Uztailaren 28an, duela 100 urte, gasaren gerra hasi zen - Zientzia Kaiera\n1914ko ekainaren 28an, txiripaz izan bazen ere , Gavrilo Princip gazte serbobosniarrak Frantzisko Fernando Austria-Hungariako artxiduke eta tronurako hautagaia tirokatuta hil zuen. Hilabete bat beranduago -justu duela 100 urte, 1914ko uztailaren 28an -Austria-Hungariak Serbiari gerra deklaratu zion horrek baldintza onartezinak zituen ultimatumari uko egin ondoren. Europako herrialdeen arteko itunen ondorioz, Sarajevoko atentatua gerraren sugarra piztu zuen txinparta izan zen, izan ere, 1914ko abuztu amaierarako Europan Gerra Handia abian zen. Lehen Mundu Gerra Europak ordura arte ezagutu zuen gerrarik suntsitzaileena izan zen eta amaitu zenean mundua zeharo desberdina zen. Lau inperio Europako mapatik desagertu ziren.\n1. irudia: Erdialdeko potentziak (gorriz), indar aliatuak (berdez) eta herrialde neutralak (horiz).\nGatazka mundu-mailakoa izan zen, bi bloke handi aurrez-aurre ipiniz . Alde batetik, erdialdeko potentziek osatutako blokea zegoen -Alemania, Austria-Hungaria, Otomandar inperioa eta Bulgaria bilduz, besteak beste- eta bestetik indar aliatuek osatutakoa -Frantzia, Britainia Handia, Errusia, Italia, Estatu Batuak, Japonia, Serbia eta Errumania, besteak beste- nahiz eta herrialde guztiak ez ziren 1914an gerran sartu.\nGerra Handi hura 1918ko azaroaren 11an amaitu zen, Compiègneko bagoi batean -bide batez, bagoi horrek historia benetan bitxia du  -goizeko 5:12ean armistizioa sinatu zenean. Su-etena egun horren goizeko 11:11ean ezarri zen, alegia, 11. hilabetearen 11. orduaren 11. minutuan. Lehen Mundu Gerra Europak ordura arte ezagutu zuen gerrarik suntsitzaileena izan zen eta amaitu zenean mundua zeharo desberdina zen. Lau inperio Europako mapatik desagertu ziren -Alemaniarra, Austro-Hungariarra, Errusiarra eta Otomandarra-, horien ordez hainbat nazio berri sortu edo birsortu ziren -Austria, Hungaria, Txekoslovakia, Jugoslavia, Polonia, Finlandia, Ukraina, Estonia, Letonia, Lituania, Irak, Siria eta abar-, eta beste batzuk, muga-aldaketak jasan zituzten gerraren bloke irabazlean edo galtzailean egotearen arabera -Errumania, Italia eta Bulgaria kasu- . Uztailaren 28tik kontatzen hasita 1.567 egun pasa zituen munduak gerran eta 10-12 milioi zibil eta 8-9 milioi militar hil ziren ,. Azken horietako 91.000ri buruz hitz egingo dizuet.\n1914 urtearen amaierarako fronte gehienetan gerra lubakietan geldituta zegoen eta, ordutik aurrera etsaia garaitzeko estrategia berrietan pentsatzen hasi ziren bi blokeak. Britainiarrek ontzidi garrantzitsuagoa zutenez, Alemaniaren itsas-merkataritza blokeatu zuten. Horren ondorioetako bat, Alemania Txileko nitrato hornidurarik gabe geratzea izan zen eta nitratoak ezinbestekoak ziren lehergaiak eta munizioa egiteko. Alemaniak hori bazekienez, 1909an “nitrogeno proiektua” abian jarri zuen, aireko nitrogenotik amoniakoa, eta hortik nitratoak lortzeko. Fritz Haber-ek (2. Irudia) lortu zuen hori era eraginkorrean egiteko prozedura -1918ko Nobel saria irabazi zuen-, baina, 1917ra arte nitratoen ekoizpen industriala ez zen bideragarria izan .\n2. irudia: Fritz Haber-en argazkia, 1905ean. (Argazkia: Bundesarchiv, Bild 183-S13651)\nAlemaniak nitratoen krisia jasaten zuen bitartean, Erich von Falkenhayn Estatu Nagusiko buruak arma ez-konbentzionalak bilatzea eskatu zuen eta tinduen industrian aurkitu zituzten. Tindugintzan konposatu kimiko toxikoak erabiltzen ziren, hala nola kloroa eta fosgenoa, eta horrelakoak gerran erabiltzea pentsatu zuten. Bide batez, aipatu behar da konposatu kimiko toxikoak aspalditik erabili izan direla helburu militarrekin, baina, “adin-nagusitasuna” Lehen Mundu Gerran eskuratu zutela esan daiteke . Hala ere, 1899ko eta 1907ko Hagako Konbentzioetan gas itogarri toxikoak zabaltzea helburu bakartzat duten jaurtigaiak (sic) erabiltzea debekatu zenez, hasiera batean nazio guztiek gerra kimikoari -oraingoz hitz hori erabiliko dut- uko egin zioten. Baina, gerraren desesperazioak jota, azkenean alemaniarrek o-dianisidin klorosulfonatoa aukeratu zuten Ni-Schrapnel jaurtigaiak egiteko. Konposatu horren toxikotasuna nahiko baxua zen eta narritadura eta doministikuak eragiten zituen nagusiki. Hagako Konbentzioa ez urratzeko, aipatutako Ni-Schrapnel jaurtigaiek konposatu toxikoaz gainera berunezko bolak zituen, izan ere, horrela jaurtigaiaren helburu bakarra ez zen konposatu toxikoa zabaltzea. Erdialdeko potentziek eta indar aliatuek antzeko konposatu kimikoak -negar-eragileak eta narritagarriak- erabili zituzten, hala nola xilil bromuroak, bentzil bromuroak, etil bromoazetatoa eta kloroazetona, baina, horien efektuak txikiak izan ziren eta ez zuten hildakorik sortu. Dena den, hasierako esperimentu horietan arma kimikoek indar handia izan zezaketela frogatzeko balio izan zuten, nahiz eta askoz toxikoagoak ziren konposatuak erabili beharko ziren. Bi blokeetan ikerketa asko egin ziren arma kimiko eraginkorrenak lortzeko: 3.000 substantzia inguru ikertu ziren eta horietako 30 erabili ziren gerran. Jarraian 3 aurkeztuko dizkizuet.\nLehen eraso kimiko masiboa: kloroa\nGas negar-eragileen ondorioak ikusita, Fritz Haber harrituta geratu zen kimikaren aplikazio horrekin . Garai horretan Haberrek Lehengaien Saileko kimikako atalean lan egiten zuen eta, hainbat saiakuntza egin ondoren, gas eraginkorrena kloroa zela konturatu zen -izan ere fosgenoa baino ugariagoa zen Alemanian une horretan-. Haberrek etorkizunean Nobel saridunak izango ziren beste zenbaiten lankidetza ere izan zuen, esaterako, Otto Hahn, James Frank eta Gustav Hertz. Alemaniako Estatu Nagusiak Ypresko bigarren batailan -apirilaren 22tik maiatzaren 25era iraun zuena- erabiltzea erabaki zuen eta 1915eko martxorako ia 6.000 kloro bonbona prestatu zituzten frontean.\nBonbonak lurrazpian gordetzen ziren eta sakabanatze-hodiak bakarrik irteten ziren azalera, aldeko haizea noiz egon zain. 1915eko apirilaren 22an, bonbonak ireki eta 168 tona kloro askatu zituzten indar aliatuen lubakietan (3. Irudia). Gas erasoak ustekabean harrapatu zituen aliatuak eta izua zabaldu zen soldaduen artean. Gas-lainoaren aurrean zer egin jakin gabe, 5.000 soldadu hil eta 15.000 intoxikatu ziren kloroaren ondorioz. Alemaniarrek Hagako Konbentzioa ez zutela apurtu adierazi zuten, jaurtigaien ordez bonbonak erabili zituztelako. Bi hilabete beranduago, 1915eko ekainean, britainiarrek lehen gas erasoa egin zuten Looseko batailan, 150 tona kloro erabiliz. Kasu horretan erasoa ez zen hain eraginkorra izan, baina, efektu psikologikoa garrantzitsua izan zen. Bi armadak laster konturatu ziren gas erasoek soldaduen adorean zuen eragin latza: gasik gabe ere, gas-maskara une oro jarrita eduki behar izateak soldaduen eraginkortasuna murrizten eta ikara sortzen zuen .\n3. irudia: Gas toxikoaren sakabanatzea identifikatu gabeko Flandriako fronteko punturen batean. (Argazkia: National Archives and Records Administration)\nIkuspuntu kimikotik, aipatu behar da kloroak biriketako urarekin erreakzionatzen duela azido klorhidrikoa emanez. Ondorioz eztula, okadak eta begien narritadura sortzen ditu kontzentrazio txikian dagoenean eta 1.000 ppm-ko kontzentraziotik gora heriotza azkarra ekar dezake. Ikuspuntu militarretik, gasak kontrolatzea oso zaila zela konturatu ziren, haize aldaketa baten ondorioz gas-lainoak norabidea alda zezakeelako. Horretaz gainera, Ypresko erasoaren ondoren, pixkanaka-pixkanaka gasen aurkako maskarak erabiltzen hasi ziren lubakietan eta beste edonon, arma kimikoen eragina mugatuz.\n4. irudia: Umeentzat egindako gas-maskarak.\nGas hilgarriena: fosgenoa\n1915eko udan, Kaiser Wilhelm Institutuan eta Fritz Haberren gidaritzapean, fosgeno gasa ikertzen ari ziren. Kimikoki, fosgenoa COCl2 molekula da (5. Irudia), gas koloregabe eta belar moztu berriaren usaina duena. Airea baino lau aldiz dentsoagoa da eta agente itogarria da, kloroaren gisara, baina kloroa baino askoz ere toxikoagoa da . Fosgenoa biriketako albeolo-mintza zeharkatzeko gai da eta intoxikatu denari arnasestua eragiten dio; intoxikazioa handia bada, aldiz, birikak likidoz betetzen dira eta horrek heriotza dakar zenbait orduko latentziaren ondoren. Alemaniarrek erabili zuten lehen aldiz fosgenoa, 1915eko abenduaren 19an eta Lehen Mundu Gerran hildako gehien sortu zituen substantzia izan zen. Gas toxikoen eraginez hil zirenen %80-85a fosgenoaren ondorioz hil zela zenbatetsi da , .\nZenbait kasutan, fosgenoa edo kloroa bakarrik erabili ordez bi gasen konbinaketa erabiltzen zen erasoa eraginkorragoa izateko. Indar aliatuek ere gas-nahaste beldurgarria prestatu zuten, alemaniarrek masken-brecher izena jarri ziotena, alegia, maskara apurtzailea. Nahaste horrek %75 kloro eta %25 kloropikrina zuen eta bigarren konposatuaren helburua goragalea sortzea zen. Une horretan, soldaduak gas-maskara kendu egin behar izaten zuen eta orduan kloroa arnastuta intoxikatzen zen.\n5. irudia: Fosgenoaren egitura kimikoa: COCl2.\nSubstantzia beldurgarriena: ziape-gasa\n1915-1916 urteetan bi armadek era inprobisatuan eta deskoordinatuan erabili zituzten gas toxikoak, baina, 1917tik aurrera gasen erabilpen-doktrinak garatzen hasi ziren eta gerra-toki gehienetan erabili zituzten. Gainera, lubakietan desgaste-gerra ez atzera ez aurrera zegoenez, geroz eta garrantzia handiagoa eman zitzaien arma ez-konbentzionalei. Zerrenda beltz honen hirugarren substantzia ziape-gas ezaguna da (6. Irudia). Ziape-gasa kimikoki bis(2-kloroetil) sulfuroa da eta bere usainagatik du izen hori. Iperita ere deitzen zitzaion, lehen aldiz Ypresko hirugarren batailan erabili zelako, 1917ko uztailaren 12an eta, hori ere, alemaniarrek erabili zuten lehendabizi.\n6. irudia: Ziape-gas edo iperita substantziaren egitura kimikoa: (ClCH2CH2)2S.\nKloroa eta fosgenoa ez bezala, ziape-gasa agente besikantea da, alegia, azalean erredurak, ultzerak eta babak sortzen dituen substantzia . Bestalde, izena ez da guztiz egokia, izan ere giro tenperaturan konposatu likidoa da eta ez gasa. Konposatu alkilatzailea da eta azaleko zelulak hiltzen ditu bertako uraren presentzian. Ur ingurunea behar duenez, gorputzeko zonarik hezeenak dira gehien kaltetzen dituenak, hala nola begiak, arnas-aparatua, axilak eta genitalak (7. Irudia).\n7. irudia: Ziape-gasaren ondorioak.\nIkuspuntu militarretik eraginkortasun handia zuen, izan ere, soldaduak hil beharrean -intoxikatuen %2-3 inguru hiltzen ziren- ezgaituta uzten zituen. Horrek baliabide gehiagoren kontsumoa suposatzen du, izan ere, zaurituen ebakuazioa eta tratamendua ezinbestekoa da. Hasiera batean gas-maskarak ez ziren ziape-gas intoxikazioa saihesteko gai eta intoxikazioen albo-ondorioek benetako izua sortzen zuten lubakietan. Are gehiago kontuan hartzen badugu, kasu askotan, intoxikatuak ez zirela ohartzen gasa arnasten ari zirela eta ondorioek 24 orduko latentzia izan zezaketela, hortaz, zenbait ordu pasatzen ziren erredurak edo itsumena agertu arte (8. Irudia).\n8. irudia: Itsu geratutako soldadu britainiarrak.\nLehen Mundu Gerrako fronteetan guztira 12.000 tona ziape-gas zabaldu zirela kalkulatzen da  eta gasen erregea izan zen. Eraginkortasun militarraren ikuspuntutik, etsaiari baja bat sorrarazteko 250 kg lehergai konbentzional edo 3-10 kg ziape-gas behar zirela kontuan hartzen badugu . Aipatutako gasen laburpen interesgarria 9. irudian aurki dezake irakurleak.\n9. irudia: Lehen Mundu Gerrako arma kimiko garrantzitsuenen laburpena.\nBalantzea eta gogoeta etikoa\nSarreran aipatu dudan bezala, Lehen Mundu Gerran 91.000 soldadu hil ziren gas toxikoen ondorioz; eta horietaz gainera, 1.300.000 baja inguru sortu zituztela kalkulatu da. SIPRIren (Stockholm International Peace Research Institute) arabera honako hauek dira gas-ekoizpen datuak: Alemaniak 62.000 tona, Frantziak 34.000, Britainia Handiak 23.000, AEBk 5.000 eta Errusiak 3.500 . Bestalde, aipatu behar da bonbona eta jaurtigaietan bakarrik erabili zirela, eta ez zela gas toxikoen bonbardaketarik egon hirietan -ziurrenik teknologia oraindik garatu gabe zegoelako-. Hasiera batean bi blokeek Hagako Konbentzioa ez urratzeko nahia adierazi bazuten ere -trikimailuen bidez izan bazen ere-, 1916ko Verdungo batailan alemaniarrek fosgenoa nonahi erabiltzen hasi zirenean, aliatuek ere arma kimikoak erabiltzearen kontrako beldurra galdu eta beraiek ere gauza bera egin zuten.\nOrokorrean, gas toxikoek ez zuten erabaki gerra nork irabaziko zuen -hildako soldaduen %1a bakarrik hil zen gasen ondorioz-, baina, garrantzitsuak izan ziren bataila askotan. Eta ez bakarrik hildakoak eragiteko gaitasunagatik, baizik eta gasek sortzen duten efektu psikologiko latzaren ondorioz.\nAmaitzeko, arma kimikoen ikuspegi etikoa aztertzea ere derrigorrezkoa da -artikulu bikain honetan ere informazio gehiago eskura dezake irakurleak -. XIX. mendean arma kimikoak ez zirela “gizatiarrak” esaten zen eta, ildo horretatik, Hagako Konbentzioetan arma kimikoen aurkako hitzarmenak ezarri ziren. Lehen Mundu Gerran, eta batez ere horren ondoren, gas toxikoak erabiltzearen aldeko eta aurkako argudioak agertu ziren, arma kimikoak gizatiarrak ziren ala ez erabaki behar zenean. Izan ere, ez da erraza arma kimikoak immoralak direla argudiatzea. Fritz Haber berak, arma kimikoak konbentzionalak baino hobeak zirela zirela esaten zuen eta aliatuen artean ere, baziren gas toxikoen aldekoak. Zergatik ziren immoralak gasak eta ez lehergailuen bitartez sakabanatutako metal puskak? Ez dugu ahaztu behar Hagako Konbentzioak hegazkinetatik jaurtitako bonbak eta urpekuntzien torpedoak ere debekatzen zituela.\n10. irudia: OPCWren hitzarmena.\nEgun, OPCWren (Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons) arabera (10. Irudia) , arma kimikoak dira, besteak beste, substantzia kimiko toxikoak (sic) -Paracelsok dosis sola facit venenum esango luke orain-. Era berean, substantzia toxiko horiek “bizi-prozesuetan duten eragin kimikoaren ondorioz heriotza edo ezgaitasuna eragin dezaketen substantziak” dira. Definizio horren arabera, obus baten jaurtigaia edo hegazkin baten bonbardaketa arma kimikoak direla esango nuke. Beraz, nire iritziz nekez erabaki liteke arma mota bat ona edo txarra den. Are gutxiago armak kimikoak diren ala ez, izan ere, ba al da kimikoa ez den armarik? Kloroa, fosgenoa, ziape-gasa… guztiak dira gaitzesgarriak, baina baita balak, bonbak, bolbora eta beste guztiak ere. Arazoa ez da armena, kimikarena edo zientziarena, gizakiena baizik. Eta zoritxarrez uste dut, eguneroko albisteek berresten duten bezala, gerra gizakiari datxekion ezaugarria dela.\n G. Ugidos: Chiripas de la Historia, La Esfera de los Libros (2013) 200-219.\n History Channel: La Gran Guerra, La Primera Guerra Mundial al Descubierto, The History Channel Iberia B.V. (2013).\n A. Astorri, P. Salvadori: Atlas Ilustrado de la Primera Guerra Mundial, Susaeta (2002) 160-161.\n I. Westwell: I Guerra Mundial, Día a Día, 1914-1918, Libsa (2002) 184-185.\n R. Pita: Armas Química, La Ciencia en Manos del Mal, Plaza y Valdés (2008).\n J.A. Martínez Pons: Armas Químicas: Qué Son y Cómo Actúan, Anales de la Real Sociedad Española de Química, 102 (2006) 55-64.\n D. Charles: Between Genious and Genocide, Jonathan Cape (2005).\n A.M. Prentiss: Chemicals in War, McGraw-Hill (1937) 199.\n SIPRI: The Problem of Chemical and Biological Warfare, Volume 5, Almqvist &Wiksell (1971) 165.\n A. Santisteban: Las Dos Caras de la Ciencia y una Guerra que Cambió el Mundo, abaritz.com (2014)\nArgitalpen-data: 2014/07/28 · Atala: Dibulgazioa, Kolaborazioak\nZergatik deitu zioten XX. mendeko arma kimiko bati ziape-gasa?\nKoldo Herrero Arma kimikoak hitz-segida entzuteak beldurra ematen digu. Adibidez, Siriako gerran bonbak botatzen dituztenean, normala iruditzen zaigu gerran daudelako […]\nZiape-gasa, 200 urteko bidea egin duen gas ezezaguna\nIrantzu Etxaniz Arma kimikoek substantzia kimikoen propietate toxikoak erabiltzen dituzte hil, zauritu edo ezgaitzeko. Substantzia toxikoak Antzinarotik erabili dira gerrateetan […]\nUxue Razkin 1915ean, kapitain izendatu berritan, Fritz Haber zientzialaria gerrara abiatu zen egun berean, Clara Immerwahr kimikariak bere buruari tiro […]\nZergatik deitu zioten XX. mendeko arma kimiko bati ziape-gasa? – Zientzia Kaiera\n[…] ere, arma kimikoak Lehen Mundu Gerran erabili ziren gehien. Frantsesek erabili zuten lehenengoa, etil bromoazetatoa izan zen. Hortik aurrera […]\nClara Immerwahr (1870-1915): Fritz Haberri aurre egin zion kimikaria – Zientzia Kaiera\n[…] alegia. Beste gas pozoitsu bezain hilgarri batzuen ikerketan ere lan egin zuen; horregatik diote Haber arma kimikoen “aita” […]\nClara Immerwahr (1870-1915): Fritz Haberri aurre egin zion kimikaria | EIBZko liburutegia\nNovichok: hiltzeko diseinatuta – Zientzia Kaiera\n[…] erabilitako arma kimikoak dira. Arma horietaz luze eta zabal hitz egin nuen hedabide honetan bertan Uztailaren 28an, duela 100 urte, gasaren gerra hasi zen artikuluan. Bigarren belaunaldikoak G serieko konposatuak dira: Tabun, Sarin eta Soman, besteak […]\nKuantuez (II) – Zientzia Kaiera\n[…] Lehen Mundu Gerrak Europa triskatzen zuen bitartean, Arnold Sommerfeld fisikariak Bohren postulatuen aplikazio-eremua hedatzen ziharduen, elektroiaren orbita eliptikoetara ere iristeko −Bohrenak zirkularrak baitziren− eta, gerora, hiru dimentsiotara −Bohren orbitak plano bakarrean zeuden−. Hala, Sommerfeld gai izan zen bikotedun eta […]


