easo Adarra garaipenaren bidera itzuli zen Grupo Zaher-i argi eta garbi irabazi ondoren (60-88). Azkoitian, etxekoek ez zituzten apenas kezkatu donostiarrak. Eta Bilbao Unamuno ezustea emateko zorian egon zen Fundación 5+11ren aurrean (59-60). Arabarrei zoriak lagundu zien eta liderrak mantentzen dira porrotarik gabe. .\nLehen fase honetan, Ointxe-Araski-k sasoi hobean dagoen taldea da. Gipuzkoarrek bere egoera erakutsi zuten Gernika garaituz Musasolan (81-69). Bizkaitarrek konzentrazioa galdu zuten une txarrenean eta etxekoek ez zuten barkatu. Loiola Indautxu-K argi eta garbi irabazi zion Kirolak Araba-ri (74-37). Arabarrak azken postuan daude, garaipenik gabe oraindik. Amaiera hunkigarria Bidebietan. Movilteck ISB-k Easo Baskoa garaitu zuen donostiarren kantxan. Beñat Aldalurrekoek bere hautagaitza aurkezten dute A-1era heltzeko. Eta bihotzeko-amaiera egon zen ere La Salle Bilbao-ren eta Araski-Ointxe-ren arteko lehia (52-50). Bizkaitarrek denboraldiko lehen garaipena lortu zuten eta arabarrek segidako laugarren porrota lotu zuten.\nLIGA VASCA JÚNIOR: Electro Alavesa Araski-k sufritzen du Tabirakoren aurrean eta berdinketa hirukoitza gizonezkoen 5. postuan\nEuskadi eta Nafarroako Lurralde Selekzioen Txapelketetako kartelak eta irudia estreinatzen ditugu


Oinak lurrean pil-pilean | Ikaselkar\nHome —› Oinak lurrean pil-pilean\nEsku artean duzun Oinak lurrean pil-pilean hau Kuku emozio- programaren barnean tristura lantzeko dagoen horma-irudia da.\nKuku emozio-programa, hain zuzen, Haur Hezkuntzan oinarrizko emozioak lantzeko hezkuntza- programa da. Helburua da ahozkotasuna oinarri izanda norberaren emozioak ezagutzea, kudeatzea eta besteenak hobeto ulertzea.\nOinarrizko 6 emozio lantzen ditu: poza, beldurra, haserrea, tristura, nazka eta sorpresa. Eta emozio horiek lantzeko zenbait baliabide eskaintzen ditu: album ilustratuak, horma-irudiak, jolasak eta emozio-txartelak. Esku artean duzun hau da horma-irudi horietako bat.\nElementu honek era bisual eta erakargarri batez islatzen ditu emozio- eta komunikazio-egoerak. Hainbat erabileraren artean, aukera eskaintzen du elkarrizketarako, egoera eta gertakizunen inguruko bizipenak, emozioak eta sentimenduak bizitzeko eta adierazteko. Era berean, haurrak heldu batekin edo bakarrik erabil dezake.\nOinak lurrean pil-pilean tristura lantzeko berariaz sortutako horma-irudi bat da.\nTristura besteetatik oso desberdina den emozio bat da. Energia gutxitzearekin eta bizi-jardueretarako gogorik ez izatearekin lotzen da. Sistema itzaltzen denean gertatzen da tristura; neurotransmisiorik ez dago ia, eta egitura neurologikoak desaktibatuta bezala daude.\nLuze iraun dezakeen emozio bat da tristura, eta galera batekin dago lotuta:\nosasun-galera, lagunen baztertzea, heriotza, helburu bat ez lortzeak sortzen digun autoestimu galera, miresten dugun pertsona baten iruzurra…\nTriste dagoenaren aurrean:\n1. Ez gutxietsi haren tristura. Gerturatu zaitez goxo. Gogoratu esaten diogunak baino gehiago gure jarrerak eta presentziak emango diotela lasaitasuna eta segurtasuna.\n2. Lagundu hitzetan jartzen zer eta non sentitzen duen. Hitzekin moldatzen ez denak marraz dezala. Elkarrizketarako galdera-proposamenak:\n● Zer da sentitzen duzun hori? Nola sentitzen zara?\n● Non sentitzen duzu emozioa? Nola adierazten ari zara?\n● Zerk eragin dizu emozio hau?\n● Zer egin dezakezu hurrengo batean tristura beste era batera bideratzeko?\n3. Tristuraren eskalan, lagundu iezaiozu neurria jartzen: oso triste, nahiko triste, edo tristura txikia, handia…\n4. Eman denbora sentitzen ari den tristurak lekua har dezan. Izan enpatikoa.\n5. Datozen ordu, tarte edo egunetan arreta handixeagoa ipini iezaiozu.\nOinak lurrean pil-pilean eskuetan duzuela, hona hemen elkarrizketarako arrasto batzuk:\n● Nor ikusten duzu triste dagoela? Nola dakizu?\n● Triste dagoen hori zergatik dago triste?\n● Zu haren egoeran bazeunde, nola sentituko zinateke? Ondorioz, zer egingo zenuke?\n● Noizbait sentitu al zara horrela? Kontatuko duzu noiz eta nola? Zer egin zenuen?\n● Pertsona bakarra al dago triste? Heldurik?\n● Egoera berak tristura ematen al die guztiei? Eta zuri? Eta niri?\nHaurrak adierazten duen tristuraren arabera, zenbait egoerari erreparatu dakieke. Lagungarri dira:\n– Hiri aldeko leihoan dagoen haurra, gelan txokoan bakarrik dagoena, aulkian negarrez dagoen haurra, balkoian haserretuta dagoenaren alboan dagoen gizonezkoa, eraikuntzaren aurrean dagoen neskatila, leihoko landare lehorra, gaixorik dagoen haurra, kalean espaloian eserita dagoen haurra, balkoian itxirik dagoen txakurra, autobusean doan mutila, ile-apaindegitik ateratzen ari den mutikoa, hildako usoaren ondoan dagoen garbitzailea.\n– Lur azpi aldeko natura hilik agertzen den zabortegi ingurua, bidean galduta dagoen sagu-familia, galdutako jostailua, giltza eta txupetea, hildako txakurraren hezurdura.\nHaurrei emozionalki adimentsuak izaten laguntzeko, garrantzitsua da testuinguru aberats eta aproposak eskaintzea, eta horixe eskainiko dizu esku artean duzun Oinak lurrean pil-pilean honek. Erantsi Kuku bildumako gainontzeko baliabideak:


