Graduko inkestan erabilitako tresna: galdetegia\nIkasleen iritziak galdetegi baten bidez jasotzen dira (pdf, 38 KB). Galdetegi bat da aldez aurretik prestatutako galderei emandako erantzunen bitartez jasotako informazioa modu egituratuan biltzeko prozesua; hots, ikasle guztiei galdera berberak egiten zaizkie, modu eta hurrenkera berean.\nHonako galdetegi hau "Goi Mailako Hezkuntzaren Europar Espazio" barneko irakaskuntza-eredu baten araberakoa da. Goi Mailako Hezkuntzaren Europar Espazioaren araberako plangintza didaktikoak, honako galdetegi honek ispilatzen dituenak, hauexek dira: ikasleari garrantzi handiagoa ematea bere trebakuntzan, lankidetzan egindako lana sustatzea, irakaskuntza antolatzea eskuratu beharreko ikasketa-emaitzen arabera, eta, azkenik, ikaskuntza autonomo eta iraunkorra bultzatzeko tresnak eskuratzeko bideak eskaintzea.\nGaur egun erabiltzen den tresnak hiru zati hauek ditu:\nGaldetegiaren hasieran informazioa biltzen da, horren bidez lortuko diren emaitzak testuingurura egokitzeko. Era berean, ikasleen balioztatzeak dagokien testuingurura egokitzeko datuak biltzen dituen taula bat dauka galdetegiak. Honako hauek dira, hain zuzen, bildutako datuak: sexua, adina, eskolara joan ohi den ikasle-kopurua, irakasgaiaren deialdia, irakasgaiari eskaintzen zaion ordu-kopurua, tutoretzen erabilera, ikasgaiari hauteman zaion zailtasuna, ikasgaiari begira aurreikusten den motibazioa eta, azkenik, iritzia irakasle bati buruz ematen denean, irakasle horrekin ikasgai bat eman ondoren ikasleak erakusten duen interesa.\nHiru galderek osatutako zati bat da, eta bere xedea da ikasleak bere ikaskuntza-prozesuari buruzko gogoeta egin dezan.\nZati honek 25 galdera ditu, Likert eskalaren 5 balioen bidez balioesten direnak. Eskala horretan 5 balio daude (1=ez nago batere ados, 2=ez nago ados, 3=zertxobait ados nago, 4=ados nago eta 5=erabat ados nago), eta beste lauki bat EE/EE (6=ez daki/ez du erantzun) aukerarekin.\nGalderak egituratzeko dimentsioak honako hauek dira:\nIrakaslanaren plangintza (1-2 galderak).\nIrakaskuntza-metodologia (3-5 galderak).\nIrakaskuntzaren garapena (6-13 galderak).\nIkasleekiko elkarreragina (14-20 galderak).\nIkaskuntzaren ebaluazioa (21-24 galderak).\nGogobetetze orokorra (25 galderak).


by 1936-1944: Gerra, ihesa eta erbestea Bidasoan\nBehe Bidasoa eskualdean, eta bereziki Irunen eta Hendaiaren arteko mugan kokatutako eleberri laburra izango da. Eleberri historikoa, 1936-1944 epean kokatua (Gerra Zibilaren eta Bigarren Mundu Gerraren garaian). Bereziki, irakurle gazteei zuzenduko luzera eta estiloa izango ditu, haien arbasoek duela 75-80 urte bizi izandakoak ezagutu ahal izan ditzaten. Abenida zubiaren inguru hurbilean kokatuta egongo da eleberria. Garaia, zubiak bizi izan duen periodorik gogorrena izango da (1936-44). Beste...\nTopics: programa askeak, 8bit\n8bit: software askea 8 minututan\n8bit-en 2. saio honetan, software askearen abantailen inguruan aritu gara.\n8bit - Firefoxen gehigarriak\nFirefox, nabigatzaile askearen gehigarrietaz aritu gara 8bit-en denboraldiko lehen saioan.\n8 bit - GNU/Linux-en instalazioa\nGaurko saioan, software askeko sistema operatzaile bat instalatzeko pausoak ikasiko ditugu.\nTopics: 8 bit, linux instalazioa\nSofware askea 8 minututan.\n2011-10-06 - Aiako Harrikada\nAiako Harrikadaren lehen saioa: Oiartzun garagardo festa, Goiko eskolaren 11. urteurrena, Jaizkibelgo uren ustiaketaren inguruko elkarrizketa... eta eskualde osoko agenda!\nTopics: jaizkibel, goiko eskola, aiako harrikada, garagardo festa\n2012-03-01 - Aiako Harrikada\nOarso Bidasoako elkarrizketa eta agenda kultura eta soziala.\n2012-02-01 - Aiako Harrikada\nOarso Bidasoa eskualdeko aktualitatea.\n2012-02-23 - Aiako Harrikada\n2012-05-17 - Aiako Harrikada\nOarso-Bidasoako elkarrizketak eta agenda.\nAiako Harrikada 2012-02-16\nAntxeta, Oiartzun eta Zintzilik irratiaren saio amankomuna: Gaur Beste Gipuzkoa baten alde, Bilgune feminista eta Guifi.net.\nTopics: Aiako Harrikada, Antxeta, Oiartzun, Zintzilik\n2012-05-31 - Aiako Harrikada\nAstero bezala, Oarso-Bidasoako aktualitatea eta agenda sozio-kulturala ekartzen dizuegu Aiako Harrikadan.\n2012-03-22 - Aiako Harrikada\nGipuzkoa Zero Zabor, Pasaiko sarraskiaren 28. urteurrena eta Sahararen aldeko astea Oiartzunen. Horretaz gain, Oarso-Bidasoako agenda kulturala eta soziala.\nTopics: sahara, gipuzkoa zero zabor\n2011-12-01 - Aiako Harrikada\nOarsoaldeko eta Bidasoaldeko berriak, elkarrizketak eta agenda kultural eta soziala.\nAiako Harrikada 2012-05-03\nAntxeta, Oiartzun eta Zintzilik irratiak ekoiztutako saioa\nTopic: Aiako Harrikada\n2012-01-19 - Aiako Harrikada\nAiako Harrikada - 2011-11-03\nTopics: aiako, harrikada\nAiako harrikada 2012-05-10\nAiako harrikada 2012-05-17\nAntxeta, Oiartzun eta Zintzilik irratia\nAiako harrikada 2012-05-31\nAntxeta, Oiartzun eta Zintzilik irratiek ekoiztutako saioa\n2012-01-11 - Aiako Harrikada\nAiako harrikada saioa urte berriarekin bueltatzen da!\n2011-12-15 - Aiako Harrikada\nOarso-Bidasoako berriak, elkarrizketa eta agenda.\n2012-03-08 - Aiako Harrikada\nTopaketa feministen inguruan aritu gera lehenik eta behin. Ondoren Bixi Bixi elkarteak Nafarroaren konkistaren 500. uteurrenaren harira antolatutako ekimenak aurkeztu dizkigu. Azkenik, Xora filmaren inguruan hitz egin dugu. Oarso-Bidasoako agenda kulturala eta sozialarekin amaitu dugu saioa.\nAro Ero: Gune autonomoak\nGune autonomoetaz aritu gara gaurko Aro Ero saioan. Sopelako gaztetxeko kideak eta bertan etxebizitzaren inguruan egin duten lanketaz mintzatu gara.\nTopics: gaztetxe, gune autonomo\n2012-06-21 - Aiako Harrikada\nMusikaren nazioarteko eguna, Pasaiko Eguzki taldea eta Sokoako langileen borroka. Horretaz gain, Oarso-Bidasoako agenda kulturala eta soziala.\n2012-06-28 - Aiako Harrikada\nDenboraldiko azken saioan, Oreretako gaztetxean antolatutako bloke txapelketaz, sexu askapenerako nazioarteko egunaz eta Barrura begiratzeko lehioak dokumentalaren inguruan mintzatu gara.\nAiako Harrikada 2012-02-09\nAiako Harrikada. antxeta, Oiartzun eta Zintzilik irratiak ekoiztutako saioa.\n2011-12-22 - Aiako Harrikada\nUrteko azken Aiako Harrikada.\n2012-04-19 - Aiako Harrikada\nOarso-Bidasoako elkarrizketak eta agenda kulturala eta soziala.\nAiako harrikada 2012-05-23\n2011-10-27 - Aiako Harrikada\nEskualdeko berriak, elkarrizketa eta agenda!\n2012-05-24 - Aiako Harrikada\n2012-04-26 - Aiako Harrikada\n2012-02-15 - Aiako Harrikada\nOarso-Bidasoako berriak eta agenda soziala eta kulturala.\n2012-05-10 - Aiako Harrikada\n2012-05-03 - Aiako Harrikada\nOarso-Bidasoako elkarrizketa eta agenda.\n2012-01-26 - Aiako Harrikada\nEskualdeko berriak, elkarrizketa eta agenda.\n2011-10-20 - Aiako Harrikada\nZintzilik, Antxeta eta Oiartzun irratiek ekoizturiko saioa. Elkarrizketa interesgarriez gain, inguruan asteburuan izango den agenda aipatuko dugu.\n2011-12-09 - Aiako Harrikada\nBeste behin ere, zuekin gaude Oarso-Bidasoako elkarrizketak, berriak eta agendarekin.\n2011-10-13 - Aiako Harrikada\nAiako Harrikada! Oarsoalde eta Bidasoaldeko elkarrizketa eta berriak.\nTopics: puntu beltzak, aiako harrikada\n2011-11-10 - Aiako Harrikada\nHerrien Astea Oreretan, Irungo emakumeen historiari buruzko liburuaren aurkezpena eta Diputazioko ingurumen saileko diputatuarekin elkarrizketa. Horretaz gain, Oarsoalde eta Bidasoaldeko agenda.\n2012-06-07 - Aiako Harrikada\nOarsoaldeko ikasle eguna aritu gara lehenik eta behin. Bidasoako kanporaketak Stop ekimeneko kide bat elkarrizketatu dugu ondoren. Azkenik, Bildu Orereta-Errenteriako plenoan, laizismoaren aldeko mozioaz hitz egin dugu. Bestetik, Oarso-Bidasoako agenda kulturala eta soziala aipatu dugu.\n2012-03-15 - Aiako Harrikada\nDoltza Barandiaranekin elkarrizketa Oiartzun Irratiaren eskutik. Ondoren, Donostian ospatuko den Euskeraz Bizi! eguna, Bilgune Feministak Irunen antolatzen duen jaialdia eta Hondarribiako gazte asanbladak proposatzen dituen tailerrak gaztetxea aldarrikatzeko. Saioa amaitzeko Oarso-Bidasoako agenda soziala eta kulturala.\nTopics: bilgune feminista, euskera, gazte asanblada\n2011-11-24 - Aiako Harrikada\nSeaskaren aldeko jaialdia, Artikutzaren berrirekiera, Lezon antolatutako kontsumo arduratsuaren aldeko ekimena eta indarkeri sexistaren aurkako eguna... Horretaz gain, agenda kultural eta soziala.\nTopics: seaska, artikutza, indarkeri sexista, eta karmele\nTopic: 2013-09-20 - Aitzurra\nTopic: 2013-10-30 - Aitzurra\nTopic: 2013-11-12 - Aitzurra\nTopic: 2013-11-26 - Aitzurra\nAste honetan Aitzurra\nHemen duzue aste honetan Aitzurra saioa!\nTopic: Aste honetan Aitzurra\nAste honetan, Migelek entzule batek pasa digun babarruna (leikua edo maikola) baliatuta errezeta gastronomiko bat esplikatu digu, eta baratzearein pundu bat egin du lekaleei buruz. Bestalde, Behemendi landa garapenerako elkarteko ordezkariekin mintzatu gara. 2010ean Hondarribiko San Pedro kalean martxan jarri zuten esn-makina kendu egin behar izan baitute, kontsumo urria zela eta.\nTopic: 2014-05-27 - Aitzurra\n2016-05-03 - Aitzurra\nAste honetan, Xixare Baratze Kooperatibako Migelek urte osorako zerbak gure baratzetik sukaldera eramateko egin beharreko lanetaz aritu zaigu. Ereite prozesutik hasi eta uzta bildu arte, zerba espezie ezberdinei buruzko oharrak, bai eta landareak jasan ohi dituen eraso nagusientzako prebentzio neurriak ere.\nTopic: 2016-05-03 - Aitzurra\nTopic: 2013-12-05 - Aitzurra\nTopic: 2014-01-08 - Aitzurra\n2016-04-26 - Aitzurra\nAste honetan sustraiekin segitu dugu. Patata, tipula eta erremolatxa landu ondotik, oraingoan Xixare baratze kooperatibako Migelek, gure baratze handi zein ttipian azenorio edo karota lantzeko jakin beharreko guztia esplikatu digu. Bestalde, Josune Anzisar Zamora, Hondarribiko Mattenea baserriko nekazari ekologikoarekin mintzatu gara, azokarako biltzen ari den uztaren berri eman, eta Hondarribiko Udalak antolatutako lehendabiziko Bertako Produktuen Astearen bilan txiki bat egin dezan.\nTopic: 2016-04-26 - Aitzurra\nAste honetan Biharko Lurraren Elkarteak lurraren kalitateari buruz emandako hitzaldiaren berri emango dugu batetik, eta bestetik, Baionako laborari baten eskutik tomateari buruzko xehetasunak bildu ditugu.\nTopic: 2014-04-30 - Aitzurra\nAste honetan negutegi bat prestatzeko, izan erosia, izan eskuz egindakoa, jarraitu beharreko urratsak esplikatu digu Migelek. Bestalde, apirilaren 4an Bera eta Lesaka artean dagoen Alkaiaga poligonoan bere ateak zabaldu berri dituen Bidazi elkartearen azokaz mintzatuko gara Bidaziko Oier Fuentesekin.\nTopic: 2014-04-10 - Aitzurra\nTopic: 2014-11-12 - Aitzurra\nAuzolanaren kultura liburuaren aurkezpena\nAuzolanaren kultura liburuaren aurkezpena. Azaroak 27, Lakaxita gaztexea.\nTopics: auzolana, lakaxita, aldatsa\nTopic: 2015-01-09 - Amapola Morea\nTopic: 2015-04-27 - Amapola Morea\nTopic: 2014-10-17 - Amapola Morea\nTopic: 2015-04-03 - Amapola Morea\nTopic: 2015-01-22 - Amapola Morea


