166/2021 DEKRETUA, uztailaren 6koa, Euskadin Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroa sortu eta arautzen duena. - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\n166/2021 DEKRETUA, uztailaren 6koa, Euskadin Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroa sortu eta arautzen duena.\n3. artikulua Atxikipena.\n5. artikulua Eginkizunak.\n6. artikulua Antolaketa eta funtzionamendua.\n7. artikulua Trantsiziorako Eragile Anitzeko Foroaren eta 2030 Agendaren bilerak.\nNazio Batuen Batzar Nagusiak «Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda» onartu zuen 2015eko irailaren 25ean; pertsonen, planetaren eta oparotasunaren aldeko ekintza-plana da, eta bake unibertsala eta justiziaren eskuragarritasuna indartzeko asmoa ere badu.\nAgendak 17 helburu proposatzen ditu, arlo ekonomikoa, soziala eta ingurumenekoa barnean hartzen dituzten 169 helmuga integratu eta banaezinekin.\nOndoren, Etxebizitzari eta Hiri Garapen Jasangarriari buruzko Nazio Batuen Konferentzian Habitat III (Quito 2016ko urria), «Guztiontzako Hiri eta Giza Egonleku Jasangarriei buruzko Quitoko Adierazpena» onartu zen, eta bertan Hiri Agenda Berria (HAB) zehazten da. Adierazpen horrek, Garapen Jasangarrirako 2030 Agendan definitutako Garapen Jasangarriko Helburuak (GIH) barneratzen ditu.\nNazio Batuen Batzar Nagusiak 2016ko abenduaren 23an egindako hirurogeita zortzigarren bilkuran berretsi zuen HAB.\nGerora, Eusko Jaurlaritzak, 2018ko apirilaren 10eko Erabakiaren bidez, Euskadi Basque Country 2030 Agenda onartu zuen, Nazio Batuen 2030 Agendarako euskal ekarpen gisa, bere politikak Garapen Jasangarriaren Helburuekin lerrokatuz.\nEusko Jaurlaritzak, 2019ko azaroaren 19ko akordioaren bidez, Euskadiko Hiri Agenda-Bultzatu 2050 onartu zuen, hiri eta herri inklusiboak, seguruak, erresilienteak eta jasangarriak lortzeko helburuarekin, pertsonak eta lekuak baztertuko ez dituztenak. Hori dena 2050era arteko denbora-ikuspegian jartzen du, jakitun izanik egituratzen dituen dimentsioen ezaugarriengatik -sozioekonomikoa, energetikoa, klimatikoa, lurraldekoa- epe luzean aurre egin beharreko erronkak direla, nahiz eta berrikuspenak epe ertainean egiteko dimentsio dinamiko bat izan behar duten.\nEsparru horretan, eta XII. legegintzaldia 2020an hasi delarik, Eusko Jaurlaritzak lau urterako programa bat prestatu du, errealitate horri hainbat tresna eta proiekturen bidez aurre egiten saiatzeko.\nTresna horietako bat Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Idazkaritza Nagusia sortzea izan da, eta Idazkaritza horren proiektuetako bat 2030 Agendaren Lehentasunen Euskal Programa egitea da.\nPrograma honen barruan eta sailarteko eta erakunde arteko gobernantza-mekanismoak ezartzeko eta horrekin lankidetza eta partaidetza publiko, pribatu eta soziala errazteko helburuarekin sortzen da Euskadin Trantsizio Sozialerako eta 2030 Agendarako Eragile Anitzeko Foroa. Bertan, Eusko Jaurlaritzako sailak, hiru foru-aldundiak, EUDEL Euskadiko Udalen Elkartearen eta hiriburuetako udalak elkartzeko guneak eratu dira, bai eta lankidetza publiko-pribatua ordezkatzen duten erakundeak elkartzeko guneak ere. Foroaren helburua da GJHen sustapenean inplikatutako erakunde eta entitate guztien bateratze operatiboa ahalbidetzea.\nEuskadiko Hiri Agenda-Bultzatu 2050ek ere Hiri Agendaren Foroa eratuz planteatzen zuen bere gobernantza. Foro horren osaera eta helburuak bat datoz, funtsean, Euskadin Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren eragile anitzeko Foroarekin. Euskadiko Hiri Agendaren eta Euskadi Basque Country 2030 Agendaren artean dagoen lotura estua kontuan hartuz, koherentea da bi prozesuen jarraipena egin dezakeen gobernantza-organo bakarra egotea.\nHorrenbestez, lehendakariak proposatuta, eta Gobernu Kontseiluak 2021eko uztailaren 28an egindako bilkuran eztabaidatu eta onetsi ondoren, hau\nDekretu honen xedea da Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroa sortzea eta arautzea.\nTrantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroa, lankidetza- eta aholkularitza-organo bat da, Euskadiko politika publikoetan 2030 Agenda harmonizatzen eta garatzen laguntzeko, bai eta euskal erakundeak garapen jasangarriaren helburuak (GJH) bultzatzeko eta betetzeko nazioarteko ahaleginik onenekin lerrokatzea sustatzeko ere. Kide anitzeko organo horren osaera maila anitzeko erakundeartekoa eta aktore anitzekoa da.\nTrantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroa Lehendakaritzari atxikita dago, Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Idazkaritza Nagusiaren mende, baina ez da haren egitura organikoan sartuko.\nForoaren osaera honakoa da:\nEusko Jaurlaritzako lehendakaria da Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroaren presidentea.\nForoaren presidenteordea 2030 Agendaren inguruan eskumena duen Eusko Jaurlaritzako idazkari nagusia edo sailburuordea izango da.\nHauek dira Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroaren kide:\nBerrikuntza Sozialaren arloan eskuduna den sailaren zuzendaria.\nHiri Agenda arloan eskuduna den sailaren zuzendaria.\nLehendakaritzako Koordinazio arloan eskuduna den zuzendaria.\nKanpo-harremanen eremuan kargu publikoa duen pertsona bat.\nEusko Jaurlaritza osatzen duten Sail bakoitzak aukeratutako ordezkari bana, kargu publiko izaera duena.\nIHOBE Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoaren zuzendaria.\nForu-aldundi bakoitzaren ordezkari gisa, kargu publikoa duen pertsona bat, organo edo agintaritza eskudunak izendatua.\nUdalen ordezkari gisa, Euskadiko hiru lurralde historikoetako hiriburu bakoitzeko ordezkari bat; eta EUDEL Euskadiko Udalen Elkartearen ordezkari bat. Dagozkien korporazioen eta elkartearen funtzionamendu-arauen arabera izendatuko dira.\nPertsona bat euskal unibertsitate-sistema osatzen duten hiru unibertsitateetako bakoitzeko: Euskal Herriko Unibertsitatea, Deustuko Unibertsitatea eta Mondragon Unibertsitatea.\nEuskadiko hirugarren sektoreko hiru ordezkari, Sareen Sareak, Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialeko entitateen sareak biltzen dituen elkarteak proposatua.\nBasque Center for Climate Change (BC3) bikaintasun-zentroaren ordezkari bat.\nBasque Research and Technology Alliance (BRTA) Partzuergo zientifiko-teknologikoaren ordezkari bat.\nACLIMA, Basque Environment Clusterraren ordezkari bat.\nForoa osatzen duen pertsona bakoitzeko ordezko bat izendatu ahal izango da, kargua hutsik geratzen bada, titularra kanpoan badago edo gaixorik badago.\nBeren karguaren ondorioz kide direnak, lehendakariak, dagokion sailburuak edo dena-delako entitate publikoak izendatuko ditu, eta ordezkoek kargu publikoa izan beharko dute.\nEragile Anitzeko Foroko kideek, beren karguaren ondorioz badira kide, kide izateari utziko diote izendapenaren arrazoia izan zen kargu hori uzten duten momentuan bertan.\nForoaren Presidentetzak baimena eman ahal izango du bilkuretan edo batzordeetan aztertzen diren gaietan adituak diren pertsonak egoteko. Aditu horiek dagozkien gaiei buruz hitz egiteko eskubidea izango dute, baina ezingo dute botorik eman.\nPertsona horiek izendatzeko, irizpide hauek hartuko dira kontuan: ordezkaritza, aniztasuna, genero-berdintasuna, eta Foroaren oinarri diren gaietan duten ospea aintzat hartzea.\nHauek dira Trantsizio Sozialaren eta Agenda 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroaren eginkizunak:\nMunduko joera garrantzitsuenak eta horiek munduan duten eragina aztertzea, 2030 Agenda Euskadin testuinguruan jartzen laguntzeko.\nEuskadin Garapen Jasangarriaren Helburuak (GJH) ezartzeko gidalerroak eta orientazio estrategikoko ildoak ezartzen eta lantzen laguntzea.\n2030 Euskal Agenda koordinatu eta integrala aztertu, bultzatu, sustatu, eta haren planifikazioa proposatzea, bertan jasotako helburuak lortzeko eta 2030 Agendaren Lehentasunen Euskal Programa garatzen laguntzeko.\nJaurlaritzari bidaltzea Garapen Jasangarriaren Helburuen (GJH) arloko jarduerak hobetzeko egoki iritzitako ekimen eta proposamen ez-lotesleak.\nEuskadin 2030 Agenda sustatzen, bultzatzen eta garatzen lagunduko duen beste edozein eginkizun, erakundeen arteko koordinazioaren eta maila anitzeko lankidetzaren bidez.\nTrantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroak osoko bilkuran jarduten du. Horren barruan, Batzorde Iraunkor bat eta Batzordeak edo Lantaldeak sortu ahal izango dira, bai sailen arteko osaerakoak, bai erakunde arteko edo eragile anitzeko osaerakoak, izaera espezifikoa edo zeharkakoa duten gai edo helburuetan.\nForoaren presidenteordearen ardura da osoko bilkuretarako deialdia egitea eta gai-zerrenda prestatzea, bai eta horiek banatzea ere. Deialdiak kide anitzeko organoko kideei bitarteko elektronikoen bidez bidaliko zaizkie, eta bertan gai-zerrenda jasoko da, eztabaidatzeko beharrezko dokumentazioarekin batera.\nBerrikuntza Sozialaren arloko zuzendariari dagokio Foroaren jarduerak bultzatzea eta koordinatzea.\nForoaren idazkaritza, foroa bera atxikita dagoen saileko teknikari bati esleituko zaio, eta hitza izango du foroan, baina botorik ez. Pertsona horrek, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legearen 16. artikuluan ezarritako funtzioak betetzeko adina gaitasun izango duela bermatu beharko da.\nOsoko bilkurak egiten duen saio bakoitzaren akta egingo du idazkariak. Akta horretan, nahitaez, honako hauek zehaztuko dira: bertaratutakoak, gai-zerrenda, bilera non eta noiz egin den, eztabaiden puntu nagusiak, eta hartutako erabakien edukia.\nBilkura bakoitzeko akta bilkuran bertan onartu ahalko da edo hurrengo bilkuran. Idazkariak egingo du akta, osoko bilkurako presidentearen oniritziarekin, eta bitarteko elektronikoz helaraziko die kideei. Kideek, bitarteko horien bidez adierazi ahal izango dute testuarekin ados dauden ala ez. Eragozpenik ez badute hilabeteko epean, akta onartutzat joko da bileran bertan.\nBatzorde Iraunkorraren, batzordeen edo lantaldeen kopurua eta jarduera-eremua Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroaren barruan adostuko dira.\nForoak bi hizkuntza ofizialen erabilera bermatuko du bere barne-funtzionamenduan.\nTrantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroak gutxienez urtean bitan egingo du ohiko bilera, eta telematikoki egingo da, ahal den guztietan, jasangarritasun-irizpideekin konpromisoa hartuta. Presidentearen ekimenez ere bildu ahal izango da, egokitzat jotzen badu, edo kideen gehiengoak idatziz eskatuta.\nTrantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroko kide izateak ez du ordainsaririk jasotzeko eskubiderik emango.\nTrantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Eragile Anitzeko Foroan parte hartzen duten Administrazio honetatik kanpoko pertsonek, foroan parte hartzeagatik izandako gastuen dietak eta konpentsazioak jasotzeko eskubidea dute, indarrean dauden arauek eta Gobernu Kontseiluak xedatzen dutenarekin bat etorriz.\nBatzordeak edo lantaldeak beren kideek adostutako aldizkakotasunarekin bilduko dira. Koordinazio-eginkizunetan, Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren arloan kargu publikoa duen pertsona bat arituko da, edota honek izendatutako norbait.\nAZKEN XEDAPENETAKO LEHENENGOA. Osagarritasuna.\nDekretu honetan jaso ez diren prozedura-arloko gai guztietan, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legean eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legean xedatutakoa beteko da.


Berriz bai, baina ez ezinean — Kulturaz\nBerriz bai, baina ez ezinean\nBerriz bai, baina ez ezinean Bihar zuzenean aurkeztuko digute Sanagustin kulturgunean atzo bertan kaleratu zuten 'Berriz' diskoa. Gaur hedabideetan dator jasota azpeitiarren hirugarren lanaren aurkezpena, eta besteak beste, ' Urola Kostako Hitza' -k taldekideei eginiko elkarrizketa dakar. https://www.kulturaz.eus/albisteak/1438 https://www.kulturaz.eus/albisteak/1438/@@download/image/EzineaN0193(1).jpg\nBihar zuzenean aurkeztuko digute Sanagustin kulturgunean atzo bertan kaleratu zuten 'Berriz' diskoa. Gaur hedabideetan dator jasota azpeitiarren hirugarren lanaren aurkezpena, eta besteak beste, ' Urola Kostako Hitza' -k taldekideei eginiko elkarrizketa dakar.\nBueltan dira Ezinean, indartsu eta gogotsu. Urte batzuk pasa dira azken diskotik, azken kontzertutik. Baina, indarrak berritu eta zailtasunak gaindituta, Berriz diskoa kaleratu dute, Oihukaren eskutik. Iban Amenabarrek (ahotsa eta baxua), Oihan Amezuak (bateria), Oier Ezeizak (gitarra eta koruak) eta Oihan Lizasok (gitarra eta koruak) osatzen dute, gaur egun, Ezinean.\nHamalau kantuko bilduma bizia da Berriz, sustraiturik duten hardcore melodikoari eutsiz, doinu, letra eta instrumentazio aberatsez hornitua. Bigarren diskoaren bira amaitzean hirukote moduan gelditu ziren Amenabar, Ezeiza eta Amezua, eta kantuak egiten jarraitu zuten, baina disko baterako ideiarik gabe. Handik gutxira Lizaso itzuli zen taldera (lehen diskoa atera ondoren taldearen teknikari lanetara igaro baitzen) eta disko baterako nahikoa material bazutela ikusi zuten. Taldekide batek istripua izan zuen, ordea, eta 2012an egitekoak ziren diskoa, 2013an hasi ziren grabatzen, hura osatu zenean.\nIrakurri osorik Hitzan.


