BALEEN FABRIKA « Berriak « pakeabizkaia.com\n2011ko August 25Atzo, kultura eta ondarearen babesean lan egiten duen Marcia Dutra antropologa portugesak, PAKEA BIZKAIAko ontzilariei harrera egin zien berak zuzentzen duen Hortako aitzinako baleen fabrikan.\nGaur egun berreraiki duten fabrika berezi honek, duela urte gutxirarte nola funtzionatzen zuen erakutsi zien. 1939.an eraikitako eraikuntza hau, 50 urteetan zehar, kaxalotearen zainaren prozesamendurako eta haragiarekin pentsu eta irina fabrikatzeko erabili oi zen.\nLaurogeigarren hamarkadan baleen ehiza debekatu eta bukatu zenean, 1984.an eraikuntza hau interes publiko bezala izendatu zuten eta bere ohiko funtzionamendu eta banaketan oinarrituta, bere berreraikitzearekin hasi ziren.\nFaial irla inguruan ehizatzen ziren kaxaloteak, fabrikara hurbiltzen ziren eta zuzenean hondartzatik zetorren harrizko tunel batetik igotzen zituzten. Zatitu ostean, koipea labe handi batzuetan egozten zituzten olio edo zaina lortu arte. Soberan zegoen haragi guztia, elikadurarako irinetan eraldatzen zuten prozedura mekaniko baten bitartez.\nGordeta dauden artxiboen arabera, 40 urteetan zehar 15 metro ingurutako 1.940 kaxalote ehizatu eta prozesatu ziren. 1950.a gehien ehizatu zen urtea izan zen 157 ale ehizatu zirelarik. Baina ehizaren beherakada hasi zenean, bakarrik bi kaxalote ehizatzen ziren hala nola 1969. Urtean gertatu zen bezala.\nAzores eta Porugaleko gobernuek beren ondare eta historia berriaren zati garrantzitsu hau mantendu nahi izan dute eta gaur egun, balearen ehizaren amaiera eraldatu izan dute, baleen behaketaren, babes eta ikerketaren bitartez, turismoa erakarriz.\nUrte askotan zehar balearen ehiza arkipelagoko ekonomiaren ariketa printzipala izan zen, hala ere nahiko arrantza jasangarri bat praktikatu izan zutenez, gaur egun kaxalote ugari bizi dira ur hauetan.


Mutil bat atxilotu dute Urdulizen, emakume edadetu bat kolpatzea egotzita - Urduliz - Hiruka.eus\nHiruka.eus 2018-06-20 11:10\nErtzaintzak 23 urteko gizonezko bat atxilotu zuen herenegun, astelehenean, Urdulizen, andre nagusi bati lesio-delitu bat eragin izana leporatuta.\nSegurtasun Sailaren arabera, ustezko gaizkileak emakume edadetu bati bere etxeko portalean bortxaz eraso egin zion. Emakumearen garrasiek ohartarazi zituzten bizilagunak, eta biktima jotzen harrapatu zuten ustezko erasotzailea. Bizilagun horietako bat atera zen erasotzailearen atzetik eta patruila iritsi arte atxiki zuen; momentu horretan zerbitzuz kanpo zegoen ertzain bat da bizilagun hori, Segurtasun Sailak azaldutakoaren arabera. Biktima ospitalera eroan behar izan zuten, aurpegian eta buruan zauriak zituelako.\nErasoa astelehenean gertatu zen, 18:30ak aldera. Biktimak, adineko emakumeak, ertzainei esandakoaren arabera, etxeko portalean bere txakurragaz sartzen zebilela gizonezko bat sartu zen bere atzetik. Ezezagunaren jarrera susmagarria iruditu zitzaion emakumeari, eta igogailuan beragaz sartzera zihoala ikustean zein solairutara zihoan galdetu zion. Gizonezkoaren erantzunak egiaztatu egin zion emakumeari susmoa, hark adierazitako etxebizitza ez baitzen existitzen.\nUne horretan gizonezkoak indarrez bultzatu zuen emakumea, eta lurrera bota ondoren kolpeka hasi zitzaion aurpegian eta buruan, biktimak kontatu duenari jarraiki. Emakumearen garrasiek hainbat bizilagun ohartarazi zituzten, eta biktimari laguntzera atera ziren. Horien artean, zerbitzuz kanpo zegoen ertzain bat zegoen, eta erasotzailearen atzetik irten zen. Ertzainak mendean hartu behar omen izan zuen susmagarria, Segurtasun Sailak nabarmendu baitu "aurpegian jo" zuela polizia; halere, ertzainak eutsi zion, beste bizilagun batzuen laguntzaz.\nHandik gutxira, Neguriko Ertzain-etxeko patruila bat hurreratu zen, eta arrastatu egin zuen 23 urteko erasotzailea lesio-delitu bat leporatuta. Agenteek polizia-egoitzara eroan zuten atxilotua izapideak egitera, eta ondoren epailearen aurrean ipini zuten.


Zientzia Kaiera, Author at Zientzia Kaiera - Page 193 of 221\nDuela hilabete batzuk, nazioarteko ikerketa talde batek argitara eman zuen neandertal eta cromagnon gizakiak ez zirela aldi berean Iberiar penintsulan bizi izan. Egindako ikerketaren emaitzen arabera, bi espezien presentzia erregistroen artean 1.000 urte inguruko aldea zegoela ondorioztatu zen. Duela hilabete bat inguru, ikertzaileok neandertalen desagertzearen kronologia zein izan zen ezagutzera eman zuten. Dirudienez, orain dela 40.000 urte inguru desagertu […]\nJavier San Martín Gehiegi erabili da, batez zientzia-dibulgazioko esparruetan, eta ulergarria da zientzialariak berarekin nazkatuta egotea, toki eta une orotan entzun izan delako. Hala ere, badirudi orain zilegi zaigula: “izarren hautsaz” mintzatuko gara. Literatur leloak alde batera utzita, metafora eder bat dugu tartean: izarrak labeen antzerakoak dira, batzuetan zein besteetan, inguruko osagaiak sortu eta eraldatzen baitira. Bizia bideratzen duten elementu […]


Estreinaldiak: Ekainak 2Euskal pantailaren gunea\nOtomandar Inperioaren azken egunetan, Michael (Oscar Isaac) medikuntza ikaslea eta Chris (Christian Bale) AP albiste agentzia estatubatuarreko kazetari entzutetsua emakume berberarekin (Charlotte Le Bon) maiteminduko dira. 20ko hamarkadan girotutako maitasun istorioa zuzendu du Terry Georgek, AEBen eta Espainiaren artean osatutako koprodukzioan.\nOinarrian maitasuna duten hainbat istorioz osatutako komedia. Sara Sálamo, Nacho San José, Pepe Ocio, Sergio Torrico, María Cotiello eta Miguel Diosdado aktoreek, besteak beste, topo egin dute dozenaka film labur zuzendu dituen Roberto Pérez Toledok gidatutako film luze dibertigarrian. Sexua eta emozioak nahasiko dira hamabost bat lagun elkartuko dituen luxuzko etxe batean antolatutako orgian.\nDídac Cervera zinegile katalanaren opera prima. Dani eta Monica bikotekideen harremana une zailak igarotzen ariko da, neskak urtebetetzean oparitutako erlojua galduko duenean. Izan ere, Monica etsita egongo da Daniren despiste eta aldrebeskeriekin. Horregatik, Elias lagunaren gomendioak jarraituko ditu erlojua ez ezik, neskarekin zuen harremana ere berreskuratzeko. Valentzian eta Bartzelonan errodatu zuten filma iragan udan.\nDie dunkle Seite des Mondes (La cara oculta de la luna)\nEnpresa munduaren iluntasunak azalera ekarriko ditu, ordea, Stephan Rick zinegilearen film alemaniarrak. Urs Blank (Moritz Bleibtreu) izango da filmeko protagonista. Arrakasta handiko abokatua da, baina galbidera eraman zuen negozio-gizon batek bere buruaz beste egin duela jakingo duenean, berak ere bere bizitzaren kontrola galduko du.\nBartzelonan girotutako komedia erromantikoa zuzendu du, halaber, Marga Meliák. Juliaren mutil-laguna Londresera joango da, eta etxebizitzaren gastuei aurre egiteko, Luuk argazkilari holandarrarekin partekatuko du pisua. Elkarbizitzak biengan eragingo du.\nJeloskor dagoen emakume bat bere senar ohiaren emazte berriaren bizimodua suntsitzen ahaleginduko da. Denise Di Novik zuzendu du Rosario Dawson, Katherine Heigl eta Geoff Stults protagonista dituen thriller amerikarra.\nAnimazioa Dokumentala Drama Estreinaldiak Filmak euskaraz Komedia Slide Thriller\nBittersweet Days Clash Como la espuma Correspondências Die dunkle Seite des Mondes Marie Curie Mil coses que faria per tu Norman: The Moderate Rise and Tragic Fall of a New York Fixer Nur eta herensugearen tenplua The Promise Unforgettable\n#Zinequiz lehiaketa antolatu du EZAEk bigarrenez udararako


