Joañes Castet-en-Kantu Kahierra (Oztibarre, 1936)\nAccueilNuméros2Joañes Castet-en-Kantu Kahierra (...\nNous présentons ici un cahier de chansons basques propriété de notre oncle Joañes Castet (1915-1981), originaire de Larceveau en pays d'Ostabarret, Basse-Navarre, copié alors qu'il était sous les drapeaux en 1936 à Bordeaux. Ce cahier comporte 23 chansons en basque qui représentent une partie du répertoire d'un jeune Basque durant l'avant-guerre. Presque toutes tirées du répertoire amoureux, si la plupart sont bien connues, certaines sont inédites : c'est le cas en particulier d'une chanson qui stigmatise un infanticide. Ce type de chansons est rarement répertorié à notre connaissance mais nous en avons trouvé une variante à Ordiarp, en Soule limitrophe, dont nous donnons aussi le texte.\nCastet Joañes (1915-1981), chanson, chant basque\nURDIÑARBEKO KANTUAK ETA HAUR-HILTZE : BESTE BERTSIO BAT\nAZKEN DOKUMENTUA : DOMINTXINEKO OILARRAK\n1Gure eskuetara jin kantu-kahier bat aurkezten dugu ondoko orrialdeetan. Oztibartar batek atxiki zuen kahier hori lekuko gisa argitaratzen dugu : kantu frango ongi eza-gutuak izanik ere, beste batzu badira ahatik, ez bagaude oker, nehungo kantutegietan agertzen ez direnak.\n2J. Castet nor zen aipatu eta, kahierreko kantuen hitzak emanen ditugu. Ohar zon-bait eginik grafiaz eta testuetaz, ez ezaguntzat jotzen dugun kantu baten aldakia aipa-tuko dugu, Ziberoko Urdiñarbe herrian bildu baitugu.\n3Kahierraren jabea gure osaba Joañes Castet (1915-1981) zen. Larzabalen sortu zen aitamak herrian etxetiar zituela. Oztibarreko lurretan egon zen familia, Larzabaleko Phagolateian eta Jaureian, Jutsiko Amestoian, edo Arhansusiko Zolakian. Joañes Castet 1936ean soldado egon zen Bordelen hemengo kahierra izan zuelarik ; gerla-denboran Alemanek preso altxatu zuten beste hanitz bezala. Gerlatik landa guziz ezaguna egin zen garraion eta otobusgoan lanean hasi baitzen, lehenik Ondarts etxean Donaphaulen eta laster beregain, merkazaleak Donibane-Garazira, Maulera, Baionara eta Donaphaulerat aste oroz garraiatuz, bera beti xofurgoan. Berantago eta merkatuen mugimendua ttipi-tuz zoala. eskolierren biltzea eta SNCFko ibilbideak hartu zituen, Hiruak bat deitu batasuna Donaphaulen sortuz Oraarreko Detchart eta Landibarreko Haramberry lagu-nekin. Bere egoitza Donaixtiko Ithurraldean kokatua zuen. 1981ean hil zen.\n4Eskerrak emaiten dizkiogu hemendik Joañesen alarguntsa Marie-Thérèse Ayçaguer Uhartiarrari kahier hori gure eskutan utzirik.\n5Nolakoa ote da kahier xume hori ? Eskolako kahierra da, 17x22 zentimetroko for-matoa erakusten duena ; pixka bat higaturik, kanpoko azala galdu du eta 94 orrialde baditu : lehenbiziko 48 orrialdeetan 23 euskal kantuak emaiten ditu, lehen orrialdean liburuaren jabea aipatzen duelarik. Hogoi ta hiru euskal kantuen ondotik orrialdeak xuriak egon dira salbu ahatik azken bi orrialdeetan frantsesezko La valse des artilleurs kantua hor agertzen baita. Ez ahantz 196e R.A.LT. artillerako armadako errejimentua Bordeleko Nansouty kasernan zegoela.\n6Denboraren poderioz paperaren kolorea histu da bainan aski ongi irakurtzen da testu gehiena. Luma bat bera izan da kantu guzien idazten erauntsi dena testu batean ez ezik : Letxeroen kantua bestek idatzi du. Lau tinta agertzen dira ; briulet eta urdina haboroenik, gorria eta beltza ez hainbeste. Zuhaldegaray deitu lagun bat izan diteke kahierra idatzi duena.\n7Izkirioa aski garbi eta itxura oneko dela diogu : Casteten izkirioa ez da. Ahozko kultura aberatsa zuen Joañesek ; aldiz izkirioz nekez baizik ez zen ari. Luma atxiki duena Casteten eskua ez dela izan segurtzat daukagu. Aldiz ez dugu zuzen jakin ahal izan kantuak lagun batek kahierrean nolaz edo zergatik idazten zizkion. Ez dakigu ere bestalde hori usaia zabaldua zenetz soldadoen artean, edo oro har aise idazten ez zute-nen artean. Uste izaiteko da laguntza mota hori ez zela arraroa. Bestalde, segur aski, norbaitek kantatu arau idazten zuen idazkariak, ondoko kantuak ez baitira kopiatuak izan beste testu idatzi batetarik, itxura guzien arabera. Gerta zitekeen beraz Castetek edo beste lagun batek kantua abesteak, ongi idazten zuen batek paperean emaiten zue-larik kantua entzun arau.\n8Horra kahierrean agertzen diren kantuak. Grafia ez dugu aldatu. Ekartzen duen titu-lua parentesien artean emaiten dugu :\n91. Milla zortzi éhuneta hamalau garrena [galerianoarena]\n2. Hemen ... ... ... ... [Ainhizarra]\n3. Bi hertzu nahi nuzke nik égun moldatu\n4. Sor leklma dut Frantziac duen eskual [herri] ederrean\n5. Mila zortzi éhun eta gehiago duena [Bankako nexkatxa]\n6. Primaderan dira gora arbolak oro lilitzen\n7. Ourcho churi polli batbaigorrin sorthua (Baigoriara)\n8. Atfiarase jauregian bi sitroin doratu\n9. Argisari ederra argi egidasu (La lune)\n10. Anderia ikus nesasu kampaan gaiski naisela\n11. Izena dut Pierres deisten eliseri (Saint-Just-Ibarre)\n12. San bartolomé arratsian milla francatik jitian\n13. Arrosak eder floria ederago coloria\n14. Lili polit bat badut nik\n15. Cantore berri cliarmant batsuen hastera noa kantatzera (Luzaidiarra)\n16. Ibarlan baditugu kantore berriak (Ibarlarra)\n17. Sortus geros gusiek sordugun hiltzia\n18. Charmegarria nik zure berririk ezdut\n19. Hogoi garen urtherat ari naiz hurbiltzen [gastea hiltzeat doana]\n20. Zazpi zortzi bertsu berri nahi ditut ezari (Bi gazten kitatzea ?)\n21. Suyet eder bat deklaratzen dut gastek exemplu liartzeko\n22. Amerika hortako esne saltzaleak (Ameriketako letxeruaren kantuak)\n23. Kantuz emanizan tut zenbaiten berriak\n24. .La valse des artilleurs\n10Ondoko orrialdeetan kahierraren testua emaiten dugu.\n11VIVE LA QUILLE (30 au jus)\nCahier de chansons Basques\ndu Commandant Médecin Fouchet\net faisant actuellement son service\nau 196° RALT à Bordeaux.\nCahier destiné à Melle [& ..]\nBoniche à Bordeaux\nà Bordeaux le 18/5/36. Certifié exact\n1. Milla zortzi éhuneta hamalau garrena\nNi hatzparnen prejo hartu nindutena\nPoma gaineko prima orok dakitena\nGaleretan higatu berko naitzena\n132. Kantazera banoa alegera gabe\nProbetchurik ez baitut trichtaturik ere\nNihun deujik ebatji gitzonik hilgabe\nSekulakotz galerak ene tako dire\n143. Huna sorigaitzezko primu itzaitia\nHarek ekari baitaut bethiko galtia\nAitari galdeginik etcheko partia\nGaleretan emanau hau da ene dotia\n154. Aita dut aitzineko arreba ondoko\nOtsaba puyes hori diru fornitzeko\nEz ordia enetako bi seï liberako\nGaleretan bederen leher egiteko\n165. Ene lehen kutjia Kayet borda churi\nFagoreat banuke egiteko zuri\nOntgi adressa zaite enen arrebari\nEne galtzeko zombat eman dautzun jarri\n176. Gure aitada gitzon kontjideratua\nNunahi othoitzian belhaunikatua\nIduri Jeindu duzu madarikatua\n187. Elitzara doatzi debotzionerekin\nIduri doatziela jeindu gutziekin\nBere libru eta arrojoriekin\nDeruak bejta hunik étgitendu horiekin\n198. Sortzi garen bertjua anaya hiretako\nKonjellu bat banikek hiri emaiteko\nGobema hadi untja ezauk dolutuko\nNibaita etjemplua erech duk hartuko\n209. Kantu hauk eman ditut Paueko hirian\nBurdinaz kargaturik oï prejondegian\nBai da kotpiatu dembora berian\nGaztek kanta detzaten ahastparne herian\n2110. Hamar garen bertjua orok kantatzeko\nEne gaste Iagunek etjenplu hartzeko\nEta partikulazki aita zuretako\nKantu hauk aditztan semiaz orroitzeko\n22 Airea : [orri puxka bat falta da, doinuaren izena eta lehen lerroa ez direlarik irakurtzen]\n1. Hemen ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...\nCasernan sarthu nintzan Bordeleko hirian\nAstearta zen eta Urriko hoita bian\n232. Herritar bat ere badut enekin betan jina\nEtcherry Martty du harek bere izena\nLagun hoberik izaitea da ezin daitekena\n243. Sortzi garren egunean ez untsa gerthaturik\nInfirmerian eman naute bronchita baten gatik\nOraino hemen nago ongi eneaturik\n254. Ganbara handi bat dut eta lau ohe laguntzat\nKadrerik batto ez dut murru gamigailutzat\nTrichtezia handi bat da segur hoi enetzat\n265. Omniasaindu eguna kantuz hasi nintzena\nHerriaz orhoit eta oi bihotzean pena\nGanbaran egon behar duk hauche duk ba lastima\n276. Seinhuak entzuten ditut dorretik errepika\nIkusten ere ditut hantchet ene herri & & [bazterra falta]\n... ... ... ... ... ... ... ... ... ederrentan\n287. lau... ... ... pentsaketan emanik\nBegiak busti ditut orotaz orhoiturik\nOthoitz bat ere segur bihotzain erditik\n298. Kurutze arin hori nik gogotik hartzen dut\nUrrikiz betherik nago hutsak egin baititut\nJauna zarela laudatu eskerrak derauzkitzut\n309. Ainhizan sorthua naiz haunditua ere ba\nCarricart deitzen eta Mañech izen ttipia\nEskualdun seme eta girichtino nahia\nSouvenir de Jean Recart\n31 Airea : Lili bat ikhusi dut baratze batean\n1. Bi bertzu nahi nuzke nik égun moldatu\nBainan ez nuke nahi nehore kolpatu\nEz baitut entzun nahi naitzenian zahartu\nGazte denboran naizela bertzetaz trufatu\n322. Nahi nuke hemen ongi esplikatu\nZer bizi dutan nik gaztean phazatu\nIzar bat ezagutu bai eta maithatu\nBai eta oraialdiz elgar haztiatu\n333. Bi lerro sauzkidan harek ichkiatu\nEz duela munduan bertzerik maithatu\nBai eta orai aldiz hark nau akuzatu\nHaren konfïdentzia dudala trompaturik\n344. Unhe bat badu laster zintudala maithatu\nBainan gerostik dira egunak phasatu\nZure letra politek naute ni dudatu\nBai eta askenïane arrunt khambiatu\n355. Amodioak baitu ainhitz kalitate\nFidela ez denian zanyatzen da fithe\nGuk ere gindion élgar gindiela maité\nGauza bera guretzat erran bailitaké\n366. Maitia hemen nago bizitza trichterik\nFaltzuagorik ez dela orai suk erranik\nNola atheraturen naiz atheka huntarik\nLaguntzen ez banau yainkoak beguirik\n377. Bada bai munduan arima noblerik\nAnhitzez gehiago kontzintzia gaberik\nZure arabera bainaiz ni horietaririk\nEnetzat ez da izanen oi salbamendurik\n388. Erran baiterautazu nautzula maithatu\nBerze guzien artetik ere ba hautatu\nZertako nuzu beraz zuk hola chekatu\nHortan zira gaichua ederki trompatu\n399. Baitzindion etzela munduan zortherik\nBakhotchak berak nahi duenaz bertzerik\nZuk ere hori zinnuen bai dejiraturik\nQuontent zarenaz geroz urrunduz nitarik\n4010. Ez dautzut egin nahi hemen mehachurik\nNik bertzen yujatzeko ez dut kurayerik\nBada lurrean oraino bai nitaz bertzerik\nMaithatuko duzuna oi ni ahantzirik\n4111. Khantu hok eman ditut Bordelé hirian\nAizina n'en basez errechimendian.....\nZorionik othé den nago ni mundian......\nNola bizitziaoi libertatian......\n(Souvenir d un copain. Fini)\n1. Sor lekhua dut Frantziac duen eskual ederrean (sic)\nNeure ait-améc altchatu naute girichtiki haurean\nHastapeneko urthe gochoac hemanic heien aldean\nOrai hemen naiz Californian desertu baten erdian\nGau egun oroz arthalde baten alhatzen mendi gainean\n432. Aurthen bi urthé hala beharra herrirat nintzan agertu\nIzar bat charmagarria laster nuen ezagutu\nNi hartaz eta hura nitaz ongi ginen agradatu\nBeldurez bertzek hauta zezaten ezkontzaz nuen galdatu\nBizi guzikotz enia zela eman zautan arapostu\n443. Egin gintuen biek botuak esposlagun izaiteko\nBai eta ere tinkatu eskuak bethi fidel egoiteko\nErran zerautan sinhetz nezazu nik etzaitut ahantziko\nLehenago dut zure gatik odola guzia ichuriko\nEne bihotzian emana zaitut eternitate guziko\n454. Zorigaitza ezin egona nik maitiaren aldian\nHura behartzen bizi hirian eta ni mendigainean\nIkusterat ene juaiten nintzan bethi ahal nuenian\nEraztuño bat erosi nion eta ezari erhian\nHari behatuz kontsola zadin ni falta ninduenian\n465. Bizi guzian orhoituren naiz juanden erramu bezpera\nOrduan ere juana nintzen maitiaren ikustera\nGauazko zortzi orenetan heltzian haren etcherat\nAthé chilotik behatu nion sartu gabe sukaldera\nJaun gazte baten ondoan zagola gochoki maite fidela\n476. Ichil ichila nintzan sarthu ni maitiaren gana\nElgar ginuen besarkatu eta eman musu bana\nOrdu berian ohartu nintzan nik erosi erhaztuna\nJaun gazte harek zabilala beré eskian emana\nLantza ukaldi bat bezala zautan sartu bihotzian barna\n487. Aratzartzeko aphairua biharamun egurditan\nIzar hura zen nahi lurian jaun gaztiaren aldian\nEz nuen jaten ez edaten han nindagon errabian\nEta ni gaicho trichtia arrotz guzien erdian\nBihotzak zautan zampaka jotzen eta nigarra begian\n498. Aphairua akabatu eta etzen ez nitaz orhoitzen\nJauntoarekin alegeraki egon zen....