Eneko Lazkoz Nafarroako Bertsolari txapeldunorde - Etxarri aranatz - Guaixe.eus\nEneko Lazkoz Nafarroako Bertsolari txapeldunorde\nGuaixe 2019-03-25 11:08\nJulio Soto da 2019ko txapelduna, buruz burukoa etxarriarrarekin jokatu ondoren\nLarunbatean, martxoaren 23an, jokatu zen Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 44. edizioaren finala Iruñeko Anaitasuna kiroldegian. Zortzi bertsolari aritu ziren finalean: Joanes Illarregi, Xabier Terreros, Xabi Maia, Julen Zelaieta, Xabat Illarregi, Eneko Lazkoz, Julio Soto eta Eneko Fernandez. Fernando Anbustegik egin zituen aurkezle lanak, eta Alaitz Rekondo aritu zen gaiak ematen.\nLehen ariketa sorta eginda, Lazkoz eta Soto pasa ziren buruz burukora. Hortaz, duela bi urteko buruz burukoa errepikatu zen, eta aurtengoan ere, 1172 punturekin, Julio Soto izan zen 2019ko Nafarroako bertsolari txapelduna. Joxema Leitza arbizuarrak jarri zion txapela. Sotoren bosgarren txapela da.


PLATAFORMA JASOTZAILEEN INGURUKO PRESTAKUNTZA TEORIKO-PRAKTIKOA – Nafarroa | IMQ Prevención\nIMQ Prevención > Prestakuntzako ikastaroak > Nafarroa > Arlo teknikoa > Ez da Eraikuntzakoa > Presentziala > PLATAFORMA JASOTZAILEEN INGURUKO PRESTAKUNTZA TEORIKO-PRAKTIKOA – Nafarroa\nEraikuntzakoak ez diren Nafarroako Arlo Teknikoko prestakuntza Ikastaro presentzialak\nPrezioa: 150 €\tIraupena: Zati teorikoa: 2 ordu. Zati praktikoaren iraupena partaide-kopuruaren arabera ezarriko da, proportzionalki, eta gutxienez 6 ordukoa izango da. 8:30-17:30\nGarbitzaileak, mantentze-lanetako langileak, instalatzaileak, egitura-muntatzaileak, eraikuntzaren sektoreko langileak eta lanean plataforma jasotzailea erabiltzen duten pertsona guztiak, dela guraize-erakoa, dela teleskopikoa, artikulatua edo kamioi gainekoa.\n1. Plataforma jasotzailearen erabilerari buruzko ezagutza teoriko-praktikoak eskuratu.\n2. Langileak eskuraturiko aztura arriskutsuak zuzendu.\n3. Langilea segurtasunak bere lanpostuan duen garrantziaz kontzientziatu.\n1. Plataforma jasotzailearen segurtasun-osagaien eta kontrol-aginteen egoera egokia ezagutu eta egiaztatu.\n2. Plataformarekin zirkulazio- eta jasotze-ariketak egin.\n3. Erabili bitarteko arriskuak eta aplikatu beharreko neurri prebentiboak ezagutu.\n4.Makinaren larrialdi-sistemak ezagutu.\nTEORIA (2 ordu)\n-Plataforma jasotzaileen definizioa eta motak.\n-Plataforma jasotzaileen erabileran dauden arriskuak.\n-Hartu beharreko segurtasun-neurriak.\n-Langilearen norberaren babeserako ekipoak.\n– Nola jokatu larrialdi-egoeran.\nPRAKTIKA (4 ordu)\n-Aurretiko azterketa eta egiaztapena.\n-Kontrolen, segurtasun- eta larrialdi-sistemen funtzionamenduaren egiaztapena.\n-NBE-en azterketa eta ezarpena.\n-Lantokia eta baldintzak egiaztatu.\n-LOJM (Langileentzako Plataforma Jasotzaile Mugikorrak) instalazioak lan-eremuetan.\n-Nola jokatu larrialdi-egoeran eta arrisku bereziko egoeretan.