Mixel Labéguerie Lapurdiko Uztaritzen sortu zen 1921 urtean. Bere aita, Léon Labéguerie, arotza edo errementeria zen eta ama, Marie-Jeanne Hairak, piano ikastaldiak emaiten zituen. Batxilergoa bildu ondoan, Bordelen eginen ditu mediku-ikasketak eta Parisen bukatuko, bularretako eritasunen edo hetikaren tratatzeko berezitasuna hor bilduz. 1947ean Kanbon plantatzen da mediku oroko, lehenik Camino-ren lagun, zenbait oren sartzen dituela herri hortako eritetxe batean. 1952an ezkonduko da, Augustine Peyrot, uztariztar neska gaztearekin. Hau 33 urtetan supituki zenduko da. Bortz seme eman dizkio eta lehena, Beñat, 16 urtetan istripuz hilen da. Bortz iturri kantua karia hortara idatziko du. Berriz Rita D'Oberndorff-ekin ezkonduko da 1975an. 1980 urtean, uztailaren 27an, Frantziako Tolosan zenduko da.\nMichel Labégueriek kargu hauk bete ditu:\n1962 urtetik eta 1967era deputatu da. Michel Inchauspé gaullista, urte hortan izan hauteskundeetan nagusitzen zaio.\n1964 urtetik 1980a arte, Ezpeletako kantonamenduaren izenean kontseilu orokor da Pauen.\n1965 urtetik 1980ean hil arte, Kanboko auzapez egonen da.\n1974 urtetik 1980ean hil arte, senatore da.\nZertan oinarrituko ote du Mixelek bere politika? 1976ean, Enbata kazetan, publikatu elkarrizketa batek hauxe dio: «14 edo 15 urte nituenetik nere eskola demokrazia girixtinoaren familia hortakoa izan da eta egun ere hala da (…) Espainiako demokrazia girixtinoarekin harreman hertsiak baditut eta P.N.B. edo E.A.J. hortan da (…)».\n1934ean Piarres Lafitte apezak Aintzina izeneko aldizkari bat sortu zuen eta Euskalerrizaleak elkartea xutik eman. Hor azaldu ideologiaren haritik ereman du Mixelek bere politika, helburutzat hartuz:\nFrantziaren egiazko eskualdekatzea\nEuskararen alde jokatzea\nEtxea edo familia eta emaztearen zuzenak aldarrikatzea\nBaserriaren aldeko bai eta sozial mailan politika aurrerakor eta eraginkor bat sustatzea.\nFrantziak dituen bertze eskualdeetako herritzaleekin batean lan egitea. Zendu zenean, Alain Poher senaturren ganbarako lehendakariak hauxe zioen: «Baztertu eta suerte txarrak jo guzien izenean ari izan da, hori baitzen justiziaz zuen aburua».\nHauteskundeen bidez eskuratu karguetan alor horietan da Mixel bermatu.\n1960eko hamarkadan, Mixel Labéguerie, bertze lagun zonbeitekin, Enbataren sortzaileetan izan zen. Hunen helburuak Itsasuko hitzarmena deritzaionean azalduak dira eta milako bat jendez onartuak izan ziren Bazko astelehenez, lapurtar herri hortan, 1963ko apirilaren 15ean. Hitzarmenak galdatzen du euskal departamendu bat eta euskararen ofizialtasuna. Helburutzat dauka ere zazpiak bat egitea Europa batuaren barnean bertze eskualdeekin federaturik.\nLaster, Michel Labéguerie Enbata-tik urrunduko da. Berak dioenaz (Deia, 1979-X-6), «aldendu banintzen ez zen helburuarekin bat ez netorrelako, metodo kontuagatik baizik». 1976 urtean bertze aldizkari batean idatzia zuen: «Enbata sortu zenean, hunen helburua populuari kontzientzia bat sortaraztea zen». Azpimarratzekoa da Mixelen 10 bozemaileetarik 9 etzirela abertzaleak.\nMixel Labéguerik bere ama musikaria zuen eta piano ikastaldiak emaiten zituen. Bertzalde oraino haurra zelarik txistua joiten ikasi zuen bere herrian Aita Hilario Olazaran Lekarozko komentutik etorri kaputxinoarekin. Horrela iparraldeko lehen txistulari multxoan parte hartu zuen Mixelek. Gero Bordelen, ikasle zelarik, Irrintzi izeneko kanta-dantza talde bat sortu zuen hiri hortan.\nBigarren gerla denboran, 1943 urtean, Eskualdun Gazteen Batasuna elkartea kreatua izan zen Uztaritzen bere sortherrian. Hunen helburuetarik bat denbora haietan emaiten ziren euskal kantu eta dantzen biltzea zen. Berrogeita hamar bat bildu ditu inguruko herrietan eta beren eres-zatietan ekarri. Dantzari eta ihauterieri buruzko artikuluak Aintzina agerkarian agerrarazi ditu, hilabetean bat, sei hilabetez.\nEuskal kantu berriaren sortzaile izan denak ez ditu beraz bere obrak uste gabetarik sortu. Gure kulturaren altxorra gazte gaztetik beretua zaukan. Erran behar da ere bertsozale haundia izan dela Mixel eta gai emaile bai eta epai mahaiko izaitea ere gertatu zaiola, dela Iparraldean dela Hegoaldean, Euskal Herriko bertsolarien lehen txapelketa nagusian, 1960 urtean. Hor ziren Basarri, Uztapide, Xalbador, Mattin, Michelena eta bertze.\nNehork ez du eta ez dezake gutietsi Mixelek euskal kantuaren berritzean ukan duen eragina. «Euskal kantaren lehen urratsetan, Mixel Labéguerie dago» dio Xabier Letek, eta Jose Antonio Arana Martijak azpimarratzen du eragin haundia izan zuela Michel Labégueriek euskal kantagintza berrian, hizkuntza eta euskal kontzientziaren errepresioaren kontra jarri baitzen orduko kantarien uhin berria, Ez dok hamairu taldea eta bertze. Honela bukatzen du : «Michel Labéguerieri zor diogu uholde berriaren sortzea». Ez diote bertzerik Manex Pagola, Peio Ospital, J. Etchamendy eta bertze batzuek. Gaien aldetik Mixelek bizia bere osotasunean du kantatzen. Abertzaletasuna, ingurumena, mendi eta bertze, gauaren eta elurraren ixila, kabaleak (gatua, astoa), fedea, gizonaren biziko gertakari alai ala trixteak, poetak…\nBertzalde, euskal kantuaren melodia berritu du Mixelek zortziko erritmoa hortan sartuz eta tematika aberats bat sortuz «zabala, ez beti berdina, anplia, berria eta freskoa», Manex Pagolak dioen bezala.\nElkarlanean argitaletxeak plazaratu berri du liburu bat, titulu hunekin: Mixel Labéguerie, kantu berritzaile eta politika gizon. Hor ekarriak dira, bertzeak bertze, Mixelen 23 kantu ezagutuen bertsuak bai eta ere bertze olerki ezezagun batzu. Ipar Euskal Herriko literaturaren altxor balios bat badugu bilduma hortan.\nMixel Itzaina, idazlea


BAFTA sariak: gizonezko aktore onenak | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2014 ∼ February ∼ 14 ∼ BAFTA sariak: gizonezko aktore onenak\nIgandean Britaniar zinema akademiaren sariak banatuko dira. Oscar sarietan ingelesez egindako filma saritzen denez, eta koprodukzioak egun beharrezkoak izaten direnez, Atlantikoko bi aldeetan sarietarako proposatutakoak askotan errepikatzen dira. Horregatik BAFTA sariak Oscar sarietarako ibilbidea izaten diran. Gizonezko aktore nagusirako proposamenak, kasu batean ezik, berdinak dira aurten Oscar eta BAFTA sarietako.\n67. edizioko BAFTA sarietan gizonezko aktore nagusietarako proposamenak hauek dira:\n10 izendapenekin “Amerikar Iruzur Haundia“ faboritoen artean dago. Oscarretan gertatu den bezala, antzezlan talde osoa, lau aktore garrantzitsuenak sarietarako proposatu dituzte. Tartean, Christian Bale aktore galestarra. Batmanen papera behin baino gehiagotan duen aktoreak jada Oscar bat du. Antzeztaldeko gizoneko aktore onenaren Oscar saria du, “The Fighter” filmagatik. Hain juxtu film horretan David O. Russellek zuzendu zuen eta Amy Adams izan zuen taldekide, aurtengo filmean bezala.\nGizonezko aktore onenaren sarirako proposatutakoen artean zaharrena Bruce Dern da. Chicagon jaiotako aktorea Alexander Paynen azkenean, “Nebraska“ filmean, egindako lanagatik lortu du proposamena. Loteria irabazi duelako beste estatura joan nahi duen agurre erretxindua da Dern. Semea berarekin eramango du eta road movie honetan biak elkar ezagutuko dira. Zuri beltzean fimatuta, Cannesen parte hartu zuen filmak. Laura Dernen aita den aktorearentzat lehen BAFTA izendapena da. Filma egunotan dago ikusgai zine aretoetan.\nAzkarra, oso azkarra da Martin Scorceseren azkena: “Wall Streeteko Otsoa“. Askorentzat maisu lana da eta Leonardo DiCaprio zoragarri dago finantzen mago baten paperean. Aktore estatubatuarra beste bitan izendatu dute BAFTA sarietarako. Inoiz ez du irabazi, ezta Oscar saria ere.\nNigeriar gurasoen semea, Londresen jaio zen, Chiwetel Eijofor. Steve McQueenek Ameriketako Estatu Batuetako esklabismoaren pasarte ezezagun bat ekarri du gogora. Libre izanik esklabo bilakatu zuten gizon baten berri eman digu zuzendari britaniarak “12 urteko esklabotza“ filmean. Eta esklabo horren paperan Eijofor hautatu du. 2006an jada BAFTA sarietarako proposatu zuten, aktore berrien artean.\nBeste lauak Oscar sarietarako ere izendatu dituzte. Oscarra bitan irabazitako Tom Hanks berriz ez dute izendatu aurten. BAFTA saria jasotzeko beste hirutan proposatu dute baina inoiz ez du irabazi. Askoren ustez “Phillips kapitaina“ filmean egindako lana bere azken urteetako onena da.\nSaria nork irabazi duen jakiteko igande gauerarte itxoin beharko dugu.\nPosted in Zinema sariak Tagged Bruce Dern, Chiwetel Eijofor, Christian Bale, Leonardo Dicaprio, Tom Hanks


Giltzurrun-transplante kopurua handitu egiten da adineko pazienteentzat - Medikuntza bloga 2022\nGiltzurrun-transplante kopurua handitu egiten da adineko pazienteentzat\nGiltzurrun-gutxiegitasuna duten paziente adinekoek duela hamarkada bat baino maizago egiten dituzte giltzurrun transplanteak, Clinical Journal of the American Society of Nephrology (CJASN) aldizkariaren hurrengo ale batean agertuko den ikerketa baten arabera. Emaitzek iradokitzen dute giltzurrun-transplantea jasotzeko aukerak inoiz baino hobeak direla hori behar duen paziente zaharragoentzat.\nGiltzurrun-gutxiegitasunak ia milioi erdi pertsona jasaten ditu Estatu Batuetan, eta gaixoen %48k 60 urte edo gehiago ditu. Transplantea lortzen duten giltzurruneko gaixoek dialisian jarraitzen dutenek baino denbora gehiago bizi dute. Zorionez, bizidunen eta hildakoen organoen dohaintzak gora egiten ari dira; hala ere, transplanteen itxaron zerrendak gero eta luzeagoak dira, gero eta jende gehiagok giltzurruneko disfuntzioa garatzen duen heinean.\nElke Schaeffner doktoreak (Charité Unibertsitateko Medikuntza, Berlinen, Alemania), Caren Rose eta John Gill doktorearekin batera (St. Paul's Hospital, British Columbiako Unibertsitatea, Vancouver, Kanada) aztertu zuten ea giltzurruneko gutxiegitasuna duten adineko pazienteek hobeak dituzten ala ez. Transplanteetarako sarbide txarragoa orain iraganean baino. Azterketan giltzurrun-gutxiegitasuna zuten Estatu Batuetako 60 eta 75 urte bitarteko Estatu Batuetako giltzurrun-gutxiegitasuna duten pazienteak sartu ziren 1995 eta 2006 artean Estatu Batuetako Giltzurrun Datuen Sisteman zerrendatuta.\nAzterketak agerian utzi zuen adineko pazienteek oso gutxitan jasotzen dutela transplante bat, baina 2006an 1995ean baino bi aldiz gehiago jasotzeko aukera zuten. (2006an, giltzurruneko gutxiegitasunagatik lehen tratamendua jaso eta hiru urteren buruan transplantea egiteko probabilitatea % 7,3 zuten)..) Adineko pazienteek orain dela hamarkada batekin alderatuta, bizidunen eta hildako emaileen organoetarako sarbide handiagoa dute. Iraganean baino gutxiago hiltzen dira giltzurrun baten zain dauden bitartean.\nEgileek medikuei eskatzen diete giltzurruneko gaixotasuna duten adineko pazienteei transplantea beste tratamendu-modu batzuen aldean kontuan har dezatela. "Pazienteek eta haien familiek transplantearen onura eta aukerei buruz konpromiso goiztiarrek eta hezitzeak… transplantearen erabilera areagotu dezake adin-talde honetan. Politika-aldaketak eta ikerketak ere beharrezkoak dira adinekoen transplanteetarako sarbidea gehiago zabaltzeko. " idatzi zuten.\nIkerketa honen emaitzak batera doan editorial batean aztertzean, Suphamai Bunnapradist, MD eta Gabriel Danovitch, MD (David Geffen Medikuntza Eskola Kaliforniako Unibertsitatean, Los Angeles) adierazi zuten adineko pazienteek transplante bat jasotzeko duten probabilitatea azken zatian. azterketa-aldiaren nahiko txikia izan zen eta adineko hautagaietan transplantatzeko oztopoak nabarmenagoak direla. "Practicanteek modu zainduan eta errukitsuan aztertu beharko lukete transplantea aukera errealista den adineko giltzurrun gaixotasunaren amaierako hautagai bakoitzarentzat", idatzi zuten. "Transplante-programa bakoitzak arretaz kontuan hartu behar du adineko hautagaiak itxaron zerrendan dauden bitartean ebaluatu eta kudeatzeko modurik errentagarriena eta klinikoki arrazionalena".


