“La sociedad capitalista escinde el campo de lo económico y lo político como elementos absolutamente diferenciados, y los escinde no solo en el plano de la teoría sino fundamentalmente en el plano de la realidad. En el plano de la realidad, los escinde de tal modo que la propia fuerza que se supone transformadora de esta sociedad y reconquistadora de la unidad entre economía-política sufre las contingencias de esta división entre economía y política; de tal modo que el movimiento de transformación también está escindido entre la economía (función específica de las organizaciones sindicales) y la política (función específica de los partidos políticos), con las tensiones consiguientes que se crean en las relaciones de acción sindical y acción política, entre propuesta de cambio en el plano económico y propuesta de cambio en el plano político.”\nPolitikaren kritika eta abolizioaz mintzo da Petriko Barreno, azken bizpahiru urteetan gazteongan intzidentzia gaitasun handia demostratu duen esatari esanguratsua. BGD!-n publiko egin dituen aipuek zer pentsa handiak ekoitzi dituzte gure belaunaldian eta gaur-gaurkoz, ez luke ausardia zantzurik ezaugarritu beharko gutariko hainbat teoria marxistaren ateetara anonimo honek gerturatu gaituenaren baieztapenak.\nBadira, era berean, Maximillien Rubel marxólogo frantziarra bezalakoak, zeinak “botere politikoaren konkista” beharginoi historikoki sartu zaigun ziririk handiena dela dioen 1962ko “De Marx al bolchevismo: partidos y consejos” testuan: “(…) es la trampa absoluta, el suicidio del movimiento obrero (…)”.\nMarxismoan adituak biak, zerbait berritzailea interpreta daiteke haien hitzetan; eta oraindik eta gehiago urrearen tamainako aurkikuntzak egiteko joera nabarmentzen den autodidaktismoaren erreinu honetan, David Riazanov editore sobietarrak azpimarratu bezala.\nPolitikak, baina, indar-harremanen konstituzioa inplikatzen duen momentutik, klase borrokaren egituraketa errealaz mintzatzen da. Indarraren antolaketak baldintzatzen du zelai politikoa. Antolakuntza printzipioan eraikitzen da eta instituzio politikoetan gorpuztu.\nPolitikaz ari garenean, beraz, dominazioak zeharkaturiko erlazio sozialez gabiltza hizketan. Dominazio harremanez. Boterearen egituraketaz.\nGiza harremanek antolaketa galdegiten badute, antolaketa soziala antolaketa politiko bilakatzen da harreman sozialak dominazio harremanek zeharkatzen dituzten momentutik.\nHorrela, erlazio sozial kapitalistak, kapitalak inplikatzen duen dominazio burgesean eraikiak diren heinean, botere burgesaren garapen kategorialak dira. Kapitala, giza harremana izanik ere, gizarte modernoan aurkitzen den erlazio politiko esentzialena da, dominazio harremana, burgesiaren aginte iturri eta botere burgesaren momenturik oinarrizkoena.\nZelai politikoan esentzialki burgesiak agintzen du kapitalaren akumulazio dinamikaren bidez eta hargatik, baiezta daiteke ekonomia politikoaren kritikak zuzenean kolpatzen dituela botere politiko burgesaren kategoria abstraktuenak. Honekin, bada, ekonomiaren eta politikaren arteko tentsioa baretzen dela esan daiteke.\nIzan ere, burgesiak lanaren gaineko agintea diru bitartez burutzen duenean, alegia, dominazio burgesaren ariketa soziala egikaritzerakoan, beronen operazio politiko esentzialena burutzen da. Momentu horretan, politikaren esparrua, indar harremanak, jada egituratuta daude kapitala-lana korrelazioaren baitan.\nGuzti honengatik politikaren kritikak ekonomia politikoaren kritikarekin zerikusi handia dauka eta ildo horretan, zeharo justua da Petrikoren baieztapena.\nRubel-i dagokionez, “botere politikoaren konkista” kategorizatzearen ardura dagokigu, aintzat hartuz esaldi honek XX. mendean zehar jasan dituen manipulazio eta interpretazio interesatuek, orobat aldaera leninista ezberdinetatik, Rubel-ena bezalako baieztapenak egitera eraman gaitzaketela.\nHain zuzen ere politikaren gaindipenak galdegiten duen momentu politiko proletarioaren ezaugarriak definitzea da epe ertainean emateke dugun pausoa; politikaren kritika eta abolizio prozesuak ez duelako iradoki behar indiferentzia garatu behar dugunik politikoa den ororekiko, Marxek 1873an Bakunini zuzenduriko kritikan argi ulertarazi zuen moduan. Politikaren aurkako politika da planteatzen hasi garena, honek prozesu iraultzailearen aktibazioa exijitzen duelarik fronte guztietan, eskala gero eta handiagoetan, magnitude mundialetara iritsiz. Ezaugarritzeak, bada, totala behar du izan, ez soilik teoriko edo soilik praktikoa, prozesu osoa baizik. Amadeo Bordiga ezkerreko komunista italiarraren hitzak oroituz, iraultza delako proletalgoarentzat izatez teorikoa den ekimen bakarra.\nZentzu horretan, beraz, Botere Burgesa bada langileriaren sumisiorako erlazio historikoa, langile politikak Langile Boterearen artikulazio progresiboa izan behar du bere ekinbidearen zentroan; proletariook indar harremanen sarean garatu beharreko esku-hartzeak dominazioari buelta emateko mekanismoak argiztatu behar ditu, horretarako gizartearen antolaketa eredu berria izanik ardatz nagusia: antolaketa sozial komunista.\nDominazioaren atzaparretatik askatzeko baldintzen sorreraz ari gara hizketan azken finean; Alderdi Komunistaren eraikuntza eta ezaugarritzeaz.\nEta oraindik iraultza proletarioaren gako pisutsuenak ebazteke dauden honetan,Euskal Herrian hartu du martxa jada eginbehar historikoak; hasia da espresatzen proletalgoa bere izate historikoari jarraiki, izanbehar sozialistan; jaiki dira behartsuak euren kateak desegiteko determinazioarekin; sortu da Gedar ere, sozialismoaren hauspoa eta ari gara pauso sendo eta zuhurrak ematen. Lan handia dugu aurretik, dena dago egiteko eta irmotasunez jarraituko dugu aurrera, oztopoak oztopo, aseezintasunez amorraturik, kuraiaren formarik errealenean, umiltasuna ereiten.\nIzan zirenengatik, garenongatik, izango direnengatik.\n“Itxaropena azalean dutenei, bai, eskua luzatu ta guazen,hartu arnasa ta sentitu gaitezen gai, askatasuna lortzeko”


Urduñako turismo datuek hobera egin dute: bisitari kopurua %15 hazi da azken urtean - Urduñako udala - Aiaraldea.eus\nUrduñako turismo datuek hobera egin dute: bisitari kopurua %15 hazi da azken urtean\nUrduñako udala 2019-01-29 09:51 Jendartea\nTurismo datuak hobera egin du lehenengoz 2014tik\nUrduñako turismo bulegoak plazaratu ditu datuak. / Aiaraldea | Ikusi handiago | Argazki originala\nUrduñako Turismo Bulegoko datuen arabera, 2018 urtean guztira 6.551 pertsonek erabili zuten udal zerbitzua, hau da, 2017an baino %15,58 gehiagok. Azpimarratzekoa da datu horrek hobera egin duela lehenengoz 2014tik. Igoera hori udako garaian nabaritu da batez ere. 2017ko udarekin alderatuta, %20 hazi baitira datuak ekainetik irailera bitarteko epe horretan.\nPlanoak eta informazio orokorra eskatzeaz gain, jende gehienak natura turismoaren eta enogastronomiaren inguruko kontsultak egin ditu. Turisten gehiengoa (%47,58) Espainiar Estatutik dator, Madril eta Bartzelonatik batez ere, EAEtik etortzen direnen aurretik. Bisitari gehienak (%50,39) 45 eta 65 urte artekoak dira.\nBestetik, urtarrilaren 23 eta 24an Madrileko FITUR Turismo Azokan izan zen Urduña. Jardunaldi horiek sektoreko profesionalei zuzendutakoak dira eta, bertan, kontaktuak egiteaz gain, Ekonomia Sustapen arloko teknikariek eta Turismo Orduñako langileek beste hiri eta eskualde batzuetan garatzen ari diren proiektuen berri izateko aukera izan zuten.