Ghettoetatik izarretara — Gaztezulo\nGhettoetatik izarretara https://www.gaztezulo.eus/albisteak/ghettoetatik-izarretara https://www.gaztezulo.eus/albisteak/ghettoetatik-izarretara/@@download/image/71-p22_1363953038.jpg\nHip hopak 40 urte inguru ditu. Afroamerikarren auzoetan sortua, kultur mugimendu hau mundu osoan zabaldu da. Hona hemen, haren historia.\nHip-hopa kultur mugimendua da. 70eko hamarkadan, AEBetako New York hiriko afroamerikarren auzoetan sortu zen (Brooklyn, Bronx eta Queensen, bereziki). Auzo horietan, "Block party" izeneko festak antolatzen zituzten, eta jaietan, auzotarrak kultur ekitaldiak ikusteko elkartzen ziren.\nMusikak garrantzi handia zuen, eta festa haien artean, berebiziko arrakasta zuten Kool Herc disko jartzaileak antolatutakoek. Kool Herc jamaikar jatorriko etorkina zen, eta Jamaikako sound systemen erara antolatzen zuen festa. Reggae musikarekin batera, funk, soul eta disko musikak nahasten zituen, eta jendeak dantzan jarrai zezan, kanten zati erritmikoen eta instrumentalen gainean hitz egiten zuen, jendea zirikatuz eta dantzara animatuz (Jamaikako toaster-en erara).\nZati erritmiko edo instrumental haiek nahiko laburrak zirenez, Herc, bi plato eta nahasketa mahaia erabilita, zati haiek luzatzen hasi zen. Horretarako, teknika asko erabiltzen zituen; disko beraren bi ale bata bestearen ondoren ipintzen zituen, kantaren perkusio zatia behin eta berriro errepikatzen zuen (scratcharen teknikaren lehen pausoak), eta isiluneekin ere jokatzen zuen. Oso tarte laburrak izaten zirenez, hizlariak oso azkar hitz egin behar zuen, eta bere hitz jarioa musikaren doinura moldatzen saiatu behar zuen.\nEta rapa sortu zen\nHorrela sortu zen rapa, abesteko era bezala. Kool Herc oso ezagun bihurtzen hasi zen, eta berarekin aritzen ziren bi abeslariekin (Coke La Rock eta Clark Kent "MC"-ak; Master of Ceremony) batera, Kool Herc & The Herculoids kolektiboa osatu zuen.\nPixkanaka, rap abeslariak edo MC-ak perretxikoak bezala ugaritzen hasi ziren. Nork bere ezaugarriak eta abesteko era zituen. Are gehiago bereizteko, nork bere hizkera eta gaiak lantzen zituen. Baina denek jendearen arreta eskuratzea zuten helburu.\nHaien artean, "The dozens" izeneko ohitura erabiltzen zutenek arrakasta handia zuten. Haren arabera, bi aurkari (gizonezkoak, normalean) aurrez aurre jarri eta bata bestea iraintzen hasten ziren. Normalean, familiari zegozkion irainak izaten ziren; lehiakidearen ama iraintzea helburu zutenak, bereziki. Irainka trebezia handiagoa nork zuen erakutsi behar zuten, eta haserretzen zen lehenak galdu egiten zuen. Dirudienez, hitz joko horiek New Orleansko esklabo merkatuan zuten jatorria.\nEta musika bakoitzak bere dantzatzeko era duenez, 70eko hamarkada hasieran, breakdance izeneko dantzak arrakasta handia izan zuen block party-etan. Kalean, bestalde, mugimendu honi lotuta, sprayen bidez zabaldutako arte mota berri bat indartzen hasi zen: graffitia (hip-hop mugimenduaren bi adar hauek, rap musikatik bananduta aztertuko ditugu).\n70eko hamarkada erdialderako, bi joera nagusi zeuden hip-hopean, musikari zegokionez. Batak, disko musikan oinarritutakoak, dantza zuen helburu, eta erritmoen gainean rapeatzen zuten abeslariz osatuta zegoen. Haien artean, Eddie Cheeba, Pete Dj Jones, Dj Hollywood edo Love Bug Starsky ziren arrakastatsuenak. Bestea, berriz, erritmoan oinarritutakoa zen, erritmo joko bitxiekin eta hizlari azkarrekin. Afrika Bambaataa, Paul Winley, Grandmaster Flash edo Bobby Robinson ziren abeslari haietako zenbait.\nMusikaren arrakastarekin batera hasi ziren lehen grabazioak. Hasieran, estudioko musikariek jotzen zituzten doinuen gainean rapeatzen zuten abeslariek, eta musika aldetik, funk eta disko musikaren eragin handia zuten. Horren adibide dira Fatback Band taldearen " King Tim III", Grandmaster Flash-en "Super Rappin´" edo Sugarhill Gang taldearen "Rappers Delight" kanta klasikoa. Azken honek Chic taldearen erritmo ezagunak zituen oinarri, eta nahiz eta hasieran Sugarhill Gang-ekoek ez zuten onartu base erritmikoa kopiatu zutenik, azkenean, epaitegiak zirela medio, onartu egin behar izan zuten.\nEkialdeko kostaldeko rapa\n80ko hamarkadarekin batera, grabazio teknikak aldatuz joan ziren, eta scratcharen teknikaren garapenari eta tresna elektronikoen sorrerari esker, rap musika gaur egun ulertzen dugun bezala sortu zen. Afrika Bambaataaren "Planet Rock" edo Run DMC taldearen "Sucker MC´s" eta "Peter Piper" abestiek estiloaren norabidea ezarri zuten.\nBeraz, funk eta disko musikaren gainean egindako rapeatuak gaindituta, musika estilo propioa sortzen ari zen. Hip-hopa AEBetako hiri askotan sustraitzen hasi zen, baina berrikuntza hauek, hip-hoparen sorlekuan, New York hirian, sortu ziren. Ekialdeko kostaldeko rapa bezala ezagutzen hasi zen horregatik. 80ko hamarkada hartan, hip-hopak garapen handia izan zuen. Rap abeslariek teknikak hobetu egin zituzten, eta mezuak gero eta politikoago bihurtzen hasi ziren (Grandmaster Flash & The Furious Five taldearen "The Message" kanta, adibidez, 1982an). Grabazio teknikak garatu egin zituzten, eta 1984an Marley Marl ekoizleak bateria sampleatu eta elektro musikaren oinarriak jarri zituen.\nRap musikak ghettoetako iluntasuna alde batera utzi zuen, eta arrakasta zerrenden distirara gerturatzen hasi zen, 80ko hamarkadaren erdialdean. "Errudunak" L.L. Cool J. abeslariaren "Radio" diskoa, Run DMC-ren "Raising Hell" eta Kurtis Blow-ren "Kurtis Blow" diskoak izan ziren, besteak beste.\nPop abeslariak ere rap musikara hurbiltzen hasi ziren (Blondie taldeko Debbie Harry-ren "Rapture"). Eta 1986an, lehen aldiz, bi rap abesti sartu ziren Billboard arrakasta zerrendaren lehen postuetan; Beastie Boys-en "Right! (To Party)" eta Run DMC-ren "Walk This Way" kantak. Azken honetan, Aerosmith rock taldeak parte hartu zuen, eta hip-hop eta hardrock estiloen arteko lehen nahasketa izan zen.\nEmakumeak, beste musika estilo gehienetan bezala, baztertuta egon ziren hasieran. Lady B. izan zen, 1980an, kanta bat grabatzea lortu zuen lehen emakumezko rapeatzailea; "To The Beat Y´All" zen abestia. Dena dela, 1985. urtera arte, ez zuten emakumezko raperoek arrakasta lortu; Salt-N-Pepa taldea izan zen, "The Show Stoppa" abestiarekin, ospetsu bihurtu zen lehen emakumezko rap taldea.\n1986an, Ice T abeslariak arrakasta lortu zuen, "6n´ Seminal Da Mornin" kantarekin; mendebaldeko kostaldean halakorik gertatzen zen lehen aldia zen eta baita "gansta rap" izeneko estiloaren sorrera ere (L.L. Cool J, Schoolly D eta N.W.A taldekoen baimenarekin).\n1987an Public Enemy-k lehendabiziko diskoa kaleratu zuen, "Yo! Bum Rush The Show" (Def Jam), eta 1988an, Boogie Down Productions taldeak, "By All Means necessary". Konpromiso politikoaren eta rap militantearen adibide garbiak ziren, eta musikaren hezurdura dardarka jarri zuten; gaiei zegokienez, mezu iraultzaileak eta borrokalariak zabaltzen zituztelako, eta musika aldetik, Public Enemy-ren kasuan, samplerrak erabiltzeko teknika berritzaileak landu zituztelako (Eric b & Rakim eta Prince Paul-en laguntzaz).\n90eko hamarkadako lehen urteak oso bortitzak izan ziren rap munduan. 1988an, N.W.A taldeak "Straight Outta Compton" diskoa kaleratu eta arrakasta izugarria izan zuen. Abestietan, gai nagusiak bortizkeria, drogak eta sexua ziren. Adituen hitzetan, arrakasta lortu zuen gansta rap estiloko estraineko diskoa izan zen hura. "Fuck The Police" kanta ere oso ezagun bihurtu zen, eta arazo ugari ekarri zien poliziarekin (F.B.Ik agiri bat zabaldu zuen, taldea gaitzesteko). Hala ere, mendebaldeko rapak ospe handia lortu zuen.\nN.W.A. taldea desagertu ondoren, Dr. Dre izeneko taldekideak "The Chronic" diskoa kaleratu zuen 1992an. Gerora, "g funk" izenaz ezagutu zen raparen oinarriak jarri zituen disko hartan. Horrez gainera, rap musikak gaur egun duen arrakasta komertziala ulertzeko ezinbestekoa da diskoa. G funk estiloak "p funk" doinuen eragina zuen (George Clinton, Parliament, e.a.); funk erritmiko eta psikodelikoa rapeatzeko era goxo eta lasaiarekin elkartuz.\nDeath Row izeneko diskoetxeak estilo honetako disko ugari kaleratu zuen, eta urte batzuetan, ekialdeko kostaldeko nagusitasunari aurre egin zioten. Estilo honetako artista ezagunenak Snoop Doogy Dogg, 2 Pac eta Dr. Dre izan dira (abeslari entzutetsuen ekoizlea ere izan da azkena). Ekialdeko kostaldean, Bad Boy Records zigiluak, rap musikan izandako nagusitasuna berreskuratu nahian, Puff Daddy edo Mase bezalako abeslarien diskoak plazaratu zituen. Sona handia lortu zuten arren, kritika gogorrak ere jaso zituzten, oso poperoak omen zirelako. Haiez gain, Nas, Busta Rhymes edo Wu-Tang-Clan taldeek ere oihartzuna lortu zuten. Bi kostaldeetako diskoetxeen eta abeslarien arteko lehia gero eta bortitzago bilakatu zen, eta, azkenean, besteak beste, 2 Pac, Shakur eta Notorious B.I.G abeslarien heriotzak eragin zituen.\nRap musika negozio handia bihurtu da. 80ko hamarkadan, hiri gutxi batzuetako auzo txiroetan entzun zitekeen musika izatetik munduko edozein txokotan entzun eta egiten den musika izatera pasatu da. Munduko edozein hiritan, rap musika egiten duten abeslariak eta taldeak topatuko ditugu, eta bakoitzak berezko ezaugarriak gehitu dizkio musikari.\nAlde horretatik, Europan, Asian edo Afrikan, milaka talde ari dira rap musika egiten, eta milioika gazte sentitu dira musika honen doinuek erakarrita. Raparen sorterrian, AEBetan, gaur egun gehien saltzen duen musika estiloa da, eta, zoritxarrez, musika industria boteretsuak bere gustura moldatu eta menperatu du. Ildo horretatik, Eminemek eta antzeko abeslariek (Dr. Dre-ren babespean), milioika disko saltzen dituzte, eta azaleko itxura "matxinoaren" azpian, gizarte kontserbadorearen idealak bizirik mantentzen dituzte. 50 Cent, Nelly eta antzekoak ere horren adibide dira.\nEskerrak rap musikak musika industria boteretsuaren atzaparretatik ihes egin duen eta mundu osoan zabaldu den. Mundu osoko kultura eta musika estiloekin elkartzeko gauza izan da, eta garapen horretatik dator oraingo aberastasunik handiena (amaigabea litzateke zerrenda, baina, adibidez, oso kontuan hartzekoak dira Afrikan sortutako rap taldeak. Senegalen edo Hego Afrikan, esaterako, oso talde interesgarriak daude, eta haietako batzuek onarpena lortu dute nazioartean). Eta historiak jarraitzen du.\nBreakdanceaBreakdancea kaleko dantza da. Dirudienez, AEBetako hirietako ghettoetan, etsaitutako taldeek lurraldea banatzeko erabilitako bidea zen break dantza. Gorputzaren bidez egindako mugimendu ikusgarriekin lehiatzen ziren, txandaka, eta irabazlea lurraldeaz jabetzen zen. Borroka arteekin, gimnasia mugimenduekin eta Brasilgo capoeira dantzarekin lotura du, eta James Brownengandik eta beste funk abeslari batzuengandik ere hartu du inspirazioa. Denborarekin, rap eta elektro musikei lotutako dantza bihurtu da, eta dantza hori egiten dutenei b-boy edo b-girl esaten zaie (oro har, hip-hopzaleari ere esaten zaio). Break hitzak hausturarekin du zerikusia, kantaren zati azkar eta erritmikoenari dagokio, eta rap abeslariek zati hori erabiltzen dute, hain zuzen, errimatzeko. Rap musikariaren aitzindari Kool Herc-en hitzetan, break hitzak dantzarien buru hausketarekin edo zoramenarekin du zerikusia. 80ko hamarkada hasieran oso famatu bihurtu zen dantza mota hau, Breakin, Beat Street, Wild Style edo Flashdance filmei esker (azken film hau ez da break filma, baina dantza honen eragin handia du).\nDantza honetan, mugimendu asko dago. Toprock izeneko mugimendua zutik egiten da, eta funk estiloaren dantzarekin du zerikusia; oso erritmikoa da. Normalean, mugimendu honekin hasten dira breakerren pausoak. Bestea, Downrock izenekoa, gerriari dagokio, eta gimnasia mugimendu batzuen bidez gorputza lurrarekin harremanean jartzea da. Freezing izenekoan, aldiz, mugimendu ikusgarriak gorputza lurretik altxatzea du helburu. Hauek denak elkartuta sortzen da break erakustaldia (mugimendu gehiago ere badira; mugimendu elektrikoekin, edo errobotenak irudikatuz, gorputza argindar kable baten pareko bihurtzen duena, esaterako). Erakustaldia lehiaketa bihurtzen da, partaideak, borobil bat eginez, elkarren aurka lehiatzen direnean.\nTurnablim-a musika pintxatzeko modu berezia da. Kantak bata bestearen ondoren jartzen dituzten dj-ak ez bezala, turnablimean, platoak instrumentu bihurtzen dira. Teknika hau garatzen lehena lehen aipaturiko Kool Herc jamaikarra izan zen; festetan, kanten zati erritmikoa luzatu nahian, zati hori errepikatzen hasi zen eta. Horretarako, teknika ugari garatu zituen, eta modu horretan, abestien manipulaziotik (edo bi disko batera erabilita), kanta berria lortzen zuen. Denborarekin, teknika hauek garatu egin ziren, eta gaur egun scratch izenez ezagutzen duguna sortu zen; diskoaren zati baten errepikapenaz, beste instrumentu bat balitz bezala, musikan eragina duten soinuak sortzea da scrath-a.\nScratcha egiteko hainbat teknika daude, eta nahasketa mahaien eta teknologiaren garapenari esker, era askotakoak izan daitezke. Crossfaderra, ekualizazioak edo diskoen abiadura aldatzeko aukera ematen duten teknikei esker, asko garatu da scratch-a. Gaur egun, turnablism teknika erabiltzen duten dj-en arteko lehiaketa asko antolatzen dituzte, baina ziurrenik, DMC izenekoa da ezagunena, mundu osokoa delako.\nErrotuladorearekin edo sprayarekin margotzeari esaten zaio graffitia egitea. Normalean, egileak bere ezizena margotu ohi du, baina edozein motatako irudiak eta marrazkiak egin daitezke. Hiria izaten da margotzeko lekua; hiriko paretak edo hiriko altzariak erabiltzen dira normalean, baina edozein lekuk balio dezake.\nGarai batean, AEBetan bereziki, metroko trenetan margotzea zen ohikoena. Graffitiaren historia luzea da, eta beti izan da gatazkatsua. Batzuentzat artea dena besteentzat delitua da, eta gaur egun, Euskal Herriko herri askotan, kalean, baimenik gabe, graffitiak egitea oso arriskutsua izan daiteke (debekatua dago, eta isunak jartzen dituzte). Gizarte mailan, aldiz, oso ondo ikusita dago, eta eredu izan da diseinatzaile askorentzat.


abendua 2011 - Boligrafo gorria\nHilabetea: abendua 2011\nLost in the SuperDurangoMarket (eta V)\nGomendioen sail hau gaur bukatuko da eta aurtengo liburu eta disko ferian ondo mugitu diren (mundua seko erotu ez bada, ondo mugitu behar zuten) pare bat lan ekarri ditugu. Baina motz geratu garen sentsazioa daukagu eta, egunero idazten aritu garen […]\nLost in the SuperDurangoMarket (IV)\nErrenditzen ez direnak dakartzagu gaur; joan arren beti itzultzen direnak; une jakin batean lehen lerrotik desagertu arren, erretagoardian eroso sentitzen ez direnak. II. Mundu Gerran hil zuten idazle bat, gaurkotasun gramo bakar bat galdu ez duen liburuarekin; eta lau tipo […]\nLost in the SuperDurangoMarket (III)\nDisko, liburu, pelikula edo antzezlan bat inori gomendatzeko, komeni izaten da aurretik norberak entzun, irakurri eta ikusi izana. Hasieratik bukaeraraino? Ez. Zerbaiterako asmatu zuen norbaitek mundu honetan sinekdokea eta gaur osorik jan ez ditugun arren (oraingoz), parte bat dastatuta biziki […]\nLost in the SuperDurangoMarket (II)\nHoriei buruz besterik hitz egiten ez dugun arren, Durangokoa ez da nobedadeen azoka eta ez daude azken hiru hilabeteotan publikatutako gauzak soilik salgai. Industria editorialak bere legeak ezartzen ditu eta labetik atera berri diren produktuak izango dira gehien mugituko direnak, […]\nBil ezazue nahi duzuen koloreko paperean, baina Durangon gaurtik hilaren 8ra bitartean azoka bat antolatu dute, (batez ere) liburuak eta diskoak salerosteko helburuarekin. Inork ez du esan xede txarra denik, baina “topaleku”, “bilgune”, “oasi” eta tankerako espresioek estaltzen dute askotan […]\nEstiloan ere egarri\n“Laguna hausten den hilobiak leher egiteraino zurruta kantua egin litekeen mahaia izan behar luke, zer axola plastikozko lore zikin hauek dardaraka ontzi jausi zartatuaren lepoan, zer axola gure mozkorraldiaren puskailak aldare profanatu batean, zer axola du, bizitza hau ez da […]