Bizitzak aktibatzen. Ethazi erronka\nEgilea: José Javier Miguel de la Huerta, Komunitateari Zerbitzuen irakasle teknikoa, eta Angel Almaraz Moro, Esku-hartze Komunitarioko irakaslea. Gizarte Integrazioko Saila Bilboko Txurdinaga LHII-n.\nGizarte eta kulturako familian eta komunitateko zerbitzuen familian daukagun desafioa da ikasleei erronkak eraiki eta proposatzea, aukera izan gabe irakaskuntza-ikaskuntza prozesuan bitartekari gisa balio diguten objektu eta zerbitzuak erabiltzeko. Hau da, ezin dugu prototipo bat egin, saiakera bat egin ikasgelan errealitatearen “zatitxo” bati buruz. Gizarte Integrazioko teknikarien lana askotan menpekotasun edo bazterketa arriskuan dauden pertsonekin garatzen da. Honek jokoz kanpo uzten du pertsonekin saiakera-akats bidezko esperimentazio edo aurkikuntza oro. Hala ere, zailtasun hauei eta beste batzuei aurre eginez, diseinatu eta proposatu ahal izan ditugu egoera batzuk, ikasleak protagonista bihurtzen dituztenak eta eskatzen dietenak beren ikaskuntza prozesuetako protagonista izan daitezen erronka ezberdinen bidez.\nToki askotan jan dezakegu, baina osagai berberek ez daukate zapore berdina, sukaldean dabilen pertsonaren arabera. Antzeko zerbait gertatzen da ikasketa eragiteko ardurari aurre egiten diozunean. Osagaiak berberak dira sukaldari guztiendako. Curriculumak ezartzen ditu. Baina, berdin jaten al da ikasgela guztietan? Gu ziur gaude ezetz. Ez du esan nahi ikasketaren helburuak lortzen ez direnik, baina argi eta garbi, ikasleak helburuak garatzera eramaten dituzten prozesuek markatzen egiten dituzte, eta asko gainera, izango dituzten aukerak laneko txertaketa posible baten aurrean.\nEthazik, edo metodologia aktiboek, erraztu egiten dute “ikasketa sakona”, baina ez da ahaztu behar baldintzatua dagoela hainbat faktoregatik, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuan eragiten dutenak. Artikulu honetan Txurdinaga LHIIko esperientzia aurkeztu nahi dugu.\n“Bizitzak aktibatzen” erronka duela hiru ikasturte sortu zen, irakasle talde baten kezkei erantzun gisa. Irakasle hauek pentsatzen zuten ea zer beste era zeuden ikasgelan ekiteko, posibleak eta desiragarriak izango zirenak. Denborak arrazoia eman digu eta, hasieran modulu ezberdinetako osagaiak “batzen” ziren Unitate Didaktiko bateratu baten moduan hasi zena, igaro da izatera Gizarte Integrazioko Goi Mailako lehen urteko lau moduluetako ikaskuntzak nahasten diren prozesu bat. Nahasketa hau ikasturte hasieran eratzen da, gaitasunak aukeratzen, orekatzen eta konektatzen goazen programazio batean, eta ikasleei aurkezten zaie osotasun banaezin baten gisara, zeinaren garapenean hiru irakaslek parte hartzen dugun aldi berean, ordutegi osoan zehar gutxienez bi irakasleren presentzia bermatuz.\nSaiakera hau erronka bat da bai arazoari aurre egin behar dioten ikasleendako. Benetako eskaera bat zegoen Portugaleteko S. Roque plazan Eguberri bezperan egingo den ekintza baten garapenean laguntza eskatzen zuen elkarte baten partetik, eta erronka izan da baita irakasleendako ere. Planifikazioa kontu handiz zaindu bada ere, proposamenaren parte dira ziurgabetasuna eta arrisku maila bat. Hemen ez dago ikasgai-zerrendaren arabera idatzitako gidoi bat. Kontua ez da unitate didaktiko bat aurkeztea, ariketa multzo bat burutu eta azterketa bat osatzea.\nIkasleek bizitza errealari egin behar diote aurre, ikasturtean hiru hilabete eskas daramatzagunean eta oraindik aurkitzen eta planteatzen ari direnean ea zer den esku-hartze komunitarioaren kontu hau. Ekimen honek eta Ethazi metodologiak ahalbidetzen dute ikasleek bizi dezatela transferentzia hori ikasgelan irakasten denetik ikasgelatik kanpo benetako beharrak dauzkaten pertsonekin lan egitera, eta horrela barneratu egiten dute ikasgela barruan eman ezingo zen ikaskuntza bat, eta bertatik bertara ezagutzen dute beren etorkizuneko ogibidearen giza eta gizarte errealitatea.\nLehen arraila abendu hasieran zabaltzen dugu. Talde txikietan bisitatzen ditugu zerbitzuak, Portugaleteko Udalak adineko pertsonei arreta emateko planifikatutako ibilbidea osatzen dutenak. Han jabetzen gara zer diren zahartze aktiboko politikak, zer gertatzen zaien pertsonei urteak gehitzen doazen heinean, nola bizi diren eta zer pentsatzen duten euren bizitzari buruz. Errealitatera irteten gara, informazio bila eta proiektua aberasteko asmoarekin. Eta lehen kontaktu horretatik, errealitatean murgilduaz, sortzen dira galderak, kezkak, kexak, eguneroko ezinegonak, aurreiritziak, estereotipatutako ideiak, baina baita bizi esperientziak ere, bizi proiektuak, bizitza osoan zehar egindako ikaskuntzak.\nErronkaren lehen pausoa, oraindik ez dena hala ez baita galdera luzatu, informazio guzti hau sistematizatzea da, bilaketa bideratuen bidez zabaltzea, testuinguru historiko, politiko, juridiko eta soziologiko batean kokatzea.\nPrest gaude. Ikasgelara dator Aspaldiko Fundazioko, esku-hartze psikosozialeko zerbitzuen arduraduna. Erakunde honek kudeatzen ditu Portugaleten adineko pertsonen arretaren udal sare publikoko zerbitzu ezberdinak. Arazo bat aurkezten digu: “bizitzari urteak gehitzea”. Kokatu egiten gaitu adineko pertsonei ikusgarritasuna emateko beharrean, geroz eta zahartuagoa dagoen gizarte batean eta, era berean, gaztetasunean garrantzi gehiago ipintzen duena, truke txanpon gisa. “Zaharrak izatera heldu nahi dugu beti gazte izaten” esaten digu. Baina errealitate honek interpelatu egiten gaitu. Zaintzen etikari buruz hitz egiten digu, belaunaldi arteko harremanen balioaz, preso dauden pertsonen eta adineko pertsonen artean bateratutako proiektuez, esaten digu zer bizitza dagoen kanpotik ikusita jesarri eta heriotzari itxarotea soilik gelditzen zaiola ematen duen lekuan.\nPlanteamenduak ikasleak erakarri egiten ditu, galderak sortzen dira eta baita arazoa definitzeko beharra ere: Nola egin dezakegu zerbait ikasgelatik? Egin dezakegu zerbait laguntzeko eta era berean ikasten jarraitzeko? Zer gertatuko litzateke proposatuko baligute, Aspaldiko Fundazioko eta EDEX Fundazioko profesionalekin batera, jarduera proposamen bat antolatzea, aberastuko duena urtero abenduaren 22an antolatzen duten “Gabonetako merkatua”? Egin al da hau beste urteren batean?, nola?\nEsku-hartzearen aukera errealaren aurrean, biderkatu egiten dira ikasleen ikarak, beldurrak eta erresistentziak. Jabetzen joaten dira proposamena serioa dela, ez dela joko bat. Baina antsietateekin batera sortzen dira baita ere ikasteko gogoak, aukera probetxua ateratzeko gogoak, tentsionatu eta ea kapazak garen ikustekoak. Errealitatean lur hartzeak galdera ugariri erantzuna eman beharra dakar: “Baina, eta denbora? Ez daukagu denborarik. Eta, nola? Zergatik? Zertarako? Zerrekin? Zeinekin? Noiz? Zenbat?...” Hasieran pila bat irteten dira, ordenik gabe, eta arazoak irakasleek konpontzeko beharra sentitzen dute. Baina hau da, hain zuzen ere, haien ARDURA.\nBruno Munarik 1983an planteatzen zituen galdera berberak dira: “Nola jaiotzen dira objektuak? Proiektu metodologia baterako apunteak”. Honen alderdi iraultzaile da instituziotik aurkeztu eta babestu egiten dela gizarteko behar bati erantzun gisa, eta zehatzago enpresen behar bati erantzun gisa, gure ikasleek euren heziketa prozesua amaitzean bertan txertatzeko itxaropena duten enpresen beharra.\nIrakasleok aurre egin beharreko bigarren erronkak zerikusia dauka gure ikasleen ikasteko moduari ematen diogun erantzunarekin, nola birdefinitzen dugun gure rola, Ethazi metodologiak jorratzeak eskatzen duen ardurarekin, nola konpontzen ditugun antolakuntza arazoak, ordutegien malgutasunarenak, benetan autogestionatuak izango diren irakasle taldeen osatzearenak.\nLau urteko ibilbidean erantzunak ematen joan gara auzi hauetako batzuei, tupust egin dugu ikasleen erresistentzien aurka. Erresistentzia hau pasibotasunetik eraikia izan da errepikatu eta ahazten ikasteko, metodologia parte hartzaileek proposatzen dutenaren aurkakoa guztiz; aurre egin behar izan diegu sistema honen hornidura eta espazioen antolakuntzako gabeziei, oraindik heldutasuna lortu behar duen sistema batean. Agian berezko ezaugarriak dira Ethazi proiektua eusten duen izaera “disruptiboko” paradigman.\nIkasgelara itzultzen gara... Ikasleak emaitzara doaz buru belarri, jardueran pentsatuaz, gure erronken gurpilean marraztuta dauzkagun lehen pauso horietatik igaro gabe. Lehen itzulia da soilik espiral dialektiko honetan, zeinetan elkarlotzen joango garen erronkak, ebidentziak, oharrak, hausnarketak, tertulia dialogikoak, irakurketak, bilaketak, sintesi eta saiakera probak, ezagutzen balioztatzeak, proiektuen aberastea, itxiera eta irekierak, errubrikak, ludopedagogiak, heziketa taldeak, “txapak” eta muralak, bideoak, prezyak, porfolio digitalak, exceleko aurrekontuak, word-eko lanen maketazioa, gantt-en diagramak project-en, infografiak, narratiba digitalak, design thinking, visual thinking, ikaskuntza sakonak\nLehenik, egin ondoren egindakoa birpentsatzeko eta gauzak aldatzeko, ondorenean ikusita zer zen egin behar genuena. Arrain arantza ideiak antolatzen, kausalitate erlazioak bilatzen, gizarte integrazioko langileek aurre egiten dieten egoeren konplexutasuna ulertzen. Beren ahuldade propioak ezagutzen, loturak sortzean arrakasta bermatuko dieten ikaskuntzak sendotzen, teknologia nagusia komunitate ekintzaren zerbitzura. Beren laneko eszenatokia.\nErronka honek izugarrizko inbertsioa eskatzen du, energia aldetik, denbora aldetik eta lan aldetik ikasgela barruan zein kanpoan. Pozik gaude “ahal izan dugulako”, profesionalek gure lana aitortu dutelako, geure burua etorkizunean proiektatua ikusi dugulako gaitasun profesionalekin, geure burua ikusi dugun era berean ikasteko falta zaigun guztian.\nBruno Munari berrartuta azkenik, “Nola jaiotzen dira objektuak?” galdera hartzen du “era sistematikoan aztertzeko diseinatzaileak egiten duen ibilbidea arazo funtzional bati aurre egiten dion momentutik konponbide materialaren proiekzio eta egituratzera arte. Bere pedagogo ibilbidetik, Bruno Munarik eztabaidatu eta argitu egiten du pauso bakoitza, bata besteari lotuta, bidea argi ikusten dugun arte, diseinuaren esentziaren ulermenera eramango gaituen bide argia. Egileak “methodos”-aren ikasketa proposatzen du, hitzaren zentzu grekoan, helmugara daraman bidea, eta ez du aukera galtzen adierazteko benetako ibilbidea -behin eta berriz ibili behar dena diseinu baten egituraketa bakoitzean- ibiltaria bera zeharkatzen duena dela, eta eraldatu egiten duena honek bere helburua lortu baino lehen. Diseinatzailea soilik izango da diseinatzaile, ibilbidearen eta ibiltzearen eskakizunak ezagutzen baditu. Soilik honela garatu dezake objektuak egituratzearen jarduerak bere izateko arrazoia: gizakiari erabilgarri izatea.”\nIbilbidea “egiten ikastearen” prozesua da, erronka segida bat espiralean elkarri lotuz diseinatzen duguna, ikasleak eraldatuz modu sakonean zeharkatu ditugunean amaierako notatik harago. Hau soilik da posible diseinatzaileak, hau da, irakasleak, aldi berean bere ekinbidea eraldatzen badu rol berri bat hartuta, ikasturtearen plangintza aldatuz, ikasleekin eta errealitatearekin daukan harremana aldatuz, ikasgelan metodologia disruptiboen erabilera txertatuz, denborak eta espazioak malguago eginez, talde autonomoetan osatuta, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuaren trazabilitatea bermatuz diseinu guztia erabilgarria izan dadin, ikasleen gaitasun teknikoak eta zeharkako gaitasunak erabat garatuta. Ethazik ikasleei eta irakasleei luzatzen die erronka aldi berean, biak ala biak harrapatzen ditu eta dinamika bat sortzen du, zeinaren emaitzak horrenbeste motibatzen dituen, oso zaila egiten dela onartzea posible dela ikasteko beste modu bat.