Doakotasunaren laudorioa — Manu Robles Arangiz Fundazioa\nIritzia Alternatiba Gizarte-eredua\nOinarrizko errenta unibertsalaren proiektuak zeharo liluratzen ditu pertsona batzuk, ekitate eta eskuzabaltasun sentipenek mugituta. Baina beren asmoak oinarri sendoak al ditu, kontutan izanik proiektu horren abiapuntua dela “lanaren krisia”, zeinaren arabera biztanle gero eta gutxiagok aurkituko duen lana? Produktitibatearen hazkundeari erreparatuz gero, eta hau II. Mundu Gerratik hona oso urria dela ikusirik, kontrako ondorioa atera liteke, alegia, humanitateak ez duela lana amaiarazi. Ez ote litzateke hobea gogoeta beste krisi bati buruz egitea, merkantilizazioari buruz?\nPaul Ariès, Doakotasunaren Nazioarteko Behatokiaren zuzendaria (artikulu hau 2018ko azaroko Le Monde diplomatique-n argitaratu da)\nKapitalismoaren xedea da mundua salgai bihurtzea, eta ezin dio prozesu horri eutsi humanitatea hondamendira eramateko puntuan jarri gabe, finantza, jendarte, politika eta ekologiaren ikuspuntutik. Egoera honen kontzientzia hartzeak bestelako oinarrizko errenta bat lehenestera garamatza, desmonetarizatua bera; hau da, doakotasuna da giltzarria, eta hau hedatzea defenditu beharko litzateke, egundo ez baita erabat desagertu. Oinarrizko errenta edo doakotasuna; dilema, laburbilduz, honakoa da: zerk merezi du gehiago, herritarrei dirua ematea ala doako zerbitzuak eskaintzea?\nZerk merezi du gehiago, herritarrei dirua ematea ala doako zerbitzuak eskaintzea?\nGaldera erantzuteko hiru faktore har ditzakegu aintzat. 2017an Londresko University Collegek konparatu egin zuen Erresuma Batuan zenbat kostako litzatekeen oinarrizko errenta unibertsala eta oinarrizko zerbitzu unibertsalak ezartzea (etxebizitza, elikadura, osasuna, hezkuntza, garraio zerbitzuak, zerbitzu informatikoak, etab.). Bigarrenak 42.000 milioi liberako kostua izango luke (48.000 milioi euro inguru), eta oinarrizko errentak 250.000 milioikoa (284.000 bat milioi euro). Batetik, BPGaren %2,2 adina; bestetik, %13. Antzeko emaitzak lortuko lirateke Frantzian. Honek lehen ondoriora garamatza: a priori doakotasuna “errealistagoa” da oinarrizko errenta unibertsala baino.\nLarrialdi sozialari eta ekologikoari erantzutearekin batera, doakotasunak aukera ematen du gizateriaren eta planetaren arrisku nagusiak, Apokalipsiko lau zaldunak, menperatzeko: merkantilizazioa, monetarizazioa, utilitarismoa eta ekonomismoa\nKostuaz gainera, oinarrizko errenta unibertsalak eragozpen bat dauka: mantendu eta areago hedatu egiten dela bizitzako arlo guztiak diru kopuru batekin parekatzea. Saria emateak, gurasoei beren seme-alabak hezteko; estudianteei, irakur dezaten, edota nekazariei, ingurumenari egiten dioten zerbitzuagatik, ez ote du finean merkantilizazioaren logika indartzen? Honelako gogoeta baten ondorioz baztertu zuen André Gorz intelektualak asignazio unibertsalaren ideia (zeina inoiz uste izan zuen zela “tresnarik hoberena ahal den neurrian birbanatzeko hala lan ordaindua nola jarduera ez ordainduak”), doakotasuna lehenetsiz.\nOinarrizko errenta unibertsalaren inguruko proiekturik onenak ere erdibidean gelditzen dira: batetik, ez dago bermerik finkatutako kopuruak baliatuko direnik balio ekologiko, sozial eta demokratikoa duten produktuak eskuratzeko; bestetik, sistema honek jendartea mantentzen du beharrizanen banakako definizioaren logikan, hots, kontsumo-jendartearen logikan.\nLarrialdi sozialari eta ekologikoari erantzutearekin batera, doakotasunak aukera ematen du gizateriaren eta planetaren arrisku nagusiak, Apokalipsiko lau zaldunak, menperatzeko: merkantilizazioa, monetarizazioa, utilitarismoa eta ekonomismoa. Beharrizanen eta eskasiaren logikarantz bultzatzen gaitu .\nDefenditu beharreko doakotasuna eraikuntza bat da. Hasteko, ekonomikoa: eskola publikoa doakoa bada, izango da zerga bidez finantzatzen delako. Doakotasunak prezioaren loturatik askatzen du, ez kostuarenetik. Bigarrenik, kulturala: kontua ez da ondasun eta zerbitzuak eskuratzeko askatasun basatia agintzea, baizik hau arauen bidez bermatzea.\nLehen araua: doakotasuna ez da mugatzen bizirauteko behar diren ondasun eta zerbitzuetara, esaterako ura edo oinarrizko elikadura. Aitzitik, bizitzaren eremu guztietara hedatzen da: parke eta lorategi publikoak izateko eskubidea, haur-parkeak, hiriak edertzea, oinarrizko energia, osasuna, etxebizitza, kultura, parte hartze politikoa... Erronka da doakotasun irlak biderkatzea, bihar artxipelagoak eta etzi kontinenteak osatuko dituztelako itxaropenez.\nBigarren araua: dena doakoa izan badaiteke, prezioetan igoerak gertatuko dira. Paradoxa al da? Inola ere ez: doakotasuna neurritasunarekin lotuta dago. Adibidez, ura doakoa izatea ez da soilik kezka sozial baten ondorio, baizik emergentzia ekologikoak derrigortua, esaterako, galerak (herenetik gorakoak) murrizteko banaketa sare txikiagoak egitera behartuz, edota ura soilik behin erabiltzea dakarren sistema merkantilistaren printzipioa zalantzan jarriz. Etxeetan erabilitako ur grisen berrerabilpena Frantzian oraindik ere galarazita dago osasun arrazoiak medio. Haatik, garatzen ari da beste herrialde batzutan (AEB, Japonia, Australia), non jendea ez den Frantzian baino sarriago gaixotzen. Baina nola liteke berdin ordaintzea kontsumorako ura eta igerileku bat betetzeko erabiltzen dena? Ez dago definizio zientifikorik, are gutxiago moralistarik, “ondasun publiko”en erabilera egokia edo okerra zein izango litzatekeen erabakitzeko. Horrenbestez, herritarren esku izango da -hots, prozesu politikoen baitan- definitzea zer izan behar den doakoa, zer garestitu behar den, edo areago, zer debekatu. Garreth Hardinen fabulak kontatzen duen “komunen tragedia”tik oso urrun, doakotasunak arduratsu izatera bultzatzen du ingurumena ustiatzerakoan.\nHirugarren araua: doakotasuneranzko urratsak eskatuko du produktuak eta zerbitzuak eraldatzea. Esaterako, eskoletako jantokietan tokiko elikadura ezartzeko aukera eman beharko luke, sasoiko produktuekin, ur kontsumo txikiagoarekin eta haragi gutxiago zerbitzatuz; eskolan bertan prestatuko litzateke. Mediatekek irakurtzaile berriak erakarriko lituzkete, baina ohitura berriekin, karnet bakoitzeko mailegu askoz gutxiagorekin, kontsumoaren logika baztertuko bailitzateke, non edonork bere dirua baliatu eta ahalik gehien mailegatzen duen. Doako ehorztetxeak, legez baimenduak, abagune ona izango lirateke zeremonia errepublikarra sortzeko, edota humusazio zein ehorzte ekologikoa legeztatzeko; inondik ere, familiei laguntza sozial eta psikologiko emateko politikak ere ezar daitezke.\nHiriak, garraio publikoen doakotasuna testatzeko laborategiak, agerian uzten dute oker geundekeela neurri bakarra txartelak desagerraraztea balitz: areago, zerbitzua bera ere eraldatu egin behar da, teknologia eta azpiegitura alternatiboak ezarri. Halakoak ez dira soilik hiri txiki eta ertainetan gertatu; baita zenbait urbetan ere, esaterako Tallin Estoniako hiriburuan edota, ordu jakin batzutan, Txinako Chengdu hirian (14 milioi biztanle). Île-de-Francen Valérie Pécresse eskualdeko lehendakariak eskatutako txostenaren arabera doakotasunaren arazoa ez litzateke izango finantza arazoa, baizik sarearen saturazio arriskua. Honek erakusten du merkatu-sistemak ez duela hiriaren eskubidea asetzen, eta ez diola erantzunik ematen krisi ekologikoari. Horregatik, txosten horrek berak irtenbide gisa ustezko eta ezinezko kotxe “garbia” hautatzen du. Doakotasuna eta kalitatea kontrajartzen dituen ideia tematia gorabehera, doakotasunak ez du inongo eremutan zerbitzuaren kalitatea hondatzen. Esperientziak hau erakutsi du: Ez du ez egiteko edo hondamen handiagorik ekartzen, kontrara baizik.\nAlabaina, batzuren ustez merkantilizazioa litzateke baliabide naturalak babesteko bide bakarra: petrolioa urritu ahala, esaterako, are garestiagoa izango da, eta horrek bere erabilpena mugatuko du. Beraz, doakotasuna energia xahutzeko operazio antolatu gisa aurkezten dute. Baina hori ez da inondik ere egia. Goazen energiaren kasura: kontua ez da energia guztia doakoa izatea, ezta gure produkzio gaitasunaren mugetara iristea ere. Gaur edonork daki gizateriaren biziraupenak eskatzen duela petrolio izakinen zati handi bat lurpean uztea, hauek baliatuz gero klimaren beroketa areagotu egingo bailitzateke. Xedea energiaren doakotasuna bada, trantsizio arin eta leuna egin behar da bizimodu energiborotik neurrizko ohituretara. Politika hau ezin hobeto egokitzen zaio negawatt eskenatokiari, zeinaren oinarria den jatorrian energia beharrizanak mugatzea, erabilera desberdinetatik abiatuta.\n2018ko urriaren 1ean “Doako zibilizaziorantz” izeneko deialdia plazaratu zen, Frantzian argitaratutako Gratuité versus capitalisme liburu-manifestuaren inguruan, eta pertsona ospetsu zein erakunde politiko ezkertiar eta ekologista ugariren babesa jaso zuen. Bi doakotasun kontzeptu kontrajartzen ditu: sistemaren lagungarri dena (tarifa sozialena, “erori direnei” zuzenduak, betiere errukiz eta estatuaren jarraipenaz lagundua) eta emantzipazio-doakotasuna (eskola publikoarena, gizarte-segurantzaren printzipioarena, Erresistentziaren Kontseilu Nazionalaren programa jaso zen moduan). Eta erruan oinarritutako ekologia oro baztertzea proposatzen du.\nEmantzipatzailea den aldetik, doakotasunak “areago gozatzea” goraipatzen du. Kontsumo-jendarteari hainbat motibogatik har diezaiokegu kargu; halere, finean beti lortzen du erakartzea, gehiago kontsumi dezagun. “Edukitzearen gozamena” utzi eta bestea hauta dezagun, “izatearen gozamena”.


"Mitoak dira modu bat errealitate konplexua sinplifikatzeko" - Nafarroako Hitza “Mitoak dira modu bat errealitate konplexua sinplifikatzeko” – Nafarroako Hitza\n“Mitoak dira modu bat errealitate konplexua sinplifikatzeko”\n2019, irailak 20 Elkarrizketak, Gizartea 684\nNUP Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasle dira Lohitzune Zuloaga (Errenteria, Gipuzkoa, 1981) eta Paz Frances (Iruñea, 1983). Soziologian eta Zuzenbidean doktoreak, hurrenez hurren. Mitos sobre delincuentes y víctimas kaleratu berri dute, Gema Varona adituarekin batera. Zigor sistemaren inguruan sortzen diren mitoak mahai gainera ekarri nahi izan dituzte haien inguruko hausnarketa bultzatzeko\nNola sortu da liburu hau egiteko proiektua?\nLOHITZUNE ZULOAGA: Gema Varonarekin kriminologiari buruz ari ginela, ikusi genuen beti zeudela errepikatzen ziren ideia batzuk alor horretan. Ideia batzuk behin eta berriz agertzen zirela mahai gainean. Lanaren helburua ez da mito edo ideia horiek hutsean uztea, baizik eta mito baten inguruan bereiztea zer den egia, zer ez, eta zer-nolako erabilera duten norbanakoak deshumanizatzeko edo giza eskubideak kontuan ez izateko.\nPAZ FRANCES: Mitoak barneratuak dituzten pertsonentzat egin dugu liburua, baina, aldi berean, erreminta erabilgarria izan daiteke profesionalentzat ere, gure ustez, orain arte ez zelako existitzen gisa horretako lanik, hain zuzen ere.\n33 mito ageri dira lanean. Horietako pare bat aukeratu, eta nola funtzionatzen duten azaldu ahal duzue?\nL.Z.: Adibidez, etorkin adingabeen inguruan bi mito daude: gazteek delitu asko egiten dituztela eta etorkinak delitugileak direla. Horrez gain, uste da gazteek ez dituztela legeak errespetatzen eta haientzako zigorrak bigunak direla. Mitoaren egia zatia izan daiteke gaztaroan konfrontazio gehiago dagoela legearekin. Horri deitzen zaio kriminalitatearen kurba, baina ez da zehazki adin txikikoekin gertatzen. Hor dago okerra. Esaterako, 14 urte edo gutxiagoko nerabeek egiten dituzten delituak oso-oso gutxi dira. Auziaren egungo egoera aztertu dugu. Lapurreta txikiak izan ohi dira adingabeen delituak. Hori guztia esanda eta adingabeen legeari erreparatuz, ikus dezakegu zigorrak gero eta gehiago gogortu direla. Legeak erakusten du zigorrak ez direla bigunak haientzat, eta kasu batzuetan, hain zuzen, politika publikoak gogorragoak dira adingabeentzat helduentzat baino.\nP.F.: Niri gustatzen zait mito hau: alderdi politikoek ezer egiten ez dutela azaltzen duena. Gainera, abiapuntua edo oinarria da beste hainbat mito ulertzeko. Herritarren segurtasunarekin edo delinkuentziarekin arazo bat baldin badago, esan ohi da hori gertatzen dela arduradun politikoek ez dutelako ezer egiten. Politika publikoak neurri eta estrategia multzoa dira gatazka egoera bat erregulatzen saiatzeko. Baina egiteak ez du esan nahi aldi oro legeak onartzea edota neurriak hartzea. Alderdi politikoek gauzak egiten dituzte. Arazoa da agian beti berdin egiten dutela, gure ikerketen arabera. Adibidez, delinkuentzia arazotzat jo denean, heltzeko modu bakarra zigor sistemaren bidez izan da, legeak gogortuz. Egiten dute, baina eraginkorra ez den bide batetik.\nGogoeta egin duzue liburuan zigorrak gogortzearen inguruan. Norantz goaz arlo horretan?\nP.F.: Lohitzunek aipatutako mitoa oso garrantzitsua da, eta gure liburuaren abiapuntua indartzen du. Gaur egun, zigor zuzenbidea erabat zigortzailea da, eta, sistematikoki, irtenbidea beti izan da zigorra handitzea. Ondorio larri eta arriskutsua du horrek. Horregatik sortu dugu liburua; arazoa konplexua da, baina, behintzat, liburuak parada ematen du gizarteak kontzientzia hartzeko eta ikusteko badaudela beste irtenbide batzuk, edo, gutxienez, ondorioez jabetzeko.\nMitoak beti existitu dira, eta beti existituko dira?\nP.F.: Mitoak beti existituko dira. Gizartearen espresioa direlako, hain zuzen. Batzuek, agian, garrantzia galduko dute, eta sortuko dira berriak, aldi berean. Guk jorratu dugu zer gertatzen den mitoak erabiltzen direnean helburu zehatz batekin.\nL.Z.: Mitoek badute beren funtzio soziala. Errealitatea oso konplexua da, eta mitoa izan daiteke modu bat sinplifikatzeko edo ulertzeko. Genero indarkeriaren legeak ez duela ezertarako balio dioen mitoa dago. Egia da legea egin zenetik, estatistikoki, hil dituzten emakumeen kopurua ez dela murriztu. Baina azaldu nahi dugu ezin dela bakarrik horrela ebaluatu, lege batek badituela helburu asko, eta, ondorioz, ezin duela berehalako ondoriorik izan.\nHedabideek zer-nolako rola betetzen dute mitoak zabaltzeko orduan?\nL.Z.: Ni, egia esan, kritikoa naiz hedabideak manipulatzaileak direla dioen ideiarekin. Egia da hedabideek lan egiten dutela berehalakotasunetik eta gertaera jakin batetik abiatuta, eta egia da fenomeno bat azaltzeko beharrezkoa dela ikuspuntu zabalagoa izatea. Baina ez dut uste egitura handi bat dagoenik atzean herritarrak manipulatzeko, baizik eta badirela bereganatu diren dinamika zehatz batzuk.\nBiktimen inguruan ere mito asko daude, liburuan jaso duzuenez. Zeintzuk nabarmenduko zenituzkete?\nP.F.: Biktimen kapituluan jarri dugu Gemaren aipu esanguratsu bat: “Biktimek gidoia bazter uzteko eskubidea dugu”. Inoiz kontuan hartzen ez diren elementuak aipatu ditugu hor. Biktima guztiak desberdinak dira, eta haien beharrak ez dira kontuan hartzen; sistemak ez ditu kontuan hartzen. Gainera, aurreiritzi asko ditugu biktimen inguruan, eta aurretik pentsatutako ideiak, haien jokabideari buruz: nola jokatu behar duten, zer erantzun behar duten… Delitugileentzat prozedura desberdinak daude delituaren arabera, baina biktimarentzat beti zigor prozedura bera dago.\nL.Z.: Delitugileei buruz ez dago itxaropenik; biktimei buruz, ordea, bai; horrek egiten du egoera desberdin.\nAskotan, onen eta gaiztoen arteko bereizketa egiten dugu, baina fenomenoak ertz asko ditu, ezta?\nP.F.: Bai, biktima beti ona da; gaiztoa, berriz, delitugilea. Fenomeno hain konplexuak azaltzen ari garenez, logika binarioak ez du funtzionatzen, beste hamaika bide daudelako. Baina prozesu penalak behar du sinplifikatzea, gizarteak bezala.\nL.Z.: Gainera, gerta daiteke pertsona bat delitugilea izatea, eta, aldi berean, biktima ere. Hori ere izan behar dugu kontuan.\n« Isun eta mehatxuen gainetik