Mexiko: iraultzak beste aurrera pauso bat eman du\nHotz handia eginagatik, azaroaren 20ean, ehundaka mila pertsonak bete zuten berriro hiriburu mexikarreko Zokalo Plaza. Andres Manuel Lopez Obradorren inbestidura ospakizunean parte hartzera joan ziren, hau Mexikoko presidente legitimo izendatuz. Uztailaren 2an izandako hauteskunde presidentzialen iruzurra gaitzesteko ekitaldia izan zen argi eta...\nPNVren jokaera politikoa eta traizioak II. Errepublikako lehen urteetan\nAurreko alean azaltzen genuen bezala, PNVren historia Euskal Herriko langileriaren eta gazteriaren askapen nazionalerako nahien traizioaren historia izan da, ez hainbeste nazionalismoa intelektual eta burges txiki zirkulu hartara mugatzen zen garaian (Sabino Aranaren erradikalismo aldia), baizik eta burges talde batek, ideologia haren...\nCalderonen Gobernu berria eta Mexikoko iraultzaren etorkizuna\nMexikok bere historiako unerik garrantzitsuenetakoa bizitzen ari du. Azken hilabeteetan milioika herritar ikusi ditugu beren errutinarekin puskatzen eta eskenatoki politikoan sartzen, bizitzaren kontrola beren eskuetan hartu nahirik. Uztailaren 2ko hauteskunde iruzurrarekin hasitako prozesuak Mexikoren egoera aldatu du erabat: Felipe Calderon...\nLiburu kritika: Erreforma ala Iraultza (Rosa Luxemburgo)\nRosa Luxemburgoren liburu honetan iraultzaile alemaniar honek sektore erreformisten aurka erabili zituen argudioak aurkituko ditugu. XIX. mendearen bukaeran Eduard Bernsteinen eskutik hasi ziren teoria marxistaren eta klaseko borrokaren kontrako ideiei aurre egiten die idazleak.\nOrtegak hauteskundeak irabazi ditu Nikaraguan\nHauteskundeek baieztatu dute Nikaraguan emanten ari den ezkerrerako bira 16 urtetan gobernu kontserbadoreak egon ondoren. Venezuelan, Bolivian, Mexikon (hauteskunde iruzurraz gain) eta Latinoamerikan ikusi dugunaren lerroan doa.\nLortu al du Montenegrok subiranotasun nazionala?\nMaiatzaren 21ean montenegroarrek erreferendumaren bidez erabaki zuten independienteak izatea edo ez. Europako Batasunak bi baldintza jarri zituen emaitzak errespetatzeko: boto positiboak %55era heltzea eta partehartzea %50 baino altuagoa izatea. Botoen %55,5 independentziaren aldekoak izan...\nVenezuelako hauteskunde presidentzialak\nAbenduaren 3an Venezuelan izango diren hauteskunde presidentzialen kanpaina martxan jarri da. Baina hauteskunde arruntak izatetik hurrun daude. Errealitatean, abenduaren 3an jokuan dagoena Iraultza Bolivartarraren etorkizuna da.


Erremonte zestaren jatorria 1904an koka daiteke, Juanito Moya “guante” modalitateko jokalari nafarrak Agirre saskigile tolosarraren laguntzaz sortua. Jokalari honen gorpuzkera txikiaz aurkari handiagoei aurre egiteko erraminta eraginkorrago bat sortzeko asmoarekin aritu ziren zesta berri hau garatzen.\nEmaitza oso arrakastatsua izan zuen, zesta berri honen diseinuari esker beste edonork baina urrutiago eta abiadura handiagoan botatzea lortzen baitzuen.\nEmaitza oso arrakastatsua izan zuen, zesta berri honen diseinuari esker beste edonork baina urrutiago eta abiadura handiagoan botatzea lortzen baitzuen. Gauzak horrela, Gipuzkoa eta Nafarroako pilota giroan modalitate berri bezala zabaldu zen segituan, eta Agirre saskigileari enkarguz eskatutako zesta berriei esker, denbora gutxian ospe handia hartu zuen modalitate berriak.\nGalarreta Euskadin kantxa neurri haundiagoa duen frontoia da horregatik “Erremontearen Katedrala” edo Euskal Pilotaren Tenploa” bezala ezagutzen da. Erremonte jokoko txapelketa garrantzitsuenak Galarretan jokatu ohi dira, udan jokatzen den Buruz buruko Erremonte Txapelketa eta gabonak aldera jolasten den Binakako Erremonte Txapelketa besteak beste.


Javier Hurtado sailburuak #Turistamaitea kanpaina aurkeztu du, Euskadin turismo jasangarriaren aldeko konpromisoa, sektorea, bisitaria eta administrazioak inplikatzen dituena. - Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Saila - Euskadi.eus\nKanpaina Euskadiko Kode etikoaren ekintzen artean dago; aurten 600 erakunde turistiko bilduko ditu, lehen edizioan baino 200 gehiago.\nTurismo, Merkataritza eta Kontsumoko sailburu Javier Hurtadok #TuristaMaitea kanpaina aurkeztu du, Euskadiko Turismoaren Kode Ekonomikoa programaren ekintzen barruan dagoena. Komunikazio-ekintza hori hedabide digitaletan, Interneteko plataformetan eta sare sozialetan zabalduko da gaurtik, eta gure bisitariak, dagoeneko hemen daudenak eta Euskadira eta Euskadiko turismo-sektorera hurbiltzeko asmoa dutenak inplikatzea du helburu, errespetuzko turismoa, itzulkin sozialak dituena, tokiko ekonomiarako eta irizpide etikoak dituena bilatzeko. Era berean, eskerrak eman nahi dizkie bisitarako helmuga gisa aukeratzen gaituzten bidaiariei.\nSailburuak adierazi du kanpaina honek bisitarien jarrera nabarmendu nahi duela helmuga hori aukeratzean, bai eta gure turismoaren eredu berezian eta eskaintza bereizian oinarritutako erabaki hori hartzeak dakarren konpromisoa ere.\nSailburuak jarduera pixkanaka suspertzen ari dela adierazten duten datuak eman ditu. Hala, ITOURBASK Turismo Bulegoen Euskal Sarearen bisiten arabera, aurtengo lehen seihilekoan % 16ko hazkundea izan da kontsultetan, 2020ko datuekin alderatuta, Euskadi osoan, eta % 28,5ekoa Gipuzkoan, % 9,3koa Bizkaian eta % 7,4koa Araban. Uztailean 110.000 pertsona artatu dituzte bulegoetan; iaz, berriz, 76.000. 2020ko uztailean, epidemia-egoerak jarduera guztiak baimentzen zituen murrizketarik gabe.\nHorregatik, Hurtado sailburuak nabarmendu duenez "Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak etengabe lan egin du gure sektoreetako enpleguari eta jarduerari eusten laguntzeko. Gure sektoreetarako zabaldu ditugun erresistentzia-planeko ekintza guztiak batuz gero, 120 milioi eurora iristen gara. Programa hauetaz ari gara: Covid aparteko 15 milioi laguntza turismo eta ostalaritzarako, 30 milioi laguntza euskal ostalaritzarako eta 18 milioi turismoarentzat. Eta orain laguntza horiei duela bi aste euskal ostalaritzako ordezkariei aurkeztu genien programa gehitu behar zaie. Programa horrek diru-laguntzak aurreikusten ditu gaueko aisialdirako 12 milioi euro inguruko establezimenduentzat. "\n#Turistamaitea kanpainak, gainera, turismoaren eta bere profesionalen ahalegina eskertu nahi du; horregatik, benetako agente turistikoen ordezkaritza bat izan da protagonista. Merkatariak, zerbitzariak, sukaldariak, informatzaileak, gidariak, begiraleak, hotelak, zeinu-interpreteak, etab. Leku txiki bateko anfitrioiak, ikus-entzunezko pieza batek dioenez: "Euskadiko mila aurpegien aurpegia dira". Pertsona horietako batzuek prentsaurrekoan lagundu diote sailburuari, eta sinbolikoki sinatu dute turismo jasangarriaren aldeko konpromisoa.\nEuskadiko Turismoaren Kode Etikoa asmo-adierazpen bat baino gehiago da. Alderdi guztiek konpromiso irmoak hartu behar dituzte: Administrazio publikoek, turismo-sektoreak eta bertako pertsonek, bisitariek eta Euskadiko herritar guztiek. Helburu komun bat lortzeko 8 konpromisotan laburbiltzen da: Turismo jasangarria eta arduratsua lortzea. Kanpainako piezetan horietako bakoitza laburtuta ikus daiteke. Aurten, 600 bat euskal turismo-erakundek hartuko dituzte Euskadiko Turismoaren Kode etikoaren printzipioak, lehen edizioan baino 200 gehiagok.\nPrograma honen helburua da Euskadiko turismo-erakundeek eguneroko jardunean erantzukizun sozialak eta ingurumen- eta ekonomia-jasangarritasuna txertatzea; besteak beste, turisten eskubideekiko errespetua, berezitasunak, bizimoduak, gustuak, itxaropenak edo sinesmen-aniztasuna..


La Liga Genuineko Eibar taldeak azaroaren 16an hasiko du lehiaketa | SD Eibar - Web Oficial\nLa Liga Genuineko Eibar taldeak azaroaren 16an hasiko du lehiaketa\nCelta, Athletic eta Huesca izango dira talde armaginaren lehen aurkariak\nLiga Genuine hilabete barru, azaroaren erdi-aldera, hasiko da. Desgaitasun intelektuala duten jokalariekin osatutako taldeak lehiatu dira txapelketan, eta lehendabizikoz bere historian Eibarrek taldea izango du. Ander Romarate da Klubeko Futbol Inklusiboaren arduraduna, eta bere hitzetan "25-26 jokalarirekin taldea osatu dugu, 16 eta 30 urte bitarteko neska-mutilak dira, denak gipuzkoarrak, eta Atzegik eman digun laguntza eskertu nahiko nuke".\nHilabete batzuk badarama Romaratek SD Eibar Fundazioaren proiektu honetan lanean, eta hasietatik hazten joan dela dio. "Aurreikuspenak oso onak dira, positiboak. LaLiga Genuine lehiaketa indartsua da, babesle berriak sartu dira eta LaLigaren aldetik apustu garbia ikusi dugu. Neska-mutilentzako aukera ona da, gehien gustatzen zaiena baldintza onetan egiteko aukera dutelako".\nSD Eibarren talde berri honek astean behin entrenatzen du, Soraluzeko Ezozia zelaian, larunbatero 13:00tatik aurrera. "Lehen lan saioan dena nahiko kaotikoa izan zen. Jokalariak toki ezberdinetatik etorri ziren, ia ez ginen ezagutzen... Gainera, Soraluzeko zelaia ere ez genuen ondo ezagutzen eta dena menpean izan arte zaila izan da. Baina ondo irten du. Gure helburua elkar ezagutzea da, klubaren filosofia barneratzea, beraien metodologia, eta orain artekoa ikusita oso gustura gaude".\nDenboraldi honetarako helburua argi du Romaratek. "Oraindik oso goiz da, ia ezinezkoa da kirol errendimendu ona edukitzea, baina garrantzitsuena talde lana ondo egitea da, neska-mutilak lana egitea, batera eta denon esfortzuarekin".\nDesgaitasun intelektualaz gain, Romarate garun-paralisia duten jokalariekin osatutako bigarren talde baten arduraduna ere bada, eta dagoeneko 10-12 jokalari daudela azaldu du. Talde biak batera entrenatzen dira momentu honetan, hiru entrenatzaile eta bi bolondresen laguntzarekin. "Gustatuko litzaiguke etorkizunean gaztetxoekin beste talde bat izatea, baina une honetan oso zaila da zelairik ez dugulako. Ea etorkizunean lortzerik dugun", azaldu du.\nFutbol Inklusinoko talde biak Gipuzkoako Foru Aldundian aurkeztuko dituzte jende aurrean; izan ere, Foru aldundiak proiektuaren %50a laguntzen du.\nProiektuan interesa duenak edo kolaboratu nahi duena, ondorengo epostan edo telefonoan jarri daiteke harremanetan gure Futbol Inklusiboko sailarekin: futbolinclusivo@sdeibar.com edo 688 651 748.


Anaia Nagusiaren begi zorrotzak - - Aikor.eus\nXabier Diaz 2020-02-25 13:34\nAbereen etxaldea irakurri nuen ikastolan, eta Orwellez liluratuta 1984 ere irakurri nuen. Esan gabe doa bigarren liburua irakurtzea zailagoa egin zitzaidala, bai konplexuagoa zelako, bai irudikatzen zuen gizarteagatik: hor topatu nuen lehenengoz “anaia nagusia”. Azken egunotan, eztabaida sutsua piztu da Estatu Batuetan, Clearview aplikazioa dela eta. Aplikazio hori edonoren argazkia ateratzeko eta pertsona identifikatzeko gai omen da. Non dago gure pribatutasuna?\nZientzia fikzioan ohikoak dira estatu totalitarioen menpeko gizarteak. Etxean, lanpostuan, garraio publikoetan… edonon mikrofonoak eta kamerak jartzen dituzte, eta informazio horretaz baliatzen dira doktrinamenduen, propagandaren edo zigorren bidez gu kontrolatzeko. Are gehiago, Phillip K. Dick-en Minority Report eleberrian artean gertatzeke zeuden delituak zigortzeraino ere iristen ziren! Egun, Black Mirror edo Electric Dreams telesailetan ildo berdinari jarraitzen diote; hau da, zientzia fikzioaren bidez honelako arriskuak salatzen dituzte eta, bide batez, eskura ditugun teknologiaren eta kontsumismoaren gaineko gogoeta egiten dute. Izan ere, 1984 eleberriko kontrol teknologikoak gainditu ditugu; eta ez hori bakarrik: abenduko artikuluan esan nuenez, mikrofono eta kamera espioi horiek geuk zabaltzen ditugu bazter guztietatik, nahita.\nHatz-marka, begia, aurpegia, ahotsa, non gauden, gure familia eta lagunak nortzuk diren, noren argazkiak ditugun eta euren argazkiak, zenbat denbora ematen dugun leku bakoitzean, zer erosten dugun, norekin egiten dugun berba, bihotz-taupadak, zein kirol egiten dugun, zer idazten dugun, zein hizkuntza erabiltzen dugun... Egia da gure mesederako ere erabiltzen ditugula. Ondo ordainduta.\nMinority Report pelikulan, Tom Cruiseren pertsonaia ihesi doala bere aurpegia identifikatzeko gai diren pantailak agertzen dira. Aditzera ematen denaren arabera, horien erabilera primarioa pantailen publizitatea erabiltzailearengana egokitzea da, baina poliziak ere informazioa jasotzen du eta Cruise gixajoaren atzetik jarraitzen dute. 2018an jakin genuen Txinako polizia aurpegiak antzemateko errealitate emendatuko betaurrekoak erabiltzen hasia zela. Euren esanetan, 10.000 laguneko datu-base batean 100 milisegundoan pertsona bat identifikatzeko gai ziren, eta lehenengo saiakera pilotuan sistemari esker hainbat gaizkile atxilotu zituzten.\nFBIk, Segurtasun Nazionalerako Sailak eta hainbat udalek edo estatuko poliziak jadanik erabili dute arestian aipatutako Clearview aplikazioa. Hori aurpegiak berehala identifikatzeko adimen artifizialean oinarritzen da, eta, horretarako, hiru mila milioi irudi baino gehiago bildu ditu Facebooken, YouTuben, Venmon eta horrelako lekuetan; gureak ere bai, agian. Pertsonaren argazkia atera, eta sistemak hainbat irudi aurkezten ditu irudi horiek dauden webguneen informazioarekin batera. Sare sozial pribatu gehienetan, gure informazioa helburu komertzialetarako lagatzea bat dator erabilera-baldintzekin. Horrelako erabileretarako ere? Non dago gure pribatutasuna? Kasualitatea da segurtasun-indarrak lehenak izatea aplikazioa erabiltzen? Human Rights Watch erakundeak salatu du Txinako zaintza-sistemak beste helburu batzuk ere badituela, eta Clearview-ek webgunean ipini dituen mezu alarmistak ikusita, ez zait batere fidagarria iruditzen. Zer nolako erabilera justifikatu nahi dute?\nLa Mecanica del Caracol podcast-ean entzun dudanez, Mojo Lens konpainiak smart lentilla batzuk aurkeztu ditu, kamera eta guzti. Imajina dezakezue zer nolako abantaila den ikusmen-arazoak dituen pertsona batentzat, objektuak edo arriskuak hobeto antzemateko? Eta Clearview aplikazioari lotuta, aurrean ditudan pertsonen lana, historiala, nortasun-agiria, helbidea, zaletasunak, lagunak… begi bistan izatea haiek konturatu barik?