ZER DA RAM? | SARBIDE AUSAZKO MEMORIAREN DEFINIZIOA - LEUNA\nZer da RAM? | Sarbide ausazko memoriaren definizioa\nRAM Ausazko Sarbide Memoria da , oso funtsezko osagai elektronikoa da, ordenagailuak funtziona dezan, RAM hori biltegiratze modu bat da PUZ uneko laneko datuak aldi baterako gordetzeko erabiltzen du. Era guztietako gailu informatikoetan aurki daiteke, hala nola Smartphone, PC, tablet, zerbitzari eta abarretan.\nInformazioa edo datuak ausaz sartzen direnez, irakurtzeko eta idazteko denborak askoz azkarragoak dira, esate baterako, beste biltegiratze euskarri batzuekin alderatuta CD-ROMa edo datuak disko sekuentzialean gordetzen edo berreskuratzen diren disko gogorrak, hau da, prozesua askoz ere motelagoa da, ondorioz sekuentziaren erdian gordetako datu kopuru txikia berreskuratzeko sekuentzia osoa zeharkatu beharko dugu.\ngaitu hibernatu leihoak 10 cmd\nRAMak funtzionatzeko energia behar du, beraz, RAM memorian gordetako informazioa ordenagailua itzali bezain laster ezabatuko da. Hori dela eta, izenarekin ere ezagutzen da Memoria lurrunkorra edo Aldi Baterako Biltegiratzea.\nMotherboard batek memoria-zirrikitu ugari izan ditzake, batez beste kontsumitzaile den Motherboard-ek 2 eta 4 artean izango ditu.\nDatuak edo programak ordenagailuan exekutatu ahal izateko, lehenik ramean kargatu behar da.\nBeraz, datuak edo programa disko gogorrean gordetzen dira lehenik eta gero disko gogorrean, berreskuratu eta RAMean kargatzen dira. Kargatu ondoren, CPUak datuak atzitu edo programa exekutatu dezake orain.\nInformazio edo datu asko daude besteetan baino maizago sartzen direnak. Memoria baxua bada, agian ezingo ditu CPUak behar dituen datu guztiak gorde. Hori gertatzen denean, soberako datuetako batzuk disko gogorrean gordetzen dira memoria gutxi konpentsatzeko.\nIrakurri ere: Zer da Windows erregistroa eta nola funtzionatzen du?\nBeraz, datuak RAM-etik CPU-ra zuzenean pasatu beharrean, sarbide abiadura oso motela duen disko gogorretik berreskuratu behar ditu, prozesu honek ordenagailua nabarmen moteltzen du. Horri erraz aurre egin diezaiokezu ordenagailuak erabil dezakeen RAM kopurua handituz.\nBi RAM mota desberdin\ni) DRAM edo RAM Dinamikoa\nii) SDRAM edo DRAM Sinkronoa\nDram kondentsadoreak dituen memoria da, elektrizitatea gordetzen duen ontzi txiki bat bezalakoa, eta kondentsadore horietan dago informazioa. Dramek elektrizitatearekin etengabe freskatu behar duten kondentsadoreak dituenez, ez dute kargarik eduki oso denbora luzez. Kondentsadoreak dinamikoki freskatu behar direlako, hortik dute izena. RAM teknologia modu hau ez da aktiboki erabiltzen aurrerago eztabaidatuko dugun RAM teknologia eraginkorragoa eta azkarragoa garatu delako.\nHau da gure elektronikan orain oso erabilia den RAM teknologia. SDRAMek DRAMen antzeko kondentsadoreak ere baditu, ordea SDRAM eta DRAM arteko aldea abiadura da, DRAM teknologia zaharragoak PUZak baino motelago funtzionatzen du edo modu asinkronoan funtzionatzen du, horrek transferentzia abiadura atzeratu egiten du, seinaleak koordinatuta ez daudelako.\nSDRAM sistemaren erlojuarekin sinkronizatuta dago, eta horregatik DRAM baino azkarragoa da. Seinale guztiak sistemaren erlojuari lotuta daude hobeto kontrolatutako denbora lortzeko.\nRAM plaka amaieran konektatzen da deitzen diren erabiltzaileak kentzeko modulu moduan SIMMak (lineako memoria modulu bakarrak) eta DIMMak (lineako memoria modulu bikoitzak) . DIMM deitzen zaio, pin horietako bi errenkada independenteak dituelako alde banatan, SIMMek, aldiz, pin-errenkada bakarra dute alde batean. Moduluaren alde bakoitzak 168, 184, 240 edo 288 pin ditu.\nSIMMen erabilera zaharkituta dago RAM memoriaren ahalmena bikoiztu egin zenetik DIMMak .\nDIMM hauek memoria gaitasun desberdinak dituzte, 128 MB eta 2 TB bitartekoak. DIMMek 64 datu datu aldi berean transferitzen dituzte 32 datu datu aldi berean transferitzen dituzten SIMMekin alderatuta.\nSDRAM abiadura desberdinetan ere baloratzen da, baina horretan sakondu baino lehen, uler dezagun zer den datuen bidea.\nPUZaren abiadura erloju zikloetan neurtzen da, beraz, erloju ziklo batean, 32 edo 64 bit datu transferitzen dira CPU eta RAM artean, transferentzia hori datu bide gisa ezagutzen da.\nBeraz, zenbat eta CPU erlojuaren abiadura handiagoa orduan eta azkarragoa izango da ordenagailua.\nGomendatua: 15 aholku ordenagailuaren abiadura handitzeko\nEra berean, SDRAMek ere erlojuaren abiadura du irakurtzeko eta idazteko. Beraz, RAMaren erlojuaren abiadura zenbat eta azkarragoa izan, eragiketak azkarrago gertatzen dira prozesadorearen errendimendua hobetuz. Hau megahertzetan zenbatutako ziklo kopuruaren arabera neurtzen da. Beraz, RAM 1600 MHz-koa bada, 1.600 mila milioi ziklo egiten ditu segundoko.\nBeraz, espero dugu horrek RAM eta teknologia mota ezberdinek nola funtzionatzen duten ulertzea lagungarri zaizula.\nwindows 10 baliabideen babesak ezin izan du konponketa zerbitzua abiarazi


'Oinezbusa', datorren astetik martxan San Martin Agirre ikastetxean - Bergara - Goiena.eus\n'Oinezbusa', datorren astetik martxan San Martin Agirre ikastetxean\nJulen Iriondo 2016-09-30 10:43\nAurreko ikasturteko proba pilotuko argazkia.\nDatorren astean jarriko dugu martxan Oinezbusa egitasmoa. Garraiobide iraunkorrak sustatzea du helburu proiektuak, ikasleek etxetik eskolara egiten dituzten joan-etorriak modu autonomoan eta ibilbide seguru batetik egin ditzaten.\nHorretarako, bi ibilbide izango dira: San Antonio-Oliboak-Oxirondo plaza-Haur Hezkuntzako eraikina-Lehen Hezkuntzako eraikina; eta Bolu-Burdinate-Irizar Jauregia-Frontoia-Oxirondo plaza-Haur Hezkuntzako eraikina-Lehen Hezkuntzako eraikina.\nMugikortasun jasangarria ez ezik, euskararen erabilera indartzea ere badu xede egitasmoak; izan ere, eskolara bidean euskaraz hitz egiteko guneak eskainiko dizkie ikasle zein gurasoei. Udalak proposatuta, aurreko ikasturtean egin zuten ekimenaren proba pilotua.