6.600 euro Gernikako ‘urre gorria’ eskuratzeko - Deia\n6.600 euro Gernikako ‘urre gorria’ eskuratzeko\nGazta onena Aguiñiga arabarrarena izan zen, eta bigarrena Galarretako Azkarrarena, Lezika jatetxeak 400 euroren truke erosi zuena\nDozenaka pertsona bildu ziren enkantea ikusteko\na.lópez 09.02.2020 | 20:41\nUrriko Azken Asteleheneko hiru gazta onenen ordezkariak, oholtzan. Argazkiak: Borja Guerrero\nGazta onena Aguiñiga arabarrarena izan zen, eta bigarrena Galarretako Azkarrarena\nGernika - Urriko Azken Asteleheneko ekitaldi erakargarrienetako bat gaztaren enkantea dela ezin daiteke ukatu. Eta are gehiago Marko bezalako dinamizatzaile batek aurkezten badu. Urtero Merkurion kokatutako eszenatokiaren oholtzara igotzen da Jose Antonio Bastegieta, Gernikako Calzada egoitzara bideratzen den diru kopurua ahalik eta altuena izateko helburuarekin.\nEta atzo ez zen desberdina izan. Lehenengo, gazta onenak zeintzuk ziren jakitera eman, lehenengoa Aguiñiga arabarra eta bigarrena Galarretako Azkarra, eta ring-ean dena ematen hasi zen Marko. Hasieran bigarren gazta erosteko animo gehiegirik ez zegoela eman arren, 200 eurotara salmentan jarritako gazta azkenean Kortezubiko Lezika Jatetxeak, publikoaren artean "zonaldeko jatetxerik onena" zela entzun ondoren, 400 euro eskaini zituen gazta erdi hori bereganatzeko.\nEta publikoak espero zuen momentua heldu zen azkenean. Gernikako urre gorriarengatik -Markok hala deitzen dio Urriko Azken Asteleheneko gazta onenari-lehiatzen hasi ziren. Hasierako prezioa 500 eurotan ezarri bazen ere, momentu horretatik aurrera etengabeko gorakada sufritu zuen prezioak. 600 euro, 1.200, 2.000, 4.000... Antojo taberna, Bilboko Porrue, Pacharán Zoco... ez zuten amore ematen, eta indartsu mantentzen ziren gazta onena lortzeko lehian. 4.800, 4.900... Prezioa ez zen gelditzen. Gainera, Markok oholtzatik gogorarazi zuenez, Euskal Herriko mugetatik haratago heldu da Urriko Azken Asteleheneho azoka, izan ere Melbourneko France Soir jatetxea enkantean oso presente -eta parte-hartzaile- egon zen atzokoan.\nAzken txanpan gainera, beste parte-hartzaile batzuk sartu ziren, preziorik altuena eskaini zuten Pacharán Zoco, Lezika edota Ondarruko Sutargi jatetxeekin lehian. Plazan zegoen bero ia aguantaezina egon arren, lehiakideek, eta baita bertaratu ziren dozenaka ikusleak hortik aldentzeko gaztaren irabazlea nor zen jakitera eman behar zen.\nPasa den urtean gaztaren prezioa 5.607 eurokoa izan bazen, enkantearen azken hamar minutuetan kopuru hori gainditu egin zuten, 6.200, 6.500 Lezikak eskainia; eta azkenean 6.600 euro Pacharán Zocok eskaini zuen... nahiz eta emozioak eraginda Bastegietak Lezikak gazta etxera eramango zuela esan...\nMarkok enkantearen azken hitzak esan zituen: "Aguiñigako gazta 6.600 euroren truke batera, 6.600 bira, seguru zaudete? 6.600 hirutara... Gernikako Urriko Azken Asteleheneko enkante tradizionalean gaztarik onena Pacharán Zoco nafartarrentzat!".


Patinajea, 'Stand Up Paddle' eta 'Nordic Walking', besteak beste, udako kirol eskaintzan\nBermeoko Udal Kirol Patronatuaren aurtengo udako kirol egitarauak Bermeoko paisaiarekin gozatzeko jarduera anitzak eskainiko ditu, besteak beste, patinajea, SUP (Stand up paddle) eta Nordic walking. Horrez gain, urtero bezala hipopresibo eta, pilates-en ikastaroak ere izango dira, eta saio solteen barne honako kirolak egin ahal izango dira: akuagym, akua running, biking birt, zumba, outdoor-body training, eta GAP.\nPatinajeari dagokionez, Bermeoko Udal Kirol Patronatuak azaldu duenez, hiru motatako ikastaroak egongo dira: hastapena umeak, hastapena helduak eta hobekuntza helduak gehi patinaje artistikoa (1go urratsak). Ikastaroak ordu beteko zortzi saio izango dira, eta bi txanda egongo dira: uztailaren 4tik 13ra eta abuztuaren 1etik 10era. Talde bakoitzean gehienez 15 pertsonek parte hartu ahal izango dute.\nStand Up Paddle (SUP) 12 urtetik gorakoei zuzenduta dago, eta ikastaroa udako hiru hilabeteetan egingo da uztailean (1,8,15 eta 29), abuztuan (5, 12, 19 eta 26) eta irailean (2, 23 eta 30). Ordu eta erdiko saioak Bermeoko Portuan. Saio horietan parte hartzeko ezinbestekoa da uger egiten jakitea.\nBestalde, aurten Nordic Walking martxa ipartarra egiteko ikastaroak ere antolatuko dira, eta horiek Bermeo Nordic Walking guneko lau ibilbideetatik egingo dira (Demiku, Arane, Almika eta Arranotegi). Ikastaro horiek uztailaren 15ean, abuztuaren 12an eta irailaren 30ean izango dira, eta saioak bi eta hiru ordu artekoak izango dira.\nBastoiaren laguntzarekin egiten den martxa erregularra da Nordic walking-a; eta bere onurak asko dira; izan ere, osasunerako ona izateaz gain, paisaiarekin eta kulturarekin disfrutatzea ahalbideratzen du. Ikastaro horretan parte hartzeko ez da beharrezkoa jardueraren inguruko aurretiko ezagupenik izatea eta makilak barne daude.\nHorrez gain, hipopresibo eta pilates ikastaroetan parte hartzeko aukera egongo da Araneko kiroldegian. Saio solteei dagokienez, udako saio solteak honako hauek izango dira: akuagym, akua running, biking birt, zumba, outdoor-body training eta GAP.\nAipatutako ikastaroetan parte hartzeko Araneko kiroldegian eman behar da izena. Beraz, udan ere kirolarekin gozatzeko aukera zabala eskainiko du Bermeoko Kirol Patronatuak; gainera, ekintza asko kanpoan egingo direnez, Bermeoko mendiekin, kaleekin eta itsasoarekin gozatzeko aukera eskainiko dute.\nBermeoko XXIV. Arrain Azokak helburuak bete ditu eta balorazioa oso positiboa izan da\nBermeo Tuna World Capital jaio da, atunaren sektorean praktika onak eta iraunkortasuna sustatzeko egitasmo globala\nBermeoko Udalaren zaharren egoitzako egoiliarrak, irteera programaren bidez, Lezamara joan dira Athleticen entrenamenduak ikustera\nItsasoko Gurutz Gorriko erakusketa Bermeoko Arrain Azokaren asteburuan ere ikusgai\nBermeoko Udalak beiraren gaikako bilketari buruzko kontzientziazio kanpaina abiarazi du ostalaritzan\nBermeoko Udala emakumeen eta gizonen arteko berdintasun udal plana egiten ari da\nAtuna eta Bermeo Tuna World Capital proiektua Bermeoko Arrain Azokaren protagonista garrantzitsuak maiatzaren 18, 19 eta 20an\nBermeoko Alde Zaharreko lore lehiaketaren irabazleak erabaki ditu epaimahaiak


2009ko datu berberak — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / 2009ko datu berberak\n2009ko datu berberak\nAmatiño 2017/05/06 00:05\nLangabezia, apurka-apurka, emeki-emeki, murrizten ari da. Nafarroan (%10,3), Euskal Autonomia Erkidegoan (%11,9) zein Espainia osoan (%18,8), 2009ko datu berberetara heldu gara. Krisialdiaren aurreko 2007 urteko datuetatik urruti samar, ordea.\nBeheko taula begiratzerik baino ez dago ikusteko, batez beste, 2009ko datuetara iritsi ginela aurreko martxoaren 31an. Euskal Autonomia Elkartean, Nafarroan zein Espainian, lehen hiruhilabeteak amaitu ziren 2009ko abenduko datu ia-ia berberekin.\nAzken 36 urteotan, ia belaunaldi eta erdian, 2007 urtea izan zen langabeziarik murritzena izan zuena. Hala ere, ehunekoetan behintzat, gainbeherakada nabarmena izan zen 2007tik 2009ra eta, berriro gaina hartzeko, inoiz hartuko bada, pare bat bat urte baino gehiago behar izango da segurutik...\nHainbat urtez, Hego Euskal Herria izan da %15etik beheragoko langabezia zuen barrutirik bakarrenetakoa. Orain, berriz, Madrilez gainera, Aragoitik Asturiaserainoko iparralde guztia zuriz agertzen da. Ohi denez, zenbat eta hegoalderago peninsulan barrena, are langabezia handiago.


Arluzea haran batean dago kokatuta, Izkiko Parke Naturalaren magalean, eta San Justi eta San Kristobal gailurren itzalean.\nArluzea zaharra da, eta bere gaztelu-erdi aroko gotorlekuaren aurriek horrela erakusten dute. Lehen aldiz Carrelucea izenarekin agertzen da, 1025 urtean, San Millango kartularioan. 1181ean, Antso Jakituna errege nafarrak jurisdikzio muga gisa aipatzen du. Erdi Aroan, bere kokapen geografikoagatik, Nafarroako eta Gaztelako erregeek arma-plaza egin zuten, gotorleku bat eraikiz. 1200 urtean Gaztelako Alfontso VII erregearen eskutara pasatzen da. Pedro de Gauna Jaunaren Jaurerria izan zen XVI. Mendean eta VXIII.mende bukaeran José Joaquín Salazar Jaunarena izatera pasa zen.\nBere etxeak, gehienak harlanduz eginak, San Martinen ohoretan eraikitako Parrokia-elizaren inguruan kokatzen dira.\nHerriaren erdian iturri-aska dauka, ura iturritik harrizko hiru eraztunetan kokatzen den oin zirkularreraino isurtzen da.\nHerritik urrun, eta “El Molino” barrutian, irin-errota dago.\nSan Martinen Ohoretan Eraikitako Eliza\nSan Martin eliza arroka biziaren gainean eraikita dago, Onsalunako harri puska handiaren oinetan.\nElizak oinplano angeluzuzena dauka, eta absidea estuagoa otxabo erdian. Jatorrizko eliza XIII.mendean eraiki zen, eta zenbait zati eta elementu gordetzen dira. Hegoaldera ematen duen aldean, galeria portikatu erromanikoa dago, harlanduzkoa dena. Erdi-puntuko zortzi arku dauzka eta barruan giza aurpegiak eta landare-motiboak agertzen dira. Tenplu honek bi portale dauzka. Portale nagusia kanpotik itxita dago, baina barrutik ikus daiteke. Bataiategirako balio du eta bertan pontea dago. Bataiategiak atzaparrezko harroinak dituzten kolomak, kapiteletan lore-xehetasunak eta teilatuko erlaitzetan perlak aurki ditzakegu, portaletik ikus daitezkeenak. Tenpluaren aurrealdean tapatua dagoen leiho ederra dago, alboetan bi koloma dituena eta arku batekin amaitzen dena.\nDorrea, XVII.mendekoa, karratua da eta hiru gorputzetan eraikita dago. Azkenekoan kanpandorrea dago eta kapitel puntazorrotz batekin amaituta dago.\nErdiko erretaula bi garaitan eraikita dago, estilo desberdinetan. Azpikoan, XVI.mendekoa, San Pedro eta San Pauloren bi taillaketa daude. Erdikoan, XVII. Mendekoa, elizaren titularraren irudia agertzen da, San Martinena. San Antonio Abad eta San Andresek laguntzen dute. Lore dekorazioak eta Kristo Gurutzatuarekin errematatuta dago.\nAlboetako erretauletan Ama Birjina Arrosariokoa eta San Joseren irudiak agertzen dira.\nArluzearekin lotutako informazioa