\nAski dembora elgarrekin egon eta jaun hura atheratzen\nOrdu berian maitiaren gana ni ere agertu nintzen\nEta erran nion zendako zuen bertce hua preferatzen\n509. Intzun orduko zen hegaldatu ene besoen artera\nEz etzuela ni bezen maiterik sinhesten ahal nuela\nSolas guziez hatz perahen zeinetan zuen ikara\nBere gaizki lotsagaria ez baitzezaken deklara\nAzkenian bortchatu nuen egiaren erraitera\n5110. Berriz ere erraiten zautan ez dut zu bezen maiterik\nBainan ere ezin bertzian behar naiz urrundu zure ganik\nZorigaitzian eroria zuri fidel ez egonik\nFruitu baten esperantchetan gerthatzen naiz bertzen ganik\nSabela barnian hezur biziak seinditzen ditut jadanik\n5211. Orhoitzen zirea egun batez eginik juramentu\nEz zinuela nitaz bertzerik behar mundian maitatu\nNahiago zinuela zuri odolaz gabetu\nEz zira ez gabetu baian bertzetarik emendatu\nNik jakin gabe nahi jostatu ederki zira trompatu\n5312. Infidelak izan dira mundia hasiz geroztik\nEbak ere zuen jainkoa maitatu orozgainetik\nBainan sugeak enganatu fruitu janarazirik\nZu ere zira bertzer fidatu ni maithé ninduzulaik\nEnetzat zinen maite pollita izan ez balitz bertzerik\n5413. Orhoituz eni eman duzula sekulako trichtezia\nFruitu hori ongi alhatuz egizu penitentzia\nEz emaitekotz su garretan etemitate guzia\nOrai beretik imita zazu Madelenaren bizia\nNigar eginez ardietz dezazun jaun jainkoaren grazia\n5514. Adios izar ederra uzten zaitut sekulakoz\nPasatu ditugu oren gochoak bethi ere oroitzeko\nHamalau pertzu ezartzen ditut gaztek etsemplu hartzeko\nNechkatchen promes ederreri sekulare ez fidatzeko\nHitz emaiten ez nautela bietan inganatuko\nSouvenir d un grand copain\n1. Mila zortzi éhun eta gehiago duena\nhiruetan hogoi eta hamalau garrena\nSérioski izan dut numbeitik ordena\nPertsuen pagatzeko har dezadan pena.\n572. Pertsuen pagatzera orai abian niz\nSuietak nola diren informatu bainiz\nJelosguan bizida neska gazté ainhitz\nNik ez nitzazké salla publiko ez balitz\n583. Publiko da Bancan nechkatchen solasa\nOraino ez baladi aintzinago paza\nSinhesteko maneran izan dut abisa\nJoka arizan direla adichkidé gisa\n594. Adichkidé bezela behar zuten izan\nElgarri mendekatzen ez baliré arizan\nEz da gauza propia samurtzia phatzan\nBakotchak beré faltak beharkotu jesan\n605. Zer erran ez dakiké gazté inozentak\nPunitu behar luzké gure prejidentak\nNumbeitik heldu dira holako sujetak\nGuzien jujatzalé dira mendisentak\n616. Medisentzia hori ez da ene aldetik\nBainan salhatarian badira nunbeitik\nBehin edo bietan entzun dut egun goitik\nNeckatchak dabiltzala mutillen ondotik\n627. Nechkatchak gerlan eta mutikoak baké\nAmoranten, solasa dabilate merkhé\nBeharbada zombeitek fortuna egin duté\nEta bertze batzuk sekulako neké.\n639. Coleratu zirela dudarik han ezta\nBainan pena guziak ezin manifesta\nOfisiale onak badu arrakasta\nBarnetik eri dena sendatzera presta\n6410. Zombeit hunkitzen dira oraino suyetaz\nNok eman dio kondu obra horietaz\nErramu den bezala ni segur naiz hortaz\nAinitz lazo badela aitamen faltaz\n6511. Nechkatila gaztian eziztela fida\nBertzen deshoratzen gaizki ari dira\nAropa largo hortan lanjeros baitira\nSerioski liberti goitzik erretira\n6612. Obeditzen balira ama eta ama\nAinhitz delikatu bitaké gaztiaren kreita\nBertzen satifatzia imposible baita\nImprudentik ez daiké bihotzetik maita.\n6713. Gaztiak badabila mila pentzamendu.\nGeroko segidari egin beza kondu.\nBakotchak bere falta jesan beharko du\nPenatuko bada ere nahi du ezkondu.\n6814. Ezkondu eta gero aihitzak malhuruz\nElgarrekin disputan gau eta egun oroz\nAmodioa diruz ez ditaké uruz\nNeké da maitatzia hastiatuz geroz.\n6915. Geroko lanjerrari ez dira behatu\nComeni den bezela nahi dut déclaratu\nUruski ez baluzté gizonek beiratu\nNorbeitec behar zuen larrutic pagatu.\n7016. Larriaren izaitia ere ez da aski.\nNagusi denak ere badu abantailik aski\nCompainian zirenek badakité naski\nSoldado huna zela bat partikulazki.\n7117. Guzien galgarri da gurré urgulua\nHunac ez du nahi gaiski ibilia\nIzpirituz goberna denboraz balia\nAisiago haziren du bere familia\n7218. Comeni florian da amodio duena\nGuziec hobé ginuké holaché bagina\nOdolaren phizteko jiten da adina\nAisé conda ditaké hoalako changrina\n74Biba : Garazi.\nAujourd hui je suis heureux d avoir écri\nces quelques lignes, parce que je me trouve\nen compagnie de deux autres Basques. Mais\nquand même mon coeur est triste à la pensée\nde savoir notre dévoué ami Pochulu à l'Hôpital\navec un bras-cassé.\nsigné : Zuhaldegaray\n1. Primaderan dira gora arbolak oro lilitzen\nLilia denian agertzen yendia alegeratzen\nFruitua hundu denian lurerat erortzen\n762. Mendia bethé belharez begithartia nigarrez\nLan eginez urriki dut bainan probechurikan ez\nOrai hemen niagossu sabeletik minez\n773. Erramiaren ostua bethi berde diagossu\nBesten dako erraitekuak lehenago ukan tusu\nOrai aldis suretako nork ukanen esdu\n784. Ene maite pollita so eguidassu leyhora\nEta ez ukhan herabe bortharen idoikizia\nEspresuki yina nusu sure ikhusterat\n795. Baratsian udare ez nikisi ez herabe\nBeste maiterik indusula jakin isan dut nik ere\nBestela idok niosu dudarikan gabe\n806. Ene maitia ser dusu sek hola trichtasen saitu\nBerse maitiak oro utsirik sure galde heldu nusu\nNi suria nusu suk nahi baduzu\nCastet [siñadura] Fin\n1. Ourcho churi polli bat baigorrin sorthua\nUrgulutan ginduen gaichua sorthua\nNahi zuen abilki trompatu mundua\nBainan bera isanda ongi kolpatua.\n822. Ourchuaren bisia charmegarriasen\nHaren parerik ez da munduan agertzen\nBijia bat bezala beti elisan sen\nKolperik basuela nork suen pensatzen.\n833. Ourchuaren bisia elisan sen dena.\nNun nahi othoitzian ahuspez emana.\nHura saukaten jendek saindu handiena\nGaldu isan ez balu hegalpetik luma.\n844. Amodiotan nintzen nechkatcha harekin\nHitsemanak ere ba biak elgarrekin\nSoaste fidatzerat oraiko gastekin\nEz dela eskonduko eran daut enekin.\n855. Nechkatcha harek eguin du eni etsamina\nEsin disimulatuz bere hutz egina\nEz duela segituko eran daut aintzina\nSertako hitseman daut inochent arima.\n866. Amodioak badu ainhitz kalitaté\nFida ez denian sainatzen da fité\nEne maite pollita nitaz orhoit saite\nOraino ourikitan isan baisitazké.\n877. Ondoko urrikia deuz esdu balio\nBihotzari changrina emandatzen dio\nMaitia ez nindusun demboran hastio\nOrai ez dusu enetsat hambat amodio.\n88 Atharatzeko kantu\n1. Atharase jauregian bi sitroin doratu\nHongriako erregiak batto du galdatu\nErrepostu ukhan du ez direla hondu\nHondu direnian batto ukanen du\n892. Atharatzeko hiria hiri ordoki\nHur handi bat badu alde batetik\nErregue bidia erdi erditik\nMaria Madalena beste aldetik\n903. Aita saldu nausu idi bat besala\nama bisi ukan banu aita su besala\ne nindusun ez juanen hongrian behera\nBena ba eskonduren Atharratze Salharat\n914. Ahispa juan site portalialat\nEngoitik jinen dusu hongriako erregia\nHari eran ezosu ni eri nisala\nSaspi ourthe huntan ohian nisala\n925. Ahispa enukesu ez sinhetsia\nSaspi ourthe huntan ohian sirela\nZaspi ourthe hountan ohian sirela\nberak nahi dikezi jin su ziren lekura\n936. Ahispa ezarasu aropa berdia\nNik ere esariren dut ene churia\nIngoitik hor dussu hongriako erregia\nBotzik kitta sasu sure zor lekia\n947. Aita juanen gira oro elgarrekin\nEtcherat jinen sira changnna handiarekin\nBehotza (sic) kargaturik begiak bustirik\nEta sure alaba thomban éhortsirik\n958. Ahispa soasi salako leyhorat\nIparra ala hegua denes jakiterat\nIparra balimbada goraintzi saldari (sic)\nEne gorputzaren cherka jin dadin sarri\n969. Atharratzeko seinia berrak erepikatzen\nHango jende gasteria belches da beztitzen\nAndere santa clara handik phartitzen\nHaren aspiko samaria urhez da selhatzen\n97 La lune\n1. Argisari ederra argi egidasu\nBidaya luse batian juan behara nuzu\nMaitia nahi nuke gaur behin mintsatu\nHaren ganatu arte argi egidasu\n982. Lotara sireya losare polita\nLotara es basira so egisu leyhora\nEta egiaz mintsa oi izar charmanta\nHeya sure aita den engoitik lotara\n993. Aita lotara bias ez isan dudarik\nEgiaren erraiteko oi ama ez dakit\naitaren besain beldur amaren beharniz\nene guardian baitaude lo guti eginik\n1004. Nekaturik heldu naiz bide luse huntan\nUrhas pausu gusiez bethi pentsaketa\nAthorra bustia dut bulhar errainetan\nIdortu nahi nuke zure ondogno hortan\n1015. Athorra bustia hori gareya esasu\nNik hola manaturik bustia ez dusu\nEta berris caldian suk condu emasu\nBidiaren burian nahi situsten su\n1026. Es dea bada pena eta dolore\nNi hauren maitegñoak hola suntsitzia\nametz bat bezala egin dut zure maitatsia\nEs dea deitoragarri hola en (sic) enganatsia\n1. Anderia ikus nesasu kampuan gaiski naisela\nEskugno bates tira nesasu sure gambera hortarat\nSegeretu bat nahi daisut kondatu ene manera\n1042. Suri eskuaren emaiteko ku yarikan es dut nik\nEne gamberan ez dizit sekula fidatu isan gisonik\nFidatu isan direnen dako berri gaichtuak entsunik\n1053. Lilia churi lilia gori charmegaria zirare\nBihar berian jar banindadi bi erresuman jabe\nHoric oro jeus ez laiste ene maitia su gabe\n1064. Polita sira charmanta sira agradamendus betia\nSure eskutik nahi nikesi bisi naizeno ogia\nOsua ez badite [?] ene maiteno baten erhia [?]\n107 St Just-Ibarre\nIzena dut Pierres deisten eliseri\ncantasera noa zoibait pertsu berri\nMila mila goraintzi nahi dut igorri\nEne askasi eta esagun orori.\nCayer berri bat disit orai inprimatsen\nEne penak ser diren huntan deklaratzen\nLehenagoko dembores orai nis orhoitzen\nEta ene bihotza hayek du trichitatzen.\nNuen deliberatu bai eta komplitu\nHamasaspi urthetan frantzia kitatu\nAma maitia etchian nigarres gelditu\nHayek serautan eni bihotza hunkitu.\nUrrikaltzeko baita aita amen pena\nHaurak hasi ondoan orok abandona\nGorarik beha dago salbaile jauna\nHarek lagunduren du justo dabilana.\nLeku aberatsa da famos amerika\nFrantsiatik heldu da jendia milaka\nBalakite ser diren amerikak untsa\nHoinbertsek ez liote itsasua pasa.\nSoinbait ait-amen seme miserauble\nBada ameriketan moyenikan gabe\nBalute frantsiatik diru eta galde\nSoinbeit mila presuna balitsaite (?)juaile.\nEs gira itsuliko menturaz sekula\nOsagariarekin gure sor lekurat.\nSosik ez dugu eta denbora badoa\nHorra montebideko mutilen mudua.\nDonajustitik landa lehena ibarre\nArrangura gusiak eniak han dire\nNik han ditut aita amak aurhidia barne\nBai eta bildotchgno bat senalerik gabe.\nBildosa utsi nuen otsua gidari\nHarek arrapatsen badu eginen du auhari\nNik ere pasutu dut gose bai egari\nContserbatu beharez bildotz eder hori.\nHain baita charmagari ene bildotz hori\nParerik baduela ez baitsaut iduri\nIlia du beltcha lau hatsetan churri\nHortarik desir nuske bospasei achuri.\n1. San bartolomé arratsian milla francatik jitian\nHirru mutil gastek eman dituste bersu berriak bidian\nMuguere hortan ser guertatu den\n1182. Barber gastia adisassu othoi phatser baduzu (sic)\nEritasun gaichto batek acabihur niaucosu\nOrai beharretan nusu\n1193. Emanesadasu escua, icu desadan foltsia\nSukarik ére ez dusu eta esti daukasu larrua\nNuntik eré sofritzen dusun\nEradasu othoi egia\n1204. Erran niosu eguia suprenï ez baladi mundia\nAspaldian mintso dusu plasa horietan yendia\nOillachko luma hori horrek duen kafia\n1215. Oillanda luma horria har sasu pasientsia\nSei edo saspi ilabethe huntan gaitz\nBederatzi hararetako [?] : seriosian sira\nSendaturen ahal sira :\n1. Arrosak eder floria ederago coloria\nSure gatik kita nesake bisi naisen herria\nZurekin isaitia gatik oi isar charmegarria\n1232. Saspi urthe baditu uda huntan konplitu\nAmodio perfeit batez sindudala maitatu\nBainan orai beldur nusu saukidan kambiatu\n1243. Eri nusu bihotzez eraiten dausut bihotzez\nSukar malinak harturik nago su zukan beldurrez\nOthoi othoi har nesasu hil ez nadin changrinez\n1254. Eritasun ororen kontrako erremedio badire\nSukhar malina balinba saisu zerbisa saite barbarez\nEta ez jin ene ganat ni mediku beharez\n1265. Ehastun bat badu nik bere ederez harturik\nHura ikusi arteraino zure erhian sarturik\nEne bihotzak ez du isanen mundu huntan plaserik\n1276. Erhastuna badusu bertse norbeiti emosu\nEne ganat jinik ere probechurik ez dusu\nentseya saite bestetan eta emplega ahal badusu\n1287. Kitatsen nusu beras bihotzaren erditik\nThomba bâtera banoasu ehortera bizirik\nBestegnaz ez du ene bihotzak isanen deskantsurik\n1298. Hola maite banusu serbeit marka emadasu\nBai an gero desplaserik emangogo badusu\nNahiago dut hemenberian hurez estal nesasun\n1309. Horra beraz fedia suria nusu gusia\nNitas satifatsen bada sure bihotsa den gusia\nOthoitsen saitut ene maitea esauskidan kambia\n1. Lili polit bat badut nik\nHaren eskurat hartserat\nBaitakit serden lanjerra\nHari behatsia sobera.