Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: EHAA xedapena 201705044\nAldizkariaren data: 2017-10-20 Aldizkari honetan argitaratua: 2017201\nEBAZPENA, 2017ko urriaren 5ekoa, Lanbide Heziketako sailburuordearena eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, zeinaren bidez deialdia egiten baita Aspace Gipuzkoako langileentzat berariazkoa den «Mendeko pertsonei arreta soziosanitarioa ematea erakunde sozialetan» lanbide-kualifikazioan sartzen diren prestakuntzako bide ez-formalen bitartez edo lan-esperientziaren bitartez eskuratu diren konpetentzia profesionalak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedurarako.\nGaiak: PROZEDURA ADMINISTRATIBOA; SAILKAPEN PROFESIONALA; HAUTESPEN-PROBAK; HEZIKETA; LANBIDE TITULATUAK; TITULU AKADEMIKO ETA PROFESIONALAK; ASISTENTZIA-ZENTROAK; OSASUN-LAGUNTZA; GIZARTE-LAGUNTZA; LANGILEAK; DEIALDIA\nXedapenaren data: 2017-10-05\nHurrenkenaren zenbakia: 201705044\nIkus 2015/11/18an argitaratutako 2015/11/10reko 201500211 DEKRETUA\nLan-esperientziaren bidez hartutako lanbide-gaitasunak egiaztatzeari buruzko uztailaren 17ko 1224/2009 Errege Dekretuak ezartzen ditu lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentzia ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta eskakizunak. Era berean, konpetentzien ebaluazio eta egiaztapen horren efektuak ere xedatzen ditu. Errege-dekretu hori oinarrizko lege-esparrua da estatuko lurralde osoan, adierazi den prozedura betetzeko.\nHezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailaren eta Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailaren azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuak, zeinaren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan, prozeduraren antolaketa-egitura zehazten du 3. artikuluan, eta Lanbide Heziketako Euskal Kontseiluaren eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko Administrazio Kontseiluaren funtzioak eta parte-hartzea arautzen ditu 4. eta 5. artikuluetan.\nAzaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 7. artikuluaren arabera, deialdi espezifikoak egin ahal izango dira, Lanbide Heziketako Sailburuordetzak edo Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuaren Zuzendaritza Nagusiak detektatzen dituen beharrizanen arabera.\nZehazki, deialdi honen kasuan, 2017ko urriaren 17an Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak eta Aspace Gipuzkoak lankidetza-hitzarmena sinatu ostean egin da deialdia, eta mendeko pertsonei gizarte-erakundeetan gizarte- eta osasun-arreta ematen dieten Aspace Gipuzkoako langileei zuzenduta dago, betiere azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 8. artikuluan prozeduran parte hartzeko ezartzen diren betekizunak betetzen badituzte, interesdunek dagokien profesionaltasun-ziurtagiria lortzeko aukera izan dezaten.\nHorren ondorioz, honako hau ebatzi dugu:\nEbazpen honen xedea da lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozeduraren deialdia egitea, goian aipatu dugun azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuak arautzen duen moduan, «Mendeko pertsonei arreta soziosanitarioa ematea erakunde sozialetan» lanbide-kualifikazioan sartzen diren konpetentzia-atalentzat eta berariaz Aspace Gipuzkoako langileentzat; kualifikazio hori urriaren 19ko 1368/2007 Dekretuak arautzen du.\n2. artikulua.– Deialdiaren barruko konpetentzia-atalak.\n3. artikulua.– Deialdiaren barruko plazak.\n120 plaza sartzen dira deialdian, baina mendeko pertsonei arreta soziosanitarioa erakunde sozialetan ematen dieten Aspace Gipuzkoako langileek baino ezin izango dute parte hartu, betiere azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 8. artikuluan prozeduran parte hartzeko ezartzen diren betekizunak betetzen badituzte; 211/2015 Dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n4. artikulua.– Prozedurari buruzko informazioa eta orientabidea.\nEremu honetako jarduketak Aspace Gipuzkoaren erantzukizuna izango dira, CIFP Easo Politeknikoa LHIIaren laguntzarekin; izan ere, ikastetxe hori arduratuko baita deialdi honen eraginpeko prozedura kudeatzeaz eta garatzeaz.\n5. artikulua.– Hautagaiek bete beharreko baldintzak.\n1.– Lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozeduraren deialdi espezifiko honetan parte hartu nahi dutenek mendeko pertsonei arreta soziosanitarioa erakunde sozialetan ematen dieten Aspace Gipuzkoako langile izateko betekizun gehigarria betetzeaz gain, azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuan aurreikusitako betekizunak ere bete beharko dituzte deialdi hau indarrean hasten den egunean; hona hemen betekizun horiek:\na) Espainiar nazionalitatea izatea, Europako Erkidegoko herritartasunaren erregistro-ziurtagiria edo Europar Batasuneko herritarraren senitartekoaren txartela lortu izana, edo Espainian bizilekua izateko baimena edo bizilekua izateko eta lan egiteko baimena indarrean izatea, atzerritartasunari eta immigrazioari buruzko Espainiako araudian ezarritako terminoetan.\nb) Izena ematean 20 urte beteta izatea.\nc) Egiaztatu nahi dituzten lanbide-konpetentzien inguruko lan-esperientzia edo prestakuntza izatea:\n1) Lan-esperientziaren kasuan: deialdiaren aurreko azken 10 urteetan, 3 urte behintzat justifikatzea, eta, gutxienez, lan egindako 2.000 ordu guztira.\n2) Prestakuntzaren kasuan: Konpetentzia-atal bakoitzerako deialdi honen 2. artikuluan eskatzen diren orduak, gutxienez, egiaztatzea.\n2.– Hauetako ezaugarriren bat betetzen dutenek ezin dute parte hartu deialdi honetan:\na) Deialdiaren barruko konpetentzia-atalen inguruko Lanbide Heziketako titulu edo profesionaltasun-ziurtagiri bat izatea.\nb) Konpetentzia-atalak lehendik egiaztatuta izatea.\n6. artikulua.– Aurreinskripzioa, aurkezteko tokia eta dokumentazioa.\n1.– Deialdi honetan parte hartu nahi dutenek aurreinskripzioaren eskaera bete beharko dute eredu ofizialean; eredu hori deialdi honen I. eranskinean dago. Eredua Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean deskarga daiteke (www.ivac-eei.eus).\n2.– Hautagaiek ez badituzte betetzen eskakizun guztiak edo datu faltsuak ematen badituzte, galdu egingo dute deialdian parte hartzeko eskubidea.\n3.– Aurreinskripzioaren eskaera behar bezala beteta aurkeztu beharko da CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean (Donostia). Horretaz gainera, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 16.4 artikuluan aurreikusitako edozein tokitan ere aurkeztu ahal izango da eskaera.\nPosta-bulegoren batean aurkezten badute, irekita eramango dute gutun-azala, noiz aurkeztu duten adieraz dezan bulegoak.\n4.– Aurreinskripzioaren eskaerarekin batera, prozeduran parte hartzeko eskakizunak betetzen direla egiaztatzeko dokumentazioa aurkeztu behar da. Hona hemen dokumentazio hori:\n4.1.– NANaren edo AIZren fotokopia edo Europako Erkidegoko herritartasunaren erregistro-ziurtagiria (edo jaioterriko nortasun-agiria edo indarrean den pasaportea), edo Europar Batasuneko herritarraren senitartekoaren txartela, edo Espainian bizitzeko edo lan egiteko indarrean den baimenaren titular izatea. Europako Erkidegoko herritartzat erregistratu izanaren ziurtagiriaren fotokopia aurkezten bada, jaioterriko nortasun-agiriaren kopia ere aurkeztuko da, edo pasaportearena, eskatzaileak ez badu baimentzen datuen kontsulta egitea Presidentzia Ministerioak nortasun-datuak egiaztatzeko duen sisteman –indarrean egon behar du pasaporteak–.\n4.2.– Hautagaiaren lanbide- eta prestakuntza-historia, Europako curriculum vitaeren ereduarekin bat edo, hori ezean, ebazpen honen 5. artikuluan zehaztutako betekizunen bat betetzen dela egiaztatzeko agiriak. Hori horrela:\na) Prestakuntza ez-formala alegatuz gero, egiaztatu nahi diren lanbide-konpetentziekin lotura duen prestakuntza ez-formalaren zerrenda aurkeztu behar da, baita prestakuntza hori egiaztatzen duen dokumentazioaren fotokopia ere. Hona hemen dokumentazio horrek bete beharreko ezaugarriak:\n– Prestakuntza ez-formala egiaztatzeko dokumentazioan prestakuntzaren horren edukiak eta ordu kopurua adierazi beharko da, noiz burutu zen eta prestakuntza gainditu izana, positiboki ebaluatu izana edo probetxuz aritu izana adierazten duen esamolde formala ere bildu beharko ditu.\n– Prestakuntzaren iraupena kreditutan emana badago, ordu kopuru baliokidea zein den ere adierazi beharko da.\n– 10 ordutik beherako iraupena duten ikastaroak ez dira balioetsiko, ezta jardunaldi, sinposio, gertaera edo antzeko ekitaldietara joatea ere.\n– Jasotako prestakuntzak egiaztatu nahi diren konpetentzia-atalekin lotura izan behar du.\nb) Lan-esperientzia alegatzen bada prozeduran aurreinskripzioa eskatzeko, Aspace Gipuzkoako langileek honako dokumentu hauek aurkeztu beharko dituzte:\n– Gizarte Segurantzako Diruzaintza Orokorraren, Itsasoko Gizarte Institutuaren edo afiliatutako mutualitatearen ziurtagiria; bertan, enpresaren izena, lan-kategoria (kotizazio-taldea) eta kontratazioaldia zehaztu behar dira, eta\n– Soldatapean lan egindako aldietarako: lan-kontratua, edo hautagaiak lan-esperientzia lortu duen enpresaren ziurtagiri bat, honako datu hauek ematen dituena berariaz: kontratuaren iraupena, egindako jarduera eta jardunean emandako denbora-tartea. Ziurtagiri horren eredua Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean deskarga daiteke (www.ivac-eei.eus).\n– Autonomo edo norberaren kontura lan egindako aldirik izanez gero: alde batetik, Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorraren edo Itsasoko Gizarte Institutuaren ziurtagiria, Gizarte Segurantzan dagokion erregimen berezian alta egindako aldiena, eta, bestetik, garatutako jardueraren deskribapena eta jarduera hori zenbat denboraz egin duen. Ziurtagiri horren eredua Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean deskarga daiteke: (www.ivac-eei.eus).\n– Boluntario edo bekadun moduan lan egindako aldirik izanez gero: laguntzen jardun duten erakundearen ziurtagiri bat, guztira emandako orduen kopurua berariaz adierazten duena (baremazio-helburuetarako, orduen kopurua zati 8 egingo da egun kopurua kalkulatzeko). Ziurtagirian, gainera, zer jarduera egin diren eta zein denbora-tartetan garatu diren zehaztuko da, eta jarduera horiek eskatu nahi diren konpetentzia-atalekin loturarik ba ote duten adierazi beharko da. Ziurtagiri horren eredua Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean deskarga daiteke: (www.ivac-eei.eus).\n5.– Lan-esperientziari edo prestakuntzari dagokienez ebazpen honen bosgarren atalean adierazitako betekizunak betetzen dituzten 25 urtetik gorakoen kasuan, aurreko puntuan zehaztutako dokumentuen bidez ezin badituzte betekizunok justifikatu, prozeduran aurreinskripzioa egin ahal izango dute. Zinpeko aitorpenaren bidez edo zuzenbidean onartutako frogaren baten bidez aurkeztuko dute justifikazioa. Deialdi honetarako izendatutako hautatze-batzordeak kasuak aztertuko ditu, eta aurkeztutako frogak nahikotzat jotzen badira, behin betiko inskripzioa egin ahal izango da. Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean (www.ivac-eei.eus) lor daiteke dagokion ziurtagiriaren eredua.\n6.– Eskatutako betekizun guztiak betetzen dituztela egiaztatzen duten dokumentuen originala eta kopia aurkeztu beharko dituzte hautagaiek. Soilik fotokopiak hartuko dira eta prozeduraren esku geratuko dira; beraz, ez zaizkio hautagaiari itzuliko. Dokumentu originalak eskatzaileari itzuliko zaizkio aurreinskripzioa egiteko unean, eta haren erantzukizuna izango da dokumentu horiek jasotzea.\n7. artikulua.– Aurreinskripzioaren eskaera aurkezteko epea.\nEskaerak aurkezteko epea 2017ko urriaren 23tik 25era bitarte izango da, biak barne.\n8. artikulua.– Prozeduran parte hartzeko onartzea eta baztertzea.\n1.– Prozeduran parte hartu nahi duten pertsonak onartzeko eta baztertzeko, azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 9.2 artikuluan zehaztutakoa jarraituko da; dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n2.– Azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 8. artikuluan aurreikusitako betekizunak betetzen dituzten pertsonen kopurua handiagoa baldin bada deialdi honetan aurreikusi diren plazen kopurua baino, honako lehentasun hauek ezarri dira:\na) Azken 10 urteetan lanbide-prestakuntzaren esparru berariazkoan lan-esperientzia handiagoa lortu izana egiaztatzea, lan egin den enpresaren ziurtagiri bat eta lan-bizitzaren laburpen bat aurkeztuta. Puntu 1 emango da lan egindako egun bakoitzeko.\nb) Berdinketa izanez gero, hautagai zaharrenak izango du lehentasuna.\n9. artikulua.– Behin-behineko zerrendak onartzea eta argitaratzea.\nAzaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 9.2.5 artikuluak arautzen duena betetzeko, prozeduran onartu eta baztertu diren pertsonen behin-behineko zerrenda onartu eta argitaratuko du Hautatze Batzordeak 2017ko urriaren 27an CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean.\n10. artikulua.– Behin betiko zerrenden aurkako erreklamazioak aurkezteko epea.\n1.– Behin-behineko zerrendak argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera, 3 egun baliodun izango dituzte hautagaiek egoki deritzoten erreklamazioak egiteko eta, hala badagokio, egiaztatzeko beharrezkoak diren dokumentuak aurkezteko.\n2.– Erreklamazio hori CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxeko idazkaritzan aurkeztu behar da –prozedurari dagokion aurreinskripzioa egin zen tokian–, hautatze-batzordeari zuzenduta.\n11. artikulua.– Behin betiko zerrendak onartzea eta argitaratzea.\n1.– Azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 9.2.6 artikuluak arautzen duena betetzeko, prozeduran onartu diren pertsonen behin betiko zerrenda onartu eta argitaratuko du Hautatze Batzordeak, baita erreserba-egoeran geratzen diren pertsonena eta baztertu diren pertsonen zerrenda ere (baztertuak izateko arrazoia adieraziko da baztertutakoen zerrendan). Erreklamazioak egiteko epea amaitu eta hurrengo egunetik aurrera argitaratuko dira zerrenda horiek, CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean.\n2.– Behin betiko zerrendaren aurka, zerrenda argitaratu eta hurrengo egunetik hasita hilabeteko epean, gora jotzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango zaio Plangintza eta Antolaketako zuzendariari edo Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko Enplegurako Prestakuntza eta Diru Sarrerak Bermatzeko zuzendariari, eta elkarrekin emandako ebazpen bidez ebatziko dute.\n12. artikulua.– Prozeduraren faseak.\nLanbide-konpetentziak aitortzeko, ebaluatzeko, egiaztatzeko eta erregistratzeko prozedura hiru fase hauetan egingo da:\na) Aholkatzeko fasea.\nb) Lanbide-konpetentzia ebaluatzeko fasea.\nc) Lanbide-konpetentzia egiaztatzeko eta erregistratzeko fasea.\n13. artikulua.– Aholkatzeko fasean izena ematea.\n1.– Aholkatzeko fasera igaroko dira hautatze-prozesuan onartuta daudenak, betiere aholkularitzagatiko 24,48 euroko tasa ordaindu badute artikulu honen 5. zenbakian adierazitako epean.\n2.– Deialdian ezarritako tasak epearen barruan ordaindu ezean, prozeduran parte hartzeari uko egiten zaiola ulertuko da, eta prozeduran atzera egite hori Plangintza eta Antolaketako zuzendariaren eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko Enplegurako Prestakuntza eta Diru Sarrerak Bermatzeko zuzendariaren ebazpen bidez deklaratu beharko da.\n3.– Deialdi honen II. eranskineko ereduaren bidez emango da aholkularitzarako izena. Eredua Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean deskarga daiteke (www.ivac-eei.eus).\n4.– Aholkularitzarako izena emateko eskaerak CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean aurkeztu beharko dira.\n5.– Izena emateko epea 2017ko azaroaren 6tik 8ra bitarte izango da, biak barne, eta goian aipatutako tasa ordaintzeko azken eguna 2017ko azaroaren 14a izango da.\n6.– Honako hauek ez dute aholkularitza-tasarik ordaindu beharko:\nTerrorismoaren biktima diren eskatzaileek, baldin eta frogatzen baldin badute, organo eskudunak emandako ziurtagiri baten bidez, larritasun bereziko kalte pertsonal fisiko edo psikofisikoak izan dituela, bai eskatzaileak berak, bai bere ezkontideak edo, ezkontzaren antzeko harreman afektiboa izanik, harekin modu iraunkorrean bizi denak, bai horien seme-alabek.\n14. artikulua.– Aholkatzeko fasea betetzeko modua.\n1.– Aholkatzeko fasea azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 12. artikuluak arautzen duen moduan egingo da; dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n2.– Nahitaezkoa da aholkatzeko fasean parte hartzea; beraz, hautagai bat ez bada joaten hitzordua eman dioten taldeko edo banakako aholkularitza-saioetara eta ez badu justifikatutako arrazoirik ematen, ebaluatzeko fasean parte hartzeko eskubidea galduko du. Baldin eta bilera igaro eta hiru egunetan, idatziz eta frogagiriak aurkeztuta, behar bezala justifikatzen badu bilerara ez joateko arrazoia, beste bilera bat hitzartuko da, aholkularitza emateko epeen barruan.\n3.– Aholkatzeko faseko jarduketak 2017ko urriaren 10etik abenduaren 22ra bitarte egingo dira.\n15. artikulua.– Ebaluatzeko fasean izena ematea.\n1.– Deialdi honen III. eranskineko ereduaren bidez egingo da ebaluaziorako inskripzioa. Eredua Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuaren webgunean deskarga daiteke (www.ivac-eei.eus).\n2.– Aholkularitza-fasea amaitu ondoren egingo du hautagaiak ebaluaziorako inskripzioa, 2017ko abenduaren 1etik 28ra bitarte, biak barne.\n3.– Ebaluaziorako inskripzioa egiteko, 12,24 euro ordaindu behar dira ebaluaziorako inskribatu den konpetentzia-atal bakoitzeko. Tasa hori ordaintzeko azken eguna 2018ko urtarrilaren 5a izango da.\n4.– Hautagai baten ebaluazio-fasea ez da hasiko dagokion tasa ordaintzen ez den arte.\n5.– Honako hauek ez dute ebaluaziorako tasarik ordaindu behar:\nTerrorismoaren biktima diren eskatzaileak, baldin eta frogatzen baldin badute larritasun bereziko kalte pertsonal fisiko edo psikofisikoak izan dituela, bai eskatzaileak berak, bai bere ezkontideak edo, ezkontzaren antzeko harreman afektiboa izanik, haiekin modu iraunkorrean bizi denak, bai horien seme-alabek.\n6.– Ezarritako tasak artikulu honen 3. zenbakian adierazitako epearen barruan ordaindu ezean, prozeduran parte hartzeari uko egiten zaiola ulertuko da, eta prozeduran atzera egite hori Plangintza eta Antolaketako zuzendariaren edo Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko Enplegurako Prestakuntza eta Diru Sarrerak Bermatzeko zuzendariaren ebazpen bidez deklaratu beharko da.\n16. artikulua.– Ebaluazio-fasea egiteko modua.\n1.– Ebaluazio-fasea azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 12. artikuluak arautzen duen moduan egingo da; dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n2.– Izena emandako konpetentzia-atalak ebaluatuko zaizkio hautagai bakoitzari, aholkulariaren txostenak adierazten duenari begiratu gabe.\n3.– Konpetentzien ebaluazioa praktikoa izango da gehienbat, eta probak lan-egoera simulatuetan egingo dira, edo proba teoriko-praktikoak, bestela.\nEbaluatzaile batek edo ebaluazio-batzordeak fase honetako jarduketaren bat egiteko jarritako hitzorduan hautagaia ez bada agertzen eta ez badu absentzia justifikatzen, prozeduran parte hartzeari uko egiten diola ulertuko da, eta horixe jaso beharko da hautagaiaren espedientean.\n4.– Ebaluazioa horretarako izendatutako ebaluazio-batzordeak egingo du, azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 12. artikuluan xedatutakoaren arabera; dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n5.– Ebaluazio-batzordeak akta batean jasoko ditu ebaluazioaren emaitzak, honela adierazita:\n– «Frogatua», baldin eta, ebaluazioaren emaitza zehaztean, ebidentziek erakusten baldin badute hautagaiak konpetentzia egiaztatu duela ebaluatutako konpetentzia-atalean.\n– «Frogatu gabea», baldin eta, ebaluazioaren emaitza zehaztean, ebidentziek ez badute erakusten hautagaiak konpetentzia egiaztatu duela ebaluatutako konpetentzia-atalean.\n6.– Ebaluazio-faseko jarduketak 2018ko urtarrilaren 30ean amaituko dira.\n17. artikulua.– Behin-behineko aktak argitaratzea.\n1.– Behin-behineko ebaluazio-aktak 2018ko otsailaren 6an argitaratuko dira CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean.\n2.– Interesdunak erreklamazio bat aurkez dezake behin-behineko emaitza horren aurka 5 egun balioduneko epean, argitaratu eta hurrengo egunetik kontatzen hasita.\n3.– Erreklamazio hori idazki bidez aurkeztu behar da CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxeko idazkaritzan, prozeduraren ebaluazio-batzordeko presidenteari zuzenduta; presidenteak berak ebatziko du erreklamazioa.\n18. artikulua.– Behin betiko aktak argitaratzea.\n1.– Behin betiko ebaluazio-aktak 2018ko otsailaren 12tik aurrera argitaratuko dira CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean.\n2.– Ebaluatua izan den pertsonak gora jotzeko errekurtsoa jar dezake behin betiko ebaluazioaren aurka. Hilabete izango du horretarako, argitaratu eta hurrengo egunetik kontatzen hasita.\n3.– Gora jotzeko errekurtsoa CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxeko idazkaritzan aurkeztu behar da, idazki bidez. Plangintza eta Antolaketako zuzendariari edo Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko Enplegurako Prestakuntza eta Diru Sarrerak Bermatzeko zuzendariari zuzendu behar zaizkie errekurtsoak, eta elkarrekin emandako ebazpen bidez ebatziko dute.\n19. artikulua.– Ordain ekonomikoak.\nProzeduran aholkulariak, ebaluatzaileak edo ebaluazio-batzordeko kideak izan direnentzat ordain ekonomikoak aurreikusi dira azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren eranskinean, eta ordain horiek Aspace Gipuzkoak finantzatuko ditu, oso-osorik; dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n20. artikulua.– Lanbide-konpetentzia egiaztatzeko eta erregistratzeko fasea.\n1.– Egiaztatzeko eta erregistratzeko fasea azaroaren 10eko 211/2015 Dekretuaren 13. artikuluan xedatutakoaren arabera egingo da; dekretu horren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia Erkidegoan.\n2.– Lanbide Heziketako Sailburuordetzak 2017ko abenduaren 22tik aurrera egiaztatuko ditu aitortutako konpetentzia-atalak, eta egiaztapen horiek egiteko, ebaluazio-batzordeek egindako aktei erreparatuko die; uztailaren 17ko 1224/2009 Errege Dekretuak, lan-esperientziaren bidez hartutako lanbide-gaitasunak egiaztatzeari buruzkoak, arautzen duen III-A ereduaren arabera egingo dira akta horiek.\n3.– Aldeko ebaluazioa izan dutenek CIFP Easo Politeknikoa LHII ikastetxean jaso ditzakete beren ziurtagiriak, 30 eguneko epean. Epe hori igarota, Euskal Autonomia Erkidegoko Lanbide Heziketako edozein ikastetxe bateratutan eskatu beharko da ziurtagiria.\n21. artikulua.– Prestakuntza-plana.\nLan-esperientziaren bidez edo prestakuntzako bide ez-formalen bitartez hartutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozesu osoa amaitzean, Ebaluazio Batzordeak idazki bat igorriko die deialdi honetan arautzen den prozeduran parte hartu duten guztiei, eta honako alderdi hauek adieraziko dira idazki horretan, pertsona bakoitzari dagokionaren arabera:\na) Frogatu gabeko konpetentzia-atalak hurrengo deialdietan egiaztatzeko prestakuntza-aukerak eta aukera horiei dagozkien orientabideak.\nb) Prestakuntza osatu eta loturik dauden profesionaltasun-ziurtagiriak edo lanbide-heziketako tituluak eskuratzeko prestakuntza-aukerak eta horiei dagozkien orientabideak.\n22. artikulua.– Dokumentazioa berreskuratzea.\nProzeduraren espedientea ikastetxe nagusian gordeko da 5 urtez; espedientean, prozedura osoak irauten duen bitartean sortutako erregistro eta emaitza guztiak bilduko dira. Epe hori igarotakoan, dokumentuak suntsitu egingo dira.