Fastbase Solutions, inmunoterapia eraginkorragoa – Ekonomiaren KZ\nFastbase Solutions, inmunoterapia eraginkorragoa\nFastbase Solutions, Londresko Francis Crick Institutetik eta EHUko Biofisika Institututik eta CSICetik datozen zientzialari euskaldunak eta britainiarrek sortutako eta Derion kokatuta dagoen euskal enpresak, teknologia bat garatu du minbiziaren aurkako tratamenduari (kasu honetan, immunoterapia bidezko tratamenduak) zein pazientek erantzungo dioten zehaztasun handiz zehazteko. Minbiziaren aurkako borrokaren erronka nagusietako bat tratamendu horiei erantzun positiboa eman diezaieketela iragartzea da. Egindako lehen proba klinikoak oso itxaropentsuak dira, eta Fastbaseren eraginkortasun prediktiboa eta egungo tekniken gaineko nagusitasuna egiaztatzen dute.\nTeknologia hori ospitaleetara eta pazienteetara irits dadin, konpainiak inbertsio erronda bat ireki du Capital Cell plataformaren bidez, eta horri esker azterketa kliniko osoa egin ahal izango da.\nImmunoterapia, 2018an Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen aurkikuntza, minbiziaren tratamendurik oparoenetako bat da. Sistema immuneari tumore-zelulak akabatzen “irakasten” dion teknologia berri bat da, gaixotasunaren aurrerapena eta minbiziak eragindako metastasia kontuan hartu gabe, munduko sei heriotzatatik baten arduraduna baita. Funtzionatzen duenean, ezohiko moduan funtzionatzen du eta gaixotasunaren erremisio ikusgarriak lortzen ditu. Horren potentziala dela eta, 2010etik zortzi enpresa farmazeutiko handik beren farmako immuno-onkologiko propioa merkaturatu dute, eta beste 12 ere garatzen ari dira.\nZoritxarrez, tratamendu horrek paziente gutxi batzuengan baino ez du funtzionatzen (%15 edo %45 artean, minbizi motaren arabera), eta ez dago teknika egokirik aldez aurretik jakiteko zein pazienterentzat izango den erabilgarria eta zein ez, ezta zergatik ez ere. Horregatik, erantzun positiboa eman dezaketen pazienteak ezagutzea lehen mailako premia mediko bihurtu da, eta horrek sufrimendu handia eragiten die pazienteei eta haien familiei, eta, gainera, kostu handia eragiten die osasun-sistemei. Immunoterapia ez da ekonomikoa, batez beste 150.000 euroko kostua baitakar paziente bakoitzak.\nQF-Pro-ri esker, Fastbase Solutions enpresako zientzialari eta profesionalen talde bikainak garatutako teknologiari esker, oso zehaztasun handiz iragarri ahal izango da minbizia duen paziente batek immunoterapiako tratamenduari erantzungo dion ala ez. Hori aurrerapen esanguratsua da tratamendu horien arrakastarako, gaur egun sendatzeko edo, gutxienez, gaixotasunaren kronifikziorako itxaropenik handiena dakartelako. Minbizia bigarren heriotza-kausa da munduan, eta sei heriotzatik baten erantzulea mundu osoan.\n“Orain arte ikusi ezin ziren biomarkatzaileak zenbatu ditzakegu biopsia batean GF-Pro filmarekin”, nabarmendu du Banafshe Larijani doktoreak, FastBase Solutionsen sortzaileetako bat, Peter J. Parker Londresko King ‘s Collegeko Minbiziaren Ikasketen Dibisioko zuzendariarekin batera, konpainiako zientzialari taldeko buru den eta enpresa arloan duen zuzendariarekin batera.\nQF-PRO plataforma bat da, lagin patologikoetan proteinen funtzioak eta interakzioak aurrekaririk gabeko zehaztasun-mailarekin kuantifikatzea ahalbidetzen duena. Horri esker, gaixotasunen tratamenduak minbiziaz haratago hobetzen dira. Adibidez, birus batek erasotako zelula apopilo baten gainazaleko proteinetan erradazio osteko aldaketak (PTM) kuantifikatzea ahalbidetzen du, baita zelula apopiloaren proteinen eta birusaren proteinen arteko interakzioak ere. Horrek bide berriak ireki ditzake sendagai espezifikoak, diagnostikoak eta esku-hartze terapeutikoak garatzeko eremu horretan.\n“Erronka handia bada ere, posible dirudi aplikazio honetarako kontzeptu-proba bat garatzea, COVID-19rako biomarkatzaile espezifikoak lantzen (edo proposatzen) dituzten beste ikerketa-talde batzuekiko lankidetza sustatuz eta COVID-19ren aurkako sendagai eta/edo txertoen ikerketa bizkortuko duen saiakuntza bat garatuz”, adierazi du enpresako zuzendaria Fernando Aguirrek.\n← Smowl, ikaslearen nortasuna online egiaztatzeko sistema\nGetxoko ekintzaileek sinergiak batu dituzte krisiari aurre egiteko →\nBerriup inkubategia, Estatuko lehena\n2021-05-01 2021-05-01 Andoni Beitia\nAquaDat, uraren kudeaketa adimentsua bermatzeko start-upa