Bi Auzokontalari sarituak – Gazteaukera Blog\nAne Elordi zornotzarra eta Ander Bolibar bergararra dira Auzokontalariak lehiaketan irabazle suertatu diren bi gazteak. Lan eder ugari jaso ditugu eta epaimahaikideentzat ez da erraza izan aukeraketa egitea. Eskerrik asko parte hartzera animatu zareten guztioi.\nUztailaren 16tik 30era bitartean Euskadiko 7 auzolandegietan izango dira Ander eta Ane blogari lanak egiten. Horretarako 24 orduko elkarbizitza egingo dute auzolandegietako egunerokoa barrutik ezagutu eta bizitzeko. Ondoren egunero idatziko dituzte elkarrizketak, erreportajeak eta kronikak Gazteaukera blogean. Egindako argazki eta bideotxoek ere esperientzia ezagutarazten lagunduko digute.\nBaina, nolakoak dira bi Auzokontalariak?\nAnder Bolibar, 24 urteko bergarra, Ikus-entzunezko komunikazio gradua amaitzen dabil eta datorren urtean lan munduan sartzeko esperantza dauka. Bi zaletasun nagusi ditu: Musika eta zinema eta Txapa irrati librean saio bat egiten du; Paradisu zinema.\nAne Elordi, 22 urteko zornotzarrak bukatu berri ditu kazetaritza ikasketak. Hainbat zaletasun ditu, tartean, aisialdiko hezitzailea da eta udalekuetan ibiltzea oso gustoko du. Irakutzeko zaletasun handia du baita.\nZer dela eta erabaki zenuen Auzokontalariak lehiaketan parte hartzea?\nAnder: Aukera ona iruditu zitzaidan udako egunak aprobetxatzeko, jende eta leku berriak ezagutu, denbora aprobetxatu, esperientzia bereganatu eta diru bat aurreztu. Lehiaketak eskatzen zuen perfilarekin bat nentorrela uste nuen eta horrek animatu ninduen parte hartzera.\nAne: Auzolandegien mundua ez da oso ezaguna niretzako, inguruko lagunen bat ibili izan da auzolandegietan eta horren bitartez bakarrik ezagutu izan dut mundu hau. Ideia polita iruditu zitzaidan Auzokontalariek egin beharreko jarraipenarena, asko izango direlako auzolandegien mundua hurbiletik ezagutzen ez dutenak, eta beraz gure lana mundu hau ahalik eta gehien ezagutaraztea izan beharko litzateke.\nIzan duzu Auzolandegietan edo boluntariotza programaren batean esperientziarik? Zeinetan?\nAnder: Nire herrian zazpi Auzolandegietako bat dago eta aurreko urteetan bertako kide batzuekin izan naiz. Denbora librea eta auzolana uztartzen dituen heinean, proiektu interesgarria iruditzen zait.\nIdazten, elkarrizketak egiten, argazkiak ateratzen… nola moldatzen zara?\nAne: Kazetaritza ikasketak bukatuta ba egia esan gustura sentitzen naiz kazetari lanak burutzen. Idaztea grabatzea eta editatzea baino gustukoago daukat baina argazkilaritzarako zaletasun handia daukat.\nBi astez 7 auzolandegietan elkarbizitza egiteko aukera izango duzu. Zer eskainiko dizula uste duzu esperientzia honek?\nAnder: Asko ikasteaz gain jende berria ezagutuko dut. Guk bertako errealitate eta esperientziak kontatuko ditugu, baina auzolandegien parte izango garenaren sentsazioa ere badut.\nAne: Uste dut esperientzia oso aberasgarria izan daitekeela, batez ere elkarbizitzak auzolandegiak hurbiletik ezagutzeko aukera emango digulako eta jende oso desberdina ezagutzekoa ere. Denbora tarte txiki baten gauza berri asko eskainiko dizkidala espero dut.\nKontaiguzu aurkeztu duzun zure lanaren inguruko zerbait\nAnder: Egunerokoan boluntariotza proiektu desberdinekin topo egin dut, batzuen parte ere izan naiz eta horrek nigan utzi duen aztarna modu baikorrean azaldu nahi nuen.\nAne: Bai, boluntariotza proiektu baten inguruko lan bat egin beharra zegoen eta nik Geu Be elkartearen ingurukoa egin nuen. Hurbileko elkartea da niretzat, lagun baten bitartez ezagutu izan dut eta nire ustez Durangaldean beharrizan bereziak dituzten pertsonen alde lan asko egiten dute. Proiektu eredugarria iruditzen zait eta gainera aurten hamargarren urteurrena ospatu dute. Beste urte askotan ere horrela jarraitzea espero dut.\nHona hemen Anderren lana. (PDF 119 KB)\nHona hemen Aneren lana. (PDF 518 KB)\nGazteaukera\t2013-07-04T12:28:09+01:00\t2013/06/21|Auzolandegiak, Boluntarioak, Elkarrizketak, Gazte-txartela|Iruzkinik gabe


Anelkar: "Zerotik hasi behar dute sahararrek" - Antzuola - 2016-02-27 - Goiena.eus\nAnelkar: "Zerotik hasi behar dute sahararrek"\nMaider Arregi 2016-02-25 13:03\nAnelkarrek eta SOS Saharak ekitaldi ugar egin dute Saharari elkartasuna adierazteko\nSEADek (Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa) 40 urte beteko ditu otsailaren 27an. Hala, egun osoko ospakizunak izango dira protagonista Antzuolan zapatuan. Gaur, eguena, Antzuolan bizi den Daha Emhamed Lohbib sahararrak egun bizi den egoerari buruzko hitzaldia emango du Olaranen 19:00etan.\nZapatuko elkartasun festan, Anelkarrek eta SOS Sahara elkarteek sahararrei laguntzeko dirua batzeko ahaleginak egingo dituzte. "Orain, Saharako premia handiena urriko uholdeek hondatutako hainbat zerbitzu, ospitale, eskola eta egiturak garatzea dira. Uholdeekin ia dena galdu dute eta zerotik hasi behar dute", dio Anelkarrek.\n"Herriko eskolak, Udalak eta Anelkarrek elkartasun bide horretan esperientzia positiboa dauka. Antzuolak hamabi euskal karabanekin parte hartu du eta 7.500kg batu ditu. Gainera, Antzuolako zenbait familiek Saharako umeak opor garaian ere jasotzen dituzte. Gure herriak lotura estua dauka Sahararekin".\nZapatuan, 12:00etan ezohiko osoko bilkura egingo da. Udalak aurkeztuko duen adierazpen instituzionalak honela dio: "Gaur, 2016ko otsailak 27, 40. urteurrena betetzen da Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa aldarrikatu zela eta Udalak bat egin nahi du gertakari historiko horrekin eta beste urte batez ere garbi erakutsi nahi du Saharar herriarekin duen konpromiso tinkoa (...). Sahararen autodeterminazio eskubidea, SEADeko gobernuaren eta Fronte Polisarioaren errekonozimendua aldarrikatzen dugu. Eta Espainiako Gobernuari eta nazioarteko komunitateari eskatzen diegu bultza ditzatela beharrezko ekimen politikoak konponbide zuzen eta behin betikoa lortzeko (...)".\nMusika eta aldarrikapena\nOsoko bilkuraren ostean dantzarien saioa izango da eta ikurriña eta Saharako bandera udaletxeko balkoian jarriko dituzte. 17:30ean, haima eta haurrendako jolasak izango dira patioan. 22:00etan, kontzertua Torresoroan: Klak!son, Patxi Luque, Antzuolako Trikitilari taldea, Namektarrak, Issuo Sasiia eta Josune, Koldo Lizarralde... Sarreran borondatea jasoko dute Anelkarreko kideek eta jasoko den dirua sahararrei laguntzeko izango da. Egunotan saldutako txartelen zozketa ere emanaldian zehar egingo dute.\nGaur, eguena, hitzaldia\nAntzuolan bizi den Daha Emhamed Lohbib sahararrak egun bizi den egoerari buruzko hitzaldia emango du. Urriko uholdeen ondorioaz eta saharar herriaren egoera politikoaz jardungo du besteak beste gaur, eguena, Olaranen 19:00etan.


Erroibarrera hegoaldeko goi nafarreraren azpieuskalki bat da, Erroibar udalerriko (Nafarroa Garaia) berezko euskalkia. Gaur egun, ordea, ia galdutzat jo daiteke. Izan ere, 2007ko udazkenean, gutxienez lau hiztun bazituen (Zilbetin, Lintzoainen eta Uretan), baina horietako bat besterik ez zen 50 urtetik beherakoa. Euskara batuan alfabetatutako hainbat euskaldun dira Erroibarko euskararen etorkizuna.\nEuskara erroibartarren hizkuntza bakarra izan da XX. mendearen lehen hereneraino. Espainiako Gerra Zibiletik aurrera, ordea, ordezkatze prozesu etengabea izan da gaztelaniaren alde.\nHerriko hizkeraren aztarna anitz dago toponimian, esaera zaharretan eta eguneroko hainbat hitzetan.\n2007an apenas gelditzen zen Erroibarko euskara garbia eman zezakeen euskaldun zaharrik: Lintzoaingo Gabriel Soto, Uretako Santiago Agorreta eta Zilbetiko Luis eta Agustin Iribarren aita-semeak baino ez, segur aski.\nBonapartek bere sailkapenean hegoaldeko goi-nafarreran kokatua, gaur egun Koldo Zuazok nafarreratzat jo du.\nValle de Erro. Historia, lengua y costumbres\nErroibarko eta Esteribarko Hiztegia (Orreaga Ibarra).\nOrriaren azken aldaketa: 15 abendua 2019, 17:32.