\n1322. Lili ederra behasu\nMaite nausunez errasu\nSure begiek ene bihotza\nBarnarik dute kolpatu\nColpe huntarik badu nik\nMakur isaitea hirisku.\n1333. Pena nikesu ni gatik\nez nuke uste ene begiek\neman dautzuten kolperik\nez dusu beraz lanjerrik\nez zira hilen hortarik\n1344. Mintzo zirade poliki\nPoliki eta dendreki\nBizitagno bat nikezi\nSu ganat nahi laburki\nDesira badut segurki\n1355. Permeti niro maitea\nEz du hain bihotza dorpia\nBainan lehenik nahi dut\nJakin sure gogoko berria\nSu ene ganat jitias\nEstona laite mundia.\n1366. Ez ahal nusu printzia\nEz eta aitonen semia\nHola nerhoren estonatzeko\nEz da sujet bat handia\nSu hain sirare chimplia\n1377. Badakit chimple naizela\nHori segurki hala da\nIduritzen zaut atsulutoki\nNik ere badut fortuna\nBainan ez dut ez suk emana.\n1. Cantore berri charmant batsuen hastera noa kantatzera\nIgnorant denik balimbada guziek jakin dezaten\nIsar eder bat badakissue orok badela Lusairen\nGaichua hasi da trichtatzen.\n1392. Jinko Jaunaren probidentsia ez deya bada handia\nIrauteko plasa hortan holako originablia\nIsar eder horrek meresi luke ederki adoratzia\nOfferi bat emakossie mirra edo gizentsua\nAhal duenak urhea.\n1403. Barber gazte bat jiten omen da espainiako aldetik\nIzar eder horen kontsolatzerat erremedioz betherik\nBarber gazte horrek eginen othe du oi mirakulurik\nErremediauk egin ditu bainan utzi du penaz betherik\nEta gaichua trichterik\n1414. Contseilu bat banikezi charmantik emaiteko suri\nBarber gaste haren ganikan ez balibasira eri\nNahi balinbadusu kontzerbatu sure argi eder hori\nGesour sonbait errakosu eta katsa hori\n1425. Amodiotan den presuna ez bethi aldegera\nPlaser besainbat penarekin pasatzen du dembora\nNi ere hementche niagosu galdurik neure odola\nMaitea gabe mundu huntan ni ez naiteke contzola\nHilikan ere esdut achola.\nIbarlan baditugu kantore berriak\nSuyetaren conforme dire essariak\nAinitzetarik dira isan famatiak\nDeclaraturen ditugu gausa passatiak.\n144-2- [... ... ... ... ]ko alaba suri nais mintzatzen\nYendia sutas baita arras estoniatzen\nIsena [& & ... ] ez dute ahasten\nAurthen eskual herri gussian baitzuste aipatzen.\nAmegin hasi eta Donesaharrirat\nArte hortako phasak etziren sobera\nIlhun ondoan jiten sinen gibelerat\nSure atzegina sen guardiekin etcherat.\nAmak erremedio egin sendotzeko\nEtzuten aski indar efetu egiteko\nSainetan barna sartua sen gaitza orduko\nEta demborarik ez aski handik jalgitzeko.\nBasko sahar goisian goisik argitu sen\nFruitu doloresko bat mundura sorthu sen\nHaren sortze trichtias orok pena suten\nBurrego kriminelek gastigatu suten.\nEne ama maitea suri niagosu\nSure semia nisala kontzidera sasu\nHasi nahi ez banuzu bataya nesasu\nEne arimak hori galdegiten dausu\nOi habil partiadi desgusta garria\nAhalas jakin gabe mundiak berria\nDakitalarik untsa hudala semia\nAinitzez diat herabe bichtan sofritzia.\nAdios beras ama saude alegerarik,\nSure desirak oro nitan compliturik\nMundua kitatzen dut bai nahi gaberik\nArras jalgi ere gabe sure sabeletik.\nAdios dautak erraiten furia haundian\nEta ni plaser hartzen hori entzutian\nEpantchu iten hautan aspaldi haundian\nOrai ariko nuk ni neure aldian.\nDesertuetan bada bai animalerik\nEne amaren bihotza baino hobiagorik\nNik isan banu beden ama heyetarik\nMundu huntan bisitzia ez nuken dudarik.\n1. Sortus geros gusiek sor dugun hiltzia\nDeusik ez da gure munduko bizia\nKita kita desagun hemengo hausia\nGarbiki esamina gure kontzientizia\nBertze mundian da gure justisia\nAsken setensia ser aren trichtia\nEternitateko penaren lusia\n1542. Pena hetara geros ezda libratzerik\nEternitatïak ez du finitzerik\nSombat arima gaicho han kondenaturik\nSekulan libratzeko ez esperanteharik\nHetaz orai turik [?] gauden lasaturik\nNois nahi partitzeko mundu huntarik\n1553. Jaunak igoriren du serutik galdia\nHerioa du bere mandataria\nHarek erranez geroz juaiten ahal gira\nGure seintzaliak han prest egonen dira\nEgin ditun ongiez bai eta gaiskiez\nHeyen arabera yuyaturen gira\nMemento lasgarriak ordian dira\n1564. Andre dena Maria birjina garbia\nSure laguntsaren beharetan gira\nSeren ofentsatzen dugun gure gidaria\nSure seme dibino eta jaunhandia\nGaiten humilia denboras balia\nEternitateas orhoitzen bagira\nSeruko athiak idekiren dira\n1575. Mundu huntako penak estira deus ere\nBertzekuen aldian itzal baten pare\nUrtiak miliunka pasaturik ere\nHan esta errekompentsarik batere\nSeruko erregea oro suri gaude egisu fagore\nHandik altcha saite gure arima doloratuen jabe\n1586. Nahi balin basinu hil eta salbatu\nArte huntan behar gira kombertitu\nBekatu egiteko kostuma kitatu\nLehenago egines urrikitan sartu\nEs berris lerratu ahalas beiratu\nOngi kofesatu mais hiltziaz orhoitu\nDembora juan eta es da probretchu\nBiba Garazi Biba Erligionia\n1. Charmegarria nik zure berririk ezdut\nSure ganako amodioak ardura nau\nNi zembat gisaz maluruz naizen\nZutaz ardura aipatu eta bihotza\n(bis) zeraut nigarrez hurtzen !\n1602. Nik zu maitatu zaitudan orena\noren trichtia zena\nGerostik hunat pasatzen ditut bihotzian\nNi othe naiz munduan lehena\nAmodioak trompatzen nauena\nOndokuen gatik gehio sofri nio\nnitan fini baladi askena (bis)\n1613. Othe da zeruan aigemirik elgar\nZu eta ene arteko amodioa bezain\nEne penak ahantziren dira ni\njuanez geroz mundutik\nBertze erregretik ez dut eremanen\nCharmegarria zuria baizik (bis)\n1624. Oh zer gauza lanjerosa den amodioa\nEz dea bada bihotz gogor hori\nEne ganat itzuliko\nAla ni uzten othe nauzue hobe-\nchago baten dako\nHak ere ez othe du berekin izanen\nEguna gauaren ondoko (bis)\n163 Gaztea hiltzeat doana\n1. Hogoi garen urtherat ari naiz hurbiltzen\nNi zertako mundura ethoria naitzen\nOndikotz ez sortzea neuretzat hobe zen\n1642. Sekulan zoriona zer den jakin gabe\nAnitz du nik lurrean izan atsegabe\nLore sortu orduko histu baten pare\nBizi ustera guri naiz herabé\n1653. Ez ez nau izitzen ez ni heriotzeak\nLaster ken dezala bizia Yainkuak\nBeharkan (?) galdu ditut ene burasuak\nZerden ez dut jakin etchekoen gozoak\n1664. Aita ama maiteak zertako mundutik\nZerurat juan zineten ni hemen utzirik\nEz dut nik mundu huntan izan sorioniksuslengurik\nEz baitut ezagutu amaren musurik\n1675. Hamazazpi urthetan zorigaitz dorpea\nIzar bat maitatu dut parerik gabea\nAingeru bat zateken zeruko umea\nene bihotzetik juan deraut bakea\n1686. Nahiz aingeru ono ez duzun sekulan\nMunduan jakin zembat maite zaitudan\nUros zarenaz geroz jinkoaren oinetan\nEz nezala ahantz zure othoitzetan\n1697. Anaya bat banuen gazte nitzalaik\nSoldado juantzen eta nik ez dut berririk\nAita amekin dela nik ez dut dudarik\nNiri begira daude hiruak zerutik\n1708. Ohitzen banarama nere oinazeak\nBurhasoen alderat deitzen nau sortheak\nNork ditu arthaturen aita ama maiteak\nZuen tomba gainean nik eman loreak\n1719. Nere gorputz flakoa lurerat deneko\nNor othe da munduan nitaz orhoituko\nNere ehortz lekura nor da hurbilduko\nLore berririk ez da neretzat sortuko\n17210. Mendian hur chirripa harien artean\nAuhen eta nigarrez jausten da bidean\nIzan nahi bailuke zelai ederrean\nHala nere egunak badoatzi lurrean\n173 Bi gazten kitatzea ?\n1. Zazpi zortzi bertsu berri nahi ditut ezari\nSuyetak zer diren deklaratzen orori\nPena changrina handietan orai sartzera noa ni\n1742. Aitak erran zautan niri utzak utzak neska hori\nzertako duk etchen hori zeren baita bethi eri\nUtzak utzak neska hori gostarik ere sernahi\n1753. Nik hari errepostia bainan ezti eztia\nBalinbada eria ez du bere nahia\nHaren gainean dut begia imposible zaut ustea\n1764. Aita jarizen ordian bai eta furia handian\nHori nahi baduk etchian biziko hiz heure phartean\nNi ere inen nuk neurian jinkoak plazer duenian\n1775. Aita zaude ichilik zer behar dugu samurturik\nEz dut nahi espusatu hura nahi dut kitatu\nEta aita zu obeitu\n1786. Aratz hortan berian nere maitearen etchian\nSartu nintzanean bai nigana begian\nJarri nintzan kaderan neure maitearen aldean\n1797. Gauzak neraskonian ziren bezala kondatu\nHaur bat bezala nigarez gaichua zautan abiatu\nBiak eskuak emanik hantchet ginen despegitu\n180 Sujet eder bat deklaratzen\n1. Suyet eder bat deklaratzen dut gastek exemplu hartzeko\nAmodioa zoin lanjeros den gazterik hari lotzeko\nIzar eder bat hautatu nuen besuen arteko\nBehin bihotzian sartu zaut eta handik neke da ateratzeko\n1812. Amodio berria gazten zoragarria\nHamalau urthe komplitu gabé erne nuen fedea\nGerostik hunat gomendatzen dut zeruko jinko haundia\nHura baitan ezarria dut ene esperantza guzia\n1823. Amodiorik duenak penak zer diren ez daki\nNi gaichua aspaldian atakatzen nau bortizki\nKontzolatzeko ene maitia ardura nahi ikusi\nHura gabe mundu huntan ni ez naitake luzaz bizi\n1834. Arazoin duzu ene maitia ez gira luzaz biziko\nBehar baino ainitzez lehen girare tomban sartuko\nBehin maitatu zaitut eta ez zaitut hastiatuko\nEne bihotzian sartia zira eternitate guzikotz\n1845. Dudarik gabe ait-amen ganik hori nuen merezi\nZeren zaitudan guzietatik espos laguntzat berezi\nDesertaturik igortzen naute zure menetik ihesi\nSure ganako amodioa nahiz arras galarazi\n1856. Ene ganako amodioa ez ahal duzu galduko\nZuk utziz geroz ene maitea laster naiz tomban sartuko\nEmeki emeki ez othe dugu lan hori obtenituko\nMenturaz zure aita amak dira oh gutaz urikalduko\n1867. Despeditzean abiatu zaut beguietarik nigarra\nAdios beraz sekulakotz oi ene maite leyala\nApeentziaz zu etzinen ene kin bizi behara\nJaun zerukoak cherka dezala suk behar duzun bezalakua\n1878 Ez ahal zaude despeditzera hoinbertze urthen burian\nBatek bertziari gure manerak deklaratu ondoan\nJakinezazu jende ukaturik ez dela sartzen zeruan\nEz eta esposik ez nio hauta zutaz bertzerik mundian\n1889. Hombertze urthe bizi izan gira biak elgarrez agradoz\nBai eta gero fite trichtatu ait amek jakinez geroz\nAmodioa zoin handia den diruz ez ditake uros\nHori dela medio gare biak biziko agrados\nSouvenir de Pierre Uhart\nn°118 route de Medoc, Le Bouscat Gironde\n189 Ameriketako letcheruaren kantuak\n1. Amerika hortako esne saltzaleak (bis)\nLibertisionerako parerik gabeak\nGirichtinotasuna dira ikasiak\nBathaiatzera dituzte guziek esniak\nEz dire empatchatuko haur sorthu berriak\n1902. Errepartu egiterat, goizetan badoazi (bis)\nBeren kantinetatik eginez sombait jauzi\nBatian hartu eta bertzeari utzi\nKarruan ura frango barman esne guti\nIrakiturik ere ez da joaiten goiti\n1913. Omore ona dute, goizetik ardura (bis)\nNork daki sombat aldiz trempatuz zinzura\nBortaz borta oihuka bero letche purra\nLauetarik hiru segurikan ura\nEz du balio ezartzia berotzeko sura\n1924. Yuaden egun batian, zioten sonbeitek (bis)\nGostuz edaten die sendo eta eriek\nOrdenatuz gerostik beren medikuek\nEz die ezagutzen lauetarik biek\nHobia edaten dutela kanpoan cherriek\n[3. Bertsutik hasten da]\n3. Kantuz emanizan tut zenbaiten berriak\nKantuz gustatu isan saut erraitia egiak\nKantuz eman baditut noizbeit afruntuiak\nKantuz barka bitzate ené bekatiak\nKantuz eginen ditut nik penitentziak\n1944. Kantuz eginez geroz mudurat sortzia\nKantuz behar dut ba egin yalitzia\nKantuz emaiten badaut jainkoa grazia\nKantuiz idekiko daut San Pedrok athia\nKantuz egin dezada zeruan sartzia\n1955. Kantuz ehortz nezaten hiltzen naizenean\nKantuz ené lagunek harturik airian\nKantuz ariko dira ni lurian sartzian\nKantuz frango utziko diotet munduan\nKantuz edan dezaten nitaz orhoitzian\n196 La valse des artilleurs\nDans le quartier qui sommeille encore\nVient de sonner la trompette\nLers artilleurs déjà remplkis d ardeur\nAu bat du lit sautent encore\nL adjudant n est pas loin\nEt méfiez-vous en bien\nPrenez garde aux quatre perles ! >\n198C est la valse des artilleurs\nQue l on chante au bruit des tracteurs\nDans les agrés et les mouflages\nChacun chante avec courage\nTout en songeant que bientôt\nOn chantera aux échos :\nVive la classe c est dommage\nElle n arrive pas trop tôt.\n1992. Et le briquage commence aussitôt\nChacun empoigne sa brosse\nUn bout de cire et on [tona bat bada paperean]....