Aranzadi | Zientzia Elkartea · Society of Sciences · Sociedad de Ciencias · Societé de Sciences » Campos de trabajo de Kutxa, en Aibar\nCampos de trabajo de Kutxa, en Aibar\nAibarreko auzolandegietan gazteek lanean jarraitzen dute .\nLan-taldea buru-belarri lanean harri da esnatu orduko, burutzeke dituen egiteke guztiei erantzun asmoz. Egunaren zati gehiena aterpetxean egokitutako bulegoan lanean emango dute. Arratsaldean Gallipentzuko erdi-gune historikoa ezagutzeko hitzordua dute hango alkate anderearekin.\nBertaratu direnetik biziki harritu du taldea Gallipentzuk; bere harrizko etxe eta kaleak, garai bateko itxura bera mantentzen dutenak, jatorri erromanikoko San Salvador eliza gailurrean duen muino malkartsuan gora. Karmele alkate andereak gidatu ditu bisitan zehar, herriaren husteaz eta haren ondoriozko utzikeriaz eta egungo berreskurapen eta balioan jartze proiektu eta dinamiken inguruan luze jardun dute, karrika malkartsutan gora eta behera beste garai batera burututako bidaian.\nLaneguna izan da oso-osorik bostgarrena. Asteburua gainean izanda abiatutako proiektuak garatzen igaro du eguna lan-taldeak; planoak, irudiak, proposamenak, panelak… Dena den, garaiko inguruko klima lehor eta beroak hala eskatuta Oibarko igerilekuan freskatu eta atseden hartzeko tarteak ere izan dituzte.\nAsteburua iritsita txango luze bat burutzeko parada aprobetxatu dute gazteek, lehen orduan lanean jardun duten arren. Aragoa aldera jo dute bertako erromaniko eta ondare elementu nagusietakoez gozatzeaz gain ingurune natural paregabean jarduera ezberdinak burutu asmoz.\nSalinas de Jaca inguruan ibaiko putzutan bainua hartu ondoren lehenik Murillo de Gallegoren ostatu hartu eta jarraian Loarreko gaztelura joan dira. Pirinioen hegoaldera hobekien kontserbatutako gazteluan, eta barne hartzen duen monasterioan, bisita gidatu interesgarria izan dute, harkaitz gainean konfiguratutako harlanduzko egitura itzeletan barna.\nMurillon gau luzea pasa ondoren, rafting-az gozatu ahal izan dute goizean zehar, Riglosko paisaipean.\nBazkalostean San Juan de la Peña-ko monasterio zaharra, inguruotan erromanikoaren hedapen garaian aparta izandako ondare elementua ezbairik gabe bisitatu dute; eta itzuleran Leireko monasterioan izan dira, XI. mendeko kripta paregabeaz gain elizan kantu gregorianoez gozatuaz.\nAuzolandegia bere amaierara hurbiltzen ari dela eta goiza, ahal den neurrian, lanak bukatu eta borobiltzen igaroko dute. Arratsaldean aldiz Izagaondoako bailarara doaz bertan hitzordua baitute inguruotan zehar gidatuko dituen Simeon Hidalgo arkitektura erromanikoaren ikerlariarekin.


ikasbil.eus: Aldizkari Digitala: Zeinu-hizkuntza\nZer dakizu zeinu-hizkuntzari buruz? Bakarra da? Badute aldaeraren bat nazioartean erabiltzeko? Kulturarekin lotura dauka?\nZeinu-hizkuntza besteak bezalako hizkuntza bat da, baina komunikazioa ez da soinuen bidez egiten: eskuak eta gorputza erabiltzen dira horretarako. Gorrek erabiltzen dute, baina baita gorrak ez diren pertsonek ere: familiakoak edo lagunak izan daitezke, edo, hainbat arrazoi tarteko, ikastea erabaki dutenak.\nFrantziar estatuan ‘frantses’ zeinu-hizkuntza dagoen bitartean, estatu espainiarrean bi zeinu hizkuntza dira ofizialak: ‘gaztelaniazkoa’ eta ‘katalana’. “Horrela deitzen diegu, baina ez dute ahozkoarekin zerikusirik”, azaldu digu Aitor Bedialaunetak. Bera Pedagogiako laugarren maila ikasten ari da, eta zeinu-hizkuntzako irakaslea da. “Nire gurasoak gorrak dira, nire anaia gorra da eta ni ere hala naiz. Zeinu-hizkuntza nire ama-hizkuntza da eta etxean ikasi dut”, kontatu digu. Berarekin eta Nekane Mugika zeinu-hizkuntzako interpretearekin elkartu gara Donostian, Euskal Gorrak erakundeak bertan duen egoitzan.\nZEINU HIZKUNTZA EUSKARAZ\nAskok kontrakoa pentsatzen badugu ere, zeinu-hizkuntzak ez du zerikusirik ahozkoarekin. Guk ‘gaztelaniazko zeinu-hizkuntza’ esaten diogu, baina ez da zuzena. “Konfigurazioa, estruktura, gramatika… guztia da desberdina.\nZeinu-hizkuntzak ez du zerikusirik ahozko hizkuntzekin”, azaldu digu Aitorrek. Beraz, ez dago ‘euskarazko’ zeinu-hizkuntzarik, baina ‘gaztelaniazko’ ofizial horretan, toki batetik bestera, hainbat zeinu aldatu egiten dira, Euskal Herrian adibidez.\nArgentinan edo Mexikon gaztelaniaz hitz egiten dute, baina zeinu-hizkuntza erabat desberdina da: “Ez dute elkar ulertzen. Ondorioz, argi dago, ahozko hizkuntzarekin alderatuta, zeharo desberdina dela”.\nAitorrek unibertsitatean ikasten du, eta horretarako interprete batek laguntzen dio. “Unibertsitateko eskoletan, nire lanak egiteko, taldeko-lanetarako, irakasleekin hitz egiteko… Hainbat gauzatan laguntzen dit”. Horrez gain, bere egunerokoan komunikatzen saiatzen da: idatzi egiten du edo ahal duen argiena ahoskatu. “Nik ez dut arazo handirik, estrategia asko dauzkadalako, baina pertsona gor guztiak ez gara berdinak, eta denok ez gara berdin moldatzen”, aitortu digu.\nBere iritziz, ikastetxean zerbait gehiago ikasi beharko genuke: zer den pertsona gor bat, zer den zeinu-hizkuntza, hainbat zeinu (“egun on”, “bai”, “ez”…) eta, batez ere, sentsibilizazioa. “Gure gurasoen garaian ez zegoen horrelakorik, eta helduak zirenean ikusten zuten lehendabizikoz zeinu-hizkuntza. Beraientzat zerbait arraroa zen. Gu, berriz, integratuago egon gara: nire ikaskideek pertsona gor bat zer den ikasteko aukera izan dute”.\nMunduan hainbat zeinu-hizkuntza daude, baina zergatik ez dute bakarra erabiltzen elkar ulertzeko? “Zuri egingo dizut galdera: euskara eta gaztelania alde batera utziko ditugu, eta ingelesez hitz egingo dugu guztiok. Zer iruditzen zaizu? Ez duzu hori nahi, ezta?”, galdetu digu. Hainbat zeinu-hizkuntza daude, hainbat ahozko hizkuntza dauden bezala: kulturak, ohiturak, ezaugarriak… Gizartea, leku batetik bestera, desberdina delako.\n“Hainbat herrialdetako jendea elkartzen garenean, elkar ulertzeko nazioarteko zeinu-hizkuntza bat erabiltzen dugu. Zuek ingelesa nazioartean erabiltzen duzuen bezala, baina horrek ez du esan nahi euskara kendu eta ingelesa jarriko dugunik, jende gehiagok erabiltzen duelako. Zeinu-hizkuntzarekin gauza bera gertatzen da”, esan digu.\nEta zuri zer iruditzen zaizu? Zeinu-hizkuntzak unibertsala izan beharko luke? Ikastetxean ingelesa, gaztelania edo euskara irakasten diguten bezala, zeinu-hizkuntza ikasi beharko genuke? zuk ikasi nahi al duzu?\n1. Zeinu hizkuntza noiz ikasi zenuen?\nBai, zeinu-hizkuntza nire ama hizkuntza da. Pertsona gorra naiz, eta, gainera, zeinu-hizkuntza esan genezake txikitatik etorri zaidan hizkuntza dela. Zergatik? Gurasoak gorrak direlako eta nire anaia ere gorra delako. Zeinu-hizkuntza etxean ikasi dut, naturalki, zuek zuen hizkuntza ikasi duzuen bezala: bai euskara, erdara edo den hizkuntza. Nire kasuan, gurasoek zeinu-hizkuntza erabiltzen zutelako eta nire ama-hizkuntza hori izan da, naturalki atera zaidan lehen hizkuntza.\n2. Zeinu-hizkuntza ikastetxean ikasi beharko genuke?\nGustatuko litzaidake? Minimo bat “egun on” jakitea esaten edo “arratsalde on” edo “gabon”edo… Minimo bat. Ez dut eskatzen mundu guztiak, gizarte guztiak zeinu-hizkuntza jakin behar duenik, baina minimo bat, zergatik ez? Erakutsi egin behar dela? Institutu, eskola, ikastoletan eta abar? Noski, zergatik ez, baina minimo bat. Ez dut esaten ikasi behar dutenik beste pertsona gor batek bezala hitz egiten, baina behintzat jakin zer den pertsona gor bat, zer esan nahi duen zeinu-hizkuntza jakiteak eta pertsona hori heldua bihurtzen denean jakin dezala zer esan nahi duen pertsona gor bat izateak eta sentsibilizatuta egotea. Arazoa zein izan da beti orain arte? Nire gurasoen kasuan, adibidez? Nire gurasoak gorrak ziren, bai, baina ikasten zuten bakarrik gorren artean; ez zeuden integratuta. Orduan ez zuten gorrik ikusten; gizarteak ez zuen gorrik ikusten.\nHelduak bihurtzen zirenean, de repente ikusten zuten pertsona horrek zerbait arraroa bezala zeinu-hizkuntza erabiltzen. Gure kasuan, ezberdina izan da: gu integratuago egon gara, badakite zer den pertsona gor bat, gelakide bat izan dutelako gorra, zeinu-hizkuntza erabiltzen zutena eta ez dute arraro bezala ikusten. Zergatik? Kasualitatez bere gelakide bat gorra zelako. Horrek zer esan nahi du? Ikusi egin dutela. Ikusteak zerbait laguntzen du. Eskola guztietan gorrak daudela? Noski, ez, garbi dago ezetz. Orduan zer esan nahi du horrek? Ikasi egin behar dela minimo bat, jakin egin behar dela zer den hori, pertsona gorra izatea, zer den zeinu-hizkuntza, behintzat minimo hori. Eta pertsona hori heldua izatera iristen denean, jakin dezala zer esan nahi duen, besterik ez.\n3. Zeinu-hizkuntzak bakarra eta unibertsala izan beharko luke?\nZuri egingo dizut galdera, zu daukat (zauzkat ) eta aurrean: erdera, euskara eta dena kenduko dugu, eta ingelesa utziko dugu eta listo. Ez, ezta? Errespetatzen duzu bakoitzaren hizkuntza, zergatik? Kulturarekin bat dihoalako; pertsona-talde baten ohitura, kultura… errespetatzen da eta hizkuntza ere horren parte da. Zeinuen hizkuntzarekin ere berdin gertatzen da: gauza bat da edukitzea hizkuntza bat gure artean kontaktu bat izateko, baina errespetatzen da bakoitzarena. Eta ez dago bat bestea baino hobeto edo beste bat maila altuagoa duenik edo ez. Bakoitzak bere zeinu-hizkuntza dauka; euskara errespetatzen den bezala, zeinu-hizkuntza errespetatzen da eta beste hizkuntza batzuk errespetatzen diren bezala. Eta ikasten badituzu hizkuntza guztiak primeran! Baina ez da inoiz utziko hizkuntza bat aparte eta utziko da desagertzen hizkuntza bat internazional bat edukitzeagatik, ez.\nHorrek zer esan nahi du? Laburbilduz, bakoitzak bere zeinu-hizkuntza dauka eta bai dago zeinu-hizkuntza internazional bat, zuek oralki (ahozkoan) bidaiatzen duzuenean erabiltzen duzuen bezala, hizkuntza general edo erraz edo internazioanalago bezala, ingelesa bezala. Eta hona etortzen bagara, euskara ez dugu kendu behar ingelesa errazagoa delako eta jende gehienak erabiltzen duelako, ba zeinu-hizkuntzarekin ere berdin gertatzen da.