Euskadi 140.000 enpresa aktibo baino gehiago ditu. Noticias de Gipuzkoa\nEuskadi 140.000 enpresa aktibo baino gehiago ditu\nEnpresa, komertzio eta serbitzu gehigorekin Estatuaren zortzigarren lurraldea da Euskadi.\n2017(e)ko abuztuaren 1a, asteartea - 16:38etan eguneratua\nEuskadi 2016an zortzigarren autonomia erkidegoa enpresa aktibo gehiagorekin izan zen, 140290 enpresakin. Horietatik 11408 industria sektorean kokatzen ziren, eraikuntzan 18834, merkataritzan 31954, eta gainerakoak (78093) zerbitzuetako beste sektore batzuetan banatzen ziren.\nDatu hauek Directorio Central De Empresasen (Dirce) azken gaurkotzean jasotzen dira, EIN argitaratua. Espainian enpresa aktiboetako kopurua %1,4 handitu zen 2016an, 3280000tan kokatu arte, hiru urte kontsekutiboko igoera sendotuz. Katalunia enpresa aktibo kopuruaren %18,6a kontzentratu zuen eskualdea izan zen, %16a Madril lortu zuen eta Andaluzia %15,3a. Euskadi zortzigarren tokia hartzen du, 140290rekin.\nZerbitzu-enpresak, merkataritza izan ezik, ugariagoak izan ziren Espainian, sozietateetako %58,7a osatzen. Haren parteagatik, merkataritzako enpresek osoaren %23a izan ziren, %0,5 jaitsiz 2015rekin konparatuz. Eraikuntza sektorea osoaren %12,3a izan ziren, aurreko ariketarekin konparatuz %0,9a jaitsiz.\nEnpresa gehienak pymeak dira. Kopuru hau sektorez xehatzean, enpresa txikietako proportzio nagusia - bi edo gutxiago soladatakoak - eraikuntzan eman zen (osoaren %85,9a) eta zerbitzuetan %84,3rekin.\nAitzitik, enpresa handietako pisua sektore industrialean kontzentratu zen, haien %8,1ak 20 langile edo gehiago kontratatu zituen.\n2016an, enpresetako altuek baxuak gainditu zuten 419504 enpresa sorturekin, 385165 geldituren aurrean.


Nola garbitu Xbox One kontsola kaltetu gabe - VidaBytes | LifeBytes\nSareak Sarean | | Teknologia\nXbox bat edukitzearen atal garrantzitsuenetako bat garbi eta funtzionamenduz mantentzea da, batez ere hautsak sortutako barruko kalteak ekiditeko. Hemen Xbox One nola garbitu erakutsiko dizugu:\nXbox One-ren kanpoaldea garbitzeko, erabili mikrofuntzezko zapi bat hatz markak, zikinkeria edo bestelako orbanak kentzeko. Horrek gailu elektronikoetan maiz pilatzen den hautsaren zati bat ere kendu beharko du, batez ere armairuetan edo telebistako euskarrien azpian gordeta daudenak.\nKanpoko itxuraz gain, kontsolako haizagailuak ordu asko daramatzanean zarata gehiago ateratzen duela ohartuko zara. Zenbaitentzat, eragiketa zaratatsu honek jokatzeko modu motela edo beste arazo batzuk ere eragiten ditu.\nHori zuzentzeko, erabili aire konprimitu lata bat hautsa kentzeko. Garbiketa hasi aurretik, deskonektatu gailua kalteak edo lesioak saihesteko.\nMicrosoft-ek ez du gomendatzen joko kontsola irekitzen saiatzea eta barne konponketetarako laguntza profesionala eskatzeko eskatzen dizu. Xbox 360-k ez bezala, Xbox One-k ez du aurpegi aldagarri bat. Microsoftek, gainera, edozein garbitzaile likido mota erabiltzea gomendatzen du, kontu handiz erabiltzeak kontsolaren aireztapen sisteman hezetasuna kaltetu dezakeelako.\nXbox One garbitzeko aholkuak\nHemen duzu Xbox One nola garbitu, horretarako egin beharko dituzun hornidurekin batera.\nDeskonektatu Xbox One.\nHasteko, mikrofuntzezko zapi bat erabiltzen kanpoalde osoa garbitzeko. Hauek betaurrekoetarako erabiltzen diren lente zapi berberak izaten dira. Garbitzeko beste bertsio batzuei hautsezko zapiak deitzen zaie.\nErabili oihala zure kontsolaren kanpoaldea arretaz garbitzeko, gailuaren goiko, beheko, aurreko, atzeko eta aldeak barne. Ohiko garbiketak hauts asko pilatzea saihestuko du, zure gailua ondo garbitzeko hainbat zapi behar baitira. Erabili mugimendu zirkularrak hatz-markak edo makinak igurtzi zure gailuko plastikozko zatietan, aurrealdean eta goian barne.\nXbox One-ren kanpoaldea garbitu ondoren, erabili aire konprimitu lata bat portuetako hauts gehigarri arrunta kentzeko. Latak hauek barietate merkeago edo garestiagoetan eros daitezke.\nErabiltzen duzun mota edozein dela ereErabili eztanda laburrak zure kontsolaren atzeko portuetan eta haizeburuen eraikuntza kentzeko. Ziurtatu gailua deskonektatu duzula atzeko ateak garbitu aurretik.\nJoan kanpora berriro zapi batekin zure gailuan finkatu den hautsa kentzeko.\nArtikuluaren bide osoa: LifeBytes » Nola garbitu Xbox One kontsola kaltetu gabe\nPS4 garai guztietako bigarren kontsolarik salduena\nZer egiten du Smart TV batek


Elkartasuna Kataluniako Irakaskuntza publikoko langileekin | LAB SINDIKATUA\nNazioartea Idazkaritza Elkartasuna Elkartasuna Kataluniako Irakaskuntza publikoko langileekin\nGaur, maiatzak 16, Katalunia osoko irakaskuntza publikoko langileak lanean pairatzen dituzten lan baldintza prekarioak salatzeko 24 orduko greba orokor batetara deituak daude. Greba orokor hau USTEC·STEs (IAC), CCOO, I-CSC, ASPEC-SPS, CGT, UGT sindikatuek deitu dute; sektorean ordezkaritza daukaten sindikatu guztiek, alegia.\nGreba deialdi hau sindikatuen aldarrikapen ekimen batzuen ondoren etorri da. Konkretuki, maiatzaren 2an sindikatuetako ordezkariek Kataluniako hezkuntza departamenduan itxialdi bat burutu zuten. Langile eta sindikatuen aldarrikapena 2019/2020 kurtsoa aurtengo ikasturtea hasi zuten baldintza berdinetan ez hastea da. Konkretuki greba honetarako egiten dituzten aldarrikapenak honakoak dira:\n•\tEskola ordutegia murrizketen aurreko zenbakietara bueltatzea.\n•\tRatioen murrizketa eta irakaskuntza publikoko talderik ez ixteko bermea.\n•\tMurrizketa osoak lehengoratzeko helburua duen benetazko negoziaketa zintzo bat hastea.\nOrain arte sindikatuek ez dute Kataluniako gobernuko hezkuntza departamentutik inolako erantzun positiborik jaso, eta, gauzak horrela, sindikatuek sektore publikoko langileen 24 orduko greba eguna deitzea beste erremediorik ez dute izan. Langileen eskariak betetzeko nahikoa litzateke aurrekontuaren igoera suposatuko lukeen urgentziazko lege dekretu bat onartzea, baina gaur egun gobernuaren aldetik ez da holakorik egiteko inolako borondate politikorik ikusi.\nHorregatik, LAB sindikatutik Kataluniako Irakaskuntzako langileek deituriko greba hau babestu egiten dugu, eta langile eta sindikatu hauen aldarrikapenak gure egiten ditugu. Euskal Herrian antzeko egoeratik pasa gara eta Alderdi Popularraren nahiz Alderdi Sozialistaren murrizketak aplikatzen zituzten EAE eta Nafarroako gobernuen politikak pairatu ditugu eta pairatzen jarraitzen dugu. Horretaz gain, Ipar Euskal Herrian irakaskuntzako langileek ere grebak eta mobilizazioak burutu dituzte. Horregatik, gaurko greba eguna Kataluniako irakasleen indar erakustaldi bat izatea espero dugu, murrizketen garaia behin betirako historiaren zabor ontzira botatzeko.


Uztarriak zozkatu ditu Rotten XIII, Txerokee eta Alerta Gorria taldeen kontzertuetarako sarrerak - Azpeitia - uztarria.eus\nUztarria.eus 2020-02-07 12:28\nRotten XIII taldeko musikariak.\nRotten XIII, Txerokee eta Alerta Gorria taldeek bihar Sanagustin kulturgunean eskainiko dituzten kontzertuetarako lau sarrera zozkatu ditu Uztarriak. Urritz Iruretagoiena, Jone Azkue, Maite Alberdi eta Amaia Garate dira bihar 22:30ean hasiko den musika emanaldira joateko sarrera bana eskuratu duten Uztarriaren bazkideak.\nPunk eta oi! doinuak izango dira nagusi bihar gauean Azpeitian; izan ere, kontzertua emango duten hiru taldeek bi musika estilo horiek jorratzen dituzte. Kontzertuetarako sarrerak salgai daude Kulturaz.eus atarian 6,5 eurotan, eta egunean bertan ere erosi ahal izango dira Sanagustinen, zortzi euroren trukean.


Laterango jauregia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nErromako erdigune historikoa, lurraldekanpotasun eskubideez onura lortzen duten hirian kokatutako Aulki Santuaren ondasunak eta San Paulo Harresiz Kanpokoa1\nLuzapen urtea 1990\nLaterango jauregia Tutmosis III.aren obeliskoarekin, eta, eskuinean, erantsitakoarekin, XVIII. mendeko grabatu batetatik.\nIV. mendearen hasieran, Konstantino I.a Handiak Aita Santuari eman zion Laterango jauregia, aita santuen egoitza nagusi bihurtuz ia mila urtez. X. mendean, Sergio III.a aita santuak, zaharberritu egin zuen kalte handiak eragin zituen sute baten ondoren, eta, ondoren, sakonki edertu zuen Inozentzio III.ak. Garai honetan izan zuen bere dizdirarik handiena, Dante Alighierik, giza lorpenetik haratagoko zerbait bezala definitu zuelarik. Garai honetan, aurrealdeko plazaren erdialdean, gaur egun Laterango obeliskoa dagoen tokian Annibaldeschitarren jauregia eta dorrea aurkitzen ziren. Jauregi honen eta Basilikaren artean, aldi berean, Marko Aurelioren Zaldizko Estatua zegoen (garai hartan, Konstantino enperadorea zela uste zena), eta gaur egun Erromako Kapitolioan dagoena. Fatxada nagusia, "Kontzilio Gela"rekin batera eraiki zen (Aula Concilii), 11 abside dituen gela monumental bat, honen barnean, 1123 eta 1517 bitartean, bost kontzilio egin zirelarik. Gela honen atzean, aita santuen gelak daude, kanpora ematen duten zenbait leihorekin.\nJauregia, gainbehera garai batean sartu zen aita santuaren egoitza Avignon hiri frantziarra izatera pasa zenean. Lehenik 1307an eta ondoren 1361ean, bi sute handik larriki kaltetu zuten, orduan, diru kopuru handia bidali zen Aviñonetik, kalteak konpontzeko, baina eraikinak ez zuen sekula bere aurreko dizdira berreskuratu. Aita Santuek, euren egoitza berriz Erroman ezarri zutenean, nahiago izan zuten Santa Maria Trasteverekoa Basilikan ezartzea, ondoren, Santa Maria Nagusiaren Basilikara eta, azkenik Vatikano Hirira pasatuz. Ondoren, Sixto V.ak, antzinako eraikinaren zati bat suntsitzea agindu zuen, gaur egungo jauregia lortu arte berdiseinatu zena, askoz txikiagoa dena.\nLeon III.aren garaian Triclinium monumentala apaintzen zuten mosaikoetako batzuk, Laterango Jauregiaren barnean kontserbatzen dira. Horien artean, hiru zatitan banatuta dagoen bat nabarmentzen da non, historian zehar egindako zenbait erreformen ondoren, Jesus bere apostoluei bere misioa ematen ikus daitekeen, erdian, ezkerrean, giltzak San Silvestreri eta labaruma Konstantinori ematen, eta, eskuinean, San Petri ikus daiteke, estola Leon III.ari eta zutoihala Karlomagnori ematen.