\n23. artikulua.– Kalitatea kudeatzeko sistemak.\nLanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura honek kalitatea kudeatzeko sistemak izango ditu, betiere uztailaren 17ko 1224/2009 Errege Dekretuan ezarritako xede eta printzipioak betetzen direla eta helburuak lortzen direla bermatzeko.\n24. artikulua.– Pribatutasun-politika.\n1.– Eskatzaileak esanbidez baimena eman du bere datu pertsonalak deialdiaren oinarrietan eta Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuaren 2016ko ekainaren 15eko Aginduan aipatzen diren moduan eta xede horretarako tratatzeko.\n2.– Eskatzaileak baimena ematen dio Konpetentzia Ebaluatzeko eta Egiaztatzeko Prozedurari azken horren aplikazioetan dauden datu pertsonalak erabiltzeko, lotutako prestakuntza-eskaintzak eta prozeduraren kudeaketa-lanak antolatzearren.\n3.– Datu horiek datu pertsonalen fitxategi automatizatu batean sartuko dira eta prozedura honetan aurreikusitako xedeetarako baino ez dira erabiliko. Fitxategi horren erabilera eta funtzionamendua bi lege hauetan ezarritakoaren araberakoa izango da: 15/1999 Lege Organikoa, abenduaren 13koa, Izaera pertsonaleko datuak babesteari buruzkoa; eta 2/2004 Legea, otsailaren 25ekoa, datu pertsonaletarako jabetza publikoko fitxategiei eta datuak babesteko euskal bulegoa sortzeari buruzkoa.\n4.– 15/1999 Legean aitortutako eskubideak noiznahi balia daitezke eta, batik bat, datuetan sartzeko, datuak zuzentzeko, datuak ezerezteko eta datuen aurka egiteko eskubideak; horretarako, idazkia igorri behar da Hezkuntza Saileko Plangintza eta Antolaketa Zuzendaritzara: Donostia kalea 1, 01010 Vitoria-Gasteiz.\n25. artikulua.– Abstenitzea eta errekusatzea.\n1.– Aholkulari eta ebaluatzaile izendatzen diren pertsonek ez diete aholkurik eman behar edo ebaluaziorik egin behar hautagaiei, baldin eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legearen 23. artikuluan arautzen diren egoeraren batean baldin badaude.\n2.– Egoera horietakoren batean gertatzen baldin badira, egoera horretan dauden aholkulariek edo ebaluatzaileek horren berri eman behar diote beren ebaluazio-batzordeko batzordeburuari, eta azken horrek Lanbide Heziketaren Ezagutzaren Euskal Institutuari (EEI-IVAC).\n3.– Era berean, aholkulari eta/edo ebaluatzaile izendatutako pertsonak errekusa ditzakete hautagaiek, baldin eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren urriaren 1eko 40/2015 Legearen 24. artikuluan arautzen diren egoeraren batean baldin badaude.\nAZKEN XEDAPENETATIK LEHENA\nEbazpen honek Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzen denetik izango ditu ondorioak.\nEbazpena Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera hilabeteko epean, haren kontrako gorako errekurtsoa aurkez dakioke Hezkuntzako sailburuari, eta hark ebatziko du, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiari entzun ondoren.\nVitoria-Gasteiz, 2017ko urriaren 5a.\nLanbide Heziketako sailburuordea,\nJORGE ARÉVALO TURRILLAS.\nAHOLKULARITZARAKO IZENA EMATEKO ESKAERA\nIreki da lan-esperientziaren edo ikaskuntza informalen bidez lanbide-gaitasunak egiaztatzeko epea\nDekretua; profesionaltasun-ziurtagirien eta egiaztapen partzial metagarrien euskal erregistroa sortu eta ziurtagiri eta egiaztapen horiek erregistratzeko eta emateko prozedura ezartzen duena. (2013-12-17(e)ko Kontseiluan hartutako erabakiaren laburpena)\nArtolazabal: “Enplegurako prestakuntzaren es-pezialitate batzuen laneratze-tasak % 75ekoak dira”\nArtolazabal: "Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailak Ascudeani ematen dio laguntza familia zaintzaileen eta mendeko pertsonen prestakuntzarako"\nEBAZPENA, Lanbide Heziketako sailburuordearena eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, 2015eko abenduaren 3koa, lan-esperientziaren bitartez eta/edo prestakuntzako bide ez-formalen bitartez hartutako lanbide-gaitasunak ebaluatzeko eta…\nEBAZPENA, 2017ko azaroaren 21ekoa, Lanbide Heziketako sailburuordearena eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, zeinaren bidez konpetentzia profesional batzuk ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedurarako deialdia egiten baita. Konpetentzia…\nEBAZPENA, 2017ko irailaren 19koa, Lanbide Heziketako sailburuordearena eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, lan-esperientziaren bitartez eta/edo prestakuntzako bide ez-formalen bitartez eskuratu diren konpetentzia profesionalak ebaluatzeko…\nEBAZPENA, 2019ko otsailaren 18koa, Lanbide Heziketako sailburuordearena eta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiarena, lan-esperientziaren bitartez edo prestakuntzako bide ez-formalen bitartez hartutako konpetentzia profesionalak ebaluatzeko…\n211/2015 DEKRETUA, azaroaren 10ekoa, zeinaren bidez lan-esperientziaren bidez edo prestakuntzarako bide ez-formalen bidez eskuratutako lanbide-konpetentziak ebaluatzeko eta egiaztatzeko prozedura eta antolamendua ezartzen baita Euskal Autonomia…


Argitalpena: EHAA, 2016/07/14, 134. zk. eta EAO, 2016/07/21, 175. zk.\n2016ko uztailaren 14a, 134. zenbakia\nEusko Legebiltzarrak 11/2016 Legea, uztailaren 8koa, bizitzaren amaierako prozesuan pertsonen eskubideak eta duintasuna ziurtatzeari buruzkoa onartu duela jakinarazten zaie Euskadiko herritar guztiei.\nAzken hamarkadetan, euskal gizartea eboluzionatuz joan da eta gizartean, bizimoduan, balioetan eta bizitzaren amaierako prozesua ulertzeko eta berari aurre egiteko moduan ere izandako egiturazko aldaketetara egokituz.\nAlde batetik, aldaketa asko eta garrantzitsuak izan dira egitura demografiko, sozial eta familiarretan, bai eta horiekin batera egungo lan-merkatuaren garapenean izandakoak eta laneko bizitza eta familiako bizitza uztartzeko zailtasunak ere, zeinek eragina izan duten sare komunitarioetan eta zaintzaren eboluzioan, bigarren mailan utzi baita gaixoen zaintza eta desagerrarazi egin baita zaintzailearen rol tradizionala.\nBestalde, medikuntzaren eta zientzia biomedikoen azken urteotako garapenak eta aurrerapenak posible egin dute bizi-itxaropena handitzea eta lehen sendaezinak edo hiltzekoak ziren patologiak dituzten gaixo gero eta gehiagoren biziraupena, horrek dakarren kronifikazio eta gizartearen zahartzapen sekundarioarekin.\nPopulazioaren zahartzapen horrek eta eritasun kronikoak eta itzulezinak areagotzeak galdera eta erronka berriak sortzen ditu bizitzaren amaierako prozesuen inguruan, aipatutako aurrerapen medikoei esker bizi-funtzioak luzatu egin baitira eta prozesu-amaierako adina ere atzeratu, orain arte pentsaezinak ziren mugetaraino, eta gizartearen aldaketek aldarazi egin dizkigute gizarte-babeseko egiturak ere.\nGizartean finkatuz joan diren aldaketa guztiekin batera, heriotza ulertzeko eta berari aurre egiteko kultura ere eboluzionatuz joan da.\nAipatutako gizartearen joera horien aurrean, heriotza ez da gertaera isolatutzat hartu behar, eritasun kronikoak eta progresiboak dituzten gaixoengan, baizik eta prozesu natural eta ezinbesteko moduan, hau da, gaixoarentzat eta familiarentzat bakarra den bizipen antropologiko moduan.\nBizipen bakar horren baitan, heriotzara daramaten hiru bide egoten dira:\nb) Hondatze motel progresiboa exazerbazio akutuekin eta sarritan heriotza akutua.\nc) Hondatze motela eta nork bere burua zaintzeko ezintasun progresiboa.\nHeriotzara arteko bide horiek sufrimendu handia dakarte –pertsonala, fisikoa, psikologikoa, soziala, familiarra eta espirituala– eta laguntza premia handia eta mota askotakoa eskatzen dute, bai eta osasun- eta gizarte-baliabide askoren inplikazioa ere.\nHala eta guztiz ere, oinarrizko adostasun etiko eta juridikoa dago heriotza onaren eduki eta eskubide batzuen gainean: zainketa aringarri integralak eta kalitatezkoak jasotzeko eskubidea, eta bizitzaren amaierako prozesuan gaixoaren autonomia errespetatua izateko eskubidea.\nHorregatik, legez arautu behar dira bizitzaren amaierako prozesuan pertsonen duintasuna beti errespetatua izango dela ziurtatzen duten bermeak eta askatasunak.\nBestalde, autonomia pertsonalaren balioa indartu izanak sakonetik aldatu ditu harreman klinikoaren balioak, eta harreman horrek, alde batera utzi gabe diligentzia teknikoa eta lex artis medikoarekiko errespetua, eguneratzen eta pertsonen idiosinkrasiara eta beharrizan berariazkoetara egokitzen joan behar baitu beti. Ezinbestekoa baita gizarte demokratiko batean, non baliabide sozialak eta laguntza sanitarioak dauzkagun, pertsonen askatasuna eta sinesmen, balio eta lehenespenak errespetatzea eta, beraz, bizitzaren amaierako prozesuan ere eutsi egin behar zaie gaixoaldiko borondate-autonomiari eta aipatutako errespetu horri, legerian jasotzen den bezala.\nPertsonen borondate-autonomiaren printzipioaren ikuspegi honetatik, bi bide edo tresna nagusi daude heriotza-prozesuan gaixoaren duintasuna ahalbidetzeko:\na) Lehena, informazio klinikoa jasotzeko, baimen informatua emateko eta erabakiak hartzeko eskubidea.\nb) Bigarrena, aurretiazko borondateen adierazpena egiteko eta borondateok errespetatuak izateko eskubidea.\nLehenari dagokionez, giza eskubideak eta gizakien duintasuna biologiaren eta medikuntzaren aplikazioetatik babesteari buruzko Europako Kontseiluaren Itunak –giza eskubideei eta biomedikuntzari buruzko Ituna, 1997ko apirilaren 4an Oviedon sinatua– 5. artikuluan ezartzen duenez, osasun arloko esku-hartze bat egin ahal izateko, ezinbestekoa izango da gaixoak aldez aurretik baimena libreki eta zalantzarik gabe ematea. Bestalde, Unescoren Konferentzia Nagusiak 2005eko urriaren 19an Bioetikari eta Giza Eskubideei buruz onetsitako Adierazpen Unibertsaleko 5. artikuluak ezartzen duenez, pertsonaren autonomia errespetatuko da, bere erabakiak hartzeko ahalmenari dagokionez.\nNahiz eta bere garaian aurrerapauso handia izan zen gure osasun-sistemak printzipio horiek bereganatzeko, praktikak erakutsi digunez, 41/2002 Legea, pazientearen autonomiari eta informazio eta dokumentazio klinikoaren arloko eskubide eta betebeharrei dagokiena, aipatu hitzarmena Estatuan garatzen duena, ez da aski, kasu batzuetan, pertsonaren askatasuna eta borondatea bermatzeko bizitzaren amaierako prozesuan.\nGero eta handiagoa da gai honi buruzko kontsentsua: pertsona guztien eskubidea da bizitzaren amaieran oinazea arintzea, une horretan eta aurretiazko borondateen adierazpenean edo aurretiazko jarraibideen dokumentuan adierazitako balioekin eta sinesmenekin bat datorren zainketa aringarri on baten bidez. Era berean, eta askatasun hori modu kontzientean erabili ahal izateko, pertsona edo gaixo ororen eskubidea da bere prozesuari eta eritasunari buruzko informazio zuzena jasotzea, tratamendu bat errefusatzea, ahalegin terapeutikoa mugatzea eta dauden aukeren artean hautatzea.\nOsasun arloko aurretiazko borondateei buruzko abenduaren 12ko 7/2002 Legeak eta bitarteko hori gure Autonomia Erkidegoan arautzen duen 270/2003 Dekretuak ahalbidetu dute hori garatzea eta ezartzea, baina, esperientziak erakutsi digunez, beharrezkoa da aurrerapauso gehiago ematea aurrera egiten jarraitzeko eta hobetzeko arretaren aurretiazko plangintzan, eta herritarrek zein horietaz arduratzen diren profesionalek ezagutu eta eskura izan ditzaten Aurretiazko Borondateen Erregistroa eta horko dokumentuak.\nKasu askotan, gainera, aurretiazko borondateen adierazpena legezko ordezkari bat izendatzera mugatzen da, norberaren ordez erabaki dezan. Horregatik, ordezkari horren funtzioak mugatu beharra dago, aurreikusi gabeko egoera klinikoak daudenean zailtasunak agertzen baitira aurretiazko borondateen adierazpena interpretatzeko eta ordezkariaren zeregina zein de zehazteko.\nHorregatik dira legez arautu beharrekoak bizitzaren amaierako prozesuko bermeak eta askatasunak.\nEskubide garrantzitsua da gure kultura anitzeko eta askotariko gizarte honetan, non balio, sinesmen eta lehenespen asko dauden heriotzari eta berari aurre egiteko moduari buruz, eta horiek guztiak bermatu beharra dago.