Bizilagunak arerio, txakurra dela medio | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nAnimalia bat izateak sor ditzakeen eragozpenak saihestuta, errazagoa izango da auzoekin ongi moldatzea\nEtxejabe elkarteetan denetarik izaten da. Baita eztabaidak eta ezin konponduak ere. Batzuetan pertsonen arteko tirabirek pizten dute sua, eta beste batzuetan maskotaren bat izaten da tarteko (txakurra, adibidez). Iritzi eta ikuspegi kontrajarriak sortzen dira sarri askotan, baina ezjakinean ere aritzen da jendea hainbatetan, bakoitzak zer eskubide eta betebehar dituen jakin eta aintzat hartu gabe. Txakurren jabeek ardura eta erantzukizun batzuk dituzte, etxejabe elkarteen estatutuak ere kontuan hartu behar dira, eta lege batzuk ere badaude denek bete beharrekoak. Horiek agintzen dute nola jokatu behar den eta zer-nolako eragozpenak saihestu behar diren.\nTxakurraren jabeak ahaleginak eta bi egin behar ditu animaliak ez diezaien inolako eragozpenik eragin gainerako bizilagunei, horixe da haren betebeharretako bat. Pertsona guztiek ez dituzte berdin onartzen eta jasaten animaliak: batzuk txakurren beldur izaten dira eta beste batzuek ez dute nahi izaten igogailuan topo egiterik. Baina errespetua funtsezkoa da bizilagunekin ongi etortzeko. Txakurraren jabeari dagokio egoera horietara moldatzea. Adibidez, igogailua hartzera joan eta txakurren beldur den norbait egokituz gero, txanda hari uztea da irtenbidea.\nEtxejabe elkarteetako estatutuak\nGerta liteke etxejabe elkarteko estatutuek berariaz esatea galarazita dagoela etxe-animaliak izatea. Dena den, animaliaren jabearen eskubide indibidualek dute lehentasuna, eta, beraz, arau horren aurka egin daiteke. Animaliak babesteko elkarte batzuek legelarien zerbitzua izaten dute, eta aholkularitza eskaintzen diete horiek nahi duten herritarrei. Jabetza pribatuari buruzko 49/1969 Legeak ez du galarazten etxebizitza pribatuetan animaliak izatea. Baina Udalek badute eskumena etxe bakoitzeko animalia kopurua mugatzeko. Bestalde, eremu bat nukleo zoologiko izendatzeko baldintzak autonomia erkidegoetako legedian ageri dira. Era horretan, etxe batean lau txakur edo gehiago daudenean, beharrezkoa da nukleo zoologiko izendatzea. Betebehar hori ezartzen da, hain zuzen, animaliak bizi diren tokiek osasun- eta higiene-baldintza egokiak izan ditzaten.\nUdal araudia eta autonomia erkidegokoa betetzea eta txakurrek bizilagunengan sor ditzaketen eragozpenak saihestea funtsezkoa da arazorik ez izateko.\nZer da eragozpenak sortzea?\nOngi hezitako txakurrak ez du gatazka handirik sortuko. Eragozpenik ohikoenak, eta bizilagunek gehien salatzen dituztenak, txakurren zaunkek eragiten dituzte, batez ere loa galarazten badute. Txakurrak noizean behin egiten badu zaunka, eta egunez egiten badu, ez du inoren loa galaraziko eta ez du sortuko eragozpen handi-handirik, baina gauez besterik da: zarata eta eragozpenik txikiena ere traba handia izan daiteke.\nUdalen eskumena da hiriko zarata mugatzea. Horrek esan nahi du haiei dagokiela neurtzea, kontrolatzea eta kudeatzea zenbateko zarata jasaten duten herritarrek. Europako zuzentarauak, legedi nazionala eta erkidegoetakoa aintzat hartu behar dituzte udalek (baita OME Osasunerako Mundu Erakundearen gomendioak ere), eta haiek zaindu behar dute soinu-mugak errespetatzen diren edo ez, eta horien artean, zaunkek sortzen dutena ere bai.\nEuropako Ingurumen Agentziak emandako definizioaren arabera, zarata desegokia edo kaltegarria da soinua. Soinu bat zigortzeko modukoa izan dadin (zaunka bat, adibidez), intentsitate-muga batzuk gainditu behar ditu, eta dezibelioetan (dB) neurtzen da hori. OMEren arabera, 65 dezibelioetatik aurrera, entzumenari kalte egiten zaio. Gauetan, berriz, 40 dezibelioetatik ez pasatzeko gomendioa ematen du.\nZakurraren noizbehinkako zaunkak ez du gainditzen ezarritako muga. Zaunka hori gogorra eta etengabea bada, traba egiten du, zalantzarik gabe, baina horrek ere ez luke gaindituko legeak onartzen duen muga. Dena den, badira halakoak zigortzen dituzten udal-arauak.\nZakurren zaunken inguruko zigorrak-eta, zaratetatik babesteko udal-arauetan edo herritarren bizikidetza bermatzekoetan zehazten dira.\nBeste zenbaitetan, maskotak izateari buruzko araudi berezi eta espezifikoak izaten dituzte udalek, eta hor agertzen dira txakurren zaunkek bizilagunengan sor ditzaketen eragozpenen inguruko oharrak. Auzitara ere iritsi izan dira gai horiek behin baino gehiagotan, eta probintzia-auzitegiek hainbat epai eman izan dituzte auzi horiek direla eta. Bartzelonako Probintzia Auzitegiak, adibidez, 5.271 euro ordaintzera zigortu zuen Vilanova del Vallèsko familia bat 2007. urtean, haien zakurren zaunkek ez zietelako lo egiten uzten bizilagunei.\nTxakurjabeak eta bizilagunak ongi moldatzeko aholkuak\nSaihestu, ahal den neurrian, txakurrak sor ditzakeen eragozpenak: zaunka gehiegi egitea edo txakurrak ibili ezin diren lekuetan sartzea, adibidez.\nEtxejabe elkarte baten estatutuetan animaliak edukitzeari buruz esaten denaren gainetik daude eskubide indibidualak.\nOngi hezi txakurra, errespetuz joka dezan inguruan dituen pertsonekin eta animaliekin.\nLotuta eraman hala komeni denean, eta bildu gorozkiak, inori eragozpenik ez sortzeko. Auzokide batek komunitatearena den lekuan gorozkiak aurkitzen baditu hurrengo auzokideen batzarrean adierazi beharko luke arazoa. Gorozkiek altzariei kalterik eragin badie edo garbiketak gasturik eragin badu auzokideen batzarrak auzobidetara jo dezake eta salaketa jarri. Erabaki hori berdin hartu daiteke txakurraren jabea auzokidea izan zein ez.


Demagun… hizkuntzek ez dutela aberririk izango | Katebegia\nHasiera » (A)iruzkin literarioak » Demagun… hizkuntzek ez dutela aberririk izango\nDemagun… hizkuntzek ez dutela aberririk izango\nDSS2016. eu (Donostia, Europako Kultur\nHiriburua) ekimenaren enkarguz egina da.\nUda giroan irakurri nuen Anjel Lertxundik egoki atondutako Demagun ehun urte barru liburua. Hainbat egileren artean egina, hainbat egileren elkarrizketek eta karta zuriek osatua, euskaldunak eta euskaldunak ez diren idazleen gutun-ez apailatua. Horregatik edo, besteak beste, liburua itzultzaileen idazletza izaeraren errekonozimendua berresteko sortua da.\nLiburua, DSS2016. eu (Donostia, Europako Kultur Hiriburua) ekimenaren enkarguz egina da, euskara, Demagun ehun urte barru, bizirik izanen den nahikariaren menturaz.\nDSS2016. eu-ko kultur programaren zuzendari Xabier Payak Karta zuri bat hasierako testuan azaltzen duenez, literatura arloari dagokion gutunen ardura Anjel Lertxundiren esku izan da. Horrela hasten da Lertxundiren idatzia: “Heriotzak luze saihetsezina du itzala…”. Euskararen heriotzaz ari da, bereziki. Hizkuntza gutxitu bateko idazle baten idazkia da, guztiz gomendagarria.\nWitold Gombrowiczek Czleslaw Miloszi “Hemendik ehun urtera, artean gure hizkuntza existitzen bada…”, adierazi zion behinola. Esaldi horrek iradoki zion Lertxundiri liburuaren izenburua. Poloniar literaturaren etorkizunaz ari ziren Gombrowicz eta Milosz idazleak. Euskarazko literaturak kezkatua dihardu euskaldunak, besteak beste.\nLertxundik sei gonbidaturi karta jokoan aritzeko gonbidapena luzatu ostean, nork bere karta ekarri du euskararen etorkizunaren partidara. Idazle horien, baita kartak euskarara ekarri dituzten izenak ezagutzea jokoaren barnean uzten dizut. Zuk zeuk ediren itzazu, irakurle hori!\nLau izenekin salbuespena eginen dut, ez gainerako guztien karta edo gutunen gainetik daudelakoan, hala suertatu izan zaidalako baizik, karta jokoaren zoriaz nonbait.\nAdan Kovacsics-ek Zertzelada apokaliptikoak (Bego Montorio idazlearen itzulpena) artikuluan dioenez, Anjel Lertxundiren Eskarmentuaren paperak liburu zoragarriak eman zion arreta: “Hedabideek, beren kodea propioa landu ordez, hizkera demokratikoa imitatzen dute, eta, are okerragoa dena, hizkera demokratikoari bermea ematen diote”. Testu luzeago bateko (85. orrialdekoa) pasartetxoa baino ez da. Hori irakurrita, kazetaria naizen aldetik, idazteko gogoa eta barrena irauli egin zait aspaldi honetan.\nLaugarren idazlea Harkaitz Cano da. Agente bikoitz baten aitorpenak izena du bere karta edo gutun jokoak. Aipatu gabeko idazleen pasarte zenbaiten harian idatzita dago, bere ohiko trebetasunez. Idazlearen aberriaz ari da Cano, besteak beste. Idazle bik –zure esku euren gutunak irekitzea– diotenez, euren aberria “lengoaia da eta ez hizkuntza”. Canok aldiz, bera are idazleagoa dela dio, beste idazle baten itzultzaile ari denean, beste idazlearen larruan sartzen denean. Gero eta gehiago, bere aberria itzulpena dela sentitzen du Canok, ez hizkuntza, ezta lengoaia ere, itzulpenaren ariketa da bere aberria.\nUda joan da. Demagun ehun urte barru buruan iltzatu zitzaidan uda giroan. Areago (h)iltzatu ere, inor gutxik deus gutxi esan duelako liburuaz.\nIruzkin zuri hau jalgi zait, udaminaren ostean. Zuri berriz, balizko irakurle horri, beste hamaika iradokizun desio dizut, idazle hauen guztien karta joko eta gutun trukeen nondik norakoak idoro ahal eta nahi izatea.\nP. S.: Udan ere bai, Harkaitz Canoren Gehiago gustatu zitzaidan zure aurreko liburua narrazioa irakurri nuen Berria-ko Udagiroan. Samina ez ezik, bihozmina eragin zidan. Idazle hagitz iaioa da Cano. Istorioa ez zen hemendik ehun urtera kokatua, Demagun ehun urte barru gertatua, gaur gaurko errealitate itzulezina edo saihestezina narratzen du. Hona, narrazioaren pasarte bat: “Barka gordin izatea, baina norbaitek esan behar dizue: aspaldian ez dik inork libururik irakurtzen”.