KETO GURU in Fuerteventura erosi batetik 49€\nKeto Guru in Fuerteventura\nBerri bio-argaltzeko Osagarri direla natural gantz erretzearen zuzenduta dago murrizteko bolumena gerrian eta aldaka, eta, gainera, toxinak ezabatzea da. Erosi behar baduzu droga uneko stock — zure eskaera gure web-orri ofiziala. Formularioa bete, besterik gabe, adierazi kopurua telefono zenbakia eta zure izena. Barruan une batzuk gure Arduraduna zurekin harremanetan jarriko da laster buruzko aholkularitza ordena eta eskatu zure kokapena bidalketa droga.\nin Fuerteventura, ez da gehigarri bat sasoiko deskontua. Orain prezioa Keto Guru bakarrik 49€. Jaso ondoren pakete ordaindu beharko mezularitza edo posta. Bidalketa osoan Espainia\nNon erosi in Fuerteventura Keto Guru\nNola ordena pilulak Fuerteventura\nErosi Keto Guru web-orri ofiziala Fuerteventura, besterik gabe, baino gehiago 49€. DESKONTUA -50%! Sartu ordena formularioa izena eta telefono-zenbakia eta jasoko dute, eta bidez ordaindu 2-14 egun\nBete beheko formularioa lortzeko agente bat. Ondoren, itxaron, deitu operadorea, duten, deitu ahal izango Duzu, ahalik eta denbora laburrenean. Lan egiten dugun gabe, aldez aurretik ordainketa. Ez da ordainketa agindua mail. Bidalketa ez da bakarrik dunak, baina oro har, Espainian. Kostua entrega arabera alda daiteke distantzia hiria eta Zure honako hau aukeratu entrega zerbitzua.\nOrdena in Fuerteventura Keto Guru


Bik eta bere espazio arrotza abentura grafikoa | Androidea\nBik LucasArts espazioko abentura retro bat da\nLucasArts zen Lucasfilm-en zati bat 1982an sortutako enpresa, George Lucas filmen produkzio-etxea izan zen bere Star Wars saga ezagun eta mitikoarekin. LucasArts-ek bideojokoen historiako abentura grafiko onenetako batzuk jarri zituen abian, errepertorioan Maniac Mansion, The Secret of Monkey Island edo Loom izenburuak izan zituen beste askoren artean, Grim Fandango ahaztu gabe. Abentura grafikoa, alderdi bisualean bere ukituagatik nabarmendu zena eta Hollywoodeko edozein filmen merezi duen gidoia zuena.\nTaurus abentura grafikoa da hori izan liteke nahasketa Maniac Mansion eta Zak McKraken atzerritarrek bahitutako mutil baten istorioan kokatzen gaituen istorioarekin. Eta horrek lagungarri izango zaigu atzerritar horien "eskuetatik" salbatzen lagundu behar diogunean, garai batean LucasArts izenburu mitikoekin gozatu genuenaren zati bat eramango gaituena.\nBik toki batean klik egiten saiatzen den jokoa da, gure pertsonaia hara joan eta objektu eta kokapen desberdinak deskubritu ditzan, joko mota honetan normala den zerbait eta zuetako asko liluratuko dituena. Hona hemen bere alderdi garrantzitsuenetako batzuk eta horregatik aipatu behar da Bik joko ona da ordu batzuk ondo pasatzeko aisialdia.\nUkitu edo ukitu pantailan itxura retroarekin bikain lortutako ingurune desberdinak zeharkatzeko\nBik munduan murgiltzeko jatorrizko soinu banda\nKontrolatu hainbat pertsonaia istorioa ikuspuntu desberdinetatik ikusteko\nDeszifratu puzzlerik zailenak\nPrestatu atzerritarrek bahitzeko\nLaser arma bat jaurti\nAlien arraza arrotz desberdinekin\nEspazio-ontzi baten parte bihurtu\nTaurus konbinazio arrakastatsua aurkezten du istorio on bat, elkarrizketa onak, bere soinu banda, retro grafikoak eta Android-en ikusten denaz beste zerbait gozatzera eramango zaituzten pertsonaia "zoroak" apur bat. Gomendagarria inolako zalantzarik gabe.\nBerarentzat 0,74 € -ko prezioa Eskuragarri duzu Play Store dendan erosketarik egin gabe.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Android jokoak » Bik LucasArts espazioko abentura retro bat da\nSharp Aquos Crystal, agur aurreko bezelak\nZure telefonoa arakatzaile gisa (eta Google Maps) erabiltzeko 3 aplikazio


Katutxo eta elurra - Llibreria Ramon Llull\nKatutxo eta elurra.\n...Egun hartan elur asko egina zen.\nHotza egiten zuen, baina Untxitxo, beroki zuri iletsua zuela,\neta Katutxo, beroki beltz berotsua zuela,\n...Elurra bezain zuriak, ikatza bezain beltzak, Katutxoren eta Untxitxoren arteko adiskidetasuna, pertsonak bezalaxe, aldi berean berdinak eta desberdinak izan daitezkeen bi espezieren arteko integrazioaren paradigma da. Katutxo eta baloia hark eskuzabaltasuna, elkarbizitza eta adiskidetasuna bezalako gaiak ukitzen dituen bitartean, Katutxo eta elurra honek eguneroko arazoei aurre egin behar dieten bi adiskide aurkezten dizkigu; arazo horien irtenbide irudimentsuak jolasaren bitartez topatzen dituzte bi lagunek, elkar ezagutuz eta errespetatuz.\nHala, Katutxo sotoan jolasteko beltzegia denez, eta Untxitxo elurretan jolasteko zuriegia denez, azkenean zoriak esku hartu du biak baldintza berdinetan jolastu ahal izateko. Katutxoren saileko emanaldi berri honetan norbere buruaren ezagutza eta aniztasunaren balioa bezalako gaiak ere nabarmentzekoak dira, hori guztia testuaren freskotasuna, elkarrizketa-egitura eta ilustrazio alaiak direla medio.\nPintzelkada leun eta kolore bizien bitartez, ilustrazioek Katutxo eta Untxitxoren adierazkortasuna eta eszenatokien deskribapena azpimarratzen dituzte, bi pertsonaien abentura berri honetan.\nCuentos del mago y el mago del cuento,los


Psikiatrek diotenez, eskolako jazarpen-kasuak ugaritu egin dira azken urteotan. | Consumer\nPsikiatrek diotenez, eskolako jazarpen-kasuak ugaritu egin dira azken urteotan.\nUste dute joera horrek zerikusia duela gizarteko indarkeriaren hazkundearekin\nEspainiako Psikiatria Legalaren Elkartearen XV. Kongresu Nazionalean bilduriko psikiatrek ohartarazi zutenez, eskola-jazarpeneko kasuen kopuruak gora egin du azken urteetan. Gehikuntza hori gizartean indarkeria areagotzearen ondorio da, izan ere, ikasleek helduen portaera imitatzeko joera dute, Guadalajaran bildutako adituek gogorarazi zutenez.\nCisneros X. Txosteneko azken datuen arabera, 7 eta 16 urte bitarteko milioi bat ikasle inguruk —ikasle guztien %23k— eskola-jazarpena jasaten dute, eta mendebaldeko beste herrialde batzuetako batez bestekoa %5 eta %10 bitartekoa da. Kongresu honetan bildutako bi ehundaka psikiatrak esan bezala, egoera "oso larria" da.\n“Espainian “bullying” edo ikasgeletako jazarpen-kasu larriak kasu guztien %1,8 eta %2 bitartekoak direla kalkulatzen da”, adierazi zuen José Manuel Romacho irakasleak, eskola-jazarpenean aditua denak. “Eskola-jazarpena beti izan da, baina, gaur egun, gizartean oihartzun handia eta komunikabideetan eragin handia duen gai bihurtu da. Horri esker, irakasleek eta gurasoek arreta handiagoa jartzen dute eta larritasun handieneko kasuak esparru judizialera iristen dira”, azaldu zuen.\nGaur egungo gizartea “duela urte batzuk baino askoz bortitzagoa da, eta haurrek kalean, kirolean eta familian ikasten dute; horregatik, ez zaigu harritu behar gero eta haur zaharragoak jazarle bihurtzea, oso baliabide finekin”, esan zuen Romacho doktoreak. “Zenbat eta urte gutxiago izan, orduan eta maizago izaten dira eraso fisikoak, nahiz eta eskola-jazarpenak DBHko bigarren eta hirugarren mailetan izan duen eraginik handiena”, adierazi zuen Romachok. Hala ere, azpimarratu zuen ez direla nahastu behar eskolako jazarpena eta ikasleen arteko beste gatazka batzuk.\nPsikiatrek kasu horiei aurrea hartzeko eta azkar diagnostikatzeko proposatzen dituzten konponbideak. Gurasoek eta irakasleek eskola-jazarpeneko biktima bat hauteman dezakete haurrak antsietate-zantzuak dituenean, eskolara joateko beldurra adierazten duenean, amesgaiztoak dituenean edo lo hartzeko zailtasunak dituenean edo errendimendu akademikoan bat-bateko aldaketa jasaten duenean. Adituek nabarmendu zuten biktimarentzako laguntza profesionala funtsezkoa dela une horretan, eta tratu txarrak ematen dituenari tratamendu berezia eman behar zaiola, profil psikologikoa izan ohi baitu: garapen fisiko handiagoa duen ikaslea, errendimendu akademiko txarra duena, autoestimu handia duena, familia-ingurune asaldatua duena eta, sarritan, haurren tratu txarrak jasan dituena.\neskola handitze jazarpen


kritiken hemeroteka » Egiantzekotasunarekin jolasean\n« Ta modernoak “basque speaking” | Zubia itzultzea »\nEgiantzekotasunarekin jolasean Leire Lopez Ziluaga / Berria, 2011-06-12\nOrain arte, laburrean aritu izan da Uxue Apaolaza, oso ondo gainera. Duela sei urte argitaratu zuen Umeek gezurra esaten dutenetik aurreneko liburua. Ipuin laburrez osatuta dago, oso laburrak batzuk, eta ale onak gordetzen ditu, Bueltak bikaina tarteko —Kattalin Minerrek ipuin horren maila handiko azterketa egin zuen Desira desordenatuak liburu kolektiboan—. Tonu gordineko ipuinak dira, eta zenbait egile berritan nagusitzen ari zen onberatasunarekin hautsi zuen liburuak, besteak beste. Horrez gainera, eguneroko zutabe laburra idatzi zuen garai batean Berria egunkariko Jira atalean, eta Ttakun (h)errenka atalean aritzen da orain Argia astekarian, hiru astean behin. Igartza bekaren laguntzaz argitaratu du Mea culpa nobela aurten, orain arteko lanik luzeena, eta irakurle honengan behintzat interesa piztu du laburrean gustura irakurritakoa luzean nola moldatzen den ikusteak.\nLurren istorioa kontatzen du liburuak; bizileku duen Madril utzi eta Landetara joango da idatzi behar duen nobela bukatzera. Gaztetako gorrotoak eta gutxiagotasun konplexuak direla eta, sasoi bateko adiskide zenbait hiltzea bururatuko zaio, Facebook-en haietako baten kontua beretzat hartuz. Landetan Elisa ezagutuko du, hirurogeita hamar urtetik gora senarra hil zaion emakume lesbiana, eta elkarren bakardadea arinduko dute nolabait. Lehendik ere bere ipuin edo artikuluetan azaldu izan diren gaiei buruz hausnartzeko baliatu du Apaolazak liburua: bakardadea, bizitzaren alde iluna, Euskal Herriko gatazka politikoa, baina, bereziki, erruduntasuna da liburuko gai nagusia, bereziki gaztetan ezker abertzale ingurukoa izateak protagonistari sortzen dion errudun sentipena. Euskal literaturan topiko izatera ere iritsi da ezker abertzaleko kide ohi damutuaren irudia, baina egileak ez du iraganaz damututako pertsonaia onbera eta sinpatikoa sortu, ezta etika irakaspenak emango dizkigun protagonista ere; izan ere, Lur ez da pertsonaia oso etikoa, bere gaztetako ni-az damutuko da, ezker abertzalea babesten zuen ni hartaz, baina ez da errudun sentituko adiskide ohiak hiltzeko orduan.\nLiburuaren egiantzekotasuna izan da irakurri ahala zalantza gehien sortu didana. Onartu behar dut irakurtzen hasi aurretik ere aurreiritziak nituela hilketen sinesgarritasunarekin, baina aldez aurretik sinesgarriak egiten ez zaizkidan hilketa horiek guztiz errealak izan diren ETAren eta Espainiako estatuaren indarkeriaren ondoan jartzeak zer pentsa handia eman dit niri behintzat; Euskal Herriko egoera politikoa ere ez da oso egiantzekoa, kanpoko bati azalduz gero. Batzuetan ez zait sinesgarri egin pertsonaia nagusiaren etika: batetik, lotsa sentitzen du ETAren biktimekiko noizbait ezker abertzalearen inguruan egon delako, baina, aldi berean, ez du inolako arazo etikorik bere hilketak gauzatzeko. Dena dela, liburuaren amaieran buelta ematen dio kontuari eta azkenean egiantzekotasunarekin egiten duen jokoa izan daiteke liburuko alde interesgarrietako bat, guztiz konbentzitu ez nauen arren. Horrez gainera, errealitatearen eta fikzioren arteko jokoa dago hainbat mailatan; kasu honetan, erakargarriagoa da narrazioaren barruan gertatzen den jokoa protagonistaren eta hezur-haragizko egilearen arteko antzekotasunek sortzen dutena baino. Bestalde, egileak erabili duen estilo nahasi eta aldrebestua ondo egokitzen zaio sortu duen pertsonaiari. Zenbait pasartetan aurrera egitea kostatu zait eta, nire iritziz, epilogoak ez dio mesederik egiten liburuari —esplizituegia da—, baina, hala ere, nobela interesgarria iruditu zait.