\nEuskal Herriko Autonomia Estatutuaren 18. artikuluaren arabera, Euskal Herriari dagokio, barne-osasun arloan, Estatuko oinarrizko legeria lege bidez garatu eta betearaztea. Autonomia Erkidegoak, horretarako, lehen aipatu diren gaiekin lotutako zerbitzu guztiak antolatu eta kudeatu ahal izango ditu bere lurraldean, eta osasun arloko erakunde, entitate eta fundazioen gainbegiratzea egingo du.\nAurretik aipatutako aurretiazko borondateei buruzko abenduaren 12ko 7/2002 Legeaz gain, bereziki horren 3. artikuluari dagokionaz gain, gogoratu behar da ere Euskadiko Osasun Antolamenduari buruzko ekainaren 26ko 8/1997 Legeko 10.1 artikuluan jasota dagoela sustatu egingo dela, besteak beste, pertsonen nortasun, giza duintasun eta intimitatea erabat errespetatzea osasun-zerbitzuekin dituzten harremanetan, eta dagokion baimena jasotzeko betebeharra betetzea, aldez aurretik beharrezko informazio-baldintzak betez, eta herritarrei aukeratzeko gaitasun handiagoa ematea osasun-zerbitzuei eta -profesionalei dagozkien eskubideei eta obligazioei buruz. Hori guztia aplikatu ahal izango zaie bizitzaren azken prozesuan dauden pertsonei, espirituan eta araudian sakonduta.\nOndorioz, bizitzaren amaierako prozesuan pertsonen duintasun erabatekoa benetan ziurtatzearren, lege honek pertsonei dagozkien eskubideak finkatu eta garatzeaz gain, prozesu horretan gaixoak artatzen dituzten laguntza- eta osasun-langileen betebeharrak ere zehazten ditu, eta hainbat betekizun ezartzen dizkie erakunde sozial eta sanitario publiko eta pribatuei gaixoaren eskubideak bermatzearren.\nHonela, bizitzaren prozesuaren amaieran dauden pertsonak artatzeko ardura duten laguntza- eta osasun-profesionalen betebeharrak arautzen dira prozesuaren informazioari dagokionez, informazio horrek jasota gelditu beharko baitu pertsona horien historia klinikoan, eta bermatu egiten da gaixoaren lehenespenekiko errespetua erabaki medikoak hartzeari dagokionez, lehenespen horiek baimen informatuaren bidez nahiz aurretiazko borondateen adierazpenaren bidez jakinarazi ahal izango direla, kasu bietan gutxieneko irizpide batzuk ezarriko direlarik gaixoaren izatezko gaitasuna edo ezgaitasuna baloratzeko, horrek lehenespen horien erlatibizatzea eragin dezakeelarik.\nErakunde eta antolakunde sanitario eta sozialek garrantzi berezia dute lege honetan, beraiek baitira eskubidea gauzatzearen bermatzaile eta hainbat betebehar baitituzte zerbitzu-hornikuntzari dagokionez, zerbitzu horien bidez bermatu beharko baitute laguntza-arreta egokia, zainketa aringarri kalitatezko eta orekatuen bidezko arreta barne, orobat eskaini behar izanik arreta prozesuan gaixoari laguntzen dioten familiei.\nLege honek orobat arautzen ditu pertsonen bizitzaren amaierako prozesuan garrantzi berezikoak diren zenbait eskubide bai eta horrek eragindako egoera kliniko eta asistentzialak ere. Hala, lege honek eskubide horiek ziurtatzeko tresnak zehaztu nahi ditu eta, beraz, horretarako baliatzen ditu informazio klinikoa, baimen informatua, gaixoak erabakiak hartzea, eta aurretiazko borondateen adierazpena, pertsona bere erabakiak hartzeko gai ez denean.\nLaburbilduz, lege honek harreman klinikoen erdigunean jartzen du pertsona, bera baita eskubideen titularra eta bere prozesua gidatu behar duena, gogoeta egin dezaten laguntza-langileekin batera, haiei buruzko informazioa erabiltzearen gainean zein erabakiak hartzeari dagokionez, baina beti errespetatu beharko dira nork bere borondatez eta libreki hartutakoak.\nLege honen xedea da pertsonei bizitzaren amaierako prozesuan dagozkien eskubideak arautzea eta eragiten dieten erabakiak hartzerakoan haien borondate librea guztiz errespetatuko dela bermatzea.\nEra berean arautzen ditu pertsona horiek artatuko dituzten laguntza- eta osasun-langileen betebeharrak eta jardun-esparrua, bai eta erakunde sozial eta sanitarioek prozesu horretan eman beharreko bermeak ere.\n2. artikulua.– Helmena eta aplikazio-eremua.\nLege hau Euskal Autonomia Erkidegoan aplikatuko zaie bizitzaren amaierako prozesuan izanik euskal osasun-sisteman eta gizarte-zerbitzuen euskal sisteman artatuko dituzten pertsona guztiei.\nHalaber aplikatuko zaie prozesu horrekin lotutako erabakiak hartzeko ardura duten guztiei, baita laguntzan nahiz osasunean inplikatutako langileei eta laguntza horrekin zerikusia duten zerbitzuak Euskadin eskaintzen dituzten zentro eta erakunde publiko nahiz pribatuei ere.\nOrobat aplikatuko zaie beren zerbitzuak Euskal Autonomia Erkidegoan eskaintzen dituzten aseguru-erakunde edo mutualitateei, betiere lege honen xedeari dagokionez.\n3. artikulua.– Oinarrizko printzipioak.\nHona hemen lege honen oinarrizko printzipioak:\na) Pertsonaren duintasunarekiko errespetua ziurtatzea bizitzaren amaierako prozesuan.\nb) Pertsonaren askatasuna, autonomia eta borondatea sustatzea, haren desirekin, lehentasunekin edo balioekin bat, laguntza- eta osasun-arloko langileekin elkarrizketan arituz eta horiekin batera gogoeta eginez.\nc) Gaixoaren eta haren senide edo hurbilekoen intimitatea babestea, eta aurreko horiek indarrean dauden legeen arabera jaso beharreko informazio medikoen isilpekotasuna ere.\nd) Egiazko berdintasuna eta diskriminaziorik eza bermatzea, gizarte- nahiz osasun-zerbitzuak jasotzerakoan bizitzaren amaierako prozesuan.\ne) Diagnostiko, tratamendu edo informazio bat norberaren borondatez errefusatzeak edo eteteak bizitzaren amaierako prozesuan gizarte- nahiz osasun-laguntza integrala jasotzeko eskubidea ez duela kaltetuko bermatzea.\nf) Pertsona bakoitzak zainketa aringarri integralak eta tratamendu egokia jasoko duela bermatzea, aurre egin ahal izan diezaien prozesu horrek berezko dituen sintoma fisikoei eta problema emozionalei, sozialei eta espiritualei.\ng) Gizarte- eta osasun-arloko arreta pertsonalizatua bermatzea, osasun-sistemaren eta gizarte-zerbitzuen sistemaren arteko koordinazioaren eta lankidetzaren bidez, zainketen jarraipenaz arduratuz.\nh) Kontuan hartzea, orobat, prozesu horri buruzko alderdi praktikoak, hala nola gaixoak artatua izateko aukeratu duen lekuaren kokapena.\nLege honen ondorioetarako, honela ulertuko dira honako puntuok:\na) Bizi-kalitatea: norberaren bizi-beharrizanak, beharrizan fisikoak eta harremanetakoak asetzea, horretarako bizi-baldintza objektiboak lortuz, norberaren balioak eta sinesmenak oinarri direla.\nb) Baimen informatua: gaixoaren adostasun libre, borondatezko eta kontzientea, informazio egokia jaso ondotik bere ahalmenak osoki baliatuta adierazia, bere osasunari eragiten dion jarduketa bat egin dadin.\nc) Zainketa aringarriak: osasun arloko esku-hartzeen multzo koordinatua, gaixoen eta haien familien bizi-kalitatea hobetzera zuzendua, ikuspuntu integral batetik. Horien bidez, eritasun edo egoera sendaezin eta itzulezin baten ondoriozko arazoei aurre egiten zaie, prebentzioaren eta sufrimendua arintzearen bidez, bai eta minaren eta beste sintoma fisiko, psikosozial eta espiritual batzuen identifikazio, balorazio eta tratamenduaren bidez ere.\nd) Aurretiazko borondateen adierazpena: osasun arloko aurretiazko borondateei buruzko abenduaren 12ko 7/2002 Legean ezartzen denez, adin nagusikoa den, judizialki ezgaitua izan ez den eta libreki jarduten duen pertsona orok eskubidea du bere bizi-helburuak, balio pertsonalak eta tratamenduari buruzko jarraibideak adierazteko, bera artatzen duen pertsonal medikoak edo osasun-taldeak errespeta ditzan, bere nahia adierazi ezin duen egoera batean dagoenean. Bizi-helburuak eta balio pertsonalak adieraztearen helburua da jarraibide horiek errespetatzen laguntzea eta orientabide moduan balio izatea, erabaki klinikoak hartu beharra gertatuz gero. Ordezkari bat edo batzuk ere izendatu ahal ditu, medikuaren edo osasun-taldearen solaskide izan daitezen, eta gaixoaren balioak eta jarraibideak interpreta ditzaten.\ne) Hutsalkeria: tratamendu mediko bat alferrikakoa denean esaten zaio, gaixoari mesede egiteko helburuak kale egiteko aukera asko dituelako.\nf) Osasunaren alorreko esku-hartzea: helburu prebentibo, diagnostiko, terapeutiko, errehabilitaziozko edo ikerketazkoekin eginiko jarduera oro, oinarrizko legeriak gaixoaren autonomiari buruz eta informazio eta dokumentazio klinikoari dagozkion eskubide eta betebeharren gainean xedatutakoari jarraiki.\ng) Ahalegin terapeutikoa mugatzea: biziari eusteko neurriei ez ekiteko edo haiek kentzeko erabaki klinikoa, proportziogabezia bat dagoenean neurri horien eta helburuen artean.\nh) Mediku arduraduna: oinarrizko legeriak gaixoaren autonomiari buruz eta informazio eta dokumentazio klinikoari dagozkion eskubide eta betebeharren gainean xedatutakoari jarraiki, gaixoari edo erabiltzaileari buruzko informazioa eta haren osasun-laguntza koordinatzeko ardura duen profesionala. Bera izango da solaskide nagusia gaixoaren arretari eta informazioari dagokionez laguntza-prozesu osoan, ezertan galarazi gabe laguntza-jardueretan parte hartzen duten beste profesionalen betebeharrak.\ni) Setatze terapeutikoa: egoera terminalean, agonian edo eritasun sendaezin batek jota dagoen pertsonari biziari eusteko neurriak edo erabilgarritasun klinikorik gabeko esku-hartzeak jartzea edo mantentzea, bizi biologikoa luzatzeko besterik balio ez dutenak, hobera egiteko edo errekuperatzeko aukera errealik gabe eta, ondorioz, murrizteko modukoak direnak.\nj) Bizitzaren amaieran dauden pertsonak: gaixotasun-prozesu aurreratu eta progresibo bat duten pertsonak, baliabide teknologikoak erabiliz sendatu ezin, tratamenduari erantzuteko aukera errealik ez eta sintomatologia bizia, multifaktoriala eta aldakorra dutenak, bere eboluzioa ezegonkorra izateraino, eta bizi-pronostiko epe laburrera mugatua.\nk) Arretaren aldez aurreko plangintza: eskuarki gaixoa artatzen duten laguntza-profesionalekin burututako prozesua. Helburua da etorkizuneko arreta planifikatzea, aurre hartzeko egoera batzuei, zeinetan pertsona batek, bizia mugatzen dion gaixotasun edo lesio bat dela eta, bere erabakiak hartzeko gaitasunik ez duen, barne hartuz ordezko tratamenduen ondorioei eta aukerei buruzko heziketa, gogoeta, komunikazioa eta dokumentazioa.\nl) Ordezkaria: adin nagusiko pertsona eta gaitasuna duena, eta beste baten ordezkari gisa baimena ematen duena, horretarako izendatua izan ondoren aurretiazko borondateen adierazpen baten bidez, edo, halakorik izan ezean, arlo horretan indarrean dauden legezko xedapenei jarraikiz.\nm) Sedazioa: botikak ematea, nahita, gaixo baten kontzientzia murriztea eragiteko.\nSedazio aringarria: botikak ematea, behar diren dosian eta konbinazioan, eritasun aurreratua edo terminala duen gaixo baten kontzientzia gutxitzeko bizitzaren amaierako prozesuan, sintoma immune bat edo gehiago egokiro arintze aldera, aurretiaz baimen esplizitua, inplizitua edo delegatua eman ondoren. Sedazio primarioa da, eta jarraitua edo etena, azalekoa edo sakona izan daiteke.\nSedazio terminala: botikak ematea, nahita, laster hilko dela aurreikusten den gaixo baten kontzientzia sakonki, iraunkorki eta seguruenik modu itzulezinean murrizteko, bestelako neurrien bidez arindu ezin den oinaze fisiko edo psikologiko bat arintzeko, eta gaixoak baimen esplizitua, inplizitua edo delegatua emanda.\nPERTSONEN ESKUBIDEAK BIZITZAREN AMAIERAKO PROZESUAN\n5. artikulua.– Informazio klinikorako eskubidea.\n1.– Bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonek, familia arrazoiengatik edo izatezko arrazoiengatik haiekin lotutakoek eta prozesu horrekin lotutako erabakiak hartu behar dituztenek eskubidea dute egiazko informazio kliniko, sanitario eta asistentzial ulergarri eta egokia jasotzeko, legeria aplikagarrian aurreikusitako moduan, erabakiak modu autonomoan hartzen laguntzeko. Informazioa ahozkoa izango da, oro har, eta historia klinikoan jasoko da.