88/2008 DEKRETUA, maiatzaren 13koa, Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren antolakuntza- eta jarduera-Araudia onartzen duena. - Hizkuntza Politika - Euskadi.eus\n2. artikulua – Izaera, erregimen juridikoa eta adskripzioa.\n3. artikulua – Ondare Erregimena.\n4. artikulua – Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren Kontrol- eta Kontabilitate-Erregimena.\n5. artikulua – Organo artezkariak eta osaera.\n6. artikulua – Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko pertsonala.\n7. artikulua – Lanpostuen zerrenda.\n8. artikulua – Lankidetzarako baliabideak.\nII. KAPITULUA ORGANO ARTEZKARIAK ETA ZUZENDARITZAKO PERTSONALA\n9. artikulua – Eginkizunak.\n10. artikulua – Patronatuko kideak.\n11. artikulua – Gastuak.\n12. artikulua – Deialdia, bilkurak eta jarduera erregimena.\n13. artikulua – Eginkizunak.\n14. artikulua – Kontseiluko kideak.\n15. artikulua – Gastuak.\n16. artikulua – Kontseiluaren deialdia, bilkurak eta jarduera erregimena.\n17. artikulua – EAEko Administrazioko sailburuordeek Euskal Autonomia Erkidegoko Aurrekontu Orokorretan izendatuta duten soldata izango du zuzendariak.\n18. artikulua – Eginkizunak. Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren eginkizunak:\nIII. KAPITULUA JARDUERA ARLOAK\n19. artikulua – Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren jarduera arloak.\n20. artikulua – Arloko zuzendarien erregimena eta eginkizunak.\nLehenengoa. Etxepare Euskal Institutua / Basque Institutek sei hileko gehienezko epean hasiko ditu bere jarduerak, dekretu honek indarra hartzen duen egunetik aurrera.\nBigarrena . Ondorio horietarako, dekretu honek indarra hartzen duenetik aurrera hilabeteko epean, lehendakari exekutiboak entitate edo erakunde eskumendunengana joko du bokalak aukeratzeko eta, hilabeteko gehienezko epean, erakunde horien ordezkari modura edo horien proposamenez Patronatuaren edo Kontseiluaren parte izango diren pertsonak aukeratzeko; eta euren kargua onartzeko eska dezake.\nHirugarrena . Etxepare Euskal Institutua / Basque Institutek, dekretu honetan aurreikusitako eginkizunak betetzeko, EAEko Administrazio Orokorreko sailekin batera jardungo du.\nLaugarrena . Institutuaren helburuekin lotura zuzena duten programa guztiek Institutuak kudeatuko ditu urtebeteko gehienezko epean, dekretu honek indarra hartzen duen egunetik aurrera.\nBosgarrena . Lana Administrazio orokorrean edo horren erakunde autonomoetan egin eta Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteri dagozkion eginkizunez baliatzea bere gain hartuta duten funtzionarioak eta pertsonala —baita bidezkoak diren giza baliabideak eta baliabidea materialak ere— Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituten txertatzea onartuko du Jaurlaritzaren Kontseiluak dekretu bidez. Etxepare Euskal Institutua / Basque Institutek jarduerak hasten dituen egunetik aurrera izango ditu ondorioak.\nApirilaren 20ko 3/2007 Legez sortu eta araututako Etxepare Euskal Institutua/ Basque Institute zuzenbide pribatuko erakunde publikoa da, bere helburua EAEtik kanpo euskera eta euskal kultura sustatu, zabaldu eta proiektatzea delarik.\nAzken xedapenetatik lehenengoak Eusko Jaurlaritzaren esku uzten du antolakuntza- eta jarduera-araudia onartzea.\nAraudi honek, aipatutako azken xedapen hori garatuz, organo artezkarien antolakuntza, osaera eta eginkizunak zuzentzen dituzten arauak eta jardute-arloen eginkizun egitura finkatzen du.\nHorrenbestez, Kultura sailburuak proposatu, Euskadiko Aholku Batzorde Juridikoaren oniritzia jaso eta Jaurlaritzaren Kontseiluak 2008ko maiatzaren 13an egindako bileran gaia eztabaidatu eta onartu ondoren, honako hau\nDekretuaren xedea: Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren antolakuntza- eta jarduera-Araudia onartzea, legeak agintzen dizkion helburuak betetze aldera.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institute nortasun juridiko propioa duen zuzenbide pribatuko erakunde publikoa da. Bere helburuak betetzeko jarduteko gaitasuna du, hala nola EAEtik kanpo euskera eta euskal kultura sustatu, zabaldu eta proiektatzea bi hizkuntza ofizialetako edozeinetan, agerraldietan, euskarrietan, komunikabide eta adierazpideetan.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institute honako hauek zuzenduko dute: Etxepare Euskal Institutua / Basque Institute sortzeko eta arautzeko den apirilaren 20ko 3/2007 Legeak, antolakuntza- eta jarduera-Araudi honek eta bata zein bestea garatzeko eman daitezen xedapenek. Bere jarduerak betetzerakoan kontuan izango da, batez ere, zuzenbide pribatuko erakundea dela, nahiz eta —zuzenean edo delegazioz— ahalmen administratiboak garatzen dituenean, zuzenbide publikoari atxikiko zaion, eta EAEko Ogasuntza Nagusiko gai propioei dagokienez, gai horiei buruzkoak izan eta beren beregi aplikagarriak zaizkion xedapenei eta, kontraesanean ez dagoenean, zuzenbide pribatuari.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko zentroek, baldin eta ahalmen administratiboak betetzen badituzte, organo administratiboen erregimen juridikoari atxikitzen zaizkio euren ekintzak prestatu eta kanporatzerakoan.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institute kultura arloan eskumena duen Eusko Jaurlaritzako Sailari atxikita dago. Bere egoitza Donostian izango du.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren ondarea EAEko ondarean dago txertatuta, eta honako hauek osatzen dute: bere titularitatekoak diren ondasunak eta eskubideak, azaroaren 6ko 2/2007 Legegintza Dekretuz onartutako Euskadiko Ondareari buruzko Legearen Testu Bateginean ezarritakoaren arabera.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituterena da bere titularitateko ondasunen eta eskubideen gaineko ahalmena, eta adskribatuta dituenena ere bai, azaroaren 6ko 2/2007 Legegintza Dekretuz onartutako Euskadiko Ondareari buruzko Legearen Testu Bateginean ezarritakoaren arabera.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteri atxikitako ondasunen eta eskubideen jarraipena bere ondare kontabilitatearen bidez egingo da. Inbentario Orokorra gertatzeak —Ogasun eta Herri Administrazio Saileko organo eskumendunak burututakoak— eskatzen duen laguntza nahikoa eskainiko du.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren kontrol ekonomikoa arlo ekonomiko-finantzarioan nahiz kudeaketan egingo da, Euskal Autonomia Erkidegoko Ekonomia Kontrolari eta Kontabilitateari buruzko ekainaren 30eko 14/1994 Legean eta garapen xedapenetan ezarritakoaren arabera.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institutek ekonomiaren eta finantzen arloetako informazio propioa du, zeina Kontabilitateari buruzko Plan Orokorraren irizpideekin bat eginez prestatuko baita. Informazio horrek bat egin beharko du kontrolari eta kontabilitateari buruz EAEko arautegiak zuzenbide pribatuko erakunde publikoetarako ezartzen duenarekin eta Kontrol Ekonomikoko Bulegoak xede berberarekin ezartzen dituen jarraibideekin.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institute honako organo artezkariek osatzen dute:\n– Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legeko 23. artikuluan ezarritakoaren arabera, organo artezkarietako osakide edo horietako partaide izango diren pertsonak modu orekatuan izendatu eta aukeratuko dira gizon eta emakumeen artean, betiere gaitasun, prestakuntza eta heziketa nahikoa badute.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko lanpostuak horretarako kontratatutako pertsonalak eta EAEko Administrazioetako pertsonalak beteko dituzte, lanpostu bakoitzak dituen eginkizunen arabera.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren zerbitzura dagoen pertsonala Lan Zuzenbideak arautuko du.\n– Ahalmen publikoez baliatzea dakarten lanpostuak EAEko Administrazio Orokorreko Funtzio Publikoko araudiaren menpeko funtzionarioentzat daude gordeta.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko zuzendariak zehaztuko du zein den lanpostuak betetzeko erregimena, baldintzak eta aukeraketa saioen ezaugarriak, eta zein lanpostuak betetzeko eta sustapen profesionalerako prozeduren deialdia, kudeaketa eta ebazpena, merezimendu-, gaitasun-, berdintasun- eta publizitate-irizpideekin bat etorriz.\n– Zuzendaritza Kontseiluari dagokio —Zuzendaritzak proposatuta— pertsonalaren plantillak eta ordainketa erregimena onartzea, zeina guztiz eraginkor bihurtuko baita Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratuko den Lanpostu Zerrendaren bidez.\n– Lanpostuen zerrenda onartzeko, aldez aurretik beharrezkoa izango da Funtzio Publikoaren zuzendariak —Ogasun eta Herri Administrazio Saileko egitura organikoari buruzko Dekretuak egotzitako eskumenen arabera— txostena aurkeztea.\n– Hori gertatzen EAEko Administrazio Orokorrerako eta bere erakunde autonomoetarako izaera orokorrez onartutako irizpideak jarraituko dira.\n– Euskal Autonomia Erkidegoko pertsonalak duen ordainketa erregimena izango du, izaera orokorrez, Institutuko pertsonalak ere.\nSareko lana eta kide guztien partaidetza sustatze aldera, sortutako ezagutza konpartitze aldera eta deialdiak egin, erabakiak hartu eta organo bakoitzaren gainerako zereginak modu eraginkorrean kudeatze aldera, interkomunikazio telematikoa eta interesgarriak diren lankidetza baliabideak erabiliko ditu Institutuak.\nEtxepare Euskal Institutua / Basque Institutuko Patronatuaren eginkizunak:\nInstitutuaren jarduera lehentasunak proposatu.\nOnartu aurretik, aurrekontua, aurreko ekitaldiko aurrekontuaren exekuzioa, institutuaren jarduera-egitasmo orokorrak eta urteko memoria ezagutu eta horien gaineko txostenak egin.\nEkimenak proposatu, zeintzuk lagundu baitezakete Institutuaren jarduera hobetzen eta helburuak betetzen.\nAntolaketa- eta jarduera-araudiko aldaketak —Zuzendaritza Kontseiluak proposatutakoak— ezagutu eta horien gaineko txostena egin.\nEuskarari eta kultura hedapenari buruzko ikerketa arloak proposatu.\nGainerako hizkuntza- edo kultura-eremuetan antzemandako jarduera onak transferitzeko eskatu.\nNazioartean eragina duten erakundeekin harremanak eta loturak izan, betiere erakundeok Institutuaren helburuak betetzen laguntzen badute.\n– Patronatuko berezko kideak:\nLehendakaria, zein Ohorezko presidentea izango baita.\nInstitutua atxikitako Eusko Jaurlaritzako Sailaren titularra. Lehendakaritza exekutiboa izango du. Lehendakaritza exekutiboa duena ezin bada ordurako heldu, Kultura arloan eskumena duen kide ordezkariak zuzenduko ditu Patronatuko bilerak edo, horren ezean, hierarkian mailarik gorenena duen kideak.\nKanpo harremanetan, kulturan, hezkuntzan, hizkuntza politikan eta ogasun eta administrazio publikoan eskumenak dituzten EAEko Administrazio Orokorreko sailen ordezkariak diren bost kide, zeinen maila —gutxienez— sailburuordearena izango baita.\nEAEko lurralde historikoetako foru aldundietako ordezkari bana, zeinen maila —gutxienez— zuzendariarena izango baita.\nInstitutuko zuzendariak idazkari lana ere beteko du, hitz egiteko eskubidez eta botorik gabe. Bileretara agertuko ez balitz, kargua hutsik balego edo gaixotuko balitz titularra, berezko kiderik gazteenak beteko lituzke idazkariaren eginkizunak.\n– Berezkoak ez diren Patronatuko kideak:\nHamabost kide, euskal letra, filologia eta kulturako ordezkariak, batik bat Euskaltzaindikoak, Eusko Ikaskuntzakoak, euskal unibertsitateetakoak eta beste erakunde batzuetakoak. Kideok, lehendakari exekutiboaren proposamenez, EAEko Jaurlaritzaren Kontseiluak izendatuko ditu, kontuan hartuz euskal hizkuntza komunitateko lurralde guztiek kultura komunari egindako ekarpenak.\nKulturaren sektore profesionaletako ordezkari diren bost kide. Kideok, Eusko Legebiltzarraren proposamenez, EAEko Jaurlaritzaren Kontseiluak izendatuko ditu.\n– Foru Aldundietako kide ordezkariak korporazio horietako jarduera arauekin bat etorriz aukeratuko dira.\n– Berezkoak ez diren Patronatuko kideak lau urterako izendatuko dira, eta beste lau urterako behin bakarrik berriztatuko zaie kargua segidan. Epe hori igaro ostean, eginkizun horiek betetzen jarraituko dute, harik eta horien ordezkoak izendatu arte.\n– Baldin eta berezkoa ez den kide baten kargua hutsik gelditzen bada horretarako izendatua izan zeneko epea amaitu baino lehen, proposatu duenari jakinaraziko zaio, gehienez ere hilabeteko epean Jaurlaritzaren Kontseiluari proposamen berria egin diezaion; eta honek izendapena egingo du betetzeke dagoen eperako.\n– Izendatzerakoan aintzat hartutako kualitatea edo kargua galtzerakoan, kide izateari modu automatikoan utziko diote Patronatuko kide guztiek.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko Patronatuak lan-batzordeak edo –taldeak osa ditzake —kideak onartu eta gero— euskara eta euskal kultura sustatze-arloan interesa duten gai zehatzak aztertzeko. Lan-batzorde edo –talde bakoitza sortzeko erabakiak honakoak finkatuko ditu: batzordearen osaera, egozten zaizkion eginkizunak eta, hala behar izanez gero, lortzeko epea.\nEtxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko Patronatuaren kide izateak ez du eskubiderik ematen ezelango ordainketarik eskuratzeko, nahiz eta kideek dietak edo kalte-ordainak eskura ditzaketen, otsailaren 2ko 16/1993 Dekretuarekin eta gainerako arauekin bat etorriz.\n– Patronatua gutxienez urtean behin bilduko da bilkura arruntean, aldez aurretik lehendakari exekutiboak deialdia eginda. Halaber, aparteko bilkura egin dezake, baldin eta lehendakari exekutiboak deitzen badu eta ekimena berea bada, edo Patronatuko bost kidek behintzat eskatzen badute.\n– Deialdiak lehendakariaren aginduz egingo dira, gutxienez, hamar egun naturaleko aurrerapenarekin. Urgentziazko bilkurek ez dute epe hori bete beharko.\n– Gai-zerrendan jasotako aztergai guztiak adierazi beharko dira deialdian, eta aparteko bilera eskatu duenak proposatutako aztergaiak era zehatzean jaso beharko dira.\n– Ezin da eztabaidatu edo erabaki gai-zerrendan jarri ez den gairik; eztabaidatu eta erabakitzeko, Patronatuko kide guztiek egon behar dute bilduta, eta gehiengoak erabaki aztergaia presakoa dela.\n– Patronatua balio osoz osatuko da kideen erabateko gehiengoa azaltzen bada lehenengo deialdian, edo kideen herena bigarren deialdian ordu erdi geroago. Bi kasu horietan beharrezkoa da lehendakari exekutiboa, idazkaria edo horien ordezkoak agertzea.\n– Ohorezko lehendakariak gidatuko ditu eztabaidak edo, horren ezean, Patronatuko lehendakari exekutiboak edo horren ordezkoak.\n– Azaltzen direnen botoen gehiengo soilez hartuko dira erabakiak. Berdinketa gertatuz gero, Ohorezko lehendakariaren edo, horren ezean, lehendakari exekutiboaren botoak ebatziko du erabakiak hartzerakoan.\n– Lehendakari exekutiboak erabaki dezake zenbait adituk parte har dezaketela bileretan —hitz egiteko eskubidez eta botorik gabe— baldin eta horien parte hartzea beharrezkotzat jotzen bada aztergaien arabera.\n– Patronatuaren jarduera —beren beregi berarentzat zerbait aurreikusten ez bada— organo kolegiatuen xedapen erregulatzaileei egokituko zaie, zeintzuk Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen azaroaren 26ko 30/1992 Legeko II. tituluko II. kapituluan baitaude jasota.\nEtxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko Zuzendaritza Kontseiluaren eginkizunak:\nInstitutuaren jarduera-egitasmo orokorrak onartu.\nLaguntzen eta diru-laguntzen programak eta horiek esleitzeko oinarrizko irizpideak onartu.\nUrteko aurrekontuaren aurreproiektua onartu.\nUrteko memoria onartu.\nLanpostuen zerrenda onartu.\nAplikagarriak diren legezko baldintzen arabera, pertsonalaren plantillak eta ordainketa erregimena onartu.\nArloko zuzendarien kontratazioa onartu.\nInstitutuaren antolaketa- eta jarduera-araudia aldatzeko proposamena egin Jaurlaritzaren Kontseiluari.\nHitzarmenak eta protokoloak izenpetzeko oinarrizko irizpideak ezarri.\nInstitutuaren jardueren prezioak ezarri.\nJaurlaritzaren Kontseiluak baimendu eta gero, irabazteko xederik ez duten merkataritzako sozietateak, fundazioak edo entitateak sortu edo horietan parte hartzea onartu, betiere helburuak hobeto betetzeko beharrezkoa bada.\nJaurlaritzaren Kontseiluak baimena eman ostean, ente publikoaren mendeko zentroak sortu eta ezabatzea onartu.\nInstitutuko zuzendariaren izendapen proposamenaren berri izan eta informatu.\nEuskera eta euskal kultura sustatzearekin lotutako gai guztiak eztabaidatu, Patronatuaren, Zuzendaritzaren edo Kontseiluko kideen ekimenez.\nIzaera orokorreko xedapen proposamenak —Institutuak sustatutakoak— onartu eta horietaz eztabaidatu.\n5.000.000 eurotik gorako gastuetarako baimena eman. Zenbateko horretatik beherako gastuetarako baimena emateko eskumena Institutuko zuzendariaren esku dago.\n– Honakoak izango dira Kontseiluko kide:\nLehendakaria, zeina Institutua horri atxikita dagoeneko Eusko Jaurlaritzaren Sail bateko gutxienez sailburuorde mailako ordezkaria izango baita. Gertatuko balitz ez egotea, lanpostua hutsik egotea edo gaixorik egotea, hizkuntza politikaren arloan eskumena duen Saileko ordezkarik ordezkatuko luke eta, horren ezean, maila hierarkiko handiena duen kideak.\nEusko Jaurlaritzako sailen ordezkari modura aukeratutako hiru kontseilari, gutxienez zuzendari maila dutenak, zeintzuk eskumendunak izango baitira kanpo ekintzako, hizkuntza politikako eta ogasun eta administrazio publikoko arloetan.\nJaurlaritzaren Kontseiluak lau urterako (behin bakarrik luza daiteke epea) izendatutako bi kontseilari, Patronatuaren ordezkari legetxe eta berak proposatuta.\nEtxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko zuzendaria izango da idazkaria, zeinak hitz egiteko eskubidea bai baina botorik ez baitu izango. Gertatuko balitz ez egotea, lanpostua hutsik egotea edo gaixorik egotea, Kontseiluko kiderik gazteena izango da idazkari.\nEtxepare Euskal Institutua / Basque Instituteko Zuzendaritza Kontseiluaren kide izateak ez du eskubiderik ematen ezelango ordainketarik eskuratzeko, nahiz eta kideek dietak edo kalte-ordainak eskura ditzaketen, otsailaren 2ko 16/1993 Dekretuarekin eta gainerako arauekin bat etorriz.\n– Zuzendaritza Kontseiluak, lehendakariaren deialdia egin ondoren, ohiko bilera izango du kideek erabakitzen dutenero, eta urtean birritan gutxienez. Aparteko bilera ere izango du, baldin lehendakariak egiten badu deia bere ekimenez, edo Kontseiluko kideetatik gutxienez hiruk egiten badute proposamena.\n– Bileretarako deialdiak lehendakariaren aginduz egingo dira, gutxienez, bost egun naturaleko aurrerapenarekin. Presako bileretan ez da nahitaezkoa izango deialdia aurrerapen horrekin egitea.\n– Zuzendaritza Kontseilua baliotasunez osatzeko bere kideen gehiengo erabatekoa da beharrezkoa. Lehenengo deialdian halabeharrez egon beharko dute lehendakariak eta idazkariak, edo horien ordezkoek, edo kideen herenak bigarren deialdian, ordu erdi geroago.\n– Ezin da eztabaidatu edo erabaki gai-zerrendan jarri ez den gairik; eztabaidatu eta erabakitzeko, Kontseiluko kide guztiek egon behar dute bilduta, eta gehiengoak erabaki aztergaia presakoa dela.\n– Bertaratutakoen botoen gehiengo soilez hartuko dira erabakiak. Berdinketa gertatuz gero, lehendakariaren botoa izango da ebazlea erabakiak hartzerakoan.\n– Arloko zuzendariek Kontseiluko bileretan parte hartu ahal izatea erabaki dezake lehendakari exekutiboak, hitz egiteko eskubidez eta botorik gabe.\n– Lehendakari exekutiboak erabaki dezake zenbait adituk parte har dezaketela bilkuretan —hitz egiteko eskubidez eta botorik gabe— baldin eta horien parte hartzea beharrezkotzat jotzen bada aztergaien arabera.\n– Kontseiluko kideek eskubidea dute Kontseiluaren bileretan parte hartzearen ondorioz sortutako gastuen ordainez dietak eta konpentsazioak eskuratzeko, zeintzuk EAEko Administrazio Orokorrak horretarako ezarritako prozeduren arabera ordainduko baitira.\n– Zuzendaritza Kontseiluaren jarduera —beren beregi berarentzat zerbait aurreikusten ez bada— organo kolegiatuen xedapen erregulatzaileei egokituko zaie, zeintzuk Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen azaroaren 26ko 30/1992 Legeko II. tituluko II. kapituluan baitaude jasota.\nETXEPARE EUSKAL INSTITUTUA / BASQUE INSTITUTEREN ZUZENDARIA\nKontseiluko lehendakariari laguntza eman Institutuak izendatuta dituen helburuak betetzen eta horien zaintzan.\nAldian behin —eta Kontseiluak eskatzen duenero— Kontseiluari Institutuaren jardunari buruzko informazioa eman.\nInstitutuko pertsonalaren eta zerbitzuen goi zuzendaritza gauzatu.\nInstitutuko pertsonalaren plantilla proposatu Zuzendaritza Kontseiluari eta Dekretu honetako 6. artikuluko 4. paragrafoan aurreikusitakoa garatu.\nLanpostuen Zerrenda onartzeko proposamena egin Zuzendaritza Kontseiluari.\nInstitutuaren plan estrategikoa eta kudeaketa planak eta Patronatuaren eta Zuzendaritza Kontseiluaren erabakiak proposatu eta exekutatu.\nInstitutuaren ohiko ordezkaritza.\nInstitutuaren jardueren urteko memoria gertatu eta bere aurrekontuaren aurreproiektu-proposamena eta horren likidazioa gertatu eta Zuzendaritza Kontseiluari aurkeztu.\nHitzarmenak eta protokoloak formalizatu.\nInstitutuaren izenean kontratatu.\nGastuen ardura hartu eta ordainketak egin, indarreko legeek aurreikusitako moduan.\nKontabilitatea, diruzaintza eta Institutuaren zorpetzea kudeatu, Institutuaren aurrekontuan txertatutako diru-sarreren eta gastuen kudeaketaren kontrola eginaz, eta arlo horretan Ogasun eta Herri Administrazio Sailari dagozkion eginkizunak kontuan hartuz.\nInstitutuak eman behar dituen laguntzak eta diru-laguntzak esleitu.\nEuskadiko Ondare Legearen arabera Institutuak gauzatu behar dituen eskumenez —beste organo bati beren beregi egotzi gabekoez— baliatu.\nInstitutuaren zerbitzu administratiboak eta ekonomikoak antolatu eta gainerako zerbitzuen eta jarduera-arloen administrazioa koordinatu, ondo jardun dezaten.\nInstitutuaren irudia eta komunikazioa diseinatu eta garatu EAEn eta EAEtik kanpo, eta helburu horretarako behar beste euskarri eta baliabide erabili.\nDekretu honetako 5. artikuluan aurreikusitakoa betetzeko beharrezkoak diren baliabideak sustatu eta garatu.\nZuzendaritza Kontseiluak egotzitako gainerako eginkizunak.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institutek bi arlo sektorial izango ditu bere helburuak betetzeko:\nEuskal Kultura sustatu eta hedatu.\nEuskara sustatu eta hedatu.\n– Euskal Kultura Sustatu eta Hedatzeko arloak honako eremuak hartzen ditu: musika, arte eszenikoak, ikusizko arteak, zinema, arkitektura eta diseinua. Eginkizunak:\nKultura eragileei laguntzeko programak diseinatu, euskal sorkuntza nazioarte mailan ezagutzera emateko.\nEuskal literatura, pentsamendua eta ikerketa sustatu pentsamendu eta ikerketa zientifikoko obrak eta euskal pentsamenduko eta kulturako aldizkariak kanpora atereaz.\nEuskal kulturaren kanpo hedapena sustatu, batik bat euskaraz sortutako kultura eskaintzari laguntza eskainiz.\nEuskal pentsalarien eta ikertzaileen eta atzerriko interlokutoreen arteko eztabaida eta iritzi trukaketa egin.\nEuskal autoreek hizkuntza aniztasunaz eta kultura pluralismoaz burututako azterlanak nazioartean sustatu.\nEuskal kulturaren sustapen unibertsala lortze aldera jarduerak garatzen dituzten erakunde pribatu eta publikoei diru-laguntzak esleitzea kudeatu.\n– Euskara Sustatu eta Hedatzeko arloaren helburua euskara irakatsi, aztertu, erabili eta hedatzea da, bai herritarren artean eta bai nazioarte mailako erakunde publikoen artean. Eginkizunak:\nMunduan zeharko unibertsitateetan eta beste zentro batzuetan euskararen presentzia, azterketa eta ikasketa sustatu. Batik bat unibertsitateetan irakurletzak ezartzea bultzatuz, eta euskaltzaleentzat eta atzerriko ikerketa-zentroetarako lankidetza- eta sorospen-organo modura jardunaz.\nMunduan zehar euskara darabilten kolektibitateetan euskararen ezagutza sustatu, gehienbat euskal etxeen bidez.\nBaliabide propioen bidez edo hirugarrengoen laguntzaz, atzerrian euskara ikasteko behar diren giza baliabideak, hizkuntza baliabideak eta didaktikoak jarri.\nEuskera bigarren hizkuntza legetxe irakasten espezializatuta dauden irakasleen prestaketa bultzatu.\nEuskararen ezagutza neurtzeko atzerriko ziurtagiriak lortzeko ariketak antolatu.\nEuskararen presentzia nazioarte mailan sustatu, hizkuntzak dibulgatzea helburu duten azoka eta erakusketetan parte hartuz.\nEuskara sustatzeko jarduerak beste erakunde batzuekin koordinatu, zeinen helburua den gaztelania, katalana eta galegoa atzerrian sustatzea eta hedatzea.\nEuskara sustatzeko jarduerak administrazio publikoekin edo beste erakunde batzuekin koordinatu, batez ere euskararen gainerako lurraldeetakoekin, betiere horien helburua euskara suspertzea bada.\nLankidetza-harreman egonkorrak egin euskararen normalizazioa helburu duten erakundeekin.\nLankidetza-hitzarmenak eta/edo –erabakiak formalizatu unibertsitateekin eta beste erakunde batzuekin, publikoak zein pribatuak, nazionalak edo atzerrikoak izan Hitzarmenon helburua euskara atzerrian hedatzea eta euskararen sorkuntza sustatzea izango da.\nEuskaren sustapen unibertsala lortze aldera jarduerak garatzen dituzten erakunde pribatu eta publikoei diru-laguntzak esleitzea kudeatu.\nNorbere ekimenez edo hirugarrengoen lankidetzaz, sare telematikoen, informazioko eta komunikazioko teknologien baita komunikabide sozialen bidez euskera atzerrian hedatzea helburu duten egintzak burutzea sustatu.\n– Jarduera arlo bakoitzeko barne antolamendua eta funtzionamendu arauak Institutuko zuzendariak finkatuko ditu, eta horren berri Zuzendaritza Kontseiluari emango zaio.\n– Institutuaren jarduera bakoitzaren arduradun Zuzendaritza Kontseiluak izendatutako zuzendari bat izango da.\n– Aurreko paragrafoan aipatutako pertsonalak lan itunpeko kontratuen bidezko lotura izango du Institutuarekin.\nEAEko Administrazioan lan egiten duen pertsonalarentzat izaera orokorrez ezarritako ordainketa erregimena izango du Institutuko pertsonalak.\n– Arloko zuzendariek, Institutuko zuzendariaren goi zuzendaritzarekin, eginkizun hauek beteko dituzte:\nAnalisi, txosten eta proposamen teknikoak gertatzea berari dagokion jarduera arloan.\nBere jarduera eremuko jardueren, gastuen eta proiektuen diseinua, kontrola, garapena eta jarraipena.\nBere arloetako kontratazio-prozedurak eta –espedienteak izapidetu eta kudeatu, EAEko Administrazioari kontratazio arloan aplika dakizkiokeen lege xedapenen arabera.\nBere eremuetako gastu erabilpenari izapideak egin.\nZuzendaritza Kontseiluak edo Institutuko zuzendariak egotzitako edo delegatutako eskumenak edo eginkizunak gauzatu.\n– Etxepare Euskal Institutua / Basque Institute sortzeko eta arautzeko den apirilaren 20ko 3/2007 Legeko 4. artikuluan aurreikusitako jarduerak modu eraginkorrean garatzeko beharrezkoak diren ekintzak sustatu beharko dituzte arlo sektorialetako zuzendariek, Institutuko zuzendariak horretarako ezarritako irizpideekin bat etorriz.\nVitoria-Gasteizen, 2008ko maiatzaren 13an.\nIkus: 221/2008 DEKRETUA, abenduaren 23koa, Etxepare Euskal Institutuaren jardueraren hasierari buruzkoa.\nZuzendutakoa: HUTSEN ZUZENKETA, ondoko dekretuarena: ¿88/2008 Dekretua, maiatzaren 13koa, Etxepare Euskal Institutua / Basque Instituteren antolakuntza- eta jarduera-Araudia onartzen duena¿.


