Elkartasun Eguna ospatuko dute, ostiralean, Ibarran - Ibarra - Tolosaldeko ataria\nElkartasun Eguna ospatuko dute, ostiralean, Ibarran\nIrati Saizar Artola 2019-09-04 16:34\nJesus Mari Aldunberriren eta Jon Mintegiagaren kasuak salatu eta elkartasuna adierazteko eguna izango dute etzi Ibarran; afarirako txartelak salgai daude dagoeneko.\nBabes keinu bat egin asmoz, Elkartasun Egunak ospatuko dituzte asteburu honetan 11/13 sumarioko 47 auzipetuen herrietan. Tolosaldeko kasuan, Ibarran hartuko du lekua egun horrek, irailaren 6an, ostiralean.\nAntolatzaileek azaldu dutenez, «47 auzipetuen epaiketa salatuko dugu egun horretan, eta Ibarran, zehazki, Jesus Mari Aldunberri Kuduelduaindarraren eta Jon Mintegiaga Mindeibartarraren kasuak salatuko ditugu». Fiskaltzak 13 urte eta erdiko espetxe zigorra eskatu du Kudurentzat, eta 15 urtekoa Minderentzat, hurrenez hurren.\nEguneko ekimen nagusia 19:00etan izango da: manifestazioa egingo dute Ibarrako plazatik abiatuta, Kudu, Minde eta 47ak herrianlelopean.\nHorren osterako, kantu afaria antolatu dute eta dagoeneko eskuragarri jarri dituzte txartelak, Ibarrako Galtzaundi eta Atari tabernetan, eta Tolosako Amaiur eta Asteasuarran. Langileek 15 euro ordaindu beharko dituzte eta ikasle zein langabetuek 12 euro.\nEgunean bertan, auzipetuen aldeko kamisetak eta bizikleta elektriko baten zozketan parte hartzeko txartelak ere salgai egongo dira. Photocall bat ere jarriko dute, sare sozialetan argazkiak elkarbanatzeko.\nEgun horretarako egitaraua herriko eragile, elkarte, lagunarte eta bolondres ezberdinen artean osatu dutela adierazi dute, «adin guztietako pertsonengan pentsatuta».\nElduain eta Ibarrako herritarrez harago, eskualdeko herritarrei ere gerturatzeko deia luzatu nahi diete antolatzaileek: «Auzi honek eskualdeko bi herritarren eskubideak urratzeaz gain, oinarrizkoak diren eskubideak ere urratzen ditu, hala nola, antolatzeko eskubidea, eta presoen eta iheslarien aldeko jarduna garatzeko eskubidea».\nIrailaren 16an epaituko dituzte 47 auzipetuak Madrilen. Bi egunen faltan, irailaren 14an, Bilboko kaleetan manifestazioa egingo dute. Autobusak antolatu dituzte bertara joateko, eta apuntatzeko zerrendak herrietako tabernetan jarrita daudela adierazi dute.\n17:00.Largabista, Bartolo eta Bartolaren jaitsiera.\nOndoren.Haur jolasak herriko begiraleekin.\n17:30.Elkartasun korrikaldia; 47 itzuli plaza inguruan.\n19:00.Manifestazioa plazatik hasita.\n21:00.Kantu afaria plazan, herriko elkarteen eskutik.


admin – Hezkuntzan Librezale\n2022-05-06 2022-05-06 adminIruzkin 1 [PRENTSA-OHARRA] Hezkuntza Sailak hezkuntza lege berrirako akordioa urratu du Googlerekin sinatutako hitzarmenaren bitartez sarreran\nEn castellano aquí. Legebiltzarreko taldeen %90ak hezkuntza akordioaren testua onartu zuenetik egun gutxira, Hezkuntza Sailak bertan jasotakoari muzin egiten dion hitzarmena sinatu berri du Google multinazionalarekin. Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak Google Cloud Emea Limited enpresarekin hitzarmena sinatu du, “Hezkuntza Saileko ikastetxeetan Google Workspace for Education zerbitzuak erabiltzeko”, joan den astean Euskal Herriko Aldizkari Ofizialak […]\n2022-05-06 2022-05-06 adminIruzkin 1 [NOTA DE PRENSA] El Departamento de Educación quebranta el acuerdo para la nueva ley educativa a través del acuerdo firmado con Google sarreran\nEuskaraz hemen. Apenas unos días después de que el 90% de los grupos parlamentarios aprobara el texto del acuerdo educativo, el Departamento de Educación acaba de firmar un convenio con la multinacional Google que lo desdeña. La Administración General de la Comunidad Autónoma del País Vasco ha suscrito un convenio con la empresa Google Cloud […]\n‘Euskal hezkuntzaren eraldaketarako oinarriak’ txostenaren iruzkina\n2022-02-17 2022-02-18 adminLeave a Comment on ‘Euskal hezkuntzaren eraldaketarako oinarriak’ txostenaren iruzkina\nEAEko Hezkuntza Legerako akordioaren oinarriak adosteko Eusko Legebiltzarreko hezkuntza batzordearen gonbidapenari erantzunez, joan den abenduaren 10ean gure kide Iñigo Gebara bertan izan zen Hezkuntzan Librezaleren ikuspegia azalduz. Agerraldien fasea itxi eta batzordetik Euskal hezkuntzaren eraldaketarako oinarriak txostena zabaldu den honetan, haren gaineko iruzkina aurkeztu nahi dugu, zehazki digitalizazioari eta teknologiari dagozkion atalen inguruan. Lehenik eta […]\n2021-12-10 2021-12-15 admin5 iruzkin Hezkuntza-sistemari buruzko hitzarmenaren digitalizazio oinarriak zehazteko PONENTZIA sarreran\n2021eko abenduaren 10ean Hezkuntzan Librezale taldea gonbidatua izan da EAEko legebiltzarrera. Gure kide Iñigo Gebara joan da hezkuntza legeak zehaztu behar lituzkeen printzipioak azaltzera. Bat-bateko interpretazioa: bideoa gaztelaniaz. Eta hauxe duzue idatziz entregatu dugun testua: 1. Aurkezpena Hezkuntzan Librezale taldea Euskal Herriko hainbat guraso, irakasle eta eragilek sortu genuen 2017an, enpresa pribatu erraldoiek gure eskoletako […]\n2021-10-12 2021-10-12 adminLeave a Comment on «Google erabat hedatuta dago hezkuntza sisteman»\nKatalunian digitalizazio demokratikoaren aldeko Xnet kolektiboarekin lan egiten duen guraso sareko kide da Cecilia Bayo. Ostiralean Euskal Herrian izango da, bere esperientziaren berri emateko. Albiste osoa: berria.eus\n2021-10-12 2021-10-12 adminLeave a Comment on Datuen negozioa ikasgela barruan\nNegozioa besteak beste datuen ustiaketan oinarritzen duten enpresa multinazionalen eskutik egin da hezkuntza zentroetako ikasgelen digitalizazioa. Alternatiba modura, software askean ardazturiko ereduak indarra hartzen ari dira. Albiste osoa: berria.eus\n2021-03-01 2021-03-12 admin2 iruzkin Sistema eragileen arteko konparazioa sarreran\nOngi etorri! Honako infografia eder hau prestatu dugu eta xehetasunak azalduko ditugu jarraian. Zalantzarik izanez gero, beheko iruzkinetan edo txat bidez harremanetan jartzea gomendatzen dizugu. Iraungitze programaturik gabea: Windows eguneratzeko lizentziak berriro ordaindu behar izaten dira. Chromebook-en kasuan ere, gailu horiek erosteak dependentzia dakar, eguneratzeak eten edo berriro ordainarazteko boterea daukalako ekoizleak. Jakina denez, Linux […]\n2021-02-09 2021-02-12 admin3 iruzkin Hezkuntza alorrean burujabetza teknologikoa aldarrikatzen Eusko Legebiltzarrean sarreran\nAtzo, EH Bildu talde parlamentarioak eskatuta, Hezkuntzan Librezaleko kide bat Eusko Legebiltzarrean izan zen, Hezkuntza Batzordean, hezkuntzaren alorrean burujabetzarekin lotura duten zenbait gairi buruz hitz egiteko: software librea, euskara eta Google, besteak beste. Talde eragileko kideok aurkezpen hau prestatu genuen: Gure kidea den Diana bertaratu zen Hezkuntzan Librezalen dugun ikuspegia azaltzera. Hemen duzue ikusgai bere […]\n2020-06-01 2020-06-19 admin3 iruzkin Hezkuntzan librezale topaketak: zerbitzu publikoa, kode publikoa sarreran\nEGUNERATUTA: Topaketen lehen saioa (ekainak 11) hemen ikusgai. Hezkuntzan librezale taldea Euskal Herriko hainbat guraso, irakasle eta eragilek sortu genuen 2017an, enpresa pribatu erraldoiek gure eskoletako digitalizazio prozesuetan zeukaten presentzia gero eta handiagoak kezkatuta. Euskal hezkuntzaren egoera kontutan hartuta, gure kezkak azaltzeko bost puntuko adierazpena aurkeztu genuen 2019ko Durangoko Azokan, Kabi@ gunean, adierazpen horrekin bat […]\n2020-05-22 2020-05-22 adminLeave a Comment on [ES] Google, shockaren doktrina eta eskola publikoaren suntsiketa\nHezkuntza-plataformak ez dira “tresna pedagogikoak”, baizik eta eremu birtualak, zeinak, erraldoi teknologiko handien kontrolpean estandarizatuz gero, eskola publikoa desagertarazi dezaketen. By Vyckal – Own work, CC BY-SA 3.0, Link Sergio de Castro Sánchez-en artikulua ELSalto-n (Gazteleraz):https://www.elsaltodiario.com/el-rumor-de-las-multitudes/google-doctrina-del-shock-y-liquidacion-de-la-escuela-publica


Andra Mari ikastola Nafarroako Sakana eskualdean kokatuta dago, bertara Hiriberri, Ihabar, Irañeta, Uharte Arakil, Arruazu, Lakuntza, Arbizu, Unanu, Dorrao, Lizarraga, Etxarri Aranatz, Bakaiku eta Iturmendiko ikasleak joaten direlarik.\nAndra Mari, Sakana eta Altsasuko Iñigo Aritza ikastolek Aralarko Mikel Donea Ikasleen Gurasoen Kooperatiba osatzen dute eta ondoko organigraman azaltzen den eran antolatuta daude:\nKooperatiba Nafarroako Ikastolen Elkartearen (NIE) barnean dago eta Euskal Herriko Ikastolak Europar Kooperatibaren zati ere bada. Erakunde hezitzaile gisa, ikastetxe itundua da, hau da, Nafar Gobernutik dirulaguntza jasotzen du.\nAndra Mari ikastolako egoitzak Etxarrin eta Arbizun aurkitzen dira. Etxarrin bi eraikin ditugu, batean Haur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntza etapak eskeintzen dira eta bestean Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza, Arbizun aldiz Haur Hezkuntza. Etxarriko DBHko eraikina eta Arbizuko HHko egoitza herri hauetako udalek utzitakoak dira.\nHerritik eta herriarentzat sortutako ikastetxe bat izanik 40 urtez egindako ibilbideari esker, eskualdean errotua dago. Aipatutako ibilbide honetan, alde batetik, guraso eta langileen partaidetza eta herritarren inplikazioa ezinbestekoak izan dira ikastolako proiektua eratzeko. Beste alde batetik, ikastola proiektua eskualdeko bizian eragile aktiboa da.


Liburua eta bideoa uztartuz, irakurketa sustatzen - Sustatu.eus - Teknologia albisteak\nLiburua eta bideoa uztartuz, irakurketa sustatzen\n2015-06-18 : 10:08\nGaltzagorri Haur eta Gazte Literatura Elkarteak hirugarren urtez jarraian antolatu du Liburu Gaztea Book Trailer Lehiaketa eta orain arteko book trailerrik originalenak aurkeztu dituzte parte hartzaileek, 12 eta 16 urte bitarteko gazteek. Lehiaketak, beste behin ere, harrera ezin hobea izan du gazteen artean eta sari-banaketa ekitaldian islatu zen hori. Sormen handiko gazteak, gazte sortzaileak eta irakurzaleak dira belaunaldi berri horretakoak.\nEkainaren 15ean banatu ziren Liburu Gaztea Book Trailer Lehiaketako sariak Koldo Mitxelena Kulturunean. Bertan izan ziren Galtzagorri Elkarteko lehendakari Iñaki Markotegi eta Gipuzkoako Foru Aldundiko jarduneko Euskara zuzendari Zigor Etxeburua; lehiaketa antolatzen eta laguntzen duten bi erakundeen izenean. Horrez gain, ikasturte honetan lehiaketan irakurgai izan diren liburuen egile eta editoreak ere izan ziren ekitaldian. Besteak beste, Mirentxu Larrañaga itzultzailea (Pijama marradunaz jantzitako mutikoa), Aitor Arana idazlea (Maitasun sua) eta Antxine Mendizabal editorea (Elkar). Eta, noski, saria jasotzera etorri ziren Bergarako, Lasarteko, Urnietako eta Donostiako gazteak.\nAurten lehen aldiz, epaimahai batek erabaki ditu irabazle nagusiak. Publiko zabalak, berriz, boto bidez hautatu ditu bi kategoriatako irabazleak eta horiek Publikoaren Saria jaso dute.\nGuztira, sei sari banatu dira\n2 sari Ikastetxeen kategorian, DBH1-2 multzoko irabazleari eta DBH3-4 multzokoari; lau lagunentzat abentura txangoa eta ikasgelarentzat 200 euroko bonoa liburu eta diskotan gastatzeko.\nNorbanakoen kategorian, berriz, maila guztiak batera lehiatu dira eta sari bakarra eman da: 100 euroko bonoa (liburu eta diskotan gastatzeko) eta e-reader bat.\nHorrez gain, aurten Publikoaren Saria ere banatu da, boto gehien lortu dituen book trailerrarentzat.\nEta ohi bezala, boto-emaileen artean e-reader bat zozkatu da.\nSariak banatu ahala irabazleen book trailerrak ikusteko aukera ere izan zen.\nEkitaldia Idoia Noble itzultzaile, interpretari eta aurkezleak gidatu zuen.\nErnamuin berria loratzen ari da\nAitor Arana idazle eta itzultzailea izan zen sarietako bat eman zuena, hain zuzen, berak idatzitako Maitasun sua liburuari buruzko book trailerra egin duten Platano moreak taldeko kideei eman zien saria. Bada, saria ematearekin batera adierazi zuen berak beti pentsatu izan duela "kutura sare handi bat dela eta denon artean osatzen dugula. Eta gaur egun ernamuin berriak loratzen ikustea oso pozgarria da".\nSari emale guztiek izan zituzten esker on eta zorion hitzak irabazleentzat eta euren book trailerrekin irakurketa sustatzen jarrai dezaten gogoz irakurtzen segitzera animatu zituzten.\nIkastetxeen kategorian, DBH1-2 multzoan Maj3 taldea izan da garaile, Pijama marradunaz jantzitako mutikoa (Alberdania, 2007) liburuaren book trailerrarekin. Bergarako Mariaren Lagundia ikastetxeko DBH1eko ikasle taldearentzat, hortaz, sari nagusietako bat.\nKategoria honetan, baina, DBH3-4 multzoan, Platano moreak taldearen lana (Maitasun Sua liburuari buruzko book trailerra) izan da onena epaimahaiaren iritziz. Talde hau ere Bergarako Mariaren Lagundia ikastetxeko DBH3ko ikasle talde batek osatzen du.\nNorbanakoen kategorian, berriz, Loretxoak taldearentzat izan da saria. Zuhaitzak landatzen zituen gizona (Denonartean, 2013) liburuari buruzko lanarekin irabazi dute.\nIkastetxeen kategorian Azaloreak taldeak irabazi du 32 botorekin eta Norbanakoenean ILUMINATIAK taldeak 19 botorekin. Guztira, 354 boto bildu dira, 242 Ikastetxeen kategoriako book trailerrek jaso dituzte eta 112 Norbanakoen kategoriakoek.\nAzaloreak taldeak Patxi Zubizarretaren Atlas sentimentala (Alberdania, 1998) liburuari buruzko book trailerrarekin irabazi du. ILUMINATIAK taldeak, berriz, Joanes Urkixoren Gerlari zuria (Elkar, 2003) liburuaren book trailerrarekin lortu du saria.