\n2.– Bizitzaren amaierako prozesuan dagoen pertsonari laguntza ematen inplikaturiko osasun alorreko profesionalek hari informazio klinikoa berariaz eskaini eta hark informazioa bere borondatez eta libreki errefusatzen baldin badu, informatua ez izateko erabaki hori errespetatu egin beharko da. Informazioa ematea beharrezkoa denean, informazio eta dokumentazio klinikoaren alorreko eskubide eta betebeharrei buruzko oinarrizko legerian aurreikusitako irizpideen arabera emango da; familiaz edo izatez gaixoarekin lotutako pertsonei emango zaie informazioa edo, hala badagokio ordezkari izendatutako pertsonari.\n3.– Informazio klinikorako eskubidearen titularra bizitzaren amaierako prozesuan dagoen pertsona bera da. Alabaina, informazioa eman ahalko zaie, halaber, izendatutako pertsona ordezkariari edo gaixoarekin arrazoi familiarrengatik edo izatezko arrazoiengatik lotutako pertsonei, gaixoak horretarako baimena ematen badu edo, artatzen duten profesionalen ustez, gaixoak ez badu gaitasunik informazioa ulertzeko dagoen egoera fisiko edo psikikoa dela-eta.\n6. artikulua.– Erabakiak hartzeko eta informazioan oinarrituriko baimena.\n1.– Bizitzaren amaierako prozesuan dagoen edo prozesu horrekin lotutako erabakiak hartu behar dituen pertsona orok eskubidea du prozesuan eragina duten esku-hartzeei buruz bai zuzenean, bai aurretiazko borondate-aitorpen bat edo bestelako aldez aurreko instrukzio mota bat emanez hartzen dituen erabakiak errespetatuak izateko.\n2.– Sendagile arduradunak edo, hala badagokio, aldez aurreko borondatearen adierazpena ematen zaion pertsonak ahalbidetuko dute erabakiak komunikazio- eta elkarrizketa-prozesu baten ondoren hartuak izatea.\n3.– Bizitzaren amaierako arreta integraleko prozesu hauekiko egiten den esku-hartze orok eragindako pertsonaren aurretiazko baimen libre eta borondatezkoa eskatzen du. Baimen hori idatziz ezeztatu ahal izango da, oinarrizko legeria horrek berak dioenaren arabera.\n4.– Orokorrean, baimena ahoz emango da, historia klinikoan jasotzeaz gainera. Hala ere, idatziz eman beharko da esku-hartze kirurgikoetan edo prozedura diagnostiko eta terapeutiko inbaditzaileetan eta, oro har, gaixoaren osasunean edo bizi-kalitatean eragin negatibo nabarmen eta aurre ikusgarria duten arrisku eta eragozpenak sorrarazten dituzten prozeduretarako eta oinarrizko araudiak hala eskatzen duenean.\n7. artikulua.– Esku-hartze bat errefusatzeko eta bizi-euskarriko baliabideak egokitzeko eskubidea.\n1.– Bizitzaren amaierako prozesuan dagoen pertsona orok eskubidea du proposaturiko esku-hartzea errefusatzeko, nahiz eta horrek bere bizia arriskuan jarri.\nSendagile arduradunak ziurtatuko du erabaki hori modu libre, boluntario eta kontziente batean hartua dela, informazio-prozesu egoki baten ondotik. Errefusatze hori idatziz jaso beharko da eta historia klinikoari erantsiko zaio. Gaixoak sinatzerik ez badu, haren ordez eta aurrez eskatuta, lekuko batek sinatuko du; historia klinikoan, berriz, lekuko horren identifikazioa eta egileak ezin sinatzeko arrazoia jaso beharko da.\n2.– Halaber, bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonek eskubidea dute esku-hartze zehatz baten aurretik emandako baimen informatua libreki eta idatziz atzera botatzeko; horrek berekin ekarriko du, nahitaez, esku-hartze hori bertan behera uztea, hala behar izanez gero bizi-euskarriko baliabideak egokituz, nahiz eta horrek gaixoaren bizia arriskuan jarri. Informazioan oinarrituriko baimena baliogabetzen bada, idatziz jaso beharko da.\n3.– Esku-hartze edo tratamendu bat jasotzeari uko egiteak, edo horiek etetea erabakitzeak, ez du inola ere murriztuko ematen zaion bestelako arreta sanitarioa, bereziki sufrimendua gutxitzekoa, oinazea eta beste sintoma batzuk arintzekoa eta bizitzaren amaierako prozesua duinago eta jasangarriago egitekoa.\n8. artikulua.– Aldez aurreko jarraibideak emateko eskubidea.\n1.– Bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonek eskubidea dute dagokien aurretiazko borondateen adierazpenaren bidez aldez aurreko jarraibideak emateko eta gaixotu aurretik emandakoak errespetatuak izateko, osasun arloko aurretiazko borondateei buruzko abenduaren 12ko 7/2002 Legean eta gainerako arau aplikagarrietan ezarritako baldintzetan.\n2.– Aurretiazko borondateen adierazpena ematen duenak hori Aurretiazko Borondateen Euskal Erregistroan sartu gabe bere osasun-zentroan entregatzen duenean, ospitaleko historia klinikoan edo gaixoaren oinarrizko osasun-arretarenean jasoko da, erregelamenduz ezarritakoari jarraituz, eta zentroak aipatutako erregistroari jakinaraziko dio, hura inskribatu dezan.\n3.– Notarioaren edo Aurretiazko Borondateen Euskal Erregistroaren ardura duen funtzionario eta enplegatu publikoaren aurrean emandako aurretiazko borondateen adierazpenek aurreikusi ahal izango dute aurretiazko borondateen dokumentua notarioak berak edo erregistroaren arduradunak jakinaraztea osasun-zentroari, bizitzaren amaiera-prozesuan dagoen gaixoaren historia klinikoan sartzeko.\n4.– Behin hil ondoren gorputzak edo gorputz-atalek izango duten destinoari buruzko aldez aurreko jarraibideak eman ahal izango dira bai aurretiazko borondateen adierazpenerako aurreikusitako moduan, bai Zuzenbide Zibilak aitortutako testatzeko moduetako edozeinen bidez, mortis causa ondorioak dituen edozein testamenturen eranskin gisa.\nHala ere, aurreikuspen hori jasotzen duten eranskinei ez die eragingo hiltzeko arriskuan edo hil burukoan emandako testamentuari dagokionez aurreikusitako egiaztapenik ez izatearen eta eskritura publikoan ez jasotzearen ondoriozko baliogabetasunak.\nHorrelako eranskinak biltzen dituen testamentua ematen zaion notarioak Aurretiazko Borondateen Euskal Erregistroari jakinarazi beharko dio, eranskin horiek inskribatzeko.\n9. artikulua.– Aurretiazko Borondateen Adierazpenean izendatutako ordezkaria.\n1.– Aurretiazko borondateen adierazpenean ordezkari bat izendatzen denean, ordezkari horrek beti jardungo du ordezkatzen duen pertsonarentzat onurarik eta errespeturik handiena bilatzeko moduan. Nolanahi ere, adierazpenean jasotako egoera klinikoetan ordezkatuak ezarritako jarraibideak betetzen direla zainduko du.\n2.– Ordezkari bidez baimena emateko aukera egoerari egokituko zaio eta erantzun beharreko beharren neurrikoa izango da, beti ere gaixoaren alde eta beraren duintasun pertsonala, balioak edo aurretiazko borondateen adierazpenean jasotako bizi-aukerak errespetatuz.\n3.– Kasu horietan ere, gaixoak ahal duen neurrian parte hartuko du erabakiak hartzen bere bizitzaren amaiera-prozesuan zehar. Gaixoa desgaitua bada, eskaini beharreko laguntzak eskainiko dira, baita informazioa ere formatu egokietan emana, denentzako diseinuaren printzipioak markatzen dituen erregelei jarraituz, halako moldez non denentzat eskuragarri eta desgaituek ulertzeko modukoak izan daitezen, hartara bere kabuz eman ahal dezan bere baimena.\n10. artikulua.– Ezgaitasun-egoeran dauden pertsonek informaziorako, erabakiak hartzeko eta informazioan oinarrituriko baimenerako duten eskubidea.\n1.– Aurreko 6. eta 7. artikuluen esparruan, laguntza emateaz arduratzen den sendagilearen iritziz pertsona bat ezgaitasun-egoeran dagoenean, bai informazioa jasotzea bai informazioan oinarrituriko baimena ematea honako pertsona hauen bitartez gauzatuko da, hemen ezartzen den hurrenkeran:\na) Aurretiazko borondateen adierazpenean xede horretarako izendatutako pertsona.\nb) Haren ordezkaritza legala daukana.\nc) Ezkontidea edo hari ezkontzaren antzeko afektibotasun harreman batez loturiko pertsona, harekin bizi dena edo banatzeko edo dibortziatzeko prozesu bati ekin ez diona.\nd) Maila hurbileneko ahaideak eta, gradu beraren barrenean, zaharrena.\ne) Azken kasuan, agintari judizialek erabakitzen dutena.\n2.– Judizialki ezgaitutako pertsonen kasuan, ezgaitzeari buruzko epaian ezarritakoari begiratuko zaio.\nEpaiak baimena emateari buruzko mugapenik ezartzen ez duenean, sendagile arduradunak egingo du izatezko gaitasunaren zehaztapena, lege honetan aurreikusitakoaren arabera. Kasu honetan, izatezko gaitasuna atzematen denean, artikulu honetan jasotako eskubideak aurreko apartatuan ezarritakoaren arabera egikarituko dira.\n3.– Ezgaitasun-egoera ez da oztopoa izango artatutako pertsonari informazioa emateko edo erabakiak hartzeko prozesuan parte har dezan, ezgaitasuneko ebazpen judizialak aukera ematen badu, daukan gaitasun eta ulermen graduaren arabera egokia den moduan.\n4.– Ezgaitasun-egoeran dauden pazienteen eskubideak gauzatzean beti haren onurarik handiena eta duintasunaren errespetua bilatuko da. Gaixoaren borondatea interpretatzerakoan kontuan hartuko dira bai haren nahiak, aurretiaz adieraziak, bai orain gaitasun-egoeran balego ustez adieraziko lituzkeenak.\n11. artikulua.– Adingabeen eskubideak.\n1.– Bizitzaren amaieran dagoen adingabeak bere eritasunari buruzko eta proposatutako esku-hartze sanitarioei buruzko informazioa jasotzeko eskubidea du, bere adinera eta daukan ulermenera moldaturik.\n2.– Haurrak eta nerabeak zaintzeko eta babesteko otsailaren 18ko 3/2005 Legearen 18. artikulutik 21.era artekoetan jasotako eskubide guztiak izango dituzte adingabeek. Bereziki, ospitaleratzen badituzte zein ez badituzte, bizitzaren amaierako prozesuan dauden adingabeek eskubide hauek izango dituzte:\na) Ematen zaien tratamendu mediko edo zaintza aringarrien tratamendu osoari buruz eta tratamendu horrek izan ditzakeen ondorio positiboei buruz informazioa jasotzeko eskubidea; betiere beren adina, adimen-garapena eta egoera afektibo zein psikologikoa kontuan izanda.\nb) Banaka eta, ahal den neurrian, beti profesionalen talde berak artatuak izateko eskubidea, bai harrerako unean bai jarraipenean.\nc) Erietxean egon beharra dutenean, eskubidea dute beren gurasoek edo horien ordezkoek ahalik eta denbora luzeenean lagun diezaieten, baina ez ikusle pasibo moduan, baizik eta elementu aktiboen moduan, bai ospitalean bai laguntza etxean ematen denean, salbu eta hori eragozpen edo kalte izan badaiteke ezarri beharreko tratamenduetarako.\nd) Tentsio-uneetan, gurasoekin, edo horien ordez dihardutenekin, harremanetan jartzeko eskubidea, eta horretarako behar diren baliabideak edukiko dituzte.\ne) Eskubidea dute, erietxean sartu behar dituztenean, ahal dela beste ume batzuen ondoan jar ditzaten, eta ez helduen ondoan.\nf) Eskubidea dute zainketarako, hezkuntzarako eta jolaserako beren beharrizanei erantzuteko leku eta gela egokiak edukitzeko, betiere segurtasun-arau ofizialak betez.\ng) Eskubidea dute eskolako ikasketak egiten jarraitu ahal izateko, eta hezkuntzako agintariek beren eskura jartzen dituzten irakasleez eta ikasmaterialez baliatzeko.\nh) Erietxean dauden bitartean, eskubidea dute beren adinerako egokiak diren jostailu, liburu, ikus-entzunezko edo beste baliabide didaktiko eta entretenimenduzkoak eskura izateko.\ni) Eskubidea dute jasoko dituzten zainketak doiak izango direlako segurtasuna edukitzeko, nahiz eta, horretarako, justiziak esku hartu behar izan, dela gurasoek zainketa horiek ukatu egiten dizkietelako –erlijioarengatik, kulturarengatik, edo beste arrazoi batzuengatik–, dela gurasoek beharrizan horri erantzuteko aukerarik ez dutelako; betiere adingabearen bizitzeko eskubidea eta osotasun fisikorako eskubidea izango dira gailen.\n3.– Aurreko apartatuan ezarritakoa gorabehera, adingabe gaixoa gai ez denean, ez intelektualki ez emozionalki, esku-hartzearen garrantzia ulertzeko, adingabearen legezko ordezkariak emango du baimena, aldez aurretik, adingabeak hamabi urte beteta baditu, horren iritzia entzunda. Adingabeak ezgaiak edo ezgaituak ez direnean, baina emantzipaturik badaude eta hamasei urte beteta badituzte, ezin izango da baimena ordezkari bitartez eman. Hala eta guztiz ere, arrisku larriko jarduera baten aurrean, medikuak horrela irizten dionean, gurasoei jakinaraziko zaie eta haien iritzia hartuko da kontuan dagokion erabakia hartzeko.