'Mas'-ek ez du beti 'gehiago' esan nahi\n2014ko irailaren 22a | Ordua Euskal Herrian Nazioartea\nNazioarteaEstaturik gabeko nazioakHerrialde katalanakCiUArtur Mas\n2012-11-21\t0 0 Tweet\nKataluniako Principaten hauteskunde autonomikoak aurreratuko dituztela adierazi ondoren, Artur Mas-ek, Generalitateko presidenteak, Principaten independentziarako balizko bide orri bat aurkeztu duela ikusi dugu.\nConvergència i Unió alderdiaren politikaren azken 30 urteotako ardatz nagusiak gestio erregionalista, Moncloan agintean dagoen alderdiarekin estatu mailako akordioak egitea, itun fiskala bultzatzea, “politika españolistak” defendatzea (Jordi Pujol-ek, CiUko presidente ohi historikoak, berriki esan bezala NATOko idazkari nagusi ohi batekin hizketan ari zela), eta azken bi urteotan PPren neurriekin bat datozen murrizketak trabarik gabe ezartzea izan dira.\nBaina gaur, Bartzelonako manifestazio historikoaren ondoren, CiUk dio jada ez duela Espainian bere lekua egin nahi baizik eta Espainiarekin hautsi nahi duela. Kataluniako Asanblada Nazionalak ordezkatzen duen nahaspila politiko osoak bultzatu eta txalotu zuen iritzi aldaketa hau.\nGobernu zentralaren estrategia bera jarraituz eta burgesia katalanaren babesarekin, zerbitzu sozialetan egindako murrizketa sistematiko eta bortitzek markatutako legegintzaldi baten ondoren, orain CiUk bere egiten du herriak adierazitako aldarrikapen bat. Hau da, murrizketen aurkako ehunka manifestazio, itxialdi, protesta edo grebatan herri harekin berarekin izandako jarrera errepresiboa errotik aldatu ei du.\nAskapenaren ordezkari batzuk Herrialde Katalanetan egon ginen Bartzelonako Diada izan zen egunetan eta hala, momentu politikoari pultsua hartu ahal izan genion. Joko politiko honen atzean ezkutatzen diren zenbait kontzeptu argitu nahi genituzke, kontuan harturik gainera, bistako arrazoiengatik Euskal Herrian izaten ari den oihartzun mediatikoa.Nahiz eta oihartzun mediatiko honek, gure ustez, kasu askotan ez duen prozesu hori bere osotasunean islatu.\nLehenik eta behin Generalitateak eta Espainiako Gobernuak murrizketak egiterakoan duten elkar-ulertze maila sakona azpimarratu beharra dago. Harreman adeitsua, nahiz eta PPk birzentralizazio neurriak proposatu izanak erregionalistak deseroso sentiarazi dituen. Handitzen doazen mobilizazio soberanistetan bandera gisa itun fiskala sartzeko ahaleginek porrot egin ondoren, burgesia katalanak bere lekua topatzen saiatzea erabaki du, arrazoi ekonomiko eta politikoengatik beharrezkoa zaion Espainiaren barruan.\nLa Caixa, Albertis, Gas Natural Fenosa, Freixenet edo Grupo Godó buru direlarik, espainiar estatuaren menpeko goi burgesia honek bere ordezkari politiko nagusia, Convergència i Unió, egoera berri honetan birkokatu du. Bide horretan kokatu behar dira hauteskundeen aurrerapena, komeni zaiena egiteko askatasuna emango dien gehiengo osoa lortzeko; hau da, estatu propio baten sorrera ekar lezakeen kontsulta batera zuzendutako balizko bide orria garatzen den bitartean, murrizketekin jarraitzeko askatasuna lortzeko. “Estatu Propio” delakoa da, hain zuzen ere, aletu nahi dugun lehen kontzeptua. CiUk Kataluniak egitura eta ahots propioak behar dituela dio, independentziaren kontzeptua erabiltzea saihestuz. Nahita erabilitako anbiguotasun horrek atea guztiz zabalik uzten dizkio Québec-en 1980ko erreferendumaren garaian gertatutakoaren antzeko egoera bat bizitzeko aukerari; azken aldian CiUko kide bat baino gehiagoren ahotan dagoen kontua. Egoera bat non legeak sortzeko, zergak kobratzeko, nazioarteko harremanak eta kultura kudeatzeko ahalmena diren hizpide, baina baita berdinen arteko elkarte ekonomiko bat, partekatutako enbaxadak eta armada eta hainbat organismo komun ere. Euskal Herrian baten batek, itzulipurdi linguistiko baten bidez, soberania partekatu gisa definitu zuena. Proiektu politikorik gabeko independentismo horren gorakada lasaitzeko kudeaketa egiturak aldatu, menperatze egiturak ukitu gabe uzteko. Hau da, benetako lema politikoaren buru direnak, botere ekonomiko eta finantzarioa, bere horretan utziz. Maila sozialean, independentziaren aldeko mugimendu honen ordezkari nagusia Kataluniako Asanblada Nazionala (ANC) da. Organismo honek Principateko espektro politiko katalanistaren gehiengoa batzen du, izan ere, bere agendako puntu bakarra Principataren independentzia aldarrikatzea da. Balizko independentismo honen atzean adostutako beste baldintza bat ezkutatzen da: “estatu propioa bai baina Europar Batasunaren barruan”, Diadako manifestazioko pankartak zioen bezala “Catalunya, nou estat d’Europa”. Jaiotzetik ideologikoki markatuta dagoen supraegitura kapitalista horren parte izatea bezain kontu labainari buruz ez da eztabaidarik eman eta zuzenean indar metaketa hau gauzatzeko baldintza gisa ezarri dute. Ez gara agerikoa dena azaltzen luzatuko eta honela laburbilduko dugu: Nazioarteko Diru Funtsaren, Munduko Bankuaren, NATOren, Alemaniaren kontrol autarkikoaren eta beste hainbaten menpe dagoen Europar Batasun hau eta independentzia kontzeptu kontrajarriak dira berez. Subjektu politikoaren harira, Esquerra Independentistak izan ezik, ANC-n ordezkatutako Principateko alderdi politikoek estrategia nazional bat sortzea baztertu dute eta, pragmatismo politikoaren izenean, haien aldarrikapen politikoak lurraldearen zati batera soilik zuzentzea erabaki dute. Alde batetik, eskuin erregionalistak beti egin dio uko marko nazionalari. Jarrera hau interes hutsetan oinarritzen da, CiUk ondotxo baitaki Principatean duen nagusitasunak indarra galtzen duela Països Catalans-en osotasunean. Maniobra politiko aski ezaguna gure artean, EAJk Lizarra-Garaziko akordioa haustean argi eta garbi ikusi genuena.\nBeste indar batzuentzat aldiz, marko nazionalari uko egiteko aitzakia “erritmo ezberdinetako politika” da. Beste modu batera esanda, indar hauek lurraldearen batasuna utopia lortezintzat hartzen dute eta igarotzen utzi ezin dugun momentu historiko baten balizko etorreraz baliatzen dira. Ukazio hau apaintzeko, diskurtso horri beste argumentu hau gehitu ohi zaio: “estatu burujabe bat lortuz gero bidea erakutsiko genioke gainerako lurraldeei, herria osoaren batasuna lortu arte”. Hori bai, oso argi dago prozesu horren buru direnek emango diguten eredua: kasurik honenean, estaturik gabeko herri eta kulturen hiltzaile nagusiaren, alegia, kapitalismoaren menpe dagoen estatu baten sorrera. Ironikoki esan genezake, hala balitz, lurraldeko eremu benetan independiente bakarra Eurovegas izango litzatekeela.\nHistoriak hamaika adibide eman dizkigu (ez da beharrezkoa Irlandako kasu ezagun baino ezagunagoa aipatzea) zera erakusten digutenak: barne muga berriak sortzeak inposatutako mugek eragindako desberdintasunak sakontzea, gainerako lurraldean errepresioa areagotzea eta gatazka politikoa luzatzea dakar. Askapenako zenbait kidek bertatik bertara ikusi ahal izan genuen zein anitza zen Diadaren egunean kalera atera zen jendetza. Estatu espainiarrak haien herrialdea ukatzeaz nazkatuta dauden pertsonak. Etorkizunaren ikusle hutsa izateari prou!, nahikoa da! esan dioten katalanak. Gizartearen zati handi batek bere buruari galdetu dio nola antolatu nahi den hemendik aurrera, inposaturiko legaltasun espainolaren oztopo ideologikoak gaindituz. Hauxe da txalotu nahi dugun gertaera, itxaropenari ateak ireki ahal dizkiona.\nBadakigu ezkerreko mugimendu independentista katalanak jakingo duela koiuntura honi moldatzen herri batasunaren proiektua indartzen jarraitzeko. ARRAN izeneko gazte antolakunde bateratuaren sorrera edota CUP (Candidatura d’Unitat Popular) herri hautagaitzen hedapena zein, hausnarketa prozesu luze baten ondoren, lehendabiziko aldiz hauteskunde autonomikoetara aurkeztea, honen adibide garbiak dira. Independentzia oihukatzean bandera aldatzeaz haratago ikusten duten herritarren batasunaz ari gara. Salses-etik Guardamar-era eta Fraga-tik Maó-ra hizkuntza bera hitz egiten duen eta kultura bera bizi duen herria, inoren esku hartzerik gabe kudeatzeko borrokatzen dutenen batasuna.\n2429 zenbakia. 2014ko irailaren 21a\n"Ongi egokitutako kapitalistak gara euskaldunok"\n"Bistan da gurasoek eta euren seme-alabek desberdin hitz egiten dutela"\nHerriko Tabernen auzia\nEpailea defentsa abokatu bihurtzen denean\nJon Gara�o eta Jose Mari Goenaga\n"Metaforikoak bai, baina ez dugu kriptikoak izan nahi"\nBizi egun bat ARGIAren baloreetan