Mutua Fraternidad-Muprespa Mugikorra - Edukiak - ORGANIGRAMA DE FRATERNIDAD-MUPRESPA\nAZKENEKO EGUNERATZEA: 14/8/2015\nToledon jaioa (1951), nekazaritzako ingeniari bihurtu zen Nekazari Ingeniarien Goi Eskola Teknikoan (Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa) eta Politika Zientzietan eta Soziologian lizentziatu zen (Madrilgo Complutense Unibertsitatea). Aipatutako izendapena jaso arte, TRAGSA taldeko zuzendari nagusi kargua zuen. Talde horrek hainbat enpresa publiko barne hartzen ditu; batez besteko 20.000 langile zituen eta 1.500 milioi fakturatzen zituen garai hartan. Estatuko funtzionarioa izan da, izan ere, Espainiako eta Europako administrazioko hainbat lanpostutako zuzendari gisa jardun du bere jardunbidean zehar: Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioa; Nekazaritza Harremanetarako Institutua; FAO-NBE Elikadura eta Nekazaritzarako; Erromako Enbaxada Espainiarra; Europar Batasuneko Espainiaren Ordezkaritza Iraunkorra Bruselan; Industrializazio eta Nekazaritzako Elikagaien Merkataritza Zuzendariordetza Nagusia. IDAZKARI NAGUSIA\nZuzenbidean lizentziatua, Madrilgo Complutense Unibertsitatean. 1989an Valladolideko zuzendari probintzial izendatu zuten, Mutua Rural de Previsión Social (MUTRAL) mutualitatearena. 1998ko abuztuan, Fraternidad-eko Afiliazio eta Zerga Bilketarako Saileko zuzendariondokoaren kargua hartu zuen, Madrilen. 2001ean Fraternidad-Muprespa-ko Sare Kudeaketa Saileko zuzendari izendatu zuten, beranduago, 2011n, Mutualisten Defentsarako Saileko zuzendari izendatu zuten arte.\n2012ko abenduan Mutualitateko idazkari nagusi izendatu zuten, egun oraindik duen kargua hain zuzen.\nINFORMAZIO SISTEMEN ETA ZERBITZUEN ZUZENDARIORDE NAGUSIA\nTelekomunikazioen Goi Ingeniaria, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan (UPM). Certified Information Security Manager (CISM), ISACA elkartean. Master ikasketak Zuzendaritza Ekonomiko-finantzarioan, Finantza Ikasketen Zentroan (CEF).\n2002an hasi zen lanean Fraternidad Muprespa-n, eta honako karguak izan ditu: Garapeneko zuzendaria, Informazio Sistemen Zentroaren zuzendaria (CIO) eta, 2011ko urtarrilean Informazio Sistemen Zuzendariorde Nagusi izendatu zuten; egun, Informazio Sistemen eta Zerbitzuen Zuzendariorde Nagusia da.\nBere jardunbidea informazio sistemei lotuta egon da, bai aholkularitza eta zerbitzu profesionalen enpresetan bai Mutualitatean bertan. Halaber, ospitaleko kudeaketan ere badu esperientzia. Sevillan jaio zen, eta bi seme-alaba ditu, neska eta mutila.\nKUNDEAKETA ZUZENDARIORDE NAGUSIA\nZientzietan lizentziatua (Fisika), Madrilgo Unibertsitate Autonomoan. Horrez gain, Zuzendaritza Estrategikoa eta Berrikuntzaren Kudeaketa masterra egin zuen Madrilgo Carlos III Unibertsitatean, Ezagutzaren Kudeaketa graduondokoa Univesitat Oberta de Catalunya Unibertsitatean eta EOIko Negozio Adimenaren Goi-mailako Ikastaroa, besteak beste. Bere ibilbide profesionalean, nahiz eta oraindik gazte izan, 40 urte baititu, Mutualitateko proiekturik handienetako baten buru izan da, Plan Estrategiko Korporatiboa alegia. Fraternidad-Mupresparen lanerako filosofia eta era berriaren oinarria da; Erakundearen ikuspegi globala ematen du, Mutualitatearen kudeaketan berrikuntza sustatzeko.\n2003ko urtarrilean abiarazi zuen bere ibilbidea Fraternidad-Muprespan, eta 2007az geroztik Antolakuntza eta Plangintza Saileko Zuzendaria da.\n2015eko uztailaren 1ean Kudeaketako Zuzendari izendatu zuten, Erakundeak berarengan jarritako konfiantzari esker. Izan ere, bere meritua aintzatetsi eta barneko talentuaren, profesionaltasunaren eta esperientziaren aldeko apustua egiten da.\nPREBENTZIOKO, KALITATEKO ETA KOMUNIKAZIOKO ZUZENDARIORDE NAGUSIA\nZuzenbidean lizentziatua, Kantabriako Unibertsitatean.\nGraduondokoa Enpresen Kudeaketarako Antolaketan eta Berrikuntzan, Kantabriako Unibertsitatean; gainera, prestakuntza zabal hau are gehiago handitu du Prestakuntzako eta Gizarte Segurantzako master ikasketekin, honako esparruak hartuz: Espainiako Sistema Juridikoa; Zerga-arloa eta Ekonomia Enpresan; GGBBen eta LHetako zuzendaritza, kudeaketa eta plangintza; Kanpoko kudeaketarako, komunikaziorako eta lan-arriskuen prebentziorako teknikak.\nNahiz eta gaztea den, bere jardunbidean hainbat enpresatako Giza Baliabideetako zuzendarien kudeaketaz eta prestakuntzaz arduratu da Fernández Laviada, baita maila nazionaleko zein nazioarteko erakunde liderren portfolioak berrikusteaz ere. Horiei esker Espainiako enpresen errealitatearen inguruko ikuspegi orokorra eta esperientzia zabala lortu ditu.\n2011ko ekainean Antolakuntza eta Sareko Zuzendariorde Nagusi izendatu zuten; egun, Prebentzioko, Kalitateko eta Komunikazioko Zuzendariorde Nagusia da.\nAHOLKULARITZA ETA ZERBITZU JURIDIKOETAKO ZENTROKO ZUZENDARIA\nFINANTZA ETA KONTABILITATEKO ZENTROKO ZUZENDARIA\nZUZENDARI GERENTEACarlos Aranda Martín\nToledon jaioa (1951), nekazaritzako ingeniari bihurtu zen Nekazari Ingeniarien Goi Eskola Teknikoan (Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa) eta Politika Zientzietan eta Soziologian lizentziatu zen (Madrilgo Complutense Unibertsitatea). Aipatutako izendapena jaso arte, TRAGSA taldeko zuzendari nagusi kargua zuen. Talde horrek hainbat enpresa publiko barne hartzen ditu; batez besteko 20.000 langile zituen eta 1.500 milioi fakturatzen zituen garai hartan. Estatuko funtzionarioa izan da, izan ere, Espainiako eta Europako administrazioko hainbat lanpostutako zuzendari gisa jardun du bere jardunbidean zehar: Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioa; Nekazaritza Harremanetarako Institutua; FAO-NBE Elikadura eta Nekazaritzarako; Erromako Enbaxada Espainiarra; Europar Batasuneko Espainiaren Ordezkaritza Iraunkorra Bruselan; Industrializazio eta Nekazaritzako Elikagaien Merkataritza Zuzendariordetza Nagusia. IDAZKARI NAGUSIAAntero Fernández de la Mela Muñoz\nKUNDEAKETA ZUZENDARIORDE NAGUSIA Esteban Mate de Miguel\nFINANTZA ETA KONTABILITATEKO ZENTROAAgustín Herrera Gonzalo\nAHOLKULARITZA ETA ZERBITZU JURIDIKOETAKO ZENTROARafael Domenech Gironi\nMUTUALISTAREN DEFENTSARAKO ZENTROAPedro Oya Aguilar\nGIZA BALIABIDEEN ETA RSC ZENTROAManuel Porrúa García


abuztua 01, 2016\n2 MARKA PERTSONAL eta TALDEKO 2 ERREKOR BERRI Malaga-n.\nEsperientzia bikaina izan du Irati-k Málaga-n.\nPasa den astean Irati Arzalluz Malaga-n izan da Infantil Mailako Espainiako XXXVIII Udarako Txapelketan parte hartzen.\nBerarentzat horrelako txapelketa batean lehen aldia zen honetan, 50 eta 100 libre probatan aritu da Irati eta bietan baita bikain aritu ere.\nLehen proba ostegunean izan zuen, 100 libre proba. Iratik 1:04,24 egin zuen 14 urteko taldeko errekor berri bat ipiniz eta bere marka pertsonala hobetuz. Proba honetan 62garren amaitu zuen. Bere bigarren proba, 50 librea, igandean izan zuen. Proba honetan, ehunekoan bezela, marka pertsonala eta taldeko 14 urteko errekor berri bat erdietsi zuen Iratik 29,55 eginez. Azken proba honetan 59garren izan zen Irati.\nMarkak hobetuta eta esperientzia ederrarekin amaitu du Iratik denboraldia. Orain ondo merezitako atsedena eta irailean berriro ere lanera. Zorionak!


Iragan eta gero hurbilari soako sorta | Katebegia\nHasiera » (C)politika » Iragan eta gero hurbilari soako sorta\n“ETAk behin betiko amaitu du borroka armatua” irakurri genuen urriaren 20an. ETA erakundeak berak horrela erabakita. Berrogeitamar urte luzeko fenomeno sozio-politiko armatuaren ostean, herri honen iragan eta gero hurbilari hainbat begirada bota diot.\nEuskal nazioaren aldarrikapenaren –Estatutik bereizteko– alde jalgitzen den edozein ekimenaren demonizazioa. Horretarako “Dena ETA da” delakoaren tesia ondo baino hobeto landu baitu. ETAren entornoaren tesia. Tesi horren ondorioak lehenik eta batez ere, ezker abertzalekoen gainean erori ziren. Egun, oraindik ere, Arnaldo Otegiren eta bere inguruko kideen gainean ezarria dena. Baina ez bakarrik. Iragan hurbilean, adibidez, Juan Jose Ibarretxe lehendakariarengana, baita Euskal Legebiltzarreko Mahaiaren kideengana iritsi zen jazarpena, besteak beste. Orobat, gizarteko sektore eta pertsonengana iritsi zen. Euskaldunon Egunkariaren aurkako jazarpena gogoan.\nEzker abertzalearen Anoetako adierazpenaren ostean heldu ziren Loiolako elkarrizketak, ezker abertzalearen eta PSOEren arteko negoziazio saio luzeen ondoren heldu ere. Loiolako biltzea azken unean gertatu zen, ezintasunaren ondorioz, eta EAJren azken uneko parte-hartzearekin. Loiolakoa Lizarrako prozesuaren aldean ezberdina izan zen: elkarrizketa prozesua alderdi abertzaleen eta –Espainiako Gobernuan zegoen– PSOEren artean izan zen.\nHan bi estatuak izan badaude, eratuta daude. Hemen ez.\nHemen, herri honen parte batek estatu berria sortzeko nahikaria dauka. Hemen epe ertainean ez bada planteatzen ere, helburuetako bat beste estatu bat sortzea da. Espainiako eta Frantziako estatuen ondoan Euskal Estatua. Errealistak izan gaitezen, Ipar Irlandan ez bezala, Europarentzat bi estatuen arteko konponketa zen, hemen ez dago holakorik. Hemen bi estatu nagusien arteko konponketa behar da, eta gero Euskal Estatua –nolabait esanda– sortzeko akordioa behar da. Epe luzera begira ari naiz.\nDena den, helburu horren bidean, nire aburuz, horretarako lehenik bi euskal kultura nazionalisten arteko oinarrizko akordioa beharrezkoa da. Mundu abertzalean enpatia modukoa badago, edo gatazka armatua gainditurik, orain arte izan ez den elkar ulertzeko abagunea izan behar luke –edo agian, nire desioa eta errealitatea nahasten ditut–. Halaber, nazioarteko bitartekarien taldeak Europari begira planteatu duen bidea baikortasunez ikusi da mundu abertzalean.\nDena den, nire ustez, Euskal Herria ez dago Estatu independentea lortzeko atarian, Europako ekialdean geratu den bezala. Nolanahi ere, bide eta helburu horretan, indar abertzaleek euren arteko oinarrizko akordioa bilatu beharko lukete. Ezker abertzaleak eta EAJk hori lortzeko modua landu beharko lukete. Horretarako trebezia politiko handia behar da, eta denbora. Denbora luze.


