Preso ohiei ongietorriak: Jaurlaritzak Otegiri; 2019ko abuztuak 2\nAzken eguneratzea: 2019/08/02 17:48 (UTC+2)\nLehendakaritzaren hitzetan, ekitaldiei egindako kritikak "'besarkada eskubidearen' debeku bat bezala" ulertzea "intentsitate goreneko demagogia ariketa bat da".\nPankarta bat Hernaniko (Gipuzkoa) kale batean. EiTBko bideo batetik ateratako irudia.\nOtegi: 'Ez dago EH Bildurekin hitz egin edo itunik egin ez duen alderdirik'\nForo Sozialarena mezu 'konstruktibo' bakarra izan dela uste du Etxeratek\nETAko preso ohiei ongietorriak egin ahal diren ala ez esatea ezker abertzaleak onartuko ez duela esan du Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaileak. Arazoa ekitaldi horien "arrandia publiko eta politikoa" dela azaldu du Eusko Jaurlaritzak.\nRadio Euskadi irratian egindako elkarrizketan, ongietorriak egin ahal diren ala ez esatea ezker abertzaleak onartuko ez duela ohartarazi du Otegik, espetxe politikan "irtenbide konstruktibo bat" eman ezean. "250 preso daude eta 250 ongietorri izango dira", ziurtatu du.\n"Nori ongietorri egin ahal diogun edo nor besarkatu dezakegun ez digute esango", errepikatu du.\n"Biktimen atsekabearenganako errespetuagatik eta sentsibilitateagatik preso ohiei egiten zaien 'ongietorriak' arrandiaz agertzeari utzi beharko litzateke", erantzun dio Lehendakaritzak ohar batean.\nJaurlaritzaren ahotan, ekitaldiei egindako kritikak "'besarkada eskubidearen' debeku bat bezala" ulertzea "intentsitate goreneko demagogia ariketa bat da".\nArazoa "ez da bakoitzak nor besarkatu nahi duen", "preso ohiei egiten zaien 'ongietorri edo omenaldien' arrandia publiko eta politikoa" baizik\n"Ez da adierazpen askatasun kontu bat, ezta behartzeko gaitasuna eta noren eskumena den ere. Kontua ez da hori jurisprudentzia argia denean", gaineratu du Lehendakaritzak oharrean.\n"Orain 'besarkada eskubideaz' eta 'sentimenduak' kontrajartzeaz hitz egiten ari gara!", erantsi duenez.\nArazoa "ez da bakoitzak nor besarkatu nahi duen", "preso ohiei egiten zaien 'ongietorri edo omenaldien' arrandia publiko eta politikoa" baizik; "bereziki, iraganeko memoria kritiko batentzako esanahiagatik, egindako kalte bidegabeagatik sortutako atsekabeagatik eta giza eskubideenganako errespetu pedagogia sozialagatik, gure gizartearen elkarbizitzarako oinarri gisa", azaldu du Jaurlaritzak.\nLehendakaritzaren hitzetan, "argudio hori nahikoa ez baldin bada, biktimei egiten zaien kaltea nahikoa izan beharko luke".


Bainbridge-ren espektrometroa masa ezberdineko ioiak bereizten dituen aparatua da. Ioiek zirrikitu bi zeharkatu ondoren abiadura-selektore batetik pasatzen dira, alegia eremu elektrikoa eta magnetikoa perpendikularrak dituen eskualde batetik.\nSelektoretik desbideratu gabe pasatzen diren ioiak eremu magnetiko batean sartzen dira eta ibilbide zirkularra betetzen dute. Orbitaren erradioa masaren proportzionala da, eta beraz masa ezberdineko ioiak, bukaeran, xaflaren toki ezberdinetan joko dute.\nHonako programaren helburua elementu baten isotopo kopurua zenbatzea da, eta beraien masak neurtzea (m.a.u-tan). Horretarako selektrorean eremu elektrikoa eta eremu magnetikoa arretaz zehaztu behar dira, eta gero eskala graduatuan isotopo ezberdinen ibilbide erdi-zirkularren erradioak neurtu.\nEspazioko eskualde batean eremu elektrikoa eta eremu magnetikoa elkarren perpendikularrak badira eta ioiaren abiadura ere biekiko perpendikularra bada abiaduren selektore bat osa daiteke. Eskualde horretan abiadura jakin bateko ioiak ez dira desbideratzen.\nEremu elektrikoak norabide bereko indarra eragiten dio: Fe=q·E\nEremu magnetikoak egiten duen indarra, Fm=q·v´B biderketa bektorialaz lortzen da, eta modulua da Fm= q·vB\nIoia ez da desbideratzen indar biak berdinak eta aurkakoak direnean, qvB = qE. Beraz abiadura-selektorea zuzen zeharkatuko dute, desbideratu gabe, soilik abiadura jakin bateko ioiak, alegia,\nOndoren ioiak beste eskualdera pasatzen dira. Bertan eremu magnetikoaren eraginez ibilbide erdizirkularrak jarraitzen dituzte, azkenean goialdeko xafla jotzen dute eta bertan itsatsita geratzen dira.\nEskualde honetan ioiek indar magnetikoa soilik jasaten dute: bere norabidea eta noranzkoa Fm=q·v´B, biderketa bektorialaz lortzen da eta bere modulua Fm=q·vB.\nHigidura zirkular eta uniformearen dinamika aplikatuz ibilbide zirkularraren erradioa kalkula daiteke:\nElementuak laukitxoan aukeratu analizatuko den elementua.\nEremu elektrikoaren intentsitatea (N/C), berari dagokion laukian.\nEremu magnetikoaren intentsitatea (gauss=10-4 T), dagokion laukian.\nIbilbidea botoia klika ezazu:\nEremu magnetikoaren balio ezberdinak aukeratu (eta eremu elektrikoa ere bai, nahi bada) isotopo bakoitzaren zirkunferentzia-erdien erradioak ahalik eta erosoen neurtu arte.\nIsotopo bakoitzaren masa kalkulatu (mau-tan zenbaki osoa eman behar du, gutxi gorabehera). Kontutan izan neurtutako magnitudeen unitateak:\nerradioak zentimetrotan neurtzen dira.\nEremu magnetikoa gauss-etan (1 gauss = 0.0001 T)\nMasa atomiko-unitate bat 1.67·10-27 kg.\nKarga-unitate bat 1.6·10-19 C\nKalkulatutako emaitzak gero egiazta daiteke Erantzuna botoia klikatuz.\nHonelako taula bat bete elementu bakoitzerako:\nElementua Eremu Elektrikoa E (N/C) Eremu Magnetikoa B (T) Abiadura v (m/s)\nErradioa r (m) Masa m (kg) Masa m(mau)\nHar bedi Hidrogenoa\nEremu elektrikoa E=2.0 N/C\nEremu magnetikoa B=12·10-4 T\nAbiadura-selektorean zehar zuzen pasatzen diren ioiek ondoko abiadura dute:\nHidrogenoaren kasuan hiru isotopo agertzen dira; lehenik beraien ibilbide erdizirkularren diametroak neurtu behar ditugu (2r). Gero isotopo bakoitzaren masa ondoko formulaz lortzen da:\nMasa hori kg-tan adierazita dago, baina mau-tan adierazi ezkero zenbaki osoa eman behar du (edo zenbaki osotik hurbil).\nHidrogenoa 2.0 12·10-4 1666.67\n0.014 1.612·10-27 kg 0.97≈1\n0.029 3.341·10-27 kg 2.0\n0.043 4.954·10-27 kg 2.97≈3


Haurrak naturara hurbiltzeko ideiak\nNaturara bizkarra ematetik, berdea harren osasun fisikoa eta emozionala izanik, lurrera itzultzea proposatzen du liburuak.\n1. Hazi Hezi\nEtxerako hezketa aldizkaria\nPertsonak hezten laguntzeko bokazioz munduratu gara\nSortu da Hazi Hezi, etxekoentzako heziketa aldizkaria. Etxekoentzako, bai. Baina komunitate edo tribu gisa hartuta etxea, non gurasoak, aitona-amonak, izebak, osabak, zaintzaileak, haurrideak... dauden. Haiena eta guztiona baita haurraren heziketa, jendartea osatzen dugun bakoitzarena. Eta haiei — guztioi— eskaini nahi diegu haurrak hezten laguntzeko tresna hauxe.\nEta heziketari buruzkoa, baiki. Haurrak —pertsonak— bere nortasuna gara dezan, pertsona autonomo, solidario eta kritikoak sortzen lagundu nahi baitu aldizkari honek, umeen behar emozional, fisiko eta psikologikoak asetzen lagunduko duena.\n'Idazlea zeu zara, irakurtzen duzulako'\nIdazle: Joseba Sarrionandia\nHIK HASI Euskal Heziketarako aldizkariak Joseba Sarrionandiaren azken liburua aurkezten du: Idazlea zeu zara, irakurtzen duzulako. Liburua berria eta berritzailea da. Izenburuan Sarrionandiak iradokitzen duen moduan, idazketa irakurketarekin osatu eta biderkatzen da. Haren esanetan, irakurketa bakoitza ber idazketa bat dela esan daiteke. Beraz, testuak argitaratzen den mementuan hasten du bizitza. Eta izenburutik abiatuta, 133 ipuin biltzen dituen liburuak ideiak piztu nahi ditu. Idazleak kontatu digunez, ipuin bat asmatzea errealitateari harresian leiho bat zabaltzea baita, bestaldean topatuko denaz jabetu gabe oraindik, zalantzaz, beldur apur batekin. Idazleak leihoa zabaltzen du, zerbait seinalatzen du behar bada, baina lagunari begiratu eta nahi duena ikusteko libertatea dagokio. Ipuinak marrazkiz lagundurik daude. Ipuin beste marrazki dago, haiek ere bizitza propioa hartzen dutelarik.\nPROPOSAMEN DIDAKTIKOA JAITSI


Zinearen eta arkeologiaren ezinbesteko hitzordua FICAB jaialdiaren eskutik dator – Irunero\nPosted on 2021(e)ko azaroak 8 by Irunero\nAstelehen honetan, Kulturako ordezkari Juncal Eizaguirrek, Oiasso Museoko arduradun Juanjo Jiménez eta Aizpea Goenagarekin batera, Bidasoko Nazioarteko Zinemaldi Arkeologikoaren 21. edizioa aurkeztu du. Azaroaren 15etik 20ra bitartean izango da, Amaia KZn, baita Donostiako Aquariumaren, Orona Fundazioaren eta Oiasso Museoaren egoitzetan ere.\n«FICAB bueltan da urtero bezala eta berriz ere ilusio handiz ospatuko dugu urterik urte ekartzen dizkigun film ugarietako istorioengatik harrituta uzten gaituen zinema-jaialdi bat. Bi hamarkadatik gorako ibilbidea bete du programak, eta guztiz errotutako jarduera bat da orain. Gainera, argi uzten du arkeologiaren eta kulturaren alorreko ikerketa bultzatu, hedatu eta sustatzeari eman nahi diogun garrantzia, kasu honetan, gainera, publiko guztientzako zinema-proposamen baten bidez» nabarmendu du Juncal Eizaguirre ordezkariak.\nAurten 66 film jaso ditugu, hainbat herrialdetakoak, hala nola Iran, Georgia, Errusia, Costa Rica edo Poloniakoak. Hautatutako 27 zinten artean, Frantziakoak, Italiakoak eta Espainiakoak dira gehienak, baina nabarmentzekoa da guztien kalitate bikaina eta lantzen dituzten askotariko gaiak. Batzuetan gerra garaian museo arkeologikoetako arduradunek sentitzen duten ezinegona erakusten da, beste batzuetan Homo sapiensaren inguruko azken ikerketak edo urpeko lan arkeologiko itzelak, baita artista batek arkeologiari egiten dion ekarpenari buruzko zinta bat ere…\nOiasso Erromatar Museoak parte hartze handia eta pandemia urtean errealizatutako proiektuen kalitate handia nabarmendu du. Azpimarratu duenez, zuzendariek ahalegin handia egin dute, eta, zailtasunak gorabehera, “oso pozik gaude pandemia garaian eta ondoren kulturak martxan eta bizirik jarraitu duela ikusita”. Era berean, laguntzaileekiko (Aquariumarekiko, ONCErekiko eta Orona Fundazioarekiko) elkarlana finkatu izana baloratu du, baita Hezkuntza Sailari ematen ari zaion garrantzia ere. “Aurten, Ikertze Fundazioak Narbo Martius, la fille de Rome filmaren inguruan landutako proiektu pedagogikoa ere izango dugu, eta inoiz baino film gehiago emango ditugu sail honen barruan. Gainera, bada latin eta greko ikasleek egindako film bat, antzinako grekoa erabiliz filmatutakoa: Pestilentia; ostiralean emango da”.\nJaialdiaren egitarauari dagokionez, film hautatuak ohiko hiru emanaldietan banatuko dituzte, eta 30 emanaldi inguru eskainiko dituzte. Goizeko saioan, ikastetxeei zuzendutako Hezkuntza Atala eskainiko da. Aurten ere, Orona Fundazioaren laguntzari eta babesari esker, ikuspegi pedagogiko onena duen filmaren saria emango da. Saio horietan, Maria Intxaustegi urpeko arkeologoa egongo da. Ikertze elkarteak unitate didaktiko bat sortuko du, gazte horientzat pentsatua, eta atal horretan proiektatuko diren zintetako batean oinarrituko da.\nInaugurazio ekitaldian, epaimahaikide guztiek eta erakundeetako ordezkariek parte hartuko dute, eta, gainera, musika emanaldi bat izango da eta arkeologoek gerra garaian ondare arkeologikoa babesteko duten garrantziari buruzko film bat emango da. Bukaerako ekitaldirako, berriz, Bizinema sorpresak, bakarrizketa, dibertsioa eta The Dig filmaren proiekzioa prestatzen ari da; Netflixen ekoizpen bat da The dig.\nIrungo arratsaldeko emankizunak ohikoak izango dira, 17:00etan eta 19:00etan, eta sarrera doan izango da lekua bete arte.\nArratsaldeko saioetan Xabier Peñalver izango da aurkezlea. Bestalde, hilaren 17an, asteazkenarekin, Donostiako Aquariumeko auditoriumean, urpeko arkeologiari buruzko bi film emango dira, eta, ONCE Fundazioarekin elkarlanean, horietako bat Audesc sistema erabiliz emango da, ikusmen murritzeko pertsonentzat.\nIkus-entzunezkoen eta arkeologiaren munduko profesional prestigiotsuek osatuko dute epaimahaia, eta sariketaren bukaeran sariak banatzeko ekitaldian emango da epaiaren berri. Jaialdiaren onlineko bertsioari ere eutsiko zaio, emanaldiak telematikoki jarraitu nahi dituztenentzat (hala hezkuntza atalari nola sail ofizialari dagokienez). Iaz jarri zen abian eta oso harrera ona izan zuen.\nZinemaldiari buruzko informazio guztia, udal webgunean, www.irun.org helbidean, eta zinemaldiarenean, www.ficab.org helbidean.\nPosted in LABURREANTagged Arkeologia, bizinema, FICAB, irun, irunero, Jaialdia, Museoa, Oiasso, Zinea