\n4.– Era beran, adingabeen gurasoek, tutoreek edo legezko zaintzaileek Haurrak eta Nerabeak Zaintzeko eta Babesteko otsailaren 18ko 3/2005 Legean jasotako eskubide guztiak izango dituzte, bereziki honako hauek:\na) Haurren eta nerabeen osasun-egoerari buruzko informazioa jasotzeko eskubidea, haiek duten intimitate-eskubideari, adin, egoera afektibo eta adin-garapenaren araberakoari, kalterik egin gabe.\nb) Haurrari edo nerabeari eritasunen bat atzemateko probak egin behar zaizkionean, proba edo tratamendu horien gaineko informazioa jasotzeko eskubidea, eta probak egin aurretik edo tratamendua aplikatu aurretik baimena eska dakien, aurreko apartatuetan aurreikusitako moduan. Baldin eta baimenik ematen ez badute, eta hala balegokio, epailea izango da, medikuak dagokion agindua eman ondoren, baimen hori eman behar duena; dena dela, adingabearen bizitzeko eskubidea eta osasunerako eskubidea izango dira gailen.\n12. artikulua.– Zainketa aringarri integralak jasotzeko eta haiek hartzeko lekua hautatzeko eskubidea.\n1.– Bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonek eskubidea dute bizi duten egoeraren konplexutasunari egokitutako kalitatezko zainketa aringarri integralak jasotzeko, baita sedazioa ere.\n2.– Zainketa horien helburua terapeutikoa da hiltzeko orduan ager daitezkeen sufrimendua, mina eta beste ohiko sintomak arintzea, gaixoen bizi-kalitatea hobetuz, betiere beren sinesmenak, lehentasunak eta balioak errespetatuz. Arreta hori eskainiko zaie ere, ahal den neurrian, gaixoarekin lotutako pertsonei, eta gaixoa hil ondoren ere iraungo du, dolu-prozesuan.\n3.– Arreta aringarria eman ahal izango zaio bizitzaren amaierako prozesuan dagoen pertsonari bere bizilekuan edo ingresatuta dagoen egoitzan edo osasun-zentroan, eta, beharrezkoa bada, behar diren mekanismoak ezarriko dira bermatzeko laguntzaren jarraipena eta beste baliabideekin koordinatzea, betiere euskal osasun-sistemak eta gizarte-zerbitzuen euskal sistemak ezarritako protokoloen arabera ekitatezko baldintzetan.\n13. artikulua.– Intimitaterako, pribatutasunerako eta konfidentzialtasunerako eskubidea.\n1.– Bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonek eskubidea dute beren intimitate pertsonala zain dakien, osasun-laguntzarekin loturiko datu guztiak babestuta edukitzeko.\n2.– Halaber, artikulu honetan aipatutako pertsonek, erietxean badaude, eskubide hauek izango dituzte:\na) Erietxean egon beharra dutenean, eskubidea dute beraiek aukeratutako senitartekoek edo ingurukoek ahalik eta denbora luzeenean lagun diezaieten, salbu eta hori eragozpen edo kalte izan badaiteke ezarri beharreko tratamenduetarako.\nb) Eskubidea dute beren ordezkariarekin edo beste senitarteko edo adiskideekin harremanetan jartzeko, eta horretarako behar diren baliabideak edukiko dituzte.\nc) Ospitalizaturik artatu beharreko pertsonei, ahal bada, norbanako gela bat eta gune intimo bat emango zaie, bertan partekatzeko azken uneak haiek aukeratu eta une horretan ondoan dituzten pertsonekin.\nBIZITZAREN AMAIERAKO PROZESUAN LAGUNTZA EMATEN DUTEN OSASUNAREN ARLOKO PROFESIONALEN BETEBEHARRAK\n14. artikulua.– Informazio klinikoaren inguruko betebeharrak.\n1.– Pertsonal medikoak bermatuko du informazio-eskubidea. Sendagile arduradunak koordinatu behar ditu gaixoari eta erabiltzaileari ematen zaizkion informazioa eta osasun-laguntza, haren solaskide nagusi gisa jokatuz laguntza-prozesuan zehar emango zaizkion arretari eta informazioari buruzko guztiari dagokionez, eta bermatu behar du gaixoaren informazio-eskubidea, gaixoaren autonomiari eta informazio eta dokumentazio klinikoaren gaineko eskubide eta betebeharrei buruz oinarrizko legerian ezarritakoaren arabera, baztertu gabe laguntza-jardueretan parte hartzen duten beste profesionalen betebeharrak.\nProfesional sanitarioek historia klinikoan jasota utzi behar dute gaixoei emandako informazioa.\n2.– Gaixoari teknika zehatz edo prozedura espezifiko bat aplikatzen dioten laguntza-alorreko profesionalek erantzukizun espezifikoa izango dute aipatu teknikari buruzko informazio-prozesuan, mediku arduradunaren gainbegiradapean.\n15. artikulua.– Erabaki klinikoak hartzearen inguruko betebeharrak eta neurri terapeutikoen proportzionaltasuna.\n1.– Sendagile arduradunak, bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonentzat arrisku edo garrantzi berezia duen osasun arloko esku-hartze bat proposatu aurretik, segurtatu behar du esku-hartze hori praktika kliniko egokiaren eta lex artisaren araberakoa dela. Alde horretatik, ebazpen klinikoa egin beharko du, honako puntuetan oinarrituta:\na) Eskueran dagoen ebidentzia zientifikoa.\nb) Daukan esperientzia.\nc) Gaixoaren egoera klinikoa, larritasuna eta pronostikoa.\nd) Gaixoak, arretaren aurretiazko plangintzaren esparruan edo aurretiazko borondateen adierazpenaren bidez edo bestelako aurretiko jarraibideen bitartez, aldez aurretik adierazitako nahiak.\nEbazpen kliniko horren ondorioa baldin bada osasun arloko esku-hartze bat behar dela, interesdunaren baimen informatu libre eta borondatezkoa eskatuko da, lege honetan ezarritakoari jarraiki.\n2.– Lege honetan aurreikusitakoari jarraiki beharrezko den erabakia hartzen denean, inplikatutako profesional guztiek hori errespetatu beharko dute, lege honi eta haiek garatzeko arauei jarraiki, bereziki gaixoaren sinesmenak, lehentasunak eta bizi-balioak tartean daudenean. Nolanahi ere, ez dituzte inposatuko beren sinesmen eta konbikzio pertsonal, erlijioso edo filosofikoetan oinarrituriko jarduera irizpideak.\n16. artikulua.– Aldez aurretik emandako jarraibideak betetzea.\n1.– Profesional sanitarioek beren jarduera-eremuan eta gaixoari bizitzaren amaierako prozesuan laguntza eman dion medikuak aholku eman beharko dute arretaren aurretiazko plangintza baliatzearen abantailez, aurretiazko borondateen adierazpena egiteko aukeraz bereziki.\n2.– Arrisku edo garrantzi bereziko esku-hartze bat gauzatu aurretik, gaixoei bizitzaren amaierako prozesuan laguntza ematen dieten osasun arloko profesionalek egiaztatu beharko dute beren gaixoek aurretiazko borondateen adierazpena egin duten edo bestelako aurretiazko jarraibiderik eman duten, eta, baietz bada, horren edukia kontsultatu beharko dute legeak aurreikusten dituen kasu guztietan, batez ere laguntza jasotzen duen gaixoa izatezko edo legezko ezgaitasun-egoeran dagoenean.\n3.– Bizitzaren amaierako prozesuan dagoen pertsonak, zuzenean edo aurretiazko borondateen adierazpenaren bidez edo bestelako aurretiko jarraibideen bitartez, bere borondatea adierazi badu 6. eta 7. artikuluetan dioen moduan, profesionalek errespetatuko dituzte jarraibide horiek eta horietan adierazitako bizi-balioak, lege honi, abenduaren 12ko 7/2002 Legeari eta horiek garatzen dituzten arauei jarraiki.\n17. artikulua.– Izatezko ezgaitasun-egoeran egon daitezkeen pertsonekiko betebeharrak.\n1.– Sendagile arduradunak, lege honetan xedatutakoari jarraiki, une oro baloratu beharko du ea artatutako pertsona gaitasun mugatu edo murriztuko egoeran dagoen, eta egoera horrek bere kabuz erabakiak hartzea eragozten ote dion.\n2.– Izatezko ezgaitasun-egoera bat ezartzeko, medikoki komenigarritzat jotzen diren faktoreak ebaluatuko dira; eta beharrezkoa izango da hauek baloratzea, besteak beste:\na) Artatutako pertsonak ematen zaion informazioa ulertzeko zailtasunik duen.\nb) Erabakiak hartzeko prozesuan informazio hori oker barneratzen duen.\nc) Erabakiak hartzeko prozesuan informazioa modu logikoan erabiltzen duen.\nd) Egon litezkeen aukeren balizko ondorioak antzematerakoan huts egiten duen.\ne) Amaieran erabaki bat hartzea edo hori komunikatzea lortzen duen.\n3.– Gaitasuna edo izatezko ezgaitasuna baloratzeko, mediku arduradunak gaixoei zuzeneko arreta ematen dieten beste profesional batzuen eta mediku espezialisten iritzia eskatu ahal izango du. Ahaideei eta maite diren pertsonei ere kontsultatu ahalko zaie, ahal den informaziorik onena lortzeko.\n4.– Kasu guztietan, aukera egongo da epaileak mediku arduradunak egindako balorazioa berrikusi dezan, lege honetan aurreikusitakoaren ondorioz hasiko den ezgaitzeko prozeduraren barruan nahiz gaixoak berak eska dezakeen babes judizialaren ondorioz, egoki den bide prozesaletik, tutoretza judizialerako funtsezko eskubideari jarraiki.\n5.– Behin izatezko ezgaitasuna dagoela ezarri ondoren, sendagile arduradunak historia klinikoan jasota utzi beharko du egitate hori eta, kasua denean, historia kliniko horretan jasoko ditu pertsona ezgaituaren ordez jardun behar duen pertsonaren datuak, betiere lege honetako 10. artikuluari jarraituz.\nZENTRO ETA ERAKUNDE SOZIOSANITARIOEK EMANGO DITUZTEN BERMEAK\n18. artikulua.– Artatutako pertsonen eskubideen bermeak.\n1.– Euskal osasun-sistemaren eta gizarte-zerbitzuen euskal sistemaren zerbitzu eta prestazioen plangintza orokorrarekin bat, Euskadiko administrazio soziosanitarioek eta 2. artikuluan jasotako zentro publiko nahiz pribatu eta gainerako erakundeek bermatu beharko dute lege honetako I. tituluan ezarritako eskubideak betetzen direla.\n2.– Pertsonei zuzeneko arreta emateko ardura duen erakundeak behar diren bitartekoak izan beharko ditu lege honetan jasotako eskubideak betetzen direla bermatzeko.\n19. artikulua.– Hainbat zerbitzuren koordinazioa eta laguntza-neurriak.\n1.– Osasun alorreko administrazio eta zentroek bideratuko dute eta bermatuko dute ahaideen laguntza bizitzaren amaierako prozesuan, eta laguntza hori koordinatuko dute gaixoari kalitatezko laguntza eskaintzeko behar diren neurriekin, bereziki bizitzaren amaierako fasean.\n2.– Sistema sanitarioa eta gizarte-zerbitzuena planifikatzeko, arreta soziosanitarioaren alorrean bereziki artatu beharreko kolektibotzat joko da bizitzaren amaiera-prozesuan dauden pertsonena, lege honetan eta Gizarte Zerbitzuen abenduaren 5eko 12/2008 Legean xedatutakoaren arabera.\n3.– 1. apartatuan jasotako alor soziosanitarioko lankidetza eta koordinazioa Gizarte Zerbitzuen abenduaren 5eko 12/2008 Legearen 46. artikuluak dioenaren arabera garatuko da, dela zerbitzu soziosanitarioen kartera baten edo arretaren egokitasuna bermatuko duten beste formula edo baliabide batzuen bitartez, dela gizarte- eta osasun-sistemetako karteretan sartutako prestazioei gehitutako zerbitzu soziosanitarioen bitartez, nahiz eta modu aldibereko, koordinatu eta iraunkorrean aplikatuak izango diren. Alde horretatik, gizarte-zerbitzuek eta zerbitzu sanitarioek, nork bere kabuz edo batera, dispositibo soziosanitario hutsak eratu ahal izango dituzte, bai eta dispositibo edo establezimendu zabalagoetan sartutako unitate berariaz soziosanitarioak ere.\n20. artikulua.– Familiari eta zaintzaileei laguntza ematea.\n1.– Euskal osasun-sistemaren eta gizarte-zerbitzuen euskal sistemaren plangintza orokorraren esparruan, eta zerbitzuen antolamenduak eta dauden baliabideek ahalbidetzen dutenean, beharrezko baliabideak emango dira bizitzaren amaiera-prozesuan dagoen pertsonaren senide edo hurbilekoek eta hura zaintzen dutenek laguntza espezifikoa jasotzeko, bai gaixoaren etxean bai osasun- edo gizarte-zerbitzuen zentroetan, gaixotasunaren prozesuari aurre egiteko eta bizitzaren amaiera-prozesuan dagoen pertsonari laguntza emateko.\n2.– Era berean, behin heriotza gertaturik, osasun-erakundeek eta zentro eta erakunde soziosanitarioek dolurako osoko laguntza emango diete pertsona horiei berei, laguntzaren jarraipena eta baliabide soziosanitarioen jarraipena eta koordinazioa bermatuz, euskal osasun-sistemak eta gizarte-zerbitzuen euskal sistemak ezarritako protokoloekin bat.\n3.