Pribatasun politika - Ekonomiaren KZ\nEkonomiaren KZ aldizkariaren webgunea eskaintzen dizugu hemen, Mediagune Elkarteak sortu duen eremua izanik.\nEuropako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2016ko apirilaren 27ko 2016/679 Datuen Babesari buruzko Erregelamendu Orokorrarekin bat, pribatutasun-politika honen helburua hau da: Ekonomiarenkz.eus zerbitzuetara sartzen diren edo zerbitzuok erabiltzen dituzten pertsonen datu pertsonalak Mediagune Taldeak nola biltzen, tratatzen eta babesten dituen ezagutaraztea.\nPosta-helbidea: 612 posta kutxatila, 48080 Bilbo.\nHelbide elektronikoa: ekonomiarenkz@ekonomiarenkz.eus\nDatuak babesteko ordezkariaren harremanetarako datuak: ekonomiarenkz@ekonomiarenkz.eus\nDatu pertsonalen gaineko eskubideak erabiltzeko, bidaliguzu gutun bat, izen-abizenak, NAN zenbakia eta zurekin harremanetan ipintzeko telefono zenbakia eta berehala atendituko dugu zure eskabidea. Bi aukera dituzu gutuna helarazteko: ohiko postaz, 612 postakutxatila – 48008 Bilbora bidaliz, edo posta elektronikoz, info@ekonomiarenkz.eus helbidera idatziz.\nDatuen Babesari buruzko Europako Erregelamendu Orokorra betez, MEDIAGUNE EKARTEAK datuen babesaren ordezkari bat du, MEDIAGUNE ELKARTEAK informazio pertsonala pertsonak errespetatuz kudeatzen duela zaintzeko, eta datuen babesaren araudia betetzen dela ziurtatzeko. Figura horrekin harremanetan jartzeko, helbide elektroniko hau erabil daiteke: ekonomiarenkz@ekonomiarenkz.eus


MASUSTAK liburutei askie: [Durangoko Azoka Alternatiboko bideoak]\n[Durangoko Azoka Alternatiboko bideoak]\nDURANGOKO AZOKA ALTERNATIBOKO bideoak\nDuela gutxi arte beti esaten zen gauzetako (gaitzetako?) bat telebistan agertu ezean ez ginela existitzen esaldi tristea zen. Horren proba garbia jaso diNat `Tomas santuaren´ jai egunean, batak eta besteak hitzegin bait zidateNK balizko bideo baten inguruan. Ez diNat ikustentzunekoengan larregi sinesten beren `informazio´ gehiengoa informazioari dagokionez behintzat pan para hoy hambre para mañana bait duNK. Bideoen erantzule garbiak galderak erantzuten dizkiogunak eta Arri Guri kolektiboko gazteak dituNK eta bideoa konkretuaren zabalkundearenak gure herri SANTUAren berriak jartzen dizkiNaten Uztarria aldizkarikoak. Kexatzeak ez diNK askotarako balio, baina kexatu behintzat egingo gatzaieNK berehalakotasunaren sektan sartzen gaituzten bideogintzekin sare antisozial multinazional kapitalista mundu suntsitzaileen (jarraituko al diNat gehiago adjektibatzen?) logoak geure muturraren parean jartzen dizkiguten lagunei.\nBideoak: Denok al zarete ongi etorriak? - Xabi - Azokaren muntaia - Serigrafia tailerra - Buter - Aitane Arriguri - Jaracanda poeta - Picocuentos txontxongiloak - Lur azpiko izakia...


majoren ahoskatzea: nola ahoskatu major Ingelesa, Suediera, Tatarera, Alemana, Nederlandera, Eslovakiera, Norvegiera, Latin, Katalana, Estoniera, Poloniera, Hungariera, Interlingua, Errumaniera, Frantsesa, Daniera, Portugesan\nNola ahoskatu major\nmajoren ahoskatzea hemen Ingelesa [en]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: kaffy (Estatu Batuak, Emakumezkoa)\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: rubiks (Estatu Batuak, Gizonezkoa)\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: SeanMauch (Estatu Batuak, Gizonezkoa)\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: ropa (Erresuma Batua, Gizonezkoa)\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: TopQuark (Erresuma Batua, Gizonezkoa)\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: eggypp (Erresuma Batua, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Ingelesan\nPartekatu major-ren ahoskera Ingelesan:\nmajor adibidea esaldi batean\nThey piled the goods onto lorries headed for all the major cities in Chinan ahoskera Ahoskatu duenak: stlowery (Estatu Batuak, Gizonezkoa)\nHis major is premed.n ahoskera Ahoskatu duenak: lorall (Estatu Batuak, Emakumezkoa)\ngreatern ahoskera greater [en]\nsuperiorn ahoskera superior [en]\ndominantn ahoskera dominant [en]\nlargern ahoskera larger [en]\nprimaryn ahoskera primary [en]\ncapitaln ahoskera capital [en]\nseniorn ahoskera senior [en]\nimportantn ahoskera important [en]\nmainn ahoskera main [en]\nprincipaln ahoskera principal [en]\nmajoren ahoskatzea hemen Suediera [sv]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: fres001 (Suedia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Suedieran\nPartekatu major-ren ahoskera Suedieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Tatarera [tt]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: Sham2019 (Errusia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Tatareran\nPartekatu major-ren ahoskera Tatareran:\nmajoren ahoskatzea hemen Alemana [de]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: BaileysOnIce (Alemania, Emakumezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Alemanan\nPartekatu major-ren ahoskera Alemanan:\nrhomboideus majorn ahoskera Ahoskatu duenak: DonCajon (Alemania, Gizonezkoa)\nmajoren ahoskatzea hemen Nederlandera [nl]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: hertogh (Herbehereak, Emakumezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Nederlanderan\nPartekatu major-ren ahoskera Nederlanderan:\nmajoren ahoskatzea hemen Eslovakiera [sk]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: anicka_dusicka (Eslovakia, Emakumezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Eslovakieran\nPartekatu major-ren ahoskera Eslovakieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Norvegiera [no]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: Sigbjorn (Norvegia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Norvegieran\nPartekatu major-ren ahoskera Norvegieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Latin [la]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: Covarrubias (Espainia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Latinn\nPartekatu major-ren ahoskera Latinn:\nMajor est dolor quam ut flere possim.n ahoskera Ahoskatu duenak: Sobakus (Errusia, Gizonezkoa)\nMajor est dolor quam ut flere possim.n ahoskera Ahoskatu duenak: giorgiospizzi (Italia, Gizonezkoa)\nmajoren ahoskatzea hemen Katalana [ca]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: cgarc228 (Espainia, Emakumezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Katalanan\nPartekatu major-ren ahoskera Katalanan:\nCompra el xarop a la farmàcia del carrer Major.n ahoskera Ahoskatu duenak: JoanJoan (Espainia, Gizonezkoa)\nmajoren ahoskatzea hemen Estoniera [et]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: allaraz (Finlandia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Estonieran\nPartekatu major-ren ahoskera Estonieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Poloniera [pl]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: mmieszko (Polonia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Polonieran\nPartekatu major-ren ahoskera Polonieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Hungariera [hu]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: Frankie (Hungaria, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Hungarieran\nPartekatu major-ren ahoskera Hungarieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Interlingua [ia]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: torrente (Suedia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Interlinguan\nPartekatu major-ren ahoskera Interlinguan:\nmajoren ahoskatzea hemen Errumaniera [ro]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: ariuccia (Italia, Emakumezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Errumanieran\nPartekatu major-ren ahoskera Errumanieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Frantsesa [fr]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: The_Little_Sprite_1 (Frantzia, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Frantsesan\nPartekatu major-ren ahoskera Frantsesan:\nleadern ahoskera leader [fr]\npionniern ahoskera pionnier [fr]\npremiern ahoskera premier [fr]\npromoteurn ahoskera promoteur [fr]\ngradén ahoskera gradé [fr]\nlieutenantn ahoskera lieutenant [fr]\nofficiern ahoskera officier [fr]\nmilitairen ahoskera militaire [fr]\nmajoren ahoskatzea hemen Daniera [da]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: kilza (Danimarka, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Danieran\nPartekatu major-ren ahoskera Danieran:\nmajoren ahoskatzea hemen Portugesa [pt]\nmajorn ahoskera Ahoskatu duenak: Dalivedo (Brasil, Gizonezkoa)\nHobetu dezakezu? Zure ahoskatzea desberdina da? Ahoskatu major Portugesan\nPartekatu major-ren ahoskera Portugesan:\nmajor oraindik ez dago ahoskatua:\nGrabatu major major [es - es] Ba al dakizu major ahoskatzen?\nGrabatu major major [es - latam] Ba al dakizu major ahoskatzen?\nGrabatu major major [es - other] Ba al dakizu major ahoskatzen?\nEskatu ahoskera berri bat Ahoskatzea hemen: Alemana Daniera Errumaniera Eslovakiera Espainiera Estoniera Frantsesa Hungariera Ingelesa Interlingua Katalana Latin Nederlandera Norvegiera Poloniera Portugesa Suediera Tatarera


Ibilbide dual BERRIA!\n1 maila2 maila3 maila4 maila\n1 maila2 maila\nUnibertsitatearen eta enpresen artean batera diseinatua\nUnibertsitatean eta enpresan\nAldi berean eta modu integratuan trebatuko zara, bai unibertsitatean bai enpresan, ekosistema dual horretan parte hartzen duten eragileen elkarlanari esker. Zeregin aktiboa izango duzu zure ikaskuntza-prozesuan, eta bi aldeek gainbegiratuko eta ebaluatuko dute. Tutore bat izango duzu unibertsitatean eta beste bat harrera-enpresan.\n3 seihilabeteko dual\nIbilbide duala egiten da 3. mailako bigarren seihilekoan eta 4. maila osoan.\n*Ibilbide dualeko parte-hartzaileek ezingo dute trukaketaren seihilekoa atzerrian egin.\nEnpresen Administrazio eta Zuzendaritza Graduko eta EAZ + Berrikuntza eta Ekintzailetza Graduko ikasleentzat. Plazak mugatuak dira eta hautapen-prozesu baten bidez esleituko dira.\nIbilbide honen bidez, enpresa-estrategiaren ikuspegi integral bat lortuko duzu. Lehiakortasuna hobetzeko eta erabakiak hartzean balioa sortzeko behar diren pertsonak, baliabideak eta sistema teknologikoak kudeatzen ikasiko duzu.


barren.eus - Elkarrekin-Podemos-IUk kanpaina-ekitaldia egin du Elgoibarren\nArgitaratua: 2020-07-07 12:47\nUztailaren 12ko hauteskundeetarako kanpaina Elgoibarreraino ere ailegatu da. Elkarrekin Podemos-IU koalizioko kideek kanpaina-ekitaldia egin dute goizean Kalebarren plazan eta aratsalderako EH Bilduren kanpainako ekitaldia dago iragarrita.\nJuantxo Lopez de Uralde Unidas-Podemoseko diputatuak, eta Eusko Legebiltzarrerako hautagaiak diren Arantxa Gonzalezek eta Isabel Gonzalezek hartu dute parte Elkarrekin-Podemos-IU koalizioak 11:00etan Elgoibarren egin duen kanpaina-ekitaldian. Isabel Gonzalezek Lurzorua Kontserbatzearen aldeko Nazioarteko Eguna dela gogora ekarriz hasi du hitzaldia. Antolatzaileek streaming bidez zuzenean eman dute ekitaldia, eta Youtuben ikus daiteke osorik.\nIsabel Gonzalezek adierazi du elikadura eskubidea, ur eskubidea eta ingurumen eskubidea merezi duten bezala baloatu behar direla, eta arlo horietan ausartak eta handinahiak izateko garaia dela zehaztu du. "Elkarrekin Podemos-IUtik apustu irmoa egiten dugu bizitzarekin egin dugun itun horren alde". Eta ondorengoa gaineratu du: "Larrialdi klimatikoaren euskal legearen aurreproiektuak asmo handiko eta zeharkako helburuak izatea nahi dutela, bai ekonomian eta bai industra-jarduera osoan".\nJuantxo Lopez Uraldek, berriz, Elkarrekin Podemos Espainiako Gobernuan egoteak ekarri dituen onurak goraipatu ditu. Besteak beste, pertsona zaurgarrienei babesa emateko "ezinbestekoa" izan direla esan du. "Ez da berdina ezkerrera begira dagoen gobernu bat, eta hala dela erakusten ari gara Madrilen gobernatzen dugunetik, aldea igartzen baita. Euskadin ere eman daiteke aldaketa, baina horretarako alderdi progresista baten beharra dago, eta Miren Gorrotxategik gidatzen duen Elkarrekin Podemos-IU da hori".\n• EH Bilduren ekitaldia, arratsaldean\nEH Bilduk ere antolatu du kanpaina-ekitaldia gaurko, Elgoibarren. 19:00etan izango da, Giza Eskubideen Parkean. Ander Rodriguez eta Mertxe Rodriguez izango dira hizlariak.