Jaurlaritzak ostalaritza ixteko eta mugikortasuna are gehiago mugatzea agindu du\nJaurlaritzak ostalaritza ixtea eta etxeratze-agindua 22:00etara aurreratzea agindu du\nPublikatuta: 2020/11/05 19:42 (UTC+1) Azken eguneratzea: 2021/01/20 11:23 (UTC+1)\nLarunbatetik aurrera izango da indarrean. Lehendakariak esan du egoera gero eta "kezkagarriagoa" dela, eta ospitaleen berehalako "kolapsoa" izateko arriskurik ez badago ere, "mehatxu" bat dela.\nEtxeko konfinamendua ezarri ahal izateko eskumena bereganatu nahi du Jaurlaritzak\nTaldean korrika egitea edo bizikletan ibiltzea debekatu ditu Jaurlaritzak\nEusko Jaurlaritzak neurri murriztaileak areagotu ditu COVID-19aren transmisioa geldiarazteko, eta horien artean daude ostalaritzaren itxiera eta etxeratze-agindua 22:00etara aurreratzea. Horien berri eman du gaur Iñigo Urkullu lehendakariak LABIren bileraren ostean, eta jakinarazi du neurriak larunbatean, hilaren 7an, jarriko direla indarrean, hilabete osorako.\nLehendakariak "indarrak batzea" eta "guztion onerako, osasun publikorako, pertsona bakoitzaren onena" jartzea eskatu du. Hala, mugikortasuna eta bizitza soziala ahalik eta gehien murriztea eskatu du, konfinamendu berri bat saihesteko eta "Gabonetara ahalik eta baldintza onenetan iristeko".\nLehendakariak esan du gero eta "handiagoa eta kezkagarriagoa" dela birusaren transmisio komunitarioa, eta ospitaletako okupazioa igotzen ari dela. Horren harira, esan du ez dagoela berehalako "kolapsoa" izateko arriskurik, baina "mehatxua" dela.\nNeurriak "orain" hartzeko beharra azpimarratu du, eta gogorarazi du asintomatiko asko dagoela eta horiek arrisku handia direla kutsatzeak izateko.\nINTERESEKOA: Euskadi % 10era iritsi da lehen aldiz positiboen tasan\nJaurlaritzak duela 10 egun indarrean jarritako neurriak indartu horrela, hain justu kutsatze tasa % 10ekoa denean, inzidentzia 763 kasukoa 100.000 biztanleko, eta ZIUetan 107 gaixo daudenean.\n- Kultu jardueretan aforoa %35-ekoa izango da.\n- Ostalaritzako eta jatetxeetako establezimenduak itxiko dira. Kanpoan geratzen dira hoteletako eta beste ostatu batzuetako jantokiak, egoiliarrei zerbitzua emateko. Jatorduak etxez etxe prestatu eta zerbitzatu ahal izango dira, aldez aurretik hitzordua eskatuta, 21:00ak arte. Gasolindegietan, osasun-zentroetan, zentro soziosanitarioetan, eskola-jantokietan, lantegi eta jantoki sozialetako zerbitzu-guneetan sartzen diren jatetxe-zerbitzuak kanpoan geratzen dira.\n- Kultura-jarduera oro gaueko 21:00-k baino lehen bukatu beharko dira. Musika- eta ahots-entsegu kolektiboak edo dantza-entsegu kolektiboak, profesionalak ez direnean, bertan behera gelditzen dira.\n- Taldeko edozein kirol-jarduera etetea, lehiaketa profesionala edo erdi-profesionala izan ezik. Debekatuta dago kirol-ekitaldietara joatea. Nahitaezkoa da maskara erabiltzea jarduera fisikoa edo kirola hiri-inguruneetan egiten denean.\n- Ikastaroak edo programatutako jarduerak gimnasioetan, kirol klubetan, igerilekuetan eta kiroldegietan egin daitezke; betiere maskararekin egiten badira, gehienez sei laguneko taldeetan eta gehienez %40ko aforoarekin.\n- Joko eta apustu etxeak ixtea.\n- Gaueko 22:30ak izango dira garraio publikoa lurralde historikotik ateratzeko gehieneko ordutegia. Salbuetsita dago taxia edo gidaria duen ibilgailuaren alokairua.\nINTERESEKOA: Etxeko konfinamendua ezarri ahal izateko eskumena bereganatu nahi du Jaurlaritzak\nEtxeko itxialdia, azken aukera\nKonfinamendu orokorra ezartzeko aukeraz galdetuta, lehendakariak esan du espero dutela ez iristea mutur horretara, eta berretsi du "tarteko neurriak" daudela.\nUrkulluk errepikatu du ez duela neurri horretara jo nahi, "ez behintzat martxoan, apirilean eta maiatzean izan zen moduan".\nHorren harira, gaineratu duenez, "neurrien eraginkortasuna aztertuko dugu 15 egunean behin, baina gure nahia da azaro osoan behintzat indarrean egotea" eta "kutsatzeen kurbak behera egiten badu neurrietako batzuk altxatzea".


Aurretiko adierazpenak: zer dira?\nAlison Bass-ek eta nik 2004an eman genuen nire komunitateko erizain psikiatriko bat da honako hau, paziente aditu gisa izan nuen lehen konpromiso profesionala. Orain 1200 konpromiso gainditu ditut.\nAlison Bass CPN eta Clive H Travis-en Alison Bass CPN eta Clive H Travis-ek egindako hausnarketa bat praktika klinikoan aurreratutako adierazpenen erabilerari buruzko hausnarketa.\nAurretiazko adierazpena («aldez aurretiko zuzentarau», «aldez aurretiko uko» edo «bizi testamentu» izenez ere ezagutzen dena) pertsona baten iritzia ezagutarazteko modu bat da, tratamenduari baimena emateko edo aukeraketa informatuak egiteko adimen-ezgai bihurtu behar bada. tratamenduari buruz, etorkizunean. Medikuek eta osasun-langileek nahi horiek (aldez aurretiko adierazpenak) kontuan hartu behar dituzte normalean. Hala ere, badaude baldintza batzuk bete behar diren aurretiazko zuzentarau bat baliozkoa izan aurretik eta pertsona batek zuzendu dezakeenaren muga batzuk daude - Mind 2004\nBritainia Handiko Medikuen Elkarteak praktika-kode bat (BMA 1995) garatu du aldez aurretiko zuzentarauei eta aldez aurretiko adierazpenei buruz, zeinaren erabilera areagotu egin da azken urteotan eta honek arazo etiko eta juridikoak planteatu ditu lanbide osoan. Kodeak ikuspegi praktikoa hartzen du eta "balio mugatua" aitortzen du aurretiazko zuzentarauak (ukazioak) eta aurreadierazpenak (hobespenak) erabiltzeari dagokionez, gaixotasun mentalaren errepikapeneko pasarteen tratamenduari dagokionez, batez ere, nagusien eskumenak kontuan hartuta. Osasun Mentaleko Legea 1983 - BMA 2004\nNola aplikatzen zaizkie aurretiazko adierazpenak Osasun Mentaleko zerbitzuen erabiltzaileei eta profesionalei?\nOsasun mentaleko praktikan aurreratutako adierazpenak erabiltzea eskizofreniarako NICE gidalerroek (National Institute for Clinical Excellence 2002) defendatu zuten argi eta garbi. Jarraibideek deskribapen labur bat eman zuten "Aurretiko Zuzentaraua" zer den eta zer lagungarri izan litekeen lortzeko. Dena den, ez dute aholkurik eman zuzentarau horiek egiteko, nahiz eta adierazi duten tratamendua aukeratzeko mugak zeudela eta medikuek ez dutela zuzentaraua «arrazoi medikoengatik» jarraitu. Komunitatean lan egiten duen osasun-profesional gisa ikusi nuen aurretiazko zuzentarauaren potentziala zerbitzuaren erabiltzaileari entzuna sentitzeko eta "aukera" bat izateko. 2003. urtearen hasieran, eskizofreniaren gorakada batengatik tratamendua jaso zuen bezero batekin alta planifikatzen aritu nintzen. Aipatutako jaunak ("H" gisa aipatuko dudana), ospitale psikiatrikoetan onartzeak ezagutzen zituen eta 10 urteko historia du buruko osasun-arazoekin. Psikosi errepikakorrak izan arren, H oso artikulatua eta adimentsua izaten jarraitzen du. H-k bere buruko osasun-arazoen arretari eta tratamenduari buruz izan zituen esperientziak negatiboak izan ziren hasiera-hasieratik. Botikekin egindako tratamenduak albo-ondorio negatibo larriak eragin zituen eta gaur egun ospitalean agindutako botika mota ezberdinen kontua galdu du, normalean Osasun Mentaleko Legearen arabera. H-k esperimentatzen ari zirela sentitu zuen, ez eldarniozko testuinguru batean, baina tratamendu gisa hainbat botika eman izanaren ondorioz, horrek, bere hitzetan, "deprimituta, asaldatuta, egonezina eta batzuetan suizida" sentiarazi zuen. ". Mesfidantza eta nazka irekia adierazi zuen psikiatria zerbitzuekiko. Haserre eta min hori nabarmen handitu zen ondoezik zegoenean. Onarpen bakoitzaren ondoren, H-k sendagaia etengo zuen eta hurrengo errekarrerarako irristagaitz motela hasi zen. H-ren ikuspuntutik gaixotasunaren esperientzia hobeto ulertzen nuen heinean eskertzen hasi nintzen berarentzat "gaixotasuna" izatea hobe zela "gaixotasunagatik tratatua" izatea baino. NICE gidalerroetan haiei buruz irakurrita, H-ri aurretiazko zuzentarau baten erabilpen posiblea aurkeztu nion berriro errepikatzearen prebentzioari buruzko eztabaidetan. Asmoa zen nahi ez diren albo-ondorioak eman zizkion sendagaiak agindutakoaren beldurrari aurre eginez, H entzuna sentitzea eta bere tratamendu-nahien banaketa eraginkorra bermatuz, hauek ahal den neurrian errespetatuko zirela. Eztabaida hauek tratamendu aukeren ikuspegi positiboagoa sortu zuten, ondoriozko zuzentaraua nahiko sinplea izan arren. Une honetan, argibide gutxi nengoen aldez aurretiko aitorpenaren formulazioari buruz. Horregatik, Rethink-en oinarrizko jarraibideak jarraitu nituen (Rethink 2003). H aldez aurretiko adierazpena/zuzentaraua egiteko garaian, erabaki horiek hartzeko eskumena zen, baina ez nuen horren froga formalik eman. Ez da derrigorrezkoa lekuko sinadura izatea aldez aurretiko deklarazio baterako, hala ere, atzera begiratuta gomendagarria izango zen nik hori osasun-profesional gisa egitea, batez ere H-k bere buruko egoeran eta pasarteetan errepikapen-historia luzea duela kontuan hartuta. non bere onerako erabaki egokiak hartzeko eskumenik ez duen. Era berean, Rethink-ek iradoki zuen adierazpen horiek arretaz idatzi behar zirela, bere baldintzak argiak izan daitezen eta zein tratamendu ukatzen edo onartzen ari den agerikoa izan dadin. Zoritxarrez, hobetsitako tratamenduak "albo-ondorio jasangaitzak" ere sortu zituen, hots, akatisia eta depresio aldi bat. Horiek izan ziren maiatzetik aurrera tratamendu honekin jarraitzeari uko egin zioten arrazoiak. Berriz ere itzulera bat gertatu zen, 2003. urtearen amaiera aldera, eta aurretiazko zuzentarau bat gainditzen duen Osasun Mentaleko Legearen arabera tratatua izan arren, agindutako tratamendua aldez aurretiko adierazpenean adierazitako lehentasuna izan zen. Gerora baloratu dut aurretiazko adierazpenak berrikusi beharra zainketa-planen berrikuspenen barruan edo tratamendu-lehentasunak aldatzen badira; egokia da, betiere, norbanakoak erabaki horiek hartzeko eskumena badu. 2004ko apirilean H-ren ikuspegia guztiz itzuli zenean, etorkizuneko errekarrerako ataletarako tratamendu alternatibo posibleak berriro kontuan hartzeko aukera eman zion, argi zuen bere egungo tratamenduaren eragozpenek onurak baino handiagoak zirela. Alta eman aurretik tratamendu hau eten zuen. H-ri bere esperientzietan oinarritutako botikari buruzko informazio baliozko eta eraginkorra emanez, antipsikotiko atipiko alternatibo baten erabilpen posiblea aztertu zuen eta orduko aretoko pazienteekin ere eztabaidatu zuen. Arretaz irakurri zituen informazio liburuxkak eta bigarren mailako efektuen profilak ikertu zituen. Isurketen plangintzak berriro aurretiazko zuzentarau bat erabiltzea ekarri zuen, aurrekoa ordezkatuz. (Profesionalek kontutan izan behar dute argi utzi behar dela egungo adierazpen aurreratuan aurreko adierazpen guztiak edo guztiak gainditzen dituela) Oraingo honetan Rethink-ek sortutako formatu bat erabili zen, zeinak botiken lehentasunak baino zabalagoak diren gaiak barne hartzen dituena. Berriz ere ez du lekuko sinadurarik aurreikusten. Botikarik gabe alta eman bazuen ere, H-k Olanzapina hasi zuen, bere borondatez, etorkizunean berriro errepikatzeak saihesteko, inoiz egin ez zuen zerbait. Aldez aurretiko adierazpena erabiltzea ez zen inondik inora honen arrazoi bakarra, baina uste dut zeresan handia izan zuela H-k osasun mentaleko zerbitzuen esperientzia aldatzeko. Bezeroa bere gaixotasunaren agintari gisa ikusiz, "The Tidal Model" (Buchanan-Barker 2004) erabiltzean biziki defendatzen den sentimendu bat eta errepikapeneko pasarteak ikasteko aukera gisa, posible da lankidetzan, bezeroak ahalbidetzea. tratamenduaren beharrari buruzko ondorioak ateratzea eta horrek izan dezakeenaren gaineko kontrol bat gauzatzea.\nZerbitzuaren erabiltzaileen ikuspegia Clive H Travis-ek (pazientea H) 2004ko uztailean\nInork ez luke gutxietsi behar pertsona batek joango den eskizofreniarako agindutako botiken albo-ondorioen izuak saihesteko. Niretzat, herrialdeko beste leku batean kalean modu anonimoan bizitzea erraz da Depixol bezalako drogen alternatiba hobetsi (nahiz eta botika bat gaixo bati egokitzen ez zaiolako beste bati egokituko zaiola ikusi dudan). Pazientea haiekin izua izateko aukera murrizten duen legezko dokumentu orok litekeena da gaixoak ihes egiteko aukera murriztea edo, areago, bere buruaz beste egiteko. Tratamenduaren ezinbesteko atal bat dela uste dut, betiere ondo lortzen baduzu.