Smartphone askearen bila: misio (ia) ezinezkoa • ZUZEU\nSmartphone askearen bila: misio (ia) ezinezkoa –\nMundu hobeago, justuago, askeago baten aldeko borrokak badu bere frontea teknologiaren munduan. Fronte garrantzitsua, zalantzarik gabe, teknologiak eta gailu digitalek gure eguneroko bizitzetan, ekonomian, politikan… duten presentzia ikusita; eta gero eta garrantzitsuagoa izango da, ziur. Informatikari asko (eta informatikariak ez diren hainbat pertsona ere) aritzen gara gaur egungo mundu teknologiko digital konektatuan euskara, teknologia-burujabetza, deszentralizazioa, software librea, pribatutasuna, estandar irekiak eta adierazpen askatasuna bezalako kontzeptuak bultzatzen.\nAskatasun bila ordenagailuetan\nBeharbada mugimendu horren adarrik ezagunena duela 15 bat urtetik gaur egun bitartean ordenagailuetan (mahaigaineko, eramangarri zein zerbitzarietan) Microsoft-en software jabedun eta itxiaren monopolioari aurre egiteko software librearen alde daramagun lana da. Ziurrenik noizbait entzun izan d(ig)uzu hitz egiten Windows sistema eragilearen ordez Linux, Microsoft Office ofimatika paketearen ordez LibreOffice eta Internet Explorer web nabigatzailearen ordez Firefox instalatu eta erabiltzearen komenigarritasunaz (eta, adibide ezagunenak diren horiez gain, software mota guztietarako dauden alternatiba askeez ere bai).\nArlo honi dagokionez, arrakasta erlatiboa izan dugula esan genezake. Interneteko zerbitzarietan gaur egun Linux eta software librearen nagusitasuna erabatekoa da. Erabilera pertsonal zein profesionaletarako ordenagailu arruntetan, aldiz, software libreak ez du halako arrakasta handirik izan, ez bada informatikarion artean edota beharbada LibreOffice eta Firefox moduko programa batzuetan. Gainera, azken urteetan inpresioa dut atzera egin dugula, ez Microsoft-en aurrean baizik eta Google-en aurrean: bere Chrome nabigatzailea, Chrome OS sistema eragilea, Chromebook gailuak eta Google Docs lainoko ofimatika asko hedatu dira alternatiba libreen kaltetan, lan munduan, erabilera pertsonalean eta, kezkagarriena dena, hezkuntzanBaina zabalkundea alde batera utzita, gutxienez nahi duenak eskura ditu alternatiba libreak bere ordenagailurako: Linux dakarten ordenagailu modelo batzuk (gutxi badira ere) egoten dira, bestela norberak instalatzea ez da zaila izaten, edo ordenagailu dendakoak edo lagun informatikari batek instala diezazuke; eta bestelako software librea oso erraz instalatu dezake norberak, Windows batean bada ere.\nAskatasun bila telefono adimendunetan\nGaur egun, ordea, gehien saldu, existitu zein erabiltzen diren ordenagailuak smartphone-ak dira. Eta gailu hauetan gorago aipatutako printzipioak (teknologia-burujabetza, software librea, pribatutasuna…) betetzen dituzten sistema eragilea eta softwarea izatea odisea bat da, jarraian ikusiko dugun bezala.\nLehen smartphone-ak iPhone-ak izan ziren eta hauek, Apple-ren gauza guztiek bezala, esklusibotasun eta itxitasun gordinena ordezkatzen dute. Geroago etorri zen Google-ren Android sistema eragilea, izatez software libreko alternatiba bat zirudiena, eta azkar gailendu zen merkatuan. Baina segituan argi ikusi zen Google-ren Troiako Zaldia zela Android. Izan ere, Android bera software librea izan arren, Google-k kontrolatzen du bere garapena eta berari komeni zaizkion ezaugarriak garatzen ditu beti. Gainera, Android gailu guztietan bere beste software piloa sartzera behartzen du. Horrela lortu du, adibidez, Chrome bere nabigatzailea merkatuan nagusi izatea, horren bitartez HTML estandarra kontrolatzeko, webeko publizitatea are gehiago monopolizatzeko… Eta Android-ek eta Chrome-k Google-ren beste zerbitzuak (Gmail, Docs, Translate, Maps, Youtube…) erabiltzera derrigortu ez beste guztia egiten dute. Horien guztien bitartez, guri buruzko datu pila izugarria lortzen dute, etengabe publizitatea erakusteko, hirugarrenei saltzeko edo nahi dutena egiteko.\nNire odisea partikularra\nOrdenagailuetan alternatiba askeak erabili eta sustatzen 15 urte baino gehiago daramatzat. Hala, mugikor adimendunak hasi zirenetik, hauetan ere software libreko alternatiba askeak bilatu ditut. Nire lehen smartphone-a Android bat izan zen. Orduan oraindik Android-ek nik bilatzen nituen ezaugarriak zituela irizten nion, software librea baitzen. Baina nire akatsaz ohartu nintzenetik, Google-rengandiko askatasuna eta Android-en alternatibak bilatzen aritu izan naiz, eta horien alternatibak besterik ez ditut erabili, baina zailtasunez betetako bidean.\n2013an Firefox OS sistema eragilea zekarren telefonoa erosi nuen. Sistema eragile hau web libre baten aldeko Mozilla Fundazioaren apustua izan zen, erabat librea eta dena HTML estandarrean egina. Gauza berri guztiak bezala, hasieran arazotxo eta akats batzuk zituen, eta desabantaila nagusia zen app gutxi zituela. Whatsapp-ik ez zuen, esaterako (nahiz eta hau niretzat abantaila den). Eta, adibidez, ez zuen mendian ibilaldiak egiteko Wikiloc edo OruxMaps modukorik ere, niretzat garrantzitsua dena (kasu honetan nik neuk egin nuen horretarako HTML aplikazio bat). Bi telefono izan nituen horrelakoak. Firefox OS-ren arazo eta desabantaila horiek guztiak denborarekin konpontzen joango ziratekeen, baina zoritxarrez 2015ean Mozilla Fundazioak proiektua bertan behera utzi zuen, arrakastarik izaten ari ez zela iritzita… Nire ustez, gehiago itxoin behar zuen, baina tira… Kontua da berriz ere beste zerbaiten bila hasi behar nuela.\nOrduan, 2016an edo, CyanogenMod sistema eragiledun mugikor bat erosi nuen. CyanogenMod, izatez, Android-en aldaera edo bertsio bat da (fork bat izendapen teknikoan), Android software librea dela baliatuz egiten dena, baina Google-k jartzen dion beste aurreinstalatutako software guztia kenduta. Normalean, norberak instalatu behar izaten dio CyanogenMod telefono bati, zailtasun batzuk eta telefonoa hausteko arriskua ere baduen prozesu baten bidez, baina BQ-k modelo batean aurreinstalatuta ekartzeko aukera eman zuen denbora mugatu batez eta hori baliatu nuen. Urte batez edo gustura egon nintzen telefono horrekin, baina orduan BQ-k CyanogenMod sistemaren eguneraketa automatikoak bidaltzeari utzi zion, eta gailua laster arazoak ematen hasi zen, aplikazio batzuk ez zebiltzan…\nBeraz, 2017an edo izango zen, telefono horri berari nik neuk CyanogenMod eguneratua instalatzea pentsatu nuen. Ordurako CyanogenMod ez zen existitzen, baina bai haren oinordeko Lineage OS, finean gauza bera zena. Hori instalatu nion, baina telefono modelo horretan (edo behintzat nire gailuan) Lineage OS ez zebilen guztiz fin, eta geroztik estaldura arazo asko izan ditut, bestelako hainbat problematxo txikitxoz gain.\nEta orain odisearen azken kapitulua: duela oso gutxi /e/ sistema eragilea instalatuta duen telefono bat erosi dut. /e/ sistema eragilea /e/ Fundazioak bultzatzen du, Lineage OS-ren fork bat da, hura bezala Android-en oinarritutakoa baina Google-ren aplikaziorik gabe eta pribatutasunean arreta berezia jartzen duena (beraien leloa “Your data is YOUR data”). /e/ sistema eragilea zuk instalatu behar duzu telefono bateragarri batean edo beraiei postaz bidalita beraiek instalatzen dizute, baina tarteka /e/ Fundazioak ere kanpainak egiten ditu /e/ aurreinstalatuta dakarten bigarren eskuko telefonoak salduz, eta horietako bat baliatu dut nirea eskuratzeko. Gainera, posta helbidea eta lainoko biltegiratzea eskaintzen dute, egutegia, kontaktuak, dokumentuak, argazkiak eta abarrak gordetzeko eta Google-rengandik guztiz askatzeko (nire kasuan ez nuen hau behar, badaukat nire .EUS posta eta laino propioa). Eta bere app denda propioa dakar, ez da Google Play bezain konpletoa, baina 16.000 app ditu (ohikoenak badaude) eta gainera horietako bakoitzak pribatutasuna zenbatean mantentzen duen adierazten du dendak. Eta gehiago nahi izanez gero, Aurora Store denda instalatu dezakezu, Google Play-eko guztia duena baina Google konturik behar izanik gabe, edo F-Droid, app erabat libreen denda. Soluzio oso konpletoa, beraz, eta gustura nago berarekin. Bi arazo(txo) ditut soilik: bata, Google Play-ko in-app-purchase motako ordainpeko aplikazioak instalatzeko modurik ez dagoela, ezta Aurora Store-tik ere, eta horrelako app-en bat asko erabiltzen nuen; bestea, Bluetooth-a ez dabilela oso fin, baina hori ez dakit /e/ sistema eragilearen kontua den, telefono modeloarena, edo telefonoa bigarren eskukoa delako.\nGaur egungo aukera libreak telefonoetan\nNire bidaiaren kontakizunean ikusten denez, aukera asko edo errazik ez dago gure telefonoa software librekoa, Google-rengandik askea eta gure pribatutasuna errespetatuko duena izateko.\nGure telefonoari Lineage OS edo /e/ moduko sistema eragile bat guk geuk instalatzea da aukera ebidenteena, baina erraza ere ez da eta telefonoa hausteko arriskua dago. Gainera, sistema eragile horiek ez daude prestatuta telefono guztietarako, bateragarria den modelo bat izan behar dugu. Eta ongi instalatuta ere, ez da ziurra dena fin-fin ibiliko denik. Aplikazioei dagokienez ere, mugatuago zaude, ez baldin baduzu behintzat Google Play instalatu nahi (eta /e/-ren kasuan adibidez hori ezin da egin ere). Nik Lineage OS eta /e/ soilik ezagutzen ditut, baina badaude horrelako sistema eragile gehiago: Resurrection Remix OS, OmniROM, Paranoid Android, Havoc-OS, Replicant (Free Software Foundation-ena)… Hala ere, irudipena dut lehenak helduago daudela, ez dakit…\nGuk geuk instalatzen ausartzen ez bagara, sarean bilatu eta adi egon beste aukerarik ez dugu, markaren batek edo dendaren batek goiko sistema eragile horietakoren bat aurreinstalatuta dakartzaten telefonoak saltzen ote dituen. Edo /e/ Fundazioari gure telefonoa bidali diezaiokegu /e/ instalatzeko, gailua bateragarria bada. Baina, esandakoa, agian dena ez da ibiliko eta aplikazio-denden asuntoa ere hor dago.\nBestela, KaiOS instalatuta dakarren telefono bat erostea da askea izateko azken aukera bat. KaiOS lehen aipatutako Firefox OS-ren eboluzioa da, hau da, ez da Android-en aldaera bat eta ezin zaizkio Android-entzat egindako app-ak instalatu, soilik HTML aplikazioak (baina orain aplikazio gehiago ditu, adibidez Whatsapp badago). Badirudi orain KaiOS instalatuta dakarten telefono modelo asko ari direla ateratzen, Asia eta Afrika bezalako merkatuetara bideratuta, eta hainbat milioi gailu saldu omen dira. Baina aspaldikoak bezalako telefono merkeak dira, (teklatudunak, edo irekitzen direnak, gogoratzen?, ez dakit horiek benetan smartphone kontsideratzen diren…).\nEta horiek dira nik ezagutzen ditudan aukerak telefono adimendunetan aske izateko. Urriak, ez errazak, aukera gutxiagorekin, arazo posibleekin… Duela hamabost bat urte ordenagailu batean Linux instalatu nahi zuenak aurkitu zezakeen panoramaren antzerakoa. Ea laster gaur egun ordenagailuetan Linux-en dagoen egoera aurkitzen dugun telefonoetan ere!\nEta hala ere, ez gara kexatuko, ze egoera askoz kaskarragoa baita automobil batean edo Smart TV batean sistema aske bat nahi badugu… Horietan, momentuz, nik dakidala, zero. Beharbada Linux-en edo Android-en oinarritutakoak izango dira eta, beraz, software librekoak, baina Android telefonoekin bezala, instalatuta dakarrena eta instalatu daitekeena ekoizleak kontrolatu eta mugatzen du, ezin zaie sistema eragilea aldatu, beraien edo beraien partaideen zerbitzuak erabiltzera bideratuta daude… Eta, jakina, ez daude euskaraz…\nSmartphone askearen bila Smartphone askearen bila Smartphone askearen bila Smartphone askearen bila Smartphone askearen bila