\npour bien briquer le parquet...\npuis une autre sonnerie\nQue l on connaît tous ici\nDans le quartier retentit\nCest la valse....\n2003. Puis le margis prend sa plus belle voix\nPour crier d un air feroce\nDans cinq minutes tout le monde en bas\nTenue deux capote trois\nTous les treillis sous le bras\nOn se rassemblera\nC est la valse....\n2014. Puis patientons jusqu au bout\nOu l instruction y en a mare\nPuis c est la soupe qui sonne\nNous allons boire du bon vin\nMais cruelle déception\nLe pinard n est pas bon\nLes fayots flottent dans le bouillon\nC est la valse des artilleurs....\n202Kahierrak dakarren grafia bere hartan utzi dugu, ulert ez daitekeen pasarte kora-pilatsu hainitzik ez duelakoan emaiten. Grafiaren aldetik, gauza arrarorik ez du era-kusten dokumentuak, huts zonbait kendurik.\n203Bokalismoaren aldetik, gehienetan [u] ‘u’ grafemaz ordezkatzen da, nun ez den arras gutitan ou grafemaz adierazten : ourcho, ourikitan, hountan, gesour, [e] soinua e eta é grafemez agertzen da. Azentua emaiten du egileak bereziki hitz-bukaeran : maité, othé, urthé bainan bestalde ere ; éhuneta, égun, égiten, déclaratu.\n204Bokalen arteko – i-ren ondorioa ‘y’ letraz adierazten da : puyes, Kayet, suyetaz, cayer... Bainan diptongoan ere agertzen da : leyhora, bejta. Izen berezietan, [i] baizik ez du adierazten y letrak ; Etxerry, Martty. Azkenik, herskari-igurzkari sabaikoaren berri emaiten du y letrak : yainkoak, yuyatzeko, yendia, yina, yua(n)n den nahiz gehienetan ‘j’ grafema erabiltzen duen : jainkoa, jujatzalé, jendia, jin, joan.\n205Diptongoetan pundu hau gaineratu behar da : gutitan ez balinbada ere, ‘ï’ grafema agertzen da : seï, oï. Bitxiago da askenïan hitzean agertzea.\n206Herskarietan, usaia zen bezala, [g]-ren kasuan u emaiten du, gue eta gui formetan bainan oso gutitan : erregue, guertatu, beguirik, eguidassu. Gehienetan ga eta ge idazten du : erregea, segeretu, gelditu, begira, ginen. [k]-ren kasuan, ‘k’ letra dara-bila ardurenean, nahiz c zonbait agertzen zaizkion, bereziki hitz-hastapenetan : cayer, escua. conforme, declaratu.\n207Zonbait aldiz, g-ren eta p-ren aintzinean t bat sartzen du : ontgi, étgiten, kotpiatu.\n208Txistukariak nahasiago direla erran daiteke eta ez da harritzekorik. Igurzkarietan, [s] bizkarkaria gehienetan ‘z’ grafemaz adierazten da. Hala ere eta noiztenka, beste hiru grafema baliatzen ditu : ‘ss’ : adressa, niagossu, essariak... ; ‘s’ grafema, bereziki hitz-hastapenean : sorigaitzeko, sauskidan, saitu, soasi, sonbait, geroztik... ; ‘ts’ behin agerten da : otsaba. ‘tz’ agertzen da iduriz afrikaturik ez den tokian : naitzenian. ‘c’ grafema ahatik ez du erabiltzen.\n209Igurzkari sabaikoa, [∫] beti ‘ch’ grafemak adierazten du, denbora hartako usaian bezala : churi. hauche... Eta [s] apikaria ‘s’ grafemak adierazten du : seme. saldu. hasi...‘j’ eta ‘tj’ grafema arraroak emaiten ditu : prejo, lehen kutjia, jeindu, kantu bakar batean agertzen direnak. ‘ch’ ez du sekulan erabiltzen apikariaren kasu honetan.\n210Afrikatuetan [ts] soinua gehienetan ‘tz’ grafemaz adierazten da : zortzi, goraintzi ... ... Bainan ‘ts’ ere erabiltzen du : baratsian, utsirik, hitseman, mintsatu, itsuliko.\n211[ts] apikaria ere ez da beti molde berean agertzen : gehienetan ‘ts’ emaiten du : untsa, kontsolatzen. Bainan ‘tz’ ere zonbaitetan eskapatu zaio ; bereziki hitz-bukaeran : sinhetz, hatz perahen, ardietz, ametz, (= amets), bertzu, pertzu. ‘s’ grafema ere baliatzen du : Atharaze. Behin 'x' agertzen da mailegu batean : exemplu. ‘z’ grafema gutitan baizik ez da ikusten : kantazera. Bitxiago da kantu batean agertzen den ‘tj’ grafema, ozena adierazten ez duena : ebatji, kontjideratua, untja, etjemplua ... ...\n212Azkenik, [t∫] sabaiaurrekoa ‘tch’ grafemaz ordezkatzen da : prohetchurik. etcheko, beltcha...\n213Dardarkarietan, oposizioa aski garbi begiratua da. Halere ‘r’ grafema erabiltzen du dardarkari ainitzaren adierazteko ere : eran, behara, sukarik, ederago...\n214Sudurkarien sailean, b eta p-ren aintzinean m edo n erabiltzen ditu : zombat, trompaturik, zampaka, edo nunbeitik, denporaz.\n215‘gn’ grafema erabiltzen du gehienik palatalaren adierazteko : ondogno, eskugno, bildotchgno, bestegnaz, bizitagno, ignorant. Bainan bi aldiz ‘ñ’ emaiten du : Mañech, eraztuño eta behin ‘gñ’ : maitegñoak.\n216Hasperenduak : hasperenketa ezagutzen duten herskariak ‘ph’, th’ eta ‘kh’ grafemek adierazten dute : aphairu, epliantxu, bethiko, sorthu, othoitz, merkhe. ukhan. sukhar. ‘h’ idazten du ere l-, r- eta n-ren ondotik : ilhun, belhaunikatua, alhatzen, bulhar, aurhide, orhoit. erhian, erliaztuna, urhas, burliasoen, seinhuak, ainhizan. ainhitz. sinhetz. Behin ‘ll’ grafema agertzen da, dudarik gabe [lh] adierazten duena : salla.\n21724 kantu ekartzen ditu kahierrak, denak euskaraz azkena salburik : La valse des artilleurs, frantses armadetan kantatzen omen zena. hain zuzen Bordeleko Nansoutyn kokatua zen taldea artillerazkoa zeiakotz.\n218Kantuen mamiaz aritzea ez bada gure xedea ere, ohartaraztekoa da kantu gehienek amodioa dutela aipagai : gertakari historikoak, kantu politikoak ez dira sartuak izan ; aldiz nehun agertzen ez den haur-hiltze bat deitoratzen duen kantu interesgarria eskaintzen digu. Oker ez bagaude, 5 kantu badira kahierrean beste kantutegietan agertzen ez direnak\n219Horren egiaztatzeko Iparraldeko kantuak biltzen dituen antologia bat hautatu dugu, hemen agertzen diren kantuek hartan aipurik dutenetz so egiteko : Khantu Khanta Khantore liburu ezagunaz gain, badago hain zuzen P. Urkizuren eta P. Garziaren gida-ritzapean argitaratua izan den liburua : Lapurdi, Baxanabarre eta Zuberoako Bertso eta Kantuak, Etor, 1, XXXIX-918 orrialde ; 2, XLVII-936 orr., 1991. Tonarik gabeko obra ez da baina hura da erreferentzia gisa hartu duguna eta hemendik aintzina LBZK laburduraz deituko duguna. Goazen bada banan bana kantuen aipatzera.\n2201. Galerianoaren kantua : guziz ezaguna da M. Larralde Bordaxuriren kantua (LBZK2, 664 orr.). Baina aldaketa ttipi zonbait ageri dira kahierreko testuan eta bertso bat falta da 10 bat bertso baizik ez baita ageri kahierrean. 1. Poma ; horrela da testuan eta ez Pluma. 4. Payes : beste bertsioetan burjes. 8. Ni baita : horrela dakar esku-izkribuak et n letraren ahanztea frangotan gertatzen zaio kopiatzaileari. Etjemplua : horrela testuan.\n2212. Hemen... ... Kantu hau ez da agertzen kantutegietan. Testuak dioen arabera, Ainhizeko Mañex Carricartek ondu zuen ospitalean Omiasaindu inguruan, erizainek brontxita txar bat artatzen ziotelarik. Beste lagun baten izena emaiten du : Martti Etxerri. Kahierra han hemenka andeatua izanik, lerro batzu ez dira irakurtzen ahal. 6. Ederrentan dakar testua, seguruenik ederretan edo ederrenetan ezarri beharrean.\n2223. Bi bertzu nahi nuzke : LBZKl-k ez du emaiten : kahierrak kantuaren doinua emaiten du : Lili ba ikhusi dut baratte batean. 6 : yainkoak beguirik (?) : testua ez da ongi irakurtzen eta hitz horren gaineko partean beste bat idatzirik da, irakurtzen ez duguna. 7. Horietaririk : horietarik irakurri behar da. Azken lerroaren ondotik hitz hauk ezarri ditu frantsesez : Souvenir d un copain. Fini. Hitz berak agertzen dira beste kantu zonbaiten ondotik.\n2234. Sor lekfuia dut.../ LBZKl-k emaiten du 353. omaldean, lerro bat falta duela 4. bertsuan. Aldaki ttipi batzu ageri dira kahierreko bertsioan. 1. Eskual ederrean. Herri hitza ahantzi du kopiaegileak ; girichtiki : horrela testuan. Hemanik : horrela testuan. Zabilala : horrela testuan bainan badakigu ‘ibili’ aditza noiztenka ager dai-tekeela ergatibozko kasu batekin. 8. Egon zen hitzen ondotik xurigune bat badago, behar bada autozentsurarengatik : Beste bertsioek alabainan ganberan sartu zen emaiten dute. 9 hatz perapen ; hasperapen. 14 : hitz emaiten hitzen ondotik dut hitza ahantzi a izan da.\n2245. Mila zortzi éhun eta gehiago... LBZNl-k ez du ekartzen. 1. Pagatzeko eta Ipagat-zera : obratu edo paratu erran nahi bide du. 6. Salhatarian : salhatariak behar luke. 14. Aihitzak : ainhitzak irakurri behar da. Uruz : eros hitza hobeki jin laiteke. Orrialdeko behereko partean, badago testu bat frantsesez idatzia, Pochulu laguna-ren izena aipatzen duena. Biba Garazi ere idalzi du kopiaegileak ezkerreko partean, bera nuntsukoa ote zen nolazbait salatuz.\n2256. Primaderan dira gora arbolak. LBZKl-k (577. orr.) emaiten duen Mendiak bete belarrez kantuaren aldakia da sei bertsurekin. Aldiz Khantu khanta khantore liburuan, kasik hemen bezala hasten da testua : Primaderan gora dira arbolak loratzen. Ohartarazteko da hemengo testuan Lekunberri brigada aipatzen duen bertsua ez dela agertzen. 5. Nikisi : horrela da testuan, nahiz ustez nikezi erraiten den. Behereko partean, bere sinadura eman du Joañes Castetek. Erran gabe doaez dela hargatik kantuaren egilea izan.\n2267. Baigoriara : Kantutegietan ez da ezaguna nahiz hegalpeko lumaren metafora aski zabaldua den. LBKNl-k aipatzen duen Baigorriko urzoaren kantua, Mila zortzi ehun eta hogeita hemeretzi tituluaz, oso liferent da.\n2278. Atharatzeko kantu : guziz ezaguna den Zuberoko kantua da. 9 bertsu baizik ez du emaiten kahierrak. Ziberotarrez dagoen ü eta u-ren arteko diferentzia salbatua da ‘ou’ eta ‘u’ grafemen bidez, beste kantuetan horrelakorik ez delarik agertzen. 5. : lerro bat errepikatu du kopiaegileak. Berak nahi dikezi : ergatiboa emaiten du bertsio honek, bera nahi dükezü usaiakoaren ordez. 7. Beliotza : Bihotza irakurri behar. 8. saldari : Salhari irakurri behar.\n2289. Argisari ederra : LBZKl-k emaiten du 532. orrialdean bainan lau bertsutan, kahierrak sei bertsu eskaintzen dituelarik. Aldaketa ttipi zonbait baditu. 6. Ni hauren : nihauren ulertu behar da. Ametz : amets ulertu behar da. Kahierak titulua frantsesez ekartzen du, beste tinta batez idatzirik : La lune.\n22910.Anderia ikus nezazu. LBZKl-k ez du horren berririk emaiten. 1. Nezazu : behar bada ezazu hobeki jin laiteke. 4. Azken lerroa ez da ulertzen.\n23011. S-Just-Ibarre : Izena dut Pierres deisten eliseri. Kantutegietan ez da ageri Oztibarreko emigratuaren kantu hau. 1. Deisten : deitzen irakurri behar. 4. Salbaile : salbatzaile ulertu behar. 7. Mudua : horrela testuan. 10 : hatsetan : hatzetan irakurri behar.\n23112. San Bartolomé arratsian : 774. orrialdean LBZKl-n. Aldakiak baditu hemengo bertsioak. 2. Acabihur : Akabi hurran irakurtzea proposatzen dugu. 5. Bederatzi hararetako : ez da ulertzen.\n23213. Arrosak eder floria ederago. Kantua ez da ezaguna oro har. Egia da hemengo bigarren bertsua agertzen dela Zazpi urthe badizu uda huntan konplitu (LBNK1. 617. orr.) titulua duen kantuan. Hemengo 5. eta 6. bertsuek egite badute segurki LBNK1 -ko bertsioarekin bainan besteak ez dira ezagunak. Aldiz ez da ageri hemen Juandonejakiren izena. 3. Su zukan : ez da ulertzen. 4. Barbarez : horrela da testuan eta ez barberez. 7. Ehortera : mota bereko beste daturik ez izanki, ez daiteke ahatik erran Zuberoko testua denik.\n23314. Lili polit bat badut nik : LBZKl-k kantu berdintsua ekartzen du Lili eder bat badut nik tituluarekin (546 orr.). 2. Badu nik : badut nik irakurri behar. 4. Dendreki : horrela testuan. 5. Ez du : ez dut behar luke.\n23415. Lusaidiara : cantore berri charmant. Borddeleren kantu ezaguna da. Lerro bat falta da lehen bertsuan eta 5 bertsu baizik ez du ekartzen kahierrak 1. Luzairen : horrela testuan. Irauteko plaza hortan Itolako originablia : Irauzketako plaza hortan holako argi noblia behar luke. 3. Erremediauk : erremedioak irakurri behar da.\n23516. Ibarlarra : Kantu hori ez da ezaguna. Gehiago dena, mota honetako kanturik ez da ageri kantutegietan. Alta badakigu kantu honetan aipatzen den haur-hiltze ez zela hain bekan gertatzen. Historio-egileek erakutsi duten bezala, lege-hauste molde hau usu gertatzen : horren lekukoak dira tribunaletako artxiboak eta adineko jendeen oroitzapenean oraino bizirik dauden manera bereko kasuak.\n236Bigarren bertsuan kahierrean idatzirik dauden etxe baten izena eta emaztearen izenak kendu ditugu. Ez gara ibili inkesta egiten egiazko gertakariaren inguruan. Halere, kantu honen irakurtzearekin gogoan igan zaigu jende bati baino gehiagori egoizten zitzaiola modu bereko zafraldia, xehetasun zonbait gorabehera. Bestela erranez, galarrots, tzintzarrots, berdura, astolaster edo salaketa-kantuetan bezala, uste izaiteko da kantuaren egitura beti bertsua izan zitakeela. Gogo horretan ginaudelarik, kantu beraren beste bertsio bat Urdiñarben bildu genuen eta hurrunago emaiten dugu. Bai eta ere haur abandonatu baten kantua, hura ere Urdiñarben bildua, nahiz ez den Zuberoko mintzairan emana.