Sexu-orientazioagatiko indarkeriaren biktimentzat ere errekonozimendua eskatu du Foro Sozialak\nVicente VADILLO "Francis”en hilketaren XLII. Urteurrena\n1979ko ekainaren 10eko goizaldean, Antonio Caba Laguna polizia nazionalak, zerbitzuz kanpo zegoelarik, Vicente Vadillo Santamaría 'Francis' hil zuen aurpegian tiro bat emanda. Francis Alacantekoa zen jatorriz (País Valencià), eta Errenteriako Apolo klubean egiten zuen lan trabesti gisa.\nBertsio ofizialak aditzera eman zuenaren arabera poliziak bere arma ustekabean tirokatu zuen. Baina Donostiako Probintzia Auzitegian 1983an egindako epaiketan lekukoek adierazi zuten ez zela horrela izan. Azaldu zutenez, agenteak klubeko arduraduna mehatxatu zuen. Orduan 'Francis' hurbildu eta "zergatik ez didazu niri tiro egiten?" esan zion poliziari. Azken honek une horretan aurpegira tiro egin zion eta berehala hil zen. Hiltzailea bederatzi hilabetera zigortu zuten, eta ez zen inoiz kartzelan sartu.\nGarai hartan, motibazio politikoko biolentziak, hainbat agentek praktikara eraman zituztenak, eguneroko kontua ziren Euskal Herrian (Errenterian, kasu honetan). Gurean bizi izandako indarkerien zikloaren baitan ankerkeria berezia jasan behar izan zuten inposatutako sexualitatearen eredu tradizionala eta genero-arau hegemonikoa haustea erabaki zuten pertsonek (hilketak, bakartze soziala, bortxaketak, jazarpena, sexu-torturak, etab.), tamalez, oraindik ere giza eskubideen urraketa larriak eta irainak pairatzen dituztenek.\n"Bizikidetza demokratikoaren eraikuntzarako konpromiso soziala" izeneko partaidetza-prozesuan jasotako ekarpen anitzekin egiaztatzen ari garen bezala, euskal jendartea desberdintasun-ardatz ugarik (generoa, sexualitatea, maila sozioekonomikoa, hizkuntza...) zeharkatu dute, eta oraindik ere zeharkatzen dute. Ezin konta ahala indarkeria jasan dituzte hainbat pertsonak indarkeria-zikloaren testuinguruan sexu-orientazioagatik, genero-identitateagatik edo genero-adierazpenagatik. Zaintzapeko askatasuna, "sexilioa", pintadak, mehatxuak, poliziaren erasoak, indarkeria fisikoa, kartzela eta erbestea, tortura, sexu-indarkeria, transfobia... esaterako. Baita bizitzeko eskubidearen urraketa ere, Francisen kasuan.\nForo Sozial Iraunkorrean uste dugu ezinbestekoa dela esperientzia, bizipen eta eskubide-urraketa horiek guztiak publikoki aitortzea eta erreparatzea. Biktimen eskubideen defentsan, gure lana gidatzen duen premisa argia da: biktima guztiek dute egia, justizia eta erreparazioa jasotzeko eskubidea; eta giza eskubideen urraketa berek aitorpen politiko eta legezko maila bera izan behar dute, edozein delarik ere urraketak praktikara eraman dituen eragilea.\nIldo horretan, XLII. urteurren honetan, azpimarratu nahi dugu beharrezkoa iruditzen zaigula, Francis bezalako giza eskubideen urraketa larrien biktimei errekonozimendua eta erreparazioa emateaz gain, ikusgarritasuna ere ematea sexu-orientazioak, genero-identitateak edo genero-adierazpenak baldintzatutako errealitate horiei, gure gizartean bizirik dirauen diskriminazioarekin amaitzeko eta etorkizunean horrelako jarrerek tokirik izango ez dutela bermatzeko.\nHorregatik, eskatzen diegu Eusko Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari, tokiko erakundeei eta gure herrian lan egiten duten gizarte-erakundeei beren gain har dezatela eskubide-urraketa horiek ikusarazteko konpromisoa, egoki deritzoten mekanismoen bidez.\nAmaitzeko, gogora ekarri nahi dugu Francisen heriotza tragikoak bultzada handia eman ziola LGTBIQ+ kolektiboaren eskubideen alde orduaz geroztik Euskal Herrian lanean diharduen mugimenduari, une hartara arte klandestinitatean eta marjinalitatean egon behar izan zena: orduan antolatu ziren lehen manifestazioak, bai Errenterian, bai Donostian, eta forma hartu zuten kolektiboaren eskubideen defentsarako antolatu ziren lehen eragile sozialek, EHGAMek kasu.\nForo Sozial Iraunkorrak, 2016an sortu zenetik egindako lanaren ondorioz, honakoa baieztatu du: gizarte zibilak ekarpena egin dezake eta egin behar du sufrimenduaren eta desberdintasunen amaieran eta, beraz, bizikidetzaren eraikuntzan.\nHori dela eta, ekainaren 28aren bezperatan gauden honetan, Sexu Askapenaren eta LGBTIQ+ harrotasunaren aldeko Nazioarteko Eguna, hain zuzen ere, kolektiboaren eskubideen alde lanean diharduten eta urteetan zehar jardun diren eragileei gure miresmenik sakonena adierazi nahi diegu, eta eskerrak eman nahi dizkiegu gure gizarteari egindako ekarpenagatik.\nZiur gaude gizarte zibilak bizikidetza demokratikoa eraikitzeko prozesuan protagonismo osoa izatea dela berriro ez gertatzeko bermerik onena.\nAmaitzeko, aditzera eman nahi dugu datorren uztailaren 7an topaketa pribatu bat ere antolatuko dugula, LGTBIQ+ kolektiboen ordezkari diren hainbat pertsonak bizikidetzaren eraikuntzak planteatzen dituen erronkei buruz hausnartzeko, Foro Sozial Iraunkorra joan den urritik bultzatzen ari den "Bizikidetza demokratikoa eraikitzeko konpromiso soziala" prozesuaren baitan. Bileraren ondorioak beranduago aurkeztuko den txostenean jasoko eta publiko egingo dira.


Ertzaintza istiluak eragozteko sartu zen Aralucen, Jaurlaritzaren arabera | Ekonomia | Berria\n2021eko maiatzak 7\nOstirala, 2021ko maiatzak 7\nErtzaintza istiluak eragozteko sartu zen Aralucen, Jaurlaritzaren arabera\nTapia sailburuak azaldu duenez, «alternatibak» aztertzen ari da enpresaren jarduna mantentzeko\nErtzaintzako agenteak Araluceko atearen aurrean, iragan ostiralean. Luis Jauregialtzo / FOKU\n2019ko azaroak 15 18:45\nErtzaintzak Araluceko itxieran eta bertako trokelak ateratzeko saiakeran parte hartu bazuen, «istiluak eragozteko» izan zela azaldu du Estefania Beltran de Heredia Segurtasun Sailburuak. Bidalitako agente kopuruaren proportzionaltasuna ere defendatu du Eusko Legebiltzarrean eginiko agerpenean. Hori ez da izan kontrol saioan Igorreko trokelgintza enpresari buruzko aipamen bakarra —langileetako batzuk zuzenean ikusi zute—. Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapena eta Azpiegituretako Sailburuak esan duenez, Jaurlaritza «beste alternatiba batzuk» ikertzen ari da enpresak bere jardunarekin jarraitu dezan. Halere, ez da Aralucez bakarrik mintzo, Cables y Alambres Erandioko enpresa ere hartu ditu hizpide. Hura ere egoera larrian dago.\nEdurne Garcia Elkarrekin Podemos legebiltzarkideari erantzunez hartu du hitza Beltran de Herediak. Euren arteko eztabaida kontrol saioko tentsio une handiena izan da. Pasa den asteko ostiraleko goizaldean, Batz kooperatibako, Araluceren jabea da, langile batzuk enpresan sartu ziren trokeletako bat ateratzeko asmoz. Itxiera daraman kitatzailearen aginduz joan ziren, eta Ertzaintzaren babesarekin. Apurka Araluceko langileak iristen joan ziren hustuketa eragozteko —kitatzaileak hainbat salatu ditu erasoengatik—, eta, lekukoen arabera, goizean 40 bat ertzain zeuden lantegian. Garciak, hainbeste agente bidali izanaren zergatia galdetu dio sailburuari, eta ea Ertzaintzak berdin jokatuko zukeen langileek deitu izan balituzte lantegiaren hustea eragozteko. Ertzaintzak «alde guztien segurtasuna» zaintzen duela erantzun du Beltran de Herediak, eta «orden publiko arazoak» eta «gatazkak» eragozteko behar adina agente joan zirela.\nTapia sailburuak, aldiz, Iker Casanova EH Bilduko parlamentariari erantzun dio. Hark, besteak beste, auzian «berandu» agertu izana egotzi dio Jaurlaritzari. Sailburuak, bere aldetik, enpresetako zuzendaritzen «lana eta borondatea» goratu du, eta Jaurlaritza enpresen jarduna mantentzeko «alternatibak» aztertzen ari dela aurreratu. Halere, ez dela lan erraza izango onartu du, «merkatuaren araberakoa baita». Jaurlaritzak egoera txarrean dauden enpresei laguntzeko protokolo bat duela azaldu du, eta lan hori ez dela hedabideetan egin behar, «zuzendaritza batzorde eta langileekin baizik».\nGlovoren langileen aldeko ebazpena eman du Bilboko epaile batek\nJustiziak banaketa plataformen auzian finkatu duen norabideko epaia da: Glovoren langileak soldatapeko behar dute eta ez autonomo.\nItxiera perimetrala eta etxeratze agindua bertan behera utzi ditu EAEko Auzitegi Nagusiak\nEusko Jaurlaritzak onartu egin du EAEko Auzitegi Nagusiaren erabakia\nJon Ordoñez Garmendia - Paulo Ostolaza\n«Krisia badator, eta inpaktua izango du gazteon bizitzan»\nAzterketa gogorrez kexu diren hainbat ikasleren jokabidea salatu du LABek\nPauso bat bide bukatu gabean


Chicagoko Art Institute-k 40.000 lan baino gehiago argitaratzen ditu doan | Sormenak linean\nEz da izango Ez da institutu hori aipatu genuen azken aldia edo izen handiko museoek, hala nola Chicagoko Art Institute-k, irudi ugari eskaintzen ditu edonoren eskura, deskargatu eta gure borondatez erabil ditzagun.\nBesterik ez dira 40.000 artxibo artxibo Chicagoko Art Institute-k denen eskura jartzen dituenak. 1879an sortu zen eta Estatu Batuetako eta mundu osoko erakunde artistiko garrantzitsuenetako bat bezala kokatu den institutuaz ari gara.\nBere bilduman aurkituko duzu bertako eta nazioarteko egileen lanak garai guztietakoak eta baita garaikideak ere. Nahiz eta Italiako, Flandesko, Holandako eta Espainiako ikastetxeetako europar artisten azentua jarri.\nEl New Yorkeko Metropolitan Museum of Art-ek dagoeneko iragarri du sarean izugarrizko jarriz deskargatu beharreko fitxategi kopurua, gauza bera gertatu zen New Yorkeko Liburutegi Publikoa, edo zati horien inguruan, zehazki Holandan Rijksmuseum-ekin.\nChicagoko Art Institute-ko bilduma digitalarekin sarbidea dugu Seurat edo Hokusai olatu ikoniko hori bezalako margolarien lanak. Momentu oso garrantzitsua edozein gailutatik garai eta teknika guztietako artisten pintura bilduma zabal batera sartu ahal izateko.\nBilduma digitala eskuragarri duzu link honetatik. Deskargatzeko eskuragarri dauden lan guztietara sar zaitezke aktibatu "Jabari publikoa" aukera «Artelanak» fitxako iragazkitik; hain zuzen ere, partekatu dugun estekatik lurreratu ginen.\nUndeskargatzeko aukera bikaina Zure ordenagailuari lan ugari bereizmen handian gozatzeko eta xehetasunez jakin ahal izateko. Edozein motatako adar artistikoa ikasten ari diren guztientzat ia ezinbestekoa da artista berriak ezagutzera joatea eta ezagunenak errepasatzera itzultzea.\nEz da Moneten obrarik faltako, hori da edukia Creative Commons Zero (CC0) lizentziapean, horrekin nahi duzuna egin dezakezu.\nArtikuluaren bide osoa: Sormena linean » General » Artistak » Deskargatu 40.000 arte fitxategi baino gehiago Chicagoko Art Institute-tik\nEsteka jarri dut. Sarean sartu, edozein lanetan klik egin eta fitxategiaren beheko eskuinean dagoen deskarga ikonoa aurkituko duzu.\nMaketa ona egitearen garrantzia


Otorduak auzotarren topagune izango dira - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nArta auzoko bizilagunak, iazko auzo afarian. Argazkia: Artako Jai Batzordea\nBarinaga eta Arta auzoetan San Pedro jaiak ospatuko dituzte asteburuan, eta bizilagunek ez aspertzeko moduko jarduerak izango dituzte.\nDuela bost urte, belaunaldi gazteago batek hartu zuen Markina-Xemeingo Barinaga auzoko San Pedro jaiak antolatzeko ardura, eta arrakasta bermatzen dien formula egokia aurkitu dute: jarduera erakargarriak egoten dira aukeran, hala nola, bola txapelketa, txapel jaurtiketa txapelketa edota herri bazkaria.\nGaur arratsaldean ekingo diote jaiei Markina-Xemeingo Esku Pilota Taldeko gaztetxoek jokatuko dituzten pilota partidekin: “Astebururo izaten dituzte partiduak esku pilota taldekoek herrian, baina sanpedroetan auzoko frontoira lekualdatzen dituzte, festagaz bat egiteko”, azaldu dute antolatzaileek.\nJarraian, bolatokia irekiko dute, bai gaur zein bihar jarduera gehienak hartuko dituen gunea. Bertan, taberna irekita egongo da nahi duenak edariak eta pintxoak eska ditzan.\nIV. Barinagako Bola Txapelketa lehiatuko dute iluntzean: “Bola txapelketa aspaldi antolatzen zuten auzoan, baina pixkanaka-pixkanaka ohitura galtzen joan zen. Hala, antolakuntzan sartu ginenean, berreskuratu egin genuen, eta urtez urte indarra hartzen ari da berriz ere”.\nIaz, 50 bat pertsonek parte hartu zuten: “Nahiz eta, orokorrean, adineko pertsonek parte hartu, gazteak ere aurkezten dira”. Sariak ere izango dituzte lehen lau sailkatuek, eta ez edozelakoak: lehenengoak 80 euro eta Plaza anaiek emandako txapela; bigarrenak, 60 euro eta Santamañeko gazta bat; hirugarrenak, 40 euro eta Meabeko kopeta; eta laugarrenak, 20 euro eta ardo botila bat.\nBihar, aldiz, San Pedro egunean, eguerdiko mezaren ostean, txikiteoan murgilduko dira auzotarrak. Baina herri bazkaria izaten da eguneko ekitaldirik bereziena, txiki, gazte zein nagusiak batzeko aitzakia baita.\nAurretik, V. Txapel Jaurtiketa Txapelketa jokatuko dute: “Izugarrizko giroa sortzen da txapelketan, izan ere, herri bazkarira gerturatzen diren gehienek parte hartzen dute urtero” Barinaga auzoko gazte zein nagusiak elkartuko dira txapela nork urrunen jaurtiko lehiatzen, eta irabazleak opari sinboliko bat jasoko du. Datorren urteari begira, gainera, antolatzaileek indarra eman nahi diote txapelketari sari bereziak emanez.\nArratsaldean, umeek jolasak eta puzgarriak izango dituzte ondo pasatzeko, baina ekitaldi nagusia probalekuan egingo dute. Izan ere, idi probak egingo dituzte. Aurten, Orioko Iñaki Olidenek, Laudioko Galder Bolañok eta Laukizko Unai Elorrietak parte hartuko dute. Denei ere diru kopuru bera emango diete antolatzaileek, 600 euro, eta irabazleak idientzako mantak jasoko ditu oparitan.\nKarta jokoa. Ziortza-Bolibarko Arta auzoan, beste alde batetik, ia hamarkada bat daramate briska txapelketa antolatzen. Karta jokoan hasiko dituzte bihar bizilagunek San Pedro jaiak. Lehenengo lau sailkatuei sari ekonomikoa emango diete: lehenengoari 100 euro, bigarrenari 80 euro, hirugarrenak 60 euro jasoko ditu, eta laugarrenak, 40 euro. Horrez gain, lehen biek “bertako produktuen sorta bat” ere izango dute opari.\nGauean, urtero bezala, auzo afaria egingo dute San Pedro ermitan: “Auzotarrak elkartzen garen eguna izanik, denon arteko tertulia egiteko ere aprobetxatzen dugu afaria. 30 pertsona inguru batzen gara urtero, eta aurten ere hala espero dugu”.\nGaztetxoak pilota partida jokatzen, iazko Barinaga auzoko jaietan. Argazkia: Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu\nDomeka goizean meza izango dute auzotarrek, eta eguerdian, Markina-Xemeingo Zerutxu Dantza Taldekoak ariko dira euskal dantzen emanaldia egiten. Ondoren, Mikel Mendizabal eta Aitor Mendiluze bertsolariek bertso saioa eskainiko dute. Bertsoez gain, musikak ere edukiko du tokia: “Laja eta Lutxurdio trikitilariek auzoa alaituko dute egun guztian, eta bitartean, pintxoak eta edariak izango ditugu denontzat”.\nGaztetxoenek, gainera, gune berezi bat edukiko dute jolasteko. 18:30etik aurrera izango dute aukera.