Gordetzea - Almadías de Navarra\nNeguan elurzulotik ahalik eta hurbilen zegoen elurra jasotzen zuten. Urrunago baldin bazegoen, zamarien laguntzaz eramaten zuten.\nBatzuetan, elur gutxi bazegoen, ondoko erreken ertzeetako izotza hartzen zuten.\nElurra biltegiratzeko, hondoaren gainean egurrezko zeharraga batzuk jartzen ziren, eta horien gainean ezpelak edota sasi lehorrak, hustubiderantz joandako ur urtuari bidea errazteko. Elurra eraman ahala, honelaxe jartzen zuten putzuan: lehendabizi, elurra zapaltzen eta izotza birrintzen zuten; ondoren, geruzaka metatzen zuten, hau da, elur multzoen artean lasto geruzak jartzen ziren isolatu eta hobeki gordetzeko.\nElurra elurtegitik ateratzeko eta saltzeko garaia apiril edo maiatzean hasten zen. Handizkako salmenta nagusi zen: lastorik gabe saltzen zen eta erromatar balantzan pisatzen zuten elurra.\nTxikizkako salmenta zenean, plater-balantza erabiltzen zen: orduan, plater batek zulotxoak izan behar zituen nahitaez ura xukatzen uzteko.


Jaso ezazu ARGIA gaiez gai\n2020ko otsailaren 28a, ostirala | Ordua Euskal Herrian 16:45:14\nInterneteko ARGIAn ibiltzeko ohitura baduzu konturatuta egongo zara gai bakoitzak bere kanala duela, eta bertan pilatzen direla gai horri lotuta sortzen diren albiste, erreportaje, ikus-entzunezko guztiak. Eta orain arte ez dugu albistea eman nahi izan, baina dagoeneko ahoa ireki dezaket (batez ere martxan baitago) esateko ARGIAk emailez bidaltzen duen bere buletina berritzeaz gain buletin-sistema oso bat jarri duela abian.\nARGIAren betiko buletin orokorraz gain (honen berri eman genuen txoko honetan orain aste batzuk), hemendik aurrera kanal bakoitzak izango du bere buletin propioa. Self service izango da gainera. Alegia, norberaren interesen araberako buletin konbinazioa egin ahal izango da eskaeran. Interesatzen zaizkizula feminismoa, ekonomia eta elikadura? Bada hirurak jasotzeko eskatu ahal izango duzu klik batean. Azken ordukoa jakiten lehena izatea gustatzen zaizula? Azken ordukoen jakinarazpenak emailera bidaltzeko sistema ere prest dugu zuretzat. The New York Times edo El Pais bezalako nazioarteko hedabideen buletin sistemak izan ditugu oinarri.\nAlbisteak sailkatu, kanalak elikatu… eta hurrengo pausoa\nIrakurleari sarean zintzilikatzen den informazioa ahalik eta eskuragarriena jartzeko helburuarekin, gaikako kanalen apustua egin da azken urteetan. Guztion artean sortzen ditugu edukiak (albisteak, erreportajeak, elkarrizketak…) eta guztion ardura da eduki horiek barne-sarean ondo etiketatzea kanalak elikatzen joan gaitezen; eta orain arte argia.eus-en topatu zitezkeenak orain nahi duenaren emailetan eskuragarri jartzeko apustua egin dugu.\nAsteroko maiztasunarekin egingo dira buletin gehienen bidalketak, bi salbuespen izanik: azken ordukoak, izenak berak dioen moduan sortzen diren azken ordukoen araberako bidalketa izango du; eta English kanalak bi astean behingo maiztasuna izango du.\nKanalak sortzean jarri zen helburu berarekin emandako pausoa da hau ere. ARGIAk sortzen duen informazioa ahalik eta eskuragarriena izatea eta ahalik eta jende gehienarengana iristea.\nKanal hauetan artxibatua: Argia Jendea | Internet


Azaroaren 30ean amaituko da 'Enpresa Euskaraz Handitzen' ekimenean izena emateko epea - Aia orio - Karkara.eus\nAzaroaren 30ean amaituko da 'Enpresa Euskaraz Handitzen' ekimenean izena emateko epea\nKarkara 2018-11-20 10:03\nEskualdeko enpresa txikiei, tartean Aia eta Orio, euskaraz lan egiteko laguntza ematen ari dira Urola Kostako Udal Elkartetik. Hurrengoa azaroaren 30ean, ostiralarekin, amaituko da iaz abian jarritako Enpresa Euskaraz Handitzen proiektuaren bigarren deialdian izen-ematea.\nEskualdeko enpresa txikiak euskaraz handitu nahi ditugu. Honela, Aia, Getaria, Orio, Zarautz eta Zumaiako enpresa txikietan euskararen erabilera sustatu nahi dugu, euskararen erabilera handituz, enpresa bera ere handituko baita, adierazi dute UKUEtik.\nIzan ere -gehitu du Urola Kostako Udal Elkarteak- euskararen normalizazioa bizitzaren esparru guztietara zabaltzea guztion zeregina eta ardura da, eta Urola Kostako Udal Elkarteak baditu baliabideak herritarren esku. Aurkezpen bideoan agertu nahi izan dugun eran, keinu txikiak izanagatik ere, aldaketa handia daiteke.\nPasa den urtean izan zen ekimenaren lehenengo edizioa. 12 enpresek hartu zuten parte orduan; batez ere, osasun arloan diharduten hainbat enpresek. Euskarak enpresan duen presentzia indartu eta aldi berean, euskararekin enpresa handitzea helburu, ekimenak enpresa bakoitzaren errealitatera egokituko lana burutzea ahalbidetu duela berretsi dute elkartetik. Zenbait enpresentzat euskara-plan osoak diseinatu diren bitartean, beste kasu batzuetan itzulpenak egin, webguneak egokitu edota euskaratu, eta eguneroko lanerako ezinbestekoak diren dokumentu-ereduak landu dira. Egindako lana anitza bezain oparoa izan da.


Eskala San Marko, Artelatz S.L.-k San Marko Mankomunitatearentzat antolatutako lehiaketa bat da Ecoembes eta Ecovidrio irabazi asmorik gabeko erakundeekin elkarlanean. Lehiaketa hau gure etxeetan sortzen ditugun hondakinak ondo bereizi behar direla sentsibilizatzeko sortu dugu. Deialdia irekia da eta bakarka edo taldean aurkeztu ahal izango dira lanak hondakinen gaikako bilketa sustatzeko helburuarekin. Lehiaketan parte hartzeko aukeratzen diren lanak (24) San Marko Mankomunitateko espazio publiko desberdinen eskaileratan jarriko dira ikusgai 2019ko apiril eta maiatza bitartean.\n•\tOinarriak ikusi nahi baldin badituzu: https://eskalasanmarko.eus/oinarriak/\n•\tGogoratu, lanak aurkezteko epea: 2019ko otsailaren 28a


Komiki BooM: Komiki eta ilustrazio sozialari buruzko jardunaldiak Antsoainen\n2021eko urtarrilaren 19a\nKultura > Literatura > Komikia\nPasa den urtean abiatutako bideari jarraituz, komiki eta ilustrazioen bidez gure munduaz hausnartzera gonbidatu nahi gaituzte Antsoaingo Komiki BooM jardunaldien antolatzaileek. Urtarrilaren 25etik otsailaren 7ra bitartean egingo da bigarren edizioa.\nEgitarau oparoa prestatu dute, erakusketak, fanzine tailerra eta komiki aurkezpenak tartean.\nErakusketetako bat Mikel Santos 'Belatz' ilustratzailearen Gerezi garaia komikiari buruzkoa da. Lucio Urtubia militante anarkistaren bizitza jasotzen du lan horrek. Bigarrenak hainbat egileren artean ondutako Guerreras komikia du ardatz.\nBestetik, hiru komiki aurkeztuko dituzte jardunaldi hauetan: Elias Tañoren Dios, Patria, Fueros y Altsasu; Juanarete eta David Tapiaren Frontera de Ordesa; eta Yurre Ugarte eta Joseba Larratxeren Joana Maiz.\nKanal hauetan artxibatua: Komikia | Antsoain\nKomikia kanaletik interesatuko zaizu...\n32 herri konfinatuta Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan


Gernika-Lumoko Udala - Hiri-ortu bat eskuratzeko beste deialdi bat\nHiri-ortu bat eskuratzeko beste deialdi bat\nIazko urtarrilean "Piperra eta Gatza" proiektuari eman zitzaion hasiera, nekazaritza ekologikoa sustatzeko hiri-ortuak egokitzearren eremuak prestatuz. Ordutik, deialdi publikoa bitarteko, 50 herritar ditugu onuradun Ibarrean kokatutako 141 guneetan. Orain, Udalak beste epe bat irekiko du gainerako 90 ortuak esleitzeko. Ortu horiek eskatzeko epea martxoaren 28an bukatuko da eta interesatuek eskaera aurkeztu beharko dute Udaleko Erregistro Sailean.\nOrtu baten lagapena lortzeko bidezko eskabidea bete beharko da eta NAN agiriaren fotokopia bat aurkeztu erregistroan. Eskaerak eta gainerako agiriak udalaren web orritik eskura daitezke (www.gernikalumo. net)"Piperra eta Gatza" deituriko atalean.\nAipatu ortuak udalerriko irabazkin asmorik bako pertsonei eta erakundeei begirakoak dira. Gainera, autokontsumorakoak dira eta produktuen elkar trukatzea baino ez da onartuko. Ortuen esleipena lehia libreko administrazio lagapenaren bidez egingo da, eskatzaileen arteko zozketa eginik, beti ere eskatzaileak udalerrian erroldatutakoak izanda. Ortuen azalera 60 m2 eta 75 m2 bitartekoa da eta nekazaritza ekologikorako erabiliko dira.


Varbergeko irrati-estazioa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKoordenatuak 57°06′20″N 12°23′25″E / 57.10556°N 12.39028°E / 57.10556; 12.3902857°06′20″N 12°23′25″E / 57.10556°N 12.39028°E / 57.10556; 12.39028\nVarbergeko irrati-estazioa (suedieraz: Varbergs radiostation i Grimeton), hego-mendebaldeko Suediako kostaldean dagoen irrati-estazioa da, Grimeton herrian dagoena, Varberg udalerrian. 2004an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen.\nIrrati estazioa 1922 eta 1924 artean eraiki zen. Alexanderson transmisorea 40kHz-ko frekuentziatik gora erabiltzeko diseinaturik egon arren 17.2kHz-ra erabili zen horrela Atlantiar Ozeanoa zeharkatzen zuten mezuak bidali ahal izateko. Bere indikatzaile kodea SAQ zen.\n1950 hamarkadararte New York hiriko Long Island uhartean zegoen irrati zentralera irrati mezuak bidali zituen eta 1960 hamarkadatik 1996 urtera Suediar Armadako urpekontziei aginduak emateko erabili zen, urte horretan Alexanderson transmisorea zaharkitua gelditu zela iritzi baitzioten. Aurrez 1968an bigarren transmisore bat ezarri zuten.\nHallandeko konderriko eraikinak


«Maite dut nire lanbidea, baina nazkatuta nago» | Gizartea | Berria\n«Maite dut nire lanbidea, baina nazkatuta nago»\nMalusa Barandiaran. Familia medikuen sektorea «oso prekarioa» dela uste du Barandiaranek. Egungo krisiaz harago, belaunaldi berririk eza eta prestigioaren galera aipatu ditu.\nMalusa Barandiaran familia medikua. JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nBokazio handia eta medikuntzarekiko grina igartzen zaizkio Malusa Barandiaran familia medikuari (Altsasu, Nafarroa, 1957); eta, hala ere, «erretiroa hartzeko irrikan» dagoela aitortu du. «Nire lanbidea maite dut, baina nekatuta nago. Nazkatuta ere bai. Eta triste. Pena ematen dit horrela aritzea, egoera prekario honetan».\nIruñeko Txantrea auzoko osasun zentroan egiten du lan Barandiaranek aspalditik. Azken bi urteak, baina, «inoizko gogorrenak» izan direla dio. «Aspaldian ezagutu gabeko estres maila sufritzen ari gara. Lehen, gripearen epidemiak eta halakoak ere oso txarrak ziren, baina astebete edo hamabost egun irauten zuten. Honekin bi urte daramatzagu, eta egoera honek harrapatu gaitu oso nekatuta».\nIzurriaren ondorioz, osasun etxeen funtzionamendua «zeharo» aldatu dela uste du mediku altsasuarrak, bai barne antolaketari eta bai pazienteekiko tratuari dagokionez. Protokoloen aldaketa azpimarratu du. «Astero aldatzen dizkigute. Nik baditut gordeta... 40 protokolo? Ez, hori baino gehiago izango dira. Ehun bat, agian. Azken bi asteetan, adibidez, protokoloa aldatu digute ostiraleko azken orduan. Hortaz, astelehen goizean lanera iritsi, eta ez dakizu zeintzuk diren arau eta jarraibide berriak. Kaotikoa da».\nPazienteekin duen tratuari dagokionez ere, «burbuila batean sartuta egotearen sentsazioa» du Barandiaranek. «Izurriaren aurretik, paziente gehienak ezagun genituen: gaitz kronikoren bat zutenak, adinekoak... Bi urteotan, zeharo murriztu digute aurrez aurreko arreta. Orain, kontsulta gehienak telefonoz artatzen ditugu». Are: zenbait pazienteri «arrastoa galdu» dietela esan du: «Adin batetik aurrera, askok ez dute osasun etxera deitzen. Kontaktua galdu dugu, edo zeharo murriztu. Gure pazienteen profila ere aldatu da pandemiarekin. Orain, ikusten ditugu lanerako gaixo agiria behar dutenak».\nKontsultara joateari uztearen ondorioz, zenbait eritasun larriagotu direla antzeman dute osasun etxeetan. Kasu bat gogoratu du Barandiaranek: «Gure paziente batek hilabete bat baino gehiago zeraman etxean, min zehaztugabe batekin, baina osasun etxera etortzera ausartu gabe, izurriagatik. Ez zuen uste ezer larria zuenik, baina bazuen: kardiopatia iskemikoa. Bihotzeko bat». Oro har, «koronabeldurrak» dena baldintzatu duela uste du.\nIzurriaz harago, ordea, lehen arretako osasun profesionalen krisia «aspalditik» datorrela eta «erro sakonak» dituela azaldu du medikuak: «Familia medikuen artean, adibidez, ez dago belaunaldi aldaketarik. Inork ez du lehen arretako mediku izan nahi». Auziaren analisi feminista bat ere egin du: «Ospitaleetako medikuak dira osasungintzaren aitak; eta lehen arretakoak, berriz, amak gara. Zer esan nahi du horrek? Bada, ez dugula autoritaterik ez prestigiorik, eta gure lana ikusezin bihurtuta dagoela». Barandiaranen irudiko, ez da kasualitatea lehen arretan gero eta emakume gehiago izatea: «Sektore feminizatuek beti dute prestigio txikiagoa. Unibertsitateetan ere ez zaio garrantzirik ematen gure espezialitateari».\nLehen arretaren okertzeak, baina, osasunaren kalitate orokorraren apaltzea dakarrela uste du, eta horrek «zentro pribatuei» soilik egiten die mesede: «Kaosaren erdian, probetxu ateratzen diote egoerari, gero eta jende gehiagok jotzen duelako haiengana». Hori dela eta, lehen arreta aurrekontuen eta zenbait ekintzaren bidez babesteko eskatu die arduradun politikoei: «Oinarrizko osasun arreta indartsu dagoen herrialdeetan, askoz eraginkorragoa da osasungintza. Hobeki eusten zaio gizartearen osasun maila onari, eta gutxiago gastatu behar da tratamenduetan eta bestelakoetan. Hemen, berriz, agintariek beti ahotan darabilte lehen arreta, baina, lerroburuez harago, deus gutxi egiten dute. Hitz polit horiek ez dira gure egunerokoan islatzen».\nEuskara Aurrera-k gaurko antolatutako mobilizazioan parte hartzera deitu dituzte «etorkizuna euskaraz irudikatzen duten guztiak»