Arantxa Urretabizkaia. Idazle eta kazetaria: Euskal literatura bere historia osoan egon den momenturik hoberenean dago - Euskonews\nHala ere, galdera hori idazle bati egiten diozu, eta idazle batek izan dezake grazia gehiago edo gutxiago idazten, baina zentzu horretan, ni txoria naiz, ez naiz ornitologoa, ornitologoak unibertsitatean daude, eta badaude kasu berezi batzuk, txori eta ornitologo direla baina, ni ez. Ni txori tontoa guztiz ez naiz eta ikuspegi apur bat hartzen badakit, baino ez daukat euskal literaturaz irizpide sistematiko bat unibertsitario batek izan dezakeena, nireak gehiago dira iritziak beste ezer baino. “Ez dut uste euskal emakume literatura dagoenik”.\nLiteratura ez da nire bizibidea, nik hor ez det dirurik irabazten. Literatura askatasunaren esparrua da niretzat, hor, sudurraren muturrean jartzen zaidana egiten dut, eta gaizki baldin badoa, nire autoestimuak sufrituko du baina nire kontu korronteak ez. Beraz, burutik pasatzen zaidana egiten dut, eta iruditzen zaidana gai izango naizela bi, hiru, lau urte jarraipen batekin lanean jarduteko, orduan hartzen dut istorioa hori, edozein haritik doala. Literaturan ez banaiz libre sentitzen, non sentituko naiz ba libre? “Literatura askatasunaren esparrua da niretzat, hor, sudurraren muturrean jartzen zaidana egiten dut”.\nEz dut errenkarnazioan sinesten, baina joko bezala, badira gauza batzuk hurrengo errenkarnaziorako utzi ditudanak denborarik eman ez didalako, adibidez bat, bertsolari izatea da, bestea, abeslari izatea, eta horrela beste pila bat. Hitzak badu zer esana kontu honetan baina idazle izatearena ez dut aurreikusita hurrengo errenkarnazioetarako. Arantxa Urretabizkaia (Donostia, 1947) Urretabizkaia Lur taldearen eskutik barneratu zen euskal letretan, Saizarbitoria eta Sarasola lagun. 1970ean Frantz Fanonen Afrika iraultzaren alde itzuli zuen, Sarasolarekin batera; Mendebaldeko Ekonomiaren historia idatzi zuen Saizarbitoria eta Sarasolarekin batera. 1971n, M. Dobben Sozialismoaren frogantzak obra itzuli zuen eta, 1973an, A. Otazuren Euskal Berdintasuna. Sarasola “Irakurle Nagusia” omen du ordutik. Sorkuntza lanetan poesiaren bidetik hasi zen Urretabizkaia, intimismoaren tonua goratu zitzaiolarik. Hain zuzen ere, 1972an “San Pedro bezperaren ondoak” poema luzean adoleszentziaren amaierari buruzkoak azaleratu zituen. Poema luze hartan Lur taldean zerabilten hizkuntza moldea nabari zaio. Gerora ere idatzi du poesia gehiago, 1982an Kritika saria bereganatu baitzuen Maitasunaren magalean poesia liburuarekin. Gehiago irakurri Auñamendi Eusko Entziklopedian


Arropa probatzeagatik kobratu? — Gaztezulo\nArropa probatzeagatik kobratu?\nArropa probatzeagatik kobratu? Gaztela eta Leonen proposamena egin dute... zer iruditzen? https://www.gaztezulo.eus/albisteak/arropa-probatzeagatik-kobratu https://www.gaztezulo.eus/albisteak/arropa-probatzeagatik-kobratu/@@download/image/gaztezulo_erropa.png\nGaztela eta Leonen proposamena egin dute... zer iruditzen?\nErosiko zenuke aurretik probatu gabeko arroparen bat? Eta ordainduko zenuke arropa horiek dendan probatzeagatik? Horixe da Espainiako kontseilari batek proposatutakoa. Pilar del Olmo Gaztela eta Leongo Ekonomia eta Ogasun zinegotziak neurri posible bezala proposatu du. Arrazoia? Denda txikietan arropa probatu eta ondoren online erosten dutenei oztopoak jartzea.\nPrintzipioz, beraz, komertzio txikiari laguntza eskaintzeko neurria dirudi. Dena den, oraindik ez dute martxan jarriko; ez dute argi neurri horrek denda txikiei onura ala kaltea ekarriko dien. Hain zuzen, Espainiako komunitate horretan arazo handiak dituzte komertzio txikia bizirik mantentzeko; online erosketek merkatu guztia irentsi dute. Eta orain, zer iruditzen zaizue neurria?


Paskual Bernardino Biguria - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPaskual Bernardino Biguria, erlijio-izena Prantzisko Elizondarra (Elizondo, Baztan, 1871ko maiatzaren 20a - Donostia, 1932ko uztailaren 4a), Nafarroa Garaiko apaiza eta euskal idazlea izan zen.\nElizondo, 1871ko maiatzaren 20a\nDonostia, 1932ko uztailaren 4a (61 urte)\nIruñean egin zituen eliza ikasketak, eta 1894an apaiztu zen. Lizasoko erretore izan zen sei bat urtez, eta 1902an Kaputxinoen Ordenan sartu zen; orduz geroztik Elizondoko Frantzisko anaia izan zen. Hondarribia eta Donostiako fraide etxeetan bizi izan zen, 1932ko uztailaren 4an istripuz hil zen arte.\nBiguriak argitaratu zuen lehenbiziko idazlana Kristaua bere pont-elizan (1910) izan zen, Errezuko Marzelo Zelaieta Espartzak idatzitako El Cristiano en su parroquia otoitz liburuaren euskarazko itzulpena. Liburu hasieran itzultzaileak euskaldun kristauari eskaini zion hitzaurrea dugu Elizondokoak berak sortutako pasarte bakarra: "Eskutan dezun eliz-liburu eder au euskeratuko ote nuban galde egin zidaten. Ezin geyagoraño lanpeturikan nengoan, neretzat gauz oso zailla zan, bereala egin bear zan, alde guztiyetatikan eragozpen-trabak sortzen ziran. Baiñan euskaldunen alde zerbait egin nezakeala gogoratu bezin laster, erantzun nuban: euskeratuko ez det, ba? Pozik alere! Beratikan abiyatuko naiz: ni baiñon euskaldun obeak bazter bakoitzean iru edo lau arkituko dituzu, ni baiñon euskal-zaleagorikan ordea, iñon ez. Gora gure euskera maitagarriya!".\n1922an argitaratutako Lore usaidun mamitsuak liburua, berriz, sormenezkoa izan zen; hil berria zen Txomin Agirreri opa zion lana. Eskaintzan lagunak zirela adierazi zuen, eta berari galdetu zion ia bere liburua argitaratzea komenigarria zenentz; izan ere, idazki horiek Euskal Esnaleak antolatu sariketetan aurkezturikoak eta ez saritutakoak baitziren. Edozein modutan ere, lan horrek bigarren edizioa izan zuen, Iruñean 1932an karrikaratu zen Lorategi berria hain zuzen. Horren hitzaurrea Azkuek berak egin zuen, eta ezin samurrago agertu zen euskaltzainburua: "Loretegi berri oni usain ederra dario. Izanak eztu izena gezurtatzen. Gai asko darabiltzki, yakingarri eta onurakorrak gehienak, eta bakoitza ederki azaldu ondoren, amaitzat, irakaspen egoki bat ateratzen du".\nKristaua bere pont-elizan (1910, Eusebio Lopez)\nLore usaidun mamitsuak (1922, Gipuzko-Argitaldaria)\nLoretegi berria (1932, Kaputxinoak)\n↑ a b c Bidador, Joxemiel. Baztango euskal idazleen berri laburra (V). Euskaldunon Egunkaria, 2000ko otsailak 18, CC BY-SA 4.0, berria.eus . Noiz kontsultatua: 2020-10-11.\nPaskual Bernardino Biguria, literaturaren zubitegia, zubitegia.armiarma.com\nAzken aldaketa 14 urria 2020(e)an, 16:11(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 14 urria 2020, 16:11.


Tenet - - Aiaraldea.eus\nTxetxu Urkijo 2020-09-06 09:30\nJatorrizko izenburua: Tenet\nGidoilaria: Christopher Nolan\nAktoreak: John David Washington, Robert Pattinson, Elizabeth Debicki ...\nIraupena: 150 minutu\nAste honetan, Christopher Nolan Erresuma Batuko zuzendariaren azken pelikula nahi dizuet gomendatu, zein eta “Tenet” (2020) famatua. Zuzendari britainiarraren lanak ez dira errazak izaten eta, noski, hau ere ez da salbuespena. Jarraitzeko batere erraza ez den trama honek, ordea, ikuslerai sari handi bat ematen dio: pantaila erraldoian gorpuzten diren irudi zoragarriak, alegia. Izan ere, zinta hau bisulaki akasgabea da eta. Hori bai, zenbait kontu ulertzeko goi mailako zientzialaria izan behar da, alafede!\nMunduaren akabera saihestu behar du film honen protagonistak. Helburu hori lortzeko, guztiz ezezaguna den teknologia erabiliko du gainera. Hori dela eta, misioa burutzen duen bitartean, ikastaldi gaitz bati ekingo dio.\nLondresen munduratu zen zinemagile honen lanek beti interesa handia pizten dute. izan ere, oso filmografia interesgarria du. Bereak dira, besteak beste, Memento” (2000), “El Caballero Oscuro” (2008) edota “Origen” (2010).\nPelikula honetan, baina, gehien harritu nauena, lanaren konplexutasuna edo irudien ikusgarritasuna aparte utzita, Robert Pattinsonen antzezpena izan da. Aldez aurretik ez nuen ikusten Nolanen lan batean, baina zinez konbentzitu nauela aitortu behar dut.


Etiketa: abandonua | Martech Zone\nFriday, May 6, 2016 13ko otsailaren 2021a, larunbata Douglas Karr\nZalantzarik gabe, erosketa saskia uzteko posta elektronikoko kanpaina eraginkorra diseinatu eta exekutatu behar da. Izan ere, saskia uzteko mezu elektronikoen% 10 baino gehiago irekitzen dira klikatuta. Eta erosketen eskaeren batez besteko balioa saskia uzteko mezu elektronikoen bidez ohiko erosketak baino% 15 handiagoa da. Ezin duzu zure webguneko bisitariak elementu bat erosketa saskian gehitzen duen baino askoz ere asmo gehiago neurtu! Merkaturatzaile garen heinean, ez dago bihotz mina baino lehen sarrera handia ikustea baino\n28ko otsailak 2016, igandea 27ko otsailaren 2016a, larunbata Douglas Karr\nAupa, BargainFox-en infografia oso integrala eta ondo diseinatua da. Lineako kontsumitzaileen portaeraren alderdi guztiei buruzko estatistikekin, zure merkataritza elektronikoko gunean bihurketa tasetan zer eragin duen zehazten du. Merkataritza elektronikoaren esperientziaren alderdi guztiak eskaintzen dira, besteak beste, webgunearen diseinua, bideoa, erabilgarritasuna, abiadura, ordainketa, segurtasuna, abandonua, itzulketak, bezeroarentzako zerbitzua, zuzeneko txata, iritziak, testigantzak, bezeroen konpromisoa, mugikorra, kupoiak eta deskontuak, bidalketa, fidelizazio programak, sare sozialak, erantzukizun soziala eta txikizkako merkataritza.\nOsteguna, ekaina 5, 2014 Douglas Karr\nErosteko bidean dozenaka puntu daude, merkatariek datuak bildu eta erabil ditzaten erosketa esperientzia hobetzeko eta arakatzaileak erosle bihurtzeko. Baina hainbeste datu daude, gauza okerrei erreparatzea eta bidea urruntzea erraza bihur daitekeela. Adibidez, kontsumitzaileen% 21ek bere saskia alde batera uzten du, ordainketa prozesua eraginkorra ez delako. Erosteko bideak merkatariek biltzeko hamar puntu ditu


Txokoalde auzunetik hegoaldera, Erroizpetik behera datorren errekaren ondoan dago Goikoerrota. Bi solairu eta upelategia dituen etxe polita da. Harri eta manposteriaz egina, zur-bilbapenak ditu hegoaldera orientatua dagoen fatxada nagusian. Gaur ez da errotaren aztarnarik leku honetan. Etxe honen kokapena ikusita, bere ondoan dagoen Txankaerrotarekin batera, ura antepara edo ur biltegi beretik hartzen zutela dirudi. Gainera, inguru honetan Urdaiagako burdinola zegoen, burdin-zepa hondakinez betea baitago inguru guztia. Urdaiagako oinetxe eta jauregiko eranskin bat zen, honen burdinola -"herreria maior"- gisa agertzen da 1689an. Urdaiaga jauregia bezala, Elizaldeko Saroeko oinetxeko menpekoa zen.\nGaurko Goikoerrota baserria XVIII. mendean eraikia da, eta 1975 inguruan eraberritua. 1864ko "Nomenclátor de la provincia de Guipúzcoa" zerrendan "Goicoerrota" deitutako etxea agertzen da. Errota zen, eta errotaria bertan bizi zen.\n1890ean, Frantzisko eta Balentin Kamino Arozena anaiak hemen bizi zirela dio Antxon Agirre Sorondok. Geroago, Aginagako Ezpalditxikiko Zubiria familiakoak jarri ziren bizitzen maizter.\nGoikoerrotan jaioa zen Pilar Zubiria, Joxe Mari Muguruza Oñederra mendaroarrarekin, Aldatxako Joxe Muguruzaren anaia zenarekin ezkondu zen. Joxe Mari eta Pilarren semea, Bixente, gelditu zen baserrian, eta Aiako Altzolako Telleri baserriko Mari Kruz Agirrerekin ezkondu zen. Lau seme-alaba dituzte. Bixente gaztea zela, Goikoerrota Txankaerrotarekin batera erosi zuten gurasoek. Bi etxeengatik eta lau goldeko lur-sailarengatik 13.000 pezeta ordaindu zizkioten etxeen jabe zen Maria del Pilar Zappino y Barcaizteguiri, 1934an. Garai hartan, 13 urterekin, Bixente morroi joan zen Aginagako Ezpalditxikira, osaba-izeben etxera.\nHiruzpalau behi izaten ziren Goikoerrotan, 1985 inguruan kendu zituzten arte, bat izan ezik. Azken hau 1992 arte izan zuten\n1955 ingurua. Familiaren bisita komentuan. 1.- Madalena Muguruza Zubiria (Goikoerrotak alaba,Anttonin lehengusua). 2.- (?). 3.- (?). 4.- Anttoni Zubiria Iraola (ama, Ezpalditxikiko alaba). 5.- Juan Manuel Aramendi Zubiria (Pasiotar ordenako nobizioa). 6.- Xanti Aramendi Arruti (aita, oriotarra). 7.- Joxe Mari Aramendi Zubiria (Juan Manuelen anaia). 8.- Xanti Tolosako lehengusua.\nUrdaiagako Erroizpe elkartea. 1-.Migel Muguruza (Goikoerrota) 2-. Joxe Portu (Txanka). 3.- Joxe Mari Roteta (Urdaiga jauregia). 4.- Joakin Portu (Txanka).


Ehun bat lagunek parte hartu dute Emakumeak Zientzian 2020 ekimenaren baitan antolatu den ginkanan - Emakumeak zientzian\n* Ehun bat lagunek parte hartu dute Emakumeak Zientzian 2020 programaren baitan antolatu den ginkanan, Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko eguna dela eta.\n* Kultura zientifiko eta teknologikoa garatzea izan da helburua haur, gazte eta familia parte-hartzaileen artean.\nEhun pertsona inguruk parte hartu dute gaur goizean, larunbatean, otsailak 8, Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko eguna ospatzeko. Proba taldeka zenbait erronkei aurre egiteko joko batean oinarritu da. Tecnundik abiatuta, talde bakoitzak zazpi erronka gainditu behar izan ditu begirale baten laguntzarekin. Talde bakoitzak kolore bat zuen, eta kolore bereko gutun-azal bat aurkitu behar zuen zazpi lekutan. Gutun-azalean galdera bat eta hurrengo gutun-azalaren kokapenaren aztarna zeuden. Gutun-azal bat aurkitzen zuten bakoitzean erdiko gunera itzuli behar zuten, Tecnun-eko gimnasiora, bertan proba bat egiteko.\nGinkana honako erakunde hauek antolatu dute: CIC nanoGUNE, Materialen Fisikaren Zentroa (CFM CSIC-UPV / EHU), CIC biomaGUNE, Donostia International Physics Center (DIPC), Biodonostia, Tecnun-Ingeniaren Eskola, Ceit, POLYMAT eta Elhuyar. Otsailaren 11ko Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko Eguna dela eta.