Malagako ospitale batek hidrozefalia sendatzeko teknika aitzindaria garatu du | Consumer\nMalagako ospitale batek hidrozefalia sendatzeko teknika aitzindaria garatu du\nProzedura honen bidez, ez da balbula bat jarri behar eguneroko garezurrean.\nNahiz eta eragin txikiko gaixotasuna izan (mila haurretik bat eta 65 urtetik gorakoen %1 inguru), hidrozefalia muga larriak eragiten dituen gaitza da. Duela gutxi arte sendatzeko egin zitekeen ebakuntza bakarra zela eta, gaixoak balbula bat izan behar zuen garezurrean. Orain, Malagako Carlos Haya Ospitaleko Neurokirurgia Zerbitzuak garatutako teknika aitzindari bati esker, hidrozefalia sendatu daiteke balbuletara jo gabe.\nTeknika horri neuroendoskopia esaten zaio, eta hidrozefalia buxatzailea edo osagai buxatzailea duten pazienteei baino ezin zaie aplikatu. “Kasu horietan, likido zefalorrakideoa garezurrean metatzen da, garezurra igarotzen den hodietako buxaduragatik”, azaldu du Bienvenido Ros ospitaleko Neurokirurgia Pediatrikoko buruak.\nPraktikan, hidrozefalia kasuen %30 inguru neuroendoskopia bidez sendatzen dira. Teknika hori “oso inbaditzailetzat” jotzen da, eta zulo txiki bat behar du garezurrean. Zulo horrek zentimetro bateko diametroa baino ez du, eta, haren bidez, neuroendoskopio bat sartzen da, ordenagailu batetik lan egiteko.\nHala, 15 eta 30 minutu artean irauten du ebakuntzak, eta zirujauak garezur-barrunbeetan barrena “nabigatzen” dira garun-bentrikuluak, likido zefalorrakideoaren metaketa eragiten duten buxadurak kentzeko.\nHogei bat haur\nAzken bost urteetan, hidrozefalia buxatzailea duten 14 urtetik beherako 20 haur operatu dituzte neuroendoskopia erabiliz Malagako Ama-haurren Ospitalean. Horrela, burezurra eta peritoneoa lotzen dituzten balbulak jarri behar izan zaizkie, buruko gehiegizko likidoak kentzeko.\nGarai horretan ere, 70 bat helduk esku hartu dute Carlos Haya ospitalean. Populazio nagusi horretan -normalean 65 urtetik gorakoetan-, hidrozefaliaren sintomak beste gaixotasun neurodegeneratibo batzuekin nahasten dira maiz, hala nola Alzheimerrarekin.\nhidrocefalia-eu pionera-eu teknika


Cristina Zamorak eskuratu du martxoko Zuzeu Gaztea Saria • ZUZEU\nCristina Zamorak eskuratu du martxoko Zuzeu Gaztea Saria –\nZuzeu GAZTEA Sariak, joan berri zaigun martxoan, hamabi idazleren 17 sarrera jaso ditu; guztiak aurretik ere lehiaketan parte hartutakoak ziren bat izan ezik, eta hauetako bi, saria irabazitakoak. Guztien artean, Cristina Zamoraren “Elkarrizketatutako elkarrizketatzailea“ sarrera saritzea erabaki dugu.\nZamorak zortzi lan idatzi ditu Zuzeu GAZTEA Sarian parte hartzeko, iazko azarotik hona. Azken hirurak iragan berri dugun martxoan; lehiaketa irabazi duen sarreraz gain, oso interesgarria begitandu zaigu “Zoria, zoriona eta zoritxarra“, edizio akatsak gorabehera, arreta gehiago merezi duen gaia jartzen duelako mahai gainean, apustuena.\nAipatutakoez gain, azpimarragarriak begitandu zaizkigu Nahia Alberdiren “M8“ zorrotza zein Maite del Corteren “Biodibertsitatearen galera” argigarria; biak ala biak hamarna iruzkin izan dituzte.\nSaria irabazi duen sarrerarengana bueltatuta, Zamorak ETBko Ur Handitan saioa hartu du ahotan, eta txukun landu du gaia bi ataletan, bertako aurkezle Xabier Madariaga kazeariari elkarrizketa eta guzti.\nZUZEU orainkari horizontalak, Azkue Fundazioaren laguntzarekin, 150 eurorekin saritzen du hilabetero 30 urte azpiko idazleen sarrerarik onena. Hemen duzue arautegia.\nAzkue Fundazioa, Cristina Zamora, gazteak, kazetaritza, lehiaketak, zuzeu, Zuzeu Gaztea Saria


Donostia 2016ko Adiorik Gabe programak terrorismoaren lau biktima oroituko ditu Donostitik\n2019ko martxoan izango da Antzoki Zaharrean eta hiru ekitaldi egingo dira, horietatik 2 Batxilergoko eta Unibertsitateko ikasleei zuzenduta\nAdiorik Gabe / Sin Adiós Donostia 2016ko proiektua bueltan dugu. Izan ere, Bakearen Itsasargiaren programaren proiektua eta laudorio ugari jaso zituena, datorren martxoan abian jarriko da Antzoki Zaharrean. Bertan, terrorismoaren lau biktima omenduko dira.\nElkartasun eta enpatia besteei helarazteko eta emozioak partekatzeko sortu zen proiektua. Eneko Goiak alkateak gogorarazi duenez, “2016an hiru ekitaldi egin ziren eta guztira bortizkeriaren 12 biktima oroitu ziren. Orain programa horri jarraipena eman nahi diogu, izan ere, inpaktu handiko programa izan zen. Eta horretarako bortizkeria mota ezberdinek eragindako beste lau biktima oroituko dira”.\n2016an ondorengo biktimak oroitu ziren: Juan Manuel García Cordero, Garrido-Velasco familia, Eugenio Olaciregui, Mikel Zabalza, Tomás Alba, Enrique Casas, Gerónimo Vera, Aureliano Calvo, Ramón Díaz, Francisco Javier Gómez Elósegui, Mari Jose Bravo del Valle eta Angel Mota.\nDonostiako alkateak aditzera eman duenez, hiru aldiz antzeztuko da. Lehena martxoaren 16an egingo da, estreinaldia izango da eta hiritar guztiei zein giza eskubideen arloan lan egiten duten elkarteei zuzenduta izango da. Beste bi antzezlanak, martxoaren 18an eta 19an egingo dira, eta batxilergoko zein unibertsitateko ikasleei zuzenduak izango dira.\nProiektuaren aurrekontua 100.000 eurokoa da.


Komunikabideen talaia 2.0 • ZUZEU\nKomunikabideen talaia 2.0\nKotalaia bloga sortu du EHUko komunikazio eta zientzien fakultateko ikasle talde batek, Euskararen Araua eta Erabilera irakasgaiaren testuinguruan. Bertan ezagutzera emango dira ikasleek zein irakasleek egindako gogoetak euskarazko komunikabideen, euskararen erabileraren eta euskararen kalitatearen inguruan. Edonola ere, blog irekia da Kotalaia 2.0, eta beste edozeinen ekarpenak ere gogo onez jasoko dira bertan.\nEkimen honen bidez hiru helburu nagusi bilatzen dira:\nEuskarazko komunikabideen egoera aztertzea\nKomunikabideek euskararen normalizazioari eta garapenari egiten dioten ekarpenaz jabetzea\nKomunikabideetako hizkuntza-ereduaren iturriak eta ezaugarriak ezagutzea\nHorretarako hainbat proiektu jarri dira martxan: liburuen irakurketak, ikerketa-lanak, eztabaidak… Proiektu horien txostenek osatzen dute Kotalaiaren funtsa. Baina, irakurleen balorazioak, iritziak eta bestelako ekarpenak dira blogaren pizgarri nagusia.\nUnibertsitatearen talaiatik Euskal Herri osoko hedabideak izan nahi ditu aztergai Kotalaiak. Horrela bada, ongi etorriak izango dira bertan herri-aldizkari, tokiko komunikabide eta interneteko hedabideen berri emango duten albiste eta lanek; baita, euskararen erabilerarekin eta kalitatearekin zerikusia duten gogoetek, eta ikusentzunezkoen munduan dabiltzanen ekarpenek ere.\nZabaldu berritan blogak izan duen mugimendua bizkorrak ondo erakusten duenez, begi-pare asko ari dira jada Komunikabideen Talaiatik begira. Eta egindako iruzkinen arabera, bertatik ikusitakoak eman die zer pentsatu eta zer eztabaidatua.\nGustu baduzue, egin bisita http://www.kotalaia.wordpress.com helbidean.\nEHU, euskara, komunikabideak, Komunikabideen talaia, kotalaia\nMinaren erabilera, prentsan


Joan Violet Robinson - Wikipedia, entziklopedia askea.\nCamberley (en) , 1903ko urriaren 31\nCambridge, 1983ko abuztuaren 5a (79 urte)\nMargaret Helen Marsh\nNancy Maurice (en)\nSt Paul's Girls' School (en)\nGirton College (en)\nNewnham College (en)\nJoan Violet Robinson (Camberley, Surrey, Ingalaterra, Erresuma Batua, 1903ko urriaren 31 - Cambridge, Ingalaterra, Erresuma Batua, 1983ko abuztuaren 5a) ekonomialaria izan zen. Keynesen ekonomia-teoriaren garapenean eta zabalkundean eman zituen urteak.\nCambridgeko Unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta bertan aritu zen irakasle-lanetan, 1931tik eta 1971ra. 1926. urtean, Ekonomiako Cambridgeko Eskolako ekonomialaria zen Austin Robinsonekin ezkondu zen. Begirune handia lortu zuen 1933. urtean argitaratu zuen The Economics of Imperfect Competition idatziarekin; bertan, besteak beste, baliabideen banaketa eta esleipena aztertu zituen, ustiakuntzaren kontzeptuarekin lotuz.\n1930. urte inguruan, Cambridgen Keynesen ekonomia-teoria iraultzailearen gainean izan zen eztabaidan parte hartu zuen. Keynes bere adiskide minaren ekonomia-teoria irakasteaz gainera, liburu asko idatzi zituen, horietako asko ekonomia-gaietan aditu ez direnentzat ekonomiaren hastapen- eta gida-liburuak. 1940. urte aldera, ordea, Keynesen teoria bere ikuspuntutik garatzen hasi zen, zenbait ideia marxista erabiliz; hala idatzi zituen, besteak beste: An Essay on Marxian Economics (1942) eta Marx, Marshall, and Keynes (1955). Robinsonen ikuspuntu ez-ortodoxoak eta sistema ez-kapitalistei zien sinpatiak eman zuten zeresanik Ekonomiako Cambridgeko Eskolan. Idatzi zituen obren artean aipagarriak dira, besteak beste: The Acumulation of Capital (1956), Economic Philosophy (1936), Introduction to Modern Economics (1973), eta bost aletan atera zuen Collected Economics Papers (1951-79).\nMultimedia: Joan Robinson\nBNF: 122790201 (data)\nOpen Library: OL120843A\nGoogle Scholar: hyfxVd4AAAAJ\nGutenberg proiektua: 41165\nOrriaren azken aldaketa: 23 otsaila 2019, 21:41.