Zientzia begietatik sartzen denekoa - Gizartea - Berria\nZientzia begietatik sartzen denekoa\nGai konplexuak azaltzeko orduan, irudiek garrantzi handia dute, eta ez soilik zientzia dibulgazioa egiteko; adituen arteko argitalpenetan ere guztiz erabilgarriak dira irudiak. Igartzen da, gainera, horretan ari direnek lanarekin gozatzen dutela.\nIl était une fois... la vie. Urteetan sartuak direnek ondo gogoratuko dute telebistan ematen zituzten marrazki bizidun horiek. Bertan azaltzen ziren oxigenoa leku batetik bestera eramaten zituzten globulo gorriak, ziztu bizian garuneko aginduak eramaten zituzten neurotransmisore azkarrak eta, batez ere, gorputzean sartzen ahalegintzen ziren birus zital eta itsusi horiek. Oraindik ere askok hala irudikatuko dute, segur aski, biziaren funtzionamendua. Giza gorputzaren funtzionamendua azaltzeko telesail horrek belaunaldi bat markatu zuen, eta, era berean, erakutsi zuen irudiak zein indartsuak diren ideiak sinplifikatu eta trinkotzeko.\nIrudigintza tresna bikaina da ideiak azaltzeko, bereziki zientziaren alorrean. Eta ez soilik dibulgazioa egiteko orduan; adituen artean komunikazioa errazteko ere balio du. Hala uste du Vega Asensio ilustratzaileak. Biologian doktoretza egin ondoren, hainbat urte eman zituen biologia molekularreko laborategi batean ikertzen; baina, halako batean, bere lanbidea ilustrazio zientifikora bideratzea erabaki zuen. «Ikerketan eman nituen zazpi urte horietan, konturatu nintzen zientzia irudien bitartez azaltzeko gabezia zegoela. Hortaz, ikerketa laga eta horretan aritzea erabaki nuen».\nIlustratzaile askok zientzia dibulgazioa egiten badute ere, Asensiok arlo akademikoan egiten du lan bereziki, zientzia artikuluak, tesiak, posterrak, monografiak eta halako argitalpen espezializatuetan argitaratzeko moduko ilustrazioak osatzen. «Ikertzaileek badakite arazo bat dutela irudiekin, eta ez dutela baliabiderik arazoari aurre egiteko; baina, askotan, ez dakite badirela zerbitzu hori ematen duten profesionalak».\nAdituak nabarmendu duenez, irudiok ez dute zertan ederrak izan. «Askotan oso teknikoak dira, zuri-beltzekoak, eta ikertzaileek baino ez dituzte ulertzen». Horregatik. irudi egokia lortu ahal izateko, funtsezkoa da zuzenezko hartu-emana izatea ikertzaileekin. Bien artean erabakiko dute mezua nola transmititu. Asensiok nabarmendu du prozesu horretan asko ikasten dela. Zientziaren esparru gehienetan lan egiten du, baina, bere ikasketak direla eta, biologia molekularrari buruzko lan bat egin behar duenean sentitzen da erosoen.\nOrain digitalean egiten du lan. «Ezagututakoan, aldea nabarmena da. Gauzak zuzendu behar badira, askoz errazago egin daiteke». Hori bereziki garrantzitsua da ikertzaile batekin lan egiten duenean. Arazo bakarra egotzi dio digitalean lan egiteari: fitxategien formatuaren etorkizuna. «Tira, orain badakizu lan horiek ordenagailuan dituzula, baina,batek daki hemendik 20 urtera fitxategi horiek zabaldu ahal izango diren. Noski, marrazkiak ere inprimatu ahal dituzu, baina horiek inoiz ez dira izango originalak». Horregatik, besteak beste, uste du eskuz egindako marrazkiak mantenduko direla.\nEtorkizunera begira, pentsatzen du animazioa eta hiru dimentsioak oso garrantzitsuak izango direla. «Oso formatu egokiak dira prozesuak ulertzeko. Askotan informazioa hain da konplexua, ezen denbora eta espazioa ere kontuan hartu behar baitira».\nEuskal Herriko Unibertsitateko Zientzia eta Teknologia Fakultateak ikasturte honetan martxan jarri duen Ilustrazio Zientifikoko graduondoan ere eskolak ematen ditu Asensiok. Oso gustura dago orain arte egindako bidearekin. «Bete ditugu plazak. Hamasei ikaslek parte hartzen dute, batzuk atzerritik etorriak. Espero genuenez, batzuk Arte Ederretatik eta Diseinugintzatik etorri dira, eta beste batzuk zientzietatik; batez ere biologiatik».\nBera ogibide horretan hasi zenean halako ikasketarik ez zegoela gogoratu du ilustratzaileak. «Hutsune bat zegoen, eta hori betetzea lortu dugu».\nIrakasleei dagokienez, ilustratzaileak eta zientzialariak daudela dio. «Oso harreman polita sortzen da. Zientzialariek azaltzen dute beren arloetan erabiltzen diren irudiak nolakoak diren, eta zeintzuk diren kontuan hartu behar diren faktoreak; azken finean, ilustratzailearen eta zientzialariaren artean produktu bat osatu behar dute. Harremana egokia ez bada, sortzen den irudia ez da ondo ulertuko».\nAsensiok azpimarratu nahi izan du berezko titulazio hau osatzeko Bergarako Laboratorium Museoaren, AZTI-Tecnaliaren eta Euskal Wikipediaren laguntza izan dutela.\nBaina zientziari lotutako irudigintza ez da mugatzen adituen arteko argitalpenetara. Dibulgazioan ere funtsezko pisua du irudiak; horretan dabil Carlos Pazos ingeniaria. Lanbidez aplikazioen eta interfazeen diseinuak egiten ditu, baina zientzia zabaltzen du, halaber, molasaber.org webgunean eta Radio Skylab podcastean. «Enpresaren munduan, ideiak lotzeko hizkuntza bisuala asko erabiltzen da, kontzeptu konplikatuak azaltzeko, eta enpresaren barruan edozeinek ulertzeko moduko diskurtsoak eratzeko», azaldu du Pazosek. Hortaz, irudigintza zientziari buruzko zaletasuna zabaltzeko baliagarria izan zitekeela otu zitzaion duela hiru bat urte. Asmo berarekin: ideia konplexu bat hartu, eta publikoak kontsumitzeko moduan aurkeztu.\n«Prozesuan asko ikasten duzu, gaia ondo ulertu behar duzulako gero irudien bitartez behar den moduan azaldu ahal izateko». Edukiak mota askotakoak izan daitekeenez, irudiak osatzeak beti erronka bat dakarrela nabarmendu du Pazosek. «Prozesua errepikatzen duzun heinean, errazagoa egiten da, noski. Gainera, ez da gauza bera ondo menderatzen duzun gai bat jorratzea, edo hain kontrolpean ez duzun gai bat lantzea. Nire kasuan, astrofisika errazagoa egiten zait, baina biologia molekularrari buruzko zerbait eginez gero, ikerketa lanari denbora gehiago eskaini beharko diot, komunikatu nahi dudan mezua txukundu arte». Pazosek normalean binetak egiten ditu, eta horrek asko errazten du berehala zabaltzea sare sozialen bitartez. Irudia oso modu azkarrean jasotzen eta prozesatzen dela dio. «Errazagoa da, gainera, gero horietaz oroitzea. Hitzei, berriz, denbora gehiago eskaini behar zaie».\nBerak landutako formatua sare sozialen bitartez zabaltzea erraza izanda ere, desabantailak ere badira. «Irudi kopuru handiagoa sortu behar duzu jendea gero zutaz oroitzeko. Beraz, etengabe argitaratzera behartuta zaude, erabiltzailearen arreta mantentzeko. Bestela, konturatu naiz jendea berehala ahazten dela zure lanaz».\nArrakasta handiena izan duen irudiaz galdetuta, argitaratu zuen lehena izan zela dio. «Izugarrizko boom-a izan zen. Izarren eboluzioari buruzko infografia bat da: izarrek zer-nolako eboluzioa duten azaltzen da; hau da, masaren arabera, nolako izar bihurtzen diren eta nola amaituko duten. Denbora asko eskatu zidan lan horrek. Zientzia artikuluak eta liburuak irakurri nituen izarren eboluzioaren inguruan ahalik eta informazio zabalena eskuratzeko. Ikusiak nituen antzeko irudiak, baina osatu gabeak ziren beti». Irudia bukatu zuenean, Microsiervos webguneko editore bati bidali zion, eta argitaratu egin zuen. Horrek oihartzun handia eman zion. «Irudi hori partekatu egiten dute oraindik ere, eta, noizean behin, erabiltzeko baimena eskatzen didate. Erabilera librea da, noski, jende guztiak ikusi ahal izateko egin bainuen».\nGaineratu du jardueraren alderik xarmagarrienetakoa mezua jasotzen dutenekin izandako hartu-emana dela. «Ikasteaz gain, zientzia irakatsi ere egiten duzu. Alde horretatik, jendea oso esker onekoa izan ohi da. Idazten dizute, eta animatu egiten zaituzte. Adibidez, izugarri pozten naiz irakasle batek eduki hori klasean erabiltzeko baimena eskatzen didanean».\nUmorea eta irudi bitxiak erabiltzen ditu Pazosek irakurlearen arreta erakartzeko. Eta, izaten duen arrakasta ikusita, egia da lortzen duela. «Batzuetan esan didate: 'Inoiz ez nuke bilatuko halako gai bat, baina marrazkitxoek atentzioa eman zidaten. Irakurtzen hasi eta azkenean gai interesgarria iruditu zait'».