\n237Horrela antolatua da Ibarlarra deitu kantua : ohizko sarreraren ondotik (1. bertsua), nexkatilari berari mintzatzen zaio koblakaria (2.) eta gertakarien segida emaiten hasten da : nola ibiltzen zen guardiekin (3.), nexkatilaren ama nola entseatu zen haur-egoxtearen eragitera, debaldetan (4.) eta Bazko zaharrez bizirik sortu haurra nola hil zuten (5). Ondoko 5 bertsuetan, haurraren eta amaren arteko alegiazko elgarrizketa gogorra badator berri gehiago emanez, hala nola haurra bateiatu gabe hiltzen dela eta haurraren hiltzeaz amak plazer hartzen omen duela.\n238Oharrak : 5. erremedio : ekei abortiboetaz ari da. 9. Epantchu : oztopo, poxulu erran nahi du, haur-beharretan dela eta. Hautan : iraganaldiko forma da (‘hinautan’).\n23917. Sortuz geroz gusiek sor dugu... LBZNl-ek ez du ekartzen\n24018. Charmegarria nik zure berririk ez dut... ; LBZKl-kXarmegarria, zure berririk (Arbonarrak) ekartzen du 702. orrialdean eta aldakiak baditu kahierreko testuak. 3. Aigerrurik : horrela testuan, aingerurik eman beharrean.\n24119. Gaztea hiltzeat doana ; kantu ezaguna da eta Harluchi izena agertzen da kahierrean. 3. Beliarkan : Sehaskan behar luke\n24220. Bi gazten kitatzea : Zaspi zortzi bertsu. LBZKl-k ekartzen du 705. orrialdean. Aldaki ttipiak baditu hemengo bertsioak.\n24321. Suyet eder bat deklaratzen dut gaztek... kantu ezaguna da, LBZK-k 700. orrialdean emaiten duena.\n24422. Ameriketako letcheruaren kantuak : guziz ezaguna den Mendiagueren obra da. 4 bertsu emaiten ditu kahierrak eta ez 10.\n24523. Kantuz : hemen ere Mendiagueren testua ez da osoa ; ez da hasten lehen bertsutik baizik eta hirugarrenetik.\n24624. La valse des artilleurs : kahierreko azken orrietan den frantsesezko kantu bakarra da.\n247Casteten kahierrak eskaintzen duen kanturik inportanteena hamaseigarrena dela erran ginezake, erran nahi baita, haur-hiltzea aipatzen duen kronika, Ibarlarra tituluarekin. Jadanik erran bezala. Oztibarren kokatua da, Donaixti-Ibarreko etxe bat eta hango nexkatila bat izendatzen baititu koplakariak. Geroztik beste bertsio baten edi-reitea gertatu zaigu. Eskerrak zor dizkiot Urdiñarbeko Pierre Zubiri jaunari kantu horren berri eman baitigu eta kantatu digulakotz. Geroztik Euskal-Herriko Atlas Linguistikoaren inkesten egiten ari ginelarik, kantua manetofoian hartu genuen 1989ean.\n248Zubiri jaunari. Donaixti herria ez zaio txit arrotz. Garaibiko tinian sorturik 1910ean, Bordagai etxean, Naphaleko lepo altexean, han Donaixtirekin mugakide zen. Kantuaz zer ote zakien galdegin giniolarik, kahier bateau idatzirik bazuela erran zigun. Gertakariaren berri amak eman zion bestalde. Bainan bere kahierrean agertzen den kantuan aipu den etxearen izena eta Casteten kahierrean emaiten den izena liferent dira. Iduri luke beraz kantu berdintsua erabilia izan dela bi gertakari desberdinen karietara. Horrela egina izan bada eta jadanik aditzera eman dugun bezala, kantuaren mamia ez zitekeen hanitz alda kasu batetik bestera. Bi kantuak bi aldaki dira, ber egitura batetarik idokiak.\n249Gauzak horrela eta bi kantuak elgarren askazi balinbadira ere, egiari zor diogu erraitea bi kantuak ez direla ber moldean egitaratuak hurrunago erakutsi bezala.\n250Baina lehenago Zubiri jaunak bere amari entzun istorioa gogora ekarri behar dugu. Jendeak jakin omen zuen haur sortuberna hil zuela ama gazteak. Halako kasuetan bastart izena zerabilan jendeak, ezkontzatik kanpo sortu haurraren izendatzeko. Gehienetan, haurraz zen erraiten eta ez haurrari berari. Halere eta diotenez, gure kantuaren protagonista nausia, haurraren hil zueneko ama beraz, auzoan egoiten zen hogoi urteko mutiko bati behin trufan mintzatu zitzaion. Mutiko hori auzoko nexkatila batek egin zuen eta osabak etxean berean hazi zuen, potikoa ahatik mutilgoan bezala lanean ari zitzaielarik. Egun batez mendira edo bortura zoalarik behien eramaitera, gure kantu huntako emazteak erran omen zion : « Ba, hi mithila merkhe gozatzen hute ! ». Eta delako bastartak errefera itzuli omen zion ahoan bilorik gabe : « Ba ! zük ere ez bazünü hil-arazi sorthü zünien hua, zük ere mithila bazunükien orai ! » Eta horrekin utzi zuen emaztea. Diotenez ere, emazte hori ezkondu zen delako haur-hiltzearen ondotik eta familiarik ez zuen izan. Senarrari auzoko mutikoak zer erran zion aipatu ziolarik, esaera zaharra baliatuz gizonak hauxe igorri omen zion : « Eh ! thira zan ! thira zan korda ! entzünen dün geo zeñhüa ! » haur-hiltzea jendearen ixilean ez zelakoan arras gertatu.\n251Dena den, horra Zubiri jaunaren kahierretik kopiatu kantua :\n[Etxe baten izena dakar kahierrak, hemen emaiten ez duguna].\n2521. Basco sahar goisian argitu sen\nFrutu doloresco bat mundura sorthu sen\nHaren sorthé tristias oroc phena suten\nBurreu crimineles atacaturic sen.\n2532. Désértietan bada oi animaleric\nOi ene ama béno bihots hobecoric\nAma bat ukhen banu aments haietaric\nmundian bisitsias es nuquian dudaric.\n2543. Ené ama maitia souri niagosu\nSure semé nisala countsidera esasu\nHasi nahi espanaisu ere batheia nesasu\nene arimac haour galthegiten deisu.\n2554. Adios éne ama saoudé alagéraric\nSouré désirac oro nitan counplituric\nMundia quitatsen dit oi nahi gaberic\nOsoki jelkhi gabé soure sabéletic.\n2565. Adios déreitaca trichtésia handin\nNic éré plaser hartsen hori entsutin\nEphantchu égiten heitan igaran aspaldin\nNi éré mendecatsen orai éné aldin.\n2576. Tristéric agertsen nis éné Jinco Jauna\nSu souré serbutchuco creatu naisuna\nArgiric gabes badit malur éta phena\nEné amac bésala es othoi aboundena.\n2587. Hil ondoan es da asqui éhorstia\nGibeletic heldu da laster justiçia\nHarec chéhéquiren du éné khorpits trichtia\nOrdian agerturen da souré crima gordia.\n2598. Amaguei gusiec harsasie etsenplu\nEné amaren obrés égin gabe casu\nHalaché nai tratatu bai eta dolutu\nBéré ouhouria oro holas beitu galdu.\n260Erran bezala diferentziak badira bi bertsioen artean. Zortzi bertsu badauzka Zubirik, Castetek aldiz hamar bat. Zubiriren kahierrean hatsarreko bertsua dena bost-garrena da Casteten bertsioan : beraz Casteten sarrera (captatio benevolentiae) etager-takarien kronika ez dira agertzen Zubiriren testuan. Casteten azken bertsua (hamar-garrena izanki) bigarrena da Zubiriren testuan, mintzairan diren aldakiak aldaki. Zubirik lehenbiziko partean zerbait ments balinbadu beste bertsioaren aldean, aldiz ondarreko bertsuetan dakarrena ez da hatzemaiten Casteten kahierrean, hala nola Jinkoari haurra mintzatzen zaioneko bertsua (6.), justiziak egia argituko duelako bertsua (7.) eta koblakariak amagei guziei eman abisua (8.). Bainan biak egite handikoak dira eta ber moldetik idokiak, duda izpirik gabe. Beraz bi kantu hauk gertakari-mota baten salatzeko leitmotiv baten bi aldaki arradotzat har genezazke.\n261Paradaz balia, beste kantu bat emaiten dugu, beti Zubiriren kahierretik harturik. Gaiak egite badu aintzinekoarekin : alabainan, haur sortuberriaren hiltzea du aipatzen. Amak haurra kanpoan abandonatzen du, beste norbaitek altxatuko duelakoan. Altxatu, andere gazte batek altxatzen du. Bainan biharamunean haurra hiltzen da, bateiatua izan ondoan (bataioa beste kantuan ere aipu da). 1929ko data eman du Zubiri jaunak kan-tuaren ondotik. Ez dugu jakin anal izan nun egina izan den kantu hori. Eskuararen alde-tik mendebaldekoagoa da (nauzue, iruzkia. etorri, etxatu) nahiz ortografian Zuberoko ezaugarri zonbait sartu dituen kopiaegileak : oen eta ez oren. Horra testua :\n2631. Nigares sorthu nintsan nigares hiltzeko\nEs ordéan mundu hountan lusa [s] bisitcéco\nYendec isanen duté éraitéco frango\nAita ama maiteac souen biendaco\n2642. Aita ama maitéac mundura sertaco\nEman isan nausué sorigaits hountaco\nNic ez nouen hobénic hola tratatséco\nFédéric éman gabé abandonatséco\n2653. Sorthu nintsanétic hiou oén gabé\nBérec chokho batéan gaichoua éman naute\nNihaur bakharic bisi choriac aurhide\nEne contsolatsérat khantus heldu diré\n2664. Ni goiséco aruen hémentche paratu\nGérostic iruskiac gainetic pasatu\nAitaric esdut eta amac nau etchatu\nEz othé nauté béhar norbeitec altchatu\n2675. Sorthé triste hountan nais mundura ethori\nOi hemen niagosu bildots bat iduri\nLura saheska eta serua estali\nNoréna othé naisen yancoak badaki\n2686. Iruskia sénian séruan aphaldu\nAndré gaste bat sautan aldétic pasatu\nAingeru bat nintsela senian ohartu\nAmoltsuki ninduen bésuétan hartu\nSato enekin sato aingeru maitéa\nDolu eingari litake su hemen ustea\nBoskario énétsat sutas yabetséa\nEracutsico dautsut séruco bidéa\nBathaitu éta biharamunian\nYaincoak éraman du adin édérrian\nHaura ez da géhiago munduco bisian\nAingeruekin dago séruco lorian\nler Mai 1929\n269Oharrak : 01. Lusa : luzaz irakurri behar. 5. Saheska : seaska. Estali : izena da (ohe-estalgia, alegia)\n270Oztibarreko kantuak utzirik, lekuño bat eman nahi genioke Zubiri jaunak kopiatu zuen beste kantu bati : kantu horren entzutea frangotan gertatu zaigu, Ustaritzen, Zuberoan, eta Amikuzen besteak beste. Arrakasta handiko kantua, nunbait. Kantuegietan ez hatzemanik, testua hemen ekartzen dugu. Domintxañeko oillarrak du titulua.\n2721. Bi berset baditut orai éginic\nSujeta ukhenik domintchagnétic\nOillarac ditustéla aras gnaphurturic\nAisoko olllouétan bisiaturic.\nBiba oillar saharra oi ser oillakaria\nBiba oillar handi lepho lusia\n2742. Etchengo oillouetan ez duté gousturik\nNahiago beitusté kampokouetaric\nAtsamaïten dutela oi es da dudaric\nMenturas ez béthi nahi dutenétaric\n2763. Oillouez ere ez dira bethi countentatsen\nOillandac ere dituste gaiski atakatsen\nHaien inousentsias dira baliatsen\nLehouïn baten pare gero aplicatsen\n2784. Orai nahi dianac cambiatu oillara\nDomintchagnen bada mota particulara\nArasas handi eta ilhun coloria\nOillouen jocatséko pare gabia\nOctobre 1929 Refrain Fin\n279Oharra : 1. gnaphurturik : ‘ñapur’ erraiten da aizoan usu sartzen den kabaleaz bai eta ere jendeaz. Ikusten da 'lapur' hitzaren aldakia dela. 2. Etchengo ; forma honek ongi erakusten du Zuberoko morfologiaren eta Baxe-Nafarroko fonologiaren gurut-zamendua, oraindik ere Domintxinen hain zuzen eta auzo-herrietan entzun ditekeen forman. 3. Aplicatsen : errannahi gordina du : 'jokatu', 'apaindu' adierazten du. Bardozen adiera beraren entzutea gertatu zaigu, hain zuzen oiloari aplikatzen omen zaion hegazti harrapakari batez.\nCharles Videgain, « Joañes Castet-en-Kantu Kahierra (Oztibarre, 1936) », Lapurdum, 2 | 1997, 129-159.\nCharles Videgain, « Joañes Castet-en-Kantu Kahierra (Oztibarre, 1936) », Lapurdum [En ligne], 2 | 1997, mis en ligne le 01 septembre 2010, consulté le 02 juillet 2022. URL : http://journals.openedition.org/lapurdum/1809 ; DOI : https://doi.org/10.4000/lapurdum.1809


eskalapoi - Elhuyar dictionaries\n1 iz. (Ipar.) zueco, chanclo\njoan deneko uda, eskalapoi-aroa niretzat heldu da: con el fin del verano comienza para mí la temporada de zuecos\n2 izond. (Ipar.) torpe; estúpido, -a\neskalapoi *Examples are automatically obtained from dabilena\n...eskalapoi\t...ngabe zaintzen dute, usadiozko greziar gona eta eskalapoiez jantzirik doazelarik. Eguberrietan urtero usadiozko eguberr...\n...ik, Mitologia errealitate bilakatzen delarik, Musika eskalapoinen soinuarekin nahasten delarik, orduan pottoka dantzan ...\n...riaren zintzarrien eta dantzariek oinetan daramatzaten eskalapoien soinua da entzuten duguna. Aurrena, bakoitzak...\n...Eta euskara batuaren hiztegi gehienetan, Eskalapoiak . (gaztelaniaz Zueco) Txokolo hori latinezko ...\n...irinio aldean, esclops izenekoak erabiltzen dituzte; eskalapoiak , alegia. Oinetako modu hori ere erruz erabiltzen zen garai ...\n...artzaren erakustailea izan daitekeela pentsatu dugu. Eskalapoinak (egurrezko oinetakoak) daramatzala dirudi eta makila...\n...Denok dakigu zer dagokion oinetakoari. Ez eskalapoiak ez alpargatak direnez, hantxe daude larruzko zolak eta zapa...\n...ien, berehala zetorrela eta etxerantz itzuli da, eskalapoinak lokatzari ezin kenduz doa, zaku batekin doa, oilotegira doa...\n... zituztenek aurreko aldea ireki egiten zieten. Eskalapoiak\n...ezko zola eta larruzko gaineko estalkia dituzten eskalapoiak ere ekoizten dira...