Milaka pago bota ditu tornado batek Arabako Entzia mendilerroan | Gizartea | Berria\nMilaka pago bota ditu tornado batek Arabako Entzia mendilerroan\nAsteazken arratsaldean izan zen tornadoa. 72 hektareatik gora daude hondatuta.\nHorrela gelditu da Entziako pagadia tornadoa igaro ondoren Arabako Foru Aldundia.\nAraba gurutzatu zuen asteazken arratsaldean trumoi ekaitz batek; euri jasa handiak izan ziren Gasteiz inguruan. Kalterik handienak, ordea, Entzia mendilerroan izan dira: tornado batek 72 baso hektarea suntsitu ditu han. 11 kilometro inguruko perimetroan, milaka pago suntsitu ditu, eta bertze anitz hondatuta daude.\nJose Antonio Aranda Euskalmeteko meteorologia arduradunak adierazi duenez, 15:30ean igaro zen tornadoa Legairetik. Orduko 180 kilometro inguruko haize boladak erregistratu ziren, eta hango pagoak suntsituta gelditu dira. Datorren astean, drone batekin aztertuko dute ingurua, kalteak zenbaterainokoak diren kalkulatzeko.\nEntzia mendilerroa kontserbazio bereziko eremu gisa izendatuta dago balio ekologiko handikoa baita.\nTraganarrua igaro da Zarautz eta Zumaiatik


Gabonetako erakusleiho lehiaketa bihar abiatuko da | El Diario Vasco\nTolosa GoierriGabonetako erakusleiho lehiaketa bihar abiatuko da\nGabonetako erakusleiho lehiaketa bihar abiatuko da\nIazko erakusleiho irabazlea.\nIrabazlea aukeratzen laguntzeak saria izango du aurten ere\nDV LAZKAO. Viernes, 8 diciembre 2017, 09:57\nGabonak gertu ditugun honetan, LazkaOn merkatari elkarteak eta Lazkaoko Udalak Gabonetako Erakusleiho Lehiaketa jarri dute martxan aurtengoan ere, aurreko edizioen modura, komertzio lazkaotar guztiei irekita. Herritarrek irabazlea zein den aukeratzen lagunduko dute eta ez dute batere erraza izango oraingo honetan, denda asko animatu baitira aurtengoan erakusleihoak apaindu eta lehiaketan parte hartzera.\nBozkatzeko garaian kontutan hartu behar dira argiztapena, salgaien kontrastea, originaltasuna, sormena... eta erakusleihoa osatzerakoan dendariek dituzten salgaietakoren bat edo batzuk agerian egon behar direla. Gaur izango da parte hartzaileek erakusleihoa prestatzeko azken eguna eta bihartik aurrera, gustokoenagatik bozkatzeko aukera izango dute herritarrek. Etxeetan banatutako Flyera edo denda parte-hartzaileetan banatuko dituzten boto-txartelak bete eta udaletxean jarriko den kutxara eraman behar dituzte horretarako. Nahiago duenak, facebookez ere bozkatu dezake, (@lazkaon) denda gustokoena zein den adieraziz mezu pribatu bat bidalita.\nHilak 22, azken eguna\nAbenduaren 22a izango da bozkatzeko azken eguna eta bozketaren emaitza, merkatari elkarteko ordezkari batek eta udaleko sustapen teknikariak osatutako epaimahai baten balorazioari batuz aukeratuko dira aurtengoan erakusleiho lehiaketako irabazleak.\nKanpaina honetan parte hartzeak, saria izan dezake gainera erosleentzat; erakusleiho itabazlea aukeratzeko bozka ematen duten guztien artean, zozketa bidez, 150 euroko lau erosketa bale eta 400 euroko erosketa bale bat banatuko baitira, lehiaketan parte hartu duten dendetan gastatzeko. Modu horretan, Gabonetako erosketak herrian egin dituztenei eskerrak eman nahi dizkie antolatzaileek, izan ere, «herrian egindako erosketei esker Lazkaoko merkataritza bizirik mantentzen da eta kalean bizipoza somatzen da», diote.\nMotorzaleen festa gaur eta bihar Gaur jokatuko dira Ion Ander Izagirre frontenis txapelketako finalak Berrobin


Iparraldeko Mendirakoiak - Wikipedia, entziklopedia askea.\nIparraldeko Mendirakoiak edo Dunedainak, Eraztunen Jauna eleberrian, Elendil, Anarion eta Isildurren zuzeneko ondorengoak ziren, hauek, aldi berean, Numenorreko errege leinukoak zirelarik, eta beste gizaki arraza batzuekin sekula nahastu ez zirenak.\nHerri alderrai bat zen, eta Erdialdeko Lurraldeko gainontzekoetatik isolatua, buruzagi bezala Kapitainak dituztenak, Isildurren ondorengo zuzenak zirenak. Leinu honetako pertsonen artean, Aragorn zegoen, Isildurren oinordekoa, Gondorreko tronua aldarrikatu eta Erdialdeko Lurraldeko numenortar erresuma berbatera zezakeena.\nIparraldeko Mendirakoiak, etxerik gabeko arlotetzat hartzen ziren, eta soilik Rivendelen ezagutzen zen euren benetako leinua, non horietako zenbait hazi ziren, Aragorn, horien artean, Arathornen semea, Isildurren oinordekoa eta Gondorreko errege legitimoa, gainontzeko mendirakoiek men egiten ziotena. Eskualdea, denbora luzez defendatu zuten hauek, bertako biztanleek jakin gabe.\nOrriaren azken aldaketa: 10 martxoa 2013, 00:39.


(«COVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko agerraldia» orritik birbideratua)\n6 (2020ko urtarrilaren 20a)\n282 (2020ko urtarrilaren 20a)\nCOVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko pandemia, laburtuta COVID-19 pandemia, COVID-19 izeneko gaixotasunaren eraginez 2019aren amaieran hasi zen pandemia da. SARS-CoV-2 birusak eragiten du gaixotasuna, herri hizkeren koronabirusaren pandemia bezela ezagunagoa da. Wuhanen atzeman zen lehen aldiz, Txinako Hubei probintziako hiriburuan. Zenbait gaixok arrazoi argirik gabe pneumonia garatu zutenean eta existitzen ziren txerto eta tratamenduek haiengan eraginik ez zutela ikusi zenean izan zuten adituek birusaren berri.\n2020ko martxoaren 11an, Munduko Osasun Erakundeak (MOE) COVID-19 gaitzaren nazioarteko agerraldia "pandemia" izendatu zuen.\nLehen berrogeita hemeretzi kasuak, 2019ko abenduaren bukaeran eta hurrengo urteko urtarrilaren hasieran atzemandako guztiak, Jinyintan Ospitalean artatu ziren, zeina halako gaixoak bakanduta mantentzeko prestatua zegoen. Berrogeita hemeretzi horietatik soilik berrogeita bat kasu zeuden egiaztatuta. Berrogeita bat kasu horietatik, senideen talde bakar bat zegoen, 30 (%73) pertsona gizonak ziren eta batez besteko adina 49 urte zen. Horien artetik ia heren batek (%32) lehendik gaixotasun jakin batzuk, edo baldintza esanguratsu batzuk zituen: diabetesa (zortzik), odol-presio altua (seik) eta bihotzeko eritasunak (seik). Kasuen bi herenek harreman zuzena izan zuten Huanango Itsaskien Handizkako Merkatuarekin. Ohiko sintomak sukarra (berrogeik, %98), eztula (hogeita hamaikak, %73) eta ondoeza muskuluetan edo nekea (hemezortzik, %44) dira. Oso ohikoak ez diren sintomak aldiz, kerrudun edo odoldun eztula, buruko mina eta beherakoa dira. Multzoaren erdiak arnasteko zailtasunak erakutsi zituen eta hamahiru eri zainketa intentsiboetara eraman zituzten. Berrogeita bat kasuetan pneumonia atzeman zen. Hamabi gaixok arnas-zailtasun sindrome akutua, beste bostek bihotz-lesioak pairatu zituzten eta azkenik, lauk bigarren mailako infekzioa.\nUrtarrilaren 17an, Erresuma Batuko Imperial College erakundeko talde batek jakinarazi zuen urtarrilaren 12rako 1.723 kasu atzeman zirela (%95eko konfiantza-tartea, 427–4,471), sintomen hastapenarekin. Ikerketa hau Thailandia eta Japoniarako hasierako hedapenaren patroian oinarritu zen. Gainera, argi esan zuten; "gizakitik gizakirako kutsapena ez da baztertu behar", beranduago egiaztatu zen birusa gai zela gizakitik gizakira kutsatzeko. Handik egun gutxira argitaratutako beste txosten batek aurreko zifra 4.000 kutsatura handitu zuen urtarrilaren 18rako, Wuhan hiriko kasuak soilik aintzat hartuta. Hong Kongo Unibertsitateak argitaratutako beste ikerketa bat antzeko ondoriora heldu zen, baina Txinan zehar izaten ari zen hedapena ere aztertu zuen.\nUrtarrilaren 20an, Txinak birusa era nabarmenean hedatzen zebilela adierazi zuen, ehun eta berrogei eri artatu zituztela jakinaraziz, tartean Beijingo bi eri eta Shenzhengo bat. Urtarrilaren 25ean, laborategian egiaztatutako kasuen kopurua 2.062ra igo zen, horietatik 2.016 Txina kontinentalekoak ziren, zazpi Thailandiakoak, sei Hong Kongoak, bost Macaokoak, beste hainbeste Australiakoak, lau Malaysiakoak, beste lau Singapurrekoak, hiruna Frantzia, Japonia, Hego Korea, Taiwan eta Estatu Batuetakoak, bi Vietnamgoak eta bana Nepal eta Suediakoak.\n2020ko otsailaren 1erako 11.948 kasu baino gehiago egiaztatuta zeuden mundu osoan, gehienak Txinan. Egun bererako, 259 heriotza eragin zituen birusak, denak ere Txinan. Hurbilketen arabera, Wuhango egiazko kutsatu kopurua, egun horretan, 78.000 pertsona artean egongo litzateke. Tokiko gizaki-gizaki kutsapena egiaztatu zen Vietnam, Alemania, Japonia eta Estatu Batuetan (zehazki Chicagon), baina Txinatik at gaixotasunaren gune hedatzailerik ez zen egiaztatu.\nTxinan pandemia bideratu eta gutxira hasi ziren ugaritzen kasuak Europan, bereziki finantza-guneei lotuta. Hasiera batean Italia izan zen kolpatuena, Lombardian zentratua, baina laster hasi ziren kasuak agertzen beste herrialde batzuetan. Italiako eztandaren ostean Espainiakoa etorri zen, bi astetan munduan milioi biztanleko hildako gehien zituen herrialdea izateraino. Herrialde gehienek konfinamendua ezarri, mugak itxi eta jarduera gehienak gelditu zituzten. Hala ere, kasuak handitzen joan ziren, batez ere Frantzian, eta Belgikan. Erresuma Batuan eta Herbehereetan ez zituzten besteek hartutako neurriak martxan jarri, eta laster hasi ziren igotzen ere kasu kopurua eta heriotza-tasa. Europar Batasunak denbora behar izan zuen neurriak hartu eta laguntzeko, eta herrialde gehienek arazoak izan zituzten medikuntzari lotutako materiala lortu eta behar zutenei helarazteko. Herrialde bakoitzak modu ezberdinak izan ditu kontabilizatzeko, beraz datu guztiak ez dira egonkorrak.\nKutsatutako gaixoak asintomatikoak izan daitezke, baina gehienetan zenbait sintoma dituzte, zeinak ondorengoak izan daitezkeen: sukarra, eztula, nekea, arnasteko zailtasunak eta giharretako mina, besteak beste. Munduko Osasun Erakundeak Txinako 55.924 laborategian egiaztatutako kasu hartu zituen eta gaixotasunak eragiten dituen sintomak hurrenak direla ondorioztatu zuen:\nZerrendan aurrera joz gero, pneumonia larria, arnasteko zailtasunaren sindrome akutua, sepsia, shock septikoa eta heriotza topatuko ditugu. Kutsatutako zenbait norbanako asintomatikoa izan daitezke, hau da, testak gaixorik daudela esan arren, ez dute sintomarik garatzen eta beraz, ikerlariek kutsatutako norbanakoak hurbiletik zaintzeko gomendioa eman dute, kutsapena kontrolatu nahi bada.\nGaixotasuna atzemateko beste metodo bat eria erietxera joatea da, bertan COVID-19 birusaren bereizgarri diren aztarnak aurki diezazkioten, adibidez, biriken konputagailu bidezko tomografiak eginez. Pneumonia zantzu bereizgarririk bada, norbanakoak COVID-19 gaitza duela esan daiteke.\nOrriaren azken aldaketa: 1 urtarrila 2021, 18:32.


Daniel Lefebvre Hornaingeko haurtzaindegi bateko zuzendaria da, Valenciennes hiritik gertu, Frantziako iparraldean. Meatzari baten semea, garai batean oparoa izan zen baina gaur egun langabeziak jota dagoen eskualde batean irakastea izugarri gustatzen zaio. Irakasle konprometitu eta oso trebez osatutako talde batek lagunduta, Danielek haurrekin egiten du lan haien jakin-mina, a...\nJuan eta Carmen Madrilgo bi senar-emazte apal dira. Carmen etxeko lanez arduratzen da eta Juan argiketari-lanetan aritzen da zinema-estudio batzuetan. Bikotearen ongizate-ametsak egia bihurtzen dira xaboi-marka batek babestutako lehiaketa bat irabazten dutenean. Bikote zoriontsu hautatu dituzte, eta 24 orduz, mota guztietako gonbidapenak eta opariak jasoko dituzte. Baina, egun ...\nEspainia - Italia - Frantzia\nThe Outsiders: The Complete Novel bi nerabe talderen arteko klase-borroka batean zentratuta dago, 60ko hamarkadako Oklahoman. 1983an Francis Ford Coppolak S. E. Hintonen eleberrian oinarrituta zuzendutako filmak ikus-entzuleak hunkitu zituen, haurtzaroaren eta helduaroaren artean harrapatuta egotearen eta ezeren parte ez izatearen sentsazio bizia harrapatu baitzuen. Hamarkada b...


sare sozialak Archives - Beldur barik\nTag: sare sozialak\nSare-sozial digitaletan, beste armiarma sareetan bezala, espazioak hartu edo agian espazioak pairatu egiten ditugu, biak zilegi dira.\nErredakzioa: Emoki Elkartea.\nHasteko, feminismoen eta ziberfeminismoen artean berdintasun batzuk daudela argi dago. Baina, gaurko honetan desberdintasun batzuk daudela argi izatea komenigarria dela iruditzen zait. Zeozer bidaltzerakoan nik ezin izango dut kudeatu noraino helduko den informazio hori guztia eta are gutxiago besteek eduki horrekin zer egingo duten. Bestalde, elkarrizketak izaterakoan gaizki ulertuak egotea errezagoa da eta pertsonen arteko kontrola areagotu daiteke (app eta sareak haien pribatasunaren konfigurazioagatik ez dute komunikazio osasuntsua ahalbidetzen). Gainera, komunitate askotan espazio seguruak topatzea zaila edo ezinezkoa izaten da eta feminismoekin lotura duten kritikekin eta indarkeriarekin inpunitate handia dago, hau da, nahiz eta neurri batzuk dauden jarrera batzuk zigortzeko eta jokaera eta portaera batzuk denuntziatu daitezkeen, benetan ez dago laguntza handirik. Kontu askok zabaltzen duten informazioa diskrimatzea zaila izan daiteke eta orokorrean emakumeen gorputzak, erotikak eta jokabideak behin eta berriro kolokan jartzen dira.\nBadirudi Internet eta Sare-sozialetan feminismoak bizitzeko modu asko daudela eta gure burua zaintzen ikastea hainbat ikasgai bezain garrantzitsua dela ahaztu ditzakegu, hau da, autozaintzaren bidea egitea. Ziberfeminismoan murgiltzean: mezuak, bideoak, milaka sare desberdin eta eduki anitzaren artean nabigatzean, emozio edota sentimendu desberdinak azalarazten dira eta sentitzen ditugun guztiak lekua behar dute, horrela gu geu balioztatzen garela ahaztu barik.\nArgazki bat igotzean, iruzkin bat idaztean, iritzia ematean, iritzirik ez ematean, nire erotika mezu eta argazkiak elkartrukatuz disfrutatzean, nire “balore” eta “ideiekin” bat ez datorren edukia ikusi eta disfrutatzean, segurtasun eza edukitzean, igotzen ditudan gauzak igotzerakoan, besteen iritzia zein izango den pentsatzean, nire burua konparatzean eta milaka aukera gehiagotan nire emozioak eta sentimenduak oso desberdinak izan daitezke. Gutako bakoitzak sentsazio desberdin bat izango du, baina horrek indarra har dezake interneteko mounstroak duen eraginarekin.\nEspazio hauen bidez areagotzen den edo diren emozioak, sentimenduak eta sentsazioak transitatu beharra dago. Eta, transizio honetan zertaz elikatu nahi dugu gure burua?\nNolabait gure lekua bilatzen saiatu beharko dugu, leku horretaz nekatu gaitezkela kontutan izanez eta iritzia aldatzea posiblea dela eta ez dela ezer gertatzen. Ondo legoke autozaintzan fokoa ipintzen badugu eta autoaintza hori bakoitzarena eta bakarra izango da, bakoitzak behar duen neurrira eraikia eta egina. Hona hemen gustura hartzeko edo ez hartzeko, lagungarriak izan daitezkeen ideia batzuk:\nKontu batzuk jarraitzea mina ematen badit, jarraitzeari utzi dezaket. Agur!\nNire edukia ezabatu dezaket, agian ez naizelako eduki horrekin identifikatzen jada. Garbigunera!\nKontutan hartu sare-sozialak modu konpultsiboan erabiltzeko diseinatuta daudela. Adi!\nNire erotika disfrutatzeko eskubidea daukat, presiorik gabe! Gozatu!\nArgi eduki sare-sozialetan: mina, nekea, deserosotasuna, asperdura edo tristura sentitzen badugu, agian guretzako osasuntsua ez den edukia aukeratzen ari garela. Sentitu!\nGure laguneekin edozein arazo edo zalantza partekatu! Lagundu!\nInspiratu eta kitxikagarriak diren espazioak, kontuak eta edukia bilatu eta disfrutatu!\nEta sareak diren itsasontzian nabigatzen dugun bitartean, non dago ura?\nUra gu gara, gure hurbilekoak dira, ura sentitzea da, ura beste emakumeekin inspiratzea da, ura sororitatea sentitzea da, ura lagun feministekin indarra eta ahalduntzea sentitzea da, ura hurbilekoen besarkada da, ura zaintza erdigunean jartzea da eta ura garen bezalakoak eta aske izateko bidea egitea da.\nBeraz, uretara goaz?\nHementxe, inspiraziorako eta eduki interesgarriak sortzen duten emakume batzuk, gehienak sare-sozialetan topa ditzakezu:\nAgenda, Autodefentsa feminista, Beldu Barik Jarrera, Berriak, Bloga, Boletinak, Komunikabide eta sare sozialak autodefentsa, Beldur Barik 2021, Emoki, post, sare sozialak, ziberfeminismoa