Les Asturies et la Biscaye (eu) - Sorapedia\nLes Asturies et la Biscaye (eu)\nles Royaume de Navarre,\nd'Arragon et de Leon, et celuy\nde la Vieille Castille\nEgilea Nicolas de Fer\nUrtea 1700/ 1705\nTamaina 38,4 x 26,7 cm\nNicolas de Fer (1646-1720) paristarrak 600 mapa baino gehiago grabatu zuen. 1700. urtean L'Atlas Curieux où le Monde représenté dans les cartes générales et particulières du Ciel et de la Terre argitaratu zuen (Atlas bitxia, edo Mundua Zeruko eta Lurreko mapa orokorretan eta partikularretan azalduta).\n1701 urtean La province de Guipuscoa izeneko mapa agertu zen, agian goian aipatutako bilduman.\nMapa gehienak eguneratuta, 1705. urtean berriro argitaratu zuen Atlasa. Mapen bi bertsioak oso antzekoak dira: ertza desberdina izateaz gain, gainetik marraztutako mugek, koloretakoek, desberdintzen dituzte.\nSoraluze (Placentia) Urrola ibaiaren ertzetan agertzen da. Maparen arabera, itsasoz hel zitekeen Soraluzeraino.\nBi mapetan Bizkaia ia Santanderreraino heltzen da. Hirutan banatuta dago: Bizkaia benetakoak bi zati hartzen ditu, eta hirugarrena Gipuzkoa da (Guipusacoa). Eta itsasoa Bizkaiako itsasoa deitzen da.\nBi mapen arteko desberdintasun bat Araba eta Errioxa dira: mapa batean Gaztela barruan agertzen dira, eta bestean berezituak. Beste desberdintasuna, berriz, Hondarribia, Irun eta Hendaia esleitzeko orduan: Gipuzkoan edo Nafarroan agertzen dira. Bigarren mapan Nafarroa Aragoi koroarekin batera agertzen da.\nBaiona inguruan Errobik izandako aldaketak erakusten dira: gaur eguneko itsasoratzea eta itsasoratze zaharrak, 20 kilometro goragokoak (Errobiko ahoak). Itsasoa, hemen, Euskaldunen itsasoa da.\nMapek ederki asko bereizten dituzte Asturies de Santillana eta Asturies d'Oviedo.\nRetrieved from "http://www.sorapedia.eus/index.php?title=Les_Asturies_et_la_Biscaye_(eu)&oldid=4473"\nThis page was last edited on 17 July 2016, at 13:19.


Manifestazioa deitu dute ostiralerako Barakaldon, azken egunetan izandako "eraso matxisten aurka"\nBederatzi egunetan, hots, urtea hasi zenetik, emakumeen aurkako hiru eraso izan dira Bizkaiko udalerri horretan, Argitan talde feministak salatu duenez.\nElkarretaratzea Barakaldon. Argazkia: EITBren bideo batetik hartutako irudia\nGizon bat atxilotu dute Barakaldoko denda batean lapurtzen harrapatu zuen dendariari sexu abusuak egiteagatik\nArgitan talde feministak manifestazioa deitu datorren urtarrilaren 14rako Barakaldon, "azken egunetan emakumeen kontra izan den eraso bolada" salatzeko eta erantzun kolektibo eta solidario bat aldarrikatzeko.\nIndarkeria matxistaren aurkako protestak muturrera eraman nahi ditu Argitanek. Bada, 19:30ean manifestazioan aterako dira Herriko Plazatik azkenaldian herrian izan dituzten eraso matxisten aurka protesta egiteko. Bederatzi egunetan, hots, urtea hasi zenetik, emakumeen aurkako hiru eraso izan dira bertan.\nArgitanek gogora ekarri duenez, azken erasoa iragan asteburuan gertatu zen. Udaltzaingoak 20 urteko gizon bat atxilotu zuen orduan, dendari bati sexu abusuak egiteagatik.\nGainera, urtarrilaren 6an beste gizon bat atxilotu zuen bikotekide ohiari eraso egiteagatik, eta hilaren 2an 30 urteko gizon bat hartu zuten atxilo arrazoi bera egotzita.\n"Zoritxarrez, ez da Barakaldon soilik gertatzen den zerbait. Bizi dugun indarkeria estrukturala da, eta emakumeok bizi ditugun bereizkerien ondorio zuzena da. Horren aurrean, taldean eta irmoki erantzun behar dugu", defendatu du Argitanek. Horrekin batera, gogora ekarri du Portugaleten gizon batek ustez emakume bat bortxatu zuela urtarrilaren 7an.\nElkarte horrek azpimarratu du ez dela "indarkeria matxistaren pandemia hau" ahaztu behar. "Gure aukera bakarra ahal den modurik sendoenean erantzutea da. Kaleak gureak dira eta horietan aldarrikatuko dugu zein den gure lekua eta aske bizitzeko eskubidea dugula".\nHorregatik, "Indarkeria matxistaren aurrean, erantzun kolektiboa eta solidarioa. Autodefentsa feminista" leloari eutsita egingo dute manifestazioa ostiral honetan, "berriro ere, argi eta garbi oihukatzeko Barakaldon ez dela eraso bakar bat geratuko erantzunik gabe".


Atal bestigialak, eboluzioaren hondarrak - Elhuyar Aldizkaria\nHasiera » Erreportajeak » Atal bestigialak, eboluzioaren hondarrak\nAtal bestigialak, eboluzioaren hondarrak\nGizakioi oilo-ipurdia jartzen zaigu, baina ileek ez gaituzte babesten. C bitamina elikagaietatik hartu behar dugu nahitaez, baina, izatez, badugu bitamina hori sortzeko beharrezko informazio genetikoa. Ostrukek, berriz, hegoak dituzte, baina ezin dute hegan egin. "Funtzionatzen" ez duten hamaika organo, gorputz-atal eta funtzio ditugu bizidunok. Gure arbasoetatik bereiztean, eboluzioan, jatorrian zuten funtzioa galdu dute, eta bestigial bihurtu dira.\nArg. © Koch Valerie/123RF\nHotzaren eta emozioen aurrean jartzen zaigu oilo-ipurdia. Ile bakoitzaren oinean, folikuluaren ondoan dauden muskulu txiki batzuk uzkurtzearen ondorio da. Gorputza ilez, lumaz edo dena delakoz erabat estalita duten animalietan, aire beroko geruza bat sortzen laguntzen die horiek tente jartzeak, edo handiagoaren itxura ematen die harrapari posibleen aurrean. Gizakioi, berriz, ez digu inolako abantailarik ematen.\nEzertarako balio ez badigu, zer dela eta dugu, bada, muskulu horiek uzkurtzeko erreflexua? Jerry A. Coyne Chicago Unibertsitateko biologiako irakasleak Why Evolution is True liburuan esaten duen bezala, eboluzioaren ikuspuntutik bakarrik erantzun dakioke galdera horri: "Hautespen naturalak pixkanaka ezabatu egiten ditu erabilgarriak edo baliagarriak ez diren ezaugarri batzuk, eta erabilgarriagoak izateko forma ematen die beste batzuei". Desagertze-bide horretan, ordea, ez dira beti erabat deuseztatzen atalak eta funtzioak, eta bestigial deritzegun ezaugarri bihurtzen dira.\nJavier Aznar biologia ebolutiboan adituak eboluzio horren arrazoi posibleak eman ditu: "Bizidun batzuen atal bestigialak askoz erabilgarriagoak izango ziratekeen, segur asko, haien arbasoetan, baina gerta daiteke ondorengoetan ez izatea errentagarria funtzio edo atal hori mantentzea, duen energia-gastuarengatik. Horrelakoetan, hautespen naturalak ezaugarri hori desagertzearen alde egingo du. Beste batzuetan, gerta daiteke funtzio jakin bat erabiltzeari uztea. Orduan, hautespenak ez du indarrik egingo funtzio horren atzean dagoen informazio genetikoari eusteko, eta zoriz gertatzen diren mutazioak metatuz joango dira".\nHautespen naturalaren eraginaren bidez, eta mutazioak pilatzearen ondorioz, "atal horiek sinpleagoak bihurtzen dira, txikiagoak askotan, eta askoz aldakorragoak --adierazi du Aznarrek--. Aldakortasunak, hain zuzen, adierazten du ez dagoela hautespenik itxura edo tamaina jakin baten alde".\nBestigiala, baita hil ala bizikoa ere\nAzken haginak bestigialtzat hartzen dira, janaria prozesatzen dugunetik ez baitugu hainbeste lan egin beharrik masailezurrekin. Arg. Guillermo Roa/Elhuyar Fundazioa\nIzatez funtzio jakinik edo garrantzitsurik ez badute ere, "badirudi hautespen naturalak ezaugarri jakin batzuk erabat ez galtzearen alde egin duela", dio Aznarrek. Apendizea da horren adibide bat, ugaztunek, hegaztiek eta narrastiek dugun heste itsuaren bukaerako muturra. Animalia herbiboroetan gugan baino askoz handiagoak dira, bai heste itsua, bai apendizea. Izan ere, jandako landareen hartzitzea gertatzen da atal horietan, eta bestela digeritu ezingo zuketen zelulosa digeritzen laguntzen diete han dituzten bakterioek.\nHerbiboro hertsiak ez diren animalietan txikiagoak dira atal horiek, eta bakterio batzuen gordailu-lana besterik ez duen ehun txiki bat da gizakiontzat. Neurri oso aldakorra dute banako batetik bestera: oro har, 2 eta 20 zentimetro artekoak izan daitezke. Txikia eta aldakorra da, beraz, apendizea, eta ez du funtzio garrantzitsurik; atal bestigialtzat jotzeko ezaugarri guztiak ditu.\nBaina desagertzeko bide horretan gehiago txikitzen bada, errazago buxatzen da, eta horrek infekzioa eta hantura eragiten ditu; alegia, apendizitisa. Eta apendizitisa hilgarria izan daiteke. Gaur egun, kirurgian egon diren aurrerapenei esker, apendizitisa dutenen % 1 baino ez da hiltzen; "baina orain dela nahiko denbora gutxi apendizitisa hilgarria zen --argitu du Aznarrek--. Apendize txikiegiek arrisku handiagoa baldin badute buxatu eta infektatzeko, litekeena da hori eragile nahikoa izatea erabat ez desagertzeko".\nAzken haginak, alferrikakoak dagoeneko\nAzken haginak ere kirurgiari esker hilgarriak ez diren bestigiotzat jotzen dituzte adituek. "Batzuei agertu ere ez zaizkie egiten; beste batzuei, berriz, arazorik gabe ateratzen zaizkie; eta populazioaren ehuneko jakin bati okertuta ateratzen zaizkio. Gaur egun ez, baina pertsona horiek XVI. mendean biziko balira, septizemiak jota hilko ziratekeen, haginak okertuta ateratzeak eragingo ziekeen infekzioaren ondorioz", dio Aznarrek.\nJavier Aznar Biologia ebolutiboan aditua da, eta ikertzailea Biodibertsitatearen eta Biologia Ebolutiboaren Cavanilles Institutuan (Valentziako Unibertsitatea). Arg. © Javier Aznar\nMasailezurra gure arbasoek baino motzagoa dugulako izaten dira arazoak azken haginarekin. Aznarrek azaldutakoaren arabera, "gaur egungo gizarteetan, izugarri azkar gertatu da laburtze hori. Hain zuzen, janaria prozesatzen hasi ahala hasi zen laburtzen. Gure arbasoek askoz lan handiagoa egin behar izaten zuten masailezurrekin jakiak prozesatzeko. Pixkanaka, ordea, ikasi zuten jan aurretik prozesatzeak asko arintzen zuela ahoarekin egin beharreko lana (lehenik haragia jipoituz, eta, aurrerago, sua erabiliz)".\nJakiak prozesatzean, beraz, hirugarren hagina dagoeneko ez da beharrezkoa, eta behar ez izateko egoera horretara moldatu da masailezurraren luzera. "Baina gure genomatik inork ez du kendu hagin hori sortzeko informazioa --adierazi du Aznarrek--. Beraz, hainbatetan sortu egiten da, eta, zenbaitetan, arazoak ematen ditu, ez baitu hazteko lekurik".\nAznarren ustez, "gaur egun kirurgiarik eta antibiotikorik ez balego, litekeena da azken hagina izatearen kontrako hautespena egotea. Ezin dugu jakin zenbat denbora beharko zatekeen erabat desagertzeko (ikusi beharko genuke zenbateko eragina duen eraginkortasun biologikoan, hau da, hilkortasunean, eta horren arabera zenbatetsi). Baina nahiko maiz gertatuko balitz azken hagina duten askok azkenean infekzioa izatea, eta infekzio hori hilgarria izatea, azkenean hautespen naturalak "zigortu" egingo zukeen, eta haginak sortzeko aleloak populaziotik desagertuz joango ziratekeen. Noski, gaur egun ez daukagu jakiterik horrelakorik gertatuko zatekeen edo ez, eboluzio kulturalak haginen infekzioaren arazoa konpondu baitu".\nInformazio bestigiala, geneetan\nApendizea bestigiala da gizakiengan: bakterio batzuen gordailua besterik ez da, oso txikia da animalia herbiboroen apendizearekiko, eta neurria aldakorra izan ohi da banako batetik bestera. Arg. © Sebastian Kaulitzki/123RF\nEzaugarri edo funtzio bestigialak banako batzuetan agertu eta besteetan desagertzen badira ere, askoz luzeago jotzen du horri buruzko informazio genetikoa genomatik desagertzeak. Izan ere, mutazioen ondorioz, "aktibo edo funtzional izateari uzten diote dagoeneko behar ez diren geneek, baina eboluzioak ez ditu genomatik ezabatzen", dio Coynek Why Evolution is True liburuan. Gene bestigial edo pseudogene deritze gene horiei, ez baitute jarduerarik. Horrelako 2.000 gene ditugula dio Coyne biologoak, hala nola C bitamina sortzeko informazioa.\nUgaztun guztiok dugu gure genoman C bitamina sortzeko bidezidor metabolikoan parte hartzen duten proteina guztiei buruzko informazioa. Eta denek sortzen dute C bitamina, primateek, fruitu-saguzarrek eta akuriek izan ezik. Talde horietako animaliek elikagaietatik lortzen dute, C bitaminatan aberatsak diren jakiak hartzen dituztelako. Hortaz, "ez dute beren C bitamina sortzeko beharrik, eta gene horietan mutazioak agertzea ez da izan hautespen naturalak zigortu beharreko zerbait. Aitzitik, onuragarritzat ere har daiteke geneok funtzional izateari uztea, ekoizten gastatu beharreko energia aurreztu egiten baitute", argitzen du Coynek liburuan.\nBestalde, gorputz-atal batzuekin gertatzen da ezen funtzio jakin bat ez izanagatik ere ezin direla bestigialtzat jo. Esate baterako, gizonezkoen titiburuak. Ezin dira bestigialtzat jo, ez dutelako funtziorik galdu; izan ere, inoiz ez dute funtziorik izan. Honela azaldu du Aznarrek: "Ezin da saihestu gizonezkoetan ere titiburuak agertzea. Garapen ontogenikoan, heldutasun sexualera iritsi baino lehen, haur guztietan itxura bertsua dute titiek eta titiburuek. Gero, jakina, emakumezkoetan bakarrik izango dira erabilgarriak. Baina ezinbestekoa da gizonetan ere agertzea, pertsona guztiek espresatzen duten informazioaren parte baita, eta gizonezkoei ez baitiete inolaz ere kalte egiten titiburuek, ezta energia-gasturik eskatzen ere".\nArian-arian, beraz, eboluzioan aurrera egin ahala eta bizi-kondizioak eta -ohiturak aldatu ahala, gure arbasoetan baliagarriak ziren ezaugarri batzuk dagoeneko ez dira erabilgarriak guretzat. "Horrek berak, ordea, informazio zehatza ematen digu: gure eboluzioa nolakoa izan den jakiten laguntzen digu. Eboluzioaren froga zuzenak dira, eta beste animalia batzuekin lotzen gaituzte", dio Aznarrek.\nOrgano bestigialei buruz hitz egitean, gehien aipatzen direnak eta atentzio gehien ematen dutenak gizakiarenak badira ere, edozein animaliatan aurkitu daitezke halakoak. Adibidez, oso ezagunak dira hegan egin ezin duten hegaztien hegoak, hala nola ostrukenak, pinguinoenak, bai eta kanpotik hego-aztarnarik ez duten kiwienak ere. Kiwien kasuan, agerikoa da atal bestigialak direla, hegoen errudimentuak baino ez baitituzte Zeelanda Berriko hegazti berezi horiek. Ostruketan eta pinguinoetan, berriz, ezin da esan ezertarako erabiltzen ez dituztenik, lehenengoek korrika egitean orekatzeko eta bikotekidea gorteiatzeko baliatzen baitituzte, eta bigarrenei igeri egiteko atal paregabe bilakatu zaizkie. Alabaina, hiru kasuetan atal bestigialak dira hegoak, dagoeneko ez dutelako balio hegan egiteko, eta hori delako hegoek, berez, duten funtzioa.\nKiwiek ez dute hegoen aztarnarik kanpotik begiratuta. Harraparien presiorik ez izatearen ondorioz galdu du Zeelanda Berriko hegazti horrek hegan egiteko gaitasuna. Arg. © Magnus Manske\nEdozein bizidunetan aurkitu badaitezke ere, oso deigarriak dira kobazuloetan bizi diren artropodoen bestigioak. Izan ere, argitan bizi diren ahaideetan erraz ikusten diren ezaugarriak dira kobazuloetakoentzat bestigialak. "Adibiderik ohikoena begiena da --dio Javier Aznar biologia ebolutiboan adituak--. Armiarma baten kasua ezagutzen dut: argitan bizi diren ahaideek begi polit-politak dituzte, ikusgarriak, eta, kobazuloetakoek, aldiz, despigmentatuta dituzte, edo begirik gabekoak izaten dira".\n"Ezaugarri bestigialak nonahi daude, ziur nago horretaz. Ikertzaileoi, ordea, askoz lilura handiagoa eragiten digu gorputz-atalen funtzioa argitzeak, zerbaitek funtziorik ez duela frogatzeak baino. Besterik ez bada, psikologikoki aberasgarriagoa delako lehenengoa". Are gehiago, Evolution en, biologia ebolutiboko puntako aldizkarietako batean, "pare bat artikulu baino ez" zituen aurkitu Aznarrek bestigialitateari buruz informazioa bilatu behar izan zuen batean.