Campanha (Dordoina) - Wikipedia, entziklopedia askea.\n44°54′27″N 0°58′01″E / 44.9075°N 0.9669°E / 44.9075; 0.966944°54′27″N 0°58′01″E / 44.9075°N 0.9669°E / 44.9075; 0.9669\nLes Eyzies (en) , Audrix, Le Bugue, Coux-et-Bigaroque-Mouzens eta Saint-Cyprien\n195 (%48.4) 185 (%45.9)\nCampanha (okzitanieraz Campanha, frantsesez eta ofizialki: Campagne) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an 406 biztanle zituen.\n2007an Campagne udalerrian erroldatutako biztanleak 323 ziren. Familiak 142 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 226 etxebizitza zeuden, 140 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 77 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 140 etxebizitza nagusietatik 113 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 64 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 196 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 112 lanean zeuden (61 gizon eta 51 emakume) eta 21 langabezian zeuden (9 gizon eta 12 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Campagne udalerrian 158 unitate fiskal zeuden, 364 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.648,5 euro zen.\n2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.\n2000. urtean Campagne udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 175 hektarea erabiltzen.\nSaint-Cirq (2,0 km)\nAudrix (3,4 km)\nManaurie (6,2 km)\nLimeuil (6,6 km)\nSaint-Cyprien (7,3 km)\nSavignac-de-Miremont (7,4 km)\nMouzens (7,6 km)\nMeyrals (7,7 km)\nMultimedia: Campagne (Dordogne)\nBNF: 15251727f (data)


Oturuntza - Wikipedia, entziklopedia askea.\nArtikulu hau otorduari buruzkoa da; Platonen lana gaitzat duena beste hau da: «Oturuntza (Platon)»\nOturuntza otordu arranditsu eta formala da, gonbidatuak dituena eta jaki askoz osatutakoa. Pribatua edo publikoa izan daiteke, eta gehienetan jatetxeetan egiten dira, nahiz eta kalean edo etxean ere egin daitezkeen.\nOturuntzetan jateko ekintza zerbait ospatzeko erabiltzen da, dela jaiegun garrantzitsu bat dela zeremoniaren bat, batez ere ezkontza, jaiotza edo hileta.\nOturuntza antolatu, deitu eta ordaintzen duenari "gonbidatzaile" deritzo; bestalde, oturuntzan omenaldia jasotzen duen pertsona gonbidatzailea bera izan daiteke, baina normalean beste pertsona bat izaten da.\nEuskal Herrian ohitura izan da oturuntzetan asetu arte jatea eta edatea, eta gehiegi jan edota edatea ere, ez da batere arraroa izan.\nWikiliburuak: Iñigo Esnaola Arraiza, Sukaldaritza liburua. 2022.\nOrriaren azken aldaketa: 22 otsaila 2022, 16:05.


ULMAren polimero hormigoizko fatxada aireztatua Unielectricaren egoitza nazional berrian, Kordoba | ULMA Architectural\nHasiera Fatxada Aireztatuak Proiektuak ULMAren polimero hormigoizko fatxada aireztatua Unielectricaren egoitza nazional berrian, Kordoba\nUnielectrica energia berriztagarrien merkaturatzailearen egoitza berria 40ko hamarkadako eraikin zahar bat erabat eraberritu ondoren lortu da. Eraikina zaharberritu eta gero, hirian dauden eraikin adimentsu eta energetikoki efiziente gutxietako bat da.\nEraikin berria, itxuraz garbi, modernoa eta futurista, moldatu izan da bere efizientzia energetikoa areagotzeko eta aurretik Kordoban sakabanatuta zeuden lau bulegoren zerbitzuak hartzeko.\nGure fatxada aireztatuek arkitektura iraunkorra sustatzen laguntzen dute, beraiekin eraikinen portaera termikoa nabarmen hobetzen baita, aldi berean energiaren kontsumoan asko aurreratuta. Fernando Cantarero da obraz arduratzen den arkitektoa, eta berari galdetu diogu zentzu horretan dituen kezkez: “Eraikin batek 100 urte ere iraun dezake eta funtsezkoa da kontsumoak murriztea eta, beraz, denbora tarte horretan sortu daitezkeen CO2 igorpenak ere bai. Horregatik, ULMAren fatxada aireztatuen alde egiten jarraitu dugu garatzen ari garen beste proiektu batzuetan”.\nIkuspuntu estetikotik, lurraren eta uraren itxurako testurak aukeratu dira “eraikin zaharrari nortasuna emateko”. “Irudia berritu beharra zegoen (…) eta miniuhin plakak aukeratu genituen, eraikinak irudi aldakorra izan zezan eguzkiaren eraginez”, esan du Cantarerok. Kontua da uraren itxurako testura-rekin ditugun plakak lau orientaziotan jartzen badira efektu optikoa eragiten dutela, egunean zehar multzoaren itxura eraldatuta, eguzkiaren kokapenaren arabera.\nEgokitzapena Fernando Javier Cantarero Ramirez arkitekto ezagunaren lana da. Arkitekto gaztea da, eta esperientzia profesional zabala dauka, 650 proiektu baino gehiago ditu garatuta, dela bizitegien eremuan, dela administrazio, osasun, heziketa edo turismo erabilerarako eraikinen eremuan.\nArkitektua/k: Fernando Javier Cantarero Ramírez


Isabel del Busto, Confebaskeko presidente berria - Ekonomiaren KZ\nIsabel del Busto, Confebaskeko presidente berria\nConfebaskeko presidenteorde Isabel Bustok hartu du aldi baterako erakundearen lehendakaritza, Eduardo Zubiaurre egungo presidentea lan-bajan baitago osasun-arrazoiengatik, patronaleko iturriek atzo Europa Pressi baieztatu ziotenez.\nIturri berberek gaineratu zutenez, 2019an Confebaskeko lehendakaritza hartu zuen Zubiaurrek, eta, beraz, urtebete geratzen zaionez, euskal patronalaren buru izateari utzi behar izan dio, berehala itzultzeko itxaropenik gabe.\nBeraz, estatutuetan ezarritakoaren arabera, beste pertsona bat izendatu da, aldi baterako, Confebaskeko lehendakaritza hartzeko eta erakundearen ohiko funtzionamenduan gorabeherarik ez egoteko.\nAdegiko lehendakaritza Confebaskek hiru lehendakariordetza ditu, lurralde bakoitzerako izendatuak, eta estatutuek jasotzen dute, horrelako kasuetan, presidenteari proposatu zion lurraldeko presidenteordea, kasu honetan Adegi, aldi baterako hartzen duela lehendakaritzaren ordezkapena.\nIsabel Busto Confebaskeko presidenteordea da 2021etik. Informatika Ingeniaritzan graduatua UPV/EHUn, MBA Executive Deustuko Unibertsitatean eta Enpresa Lehiakortasunean eta Garapen Ekonomikoan doktorea. Esparru profesionalean Zucchetti Spaineko zuzendariorde nagusia da. Aldi berean, Adegiko lehen presidenteordea eta Gipuzkoako Ganberako osoko bilkurako kidea da.\nBestalde, Confebaskeko presidente Eduardo Zubiaurre Jaz Zubiaurreko kudeatzailea da, gainazalak tratatzeko eskuilen eta urratzaileen fabrikazioan espezializatua eta egoitza Eibarren duena.\nZubiaurre noiz itzuliko den jakin gabe, gerta liteke Bustok karguan jarraitzea 2023rako aurreikusitako txanda arte.\n← Familia Enpresako Institutuak Andrés Sendagorta izendatuko du lehendakari\nEBko industri prezioak % 36,5 igo dira →


Ikasenplegu Lanbide Heziketako ikasleen lan-mundurako trantsizioa errazteko eta aktibo dauden langileen ibilbide profesionala egonkortzeko sortutako espazioa da. Xede horiek erdiesteko, ezinbestekoa da, enplegu-eskaintza eta -eskariak kudeatzeaz gain, profesionalak ahalduntzea, lan-bilaketa aktiboak egin ditzaten. Hartara, Ikasenpleguk bi oinarrizko helburutara bideratzen ditu bere esfortzuak: batetik, lan-poltsari lotuta dagoen tresna teknologiko bat eskaintzen du, zeinaren bitartez erabiltzaile bakoitzak profil profesional bat sortu eta bere gaitasun teknikoen eta zeharkako gaitasunen arabera kudea dezakeen. Hau da, erabiltzailearen garapen pertsonalaren eta laboralaren arabera egunera daitekeen profila du erabiltzaileak. Gainera, aplikazioa doakoa da, eta lan-poltsan aktibo dauden lan-eskaintzetara aurkezteko aukera ematen du.\nBestalde, Ikasenpleguk orientazio- eta aholkularitza-zerbitzu espezializatua ere eskaintzen ditu. Hala, profil profesional zehatzak definitzeko beharrezkoak diren prestakuntza-ibilbideak eta enplegagarritasunik handiena duten lan-esparruak identifikatzen laguntzen du. Horrez gain, aholkularitza ematen die erakunde nahiz banakoei esparru akademikoa eta esparru produktiboa uztartzea ahalbidetzen duten bide ezberdinei buruz: ikas-ekinezko erregimeneko lanbide heziketa duala, Lehen Aukera programa eta LHko Moduluen Katalogoa, hain zuzen.\nUrtebete igaro da Ikasenplegu –LHko lan-poltsa– martxan jarri zenetik, eta 766 erabiltzailek baino gehiagok eman dute izena. Erabiltzaileen % 46 langabezian dago, % 35 lanean eta % 19 ikasten. Hori gutxi balitz bezala, urtebete honetan zehar 355 lanposturi lotutako 200 enplegu-eskaintza sartu dira sisteman. Datu horiek agerian uzten dute Ikasenpleguren potentziala, baina, hala ere, kopuruak handitzen jarraitzea espero dugu, modu horretan gero eta profesional eta lanpostu gehiago uztartzen jarraitzeko.


barren.eus - Zaintzaren publifikazioa aldarrikatzeko greba egiteko deia egin dute biharko\nZaintzaren publifikazioa aldarrikatzeko greba egiteko deia egin dute biharko\nArgitaratua: 2021-01-25 15:45\nUrtarrilaren 26an greba egitera deituta daude ordainpeko zaintzaren sektoreko 40.000 langile inguru, sektorearen publifikazioaren alde.\nZaintza profesionalizatua, publikoa, duina, unibertsala eta doakoa aldarrikatuko dituzte bihar, martitzena, zaintza sektoreko beharginek. ELA eta LAB sindikatuek greba deitu dute lan merkatuan egoera kalteberan dauden pertsonak zaintzeko ardura duten sektoreetan. Deialdi honek segida emango dio azaroaren 17an alor honetan egin zuten lanuzteari.\nELA sindikatuak sindikatuak salatu du egun zaintzarekin lotutako lanbideak "pribatizatuta edo merkantilizatuta" daudela, enpresa pribatuen esku, eta enpresek ekonomia lehenesten dutela zaintzaren kaltetan. "Hori guztia, gainera, diru publikoz finantzatuta", gaitzetsi dute, eta honako galdera luzatu jendarteari: "Bere burua aurreratutzat duen gizarte batek nolatan onar dezake biziarekin negozioa egitea?".\nLehen ere prekarioa zen sektorearen gabeziak pandemiak azalera ekarri dituela nabarmendu du ELAk. "EAE estatu independiente bat balitz munduko hilkortasun tasa handiena izango genuke Belgikaren ondoren, eta gogoratu nahi dugu gaixotutakoen herenak merkantilizatutako zaintza esparruan lan egiten duela edo bertako zerbitzua jasotzen duela. Zaintza eredu honek gaixotu eta hil egiten du", agertu du.\nZaintza sektorean diharduten behargin profesionalen lan baldintzak hobetzea ezinbestekoa dela aldarrikatu dute, hala, zaindu beharreko pertsonek arreta duin eta integrala izan dezaten biziaren ziklo desberdinetan, jaiotzetik heriotzeraino. "Zaintza eredu honen oinarriak izan behar dira hurbiltasuna, kalitatezko tratua eta pertsonen autonomiarekiko errespetua", azaldu dute sindikatuko arduradunek.\nMobilizazio ziklo honetako aldarrikapenak honako hauek dira:\nEgoera bereziki kaltebera duten pertsonen zaintza zerbitzuen publifikazioa (etxez etxeko laguntza, eguneko zentroak, zentro erresidentzialak, etxebizitza komunitarioak, tutelapeko etxebizitzak, aterpetxeak, eta esku-hartze sozialeko beste zerbitzu batzuk).\n10.000 profesional gehiago kontratatu eta lanaldia %100eraino luzatu (baldin eta borondatez kontrakoa eskatzen ez bada).\nSektoreko genero-arrakala gainditzeko taxuzko neurriak eta zaintzaren balio sozial eta produktiboaren aitortza.\nZuzeneko arretaren ratioak hobetu eta bajan dauden langileen ordezkapena lehen egunetik hasita.\nLan osasuna bermatzeko neurri egokiak, batik bat arrisku psikosozialei dagokienez.\nLangileen osatze emozionalerako plana, hein batean bedren pandemiaren kalte larriak arintzeko.\nELAk uste du "aliantzak ehuntzen jarraitzeko unea" dela, eta baita gizarteak "une historiko honen" kontzientzia hartu eta urrats bat aurrera egitekoa ere. "Hori da gizarte justuagoa lortzeko modua, non giza-eskubideak beste edozein interesen gainetik kokatuko diren. Bizia erdigunean izatea ez dadin eslogan hutsa izan, bizitzak kapitalari gain hartu diezaion", gaineratu dute.