Giza Eskubideekiko errespetua – Bilbao Balioen Hiria\nGiza eskubideak pertsona guztiek pertsona izateagatik dauzkatenak dira. Arau gisa formulatzen dira; eduki etiko handia, ondorio politikoak eta nazio eta nazioarte mailako ordenamendu juridikoetan jasotako legezko bermeak dituzte.\nIkuspegi etikotik, giza eskubideak pertsonaren duintasunaren aitorpenean oinarritzen dira eta duintasun hori defendatzea dute helburu. Pertsonak duintasun horren arabera bizi ahal izateko gutxieneko baldintza sozialak, ekonomikoak eta kulturalak ere jasotzen dituzte. Giza eskubideen aitorpena prozesu historiko baten emaitza da; izan ere, gizateriak bide luzea egin du pertsonaren berezko balioaz jabetzeko eta pertsona bakoitza berez helburutzat hartu behar dela eta ez dela beste helburu batzuk lortzeko baliabide bihurtu behar sinesteko. Pertsonaren duintasunaren esanahia zabalduz joan da une historiko bakoitzean, dimentsio eta zehaztapen berriak aitortu ahala.\nIkuspegi politikotik, giza eskubideak tresna garrantzitsua dira gizarte eta erakunde aldaketak sustatzeko. Arau esparru hori onartuz gero, errealitate sozial eta politiko oro jarri behar da giza duintasunaren defentsaren mende. Logika horren ondorioz, giza eskubideak bermatzeko lege arauak garatu dira eta gure ordenamendu juridikoan lege hierarkiaren gailurrean daude.\nGiza eskubideek hiru funtsezko ezaugarri dituzte. Lehenengo eta behin, eskubideak berberak dira pertsona guztientzat; ez dago eskubide desberdinik pertsona desberdinentzat, ez eta eskubideen aitorpen mailarik ere. Bigarrenik, besterenezinak dira; pertsonei ezin zaizkie kendu, izan ere, inork ezin dio gizaki izateari utzi, jokaera gizagabea edukita ere. Hirugarrenik, unibertsalak dira; izan ere, gizaki guztiei dagozkie, edozein izaera eta egoera izanda ere.\nGiza duintasuna sustatzeak honako eragin hauek ditu gizabanakoen, gizarte zibileko erakundeen eta erakunde publikoen jokabideetan.\nGiza eskubideak herritar eskubideen aitorpenean oinarritzen dira. Haien bidez pertsona bakoitzaren duintasunarekiko errespetua bermatzen da eta errealizazio pertsonalerako plataforma dira. Hala ere, adierazi beharra dago giza eskubideak sustatzen direnean, pertsona bakoitzak gainerakoen eskubideekiko betebeharrak hartzen dituela bere gain. Alde batetik, pertsona bakoitzaren ardura da gainerako pertsonen giza eskubideak mugatzen dituen ezer ez egitea. Baina, babes “pasibo” horrez gainera, giza eskubideak aitortzeak pertsona guztien kasuan eraginkortasunez bete daitezen aktiboki sustatu beharra dakar.\nGizarte erakundeek zeregin bikoitza izan dezakete giza eskubideen sustapenean. Lehenengo eta behin, funtsezkoak dira eragile publiko eta pribatuek giza eskubideak errespetatzeko, herritarrak hezteko, salatzeko, talde ahulak babesteko eta presio politikoa egiteko jardueren bidez. Bigarrenik, gizarte zibileko erakundeek, herritar talde berezien ikuspegia beren gain hartuta, gai dira giza eskubideen esanahi historikoa eta zehaztapen sozial eta politikoak zabaltzeko. Giza eskubideen benetako defendatzaile eta sustatzaile izateko, gizarte erakundeek giza eskubideen irismen unibertsala hartu behar dute beren gain, pertsona guztiek goza ditzatzen.\nUdalari dagokio, udalerriko gobernua denez gero, bere eskumenen barruan, bere jurisdikzioaren barruan elkarrekin bizi diren pertsona guztien funtsezko eskubideak bermatu eta sustatzea. Udalak zeregin bereziki garrantzitsua du, pertsona guztiek, beren ezaugarri eta egoerak gorabehera, dagokien duintasunaren arabera bizitzeko gaitasuna izateko behar diren baldintza sozioekonomiko eta kulturalak izan ditzaten sustatzeko.


Zer berri? :: "Kristo fusilarekin", Ryszard Kapušcińskiren liburua - leihoa.info\n28 de marzo de 2020 28 de marzo de 2020 adminCultura, Entrada\n«Fedajinek den-dena erakutsi nahi digute: txikizioa, arrain-azoka abandonatua, edateko ura duen putzu bakarra. Argazki-kamerarik ez daukagula ikusirik, kezkaturik geratu dira, desengainaturik. Mundu guztiak Raxidiya ikustea nahi lukete. Fede osoa dute munduak entzun eta ulertuko dituela, eta ez direla bakarrik egongo. Beren kausa jendearen belarrietara iristea besterik ez dute bilatzen; mundu guztiak jakin dezala Palestinako auzia hor dagoela eta jendeak galdetu dezala: —Eta zeren alde borrokatzen dira palestinarrak?»\nAurrekoa Ryszard Kapušcińskiren liburuaren pasarte txiki bat baino ez da.\nKristo fusilarekin (1975) liburuaren lehen edizio poloniarraren kontrazalean, Kristo fusil bat sorbaldan zuela agertu zen, testu honekin batera, autoreak berak idatzia: «Che Guevara hil eta gutxira, Carlos Alonso pintore iraultzaile argentinarrak koadro bat margotu zuen, berehala ospetsu egin zena Latinoamerikan, eta, milaka kopia eginda, La Habanako eta Caracaseko hormetan, Lima eta Txileko Santiagoko unibertsitateetako ikasgeletan, Brasilgo baserritarren etxebizitzetan eta baserritar mexikarren etxoletan agertu zena. Alonsok Kristo fusil bat zuela margotu zuen. Irudi horrek, bere itxura eta janzkeragatik, gerrillari bat gogorarazten zuen, kubatarra, boliviarra edo kolonbiarra izan zitekeena. Diktadura militarretako herrialdeetan, poliziak hormetatik kartela erauzi zuen; Paraguayn, gaua Asunciongo kaleetan itsasteko aprobetxatu zuten ikasleek kartzelan bukatu zuten. Ordudanik, Alonsoren margolana arma eskuan, mundu desberdin, bidezko eta gizaki guztiekin ona den mundu baten aldeko borrokan indarkeriari eta arbitrariotasunari aurre egiten dion borrokalariaren, gerrillariaren ikur bilakatu da».\nHala ere, ez zen Che izan, Camilo Torres apaiza baizik, arma-tiroz erahilda, Kristo fusil batekin irudi baten prototipoa egin zuena. Baina, 68ko matxinadaren bezperan eta Gerra Hotzean murgildutako mundu batean, Cheren heriotzak bakarrik eman zion hasiera Hegoaldeko herrialdeetako gazte erreboltariak inspiratu zituen kondairari, hain erregimen genozida eta zigorgabeen zurrunbiloaren azpian desegiten ari baitziren. Hain zuzen ere, Ekialde Ertainean, Latinoamerikan, Mozambiken, beren herrietako askatasunaren alde borrokatu zirenei erreportaje horiek eskainita zeuden erreportaje horiek.\nRyszard Kapušciński (Pińsc, Polonia) kazetaria, historialaria, saiogilea eta poeta izan zen. Poloniako Langileen Alderdi Batuko (PZPR) kidea izan zen hiru hamarkadetan zehar. 1956tik 1981era 27 iraultzen eta estatu kolperen lekuko izan zen Asian, Ekialde Hurbilean, Afrikan eta Ameriketan. Bera zen Poloniako Prentsa Agentziaren (PAP) nazioarteko kazetari bakarra. Hogeita hamar liburu baino gehiago argitaratu zituen. Hau da euskarara ekarritako bere estreinako lana.\nIzenburua Kristo fudilarekin\nEgilea Ryszard Kapuscinski\nItzultzailea Amaia Apalauza Ollo\nZer berri? :: «Ezherrian», Rodeo taldearen diskoa


Emakumeen ekarpena nabarmenduko du 'Dock of the Bay' jaialdiak | El Diario Vasco\nCulturasEmakumeen ekarpena nabarmenduko du 'Dock of the Bay' jaialdiak\nEmakumeen ekarpena nabarmenduko du 'Dock of the Bay' jaialdiak\nLou Olangua eta OK Corral taldeko gainerako kideak, 1989ko argazkian. / DV\nBesteak beste, euskal rockean aurreneko emakumeetakoa izan zen Lou Olanguari buruzko filma aurkeztuko da urtarrilaren 7tik 12ra Donostian egingo den jaialdiaren Sail Ofizialean\nLunes, 24 diciembre 2018, 12:42\nDock of the Bay Donostiako musika dokumentalen jaialdia 2019ko edizioko egitaraua iragartzen hasi da. Sail ofizialean lehiatuko diren bederatzi filmen izenburuak aurreratzeaz gain, antolatzaileek adierazi dute bereziki nabarmenduko dela emakumeek zinema dokumentalari eta musikari egindako ekarpena. Hiriko hainbat gune hartuko ditu jaialdiak urtarrilaren 7tik 12ra, eta, horrela, Trueba zinema aretoan eta Antzoki Zaharrean musika dokumentalak proiektatuko dira, eta Tabakaleran eta Dabadaba eta Convent Garden aretoetan musika eta kultur ekitaldiak izango dira.\nAntolatzaileek jakinarazi dutenez, zinema eta musika zaleen topalekuak musika genero eta gai oso ezberdinak landuko dituen askotariko dokumental sorta aurkeztuko du aurten, besteak beste, Iparraldeko musika tradizionala, Milford Graves perkusio jotzailearen abangoardiazko jazza, Novedades Carminha taldearen pop musika edo Sonich Youth bandaren rocka.\nJaialdiko sail ofizialak bi euskal lan ere aurkeztuko ditu. Alde batetik, Usua Garinek, Andrea Lopetegik eta Izotz Barriok zuzenduriko 'Lou' filma. Lou Olangua 1980ko hamarkadan euskal rockaren aurreneko emakumezko ahotsetakoa izan zenari buruzko ekoizpena da. Olangua zarauztarra, 1960 urtean jaioa eta 2013an zendua, Los Humedecidos, OK Korral eta Las Lagartas taldeetan aritu zen. Bestetik Elsa Oliarj-inès zinemagilearen 'Bashaideak' dokumentalak euskal musika oso ikuspegi ezberdinetik aztertzen du, Zuberoko abesti tradizionalak landuz.\n'Emakume zinemagileek zuzendutako bi ekoizpen hauek aurtengo Dock of the Bay jaialdian emakumeak duen garrantziaren adierazgarri dira. Izan ere, emakumeek zuzendutako sei film aurkeztuko dira jaialdian, horietako hiru sail ofizialean, eta beste horrenbestek emakume protagonistak dituzte', adierazi dute.\nEmakumezkoen protagonismoa ere erabakigarria izango da musikaren eta ikus-entzunezkoen profesionalek osatutako epaimahaikideen artean. Horrela, lehiaketan sartuko diren lanak baloratuko dituzte Rotterdameko Zinema Jaialdiko programazio batzordeko kide Mercedes Martínez-Abarcak, Mostra de València-Cinema del Mediterrani zinemaldiko programatzaile eta zinema eta musika gai dituzten hainbat libururen egile Eduardo Guillotek eta Marcel Bages-ekin batera '45 cerebros y 1 corazón' disko saritua kaleratu duen Maria Arnal abeslariak.\nSail ofizialean izango diren dokumentaletako batzuk nazioartean sarituak izan dira. Horrela, 'Bixa Travesti' Linn da Quebrada abeslari eta artista transgenero brasildarraren erretratua Cartagenako Zinema Jaialdian eta Documenta Madrid-en saritu dute, eta Miquel Serra musikari mallorcarraren 'erretratu intimoa eta emozionala' islatzen duen 'Els Ulls s'aturen de crèixer' dokumentalak Publikoaren Saria eskuratu zuen Bartzelonako In Edit jaialdian.\nHalaber, 'O Espírito de Pucho Boedo' ekoizpenak Novedades Carminha taldeak 'A Santiago voy' Galiziako herri musikaren hit handia nola berrikusten eta omentzen duen filmatzen du, eta 'Cantares de una Revolución' dokumentalean, Nacho Vegas musikariak 1934ko urrian Asturiasko langile eta nekazarien altxamenduaren inguruko gertaera eta leku adierazgarrienetatik ibilbide bat egiten du. Gainera, 'La Estrella Errante' filmak Los Fiambres punk taldearen nondik norakoak aztertzen ditu, 'El lado oscuro del rocanrol' kultuzko diskoa kaleratu eta 30 urte geroago.\nMilford Graves perkusio jotzaile famatuaren eta abangoardiazko jazzaren aitzindariaren erretratua da 'Milford Graves: Full Mantis' dokumentala, eta musikagilearen 'sormen kaleidoskopikoa eta jakin-min nekaezina' arakatzen ditu. Gainera, 'Hello Hello Hello: Lee Ranaldo: Electric Trim' ekoizpenak Sonic Youth taldeko gitarra jotzaile Lee Ranaldoren sormen prozesua islatzen du, Raül Refree ekoizlearekin elkarlanean sortutako 'Eletric Trim' diskoaren grabazioan.\nBestalde, aurten ere Gipuzkoako Aldundiko Kultura Sailaren eta Donostiako Sustapena udal sozietatearen babesari esker, 'Musika, irudia, kontakizuna' izeneko mintegia aurkeztuko du jaialdiak. Teoriko, kritikari eta zinemagileek zinema dokumentalari buruz eta zenbait gairi buruz hausnartzeko erabiliko dute mintegia, hala nola kontakizunaren egokitasuna musika dokumentaletan, dokumental horiek literaturarekin, antzerkiarekin edo arte ederrekin dituzten loturak, eta haien egiturak, anomaliak eta transmisioak.\nAaron Rodriguez Serrano mintegiaren koordinatzailearen hitzetan, 'zinemaren bidez kontatu nahi dugu musika' eta ideia horrek sortzen dituen galderak erantzuteko lekua izango da mintegia.\nHizlarien artean izango dira Elena Setien konpositore eta abeslari donostiarra, Eduardo Guillot Mostra de València-Cinema del Mediterrani zinema jaialdiko programatzailea, Lois Patiño zinemagile eta artista bisuala eta Marla Jacarrila artista bisual, idazle eta zine kritikaria.\nAbenduaren 26tik urtarrilaren 4ra, 11 film euskaraz Una niña aliña su plato con detergente en 'Masterchef junior'