Erakusketak, hitzaldiak, antzerkia eta musika ekitaldi ugari izanen da Beran Julio Caro Barojaren arrastoa oroitzeko - Berako Agenda\nErakusketak, hitzaldiak, antzerkia eta musika ekitaldi ugari izanen da Beran Julio Caro Barojaren arrastoa oroitzeko\nastelehena, 2014\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_'k2014\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_' uztaila\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_'k\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_' 14 osteguna, 2014\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_'k2014\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_' uztaila\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_'k\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_' 17 Albisteak\nEtnografo eta antropologoa jaio zeneko mendeurrena ospatzeko bat egin dute Udalak eta hainbat herritarrek\nJulio Caro Baroja jaio zela ehun urte beteko dira aurten. Berako Udalak, eta Caro Baroja hurbiletik ezagutu zuten hainbat herritarrek bat egin dute haren lana gogora ekartzeko, eta “Don Julioren arrastoa” lelopean, makina bat ekitaldi antolatu dute datozen hilabeteetarako.\nJoan zen ekainaren 15ean eman zitzaien hasiera mendeurreneko ospakizunei, 80 txistularitik goiti bildu zituen topaketarekin. Erakusketak, antzerkia, hitzaldiak eta musika ardatz dituen programa zabala antolatu dute Beran.\nEHUko Uda Ikastaroetan\nUztailaren 24ean, ortzegunez, EHUko Uda Ikastaroetako bat Julio Caro Barojaren omenez antolatua izanen da, Berako Udalak antolatua. Hiru hitzaldi eta mahai-inguru bat izanen dira bertan. Jose Antonio Azpiazu historialariak “Julio Caro Baroja: gizona, zientifikoa, euskalduna” solasaldia aurkeztuko du. Ondoren, Jokin Apalategi eta Aitzpea Leizaola, EHUko irakasleek Caro Barojak euskal antropologiari egindako ekarpena aztertuko dute. Hiruen mahai-inguru batekin bukatuko da goizeko saioa, Donostiako Miramar Jauregian. Ikastaroa doakoa izanen da, baina aitzinetik izena eman behar da. Izen-emate orria EHUko Uda Ikastaroko webgunean zein Berako Udalekoan topa daiteke.\nProgramak Beran izanen du segida, herritar guztiei irekitako bisita gidatu batekin. Antropologoaren lana gertuagotik ezagutu ahal izanen da. Bisita herriko kultur talde ugarirekin alaitua izanen da. Bertan ariko dira, bertzeren artean, Berako abesbatza, Gure Txokoa dantza taldea, txistulariak, bertsolariak, eta bertzelako talde eta artista batzuk.\nErakusketak, bere lana ezagutzera emateko\nDenetara lau erakusketa bisitatu ahal izanen dira hurrengo hilabeteetan Beran. Lehenbizikoa, uztailaren 31tik irailaren 14ra iraganen da Berako kultur etxean, Berako Udalak eta Nafarroako Gobernuak elkarlanean antolatua . Bere izena daraman museo etnografikotik ekarritako Berako baserrietako lanabesen erakusketa izanen da, Juliok berak egindako marrazki batzuekin eta bertzelako argazkiekin osatuko dena, baserriko bizimodua jasoko duena. Erakusketa egunero egonen da ikusgai, goiz eta arratsaldez.\nBigarren erakusketa, berriz, urriaren 3tik 26ra egonen da ikusgai, baina honako hau Berako dendetako erakusleihoetan eginen da. Berako hainbat margolariren lanak paratuko dira, karrikak alaitzeko.\nUrriaren 24ean irekiko da hirugarren erakusketa, Julioren lana eta figura modu artistiko batean erakutsiko dituena, ikus-entzunezko, koadro, argazki eta marrazkien bidez. Hilabetez egonen da zabalik, kultur etxean, azaroaren 23a bitarte.\nLaugarren erakusketa urtero Lurraren Egunaren aitzakian Rosa Errandoneak paratzen duena izanen da, aurten Barojatarrei lotua egonen dena.\nHitzaldiak, musika eta antzerkia\nMusikazale handia izan zen Caro Baroja, eta horregatik, musikak ere toki berezia izanen du programan. Txistularien topaketaren ondotik, irailaren 5ean, organo, gaita eta txistu kontzertu bat eginen da, San Esteban elizan.\nIraila eta urrian zehar, berriz, hitzaldi sorta bat antolatu da. Bertan ariko dira Jose Antonio Azpiazu, Fermin Leizaola, Koro Iratzoki eta Juainas Paul, irailaren 19 eta 26an, eta urriaren 3an. Urriaren 10ean, berriz, gertutik ezagutu zuten herritarrek euren bizipenak kontatuko dituzte.\nOmenaldiko ekitaldiak azaroaren 9an eta 15ean bukatuko dira. 9an Emaitza antzerki taldeak “Don Julioren bidaiak” antzezlana aurkeztuko du, eta 15ean omenaldi-ekitaldia batekin bukatuko dira mendeurreneko ospakizunak.\nZugarramurdin ere bai\nZugarramurdiko Sorginen Museoak ere bat egin nahi izan du ekitaldiekin, eta Berako lantaldearekin elkarlanean, hiru ekitaldi antolatu ditu. Irailaren 15etik 30era, museoan bertan, Nafarroako Gobernuak antolatutako “Navarra intensa” erakusketa ikusi ahal izanen da. Irailaren 20an akelarrea prestatu dute lezean, eta bertan parte hartuko dute Bera eta Zugarramurdiko musikari eta antzerkilariek. Irailaren 27an, berriz, Koro Iratzoki eta Juainas Paul sorginkeriaz ariko dira hitzaldi batean.


Zapatuan irekiko dute estali gabeko igerilekua - Uztarria (Azpeitia)\n2019ko eka. 13a, 12:18\nIrailaren 15era bitartean egunero izango da irekita. Azken urteetako moduan, egunero, 11:00etatik 20:00etara izango da erabilgarri estali gabeko igerilekua. Uda sasoian hainbat aldaketa izango da estalitako igerilekuan, eta gimnasioa eta saunak zabalik izango dira abuztuan.\nAzpeitiko Kirol Patronatuak zapatuan zabalduko du estali gabeko igerilekua, eta irailaren 15a bitartean, astelehenetik igandera, egunero izango da irekita. Azken urteetako moduan, egunero, 11:00etatik 20:00etara izango da erabilgarri estali gabeko igerilekua.