Atos 15 - BASQ1571 - Basque(Navarro-Labourdin)NT - Bíblia Online\n1 Eta Iudeatic iautsi içan ciraden batzuc, iracasten cituztén anayeac, cioitela, Baldin circoncidi ezpaçaiteztez Moysesen maneraren araura, ecin salua çaitezquete.\n2 Eta gudu eta disputa handi Pauli eta Barnabasi helduric hayén contra, ordena ceçaten igan litecen Paul eta Barnabas eta cembeit berceric Apostoluetara eta Ancianoetara Ierusalemera questione hunegatic.\n3 Hec bada igorriric Eliçáz, iragan citzaten Pheniça eta Samaria, Gentilén conuersionea contatzen çutela: eta eman ciecén bozcario handi anaye guciey.\n4 Guero Ierusalemera arriuaturic, recebitu içan ciraden Eliçáz eta Apostoluéz eta Ancianoéz, eta conta citzaten Iaincoac heçaz eguin vkan cituen gauça guciac.\n5 Baina (cioiten) altchatu içan dirade Phariseuén sectaco sinhetsi çuten batzu, cioitela, ecen circonciditu behar çutela, eta manatu Moysesen Leguearen beguiratzera.\n6 Orduan bil citecen Apostoluac eta Ancianoac eguiteco hunez consideratzera.\n7 Eta disputa handiren ondoan, Pierrisec iaiquiric erran ciecén, Guiçon anayeác, çuec badaquiçue ecen haraitzinadanic Iaincoac gure artean elegitu vkan nauela, ene ahoz ençun leçaten Gentiléc Euangelioco hitza, eta sinhets leçaten.\n8 Eta Iaincoac eçagutzen baititu bihotzac, testificatu draue, hæy Spiritu saindua emanez guriere beçala.\n9 Eta eztu differentiaric batre eguin gure eta hayén artean, fedez purificaturic hayén bihotzac\n10 Orain bada cergatic tentatzen duçue Iaincoa, discipuluén leppo gainean vztarriaren eçartera, cein ez gure aitéc ez guc ecin ekarri vkan baitugu?\n11 Baina Iesus Christ Iaunaren gratiaz sinheften dugu saluaturen garela, hec-ere beçala.\n12 Orduan ichil cedin compainia gucia, eta beha çaizten Barnabasi eta Pauli, ceinéc contatzen baitzuten cer signo eta miraculu eguin çuen Iaincoac heçaz Gentilén artean.\n13 Eta ichildu ciradenean, ihardets ceçan Iacquesec, cioela, Guiçon anayeác, ençun neçaçue ni,\n14 Simonec declaratu vkan du nola lehenic Iaincoac visitatu dituen Gentilac hetaric populubat bere iceneco har leçançat.\n15 Eta hunequin accordatzen dirade Prophetén hitzac: scribatua den beçala.\n16 Guero itzuliren naiz, eta berriz edificaturen dut Dauid-en tabernacle eroria, eta haren ruinác berriz edificaturen ditut, eta berriz altchaturen dut hura.\n17 Requeri deçatençát goitico guiçonéc Iauna, eta Gentil guciéc, ceinén gainean inuocatu içan baita ene icena: dio gauça hauc guciac eguin dituen Iaunac.\n18 Bethidanic Iaincoac badaçaguzqui bere obra guciac.\n19 Harren nic dut estimatzen eztituela nehorc faschatzeco Gentiletaric Iaincoagana conuertitzen diradenac:\n20 Baina scribatzeco çayela beguira ditecen idolén satsutassunetaric, eta paillardiçataric, eta gauça ithotic, eta odoletic.\n21 Ecen Moysesec haraitzinadanic baditu hirietaric batbederatan hura predicatzen dutenac, synagoguetan Sabbath guciaz iracurtzen denaz gueroz.\n22 Orduan nahi vkan dute Apostoluéc eta Ancianoéc Eliça guciarequin, beren artetic guiçon elegituac igor litecen Antiochera Paulequin eta Barnabasequin, hala nola, Iuda icen goiticoz Barsabas deitzen cena, eta Silas, guiçon principalac anayén artean.\n23 Hayén escuz scribatzen çutela seguitzen dena, Apostoluéc eta Ancianoéc eta anayéc Antiochen eta Syrian eta Cilician Gentiletaric diraden anayey, salutatione.\n24 Ceren aditu baitugu ecen gutaric ilki diraden batzuc, cembeit proposez trublatu vkan çaituztela, çuen arimác erauciz eta circoncidi çaitezten eta Leguea beguira deçaçuen manatuz, ceiney ezpaiquendrauen carguric eman:\n25 Gure irudia içan da consentimendu batez bildu garenona, elegitu ditugun guiçonén çuetara igortera, Barnabas eta Paul gure maitequin,\n26 Baitirade Iesus Christ gure Iaunagatic bere viciac abandonnatu dituztén guiçonac,\n27 Igorri ditugu bada Iuda eta Silas, hec-ere gauça berac ahoz contaturen drauzquiçue.\n28 Ecen on iruditu çayó Spiritu sainduari eta guri, ez eçartera carga handiagoric batre çuen gainera gauça necessario hauc baicen:\n29 Baitirade, Beguira çaitezten idoley sacrificatu diraden gaucetaric, eta odoletic, eta ithotic, eta paillardiçataric, baldin gauça hautaric çuen buruäc beguira baditzaçue, vngui eguinen duçue. Vngui duçuela.\n30 Hec bada congit harturic ethor citecen Antiochera: eta compainiá bilduric eman citzaten letrác.\n31 Eta iracurri cituztenean consolationearen gainean aleguera citecen.\n32 Halaber Iudac eta Silasec, nola hec-ere Propheta baitziraden, anhitz hitzez exhorta citzaten anayeac eta confirma.\n33 Eta han cerbait dembora eguin çutenean, igorri ican ciraden anayéz baquerequin Apostoluetarát,\n34 Guciagatic-ere Silasi on irudi cequion han egoitera.\n35 Eta Paul eta Barnabas-ere egon citecen Antiochen, iracasten eta euangelizatzen çutela anhitz bercerequin-ere, Iaunaren hitza.\n36 Eta cembeit egunen buruän erran cieçón Paulec Barnabasi, Itzuliric visita ditzagun gure anayeac Iaunaren hitza denuntiatu dugun hiri gucietan, eya nola dauden.\n37 Eta Barnabasec conseillatzen çuen berequin har leçaten Ioannes, Marc deitzen cena:\n38 Baina Pauli etzayón bidezco iruditzen hetaric ia Pamphiliatic bereci cena, eta obra hartara lagundu etzituena berequin har leçaten\n39 Hala iharduqui ceçaten bada, non bata berceaganic separa baitzitecen: eta Barnabas Marc harturic embarca baitzedin Cyprerat.\n40 Baina Paul Silas elegituric parti cedin, anayéz Iaincoaren gratiari gommendaturic.\n41 Eta iragan citzan Syria eta Cilicia, confirmatzen cituela Eliçác.\n< Atos 14CapítulosAtos 16 >


Sopelako Udala - Kontratatzaile Profilaren Oharra\nZu hemen zaude: Hasiera SOPELA Kontratatzaile Profilaren Oharra\nAzken eguneraketa: 2020eko maiatzaren 07a\nJakinarazten da sektore publikoaren kontratuei buruzko 2017/9 Legea betez, kontratazio espedienteetan parte hartu nahi dutenek eskaintzak bide elektronikoen bitartez aurkeztu beharko dituztela ezinbestez.\nOndorio horietarako, enpresa lizitatzaileek, kontratu txikietan izan ezik, eskaintza ELEKTRONIKOAK “Kontratazio Publikoa Euskadi-Contratación Pública del Sector Público” plataformak lizitazio elektronikoetarako duen aplikazioaren bidez aurkeztuko dituzte honako helbide honetan: www.kontratazioa.euskadi.eus edo, zuzenago https://www6.euskadi.net/lizitazioa helbidean. Kontsultak telefonoz egin daitezke Eusko Jaurlaritzaren Erabiltzaileentzako Arreta Zerbitzuan (CAU), 945.016.298 telefono-zenbakira deituz.\nEta horren berri eman nahi izan da interesatuek aplikazioa ezagutu, eta hala badagokio, espediente elektronikoetan parte hartzeko behar dituzten baldintza guztiak bildu ditzaten. Era berean, jakinarazten da aplikazioak Udalak deitzen dituen lizitazio guztietan izena emateko aukera ematen duela.\nBestalde, lizitazio-iragarkiak ez dira hemendik aurrera Bizkaiko Aldizkari Ofizialean (BAO) argitaratuko, kontratatzailearen profilean besterik ez baitira azalduko (espedienteak izan ezik, hauek EBEOn argitaratu behar baitira), Eusko Jaurlaritzak arestian aipatutako www.kontratazioa.euskadi.eus webgunean duen plataforman, hain zuzen.\nInformazio hau kontratazio-espedienteetan ahalik eta parte hartze handien egon dadin zabaldu da.


Jesus Uzkudun: «Ni seguru nago langileek ez zekitela amiantoa zegoenik» | Haria | IRRATIA\nJesus Uzkudun: «Ni seguru nago langileek ez zekitela amiantoa zegoenik»\nJesus Uzkudunek urteak daramatza amiantoaren inguruan lan egiten. NAIZ Irratian hitz egin du eta adierazi du bera seguru dagoela zabortegian lanean ari zirenek ez zekitela amiantoa zegoenik.\nNaiz Irratia|2020/02/07 Eguneratua:\nJesus Uzkudun (Andoni CANELLADA / FOKU)\n«Neretzat astakeria bat da amiantoa zabortegietara eramatea». Era horretan mintzatu da Jesus Uzkudun, azken urteetan amiantoarekin lan egin duen CCOOko sindikalista izandakoa. Substantzia horrekin egin beharrekoa bizigabetzea dela adierazi du ‘Informazioaren Haria’ saioan.\nAmiantoa tratatzeko zabortegi bereziak daudela azpimarratu du Uzkudunek eta langileek ere prestaketa berezia behar dutela. «Seguru nago zabortegi horretan lanean ari zirenak ez daudela amiantoarekin lan egiteko prestatuta». Datu bat gaineratu dio horri: gaur egun 2.150 langile daudela EAEn amiantoarekin lan egiten inolako kontrolik gabe.\nAmiantoarekin lan egiten duten langileek zerrenda berezi batean egon beharko luketela uste du Uzkudunek, eta protokolo bereziak erabili behar direla. «Jakin nahi nuke Zaldibartik erretiratutako lurrak nora eraman dituzten».\nBizkaiko Foru Aldundiak adierazi du amiantoa ez dagoela substantzia arriskutsu bezala katalogatuta, betiere zabortegian ondo gordeta egonez gero. Uzkudun ez dago ados horrekin; «Amiantoa kantzerigeno larrienetakoa da». Amiantoaz kutsatzeko apur bat arnastea nahikoa dela adierazi du eta «astakeria bat» iruditzen zaiola zabortegietan biltzea. «Seguru nago garbi agertuko dela ez dutela inondik inora legea betetzen».\nUrtea hasi denetik amiantoaren ondorioz 5 pertsona hil dira, Uzkudunek dituen datuen arabera.\nLa jornada de búsqueda en Zaldibar, manual y especializada, ha concluido por hoy


Ahal Dugu, Nafarroa eta EAEren bat egiteari buruzko galdeketaren alde\nIrene Montero koordinazio idazkariak, hala ere, argi adierazi du une honetan ez dela lehentasunezko gaia alderdiarentzat.\nIrene Montero Podemoseko Koordinazio idazkaria. Argazkia: Efe\nLaura Perez izango da Ahal Duguren Nafarroako zerrendaburua\nIrene Montero Podemoseko Koordinazio idazkariak ez du baztertu Nafarroak eta EAEk bat egiteari buruzko erreferenduma antolatzea, Nafarroako Ahal Duguren hauteskunde programan, ostiralean onartuko den testuan, agertzen den bezala.\nMonterok alderdiaren exekutibaren bileraren ondoren azpimarratu duenez, hala ere, une honetan gai hori ez dago lehentasunen artean, helburua hauteskundeetan PPri irabaztea baita, beste guztiaren gainetik.\nDena dela, Podemoseko ordezkariak gaineratu du alderdiaren apustua bizitza publikoaren alde guztiak demokratizatzea dela, subiranotasuna eta demokrazia berreskuratzeko, eta horrek "eztabaida prozesu handiak irekitzea" suposatuko duela.\n"Ez digu beldurrik ematen guztiari buruz eta mundu guztiarekin hitz egiteak", adierazi du kazetariek Nafarroako Ahal Duguren programaren inguruan galdetu diotenean. Izan ere, ostiralean onartuko den programaren zirriborroan Nafarroa subjektu politikoa dela aldarrikatzen da, beste erkidego batzuekin dituen loturak erabakitzeko eskubidearekin.\nEH Bildurekin itunak egiteaz galdetuta, Monterok erantzun du maiatzaren 24ko hauteskundeen ostean aztertuko dutela hori, eta “"Podemosen egiten dugun moduan", herritarrek erabakiko dutela.


Zaharra bukatuta, berria prestatzen - Soraluze - Plaentxia.eus\nZaharra bukatuta, berria prestatzen\nUbane Madera Zangitu 2020-06-25 12:54\nGuraso bat eskolako sarreran materiala entregartzen, joan den barikuan.\nJoan den barikuan, ekainaren 19an, 2019-2020 ikasturtea bukatu zuten Plaentxi Herri Eskolan. Egun horretan, gurasoak eskola sarrerara bertaratu ziren, etxean zuten eskolako materiala entregatzera, zein ikasleek eskolan zutena jasotzera. Datorren astelehenean, berriz, 2020-2021. ikasturtean 2 urtekoen gelara joango diren gurasoekin batzarra egingo dute.\nIkasturtea barikuan bukatu arren, Plaentxi Herri Eskolako irakasleek lanean segituko dute ekainaren 30era arte, martitzena.\nBesteak beste, astelehenean, ekainaren 29an, datorren ikasturtean 2 urtekoen gelan hasiko diren umeen gurasoekin batzarra egingo dute, 18:00etan. Eskolan bertan da hitzordua, beraz, maskara erabili beharko dute eta bestelako segurtasun neurriak bete.\nHorrez gain, jakinarazi dute ikasle guztiek ez dutela jaso eskolan lagata zuten materiala. Hori horrela, adierazi dute zerbait jasotzeko daukana eskolara bertara daitekeela datozen egunotan, 15:00ak baino lehen.\nDatorren ikasturteari dagokionez, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailburu Cristina Uriartek jakinaraz du datorren ikasturterako hiru jokaleku aurreikusten dituztela: presentziala bata; eskola presentzialekin baina murrizketekin bestea; eta Internet bidezko eskolekin azkena. Halaber, espero dute aurrez aurreko eskolei eutsi ahal izatea, baina gaineratu du “azken ordura arte” ezin izango dutela ezer aurreratu.\nGaur, berriz, “koronabirusaren aurrean zer-nola jarduteko protokolo orokorra” aurkeztu du Hezkuntza Sailak, datorren ikasturte horri begira. Bertan esaten dutenez, “ikastetxe bakoitzak, Protokolo Orokorrean ezarritako jarraibideei eta osasun-agintaritzak unean-unean eman ditzakeen aholkuei jarraikiz, egokitu egin beharko du bere jarduera”.\nBesteak beste, bertan diote Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzako 1. eta 2. mailetan “bizikidetza-talde egonkorraren barruan”, maskara erabiltzea ez dela derrigorrezkoa izango. Eta LH 3. mailatik aurrera, “1,5 metroko distantzia lagunen artean bermatzea ezinezkoa den guztietan”, maskara erabili beharko dela. Hori bai, hura “ez da beharrezkoa izango nor bere mahaian eserita badaude, eta pertsonen artean 1,5 metroko distantzia badago, gutxienez”.\nProtokolo horren arabera, “haur edo irakasleren batek Covid-19n positibo emanez gero, kontaktutzat hartuko da gainerako ikasgela edo taldea, haurrak zaintzeko edo hezteko ingurunean,eta etxeko berrogeialdia egin beharko du 14 egunez, azken kontaktua izan den egunetik zenbatzen hasita”.\nProtokolo osoa hemen klikatuta irakurgai.