Datozen asteetako mobilizazioak "indartzea eta zabaltzea" erabaki dute pentsiodunek - Oñati - Goiena.eus\nDatozen asteetako mobilizazioak "indartzea eta zabaltzea" erabaki dute pentsiodunek\nOihana Elortza 2019-10-29 10:33\nAstelehenean, atzo, pentsiodunen agerraldian 107 lagunek hartu zuten parte eta datozen asteetan euren mobilizazioak "indartzea eta zabaltzea" erabaki dute, "Hego Euskal Herriko pentsiodunen plataformek iragarri dituzten mobilizazioak bultzatze aldera". Manifestua bat irakurri zuten agerraldiaren amaieran. Albiste barruan dago testu osoa.\nHauxe da atzoko, urriak 28, agerraldiaren amaieran Oñatiko pentsiodunek Foruen plazan irakurritako manifestua osorik:\nHego Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduaren Manifestua\nEuskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak bukatutzat jotzen du promesen garaia\nAraba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduak 22 hilabete bete ditu kalera irten zenetik. Milaka pertsonak, astelehenero, parte hartzen du herrietako elkarretaratzeetan eta milaka dira egindako manifestazioetan parte hartu dutenak.\nBi urte pasatu dira mobilizazioei esker lortu genituela gure erreibindikazioetako apur batzuk, baina erreibindikazio horiek ez dira finkatu. Pentsio Sistema Publikoa ez dago bermaturik; pentsio duinak ere ez. Lan eta Pentsioen Legea aldatu beharra dago.\nHauteskunde garaian promesak errepikatu egiten dira, baina gure arazoak larrituz doaz. Lortu dugu gure aldarrikapenak hauteskunde programetan sartzea, baina gobernuek ez dute agindutakoa bete eta ez dugu uste orain agintzen digutena ere beteko dutenik.\nHori dela eta, Hego Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak bukatutzat ematen du promesen garaia. Gure erakunde publikoei exijitzen diegu behingoz pertsona guztiei bizitza duina bermatzeko, eta, horretarako, lanpostu duinak eta behar bezalako pentsio publikoak ziurtatzea.\nBaitta ere, exijitzen diegu, bai Espainiako gobernuari bai Gasteizko gobernuari eta baita Nafarroako gobernuari ere, 2020ko aurrekontuetan beharrezko diru multzoa sartzea esandako helburuak bete daitezen eta, bide batez, pentsio\npublikoen pribatizazio bidea betirako alboratzeko.\nGure borrokaren helburua da pertsona nagusi guztiei bizitza duina eta autonomoa bermatuko dien pentsioak lortzea, eta horretarako gaurko langileek lanpostu duinak behar dituzte, bereziki gazteek. Soilik pentsioen eta lanpostuengeneroko arrakalak gainditzen badira, lortuko dugu bidezko eta berdintsuagoa izango den gizartea. Hori lortu nahi badugu, bakarrik aberastasunaren bidezko banaketa da bidea. Bera da Demokraziaren bermea eta gehiengoaren aldeko eredu ekonomikoaren giltza. Hori dela eta EAEko eta Nafarroako eta Nafarroako erakunde\npublikoei zein estatukoei eta patronalari exijitzen diegu:\nPentsioen sistema publikoa bermatzea. Pentsio publiko duinak, bidezkoak eta nahikoak ziurtatzea. Beharko balitz, pentsioen defizita, aurrekontuetatik finantzatzea eta ez maileguen bitartez, orain bezala.\nSoldaten eta pentsioen eros ahalmena berreskuratzea eta bere birbalorazio automatikoa, gutxienez KPIaren araberakoa izatea. Kontuan hartu behar dugu, %0,25a, berriro ere, urtarriletik aurrera indarrean jar daitekeela.\n40 urte kotizatuta aurrejubilatu direnentzat, zigorrik ez ezartzea.\nGeneroko arrazoiak direla medio, pentsio zein soldaten arrakalak gainditzea.\nMenpekotasun pean daudenek laguntza sare publiko eta unibertsala izan dezatela, bizitza duina bermatzeko.\nArrazoi guzti horiengatik Pentsiodunen Mugimenduak, mobilizazioekin, aurrera urratsa egitea erabaki du. Gure aldarrikapenak, gehiengoarenak dira: langile, langabetu, gazte, nagusi, gizon zein emakumeenak. Horregatik gure borroka partekatu nahi dugu eragile sindikalekin, mugimendu feministarekin, ikasleekin, …\nHorretaz, bada, orain arteko mobilizazioak indartzeko ekintza hauek egingo ditugu datozen asteetan:\nAzaroaren 16 manifestazioak izango dira Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako hiri buruetan.\nAbenduan elkarretaratzeak izango dira Gazteiz eta Iruñeako parlamentuen aurrean.\nUrtarrilean mobilizazio indartsu eta orokor bat izango da, Pentsiodunen Mugimenduaren mobilizazio hasieraren bigarren urte mugarekin bat eginik. Pentsiodunekin batera eragile sozial eta sindikalek parte hartuko dute, bai eta ikasle eta gazte mugimenduak eta mugimendu feministak ere.\nHego Euskal Herrian bizi eta lan egiten dugun guztiok, salbuespenik gabe, bideratuko dugu, irabaztera goazen borroka hau.\nNornahik gobernatu guk pentsio publikoak defendatu\nAraba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako Pentsiodunen Plataforma