Garraioari eta turismoari buruzko ohiko galderak - KontsumoBIDE-Kontsumoko Euskal Institutua\nGarraioari eta turismoari buruzko ohiko galderak\nHoteleko erreserba bat ezeztatzea: Sevillan hotel bila ari naiz ostatuak erreserbatzeko web-orrialde batean, eta, hotel askoren baldintzetan, «tarifa ez-itzulgarria» jartzen du. Internet bidez egiten diren erosketetan 14 egun baldin badauzkat kontratuari uko egiteko, nola liteke klausula hori agertzea? Legezkoa da?\nHain zuzen ere, 14 egun dauzkazu nahi izanez gero uko egiteko, arrazoirik eman eta zigorrik jaso gabe. Alabaina, eskubide horrek zenbait salbuespen dauzka; hala nola, «etxebizitza izateko ez diren ostatu-zerbitzuak». Beraz, webean modu argi, zehatz, erraz, irakurgarri eta irisgarrian jarri baldin badute ostatuaren tarifa «ez dela itzulgarria», ez daukazu erreserbaren zenbatekoa berriro jasotzeko eskubiderik, erreserba hori ezeztatu nahi izatekotan.\nDena dela, ostatuarekin harremanetan jar zaitezke, ezeztatzea onartzen duten jakiteko. Hala bada, eta erreserba enpresa bitartekari baten bidez egin baduzu, ostatuak ezeztatzea onartzen duela jakinarazi behar diozu, eta ordaindutako zenbatekoa itzultzea eskatu.\nAireko garraioa: Hegaldiak sekulako atzerapena izan du, baina helmuga ez zenez Europar Batasuna eta hainbat konpainia zeudela ikusi dudanez, ez dakit konpentsaziorako eskubiderik daukadan eta konpentsazioa nori eskatu behar diodan.\nEuropar Batasuneko Justizia Auzitegiak emandako irizpenaren arabera, “lotura zuzen bat edo gehiago dituen bidaia bat kontratu bakarrean gauzatu bada, konpentsaziorako eskubideari dagokionez, unitate bakarra osatzen du”; hortaz, atzerapenaren ziozko konpentsazioa eskatzeko eskubidea daukazu.\nPertsona erabiltzailearen konpentsazioari aurre egin behar dion erakundeari dagokionez, auzitegi berberak honako irizpen hau eman zuen: “zuzeneko lotura bakarra duen edo erreserba bakarra osatzen duten lotura bat baino gehiago dituen hegaldi baten kasuan, lehenengo hegaldia burutu duen bidaia bat gauzatzeaz arduratzen den aireko garraiolaria ezin da aireko beste garraiolari batek operaturiko osteko hegaldi baten egikaritze desegokiaz baliatu erantzukizuna bere gain ez hartzeko”; ez eta operadoreak erkidegoz kanpokoak badira ere.\nAireko garraioa: Maleta galdu didate eta sinatua nuen aseguru bat. Aseguru-etxearen kalte-ordain bat eta hegazkin-konpainiaren beste kalte-ordain bat eska ditzaket?\nGure ordenamendu juridikoak bidegabeki aberastea debekatzen du. Beraz, izandako kalteengatiko kalte-ordainak soilik jaso ditzakezu, eta berdin dio guztia kalte-ordain bakar batean edota bi kalte-ordain partzialetan jasotzen duzun.\nAraudia: 50/1980 Legea, urriaren 8koa, Aseguru Kontratuari buruzkoa (26. artikulua).\nGarraio publikoa: Bilbotik Madrila joan nahi dut autobusez, eta nire maskota ere eraman nahi dut. Egin al dezaket?\nTxartela erosi baino lehen, kontsulta itzazu konpainiaren baldintzak. Oro har, animaliek bagajearen lekuan egin behar dute bidaia.\nZenbait konpainiak debekatuta dute animaliak pertsonen eserlekuetan joatea, txakur laguntzaileak izan ezik; gehiago ordaindu gabe bidaia dezakete, eta erdiko korridorean joan behar dute.\nIbilgailuak alokatzea: bi ordu gehiagoko atzerapenaz itzuli dut autoa eta egun osoa kobratu nahi didate, legala da?\nOrdu gutxi batzuetako atzerapenagatik egun osoa fakturatzea gorantz biribiltzea da, baita eman ez den zerbitzua kobratzea ere. Kontratuan agertzen bada, neurrigabeko klausula bat da, kontratuko baldintza orokor hori ez delako modu indibidualean negoziatu, eta, kontsumitzailearen kalterako, alderdi bien arteko desoreka handia eragiten duelako.\nBaina baldintza orokor bat kontsumitzaileen esparruan soilik jo daitekeenez neurrigabetzat, ez litzateke neurrigabea izango errentaria, kontsumitzalea izan beharrean, bere jarduera burutzen ari den profesional bat balitz.\nAraudia: 1/2007 Legegintzako Errege Dekretua, azaroaren 16koa, Kontsumitzaileak eta Erabiltzaileak defendatzeko Lege Orokorraren eta beste lege osagarri batzuen Testu Bategina onartzen duena.\nAzken berrikuspena: 2017ko uztaila\nBidaia konbinatuak: Bidaia-agentziak igo nahi dit dagoeneko kontratatuta dudan bidaia baten prezioa, egin dezake?\nBidaia konbinatu baten kontratuan jasotako prezioak ezin izango dira aldatu, printzipioz, non eta kontratuan ez den esplizituki jasotzen prezioa aldatzeko aukera hori eta ez diren zehazten igoera kalkulatzeko modalitate zehatzak. Aldaketak jasotzekotan igoera zein jeitsiera jaso behar dira (kontratatzailaren alde)\nPrezio-aldaketa edo berrikuspena honako kasu honetan soilik izango da baliozkoa: garraioen prezioaren aldaketak gehitzeko egiten bada, enpresaren mende ez dauden gertaerengatik. Hau da, erregaiaren kostua igotzea edo jaistea, zerbitzu jakin batzuen tasak eta zergak igotzea edo jaistea edota bidaia antolatuari aplikatutako kanbio-tasak igotzea edo jaistea.\nPrezioaren igoera % 8a baino handiagoa bada kontratua ezeztatu dezakezu zigorrik ordaindu gabe.\nBeste aldetik, deuseza da prezioak gorantz berrikustea bidaiaren irteera-dataren aurreko 20 egunetan.\nAraudia: 1/2007 Legegintzako Errege Dekretua, azaroaren 16koa, Kontsumitzaileak eta Erabiltzaileak defendatzeko Lege Orokorraren eta beste lege osagarri batzuen Testu Bategina onartzen duena (158. artikulua).\nAzken berrikuspena: 2019ko otsaila\nBidaia konbinatuak: Bidaia-agentziak kontratuaren baldintzak aldatu dizkit, zer egin dezaket?\nBidaia hasi baino lehen, agentziak kontratuaren funtsezko elementuren bat nabarmen aldatzen badu, berehala jakinarazi beharko dizu. Hori gertatzen bada, eta bestelakorik itundu ez bada behintzat, bi aukera dituzu: kontratua baliogabetzea, inolako penalizaziorik gabe, edo proposatutako aldaketa onartzea. Kontratua baliogabetzen baduzu beranduenez 14 eguneko epemugan itzuli beharko dizute ordaindutakoa.\nErabakia edozein dela ere, agentziari jakinarazi behar dizu, agentziak ezarritako epe egoki batean. Ezer esaten ez baduzu, ulertuko da erabaki duzula kontratua baliogabetzea, inolako penalizaziorik gabe.\nAldaketaren eraginez suertatzen den bidaia edo bidaia berria koste edo kalitate gutxiagokoa bada prezioaren jeitsiera egokia jaso dezakezu.\nAraudia: 1/2007 Legegintzako Errege Dekretua, azaroaren 16koa, Kontsumitzaileak eta Erabiltzaileak defendatzeko Lege Orokorraren eta beste lege osagarri batzuen Testu Bategina onartzen duena (157. artikulua).


Donostia Zinemaldia :: Las olas\n'LAS OLAS' (Horizontes Latinos)\nHorizonteseko gosariak ''Las Olas'' (H.L) (es)\nAdrián Biniezek, 2005ean 8 horas filma zuzendu, eta lehen saria eskuratu zuen Buenos Aireseko Zinema Independenteko Jaialdian (BAFICI). 2009an Gigante estreinatu zuen, berak zuzendu eta idatzitako lehen film luzea; Berlingo nazioarteko zinema-jaialdian estreinatua, Zilarrezko Hartza irabazi zuen, eta urte hartako Donostia Zinemaldiko Horizontes Latinos sailean parte hartu zuen. 2014an Veneziako nazioarteko zinema-jaialdian estreinatu zuen bere bigarren film luzea, El 5 de Talleres; ondoren, hainbat zinema-jaialditan parte hartu zuen harekin, hala nola Rotterdam, Mar del Plata eta Sao Paulokoetan.\nNicolás Soto, Germán de León\nAlejo Moguillansky, Pablo Riera\nAlfonso Tort, Julieta Zylberberg, Fabiana Charlo, Victoria Jorge, Ilana Hojman


Estas en Hasiera > Berriak > PASAIA ITSAS FESTIBALAREN BIGARREN EDIZIOA AURKEZTU DA\nEkitaldia 2020ko maiatzaren 28tik ekainaren 1era bitartean ospatuko da.\nBigarren aldiz, eta lehen edizioaren arrakastaren ondoren, Pasaia Itsas Festibala berriro ospatuko da 2020an. Ekitaldia maiatzaren 28tik ekainaren 1era bitartean ospatuko da, hala adierazi dute ekitaldiaren antolakuntzan parte hartzen duten erakundeek gaur goizean egindako aurkezpenean.\nHorrela, 5 egunez, badiako urak nazioarteko itsasontzi tradizionalen topagune izango dira. Aurkezpena Pasaiako Udaletxean izan da eta bertan Izaskun Gómez Pasaiako alkateak, Xabier Agote festibalaren zuzendariak, Denis Itxaso, Kultura, Elkarlan, Gazteria eta Kirol diputatuak; Sonia Pérez, Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza, eta Kontsumo sailburuak eta Félix Garciandia, Pasaiako Portuko Agintaritzaren zuzendariak hartu dute parte.\nSonia Pérez sailburuak itsas ondare balioan jartzeak Euskadiko erakargarri turistiko gisa duen garrantzia azaldu du, eta festibala zentzu horretan Euskal Kostaldean egiten den ekitaldi aitzindaria dela aipatu du. Era berean ekitaldiak komunikabideetan lortutako proiekzio eta oihartzuna azpimarratu nahi izan dute; izan ere, Denis Itxasoren arabera, Gipuzkoa itsas ondarearen erreferente bezala kokatzea lortu da. Kultur diplomaziaren garrantzia eta jaialdiaren antolakuntzatik lantzen den harreman sarea ere azpimarratu nahi izan du diputatuak: “Gipuzkoako eta Pasaiako kultur ondarearen aurkezpen txartel bikaina da festibala, eta itsasoaren inguruan ekonomia iraunkorra bultzatzen jarraitzeko bokazioa duen mundura irekitako lurralde gisa proiektatzen gaitu”. Jarraian, Felix Garciandiak adierazi duenez, jaialdia estrategikotzat jotzen dute, Pasaiako portuaren garrantzi historikoa ezagutzen eta portuaren ondare-izaera indartzen laguntzen duelako.\nXabier Agotek, bere aldetik, jaialdiaren lehentasunezko balioak azpimarratu ditu, besteak beste, jasangarritasuna, nortasuna, lankidetza eta elkartasuna. Azkenik, Izaskun Gomezek lehen edizio arrakastatsuaren datuak errepasatu ditu, eta nabarmendu du herritarren eta hainbat eragileren inplikazioa, 125.000 bisitari baino gehiago erakartzea lortu baitzuten jaialdiak iraun zuen egunetan, eta horrek itzulera ekonomiko garrantzitsua ekarri zuen Pasaiako ekonomian.\nAzkenik, aurtengo egitarauari begira, aurten ere protagonismoa itsasoak eta itsasontzi tradizionalek izango dute. Jada 3 ontzien parte-hartzea konfirmatu dute: Shtandart, 34,5m luzerako XVIII. mendeko fragata errusiarraren erreplika; Oosterschelde, 3 masta eta 50m luzera dituen 1918ko goleta holandarra; eta Marité, 3 masta eta 45m luzerako frantziar goleta. Halaber, lehorrean ere jarduera ezberdinak antolatuko dira Pasaiako barruti guztietan, baita Pasai Antxon ere. Elkano pertsonaiak ere bere tokia izango du aurtengo festibalean, bere zikunnabigazioaren 500. urteurrena dela eta. Eta aurtengo ohorezko gonbidatua nor izango den ere aurreratu dute: Portugal.


Proposamenak eta gibelak | Igorre sarean\n« Euskara ofiziala Euskal Herri osoan!\nProposamenak eta gibelak\n2009/10/26 by igorresarean Gaur, beharrerako bidean, goiko hiruteak daukazan tratuen inguruan joan naz hausnartzen. Zapatuan GARA egunkariaren bidez jakin genuen, erdikoak, beste biei gaiztakeri txiki bat eskatu eutsiela. Ezker abertzaleak konponbide demokratikoaren bidean mugimendu edota adierazpenik eginez gero, inolako garrantzirik ez emoteko, beste alde batera begiratzeko, Espainiako gobernuak gogor ekingo eutsola Ezker abertzaleak burua atera ez egian.\nEzin ukatu leiteke, konfidantza handia eduki behar dala halango gauzak eskatzeko, eta esate baterako, Eusko Alkartasunak ez dau halango konfidantzarik merezi. Gibelak behar dira baina, halango eskari iraingarrien aurrean isilik gelditzeko eta publikoan ez salatzeko. Gibelak behar dira zure senitarteko eta lagunen artean ezker abertzalekoak dekozuzenean. Protagonismo eta garrantzikeriaren gogo antojugarria…\nHobeto ulertzen dot orain Rubalcabaren deskolokea. Dana lotuta eukalakoan eta halako baten euskal sindikatuak dira LAB-en egoitzan izandako Ezker abertzaleko kideen atxiloketa salatzeko protestaldia deitzen dabenak, eta gainera, bere interlokutoreak zirenak manifestazioaren alde azaldu ziren.\nOrain ulertzen dot Urkulluren jarrera egun bateko ohealdia zala eta ez ebala inola be egingo Ezker abertzaleagaz batera ezer finkorik, behin eta barriro errepikatzen. Tamalgarria PNV-ko “presidentea” bere “jendea” manifara bidaltzeagaitik barkamena eskatzen ikustea. Orain ulertzen dot Patxi Zabaletaren aurpegia bere etxea arakatu ebenean, Miren, bere alaba ekintza polizial berean atxilotu ostean. Gibelak hireak On Frantzisko!\nShare this:ShareFacebookTwitterInprimatuAtsegin dut:Atsegin dut Kargatzen...\tBEHARRERAKO BIDEAN-n argitaratua | Laburpen hitzak Aralar, EAJ, Ezker abertzalea, LAB, Miren Zabaleta, Patxi Zabaleta, PNV, Rubalcaba, Urkullu | Utzi erantzun bat\tRSS erantzunak\nPNVren trapitxeoak agerian gelditu dira Igorreko eskolaren auzian wp.me/pwI1v-15E 3 hours ago\nDatorren barikuan, hilak 24, ehbilduren batzarra Igorren wp.me/pwI1v-15B 8 hours ago