Harrobiaren azken emaitzak - CD Anaitasuna\non 2015 Otsaila 16\nPasa den asteburuan orain bi aste elurragatik bertan behera gelditutako partidak jolastu ziren. Preferenteek, Infantilen 1. mailakoek eta Infantil Txiki taldeek zituzten patidak. Garaipen bat batu da eta bi porrot jaso jaso, biak infantiletan. Iker Epelde "Txorrote"-ren eta Iñigo Soraluceren mutilak Aretxabaletan aritu ziren, eta denboraldiko bigarren garaipena batu zuten Ibarrako futbol zelaian.\nLarunbat arratsaldez Aretxabaletako Ibarra futbol zelaian jokatutako partidan, denboraldiko bigarren garaipena batu zuen Anaitasunak\nPartidari gaizki ekin zioten Preferenteek, lehen minutuetan penaltia baliatuz aurrea hartu zuelako Aretxabaletak. Golaren ostean, baina, partidaren kontrola bereganatu zuten eta golaren bila aritu ziren nahiz eta atsedenaldira bitartean ez zuten golik egin. Gainera, Aretxabaleta gizon bat gutxiagorekin gelditu zen 20. minutuan eta horrek asko baldintzatu zuen partida.\nBigarren zatiari lehen zatian bezalaxe ekin zioten, intentsitate handiz. 10 minutu pasatzerako, Mikel Arzalluzek egindako jokaldi paregabea, Julen Morgadok borobildu zuen. Honen gola eskuadratik zuzen zuzenean sareetara. Partidarene goera ikusita, bigarren golaren bila aritu ziren Preferenteak. Aukerak ere izan zituzten, baina 75. minutura arte ez zen garaipenaren gola iritsiko. Korner jokaldi batean Aitor Zulaikak egindako burukadarekin 3 puntuak batu zituzten. Azken ordulaurdenean sufritzea tokatu zitzaion Anaitasunari eta Kaiet Arcek egindako geldiketei esker eta Aretxabaletak egindako jaurtiketa batek langa jo ostean, sufritutako garaipena lortu zuten Preferenteek.\nDatorren astean San Juanen jokatuko dute Getariako Keta liderraren aurka.\nInfantilen 1. Maila\nLarunbatean Elgoibarren jokatutako partidan, porrot gogorra jaso zuten azkoitiarrek.\nPartida oso kaskarra egin zuten Tomas Guenberen mutilek. Zortzi gol jaso zituzten eta horietako lau lehen hamar minutuetan lortu zituzten elgoibartarrek.\nEz zuten asko erakutsi infantilek Elgoibarrera egindako bidaian, eta lehen hamar minutuetan lau gol jaso ostean, burumakur aritu ziren partida osoan zehar. Gauzak horrela, Elgoibarrek garaipen borobila lortu zuen. Beste lau gol egitea ere lortu zuen Elgoibarrek.\nDatorren astean Arrasate, sailkapeneko liderra hartuko dute infantilek San Juanen.\nLarunbatean Legazpin jokatutako partidan, ez zuten maila ona eman gureek.\nPartida kaxkarra egin zuten Infantil Txikiek. Lehenengo gola lehen ordulaurdena iritsi baino lehenago lortu zuten legazpiarrek eta Anaitasunak lehen zati osoan ez zuen jaurtiketarik egin aurkariaren atera. Baloia mantentzeko ere lan asko izan zituzten mutilek. Ilintxak gol gehiago egiteko aukerak ere izan zituen, baina atsedenaldira 1-0 markagailuan. Emaitza ona berdegunean ikusitakoagatik.\nBigarren zatian itxura hobea eman zuten gureek, baina partida berdintzeko itxaropen guztiak zapuztu ziren, berehala lortu baitzuen bigarren gola Ilintxak. Honen ondorioz, talde guztiak egin zuen behera. Partida amaitzeko 15 minuturen faltan, Inharrek taldea berriz ere partidan sartzeko aukera paregabea izan zuen. Ate aurrean baselina egitea pentsatu zuen, baina honen jaurtiketa kanpora joan zen.\nAzken 10 minutuetan bi gol gehiago lortu zituzten etxekoek. Lehena area barruko aldaratze batetik, eta bestea urruneko falta jaurtiketa batetik. Futbol gutxi ikusi zen Legazpin. Datorren jardunaldian Pasaian arituko dira Infantil Txikiak, puntu bat gutxiagorekin dira pasaiarrak.


Ohorezko Erregionaleko derbia hartuko du larunbatean Hondartzak\nPartida sutsua izango da larunbatean Hondartza futbol zelaian. Hondarribiak Real Union B hartuko du, Ohorezko Maila Erregionaleko derbi bidasoarrean (15:30). Lehia handia izaten da urtero berdeen eta txuribeltzen artean. Baina gainera, sailkapenean berdinduta iritsi dira derbira. Hamaikana puntu dituzte. Hiru neurketa irabazi, hiru berdindu eta bi irabazi ditu talde ...\nLehen garaipena lortu du Mariñok\nMARIÑO 2-0 PAULDARRAK\nZazpigarren jardunaldian iritsi da Emakumeen Bigarren Mailako Mariñoren lehen garaipena. Barakaldoko Pauldarrak taldea mendean hartu zuten urdinek, larunbatean Landetxan. Atea hutsean utzi zuten neskek, eta bi gol sartu zizkioten talde bizkaitarrari. Sailkapenean jauzi handia eman du Mariñok. Atzean utzi du jaitsiera postuen arriskua, eta zazpigarren postuan dago ...\nBigarren zatian kontrako norabidea hartu zuen norgehiagokak. Aldea ...\nMikel Albeniz eta Olatz Zabala izan dira azkarrenak Beñat Elzo lasterketan\nBeñat Elzo hondarribiarra omendu zuen igandean, bigarren aldiz, Biosnar elkarteak antolatutako lasterketak. Guztira 1.400 parte hartzaile izan ziren hiru jardueretan, oinezko mendi martxa eta familien lasterketa kontuan hartuta.\nMendi lasterketa nagusian, 320 korrikalari aritu ziren, iaz baino 30 gutxiago. Joan den urtean bezala, Mikel Albeniz donostiarra izan zen azkarrena ...\nBurumakur jarraitzen du Unionek etxetik kanpo\nTOLEDO 2-1 REAL UNION\nTOLEDO: Zabal, Expósito, Alex Cruz (William, 51'), Mikel Fernández, Echaide, Barranco (Garcés, 81'), Cristóbal, Esnáider, Pablo, Esparza, Roberto (Aicart, 65').\nREAL UNION: Txusta, Urkizu, Azkoiti, Aimar, Morcillo (Esnaola, 45'), Rodellar, Ozkoidi (Barrón, 73'), Martins, Alonso, Eizmendi, Julen Iriarte (Mujika, 22').\nGOLAK: 1-0: Esnaider (1'); 2-0: Esnaider ...\nLehen porrota jaso du Bidasoak\nPALMA DEL RIO 27-21 BIDASOA\nPALMA DEL RIO: Caro de la Barrera (2), Casado (9), Consuegra (2), Del Castillo (3), López, Morales (4), Moreno (2), Morgado, Requena (3), Roque, Seabra, Vidal (2), Egea.\nBIDASOA:Dejanovic, Zubiria, Azkue (4), Beltza, Bezbradica (3), Cavero (1), Crowley (2), Davidovic (1), Martínez (4), Mouriño ...\nAzken unean galdu du berriro Hondarribiak\nEsku hutsik amaitu du jardunaldia Hondarribiak, bigarren aldiz segidan. Tolosan 90.minutuan jaso zuen 2-1koa, seigarren jardunaldian. Zazpigarrenean, Zarautzek 93.minutuan lortu zuen amaierako 1-2koa. Larunbatean izan zen, Hondartza futbol zelaian. Itxura ona eman zuten berdeek, bigarren zatian batez ere. Lanaren emaitza bildu zuen 90.ean, banakoa sartu baitzuen. Baina ...\nBitik bi partida irabazi dituzte Leka Eneako neskek\nIndartsu ekin diote Leka Eneako neskek Superdibisioko ligari. Bi neurketa jokatu eta irabazi dituzte. Igandean 4-2 mendean hartu zuen Leka Eneak Girbau Vic, Sonia Etxazarreta teknifikazio zentroan. Laugarren tokian daude irundarrak sailkapenean, baina partida bat gehiago jokatu dute aurreko aurkariek.\nMutilek ez zuten Kordoban ezustea ematerik lortu. 4-1 galdu zuten ...\nKopatik kanpo utzi du Bidasoak Asobaleko Teucro BIDASOA 30-29 TEUCRO\nBIDASOA: Zubiria, Martínez (6), Crowley (6), Portero (2), Beltza, Odriozola (3), Bezbradica (1). Cavero, Vázquez (4), Villar (1), Muiña (2), Mouriño (4), Davidovic (1), Azkue, Dejanovic.\nTEUCRO: Amérigo, Piriz (1), Balenciaga (3), David García (4), Carró, Carlos García (7), Dani Hernández (6). Víctor Rodríguez, Rial (1), Iván ...