Badok | Nork bere itzalari ihes egitea\nImanol Ubedak 2016ean jarri zuen martxan Don Inorrez proiektua. (Monika del Valle / Argazki Press)\nGrabazio egunetan, ekoizlea taldearen parte ere bihurtu zen. Ubedak eta Aranzegik beren ibilbidean aurrenekoz egin dute lan estudioko musikariekin, eta, horregatik, Paco Loco bera eta Jacob Reguillon baxu jotzailea ere taldekide modura agertzen dira diskoaren liburuxkan. «Lauron artean ondu ditugu abestiak», azaldu du Ubedak. «Aurretik, ez genuen egin inolako entsegurik. Estudioan elkarrekin jotzen hasi ginen, oso modu atseginean, oso modu onean, eta konturatzerako diskoa grabatuta genuen». Hiru txandatan egin dituzte grabazioak eta nahasketak, eta Muni Camon eta Pablo Errea ere izan dituzte lagun, koruekin. Zuzenekoetan berriz, Ruben Caballerok (gitarra) eta Lutxo Neirak (baxua) osatuko dute taldea Ubeda eta Aranzegirekin batera.\nUbedak berak idatzi ditu diskoko sei abestiren hitzak, baina besteetan idazleen testuak ere erabili ditu. Esate baterako, Xabi Bordak idatziak dira “Gaur euripean” abestiaren hitzak, “Kristoren gonbidapena” Angel Gonzalez espainiarrak idatzi eta Gerardo Markuletak euskaratua da, eta Pello Lizarraldek propio idatzia da “E Jauna” kantuko letra.\nIroniaz gainera, kritika puntu bat ere badute Ubedak idatzitako “Nekropolian” eta “Garai postmodernoan” abestiek. Halere, zehaztu duenez, letra horiek ere «zirikatzeko gogoz» idatzita daude.\napirilak 12: Bilboko Kafe Antzokia (Kutxa Beltza)\napirilak 14: Donostiako Dabadaba aretoa\nETIKETAK:Angel GonzalezBide ErtzeanDon InorrezGerardo MarkuletaIban ZalduaImanol UbedaJacob ReguillonJone GorostarzuKarlos AranzegiMuni CamonPablo ErreaPaco LocoPatxi LarrionPello Lizarralde


Enirio-Doniturrieta pista salatzeko ibilaldia - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nEnirio-Doniturrieta pista salatzeko ibilaldia\nAralar Bizirik plataformak deituta, Enirio eta Doniturrieta artean egin nahi duten pistaren ingurua ezagutzeko irteera egin zuten igandean. Antolatzaileen arabera, 55-60 lagun abiatu ziren Lizarrustitik. Landarlan eta Eguzki taldeetako kideek ere bat e...\nAralar Bizirik plataformak deituta, Enirio eta Doniturrieta artean egin nahi duten pistaren ingurua ezagutzeko irteera egin zuten igandean. Antolatzaileen arabera, 55-60 lagun abiatu ziren Lizarrustitik. Landarlan eta Eguzki taldeetako kideek ere bat egin zuten deialdiarekin. Eguraldiak lagunduta, Eniriorako bidezidorra eta «txikitu nahi duten ingurua» ezagutu zuten.