Legebiltzarrak bide eman dio ustelkeriaren aurkako bulegoa sortzeari, EH Bilduk proposatu bezala\nProposamenak ustelkeria ikertu eta zigortzeko duen garrantzia azpimarratu du Larraitz Ugartek, eta dei egin die gainontzeko alderdiei tramitazioa ez oztopatzeko, bulegoa 2020an lanean has dadin.\n| 2019-10-03 12:02:00\nUstelkeriaren aurkako bulegoaren sorrera gertuago dago gaur, Legebiltzarrak EH Bilduren lege proposamenari bide eman ostean. Albistea benetan pozgarria da koalizioarentzat, Larraitz Ugartek adierazi duenez, “Bulego horrek legez kontrako jarduera ustelak eta praktika desegokiak ikertu, jazarri eta zigortzea ahalbidetuko duelako”. Horren haritik ohartarazi du “Ebrotik gora ere baditugula konpontzeko gauza anitz, hala nola, De Miguel auzia, Osakidetzako Lan Eskaintza Publikoa, Bidegi auzia eta beste hainbat kontu, eta guk beti esan dugu epaitegietatik harago kontrol publiko eta administratiboa ere behar dugula”, Nafarroan dagoeneko duten moduan.\nUgartek azaldu duenez, lege proposamenaren tramitazioa atzeratu da Foru Aldundiek helegitea aurkeztu zutelako Batzorde Arbitralean, eta azken honek jatorrizko proposamena birformulatzera behartu du, aldundiak Bulegoaren kontroletik kanpo uzteko, haiek kontrol mekanismo propioak dituztelako. Hala, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako udalak eta erakunde publiko autonomikoak izango dira Bulegoaren kontrolpean geldituko direnak.\nEH Bilduko legebiltzarkideak “oztopo gehiagorik ez jartzeko” eskatu die gainontzeko alderdiei, “ez aldundien bitartez, ez inolako luzapen maniobren bitartez”, eta dei egin die “gaia serio hartzeko, denon ardura delako ustelkeria eta praktika desegokiak amaitzea”. Halaber, tramitazio parlamentarioa azkartzeko eskatu die Bulegoa 2020an, legealdia amaitu aurretik, martxan jarri ahal izateko. “Bulegoa sortzea ezinbestekoa da herritarrentzat, instituzioen izen onarentzat eta higiene demokratikoarentzat”.\nUgartek azpimarratu du ustelkeriaren kontrako bulegoak praktika irregularrak eta ustelak salatzen dituzten pertsonak babestea izango duela helburu, besteak beste. “Gaur gaurkoz ez dago mekanismo egokirik bide judizialetan, norbaitek ustelkeria zantzuak aurkituko balitu, horiek azken bururaino eramateko eta gainera bere anonimatoa ziurtatzeko, denok dakigulako mota honetako praktikak salatzen dituzten pertsonen aurka ere jazarpenak egoten direla eta indefentsioa handia dela. Bulegoa jauzi kualitatibo handia da, beraz”.\nLotsagarria da Jaurlaritzak sistematikoki patronalaren interesak babestea, langileen aurka\nEH Bilduk Urkulluren zinismoa salatu du. “Kalitatezko enplegua sortu beharra aldarrikatzen du, baina jarraian prekarietatea bultzatzen dutenen alde agertzen da, oraingoan Metaleko greban egin duen bezala”.\n| 2019-10-01 14:16:00\nEH Bilduk lotsagarritzat jo ditu Urkullu lehendakariak eta Jaurlaritzako bozeramaile Josu Erkorekak Bizkaiko Metaleko osoko grebari buruz egin dituzten balorazio politikoak, “ohi bezala, patronalaren alboan lerrokatu direlako eta haren interesak babesteari ekin diotelako, langileen aurka”. Iker Casanovak salatu duenez, “Urkullu patronalaren bozeramailerik onena bilakatu da beste behin, negoziazio kolektiboan Gobernuak errespetatu eta zaindu behar duen neutraltasun printzipioa goitik behera urratuta”. EH Bilduko legebiltzarkidearen esanetan, “patronalaren eta sindikatuen arteko negoziazioan Jaurlaritzak neutrala izan behar du berez, baina Urkulluren gobernuak, oinarrizko printzipio hori errespetatu beharrean, patronalarekin bat egiten du sistematikoki eta langileen aldarrikapenak mespretxatzen ditu”. Horren ildotik, Casanovak PSEren posizioa ere kritikatu du: “EAJren morroi aritzen da, isilik, agintzen duenari hitzik esan gabe, aulki batzuen truke ezkerreko baloreak alde batera utzita”.\nCasanovak Urkulluren diskurtso zinikoa salatu du, “kalitatezko enplegua sortzea ezinbestekoa dela esan eta bost minutura kapaza delako lanpostu duinen alde mobilizatu diren langile eta sindikatuei bizkarra emateko eta prekarietatea bultzatzen duen patronalari bere Gobernuaren babes politiko osoa eskaintzeko. Hitzez, enplegu duina aldarrikatzen du, baina praktikan kontrakoa egiten du, prekarietatea sustatzen dutenen interesak eta mezuak defendatzen dituelako. Horri zinismoa esaten zaio”.\nEH Bilduk proposatu du Legebiltzarrak Zaldunbordako proiektua bertan behera utz dezatela eskatzea\n“Hondarribiko alkateak, EAJkoak, baimendutako proiektua saltoki handiak mugatzeko legearen helburuen aurka doa, interes pribatuen mesedetan”, salatu du Iker Casanovak. “EAJ barruan ere piztu dituen kritika eta tirabirek agerian uzten dute proiektuaren izaera polemikoa eta desegokia”.\n| 2019-09-27 14:38:00\nEH Bilduk legez besteko proposamena aurkeztu du gaur Legebiltzarrak ofizialki eska dezan Zaldunbordan (Hondarribia) makro-outlet bat eraikitzeko proiektua bertan behera uzteko eta instituzioek bide legal guztiak jorra ditzaten egitasmo hori gelditzeko, besteak beste, “eskualdeko merkataritza txikia desagertzeko bidean kokatuko lukeelako”, Iker Casanovak ohartarazi duenez.\nHondarribiko Udalak –EAJk gehiengo osoa du bertan– 28.000 metro koadroko outlet proiektua abian jartzeko dekretua onartu zuen maiatzaren 26an, hain justu Legebiltzarrak aho batez saltoki handiak mugatzeko legea onartu bezperan. Casanovaren iritziz, “horrek, dekretua presaka eta korrika onartzeak, frogatzen du Hondarribiko Udalak legearen efektu murriztaileak saihestu nahi izan zituela, ondo baino hobeto zekielako behin legea onartuta outlet hori ezinezkoa izango zela; hau da, bere dekretua biharamunean onartu zen legearen helburuen aurka doa, Parlamentuan lortu genuen aho bateko akordio politikoaren kontra. Finean, EAJko alkateak interes ekonomiko pribatuak Legebiltzarraren borondate demokratikoaren gainetik ipini ditu”.\nEH Bilduko legebiltzarkideak gogora ekarri duenez, Hondarribian bertan oposizioko talde guztiak proiektuaren kontra agertu dira, makro-outlet horrek eragingo dituen kalteak zuzenean pairatuko dituen ondoko udalerrian, Irunen, alegia, oposizioa erabatekoa da, EAJ barne, eta Gipuzkoako Aldundian ere Sustapen Ekonomikorako diputatu jeltzaleak aitortu du ez duela gustuko proiektua. “Bistakoa da EAJ barruan ere proiektuak kritikak, tirabirak eta desadostasunak sortu dituela, eta horrek argi uzten du proiektua polemikoa ez ezik, desegokia eta kaltegarria ere badela”. Horren haritik, azaldu du Casanovak, “Zaldunbordako egitasmoak trafiko arazoak areagotuko ditu zonaldean, sekulako kolpea izango da eskualdeko merkatari txikientzat eta hiriguneak husteko joera areagotuko du, lurralde antolaketa orekatua eragotziko du eta balio naturalak ere suntsituko ditu”.\nEH Bilduk eskatuta, Legebiltzarrak merkataritza txikiari bultzada emateko neurriak aztertuko ditu pleno monografiko batean\nIker Casanovak azaldu duenez, “merkataritza sektore estrategikoa da eta merezi duen arreta eman nahi izan diogu eztabaida monografikoa eskatuz”. Politika publikoek ez diote merkataritza txikiari behar duen babesa eman eta, batzuetan, kaltegarriak izan dira.\n| 2019-09-26 14:41:00\nEH Bilduk proposatuta, Legebiltzarrak pleno oso bat, monografikoa, eskainiko dio urriaren 28an merkataritza txikiari, haren egoera zein den aztertzeko eta nola suspertu erabakitzeko. Iker Casanovak azaldu duenez, “merkataritza txikia egoera larri batean murgildurik dago eta horrek instituzioen aldetik neurriak hartzea eskatzen du; horregatik eskatu dugu saio monografikoa egitea, behar-beharrezkoa delako merkataritzari bultzada ematea. Merkataritzak arreta berezia merezi du, sektore estrategikoa baita kuantitatiboki (Barne Produktu Gordinaren %11 eta 140.000 lanpostu) zein kualitatiboki, bere dimentsio ekonomikoagatik zein bere dimentsio sozialagatik”.\nEH Bilduko legebiltzarkideak salatu du “azken urteotan politika publikoek ez diote merkataritza txikiari behar duen babesa eman eta, batzuetan, kaltegarriak izan dira, saltoki handiei lehentasuna eman zaielako, besteak beste”. Hala, 2008tik 2018ra bitartean 1.000 denda baino gehiago itxi dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan eta milaka lanpostu desagertu dira. Casanovaren esanetan, “bistakoa da, beraz, merkataritza txikiaren egoera larria dela eta lehentasunezko trataera eman behar zaiola, ekonomian pisu handia duelako, baina baita ere balore erantsiak dituelako gizarte osoarentzat: bizitasuna, argitasuna eta segurtasuna dakartza herri eta hirietan, sare sozialak sendotzen ditu eta ezinbestekoak diren produktuen eskuragarritasuna bermatzen du”.


2.- Eskaera horria eta erabilerari buruzko aitorpena bete\nLagapen-hartzaileak argazkiei emango dien erabilerari buruzko aitorpen bat sinatu beharko du: ERABILERA PRIBATUA. Aitorpen horretan, besteak beste, erreprodukzioen jatorria espresuki aipatzeko konpromisoa hartuko du.\nEskabide-inprimakia Erabilerari buruzko aitorpena\n3.- Jarritako tasa ordaindu\nPREZIOA: 4,70 €\nDiru asmorik gabe kultur zein gizarte eragileek doan eskuratu ahalko dituzte argazkiak, irabazi-asmorik gabeko JARDUERAK baldin badira, betiere. Elkarte profesionalen edo sindikatuen kasuan, kontuan hartuko da garatu nahi den JARDUERAk irabazi-asmoa duen ala ez. Ekimen hezitzaileek begirune berezia izango dute.\n4.- Inprimakiak eta tasa ordaindu izanaren agiriak bidaltzea\nEskatutako dokumentazioa jaso ondoren (eskabide-inprimakia, erabilerari buruzko aitorpena eta ordainagiria), Udalak eskatutako argazkien artxibo digitalak emango dizkio eskatzaileari, bereizmen altuan.\nZarauzko Udala – Kultura Departamendua