Encuentra aquí información de Sistema endokrinoa para tu escuela ¡Entra ya! | Rincón del Vago\nLan honen helburua, sistema endokrinoari buruzko ezagupen berriak jasotzea da.\nZer da sistema endokrinoa?\nHormona deritzon sustantziak askatzen edo ixuritzen dituen ehun eta organismo taldea da. Hauek ere konduktu gabeko guruinak deitzen zaie, izan ere bere jariakinak zuzenean ixuritzen ditu odol zirkulaziora, bitartean exodrina guruinak bere jariakinak jariatzen ditu azaleko gainazal bai barne eta kanpokoa, urdaileko mukosa esate baterako\nNERBIO SISTEMAREKIKO LOTURAK\nNerbio sistemak bidalitako aginduak, sistema endokrinoko guruinek jasotzen dute, hau dela eta, elkarren artean komunikaturik egon beharra dute. Hortaz, esan dezakegu sistema endokrinoa martxan jartzeko beharrezkoa dugula nerbio sistema.\nBaina noski, bi sistema hauek ezberdinak dira: nerbio sistema bapateko erantzunak ematen ditu bapatean hartutako mezu edo kinadeei. Sistema endokrinoak ordea, ez du bapateko erantzuna ematen, denbora batera baizik, sistema geldoa bait da, baina emandako erantzun hauek sistema nerbiosoko erantzunak baino iraupen haundiagoa daukate, iraunkorrak dira.\nDena den, sistema hauen nolabaiteko erlazio hori hobeto ulertu ahal izateko eta zenbaterainoko antza daukaten ikusteko, hiru jariakin desberdin aztertu behar dira, hau da, jariakin endokrinoa, neuro jariakina eta neurotransmisioa.\nJARIAKIN ENDOKRINOA: zelula batek (zelula endokrinoak) gai bat jariatzen du; organismoan dabiltzan jariakariek garraiatzen dute eta gai hori bertze zelula desberdin batek (zelula diana) funtzionamendua edo zeregina aldatzeko gauza izaten da. Bi aldaera ditu:\nHormona endokrinoa: bertze zelula batzuekin elkarturik guruin endokrino bat eratzen duten zelula endokrinoak dira.\nHormona tisularra: ehunean sakabanatuta dauden eta guruinik eratzen ez duten zelula endokrinoak dira eta zuzenean isurtzen dituzte jariakinak organisnoan barrenean dabiltzan jariakarietara.\nNEUROJARIAKINAK: jariakin endokrinoaren antzekoa da, baina, badu berezitasun bat: neurona da jariakina sortzen duen zelula eta neuro hormona deitzen zaio jariatutako gaiari.\nNEUROTRANSMISIOA: Neuronen arteko komunikazioari deritzo. Elkarren artean bereizten duten sinapsi gunea gainditzeko, zelulek neurotransmisore deitzen zaion gai bat askatzen dute.\nHorretaz gain, jakina da giza gorputzean zelulak funtzio desberdinak betetzeko egokituak daudela eta hauek kontrolatzeko sistema bat beharrezkoa da. Sistema hauek dira nerbio sistema eta sistema endokrinoak betetzen duten eginkizun hau. Honela ere, elkarren arteko antzekotasun bat adierazten du.\nLehen esan dudan bezala, sistema endokrinoko guruinek jariatzen dituzte hormonak zuzenean odolera dijoaztelarik. Hauek hazkuntza prozesuan, metabolismoan, organuen funtzio eta koordinazioaz gehien bat arduratzen da. Hauen jariatzeak erantzun bat ematen du nahiz eta nerbio sistemarena baino denbora luzeagoan izan, baina denbora luzeagoan irauten du.\nHormonak hiru talde kimikoetan sailkaturik daude: proteinak, esteroidea eta aminak. Proteinetako edo polipeptidoetako hormonetan ere ademohipofisia, area, paratiroidesa eta plazentak sortzen dituen hormonak ere sartzen dira. Esteroidetako taldean giltzurrungaineko, obarioetako eta barrabiletako hormonak sartzen dira.\nHormonaren sintesia zelularen barnean gertarzen da, eta normalean barnean altxatzen da odolera ixuri arte, baina obarioak eta tiroidesak ordea zonalde bereziak dauzkate hormonen pilaketetarako.\nHauen askatzea odolean aurkitzen diren beste hormonen mailaren araberakoa eta zenbait produktu metabolikoen eraginan datza, hala nola nerbioen estimulatzea.\nAdemohipofisiako, hormonen produkzioa eragozten du Diana deritzon glanduletatik (tarteg), giltzurrungaineko, tiroideseko, eta obulu eta barrabiletako hormonak odolean zehar ugaritasunean ibiltzen direnean. Esate baterako, odolean zehar tiroidesetako hormonak soberan ibili ez gero hipofisiak produkzio hau eragozten edo gelditzen du berriro ere behar den mailetako hormona kantitatea eduki arte. Hortaz, hormona mailak denbora guztian zehar kontrolatuak daudela esan dezakegu, termostato baten sistemaren antzera. Prozesu edo ekintza honeri homeostasisa deitzen zaio.\nHauen eragozpena ere odolean aurki daitezkeen sustantzien araberakoa da hormonek nolabaiteko eragipea badauka sustantzia horiengan, noski. Odol mailan glukosa asko baldin badago, produkzio haundiagoa izango dugu eta intsulinaren askatzea ere dakar gehien bat. Honela kaltzioak ere paratiroidesetako hormonek jariatzea ere eragiten du beste hain bat sustantzien antzera.\nHormonen efektu metaboliko eta morfologikoa egiteko edo eragiteko modu asko ezezagunak dira. Dena den, zelularen funtzioarengan daukan eragina zelula ehunen eta entzimek daukaten akzioagatik dela uste da ioien edo beste molekula txikien askatzea kontrolatuz. Nahiz eta itxurez eman ez direla kontsumitzen edo prozesu metabolikoan eraldatzen direla, hormonak degradazio kimikoen eraginez desegin daitezke. “Bukaerako” produktu hormonalen azkar jariatzen dira eta gernuan ugari aurki daitezke, eta izerdi edo gorotzetan ere.\nSistema endokrinoa nolabaiteko efektu erregulatzailea egiten du erreprodukzioko zikloengan, gonadetako hazkuntzan, heldutasun funtzionalaren garaian, eta bere zahartzea, hala nola menstruazio zikloa edo gestazio garaia.\nPubertadea, heldutasun sexualaren garaia, gonadak estimulatzen dituenak hipofisiko hormonen gorakada batengatik determinaturik dago, obario edo barrabilen heldutasuna sortarazten duena eta hormona sexualen jariatzea haunditzen du. Era berean, organu sexual laguntzaleei eta sexu garapen orokorrari eragina egiten diote hormona sexualek.\nEmakumezkoetan, pubertatea menstruazio hasierarekin eta obulazioarekin lotzen da. Obulazioa, obulutegiko folikulu bateko obulu batean askatzea dela, gutti-gora-behera hogeita zortzi egunero gertatzen da, emakumezkoaren ziklo menstrualeko hamar edo hamalaugarren egunean gertatzen dena. Zikloko lehenengo zatia menstruazio garaia da, hiru-lau egunetara irauten duena, eta obulutegiko folikuluen heldutasunarengatik hipofisitik datorren folikulu estimulatzailearen hormonaren kontrolpean dagoena. Obulazioa eta gero beste hormona baten eraginean ere luteinizantea deiturikoa, fulikulu hutsak lutero deritzon “goputz” endokrino bat sortzen du progesterona eta estrogenoak jariatzen dituenak eta probablea da aurdunaldian zehar relaxina jariatzea. Progesterona eta estrogenoak aurdunaldirako uteroko mukia prestatzen du, honek ez badu aipaturikoa sortzen, gorputz luteo inboluziona, eta uteroko mukia, hormona estimulatzaileen gabezirik, desintegratzen eta ezkatatzen da odoljario menstruala sortuz. Menstruazioko patroi erritmikoa, estrogenoen eta gonaden estimulatzaile diren hormona hipofisiarioen arteko eragoz-estimulazio elkarrekiko erlazioarengatik da.\nAurdunaldia gertatu ez gero, plazentak jariatutako gonadotropina, progesterona eta estrogenoak gorputz uteoa etauteroko mukia mantentzen du, eta bularrak esne produkziorako prestatzen ditu. Estrogeno eta progesterona jariatzea haundiagoa da aurdunaldian zehar, eta maila altuena erditzeko momentua baino pixkat lehenago gertatzen da. Esnea edo laktazia, erditzea eta denbora guttira sortzen da, plazentaren banaketak sortu duen desorekaren ondorioz.\nObulutegien “zahartzaroarekin”, eta estrigenien produkzioaren gutxitzearekin, menopausia delakoa gertatzen da. Garai honetan gonadotropinaren jariatzea haundiagotzen da estrogenoen gutxitzearen eraginez.\nGizonezkoetan, dagokion garaia androgenoen jariatzearen gutxitzean ematen da.\nEmakumearen menstruazio garaia.\nOrganismoak behar beharrezkoak dituen gaiak sortzea (txegosketarako urinak, entzimak, hormonak esnea, etb.) eta odolera jariatzea edo hondakin gaiak organismotik kanpora (izerdia, gernua...) iraiztea helburu duen organo zelulabakar edo zelulanitza dugu guruina. Bi motatako guruinak daude:\nKanpojarioko guruinak edo exokrinoak.\nGuruin hauek, orgaismoaren kanpoaldera isurtzen dute jariakina. Sortutako substantziak hodien bidez kanporatzen dituzte, esate baterako listu guruinek listua jariatzen dute, ugatzek esnea, sego-guruinek segoa, malko guruinek malkoak, digestioan parte hartzen duten zenbait guruinek digestiorako urinak, etb. Eta kasu guztietan guruinek jariatutako substantziak beraien eginkizuna bete beharreko lekuetara zuzentzen dira hodien bidez.\nBarnejarioko guruinak edo endokrinoak.\nGuruin hauek, zuzen-zuzenean jariatzen dituzte sortutako substantzia kimikoak. Guruin honek jariatzen duen substantzia kimikoak. Guruin honek jariatzen duen substantziari hormonak deitzen zaie.\nHauek litzake sistema endokrinoko guruinak\nHipofisia hiru lobuluz osaturik dago: aurrekoa, erdikoa (primateetan soilik denbora labur batean izan ohi dutena) eta atzekoa. Hau, garunaren basean aurkitzen da, eta glandula nagusitzat ematen da. Adenohiposia (aurrekoa) eta neurohiposia (atzeko) lobuluak hormona ezberdinak jariatzen dituzte. Adenohipofisiak, beste glandula endokrinoak estiulatzen dituzten hormonak jariatzen dituzte, adibidez, adrenokortikotropina, adrenokortikotropa hormona edo ACTH, tiroidesa controlatzen duena; folikuloa estimulatzen duen hormona (FSH) eta luteinizante hormona (LH), glandula sexualak estimulatzen dutenak; eta prolaktina, beste hormona bereziren antzera, bular glanduletan esne produkzioaren eragilea ere dena. Adenohipofisia, hazkuntza hormonaren produkzio iturria da, organismoaren ehunei onegiten die, gehien bat gihar eta utero oseoari, eta karbohidratoen metabolismoan eragina du, somatotropia ere deiturikoa. Neurohiposiak ere hormona bat jariatzen du melanozitoen estimulatzailea deiturikoa, honek melanozito edo pigmentatutako zeluletan melanina sintesia estimulatzen du.\n1970-eko hamarkadan, zientifikoak konturatu ziren adenohipofisiak endorfinak deritzon sustantziak sortzen zituela, hain zuzen nerbio sistema zentralean eta periferikoan oinazearen sentsibilitatea gutxiagotzeko peptidoak dira.\nHipotalamoa, garuneko zati berezi bat, antidiuretika hormona jariatzen du basopresia deritzona, neurohipofisian lobuluan zirkulatu eta pilatzen dena. Basopresinak giltzurrunetatik ixuritako ur kopurua kontrolazen du eta odol presioa areagotzen du. Neurohipofisiak ere hipotalamoak egindako oxitozina deituriko hormona pilatu edo gordetzen du. Hormona honek muskuluen kontrakzioa estimulatzen du, uteroa bereziki, eta bular glanduletako esne sortzea ere.\nduen hiru hormonak hipotalamoaren\ngarunaren egitazko argazkia\nkontrolpean daude: tirotropinaren ixuriketa tirotropinaren askatze faktoreak estimulatzen du.\nGiltzurrungaineko guruin bakoitza badauka barrualdeko zonalde bat, muina deritzona, eta kanpokaldeko zonaldea azala deiturikoa. Bi muin hauek giltzurrunen gainean kokatzen dira.\nGiltzurrungaineko muinak adrenalina, epinefrinalina ere deiturikoa, eta noradrenalina, organisoko hain bat funtzioei eragiten diona, sortzen du. Sustantzi hauek bihotzaren aktibitatea estimulatzen du, tentsio arteriala areagotzen du, eta odol hodiak eta giharreak uzkurtu eta dilatatzen ditu. Adrenalinak odoleko glukosa kantitatea haunditzen du. Akzio guzti hauek, organismoari egoera larri batean hobeki erantzuten laguntzen digu ere.\nGiltzurrungaineko azalak glukokortikoide deritzon hormona taldeak egiten ditu, kortisola eta kortikosterona ere sartuz, eta ineralokortikoidesak, aldosterona eta beste sustantzia hormonalak bizitzarako beharrezkoak eta estresaren adaptaziorako beharrezkoak direnak ere sartuz. Giltzurrungaineko jariakinak organismoaren ur eta gatza erregulatzen ditu, tentsio arterialean ere eragina du, ehun infatikoan eragina du, sistema inmunologikoko mekanismoan ere eragina du eta proteinen eta karbohidratoen metabolismoa erregulatzen du. Gainera, hauek ere hormona ar eta emeak sortzen ditu nahiz eta neurri txikian izan.\nTiroidesa lepoan aurkitzen den glandula bilobulatua da. Tiroideko hormonak, tiroxina eta triyodotironina, oxigeno kontsumoa areagotzen du eta aktibitate metabolikoaren tasak estimulatzen ditu, hazkuntza eta organismoaren ehunetako “heldutasun” prozesua erregulatzen ditu, eta egoera psikiko edo fisiko larrietan ere iharduten dute. Tiroidesak ere kalzitonina deritzon hormona bat jariatzen du, honek odoleko kaltzio eta fosforoa mailak jeisten ditu eta ioi hauen askatzea edo galtzea eragozten du.\nHauek tiroidesatako guruinetan edo hauen inguruan aurki daitezke. Honek ixuritzen duen hormonak, glandularen izen bera jasoz, odoleko kaltzio eta fosforo mailak haunditzen ditu erreabsortzioa areagotuz.\nObarioak emakumearen ugaltze organoak dira. Almendra itXurakoak uteroaren goiko aldeetan kokaturik simetrikoki. Hauek obuloak sortzen dituzte eta estrogenoak deritzon hormona batzuk jariatzen dituzte, beharrezkoak direnak ugal aparatoen hazkuntzarako eta beste 2. mailako ezaugarri sexualentzat: koipeen distribuziorako, aldaken handitzea, bularren handitzea eta axiletan eta pubisean hile jaiotzea.\nProgesteronak bere eginbehar garrantzitsuena aurdunaldian zehar uteroko mukosaz arduratzea da. Estrogenoekin batera ere baginaren haunditze eta elastizitatean ere eragiten du. Obarioek ere relaxina deituriko beste hormona bat jariatzen du, aldaken eta uteroaren lepoko ligamentuetan eragina duena eta erditzeko momentua hauek relajatzen ditu, honela erditzea erraztuz.\nTESTIKULU EDO BARRABILAK\nGizon gonadak barrabiletan kokatzen dira. Testikuluetako Leyding deritzon zelulek bat edo gehiago gizonezko hormonak sortzen dituzte androgenoak deiturikoak. Hauetarik garrantzitsuena, testosterona, 2. mailako ezaugarri sexualak estimulatzen dituena, prostataren handitzean eta semen besikulan eragiten du eta hauen jariatzeak. Barrabilek ere esperma sortzen dituzten zelulak dauzkate.\nArearen zatirik gehiengoa exodrino ehunez osaturik dago, honek duodenoan entzimak askatzen ditu. Badago zelula endokrino talde bat Langerhansen irlak deiturikoak, ehun guztian zehar zabaldurik daude intsulina eta glukagon askatzen dutelarik. Intsulinak karbohidratoetako metabolismoan eragiten du, proteinak eta koipeak, glukosaren erabilpena handituz eta proteinen osaketa eta koipeen bilketan oneginez. Glukagonak odolean azukre tasa igotzen du gibeleko glukosa askatzen joango delako.\nPlazenta, aurdunaldian zehar sortzen joaten den organoa fetoaren mintza sortzen denetik da. Honek, obariotako eta hipofisiko hain bat funtzio endokrino betetzen ditu oso garrantzitsuak direnak aurdunaldian zehar edo honen mantenimendurako. Jariatzen duen hormona gonadotropina-korionikoa da, aurdunaldian zehar gernuan aurki dezakegun sustantzia eta aurdunaldiaren frogetan jakiteko ere erabiltzen dena. Organu honek progesterona eta estrogenoak, somatropina koriotikoa (hazkuntza organoen zenbait ezaugarri dituen hormona), laktogeno plazentarioa eta hormona laktogenikoa sortzen ditu ere.\nHau, guruin endokrino zurigorria dugu. Gizonengan ilarraren itxurakoa izaten da, honen kokapena ordea, burmuinaren bi zatien eta zerebeloaren artean dago. Nahiz eta oraindik bere betekizuna oso garbi ez egon, dirudienez sexu oraganoen garapena geldiarazten du.\nOrganismoko beste ehun batzuk ere hormonak edo itsurako beste sustantzi batzuk jariatzen dituzte.\nGiltzurrunak renina deritzon hormona jariatzen du gibelak sortutako angiotensina hormonak aktibatzen duena. hormona honek tentsio arteriala areagotzen du, eta uste da giltzurrungaineko estimulazioarengatik sortzen dela. Giltzurrunak ere “eritropiyektina” deituriko hormona sortzen dute hezur-meduleko globulu gorriak estimulatzen dituena.\nLixeriketa aparatuak bere funtzionamendu egokirako sustantzia berezi batzuk sortzen ditu, esate baterako urdaileko gastrina, azido jariatzea estimulatzen duena, eta heste mearreko koleszistokinina eta sekretina, arean hormonen eta entzimen jariatzea estimulatzen duena. Koleszitoninak ere behazun maskuriaren kontrakzioa ere estimulatzen du.\n1980 hamarkadan, jakin izan zen bihotzak ere hormona bat jariatzen zuela faktore natriuretiko atriala izendaturikoa, tentsio arterialaren erregulatzean, eta organismoaren ekilibrio hidroelektrikoan zerikusia zuena.\nSistema endokrinoaren definizio funtzionalari buruz nahaste asko izan dira, izan ere hormona tipiko asko aurkitu bait dira funtzio hormonalik betetzen ez dituzten lekuetan. Noradrenalina presinapsian aurki daiteke, hau sinapsiara jariatzen da, honela gero postsinastiara iritsiz. Renina-aniotensina sistemako osagaiak garunean aurkitu dira bere bete beharrak ezezagunak direlarik. Heste peptitu gastrina, kolezistokinina, heste peptitu baloaktiboak (VIP), eta GIP-a garunan ere aurkitu da.\nEndorfinak hesteetan daude, eta hazkunde hormonak lehenago aipaturiko Langerhans irletako zeluletan agertzen dira. Arean ere, hazkuntzeko hormona aurkitu da.\nGURUIN ENDOKRINOAK TAULAN\nHemen, nere ustez, guruin aipagarrienak eta euren funtzio nagusiak aipatzen ditut.\nGure gorputzak behar dituen garapenak\nbetetzeko gehien bat haur eta\nHau pubertaroan ugatzen hazitzea dakar\neta aurdunaldia eta gero esne emaria.\nErditzerakoan umetokia uzkurtu\nHazkuntzako prozesuan zelulen\narnasketa eta proteinen\nmetabolismoa eragiten du.\nOdoleko fosforo eta kaltzio\nLarrialdi egoera batean gorputza\nerantzun dezan prestatu\nOdoleko glukosa maila kontrolatu\nGizonezko sexu oraganoen eta sexu\nEmakumezko sexu organo eta sexu\n* Hipotalamoa ez dut guruin endokrino moduan jarri, izan ere nahiz eta gure liburuan hala agertu, bilatu dudan informazioan ez dute sistema endokrinoaren guruintzat hartzen.\nSISTEMA ENDOKRINOAREN FUNTZIO OROKORRA\nGiza gorputzean zelula bakoitza funtzio bat betetzeko dago. Hau dela eta, beharrezkoa suertatzen da erregulatu eta koordinatuko dituen kontrol sistema bat edukitzea. Ekintza hau betetzen du sistema endokrinoak. Horretaz gain, gizakiak mota aunitzetako zelulak dituela badakigu, horietako aunitzek-zelula barreiatuek eta guruinek- hormonak sortzeko helburua dute. Lehen aipatu dudan bezala, hauek guztiak biltzen dituen multzoari deitzen zaio sistema endokrinoa. Guztira hamar eremuz osatua dago (guruin eta zelula sakabanatuz) eremu horiek hormona balioa duten kimika mezulariak isurtzen dituzte.\nGuruin endokrinoak askatzen dituzten hormonak, hazkuntza, garapen eta ehun askoren funtzionamendua erregulatzeaz gain, organismoko prozesu metabolikoak koordinatzen ditu.\nHormonak sortzen dituzten ehunak hiru taldetan sailka ditzakegu: guruin endokrinoak, hormonak soilik sortzen dituztenak, guruin endo-exokrinoak, hormonaz gain beste jariakinak sortzen dituztenak, eta beste ehun batzuk ez direnak guruinak, esate baterako nerbio sistemako ehun nerbioso autonomoa, hormona itxurako beste jariakin batzuk sortzen dituztenak.\nSISTEMA ENDOKRINOAREN DISFUNTZIOAK\nEndokrino produkzioko alterazioak bi taldetan sailkatzen ditugu: hiperfuntziokoak (soberazko aktibitatea) edo hipofuntziokoak (guttiegiko aktibitatea).\nGlandula edo guruin baten hiperfuntzioa, tumore hormona ekoizle onuragarri batek sortua izan daiteke, edo oso kasu gutxietan bezala tumore kaltegarri batek. Hipofuntzioa berriz, sortzetiko gaixotasunak, kantzerrak, hanturazko lesioengatik,dejenerazioengatik, hipofisiaren transtronoengatik diana deritzon organuei afektatuz, traumatismoak, edo, tiroidesetako kasuan, yodo gabeziak. Hau ere , guruin baten erauzi kirurjiko baten ondorioz edo radioterapiaz deuseztutako guruina izan daiteke.\nAdenohipifisiaren hiperfuntzioak hazkuntzako hormonak gainezka jartzean akromegalia edo gigantismoa sortzen du, edo giltzurrungaineko hormona estimulatzaileak gainezka jarri ez gero, “Cuchin” deritzon gaixotasuna ekar dezake berarekin ere hipertentsioa, ahuleria, polizitemia, larruazaleko ildo purpurikoak, eta loditasun berezi bat ekarriz.\nAdenohipofisiaren eskasiak, enanismoa edo ipotxtasuna, (biziaren hasieran zehar agertu ez gero), sexu atalen ez garatzea, ahuleria, eta zenbaitetan desnutrizio larriak dakar.\nGiltzurrungaineko guruin baten aktibitatearen gutxitzeak Addinsonen gaixotasuna ekar dezake, edo alderantziz, gehiegikeriak Cuchin-en gaizotasuna eta beste gaixotasunak, hala nola bigarren mailako ezaugarri sexualen agerpen gizonezkoak emakumeetan edo azkarregi umeetan.\nBai obarioetako edo bai barrabiletako hormona gainerazko baten hazkuntzak, gehien bat garapenari eragiten dio eta lehenengo eta bigarren mailako sexu ezaugarriei.\nTiroidesetako eskasiak kretismoa eta enanismoa sortzen dute laktantean, eta mixedema, helduetan, honek erreakzio falta ekar dezake bai fisikoki edo psikikoki. Tiroideetako hiperfuntzioak (baxuen gaixotasuna, bozio toxikoa) begietako hazieraz, daldarea eta izerdia, bihotz taupaden gorakada eta hurduritasun narritakorrak ditu ezaugarritzat.\nInsipida edo baitare geza deituriko diabetesa, hormona antidiuretiken eskasiagatik sortzen da. Eta mellitus desbastase ordea, intsulina areko hormona produkzio akats batengatik sortzen da, edo organismoaren erantzun desegoki baten ondorioz.\nMICROSOFT, Enciclopedia Encarta, 97.\nJ. BERASATEGI, R. GORROTXATEGI, R. MUÑOA, G. ZULUAGA. Nola funtzionatzen du gure gorputzak? Natur zientziak D.B.H. 3, 5. Unitatea. Elkarlanean, Donostia,1998.\nEndometrioaren kanporaketa eta folikuluen heldutasuna\nEndometrioa hazten segitzen du eta obulua azkenik hitzen da.\nEnviado por: Miren\nEndocrinología # Giltzurrungaineko guruinHormonakTiroidesaObarioakTestikuluEpifisia