27. Eskolarteko Dantzari Egunak 1.400 lagun batuko ditu domekan - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\n27. Eskolarteko Dantzari Egunak 1.400 lagun batuko ditu domekan\nOhi bezala, eguraldi ona balego, Urbietako futbol zelaian egingo lukete dantza erakustaldia; eta eguraldi txarragaz, berriz, merkatu plazan. Hain zuzen ere, dantzariek 11:00etan edukiko dute hitzordua Pasealekuan, eta, bertatik abiatuta, kalejiran joango dira dantza egingo duten lekuraino. Han Euskal Herriko dantzen agerraldia egingo dute: agintariena, ezpata joko txikia, banango, txotxongilo, makil jokoa, txulalai, Gipuzkoako makil txiki… eta beste hainbat. Ohi bezala, Seber Altube ikastolakoek, Mertzede ikastetxekoek, Allende Salazar ikastetxekoek, Barrutia ikastetxekoek eta San Fidel ikastolakoek parte hartuko dute; hala, guztira, 1.400 bat dantzari elkartzea aurreikusten dute. Halaber, 3 eta 15 urte bitarteko herritarren dantzak txistuen eta trikitixen doinuez lagunduko dituzte, eta, horretarako, Errenteriako Gazteak Txistulari taldeak eta Segundo Olaeta musika eskolako trikitixa eta txistulari taldeek parte hartuko dute. Parte hartzen ez ezik, dantzak ikusten ere hainbat herritar biltzen dira Eskolarteko Dantzari Egunean, eta aurten ere, hala izango dela uste dute. Ekitaldi ‘hunkigarria’ 27. urtez ospatuko duten Eskolarteko Dantzari Egunean ere, euskal ohiturak eta psikomotrizitatea lantzea, umeen arteko harremanak bideratzea eta familia giroko ekitaldietan hizkuntza ohiturak jorratzea izango dute helburu, eta, horretarako, ekitaldi “erraldoi eta hunkigarria” antolatu dute. Hala, “umeen gizarteratzea euskaraz eta emozioz beteriko egun bategaz gauzatuko” dutela azaldu dute. EGITARAUA:\n11:00etan. Kalejira, Pasealekutik Urbietaraino (eguraldi txarra balego, merkatu plazaraino egingo lukete).\n11:30ean. Dantza agerraldia, Urbietako futbol zelaian (eguraldi txarra balego, merkatu plazan).\n-Agintariena, ezpata joko txikia, banango, txotxongilo. – Makil jokoa I, makil jokoa II, txulalai, zapatain dantza, San Petrike. – Gipuzkoako makil txiki, euzko dantza, arku-dantza, zinta dantza. – Amaiera: Benafarroako martxa. PARTE HARTZAILEAK\nSeber Altube ikastola.\nAllende Salazar ikastetxea.\nSan Fidel ikastola.


1.222 metro garaiko tontor baten gainean, San Leon mendian zen gaztelua. Urizaharratik Errioxarako bidean dago mendi hori, Herrera mendatearen mendebalean; Urizaharra eta Abalos udalerrien artean, gaur egun. Ez da Toloño mendilerroan den/zen gaztelu bakarra, eta denek zuten beren egitekoa; bereziki Herrera mendatea zaintzea zen Urizaharrako gazteluaren eginkizuna. Toloño mendilerroaren iparraldea edo Urizaharra eta hari loturik zeuden herriak behin betiko gaztelarren esku geratu zirenetik, muga zaintzeaz aparte, beste egiteko bat ere izan zuen gaztelu honek. Errioxa aldearen eta iparraldearen arteko lotura lanak ere egin behar izan zituen, San Vicenteko, Toloñoko eta Buradongo gazteluekin.\nGoiko barrutia, hormaz (ezkerretan) eta haitz landuz egina. Atzerago, Arabako Errioxa. (1997)\nHerrera mendateko gotorlekua eta gaztelua Ferrera izenez agertzen dira Nafarroako agiri gehienetan. Lizarrako merinaldeko mugapean zegoen, eta hari lotua, baina bazen izen bereko beste bat ere Tuterako merinaldean, Moncayo mendiaren magalean, eta Herrera harkaitzetan, hain zuzen.\nAraba musulmanengandik defenditzeko harresirik onena Toloño mendilerroa zela esan izan da askotan, eta hala izango zen, zeren ez baitute esaten orduko kronikariek, ez musulmanek ez eta kristauek, musulmanak mendilerro hori igarotzen inoiz saiatu zirenik. Musulmanek eraso bizkorrak egiten zituzten, eta Nafarroa aldetik sartzen ziren, ibai ondoak aprobetxatuz, edo Ebro ibaiaren eskuinaldean gora etortzen ziren, Buradondik, Cellorigotik edo Pancorbotik sartzeko.\nIzan ere, oso agerian etorri behar zuen Errioxa aldetik zuzenean Toloño mendilerrora zetorrenak, eta aldapa igo, gero. Ez da harritzekoa, beraz, erasoak mendilerroaren bi muturretatik bideratzea. Bestalde, VIII. mendetik X. mendera bitartean ez omen zen Assako zubia igarotzeko moduan egon. Erosoagoa zen Ebro ibaiaren eskuinaldeko ibarrean barrena ibiltzea, han baitzen, halaber, erromatarren galtzada ere. Horrek ez du esan nahi mendate horretan leku gotorturen bat edo behatokiren bat izango ez zenik, igarobideren bat ere izango zen-eta, seguru asko.\nAltadillek dioenez, gaztelu hau Alfontso VIII.ak (1158-1214) aipatu zuen lehenengo aldiz, 1176an Haroko monasterio bati eginiko dohaintza agiri batean, hain zuen. Aipamen horrek ematen du aditzera, aldi berean, 1199-1200 urteetako eginik zegoela gaztelua, eta hartu ere egin zutela gaztelarrek, Arabarekin eta Gipuzkoarekin batera. Zernahi dela ere, Ximenez Radak ez du bere kronikan aipatzen (1236), ez eta Alfontso VIII.ak berak ere, 1204an eginiko aitorpenean.\nDena dela, Toloño mendikateko gazteluak eta Errioxako gaztelu eta herriak Nafarroako Erresuman zeuden berriro geroxeago, XIII. mendeko bigarren hamarkadan, baita Urizaharra ere, epe labur batez behintzat. Urizaharra berriro Gaztelari lotu zitzaionean, zegokion garrantzia orduan hartu zuen Herrerako gazteluak, Nafarroak Gaztelako Erresuman sarturik utzi zuten ziri edo adar moduko bilakatu baitzen.\n1259an Migel Perez Paganos zen Herrerako gazteluzain eta Ferrant Yuaynes, handik sei urtera, 1265eaa. 10 libera eta 50 kaiza gariko soldata zuen, urtean. 1266an, Ferrant Yuaynes gazteluzain zela, konponketa txiki batzuk egin zituzten, eta 45 sos kostatu zitzaizkien.\n1277ko urtarrilaren 30ean Joana I.ari (1274-1305) Iruñean eginiko leialtasun zin batean ere aipatzen da Herrerako gaztelua: “…Ni, Remiro Gil Urantzioa, Guardiako, Ferrarako, Asako, Marañango eta Labrazako zaldun tenentea…” Baina testu horretan dioenak ez du esan nahi, seguru asko, Remiro Gil Urantzikoa zalduna bost gaztelu horietako arduradun edo gazteluzain zenik. 1280an dorre nagusiaren estalia edo teilatua eta defentsarako aldamioak berritzeko oholak eta hiltzeak erosi behar izan zituzten, eta 6 libera eta 8 sos kostatu zitzaien materiala.\nMugako gaztelua zenez, eta erregearena, gainera, askotan agertzen da Nafarroako agirietan. 1290etik 1460ra bitartean gaztelu horren ardura izan zuten izenik gehienak ezagunak dira gai honetan aditu direnentzat. 1290ean, Eneko Gil Baños zen gazteluzain eta Guillen Viridario, haren ondoren, 1294tik aurrera. Alvaro Gonzalez Samaniego, Guardiako San Meder etxeko jauna ere egon zen, eta 13 urtez (1355-1368). Alvaro Gonzalez hori gazteluzain zela 10 gerra gizon edo gerrari ziren Herrerako gazteluan, 1364an behintzat.\nHerrerako gazteluzainen soldata ez zen handienetakoa, baina erdikotik gorakoa izan zen, XIII. mendearen lehenengo erdi partean behintzat: 10 libera eta 50 kaiza gari, hain zuzen. 1350ean soldaten beherakada izan zen, eta orduan bai handienetako bilakatu zen Herrerako gazteluzainen soldata arrunta: 8 libera eta 40 kaiza garikoa.\nHainbat konponketa eta eraikuntza lanen berri ere iritsi zaigu. 1291n, esate baterako, harresiaren parte batzuk berriz egin behar izan zituzten, erorita baitzeuden; bestalde, bi dorre txiki, labea eta etxe batzuk ere konpondu zituzten. Konponketa horietan 67 libera gastatu zituzten. 1335ean, berriz, 37 libera, 6 sos eta 10 diru ordaindu zuten zalditegia, ur biltegia eta harresien gaineko zurezko egiturak konpontzeko. 1354an, dorre nagusiaren barruko habeak eta zoruak berritzeko eta kanpoko aldean erortzear zituen harriak sendo lotzeko txanda izan zen, eta pagatu ere, egin zituzten lanen arabera pagatu behar izan zuten: 79 libera eta 10 sos. 1383ko lanak arinagoak izan izango ziren, 17 libera eta 16 sos ordaindu zituzten eta. Nolanahi ere, 1330etik 1383ra Nafarroako administrazioak 11 urtez egin omen zituen konponketa lanak, Javier Martinez Agirrek dioenez.\nNafarroaren eta Gaztelaren arteko gorabeherak nabariko ziren mugako gazteluetan. Jendea, zaldiak eta gurdiak hara eta hona sumatzen zirenean, orduan seinale txarra, behintzat. 1309an, gaztelua gotortzeko agindua hartu zuten Herreran. 1372. urtearen inguruan, gaztelarrek hartu zuten. 1378an, konponketa bereziak egin zituzten, gerraren okerrak erremediatzeko. 1429-1430ean, Nafarroaren eta Gaztelaren arteko giroa gaiztotu zela-eta, gerrari taldea handitu egin zuten eta gaztelua jakiz hornitu, badaezpada ere.\n1423an, Karlos III.ak (1387-1425) Vianako Printzearen tituluari lotu zizkion eskualde horretako herriak eta gazteluak ere. Gaztelarren 1460ko erasoaren ondoren, ordea, Buradon, Guardia, Marañon, Viana, Labraza eta eskualde bereko beste hainbat gaztelu eta herri bezala, haien mende geratu zen Herrerako gaztelua ere. Mugak aldatzean, ia egitekorik gabe geratu zen, eta dirudienez, gazteluzainik ere ez zuten jarri gaztelarrek. Orduko, gainera, garrantzi handiagoa zuen herriak eta lurraldeak defenditzeak, eta horiek kontrolatzeko eta defenditzeko ezer gutxi egin zezaketen mendietako gazteluek.\nNafarroako erregeek ez zuten Errioxako eta Toloñoko herriak itzultzeko eskatzeko aukera galtzen, baina alferrik. 1505ean eskatu zuten azkeneko aldiz.\nXIX. mendean, gazteluaren aztarna lekua gotortu, eta gerrarako prestatu zuten karlistek, eta gaur egun ikus ditzakegun zenbait aztarna garai hartakoak dira. Mendiaren izena bera ere, San Leon, Leon Fortun buruzagi karlistarengatik datorrela diote.\nGazteluaren kokalekua antenaz josia, Herrara mendatearen beste aldetik begiraturik (ekialdetik). (2000)\nGazteluaren aztarnak berez hego-ekialdetik ipar-mendebalera begira dauden arren, ekialdetik mendebalera begira baleude bezala agertuko ditugu hemen. Beraz, hegoaldea Errioxa aldea izango da eta iparraldea, Urizaharra aldea. Horren arabera, Toloño mendilerroa ere ekialdetik mendebalera luzatuko litzateke, edo atzekoz aurrera.\nNahikoa gaztelu luzea zen, Herrerako gainean diren aztarnen arabera. Eta egitura, oinplanoari dakionez, itsasontzi baten itxurakoa zuen.\nNafarroako beste errege gaztelu askoren kasuan bezala, honenean ere guganaino iritsi dira konponketa lanen agiriak, eta horiei esker jakin ahal izan dugu gazteluaren egiturari buruzko zenbait xehetasun: dorre nagusia bi solairukoa zela, eta barruko egitura zurezkoa zuela, esate baterako; dorre nagusiaz aparte, zurezko beste bi txiki ere bazirela, teilaz estaliak, biak.\nEtxe batzuk ere baziren harresi barruko esparruan, eta horien artean bazen bat besteak baino itxura hobekoa; jauregia esaten omen zioten. 1366an, etxeetako teilatuak konpondu behar izan zituzten, eta 1.000 teila erabili omen zituzten erreteila horretan. Labeak ere bazuen bere eraikin edo etxola propioa. Harresiak, berriz, aldamio moduko bat edo zurezko egitura bat zuen gainean, harlauzaz eta karez sendotua. Ur biltegia eta hara ura bideratzeko hodiak konpondu behar izan zituztela ere jakin ahal izan dugu, bestalde. Agirietan agertzen denez, ez aldamioak eta ura bideratzeko hodiak bakarrik, beste zenbait parte ere zurezkoak zituen edo izan zituen gazteluak, XIV. mendera arte behintzat.\nHarresietatik kanpora eta harkaitzaren beheko aldean zen zalditegia. Egurrezkoa zen hura ere, eta goitik behera berritu behar izan zuten 1335ean; eta handitu ere egin zuten bide batez.\nGorago esan bezala, ekialdean eta harkaitza zulatuz egindako lubanarro batean hasten dira gazteluaren aztarnak. Ia bost metro zabal da/zen lubanarro hori. Nabari da ondo egiten saiatu zirela. Gaur egun antena bat eta dagokion trasteria dago lubanarro horretan. Gazteluaren barruko esparru nagusia, eta goren dagoena, lubanarroaren jarraian hasten da, 4’5 bat metro gorago. 20 x 10 metro luze-zabal da esparru hori. Harkaitz landu, eta iparraldeko partea harresi bat eraikirik egina dago. Erdian, telebistako antena bat dago. Iparraldeko harresiaren atala da parterik ikusgarriena, nahikoa behetik ikusten baita.\nEsparru nagusiaren mendebalean ere nabari dira hainbat aztarna belar artean. Handik aurrera ere badira bidearen bi aldetara harkaitzetan harri ilara batzuk, mendebaleko lubanarroraino. Batez beste, hiru metro zabal da lubanarro hori, behealdean eta esparru nagusitik hogei bat metrora dago. Hortik aurrera, harri soilez egindako harresiak daude tarteka. Hormatal horiek karlistek egindakoak dira agian, egituraz erabat ezberdinak baitira.\nMendebalean diren leize-zuloek ez dute, dakigunez, gazteluarekin edo gazteluan izandako gorabeherekin zer ikusirik. Iparraldeko maldan eta hegoaldeko maldan dira leize-zuloak. Badira horietara joateko bidezidorrak.\nBarruti nagusiko iparraldeko horma, kanpotik begiraturik. (2003)\nHerrera mendatean bertan, hasten da igotzeko pista, Errioxara bidean goazela eskuinetara; Herrera igarobidearen mendebaldean, 120 bat metro gorago. 15 bat minutu behar dira goraino igotzeko. Azkeneko zatia porlanezko eskaileretan gora da: 257 eskailera-maila.