Amaia Etxeberria - Elkarrizketak - uztarria.eus\nUztarria.eus 2019-05-16 17:19\nDatorren maiatzaren 26ko udal hauteskundeetan, Azpeitiko EAJren alkategaia da Amaia Etxeberria.\n1. Kaixo Amaia, Gaur egun, gaztion artien lokalak die elkartzeko puntuek. Egoera hau kezkagarriye deritzotz, izene gero eta gazte gehio lokaletan eote gea kalien eo tabernan baten zein terrazan baten eonberrien. Lokalik gabe emateu mundue bukaber dula, eta ez iruitzen mundue bukaberrien lokalakin herriye ta kalien biziye bukatzen ai danik? Astebukaera askotan herriye hilda dagoela emateu, eta txokatze zait gazte danak etxien eotie. Zein irtenbide ikusteiozue egoera honi aurre eiteko? Gure aurreko generaziyuek beste era batea ibiltze ziela entzunda dauket, eta aberasgarriyo dala iruitze zait nei.\nNi ere kalean hezitakoa naiz, eta oroitzapen oso onak ditut kuadrilla ezberdinen artean genuen harreman onaz. Gaur egungo egoera ez da berdina, arrazoi duzu. Ama naizen aldetik, kezkatzen nau egoera honek, eta horregatik, ditugun baliabideak gaur egunera egokitu behar direla uste dut, gazteengana hurbildu, haiek dituzten beharrak eta nahiak jaso eta horiei erantzuna eman.\n2. Azpeitian jaio izana balore gisa nabarmendu duzu programan. Egun, ordea, asko gara hurbileko nahiz urruneko hiri edo herrietan jaiotako azpeitiarrak. Nola egingo duzu lan herri-kohesioaren alde? Zein pausu emango dituzu norabide horretan?\nNiretzat Azpeitian bizi garen guztiok gara azpeitiar, non jaio edo hezi kontuan izan gabe. Herritar guztion alde lan egiteko aurkezten naiz, eta beraz, baita herri-kohesioaren alde.\n3. Kaixo! Ezkusta aldien, kostatik herrira sartzeakuen, kantera "politt" bat daket herrira ongi etorriye ematen. Eremu hori txukuntzeko plangintzaik badakezute? Eskerrik asko!\nUdalera iritsiz gero, herriko gainerako azpiegiturekin bezala, gune hori ere aztertzeko konpromisoa ere hartzen dut.\n4. Azpeiti herri luze eta zabala da,alde zaharra berritzeari eman dio lehentasuna Udalak, baiño ze gertatzea auzoekin? Damaso, Soreasu, Xanjuendegi, Landeta eta Loiolabide adibidez? Udaletxea edo Anbulategira juteko zenbar pauso egin behar dituzte? Arrasaten edo Axkoitin badute Urbano edo Herribusa, hemen zegatik ez?\nAlde zaharra berritzeko konpromisoarekin batera, herriko gainerako auzoak ere kontuan ditugu. Lanketa bat egiten hasita gaude, eta zure proposamena lanketa horretara gehituko dugu.\n5. Arratsalde on! Bi galdera: 1- ZER DERITZOZU AZPEITIA HERRI HEZITAILETAZ? 2- NOLAKO KULTURA NAHI DUZU AZPEITIARRON EREDUTZAT IZATEA, ETA GAUZATZEKO, ZEIN PROPOSAMEN DITUZU?\n1) Aniztasuna, parekidetasuna, auzolana, euskara, parte hartzea, zaintza... bultzatzen ditu Herri Hezitzaile programak, eta guk balio horiek gure oinarrietan ditugu. Gainera, herriko kultur eta ingurumen ondarea babesten ditunez, ados gaude.\n2) Kultur eredu anitza nahi dugu, azpeitiar guztiak ordezkatuko dituena. Horretarako, Soreasu, Sanagustin eta gainerako kultur azpiegiturak sormen gune gisa indartu nahi ditugu. Herri aberatsa dugu azpiegitura aldetik eta horiei zukua ateratzen jarraitzea ezinbestekoa da.\n6. Bastida eta Etxezarretarekin ikusi berri zaitut gaur ateratako argazki batzuetan. Beldurgarria iruditzen zait Azpeitiko eta EAJko garairik trakets eta ilunenenak errepresentatzen dituzten bi kargu publiko ohi lagun horiek bidelagun dituzula ikusteak. Bastida al da zure erreferentzia?\nNik bidelagun ditut EAJ-PNV-rengan sinesten duten pertsona guztiak, pertsona guztiek merezi dutelako errespetua. Bestelako iritziak edo ikuspuntuak dituztenak ere bai. Erakutsi bezala, elkarlanerako arazorik ez dut.\n7. Kaixo Amaia Zuen programan diozue, kalitatezko hezkuntza bultzatuko duzuela. Zehaztuko zenuke gehiago? Kontzertatuen alde zaudete? Publikoaren alde? Zer egingo duzue Azpeitiko eskola publikoa indartzeko? Zehaztasunez mesedez! Ayo\nHeziketa anitzaren aldekoa naiz. Bakoitzak erabaki behar du beren seme-alaben hezkuntza zein norabidean bideratu. Hori erabaki pertsonala da. Udaletik herriko eskaintza guztiak izango ditugu kontuan, hezkuntza sendo eta anitz bat lortzea delako gure helburua.\n8. Kaixo Amaia! Zemouz kanpainako azken egunek? Zuen programan eztezute ezer jaso nazio ereduen inguruen. Nun kokatzezu zuk Euskal Herriye? Azpeitiyen Gure Esku Dagok galdeketie in zunien, jun al zinen botatzea? Horrekin lotuta, zer iritzi daukezu kataluniako prozesuen inguruen? (Badakit eztala hemen kiston sakon erantzuteko galderie, motxien erantzuteko aukerie eukiko bazenu, nehikue). Eskerrik asko.\nKanpaina martxa onean doa, gure proposamenak helarazteko egunak dira eta ilusioz nago. Mila esker galdetzeagatik!\nNi alderdi abertzale baten izenean aurkezten naiz, beraz, Euskal Herria gure erdigunea da. Gure Eskuren galdeketan parte hartu nuen, eta gaurko ekitaldian ere bertan izango naiz, erabakitze eskubidea garrantzizkoa iruditzen zaidalako.\nKataluniako prozesuari buruz motzean hitz egitea zaila da, nahi baduzu, egun batean kafe bat hartzera gonbidatzen zaitut, eta lasai hitz egitera. Ondo izan!\n9. Kaixo Amaia! Azken urtietan pakien ingurun eman dien urratsak ikusite, ezin da ukau sufrimentun betikoratzie ahalbideratzen duen dispertsiyue presente daola Euskal Herriyen. Azpeitin bertan dauzkeu bi adibide garbi. Dispertsiyukin bukatzie danon esku daonez, zuk eta zure alderdiyek, tartekako itxurakeyez gain zeoze eiteko asmoik ba al dakezue? Gure herriko bi preson senidiek astebururo harea ta honea ibili ez daitezen ze pauso emateko prest zaudete? Eztit baliyo esatie eztala zuen eskumena, hau danon esku dao!\nNiretzat azpeitiar guztiak dira garrantzitsuak, eta senide horiei entzuteko prest nago, eta naiz eta zuk esan dena denon esku dagoela, eskumen batzuk ez daude nire esku. Hala ere, esandakoa, edonori entzuteko prest nago.\n10. EAJk eta EH Bilduk zinegotzi kopuru bea eukiz geo. Beharko bazenukete, prest al zeundekete PSOEn babesakin, EH Bilduri alkatetza kentzeko? Erantzun BAI eo EZ.\nMomentua iristen denean eta emaitzak ikusitakoan aztertu beharko da.\n11. Aupa! Impostuak? Azpeitiko IBI-a...? Merekeo bai?? Jjj! Laster jasoko deu ta!\nUste dut gaia sakonago aztertzekoa dela. Orain arte ez badute jetsi...\n12. Zerbait egingo dezute zakurren kateipe eramateko dagoen moda honekin?...kateipe, kakak...bereziki Etxebeltz inguruan...ez dago eskubiderik. udaltzaingoak vista gorda zerbait gertatu harte... Agur!\nNik ere badut txakurra, eta ez nago ados kalean, txakurrak lotu gabe eramatearekin, eta ezta bere kaka ez jasotzearekin. Horretarako gune batzuk zehaztu beharko dira, txakurrak aske lasai ibili daitezen. Txakurrek badute jabea, eta haien ardura da kakak jasotzea.\n13. Kaixo Amaia. Galdera zuzena: zuk irabazten badezu, udaletxeak euskeraz eta erderaz eskainituko ditu zerbitzuak, bidaltzen dituen panfletoak..etab? Edo orain bezala "denon artean"...baina ez denontzat... Sorte eta animo!\nGure lehentasuna euskara izango da, baina herritar guztiek ez dakite euskaraz, eta udal baten lehentasuna herritar guztiak informatzea izan behar da. Horregatik, jakinarazpen ofizialak elebitan izango dira\n14. Zer iritzi duzu Kataluniako prozesuaren inguruko auziari buruz?\nBegoñari esan bezala, nahi baduzu zu ere etorri gurekin kafea hartzera eta hitz egingo dugu. Ez da motzean erantzuteko gaia.\n15. Atzo lan istripuan herritar bat hil zen. Lan baldintzen inguruan, zer egiteko asmoa duzu alkate baldin bazara? Zein neurri hartuko dituzu?\nGure lehentasunetako bat dira langileen lan baldintza onak. Udalak ez du eskumenik alor horretan, baina eskumena duten erakundeekin harreman zuzena izateko lan egingo dugu.\n16. Kaixo Amaia, Zuen diskurtsuen kontraesan batzuk ikusten ditutelako eta horiexek argitzeko animatu naiz idaztera. Zergatik Sanagustingo mahai inguruan esan zenuen udalak azken urteetan lan ona egin duela eta gainera elkarlanean eginiko lana izan dela. Eta, ondoren, etbn ikusi genuen plazako mitinean esaten zenuen azpeitiak erreferentzialtasuna galdu duela eta atzera egin duela? Zer da benetan pentsatzen duzuna? Eskerrik asko.\nEz dut uste kontraesanik dagoenik. Beti esan dugu udalak lan ona egin duela, landutako proiektu ia gehienetan EAJ-ren ikuspuntua, iritzia eta proposamenak kontuan hartu direlako. Azken bi legealditan amaitu diren proiektuak EAJ-PNVk martxan jarritakoak izan dira (Basazabal, azoka plaza, Soreasu...) Baina etorkizunera begirako proiekturik ez du jarri mahai gainean egungo udalak. Eta horrek kezkatzen gaitu. Eta hori da aldatu nahi duguna.\n17. Iepa Azpeitin 73 pertsona izan gea torturauek azken hamarkadatan. Neuri PSOEko Gobernuen aginpeko poliziyek torturau ninduten. Atzo Gorka Lupiañezi egindako torturak berretsi zitun ONUk http://gara.naiz.eus/paperezkoa/20071221/54461/es/Lupianez-Me-violaron-palo-sometieron-50-sesiones-bolsa-dia Gorka re PSOEn garaian torturau zeben. Tortura gainditzie oso zaile da eta bereziki zalle da gu torturau giztuztela ukatzen dan momentuen eta gu torturau gintuztenak libre daudela ikusita. Eta Amaia, benetan esango dizut EAJ PSOEkin eskuz esku ikustie oso mingarriye iten zaitela. Alkatetza iriste bazea badaukezu asmoik torturie jasan deun azpeitiarrai begira keinu txiki bat badare iteko? Gure mine gainditzea begira pauso bat izango litzeke. Aio\nNi indarkeria mota guztien aurka nago, tortura barne, eta beti gaitzetsiko ditut indarkeria mota guztiak.\n18. Kaixo, Azpeitiak kulturalki erreferentzia galdu duela esan zenuen. Hau esateko zertan oinarritzen zara, Zertan galdu du erreferentzia? Hau horrela bada, zer proposatzen duzue erreferentzia hori berreskuratzeko? Sanagustin kulturgunean ze aldaketa proposatzen dituzue edo bere horretan ustea aurreikusten duzue?\nAzpeitia aitzindaria izan da kultur gaietan, eta nahiz eta azken urteetan kultur ekitaldi kopurua altua izan den, aintzindaritasun hori galdu du. Hori berreskuratu behar dugu Azpeitiko kultur talde guztiekin, elkarrekin lan eginda, eta horretarako baliabide bikainak ditugu: Sanagustin, Soreasu...\n19. Kaixo Amaia: Familia ugariei laguntzarik ematea aurreikusten al du udalak? Asko gara 3 seme-alaba ditugun familiak eta gaur egun hutsaren hurrena da Eusko Jaurlaritzatik jasotzen dugun laguntza ekonomikoa. Herri mailan, IBIaren urteko kuotan deskontu txiki bat beste laguntzarik ez dugu. Eskolaz kanpoko ekitzetarako diru laguntzak errenta oso oso baxua dutenentzat bakarrik bermatzen dira. Zein da EAJ-ren ikuspuntua eta asmoa alor honetan? Mila esker.\nZer esango dizut ba nik... 3 seme-alaben ama naiz eta! Oso ondo ulertzen dizut, eta ahal den neurrian gaia aztertzen saiatuko naiz.\n20. Kaixo Amaia, zure kanpainako koherentzi faltak asko preokupau nau eta jakin nahiko nuke: Maiatzak 27tik Aurrera ze Amaia ikusiko deu? Asteartien San Agustinen ikusi genuna ala asteazkenien herriko plazan ikusi genuna?\nLehen ere erantzun dut, ez dago koherentzi faltarik. Maiatzaren 27tik aurrera betiko Amaia izango naiz, herriarentzat eta herritarrentzat lan egin nahi duen azpeitiar bat.\n21. Bariantea egitea aurreikusten al duzue? Nondik? Eskerrikasko!\nBariantearen gaiaren inguruan esan ez degula esan egingo degunik, baizik eta gaia berriz esku artera ekarriko dugula, gaur egungo beharretara nola egokitu dezakegun aztertzen hasteko.\n22. Zure twitter kontuan letu dut azkoitiarren garapena azken lau urteotan eredugarria dela. Azpeitia geldo dagoela diozu, ordea. ZEr egin da Azkoitian eredugarria izateko Azpeitian ez dena egin?\nAzkoitian etorkizunera begira hainbat proiektu jarri dira martxan, beste batzuk gauzatzen ari dira eta beste batzuk amaitu dituzte. Azpeitian, ordea, orain 8 urte aurretik zeuden proiektuak amaitu dira, baina etorkizunerako proiekturik ez da martxan jarri.\n23. Zu alkate bazara, zer ekarpen zehatz egingo duzu elkarbizitzan eta memoriaren berreskurapenean?\nOrain arte bezala, elkarbizitza ezinbestekoa da guretzat. Programan ere hala dugu jasota, elkarbizitza delako gure politika orokor eta zehatz guztien oinarria. Definitzen gaituen gobernantza ereduan urratsak ematen jarraituko dugu.\n24. Behin baino gehiagotan entzun dizut azken 8 urteotan EHBilduk EAJk martxan jarritako proiektuak bideratu besterik ez duela egin. Serio uste duzu herritarrok azoka plaza, Soreasu, Basazabal, Kultur sorkuntzarako proiektuak, egingo diren etxebizitza babestu guztiak.... Bastidaren garaitik datozela sinesten dugula?\nNik ez dut esan Bastidaren garaitik datozenik. Gero ere beste alkate batzuk izan ditu Azpeitiak. Baina proiektu hoiek danak orain 8 urte baino lehenagotik daude martxan.\n25. Azpeitia geldo dagoela diozue zuek, baina 8 urtean oposiziotik publikoki behintzat ez diozue kritika handiegirik eta ekarpenik egin EHBilduri. Azpeitian bizi denak berriz, bestelako pertzeptzioa du 8 urte hauetan Azpeitia izan denaz. Soreasu, Basazabal, azoka plaza, kultur dinamika, babes soziala handitu.... izango da zer egina, baina zeri erreparatuta esaten duzue geldo aldia izan dela?\nAntzeko galdera bati erantzun berri diot\n26. Kaixo, Amaia: Zure deklarazioetan entzun dut, Azpeitiak erreferentzia galdu duela eta kultura aipatu zenuen adierazgarri gisa. Entzun dizut Soreasuri eta Basazabali ere beste buelta bat eman nahi diozutela. Kulturan hartuko dituzuen lau neurri zehatz zerrendatzerik izango zenuke erreferentzialtasun hori lortzeko?\nGaldera honi erantzuna aurreko galderen erantzunetan aurkituko duzu\n27. Kaixo Amaia, emakume eta gizonezkuen berdintasunaren alde zaudela pentsatzen det. Baino zure alderdiyek beste era batea jokatzen dut. Nire galdera da, zer iritsi daukezu Hondarribiko alardie buruz?\nNoski, gizonen eta emakumeen berdintasunen alde nago. Hondarribiko alardeari buruz, berriz, uste dut denentzako lekua dagoela\n28. Alde Zaharreko etxe blokeetako azken pisutan tximini parrilla inprobisatuak edukitzeari zer deritzozu? Legezkoa iruditzen al zaizu egoera hau? Kontutan hartu ondoko etxebizitzetara zikin eta usainak heltzen direla.\nBaldin badaude, aztertu egin beharko da zein egoeratan, eta horren arabera jokatu\n29. Hauteskundeak irabazi eta udal gobernua agintean jartzen bazarate; zuen soldatak igoko dituzue?\nEH Bilduk egin duen neurri berean, noski.\n30. Zer iritzi dauzkazu zezenketei buruz? Galdeketarik egiterik aurreikusten duzu?\nZezenketak Azpeitiaren zati dira, eta beraz, gainerako guztia bezala, errespetagarria. Herritarren gehiengo batek eskatzen badu, orduan egingo da galdeketa.\n31. Independentziyen alde al zaude? Eskerrik asko\n32. PSOE-k Azpeitiko kanpoko hautagai bat aurkezten du, Zein da zure balioespena? Uste al duzu oraindik Azpeitiko inor ez dela aurkezten beldurragatik eta oraindik asko falta dela benetako normalizazio politiko bat lortzeko?\nDemokratikoa da nahi duenak nahi duen udalerritan alkatetzara aurkeztea. Normalizazioari buruz esan, nire ustez badagoela normalizazioa\n33. Azken urteetan herriko eragile ezberdinak, ikastetxeak eta udala, Azpeitia Herri Hezitzailea ekimena garatzen ari gara elkarlanean. Zer iritzi duzu baloreen hezkuntzan eta ardura konpartituan oinarritzen den filosofia honi buruz?\nAurreko galderetan aurkituko duzu erantzuna\n34. Ze egingo du zuen taldeak ikastetxe eta ikastolako hitzarmebekin? Eskerrikasko erantzuteatik\nOrain gutxi sinatu dira hitzarmenak, gure babesarekin\n35. Kaixo. Zuen programa/proposamenak entzun ahal izan ditudanetan, lehentasun gisa industria eta kultura “biziberritzea” adierazi izan dituzu. Zein neurri konkretu proposatzen ditu zure hautagaitzak indartze hau aurrera eramateko?\nHutsik dauden pabiloiei berriro erabilera eman, aukera ezberdinak uztartuz, eta industria eremuetako azpiegiturak egokitu industiaren beharrei erantzun eta industria erakartzen saiatzeko\n36. Zer asmo duzue zaharren egoitzarekin? Pribatizatzea?\nAzpeitiko zaharren egoitza pribatua da. Hala ere, gure beste lehentasunetako bat gizarte politika aktiboak bultzatzea da. Foru Aldundiarekin eskutik goaz, benetan behar bat dagoela ikusten dugulako\n37. Zu emakume izanda, zer iritzi duzu Hondarribiko edo Irungo Alardeetan gertatzen denaz?\nGaldera honi aurretik erantzun diot\n38. Herriko zenbait gaztek esklabetako ezker hegala okupatu dutela eta, udalaren orain arteko mutismo ta konfrontazio jarrera ikusirik, zein izango da zure jarrera honen aurrean? Zuen etxebizitza politika zertan desberdintzen da Bilduk-k izan duenarekin? Esklabak-iturzulo bezalako proiektuak ote dira zuen udalaren ardatz?\nEz nago ados okupazioarekin, baina hori ere Azpeitiaren zati denez, beraiekin eseri eta dituzten beharrak entzuteko prest nago. Orain arte, gai honi buruz jakin duguna Uztarriak emandako informazioa baino ez da izan.\n39. Azken urteetan lan haundia egin da lehen sektorea indartzeko Azoka Plaza berritu eta proiektu ezberdinekin edukiz betez. Zein izango dira hurrengo pausoak?\nLehen sektorea indartzen jarraitzea ezinbestekoa da, eta bertako erakundeekin elkarlanean jarraitzea nahitaezkoa sektoreak dituen beharrei erantzun ahal izateko, udalak dituen eskumenak kontuan hartuta eta aldundiarekin bat eginda.\n40. Goenako bidea ondo ipintzerik bai? Zergaitk iruitze zait baserri bidiekin ahaztu ite zeatela!\nKontuan hartuko dut zure ekarpena. Eskumen hori aldundiarena edo udalarena den ikusi beharko da, herri bide denak ez direlako udalarenak. Baina aldundiarekin elkarlanean gaudenez, gaia bideratzen saiatuko gara.\n41. Arratsalde on! Herri barruen Frantziskanatako terrenuek dazkeu, erabilera ezberdin asko emateko moduen. Ze aurreikustezu terreno hoietako?\nBai, eremu ederra da, baina pribatua da.\n42. Kaixo! Irabazi ezkero, Uztarriak dituen dirulaguntzekin jarraitzeko asmoik bai?\nHerriko gainerako taldeekin dugun jokabide bera izango dugu.\n43. Nola izan da taldea osatzearen prosezua eta nola diseinatu duzue kanpaina?\nHerriaren alde lan egiteko prest zeuden hainbat herritarrekin bildu gara azken hilabeteetan, eta dinamika horretatik sortu da taldea. Dinamika horretan landutako gaiak herritarrei zabaltzea da kanpainaren helburua, eta hori jomuga jarrita diseinatu da.\n44. Kaixo, Amaia! Zuen mitinean esan zenuten ez zaretela konformatzen Azpeitia geldoarekin, eta nik ez dut ulertzen idea hori. Azpeitia zerbait bada, herri mugitua da. Nik batik bat kirol mundua ezagutzen dut: pilotako partiduak astero ume guztientzat, saskibaloian etxean zein kanpoan... baina bestelako eragileek ere tope egiten dute lan: gure esku dagok herri galdeketa egin zuen (lehenengotako herria izan ginen), arropa bankua dugu, bigarren eskuko denda, euskaraldian jende pilla batek hartu zuen parte, eskolak ere armonia oso onean ibiltzen dira lanean... ez dut esaten hori udaletxeak in duenik, baina nire ustez erraxtu egin du. Herrian zein herritik kanpo oso altiboak garela esaten dute denek. Giro ona dagoen herria da, eta ia edozer egin dezakegu: zenbat zine, kontzertu, antzerki, azoka... orduan, nahi nuen jakin zeatiken diozun herri geldoa dela. Uste dut aurrera egin dela herritarrek bizimodu publikoan duten parte hartzean. Baina nire iritzia da... zuk beste begi batzuekin ikusiko dugu igual, eta zure iritzia nahi dut jakin. Aurrez, mila esker.\nNik ez dut esan Azpeitia herri geldoa denik, geldo doala baizik. Ez dira gauza berdina. Azpeitik gehiago eman dezake, baina ez kultura aldetik bakarrik, zentzu askotan: ekonomian, gizarte gaietan... Herri indartsue daukagu, baina uste dut gehiago eman dezakeela, eta hori da guk bultzatu eta lortu nahi duguna.\n45. Zuen programan azpeitiko garraiobideak sustatzea proposatzen duzue. Zein izango lirateke zehazki hobekuntza horiek? Eta Azpeitia Donostiaz aparte beste hiribururen batekin zuzenean lotzeko aukerarik egongo ahal litzateke?\nGure programan herriko azpiegiturak hobetzen saiatzea jasotzen da.\n46. Kaixo :) Zure eta zure alderdiaren jarrera jakin nahiko nuke Esklabetan gertatzen ari denaren inguruan, Krisiaren Seme Alabak deituriko mugimenduaren baitan. Zer egiteko asmoa duzue? Gertatzen dena ixilpean mantendu nahiak gardentasun falta erakusten du eta bozkatu aurretik jakin nahi dira erantzunak.\nAdos nago zurekin, gardentasun falta dago gai honen inguruan. Guk ere ez dugu jaso gai honen inguruko daturik, nahiz eta udaleko zati garen, beraz, ez dut daturik gai honen inguruan zehaztasunez erantzuteko. Hala ere, lehen esan bezala, dituzten beharrak entzuteko prest nago, baina ez okupazioaren bidetik.\n47. Kaixo Amaia Zein EAJ aurkituko dugu azpeitiarrok, zuek irabazi ezkero?Sanagustiñen elkarlana defendatu eta Bilduko lana aitortu zuena edo hurrengo egunean plazan agertu zana, lenoko fantasmak ateaz eta bestien lana kakaztuz? Eskerrik asko\nLehenik eta behin, nik inoiz ez dut inoren lanik kakaztu. Herrairen alde egiten den guztia errespetatzen dut. Sanagustienen egin genuen mahai inguruan Bilduren lana aitortu nuen, orduan esan bezala, EAJk egindako proposamen eta ekarpen asko kontuan hartu dituztelako, eta elkarrekin gauzatu ditugulako. Guk geuk proposatutako ez badugu onartzen... Plazan, berriz, honakoa esan nuen: Azpeitiak orain arte eman duena baino gehiago eman dezakeela, eta hori da gure helburua, Azpeitia indartzea, kudeaketa on bat egitea, eta dituen aukera guztiak ahalik eta gehien aprobetxatzea.\n48. Zein etorkizun du azpeitiko sokamuturrak EAJren arabera?\n500 urte egin ditu, beraz, orain artekoa bezalakoa. Sokamuturra Azpeitiaren ezaugarrietako bat da, eta zezenketak bezala, errespetagarria.\n49. Orain 25 urte atzerako bariante proiektu batekin zatoz. Irakurri duzu ARGIA ko Pello Zubiriaren "Hormigoiak itoko gaitu: materialik suntsitzaileena garapenaren kokaina". Alderdi politikoek duten hormigoiarekiko menpekotasuna edo adikzioa aipatzen da. Politikariek zein bero bultzatzen dituzten gizartearentzat etekinik ez duten azpegitura erraldoiak, enpresarien dirulaguntzetan oinarritzen diren agintariez mintzo da, guzti horri herrialde mailako lapurreta deitu izan zaio beste leku batzutan. Hormigoia giza ekositemaren ondamendian, bizidunon extinzioan, klima aldaketan izaten ari den protagonismoaz ere idazten du. Ez diozu opa ondorengoei zuk izan duzun ingurumenik, ezta existentziarik ere? Iraganaren begirada kritiko bat noiz egin behar du EAJ k?\nHerri erdigunean sortzen diren trafiko eta zirkulazio arazoei erantzuteko aukeretako bat da bariantea. Lehen esan bezala, nik ez dut esan bariantea egingo dugunik, proiektua berreskuratu eta gaur egun dituen aukerak aztertuko ditugula baizik.\n50. Gazte jende gutxi mahai-inguruan, gazte jende gutxi zuen mitinean... Zerbait adierazten al dizu horrek?\nBa ez, bakoitza libre da nahi duen lekura, mahai ingurutara, mitiñetara joateko, gaztea izan, heldua izan...\n51. Zer iruditzen Uztarriak Bilduri ematen dion xaboia? Interesa akaso?\nBakoitzak ikusi beharko du zein jarrera hartzen duen, ni ez naiz inor inoren sentsazioak baloratzeko. Baina ez zara lehena antzekoa esaten didana.\n52. Azpeitiako kultur dinamika geldo dagoela diozue, indarberritu behar dela. Ze proposamen "zehatz" dituzue?\n53. Kaixo. Herriguneko trafikoa arintzeko saihesbidea aipatu duzue? non egingo duzue?\nAurreko galderetan duzu erantzuna\n54. Ze plan duzue Azpeitiko mugikortasunari buruz? ondo ikusten duzue autobusak loiolabidetik zear sartzea slalom partikularra eginaz ala egokiagoa da abenidatik zehar joatea? Aztertuko dugu erantzuteak ez du balio...\nGure lehentasuna beti izan da garraio publikoa erdigunetik ateratzea. Gaur egungo egoera udalak herritarren iritziak kontuan izanda hartutako dela pentsatu nahi dut. Baina ikusten dudanez denak ez zaudete ados, beraz, ikuspuntu ezberdinak baloratu beharko lirateke.\n55. Kaixo, Korrika Azpeititik pasa zenean zergaitik ez zenuten kilometrorik erosi alderdi bezala, Azpeitiko hainbat alderdi, eragile, ikastetxea... Egin zuten bezala?? Agur bat,\nAlderdiak hartutako erabakia da, beraz, alderdiko mahai politikoari galdetu beharko diozu.\n56. Ze asmo dezue gazte lokalakin iteko?\nUdalak badu zehaztuta bide orri bat lokalei dagokionez. Gazteekin elkarlanean bide orri hori definituko dugu, aurrera eramango dugun programa bat zehazteko.\n57. Zein neurri planteatzen dituzue lehen sektorea indartzeko? Gazteak sektorera hurbiltzeko proposamen zehatzik?\nAldundiak dinamika ugari ditu gazteak lehen sektorera gerturatzeko, eta guk ere helburu horrekin bat egiten dugunez, aldundiarekin eskutik emanda joango gara ahalik eta erraztasun gehien emateko\n58. Azpeitiko taberna askotan lasai erretzen dela ikusten dut. Ze neurri hartuko dituzue tabernetan erre ez dadin?\nLege bat dago, eta legeak betearazteko daudenez, udalak dituen eskumenetatik lan egingo dugu\n59. azpeitiko plazan ambiente eotia garrantsitsua da, baino futbol zelai haundi baten bihurtu da.ezin da pausorik eman baloi baten golpea jasotzeko arriskua baitago. Debekatu behar ahal dezue baloia plazan? eta beste gauza bat Loiolako Abenidan esklaba aldetik zakkarontzi bat bea eztao eskerrik asko\nKontuan hartuko ditut zure ekarpenak eta mahai gainean jartzen duzun zure ikuspuntua. Gaiak sakontasun gehiago behar du, agian debekua ez delako biderik egokiena. Zakarrontzien inguruan, jaso dut zure ekarpena eta kontuan izango dut.\n60. Oineztuko aldezue parte zarra?\nPrograman jasota dugun bezala, Alde Zaharra egokitzea da gure asmoa, aparkaldi mugatuko proiektu batekin, egoilarren txartelarekin... denek izan dezakete lekua Alde Zaharrean: oinezkoek, merkatariek, tabernariek... denen beharrak hartu behar dira kontuan\n61. Tabernetako langile eta bezeroek arnasten dugun aireari buruzko galdera: Leku publikoetan erretzea arautzen duen legea betearazteko asmorik ba al duzu??? Mesedez erantzun zehatza eskatuko dizut.\nHerritar soil bat\nAurreko galdera batean erantzun dut\n62. Gatazka politikoaren ondorioz herrian badira preso dauden bi lagun. Hauekin harremanetan jartzeko intentsiorik?\nHerritarrak diren neurrian, beharren bat izanez gero haiei ere entzuteko prest nago\n63. Kaixo Amaia. Bariantian gaie aipau dezu kanpainan behin da berriz, geyegi zehaztu gabe. Karmelo Etxegarai ikastolako guraso gisa bi eraikinek komunikauko ditun bide seguru eta zuzena eskauko nuke, itzulinguruka ibili berrik ez izateko, ume nahiz heldu oinezkoon beharrak lehenetsiyez. Aukera hau aztertzeko asmoik bai?\nNi ere Karmelo Etxegaraiko guraso izan naiz, eta badakit zein egoera bizi duzuen. Gainerako proposamenak bezalaxe, zurea ere kontuan hartuko dut.\n64. Diozuenez Markel Olano eta Cya-k zuen empresen alde egin omen duzue azken urteotan, beraz zer esan nahi duzue Corrugados Azpeitia ez zela zuen lantegia? Zeren eta ezer gutxi egin zenueten eta duzue txatargune honen inguruan ,ez?\nCorrugados Azpeitiko lantegia izan da beti, azpeitiar guztiok ezagutu dugu, baina pribatua da. Urte asko daramatzagu gai honi irtenbide bat eman nahian, hortan ari gara, eta hortan jarraituko dugu, erraza ez izan arren.\n65. 6. Galderaren harira, udaletxea utziko duten zinegotzien arrastorik ez da izan kanpainan Aitor Gorrotxategi kanpoan uzteak adibidez, azken 8 urteko oposizio konstruktiboari amaiera ematearen adierazgarri al da? Zer jarrera hartuko duzie udalean? Konfrontazioarena Bastidaren garaian bezala? Eskerrikasko\nBehin eta berriz esan dugun bezala, bizikidetza eta elkarbizitza dira gure ardatza eta oinarria, eta orain arte bezala, bide horretan jarraituko dugu.\n66. Emakumien eta gizonezkuen berdintazunen alde eongo zea, baina ikusite zure alderdiyen posturie Hondarribiko alardie buruz. Zuk zer iritsi daukezun jakitie nahi nuke.\nLehen erantzun diot galdera honi\n67. Erraustegiari buruz galdetu nahi nizuke. Zure seme alaben ikastola erraustegutik 500 metrotara eongo balitzeke, lasai eongo zinake beraien osasunekin?\nAzpeitik hondakinen ingurun asko eman dio Gipuzkoari urte askotan Lapatxekin. Uste dut gai honetan beste batzuen txanda dela orain.\n68. Hondarribiko alardean denentzako lekua dagoela erantzun didazu. Plastiko beltzen atzean daudenen irainak entzutea ere normala irudituko zaizu orduan. Orain Bai badakit nola pentsatzen duzun\nNork esan du irainak onartzen ditudala? Nik ez. Ez jarri nire ahoan nik esan ez dudanik.\n69. Kaixo Amaia! Erantzun berri duzu Frantziskanetako terrenosk ederrak, baina pribatuak direla. Landeta eremuan hutsik dauden pabiloiak ere hala dira ez? Baina ez al zuen ba zuen alderdiak halako plangintza bat, proiektu berriak gauzatzeko hoietan?\nBai, baitugu proiektuak esku artean, kontuan hartu beharko dira zein eremu diren pribatuak eta zein ez, eta poliki poliki gauzatzen joan, denekin elkarlanean\nAmaitu zaigu zuen galderak erantzuteko tartea. Eskerrik asko denoi. Erantzun eman ahal izan ez dizuedanoi edo beste galderarik baduzue eta egin nahi badidazue, aetxeberria.eaj@gmail.com helbidera bidali diezadakezue. Ahal dudan neurrian, erantzuten saiatuko naiz.