San Juanetan kalez kaleko salmenta postua jartzeko lizentzia — Arrasateko Udala\nEskaerak apirilaren 13tik maiatzaren 15era (biak barne) aurkeztu behar dira\nArrasateko Udalak onartu berri du “San Juanetan”kalez-kaleko salmenta lizentziak emateko plegua eta bertan azaltzen da lizentzia horiek lortzeko prozedura. Hemen informazioa eta izapidea osorik.\nZozketa maiatzaren 18an.\nLizentzia eskuratzeko eskabideak apirilaren 13tik maiatzaren 15era (bi egunak barne) aurkeztu behar dira. Maiatzaren 18an zozketa egingo da, Udal idazkariaren aurrean, eta izenak atera ahala lizentziak emango dira. Zozketaren emaitza argitaratuko dugu iragarki taulan eta Udalaren web orrian.\nBehin behineko titularrak zeintzuk diren argitaratu ostean, hauek 10 eguneko epean dagokien dokumentazioa aurkeztu beharko dute (pleguan dago adierazita). Aipatutako epean dokumentazioa aurkezten ez dutenak prozeduratik kanpo geratuko dira.\nAzkenik, behin betiko titularren zerrenda argitaratuko da.\nPostuak ekainaren 23tik 26ra.\nSalmenta jarduera egin daiteke ekainaren 23tik (17:00etatik aurrera) ekainaren 26ra (egun osoan zehar). Titularrek bistan jarrita izan beharko dute salmenta baimenaren agiria eta agiri barik ezingo da saltokia ipini. Agiria BAZen jaso beharko da, ekainaren 23an 09:00etatik 19:00etara bitartean.


PuntuEus, albiste bikaina, eta domeinu-trantsizioekin lan egiteko unea — CodeSyntax - Interneten adituak\nDomeinuak erregistratzeko lehen fasea ireki da jada, eta azaroaren 18a arte luzatuko da. Protokolo zehatz baten arabera banatuko dira domeinuak fase honetan. Adibidez, Getxo.eus eskatu dezake enpresa jakin batek, baina Getxoko Udalak ere eskatzen badu, herri-erakundeari esleituko zaio domeinua protokolo horri jarraiki.\nEra berean, fase honetan, lehenago edo beranduago eskatzeak ez du inporta. Ez dago presarik. Ez duzue irailean eskabidea egin beharrik. Azaroan egin daiteke, eskaera fasea amaitutakoan aztertuko baitute auzia.\nEskaerak egin behar dira PuntuEus-ek akordioa izenpetu duten erregistratzaile baten bitartez. Prezio eta aukera desberdinak eskaintzen dituzte, eta gainera baliteke erregistratzaile gehiago gehitzea zerrenda horretara hurrengo asteetan. CodeSyntax-en aukera tekniko horiek aztertzen ari gara, eta prest egongo gara tramiteetan bezeroei laguntzeko, prezio eta aukeren aldetik bide egoki batetik joz, eta urrats tekniko eta burokratikoak guk geuk eginez.\nDomeinu berriak abenduaren 3an, Euskararen Egunean, aktibatu ahal izango dira. Teknikoki prest egongo gara horretarako. Aitzindari fasea aktibatu zenean ekainean, Eibar.eus edo Sustatu.eus bezalako domeinuak di-da batean bilakatu ziren aktibo, .es eta .com helbide zahar guztiak automatikoki desbideratuak izan ziren, eta orain ere, webgune horiek han-hemenka izan zitzaketen esteka zahar guztiak funtzionalak dira. Fase honetan ere, gauzak zuzen eginda, horrela izango da trantsizioa: arin eta arazorik gabea.\nAbenduaren 3tik aurrera, domeinu erosketa librea izango da, beti ere PuntuEus gaiarekin bat datorren webgune batekin osatuko dela demostratuz gero (euskal kultura izatea gaia, edo webgunea euskaraz ere izatea). Prezio jaitsiera bat ere aurreikus daiteke abendutik aurrera, baina erregistratzaile bakoitzaren esku egongo da, eta ez dakigu zehatz zenbaterainokoa izango den eta noiz gertatuko den.\nBezero batzuei gomendatu diegu egon daitezkeela lasai, bigarren fasean domeinua erosteko arazorik ez dutela izango. Beste izen batzuk, ordea, lehenago babesteko modukoak izan daitezke, baina horietan ere, ez dagoela zertan presaka ibili beharrik. Epea dagoela azarora bitartean, eta erabakitzeko prozesuan laguntzeko gaudela, hurrengo aste hauetan.