Aurrez-aurreko talkak (dimentsio bakarrean)\nLeherketak: momentu linealaren kontserbazioa\nOrri honetan partikula biren arteko talkak aztertuko dira, aurrez-aurre gertatzen direnean, alegia dimentsio bakarrean. Talka-mota hori aztertzeko erreferentzia-sistema edo ikuspegi ezberdin bi erabiliko dira: laborategiko erreferentzia-sistema (L sistema) eta masa zentroaren erreferentzia-sistema (MZ sistema).\nKasu berezi gisa, momentu linealaren kontserbazioa aztertuko da gorputz bat lehertzen denean eta zati bitan apurtzen denean, eta horren ondorioz zati bakoitza alde batera irteten denean.\nAurrez aurreko talkak\nLaborategiko erreferentzia-sistemaren ikuspegia\nDemagun aurrez aurreko talka batean, lehen partikula u1 abiaduraz mugitzen ari dela eta bigarrena u2 abiaduraz, irudiak erakusten duen bezala. Talkaren ondoren, bi partikulek v1 eta v2 abiadurak dituzte.\nMomentu linealaren kontserbazioaren arabera:\nEta itzultze-koefizientearen definizioa (e) :\nTalkaren ondorengo abiadura biak bakan daitezke: v1 eta v2\nEta masa zentroaren abiadura ezaguna denez:\nTalkaren ondorengo abiadura biak, v1 eta v2, beste moduan berridatz daitezke, eta gainera gogoratzeko errazagoak:\nBigarren partikula hasieran geldi bazegoen (u2=0), orduan talkaren ondorengo abiadurak, v1 eta v2 :\nMasa zentroaren erreferentzia-sistemaren ikuspegia\nPartikulen abiadurak talka baino lehen eta masa-zentroarekiko:\nPartikulen abiadurak talkaren ondoren eta masa-zentroarekiko:\nIkusten denez, masa-zentroaren ikuspegitik, partikula bien abiadurak talkaren eraginez e bider txikiagoak dira eta noranzkoa aldatu dute.\nEgiazta daiteke, MZ sisteman ere momentu lineal totala kontserbatzen dela:\nTalkan galtzen den energia, hain zuzen, energia zinetikoen aldakuntza da L sisteman, alegia amaierako energia zinetikoa ken hasierakoa:\nBaina askoz errazagoa da kenketa hori kalkulatzea MZ sisteman:\nLehen partikula: m1=1, u1=2\nBigarren partikula: m2=2, u2=0\nItzultze koefizientea: e=0.9\nMomentu linealaren kontserbazioa\nBi ekuazio eta bi ezezaguneko sistema ebatziz, hona emaitzak:\nv1= -0.53, v2=1.27 m/s\nTalkan galdutako energia (L Sistema)\nEta MZ sisteman:\nTalka elastikoa bada, energia zinetikoa ere kontserbatzen da, eta orduan talkaren ondorengo abiadurak, v1 eta v2, kalkulatzeko:\nMomentu linealaren kontserbazioaren printzipioa\nEnergia zinetikoaren kontserbazioa, talka elastikoa delako: Q=0.\nPartikula bien masak ezagututa, m1 eta m2, eta talka baino lehenagoko abiadurak, u1 eta u2, orduan partikulen abiadurak kalkula daitezke talkaren ondoren: v1 eta v2, bi ekuazio eta bi ezezaguneko sistema ebatziz, baina bigarren graduko ekuazioak direnez,\nEkuaziook honela berridatz daitezke:\nEta zenbaki biren karratuen kenketa da, zenbaki bien batura bider kendura:\nGeratzen den ekuazio-sistema sinpleagoa da:\nEta hona hemen emaitzak: v1 eta v2\nEmaitza orokorretan itzultze-koefizientea e=1 hartuta ere, emaitza horiexek lortzen dira.\nEta masa-zentroaren abiadura gogoratuz:\nTalkaren ondorengo abiadura biak, v1 eta v2, modu sinpleagoan berridatz daitezke, eta gainera gogoratzeko errazagoak:\nTalkaren itzultze-koefizientea, e, desplazamendu-barra mugituz 0 eta 1 bitartean. Talka elastikoa aukeratzeko e=1 finkatu.\nMasen erlazioa, m2/m1, dagokion laukian idatziz. Ezkerreko partikula m1 da, hasieran mugitzen ari dena, eta eskumakoa, hasieran geldi dagoena, m2.\nLehen partikularen abiadura, talka baino lehen, u1.\nTalka behatzen da bi ikuspegietatik: gaineko irudia Laborategiko erreferentzia-sistemaren ikuspegitik eta azpikoa Masa zentroaren erreferentzia-sistemarenetik. Gurutze urdin batek bikotearen masa zentroa adierazten du. Tarta-diagrama batek ere energia adierazten du: urdin ilunez lehen partikularen energia zinetikoa eta talkaren ondoren, urdin argiz lehenarena eta gorri argiz bigarrenarena. Talka elastikoa denean hasierako energia eta amaierakoa berdinak dira. Talka inelastikoa denean (e<1) hasierako energia amaierakoa baino handiagoa da.\nIkuspegi bietatik (MZ eta L) idatziz erakusten dira partikula bien abiadurak talka baino lehen eta talkaren ondoren. Momentu linealak bektoreez erakusten dira, talka baino lehen eta ondoren, horrela ikusi egin daiteke momentu lineal totala kontserbatu egiten dela.\nOso interesgarria da ikasleak berak idatziz ebatz ditzala talkak, eta gero programarekin egiazta ditzala emaitzak. Esaterako, masa biak berdinak direnean masen erlazioak bat balio du (m2/m1=1) eta talka elastikoa denean (e=1). Frogatu ere talka erabat inelastikoa (e=0).\nDemagun gorputz bi karril batean geldi daudela. Bien masak m1 eta m2 dira. Bat-batean mekanismoren batek gorputz biak jaurti egiten ditu elkarrengandik urrutiratzen (t=0 aldiunea): bata ezkerrerantz eta bestea eskumarantz. Demagun m1 masaren abiadura v1 dela eta m2-rena v2.\nBikoteak multzo isolatua osatzen du, eta bien arteko aldaratze indarra barne-indarra da. "Leherketa" baino lehenago abiadura biak nuluak dira: u1 = u2 = 0\nEta energiaren balantzea:\nNeur ditzagun bi gorputzen abiadurak leherketaren ondoren (v1 eta v2) irudiak erakusten duen bezala:\nDenbora-tarte batean (t denboran) lehen gorputzak ezkerrerantz x1 distantzia burutzen du eta bigarrenak x2 eskumarantz.\nGorputz biak karrilean kokatzen baditugu aurreko baldintza hori betetzen duten posizioan, orduan aldiune berean iritsiko dira lehena ezkerreko A muturrera eta bigarrena eskumako B muturrera.\nPrograma interaktiboak zenbaki aleatorio bat sortzen du leherketan sortutako Q energia-kantitatea adierazteko, alegia zati bien energia zinetikoa.\nLehen zatiaren masa, m1, 1 masa laukian.\nBigarren zatiaren masa, m2, 2 masa laukian.\nSaguarekin gezi gorria mugitu, ezker-eskumara, leherketaren posizioa finkatzeko.\n"Leherketa" gertatzen da eta zati biak aldaratuta irteten dira, bata ezkerrerantz v1 abiaduraz eta bestea eskumarantz v2 abiaduraz.\nLeihatilaren goiko aldean, t denbora idatziz erakusten da, leherketaren unean hasita.\nEskumako aldean, zirkulu batek leherketan askatutako Q energia erakusten du, eta koloretan gorputz bakoitzari dagokion energia zinetikoa: gorriz ezkerrekoa eta urdinez eskumakoa.\nGorputz bien abiadurak neur daitezke leherketaren ondoren: v1 eta v2.\nLeherketan askatutako Q energia kalkula daiteke eta gorputz bakoitzari dagokion energia.\nLeherketaren energia hori honela banatzen da:\n4.5/6=0.75, edo, %75 ezkerrekoak.\n1.5/6=0.25, edo, 25% eskumakoak\nGorputzek ibilitako distantziak, x1 eta x2, honakoak izango dira (karrilaren luzera osoa 1 metro da):\nBeraz, x1=0.75 eta x2=0.25 (gogoan izan gorputzak partikulatzat hartu ditugula).\nBerria botoia sakatu, eta ondoren, gezi gorria saguarekin mugitu ezker-eskumara.