igerilekua Area - Landa errepideak Garrotxa behar\nEspazioa Igerilekua Landa etxea Cal Carreter landa turismoa Garrotxa Mieres.\nGatzarekin hornitutako igerileku bat eskaini ahal izateko lanean ari gara. gatza igerilekuak eskaintzen norbera zaintzeko onura asko, ura osasungarriagoa delako eta talasoterapia funtzioak betetzen ditu, begi eta larruazaleko narritadurak saihesten ditu kloraminak kenduz eta ilea kaltetzen du. Gainera, azido isokianuriko gehiegizko gehitzea kentzen du eta tratamendu dermatologiko eta dermatologikoetarako antiseptiko naturaltzat hartzen da. Jodioaren edukiak isuri naturala eskaintzen du.\nBainatzeko sentsazioa atseginagoa da uretan eta gure gorputzean gatz kontzentrazioa dela eta (erosotasuna handituz bi ikuspegien arteko kontzentrazioa). Zelulen presio osmotikoaren murrizketari esker·larruazaleko zelulak, zimurrak sortzea atzeratzen du.\nGatz klorinazioa gatz arrunta gehitzen den prozesua da (sodio kloruroa) igerilekuko uretan. Metodo honek gatz kloradorearekin funtzionatzen du kloro kimikoaren ordez, higiene eta zainketa pertsonalerako kaltegarriak ez diren substantziak erabiliz. Prozesuan zehar, filtrazio sistemak beharrezko kloro gasa sortzen du elektrolisiaren bidez, ura desinfektatzen du eta gatz bihurtzen du gatz-galera minimo txikia duen ziklo jarraitua sortuz. Ura gordetzen du eta bere bolumenaren kontsumoa murrizten du, ingurumenarekiko errespetu handiagoa eta jasangarriagoa izatea.\nMundu osoan zehar’ edozein 2019 aldatu genuen, piuscina hondartza hobetu eta berritu, Egurra zure irristagaitza zoru bihurtzea zure segurtasunerako.\nKanpainan zehar 2020 COVID19 eta l-ren mugak izan ezik’ Paisaia berregin behar izan genuen, dekorazioa, aterkiak erosi genituen, eguzkia gehiago, igerilekuko besaulkiak eta espaziorako seinaleztapen eta argiztapen berriak.