Jaio aurreko estresa arintzea | Consumer\nEmakume haurdunek estresa, antsietatea eta depresioa izaten jarrai lezakete, musika lasaigarria egunero ordu erdi pasatuta.\nHaurdunaldia ez dago lotuta antsietate- edo depresio-nahasteak izateko arrisku handiagoarekin, baina emakume asko aldi estresagarri gisa bizi dira, eta, konpontzen ez badira, haurraren garapen- eta portaera-arazoak ekar ditzake. Orain, ikerketa batek iradokitzen du musika lasaia erabiltzea erlaxazioari laguntzeko tresna gisa, estresa eta tentsioa arintzeko eta, aldi berean, insomniotik aske, haurdun dauden emakumeei jaio aurreko estresa lasaitzen eta horrek jaioberriei eragiten dizkien ondorioak arintzen lagunduko liekeela.\nMusika lasaigarria egunean 30 minutuz entzuteak haurdunei jaio aurreko estresa gutxitzen lagunduko lieke. Hori da Taiwango Kaohsiungeko Medikuntza Unibertsitatean berriki egin den eta “Journal of Clinical Nursing” aldizkarian argitaratu den azterlan baten ondorioa. Lana 236 haurdunen lagin batekin egin zen, eta ausaz adierazi zitzaien musika entzuteko edo jaio aurreko zainketa estandarrekin jarraitzeko. Musika entzutea aukeratu zutenek ordu erdi eman zuten egunero 15 egunez. Musikak pieza klasikoak, sehaskako abestiak, naturako soinuak eta haurrentzako musika biltzen zituen.\nBai ikerketaren hasieran bai amaieran, haurdunek galdera-sorta batzuk erantzun zituzten estresarekin, antsietatearekin eta depresioarekin lotutako itemei buruz. Bi astera, eta ikerketaren emaitzen arabera, musika entzun zuten emakumeen estresaren, antsietatearen eta depresioaren mailak jaitsi egin ziren, eskala estandar baten arabera, eta kontrol-taldeak ez zuen aldaketarik izan. Izan ere, adituek diotenez, “informazio sentsoriala” ematen du musikak, nerbio- eta hormona-sistemetan eragiten duena, eguneroko estresaren erantzun fisiologikoa arintzeko.\nHaurdunaldia oso aldi garrantzitsua da, eta emakume askok estres handia dute. Horregatik, sintomak hobetzen dituen edozein esku-hartze ongi etorria da. Azpimarratu dute, gainera, musika entzutea izango litzatekeela jaio aurreko estresa kudeatzeko modurik sinple, autogestionatu eta ekonomikoenetako bat. Jaistea eta musika lasaigarria entzutea bezain erraza.\nArazo gutxi haurdunaldian\nEstresa duten emakumeen jaioberriek arazo gehiago dituzte loa hartzeko eta gaueko esnatze gehiago izateko\nAlde horretatik, haurdunaldia gaixotasun mentala izateko arrisku handiagoarekin lotuta ez dagoen arren, New Yorkeko Institutu Psikiatrikoan egindako azterketa estatubatuar batek agerian utzi du denboraldi horretan eragin handiagoa duten emakume-talde batzuk identifikatzen direla. Ikerketa horretan 18 eta 50 urte bitarteko 43.000 emakumeri buruzko datuak aztertu ziren, eta horietatik 14.549 aurreko urtean haurdun egon ziren. Datu horiek nahasmendu psikiatrikoekin, substantzia toxikoen kontsumoarekin edo buru-nahasteetarako tratamendua bilatzearekin zuten zerikusia.\nDatuak ‘Archives of General Psychiatry’ aldizkarian argitaratu dira, eta agerian jartzen dute buru-nahasteren bat izateko arrisku handiena duen taldea 18 eta 25 urte bitartean haurdun dagoen emakumearena dela, bikotekiderik gabe -alargun, dibortziatu edo ezkongabeak- eta esperientzia traumatikoa duela. Halaber, autoreek ondorioztatu dute “emakumeen bizitzako adina, egoera zibila, osasun-egoera eta prozesu traumatiko eta estresagarriak, zuzenean, emakume haurdunengan edo erditu ondoko etapan buruko arazoak izateko arrisku handiagoarekin lotuta daudela”.\nHala ere, horrek guztiak zerikusia du amatasun eta jaio aurreko osasun laguntza eskasarekin. Eremu honetan osasun laguntzaren defizitak haurraren garapen psikomotrizikoko arazoak eta haurtzaroan eta nerabezaroan portaera arazoak eragiten ditu. Horregatik, adituek arazo horiek garaiz antzemateko eskatzen dute, tratamendu egokia emateko.\nBestalde, ikerketak nabarmendu zuen, askotan, haurdunaldian arazoak “azaleratzen” direla; izan ere, askotan, haurdunek eta beren ardurapeko osasun-profesionalek denboraldi horretako egoeratzat hartzen dituzte arazo horiek, eta ez espezialista batek baloratu beharko lukeen buru-arazotzat.\nHaurdunek beren seme-alabengan duten antsietatearen eta depresioaren eragina lehendik ere ezagutu dute adituek. Joan den urtean “Early Human Development” aldizkariak jakinarazi zuenez, haurdunaldian gertatzen diren gorabehera horiek haurraren lo-ereduak alda ditzakete bizitzako lehen urteetan, New Yorkeko (AEB) Rochesterreko Unibertsitateko Psikiatria Saileko ikertzaileek egindako azterlan baten arabera. ). Datuak 14.000 emakumeri baino gehiagori buruz egindako inkesta baten bidez bildu ziren. Galdeketa bat erantzun zuten haurdunaldian eta haurdunaldiaren ondoren antsietate- eta depresio-sintomei buruz eta sei, 18 eta 30 hilabete dituztenean beren haurrek lo egiteko dituzten ohiturei buruz.\nEmaitzen arabera, sintoma horietako batzuk zituzten emakumeen haurrek arazo gehiago izan zituzten loa hartzeko, esnatze gehiago izan zituzten gauez eta, zaharrenek, berriz, behin eta berriz errefusatu zuten ohera joateko. Ikertzaileek estresaren hormonak ugaritzeari egozten diote hori; izan ere, amatik fetura pasatzen dira plazentaren bidez, eta haurtxoaren garuneko garapena alda dezakete, loaren patroiak lehenengo hilabeteetan aldatuz. Thomas O’Connor ikerketaren koordinatzaileak dio haurtzaroko lo-nahasteak nerabezaroan jokabide-arazoak izateko arriskua handitzearekin lotzen direla.\nAdituek oraindik ez dakite haurdun dauden emakumeen estresa arintzeko modurik onena zein den, eta horrek haurren atseden-arazoak konponduko lituzke, nahiz eta uste duten irtenbidea fetuarengan ondorio kaltegarririk gabeko erlaxazio-terapietara bideratuta dagoela, hala nola musika entzutera. Hala ere, azpimarratu dute azterketa gehiago egin behar direla baieztapen horiek bermatzeko.\nAMAREN DEPRESIOAREN EMAITZAK\n“Health Day News” aldizkari estatubatuarrak argitaratu duenez, haurdunaren depresioak eragin kaltegarria izan dezake haurrarengan. Argitaratutako lan batek dioenez, antidepresiboak hartzen dituzten amen haurrek garapen normala dutela dirudien arren, aldaketa handiak izan ditzakete beren garapen neurologikoan. Argitalpenean aipatutako beste artikulu batek agerian uzten du depresioa duten haurdunen haurrak gaixotzeko aukera handiagoa dutela.\nPhilip Sanford Zeskind lehen azterlanaren egile eta Charlotteko (Ipar Carolina) Carolina Zentro Medikoko garapen neuralari buruzko ikerketen zuzendariaren arabera, garrantzitsua da depresioaren tratamenduan erabili ohi diren botiken kontrako eraginei buruz adi egotea, hala nola serotonina-inhibitzaile selektiboei buruz. Tratamendu pean zeuden amen haurtxoek dardara gehiago izan zituzten, mugimendu-jarduera, denbora luzeagoan lo egin zuten, beren jarreran aldaketa gutxiago izan zituzten, harroagoak, eta, gainera, serotonina-inhibitzaileen eraginpean inoiz egon ez ziren haurtxoek baino bihotz-erritmo okerragoak izan zituzten.\nOndorio horiez gain, egiaztatu da haurdunaldiko estresak haurrari eragiten diola eta haurdunaldian depresioa izatea izan daitekeela garaia baino lehen erditzearen arrazoietako bat. Aditu askok diotenez, erditze ondoko depresioa haurdunaldian bertan has daiteke.\ndepresio estres haurdunak mujeres-eu música-eu


Mauleko eraikuntza eta monumentuak (Maule-Lextarre, Zuberoa) :: 3DIGITALA\nMauleko eraikuntza eta monumentuak (Maule-Lextarre, Zuberoa)\nLehen planoan, Lehenengo Mundu Gudan hildakoen omenean eraikitako monumentua ikusten da. Oinarrian plaka batzuk dituen obelisko bat da. Plaka horietan inskripzio ezberdinak agertzen dira. Obeliskoaren ondoan, gizon eta haur baten eskutura ipini da. Kalearen beste aldean udaletxea dago. Gobernatzaileen edo Montrealgo jauregitxoa izenaz ezaguna da ere. XVII. mendeko eraikuntza da, Mansarten planoei jarraituz eraiki zena. Atzealdean, mendixka baten gainean, hiria menperatzen duen gaztelua kokatuta dago. Hiria baino lehenago eraiki zen. 1642 urtean Luis XIII. erregeak suntsitzea agindu zuen baina, 1648 urtean, zuberotarrek berreraiki zuten. Erdi Aroko arkitektura militarraren eredua da.\negilea: Gaizka Garamendi\ntoponimoa: > ZUBEROA > MAULE-LEXTARRE > MAULE\nhitzak: Maule Maule-Lextarre Mauléon Mauléon-Licharre Zuberoa Iparralde Francia monumentua hila omenaldia eskultura plaka inskripzioa udaletxea Gobernatzaileen jauregitxoa Montreal jauregitxoa XVII hamazazpi Mansart gaztelua mendixka Luis XIII Erdi Arokoa arkitektura eraikuntza bandera


Iragana gogoan, historia osatu gura du Gernika Batzordeak - Bizkaiko Hitza\nIragana gogoan, historia osatu gura du Gernika Batzordeak\n2011, abenduak 16 Sailkatugabeak 426\nUrteurren borobila dute Gernikan eta, han bezala, 1937an frankisten aginduz bonbardaketak pairatu zituzten beste hainbat herritan. Hainbat eta hainbat herritar hil, eta beste asko zaurituta edo bizi osorako markatuta utzi zituztenetik, 75 urte beteko dira. Euskal Herrian esangura berezia duen beste urteurren bat ere izango da 2012an: 1512an, Gaztelak konkistatu egin zuen Nafarroako erreinua, ordura arte independentea. Datorren urtean, beraz, konkista horren bosgarren mendeurrena beteko da. Gernika Batzordeak, bonbardaketaren batzorde ikertzaileak, ahalegina abiatu du "bi urteurren borobil" horiek eta "Euskal Herriaren ziklo berri hau" lotzeko.\nBide horri ekiteko, batzar baterako deialdia egin dute biharko, 10:00etan, Gernika-Lumoko kultur etxean. Herri erakundeak, ikertzaileak, kultur taldeak, idazleak, bertsolariak, dantzariak eta ekarpenak egiteko prest dagoen edonor dago gonbidatuta.\nUrteurren ez elitista\nSabin Ibazeta batzordeko kideak azaldu duenez, urteurren borobil horrek "ez elitista, herrikoia eta parte hartzailea" izan behar du. Biharko batzarrean, datorren urteko ekitaldien oinarri izango diren hiru ardatzak azalduko dizkie Gernika Batzordeak parte hartzaileei.\n"Historia, memoria eta transmisioa" da lehenengo ardatza. "Zer izan den Euskal Herria eta zer izan zen Gernika" izango dute hizpide, eta baita "zelan transmititu hori guztia belaunaldi gazteei" ere, Ibazetak azaldu duenez. "Euskal Herrian historian izan diren gertakari garrantzitsuenak" ere gogora ekarriko dituzte —eurei dagokienez, Gernikako bonbardaketa—.\nBigarren ardatza "eskubide zibil eta politikoen aldarrikapena" izango da. "Eskubide batzuk —banakoenak eta kolektiboak— bermatu gabe" daudela deritzo Gernika Batzordeak, "ETAren iragarpenaren ondoren etorkizunera begira bide berri batzuk" zabaldu arren. Hori dela eta, "horiek defendatzeko aldarrikapena" egin gura dute, hala nola "erabakitzeko eskubidearen aldarrikapena".\nEuskal Herriaren etorkizunarekin lotuta dago hirugarren ardatza: "Zelan ikusten dugun, zelan sortu Euskal Herri berri bat", azaldu du Ibazetak. Ardatz hori bi alorretan lantzeko asmoa iragarri du. Batetik, "sistemaren apurketak eraman gaituen krisia eta herri askorentzat etorkizun oso iluna dakarrena". Hala, egoera horri buelta zelan eman aztertuko dute. Bestetik, Gernika Batzordeak badaki eurena ez dela izan bonbardatu duten herri bakarra, eta, horregatik, gogora ekarri nahi dituzte gaur egun oraindik horrelako sarraskiak jasaten ari diren herriak. Batzuen eta besteen arteko "harremanak sendotzeko beste sistema bat" gura dute.\nBiharko batzarrera doazenekin "ideia horien inguruan pentsatzen hastea" dute helburu. Urtarrilean, berriz, zehazten hasi gura lukete urteurreneko apirileko ekitaldien egitaraua.