Kategoria gurasoa: Sopela\tKategoria: Ama Lurra\tNoiz sortua: Azteazkena, 13 Azaroa 2019\tArgitaratua: Azteazkena, 13 Azaroa 2019\nAzken udal osoko bilkuran (urriak 31) Elkarrekin-Podemosek mozioa aurkeztu zuen Sopelan energia berriztagarriak erabiltzeko eta EHBilduk emendakin bi gehitu zizkion mozioari Sopelarako neurri zehatzak proposatuz. Gauzak horrela, Sopelako Udalak 6 hilabeteko epean energia hornidura kontratatzeko lizitazioa atera beharko du, Iberdrolaz besteko enpresa txiki eta ertainei aukerak irekiz eta energia berriztagarrien erabilera bermatuz, energia bera aurrezteko neurriak abian jartzeaz gain.\nZergatik ez zuten BAI bozkatu PNV eta PSE?\nPSEren ustez, oraingo legediak mozioak berak esandakoa barnebiltzen du eta beraz, abstenitu egin zen. PNVk mozioak, legeaz gain, ez zuela ezer berririk aipatzen esan zuen eta kontra bozkatu zuten. Mozioan onartutakoa "lege orokorrean" baldin badago... zergatik bozkatzen dute EZ?


Aurrekoa Apirilak 29 Osteguna Hurrengoa\nApirilak 29 • 19:00 • Okendo K.E. (Gros-Ulia) Kultura +\nIñaki Lz de Luzuriaga\nItzaletan ezkutatuta heldu zaigu Nafarroako Erresumaren 1200eko inbasioa, oroitzapenaren lanbroan galduta. Erdi Aroan Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa Gaztelako erresumara atxiki zituzten, eta ez zen preseski modu baketsuan izan. Urte horietako gertaerek betiko aldatu zuten Nafarroan gorpuzten zen euskal estatu burujabearen patua: lurraldea murriztua, zatitua eta arroztua izan zen, biziraupenaren kinkan geldituz. 1199-1200eko okupazio militarra higadura historiko luze baten azken ondorioa izan zen: lurraldearen higadura bat batez ere, baina baita politikaren, kulturaren, gizartearen eta ekonomiaren arlokoa ere.\nOharra: Horretarako, izena eman behar da: motakogaztelua@gmail.com\nAforoa mugatua: 75 plaza.\nApirilak 29 • 19:30 - 21:00 • Koldo Mitxelena Euskara +\nTradizioz hiribilduen protohirigintza izan daitekeena, prozesu homogeneotzat eta Gipuzkoa osora estrapolatzen den errealitate baten modura hartu izan da. Garai bateko Villafrancan aztertutako adibideek, ordea, hiribildu baten eraikuntza berezko zigilua duen prozesu heterogeneo batetik gertuago kokatzen dela argitu dute, neurri handi batean, lekuko baldintzek eragin zuzena izanik.\nNerea Iraola Historian lizentziatua EHUn, Historia Militarrean aditua UNEDen eta Arkitektura zibila eta hirigintza ondarearen ikertzailea EHUn.\nApirilak 29 • 16:00 • Antzoki Zaharra (Parte Zaharra) Zinema\nEspainia. Zuzendaritza: Ritxi Lizartza, David Pallarès, Oier Aranzabal. Ekoizpena: Ritxi Lizartza. Ekoizpen eragilea: Ritxi Lizartza. Jatorrizko ideia: Javi Barajas. Gidoia: Martin Etxeberria, Xabier Etxeberria, Jon Mikel Aldanondo, Mielanjel Elustondo. Argazkia: Fernando Sa Casado. Musika: Joserra Senperena. Muntaketa: Maialen Sarasua Oliden. Soinu-ingeniaria: Haimar Olaskoaga. Iraupena: 85 min.\nHIZKUNTZA: euskara, gaztelania, katalana, galiziera, ingelesa, frantsesa, nederlandera / AZPITITULUAK: euskara


Euskoaren kontrako epaia ezeztatu dute, prefetak egingo duenaren zain - Ekonomia - Berria\nEuskoaren kontrako epaia ezeztatu dute, prefetak egingo duenaren zain\nPaueko auzitegi administratiboak ez du debekatu Baionako Herriko Etxeak euskoa erabiltzea, argudiatu baitu ezin duela eragotzi hark sinatutako akordio bat\nAtzo Baionako Herriko Etxera Frantziako hedabide ugari bildu ziren Etxegarairen adierazpenen bila. BOBEDME\nEneko Etxegarai Urain. Joanes Etxebarria -\nEuskal Moneta eta Baionako Herriko Etxeak izenpetu hitzarmenaren kontrako helegitea bertan behera utzi du Paueko Auzitegi Administratiboak. Catherine Seguin Baionako suprefetak eta Gilbert Payet Paueko prefetak jarri zuten salaketa, euskoa ez baita agertzen Frantziako Gobernuak ordainketa moduak finkatzeko dituen arauetan. Uztailaren 19an Baionako Herriko Kontseiluak hartu erabakia baliogabetu nahi izan dute estatuaren ordezkariek. Haren bidez, kontseilua euskoak onartzera engaiatu zen, eta diru horrekin bere ordainketak egitera. Hain justu, hitzarmena izenpetua delako utzi du helegitea bertan behera epaileak. Hemendik goiti prefetaren jarrera ikusi beharko da, instituzioak euskoa erabiltzen ahalko duen ala ez jakiteko.\n«Prozedura ezeztatua da, baina funtsean aipatu behar zena aipatu gabe», azaldu zion atzo Iparraldeko Hitza-ri Xebax Christy Euskal Moneta elkarteko kideak. Haren erranetan, «ezin dute» Euskal Moneta eta herriko etxearen arteko hitzarmenaren kontra egin «argumentu teknikoekin». Hala adierazi zion Sud Ouest egunkariari Jean Rene Etxegarai Baionako alkate eta Euskal Elkargoko lehendakariak ere, 2014ko Hamon legea argudiatuz. «Diru osagarriak» onartzen ditu legeak, baina 2012ko bi dekretutan euskoa ez dela agertzen deritzo prefetak. «Politika teknikaren gibelean da ezkutatzen», zioen lehendakariak, eta jakobinismoa egotzi zioen Seguini.\n«Ikusi beharko da prefetak zer egingo duen, erabakitzen ahal du prozedura berri baten egitea hitzarmenaren kontra, edo beste aterabide bat ematea», zioen Christyk. Haren erranetan, «hori segur aski gobernu mailan erabakiko da, ondorioak badituelako Frantzian diren tokiko moneta guzientzat». Hala nola, Baionaren gisan, instituzio batek diru lokal baten erabiltzea aurrekaria bada, are gehiago Paueko auzitegiak arrazoia emanez gero. Erran nahiko lukeelako herriko etxe batek edo eskualde batek moneta lokal bat erabili lezakeela bere ordainketak egiteko.\nOraingoz Baionako Herriko Etxeak euskoak onartuko dituela dio alkateak, «baina ordainketak egiteko ikusiko dugu prefetaren erantzuna zein den». Txosten tekniko-judizial bat utzi diote hitzarmenaren izenpetzaileek prefetari: «Parisko abokatu espezialista bat hartu dugu, orain ikusiko da prefetak zer erantzun mota ematen duen, baina ez nuen urte bat itxoingo euskoak onartzeko». Euskal Elkargoan Baionako Herriko Etxeak Euskal Monetarekin izenpetu hitzarmen bera aurkeztuko duela berretsi zuen atzo Etxegaraik.\nEneko Etxegarai Urain. Joanes Etxebarria


Bizkaiak "Bizikletan Bizkaian zehar mugitzea: nola egingo dugu?" jardunaldia antolatu du - Deia\nAzaroaren 6an Euskalduna Jauregian\nBizkaiak "Bizikletan Bizkaian zehar mugitzea: nola egingo dugu?" jardunaldia antolatu du\nAldundiak 112 udalei animatzen die bizikletaz ibiltzeari buruzko jardunaldi batean parte hartzera\ndeia.eus 09.02.2020 | 16:10\nBidegorri a Zierbena desde Barakaldo por Muskiz. Jose Sampedro\nBidegorri a Zierbena desde Barakaldo por Muskiz.\nBILBO. Aldundiak "Bizikletan Bizkaian zehar mugitzea: nola egingo dugu?" Jardunaldia antolatu du, Bizkaia osorako mugikortasun iraunkorrerako estrategia bateratua definitzeko beste urrats bat dena. Horretarako, besteak beste, Bizkaiko 112 udalei parte hartzeko gonbita egin die, mugikortasun iraunkorreko sareen sorreran inplikatuta dauden guztien artean elkar ezagutzeko, elkarlanerako sare bat ehuntzeko eta lurraldearentzat inspiratzaile izan daitezkeen Europako beste eskualde batzuetako esperientzia arrakastatsuak zuzenean ezagutzeko.\nHorretarako, jardunaldi honetan hainbat adituk parte hartuko dute, eta Bizkaiko errealitateari funtsezko elementuen gaineko ezagutzak aplikatuko dizkiote, hala nola hiriarteko bizikleta bideen plangintza, interkonektibitatea edo bide-segurtasuna.\nMugikortasun iraunkorreko estrategia bat garatzea, bizikletaren eta garraio publikoaren konbinazioan oinarritua, hainbat udalerriren arteko joan-etorrietarako Bizkaiko Foru Aldundiak bere gain hartutako konpromisoetako bat da. Hori dela eta, helburu bera duten erakundeekin topagune izateko asmoz sortu da jardunaldi hau, Bizkaian hiriarteko mugikortasunak nolakoa izan behar duen zehaztuko duten oinarriak ezartzeko.\nAzaroaren 6an Euskalduna Jauregian egingo den jardunaldi honetan parte-hartzaileek Robin Klein (Mobycon) Herbehereetako mugikortasun-adituak emandako master class bat ikusi ahal izango dute, Bizkaian Europako beste eskualde batzuetan esperientzia arrakastatsuak ezartzeari buruz duen ikuspegia azalduko duena. Era berean, bizikleta bideen, intermodalitateen edo aparkaleku seguruen diseinuari buruzko gomendioak emango ditu.\nHiriarteko bizikleta-sareen plangintzaren, bide-segurtasunaren eta kudeaketa intermodalaren arloetako adituek parte hartuko dute jardunaldia osatuko duten gai horietako bakoitzari buruzko hiru mahai-inguruetan. Foro horietan hainbat adituk hartuko dute parte: Marcio Deslandes (Europako Txirrindularien Federazioa), Paul van de Coevering (Urban Intelligence irakaslea Bredako Unibertsitatean), Alfonso Sanz (Gea21), Silvia Carrosan (Bizikletaren Aldeko Hirien Sarea), Susana Garcia Herrero (Burgosko Unibertsitatea) edo Pedro Horrillo (txirrindulari ohia).


Phonebloks, telefonoa nahi erara | Teknopataren txokoa\n2013(e)ko irailak 14 Teknopataren ajeak Iruzkinik ez\nPCen munduan, nahi izanez gero behintzat, erraz-erraza da nork bere gustuko ordenagailua sortzea: hartu zure gustuko oinarrizko plaka, eta joan haren gainean nahi dituzun osagaiak jartzen: prozesagailua, memoria, txartel grafikoa, sare eta konektibitate txartelak, biltegiratze gailuak, monitorea… neurri-neurrira eraiki daiteke ordenagailua, benetan pertsonala eginez. Horrek, gainera, beste abantaila handi bat du: osagaietako bat hondatu eta zaharkituta geratuz gero, aldatu eta listo, ez dago zertan ordenagailu guztia bota beharrik.\nHaurrak Ghanako Agbogbloshie-ko teknozabortegian. cc-by-sa Daniela@ipernity. (Click irudi gehiago ikusteko)\nBaina gaur egun, informatika kontsumorik handiena ez dator ordenagailuen aldetik, sakelako gailuetatik baizik. Telefonoak dira elektronikako kontsumoaren izarra, neurri handi batean duela gutxira arte aparteko produktuek eskaintzen zituzten funtzioak bereganatu dituztelako: argazki eta bideo kamera, irratia, mp3 entzungailua, bideo erreproduktorea… Ordenagailuetan baino, telefonoetan gertatzen dira orain berrikuntza teknologiko nabarmenak… edo, beste era batera esanda: telefonoetan eragiten du gehien zaharkitze programatua deritzonak. Telefono egileek nahita eragiten dute gailu berriak urtebetera-edo zaharkituta geratzea, horrela erabiltzaileok produktu berriak erostera behartzeko. Horrek, besteak beste, zabor teknologikoa sortzen du, kopuru benetan industrialetan. Zabor teknologiko hori gero eta arazo larriagoa da, eta ingurugiro arazo larriak eragiten ditu multinazionalek eta kontsumitzaileok teknozabortegi bihurtu dugun Ghana bezalako herrialdeetan.\nHori dena kontuan hartuta, Herbeheretako Dave Hakkens diseinatzaileak proposamen interesgarri bat egin du (Applek bere iPhone 5 “berriak” aurkeztu dituen aste berean). Phonebloks deitu dio kontzeptuari eta, oinarrian, PCen munduko modularitatea telefonoen mundura eramatean datza.\nHala, telefonoak produktu itxiak izan beharrean, oinarrizko plaka baten gainean Lego piezen antzekoak gehituz eraiki ahal izango lirateke, nork bere gustu eta beharren arabera. Horrela, osagarrietako bat zaharkitu edo apurtuz gero, haren lekuan berri bat jarri eta listo, ez genuke telefono osoa zaborretara bota beharko. Bideo laburra prestatu du Hakkensek (ingeles ezin sinpleagoan) kontzeptua zertan den azaltzeko:\nHakkensek sortutako eredu horretan gainera, telefonoen osagaiak enpresa ezberdinetatik erosi ahal izango genituzke, behin plataformaren estandarrak ondo zehaztuta. Ideia oso polita da, baina horixe: ideia baino ez. Hakkensek pausu bat gehiago eman nahi du, eta era guztietako enpresa, inbertsore, diseinatzaile, ingeniari eta ikertzaileak konbentzitu kontzeptua teknikoki posible egiteko.\nHorretarako, kanpaina bat abiatu du Thunderclap plataforman. Ez, ez da diru-bilketa kanpaina horietako bat, “crowdspeaking” kanpaina baizik. Diseinatzaileak dioenez, proiektuak aurrera egiteko diruak ezin du lagundu, garrantzitsuena era bateko eta besteko eragileak konbentzitzea baita. Horregatik, Hakkensek nahi du ahalik eta jende gehienak erakus dezala ideiarekiko interesa, garatzeko konbentzitu beharreko adituak errazago konbentzitu ahal izateko. 400.000 sinadura sortu nahi zituen hilabetean, eta kopuru hori gainditu egin du astebete eskasean. Baina hala ere, zenbat eta gehiagok sinatu, hobeto, noski!\nZer iruditzen? Gustatzen zaizu ideia, ala utopikoegia da?\nPingback: Bitacoras.com\t2013(e)ko irailak 14