Malagak garraio publikoa eta poluzioaren aurkako borroka sustatuko ditu Mugikortasunaren Astean | Consumer\nMalagak garraio publikoa eta poluzioaren aurkako borroka sustatuko ditu Mugikortasunaren Astean\nSustatzaileek gogorarazi dute garraio publikoak, bizikletaz nahiz oinez, planetaren berotze globala saihesten laguntzen duela.\n“Zuk klima-aldaketa kontrolatzen duzu” lemapean, Malagako Udalak irailaren 17tik 22ra Mugikortasunaren Asterako aurreikusitako jarduerak aurkeztu zituen atzo. Udal-iturriek jakinarazi zutenez, “garraio publikoa sustatzea” eta “aktibo izateak duen garrantzia gogora ekartzea” izango dira ekitaldiaren helburuak.\n2002. urteaz geroztik Andaluzian egiten den ekimen hau Europara zabaldu den eta hirietan autoa erabiltzeari lotutako arazoei erantzuna ematen dien proiektu komunean kokatzen da. Francisco de la Torre Malagako alkateak eta Javier Berlanga Udaleko Mugikortasun zinegotziak gogorarazi zutenez, garraio publikoa, bizikleta edo oinez ibiltzea planetaren berotze globalari ez laguntzeko neurri erabilgarriak dira.\nDatorren igandean hasiko dira Mugikortasunaren Astea osatzen duten jarduerak; besteak beste, bizikleta-ibilaldia hirigune historikoan, musika- eta dantza-emanaldia, jolasak, kirol-jarduerak eta abar. Gainera, Malagueña de Transportes (EMT) enpresaren autobusak doakoak izanen dira egun osoan malagudar guztientzat. Halaber, ostiralean, hilak 22, Udalak eta Malagako Unibertsitateak (UMA) eztabaidari eta hausnarketari buruzko jardunaldia antolatuko dute, “Malagako bide-mugikortasuna: jasangarritasuna eta teknologiak” izenburupean.\nBestalde, EMT ere neurri batzuk hartzen ari da hiriburuko trafikoaren mugikortasuna hobetzeko, De la Torrek azaldu zuenez. Hala, autobus-erreia egiteari buruz hitz egin zuen, eta zenbait zati egin dira dagoeneko. Halaber, EMTk olio erabiliak birziklatzetik datorren erregaia erabiltzearen alde egin zuen, baita kutsatzen ez duten erregaiak erabiltzearen alde ere, hala nola gas naturala eta Euro-3 motor berriak, ekologikoagoak direnak, erabiltzearen alde.\naste málaga-eu movilidad-eu


The Pub Ibiltaria Lizarran Kantuzekin, larunbatean 20:00etan |\n← Eñaut Elorrietaren “Deserriak” entsegu-bideoa, larunbatean kontzertua Lizarran\nEuslandia, “Unibertso txiki bat”, Lizarran ostegunean →\nPosted on 2013/05/20\tby lizarbeibar\nLarunbata honetan, Puy Birjinaren egunean, Garean Elkarteak eta Lizarrako Udalak Santiago plazan kontzertu berezia antolatu dute. Lizarran Kantuzek sei urte betetzen dituen honetan, urteurrena Oskorri taldeak lagunduta ospatuko du 20:00etatik aurrera eginen den kontzertu partizipatiboarekin. Bertan, entzuleek entzule soil izateari utziko diote jaiaren benetako protagonistak bilakatzeko.\nJada badira 60 aldiz Garean Elkarteak, hileko azken larunbatean, euskal kantagintzaren doinu ederrak kaletan barna abestera deitu duela.\nGainera, Lizarran Kantuzen kantutegiaren bigarren edizioa bukatzear dago; hortaz, liburuxka honen ia 1.000 ale banatu dira urte hauetan. Bertan jasota dagoen abesti sorta zabala bezain anitza, eta banatutako ale kopuruak bere horretan adierazten dute jai herrikoi honek gurean duen errotzea eta jendeak dion estimua.\nOskorri taldeak urtetan euskal Kantutegiaren ikerketaren eta sustatzearen gainean lan handia egin du. Lan honen fruitu ditugu “The Pub Ibiltariaren” baitan argitaratu diren 13 CDak. Diskoetan jasota dauden 226 abesti horietatik 18 izanen dira datorren larunbatean Santiago enparantzan abestuko ditugunak. Abestuko diren kantuen letrak deskargatzeko klikatu hemen. Eguraldi txarra balego, jaialdia Lizarra Ikastolako jolastokiko estalpean ospatuko da.\nLizarra Ikastola, INO paperdenda, Foto Lizarra eta Diario de Noticias ditugu jai honen laguntzaile, eta antolatzaileak Udaleko Euskara Departamentua eta Garean Elkartea.