Aitor Sarriegi –\nAitor Sarriegi Galparsororekin (Beasain, Gipuzkoa, 1976) solasean aritu gara, eta ondorengo lerroetan laburbildu dugu berak kontatutakoa. Gaztetan bertso eskolan zaletu eta puntako mailara heldutako bertsolaria, urteen joanean ahots propioa garatu eta bertsoen unibertsoan lekua aurkitzen jakin duena. Hastapen urrunak, txapelketetan egindako ibilbide emankorra, plazarik plaza hainbat hamarkadatan jorratutako bidea… hori guztia eta askoz gehiago izan dugu hizpide.\nNola gogoratzen dituzu zure hastapenak?\nGoierriko bertso eskolan hasi nintzen, Ordizian, eskolako 3. mailan nengoela, Ikastolako irakaslea zen izeba Arantxak animatuta. Eskolaz kanpoko beste ekintzaren batekin ordutegi bateraezinaren ondorioz urtebete egon nintzen joan gabe, atzera berriz eskolako 5. mailan nengoela itzultzeko. Bertsoak idazten ondo moldatzen nintzen. Bat-bateko taldea asteazkenetan elkartzen zela gogoan daukat, baina nik ez nuen pausoa ematen talde hartara batzeko. Joxe Munduate, Mikel Aranburu, Xabier Narbarte, Igor Eguren… gerora nire kantukide izango ziren haiek osatzen zuten talde hura.\nBertso hau gogoratzen al duzu? Mendira joaten da / goizero artzaia // ta bertan egiten du / gustora gaztaia // gero bazkaldutzeko / prestatuaz mahaia // elizara joaten da /entzunez kanpaia.\nNire lehenengo bat-bateko bertsoa! Orain irakurrita lotsa ere ematen dit… Ikastetxez ikastetxe, prestatutako bertsoak kantatzen ibiltzen ginen bat-batean ariko bagina bezala, eta saio haietako batean, Seguran, Mikel Mendizabalek, aldez aurretik ezer ere esan gabe, 4 oinak eman eta jendaurrean bat-batean bertsoa osatzeko eskatu zidan. Bertso hori kantatu nuen, nire lehenengo bat-batekoa. Egia esatera, etxean ere saiatu gabea nintzen artean bat-batean. Xabier Narbartek kantatu zuen lehenengo eta nik ondoren. Sekulako ilusioarekin itzuli nintzen etxera. Idiazabalen izan genuen modu hartako ondorengo saioa, eta han saio osoa bat-batean osatu genuen. Baditut oroitzapen garratzagoak ere, ordea. Eskolartekoan Arrasatera joan eta, kanporaketan, gaiarekin ez nuen bertsoa bukatu, 3 puntu kantatu eta eseri egin nintzen. Gerora, eskolartekoan egin nuen nire bidea bat-batean, eta idatziz ere hor ibiltzen nintzen borrokan. Maialen Lujanbio, Aitor Mendiluze… ez zegoen erraza.\nLaurogeiko hamarkada erdialdean bertso eskolek indar handia hartu zuten. Bertso eskolarik izan ez balitz, Aitor Sarriegi bertsolari izatera iritsiko zen?\nEz, ez zen iritsiko. Bertso eskolak zaletu ninduen ni, zalantzarik gabe. Aitak 1986ko Txapelketa Nagusiko finalera ea joan nahi nuen galdetu eta ezetz esan nion, aspertu egiten nintzela eta. Bertso eskolan hasi eta utzi berria nintzen. 1989ko finalera bai, joan nintzen. Ordurako bertso eskolan berriz hasita nengoen.\nHastapen haietan, sentitu al zenuen uneren batean bertsolari konkretu bat edo besteren berdina izan nahi hori?\n14-15 urte nituenean Jon Sarasua zegoen modan, nolabait esatearren, gazteen artean. Bazuen gazteontzako nolabaiteko erakarpen indar berezi bat. Euzkitzeren bertsokera ere oso gustuko nuen, bere zehaztasun hura, bertso jarrietatik nentorrelako agian. Neure buruarekin zuzenegia nintzen. Bertsolari zaharrak irakurtzen hasita Xalbador gustatzen zitzaidan gehien: pentsalari handia zela uste dut, zein mundutatik zetorren kontuan hartuta.\nBatzuk aipatu dituzu, baina nortzuk izan ziren zure irakasleak eta bertso eskolako kideak?\nIrakasle Mikel Mendizabal eta Xanti Garmendia, bigarrenarekin doinuak lantzen genituen batik bat. Banaka grabatu eta hobetzen saiatzen ginen. Bertsokideei dagokienez, hasiera batean Joxe Munduate, Mikel Aranburu eta Igor Eguren, nagusiki. Ondoren Alaitz Sarasola, Aritz Zeberio, Ekaitz Goikoetxea… Unibertsitate garaian horiengandik pixka bat aldendu nintzen eta, handik bueltan, Iñaki Apalategi bilakatu da nire bertsokide nagusia, nahiz eta adinez ni baino gazteagoa den.\nEskolartekoan ibilbide oparoa, eta maila nagusiko zure lehenengo txapelketa, 1995eko Gipuzkoako Txapelketa…\nTxapelketa hura proba moduko bat izan zen, belaunaldien arteko neurketa edo. Bertsolaritzaren boomaren erdian, lehenengo aldiz plazetan gehien zebiltzan haiek, edo haietako batzuek behintzat, parte ez hartzea erabaki zuten, txapelduna bera ere tartean. Iñaki Murua, Mikel Mendizabal… aurretik final handietan kantatutako bertsolari haien aurrean gazteek euren burua probatu zuten orduko hartan. Niri dagokidanez, finalerdietan kantatu nuen, eta hura izan zen nire lehenengo txapelketa handia. 97ko Txapelketa Nagusia etorri zen ondoren. Orduan ere finalerdietan kantatu nuen, baina ez nintzen finalera pasa. Belaunaldi berriak “hemen gaude” esan balu bezala izan zen, eta nire adin bertsuko beste bertsolari batzuek Belodromoan kantatu zuten. Ezin iritsiaren sentipen moduko bat izan nuen.\nBaina plazetan ohiko bertsolari bilakatu zinen txapelketa haietako finaletara iritsi ez arren…\nBertso jarriei esker nolabaiteko izen moduko bat banuen eta saio batzuk egiten nituen orduan. Neurri batean, horrek balio izan zidan motibazioari eusteko. 2001eko eta 2005eko Txapelketa Nagusietan ere finalerdietan kantatu nuen, eta baita 2003ko Gipuzkoako txapelketan ere. Beti atarian geratzen nintzen eta tematia izan naiz: final handi bat probatu nahi nuen, berdin zitzaidan Gipuzkoakoa edo Txapelketa Nagusikoa. Ahogozo ona daukat alde horretatik, finalak nire txapelketetako ibilbidearen amaiera aldera iritsi zaizkidalako.\nTxapelketa Nagusian palmares oparoa: hiru final jarraian, 2009-2013-2017.\n2009an, gainera, Andoni Egañarekin kantatzearen poz txiki hori ere izan nuen, final bateko bere azkeneko ofizioa izan zen hartan. Nik erretiratu nuela esaten diot txantxetan… Ez zen erraza Andoni Egañarekin txapelketa batean kantatzea, horretarako finalera iritsi beharra zegoen derrigor 2001etik. Sentsazioei dagokienez, esango nuke 2017an bukatu nuela sentsazio onenarekin. Azkeneko finalean, alegia.\nNoiz sentitu zuen Aitor Sarriegik txapelketak uzteko garaia iritsi zela?\n2017ko Txapelketa hasi aurretik argi nuen nire azkena izango zela. Oso argi nuen eta hala adierazi nahi izan nuen. Ez badaukazu argi gero interpretazioak etortzen dira, eta finalean sartu ez banintz pena hori izango nuen, baina zorionez finalean sartu eta ahogozo onarekin amaitu nuen. Urteak ez dira alferrik pasatzen, 1995etik batzuk igaro dira eta nekea pilatzen joaten da.\nTxapelketa Nagusiak proposamenak plazaratzeko lekua dira askotan (doinu berriak, gai mota ezberdinak…). Zure kasuan ere zeure estilo propioa garatzeko baliatu dituzula esan daiteke. Gaiei (bakarkakoak batez ere) erantzuteko modu propioa, testuingurua eraikitzeko modu ezagungarria…\nSaiatu behintzat egin naiz horretan, norabidea oso argi izan ez arren batzuetan. Kritikak badira bertsolari denak molde berekoak ote garen txapelketetan, eta hori ere hala da neurri batean. Barrutik diferentziak ikusten ditugun arren, esango nuke nahiko berdintsu ikusten gaituztela kanpotik. Norberak bere izaera markatzea beharrezkoa ikusten dut.\nPlazan ere saiatzen al zara ahalegin hori egiten, edo saioaren kontestuaren arabera aurpegi bat edo bestea erakusten duzu?\nPlazan saiatzen naiz gai batekiko dudan ikuspegia botatzen, rolak uzten didan neurrian behintzat. Ez da erraza, giroak baldintzatu dezakeelako, kantukideak ere bai… Esaterako, ni bakarrik bizi naiz, eta bertsokideek ez ezik publikoak ere askotan badaki hori. Urrezko ezkongabea, amak dena egiten dio… erraza da paper horretan sartzea gero benetan hala ez izanda ere, baina errazkeria horretan ez erortzen saiatzen naiz. Gaiei ikuspegi propioarekin kantatzen ahalegintzen naiz. Jendea deseroso sentiaraztea ere gerta liteke batzuetan, baina ahalegin hori egitea dagokigula pentsatzen dut. Beti ez da posible eta saiatuta ere ez da beti lortzen.\nZenbateraino dago islatuta gure gizartea bertso saio batek irudika lezakeen horretan?\nNik uste ez garela gure inguruko jendearengandik harturiko lagin adierazgarri bat. Gure adinkideak direnak ez ditugu ordezkatzen, edo ez denak behintzat. Bertsotan aritzeko euskalduna izan behar duzu, nolabaiteko atxikimendua izan behar duzu euskararen eta kulturaren munduarekin… Datozen gazteak beren artean agian ez baina gurekiko asko ezberdinduko dira, gu aurrekoengandik bezala. Ez bakarrik itxura aldetik, gaien inguruko trataeran ezberdinduko diren bertsolariak datoz. Denok trokel bertsukoak izan gara garai bakoitzean, eta bertsozalea ere ohituta daukagu horretara. Gehienetan, gugandik espero dezakeen hori kantatzen diogu, gainera.\nGaraiak aldatzen ari dira. Zure hastapenetan nagusiki mundu oso maskulinoa zen bertsoen mundua. Denborarekin genero berdinketaren alorrean aurrerapauso nabarmenak eman dira. Emakume bertsolari andana dago gaur egun eta transgenero bertsolariren bat ere bai, zure gertukoa gainera. Bilakaera horretan deseroso sentitu al zara uneren batean?\nDeseroso ez, nahiko era naturalean bizi izan dut bide hori. Umetatik ezagutu ditugu neskak sariketetan eta bertso eskoletan, baina gero plazan ez zeukaten ia presentziarik. Gerora etorri dira beste lanketa batzuk, presentzia ez ezik genero ikuspegiari dagozkionak, gai guztiei beste begirada batekin begiratzeko ahaleginak eta abar. Dena aldatzen ari da, gu ere aldatzen ari gara, eta gehiago aldatu beharko dugu ziurrenik. Dena dela, binarismotik eraikitako botere-harremanen klabean aritu izan gara, eta hortik ikuspegia gehiago ireki behar dugula ikusi dugu, esaterako transgeneroekiko. “Diskriminazio positiboa” deitu izan zaiona hizkuntza gutxituaren ikuspegitik iritsi naiz barneratzera, ez dizut ukatuko hasieran krak egiten ez zidanik. Baina gero transgeneroa agertzen zaizu zure mundu binarioan eta bigarren krak bat egiten dizu buruak. Alde batetik denok gara oso aurrerakoiak, baina gero saio batean “2 neska eta 2 mutil” terminoetan hitz egiten dugu. Ez al dugu ezer ulertu? Hor zalantzak sortzen zaizkit. Maialenen bertsoak txalotzen ditugu Irunen, eta, gero, amaieran esaten ari gara ea bigarren neska sartzen den finalean… Nork dio ez zegoenik?\nPunta-puntako bertsolaria, baina zure ogibide nagusi bilakatu gabe sekula. Erraza al da oreka hori mantentzea?\nBatzuek esaten dute bertsotatik bizitzea planteatu zutenerako bertsotatik bizi zirela. Plazetan maiztasunez kantatzen hasi zaren adinaren arabera ere ezberdina da. Txapelketa batzuen ondoren izan ditut plaza asko samarreko urteak, 60 inguru urte askotan, eta, batzuetan, 100etik gertu ere bai. Niretzat gehiegi zela konturatu nintzen. Ostiralean lanetik nekatuta iristen bazara, ostiral gaueko saio horiek gogorrak egiten dira. Konturatu nintzen plaza gehiegi zirela neraman bizimodurako. Plazari errespetua galdu niola ez dut esango, baina ibilerak berak gainditu egin ninduela uste dut. Plaza batzuetatik sentsazio txarrarekin itzultzen nintzen. Neurri egokia 50-70 izan daiteke, eta, hala ere, plaza dezente dira.\nPlazetan ondo kantatzeko, ordea, zenbat eta gehiago kantatu, hobe, ezta?\nAurten ez dut asko kantatu eta hori ere ez da ona, forman egotea komeni delako konfiantzaz joateko plaza batera. Edozein kasutan, ez naiz damutzen trote hori zer den probatu izanaz. Probatu nahi nuen, probatu nuen eta niretzat gehiegi zela ikusi nuen. Beste lanbide bat eduki ezean ere gain hartuko zidala uste dut. Aparteko lanbideak denbora kentzen dizu, baina segurtasun handia ematen dizu, hori ere egia da.\nMusikaria ere bazara, beste gauza askoren artean. Musikak bertsolari hobea izaten lagundu dizula esango zenuke?\nBertsoa kantatzearekin dago loturik eta ni neu kantari ona ez naizen arren, belarri ona daukat, eta horrek asko laguntzen du. Melodiak azkar harrapatzen ditut normalean. Plazan bi segundoan doinuak ekartzea kostatu egiten zait, baina normalean ez dut arazorik besteren batek kantaturiko doinuari segitzeko, aurretik sekula kantatu gabeko doinua izanda ere. Kantatzeari buruz ari garen arren, bertso kantatuegia ez dut gehiegi atsegin. Botatako bertsoa dut nik gustuko, kantatutakoa baino.\nPandemia garai honetan garbi ikusi da kulturgintzan diharduen jendea baldintza prekariotan ari dela bizirauten. Bertsolaritza ez dago gaitz horretatik salbu.\nKultur sorkuntza ez dago behar bezain babestuta, nire iritziz. Erakundeen aldetik ez dauka azpiegitura egonkorrik, ez eta laguntza lortzeko erraztasunik ere. Bestalde, ordea, jendearengan ere zenbateraino eta zein modutan dago hedatuta kulturzaletasuna? Jendeak kontsumitzen duen kulturaz ari garenean, gaztelerara itzulitako libururen bat irakurtzeaz ari gara, talde ezagunen baten kontzertuaz, zinema eta musikal atzerritarrez… baina gauza herrikoiagoak, amateurragoak, ez dira kontsumitzen. Kultura jardunean gabiltzanok elkarren mezenas moduko ere bagara: euskal idazleen liburuak irakurtzen ditugu, eta euskal idazleek gure saioak entzuten dituzte, esaterako, eta hor gure burua engainatzen dugu. Hortik kanpo ere badago zalea noski, baina zenbakitan jarriko bagenu… Euskal kulturaren kontsumitzailea han eta hemen errepikatzen den pertsona da. Euskaldun multzo oso handi bat dago gero kultur kontsumo horretatik oso kanpora dagoena. Horregatik diot babestuta ez egotearena, erakundeen aldetik eta baita gizartearen aldetik ere. Denon errua da neurri batean, ardurak berdinak ez diren arren.\nBertsolariek fama eduki dute, joan, hiru bertso kantatu, ondo kobratu eta etxera. Hori horrela al da?\nJendeak ez luke sinistuko bertsolarien errenta aitorpena ikusiko balu. Uste dut Joxe Agirrek esaten zuela bi saio eginda baserriko hilabeteko soldata zela. Garaiak aldatu dira, ordea. Atxikipenak-eta kontuan hartuta, ez du izugarrizko kopurua jasotzen bertsolariak. Bertsolarien bizitza ez da jende askok uste duena. Bidaia-gastuak, ezorduak… ezezkoa emateko aukera ere ez da handia, saio bakoitzarekiko menpekotasun ekonomikoa dagoen neurrian. Horretan lagungarri da beste diru iturri bat izatea.\nPlazarik plaza kantuan gustura zabiltzala nabarmena da, baina tarteka entzun izan dizugu bertso saio batera joan baino denbora librea bestelako jarduera batzuekin betetzea nahiago duzula: mendira joatea, kasu. Bakarren bati halako pentsamenduak burutik pasatze hutsa bekatu galanta irudituko zaio agian zure mailako bertsolari batentzat…\nIruñeko finalerdietako saioan (Txapelketa Nagusia) gogoan daukat elurra egin zuela. Sakana elurretan zeharkatu nuen, paisaiari begira amorratzen… eta nik Iruñean kantatu behar! Egia da deiak gustura jasotzen dituela batek, baina ondoren saiora joateko eguna iristen da, eta ohikoa izan daiteke joateko une horretan nagitasun hori sentitzea. Egia da ondoren pasatu egiten zaizula eta saioan zentratzea lortzen duzula. Burutazio horiek izatearekin ez naiz gaizki sentitzen, arazoa litzateke kantatzen hasteko unean halako pentsamenduak artean buruan izatea. Baldintza horietan kantatzen hastea, hori bai ez dela zilegi. Txip aldaketa hori modu naturalean egiten da. Bertsotara joatea plan ederra da, gustatzen zaigulako egiten dugu, baina beste plan asko ere geratzen dira bide bazterrean bertsotara joateagatik. Uda batean GR11 ibilbidea egin nuen Pirinioetan barrena eta orduan, adibidez, saio batzuk utzi nituen. Ez zait gustatzen ezezkoak ematea, baina batzuetan ez dago beste aukerarik, lehentasun kontua da. Tarteka norberarentzat egun batzuk hartzea ere komeni izaten da.\nBertsolaritzak egitura egonkorra dauka: elkartea, eskoletako jarduna, ehunka plaza euskal Herri osoan zehar… Zeintzuk dira zure ustez bertsolaritzak epe ertainera dituen erronka nagusiak?\nLehen aipatu dugu generoa, esaterako, transmisioa aipatu duzu… Epe ertaineko asmo horiek beharrezkoak dira, baina aurtengo kasua ikusi besterik ez dago: epe motzera pentsatu behar izatea ekarri digu pandemiak. Aurretik kili-kolo zeuden saio batzuk eroriko dira eta, jende askoren ahaleginari esker plazak egiten ari badira ere, saio mota jakin bat izan daiteke nire ustez kaltetuen: formatu txikiko saioak. Tipologia horretako bertsolaria pixka bat mapatik desagertzea ekar dezake horrek, eta asko kezkatzen nauen kontua da. Momentu honetan bilatu diren alternatibak neurri zorrotzak betetzen dituzten horiek dira, jaialdi tipokoak, emanaldi bereziak, musikatuak eta halakoak. Neurri batean entzule berriak gugandik hori espero izateko arriskua egon daitekeela iruditzen zait, eta aurrez presentzia handia zuten libreko saioak desagertzekoa, esaterako. Denbora pasatzen denean bi bertsolari mahai bueltan librean hasten direnean entzuleak zerbait gehiago espero izateak kezkatzen nau. Bertsolari batzuk oso plaza gutxirekin daude une honetan, eta bidea irekitzeko zailtasunak ugaritu egin direla uste dut: gaztetxeetako saioak, afariak… bidea irekitzeko saio horiek desagertu egin dira. Aurten zerbait ikasi badugu horixe da: etorkizunean pentsatzea alferrik izan daitekeela!\nBadirudi gizarte geroz eta indibidualistago bat bihurtzen ari garela: zinemara joan baino nahiago dugu etxean pelikulak ikusi, kanpoan afaldu baino etxez etxe janaria banatzen duten plataformak ugaltzen ari dira, erosketak Internet bidez egiten ditugu… pandemia sasoi gogorrenean streaming bidezko bertso saioak jarri ziren martxan eta zu ere tartean zinen. Nora goazela uste duzu?\nSaio batzuk egin ziren jende guztia ari zelako gauzak egiten. Arlo teknikoari erreparatuz egingarria izan zitekeela ikusi genuen eta egin genuen. Hala ere, ez dut ikusten gerora normaltasuna berreskuratzen badugu abian egongo den formatu bezala. Momentuko behar hura asetzeko bakarrik izan zela esango nuke.\nZer eman dizu bertsolaritzak?\nLagunartea, ingurua, esango luke askok… nik alde horretatik nahiko indibidualki jokatu izan dut. Lagun asko egin ditut bertsoari esker, ez dut esan nahi lagunarterik ez dudanik. Bertso eskola, taldea… aipatzen dira askotan, eta nik ez dut talde giro hori bereziki bilatu, edo bilatu badut ez dut aurkitu. Garai batean elkartzen ginen, baina ez nuke esango gaur egun lagunarte hori dudanik. Jende ugari ezagutzeko aukera bai, eta baita egingo ez nituzkeen gauza asko egiteko aukera ere, aukera arraro eta xelebreak tartean. Behin baino gehiagotan sentitu naiz pribilegiatu bertsoari esker.\n-Bertsolari bat: betidanik Unai Iturriagaren oso zalea naizen arren, Maialen Lujanbio.\n-Neurri motzean ala luzean nahiago? Ariketaren arabera. Bakarka egiteko, neurri luzea nahiago; bestela, motzean eroso sentitzen naiz. Motzean, baina ez koplan, ariketa zaila iruditzen zait. Puntutan bai, gustatzen zait.\n-Oholtza gaineko jarduna ala afalostekoa? Afalostekoa, ondo ateratzen bada gehiago betetzen nau bertsolari bezala. Zure aziertoaren baitan gehiago dago, eta asmatzen duzunean sentsazio oso betegarria da.\n-Agurra etxetik edo bertan, bat-batean: azkenaldian bat-batean, kantuan hasi arte ez baitu batek jakiten zein aldarte izango duen. Amaierako agurra saioa amaitutakoan egiten dut, lehenago prestatzen hasten bazara saioa ondo ez doan seinale.\n-Illunbe edo BEC? BEC.\n-Entzule bezala gogoan duzun bertso saioren bat? Beasaingo 91ko Gipuzkoako Txapelketako final laurdena, Anjel Mari Peñagarikanok 7 puntuko doinua atera zuen saioa. Peñaz gain, Andoni Egaña, Jon Sarasua, Aitor Sarasua, Jose Angel Salegi Lizarreta, Pedro Etxezarreta, Eusebio Igartzabal eta Luis Otamendi zendu berria zeuden saio hartan, oker ez banago. Bere garaian irratitik grabatu nuen zinta batean, eta saio hartako bertso asko buruz dakizkit.\n-Zuk kantatu duzun saioren bat? Zapore oso ona utzi zidan Aitor Mendiluzek eta biok Orioko elkarte batean egindako afari batek. Bertan sortu zen giroa edo ez dakit zer izan zen, kontua da egun hartako oso oroitzapen ona dudala.\n-Zenbat bertso dakizu buruz? Zatiak asko, bertso osoak batek daki, 1.000? Baliteke. Pentsa zenbat kanta diren bertso, horietatik hasi eta… Bertsopaperak idazten nituen garaian, neuk idatzitako eta beste bertsolari batzuen sorta asko buruz nekizkien.\nAitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi Aitor Sarriegi\nTags: aitor sarriegi beasain elkarrizketa goierri gorka azkarate sarriegi