Bost belaunaldi sagardogintzan\nPetritegi, zurezko tolare bat izaten zuen, bere lursailetako sagarrekin sagardoa egiteko. Sagardoa familian kontsumitzeko ekoizten zen, baina saldu ere saltzen zen Gipuzkoako arrantzaleen ontzidiak hornitzeko, partikularrentzako eta sagardoaren tabernetan edo sagardotegietan kontsumitzeko.\nGaur egun, Petritegi sagardotegia toki egokia da sagardoa eta euskal gastronomia dastatzeko: natura betean, sagarrondoz inguratua eta Donostiatik 5 kilometrotara besterik ez.\nGeure sagardo naturala ekoizten dugu\nGure familiak 100 urte baino gehiago daramatza sagardo naturala egiten eta saltzen.\nGure sagardoaren bihotza\nUpategia da tokirik onena bizipen gastronomiko eta kultural paregabea izateko.\nPedro Otaño, gure aitona\nAntzinatasun eta tradizio handiko sagardotegia\nPedro Otaño, gaur egun Petritegi sagardotegia den honen antzindaria.\nAutoktonoak eta kalitatezkoak\nSagardo sagarrik estimatuenak erabiltzen ditugu: moko, urtebi txikia, urtebi haundia...\nPetritegi baserriko upategia berezia eta bakarra da. Hemen sagardoaren kultura deskubritu ahalko duzu; izan ere, euskal gizartean jatorritik izan du presentzia eta garrantzi izugarria. Gozatu txotxaren usadioaz urte osoan: mahaikide guztiekin jantokitik upategiraino joatea eta handik sagardoa hartzea txotxaren usadioari hasiera ematea da. Sagardogileak emango du beste sagardoetatik dastatzera.\nUpategian sagardogilea eta sagardozaleak elkartzen dira; sagardogileak bere lanaren emaitza eskaintzen die sagardozaleei, eta horiek beren iritzia eta aitortza adieraziko diote. Era berean, elkarrengandik bereiz dauden mahaikideak hantxe topa daitezke, upategian, sagardoa dastatzera doazen bakoitzean.\nEtorri nahi duzu gure upategia ikustera?\nEzagutu sagardoaren mundua\nPetritegiko upategian, sagardo propioa dasta dezakezu,sagardotegietako menu tipikoaz lagunduta. Hura osatzeko, zenbait jarduera prestatu ditugu, bakarrik zein familian gozatzeko.\nGure sagardoa eta beste produktu batzuk\nIkusi Petritegiren on line denda; gure sagardoa eros dezakezu, botila eta bilkari formatu batean baino gehiagotan, edonoiz eta edonon dastatzeko. Horretaz gainera, eskura dituzu Petritegik diseinatutako elastikoak.\nEtorri gure sagardotegira, eta gozatu sagardotegiko menu tipikoaz. Aukera bat baino gehiago dituzu Petritegiko esperientzia denen gustukoa izan dadin. Dastatu gure txuleta; gozamen hutsa da zentzumen guztientzat. Gainera, haurren menua ere badugu, familia plana ezin hobea izan dadin.


Goierriko biztanleen enplegua sustatzen - Diario de Noticias de Navarra\nGoierriko biztanleen enplegua sustatzen\nGipuzkoako eskualdeak etorkizunean izango dituen erronkei erantzuna emateko helburuarekin, Goierriko Ekosistema Soziala proiektua jarri du martxan Goiekik\namaia arriaranen erreportajea 07.02.2020 | 16:28\nGoierriko Garapen Agentziako lantalde bat proiektua prestatzen.\ngipuzkoako Foru Aldundiko Etorkizuna Eraikiz programa politika egiteko beste modu bat da, denon artean gure etorkizuna nola izatea nahi dugun erabakiz: herritarrek, antolakundeek, enpresek, elkarteek, unibertsitateek, etab. Helburua ekonomia sendo bat lortzea, komunitatearen ongizate soziala bultzatzea, bizi kalitatea hobetzea eta Gipuzkoa oraindik eta lehiakorragoa egitea da. Programa honen babesarekin eta filosofia horri lotuta, Goieki, Goierriko Garapen Agentzia, proiektu bat lantzen ari da eskualdean: Goierriko Ekosistema Soziala.\nHelburu nagusia bazterkeria egoeran dauden pertsona langabetuak lanerako presta-tzea eta beraien enplegagarritasuna hobe-tzea da. Iker Galparsoro Goiekiko zuzendariak dioenez, eskualdeko enpleguaren diagnosia egin ondoren, argi eta garbi ikusi zuten langabezian zeuden pertsonek ezaugarri berezi batzuk zituztela eta, egoera horri aurre egiteko, kolektibo horrekin lan egitea erabaki zuten: "Emakumea eta ikasketa maila oso baxuarekin, hauxe da Goierrin langabezian dauden pertsona gehiengoen profila". Hori dela eta, eskualdeko hainbat eragileren artean lantalde bat sortu zuten egoera horri aurre egiteko asmoz: Goieki, Goierri Eskola, Caritas, Sarea Fundazioa, Gurutze Gorria eta Peñascal kooperatiba, besteak beste.\n"Langabezian dauden hamar pertsonatik zazpi emakumeak dira eta askok ez dituzte oinarrizko ikasketak", dio Galparsorok. Arazoa da Goierrin dauden enpresek ez dituztela lanerako pertsona kualifikatuak aurkitzen, langabezian dauden pertsonen formakuntza maila oso baxua baita eta, ondorioz, lan merkatutik geroz eta urrunago daude.\nFORMAKUNTZA Hori jakinik, Goieki ikastaro batzuk ari da prestatzen kolektibo horrengan pentsatuz eta dagoeneko Goierriko hainbat herritako 50 emakume langabetuek eman dute izena. Denekin elkarrizketak egin ondoren, hamabost emakume langabetu aukeratuko dituzte, ehungintza industrialean formakuntza jasoko dutenak Sarea Fundazioaren eskutik (Caritas).\nMomentu honetan ikastaro hau prestatzen dabiltza buru-belarri. Azaroan hasi eta apirilera arte iraungo du eta, Goiekiko zuzendariak adierazi duenez, maiatza eta ekainean "enpresa industrialetan praktikak egiteko aukera eskainiko zaie". Parte hartuko duten enpresek ez dute konpromisorik izango praktiketan joango diren emakumeak kontratatzeko, "baina lehen graduko ziurtagiri profesional bat jasoko dute eta horrek beraien enplegagarritasuna hobetuko du".\nEtorkizunari begira, honi jarraipena ematea da asmoa eta horrelako ikastaroak antolatuko dira urtero hainbat espezialitatetan. "Lantaldeak jarraipena egingo dio prozesu guztiari eta ikastaro proposamen berriak landuko dira merkatuan sumatzen diren beharren arabera". Horretaz gain, eskualdeko enplegu planaren eguneraketa egiten hasiak dira eta hor adostuko dituzte ondorengo ekintza guztiak: formakuntza bereziak, sentsibilizazio kanpainak, etab. Dagoeneko badituzte datozen urteetan aurrera eraman nahi dituzten proiektuak. Baina, batez ere, "sortu dugun dinamika berri hau mantendu nahi dugu eta ahal den neurrian eragile berriak eransten joan eta proiektu berriak garatu".


Pregoilaria hautatzeko proposamenak egin ditzakete herritarrek\nErredakzioa 2016-03-02 12:07 Kultura Urduña\nMartxoaren 18 arte egongo da Otxomaio jaietako pregoilaria proposatzeko aukera. Jai Batzordeak Urduñako kultur eta kirol elkarte guztiei luzatu die deia, baina herritarrek ere bidali ahalko dituzte hautagaien izenak.\nHorretarako kultura@urduna.com helbide elektronikora bidali beharko da mezua. Jasotako ekarpenak hurrengo Jai Batzordean landuko dira. Orain arte hainbat proposamen egin dute: Larruzabal Administrazio Batzordea, Bihotza Konpartsa, eta Maria Barbero, besteak beste.\nLarunbatean ospatuko dituzte "Kintoak"\nIzar Mendiguren Cosgaya 2016-03-01 12:23 Kultura\n1998an jaiotako urduñarrek "Kintoen jaia" egingo dute larunbatean, hots, martxoaren 5ean. Egun osoko egitaraua prestatu dute. Lehendabiziko ekintza 10:00etan izango da, Antzinako Ama elizan. Ondoren, 11:30ean umeentzako jolasak egingo dituzte, eta 13:30ean trikipoteoa. Iluntzean helduko diote berriro jaiari. Izan ere, 19:30ean batukadak girotuko ditu kaleak. Gauean, berriz, kontzertuak izango dira: Kultibo natibo, Itziarren Semeak eta Dj Ruba.\n“Magia beltzez eta odolez beterik dago nire lehen eleberria”\nTxabi Alvarado Bañares 2016-03-02 08:11 Kultura Laudio Laudio: Areta\nENEKO ARCAS NOGALES (Areta, 1986) hainbat filma, telebista saio eta antzerki lanetan aritu izan da aktore moduan. Orain idazle moduan estreinatuko da, “Heraldos del mañana” liburua argitaratuko baitu laster, magiaz betetako saga baten lehen atala.\nIdazle bilakatutako aktorea, edo iraganean aktore lanetan aritutako idazlea, zer da Eneko?\n‹‹ Aurrekoak 1 2 3 4 ... 143 144 145 146 147 148 149 150 ... 170 171 172 173 Hurrengoak ››\nArtzain Eguna: Kanpai kontzertua\nBlas de Otero ezagutzeko ibilaldia\nMuñoz Etxea Orozko\nBack To Skull Fest\n2019/09/22 11:30 - 18:00\nElexondo ibilbidea Amurrio\nUdal aretoa Aiara Arespalditza\nGazte eta helduentzako euskal dantzen ikastaroa\nKultura Etxean Orozko\n2019/09/27 19:00 - 22:00\nBañuetako jaiak: Ostirala\nBañueta auzoa Amurrio\nArrastiak faktorian: Jon Basaguren\n2019/09/28 09:00 - 22:00\nBañuetako jaiak: Larunbata\n2019/09/28 14:30 - 22:30\nGaztetxearen aldeko eguna\nV. Bilbao Death Fest: Pre Party\nArrastiak Faktorian: Napar Death trilogia\n2019/10/05 19:00 - 23:00\nGoizale aterpearen jaia: Larunbata\nGoizale aterpea Urduña Lendoñobeiti\n2019/10/06 09:30 - 16:30\nGoizale aterpearen jaia: Igandea\n"Erase una vez... en Hollywood"\nArrastiak faktorian: Ibil bedi\nArrastiak Faktorian: Silvio eta Rodriguez\nV. Bilbao Death Fest: Ostirala\nV. Bilbao Death Fest: Larunbata\nArrastiak Faktorian: Borja Estankona\nBuru Osasunaren Munduko Eguna: Poesia errezitaldia