-NA juntagailu konpletibo gisa - Bizkaieraren ataria\nAditz jokatua, indikatibo edo egite erakoa deritxona, -na atzizkiaz menderaturik agiri danean, era bitako mende-perpausak adierazoteko izan daiteke: erlatiboko perpausak edota konpletibo erako perpausak.\n“Hor aurrean datorreNA ezaguna dot” esaldian datorrena erlatibo perpaus baten aditza dogu, eta hagaitik -na atzizkia erdibitu daiteke, azpian datzan eta isildurik dagoan izena azaleratuz. Datorrena aditz egituraren azpian egon daiteke datorren ha –edo datorren hori edo datorren hau– edota datorren laguna, datorren pertsonea.\n“Bazterrak endredetan dabileNA ondo dakit” esaldian, ostera, -na atzizkia ezin bikoiztu daiteke, atzizki bakarra eta erdibitu ezina da, atzizki bakun bihurtua. Ingurune horretan eta daukan esangurea gordeta, ezin daiteke berridatzi dabilen ha edo dabilen hori ez antzeko bihurtuta. Ingurunean daukan esangurea zaindurik, bakarrik ordezka daiteke –la atzizkia erabilita: dabileLA bihurtuta. Mende-perpaus konpletibo baten aditza dogu dabilena adizki menderatua hor.\nAsko idatzi izan da, batez be oraintsuko hamarkadetan, -na mendeko konpletiboaz, batez be sartaldeko gramatikari edo gramatikazaleen aldetik. Izan be, bereiztasunik handiena eremu honetako berbeta-hizkeretan jazoten da gaur egun.\nHalan bada, -na atzizki konpletiboaren puntua izango dogu idatzi honen jardungaia\n1. -NA atzizkiaren morfologia\nAtzizki konpletibo nagusi biak, -la eta -na, bigarren aukera gisa heldu dira funtzino horretara. Lehenengoa, atzizki adberbial izatetik eta bigarrena, atzizki erlatibo mugatzaileduna izatetik.\nErlatibo perpausetako dabileN+-A egituran dauka, bada, oinarria –na atzizki konpletibo honek.\nAzkuek eta Altubek “el hecho de que…” bidea joten dabe atzizki horren balio konpletiboaren ointzat.\nEdozelan be, dabilena konpletiboaren eboluzinoan, /-n + -a/ atzizki erlatibo + mugatzailearen lexikazizazinoa dago: dabilen (kontu)a / (gai)a edo hurrekoren baten eboluzinoz jazo da -na atzizki bakun hori. Eta antz-antzeko bidetik, dabilenik mend. adizkiaren -nik menderagailuaren kasuan, dabilen + –ik erlatiboaren bakuntzatik gertatu da atzizki bikun horren lexikalizazinoa, konpletibo funtzinoko bihurtzeko.\n2. Tradizinoa eta gramatika-eretxiak\nAtzizki honen lexikalizatzea zahar-zaharra dogu edozelan be, eta ez da -nik atzizki konpletiboaren kasua, ze bigarren hau askoz modernoagoa dogu, nahiz gaur egungo hizkera formalean -na markak baino askoz arrakasta handiagoa izan.\nIdatzi zahar edo klasikoetan, berariaz sartaldekoetan agiri da -na marka konpletibo lez, baina erdialdekoan be sendoro sustraitua egon dala esan lei.\nIdatzizko tradizinoan, dirudi beronen erabiltzaile irmoenak poetak edo bertsogileak izan dirala gehiago, hizlauz jardun dabenak baino. Ahapaldiaren errima jagoteko eraz etorteak erraztu izan dau batzuetan -na konpletiboaren agerrera.\nHara hitz neurtuzko testigantza zahar batzuk:\n-Juan Lazkanokoaren kantuko ahapaldi bat: “Juan de Lazkano beltzarana, / Gipuzkoako kapitana. / Franzes osteak jakingo du / ura Ondarrabian zana.” (Isasti)\n-“Katigatu ninduzun” amodio-kantuko ahapaldi bi: “Zurea izanagaz nago kontentu; / alan gura dot bizi, zuk gura badozu; / bakit orain ondo il bear dodana. Nizaz eras daizu gura dozuna” (5), “Laster etorri nadin / gurako al dozu, / il baino lehenago zakuskidan zu. / Bakizu zurea orain gustiau nazana. / Nizaz eras daizu gura dozuna” (17). Gura dozuna ahapaldi amaierako aditz erlatiboaz errima jagoteko, poetak, ahapaldi banatan, batean il bear dodana eta bestean, gustiau nazana idatzi dau, eta mende-perpaus bion buruan jakin aditzaren adizki bi: bakizu lehenengoan, bakizu bigarrenean.\n-P. Barrutiaren ahapaldi honetan be bakizu aditzaren mende agiri da konpletiboa: “Portaleori itxita zatoz geugana. / Bakizu gure biotzok zeureak dirana.” (Acto para la Nochebuena).\nHizlauzko idatzietan be ezagun da atzizkiaren erabilera aspaldikoa. Otxoa de Arin ordiziarraren dotrinan, ohartzekoa da ondoko paragrafoan, sinistu aditzaren mende darabilzan -na atzizkidun mende-perpausen katea: “Bigarrena, sinistea aita dana. Irugarrena, sinistea semea dana. Laugarrena, sinistea espiritu santua dana. Bostgarrena, sinistea kriadorea dana. Seigarrena, sinistea salbadorea dana. Zazpigarrena, sinistea glorifikadorea dana.”.\nGramatikari klasikoen aldetik ez dau euki aldekotasun handirik marka konpletibo gisa -na atzizkiak, batez be -na erlatiboagazko nahasterik gerta ez zedin arrazoituta. Era sistematikoz -la atzizkiaren aldeko joerak izan dira nagusi. Halan, Mogel idazle markinarrak, testuetan irrist egin deutsien salbuespen batzuk gorabehera, -la atzizkia darabil beti. Idazlearen hautu gramatikal garbi baten ondorio dogu joera hori, ze bestela ezin da ulertu alboerrikoa eban Frai Bartolome etxebarritarrak nasai eta ugari erabiltea behin eta barriro -na konpletiboa. Edo bere loba Juan Jose Mogelek. Edozelan be, frai Bartolomek, bere aldiko eta osteko beste idazleek baino askoz oparoago darabil atzizki hau konpletibo gisa.\nMateo Zabala bilbotarra dogu XIX. mendearen lehen erdian -na atzizkiari marka konpletibo gisa hesia ipini guran datorrena. Dino:\n«166. En algunos pueblos confunden a veces na con la, y uno u otro escritor nuestro se ha dejado llevar algun tanto de esta costumbre. Mas ella es una equivocación originada al parecer de la semejanza de ambas, pero que debe evitarse, reservándose la na para los relativos articulados. No debe pues decirse: «Zeuek dakizue eze, era gitxi galdu dodaz-a-na (Ign. t.1 Serm. p. 4) sino dodaz-a-la, (…)». Ni: «sinistuten dot zarea-na Jangoiko bakarra» (Egun. 140) sino «zare-a-la (…)». (Ver. Reg. Vasc.. 58 orr.).\nBaina XX. mendean, Azkuek eta Altubek ondo agirian autortzen dabe -na konpletiboaren erabilera eta zuzentasuna. Baina guztien artean Paulo Zamarripa txorierritarra dogu zehatzen eta finen berorren eremua finkatuko dauena. Dino:\n“Con flexiones regidas de verbos que denotan conocimiento o creencia, a la le sustituyen, en frases no negativas na, y en frases negativas nik.\nBadakit ona dana. = Ya sé que es bueno.\nSinistuten dot etorriko dana. = Ya creo que vendrá.\nEztot sinistuten etorriko danik. = No creo que vendrá.” (Gramática Vasca, 1928 argit. 182-183.\nGitxitan aitatzen dan Diego de Alzo gramatikari nafarrak jasoten ditu bere euskal gramatikan (Estudio sobre el euskera hablado 1961) eredu honetako hainbat adibide, G (gipuzkera) eta AN (goi nafarrera) hizkeretakoak, eredu beronenak. Gehiagoren artean:\n«Eztezu ikusten ondo egiten duna» = no ve V. que obra bien (AN. b.) // «Lana neukana banekin» = sabía que tenía trabajo (G. AN. b.). «Ezagutzen dut utsegin nuna» = conozco que falté (AN. b.) // «Aitortu dut lan oiek egin dituana» = ha confesado que ha hecho esos trabajos (AN.) // «Erran zun egin zuna» = dijo que había hecho (AN. b.)\n3. Sintaxi alderdi batzuk\nIS-nor absolutibo baten ordezkoak egiten ditu perpaus nagusian -na atzizkiaz markaturiko aditzak eta berorren mende-perpausak: subjektua izan daiteke batzuetan, objektua beste batzuetan, eta adizlagun funtzinoa be bete leike, perpaus buru aditz edo aditz multzo berezi batzukaz. Halan:\n-Subjektuaren papera egotzi leikio izan lokarri-aditzaz eregiriko egituretan agiri danean; burutzat /izenS + izan/ edo /adjS + da/ aditz multzoa lagun daroen perpausetan: “Egia da txantxetan dabilena”. “Ez da guzurra ezkondu dana; egia da”. “Segurua da bihar euria egingo dauena. Halan iragarri dabe”.\n-Obbjektu zuzenaren papera beteko dau jakin legezko dau tipokoaditza buru daben perpausetan: “Ondo dakit erratuta zabilzana”.\n-Adizlagun instrumentalaren funtzinoa dagokio konturatu legezko aditz bati laguntzen deutsagunean: “Arin konturatu da beragaitik zoratuta dagoana.”\nEzeztapena eta baieztapena\nAditz perifrastikoaz eregia danean mendeko aditza, erlatibo perpausen ordena bera jagongo dau -na konpletibodun aditzak: /Partiz + ez + Aux + -na/. Halan: “Agiri da mutil hori ondo ezagutzen ez dozuna”. “Ezagun dau hondino euskera berbetan behar dan moduan ikasi ez dauena.”\nMendeko adizkia trinkoa danean, ez dau ba- aurrizkiaz indartua izatea onartzen. Soilik erabiliko dira adizkiak: daukana, dabilena, doana… baina agramatikaltzat joko dira *badaukana, *badabilena, + badoana tipoko adizkiak.\nMintzagai izateak ez dau esan gura esaldi nagusiaren aurreko lekuan agertu behar dauenik nai eta ez. Pepaus nagusi eta mendekoaren ordenan ez dauka horrek zerikusi berezirik.\nAurre lekuan, aditz nagusiaren aurrean, bai agertzen da batzuetan, baina gitxienetan. Halan: “Zuri irabaziko eutsuena, gauza segurua zan. Guztion genkian”. P. Barrutiaren lauko honetan agirian dagoan aurre ordena bera: “Lizenzia iguzu, birjina santea, / adoradu daigun zeure infantea. / Zeruko erregea dana bakigu. / Angeruen aoti aditu dogu.” (Acto para la Nochebuena).\nBaina gehien-gehienetan atze posizioan azalduko da, aditz nagusia (edo egitura nagusia) aurretik dala. Halan esan ditugu normalean hurrengoak: “Esan deustie ikasten Ameriketara zoazena”. “Seguru nago irabaziko ez dozuna”. “Dagoan trafikoaz, eskerrak autorik etxetik atera ez doguna!”. Edo frai Bartolome klasikoaren esaldi hau: “Baneki zeuen gogoko izango litzatekezana, ez nintzateke luzaro geldi egongo” (Ikasik I).\nGaldegaia eta mintzagaia –na mendeko konpletibodun esaldietan\n-na atzizkia erantsirik daroan aditz jokatua, eta beraren perpausa, ezin dira izan esaldi nagusiaren galdegai edo foku; esangurearen aldetik ezin dira markatuak edo indartuak izan. Menderagailu hau (-na) daroen aditzak eta perpausak markatubakoak dira berez, sintaxiaz zein esanguraz. Galdegai edo foku ez dan beste guztia hartzen dabe gehienetan, kontestua. Eta batzu-batzuetan, areago oraindino: esaldi nagusiaren barruan mintzagaiaren papera beteten dabe.\nHorrexegaitik bada, -na atzizkia ezin jako erantsi mendeko konpletiboari, aurretik eginiko itaun baten erantzun modura emona danean. Esaldi nagusiaren barruan informazino osagarria, jakintzat emoten dana adierazo baino besterik ez dau egiten -na atzizkidun mende-perpausak.\nEsaldi nagusiaren fokua, galdegaia, mendeko konpletiboan barik, esaldiko beste atalen baten egon ohi da. Ia beti edo sarri aditz nagusia bera edo aditz multzo nagusia izan ohi da galdegai: badaki, egia da, sinesten dot eta horretarikoak. Halan:\nPartidua eurek irabaziko ebena, aurretiaz be gauza jakina zan.\nSeguru gagoz bera izan zana.\nEskerrak, geu zuhur ibili garana; bestela galduta gengozan.\nAtzo esan deuste, ikasten Ameriketara joateko zarana.\nBeste batzuetan, perpauseko beste atalen bat. Juan Jose Mogelen hurrengo esaldian, edozeinek subjektu ergatiboak beteten dau foku papera: “Edozeinek daki, errazago dana gauzea esaten, egiten baino”. (Baserritar Eskolia).\n4. Azpian datzan ikuspegi semantikoa\n-na atzizkiaz markaturiko perpausaren prozesua, ekintza, “egintzat” edo “egiteko ziurtzat” joten da. Eta aditz nagusiak bermatzen dau normalean mendekoaren gertaera ziurtzat edo egintzat emotea. Aditz nagusiaren prototipoa jakin aditza da. Jakite hori da pisuzko mezua esaldian eta mendeko osagarriaren edukia, halan dala gogoratzea baino ez da.\nJo daigun Zamarriparen ondoko esaldi hau: «Esan neutsun, hurrean, irakurle maitea, harako urten ebena, zelan urten eben esan ezpaneuntsun bere» (Firi-firi). Esaldi honen buru egiten dauen aditza esan da; aditz neutroa eta danerakoa. Baina mendeko konpletiboaren aditza, urten ebena, ziurtzat adierazoten dan ekintza bat da. Pisu semantikoa esan neutsun horretan dago: esan neutsun, baina esan ziur eta jakina da. Zer esaten dan, konpletiboaren edukia, gogorarazotea baino besterik ez da: esaldiko mezuaren mintzagaia, azken baten.\nEgia izan aditz multzoa esaldiaren buru dala, antzeko mezu bat: “Eta baita bere egia da… aspalditxuon batera ez dabiltzana” (Firi-firi). Aditz nagusiak ziurtatu egien dau jakintzat dagoan jazoera bat: batera ez dabiltza.\nKonturatu aditzagaz, gogoeta-aditz neutroa danagaz eregitako mende egitura bat, idazle berorrena: “Beingoan konturatu zan tenk egiten eutsana kanpokoren bat izango zana” (Kili-kili). Tenk egiten eutsana erlatiboko mende-perpausa dogu, baina izango zana mendeko konpletiboa. Kanpokoren bat izatea ustezko adierazpen bat dogu, baina adierazlearen gogoan, segurutzat joten da halan izatea.\n5. Buru egiten daben aditz edo aditz multzo egiturak\nZerrenda luzea osotuko genduke, -na markadun konpletiboak onartzen dabezan aditzak banan-banan aitatzen hasiko bagina. Nahikoa dogu erabili-ezagunenak diran batzuk emotea.\nLege bat dago oinarrian: -na marka erabilia dan guztian -la be agertu daitekela. Bigarren hau dogu marka orokorra eta -na eremu murriztuko marka berezia. Juntagailuetan edo eta ala marken artean jazoten danaren antzera. Ziurtasun-adierazle dan jakin aditza hartuta, “Badakit halan dana” esaten dan moduan, bardin esan daiteke: “Badakit halan dala”.\nBaina esan aditz neutro bat burutzat hartuta be, bardin markatu geinke mendeko osagarria -la atzizki orokorraz edota -na murrizgarriaz, bigarren hau gitxi-gitxitan erabilia izan arren. Kasu honetan diferentzia semantikoa egon ohi da egitura bion artean. “Esan dau etorriko dala” edo “Etorriko dala esan dau” dinogunean, gerta daiteke etortea edo ez etortea. “Esan deusku ezkonduko dana” dinogunean, ezkontzea emontzat, ziurtzat joten da, oraindino ezkontzeko egon arren.\nJakin aditzagazko egiturak dira ugarienak eta zabalduenak. Hara Urretxuko hizkeratik jasoriko esaldi bat: “Ba omen zekien han izkutau zana, ta joan dira” (EHHA. Antologia)\nAgiri izan: “Ondo agiri dabe askok Jesu Kristori amodio gitxi deutsena.” (J.A.Mogel Sermoiak).\nAutortu: “Betor daukana, dino san Agustinek, ta autortuko deust egia dinodana” (Etxeko Eskolia).\nEgia izan: “Egia da uste onagaz ezkontzen danak pekaturik egiten ez dabena” (Olaetxea Dotrinea).\nEzagun izan: “au egiten ez baeban, ezagun zala oillo bat zana:” (P. Astarloa Urteko domeka II)\nEzagutu, “autortu”, “reconocer” adieraz: “zetan ezautuko da projimoari gura deutsana?” (Olaetxea Dotrinea), “Uxela orain beste ezagutu bagendu zorakeria andi bat zireana, axe puska bat eta ames bat zireana!” (Mateo Zabala Bermeo)\nIgarri: “Nik behingoan igarri neutsan berbarik egin ezinik geratu zana.” (Zamarripa Zaparradak). Berbazko lekukotasuna: “Igarri deutsat zeozertan dabillena, ezer esan guraezik dabillena”.\nIkusi: “Erri guztiak dakus, familia areek senide areek, guraso-seme areek ikusi ezin diriana.” (P. Astarloa Urteko domeka II). Berbazko lekukotasuna: “Ikusi dauenean beraren giltzak idegiten ez deutsana, hona etorri da giltz billa” [Maria Oñarte. Morga].\nSeinalea izan: “Da seinalea, gatxak damu andirik emoten ez dabena, edo osasuna benetan gura ez dana.” (J.A. Mogel, Konfesino ona).\nSinestu: “P. Sinistzen bozu Espiritu Jaungoikoa dana? R. Bai, Jauna, sinistzen dot, Trinidadeko irugarren personea dana Jaungoikoa.” (Amilletaren dotrinea).\nBadira aditz agiri bako formula batzuk, herri berbetan berariaz, -na markadun konpletiboa eskatu edo onartzen dabenak. Hara:\nSeguru, azpian “seguru nago” izan daitekena: “Seguru ezer be ez dakiana.”\nKlaro maileguzkoa: “‑Etorriko zara ba? –Klaro joango nazena!”.\nJakina, azpian “jakina da” izan daitekena: “‑Bila bazabilz ba? –Jakina bila nabilena!”\nEskerrak, eta berbaz hainbat lekutan graziak maileguzkoa be bai, gazt. “gracias a que” egituraren ordaina. Halan: “Eskerrak bizirik urten dauena!”. “Eskerrak falta adierazo dauena! Bestela gola izango zan.”\nEkialde eta erdialdeko hizkeretan -n marka eransten jako aditz konpletiboari ingurune horretan, eta ez –na, sartaldean lez. “Eskerrak onartu duen!”\n6. -na atzizkiak mendeko konpletibo gisa dituen erabilera berezi batzuk\nMendeko konpletiboetan alkarren lehian agiri dira batzuetan –na eta –nik markak, eta sarri argudiatu ohi da, lehenengoa aditz nagusia baiezka eta bigarrena ezezka dagoanean aplikatzen dirala. Seber Altubek honelan zedarritzen dau labur -na atzizkiaren eremua: “b) –na = Si la oración principal es de carácter afirmativo” (Erderismos).\nNeurri baten halan izan daiteke, baina beti ez ezelan be. Prozesuaren ikuspegi semantikoak baldintzatzen dau gehienbat noiz –na eta noiz –nik erabili. Hurrengo esaldi honetan aditz nagusia ezezka emona dago: “Ez deust esan Bilbon egon dana, baina nik jakin dot” (berbaz jasoa). Azpian datzan uste edo eretxia, Bilbon bai egon dalakoa da. Halan dalakotzat aurkezten dan prozesua.\nBaina esaldi berori –nik atzizkiaz markatuko bagendu: “Ez deust esan Bilbon egon danik”, esalearen buruan ez dogu Bilbon egon diranik suposatzen. Izan leiteke egon izana edo egon ez izana.\nBada beste mende-egitura bitxi bat, denpora esangurakoa, hiztun batzuek –la atzizkiaz markatzen dabena eta beste batzuk –na atzizkiaz. Perpaus buru egiten dauen egiturea denpora baliokoa izaten da: urte asko da…, denbora asko da…, astebete da… e.a., eta mendekoa, konpletibo tipokoa, edo –na atzizkiaz, edo –la atzizkiaz agiri ohi dana.\nIdazle klasiko baten adibide batez argituko dogu, sermoitegi anonimo batetik jasoa: “Urte asko da pekatuko bideetan nabillena.” (Arantzazuko sermoitegia).\n7. Ohiko akatsak eta erabilera gomendio batzuk\n– Gorago aitatu dan “mintzagai” izate arrazoi hori dala-ta, -na atzizkiaz markaturiko aditz konpletiboa trinkoa danean, ezin dau ba- aurrizkirik beregandu. Gramatika murriztapen batek galarazoten dau tipo horretako menderakuntzetan aurritz hori txertatzea. Alde horretatik, bada, gramatika desbide edo okerbidetzat joko dira ba- + -na aurrizkiak erabatera eranstea adizki trinko bati:\n“Seguru nago hori *badakizuna” => (dakizuna).\n“Jakin dot *bazoazena” => (zoazena).\nBaina, bestalde, ez dago ezertariko murriztapenik beste era batera indartuak diran aditz osagarriak -na atzizkiagaz batera buztartzeko. Halan:\n“Seguru nago etxetik joan egin dana, barruan ez da agiri eta.”\n“Lehen ohean etxunda egon da luzaroan, baina ondotxu dakit orain ibili dabilena, neuk ikusi dot eta”.\n8. Zein aholku emon, -na marka konpletibo gisa, noiz eta zertarako erabili orduan?\nMendeko osagarriaren prozesua “egintzat” edo “seguru egitekotzat” aurkeztu nahi danean, arrazoizkotzat joten dogu berorren erabilera, eta are gehiago mende perpaus egitura luzea ez bada. Baina horrek ez dau kentzen, -la marka erabiltea murriztu edo baztertu behar dogunik; honen eremua orokorragoa dalako.\nPosted on 2013/11/29 2019/05/13\nErderaz eta euskeraz irudi bakar bat erabilten da pertsona batek ofizio edo jarduera baten denbora luzea daroala adieraz...