«Danteren Infernua»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Danteren Infernua»: berrikuspenen arteko aldeak\nDanteren Infernua (aldatu)\n18:13, 21 apirila 2021ko berrikusketa\n23 bytes removed , Duela 4 hilabete\n18:05, 21 apirila 2021ko berrikusketa (aldatu)\n(Orri berria: «= Danteren Infernua (Jainkotiar Komedia) = Infernua, Jainkotiar Komedia (jatorrizko izena Divina Commedia izanik) osatze...»)\n18:13, 21 apirila 2021ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\n== 1.- Dante Alighieri ==\nDurante Alighieri berezko izena duen [[Dante Alighieri]] poeta, 1265. urtean [[Florentzia|Florentzian]] jaiotako filosofo eta politikari italiarra dugu, eta 1321. urtean [[Ravenna|Ravenan]] hil zen. Bere familia, Florentziar behe nobleziari zegokion eta gaztetatik jaso zuen politikan, literaturan, gramatikan eta beste hainbat disziplinatan formakuntza. Are gehiago, [[Bruneto Lattini|Bruneto Lattiniren]] pupiloa izan zen, Erdi Aroko [[Humanismo|humanismoaren]] figura garrantzitsua izan zena.<ref>IRIARTE CASTILLO, E.: El infierno de Dante imaginado por Gustave Doré. Zaragozako unibertsitatea, filosofia eta letren fakultatea, 2019/2020. 27. orr. </ref> Dantek, hainbat lan idatzi zituen, baina horiek ulertzeko, nahitaezkoa dugu berak bizitako testuinguru politiko soziala azaltzea:\nDanteren produkzio literarioari dagokionez, hurrengo obra garrantzitsu hauek ditu: ''[[Vita nuova]]'' (1292-93), [[Beatrice|Beatricekin]] experimentatutako amodioari buruzkoa; ''[[Convivio y De Vulgari Eloquentia]]'' (1304), honetan, bere bisio kultural eta politikoa kontatzen du; ''[[De Monarchia]]'', [[Enrique VII|Enrique VII.ak]] Italia inbaditu ostean, kontatzen du enperadore baten koroazioaren garrantzia, Aita Santutzaren aurrean. Azkenik, Jainkotiar komedia (1304-1321) aipatu beharko genuke, Danteren azken obra izanik, hark Virgilio poeta klasikoaren laguntzaz egiten duen bidai bat narratzen digu, infernutik, purgatoriotik eta paradisutik igarotzen direlarik.\n== 2.- Infernuaren estruktura ==\n=== 2.1.- Infernuaren harrera (I, II eta III kantuak) ===\nDantek infernuaren ateak zeharkatu bezain pronto, aurkitzen duen lehen espazioa “bestibuloa” izango litzateke: Bere burua oihan ilun batean aurkitzen du, aurretik testuinguruan aipatutako Florentzia dekadente horri eramaten gaituena; izan ere, gatazka politikoek, Aita Santuaren gidaritza falta… Florentzia hiriak infernuarekiko gero eta antz gehiago hartuz zihoan. Bertan, hiru piztirekin egingo du topo; alde batetik, pantera izango dugu, lizunkeriaren sinbolo; bestetik, lehoia, harrokeriaren sinbolo dena eta azkenik, otsemea, abariziaren pekatuaren errepresentatzaile gisa (gogoratu, otsemea dugula Erromaren sorkuntzaren mitoan, eta italiaren sinbolo bihurtu izan zela horren ondorioz). Hiru pizti hauek, florentziarren pekatuen adierazgarri izango dira.\nHortaz, infernuaren ateak zeharkatzera dihoaz eta hurrengo inskripzioa agertzen dute: «Es por mí que se va a la ciudad del llanto, es por mí que se va al dolor eterno y al lugar donde sufre la raza condenada, yo fui creado por el poder divino, la suprema sabiduría y el primer amor, y no hubo nada que existiera antes que yo, abandona la esperanza si entras aquí». Bertan, Aqueronte ibai ertzean, arima batzuk topatzen dituzte, infernutik barne ez at daudenak: Pertsona hauek, ez ziren ez txarrak ez onak izan (Celestino V.arekin topo egiten du), bertan zigortuak dira estandarte zuri baten atzean korrika egitera behartuak egonik, erle eta liztorrek jarraitzen dituzten bitartean. Jarraian, Aquerontea zeharkatzeko ontzian sartzen dira, Caronte dugularik gidari eta orain bai, infernuaren zirkuluetan barneratuko dira gure bi poetak:\n=== 2.2.- Lehen zirkulua: Limboa (IV Kantua) ===\n=== 2.3.- Bigarren zirkulua: Lizunkeria. (V kantua) ===\nEsan bezala, infernuaren estruktura pekatu leunetik okerrenera antolatuta dago, aditzera ematen diguna lizunkeria, zazpi horietatik leunena izango litzatekeela; Gauza da, Dantek V. kantua amaitzerakoan, bikotea parkatzen du, amodioaren kontuarekin askoz ere gupidatsua baita.\n=== 2.4.- Hirugarren Zirkulua: Sabelkeria (VI Kantua) ===\n=== 2.5.- Laugarren zirkulua; Zuhurkeria. (VII kantua) ===\nAmildegian aurrera egin ahala, laugarren zirkuluan sartzen gara, zeinetan zuhurrak aurkitzen ditugun. Nola ez, zirkulu honetan Pluto aurkitzen dugu, aberastasunaren jainkoa, alegia. Oso aipagarriak dira Danteren hitzak, hemen aurkitzen ditugun pertsonaien definizioa ematen digunean kontuan hartu behar dugu Dantek eskritura Santuan idatzia zegoen bezala, kleroak ezin zuen haren jabetzaren menpe urrerik, ez zilarrik ezta kobrerik ere izan.\nBestalde, bi talde agertzen zaizkigu zirkulu honetan; alde batetik, aipatutako kleroak, urreaz jabetzen zirenak eta bestetik, aberastasun oro irazten zituztenak. Hauen arteko betiereko borroka izango dugu; izan ere, batak urrea batu nahiko du eta besteak, huraxe irazi. Virgilio arima hauekin hitz egiten saiatuko da, baina segituan ikusiko dute ezineskoa dela, haien arteko borroka horretan murgilduegiak baitaude.\n=== 2.6.- Bostgarren zirkulua: Zekenkeria (VII kantua) ===\n=== 2.7.- Seigarren zirkulua: Heresia (X kantua) ===\n=== 2.8.- Zazpigarren zirkulua: Biolentzia (XI., XII, XIII, XIV, XV, XVI eta XVII. kantuak) ===\n=== 2.9.- Zortzigarren zirkulua: Iruzurra ( XVIII. kantutik XXX.enera) ===\n=== 2.10.- Bederatzigarren zirkulua: Traizioa (XXXI kantutik XXXIVraino) ===\n== 3.- Harrera eta eraginak ==\n=== 3.1.- Eragin literarioak ===\n==== 3.1.1.- Antzinateko iturriak ====\nDanteren infernua aztertzerakoan beraz, mitologia klasikoan garrantzitsuak izan ziren pertsonaiak zein autore eta filosofoak aipatzen dira; Danteren bidaia kide propioa ere, Virgilio autore klasikoa dugularik. Asko direnez aipatzen direnak, hiru heroi hartuko ditugu eta horiei buruz aritzen diren lau bat iturri; Virgilioren Eneida, Homeroren Iliada eta Odisea, Ovidioren metamorfosis eta Estacioren aquileidak azkenik.\n''pagan a la ira eterna por sus desmanes.” (vv. 55 - 57).'' </blockquote>Bestalde, filosofia klasikoko hainbat filosofo ere aipatu ditugu analisian zehar, beraz, jakin dezakegu, filosofo hauek miresten zituela eta horien textu eta ideiak ere ezaugutu izan zituela; esate baterako, oso aipagarria dugu zelan Virgiliok, XI. kantuan, Aristotelesen etika Nicomaquea aipatzen duen, Infernuak jasotzen duen estruktura azaltzeko; hau da, pekatuen hierarkia (aurretik aipatutakoa), arrazoiaren erabileraren arabera kokatuta dago, Aristotelesen eredua jarriturik. Hori dela eta, hainbatetan azpimarratu nahi izan dugu, arrazoia alde batera utzi eta pasioen gehigikeria bat ikusi dugula, pertsonaia hauek infernura eraman dituztena. Honek ere aditzera ematen digu Dantek zubi bat egin zuela Erdi Aroko teozentrismotik (Neoplatonimostik hurbilago zegoen ideologia), errenazimenduko humanismora (Aristotelesen filosofia berreskuratuko da).\n==== 3.1.2.- Erdi Aroko iturriak ====\nAre gehiago, Erdi Aroan zehar, oso ohikoak izango dira bisioak eta bidai mistikoak. San Agustin Hiponakoa, V. mendeko filosofo - teologo eta elizaren aita ere izan zenak Jainkoaren hirian hurrengo hitzak idatzi zituen, non argi uzten den ona ez duen orori, sufrimenduz betetako bizi bat izango duela hil osteko hurrengo mundu kristau hartan. Ezaugarri horiek erakutsi dizkigu Dantek haren komedian, ikusi dugunean infernuan, pekatari bakoitzak egindako pekatuaren arabera, horrelako zigorra jasotzen duelarik. <blockquote>''“La predicción de Dios, hecha por su profeta, sobre el suplicio eterno de los condenados, se cumplirá y se cumplirá exactamente. Su gusano no se morirá y su fuego no se apagará […] Los que pretenden que el gusano y el fuego son penas del alma, no del cuerpo, dicen que los hombres, separados del reino de Dios, serán abrasados en el alma por un dolor y un arrepentimiento tardío e infructuoso”.'' </blockquote>Bestetik, San Isidororen etimologiak Erdi Aroko iturri nagusietako bat ere dugu eta kasu honetan ere, infernuaren inguruko hainbat zantzu eman zituen, Alighierirengan influentzia izan zituztenak; izan ere, etimologia hauetan, infernuaren lur azpiko kokapenaz hitz egiten digu, ostera Dantek, infernua jerusalemen azpitik jarriko duelarik: <blockquote>''“Al infierno se le denomina así porque está situado abajo (infra). Del mismo modo que los cuerpos observan un orden de acuerdo con su peso, ocupando los lugares más bajos los cuerpos más pesados, así también, en el mundo del espíritu, los lugares más profundos son los lugares más tristes. El origen del vocablo con el que se designa en griego al infierno significa que en él no se escucha nada que sea apacible. Al igual que el corazón de los animales se halla en el centro de su cuerpo, así también se cree que el infierno está ubicado en medio de la tierra. Por eso leemos en el Evangelio (Mt 12,40): «En el corazón de la tierra». Los filósofos, sin embargo, dicen que se denominan «infiernos» (inferi) porque a ellos son conducidas (ferri) las almas”''</blockquote>Azkenik, Erdi Aroko influentziekin amaitzeko, bisio lituraturari buruz hitz egin beharko genuke, oso zabaldua izan zen generoa. Bisio guzti hauek izugarria den espazio bat egingo dute infernuaz; esate baterako Bedak idatzitako hiru bisio ezberdin aipatuko ditugu (Historia eclesiastica- an idatzia, VIII mendean): Lehenengoa, Fursaren bisioa izango litzateke, zeinetan zeru azpian dagoen haran ilun batetaz hitz egiten digun, lau sute daudelarik, lau pekaturi dagozkienak. Bigarrenean, Drythelmen bisioan ere sutan dagoen haran bat aipatzen da, zeinetan arima atormentatuak agertzen zaizkigun. Azkenik, Bernoloren bisioan, infernua putsu sakon bat bezala deskribatzen da, nondik su eta kea irtetzen den. Beraz, kontuan hartuta Erdi Aroan zehar bisioen gaiak izandako garrantzia, baliteke Dantek esku artean izan zituela bisio hauek deskribatzen zuten infernuaren inguruko teoriak, eta horietan oinarrituta, haren infernuaren irudia gauzatzea.\n=== 3.2.- Dante-ren Infernua arte plastikoetan ===\nDantek, garaian sortzen ari zen pixkanakako humanismoak bai eta arrazionalismoaz ere garaira arte planteatu ez zen infernuaren irudi ordenatuagoa osatu zuen, azkenik mendebaldeko kulturaren oinarri bilakatu delarik kontzeptual zein bisualki. Ezin dugu ukatu, erdi aroko Azken Epaiketen, deabruen, pekatuen eta Apokalipsiaren irudikapenen eragina izan zuela Dantek seguraski, batez ere Florentziar zonalde inguruan existitzen ziren ereduena. Dante rudimenak sortzen zizkion kontzeptu eta irudiak letren bitartez adierazteko gai zen, honi izan zuen antzinate klasikoko testu eta mitoen eragina kontuan hartuta Horazio poetaren ''“ut pictura poesis”'' kontzeptuarekin lotzera garamatza. Ikusiko ditugun eredu guztiek eta orokorrean Danteren Jainkotiar Komediako eszena konkretuen esanahi propioetatik haratago irakurketa sinboliko orokorra arimaren transzendentziarena litzateke; hau da neoplatonismo eta fenomenologiaren ildotik ideia eta birtute/balore gorenenetarako bidea eta giza-naturaren birtute eta pekatuen definitzea. Danteren idatziek eta irudi plastikoek hortaz elkar-elikatze prozesu bat sortzen dutela esan genezake. Garaiko Florentzian eta inguruetan gainera ospetsuak egiten ari ziren artista plastikoekin harreman estua izan omen zuen Dantek, Giottorekin adibidez izan zuen hartu-eman intelektuala eta adiskidetasuna.\n== 4.- Danteren infernua kultura popularrean ==\n* [[Franz Liszt|Frank Liszt]]-en [[Divina Commedia sinfoniak]] (1856) bi mugimendutan Infernua eta Purgatorioaren pasarteak adierazten ditu.\n* [[Breat Eastin Ellis]]-en [[American Psycho (filma)|American Psycho]] nobela, Danteren Jainkotiar Komedian infernuara sartu baino lehen irakurri daitekeen esaldiaz hasten da: ''“Abandon all hope, ye who enter here.”''\n* [[The Da Vinci Code (filma)|The Da Vinci Code]] sagan hainbat erreferentzia egiten zaizkio errenazimentuko florentziari, horien artean Inferno filmaren muina Danteren idatzietan zentratzen delarik.\n* Lemony Snickett-en A Series of Unfortunate Events saga literarioan Beatriz deitzen da idazle-narratzailearen maitea, Danteren Beatrice Portinari maitasun platonikoari keinua eginez.\n* Dante’s Inferno, Vicseral Games konpainiaren bideojokua ere aipatzekoa da, Play Station 3rako diseinatutakoa.\n* Pier Paolo Pasoliniren Salò, 120 dias en Sodoma (1975) filmea Jainkotiar Komedian inspiratutako lau segmentutan garatzen da.\n== 5.- Iturriak: Bibliografia eta webgrafia ==


Baionako suprefeturako goi funtzionario bat eta Miarritzeko hautetsi bat auzipetu dituzte ustelkeria kasuengatik | Baionako suprefeturako goi funtzionario bat eta Miarritzeko hautetsi bat auzipetu dituzte ustelkeria kasuengatik – iparraldekohitza\nBaionako suprefeturako goi funtzionario bat eta Miarritzeko hautetsi bat auzipetu dituzte ustelkeria kasuengatik\nUstelkeria afera batek inarrosi ditu Baionako suprefetura eta Miarritzeko herriko etxea.\nSuprefeturako langile bat auzipetu eta berehala preso altxatu zuen Frantziako Poliziak joan den ostiralean, ustelkeria kasuekin loturik. Afera beragatik Ipar Euskal Herriko hautetsi zenbait auzipetu ditu Baionako Auzitegiak, tartean Michel Poueyts Miarritzeko hautetsia. Hedabide ezberdinek jakinarazi dutenez, goi funtzionarioak gidabaimenak faltsutzen zituen, errugbi partida txartelen trukean. Poueytsi leporatzen diote gidabaimena goi funtzionarioaren bidez faltsutu izana. B.O.P.B eta A.B errugbi taldeko jokalari eta jokalari ohiak ere aferarekin lotuak direla argitaratu du Rugbyrama kazetak. Marc Marié prokuradoreak azaldu du ustelkeria kasua ez dela soilik errugbi munduarekin lotua.\nMiarritzeko politikan pertsona ezaguna da Michel Poueyts. Zerrenda abertzaleko kide, Didier Borotra auzapezaren axuanta izan zen. 2014ko hauteskundeetan Biarritz Bestelakoa zerrendaren buru izendatu zuten eta lehen itzulitik Michel Veunac gaur egungo auzapezarekin batzea erabaki zuten; zerrendari babesa kentzea erabaki zuen orduan EH Baik. 2020ko herri bozetarako, Didier Guillaume Frantziako Laborantza Ministroari erakutsi dio sustengua orain arte. Sud Ouest egunkariak Jon Bertizberea Poueytsen abokatuaren hitzak bildu ahal izan ditu: «Pertsona bat baino gehiago auzipetuak dira baina bere izena da publiko egin den bakarra. Ez dut ulertzen zergatik bere kontra tematzen diren». Defentsak segurtatu du instrukzio sekretuaren urratzeagatik salatuko duela afera.


Gose greban dira Sevilla II espetxeko 11 preso, tratu txarrak eta bizi-baldintzak salatzeko | Euskal Herria | Berria\nGose greban dira Sevilla II espetxeko 11 preso, tratu txarrak eta bizi-baldintzak salatzeko\nOhartarazi dute kartzelako langileek jipoitu eta "bakartze modulu berezian" dituztela. "Bizitza duin bat eta osasuna zaintzeko bermea" lortu nahi dute.\nKartzela horretan dauden euskal presoek gutun bat igorri dute, baraualdiari ekiteko erabakiaren berri emanez. Iker Agirre, Gurutz Agirresarobe, Koldo Aparicio, Asier Arzalluz, Juan Mari Etxebarri, Garikoitz Etxeberria, Jesus Goikoetxea, Manuel Gonzalez, Juan Lorenzo, Roberto Lebrero eta Urtzi Paul dira greba hasi dutenak.\nAzaldu dutenez, duela lau urte Sevilla II espetxera eraman zituztenetik, "beti bakartze modulu berezian" eduki dituzte: "Ez digute inolako aktibitaterik eskura jarri, eta, ondorioz, lau orduko patio aldia baino ez dugu egunean; bertara hirunaka ateratzen gaituzte, goizez edo arratsaldez". Horrek, bi egunez behin, ziegan 26 ordu jarraian igaro beharra eragiten die.\nPresoen esanetan, patiora irteterakoan metal detektagailutik igaroarazten dituzte, eta gorputz osoa miatu, "noiznahi barrabilak edo zakila igurtzera helduz aldioro tentsio uneak sortuz". Horiekin batera, mehatxu eta irainak, oheari eskuburdinekin lotu eta jipoiak jasan izana salatu dute. Miaketak ez dizkiete soilik presoei egiten, haien esanetan: "Senideei ere miaketak egin izan dizkiete aurrez aurrekora edo mintzalekuetara sartzeko, eta, horren ondorioz, zenbait bisita galdu ditugu".\nGogorarazi dute euskal preso ugarik gaixotasun kronikoak dituztela, eta ohartarazi sendagilearen asteroko kontsulta ez zaiela bermatzen: "Ezin larriagoa bilakatzen den egoera da hau". Egoera konpontzeko, hainbat aldiz espetxeko zuzendaritzarekin bildu dira, "baina hark ez du sekula adierazitakoa bete, eta behin eta berriz jan izan du bere hitza". Epaile zein espetxeetako idazkaritza nagusiari eginiko kexa eta salaketek ere emaitza "hutsalak" izan dituzte, salatu dutenez.\nHori ikusirik, gose grebara jo dute: "Helburua bizitza duin bat eta osasuna zaintzeko bermea eskuratzea da. Horretarako, beharrezkoa izango da bakartze mugagabea amaitzea, kide guztiok batera egotea, gutxieneko eskubideak bermatuak izatea eta gure aurkako erasoaldiak etetea. Hauek dira gure oinarrizko aldarrikapenak, Euskal Preso Politikoen Kolektibo osoarekin batera Euskal Herriratzen ez gaituzten bitartean. Sakabanaketa bukatzea da honelako egoerak behin betiko amaitzeko modu bakarra".\nJulen Mujika presoaren senideek istripua izan dute bisitan zihoazela