Bermeoko Berhaz: 106 erabiltzaile egunero - Deia\nimanol fradua 17.12.2019 | 20:48\nNaiara Anasagasti eta Aritz Abaroa atzoko prentsaurrekoan. B. Udala\nNaiara Anasagasti eta Aritz Abaroa atzoko prentsaurrekoan.\nAzken urteotan gero eta bermeotar gehiago urreratzen dira Berhazera. Arhazkia: I. Fradua\nBermeo - Herritarren eta administrazioaren arteko zubilana egiteko proposamenaz jaio zen, 2004 urtean. Eta bere zeregina bete du. Bermeoko Herritarrentzako Arreta Zerbizuak, Berhaz delakoak, egunero 106 bermeotar artatu ditu azken 15 urteetan. Eta Udalak eskaintzen duen udal zerbitzu matiatuenetakoa dela esan daiteke, izan ere "ia erabiltzaileen 100%ak gomendatzen du arreta zuzeneko zerbitzua eta 8,9ko nota lortzen du balorazio orokorrak egiten direnean".\nHala zehaztu zuten atzokoan Berazeko zuzendari Naiara Anasagastik eta Bermeoko alkate Aritz Abaroak. Eta zera gogoratu zuten: "Herritarrei arreta eskaintzeko zerbitzu hau Euskadin sortu zen lehenbizikoetako bat" izan zela. Nahiz eta proiektuari 2002an ekin, "ez zeuden administrazio mailan adibide asko, ez eta esperientzia handiko ereduak". Hala, Bermeoko Udalak "Iruneko kasua izan zuen aztergai eta denbora errekorrean zerbitzuaren eskaintza diseinatu, tramiteen prozedurak normalizatu, ereduak, udal informazio eta datu baseak bateratu, altzariak, langileak eta aplikazioak antolatu" zituzten.\nOrduz geroztik erreferente bilakatu da. Hala aipatzen dute datuek. Hala, "azken bost urtetan 1120 galdutako objektu kudeatu dira, identifikatutakoen %100a bueltatuz eta gainerakoen gutxienez %30a ere bueltatzen dela bermatuta". Udalean egiten diren ordainketa guztien "erdia baino gehiago" bertan egiten da. "Urtero 15.000 sarrera erregistrotik gora burutzen dira". Bestetik, urtero 1.000 eskabide bidaltzen dira Eusko Jaurlaritzara. Eta erabiltzaileen %93a, tramite bat egitera (%65), informazioa eskatzera (%12), kexa bat aurkeztera (%8) edo ordainketa bat egitera (%8) doa Udaleko arreta bulegora. Eta, azkenik, "tramite guztien ia %80 6 minutu baino gutxiagoan burutzen da. Herritarrek, gainera, pertzepzio hobea dute. Galdetutakoen %90ak uste du 5 minutu baino gutxiagotan egiten direla tramitazioak".\nDenboraren poderioz, hala ere, Berhazek beste arreta mota batzuk zabaldu ditu. Telefonikoki, adibidez, 010 zenbakian, hilero "1000 dei baino gehiago artatzen ditu". Azkenaldian ere tramiteak elektronikoki egiteko aukera eman dute. "Momentu honetan, zerbitzu hau asko garatzen ari da Udala, tramitazio guztia elektronikoki egin, tramite horien egoera zein den jakiteko aukera eskaini eta jakinarazpena bera elektronikoki jaso ahal izateko", azaldu dutenez.