Mikel Ugarte: "Espainiako txapelketan aritzea da helburua" - Oñati - Goiena.eus\nMikel Ugarte: "Espainiako txapelketan aritzea da helburua"\nMaialen Santos 2020-03-13 12:13\nMadrilen bizi den triatloilari oñatiarrak distantzia laburreko probetatik distantzia luzeetakora egin du salto. Aldaketara "egokitzen" ari den arren, asteburuan txapeldun izan da.\nOrain arte, distantzia laburreko triatloiak egiten jardun du Mikel Ugarte oñatiarrak. Madrilen bizi da egun, eta aurtengo denboraldian distantzia luzeko triatloiak egiten hasia da. Talde berria ere badu, Atletico San Sebastianen babesa du orain.\nZer egiten duzu Madrilen?\nIkasketekin jarraitzeko asmoz etorri nintzen; biomekanikako doktoretza egiten ari naiz. Bestetik, errendimendu handiko masterra ere banabil egiten, entrenatzaile izateko bidea egin gura dut eta. Ikasketek eta kirolak betetzen dute egunerokoa.\nKirol arloan, zertan ari zara?\nAurreko urtera arte, distantzia laburreko probak egiten jardun dut, eta aurten, aldiz, distantzia luzeko probak egitera animatu naiz. Baina, betiere, triatloiak.\nTalde berria ere baduzu...\nHala da, bai. Saltokin aritu naiz orain artean, baina Atletico San Sebastian distantzia luzerako taldea sortu guran zebilen eta taldera batzeko proposamena egin zidaten. Nik gustura hartu nuen, egia esan.\nEta zer moduz daramazu aldaketa?\nMomentuz, gustura ari naiz, eta ilusio handiarekin. Dagoeneko egin dut distantzia luzeko triatloiren bat eta oso ondo joan da. Hala ere, oraindik egokitzen ari naiz.\nAsteburuan txapeldun izan zara... Zorionak!\nHala da, eskerrik asko! Distantzia luzeko duatloian hartu nuen parte, Madrildik gertu –Jarama herrian–. Hamabost kilometro egin nituen korrika lehenengo; gero hirurogei bizikletan, eta amaitzeko, beste zazpi kilometro pasa korrika. Eta bai, helmugaratzen lehena izan nintzen. Oso pozik nago.\nNoiz izango da hurrengoa?\nEzin jakin. Koronabirusa dela eta ez dakigu noiz izango den hurrena; proba asko bertan behera geratzen ari dira eta. Apirileko lehen hastean Katalunian egotekoa nintzen, baina ez dakit posible izango den. Txantxa moduan diot aste batzuetarako ni izango naizela txapelduna.\nEntrenamenduak nola antolatzen dituzu?\nIkasketak direla-eta nahiko ordutegi nahasia daukat. Arrazoi horregatik, aurten nire kabuz ari naiz dezente entrenatzen. Goizean entrenatzen naiz pixka bat, eta arratsaldean, berriro. Egiten dudanari dagokionez, korrika aritzen naiz, eta igeriketa probaren bat ere egiten dut entrenamendu modura.\nTaldearekin ez zara entrenatzen?\nAhal dudanean. Errendimendu handiko zentro horretan entrenatu gaitezke, edo bestela, ohikoa izaten da libre dagoen norbaitekin elkartu eta biok batera entrenatzera joatea. Disponibilitatearen araberakoa da; nork bere ordutegia baitauka.\nEta entrenatzaile lanetan ere ari zara?\nHorretarako ikasten ari naizen arren, banabil zerbaitetan. Dagoeneko entrenatzen ditut kirolari batzuk. Denetarik egiten dute: maratoia, distantzia laburrak, luzeak...\nErronkarik baduzu aurrera begira?\nMomentuz, sentsazio onak ditut, eta hori da garrantzitsuena; aldaketara egokitzea. Hala ere, ekainera begira indartsu egon gura nuke. Salamancan egingo den Espainiako Txapelketan egotea da nire helburuetako bat.\nBai, noski! Faltan igartzen dut Oñati bera, baita bertako jendea ere. Baina egia da probetara joateko dezente bidaiatzen dudala, eta probarik ez dudanetan nahiago dut Madrilen lasai geratu. Halere, gurasoak dezente etortzen zaizkit bisitan.\nZiur aski, uste baino lehen. Koronabirusa dela-eta egoera okerrera doa Madrilen. Agian, aprobetxatu egingo dut Oñatira joan eta bertan egun batzuk egiteko.


Jaurlaritzaren ustez "larria" da Auzitegiak arrisku epidemiologikoa baloratzea\nZupiriak azpimarratu du adituak direla neurriak proposatzen dituztenak, "aurreko olatuetako esperientzian oinarrituta", eta "emaitzak egiaztatzen" ari direla.\nGune gorrian dauden taberna eta jatetxeak zabaltzeko baimena eman du Auzitegiak\nBeste sei udalerri atera dira eremu gorritik, baina Bergara eta Oñati sartu dira\nOstalariek sektorea erreskatatzeko plan baten beharra azpimarratu dute\nDagoeneko zabaldu daitezke ostalaritza lokalak: Hauek dira bete beharreko neurriak\nJaurlaritza:'Bereziki larria da epaimahai batek arrisku epidemiologikoa baloratu izana'\nEusko Jaurlaritzak salatu du "larria" dela EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak arrisku epidemiologikoa baloratzea. Azpimarratu du adituak direla neurriak proposatzen dituztenak, "aurreko olatuetako esperientzian oinarrituta", eta "emaitzak egiaztatzen" ari direla.\nAuzitegiak gune gorrietan ostalaritza irekitzeko baimena eman eta ordu batzuetara Bilbon eskainitako prentsaurrekoan, Bingen Zupiria Jaurlaritzaren bozeramaileak agiri bat irakurri du autoari erantzuteko.\nAdierazpen horretan, Jaurlaritzak kritikatu du "tresna bat gutxiago" izango dutela pandemiaren "arriskua"ri aurre egiteko, eta are gehiago "inauteri garaia" izanda.\nHori dela eta, "ardurarako deia" egin du, "arrisku handiko" egoera delako: "Izan gaitezen solidarioak osasun pertsonala eta kolektiboa zaintzen".\nIzan ere, Eusko Jaurlaritzaren helburua intzidentzia tasa 60tik behera kokatzea dela berretsi du, eta horri begira hartu dituztela neurriak, Lurralde Arteko Kontseiluan adostutakoan, Europako eta nazioarteko jarraibideak, eta Osasunaren Mundu Erakundearen aholkuetan oinarrituta.\nEra berean, neurri guztiak "adituz osatutako LABIko batzorde teknikoak eta Osakidetzako eta Osasun Saileko profesionalek" egindako proposamenak jarraituz hartu dituztela azpimarratu du. Ostegunean bilduko da LABI, eta ostiralean iragarriko ditu Jaurlaritzak neurriak.\nAutoaren aurka helegitea aurkezteko aukeraz galdetuta, Zupiriak erantzun du zerbitzu juridikoek aztertuko dutela ea autoak "pandemiari aurre egiteko eskumenetan eragina izango ote duen". Dena den, argi adierazi du erabakia "errespetatzen" dutela, baina ez datozela bat.\nBerme juridikoa "zalantzan"\nAgerraldi horren aurretik, Zupiriak beste prentsaurreko bat eman du, eta bertan esan du autoak Euskadiren berme juridikoa "zalantzan" jartzen duela, egungo pandemia-egoerari "aurre egiteko" beharrezkoak diren neurri guztiak hartzeko.\nBozeramaileak gaineratu du Auzitegi Gorenaren erabakia "kautelazko neurriak eskatzen dituen salaketa baten ondorio dela, eta ez dela auziaren muinean sartzen"; izan ere, "dagokionean, ebazpen edo epai baten bidez, txostengileak argitu beharko du".\n"Datozen hilabeteetan bizi eta elkarrekin bizi beharko den egoera" aipatu ostean, Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak ohartarazi du, "erabaki judizialaren zentzua edozein izanda ere, uneoro errespetatu beharko dituela ezarrita dauden eta kontuan hartu beharko dituen osasun-neurriak", eta, horrez gain, "mugikortasun-murrizketak eta ezarrita dituzten pertsonen arteko topaketak ere errespetatu beharko dituela".\nZupiriaren ustez, astearte honetan ezagututako erabaki judizialak "berriro" ireki du "botere autonomikoek kasu bakoitzean dagozkien neurriak hartzeko duten benetako gaitasunaren" inguruko eztabaida.\nZentzu horretan, gogorarazi du Iñigo Urkullu lehendakariak "pandemia egoera hau hasi zenetik" behin eta berriz esan duela Euskadik "osasun egoerari kasu bakoitzean erantzuteko tresna guztiak" izan nahi zituela eta neurriak "berme juridiko osoz" hartu nahi zituela.\nEAEko Justizia Auzitegi Nagusiko epaiketak