– Artatutako pertsonek hala eskatuta, ordezkariek edo senide eta hurbilekoek, osasun- eta gizarte-zerbitzuetako zentro eta erakundeek sarbidea ahalbidetuko diete pertsona horiei, haien konbikzio eta sinesmenen arabera, laguntza espirituala eman diezaieketenei, eta, nolanahi ere, pertsona horiek ekipo sanitarioaren edo soziosanitarioaren praktikak ez oztopatzea begiratuko dute.\n21. artikulua.– Bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsonak banakako gelan egotea.\n1.– Administrazio, zentro eta erakunde eskudunek bizitzaren amaierako prozesuan dauden eta ospitalean artatuak izan behar duten pertsonei banakako gela bat ematen saiatuko dira beren egonaldian, osasun-egoerak eskatzen dituen erosotasuna eta intimitatea bermatzeko.\n2.– Halaber, pertsona horiekin batera ahaide bat edo hurbileko bat egon ahal izango da etengabe. Gelek altzari egokiak izango dituzte, laguntzaileak atseden hartu ahal dezan, eta garbitasuna eta dietak ere bermatuko dira, beharra dagoen kasuetan.\n22. artikulua.– Zehatzeko araubidea.\nLege honetan ezarritako obligazioak edo debekuak ez betetzea eta bertan ezarritako eskubideak ukatzea Euskadiko Osasun Antolamenduaren ekainaren 26ko 8/1997 Legearen eta gainerako legeria aplikagarrian aurreikusitakoaren arabera zehatuko da, alde batera utzi gabe izan daitezkeen erantzukizun zibil, penal, edo beste mailakoak eta, partikularki, alde batera utzi gabe, besteak beste, Euskal Funtzio Publikoaren uztailaren 6ko 6/1989 Legearen eta osasun zerbitzuetako langile estatutarioen Esparru Estatutuaren abenduaren 16ko 55/2003 Legearen arabera, lege honen aplikazio-eremuko gizarte- eta osasun-alorreko profesionalek izan dezaketen diziplinazko erantzukizuna.\nLehenengoa.– Sistemaren osasun-prestazioen karteran zerbitzuak sartzea.\nEusko Jaurlaritzak, Euskadiko Osasun Plana eguneratzearen esparruan eta osasun alorrean ardura gorena duen organoak proposatuta, sistemaren osasun-prestazioen karteran sartuko ditu lege honetako aurreikuspenak betetzeko beharrezko zerbitzu eta prestazioak, arreta berezia eskainiz osoko zainketa aringarriei 12. artikuluan aurreikusitako moduan, horretarako beharrezkoak diren baliabide finantzarioak, giza baliabideak eta baliabide materialak jarriz.\nBigarrena.– Lege honetan ezarritakoaren betetze-mailari buruzko azterlana.\nOsasun alorrean eskumena duen sailak, bi urtebeteko epean, azterlan bat egingo du lege honetan ezarritakoaren betetze-mailari buruz eta, bereziki, Euskal Autonomia Erkidegoko herritarrek hura dela eta erakusten duten gogobetetze-mailari buruz. Azterlana bi urtez behin eguneratuko da, lege honen aplikazioa eta eraginak erregulartasunez ebaluatu ahal izateko.\nHirugarrena.– Legearen ezagutza sustatzea.\nOsasun alorrean eskumena duen sailak sustatuko du euskal herritarrek lege honetan aurreikusitako eskubideak ezagutzea, baita arretaren aurretiazko plangintzarako jarritako tresnak erabiltzearen abantailak ere eta, partikularki, aurretiazko borondateen adierazpenak emateko aukera.\nLaugarrena.– Profesional sanitarioen prestakuntza zainketa aringarrietan.\nOsasun eta hezkuntza alorretan eskumena duten sailek zaintza aringarriei buruzko prestakuntza bultzatu eta zainduko dute lege honen garapena bermatzeko.\nBosgarrena.– Zainketa aringarriei buruzko ikerkuntza.\nIkerkuntza eta osasun alorretan eskumena duten sailek bizitzaren amaierako zainketa aringarrien alorreko ikerkuntza eta berrikuntza sustatuko dute, kalitate asistentziala hobetzeko tresna gisa, ekipoen ikuspegi integral eta integratu batekin.\nXEDAPEN IRAGANKORRA.– Aurretiazko Borondateen Erregistroa kontsultatzea.\nOsasun alorrean eskumena duen sailak beharrezko baliabideak izango ditu Euskal Autonomia Erkidegoko aurretiazko borondateen adierazpenak kontsultatu ahal ditzaten adierazpen-emaileek eta zuzenean historia kliniko informatizatuaren bitartez, bai osasun-zentroetan bai ospitaleetan, betiere datu horiei buruz gorde beharreko konfidentzialtasuna gordez, bizitzaren amaierako prozesuan dauden pertsona horiek artatzen dituzten langile medikoek.\nAurreko apartatuan edo lege honetako 8. artikuluan aurreikusitako moduan aurretiazko borondateen adierazpenaren edukia historia klinikoan sartu arte, bizitzaren amaiera-prozesuan dauden pertsonak artatzeko ardura duten langileek nahitaez kontsultatu beharko dute Aurretiazko Borondateen Erregistroa arrisku edo garrantzi bereziko erabaki klinikoak hartu aurretik edo gaixoaren ezgaitasun legal edo naturalak hala exijitzen duenean.\nEuskal Herriko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hiru hilabetera sartuko da indarrean lege hau.\nVitoria-Gasteiz, 2016ko uztailaren 11.


HABE IKASBIL: Sasieskola\nEleberria garai bortitz batean kokatuta dago, Ubeda nerabe zeneko Euskal Herriko 80ko hamarkadan. Larraitz langile familia bateko alaba da. Institutuan piper egin (edo sasieskola egin), eta gustuko duen mutilarekin mendi aldera joango da goiz batez. Eta han, gertakari bortitz baten lekuko izango da. Larraitzen bizitza hankaz gora jarriko du horrek, baina baita mutilarekin duen harremanak ere.\nOharra: Eleberria Lekukoa bildumako aurrenekoa da. Beraz, laster izango dugu berriro Larraitz gurekin.\nMartinek ferekak egiten zizkidan bizkarrean, lepoaldean, eta batzuetan ezpainak hurbiltzen zizkidan, lehendabiziko aldian ez bezala, lotsarik gabe, musu egarriz. Nik gibeletik luzatzen nion besoa, bere gerrialdeko berotasuna sentitzeko. Keinu oro zen hunkigarria zuhaitz arteko babes hartan. Egiatia zirudien. Zirkunstantzia eta oztopo guztien gainetik nagusituko zela gure harremana. Gure maitasuna.\nBideo honetan, eleberriari buruzko beste hainbat xehetasun dituzu entzungai.


Giro nahasiagoa izango dugu - - Tolosaldeko ataria\nGiro nahasiagoa izango dugu\nIker Ibarluzea 2021-09-14 06:59\nGoizean erdi eta goi-mailako hodeiak ugariak izango dira, baina ateri eutsiko dio eta giro lasaia izango da.\nArratsaldean hodeiak trinkotu eta euri zaparradaren bat edo beste izango da, ekaitzak jotzea baztertu gabe. Haizeak goizean hegotik joko du, arratsaldean aldiz ipar-ekialdetik eta tenperatura balio altuenak 27-28 graduan errendituko dira.\nAre giro nahasiagoa izango dugu bihar. Goizean goizetik zeruan hodei asko izango da eta tarteka zaparradak botako ditu, non tarteka ekaitzak jo eta zaparrada gogorrak bota ditzakeen, batez ere, arratsaldean. Haizeak goizean hegotik joko du; arratsaldean aldiz ipar-mendebaldera aldatu eta zakartu egingo da. Tenperatura dezente jaitsiko da, balio altuenak 21-22 graduan errendituz.\nIker Ibarluzea ira 14 Tolosaldea\nIker Ibarluzearen eguraldi iragarpena.


Ondorioak ez ditzala langile klaseak ordaindu : Ikasle Abertzaleak - Boltxe\nPrograma pdf formatuan:\nOndorioak ez ditzala langile klaseak ordaindu\nSalbuespen egoeraren ondorioak gogorrak izaten ari dira hezkuntzan eta horren lekuko zuzenak gara ikasleak. Azken asteetan egoera orokorra nahasia eta aldakorra izan da, eta hezkuntzari eta gure ikasketa prozesuari dagozkien erabakiak ere horrelakoak izan dira, zurrumurruz inguratuak eta oso aldakorrak. Badirudi egoera egonkortzen ari dela eta agintari politikoak hasiak direla gehiegi luzatu diren erabakiak hartzen; oraindik, ordea, oso airean daude ikasketa akademikoaren nondik norakoak.\nMartxoaren 25ean behar-beharrezkoak ziren honako exijentzia hauek mahai-gaineratu genituen: 1)Airean dauden erabaki guztiak lehenbailehen hartzea, 2)Ikasleoi egoerak jartzen dizkiguna baino zailtasun gehiago ez jartzea eta 3)Ikasleria langileriaren interesek erabaki markoetan presentzia eta pisua izatea ikasle antolakundeen ordezkaritzaren bitartez. Ezinbesteko gutxieneko aldarrikapen orokorrak dira hauek, baina egunak aurrera joan ahala, aldarrikapenetan sakondu eta exijentzia zehatzagoak mahai-gaineratzeko beharra ikusi dugu. Langile klaseko ikasleen defentsarako programa osatu dugu.\nOndorengo lerroetan sakonduko ditugun aldarrikapen eta exijentziak osatzeko erabili dugun irizpide politikoa langileriaren eta bereziki ikasleriaren interesen defentsa egitea da. Bizi dugun salbuespen egoeran eta ondoren etorriko den testuinguru ekonomiko, sozial eta politikoan, beste behin, kaltetu nagusia langileria izango baita. Horrek, lehenagotik ere lehentasunezkoa eta urgentea zena are premiazkoago egin du: langileon ikas-baldintzen eta bizi-baldintzen aldeko aldarria lehen lerroan kokatu eta bere defentsa muturrera eraman behar dugu. Funtsean, salbuespen egoerak ikasle langileon ongizatea ahalik eta gutxien kolpatzea da aurkeztutako programaren eta exijentzien helburua. Kapitalismoaren baitan, baina, ikasle langileon ongizatea mugatua da: kapitalisten irabazi dinamika elikatzeko antolatuta dagoen ikasketa prozesuan, ikasle langileon ongizatea helburu horretara azpiratuta dagoelako. Beraz, marko kapitalistan ez da kabitzen langileriaren interesak aseko dituen proposamen optimorik, eta erreformak bilatzen dituzten programa guztiek bezala, gureak ere zentzu horretan hutsuneak dauzka. Horregatik, iraultzaileontzat, ikasle langileon interesekoa den programaren defentsa egitearekin batera, hots, langileriak bere bizkarrean ahalik eta kalte gutxien asumitzeko aldarriarekin batera, gizarte antolamendu kapitalista bere osotasunean seinalatzeko momentua da, inoiz baino gehiago izan ere. Hau da, gizarte antolamendu sozialista eta ikasketa prozesuaren gaineko langile kontrola aldarrikatzeko momentua da, irabazi ekonomikoen dinamikaren logikatik kanpo jardungo duen hezkuntza aldarrikatzeko momentua, kalitatezkoa, doakoa eta unibertsala.\nHorregatik guztiagatik, ondorengo lerroetan bost puntu nagusitan banatu ditugun eta langile klaseko ikasleon interesak defendatzea helburu duten exijentzia hauek egiten dizkiegu Espainiako, EAEko eta Nafarroako gobernuetako agintari politikoei, unibertsitateetako zuzendaritzei eta ikastetxeetako zuzendaritzei.\n1‑Orain arte aplikatu den online ikasketa plana bertan behera utzi eta jardun akademikoa mugatzea ikasketa bakoitzean ezinbestekoa den eta horren ikasketa posible den materialaren lanketara. Gainera, online klaseak derrigorrezkoak ez izatea baina edukiaren lanketarekin jarraitzeko aukera egotea.\nGuztiontzat ezohikoa den egoera honetan, gure ustez, agintari politikoak, unibertsitate eta ikastetxeetako zuzendaritzak eta hezkuntzako beste hainbat agente ikasturtea “normaltasunez” jarraitzen tematu dira, nahiz eta denok frogatu dugunez hezkuntza sistema, bere orokortasunean, ez dago horretarako behar diren baliabide eta gaitasun tekniko eta teknologikoz hornituta. Gainera, gero eta nabarmenagoa denez, asteak eta asteak etxean eman ondoren edukiak barneratu, kontzentratu eta ikasteko gaitasunak begi-bistan egiten du behera. Egoera horretan, ikasturteari dagokionez ezer gertatuko ez balitz bezala jarduteari utzi eta egoerak eskatzen duen mailan jardutea dela egokiena uste dugu. Izan ere, orain arte aplikatu den online ikasketa dinamikak ez du emaitza onik eman: ezinezkoa izan da irakasgaietako edukia eta tipifikatutako ikasketa plana kalitatez eta behar bezala transmititzea. Klaseek jarraitzen badute ere, ez daukagu modurik jaso beharko genukeen formazioa jasotzeko. Gainera, irakasgaia behar bezala irakasteko ezintasunak eraginda, orain arte beharrezkoak ez ziren lanak eginarazi zaizkigu ikasleoi, kasu gehienetan ohikoa baino lan karga handiagoa pilatuz ikasleongan. Gure ustez, online ikasketa programa kalitatez garatu ahal izateko bermerik ez dago, eta ez dugu zentzuzkoa ikusten ikasleria lan gehigarriarekin egotea etxean, horrek ikasketa akademikoa ez moldatzeko helburu bakarrari erantzuten baitio. Lehendik hainbeste eguneko konfinamendu egoerak dakartzan ondorio psikologikoei exijitzen zaizkigun lanak egitera iritsi ezin izatearen estresa gehitzea ez da gure osasunarekiko erantzukizunez jardutea. Era berean, orain arte horretarako formakuntzarik jaso ez duten irakasleak egun batetik bestera ikasketa programa guztia aldatu eta klaseak online ematera behartuta, lan guztietara iritsi ezinik dabiltza, estres kasuak ugaritu eta areagotuz.