Kursaalera doako autobusean joan ahal izateko izena eman daiteke | El Diario Vasco\nCosta UrolaKursaalera doako autobusean joan ahal izateko izena eman daiteke\nKursaalera doako autobusean joan ahal izateko izena eman daiteke\nYuya Wang. Pianojolea.\nUrtarrilak 9a bitartean egin behar da eta oraingoan Yuja Wang & Chamber Orchestra of Europe ikustera joateko izango da\nJUAN MARI ZUBIAURRE GETARIA. Viernes, 29 diciembre 2017, 00:09\nKursaal Eskura egitasmoari esker datorren urtarrilaren 15ean Kursaalean antolatu den emanaldia ikustera joateko aukera izango da autobusez eta doan. Yuja Wang & Chamber Orchestra of Europe iragartzen dute egun horretarako eta bertara joan nahi dutenak autobus zerbitzua izango dute Getariatik atera eta Donostiara eraman ondoren, ikuskizuna amaitzean berriro ekarriko dituena eta dena doan.\nKontzertu hau gozatu nahi izanez gero, ondorengo pausoak jarraitu behar dira. Interesdunek Kursaal Elkarguneko web orria bitarteko dela erosi beharko dute kontzerturako sarrera, weborri honetan http:// www.sarrerak.kursaal.eus.\nBehin sarrera erosita, interesdunek euren autobuseko tokia erreserbatu beharko dute, Getarian, info@getariaturismo.eus posta elektronikoaren bidez edo 943 140957 telefono zenbakira deituta. Hori bai urtarrilak 9a baino lehen. Autobusa Zumaia, Getaria, Zarautz eta Oriotik abiatuko da, eta Urola Kostako lagunak jasotzeko, honako lekuetan egingo du geldialdia, lehendabizi Zumaian 18:40ean, zineetako autobus geltokia, ondoren Getarian, 18:50ean, autobus geltokian eta jarraian Zarautz eta Orion.\nYuya Wang musikaria\nYuja Wang pop musikako diva bat izan zitekeen, pianoan duen birtuosismoa eztabaidaezina delako ez balitz. Musika erromantikoko errepertorioa interpretatuko du batez ere, Kursaaleko emanaldi honetan, Europa osoko musikariek osatutako ganbera orkestra baten ondoan.\nKursaal Eszenak urte hasierarko iragarri duen saio hau (Yuja Wang & Chamber Orchestra of Europe) arratsaldeko 20:00etan hasiko da. Sarrerak prezio ezberdinekoak daude, hasi 12 eurotatik eta 26, 32, 40 eta 50 eurotan ere.\nLangabetu eta gazteak\nLangabetuek eta 30 urtetik beherako interesdunek aukera berezia izango dute, sarrerak 3 euroko prezioan erosi ahal izango dituztelarik. Horretarako sarrera (autobuseko tokia bezalaxe) erreserbatzea ezinbestekoa izango da eta gurean 943 140957 telefono zenbakian egin behar da.\nProyecto solidario de Astindu y Korrontzi Benefic, hoy en Maria eta Jose Herriko ekipamenduei buruzko gogoeta


Informazioa – BATURA\nEkonomia Sozial Eraldatzailearen Euskal Herriko mapa osatu nahi dugu, Merkatu Sozialari bultzada emateko.\nEuskal Herrian Ekonomia Sozial Eraldatzailearen (ESE) balioetan oinarritutako alternatiba sozioekonomikoak sustatzeko asmoz, jada martxan dauden eta existitzen diren proiektuen mapa osatu nahi dugu, kontsumo arduratsua praktikatu nahi duten herritarren eta Ekonomia Sozial Eraldatzailearen bueltan existitzen diren sare lokalizatuen laguntzaz.\nMapa horrek, Euskal Herriko merkatu soziala saretzen eta horren garapenean laguntzeko erreminta izan nahi du, horrela, ekonomia eta eredu ekonomikoa eraldatuz eta herritarrei kontsumo arduratsurako alternatibak eskainiz.\nMapa egin ahal izateko crowdfunding kanpaina dugu martxan hemen. Izan zaitez praktika ekonomiko eta sozial etikoen sustatzaile!\nHerritarron eskubideak errespetatuak izan daitezen, ezinbestekoa da demokrazia, baita demokrazia ekonomikoa ere. BATURAk ekarpena egingo du esperientzia horiek zabalduz.\nEuskal Herrian existitzen diren Ekonomia Sozial Eraldatzaileko iniziatiba edo entitateak bisibilizatu eta saretzea jendartean eztabaida eta ezagutza zabalduz.\nKlik hemen eskuorria deskargatzeko.\nBATURAk eraldaketa sozialaren bidean lanean ari diren entitateak bildu nahi ditu mapan. Hori dela eta, mapan sartu nahi duten entitateek galdetegi hau bete beharko dute. Helburua irizpideak neurtu eta aurrera urratsak emateko norabideak adieraztea da.\nEuskal Herria jarduera ekonomikotik eta kulturatik eraldatu nahi duten proiektuen erreferente bilakatzea.\nEguneroko bizitzan kontsumo modu jasangarri eta justua garatu nahi duten herritarren erreferente bilakatzea.\nEredu ekonomiko eta sozial justuetan oinarritu diren proiektuen memoria berreskuratu eta errelato komun baten garapenean laguntzea.\nMunduko esperientzien bilgune izatea.\nHonako balio edo printzipioetan oinarritutako proiektuak bildu nahi ditugu. Beraz, proiektu honek berak ere balio hauek bere egiten ditu.\nInteres sozialeko proiektuak izatea, bere zentzu zabalenean\nLurraldean sustraituak egotea.\nJendarte justuago baten eraikuntzan kolaboratzea.\nAutonomia eta kudeaketa demokratikodun irizpideekin funtzionatzea.\nSortzen den aberastasuna modu parekidean banatzea.\nJasangarriak izatea ikuspegi sozialetik eta ingurumenarekiko.