HITZAURRE GISA 34 ZKIA | Soziolinguistika Klusterra\nAtarikoa » HITZAURRE GISA 34 ZKIA\nEsteban Agirrek Udalerri Euskaldunen Mugimenduaren kondaira eskaintzen digu Bat 34 honetan, eta “mugimendu” izatetik “mankomunitate” izateko urratsak azaltzen dizkigu, zehatz mehatz, 9 urtetan barreneko bere ibilbidean.\n1988an Euskal Herrian Euskaraz herri-ekimenak bultzatua, eta Aizarnazabalen 1991ko Maiatzaren 5an “Udalerri elebakarrak” bultzatzekotan abiarazia, euskararen berreskurapenean bere tarte esanguratsua lortua du jadanik gerora U.E.M.A. bihurtu zen erakundeak.\nLege oztopoak ez ziren luzatu. Euskara normalizatzekotan lortutako 10/1982 legea berehala inpugnatu baitzuen Madrilek; Auzitegi Konstituzioinalak gainerakoa borobiltzen zuelarik (82/1986). Geroago, eta orain dela oso gutxi irakurleak badakikeenez, helburuetan ñabardura batzuk aldatu arren (ale honetantxe Iñigo Urrutiak zehazten duenez) legetik at gelditu da UEMA. “Geroak erranen” diote ipartar aberkideek.\nNondik jo eta zertan bultza, berehala ikusi zuen UEMAk bi alorretan egin behar zela ahalegina bereziki: Udal administrazioan, batetik, erakunde honetan sartu diren udalerrietako hiztunengan benetan nagusi baita euskara. Eta Osasungintzan bestetik: negargarria izaten baita oraindik, leku askotan, bezero zahar elebakarrek, beren eritasuna erdaraz azaldu beharrez, eta ezinean, eman ohi duten ikuskaria. Euskara paperaren gainean “ofizialkidea” omen delarik...\nOrain UEMAk 35 udalerri biltzen ditu. Txikiak normalean, bai, nahiz ez beti. Haserako 16 udaletatik 35 horietara pasatzean, Bermeo, Leitze, Lekeitio, Oiartzun, Ondarroa, Usurbil, bildu dira multzora.\nEspainolistak ez daude pozik. Noski! Eta Legedia Konstituzionalaren aldetik jo nahi dute (nahiz Konstituzio hori euskaldunok ez onartua izan). Eta hori da Iñigo Urrutia adituak azaltzen duena (“Udalerri euskaldunak eta Zuzenbidea”).\nEspainiako Konstituzioaren 3.Art. famatua hartzen du abiapuntu, eta Euskararen erabilpena arauzkotzeko Legea kontrajarriz (eta 8.3. puntua bereziki) horrek ekarri dituen, eta ekar ditzakeen, arazo juridikoak azaltzen dizkigu.\nHiru ataletan agertzen dira kontraesan horiek: 1/ alde batetik, Hego Euskal Herriko udal bat, euskara hutsez espainiar legetasunaren barruan posible dea?; 2/ nola uztar daitezkeen Udalek azkeneko urte hauetan kaleratu dituzten “ordenantzak” eta espainiar legetasuna?; 3/ U.E.M.A. mankomunitatea bera zertan geratu da aurtengo Otsailaren 10ko erabakiaren ondoren?\nUEMA-ren ibilbidea “zailtasunez beterik” dagoela eta egon dela azpi-marratzen du Urrutiak.\nGuztiz egoki dator, horren ondoren, Imanol Esnaola gure lankideak Iñaki Arregi kudeatzaileari egin dion elkarrizketa.\nErakundearen gorebaherak zehatz-mehatz azalduz (EUDEL / UEMAren arteko gorabeherak, alderdi politiko abertzale batzuen aldetikako jarrera ezkorra, eta abar) sarrera-muga hiztunen %80 horretan jartzeko arrazoinak azaltzen dizkigu (egun hauetan, berriro ere, euskaltzale batzuek %70ra aldatzeko eskatua), eta Iparraldeko udalek UEMAn legez sartzeko zailtasunen berri eman.\nOro har, euskaltzale guztiek onartuko dituzte Arregiren jarrerak. Euskara benetan bultzatu nahi dutenen artean bederen.\nEgia da, bide beretik, ahozko ekintzen alorrean, euskaldun jatorrik gehienak, UEMAko herrietan sortuak eta heziak direla (“Goenkale”ko artistak barne).\nOso egia da, era berean, langileei esijentzia asko ezartzen zaiela, eta estu, hizkuntzaren aldetik ; baina politiko profesionalei aisa ematen zaiela hizkuntza-menia.\nOraindik ere udal askotan euskararen problematika azpi-sail bat besterik ez dela. Egia. Eta Osakidetza-rekin oraindik gertatzen dena, “lotsagarria” dela. Bai. Langilegoa hartzeko baldintzen eskasian bilatu behar litzateke gakoa.\nBeste ohar mamitsu eta egoki bat UEMA ez dela “aldarrikapen” hutsal bat, baizik-eta “konpromezutan” mamitu behar dela. Era berean, oso ados indar politiko abertzaleen arteko harremanak hobetzen direnean, errazagoa dela UEMA-ren eginkizuna, eta alderantziz.\nPunttu batean agian ez horren ados. Euskara aurrera aterako bada, hiri-lurgune bat behar du, hiri euskaldun bat. Hiri hori, hala ere, Donostia dela iruditzen baitzait. Beste batzutan ere esan izan dudanez. Baina ez dut hemen heure irizpidea zehaztuko. Lekurik ez.\nAlderdi Abertzaleak eta euskara galdeketari emandako erantzunek balio handia dute. Besterik ez bada nondik nora gabiltzan jakiteko.\nAnjel M.Elkanok Herri Batasunaren izenean esandakoek ez gaituzte harritzen. Hizkuntzaren alorrean aurretik doa H.B. dudarik gabe, arerio politikoek hau nekez aitortzen badute ere.\nHartutako hiru abiapuntuak, oso egokiak: 1/ Euskal Herri osoan euskarari Ofizialtasuna aitortzea; 2/ belaun berriari euskalduntasuna bermatzea; 3/ edozein udaletan biztanlegoaren %80a euskalduna bada herri hori UEMAn sartzea.\n“Babes bereziko euskal gune”tzat hartuak izatea, ongi da. Irlandako “gaeltacht” tristagarrien kutsua du honek. Baina Elkanok badaki. Eta desmarke garbia egiten du.\nOso ezaguna da, adibidez, Irlandako “gaeltacht” delakoetan gertatu zena: lan-gabezia zela-ta, industria batzuk eraiki. Hori bai. Baina industri-guneotako zuzendaritza, teknikoa eta administratiboa... gaelikoz ez zekiten ingelesdun elebakarren eskutan jarri; eta, diglosia gorrian, fabrika horietxek gaelikoaren hiltzaile gertatu... Eta ez irribarre egin! Hemen ere zenbait alorretan hori ikusten baitugu nahi baino maizago. Gogorazi beharko al dugu, ba, “jaurlari” eta “unibertsitari” askoren kasua? Oso ongi ere Elkanok Quebec-era eta Suomi-ra begiratzeko egiten digun proposamena.\nOso egokia, batez ere mamitzen hasiko balitz, Lz.Larrinagak EA-ren izenean “intsumisio instituzionala”ren alde emandako enbidoa.\nOndoko lanek nekez ematen dute biderik laburbilduma bat egiteko, eta beren horretan eta osoan behar dira irakurri.\nHori da, hasteko, Iñaki Marko gure lankidearen kasua (Hizkuntza prozesuen ingeniaritza). Oso interesgarria, eta oso adierazgarria batez ere, LAB-en mailako Sindikato bat(200 lagun staffean, 20.000 kide) barne euskalduntze prozesuan barrena orain dela urte t´erdi abiatuta ikustea; baita enpresa garrantzitsu mordo bat ere: Elay, CAF, MCC, Ikerlan, etab.\nOso bibliografia bereziaren berri ematen du, bestalde; eta orain arte gutti ezagutzen ditugun teknikarien berri ematen: Vázquez, Canales... Are zailago zaigu, jakina, “Ofercat” kataluniar txosten mamitsuaren laburpena egitea (36 orrialde, Bat-34 honetan).\nHizkuntz arloan kataluindarrak izan dira beti aintzindari; eta Fabà, P.López eta Ubach-en izkribu honen irakurketak irizpide bera azkartzen du. Badaukagula han zer ikasirik!\nSanta Coloma de Gramenet-eko kasua, zinez zaigu argigarri eta esperantzagarri. Herri horrek 1.500 biztanle zituen 1915an, 120.000 gaur...\nAlferrik aldaketa guztizko horretan “hazkunde naturala” bilatzea. Kataluniak, guk bezala, benetako jende-uholde bat jasan zuen frankismoaren garaian: “la oleada de los murcianos”, grafikoki bataiatua. Franco hiltzean Santa Coloman biztanlegoaren %11ak zeukan katalana etxeko hizkuntzatzat.\nIkerketan erabilitako indizeak eta gainerako gorabeherek arreta berezia merezi dute.\nEgoera berreskuratuta dagoela agertzen da!\nEta, amaitzeko, oso gutxitan aipatu ohi den kasu baten berri ematen dizue BAT-ek gaurkoan: Alba-koa, Eskozia gaeliko edo zeltikoarena (Federico Jiménez,”Eskoziako gaelera”).\nIrlanderaren ahaide hurbila, Eskoziako gaelikoak Eire-ko gaelikoaren bide bera hartua zuen; eta galdutzat eman zitekeen. Gaur egun, artikulugileak berak ere aitortzen duenez, Eskoziako gaelikera ez da inon kalean entzuten. Ezta Lewis eta Skye uharteetan beretan ere. Hauxe da egia.\nGuztira, hala ere, 66.000 gaelikodun gelditzen bide dira uharteetan (bost miloitan) . Hala ere, eta hauxe da aipagarriena, 1985an hasitako eskola-mogimenduan (24 haurrekin), gaur 50 daude eta 2.000 haur.\nHizkuntz zaharrekiko joera honetan, eskoziar guztiek ingelesa erabiltzen dutelarik, badago giza-barruan aisa uler ez daitekeen zerbait. Atxekimendu hau ez baita Eskozian bakarrik gertatzen. Ordenadoreen olatuak dena ezteusten bide duen honetan, eskoziarrek ere beren arbasoen hizkuntzari leku bat eman nahi diote.\nEz gara esaten duten bezain bitxiak, hitz batez.\nJ.L. Alvarez Enparantza (Txillardegi)


Bigarren iritzia | Onkologikoa\nEspezialista inpartzial baten bigarren iritziak zalantzak argituko dizkizu.\nEbakuntza egin ala ez? Medikuak proposatu didanaz gainera, ba al da beste tratamenduren bat? Diagnostikoa zuzena al da? Eskatu aholkua gure mediku eskarmentudunei, eta argitu zalantzak.\nJarri gurekin harremanetan, 943328000 telefono zenbakira deituta, eta eskatu bigarren iritzia.


Eguraldiaren jarraipena, 2008ko otsaila ta martxoa - General en distintos idiomas\nEguraldiaren jarraipena, 2008ko otsaila ta martxoa\n« en: Viernes 01 Febrero 2008 13:55:32 pm »\n« Última modificación: Miércoles 19 Marzo 2008 20:05:24 pm por turbonada »\nRe: Eguraldiaren jarraipena, 2008ko Otsaila\n« Respuesta #1 en: Sábado 02 Febrero 2008 09:11:34 am »\n6.5ºC lurra bustita ta zeruan hodei beltzak baina eguzkia atera nahian.\n« Respuesta #2 en: Sábado 02 Febrero 2008 13:21:23 pm »\nEgunon! 5º-ko minima euki deu hemen, eta Ernio zurituta azaldu da, aste hontan bigarren aldia. Behintzat zeozer bada.....\nModeloak begiratuta, oso pinta txarra hartzen zaio, badirudi ilargi berriak ere ez duela aldaketa ekarriko. Zai egon behar, baina negua aurrera doa.....Amaieran elurra eginda ere, ez zen negu negua izango. Gauza bera izango zan udara guztia eguzkirik ikusi gabe egotea eta irailan etortzea berua eta eguzkia....\nNegua salbatzeko ikaragarrizko elurtea etorri baharko zan,gordina eta luzea....\n« Respuesta #3 en: Sábado 02 Febrero 2008 14:32:22 pm »\nEpa, 12º ta zerua estalita dago, goizean euria egin du baina gutxi, tenperatura minimoa 6.5º-takoa izan da hemen.\nNegua aurrera doia ta ez da elurrik ikusten momentuz, udazkena hotza izan zan ta negua epela izan da lehengo hilabetean, ia hemendik aurrera zer datorkigun.....\n« Respuesta #4 en: Sábado 02 Febrero 2008 21:31:37 pm »\nGabon! 4º eta zerua oskarbi. Biharko iragarritako hego haizea gauean ez bada hasten, oso minima baxuak eukiko ditugu bihar...\n« Respuesta #5 en: Domingo 03 Febrero 2008 11:18:35 am »\nEgun on!! zeru lainotua gaur ta 10º, euri piskat ere egin dau gau edo goiz partian.\nBa ostiral gaueko ta larunbat goizaldeko ipar erasotxoaren ostean (mendia altuenak behintzat zuritu zitun), hego haizea dator berriz, gaueko izotzaldia ere eten dau hego haizeak , minimoa 2.9ºtan geratu da goizeko 3:17 tan, gero hego haizea sartu ta tenperaturak igo ditu, fresko mantendu da ala ere momentuz, ta aurrera begira ezer gutxi, hego haizea ta eguraldi epela\n« Respuesta #6 en: Lunes 04 Febrero 2008 18:05:46 pm »\nBueno ba ontxek 8,7º eta zerue argi argi.\nJusto goizien on dan kontrakue, ze euri zaparrada batzuk okinjuz eta 9:30tako bueltan inetazi zaparradie be bota dau, eta nehiku bola handidxek ezan diez.\nAtzo eta gaur 27,5mm batun dotez.\nEta bueno, ba gaurtik aurrera itxaron inbiku denpora asko Antizikloiegaz ganien aldaketaren bat etorri arte.\n« Respuesta #7 en: Lunes 04 Febrero 2008 19:16:37 pm »\nArrataldeon! 8º eta zerua oskarbi. Goizean zaparrada polittak bota ditu, batzu kazkabarra eta guzti, baina hori izan da dena....Modeloen arabera aste guztian udaberriko giroa etorriko zaigu berriz ere.Martx hontan ez deguhozaldirk ikusiko aurten.\n« Respuesta #8 en: Lunes 04 Febrero 2008 20:48:49 pm »\nUste dot, egun batzuetan ez dotela modelorik begiratuko tamalgarriak dira, Karakate zurituta behintzat ikusiko dot aurten izan dira neguak kaleak ez direla zuritu, nahiz ta ez zuritu urtero ikusi ditut malutak..... helduko da aurten ere , hori bai noiz? ideiarik bez...\n7.9º hemendik ta presioa goruntz 1012 mb.\n« Respuesta #9 en: Lunes 04 Febrero 2008 22:21:56 pm »\nBa ez da ideia txarra modelorik ez begiratzea egun batzuetan. Gertatzen dena da ez dakidala aguantatuko ote dugun\nOso arraroa izango litzateke inguruko mendiak ez zuritzea edo elurteren bat ez egotea 500-600 metrotan behintzat, baina tira, ez zen izango seguru asko lehenengo aldia.\n« Respuesta #10 en: Martes 05 Febrero 2008 16:25:01 pm »\nEgun zoragarridxe gaurkue.\nOntxek 18,5º eta zerue guztiz argi dau hegoalderantz begire. Itsoso mandatik nehiku laino gehijau dau, baie laino altuek diez eta finek.\n« Respuesta #11 en: Martes 05 Febrero 2008 20:44:56 pm »\nGabon! 15º epel oraintxe,eta eguneko maximoa ia 18º-k0a izan degu.Aluzinauta nago! eta modeloen arabera,aldaketarik ez!