Ur pixka bat, sutea itzaltzeko | Ekonomia | Berria\nUr pixka bat, sutea itzaltzeko\nZentral hidroelektriko bat, La Barca urtegian, Asturiasen. ELOY ALONSO / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nGainezka egin dio egoerak. Alde guztietatik inguratuta, eta orain arteko estrategien porrota ikusita, amore eman du, eta duela gutxira arte pentsaezina zirudiena egin du. Ez, ez naiz Afganistango Gobernuari buruz ari, Espainiakoaz baizik. Lehenengoak bizia du jokoan, eta bigarrenak geratzen zaion kapital politikoa, argindarraren etengabeko garestitzeak ataka estuan jarri baitu, bere hautesle gehienen haserretik nola defendatu ez zekiela. Elektrizitatearen BEZaren jaitsiera (%21etik %10era) azken asteko prezio handiek ito diotenean, untxi bat atera du kapelatik: argindar enpresa publiko bat sortzeko aukera aztertzen ari da.\nUnidas Podemosen aspaldiko eskaera da argindar enpresa publiko bat, baina ez da agertzen hark eta PSOEk sinatutako gobernu programan, alderdi sozialistak ez duelako nahi izan. Ostegunean Teresa Ribera Trantsizio Energetikoko ministroak iragarri arte aukera bazegoela.\nBaina nazionalizazio masiboak eta enpresa publiko ahalguztidunak amesten dituztenak esna daitezela. «Inoizko gobernurik aurrerakoiena» izango da orain Moncloan esertzen dena, baina ez gaude 1940ko hamarkadan, eta 2020koan aurrerakoia eta nazionalizazioa hitzek ez dute errima bera. Are gutxiago PSOEren hiztegietan.\nUrrats apala baita Espainiako Gobernua egiteko prest dirudiena: asko jota, enpresa publiko bat sortuko du, eta hor sartuko ditu zentral hidroelektrikoak, baina soilik gaur egun haiek ustiatzen dituzten enpresa pribatuen kudeaketarako aldia bukatzen denean. Gutxi batzuena jada amaitzear dago, eta askorena 2030 inguruan bukatuko da. Badira, ordea, 2072ra arte luzatuko diren kontzesioak ere.\nGainera, gerta daiteke Pedro Sanchezen gobernuak enpresa publikoaren aukera alde batera uztea eta zentral hidroelektrikoak ur konfederazioen esku uztea, azken urteetan kudeaketa publikora itzuli diren apurrekin gertatu den bezala.\nLaburbilduz, urteak beharko direla estatuaren esku hartzeak argindarraren merkatuan eragina izango ote duen ikusteko. Riberak berak aitortu du ez dela epe laburreko kontu bat.\nGainera, hidroelektrikoa ez da, inondik inora, argindar iturri nagusia. Red Electrica Españolaren datuen arabera, iaz haren eremuan sortutako argindarraren %11,9 soilik izan zen zentral hidraulikoek sortutakoa, eta iturri nagusietan laugarrena izan zen, nuklearraren (%22,2), eolikoaren (%21,7) eta gasaren (%17,8) ondoren.\nHidroelektrikoak soilik aukeratzeak badu azalpen sinple bat: urtegietan daude haien artean handienak, eta, urtegiak bezala, haiek ere publikoak dira. Parke eolikoak, zentral nuklearrak eta fotovoltaikoak, ordea, nagusiki jabetza pribatukoak dira, eta haiek publiko egiteak —nazionalizatzeak— sekulako kostua izango luke. Ez duela egingo esan du, hitzez hitz.\nBaina, zeharka bada ere, hidroelektrikoak seinalatu ditu Riberak, noiz eta haien erabilerari buruzko zalantza asko zabaltzen ari direnean. Beste energia berriztagarriek ez bezala, urtegietako zentral hidroelektrikoek badute abantaila bat: nahi direnean jar daitezke martxan, urtegiaren ateak irekita. Horretaz baliatu dira konpainia elektrikoak, eta azken asteetan oso une jakinetan ireki dituzte ateak, argindarra oso garesti zegoenean.\nZer ekarri du horrek? Kostu oso txikia duen iturri bat urtegiak aspaldi amortizatu ziren, eta ura zerutik erortzen da gas garestiaren prezioan ordaindu dela, nazioarteko merkatuen gorabeheren ondorioz, erregai hori oso garesti dagoenean.\nKasu deigarriak gertatu dira Espainia ekialdeko bi urtegirekin: Ricobayokoa (Gaztela eta Leon) eta Valdecañas (Extremadura). Haren kudeatzaileak, Iberdrolak, hustu egin ditu azken asteetan, eta sutan jarri ditu inguruko udalak. Europako Batzordera ere jo dute, salatzeko Bilbon egoitza duen argindar konpainiak hornikuntza arazoak sortu dizkiela eta galera ekonomikoak izango dituztela, bisitariak ez direlako urtegira aisialdirako hurbilduko. Facua kontsumitzaileen elkarteak ikerketa bat egiteko eskatu dio CNMV merkatuen gainbegiratzaileari, eta Ribera ministroak berak azalpenak eskatu dizkio Iberdrolari. Onartu du konpainia elektrikoak egin duena agian legezkoa dela, baina ez zaio «arrazoizkoa» iruditzen urtegi bat sei astean hustea.\nEnpresa publiko asko\nSozietate publikoa sortuta ere, ikusteko dago zer-nolako eragina izango lukeen prezioetan. Gehien jota, zintzo jokatzea eta haren eskaintzetan prezioak artifizialki ez puztea eska dakioke, baina hari ere merkatuko prezioan ordaindu beharko litzaioke, beste modu batera egiteak debekatzen duelako EBko legediak.\nEnpresa pribatuen jokaleku berean jokatzen dute Europan dauden konpainia publikoek. Eta ez dira gutxi, Espainiako eskuineko politiko batzuek «enpresa publikoa» entzun eta Venezuelaren mamua haizatzen hasi diren arren. Horrela, Frantziako Estatua da EDF konpainiaren akzioen %83,6en jabe, eta Engieren beste %23,6 dauzka. Espainiako argindar enpresa handienetako bat, Endesa, ENELena da, eta azken haren %23,3 da Italiako estatuarena. Suediako Vattenfall erabat publikoa da, eta akzioen erdia dute Austriak Verbunden eta Finlandiak Fortumen.\nAskoz merkeagoa da argindarra inguru horietan? Pixka bat bai, baina alde nagusia argindarra sortzeko erabiltzen diren iturrien ondorioa da: merkeagoa berriztagarriak (eta nuklearra) nagusi direnetan, garestiagoa besteetan. Prezioen sutea, hortaz, ez du ur pixka batek itzaliko.


Enrique Zuazua: «Infinituaren mapa berriak sortu behar ditugu orain» | Bizigiro | Berria\nEnrique Zuazua. Matematikaria\n«Infinituaren mapa berriak sortu behar ditugu orain»\nHumboldt katedra eman diote ikertzaile eibartarrari, eta, abuztutik aurrera, Friedrich Alexander unibertsitatean arituko da lanean, Alemanian. Matematikaren mugak harago bultzatzen saiatuko da, Berlinen jasotako 3,5 milioi euroekin.\nHUMBOLDT FUNDAZIOA / ELBMOTION / TORBEN RUNGE Tamaina handiagoan ikusi\nEnrique Zuazua matematikariak (Eibar, Gipuzkoa, 1961) Alexander von Humboldt katedra jaso zuen maiatzaren 9an Berlinen. Erlangen-Nurenbergeko Friedrich Alexander Unibertsitatean (FAU) lanean hasiko da ikertzailea abuztuan. Katedrarekin 3,5 milioi euro jaso ditu matematika aplikatuan egiten duen ikerketa garatzeko. Zuazua 1984an lizentziatu zen matematiketan EHUn (sari berezia jasota), eta, hiru urte geroago, doktore bihurtu zen, 26 urte baino ez zituenean. Parisen eta Madrilen aritu zen irakasle, baina 2008an Euskal Herrira itzultzeko ametsa bete zuen. Izan ere, Ikerbasque fundazioko ikertzaile aritu zen. BCAM (Basque Center for Applied Mathematics) gunea antolatu zuen.\nEuskal Herrira itzultzeko gogoz 24 urtez egon nintzen. Euskadi Saria eman zidaten 2007an, [Juan Jose] Ibarretxe zegoenean lehendakari. «Baina zuk ezin duzu Madrilen egiten duzun lana Euskal Herrian egin?», esan zidan Ibarretxek sariaren emanaldian. «Hori nire ametsa zen», esan nion. Orduan sortu zen Ikerbasque euskal zientziarako fundazioa, eta deitu zuten lehenetarikoa izan nintzen. Euskalduna nintzen, lotura gorde nuen Euskal Herriarekin, bazekiten itzuli nahi nuela, Jaurlaritzaren diru-laguntzarekin joan nintzen kanpora doktoretza egitera... Baina ordurako banuen susmoa, gauzak ez zirela errazak izango.\nBilbon egin genuen, eta mundu mailan sekulako arrakasta izan zen. Baina ni etorri eta sei hilabetera, Ibarretxe kanpoan zegoen. Gobernu berriak egin zuen lehenengo gauzetako bat Ikerbasqueko zuzendaria aldatzea izan zen. Hor hasi zen nire via crucis-a. BCAMeko zuzendaritzatik kendu ninduten 2012ko hauteskundeak baino bi hilabete lehenago, 2013-2016 Plan Estrategikoa burutu baino lehen. Orduan esan nien Hezkuntza Saileko buruei: «Aizue, zuzendaritzatik kenduta, lehen urratsa egiten ari zarete ni zientzia eta teknologiaren euskal sistematik ateratzeko». Nik neure lankideei gehiegi eskatzen niela esan zidaten, baina hemen ikertzaile lanean jarraitzea nahi zutela esan zidaten...\nBaztertuta geratu nintzen zentroan, paretik kendu beharreko espontaneo bat banintz bezala. Euskal kultura munduko lagun aditu baten ustez, txoko gehiegi bete nituen Euskal Herrira bueltan: ikertzaile, euskaldun, ikerketa zentroen garatzaile, dibulgatzaile... Eta hutsune horiek bereganatu nahi zituztenak, azkenean, batu egin ziren, ni Madrilera bueltan bidaltzeko 2015ean. Ez nuke esango politika kontua izan zenik, alderdi guztietan denetarik baitago. Baina interes pertsonalek zientzia politikari aurrea hartzen diotenean...\nEta gaurko gobernuarekin ez zen zure egoera aldatu?\nArartekoak txosten kritikoa egin zuen, ni 2012an zuzendaritzatik ateratzeko erabilitako prozesu iluna salatzeko. Baina egun ditugun arduradunek gobernura heldu eta txostena jasotakoan, hara ustekabea, ez zuten kasurik egin.\nHerri txikia, infernu handia, esaten da. Eta, tamalez, horrela izan da gure zientzian. Ikerbasquek jarraitzen du jendea ekartzen edonondik, baina bertakook joan behar gara haiei lekua uzteko.\n2016an, berriz, zure DYCON kontrol dinamikorako egitasmoari diru laguntza eman zion Europako Ikerketa Batzordeak (ERC). Aukera izan zen Bilbora itzultzeko?\nBai. Egitasmo handiak dira ERCren horiek, eta horrekin itzuli nintzen Bilbora lanean 2016an, Deustuko Unibertsitateko DeustoTech zentrora, hain zuzen ere. Inoiz ez diot behar bezala eskertuko Jose Maria Guibert Deustuko errektoreari eta haren zuzendaritza taldeari. Baina, hara non, duela urtebete, neure emaztea kaleratu zuten BCAMetik. Kasualitatea! Denak, noski, auzitegietan bidegabeko kaleratzeak izan dira, baina, badakizu, kalte-ordaina eman, eta kito. Kanpoan kontatzen dudanean ez dute sinesten; are gutxiago, kaleko jendeak.\nZertan gasta dezake matematikari batek 3,5 milioi euro bost urtean?\nKatedra hauek oso zailak dira lortzen. Alemania osoan urtean hamar bat ematen dituzte gehien jota. Hala ere, Deustuko Unibertsitatearekin dugun lotura mantentzea espero dugu eta, noski, inoiz ez dugu baztertuko gure herrira bueltatzeko gogoa.\nZure arloa matematika aplikatuak dira. Tumore bat ere zenbaki multzo bat dela esaten duzue, eta garatzen dituzuen algoritmoek laguntzen dute gaur, esaterako, adimen artifizialarekin tumoreak irudietan azkarrago eta zorrotzago identifikatzeko. Zertan aplikatuko da orain garatuko duzun matematika?\nMatematika aplikatua eta halako esamoldeak pixka bat desegiten ari dira, gutxika. Bigarren Mundu Gerraren garaitik dator. Hor sekulako zientzia ahalegina egin zen, Manhattan egitasmoan, esaterako, bonba atomikoa sortzeko. Horrekin ere kritiko izan gaitezke, edonola ere. Baina baita Enigma makina sortzeko, nazien kodea deszifratzeko. Hor paradigma aldaketa bat egon zen: zientzialariak konturatu ziren makinen bidez ordura arte ebatzezinak ziren arazo asko eta asko kudea zitzaketela. Horrela heldu ginen Ilargira.\nAlemanian landuko dituzun matematikek lagunduko dute klima aldaketaren ondorioak aurreikusteko eredu hobeak garatzen?\nMatematikak indar asko ditu, eta horietako bat hauxe da: aukera ematen dizu aurrerantz begiratzeko, baina baita atzerantz ere. Bizitza errealean emaniko pausoak ezin dira desegin, ezin duzu denboran atzerantz egin. Baina matematikoki bai. Stephen Hawkingek eredu matematikoen bidez ondorioztatu ahal izan zuen Big Banga duela 13.000 milioi urte izan zela. Horregatik, matematika oso erabilgarria izan da klima aldaketaren jatorria identifikatzeko. Matematikak aurrera begira jarrita, konponbideak proposatu eta kuantifika ditzakegu. Alemanian Erlangen hirian arituko naiz, eta hor Siemensen egoitza dago. Guk horien etxetresnak ezagutzen ditugu, baina, orain, medikuntzarako teknologia garatzen ari dira, eskanerrak, tomografia axial digitalerako gailuak... Horren guztiaren oinarria matematika da. Gu matematika aplikatu horren mugak harago bultzatzen saiatuko gara Alemanian. Matematika mugaz bestalde zen BCAMen euskarazko leloa, Bernardo Atxagaren 37 galdera mugaz bestalde dudan kontakto bakarrari poematik hartuta.\nKaosaren teoriaren arabera, sistema dinamikoek badute zorigaiztoko ezaugarri bat: ezin direla nahiko genukeen zehaztasunez iragarri. Zuek bilatzen dituzuen matematika berri horiek balioko dute udan zer-nolako eguraldia egingo duen zehatz iragartzeko?\nKaotikoak diren sistemak ere errepikatzean, leundu egiten dira. Gure egunerokotasunean ikusten duzu: kaosean bizi gara, bai, baina udaberriaren ostean uda etorriko da. Eguraldiarekin ere, gaur datorren astean egingo duena ikus dezakezu, eta ia ondo asmatzen dute. Medikuak ez dizu esango zenbat egun biziko zaren, baina doitasun handiarekin egingo dizute diagnostiko bat. Unibertsitatean ikasle nintzenean matematikaren lizentziari Zientzia Zehatzak esaten zieten. Orain Matematika da, ez baitago ezer zehatzik. Gizakiek sortuko duten ezerk ez du izango naturaren konplexutasuna eta zehaztasuna. Adimen artifizialak gainditu egin du giza adimena, baina arlo batzuetan bakarrik.\nAzken boladan algoritmoak erabiltzen ari dira noranahiko: aseguruarengatik ordaindu behar dena kalkulatzeko, auzo batek zenbat poliza behar duen aurreikusteko... Baina erakutsi dute horien atzean aurrejuzgu zaharrak eta oso gizatiarrak daudela. Hor baduzue matematikariok arazo bat?\nAditu batzordeekin gauza bera gertatzen da: esadazu zein aditu aukeratu dituzun, eta esango dizut zer erantzunen bila ari zinen. Adimen artifizialean eta datuen zientzien alorrean egiten diren gauzak optimizazioaren arloko kontuak dira sarritan. Irizpide anitz dituzu, eta ebazpen onena lortu behar duzu: etxe bila zabiltza, eta handia nahi duzu, zentroan, eguzkitsua eta merkea. Hamar ardatz dituzu hor, eta puntu bat aukeratu behar duzu. Ordenagailuari galdetzen diozu, eta matematikan funtzioa deitzen diogun ezaugarri bakoitzari pisu bat jarri behar diozu. Agian, askoz garrantzi handiagoa izango du etxeak igogailua izatea, amonarekin bizi zarelako. Pisua zeri ematen diozun, horrek emaitza baldintzatzen du. Berdin etorkinen gaian, edo abiadura handiko trenaren inguruan erabakitzeko orduan. Baina, orain, lehen ez genituen datuak ditugu, Googlen eta Facebooken gutaz dituenak, esaterako, eta ordenagailuak ditugu datu horiekin eragiketa matematikoak egiteko, lehen imajinatu ere egiten ez zen indarrarekin. Baina, adi, algoritmo bat erabiltzeak ez du ziurtatzen ebazpenik onena aurkituko duzuna. Bi Boeing hegazkin jausi dira berriki, norbaitek ez dituelako kalkuluetan pisuak ondo jarri.\nZein izango da zure erronka orain, Alemanian?\nLo egitea. Eta neure familiari babesa ematea. FAU Friedrich Alexander unibertsitateko presidenteak Humboldt saria ematerakoan galdetu zidan: «Esadazu zer behar duzun zure lana aurrera ateratzeko». Erantzun nion: «Mesedez, egiteko gai naizen hori egitea uztea eta laguntzea». Ea olatu berri honetan geure lana eta bizitza ingurune zientifiko gardenago batean garatzeko aukera dugun.\nEta zientzia aldetik?\nZientzia aldetik ezin dut esan zer egingo dugun, oraindik benetan ez dakidalako. Hau eguneroko arte sorkuntza bezalakoa da: egunero tailerrean egon behar duzu, hor sortzen direlako loturak eta egitasmoak. Matematikaren muga aurrera bultzatuko dugu. Matematikaren bi ikuspegi osagarrien arteko loturak landu nahi ditugu, mundu jarraituaren eta mundu diskretuaren artean. Hor lan asko dago egiteko, matematikaren abstrakzio nagusietariko batean, infinituan, gauza asko gorderik daudelako. Munduaren konplexutasunaren mapa berriak nahi ditugu. Infinituaren mapa berriak sortu behar ditugu.