ikasbil.eus: Dokuteka: Nola kontatu ipuin bat\nSeguraski gehienok kontatu dugu noizbait ipuinen bat, baita entzun ere beste norbaitek kontatutakoa. Bada, langintza horretan aditu direnek ipuin bat nola kontatu azaltzen digute bideo honetan.\nIpuinak kontatzeko teknikak eta baliabideak aipatzen dituzte bideoan Amaia Elizagoien, Ameli, eta Joxe Mari Karrere ipuin-kontalariek eta Josune Velez de Mendizabal aktoreak. Ahotsak.eus egitasmoak sortutako bideoa da. Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea biltzen du Ahotsak.eus proiektuak.\nAhozko tradiziotik jasotako zenbait ipuin aukeratu dituzte, zortzi zehazki, eta Ameli eta Joxe Mari Karrere ipuin-kontalarien esku utzi dituzte. Haiek, bakoitza bere modura moldatu eta grabatu ondoren, Kontu eta kanten kantoia webgunean jarri dituzte, Kontaketak atalean. Atal horretan aurkituko dituzue ondoko ipuinak: Hontzaren ipuina, Astakumearen istorioa, Txoria eta otsoa, Peru eta Maritxu, Sasi guztien gainetik, Katu beltzaren istorioa, Otsoa eta ilargia, Kipuliotxu, eta Axeriko eta Otsoko.\nHemen eskaintzen dizuguna ipuinak nola kontatu azaltzen duen bideoa da.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Bueno, lehenik eta behin aukeratuko dugu ipuina eta erabakiko dugu ipuin hori zer den. Hau da, umorezko ipuin bat den, tristea, misteriozkoa... Orduan, hor erabakiko dugu zer tonorekin kontatuko dugun. Niret(z)ako jolastea ipuinaren barnean tonoekin da, da arras dibertigarria.\nJOXE MARI KARRERE. Hor, azkenean, ikasi behar da, erritmoak kontrolatzen jakin, gauza planoak (lauak) ez izaten, tonoak... Ez da berdin beldurrezko istorio bat kontatu edo barrezko istorio bat kontatu. Hor asko jolasten da erritmoarekin, ahotsaren tonoarekin.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Zuk baldin baduzu publiko bat erabat aztoratua, da arrunt zaila hastea xuabe kontatzen, zeren engantxatu behar dituzu lehenik. Orduan, hasi behar zara pixka bat bixiago igual, ez?, engantxatzeko. Baina gero ezin duzu segitu erritmo horretan, ze lehenengo liburuan, o sea, (hots), ipuinean baldin bazaude hemen, baina gero bigarrenean nora zoaz? Orduan joan behar zarete, piska bat hau, ez?, baina arrunt modu sutilean. (sotilean).\nJOXE MARI KARRERE. Zuk anekdota bat edo pasarte bat kontatzen duzunean, ez duzu hola plano (lau) egiten: "Eta kalera etorri zen, eta etorri zen tipo bat, eta esan zidan: zerbait gertatu zaizu? Bueno, min bat, baina bueno, lasai nago. Gero etorri zen anbulantzia bat, anbulantziatik atera ziren hiru-lau tipo, eta etorri ziren kamilarekin, eta nahi duzu? Ez. Ez dut nahi. Eta orduan jendea, inguratu zitzaidan jendea". Buff! Hasten da horrela: "Hartuko diagu zerbait? Ja ez zaie interesatzen batere. A, bale, erori egin zen, ezta? Bai. Bai. Kristoren mobida. Eta gero zer? Bueno, etorri zen, mumumumu"... Ez. "Eta etorri zen anbulantzia, mecaguen la ley!, benga, jendea inguruan, balkoietatik jendea!: E, zer gertatu da? Ezer ez, joe!"\nAMAIA ELIZAGOIEN. Niret(z)ako ipuinak badu inprobisazioa, jakin momentuz zer publiko dagoen, tonoa jartzeko orduan, egokitzeko orduan... Eta nik erraten dut, nik baditut ipuinak helduekin kontatu izan(du) zirenak, eta helduek negarra handitzen dutenak, eta Lehen Hezkuntzako 6. mailan kontatzen ditudanak, baina tonoa aldatzen da, ez dut berdin kontatzen.\nJOXE MARI KARRERE. Moldatzen duzu dena, segun eta zer. Ez da berdin bi urteko haur bati kontatu, edo laurogei urteko amona bati kontatu. Ez da berdina. Ipuin berdina kontatu dezakezu. Ipuin berdina kontatu dezakezu. Baina ez duzu berdin kontatuko, noski! Zeren zuk bi urteko haur batekin edo hiru urteko haur batekin ez duzu hitz egiten heldu batekin bezala, edo hamar urteko haur batekin edo hamalau urteko gazte batekin.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Isiluneekin jostatu. Ongi dago. Adibidez, niri gustatzen zait pila bat, zeren badugu ipuin bat nahiko aktiboa dena, "zaldian ibiltzen gara, eta ez dakit zer", eta momentu batean, gelditzen naiz eta erraten dut: "Eta badakizue zer pasa zen?" Eta hor pasatzen ditut bi-hiru segundu, nere buruari erraten: "ze astokeria pasatu zena!". Eta denak daude erraten: "Ze pasatu zitzaion?" Eta igual da munduko tontakeriarik handiena, baina jada ari naiz sortzen espektatiba batzuk daudela denak erranez: “benga, arranka!” Eta hori ere gustatzen zait aunitz, horrekin jostatzea, ez?\nJOXE MARI KARRERE. Zeren nik esaten badizut: "Hara, atzo..." Eta egiten badut, horrela "Atzo", ez?” Derrepente hor isilune bat dago. Eta isilune horrekin markatzen duzu zerbait, ezta? Edo ez baduzu egiten ziztuan. Hasten bazara hizketan "ta-ta-ta-ta-ta!". Beste, beste, hau da ia-ia semi-kortxeetan hitz egiten baduzu edo, ez? Beste, beste efektu bat lortzen duzu.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Edo momentu tragikoetan ere bai. O sea, (Hots), niret(z)ako isiltasuna momentu aunitzetan da, bua!, ematen dio ipuinari kristoren bizia, zeren bat-batean, nahi gabe, publiko guztia lortu duzu egotea hor? Zeren ari dira esperoan falta zaien zerbait.\nJOXE MARI KARRERE. Behar duzu, zerbait beste norbati kontatzeko irrika. Zeren hori kristorena da! Garai batean ziren sorginen istorioak eta holakoak, eta gaur da, ez dakit, ez?, bere burua moztu zuena edo ouija bat egiten ari zena, ez dakit zer gertatu zen, edo etxe batean mamu bat dagoela, edo gauza arraroak gertatzen direla edo auskalo zer, ezta?\nGazteek eta hori kontatzen dituzte istorio asko. Zer da?: "Bazen behin..." Ez. Baina beharbada esango dute: "Ez dakizue zer gertatu zaiten (zaidan) gaur. Gaur kontatu didate gauza bat. Edo internten ikusi dut gauza bat, harrigarria". Eta hor hasten da istorio bat kontatzen.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Horrekin jostatzea, ez? Pixka bat interesgarria, edo lotsa, zerk sortzen ahal duen publikoarengan sentitzea. Nire ustez, sentitzea da klabea (gakoa), sentiaraztea.\nJOXE MARI KARRERE. Eta orain zer? Hori eduki behar du: barrezkoa izan, beldurrezkoa izan, pasadizo bat izan... Eta orain zer? Eta hau, eta hau, eta hau... Eta orain zer? Eta horrek jendea: "Eta orain zer, orain zer, orain zer?"\nAMAIA ELIZAGOIEN. Ipuin bat hartzen dugu. Piska bat aztertzen dugu zeintzuk diren pertsonaiak. Niret(z)ako interesgarria da pertsonaia ezberdenei ahots diferenteak paratzea. Ez beti, zeren bertzela (bestela) zaude aise pendienteago ahotsak kontrolatzeaz ipuina kontrolatzeaz baino. Orduan, kontaketa batean baldin badaude, imajinatu, ipuin baten barnean hiru-lau pertsona, agian ba batek badituena ezaugarri konkretu batzuk edukitzen ahal du ahots konkretu berezi bat, ez?\nJOXE MARI KARRERE. Zer egiten duzu? Istorioa ez duzu aldatzen baina pertsonaien izaerarekin jolasten duzu. Nolakoa den ama... Horregatik imajinatu behar ditugu istorioak. Institutuetan eta esaten dut: "Nola hitz egiten du txanogorritxok, ez?" "Bai, ez dakit zer, hola, ñeñe" Ez. Beharbada neska da, baina ez tonta, ez? Neska bat, ez? Zergatik hitz egiten du? "Ñe, ñe, ñe...ez?". Eta orduan hitz egingo du zuk nahi duzun bezala. Eta zuk nahi duzun bezala hori zer da?: izaera ematen diozu. Horrela hitz egiten du, hau egiten du, hori...\nAMAIA ELIZAGOIEN. Nik ere jostatzen dut ba gestoekin (keinukein). Pertsonaia bakoitzari jartzen dizkiot, batzuetan, ez beti, gestoren bat (keinuren bat), ez? Lotsatia baldin bada, igual ukitzen du ilea... Horrelako tontakeriak bai sartzen ditut.\nJOXE MARI KARRERE. Eta batez ere, istorioa kontatzeko, istorioaren eskema atera. Hau da, abandonatu (utzi) hori, buruz ikasi behar diren gauzak alfabetatuak garelako. Imajinatu, analfabetoa zara, baina istorioa asko gustatzen zaizu: nola gordetzen duzu buruan istorio hori? Nemoteknia bat dago, ezta? Hasten da horrela, garatzen da horrela, gertatzen da hau, eta ta-ta-ta...\nAMAIA ELIZAGOIEN. Batzuetan ez da egotea horren pendiente (zain), ipuina kontatzea ongi eta ez dakit zer? Ikasi behar dituzu ipuina, lau elementu klabe (oinarrizko elementu) ezin direnak mugitu, eta bertzea (bestea), fantasia. Ateratzen bada gaur zaudetela hondartzan, eta ez du inporta izan hondartza edo mendia, eta hurrengo egunean zaudelako, ez dakit, Baztanen, nahi duzu kontatu mendia dela... Nik holakoak, nik itsasoa bihurtzen dut erreka, errekak itsaso, egunaren arabera...\nJOXE MARI KARRERE. Zergatik da inportantea istorioaren egitura barneratuta egotea? Zeren zerbait gertatzen bazaizu istorioa ez duzu galduko. Testua buruz baldin badakizu eta halako interrupzio (etenaldi) bat baldin badago, mozkor bat sartzen dela tabernan, eta "eeee", adibidez, eta holakoak, derrepente galtzen duzu haria, eta ostras: non negoen? Orain hartu, berrartu behar dut testua. Baina nik ez dut berrartzen testua, berrartzen dut istorioa. Zein hitzekin? Ez dakizu. Hitzak ez dituzu jakingo kontatzen hasten zaren arte. Orduan zer da garrantzitsua? Hizkuntza ondo ezagutzea, orduan errekurtso (baliabide) gehiago izango dituzu.\nOnomatopeiak. Klasikoenak, "kokoriko", "kikiriki", "kukurruku", ezta?, frantsesez, gaztelaniaz eta euskaraz, ezta? Hau da, animaliek ere bere hizkera... Hau da, euskaraz hitz egiten dute edo frantsesez onomatopeia horietan, ezta? Oilarrarena, hori da klasiko bat, eta argi-argia. Baina txakurrak nola egiten du: "zaunk- zaunk-zaunk?" Hori txakur handi bat da beharbada. "Txau-txau-txau" txakur txikia da. Baina esaterakoan ere... Ez dakit beste lekuetan. Guk bereizten dugu, zakurra gauza bat da, txakurra beste gauza bat da eta xakurra beste gauza bat da, ezta? Eta dena animalia bera da. Baina da tamainaren arabera. Orduan, bere onomatopeia ezberdina izango da: "zaunk-zaunk-zaunk" edo "txau-txau-txau-txau-txau-txau" . "Txau-txau-txau-txau" ez du egingo txakur handi batek. Orduan, gauza horiek kolorea ematen diote eletari.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Segun zein aldetatik, batzuk pilo bat errekurtso (baliabide), eta nik aprobetxatzen dut aunitz. O sea, (hots) saiatzen naiz, bai, onomatopeiekin eta jostatzen ahalik eta gehien. Gainera, gustatzen zaizkit aunitz. Bai.\nJOXE MARI KARRERE. Hizkuntzaren erregistroak, hizkuntzaren baliabideak, zeren horrek baliabide gehiago emango dizkizu kontatzerakoan, ezta?\nJOSUNE VELEZ DE MENDIAZABAL. Komunikatzeko gaitasuna ez da bakarrik hitzarekin, ez? Askotan jotzen dugu horretara, baina bai, gorputzarekin gauza asko kontatzen ditugu. Egiten badizut hau ez dut hitz egin behar. Zeren ya está (nahikoa da), ikusten duzu nola nagoen.\nJOXE MARI KARRERE. Kuriosoa, (bitxia), keinuen, keinuen mundua da beste, beste mundu bat, ezta? Egiten badizut, hara! akabo!, ez? Hori idatzita zuk nola jartzen duzu? Ba jartzen duzu: eta akabo! Baina es que ez du esan, esan du, "hara! eta akabo!" baina ez du esan "hara!, akabo!" Ezberdina da oso, ezta?\nHori esaten dute. Hizkuntza bat, ikasten duzunean hizkuntza bat, zailena da telefonoz hitz egitea. Hau da, hizkuntza berri horretan telefonoz hitz egitea zailena da. Zergatik? Zeren bakarrik ahotsa duzu, ahotsa eta tonoak eta hori, baina keinuak ez. Orduan oso zaila da ulertzea, ezta? Eta orduan keinuak... Orduan zer egin behar duzu? Ba beharbada gorputzaren espresioa ere landu.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Bai. Mugimendua parte da, eta nik, adibidez, mugitzen naiz, eskuak eta... Badut pila bat keinu.\nJOXE MARI KARRERE. Esaten dute, kalkulatu dute ezta? Gure komunikazioan %30 edo halakoa bakarrik dela hitza.\nJOSUNE VELEZ DE MENDIAZABAL. Gorputzak ere askotan laguntzen digu gauzak kontatzen, askatzen... Arnasa hartzea ere oso inportantea da. Hori askotan esaten digute: "arnasa hartu!" Eta esaten duzu: "Hombre, bestela ez nintzateke hemen egongo" Baina derrepentean egiten duzu: "ai, bai, nengoen hor, ez?" Ba hori...\nJOXE MARI KARRERE. Espazioaren erabilera, datu oso inportantea. Espazioa, non kokatzen zaren, nola erabiltzen duzun espazioa, nola jokatzen duzun espazioarekin... Horrek komunikatzen du gauza asko, ezta? Ez da berdin esatea, ez dakit, "eta etorri zen urrutitik" edo " (urrutira begiratuz), "etorri zen urrutitik, ez? Ulertzen? Derrepente, buf, markatu duzu espazio bat, ezta? (urrutira begiratuz): "Eta bazetorren, bazetorren, bazetorren, bazetorren, bazetorren, bazetorren, eta bazetorren, bazetorren, bazetorren" Eta egin duzu: "di-da! eta da!, eta joan zen berriro". Eta derrepente markatzen duzu... Eta gauza guzti horiek komunikatzen dute ezer esan gabe.\nAMAIA ELIZAGOIEN. Ikustea egitea momentu batean, "eta han dago (behatzarekin seinalatuz), eta denek egitea, eskola oso batek egitea zum, eta begiratzea, ez?, non dago?" Eta ez dago. Gauza horiek gustatzen zaizkit pila bat.\nJOSUNE VELEZ DE MENDIAZABAL. Eta oso polita da be (ere) bai nola jasotzen duten beraiek eta nola ikusten duzun beraien begietan ari direla bidaiatzen, ez?, zuk kontatutako istorio horri esker. Orduan hori niretzat da, ba hori, pasatu duzula froga.