Bere maximo historikoa jo eta 25 milioi bidaiatik gora izan ditu Lurraldebusek urte bakarrean - Artikulua - Gipuzkoa ETORKIZUNA ORAIN\nBere maximo historikoa jo eta 25 milioi bidaiatik gora izan ditu Lurraldebusek urte bakarrean\nIragan 2019an 25.294.981 bidaia izan zituen Lurraldebusek, aurreko ekitaldian baino 449.917 gehiago (% 1,81eko hazkundea).\nMugikortasuneko eta Lurralde Antolaketako foru diputatu Rafaela Romerok Lurraldebusek 2019. urtean izan zituen emaitzak azaldu ditu ostegun honetan, Batzar Nagusietan. Balantzea positiboa izan da, aurreko urtean baino 449.917 bidaia gehiago izan baititu. 25.294.981 bidaia izan dira, guztira, ekitaldian. Lurraldebusen zerbitzuak, honela, 25 milioi bidaien langa gainditu du, lehen aldiz, urte bakar batean.\nLurraldebusen urteko txostenean jasotako datu horiek argi uzten dute bere hazkundea -etenik gabekoa 2016tik- Gipuzkoako eskualde guztietan eman dela. Berak eskatuta egin duen agerraldian Romero diputatuak aurkeztu duen dokumentuak Lurraldebusen hazkunde-erritmoa esanguratsua dela agerian utzi du. 2016. urtean zerbitzuaren zenbait emakida berrantolatu egin ziren eta % 4ko hazkundea egon zen aurreko urtearekiko, 24 milioi bidaien langa gaindituz lehen aldiz. Ordutik hona, zerbitzuaren hazkundeak ez du etenik izan eta % 2(e)ko eta % 1,6(e)ko hazkundeak izan zituen, hurrenez hurren, 2017ko eta 2018ko ekitaldietan.\nLurraldebusen erabilerak eskualde guztietan egin du gora 2019ko ekitaldian. Tolosaldean izandakoa azpimarratu beharra dago, % 75ekoa izan baita. Goierrialdean, bere aldetik, % 6,1ekoa izan da eta Zumaia-Zarautz-Donostia ardatzean % 5ekoa -1,5 milioi bidaiari ia-. Urola Erdian eta Debagoienan egondako hazkundea % 3,43koa eta % 3,55ekoa izan da, hurrenez hurren. Oarso Bidasoak, azkenik, % 0,52 egin du gora Renfeko Aldiriko zerbitzuan gauzaturiko tarifen bateratzeak ekarri duen lehiaketa handiagoaren ondorioz.\nRomero diputatuak Batzar Nagusietako batzordearen aurrean adierazi duenez, “Lurraldebusen zerbitzuaren bilakaera Mugikortasuna eta Lurralde Antolaketa departamentuak egin duen apustuaren isla argia eta ezin hobea da. “25 milioi bidaien langa gainditzeaz haraindi, Gipuzkoako eskualde guztietan hazi izanak, eta hazkunde hori era iraunkorrean egin izanak inor ez dugula alboan utzi eta 2019ko ekitaldiko emaitza onak Lurraldebusen eraginkortasuna eta zerbitzua Gipuzkoako biztanle guztientzako hobetzea xede duen estrategia iraunkor baten emaitza direla frogatzen dute”.\nIbilbide luzeko lineei dagokienez, Donostia eta Loiuko aireportua batzen dituen lineak izan duen % 11,34ko hazkundea azpimarratu beharra dago (1,5 milioi bidaiari garraiatu ditu 2019n); bai eta Donostia eta Vitoria-Gasteizen arteko linea ere, % 6,67 egin baitu gora.\nLurraldebusek egin duen analisiaren arabera, lorturiko emaitza onak erabiltzaileen egiazko beharrak asetzea xede duten neurrien emaitza dira: zerbitzuen errefortzua puntako orduetan, gaueko ordutegien luzatzea asteburutan eta udaran zehar eta erabiltzaileentzako informazioaren hobekuntza Lurraldebusen APPa eta Lurticket bezalako teknologia-erreminta berriei esker. Hori guztiaren ondorioz, bidaiarien kopuruak etengabe egin du gora azken lau urteotan. “Baina hau ez da amaiera -gaineratu du Romerok-. Zerbitzua demokratizatzen eta bere irisgarritasuna hobetzen jarraitu nahi dugu, garraio-sistema iraunkor bat bermatzeko Gipuzkoan, zeinak konektatua egoteko aukera emango dien biztanle guztiei”.\nZentzu horretan, iragan otsailaren 17an, astelehenean 9 autobus hibrido berri aurkeztu zituen Lurraldebusek. Debagoienako lineetan erabiliko dira eta orain arte erabiltzen ziren 10 autobusei gehituko zaizkie. 2030. urterako bere autobusen % 65 hibrido izatea espero da.\nLurraldebusen urteko txostenak hiriarteko bere autobus-zerbitzuen puntualtasunari buruzko datuak jasotzen ditu ere: txostenaren arabera, % 92,31koa izan zen iaz. Bestalde, 2019. urtean zehar 82.722 dei jaso ziren, guztira, bezeroen arretarako ordutegiaren barruan (2018n baino % 6 gehiago).\nGeneroen araberako banaketari dagokienez, emakumezkoak dira Lurraldebuseko erabiltzailerik nagusienak. 2019an, erabiltzaileen % 64 emakumezkoak izan ziren; eta emakumezkoek Bezeroen Arretarako Zerbitzura egindako deien % 68 egin zuten. “Ahantzi ezin dugun gako bat da hori, gaineratu du Rafaela Romerok, emakumeak garraio publikoaren jagolerik nagusiena baitira egun eta, ondorioz, aintzat hartu beharreko datu bat da zerbitzua gure bezeroen beharretara egokitzeko egiten dugun etengabeko esfortzuan”.


Zintzoen saldoan - Jon Alonso - 111 Akademia\nIzenburua: Zintzoen saldoan\nEnekoitz Ramirez, Lanbas, etakide ohia, preso ohia, arte salerosle ohia eta lapurra orain, taldetxo batekin euskal jatetxerik onenetan lapurretan ari da. Baina negozioa zeharo okertuko da norbaitek euskal sukaldaritzaren etorkizuna den Kepa Pedrotegi sukaldaria hiltzen duenean. Gau horretan Pedrotegiren jatetxean afaldu zuen Enekoitzi egotziko diote hilketa eta, salaketa horretaz libratzeko bidean, abokatu, sukaldaritza kritiko, polizia eta bestelako jendilajearekin nahastuko da. baina, haren zoritxarrerako, oraingoan zintzoen aldean.\nSuspentseko liburu bat aurkeztu digu Jon Alonsok Euskal Herrian eta Mexikon girotuta. Azkar eta erraz irakurtzen da, baina zer edo zer faltan nabaritu dut liburuan, ez bainau guztiz harrapatu. Hala ere, ez da izan damutzeko modukoa irakurri izana. Zintzoei eta gaiztoei buruzko “tesina” txiki bat ere bada liburua, gaiztoa dena zintzo bihurtzen baita bapatean eta etsaiak direnak adiskideak bilakatzen baitira jarraian. Amaiera ezin dut esan ustekabea izan denik, baina bai eleberri beltzarentzako duina, behintzat. Beraz, gomendagarria da Jon Alonsoren liburu hau, nahiz eta, nire ustez, borobila ez izan.


‘Petrus ‘, zinema eta bideo-instalazioa – Gazteon KZ\nHelena Bengoetxea zinemagileak Haruru Filmak proiektuaren bidez bultzatutako Petrus multiplataforma proiektuak zinema, ikus-entzunezko arteak eta ondarea uztartzen ditu, Izagaondoa, Ibargoiti, Valdorba, Unciti, Ezcabarte eta Aezkoako haranetan tokiko artea zabaltzeko bide gisa.\nPetrus ekimen kultural gisa sortu da, Simeón Hidalgo Petrus Museumeko egilearen eta Joseba Lekuona eskultorearen arteko harremanetik abiatuta, arte erromanikoa eta XXI. mendeko hargintza sortzailea lotzen dituzten ildoak marrazteko, bai eta museoko sormen-prozesuaren eta negozio artistikoaren arteko dibergentzia ere.\nProiektua Hidalgok eta Lekuonak artearen bidez egindako road moviea moduan egindako birtopaketari helduko zion dokumental luze bat egiteko asmoarekin hasi zen. Proiektu hori 2020an hasi zen martxan, Nafarroako Gobernuaren Generazinema laguntzari esker, eta garapen-prozesuan dago. Hala ere, proiektua handituz joan da, ibarrean ekarpen kulturala egiteko eta tokiko lankidetza-espazioak sortzeko Nafarroako Kutxa Fundazioaren eta La Caixa Fundazioaren Innova Cultural programaren laguntzari esker.\nIldo horretan, proiektuak 20 minutuko film labur dokumental bat gehitu du, Petrus eskolako landa-erromanikoaren ibilbidea osatzen duten hainbat herritan uda honetan proiektatuko dena. Bestalde, irailetik aurrera, multimedia instalazio bat proiektatuko da, museoko erreprodukzioen sorkuntza artistikoaren prozesua erakusteko eta, horrela, erakusketa-espazioa zabaltzeko.\nProiektuaren zabalkundea eremu digitalean ere egingo da, bai sare sozialetan, bai web orri batean. Bertan, harginaren sormenezko lan-prozesu osoa jasoko da taillatutik museoan jarri arte.\nGaur goizean aurkeztu dute proiektua Lizarragako Petrus Museumean (Izagaondoa), Simeon Hidalgo, Joseba Lekuona, Helena Bengoetxea eta Maria Guzman ekoizlearekin batera. Ekitaldian, kultur proiektua egituratzen duen sormen prozesuaren kapitelaren erreprodukzioa jarri dute, eta bailarako herrietan proiektatuko den film laburraren trailerra ere aurkeztu dute.\nEkitaldian, Helena Bengoetxea zuzendariak ekimen honek duen begirada soziala azpimarratu du, tokiko garapena sustatzeko eta landa-eremuen despopulazioari aurre egiteko alternatiba kultural gisa. Egoera hori larriagotu egin da Petrus enpresako egileak tokiko inguruneari lehentasuna ematera bultzatzen dituen pandemiaren ondorioengatik, eta kulturatik haien biziberritzea birpentsatzera bultzatzen ditu.\nEra berean, Bengoetxeak eskerrak eman dizkie Lizarraondoa Talde Elkarteari eta Petrus Museum pos elkarteari, ondare historikoa eta kulturala berreskuratzeko egiten duten lanagatik.\n← 82. musika hamabostaldia\n‘Gernikako Arbola’ euskal ereserkia izateko eskaera →\nEuskara, ohikoa XVIII. mendeko gutun komertzialetan\n2021-11-17 2021-11-17 Libe Garcia Kandina


Sánchez Almeida abokatuaren ziber-agurra — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Harrikadak / Sánchez Almeida abokatuaren ziber-agurra\nSánchez Almeida abokatuaren ziber-agurra\nMikel Iturria 2006/04/03 02:00\nSortu berria den Zabaldu zerbitzuaren bidez, eta Aitzolek eginiko gomendioari esker, jakin dugu Carlos Sánchez Almeida abokatuak agur esan diola internet bidezko borrokari.\nAbokatu espainiar ziber-borrokalariaren berri banuen blogosferari esker, baina 2005eko ekainean egon zen Donostian Kopyleft jardunaldietan. Han ikusi nuen aurrez aurre lehenengo aldiz eta hemen laburbildu nituen Carlosen hitzak.\nEspainiako Diputatuen Kongresuak Jabetza Intelektualari buruzko lege berria gehiengo zabalaz onesteak, eraman du gure gizona egoera honetara. Dirudienez, bakarrik bufetean eta epaitegietan ikusteko aukera izango dugu hemendik aurrera.\nAgur esateko testutik hartu eta hiruzpalau pasarte euskaratzera ausartu naiz.\n"Diputatuen Kongresuak lege bat 300 boto baino gehiagorekin onartzen duenean, indar parlamentario guztien oniritziarekin, garbi dagoen gauza bakarra da lege horren aurkariak parlamentutik kanpo dagoen talde bat bihurtu direla".\n"Nahitaez, demokrazian arrazoiak, indarra den heinean, du gehiengoa. Eta Diputatuen Kongresuko gehiengo absolutua baino zabalagoa den gehiengoak, ezeztaezinak, argi berdea eman dio blogosferako komentarista gehienek okertzat jo duten lege bati".\n"Bi aldeetatik bat errealitatetik at dago. Diot".\n"Garrantzitsua ez da kultura, pertsonak baizik. Pertsonak askeak direnean, haien kultura askea da. Gizakiak otzanduak, lokartuak, kontsumo produktuen merkatuko helburu soilak direnean, haien kultura otzanduta dago”.\n"Internet-ek ahotsa izango du kontzientzia, zentzu historikoa, hartzen duen egunean bakarrik. Eta horretarako lehenik eta behin, denbora luzez, egoak utzi beharko ditugu alde batera eta talentua urria dela jabetu: gizateriaren balentria handiak beti kolektiboak izan direla".\n"Jabetza Intelektualari buruzko lege berria dela-eta, benetako arazoa ez dute etxeko kontsumitzaileek izango (…) Ez. Benetako arazoa jada auzi-eskeak jasotzen ari diren informatika alorreko ehundaka enpresa txikiek dute gaur egun. Demanda horietan atzeratutako kanona eskatzen zaie CD, DVD, grabailu eta mp3 erreproduktoreengatik; zenbait kasutan 1999tik hona".\norduan...diruarengatik joan al da? ba zeukan ba artelekun Rodriguez Menendezen itxura...\nbartatu, harri, baina testua oso luzea da...:-D