\nAipatutako horrek guztiak, ezinbesteko egiten du ikasturte akademikoa birplanteatzea. Zentzu horretan, lehenengo pauso gisa orain arte aplikatu den online ikasketa plana bere osotasunean bertan behera uztea exijitzen dugu. Horren ordez, zentzuzkoena ikasketa akademikoa soilik beharrezkoa den materialaren lanketara mugatzea dela uste dugu betiere material hori lantzeko baldintza errealak baleude, online klaseen derrigorrezko asistentzia indargabetzea eta edukiaren lanketarekin aurrera jarraitu nahi duenaren borondatea errespetatzea. Gainera, ikasleen arteko arrakalan ahalik eta gutxien eragingo duen forman egin behar da.\n2- Online ikasketa bitartez landutako edukiaren gaineko ebaluazio mekanismoen balio akademikoa bertan behera geratzea eta irakasgaien gaindipen automatikoa aplikatzea. Gainera, salbuespen egoera aurreko irakasgaien errekuperazio azterketen egutegia mantentzea eta azterketa presentziala izatea.\nEsan bezala, ohiko ikasketa prozesuak eskaintzen duen jakintza ez da transmititzen ari online ikasketa bitartez, beraz, jaso beharko genituzkeen irakasgaiak ezin dira ebaluatu normaltasunez landu balira bezala. Hau da, hezkuntza sisteman lantzen den eta irakasgai bakoitzean tipifikatuta dagoen curriculuma ezin betetzeak horren ebaluazio posible oro ezeztatzen du automatikoki. Ebaluatzeko ezintasunak bidegurutze batean kokatzen gaitu: udan edo hurrengo urtean errekuperatu galdu ditugun irakasgaiak ala automatikoki aurrera egin. Gure ustez, zentzuzkoena galdutako edukiak lantzea litzateke: esaterako, mediku batek medikuntza ahalik eta ondoen eta era osoenean ikasteko aukera izatea fundamentala da. Hala ere, ez dugu bidezkoa ikusten galdu ditugun hilabeteak hurrengo urtean errepikatu eta ikasle guztiek kurtso bat atzera egitea, eta ezta udako oporrak galtzea ere, besteak beste hainbat ikasleren ikasturtearen berme ekonomikoa udako lana izaten delako. Aipatutako aukerek, salbuespen egoeraren ondorioak eta konponbidearen erantzukizuna langile klasearen bizkarrean jartzea suposatzen dute eta ez gaude horrekin ados. Izan ere, langileriak, bere orokortasunean, egoera honen ondoren bere gain izango duen guztiarekin, ez da bidezkoa beren seme-alabek ikasturte bat gehiago ikasten pasatzearen edo deskantsurako aukerarik ez izatearen karga ere bere gain hartzea, besteak beste horrek dakartzan ondorio ekonomiko guztiak kontuan izanda.\nHorregatik, automatikoki irakasgaiak gainditutzat ematea dela uste dugu ikasle langileon intereseko aterabide posible bakara. Salbuespen egoerak sortu duen eta jada ekidin ezin diren ondorioetako bat dela uste dugu milaka ikaslek ikasturtearen zati bat galtzea. Hau da, salbuespen egoera aplikatzeak maila globalean izango dituen ondorio zerrenda luzeko ondorio bat bezala onartu behar dugula uste dugu. Automatikoki aurrera egiteko modurik onena, gure ustez, kalifikazio edo nota gabe egitea da, batezbesteko notan eta espedientean eraginik izan gabe. Horrekin batera, zentzuzkoa ikusten dugu galdutako irakasgaiaren edukia jaso nahi duen ikasleari aukera eta erraztasun guztiak ematea hori egin ahal izateko. Aukera horrek, ordea, derrigorrezkoa ezin duela izan ulertzen dugu.\nAzkenik, errekuperazioen egutegia errespetatzea exijitzen dugu, orain arte esan dugun bezala, egutegia moldatu eta errekuperazioak udan zein hurrengo ikasturtean egin behar izatea ikasle langileontzat kaltegarria delako. Errekuperazio azterketak forma presentzialean eta osasun protokoloa errespetatuz burutzea exijitzen dugu, aukera berdintasuna bermatzeko.\n3‑Ohiko selektibitate eredua bertan behera geratzea eta horren ordez ikasleei erraztasunak emango dizkien ebaluazio modua aplikatzea: datak aurreratzea, ikasle guztiek klase presentzialetan emandako edukiarekin egin ahal izatea eta presentziala izatea.\nOrain arte esan dugun moduan, irakasgaietan lantzen den edukia barneratzea ez da bermatzen Internet bidezko ikasketa planean, eta beraz, horren ebaluazioak ez dauka zentzurik. Selektibitatearen kasuak, ordea, berezitasun bat du: selektibitatea bertan behera uzteak eragin kaltegarria izango luke ikasle langileon sektore proletarizatuenetan. Izan ere, oro har, ikastetxe pribatuek notak puzten dituzte eta, ondorioz, selektibitatearen ordez batxilergoko nota aplikatzeak hainbat eta hainbat langile familia proletarizatutako seme-alabak ikasi nahi duten gradutik kanpo utziko lituzke. Beste ikuspuntu batetik, ordea, selektibitatearen orain arteko formarekin jarraitzeak ere eragin kaltegarriak dauzka ikasle langileontzat koiuntura konkretu honetan, ebaluazio modu horren berezko ezaugarriak diren lehiakortasunean heztea, estresa eta beste hainbat ondorio kaltegarriz aparte, noski: urtero selektibitatea behar bezala prestatzeko jasotzen ditugun klaseak ez dira alderagarriak online klaseekin, ez baitaude maila berean. Gainera, ikastetxe pribatuetako ikasleek baliabide teknologiko askoz gehiago dauzkate konfinamendu egoeran selektibitatea hobeto prestatu ahal izateko, beraz, ez daude aukera berdintasunean. Horregatik, selektibitatearen funtzioa betetzen duen ebaluazioa mantentzea dela uste dugu egokiena ikasle langileon interesentzat, baina horren formak normalean baino malguagoa izan behar du. Zentzu horretan, ikasle guztiek klaseen etetearen aurretik ikasitakoarekin azterketa egiteko bermea exijitzen dugu, horretarako beharrezkoak diren azterketa eredu guztiak jarriz edo hautazkoak diren galdera sorta zabala eskainiz. Gainera, azterketa horrek halabeharrez presentziala izan behar du ikasleen aukera berdintasuna bermatzeko, osasun irizpideak jarraituz betiere. Azkenik, orain zehaztutako datak baino lehenago izan behar du azterketak, ikasleon opor eskubidea bermatzeko eta udan lan egin behar duenak egin ahal izateko.\n4‑Unibertsitateko matrikularen bigarren lauhilekoko kredituen prezioa eta Lanbide Heziketa zein Bigarren Hezkuntzan ikastetxeak itxita egon diren epean ordaindutakoa itzultzea, hemendik aurrerakoa ez ordaintzeko neurriak aplikatzearekin batera. Gainera, ikasle pisu eta erresidentzien alokairuak bertan behera geratzeko neurriak aplikatzea.\nEsan bezala, matrikulatu garen irakasgaien edukia ez gara ari jasotzen online klaseen bitartez. Hori begi-bistakoa da, esaterako, gure arloan trebatzeko laborategiko praktikak behar ditugunon edo unibertsitateko azpiegituraren beharra daukagunon kasuan. Ondorioz, formakuntza hori jasotzeko ordaindu dugun kredituen prezioa bueltatzea da zentzudunena, irakasgaietan matrikulatu ginenean agindutako formakuntza ez baita jaso. Ildo beretik, ikasle erresidentzien ordainketa eta ikasle pisuen alokairuak bertan behera geratzea exijitzen dugu.\n5‑Lanbide Heziketa Dualeko ikasle guztiak soldata jaso dezaten neurriak aplikatzea. Gainera, praktiken egutegia (otsaila/martxoa-maiatza/ekaina) errespetatzea, eta salbuespen egoeragatik egutegi horrekin gutxieneko ordu kopurura heltzen ez direnei gaindipen automatikoa aplikatzea. Ohiko egutegiz kanpo praktikaldia burutu nahi duen orok horretarako aukera izatea.\nDerrigorrezkoak diren praktikak behar bezala burutu ez izatea ez da ikasle langileon erantzukizuna, eta ondorioz, horren ondorio akademiko eta ekonomikoak ezin dira langile klasearen gain erori. Horregatik, praktikak egiteko ohiko egutegia mantentzea exijitzen dugu, hau da, praktiken egutegia otsaila eta ekaina bitartean izatea, kasuan kasu tipifikatuta dagoen bezala. Ordea, badakigu egutegi horren aplikazioa kasu askotan ez dela nahikoa izango praktikak gainditzeko beharrezkoa den ordu kopurura iristeko, lantegi asko itxita daudelako. Kasu horretan, ondorio akademikorik ez izatea exijitzen dugu, hau da, gutxieneko ordu kopurura iritsi ez diren ikasleei praktiken gaindipen automatikoa aplikatzea exijitzen dugu, eta inolaz ere ez egutegi hori udara edo hurrengo ikasturtera moldatzea. Oporretarako eskubidea urratzeaz gain, udan soldatapean lan egitea galarazten duelako, eta baita ikasketa prozesua are eta gehiago luzatzea ere, horrek dakartzan ondorio ekonomiko guztiekin. finean, salbuespen egoeraren ondorioak guk asumitzea ekarriko lukeelako ez dugu ontzat ematen.\nLan praktikek oro har dohainik edo oso soldata baxuaren truke lan egitea esan nahi dute, eta gu, besteak beste muturreko esplotazio horrekin amaitzeko antolatzen gara. Salbuespen egoeraren ondorengo testuinguruan gainera, inoiz baino baliagarriagoa izango zaio burgesiari aukera hori. Badakigu halere, ikasle langile askorentzat ezinbestekoak direla praktikak, horien bitartez lortzen baitugu askotan gure bizitzen sostengu ekonomikoa den soldatapeko lana. Horregatik, praktikak egiteko aukera oro ukatzea kaltegarria da ikasle langileontzat. Beraz, horrela nahi duenak, praktikak ohiko egutegiz kanpo (adibidez udan) egiteko aukera izatea exijitzen dugu.\n6- Agintari politikoek eta hezkuntza arduradun ezberdinek ikasle langileon antolakundeekin egoera kudeatzeko elkarrizketa mahaiak osatzea.\nAurreko puntuetan azaldutako norabidean erabakiak hartzen direla eta erabaki hauek aplikatzen direla bermatzeko, hots, ikasle langileon ahotsa entzunarazi eta gure exijentzien alde egiteko, ezinbestekoa ikusten dugu ikasle langileon interesen ordezkariek erabakiguneetan presentzia izatea, horretarako beharrezkoak diren maila ezberdinetako elkarrizketa mahaiak sortuz. Zentzu horretan, Ikasle Abertzaleak antolakundeak bere prestutasuna adierazi nahi du dagozkion agintari politiko eta hezkuntza esparruko karguekin bildu eta elkarrizketak abiatzeko.\nAurkeztu berri dugun ikasle langileon programaren norabidean garatzen diren borroka prozesu, dinamika eta aldarrikapen ezberdinak begi onez ikusten ditugu Ikasle Abertzaleok. Are gehiago, programaren aplikazio totala lortu bitartean, norabide horretan borroka prozesuak eta dinamikak martxan jartzeko konpromisoa hartzen dugu. Aurkeztu berri dugun programa ez baita lanabes komunikatibo edo sozializatzaile bat bakarrik, neurri konkretuak aplikatu ahal izateko norabidea zehazten duen tresna gisara ulertzen dugu. Zentzu horretan, ikasleria langileriari zein ikasle eragile ezberdinei dei egiten diegu programa bere egin dezaten eta norabide horretan bultza egingo duen indarra sortu dezagun. Egoerak, halabeharrez, borroka forma berriak sortzera behartzen gaitu, ez ordea borroka alde batera uztea.\n2020ko apirilak 7


Kartzela. Odoletan dagoen zauria - - Guaixe.eus\nKartzela. Odoletan dagoen zauria\nSakanako Sare eta Etxerat 2022-05-09 10:34\nSufritzen dugun gatazka politikoari konponbide justu eta demokratikoa ematea delako iraganeko zauriak ixten eta etorkizuna eraikitzen joateko modu bakarra, etorkizun horretan beste inor indarkeriaren eta sufrimenduaren biktima izan ez dadin ideia politiko batzuk defendatzeagatik.\nKonponbideak izan behar ditu bere lehentasunak, bere presak, bere agenda. Lehenengoa kartzelak hustutzea da. Zauri bat ixtea ezinezkoa baita odol jarioa ez bada gelditu. Lehenengo eta behin odolaren isuria eten behar da, biziak ihes egiten dizulako bertatik, eten ezean. Eta kartzela, gaur eta hemen, oraindik odoletan dagoen zauria da. Denborak axola du. Horrexegatik, deia zabaldu nahi dugu ahaleginak areagotzera, euskal presoak etxera itzul daitezen lortzeko lanean. Badakigu horrek anbizioa eta enpatiarako gaitasuna eskatzen dituela, denok uler dezagun bidea irekitzeko, eman beharra dagoela, jaso aurretik. Besteen sufrimenduarekin solidarioa izan behar dugu, eta sinistu behin betiko konponbideak globala behar duela izan, biktima guztien sufrimendu guztietarako konponbideak landu behar dituela. Urteak daramatzagu bide hori jorratzen, eta harro egon gaitezke lortu dugunaz. Behin betiko konponbidea gertuago dago orain duela zenbait hilabete baino.\nAurrerapausoak egiteari utzi gabe, segi dezagun bidea irekitzen.