Ezker Hormako Kluben Arteko Gipuzkoako Txapelketako lehendabiziko finalak, igandean\n2016/10/20 | Lehiaketa\nGomazko paleta neska nagusien 1. eta 2. mailako finalak Donostiako Atano III.a frontoian izango dira ikusgai, 10:30ean; eta 10:00etan, Urnietako Udal pilotalekuan, larruzko paleta mutil nagusien 1., 2. eta 3. mailako finalak jokatuko dira\nEzker Hormako Gipuzkoako Kluben Arteko Txapelketako lehendabiziko finalak jokatuko dira asteburu honetan (2016-10-23). Hain zuzen ere, bi jaialditan izango dira ikusgai, biak ere igandean: alde batetik, Donostiako Atano III.a frontoian, 10:30ean, gomazko paleta neska nagusien 1. eta 2. mailako finalak jokatuko dituzte; eta, bestetik, Urnietako Udal pilotalekuan, 10:00etan, larruzko paleta mutil nagusien 1., 2. eta 3. mailako finalak izango dira.\nFinalista batzuk zehazteke daude oraindik, ostegunean eta ostiralean (2016-10-20 eta 2016-10-21) finalerdiak jokatuko baitituzte zenbait mailatan. Dena dela, ondoren zehazten ditugu finalen jaialdiak:\nUrriak 23, igandea, 10:30, Donostia-Atano III.a\n1. Gomazko paleta neskak, nagusiak 2. maila:\nZIOTZA (San Sebastian-Erasun) edo ZESTOA (Etxeberria-Lopetegi) vs\nZARAUTZ (Arruti-Arriola) edo SU-BERRI 1 (Arrillaga-Otaegi)\n2. Gomazko paleta neskak, nagusiak 1. maila:\nSU-BERRI 1 (Garmendia-Maiza) edo SU-BERRI 2 (Otaegi-Mendizabal)\nUrriak 23, igandea, 10:00, Urnieta-Udalekoa\n1. Larruzko paleta mutilak, nagusiak 2. maila:\n2. Larruzko paleta mutilak, nagusiak 3. maila:\n3. Larruzko paleta mutilak, nagusiak 1. maila:\nREAL SOCIEDAD 1 (Lopez-Vigeon) edo OIANGU (Luzuriaga-Andonegi) vs\nGAZTELEKU (Altuna-Lete) edo PAGAZPE (Clement-Arruti)\nGomazko paleta neska nagusien lehiari dagokionean, 1. mailako finalista bat ezagutzen da dagoeneko, Hernani taldea, hain zuzen ere. Izan ere, hernaniarrek lehen postuan sailkatu dira ligaxka amaituta, eta finalerako zuzeneko pasea lortu dute. 1. mailako beste finalista ostiraleko finalerdian erabakiko da. 2. mailako finalerdiak ere osteguna eta ostirala bitartean jokatuko dira. Hauexek dira, hain zuzen ere, finalaurreko guztiak:\n- Gomazko paleta neskak, nagusiak 2. maila. Finalerdia:\nUrriak 20, osteguna, 19:30, Zizurkil\nZARAUTZ (Arruti-Arriola) vs SU-BERRI 1 (Arrillaga-Otaegi). Urriak 21, ostirala, 20:15, Zarautz\n- Gomazko paleta neskak, nagusiak 1. maila. Finalerdia:\nUrriak 21, ostirala, 19:00, Anoeta\nEta larruzko paleta mutil nagusien lehiari dagokionean, bestalde, 2. eta 3. mailako finalistak ezagutzen dira, aurreko asteburuan (2016-10-16) jokatu baitziren finalerdiak. 2. mailan, Euskal Jolasek (Etxeberria-Beitia) 35-24 irabazi zion Gaztelekuri (Iradi-Rekalde), Deban; eta Oiangu 3k (Ibarguren-Olaran) 35-34 Txost taldeari (Aizpuru-Benoit), Olaberrian. 3. mailan, Urnieta 2 taldeak (Argiñarena-Garagorri) finalerako zuzeneko txartela lortu zuen, sailkapen-buru izanda; eta Urnieta 1ek (Jauregi-Txapartegi) beste txartela lortu zuen finalerdian Euskal Jolasi (Badiola-Barinagarrementeria) 20-35 irabazita. 1. mailako finalerdiak besterik ez dira falta, beraz; hauexek dira:\n- Larruzko paleta mutilak, nagusiak 1. maila. Finalerdia:\nUrriak 21, ostirala, 19:00 (5.a), Deba\nGAZTELEKU (Altuna-Lete) vs PAGAZPE (Clement-Arruti). Urriak 21, ostirala, 21:15 (2.a), Altza\nTxapelketaren xehetasun guztiak webgune honetako Lehiaketa-Federatua-Gipuzkoa ezker horma eta Kartelera ataletan kontsulta daitezke.


Estudiantes del Grado de Ingeniería en Diseño Industrial de Mondragon Unibertsitatea conquistan el podio en los premios mundiales de diseño de envases para estudiantes Mondragon Unibertsitateko Diseinu Industrialeko Ingenieritza graduko ikasleak podiumera igo dira bilgarri-diseinuaren arloko ikasleentzako munduko sarietan - Mondragon Goi Eskola Politeknikoko albisteak - Mondragon Unibertsitatea\nMondragon Unibertsitateko Diseinu Industrialeko Ingenieritza graduko ikasleak podiumera igo dira bilgarri-diseinuaren arloko ikasleentzako munduko sarietan\nJone Pérez, Garazi Otxandorena eta Mario Marco ikasleek bigarren saria lortu dute WorldStar Student Awards sarietan, Apisol enpresarentzat eztia dosifikatzeko egindako bilgarriaren diseinu berritzaileagatik\nMondragon Unibertsitateko Industria Diseinu eta Produktu Garapeneko Ingeniaritza graduko ikasleek landutako proiketuak Worldstar Student Awards sarietan podiumera igotzea lortu du, zehazki, zilarrezko domina eskuratu. Lehiaketa hau, ikasleei zuzendutako bilgarri-diseinuaren arloko mundu mailako sari ospetsuetakoa da. World Packaging Organization (WPO) erakundeak urtero antolatutako lehiaketa da, eta Mondragon Unibertsitateko Industria Ingeniaritza eta Produktu Garapena Graduko hiru ikaslek lortu dute bigarren saria: Jone Pérez Morenok, Garazi Otxandorena Ieregik eta Mario Marco Nafriak, «Honey Extruder» izeneko proiektuagatik. Eztia dosifikatzeko bilgarria da, guztiz berritzailea, funtzionala eta % 100 ekologikoa.\nProiektuak produktu sortzaile, berritzaile eta jasangarri batekin erantzun dio Apisol elikadura-enpresak proposatutako erronkari. Zehazki, ezti-dosifikatzaile berrerabilgarria oinarri duen proiektu hori erlauntzetan dago inspiratuta.\nBigarren saria eskuratu duen bilgarria oso moldakorra da, gainera, metatzeko, desmuntatzeko eta garbitzea zein mantentzea errazteko aukera ematen baitu. Diseinuak tanta-kontrako barne-sistema bat du, dosifikazio-ziklo bakoitzean aktibatzen dena. Era berean, ateratzen den ezti-kantitate zehatza kalkulatzea ahalbidetzen du, erruleta bat erabiliz. Erruleta horrek hots bat egiten du buelta osoa ematen duenean, hau da, ezti-koilarakada bat ateratzen denean.\nHiru ikasleek joan den ikasturtean garatu zuten proiektua, Mondragon Unibertsitateko Goi Eskola Politeknikoko Industria Ingeniaritza eta Produktu Garapena Graduko 3. maila egiten ari zirenean. Jone Pérezek adierazi duenez, ikasgelan hasi ziren lanean, «baina berehala iritsi zen konfinamendua, eta proiektuaren zati handi bat etxean garatu behar izan genuen». Hala ere, argi izan zuten hasieratik Apisol enpresak egindako eskakizun guztiak bete nahi zituztela, eta «ez genuen ezer itxi nahi dosifikatzailearen funtzio guztiak adostu eta zehaztu arte», azaldu du ikasleak.\nBehin proiektua amaituta, Valentziako Edukiontzien Berrikuntzako Klusterrak antolatutako Edukiontzien Diseinu Jasangarriko Nazioarteko Lehiaketan aurkeztu ziren, eta finalistak izan ziren. Horri esker, Liderpack sarietara aurkeztu ziren, eta horretan ere irabazle suertatu ziren. Pérezek azpimarratu duenez, «azken sari horri esker, WorldStar Student Awards munduko sarietarako sailkatu ginen, eta bigarrenak izan gara».\nGarazi Otxandorenak honako hau gogoratu du: «Konfinamenduaren hasieran egin genuen lana, eta ez ziren lanerako baldintzarik onenak; horregatik, eman diguten sari bakoitza espero ez genuen sorpresa bat izan da guretzat». Eta Mario Marcok erantsi duenez, «lehen maila gainditzea besterik ez genuen espero, baina, oharkabean, munduko finalera iritsi gara».\nHirurak bat datoz, eta esan dute pandemiaren ondorioz bizitasun txikiagoz bizi izan dutela saria; izan ere, ezin izan dute gozatu dena presentziala izan balitz bezala, COVID-19aren aurreko agertoki batean bezala. Hala ere, «oso pozik eta harro gaude», dio Pérezek. Hiru ikasleek azpimarratu dutenez, «zorion-mezu asko jaso ditugu, baita irakasleengandik ere, haientzat guztiz pozgarria baita beren ikasleek horrelako sariak eskuratzea».\nJakin badakite sari honek bide profesionalen bat ireki diezaiekeela. Halere, «ezin gara erlaxatu, diseinuaren mundua etengabeko eboluzioan baitago. Lanean jarraitu behar dugu maila horri eusteko», ohartarazi dute.\nZorionak irabazleei eta baita beraien irakasleei ere!\nBilgarri-diseinuaren arloko munduko lehiaketarik garrantzitsuena da WorldStar Student Awards, eta urrezko saria Turkiako ikasle batek eskuratu du, «Ojo» azazkal-esmaltearen flaskoagatik. Hirugarren saria ere turkiar ikasle batek irabazi du, koloretako arkatz-estutxe berritzaile batengatik.\nEstatuko beste bost proiektuk «Worldstar Ikasleen Aintzatespen Ziurtagiria» eskuratu dute, aurkeztutako proiektuek lortutako puntuazio onagatik. Honako hauek dira proiektuok: «Apipack», Alcoiko (Alacant) Arte eta Diseinuko Goi Eskolako Helena Maestrerena; «Bettabox», Madrilgo Diseinuko Goi Eskolako Marina del Pino eta Salomé Quesadarena; «Eco-Hybrid Box», Zaragozako Unibertsitateko Irene Deler, Ana Bitrián, Daniel Martínez eta Javier Redondorena; «Layer_bx», Madrilgo Diseinuko Goi Eskolako Eva Milánena; eta, azkenik, «Muna», Zaragozako Unibertsitateko Mónica Castillo, Pilar Artigas, Ignacio Blas eta Rocío Cusórena.\nEpaimahaiak «meritu-ziurtagiria» eman die Turkiako, Alemaniako, Txinako, Erresuma Batuko eta Estatu Batuetako beste 10 bilgarriri.\nWorldStar Student Awards sariei buruz\nWorldStar Student Awards lehiaketan parte hartu ahal izateko, World Packaging Organisation (WPO) erakundeak onartutako lehiaketa nazionalak irabazi behar dituzte ikasleen proiektuek. Espainiaren kasuan, Graphispack elkarteak antolatutako Lidepack Sariak (Gazte Diseinuaren kategoria) eta Bartzelonako Firako Hispack dira. 2019az geroztik, Lidepack sarietan ikasleei zuzendutako atalean parte hartzeko bide bakarra Bilgarri eta Enbalajearen Berrikuntza Klusterrak antolatutako Bilgarri eta Enbalajearen Diseinu eta Jasangarritasun Sari Nazionalak dira.\nKlusterreko zuzendari Jesús Pérezen hitzetan, mundu-mailako aintzatespen horrek «errepikatu egiten du aurreko edizioan espainiar diseinuak lortutako arrakasta, eta berretsi egiten du herrialdeko eta sektoreko packaging-diseinuaren posizio garrantzitsua, munduko onenetako bat». Ildo horretan, gehitu duenez, «Espainian urtero-urtero antolatzen ditugun sarietara unibertsitateek eta zentroek aurkeztutako maila handiaren emaitza da hori: gazteek gehiago izateko espiritua dute, eta espiritu hori guztiz beharrezkoa da, batez ere koronabirusaren pandemia nagusi den garai honetan».\nIldo beretik, Graphispack elkarteko idazkari nagusiak, Ignasi Cusík, hauxe azpimarratu du: «egungo inguruabarrak gorabehera, ikasleen partaidetza bikaina eta aurkeztutako proposamen guztien maila handia azpimarratu nahi ditut».\nCOVID-19aren ondorioz bidaietan dauden murrizketak direla eta, WorldStar Student Awards sariak banatzeko ekitaldia modu birtualean egingo da 2021ean.