Azaroaren 30ean itxiko dute Azpeitiko Lapatx zabortegia - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nAzaroaren 30ean itxiko dute Azpeitiko Lapatx zabortegia\n«Data ziurra» denez, «berri pozgarria» dela azpimarratu du Eneko Etxeberria Azpeitiko alkateak. Zaborrak birziklatzeko sistema berri bat jarriko dutela ere nabarmendu dute.\nLapatx zabortegiak badu itxiera egun bat: hilaren 30ean itxiko dute, zabor gehiago sartzeko lekurik egongo ez delako. Beraz, abenduaren 1etik aurrera ez dute hondakin gehiago ekarriko zabortegira. Atzo arratsaldean eman zuten horren berri Azpeitiko Udaleko eta Urola Erdiko Mankomunitateko ordezkariek. Eneko Etxeberria Azpeitiko alkateak “oso berri pozgarria” dela adierazi zuen. Herritar guztiei eskerrak eman zizkien “urteotan izandako pazientziagatik eta konfiantzagatik”: “Ez da erraza zabortegi baten ondoan bizitzea, oso solidarioak izan gara azpeitiarrak Gipuzkoa osoarekin, baina orain ezin dugu gehiago izan. Hemendik aurrera gure zaborrak ere beste lekuetara eraman beharko ditugu”. Data horri onespena eman diote Urola Erdiko Mankomunitateak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak (GHK), eta, beraz, Etxeberriak adierazi zuenez, itxiera data “ziurra” da: “Aurretik ere izan ditu Lapatxek itxierarako datak, inoiz bete ez direnak, atzeratu dituztenak… Eta, oraingoan, Lapatxen aroa bukatu da”. Hurrengo pausoa juridikoki behin betiko ixtea litzateke, inoiz berriz irekitzeko aukerarik egon ez dadin, eta, alkateak adierazi zuenez, udalak norabide horretan egingo du lan. Etxeberriaren arabera, Lapatxen itxierak “aro berri bat” ekarriko du herrira. Izan ere, birziklatzeko beste sistema bat jarriko dute. Lapatx zabortegia bete artean Gipuzkoako hondakinak jasotzen jarraituko zuela erabaki zuten Urola Erdiko Mankomunitatean otsailaren 1ean, ezohiko zuzendaritzaren batzarrean. Gehiengo osoz hartutako erabakia izan zen. Izan ere, aurretik GHK-k Lapatx ixteko epea luzatzea eta eremua handitzea eskatu zion Urola Erdiko Mankomunitateari. Hurrengo egunean, otsailaren 2an, Azpeitiko Udalak, bailarako mankomunitateak hartutako erabakia errespetatzeko eskatu zion GHK-ri. Eta hala izan ezean, herri galdeketa deituko zuela iragarri zuen, azpeitiarrena izan behar zuelako erabakiak. Galdera zehatza zein izango zen ere iragarri zuten orduan: Lapatx ixtea nahi duzu?. 28 urtez zabalik Sorreran hamar urterako proiektua zen Lapatx zabortegia. Hala adierazi zuen Azpeitiko Udalak 1988an Elosiaga auzoan zabortegia zabaldu zutenean. Zabortegia ixteko epea, ordea, behin eta berriro luzatu da. Hamar urterako zena 28 urtez ari da hondakinak jasotzen. Lapatx ixteko azken saiakera iaz egin zuten, 2015eko apirilean itxi nahi zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak. 2014ko otsailean iragarri zituzten Gipuzkoako zabortegiak ixteko epeak. Lapatxkoarekin batera martxan egon diren beste hiru zabortegiak itxita daude dagoeneko: 2014ko abenduan itxi zuten Zarauzko Urteta eta 2015. urtean Beasaingo Sasieta. Errenteriako San Markos, berriz, orain dela zortzi urte itxi zuten, 2008an. Beraz, iaztik hondakinak jasotzen jarraitu duen Gipuzkoako zabortegi bakarra izan da Azpeitikoa, Lapatx.\nErlazionatutako edukiaLapatx ixtea denen ahotan


Wikiloc - ibilbideak Oielekuko mairubaratzak - Arditurri, País Vasco (España)- GPS track\n1.849 171 1496\nIbilbide honek gure herriko historiaurreko harrespil-multzo garrantzitsuenetako bat bisitatzeko parada eskaintzen digu. Oiartzunen, “Mairubaratza” izenez ezagunak diren monumentu megalitiko hauek, mendeetan zehar artaldeen joan-etorrien lekuko izan dira. “Mairu” hitza euskal mitologiarekin lotuta dago, izen honekin kristauak ez diren pertsonak izendatzen dira, bataiatu gabeak. Artzantza jarduerarik nagusiena izan zen garaietan, artaldeak Nafarroako mendietatik atera, Ezkurra ibaiak bustitzen dituen Doneztebe, Saldias, Ituren eta Zubieta herrietatik pasa eta Arantza herrian barrena, Oianlekuko parajeak igarotzen zituzten Hondarribia eta Donostiara heldu aurretik. Egun, oraindik, inguru hauetan zaldiak eta artalde gutxi batzuk ikus ditzakegu larrean bazkatzen.\nKausoro izenez ezagutzen den zabaldian hasi dugu ibilladia. Abian jarri eta berehala “Kauso I” eta “Kauso II” izenez ezagutzen diren mairubaratzak topatu ditugu. Gure ezkerrera izei-multzo bat eta errepidea utziz, Munanier tontorrerantz zuzentzen den bidezidorra hartu dugu. Altura hartzen dugun heinean, aldapa leundu egin da eta lehen izerdi tantak bekokitik irristatzen hasi direnerako gailurrean gara. Harri-multzo batean, Lezoko mendizaleek jarritako danbolin batek gutunontziaren funtzioa betetzen du eta hogei bat metro aurreraxeago erpin geodesikoa. Gure begien aitzinean lurra eta ura. Zirkuluan irekitzen den panoramikak, Aiako Harria, Jaizkibel, Larrun eta Artikutza gertu, Aralar, Aizkorri, Ernio eta Izarraitzeko mendilerroak, berriz, urrutiago eta Errobi ibaiaren bokaletik Matxitxakoraino itsasertzak marrazten duen lerroa erakusten digu.\nIkuspegi ederraz gozatu ostean, bidezidorra utzi eta iparralderantz maldan behera abiatu gara, bide seinalaturik gabe. Laster, berriz, errepidean gara, hau gurutzatu eta pista zabal bat hartu, ezkerrera batere nabarmentzen ez den mairubaratza bat utzi eta pagadian murgildu gara. Garai batean, inguru hauek pagadiz beterik zeuden, baina gizakiak eragindako eraldaketengatik, baso trinkoen ordez hainbat lekutan larre zabalak eta koniferen landaketak aurkitu ditugu. Lehenengo pagoan, GR-121ari (Gipuzkoako Bira) dagozkion bide-seinaleak ikusi ditugu eta tarte txiki batean izan ezik, abiapuntura iritsi arte ez ditugu galdu. Malda amaitzen denean, pistak Oianlekuko Hegoko mairubaratzak dauden muinoa inguratu eta atsedenlekura eraman gaitu. Iturri eder bat, egurrezko mahai batzuk eta batere zaindu gabe dagoen aterpe txiki bat pagadi bikain batean txertaturik. Atzean utzi eta pagaditik atera ondoren, Oianlekuko Iparraldeko mairubaratza ezagunetara heldu gara.\nOianlekuko parajeetan Eneolitoko Burdin Aroko bi harrespil-multzo daude. Iparraldean kokaturik dagoena zazpi harrespilez osaturik dago baina ezagunenak elkar ukitzen duten bi dira, lehenengoa 9,5 metroko diametroa duena eta bigarrena 6,80 metrokoa. Hauek, 1976. urtean J. Altunak eta P. Aresok induskatu zituzten, gainontzeko monumentuak induskatu gabe utzi zituztelarik. Ikerketa hauen ondorioz material ezberdina aurkitu zuten: lur-azalean, printzak, zeramika zati itxuragabeak, egur-ikatza, giza-hezurren zati kiskaliak eta igitai-alea; sakonean berriz brontzezko eraztun bat, giza-hezur kiskaliak, eta beste gai batzuk. Aurkikuntza guzti hauen arduraduna Aranzadi Zientzia Elkartea izan da.\nZientzialari hauek diotenez, hemen aurkitutako harrespil hauek giza-hezur zati kiskaliak lurperatzeko erabili ohi zituzten, ondorioz errausketa ez zen bertan egin. Halere bazitekeen lehenago ehorzketa egitea eta ondoren gorpuzkinen inguruan harrespila eraikitzea edo monumentua altxatu eta ondoren gorpuzkinak lurperatzea.\nMonumentu megalitiko interesgarri hauek bisitatu ondoren, aurrean dugun aldapatxoa igo eta Basate izenez ezaguna den inguruan ia nabarmentzen ez diren beste sei mairubaratz aurkitu ditugu. Hauek bisitatu eta berriz atsedenlekura itzuli gara, aterpearen eskuinetik ateratzen den xenda hartu eta GR-121aren seinaleekin berriz topo egin arte jarraitu. Adar gutxiko eta enbor luzeko pago gaztez beteriko pagadian zehar abiatu gara, pago-hostoak orbeldurik lurreratzen diren pista estaltzen dutelarik. Pagadia atzean utzi eta ler txurien (Pinus nigra) pinudian sartzean berdez margoturiko langa metaliko bat igaro dugu. Pinuditik atera eta berehala bidegurutzean, aurrera zuzen jarraitu dugu. Kausorora heldu aurretik eta bide-seinaleak jarraituz, zenbait errekasto zeharkatu, beste langa metaliko bat pasa eta abiapuntura iritsi gara.\nKaixo, zure lagunak ibilbide interesgarri hau topatu du Oielekuko mairubaratzak https://eu.wikiloc.com/ibilbide-senderismo/oielekuko-mairubaratzak-16641933 Ondo izan, Wikiloc - Munduko GPS ibilbide eta interesguneak


Txomin L. Aramaio: "Lea-Artibai eskualdean, zorionez, Korrika beti izan da jendetsua" - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nLea-Artibaiko Korrika arduraduna\nTxomin L. Aramaio: "Lea-Artibai eskualdean, zorionez, Korrika beti izan da jendetsua"\nAmaitu berri den 21. Korrikari buruzko balorazioa egin du Txomin L. Aramaio eskualdeko arduradunak. Euskararen aldeko ekimena arrakastatsua izan dela azpimarratu du.\nTxomin L. Aramaio, Lea-Artibaiko Korrika arduraduna, artxiboko irudian\n21. Korrikari buruz zer balorazio egiten duzue Lea-Artibain?\nAurreikuspenak bete egin dira. Ohi modura, euskararen aldeko ekimen erraldoia arrakastatsua izan da. Egia esan, Lea-Artibai eskualdean zorte handia daukagula esan genezake. Korrikaren inguruko gauza denetan sekulako parte hartzea egoten da. Korrika, Korrika Txikiak, Korrika Kulturaleko ekintzak… oso jendetsuak izan dira. Hainbat herritan ipini diren Korrika dendetan ere jende asko ibili da materiala erosten. Zera konturatzen gara: Korrika edozein ordutan pasata ere, jendeak Korrika maite duela, eta berdin-berdin irteten duela kalera. Eta hori, egia esan, eskualde gutxitan gertatzen dela uste dugu. Jendetza batzen da aringa-aringa, eta horiez gain, jendetza batzen da errepide bazterretan edota balkoietan, aringa-aringa doazen horiek animatzen.\nZergatik da Korrikarentzat hain berezia Lea-Artibai?\nOso berezia izaten da. Ez dakit zergatik, baina eragile eta norbanako askok laguntzen digute Korrika aurrera eramaten eskualdean. Eta ahalegin hori guztia, gerokoan, igarri egiten da parte hartzerako orduan. Herri batzuetan Korrika batzordeak egoten dira, eta horiek ere dena posible izan dadin pila bat laguntzen dute.\nKorrika aurrera atera ahal izateko, beraz, laguntza handia behar da.\nLaguntza barik ezin izango genuke egiten dugun guztia egin, estu ibiliko ginateke; zailagoa litzateke, dudarik barik. AEK osatzen dugunok gutxi gara eskualdean, eta laguntza horrek guztiak ahalbidetzen du hau guztia posible egitea. Gero nik uste dut talde eta norbanako askok laguntzen dutenez, Korrika ere eurena modura sentitzen dutela.\nAurtengoa 21. Korrika izan da. Aurrekoekin alderatuz gero, ezer berezirik nabarmenduko zenuke?\nLea-Artibai eskualdean Korrika, zorionez, beti izan da oso jendetsua. Ikusten duguna da jendeak Korrikaren inguruan antolatzen diren ekimenetan parte hartzeko gogo handia edukitzen duela; jende asko hurreratzen da. Beti pentsatu izan dugu Korrikak bere mailarik gorena lortzen duela, eta ezin dela gehiago hazi, baina Korrikaz Korrika konturatzen gara oraindik ere hazten doala. Geu ere harrituta geratzen gara.\nEskualdeko Korrika Txikietan ere nahikoa jende batu da.\nBai, hori da. Oso jendetsuak izan dira. Aurten, gainera, Korrika goizaldean pasatzen zelako ume askok ezin zuten Korrika handian parte hartu, eta euren aukera bakarra Korrika txikian parte hartzea izan da. Herriz herri Korrikak sortzen duen ilusioa ikusi ahal izan dugu umeen aurpegietan ere. Besteak beste, Lekeition, Markina-Xemeinen, Ondarroan, Berriatuan, Aulestin, Etxebarrian, Munitibarren eta Mutrikun egin dira Korrika Txikiak.\nGaresen hasi, eta 11 egunez Euskal Herri guztia zeharkatu ondoren, domekan amaitu zen 21. Korrika Gasteizen. Etorkizunera begira zer asmo duzue?\nKorrikaren kasuan ere Euskaraldiagaz gertatu dena gertatzea nahi dugu. Hau da, garrantzitsuena, gerora ere euskaraz egiten jarraitzea da, eta, aldi berean, hizkuntza ohiturak aldatzea. Beste alde batetik, aurtengoan AEK-k eragileei konpromiso zehatzak eskatu dizkie, eta hemendik aurrera konpromisoak hartu dituzten eragileei horiek betetzen joatea eskatu nahi genieke. Eta, horrenbestez, aro berriari klika egiten joatea da egunero garrantzitsuena.\nErlazionatutako edukiaDylan Inglis: “Bertatik bertara bizitzea eta ikustea bestelakoa izan da”Korrikaren amaierako mezuaBIDEOA+ARGAZKIAK, herriz herri