DEFERO.tk - Merkatal Zuzenbidea - XV. BALTZU KOLEKTIBOA (MK 125 eta hur.)\nXV. BALTZU KOLEKTIBOA (MK 125 eta hur.)\n1. BILAKAERA HISTORIKOA\n2. EZAUGARRIAK ETA FUNTZIO EKONOMIKOA\n3.2. Baltzuaren izena\n4. BARNEKO HARREMAN JURIDIKOAK\n4.1. Arazo orokorrak. Lehiaketarik ez egiteko obligazioa\n4.2. Baltzuko administrazioa\n4.3. Ondarearen eraentza\n5. KANPORANTZAKO HARREMAN JURIDIKOAK\n5.1. Arazo orokorrak\n5.2. Baltzuaren ordezkapena\n5.3. Baltzuaren eta bazkideen erantzukizuna baltzuaren zorrekiko\nBaltzu Kolektiboa historikoki lehenik agertzen den sozietatea da, formarik primitiboena. Gaur egun honen garrantzia txikia da, alderdiek borondatez gutxitan aukeratzen dutelako; baina hau aztertzeak garrantzia du, Merkatal Zuzenbideko sozietate orokorra delako, hutsunearen kasuan (baita akatsaren kasuan, borondatea argi utzi ez bada) subsidiarioki hau aplikatuko delarik.\n* Kontratu baten bidez sortzen da, eta kanporantzako sozietatea da (socidad externa). Trafikoan beste pertsona juridiko bat bezala iharduten du. Horregatik izen bat izan behar du bere iharduera garatzeko. Hauxe da sozietateak kanporantzako harremanak izna nahi dituenaren seinale.\n* Baltzu pertsonalista da (tipikoa). Bazkide-izaera ez da transmititzen. Sozietateko loturazko harremana aldatzeko ahobatasuna galdatzen da (unanimidad), eta bazkide baten heriotzak edo kaudimen-gabeziak sozietatearen desegitea ekar dezake.\n* Sozietatearen zorrengatik bazkide guztiek erantzuten dute mugarik gabe (MK 127). Arau inperatiboa da, ezin da kontratuz aldatu.\n* Bere objektu soziala merkataritzako iharduera bat da; sozietateak merkatari-izaera eskuratuko du, baina ez bazkideek.\nGaur egun oso gutxi dira bere kabuz forma hau aukeratzen duten sozietateak, baina kontutan hartu behar dugu baltzu-kolektiboa dela merkataritzako sozietate orokorra. Honen ondorioz bazkideek legeak aurrikusitako formaren bat aukeratzen ez badute, edo bere aukera argi eta garbi ez badago, sozietate kolektibo bat dela ulertuko dugu, eta horren eraentza aplikatuko zaio. Bestalde, baltzu kolektiboaren araudia beste sozietate batzuentzat oinarrizkoa da; adibidez, baltzu komanditarioarentzat. Beste batzuetan beste sozietate batzuen araudiak aurrikustend u sozietate kolektiboen araudia aplikatzea (LSA 16. art., LSL 11. art.), bazkideek sozietate hauen eratzeak eskatzen dituen ukanbeharrak betetzen ez badituzte.\nEskritura publikoa ez da kontratuaren formazko elementu galdagarri bat, inskripzioa egin ahal izateko baldintza baizik. Inskripzioak ere ez du eratzeko eraginkortasunik. Kontratuaren objektu diren ekarpenak edozein motatakoak izan daitezke, industrialak (lana) ere aportatu daitezke (baltzu anonimo batean, aldiz, ez). Lana aportatzen bada, arau berezi batzuk ezartzen dira. Bazkide honek (bazkide industrialak) leiarik ez egiteko obligazioa du, eta etekinetan parte hartzerakoan bazkide horrekiko arau bereziak jarraituko dira.\nKanporantzako sozietatea denez (sociedad externa), izen bat eduki behar du trafikoari bere nortasun juridikoa erakusteko (MK 126). Baltzuaren izenean egiazkotasunezko printzipioak agintzen du, eta izena osatzeko hiru aukera ezberdin daude:\n* Bazkide guztien izenak agertzea (adibidez, LASA-AGIRRE-GOIKOETXEA)\n* Bazkide batzuen izena agertzea\n* Bazkide baten izena agertzea\nAzken bi kasu hauetan, izenari "y compañía" gehitu behar zaio. Esamolde honekin nabaritzen da bazkide gehiago daudela, eta ez da beharrezkoa S.C. (sociedad colectiva) jartzea.\nEgiazkotasunezko printzipioaren ondorioz, debekatua dago bazkide ez den pertsona baten izena baltzuaren izenean jartzea. Debeku hau ez balego, hirugarrenek pertsona hori sozietatearen bazkidea dela pentsatuko dute, eta horren ondorioz pertsona hori sozietateak dituen zorren erantzule dela (sozietatearen ondarea benetazkoa baino handiagoa dela pentsatuko dute). Hirugarrenak babesteko helburuarekin, Kodeak ezartzen du debekua urratzen bada sozietatearen izenean barneratutakoak sozietatearen zorrengandik solidarioki erantzungo duela, bazkidea balitz bezala, beti ere ukanbehar batzuk ematen badira: hirugarrenaren fede ona, eta bazkidea ez den horri egozgarri izatea (azken finean, itxura juridikoaren printzipioaren aplikazio bat besterik ez da).\n4. BARNEKO HARREMAN JURIDIKOAK (obligaziozko eremua)\nBarneko harremanetan (bazkideek beraein artean, edo bazkideek sozietatearekin dauzkaten harremanetan), kontratatzeko askatasun printzipioak eraentzen du. Merkatal Kodeak ezarritako eraentza xedapenezkoa da, hau da, aplikatuko da sozietate-kontratuan beste gauzaren bat aurrikusten ez bada. Askatasun printzipio hau areagotu egiten da sozietate pertsonalistetan, eta arindu kapitalistetan.\nLehiaketarik ez egiteko obligazioa MK 136-138 artikuluetan agertzen da. Hauek edozein motatako bazkideei aplikatzen zaizkie. Portaera leialaren betebeharraren ondorioa da. Debeku hau ezin dugu zentzu zabalean interpretatu, eta sozietatearentzat lehiaketa zuzena suposatzen duen ihardueraren debekua bezala ulertu behar da. Horregatik, lehiaketa suposatzen duen iharduerak, sozietatearen objektu soziala berbera ezezik, eremu geografiko berbera ere eduki behar du.\nBazkide industrialari dagokionez (lana aportatzen duena), MK 138 artikuluak ezartzen duen debekua gogorregia dirudi (debeku absolutua ezartzen dio). Horregatik, arauaren helburua kontutan hartuz, interpretatu daiteke debekua egongo dela soilik bazkide industrialak bere lana besterik ez dionean baltzuari ekartzen. Kasu hauetan debekuak zentzua dauka, debeku hau ez balego bazkideak agindutako ekarpena betetzea posible izango ez litzatekeelako. Baina ez dauka zentzurik beste gauzak ere jartzen dituenean. Lehiaketarik ez egiteko obligazioa urratzen bada, hiru zigor ezarri daitezke, sozietateak hiruak batera egikaritu ditzakeelarik:sozietatetik bazkidearen kanporatzea, irabazitakoa itzularaztea, eta kalte-galeren ordaina.\nBaltzuko administrazioa da baltzuaren objektua burutzeko egiten den edozein egintza.\n- Administratzaileen izendapena\nBatzuetan sozietate-kontratuan bertan izendatzen da administratzailea, eta orduan bera bakarrik izango da administratzaile. Hau administratzaile pribatiboa izango da.\nBeste batzuetan, ordea, ez da kontratuan ezer xedatzen, baina geroago bazkide guztien akordio baten bidez administratzaile bat edo batzuk izendatzen dira. Administratzaile hauek administratzaile funtzionalak dira. Baina kontratuan ezer zehazten ez bada, eta bazkideen akordiorik ez badago, Merkatal Kodeak xedapenezko eraentza ezartzen du (aplikatuko da besterik erabakitzen ez bada): bazkide guztiak (industrialak barne) administratzaileak izango dira. Hauek legezko administratzaileak dira. Kasu honetan, zergatik dira bazkideak administratzailearen funtzioak beteko dituztenak? Baltzu pertsonalista delako, eta hauetan garrantzitsuena bazkideak dira, lotrua pertsonalaz.\n- Administrazioaren egikaritza\nAdministratzaile bat baino gehiago dagoenean, administrazioa bateratua edo banandua izan daiteke (gestión conjunta / separada). Bateratua bada, administratzaile guztien onespena behar da erabaki bat hartu ahal izateko. Hau da, ahobatasuna beharrezkoa da, kontratuan gehiengo-sistema bat ezartzen ez bada. Banandua bada, aldiz, administratzaile bakoitzak edozien administrazioko egintza burutu dezake, baina kasu honetan beste administratzaileek aurkatzeko eskubidea izango dute (beto eskubidea). Administratzaile baten egintza bati inork ez badio aurka egiten, orduan baliozkoa izango da; baina norbaitek aurkatzen badu, sozietateak ezin izango du betebehar hori bereganatu (administratzaileak ezingo du kontratua aurrera eraman). Hala ere, debeku hau urratuz obligazio berria bereganatu duen bazkideak sozietatearen aurrean erantzungo du, baina bereganatutako obligazioa baliozkoa izango da sozietatearentzat. Argi geratu behar da bazkide-administratzaileek besterik ez dutela aurkatzeko eskubidea izango, eta ez bazkide soilak direnak.\nKontratuan ez bada ezer zehazten (banandua edo bateratua den), administrazio bateratua izango da, baltzuaren izaera pertsonalista dela-eta.\n- Administratzailearen eremua eta mugak\nLegeak ez dio mugarik ezartzen administratzaileen iharduerari, ez du ezer zehazten. Horregatik esan dezakegu ohizkoa den edozein administrazio-egintza egin dezaketela, beti ere baltzuaren objektua gainditzen ez badute (eremua = baltzuaren objektua). Ezin izango dituzte ez-ohizko administrazio-egintzak burutu. Bestalde, argi dago administratzaileek ezin izango dituztela sozietatearen kontratuan aldaketak egin. Horretarako bazkide guztien ahobatasuna behar da.\nAdministratzaileak ez diren bazkideek administratzaileei aginduak eman diezazkiekete, eta betetzen ez badituzte, erantzungo dute sozietatearen aurrean, baina fede oneko hirugarrenentzat administratzaileek aginduak bete gabe burutu dituzten egintzak baliozkoak izango dira (erantzukizuna beti barnekoa izango da).\n- Administratzaileen erantzukizuna\nMK 144. artikuluaren arabera, zuhurtzigabekeria larriaz (negligencia grave) iharduen duen administratzaileak beste bazkideen aurrean erantzungo du. Erantzukizuna ez da solidarioa, hau da, kulpa larriaz ihardun duenak besterik ez du erantzungo.\n- Administratzaileen desizendatzea edo errebokazioa\nAdministratzaile funtzionala bada, beste bazkideen akordio baten bidez desizendatu daiteke, eta bidezko kausa badago (causa justa), edozein bazkideak epaitegietan eska dezake administratzailearen desizendatzea. Bestalde, administratzaileak kargua nahi duenean utzi dezake.\nAdministratzaile pribatiboa bada (kontratuan izendatua), zaila da bere desizendatzea, kontratuan agertzean sozietateari lotua dagoelako. KZ 1692.1 artikulua aplikatuko da, eta honen arabera bidezko kausa bat behar da desizendatzeko. Bidezko kausa dagoen hala ez epaitegiek erabakiko dute. Bestalde, administratzaile pribatiboak ezin izango du bere kargua utzi bidezko kausa bat ez badago, sozietatearekiko lotura garrantzitsuagoa delako.\nKontratuan ezer esaten ez bada, erabaki bat hartzeko ahobatasuna beharrezkoa izango da (sozietate pertsonalisten ezaugarri nagusia). Merkatal Kodean ez da bazkideen borondatea adierazteko prozedura konkreturik ezartzen, eta horregatik kontratuan ere erabakiko da.\nMK 133. artikuluak bazkideen informazio-eskubidea ezartzen du, edozein gauzari buruz informazioa jaso ahal izateko (kontabilitateari buruz...). Sozietate-kontratuak arautu dezake eskubide hau, baina ezin du ezabatu.\nBazkide bakoitzaren eragina sozietatearengan horrek duen partaidetzaren araberakoa izango da, partaidetzak (participación) zehaztuko ditu bazkideak sozietatean izango dituen eskubideak. Hau da, xedatuko du partaidetza horrek etekinen eta galeren banaketa, kitapeneko kuota (sozietatea desegiten bada), bozkatzeko eskubidea, kapitalaren handiagotzean parte hartzeko eskubidea, eta abar.\nBazkide bakoitzaren partaidetza kontratuan zehaztuko da, baina ezer esaten ez bada, MK 140. artikuluak bakoitzak sozietatearen kapitalari ekarpenak eman dizkion nuerrian eta proportzioan partaidetza izango duela esaten du. Bazkide industrialaren kasuan, bere ekarpena ere dirutan baloratu daiteke, eta sozietatearen ondarean barneratzen da.\nKanporantzako harremanetan, hirugarrenen eskubideak jokoan daudenez, arauak inperatiboak dira (askatasun printzipioak ez du funtzionatzen).\nSozietatea ordezkatzeko eskubidea administrazioarekin loturik dago. Horregatik administratzaile guztiek sozietatea ordezkatzen dute. Administratzaileek sozietatearen izenean iharduten dutenean, inguruabar hau argi eta garbi geratu behar da (sozietatearen izenean ari direla), kontratuaren beste alderdiak jakiteko sozietatearekin kontratatzen ari dela, eta ez administratzailearekin pertsonalki (contemplatio domini teknikaren bidez),.\n5.3. Baltzuaren eta bazkideen erantzukizuna\nBaltzuaren izenean egindako kontratu eta ekintzen ondorioz, sozietatea obligatua geratzen da, eta ez bazkidea (nahiz eta bazkide bezala erantzukizun mugagabea izan). Orduan, zorrengatik erantzun behar duen lehena sozietatea da, baina bere ondarea nahikoa ez bada, orduan bazkideek erantzungo dute pertsonalki eta solidarioki (MK 127. art.). Beraz, bazkidearen erantzukizunaren ezaugarriak hauek dira:\n* Erantzukizun pertsonala da, hau da, bere ondare pertsonal osoarekin erantzungo du.\n* Erantzukizuna mugagabea da, kontratuan mugatu ez daitekeena.\n* Erantzukizuna subsidiarioa da (baltzuarekiko subsidiarioa), bazkideek erantzungo dutelako sozietatearen ondareak ezin badu erantzun. Horregatik bazkideak exkusio eskubidea aurka dezake (derecho de excusión), sozietatearengana jo baino lehen bazkideengana jotzen bada (MK 237)\n* Erantzukizuna behin-behinekoa da. Hau da, zorra bazkidearena ez denez, baltzuarena baizik, sozietateak bazkideari itzuli beharko dio bazkideak ordaindutako dirua, baltzuak berriro ondare nahikoa edukitzen badu.\nErantzukizun solidarioa (bazkideen artean). KZ 1137 eta hurrengo artikuluak aplikatuko dira. Honen ondorioz, zorra ordaintzen duen bazkidea beste bazkideen aurka zuzendu daiteke.


kritiken hemeroteka » Kritika “ezkritika” denean\nZortziko hautsiak - Barren ibarrak / Luis Mari Mujika / Ediciones Vascas, 1978\nKritika “ezkritika” denean Luis Mari Mujika / Jakin, 1978-12\n(R. Etxezarreta jaunari)\nNik ez diet erantzunik eman sekulan nire liburuei egindako kritikei, kasu honetan ezik. Zure kritika ez baita izan kritika, ezkritika baino.\nEz dizut erantzuten, noski, kritika egiteagatik. Kritika negatiboa ere egiteko libre zara, bainan gauzak probatuta eta autorearekin sartu gabe. Ikusten dudanez oso urduri eta antsiotsu zaude nire liburu produziogintzagatik. Nire lanari “ijitokeria” deitzea ausartu zara zure atrebentzi desgraziatu horrekin. Nire erantzuna garbia da: ez baduzu onartzen nire produzioa aguanta zaitez, ezin baduzu hainbat letra ikusi izorra zaitez… Zein zara zu nere neurriak eta epeak jartzeko. Nahiko ezaguna da gure artean “euskaldunen pekatu nazionala enbidia” dela. Horrelako zerbait sumatu dut zure kritika “adoezente” horretan…\nEuskal literaturaren mundutxoan ari garenok elkar ezagutzen gara nolabait. Zure kritika edo jorraketa nire ustez beste baten kontsignaz egin duzu, idazle bateren bideak nolabait “zankadillismoaz” mozteko. Alferrik zabiltza, nik nere bidea jarraituko dedalako eta kikiltzeko umegorri bat ez naizelako. Ezagutzen ditut lagunak zu bezalako kritikaz lur-jotakoak edo desanimatuak. Kasu honetan, ordea, ez dit deus ajolik zuk “zankadilla” merke horrek…\nBestalde, zure kritika ez da kritika. Zu ez zara molestatu aztertzen eta probatzen serioski esandakoak. Kritika hori bitxikeria eta anedotatxo batzuetara mugatzen da: kurtsiba gehiegi erabiltzera, “ah” exklamazio gehiegi ekartzera, rimaz burlatzera, bertso gordinekin adarra jotzera. Bestalde Yeats, Prevert, Breton etab. ere badaudela gogoratzen didazu Hernández eta Neruda ezbeste. Oso ondo: bide horiek libre zera zu jorratzeko, jorraketa honetan denbora pasa gabe…\nZuk, ordea, mamia ez duzu ukitu, zu ez zera molestatu nire irudimen mundua aztertzen (behar bada gero ezezteko), ez zera molestatu rima-klaseak aztertzen eta puntukatzen. Dana jeneralkietan eman duzu. Zuk (sumatzen dudanez) ez dakizu zer den bisemia, sinestesia, metonimia etab. gure poesian. Zuk Hernández, Neruda, Aleixandre bat “antologia” koxkorretatik ezagutzen duzu, eta halaere nerekin besterik gabe sartu zara. Hitz batean libre, oso libre zera zure iritzi negatiboak emateko, baina probatuta.\nJuan Mari Lekuona 35 orrietan “Zortziko hautsiak” liburua aztertzen molestatu den bitartean, edota Edertzalek beste liburuan 62 orrietan bere aportazioak (ta negatiboak ere bai zenbait orritan) ekartzen dituen bitartean zuk “platonikoki” bi horritxoetan dena ankaz gora botatzen duzu. Barkatu, baina ez dago deretxorik horrelako kritika “zankadilleroak” seriotasun gehiagorik gabe egiteko. Zure joera atzean kontsigna bat dago, eta susmoa badut nondik datorren. Bestalde, urduri zaude nor den Edertzale jakiteaz. Edertzalek bere deretxoa du beste edozeinek bezala bere izena gordetzeko. Bakarrik diozut Edertzalek zuk baino ezagumen gehiago duena gai honetaz Unibertsitatean “Hernández-en metaforaz” lan sakon bat egin duelako.\nHemen denok ezagutzen gara. Gaur egun euskal kritika literarioa partzialkeriaz josia dago. Gure artean taldetxoak, laguntxoak eta eliteak nahiko nabarmenak dira idazle bat jorratzeko Euskal Herrian bi sistema daude: 1) normalena, egiten duena ixildu ta marjinatu, 2) ixildu ezik pertsonalki atakatu. Baldin eta bat elite batzuen barnean sartzen ez bada errukarria da. Marjinatu egingo dute. Nik ongi dakit honetaz eta beste batzuek ere bai. Adibidez gure konkurtsoen munduan (maizetan) mundu uste-partzialista bat da. Bestela aski da begiratze azken urtetako ibilbideari. Gure antologiak ez dira libre “partzialkeri” horietatik Joxe A. Muxikak Zeruko Argian (1977-uztaila) hau zion Euskonomia zela-ta: “Gusto baduzu irakur eta ez baduzu… hor konpon. Baina behintzat ez da liburu hau beste munduko arropaz jantzi, eta aipagarri da hori euskal letren mundu txiki hau influentzia eta joera taldez (adixkidetasunak ere bere papera egiten duelarik) beterik dagoela ikusirik”.\nZoritxarrez gure kritika mundua laguntxoena eta elitena dan. Elite horretan sartzen ez dena ez da ongi paratuko. Zoritxarrez ez da ematen Joxe Azurmendik Miranderi buruz eta (Anaitasunan) zioen angelismoa gure kritikan… Nik poesi bidean “sozial poesiaren” hildotik ez ibiltzeak ekarri dizkit zankadilla hauek. Esana diot eta esango dut harritu naizela Ibon Sarasola batek DEIAn orain bi hillabete Aresti-ren “Harri eta Herri”ri buruz kritika hain ez-leuna egitea orain hamar urte hauetan poesia soziala ez dena biziki marjinatu duenean. Joan Mari Lekuonak adierazten duenez nire poesian poesi sozial zenbaiten (ez guztiaren) salaketa bat dago, eta hortik datoz nire kontrako ostikoak. Bai abeslaritzan eta bai poesian utzi egin behar ditugu panfletarismoak…\nKritika bat egitean probatu egin behar da, joerak, itxurak, azalkeriak utzita.\nAzken batean zure posturak (zuri horretarako ordena eman dizunak) ez dit ajola; uste dut Lekuonaren 32 orriko azterketa eta bestearen 62 orriko azterketa nahiko argumentua dela zure zankadillarengatik urduri edo nerbioso ez jartzeko. Gainera… jakizazu liburu bat, azken finean, ona ala txarra den ez dutela azalduko ez prologariek eta ez eta zu bezalako torpedariek, geroak eta urteek baino…\nGure etxean bada ordua kritika serioago bat egiteko eta eskatzeko ordua, eta batez ere gure “adixkidetxoen” elitetatik haruntz gauzak neurtzeko garaia.