Matxalen Mendizabal eta Maider Isasa nesken xarearen historian sartu dira | EHK\nby ehkirola eus | 2020/01/16\nMatxalen Mendizabal –Maider Isasa eta Nora Galartza eta Irati Fernandez osatutako bikoek, larunbatean Ametsa Trinketean jokatu zen partida historikoaren protagonistak izan ziren.\nEgun historikoa bizi izan zen larunbatean, urtarrilak 11, Irurako Ametsa Trinketean, historian lehen aldiz, xareko nesken arteko infantil mailako partida ofizial bat jokatu zelako, 2020ko xareko Gipuzkoako Txapelketa barruan.\nAmetsa Pilota Elkarteko bi bikotek izan zuten ohore hori ; Matxalen Mendizabal eta Maider Isasak, batetik, eta Nora Galartza eta Irati Fernandezek, bestetik .\nPartidari dagokionean, Mendizabal- Isasa I bikoa izan zen garaile, Galartza I- Fernandez bikoari 30-14 irabazita. Irabazleek aurrea hartu zuten partida hasieratik eta emaitzak erakusten duen modura garipen erosoa erdietsi zuten.\nMutilen infantil mailako partidan, Ametsa 2ko Yarza-Heras bikoak 30-19 irabazi zion Ametsa 4ko Galartza II-Aristi bikoari. Galartza II-Aristi bikoak ez zuen bere maila eman, eta Yarza-Heras bikoa sendo aritu zen partida osoan zehar, eta arazorik gabe lortu zuen lehen garaipena.\nKadete mailako lehen partidan, Ametsa 5eko Zabalegi-Isasa II bikoak nagusitasun osoz irabazi zion Ametsa 4ko Mendizabal-Mujika bikoari 35-16 irabaziz. Bigarren partidan, Ametsa 3ko Montero-Yeregi bikoak 35-21 irabazi zion Huarte-Itoitz bikoari.\nIgandean jokatu zen mutilen infantil mailako jardunaldiko azken partida, eta Ametsa 1eko Bernal-Lopetegi bikoak , Ametsa 3ko Mendizabal-Maiza bikoari 30 eta 22 irabazi zion.\nBestalde, larunbatean, urtarrilak 18, 16:00etan hasita, jokatuko da Irurako Ametsa trinketean Gipuzkoako xare Txapelketari dagokion 2. jardunaldia.\nLehen partida, infantil mailako nesken artekoa, Ametsa 2(Goenaga-Gorriti)/ Ametsa 1(Galartza I-Fernandez)bikoen artekoa izango da.\nBigarren partida, kadete mailako mutilen artekoa, Ametsa 5( Zabalegi-Isasa II)/ Ametsa 1(Huarte-Itoitz) izango da, eta amaitzeko, hau ere kadete mailako mutilen artekoa, Ametsa 2(Iturbe-Huitzi)/Ametsa 4(Mendizabal-Mujika) bikoen artekoa izango da.\n— Tolosaldeko Ataria (@tolosaldeataria) January 10, 2020


Euskerearen behar naturala - bizkaie.biz\nEuskerearen behar naturala\nPatxi Saez\t2018-02-08 08:15 Euskerea berbagai\nEuskerearen erabileran behar sozialak dauen indarraz gogoetea egin dau Patxi Saezek.\nAzpeitiko Plaza Nagusia (Wikimedia Commons) | Ikusi handiago | Argazki originala\nEuskerea normalizau nahi badogu, euskerea gizartearen erdigunean jarri nahi badogu, euskerearen aldeko aldaketa soziala eragin nahi badogu, euskereak berak, komunikazino hizkuntza legez erabilteko, behar naturala (sozio-funtzionala) sortuarazo behar dau hiztunen artean.\nEgoera normalizatuan dagoan hizkuntzeak hiztunakan eragindako behar hori berezkoa dau, naturala. Hizkuntzearen berezko hiztunentzat, batik bat elebidundu barik dagozanentzat, hizkuntzearen beharra ikusezina da: berezko adierazpide daben hizkuntzearen erabilerea erabat arrunt eta ohikoa jake. Ikusi daigun Bernardo Atxaga idazlearen testigantzea:\nUmezaroko aldi labur baten hizkuntzea erabat arrunta izan jatan euskerea. Ez neban hari buruzko eretxi edo, gerora sarritan legez, kezkarik. Aitari eta amari atta eta ama deitzen neutsen, euriari ebi edo eguzkiari eguzki deitzen neutsen legez, eta horretan erabagiten zan dana, personak eta gauzak izentetako modu betikoaren erabileran.\nGizakiak bere gizakitasunetik maila bitako behar naturalak ditu: alde batetik, norbanakoari jagokozan oinarri-oinarrizko beharrak ditu, behar fisiologikoak, bizirik irauteko nahitaezkoak (arnasea hartu, elikatu, lo egin, bere burua garbitu, jantzi, osasuna jagon...). Eta, beste alde batetik, gizarte mailako beharrak ditu, ganerako gizakiakaz dituan hartu-emon edo gizarte mailako alkarrekintzetatik sortutako beharrak (familia sortu, lagunak izan, maitasuna, onarpena, estatus bat lortu, prestigioa, arrakastea, autoerrealizazinoa...). Hain zuzen be, hizkuntza bat —gurean euskerea— bere hiztunek dituen beharrizanak asetzeko tresna baliogarria dan neurrian bihurtuko da ezinbesteko edo—baliorik ezean— hutsaren hurrengo.\nHizkuntza batek asetzen dauen komunikazino beharrik oinarrizkoena ume jaiobarriarena da. Gizakiaren beharrik oinarrizkoenak behar fisiologikoak dira, hau da, gizakiak bizirik irauteko oinarrizkoenak. Beraz, gizakiaren berezko behar naturalen mailarik oinarrizkoenean, ume jaiobarriarena izango geunke. Hil ala bizikoa dau ume jaiobarriak ama dauenari bere behar oinarrizkoen barri emotea. Umetxu babesbakoak ez dau gaitasunik bere kasa elikatzeko, eta ama barik ezin dau iraun. Lehenengo egun eta hilebeteetan umeek negarra dabe adierazpide eta, hizkuntzea ikasteko gaitasuna garatu ahala, esan ohi daben lehenengo berbea munduko hizkuntza guztietan ia berbera da: ama. Gizakiarentzat ahoskatzeko fonemarik errazenak ezpainbikoak dira: m, p eta b. Baita a bokal edegia be. Berba egiteko saiakeran, umearen ahotik urten ohi diran lehen soinu horreek, gurasoek euren buruagaz lotzen ditue eta, horregaitik, munduko hizkuntzetan ama da berbarik unibersalena. Horregaitik, hain zuzen be, munduaren bi muturretan, Nepalen eta Euskal Herrian, izen berbera dauka gu guztion sortzaileak: ama.\nGizakiak, edozein harreman sistematara heltzen danean, familia izan, lagunartea izan, lantokia izan edo herri bat izan, ahalegin betea egingo dau harreman-sare horretan erabilten dan komunikazino moldea bereganatzeko. Izan be, gizaki orok antolaketa sozial batera egokitzeko ahalegina egingo dau, antolaketa sozial horrek bere gizatasunaren oinarrizko beharrak beteten dituan neurrian.\nHizkuntza ororen bizi-indarra antolaketa sozial baten dauen funtzionaltasunaren araberakoa da. Hizkuntza bat zenbat eta funtzionalago eta erabiliago izan, orduan eta ezagutza zabalagoa eta orokortuagoa izango dau sistema sozial horretako kideen artean. Azken baten, hizkuntza batek funtzionaltasun eta erabilera handia badau antolaketa sozial jakin baten, behar natural handia sortuarazoko dau bertan txertatu nahi daben kide barrien artean.\nIkusi daigun herri mailako antolaketa sozial baten adibidea:\nHilebete batzuk daroez Azpeitian bizi izaten Valeria Silva brasildarrak eta Veronica Medina espainiarrak. Ez batak, ez besteak, ez eben uste Azpeitian beharrezko izango ebenik euskerea bizi izateko. Hona heldu eta harrituta gelditu nintzan, zera pentsau neban: zer gaztelania arraro berba egiten dabe hemen?, azaldu dau Silvak. Segiduan erabagi eben euskerea ikasten hastea.\nEgia da euskerea ezin dozula erabili Euskal Herritik kanpo; baina bardin deutso, garrantzitsua da orain hemen gagozalako. Ogia erosteko behar dot euskerea, adierazo dau Medinak. Lagunak be euskaldunak egin dituala esan dau; hori dala-eta emoten deutso garrantzia hizkuntzeari.\nLagunak egiteko baino gehiago, lanerako ikusten dot garrantzitsua hizkuntzea. Hemen gelditzeko etorri naz, eta hemengo jenteari zerbitzuren bat emon nahi badeutsat, euskerea jakin beharra dago, erantzun deutso Silvak.\nValeria Silva brasildarrari eta Veronica Medina espainiarrari jazo jaken legez, euskerea erabiltearen aldeko egoera sozialean dagoanak, nahiz eta erderaz hobeto moldatu, ahalegina egingo dau egoereak sortzen deutsan behar natural horretara egokitzeko eta gehiengoak dauen hizkuntza jokabidera moldatuko da. Beharbada, moldaketa edo egokitzapen hori ez dau egingo nahi dauelako, ezta horretarako borondatea dauelako be, ezpada jokabide sozialaren aurka ez joateagaitik, azken baten, sistema horretan euskerea erabilteko dagoan arau soziala ez urratzeagaitik eta gatazkea ez sortzeagaitik.\nSistema sozial baten gehiengoak finkatutako arau soziala ez beteteak gatazkea sortu leike eta sistema sozial horren periferian, baztertuta gelditzeko arriskua dago. Beraz, gure gizatasunetik etenbako onarpenaren eta integrazinoaren bila gabizanez, egokitu egingo gara gizarte-sistemeak finkatutako jokabideetara, baita euskeraz egiteko dagoan arau sozialera be. Euskerearen aldeko egoera sozialean dagoana, nahiz eta erderaz hobeto moldatu, euskeraz egiten ohitzen joango da, gaitasuna eskuratzen, jarrerea aldatzen eta, azken baten, euskerea erabat erabilgarri bihurtuko jako, izan be, praktika etenbakoak ekarriko dau hizkuntzea barruratzea eta erraztasunez erabiltea.\nPatxi Saez Beloki. Soziolinguistea eta Euskaltzaindiko Sustapen Batzordeko kidea.


Iraganari iskin egiteko ezintasuna\n2019ko azaroaren 19a, asteartea | Ordua Euskal Herrian 05:45:59\nIleak uretan. Josu Penades. Pamiela, 2012\nIrudimena lagun, uretara eroritako ileak suge bihurtzen direla pentsatzen dute Josek eta Inasek, haur direla. Fantasiaz beteriko uste horrek errealitate gogor batekin egiten du talka, ordea, eta hala ere, ezarian harrapatzen du istorioak irakurlea, narrasti hark bezala. Bi plano narratibotan egituraturik gorpuzten da nobela, 1936ko Gerrako kontakizunak eta gerraostetik gatazkara bitartekoak uztartuz.\nNafarroan gauzatzen da istorioaren zatirik handiena, gerrako gertakizunen gaineko isiltasuna –baita literarioa ere– beste euskal lurraldeetan baino nabarmenagoa izan den eremuan. Bertan kokatzen ditu narratzaile orojakileak 80-90etako gazteen hainbat arazo eta aldarrikapen baita ETAren zenbait ekintza ere. Begirada zorrotzez epaitzen ditu narratzaileak gerrako gertaerak, baita ondoren sortutako talde armatuaren hilketak ere –garaiko beste auzi batzuk aipatu gabe utziz edota arin azalduz–.\nEgoera konplexuak dira nagusi eleberrian. Inas protagonista bera kontraesanak bizi du, bere hezkuntza aitona frankistaren diruak ahalbidetu baitu, eta inguruko baserrietako haurrek izan ez duten aukera horren atzean Abuelo egoteak deserosotasuna sorrarazten baitio. Horrez gain, eleberrian zehar hedatzen den beste kezka-iturri etiko bat ere badauka: iraganeko egiak ezagutaraztearen eta bizikidetzaren artean hautatzeko zailtasuna. Bide horretan, haren aita gerran erail izana argitzeko hartutako erabakiek markatuko dute Inas; izan ere, Iruñera bizitzera joatea erabakiko du, aitaren iragana berreraikitzeko asmoz. Hautu horren sinesgarritasuna gorabehera, bertan lortzen du lanbidea eta osatzen familia: bere ikasleei ezagutza transmititzeko abileziak eta seme-alabekiko harremanek haren irudia osatzen laguntzen dute. Hala ere, narratzailea alderdi min horietatik hanka-puntetan pasatzen da, interesgarriak liratekeen zenbait hari josi gabe utziz –bere ama Margaritaren irudian eta zaurietan arakatu gabe, esaterako–.\nGertaeren erritmo narratiboa orekatua da, oro har, baina gertakari batzuei eskainitako azalpenak laburregi geratzen dira –zenbait heriotza bat-batean gertatzen dira, adibidez–. Horren ifrentzua, ordea, zehaztasun handiz eraikitako errealitatea da: baserriko familien bizimodua, presondegietako bizi-baldintzak eta abarrak oso modu plastikoan deskribatzen dira, hainbesteraino non krudeltasun zenbaiten xehetasunek itolarria eragin diezaioketen irakurleari.