George E. P. Box, XX. mendeko estatistikari bikaina - Zientzia Kaiera\nGeorge Edward Pelham Box zientzialariaren bizitza harrigarria da. Txikitan diru-eragozpen larriak jasan bazituen ere, XX. mendeko estatistikari handienetako bat izatera iritsi zen. Funtsezko ekarpenak egin zituen estatistikan eta estatistikaren aplikazioetan, bereziki industrian. Boxek asmatutako denborazko serieak aztertzeko teknikek Ekonometria eraldatu dute, eta banku zentral guztiek erabiltzen dituzte haren teknikak.\nBox duela bi urte hil zen, Madison-Winsconsinen, Estatu Batuetan, 93 urte zituela. “An accidental statistician” liburu zoragarrian jaso zituen bere memoriak. Hona hemen han kontatzen dituen pasarte batzuk.\n1. irudia: George Edward Pelham Box (1919-2013) matematikaria.\nGeorge E. P. Box Gravesenden jaio zen 1919an, Londrestik gertu, familia umil batean. Garai hartan, Gravesenden Tamesis ibaiak kilometro eta erdiko zabalera zuen eta mundu osotik etorritako itsasontzi handiak igarotzen ziren Londresko kaietarako bidean. Georgeren aitak, Harryk, ez baitzuen aukerarik izan ingeniaritza ikasteko, jostundegi batean lan eginez mantentzen zuen familia. Harryk, lanetik etxerako bidean hainbat kilometro ibili ondoren, ibaia zeharkatzeko ontzi txiki bat hartzen zuen. Egun lainotsu beltzetan, txalupariek -ontzietatik kaietara gauzak aldatuz aritzen ziren gizonek- diru gehigarri bat irabazten zuten jendea ibaiaren alde batetik bestera eramanez.\nGeorgeren familia txiroa bazen ere, senideak oso ondo moldatzen ziren elkarrekin, eta oso arratsalde ederrak igarotzen zituzten landan piknikak egiten. Georgeren arreba, Joyce, abilezia handiko neska zen, eta bera eta bere neba -Jack- zaindu zituen neurri handi batean. Jackek, 13 urte besterik ez zituela, irrati klandestino bat egin zuen. Georgek ere, “The Boy Electrician” izeneko liburu baten laguntzaz, kristalezko irrati-set bat egin zuen gauetan, BBC irratia entzun ahal izateko.\nGeorgeri kimika atsegin zitzaion eta eskola utzi zuenean, 16 urte zituela, hondakin-uretarako instalazio batera joan zen lanera. Unibertsitatean sartzeko helburua zuelarik, eskola tekniko batera joaten hasi zen, astean bitan, Londresko Unibertsitateko zientziazko sarrerako azterketa prestatzeko.\nII Mundu Gerra, eta nola bultzatu zuten George estatistika ikastera\nGeorgek gainditu egin zuen Unibertsitatera sartzeko azterketa, baina II. Mundu Gerra hasi zen, eta armadara joan behar izan zuen. Behin armadan, kimika-ezagutzak zituela jakin zutenean, Port Downgo “Estazio esperimentalera” bidali zuten ziape-gasaren efektuak aztertzera.\nGeorge Sarjentuak berehala ikusi zuen behar-beharrezkoa zela esperimentuen emaitzak ulertzeko datuak aztertzen zekien norbait, eta bere nagusiari esan zionean hark hau erantzun zion: “Ados nago zurekin, baina hemen ezin dugu estatistikari bat lortu. Zer dakizu zuk gai hortaz?” Georgek esan omen zion R. A. Fisher izeneko baten liburu bat irakurtzen saiatu zela behin, baina ez zuela hitzik ere ulertu, eta nagusiak hau erantzun zion “Zuk irakurri duzu liburua, ezta? Ba egin ezazu zuk lan hori”. “Bai, jauna”. Armadako Hezkuntzarako Gorputzak zenbait liburu bidali zizkion, eta Georgek diseinu esperimentalak egiten ikasi zuen, bere kabuz.\n2. irudia: Ronald Aylmer Fisher (1890–1962) estatistikaria eta biologoa. Estatistika modernoaren oinarriak finkatu zituen matematikarietako bat. George Edward Pelham Box (1919-2013) 20. mendeko estatistikari aitzindaria.\nPort Downgo esperimentuak\nHona hemen Georgek memorietan aipatzen duen adibidea (ikus 1. irudia). Sei ziape-gas motaren artean, zein zen sendatzeko denbora gehiago behar zuena? Galdera horri erantzuteko 6 boluntario zeuden. Denek probatzen zituzten sei ziape-gas motak beren besoetan. Baina gas mota ezberdinak probatzeko moduak prozedura bat zuen, gero datuetatik ondorio egokiak atera ahal izateko. Adibidez, posible da besoko parteak eragina izatea; edo ezker-eskuin besoak desberdinak izatea sendatzeko gaitasunari dagokionez. Esperimentuek kontuan hartzen zituzten aukera horiek.\nBoluntario bakoitzari ziape-gasaren tanta batzuk ematen zitzaizkion, eta erabat sendatzeko behar zen egun kopurua erregistratzen zen, laukizuzenak agintzen duen erara: A-F letrek adierazten dute besoko zein partetan jartzen diren gas-tantak. Letra xeheek (a-f) gas mota adierazten dute. Hortaz, sei boluntarioren besoetako sei zati desberdinetan probatzen ziren sei gas motak; erdiak esker besoan, eta erdiak eskuinean.\n3. irudia: R. A. Fisherrek asmatutako “Laukizuzen Latindarra” deritzon diseinu esperimentala, George E. P. Boxek Port Downgo Estazio Esperimentalera eramana. (Argazkia: An accidental statistician argitalpenekoa)\nKonfigurazio honek “Laukizuzen latindarra” du izena eta Fisherrek egindako landa-esperimentuei esker egin zen ezaguna. Georgek gero industrian erabili zuen oihalak egiteko prozesuak hobetzeko, besteak beste.\nGeorge gazteak R. A. Fisher bisitatu zuenekoa\nEgun batean, Port Downen, nola ebatzi ez zekien problema bat suertatu zitzaion Georgeri, eta lankide batek gomendatuta, R. A. Fisher estatistikari ospetsua ikustera joan zen. Armadak Cambridgeko irakasle bati bisita egiteko prozedurarik ezagutzen ez zuenez, baimen berezi bat egin behar izan zioten trenez bidaiatu ahal izateko. George Fisherren etxera iritsi zenean eguraldi zoragarria zegoen. Egun osoa elkarrekin eman eta gero, eta bere problema estatistikoa ebatzita, Port Downera itzuli zen.\nMundu Gerra amaitu eta berrogeita hamargarren hamarkadan, Egon Pearsonekin Londresko University Collegen ikasi ondoren, Georgek aurrerapauso handiak eman zituen estatistikan. Elkarlanean ibili zen, besteak beste, John Tukey, Gertrude Cox, Gwilym Jenkins, Henry Scheffé eta Stu Hunter estatistikariekin. Horretaz gain, “Statistical Techniques Research Group” taldearen lana zuzendu zuen denbora batez Princetonen. 1950ean “emaitza-azalera metodoak” lantzen hasi zen, eta 1954an industriako prozesuak hobetzeko “evolutionary operation” izeneko teknika proposatu zuen.\n4. irudia: George Box 2009. urtean, “pizza and beer” zientziaren dibulgaziorako hitzaldi-sortan parte hartzen. Mota honetako saioen sortzailea eta bultzatzailea izan zen 60. hamarkadatik aurrera. Helburu jakin bat izan zuen, haren klaseen zurruntasuna arintzea honako ekimenez bidez.\n1959an Madisongo Unibertsitatera abiatu zen, Wisconsinera, estatistikako sail bat antolatzera. Berehala konturatu zen sail hartan ematen ziren klaseak oso teorikoak zirela eta “Monday Night Beer Session” (astelehen arratsaldeetako garagardo-sesioak) izeneko saioak jarri zituen abian. Astelehenero, ikasleak, irakasleak eta, orokorrean, estatistikan interesa zutenak, Georgeren etxeko sotoan elkartzen ziren problema estatistikoak eztabaidatzeko. Hizlari onak lortzeko -alegia, problema interesgarriak ekarriko zituen jendea topatzeko- saiatu ziren ingeniaritzan, medikuntzan eta enpresetan problema estatistikoetan lanean zebilen jendea topatzen. Esate baterako, denborazko serieak hidrologiara nola aplikatzen zituzten kontatu zuen behin ingeniaritza zibilaren arlotik etorritako batek; zoologiaren alorreko beste batek animalien fisiologia ulertzeko eredu estatistikoak azaldu zizkien. Boxen ustetan, zientziaren ezinbesteko katalizatzaileak ziren problema errealak.\nGeorge E. P. Box Santanderren eta Errioxan ibili zen\nBere bizitzako azken urteetan, Winsconsinen erretiratu ondoren, Georgek harreman estua izan zuen Santanderreko Unibertsitateko Alberto Luceño irakaslearekin. Berak eta Clairek (bere orduko emazteak) denboraldi luzeak eman zituzten Santanderren 1993 eta 1995 bitartean. Behin, Errioxako upeltegiak bisitatzera joan ziren denak. Haroko taberna batera sartu ziren, bazkaltzeko asmoz, eta Georgek bere memorietan kontatzen du “tabernaria zeharo haserretu zela”, esan baitzioten edateko ezer ez zutela nahi. Ardo botila bat ekarririk, tabernariak hau esan omen zien: ”Tori hau. Debalde har dezakezue!”\nGeorge umore handiko gizona zen, eta Errioxako ardoarena bezalako istorio ugari kontatzen ditu bere liburuan. Kantu eta poemazale amorratua zen; Winsconeko P. Mac Berthouex irakasle emerituak dioenez, “Georgerekin afaltzean, etengabe aritzen ginen bere lanaren eta lagunen inguruko istorio, poema, kanta eta pasadizoak entzuten”.\nGeorge E. P. Box estatistikari bikaina, eta bihotz zabaleko gizona, 93 urte zituela hil zen. Urte horretan bertan argitaratu zen haren memoria-liburua, John Wiley & Sons argitaletxean.\nArgitalpen-data: 2015/11/17 · Atala: Dibulgazioa, Kolaborazioak\nCuando la ciencia es zientzia #10 | Cuando la ciencia es Zientzia | Cuaderno de Cultura Científica\n[…] George Edward Pelham Box (1919-2013), estadístico y uno de los científicos más influyentes y citados en la segunda mitad del siglo XX. Box comenzó trabajando como estadístico industrial en una compañía química del Reino Unido. Allí trabajó en la […]


Gipuzkoako Foru Aldundia, erreferentziazko erakundea Nazio Batuen GJHen esparruan - Artikulua - Gipuzkoa ETORKIZUNA ORAIN\nUnited Cities and Local Governments (UCLG – Hirien eta Tokiko Gobernuen Sare Bateratua) sarearen txosten batek jarraibide egokien adibide gisa jarri du Gipuzkoako Foru Aldundia, Nazio Batuen 2030 Agendako garapen jasangarriko helburuen arloan (GJH) egin duen lanagatik, Etorkizuna Eraikiz ekimenaren gerizpean egiten ari denagatik, hain zuzen ere. “Gure lurraldeak apenas daraman legealdi bat lan egiten arlo horretan; beraz, esanguratsua da dagoeneko gu aipatzea nazioartean prestigio eta garrantzi handia duten argitalpenetan. Egindako lana oso ona izan da, eta Gipuzkoa hasita dago aitortua izaten erreferente gisa garapen jasangarriko helburuen eremuan”, azaldu Imanol Lasak, Ekonomia Sustapeneko, Turismoko eta Landa Inguruneko diputatuak.\nDelako argitalpena, Towards the localization of the SDGs (GJHen lokalizaziorantz), New Yorken aurkeztuko da (Estatu Batuak), aste honetan, Garapen Jasangarriari buruzko Goi Mailako Foro Politikoaren barruan, eta munduko hainbat administraziok 2030 Agendaren esparruan egindako lanaren bilduma gisa. Dokumentu horrek hiru aldiz aipatzen du Gipuzkoako Foru Aldundia, ahotan hartuz arlo hauetan egin duen lana: 2030 Agendaren garapena, Elkarbizi sarea (ekimen bat, zeinaren helburua baita Gipuzkoako udaletan gauzatzen diren esperientziak partekatzea, eta aniztasuna landuko den programa bat diseinatzea), eta bakegintzako politiken arloko ekimenak.\nImanol Lasak gogorarazi duenez, Foru Aldundiak azken legealdian ekin zion GJHen barruan kokatzeari erakundeak aurrera eramaten dituen era askotako ekintzak eta proiektuak, Etorkizuna Eraikiz ekimenetik hasita. “Gure lurraldea konprometituta dago agenda global berri horrekin, helburutzat baitu pobrezia desagerraraztea, desberdintasuna murriztea, planeta babestea eta pertsona guztien onura bermatzea”, defendatu du Ekonomia Sustapeneko diputatuak. Horren haritik, gaineratu du ezen helburu hori lortzea gizarte osoari dagokiola, eta esparru horren barruan, “Foru Aldundiak rol aktibo bat hartu nahi du bere gain, lankide dituela lurraldeko herritarrak eta gizarteko nahiz ekonomiako eragileak, egunez egun lan egiten dutenak lehentasun horiek errealitate bihurtze aldera”.\nLasak azpimarratu duenez, Foru Aldundiak legealdi honetan bultzatuko duen estrategia ekonomia berriak GJHak betetzea izango du helburu. “Lurraldearen etorkizunarentzako funtsezkoa da ekonomia lehiakorra eta gizarte politika sendo eta jasangarriak izatea. Horretarako, Gipuzkoak bere politikak lerrokatu behar ditu nazioartean dauden politika aurreratu eta anbizio handienekoekin, Nazio Batuek finkatutako Helburu hauek kasu”, zehaztu du. Horregatik, Ekonomia Sustapeneko diputatuak nabarmendu du lurraldearen nahia dela “ekonomia arloan indartsuagoak izatea” eta, oinarri honen gainean, “aurrerapausoak ematen jarraitu eta GJHak jasotzen dituzten helburuak bete”.\nLantegi horren adibide gisa, Foru Aldundiak zenbait mintegi egin zituen, 2018aren bukaeran, lurraldeko ekonomia eta gizarte eragileekin, haien helburua izanik, Lasak gogorarazi duenez, “espazioak sortzea GJHen sentsibilizaziorako eta analisirako”. Horrela, foru erakundearen asmoa zen Gipuzkoako agenda politikoaren ildo nagusiak definitzea eta GJHenekin lerrokatzea, Gipuzkoako gizarte antolatuarekin eskutik helduta lan eginez beti. Helburu berarekin, aurtengo otsailean egin zen nazioarteko biltzar hau: Etorkizuna Eraikiz. Open minded governance for your future - Gobernantza kolaboratiboa garapen jasangarriko helburuentzat. Han bildu ziren lehen mailako nazioarteko adituak eta mundu osoko administrazioen ordezkariak. Topaketa horrek aukera paregabea eman zuen lehen eskutik ezagutzeko bai gure lurraldean izandako esperientziak bai nazioarte mailako jardunbiderik egokienak, helburutzat hartuta betiere lurraldeko politikak GJHenekin lerrokatzea.\nNazio Batuek 2015ean onetsi zuen Garapen Jasangarriari buruzko 2030 Agenda, zeina baita “abagune bat herrialdeek eta beren gizarteek bide berri bati ekin diezaioten, gizartearen bizimodua hobetzeko, inor atzean utzi gabe”. Agendak ezarritako 17 helburuen artean daude, besteak beste, pobrezia ezabatzea, klima aldaketaren aurkako borroka, hezkuntza, emakumearen berdintasuna, ingurumenaren defentsa, gure hirien diseinua, bakea eta bizikidetza, energia, eta ekoizpen nahiz kontsumo arduratsuak.