JEUNES MIGRANTS txostenaren argitaratzea\nAkitania-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdeak kofinantzatutako proiektuen esparruan , Agintzari GEKek eta Paueko Unibertsitateko Soziologiako Departamentuak elkarrekin aritu dira, Jeunes Migrants, Euskadiko, Nafarroako eta Pirinio Atlantikoetako lurraldeetan bakarrik dauden adingabe eta gazte atzerritarren karakterizazioaren eta esku-hartze ereduen eraginaren mugaz gaindiko azterketa argitaratzeko.\nGure ezagutzara arte, horrelako lehen azterlana da, eta, bertan, esku-hartzearen errealitatea eta inpaktua aztertzen dira, besteak beste, ardatz soziodemografikoan, sozioedukatiboan, osasunarenean, komunitatearenean baita prozesu migratorioarena.\nHonetarako, Zakan UTE Nafarroa eta Zabalduz Koop Elkartea izan ditugu bazkide eta Association Action Jeunesse Innovation et Reinsertion (AJIR), L 'Organisme de Gestion des Foyers Amitié (OGFA) eta Sauvegarde de l' Enfance à l 'Adulte du Pays Basque (SEAPB) bazkide elkartu gisa.\nTxostenaren gaztelaniazko eta frantsesezko bertsioa aurki dezakezu. Laster egongo da eskuragarri euskarazko bertsioa.\nTxostenaren ondorioak aurkezteko, irailaren 24an Iruñean eta urriaren 7an Baionan, mugaz gaindiko bi jardunaldi egin genituen. Horietara, 120 pertsona baino gehiago gerturatu ziren, eta beste 70 pertsona online (streaming bidez) jarraitu zuten, bai Euroeskualdeko hiru lurraldeetako administrazio publikoetako langileak (gizarte-zerbitzuak, hezkuntza-zerbitzuak, osasun-zerbitzuak edo segurtasun-kidegoak), bai gizarte-erakunde espezializatuetako teknikariak.\nEsteka hauetan Iruñako jardunaldiaren bideoak (emaitzen aurkezpena eta ondorengo mahai-inguruarena) eta bi jardunaldietako argazki batzuk ere ikus daitezke.


Toki komunikabideen fakturazioa %72 murriztuko da alarma egoeraren eraginez - Azpeitia - uztarria.eus\nUztarria.eus 2020-05-08 12:37\nToki komunikabideek tinko eutsi diote jarduerari eta gertuko komunitatearekiko konpromisoari. Egun konplikatu hauetan, ahalegina biderkatu dute bizilagunak zehatz eta puntual informatuta eta entretenituta edukitzeko. Horixe delako hedabideen bokazioa, noski, baina gainera, legez ere behartuta egon direlako: alarma egoeran jarduera ekonomiko gehienak geldiarazi diren bitartean, komunikabideak zerbitzu esentzial gisa hartu dira hasieratik, eta beraz lanean jarraitzera behartuak izan dira.\nInterneteko kontsumoa gora, nabarmen\nLanean jarraitzeko konpromiso eta legezko betebehar horrek zailtasun teknikoak eta kostuak ere biderkatu ditu: langileak, elkarrizketatuak eta erabiltzaileak babesteko neurriak eta protokoloak, kalean kazetaritza zein banaketa lanak egiten ibiltzeko zailtasunak... Ezohiko egoera honetan informazioa jasotzen eta hedatzen jarraitzeko konpromisoak irudimen handia eta ahalegin fisiko eta ekonomiko erraldoia eskatzen ari da. Baina sektorea oso harro dago lortutako emaitzekin, eta publikoak emandako erantzunarekin: Tokikomeko toki komunikabideen Interneteko kontsumoa, adibidez, %97 hazi da 2020ko apirilean, 2019ko datuekin alderatuz gero; krisia hasi zenetik, berriz, %62 hazi da. Ondo egindako lanaren adierazgarri argia, zalantzarik gabe.\nEta Uztarria.eus-en datuak ere igoera horren erakusgarri dira. 2020ko martxoan eta apirilean inoizko bisita gehien izan ditu Azpeitiko herri aldizkariaren webguneak; izan ere, bi hilabete horietan 327.640 bisita eta 324.786 bisita izan ditu Uztarria.eus-ek, hurrenez hurren. 2019ko datuekin alderatuz gero, martxoan %64,43 hazi da kontsumoa, eta apirilean, berriz, %63. Uztarria.eus-ek bide beretik jarraituko du herritarrei informazio zuzena, zehatza eta anitza emateko ahaleginean, hori baita bere egitekoa.\nHarro eta pozik egoteko motiborik ez da falta toki komunikabideen sektorean, baina egoera luzatu ahala, kezka ere areagotzen doa. Ahalegin, lan-zama, kostu eta informazio eskaera gehigarri hau toki komunikabideen diru-iturri propioen inoiz ez bezalako murrizketarekin batera iritsi da. Tokiko jarduera soziala, ekonomikoa eta kulturala erabat geldituta, komunikabideon publizitate eta zerbitzu salmentak egun batetik bestera desagertu dira.\nTokikomek bazkide dituen 25 entitateen artean egindako ikerketa baten arabera, martxotik abuztura %72 murriztu da batez beste toki komunikabideen fakturazioa, kasu askotan %80ra ere iritsiz. Berez oso oparoa ez den egoera normalean izan ohi diren lan kargak eta kostuak biderkatu egin dira egunotan, eta diru sarerak, berriz, nekez iristen ari dira betikoen laurden bat izatera. Eurotara ekarrita, aurreikuspena da toki komunikabideek 2.532.720 euroko diru sarrerak galtzea abuztura bitartean, publizitatean eta bestelako komunikazio zerbitzuetan izandako murrizketen ondorioz. Irailetik aurrera zer eta nola etorriko den ere ez dago jakiterik, baina ezin optimista izan.\nGauzak horrela, sektoreak bizi duen egoera agerian utzi nahi du Tokikomek. Proiektu askoren biziraupena kolokan dago une honetan, 50 egun hauetan diru-sarrerarik gabe baina inoiz baino lan gehiagorekin aritu, eta are gehiago, legez ere zerbitzu esentzial gisa jo ondoren.\nBeste hainbat sektorek bezala, toki komunikabideenak ere erakundeen eta gizarte osoaren babesa beharko du datozen garaiotan, esentzialtasun hori garai txarretan eta hobexeagoetan ere aitortzeko. Tokikom erakundeekin elkarlan estuan dabil babes horri forma zehatza emateko ahaleginetan. Hainbat bidetatik etor liteke babes hori: publizitate instituzionala egiterakoan Google, Facebook eta Twitter bezalako multinazionalen gainetik lehenetsiz, publizitate kontratazioa hobari fiskalen bidez sustatuz, dirulaguntzen justifikazioetan malgu jokatuz...\nGizarteari, berriz, toki komunikabideak egiten ari diren lana ondo gogoan hartzeko eskatu nahi diogu. Egunotan haien bidez jakiten ari gara zein dendatan eros dezakegun eta zeinetan ez, noraino iritsi gaitezkeen paseoan, gure udalak zein zerbitzu duen martxan eta zein ez, nola parte hartu herriko elkarteetan eta ekimenetan... Informazio eta zerbitzu garrantzitsua da hori, sarritan behar bezala baloratzen ez dena.


Arabiar eta euskal gozokiak erosgai dira integraziorako IMMEk irekitako dendan | Mondraberri Arrasateko Ataria\nHasiera Albisteak Arabiar eta euskal gozokiak erosgai dira integraziorako IMMEk irekitako dendan\n2012 urtetik martxan dago IMME elkarte arrasatearrak, Emakume Musulmanak Euskadin Gizarteratzeko elkartea.\nKolonbia, Peru, Paraguay,… jatorriko emakumeek ere bertako partaide dira, izan ere, “elkarteak helburu du bazterturiko emakumeak gizarteratzen laguntzea”.\nArrasaten 60 partaide inguru dira, eta “Sanjoanetan, Santamasetan,… parte hartu izan dugu kuskus eta bestelako jakiak jendearentzat prestatzen”.\nElkartearen sorreratik “gura izan dugu gozotegi bat irekitzea, izan ere, jendea janariaren bueltan elkartzeko ohitura dauka. Denok dugu janaria gustuko”.\nHorrela, egitasmoak helburu ditu dendan jatorri ezberdineko pertsonek “harremanak izatea eta elkar ezagutzea, beldurra batzuetan erreakzio barik uzten gaituelako”.\nDenda “benetako integraziorako erreminta bat da, elkarbizitza bat sortzeko, elkarbizitzak apurtzen dituelako estereotipo eta estigma guztiak”.\nEstablezimenduaren beste xede bat da “dendan lan eginez, langileen integrazioa sustatzea. Bertan IMME elkarteko emakume batzuek jardungo dute”. Ekimen honetan 6-7 partaidek dihardute.\nDjamila Zereibyk, egitasmo honetako sustatzaile nagusietako batek, azaldu du “kultura ezberdinetako produktuak erosgai daude, hau da, euskalduna (bizi garen kultura) eta gurea (arabiarra)”.\nDenda arabiar produktuak Gasteiz, Basauri eta Madrildik hornitzen da, eta “besteak beste, Palestinan ohikoak diren produktuak izango ditugu”.\nGaur egun kanpotik hornitu behar diren arren, “gure helburua da pastelak guk geuk egitea etorkizunean. Horretarako, obradore bat ireki nahi dugu Gesalibarko Txirrita taberna-jatetxe ohiko lokalean”.\n“Lokal hori obradoren bezala funtzionatzeko gutxi gorabehera prestaturik dago. Orain Djamila Zereiby jabeekin hitz egiten dabil, eta uste dut lortuko dugula”.\nEkimen hau “proiektatuta dago, eta helburu du emakumeei gozokigintzan trebatzea, lanbide hori irakastea, eta ondoren emakume horiek euren ekimenak abiatzea etorkizunean”.\nEuskal produktuak ere erosgai daude denda berrian, Seber Altubeko Hemen kafetegi-gozotegiarekin elkarnean dihardulako.\nHemen-eko Jaione Fernandez de Jauregik azaldu duenez IMMEk “proposatu zigun eurekin elkarlanean aritzea, eta guk oso gustura hartu genuen euren proposamena”.\nOndorioz, “baietz erantzun genien, eta guk egindako opil artesanalekin eta opil industrial batzuekin hornituko ditugu. Guk ere beti pentsatu dugu janariarekin kulturak eta ezagutzak zabal daitezkeela”.\nHortaz gain, Mondragon Korporazioak denda berriari oroigarri eta taza batzuk oparitu dizkio. IMMEk Udalari Biteriko lokal hau errentan hartu dio, baina oro har, elkarte gisa, laguntza batzuk jasotzen ditu instituzio publiko batzuetatik.\nDenda jada zabalik dago “goizez nahiz arratsaldez, eta ahaleginduko gara asteko zazpi egunetan ireki ahal izatea”. Produktu anitz daude erosgai:\nInaugurazioan parte hartu dute, besteak beste, Djamila Zereiby IMMEko ordezkariak, Maria Ubarretxena alkateak, Maitane Muñoz Komunitate Garapeneko zinegotziak, eta Ander Etxeberria Mondragon Korporazioko ordezkariak.\nSole 2020-10-21 At 05:53\nEkimen ikaragarri interesgarria, zorte on IMMEko emakume guztiei !