ERAbakiak: etxean euskarari garrantzia emateko proposamenak - ERA\nARG: Ketut Subiyanto/pexels\nUdazkenetik aurrera familiek denbora gehiago pasatzen dute etxean. Ez du kaleak eskaintzen duen askatasuna ematen, baina plan polit-politak ere egin daitezke, bizitza osoan zehar oroituko direnak ere. Eta hor, neurri handi batean, gurasoen jarrera sartzen da jokoan.\nIzan ere, eskolan irakasleak erreferente diren bezalaxe, etxean gurasoek betetzen dute rol hori, baita arreba-anaiek ere. Planak pentsatzerakoan, proposamenak egiteroan nahiz film, joko eta abarrak hautatzerakoan, adibidez, beraien ukitua agerian dago: jarrerak, ohiturak, balioak… baita gaitasunak ere. Ez baita gauza bera elkarrekin irakurtzeko euskarazko ipuin bat mimoz hautatzea edo, besterik gabe, telebistaren mandoa haurrei ematea, esate baterako. Ezin da ahaztu haurrek aurrean dutena xurgatu eta bere egiten dutela erraz.\nBeraz, eskolak, kaleak eta eskolaz kanpoko jarduerek ere garrantzia handia eduki arren, familien papera funtsezkoa da haurren zaintzan, hazkuntzan eta heziketan. Familiak uneoro ari dira erabakiak hartzen, izan hausnartuak, adostuak ala inertziak edo inprobisazioak eragindakoak… Eta, hain zuzen ere, oso garrantzitsuak dira erabakiok umeen hitz egiteko gaitasuna eta motibazioa elikatzeko ere. Horri begira, erabakietan euskara kontuan hartzeko proposamen batzuk egin nahi ditu ERAk:\nBistan da hitz egiteko gaitasuna, hitz eginez eta entzunez hartzen dela, beraz, seme-alabekin elkarrizketa asko izatea ideia bikaina da.\nEtxean hitz egiten den hizkuntza euskara izatea oso garrantzitsua da. Seme-alabek jario handiagoa eskuratuko dute eta, egoeraren arabera, hizkera edo erregistro ezberdinak erabiltzen errazago ikasiko dute, hau da, modu batean hitz eginen dute aiton-amonekin, beste batean irakasleekin eta era ezberdin batean anai-arrebekin edo lagunekin.\nTxikitako jolasak, ipuinak eta kantuak pertsona askoren memorian gordeta geratzen dira. Txikitan etxean edo ikastolan ikasitakoak belaunaldi gazteagoei erakusteak ilusio handia egin ohi du. Ez galdu aukera.\nEskura jarri euskal kultura. Aukera zabala dago liburutegi publikoetan, dendetan, sarean edo ERAko baliabideen atalean.


Umeen eguna, gaurko San Nikolas bigarrena | El Diario Vasco\nCosta UrolaUmeen eguna, gaurko San Nikolas bigarrena\nUmeen eguna, gaurko San Nikolas bigarrena\nKamel Ziani. Lasterketan partaidetza handia izan zen, 200 korrikalari ingururekin. Eguerdian dantzari txikien txapelketa izan zen, zortzi bikoteren partaidetzarekin. / ETXEBERRIA\nGaztetxoek herriaren ardura hartuko dute pleno aretoan eta ondoren aurten jaiotakoei ongietorria egingo zaie\nEL DIARIO VASCO ORIO. Viernes, 7 diciembre 2018, 00:15\nUmeen eguna izango da gaurko San Nikolas bigarren honetan. Eta egitaraua hasteko, goizeko 9:30etik aurrera 3x3 saskibaloi txapelketa ospatulo da Karelan, LH3tik DBH4-ko gazteen artean, Orioko Herri Ikastolak antolatua.\nGoizeko 11:00tan, udalbatzarra izango da, baina gaztetxoena. Beraiek hartuko dute herriaren ardura eta udaletxeko agintariei azalduko diete zer egingo luketen herriaren onurarako. Ondoren, aurten jaiotako haur oriotarrei ongietorria egingo zaie udalbatzarrean. Goiza amaitzeko, puzgarriak egongo dira 11:30etatik aurrera frontoian.\nEra berean, ohitura ez galtzeko, jubilatuei doako hamaiketakoa eskainiko zaie Babeslekuan eta eguerdi partean, herri kirol erakustaldia iragartzen da herriko plazan.\nArratsaldean, berriz, 18:00etan pilota jaialdi bikaina frontoian, bi partidurekin: Urbieta-Esnaola (Villabona) Lertxundi-Aranalde (Orio) aurka, eta Titin III-Merino Urbieta II-Zabala aurka.\nOrdu berean, Pello eta Nikolasa erraldoien kalejira buruhandi eta txistulariekin, eta 19:30etatik aurrera Lehian taldearekin erromeria herriko plazan goizalderarte.\nAdierazi, jende asko ibili zela festa hasierako oriotar taldeen bi kon- tzertu-dantzaldietan. Lehendabizi Giranicek girotu zuen herriko plaza, eta ondoren, gauerdiko 01:15etan hasita, Gozategik hartu zuen lekukoa, oso giro ederra izan zelarik herriko plazan.\nAtzo goizean, bestalde, 200 korrikalirik gora Kamel Ziani krosean, herri desberdinetatik etorritako gaztetxoak, eta ondoren, sariak bana- tzen, Kamel Ziani bera eta Asier Cuevas.\nIkastaro berriak lan bila dabiltzan pertsonentzat Hamabi lehen postu aulki mugikorreko bigarren jardunaldian


Nolatan ibili ziren galiziarrak Eusko Gudarostean borrokan?\n'Nós' egunkariak erreportaje batean azaleratu duenez, asko izan ziren Eusko Gudarostean borroka egin zuten galiziarrak.\nJosu Urrutikoetxea: «Erabaki honek atea zabaltzen dio beste mota bateko justizia bati»\nEuskal Irratietan elkarrizketatu dute gaur goizean Josu Urrutikoetxea. Urrats asko egin direla nabarmendu du, baina oraindik beste asko «egiteke» daudela.\nBBC News Mundo kateak euskarari buruzko bideo bat argitaratu du\nIruzkin andana ekarri du bideoak, eta latinoamerikar askok beren euskal abizenak azaleratu dituzte ikus-entzunezkoaren harira.\nAEBak Afganistandik irten dira, eta Talibanek «independentzia osoa» aldarrikatu dute\nHerrialdeko hainbat hiritan tiroak airera botatzen ibili dira Talibanak ordubetez, AEBen irteera «ospatzeko». Milizia Qatarrekin eta Turkiarekin hitz egiten ari da aireportua elkarlanean kudeatzeko. Washingtonek aitortu du ez dutela lortu iragarritako jende guztia herrialdetik ateratzea.\nHazparneko Ttattola gaztetxeak kanporatze agindua jaso du\nDuela gutxi Ttattolako gazte asanbladak beste eraikin bat okupatu zuen. Elkartasuna adieraztera hurbiltzeko eskatu dute.\nBortxatu egin dutela salatu du neska adingabe batek Plentzian\nBortxaketa larunbatean gertatu zen, 02:30ak aldera. Ertzaintza taldeko bortxaketa bat izan ote zen ikertzen ari da.\nMarokok esan du Espainiarekin daukan harremanean «etapa berri bat» hasi nahi duela\nBi herrialdeen arteko krisi larri baten ondoren egin ditu adierazpenak. Esan duenez, krisi horrek elkarrenganako konfiantza «gogor» astindu du, eta bi herrialdeen arteko harremanaren patuari buruzko «galdera ugari» sortu ditu.\nHazparneko Ttattola gaztetxea berriz jarri dute martxan\nBabesa ematera deitu dute. Duela urte eta erdi itxi zuten gaztetxea.\nMilaka afganiar herrialdetik ihes egiten saiatzen ari dira, AEBen hegazkinetara igota\nAskok talibanen eskuetatik ihes egiteko azken aukeratzat jo dituzte AEBek beren herritarrak handik ateratzeko bidali dituen hegazkinak, eta aireportuetan jende pilaketa itzelak egon dira. Irudi lazgarriak zabaldu dira sareetan.\nMilaka pertsona lekualdatu behar izan dituzte Frantzia hegoaldean, sute baten ondorioz\nJakinarazi dutenez, oraingoz 4.000 hektarea erre dira Frantziako hegoaldean. Sutea oraindik ez dago kontrolpean.


GearBren ekintza zoragarria, irakurri ezazu!\nEz dut ulertzen nola egiten duten, baina hori ez da gure arazoa.\nHurrengo puntua da. Gaur eta bihar, hau da, 31 urrian, gordailu bat erretxina-produktuarekin ordaindu ahal izango duzu, deskontu handia erosi ahal izateko azaroaren 1ean. Ordainketa txikia txikia da, soilik $ 5-10, baina ordainetan ehunka dolar lortu ditzakegu berritzeko. Beharbada asko aldez aurretik ordainduko dute eta ez dute produktua erosi? Kasu honetan ordaindutako gordailua ez da itzuliko! Jakina, zure arazoa da dena erosten badugu! :)\nDeskontu prezioen zapore batzuk:\nNinebot Segway ES1 ez. 9 errotuladore elektrikoa: Jatorrizko prezioa 468,99 dolar, 10 dolar aurreratuak, deskontua 179 dolar\nFIIDO D1 bizikletak elektrikoak: 618,99 dolar, 10 dolar ordainketa prezioa 229 dolar\nTeclast 98 4G tableta: Jatorrizko prezioa 191,99 dolarra, 10 dolarraren ordainketa behera, 77 dolarraren deskontua\nXiaomi Notebook Air: Jatorrizko prezioa 1044,99 dolarrak, Advance 10 dolarrak, deskontua 355 dolarrak!\n... eta abar. Ekintza hori 11 azaroaren 11.11 ekintzen aurreikuspen gisa jotzen da dagoeneko, 5 Txinan dagoen Ostiral Beltza da, gurekin zoroak direnean. Ekintzak azaroaren 11-ean hasiko dira, baina kolpe handiena XNUMX izango da.\nEkintza orria hemen da: GearBest aurreordeko ekintza


Begi zuloak - - Guaixe.eus\nIrati Pellejero Marin 2021-09-20 10:32\nJada oporrak amaitu dira, beraz errutinara buelta, baina, gure sorpresarako nekatuta itzultzen gara, edo behintzat ez nahi genukeen deskantsuarekin, eta hori gure begi zuloetan nabarmentzen da. Nekea ez da honen arrazoi bakarra, gehiegizko eguzkiak ere garrantzi handia izan dezake.\nBadakigu eguzki izpiekiko gehiegizko esposizioak erredura, larruazalaren zahartze goiztiarra eta abar dakartzala, baina aurreikusi ez genuena da begi zuloen iluntasunaren erruduna ere izan daitekeela.\nZergatik? Begi zuloena aurpegiaren gainerakoa baino lau aldiz finagoa den larruazala delako, eguzki-esposizioarekiko sentikorragoa, eta melaninak aktibitate handiagoa duen eremua delako. Beraz, emaitza zimurtuagoa da, eta hiperpigmentaziorako joera handiagoa du.\nHorrez gain, uda garaian beste faktore batzuk gehitzen dira. Bartzelonako Centre Mèdic i d 'Estètica elkarteko José Manuel Fernández doktoreak dioenez, "eguzkiaren eragina perpendikularragoa da, denbora gehiago igarotzen da aire zabalean eta eguzkitako betaurrekoen erabilera areagotzen da". Bai, kontraesankorra dirudien arren –azken finean, logikoena litzateke pentsatzea osagarri horrek babesten gaituela, arazoa okertu beharrean–, salbuespen bat dago: "egiaztatu da metalezko armazoia duten betaurrekoak erabiltzeak eguzki-izpien islapena areagotzen duela, eta horrek eremu horren gain esposizioa eragiten duela, eta, ondorioz, pigmentazio lokalizatua larriagotu egiten dela" adierazi du espezialistak.\nIrailera behegain ilunagoekin iritsi bagara, albiste txarra da, uda igarota eguzki erakusketa murrizten badugu ere, eremua ez delako berez argituko. Berri ona da oso eraginkorrak izan daitezkeen tratamenduak daudela: bai etxean erabil ditzakegun kosmetikoak, bai kabinatan.\nEtxean: Gure edertasun-errutinan, melaninaren sorreraren metabolismoan eragiten duten kosmetiko aktiboekin tratatzea, hura murriztuz eta, beraz, orbana areagotzea prebenituz; edo zuzenean argitzen duten substantziekin ere tratatzea. Hain gune sentikorra denez, espezialista batengana joatea gomendatzen dut, kasu bakoitzean begien ingururik egokiena zein izan daitekeen erabaki dezan, baina "azido ferulikoa" ez da falta behar.\nKabinan: Substantzia despigmentatzaileak dituzten peeling-ak erabiltzea, mota askotakoak, sakonera desberdinekoak. IPL (argi bizi pultsatua), honen bidez argia eremu hiperpigmentatura finkatzen da, melanina erretzen du eta, ondoren, makrofago izeneko zelulek digeritu (aurpegi osorako balio du, hau orban gabe eta argiarekin utziz).\nEpe luzera begira –hau ez da lehen aukera izan behar, interbentzio txiki bat delako eta ez da edozein poltsikoarendako–: Azido Hialuronikoa. Begi zulo markatuak bi ezaugarrietan nabarmentzen dira, huen sakoneran eta kolorean, eta teknika honek sakonera naturalki, diskretuki eta homogeneoki deuseztatzen ditu. Ildaskaren sakon gunea betetzeko eta eremua proiektatzeko aukera emateaz gain, tonua bateratu ere egiten du, formulan antioxidatzaileak txertatzen dituelako, eta eguzkiaren efektuak irauli eta orbanak agertzea saihesten du.