Muskizko Udala - Udalak Aholkularitza Juridiko zerbitzua esleitu du hurrengo bi urterako\nUdalak Aholkularitza Juridiko zerbitzua esleitu du hurrengo bi urterako\nMuskizko Udalak Aholkularitza Juridiko zerbitzua Patricia Verdes Cearra abokatuari esleitu dio. Ekimen hau herriko biztanle guztientzat izan arren, lehentasun berezia ezarri da egoera ahulean dauden emakumeen kasuan eta kaleratze kasuetan edozein fasetan.\nAholkularitza Juridiko zerbitzua lan, Gizarte Ekintza Sailetik bideratutako familia eta zigor zuzenbide gaietan aholkularitza espezializatua behar dituzten herriko biztanle guztiei zuzenduta dago. Udalak 24.000 euro gastatuko ditu ekimen hau mantentzen hurrengo bi urtetan.\nUdalbatzak uste du zerbitzu hau beharrezkoa dela, oinarrizko gizarte zerbitzuak direlako herritarrei arazo juridikoei aurre egiteko beharrezkoak diren lehen tresnak eskaini beharko dizkiena, dibortziotik hasita, bahitu bati aurre egiteko jarraitu behar diren pausuak arte.\nAholkularitza Juridiko zerbitzua behar sozialak eta kulturalak duten Oinarrizko Zerbitzuak bideratutako taldeei, baita Gizarte Ekintza sailarekin elkarlanean dauden erakundeei ere zuzenduta egon arren, esperientziak erakutsi du erabiltzaile gehienak 31 eta 45 urte arteko emakumeak direla eta zerbitzua estreinakoz erabiltzen dutela. Joera hori “Pobreziaren feminizazioa “ deitu zaio.\nGaika ikusita familia zuzenbidea izan da kontsulta gehien jaso duen arloa. Zerbitzu erabiltzaileek dibortzio (tratu txarrekin eta tratu txarrik gabe) eta ezgaiketen inguruko informazioa eskatu dute gehien bat. Gizonei, beste alde batetik, dibortzioa, propietateak eta zorrak kezkatzen zaie, besteak beste.\n2011tik aurrera ezgaiketei buruzko gero eta kontsulta gehiago egiten dira eta , zorpetzeari buruzko gutxiago, etxebizitza eta familia zuzenbideari buruzko kontsulta kopurua mantendu egin da.


Han eta hemen: Altxa burua eta beha\nHorrela, X jakitun famatua ez ezagutzeak, ez zitatzeak, ezjakin bihurtzeaz gain, teoria bat Atik Zra ez betetzeak edo, berdin, ez (osoki)ezagutzeak, gauzatzeak, zure egitateak herren bilakatuko ditu eta « gaizki egiten » dutenen kategorian sarraraziko zaitu (behintzat sentsazio hori sortaraziko).\n« Nik horrela egiten dut, zeren eta hala irakurri bainuen ez dakit zein liburutan, psikologoak erran didalako, omen hola delako... » , azkenean leku gutxi esperientziari, behaketari, gogoeta pertsonalari, baina hau diona anitzek txalotuko dute.\n« Nik teoria ez dut jarraiki eta iduritzen zait halere ongi egin dudala honen eta honengatik » dionari, aldiz, ez diogu kasu gehiegi eginen, zein oker dabilen azaltzeko gogoari uko egiten lortzen dugunean.\nIduri luke ikusmolde batek, egimolde batek egia edo zuzena izateko, sinesgarri izateko, behar duela liburu batean idatzirik egon. Iduri ere, idatzi /ezagun diren teoriak hutsunerik gabekoak direla, biblia baino segurragoak, eta horietan bermatzetik hara, diotena hitzez-hitz betetzen ahalegindu behar dela. Hortik, gure egiteko, pentsatzeko, hitzegiteko eta idazteko moldean astunak bilakatzen dira, ulergaitzak, sekulako teorizazioekin, moralisatzaileak eta formatatzaileak. Errealitate, praktika, sentsibilitate eta humanitate gutxikoak ere erran nezake.\nLiburuak irakurri izan ditut. Zenbait. Batzuk beharrez, besteak plazerrez. Batzuk erakaspen haundikoak izan dira, beste batzuk gutxiagokoak, batzuk ez ditut bukatu, besteak ez ulertu eta azkenak ez ditut batere preziatu. Noski, bizian hobeak izan behar dugu eta etengabe hobetzen saiatu, hortik, ezin ditugu gure buruak iritziak ukatean mugatu eta obra serio zenbaitetan oinarritzea gertatzen zait, ezinbestekoak ere izaten dira noiztenka. Gai batzuen inguruan higatu direnei errespetua diet eta frangotan gidatzen naute.\nAlta, bizian, gauza frango ikasten dira eta ikasi ditut, sendituz, ikusiz, eginez, inguruak ongi behatuz edo, berdin, intuizioz. Erakaspen hauek, ardura, liburuetan deskribaturik ez ditugu ikusiko. Konbentzitua naiz, gauzak anitzez hobeki ere egitea gertatzen zaigula gisa horretan. Konbentzitua berdin, hauek ez direla gutxietsi behar eta gure buruengan gehiago fidatu behar genukeela, guhaurk eta besteek ere entzun.\nBeraz, intelektual izen bat aterako didan ondokoari, ez dakit zer erranen diodan. Seguraski fitsik. Edo oroit dadin liburuetatik burua piska bat altxatzeaz, gizatasun doi bat atxikitzeko doia bada ere, eta bere ingurura beha dezan, hor kausituko dituelakoan erakaspen frango. Eta bere baitan barna ere mia dezan; orduan, lerroen artetik nekez atxeman dezakeen erantzuna agertuko baitzaio, ebidentzia gisa, nehun baino argi eta sendoago.


Sareko frantses-ikastaro erdipresentziala | | MondragonLingua Formación\nIkasi frantsesa sarean, astean behin mintzapraktika-saio batekin konbinatuz.\nMondragonLinguarekin sarean frantsesa ikastearen abantailak\nIkastaro hau ML+ sistemaren arabera egiten da: sareko programa astean behingo AULA BIRTUALAREN bidezko mintzapraktika-saioarekin konbinatzen da.\nFrantses-ikastaro erdipresentziala ML+ sistemaren arabera egiten da: sareko programa Ikasgela Birtualaren bidezko mintzapraktika-eskolekin konbinatzen da. Horrela ez duzu ikasteko denbora-mugarik izango, eta eskolak hobekien doakizun ordutegian egin ahalko dituzu, zuk nahi duzun tokitik.\nIkastaroa aurrez aurreko edo Ikasgela Birtualaren bidezko bakarkako 1 edo 2 mintzapraktika-saiorekin konbinatzen da.\nIKASGELA BIRTUALAREN bidezko saioek 20 minutuko iraupena dute; kamerarik gabe egiten dira, ahozko adierazpena eta komunikazioa hobe ditzazun. Saio bakoitzaren amaieran, hutsegiteen eta asmatzeen berri emango zaizu txataren bidez. Bakarkako saioak direnez, eskolen eguna eta ordua irakaslearekin adostu ahalko dituzu astero\nAzterketak prestatzeko aurrez aurreko frantses-ikastaroa\nHome » » Sareko frantses-ikastaro erdipresentziala


IKUSPEGI- inmigrazioaren Euskal behatokia\nEAEn dagoen atzerriko immigrazioaren fenomenoaren ezagutza sistematikoa egiteko tresna da.\nBehatokiaren helburu orokorra migrazio-prozesuan (jatorria, gizarteratzea eta itzultzea) inplikatutako kolektibo guztiak (etorkinak, GKEa, administrazioa eta ikertzaileak) eta horien ondorioak harremanetan jarriko dituen komunikazio-sareen sistema bat sortzea da, dagoen informazioa zentralizatu eta sistematizatzeko, informazio falta dagoen alderdi horien inguruan aztertzeko, inplikatutako eragileak prestatzeko eta orientatzeko, euskal iritzi publikoa sentsibilizatzeko eta ezagutza horiek guztiak, oro har, euskal gizarteari helarazteko: hori guztia, euskal gizarte-errealitatearen koordenatuetan kualifikatutako eta integratutako ikuspegi baten pean.\na) Migrazio-fenomenoari eta horren gizarte-inplikazioei buruzko informazio-bilketa sistematizatzea.\nb) Hainbat testuingurutan dagoen informazioa antolatzea EAErako esanahi espezifikoa izan dezan.\nc) Informazioari eta ezagutzari (teorikoa nahiz praktikoa) buruz dauden hutsuneak atzematea eta horiei buruzko ikerketa sustatzea.\nd) Bizikidetza-politika bat oinarritzen laguntzen duten gertaeren, esperientzien eta ereduen berri izatea, aniztasun etnokulturala gero eta handiagoa dela kontuan izanda.\ne) Harreman sistematikoa izatea bereziki migrazio-fenomenoarekin lotuta dauden gizarte-eragileekin eta kolektiboekin, euskal atzerriko immigrazioari buruzko alderdi esanguratsuenak ezagutzeko eta ezagutzera emateko.\nf) Fenomenoari buruzko informazioa ematea etengabe euskal gizarte osoari; horretarako hainbat hedapen-sistema orokor eta espezializatu erabiliko dira (web-orria, dokumentazio-zentroa, aldizkako buletina, argitalpen espezifikoak eta espezializatuak).\ng) Euskal erakunde eta instituzioei informazioa eta aholkularitza espezializatua ematea migrazio-erronkei ahalik eta informazio-ahalmen handienarekin aurre egiteko.\nInformazio gehiago www.ikuspegi-inmigracion.net\nEn este apartado te mostramos esta herramienta para el conocimiento sistemático del fenómeno de la inmigración extranjera en la CAPV.