710 taldek parte hartuko dute 12. Empresa lasterketan! | Berriak\nDatorren igandean goizeko 10:00tan 12. Enpresen arteko lasterketa ospatuko da. Lasterketa, El Diario Vasco, Donosti Eventos eta Adegi-k antolatzen dute, eta LABORAL Kutxa izango da babesle nagusia.\nAurten, 710 taldek hartuko dute parte, joan den edizioan baino 95 gehiago. Inscribatutako taldeetatik 45 emakumezkoak dira, 301 mistoak eta 264 gizonezkoak. Guztira 2.800 baino gehiago partehartzaile izango dira non taldeka guztiak batera helmuga iritsi beharko dira.\nTecnalia enpresak, laukote gehien inskribatu duen empresa da, 27 taldeekin. CAF biharrena 24 taldeekin eta Osakidetza hirugarrena 21 taldeekin\nIbilbidea izango da lasterketaren erakargarritasun nagusienetariko bat, guztiz laua eta itsasoa momentuoro inguratuz. Alderdi Ederren hasita, Sagues-era bideratuko da galtzadatik Boulevard-a eta Zurriola Ibilbidea gurutzatu ondoren. Bertan, buelta emango da Alde Zaharrera arte, berriz ere Zurriolatik pasata. Alde zaharreko zenbait kale zeharkatuko dute partehartzaileek: Abuztuak 31, Kale Nagusia eta Hernani Kalea. Gegeroago, kontxa inguratuz, Ondarretako Tenisera ailegatuko dira. Azkenik, behin Tenisean egonda berriz hasierako puntura bueltatu beharko dira laukote guztiak helmuga gurutzatzeko. Berritasun bezala, Ondarretako tuneletik Vinuesa plazaraino ibilbidea galtzadatik egingo da.\nKategoria bakoitzeko sailkatutako 3 lehenek bere sariak jasoko dituzte, medailaz gain, afariak, kirol-materiala, spa-zirkuitua…Aurten ere IMQ kategoria bakoitzeko hiru lehen taldeeri sari bera emango die: azterketa mediku oso bat.\nHornidura zonaren ondoan, urte honetan ere masaje-zona bat jarriko da jaso nahi duten parte hartzaileentzat, GIDO zentruaren esku. Zerbitzu hau doakoa izango da.\nEdizio honetako “Sasoiko Enpresa” guztiei gure esker ona eman nahi diegu: Policlínica, Indar, Fagor, Tecnalia, Transnatur, Spyro, Colegio Oficial de Enfermería de Guipuzcoa, Babesa Suzai, Irizar.\nAntolakuntzagatik ongi etorria ematen diegu animatu diren enpresa guztiei eta zorte ona opa diegu.


2014.urtean goi-mailako kirol lehiaketak antolatzeko diru-laguntzak - Kirola - Euskadi.eus\n2014.urtean goi-mailako kirol lehiaketak antolatzeko diru-laguntzak\nDeialdi honen ondorioei dagokienez, honako hauek joko dira goi-mailako kiroltzat: nazioarteko eremu eta izaerako lehiaketak, betiere honako baldintza hauek betetzen badituzte:\n● Mundu-mailako lehiaketetan, kontinente biko edo gehiagoko kirolariek hartu beharko dute parte.●\nBerrehun era berrogeita bost mila (245.000) euro erabiliko dira horretarako guztira; horietatik 122.500 euro 2014rako ordainketa-kreditu izango dira, eta gainerako 122.500 euroak 2015erako konpromiso-kreditu.\nAGINDUA, 2014ko irailaren 3koa, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuarena, 2014. urtean goi-mailako kirol-lehiaketak antolatzeko diru-laguntzak deitu eta nola emango diren arautzen duena (EHAA Zk. 172/2014)\nAGINDUA, 2014ko irailaren 3koa, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuarena, 2014. urtean goi-mailako kirol lehiaketak antolatzeko diru-laguntzak deitu eta nola emango diren arautzen duena.\nHauek dira agindu honen bidez arautzen diren laguntzak jaso ditzaketen entitate eta pertsonak:\nOnuradunen betebeharrak hemen kontsultatu 2014.urtean goi-mailako kirol lehiaketak antolatzeko diru-laguntzak\n- 2014. urtean hasten diren lehiaketetarako ematen diren diru-laguntzak, ekitaldi horretako gastuak finantzatzeko bakarrik erabiliko dira.\n- Agindu honetatik kanpo geratzen dira honako lehiaketa hauek: kirol ikuskari edo erakustaldi direnak, eta, halaber, nazioarteko eremua eta izaera ez dutenak.\n- Euskal Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialak erabili beharko dira diru-laguntzak lortzeko; hain justu ere proposatutako lehiaketan zehar, eta, zehazki, publizitateari zein dokumentazioari dagokionez (gutuneria, kartelak, liburuxkak, programak, megafonia, etab.).\nEdonola ere, ezin izango dute modalitate honetako diru-laguntzarik jaso, eta, beraz, deialdi honetatik kanpo geratutako dira, bi sexuen arteko tratu-berdintasuna bermatzen ez duten proiektuek.\n- Deialdi honetan erregulatutako diru-laguntzak lotuak dira Europar Batasunak ezarritako «mínimis» erregimenari\n- Ezin izango dute deialdi honetan aurreikusitako diru-laguntzarik lortu honako hauek: laguntza publikoak lortzeko zigor administratibo edo penalen bat duten pertsonek, ez eta horretarako gaitasuna kentzen dien legezko debekuren bat dutenek ere. Halaber, ezin izango dute diru-laguntzarik lortu, zehapenak ezarritako epean zehar, sexu-bereizkeria dela-eta zigor administratibo edo penalen bat dutenek, otsailaren 18ko 4/2005 Legeak, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerakoak, azken xedapenetatik seigarrenean ezarritakoaren arabera.\n- Betiere, onuradunei diru-laguntzak emateko eta, hala badagokio, ordaintzeko, ezinbestekoa izango da amaituta egotea itzulketa- edo zehapen-prozedura oro, zehazki, Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak edo haren erakunde autonomoek emandako izaera bereko laguntza edo diru-laguntzengatik hasitakoak eta artean izapidetzen ari direnak. Orobat, eta dagokionean, ezinbestekoa izango da diru-laguntzak itzultzearen ondoriozko obligazioak ordainduta izatea.\n- Era berean, onuradunek eguneraturik izan beharko dituzte zerga-betebeharrak eta Gizarte Segurantzarekikoak\nJarduera bakoitzeko diru-laguntza hogei mila (20.000) eurokoa izango da gehienez.\nEskaera inprimakiaren batera aurkeztu behar da honako jarduerari buruzko dokumentazioa:\n1. - Jarduera-txostena.\n2.- Lehiaketa jada igaro bada, epailearen akta atxiki beharko da, parte-hartzaileen zerrendarekin; oraindik igaro ez bada, parte-hartzaileen aurreikuspena.\n3. - Lehiaketaren programa\n4.- Laguntza jasoko duen lehiaketa sarturik dagoen nazioarteko edo Europako federazioaren edo nazioarteko liga profesionalaren egutegi ofizialaren kopia, edo egutegi hori kontsulta daitekeen URL esteka.\n5.- Jardueraren diru-sarreren eta gastuen aurrekontu banakatua eta xehatua (PDF, 1 MB).\n6. - Jarduera beste erakunde publiko edo pribatuekin elkarlanean edo hitzarmen bidez garatzen bada, hori egiaztatzen duen hitzarmen edo kontratuaren kopia. Kasu horretan, aurreko idatz-zatietan aipatutako dokumentazioa eskatu ahalko zaio erakunde antolatzaile baina ez-eskatzaile den beste horri.\n7. - Eskaera baloratzeko aurkeztu nahi den dokumentazio osagarria.\nEskaerarekin batera aurkeztu behar da honako jarduerari buruzko dokumentazioa:\n5.- Jardueraren diru-sarreren eta gastuen aurrekontu banakatua eta xehatua.\nJasotako diru-laguntza egiaztatzeko tramitea\nJustifikazioa (Laguntza emateko dokumentua)\na) Jarduerari buruzko txostena. Bertan, aginduan baloratzekoak diren alderdiak azaldu beharko dira, gutxienez ere.\nb) Lehiaketa egiten bada diru-laguntza eskaera aurkeztu eta gero, epailearen aktak eta lehiaketaren behin betiko programa.\nc) Gastuen frogagiriak; gastu horien guztien kopuruak emandako diru-laguntzaren kopuru bera izan beharko du.\nd) Kultura Sailaren laguntza berariaz aipatzen duten dokumentu guztien aleak, laguntza emateko ebazpenean ezarritako baldintzen arabera.\ne) Jarduera edo programa gauzatzean Euskal Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialak erabili direla egiaztatzen duen dokumentazioa.\nf) Ekitaldiaren kostu-kontuen behin betiko balantzea, diru-sarrera eta gastu guztiak adierazita; bereziki jaso beharko dira helburu berarekin eskuratutako beste laguntzak, eskabideak aurkezteko unean haien eraginkortasunaren berri ez baldin bazegoen.\n2014/09/12 - 2014/10/11


Pentsiodunek euren aldarrikapenak berretsi eta maiatzaren 26ko mobilizazioetan parte hartzeko deia egin dute - etakitto.eus\nPentsiodunek euren aldarrikapenak berretsi eta maiatzaren 26ko mobilizazioetan parte hartzeko deia egin dute\nETA KITTO 2018, Mai 21\nGaur eguerdian Untzagan egin duten agerraldian, pentsiodunek euren aldarrikapenak berrestearekin batera mobilizazioekin jarraitzea erabaki dutela eman dute aditzera, “gure eskubideak bidezko erantzuna jaso arte. Hiri eta herrietan astelehenero egiten ditugun elkarretaratzeekin jarraituko dugu, eta eskuz esku, gizarteko erakunde ezberdinekin batera, maiatzaren 26an Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, eta zenbait herritan, berriro mobilizazio zabala egitera goaz”. Horren harira, zapatuan Eibarren eskualde mailako manifestazioa egingo dela iragarri dute, 12:00etan Untzagatik abiatuta.\nGipuzkoako Jubilatuen Etxeek osatzen duten AGIJUPENS elkartearen izenean irakurri duten idatziaren arabera, “maiatzaren 26ko manifestaziora ez joateko asmoa genuen arren, hobetu pentsatu eta Probintzia Mailako Batzordeak zein gure Zuzendaritza Batzordeak iritzia aldatu eta manifestazioarekin bat egitea erabaki dugu, baita Gipuzkoako herrietan astero egiten ditugun elkarretaratzeekin aurrera egitea ere. Uste dugu mobilizazioei esker gure eskubideen inguruan kontzientzia hartzen joatea lortu dugula, pausoz pauso pentsiodunen ahalduntzerantz joateko”.\nAraba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako Pentsiodunen Plataformak eta Mugimenduen Asanbladak, bestalde, honakoa azaldu dute: “Apirilaren 19an, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako Pentsiodunen ordezkariek egindako Asanbladan adostutakoaren arabera, bi manifestazio egitea erabaki genuen, lau hiriburuetan: maiatzaren 5ean egin genuena eta maiatzaren 26an egiteko daukaguna. Zer aldatu da apirilaren 19tik maiatzaren 17ra bitartean? Etengabe egin ditugun mobilizazioen ondoren, EAJ-PP akordioarekin egin dugu topo. Esan behar da Pentsio Publikoen Sistemak luzarorako ikuspegi eta neurri egonkorrak behar dituela eta, ondorioz, ezin duela aurrekontuen negoziazio erabakien menpe egon. PP eta PNV alderdien akordioarekin ez dugu 2013tik hona galdutako erosmen ahalmena berreskuratzen. Bereziki, ezetza jasotzen dugu gure aldarrikapen nagusiari, 1.080 euroko gutxieneko pentsioari dagokionez, eta sostengarri faktorea ez da ezabatzen. Gezurretan dabiltza dirurik ez dagoela esaten digutenean. Gaur egun inoiz baino aberastasun handiagoa dago, baina bere banaketa ere inoiz baino injustoagoa da. Estatu espainolak bere BPG-ren 4 puntu gutxiago erabiltzen ditu pentsioetan gure inguruko beste herrialde batzurekin (Frantzia, Italia, Portugal…) alderatuz gero. Eta horren kopurua 46.000 milioi eurokoa da. Borondate politiko eza da arazoa”.\n#AGIJUPENS #jubilatu #pentsiodun #elkarte #untzaga #zaharrak #nagusiak #alargun #elkarretaratze#jubilatu#pentsio\n« [ARGAZKI BILDUMA] Tantanez Tantan ekitaldiko argazkiak bildu ditugu gure Mediatekan “Lambretta, bere hasieratik gure eta mundu osoko errepideetatik bueltaka” (Ramon Beitia) »


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Adineko pertsonen erorikoak saihestu\nAdineko pertsonen erorikoak saihestu\nEzkerraldea Enkarterri Cruces ESIk eta Osasun Sailak adineko pertsonen erorikoak saihesteko tailer bat antolatu dute, Gordexolako Udala eta Enkarterri Amankomunazgoarekin batera. Lehenengo saioa azaroaren 8an, Gordexolako Kultur Gelan (Ibarrabidea kalea, 25) goizeko 11:00etan gertatuko da.\nTailerra 64 urte gorakoentzako zuzenduta dago. Sarrera doakoa izango da.\nTailerra emango dutenak: Gordexolako Udaletxeko eta Enkarterri Amankomunazgoko teknikariek, Osakidetzako Osasun Zentroko mediku eta erizainak eta Eusko Jaurlaritzako Osasun Saileko teknikariak.\nEuskal Autonomia Erkidegoko adineko pertsonen artean, erorikoak dira istripu arrazoirik ohikoena. Ikerketen arabera, adin talde honetako heren eta erdien arteko pertsonek, urtean zehar eroriko bat eta beste batzuk eroriko bat baino gehiago jasaten dituzte. Adinarekin batera arriskua gorantz doa, 65 urtetik gorakoen artean, erorikoen portzentajea % 30koa da, 80 urtetik gorakoen artean aldiz, % 50a baino gehiagokoa. Erorikoak, emakumeengan gizonengan baino maiztasun handiagoz ematen dira.\nEroriko gehienak etxe barruan edo inguruetan ematen dira eta batez ere etxeko lanak egiterakoan edo bizitzako oinarrizko premiak asetzen direnean: norberaren garbiketa, etxeko garbiketa, janariak prestatzea eta etxe barruan edo haren inguruan desplazamendu txikiak egiten direnean.\nEroriko baten ondoren, eguneroko bizitza da kaltetuena. Izan ere, autonomia galtzea dakar eta bizitza kalitatea gutxitzea. Adineko pertsonen artean erorikoak, lesio eta hausturak ekartzeaz gain, minusbaliotasuna eta dependentzia dakarte.\nErorikoak gutxitu ditzakegu:\n• jarduera fisikoa sustatzen, batez ere oreka, indarra eta koordinazioa lantzen dituena, adinarekin bat etorri eta pertsonen ezaugarriarekin bat datozen jarduera fisikoa mantenduz.\n• etxea leku segurua bihurtzen, erorikoak ekarri ditzaketen arrisku faktoreak ezabatzen: zorua, argia, sukaldea, komuna, logela, pasatzeko lekuak, eskailerak eta etxeko lanak modu seguruan egiten.\n• hartzen den medikazioari arreta eskaintzen, elikadura orekatua hartuz, entzumen eta ikusmen azterketak maiztasunez eginez, zapata egokiak erabiltzen…\nGuzti honetaz, tailerrean hitz egingo da, modu erraz eta praktikoan.