Azken eguneta mugimendu asko egon dira Ubuntu munduan. Pasaden urtean Ubuntu for Android aurkeztu zuten eta oraingoan Mahaigaineko gailuetatik Smartphone eta Tableten munduan sartzeko pausoa eman du Canocicalek.\nBeraz, gaur egun, gailu mugikorrentzat Ubunturen hain bat sistema ezberdin aurkituko ditugu. Android! Kontuz! 2014. urtea Ubunturena izan daiteke!\nUbuntu for Phone -Â Ubuntu on Tablet\nAtzo (Otsailak 21) aurkeztu zuten. Ubuntu sistema eragilea gure Smartphonarentzat. oker ez banago, Galaxy Nexus eta Nexus 4ean instalatu daiteke. Canonicalen asmoa 2013 bukaera 2014 hasiera aldera defektuz Ubuntu Phone duten gailuak merkaturatzea da.\nGaur egun, eskuz instalatu beharko dugu sistema eta ondorioz agur bero bat gure Androide maitagarriarentzat. Ondorengo orrialdean instalazioa burutzeko jarraitu beharreko pausoak dituzue:\nUbuntu Phone probatu ondoren Android sistemara itzuli nahi baduzue lotura hau gomendatzen dizuet;\nNire gomendioa: ez instalatu. Sistema bat hain berria denea, Â erroreak azaltzen dira eta sarean informazio gutxi dago hauek konpontzeko. Ubuntu Phone probatzeko irrikitan nago, baina itxaron beharko dut.\nSisteman zentratuz, oso ideia ona iruditzen zait. Ubuntu Smartphonean! ikaragarria! Argi dago, gaur egun Android sistema asko hazi dela, baina Linuxen oinarritutako alternatibak egotea ez da batere txarra. Irakurri dudanarengatik, Smartphonearen hardwareari errendimendu gehiago ateratzen dio. Androiden exekutatzen diren aplikazioak Dalvik izeneko makina birtual batean exekutatzen dira. Exkutatzen ari garen app bakoitzeko Dalvik makina bat exekutatzen da. Ondorioz sistema “moteltzen” da.\nUbuntu Phone sisteman ordea ez da horrelakorik gertatzen. Aplikazioak natiboak izan daitezke, edo html5ean oinarrituak ere. Â Aplikazioa ez da gailu bakoitzarentzat programatu behar. Aplikazio berdina, Ubuntu sistema duten gailu ezberdinetan exekutatuko da.\nGaratzaileentzako Ubuntuk SDK eta aplikazioen diseinurako gida bat atera du. (http://developer.ubuntu.com/get-started/gomobile/) . Oraindik ez dut erabat ikasi Android Appak garatzen eta jadanik beste gauza bat dut ikasteko!\n…ikasten, ikasten, beti beti gure admimena zabaltzen…\nOna hemen Mark Shuttleworth Ubuntu Phone erakusten.\nTableten aldetik, Smartphonarekin gertatzen den berdina. Nexus 7 eta 10ean instalatu daitekeela uste dut. Azken, finean Canocicalek egindako mugimendu honi esker, gure Linux/Ubuntu ekosistema edukitzeko aukera izango dugu.\nPuntu honetan gauza bat argi daukat. Ubuntu One zerbitzua asko hobetu beharko dute. Gaur, egun Ubuntu One-eko zerbitzariak oso motelak dira. Sinkronitzazioa askotan ez du ondo funtzionatzen. Gainera, web orrialdearen nabegazioa eta bertan aurkezten diren aukerak oso kaxkarrak dira. Dropbox eta Google Drive zerbitzuak argi eta garbi hobeak dira. Gainera, adi Mega zerbitzurekin, cloud merkatuan indarrarekin sartu da eta hau hasiera besterik ez da izan.\nKuriosidade bezala, Nexus gailuak eta android gailuak orokorrean dituzten botoi nagusiak (atzera, home, multi-ataza edo multi-tarea) ezabatzen dira Ubuntu Phone eta Tabletean. Dana, gure behatzekin kontrolatzen da. Erabaki ona? txarra? ez dakit. Ikusteko dago.\nPuntu honetan pixka bat despistatuta egon gaitezke. Paden urtean Ubuntu for Android aurkeztu ziguten, eta oraingoan Ubuntu for Phone eta Ubuntu on Tablet. Ez da berdina? Ez.\nPostean aipatutako lehen biak gure gailu mugikorrentzako sistema eragile puroak dira. Gailuan instalatuz gero, Android sistema ezabatzen dugu. Ordenadore batean, Windows izatetik Ubuntu izatea bezalako prozesuan bezala.\nUbuntu for Android ordean ez. Ubuntu for Adroid, Android sisteman instalatzen den kapa bat dela esan daiteke. Ez da Android sistema ezabatzen. Beraz, gure gailuan Android eta Ubuntu instalatuta izango genuke. Nahi dugunean, Android eta nahi dugunean Ubuntu exekutatzeko. Baina, honen abantail nagusia, Ubuntu sistema dock baten bitartez edozein PCrekin konektatu dezakegula, eta ondorioz, poltsikoan dugun Mahaiganeko sistema edozein ordenadoretan edukiko genuke.\nHau da web orrialde ofiziala:\nOndoren, Ubuntu for Android funtzionamenduaren bideo bat.\nInformazio gehiago eta oso interesgarria Xatakan:\nUbuntu moible a fondo:Â http://www.xatakamovil.com/sistemas-operativos/ubuntu-mobile-a-fondo\nUbuntu on tablets, toda la informaciÃ³n:Â http://www.xatakamovil.com/sistemas-operativos/ubuntu-on-tablets-toda-la-informacion


Aipamena. Laurak bat: Euskadi eta Nafarroa XX. mendean - Euskobooks - Euskonews\nAlaitz. Tafalla Montañera, Mendizalea: 40 urteko bidea\nEuskadi eta Nafarroa XX. mendean\nEgilea: José Luis de la Granja, Santiago de Pablo (koord.)\nArgitaletxea: UPV/EHU, 2010\nOrrialde kopurua: 478\nEzaugarriak: Liburu hau aurrenekoa izan da Euskadiko eta Nafarroako XX. mendea osorik aztertzen metodologia zientifikoarekin. Hamar historialarik eta politologo batek idatzi dute, eta, lurralde horri buruzko unibertsitateko eskuliburu ona izateaz gainera, lan interesgarria da publiko zabalago batentzat ere, hain zuzen, Euskadiren eta Nafarroaren historia garaikidea zehaztasun akademikoz ezagutuz gaur egungo Espainiako auzi goriena hobeto ulertu nahi duen ororentzat.


Gaixotasun metaboliko eta patologikoen prebentzioa, diagnostikoa eta tratamendua lantzen ari gara | Tecnalia\nSUPREME ekimenean, tresna genetikoak eta elikagaiak garatuko dira, diagnostiko goiztiarra eta esku-hartze nutrizional pertsonalizatua ahalbidetzeko.\nSUPREME ekimenaren helburua da Euskadi, epe ertainean, abangoardian kokatzea gaixotasun ez-kutsakorrak prebenitzen (diabetesa eta bihotz-gaixotasunak, besteak beste), eta gaixotasun horien intzidentzia murriztea narriadura kognitiboa duten adineko pertsonengan, esku hartzeko tresnen eta elikagai berrien bidez.\nProiektua aukera bikaina da Euskadiko biozientzien sektorearen hazkundea eta elikagai-industriaren garapena bultzatzeko. Osasunak lehentasuna du gizartearentzat, eta, beraz, prebentzioa funtsezkoa da, gaur egun ditugun gizarte- eta osasun-sistemen bideragarritasunari eusteko.\nBiztanleria zahartzeak diziplina anitzeko erronkak dakartza, herritarrak luzaroago eta bizi-kalitate hobearekin bizi daitezen, herrialdearen, lurraldearen eta udalerriaren garapenean integratuak dauden zahartze aktibo, positibo eta osasungarriko ereduen bidez.


Tremenda Jauría eta La Mare taldeen boloa, Jimmy Jazzen | El Correo\nZurekinTremenda Jauría eta La Mare taldeen boloa, Jimmy Jazzen\nTremenda Jauría taldeko kideak, The Beatles-en irudi famatua emulatzen. / Jairo Vargas\nOraindik ez dute adierazi kontzertua zer ordutan hasiko den\nPAUL PICADO Sábado, 16 marzo 2019, 00:05\nTremenda Jauría eta La Mare taldeen boloa izango dugu gaur Jimmy Jazz aretoan. Aretoko ateak 20:30ean irekiko dituzte, baina oraindik ez dute adierazi kontzertua zer ordutan hasiko den. Sarrerak Interneten (11,50 euro, kudeaketa-gastuak barne hartuta) edo leihatilan (13 euro) eros daitezke.\nTremenda Jauría 2016. urtean sortutako Madrilgo taldea dugu. Cumbia-punk, reggaeton lehiakorra eta musika elektronikoa bateratzen ditu, eta, hori dela eta, 'cumbiaton' edo 'electrocumbia' delako estiloa sortu dute. Abestiak konpromiso sozial eta politikoari, feminismoari eta antikapitalismoari buruzkoak dira batik bat.\nTaldearen helburuetako nagusienetakoa reggaetonaren aurreiritziaren kontra borrokatzea da, eta abesti askotan «Auto-Tune para el pueblo» esaldia erabiltzen dute, hain zuzen ere abeslari askok aplikazio hori erabiltzen dutelako ahotsa modulatzeko, baina ez dute onartzen erabiltzen dutela. Tremenda Jauría taldeko kideek, berriz, aho betean adierazten dute badarabiltela. Guztira, lau disko kaleratu dituzte, lehenengoa 2016. urtean, 'Mordiendo' izenekoa, eta azkena, 2019an, 'IV' izenekoa.\nBestalde, La Mare Cádizko kantautorea da, gaur egun, Madrilen bizi dena eta azaken lana duela bi urte kaleratu duena. Kantautore feministen belaunaldi berrikoa da, eta bere abestietan zeharka aritzen da horri buruz. Izan ere, bere ustez, feminismoak pertsona guztiena izan behar du.\nBlas de Otero poesia lehiaketan parte hartu nahi? Lanak aurkezteko epea zabalik dago La Regadera taldearen kontzertua, gaur, Kubik aretoan


Enkarterriko berbalagunak: 2008/06\nUztailak 12, zapatua\n08:00_ MARTXA Karrantza Mendi Taldearekin.\n11:00_ Pregoia, buruhandiak, biribilketa, azoka tradizionala, zizelka erakustaldia, umeentzako tailerrak, marmitaKo lehiaketa,…\nArdatz baten gainean gurdiari buelta eman\n14:30_ MARMITAKO leihaketa.\n16:30_Mus eta Briska.\n17:00_ Erromeria PATXI eta KONPANIAren eskutik.\n19:00_ Ipuin kontalaria eta betiko jolasak. Umeentzako.\n19:30_ Larrain Dantza\n20:00_ Nagusientzako Joko tradizionalak.\n21:30_ Erromeria OIHERGI taldearen esku.\n18:00.- Txupinazoa eta jaien hasiera\n18:00.- Umeentzako GAZTELU PUZGARRIAK\n20:00.- odoloste eta txistorra jana.\n20:30.- Sodupeko MENDI ONA abesbatzarekin Kontzertua\n21:00.- Herriko trontzalari lehiaketa\n23:30.- Errumba Kontzertua NARAINA Katalunyako taldearekin eta gero dantzaldia LUHARTZ taldearekin\n13:00.- Umeentzako marrazki txapelketa.\n13:30.- Umeentzako “Futbolin” lehiaketa (bikoteka eta 16 urte arte)\n13.30.- Poteo eta tapeo\n18:00.- Umeentzako jolasak: BURDIN MENDI taldearekin “ALTXORRAREN BILA”\n18:30.- Helduentzako “FUTBOLIN” lehiaketa (bikoteka eta 17 urtetik gora)\nIzen ematea: 5€/bikoteka\n19:00.- Jai herrikoia “La Quadrako trikitilari eta albokarien taldearekin” eta “KATXARRADA” perkusio taldearekin\n19:30.- Euskal Herriko dantzak EGUZKI BARRI (La Quadra) eta GAZTEDI (Santutxu) dantza taldeekin\n21:00.- Tortila txapelketa. (aurkezpena)\n23:30.- Dantzaldia TRIKIZIO taldearekin\n01:00.- Kontzertua GOSE taldearekin eta gero jarraituko du dantzaldiak TRIKIZIO taldearekin\n05:00.- Baratzuri sopa\n12:00.- Tiragoma txapelketa eta erakusketa\n13:00.- Aperitibo gozoa\n13:00.- Bolo txapelketa\nIzen ematea: 3€\n13:30.- Pintxo dastaketa\n14:30.- Herriko pultzo lehiaketa\nSaria: Euskal produktu saski bat\n19:00.- PIRRITX eta PORROTXekin jai zoragarria\n20:00.- Txokolatada eta ongi etorria Saharatik etortzen diren umeei\nJaien amaiera HARITZETA La Quadrako taldearekin\nEkainak 29, Gordexola\n10:00etan Ohi bezala oinez igoko gara San Kosmera\n11:00-13:00 Bertoko Trikitilariak taldeak giroa alaituko du.\n16:00etan Ipuin Kontalariak\nArratsaldean Mirlimirloke taldearen musika emanaldia\n19:00etan Molinar plazara jaitsiko gara\n20:00etan txokolate jana\nEgun osoan jolasak eta herri kirol txapelketak egongo dira (uztaiak, sokatira, tiragomak, txingak, goma xingolak, igela toka, paluak eta soka)\nUrtero lez Kantauriar itsasertzeko musika bilgunea den Fok Jaialdia ospatuko da asteburu honetan, ekainak 27 eta 28, Sopuertako enparantzan. Kontzertuak 22:00etatik aurrera izango dira eta bai kanpatzeko lekua bai sarrera dohainik izango da.\nDatorren asteazkenean, ekainak 25, 19:30ean Sodupeko Kultur etxean bilera bat egongo da, Kafe Antzokiaren proiektuaren inguruan egon diren azken albisteak (txarrak) azaltzeko.\nBeno, batzuek zertxobait dakizuenez emango dugu hemen azalpentxo labur bat egoera nola dagoen:\nProiektu teknikoa zeharo garatu da eta Antzokia egiteko obra-baimena lortu da Udaletxea.\nBaina, honen ondorioz, aurrekontu zehatza egitean, sekulako desbideraketa topatu dugu.\nHonek kolokan jartzen du hasieratik proiektu honekin geneukan diseinua: auto-finantziazioa, alegia.\nArangurengo jaiak 2008\nUda hastear dagoela herriko jaietako trena martxan jarri da eta lehenengo geltokia Arangurenen izango du.\n19:00 Txupinazoa eta jaien hasiera.\n19:30 Frontenis txapelketaren finalak.\n21:30 DELITO Y MEDIO taldearen kontzertua.\n22:30 MALESTAR GENERAL bertako taldearen kontzertua.\n23:30 Frontenis txapelketaren sari banaketa.\n23:30 Berbena DRINDOTS taldearekin.\n1:00 Berbenaren jarraipena LISKER taldearen eskutik.\n12:00 Birziklatutako jostailuren salmenta Argentinako proiektu baterako. ‘Irekitak Munduari’ misio taldearen eskutik.\n12:30 Tortilla txapelketa. Opariak partaide guztientzako (Izen-ematea 3 €).\n13:00 Dantza-alardea Zallako ‘Ibai-Lorak’ taldearekin eta ‘Artzentalesko Dantza Taldearekin.\n14:30 Bazkari herrikoia plazan.\n18:00 Futbito txapelketaren finalak.\n22:00 NEUROTIKA taldearen kontzertua.\n23:00 Futbito txapelketaren sari banaketa.\n23:30 THE LOCOS taldearen kontzertua.\n1:00 Berbena KRESALA taldearekin.\n8:00 Izen-ematea ehizarako txakurren lehiaketarako\n8:30 Ehizarako txakurren lehiaketaren hasiera futbol zelaian.\n12:00 ‘Aranguren Mikologi Elkartea’ren perretxiko erakusketa.\n13:00 Zenbait artikuluren erakusketa eta salmenta Argentinaren mesedetan ‘Entzutekoak’ elkartearen eskutik.\n13:30 Umeentzako ikuskizuna plazan.\n17:00 Haur jolasak eliza aurrean. Partaideek opariak jasoko dituzte.\n17:30 Briska eta mus txapelketak Centro Socialen.\n18:30 Txalupa jaitsiera.\n20:00 Zaldi-probak La Llana taberna aurrean.\n12:30 Umeentzako filma hiltegi zaharrean.\n17:00 ‘Magic’ kartetako lehiaketa La Naranja Mecánica bideokluban.\n20:30 Dantzatzekoak enparantzan LOS PALMERAS taldearekin.\n22:30 Donibane sua eta su artifizialak.\n23:00 Dantzatzekoen jarraipena.\nEKAINAK 24 (JON DEUNA)\n12:00 Gaztelu puzgarriak.\n18:30 Jon Deunaren meza, “Juanito” gogoratuz, Zallako “Laino Eresi” korala parte hartuz.\n20:00 Eskupilota festibala Arangurengo Gazte Zarrak pilotariekin.\nKARDALA dokumentalaren proiekzioa eta egilearekin mahai-ingurua izango dugu Balmasedako Kultur Etxean\nEguna: ekainak 19\nEuskal arrantzale zaharrek diotenez, KARDALA olatua lehertzen hasten denean, honen gandorrari itsasoak ematen dion bultzada edo oldarra da. Gure arrantzaleek eta beren itsasontziek, mendeetan zehar, olatuek lehertzean sortzen duten oldarra jasan eta pairatu behar izan dute. Arrantzaleen emazteek antzeko indarra behar dute egunero, beren familiak aurrera ateratzeko.\nDokumentala bizkaieraz izango da: era honetan kostaldeko hizkera gerturatuko dugu Balmaseda aldera eta bizkaieraz gozatzeko aukera aparta izango dugu. Itsasoari buruzko pelikula da baina arrantzaleen emazteen ikuspuntutik. Sarri, ia ia beti, itsasoari buruz berba egin denean, gizonen ikuspuntutik berba egin izan da eta albo batera laga izan dira euren familiak.\n.-CANAL+ ek ekoiztutako lana denez azpitituluak ditu gaztelaniaz. Etnografiaren inguruko eta bestelako zinemaldietan hainbat sari lortu ditu lanak.\nEneko villota margoak\nZiortza Kamiruaga Asteburu pasa\nJose Gutierrez Asteburu pasa\nElias Urkixo Afaria\nRaquel Gutierrez Afaria\nEneritz Zulueta DVDa\nIzaskun Camiñas DVDa\nMiren García kasetea\nArkaitz Simon Mp3\nRoberto Blanco Mp3\nXabier Pajares Mp3\nAilande Gauna Mp3\nZuriñe Hurtado Mahai-jokoa\nVicky Gutierrez Mahai-jokoa\nJosune Nieto Mahai-jokoa\nAlina Ivan Enescu Mahai-jokoa\nMarga Fernandez Mahai-jokoa\nJon Martinez Mahai-jokoa\nIñigo Santa Coloma Mahai-jokoa\nIker Plagaro Mahai-jokoa\nIratxe Maruri Mahai-jokoa\nBerbalagun festa 08-06-14\nDomekan, ekainak 15 , Araba euskaraz ospatuko da Bastidan. Balmasedatik Bastidara joateko autobusa doan izango dugu.\nIrteera: 09:00etan tanatoriotik\nItzulera: 20:00etan Balmasedan\nIzena eman: euskara zerbitzuan eta zubi zaharra ikastolan\nOstegunean, ekainak 12, Zallako AEK euskaltegian "Harrizulatzaileak: meatzari herriaren hatsa. Galdutako nortasunaren bila" Trapagarango Basetxe Gaztetxeak egindako dokumentalaren proiekzioa izango dugu arratsaldeko 19:00etan. Ondoren hitzaldia egongo da kirol honen nondik norakoak ezagutzeko.\nOstiralean bertso trama antolatu genuen Zallan, Akelarre taberna gainezka egon zen, ez da harritzekoa MacFly eta Doc herrira etortzen ziren lehenengo aldia baitzen. Hemen dituzue argazkiak!!\nEkainaren 14ean, zapatuan, berbalagun festa ospatuko dugu Balmasedan. Aurten festa ikaragarria izango da, inoiz baino gehiago. Goizean hasiko gara herriari sua ematen trikipoteo ikaragarri batekin. Bazkaria, bertsolariak, Apurka taldea, Gartzen taldea... eta jakina Euskararen gidabaimena jokoaren sariak banatuko ditugu!!\nEnkarterriko bertso txapelketa\nDakizuen lez barikuan Enkarterriko bertsolari txapelketa antolatu zen Sodupen. Hirugarren urtea Enkarterrin txapelketa egiten zela eta lehenengoa seikotea osatzen zela. Zoriontzekoa benetan bai bertsolarien lana bai ikusleen erantzuna, aretoa bete egin baitzen.\nEgoera desberdinei aurre egin behar izan zioten gure sei bertsolarik; pintball-ean jolastu, pintadak garbitu, euskara ikasi…ez zen lan samurra izan, baina ederto aritu ziren. Hala ere, betiko lez, txapela eta txapeldun bakarra egon behar. Oraingoan Txapela Barakaldora joan da, ZORIONAK MIKEL!\nKlikatu hemen txapelketaren bideo gehiago ikusteko.\nAurten ez zarela sagardotegira joan? Edalontziari ere nola heldu ahaztu zaizula? Ez kezkatu sagardoa dastatzeko beste aukera bat emango dizugu bariku honetan, ekainak 6, Zallako Akelarre tabernan. Eta eztarria bustitzen duzun bitartean Zalla eta Natxituako eskolako bertsolariak entzun ahalko dituzu. Oraingoan; Arrutia anaiak (Aitor eta Imanol), Jon Martinez, Ander Elortegi eta Xabier Enbeita.\nEtorri 20:00etatik aurrera Txotx oihukatzera!!


Game On snowmobile bat trikimailuak Online. Play for free\nGame On snowmobile bat trikimailuak\nPlay jokoa On snowmobile bat trikimailuak Online:\nGame Description On snowmobile bat trikimailuak\nAl duzu inoiz snowmobile batean paseo bat bada amestu baina orain erraz jarri bere ideiak praktikara eramateko. Ez izan beldurrik, eta, besterik gabe, aurrera - hori da, lehen aldiz, jakin behar duzu. Kudeaketa snowmobile: Erabili gezi teklatuan teklak daude zure snowmobile orekatzeko, eta ez baino gehiago bildu du. . Play jokoa On snowmobile bat trikimailuak konektatuta.\nTekniko jokoa On snowmobile bat trikimailuak ezaugarri\nGame On snowmobile bat trikimailuak gehitu: 03.03.2013\nJokoa jokatzen: 1576 aldiz\nGame Rating: 3.92 errondan 5 (37 kalkuluen arabera,)\nBezalako jokoa On snowmobile bat trikimailuak Jokoak\nDeskarga jokoa On snowmobile bat trikimailuak\nEmbed Joko On snowmobile bat trikimailuak zure web orrian:\nJokoaren txertatu On snowmobile bat trikimailuak zure webgunean, kopiatu kodea eta itsatsi zure webgunean html kodean. Gainera, nahi duzu jokoa bada On snowmobile bat trikimailuak , eta kopia Posta elektronikoz edo zure lagun guztiekin lotura bidaltzeko, jokoa partekatu munduarekin!\nJokoa On snowmobile bat trikimailuak -rekin, baita ere, jokoa jokatu zen:


«Demokratizazioaren bidean ekarpen oso handia egin dezakegu» - Mundua - Berria\nAmanda Rios (Bucaramanga, Kolonbia, 1980) FARC Herriaren Indar Alternatibo Iraultzaileko zuzendaritzako kideetako bat izango da aurrerantzean. FARC-EP Kolonbiako Indar Armatu Iraultzailea-Herriaren Armadako kide izan da gazte zenetik, ezen 20 urte eskasekin sartu zen gerrillan. Pedagogia lana egiten aritu da azkenaldian, eta, orain, erronka berri bat duela adierazi dio BERRIAri.\nKongresua amaitu da, eta etapa berri bat abiatuko duzue orain. Zer espero duzue?\nEtapa berri baten aurrean gaude, eta dena da berria, baita guretzat ere. Gerrarena ez den eremu batetik politika egiten ikasten ari gara. Sekulako urratsa egiten ari gara, esperantzak ditugu, eta herrialdeak ere badituela uste dut. Kolonbia berri bat eraiki nahi dugu mende erdi batez luzatu den gerraren ostean. Eta denen artean egin behar dugu hori. Gure ideia asko eta asko herritarren gehiengoaren ideiekin bat egiten dutela uste dugu. Kongresuan adostu ditugu gure ardatzak, eztabaida oso interesgarriak eta mamitsuak izan ditugu, kezkak eta zalantzak partekatu ditugu, hausnartu egin dugu, eta aurrerantzean ideia horiek izango dira bizitza politikoaren eta instituzionalaren zutabea. Behetik egingo dugu politika; gerrillan maila lokalean horrela aritu gara, eta aurrerantzean maila nazionalera eramango dugu eredu hori. Alderdi barneratzailea izan nahi dugu, herritar guztiekin eta eragileekin elkarlanean.\nKongresuko ondorioak jasotzen dituen dokumentuak mugimendu sozialekin lan egitearen garrantzia jasotzen du.\nBai. Horixe da erronka. Gizarte berri bat eraikitzeko bidean ekarpen oso handia egin dezakegula uste dut, baita herrialdearen demokratizazioaren bidean. Berdintasunean, justizia sozialean eta bizikidetzan oinarritutako gizartean sinesten dugu. Gerrillan modu kolektiboan garatu ditugu politikak, eta praktika hori gizartearen eskura jarri nahi dugu, garapenaren eta ekonomiaren alorrean, baina baita harremanak ulertzeko garaian ere; mugimenduekin elkarlanean aritzea ezinbestekoa da guretzat. Hilabeteotan eraikitako trantsiziorako guneak horren isla dira eta eredu hori nahi dugu etorkizuneko Kolonbiarentzat. Herritarrekin, komunitateekin, eragileeekin, gobernuz kanpoko erakundeekin... denekin egin behar da lan. Gu, dagoeneko, ari gara bertatik bertara mugimenduekin eta instituzioekin lanean: alkateekin, nekazariekin, emakume elkarteekin... Urte hauetan guztietan gu babestu gaituzten horiekin eskuz esku jarraituko dugu lanean.\nKongresua amaituta, trantsiziorako guneetara itzuliko zarete. Nolakoa izango da bidea datorren astetik aurrera?\nHabanako akordioekin egin genuen moduan, bakearen pedagogia deitu genuen horren bidez, orain ere gerrillari ohiekin partekatu ditugu egunotako eztabaidak eta ondorioak. Alderdi berriaren erronkez arituko gara, eta aurretik dugun lana ere azaldu behar diegu, ez bakarrik gerrillari ohiei; komunitateei ere gure ideien eta egitasmoen berri eman behar diegu. Arazoa da trantsizio guneen egoera, gobernua ez baita emandako hitza betetzen ari.\nBaldintzak oso eskasak dira, asko baitira bete ez dituzten gauzak. Gobernuari presioa egiten jarraitzea ezinbestekoa da bakeak aurrera egingo badu; akordioetan zehaztutakoa gauzatu behar du, emandako hitza bete, bestela nekez garatu ahal izango ditugu gure proiektuak. Carlos Patiño izeneko eremuko kudeaketaren ardura daukat, eta, gure gunean, esaterako, ez dago ura garraiatzeko ubiderik, eta hori oso arazo larria da egunerokoan.\nGerrillariek armak entregatu dituzte. Jokoan al dago euren segurtasuna?\nHori da beste kezketako bat. Gerrilla guztiz desarmatuta dago une honetan, hortaz, armadaren eta polizien esku dago orain gure segurtasuna, baita giza eskubideen ekintzaileena eta komunitateena ere. Oinarrizko gauza da gobernuak akordioetan zehaztutako puntu hori, segurtasunarena, hitzez hitz betetzea. Gerrillari ohien segurtasuna bermatu beharra dago, eta, behingoz, guztiz amaitu behar da paramilitarismoarekin. Talde kriminalak daude gure inguruan, mehatxuak jasotzen ditugu, hilketak daude, eta oso kezkagarria da hori. Nazioartearen presioa eta elkartasuna behar dugu.\nEmakumeek pisu handia izan duzue bake prozesuan. Bake Akordioan genero ikuspegia bermatzea jaso zen. Pisu bera izango al duzue aurrerantzean?\nErabatekoa. Habanakoa hasiera baino ez zen izan. Kongresuan genero ikuspegia txertatzearen aldeko lana egin dugu, eta guneetan ere horretan ari gara, emakumeak boteretzeko ikastaroak eginez. Gerrillari emakume askok ikasketei heldu diete orain. Indartzen ari da emakumearen parte hartzea eremu guztietan. Emakumea ez bada askea, ez da ez bakerik eta ez adiskidetzerik izango, benetakoa bederen.


Zergak murrizteko alternatibak | Consumer\nZergak murrizteko alternatibak\nEtxea erosi edo alokatzea, hipoteka bat kontratatzea edo pentsio-plana sinatzea dira partikularrentzako zerga-salbuespen handienak dituzten aukerak.\nEtxebizitza: salbuespen handienak\n/imgs/2008/11/etxebizitzen erosketa.jpg art.Denbora agortu egiten da, eta, beti bezala, urteko azken asteetan aplikatzen dira zergadunak, faktura fiskala murriztu eta zerga gutxiago ordaintzeko aukera ematen dieten era guztietako kalkuluetan. Hurrengo Errenta Aitorpena da hitzordua. Datorren urteko maiatzetik ekainera bitartean aurkeztuko da, baina 2008an konputatutako diru-sarrera eta gastu guztiekin likidatuko da. Horregatik, ekitaldiaren bukaerara arte aurrezte-, inbertsio- edo higiezin-produktuen arteko azken eragiketak egitea funtsezkoa da fisikoari gutxiago ordaintzeko irrikaz dagoen helburua lortzeko. Aurten ez dago berrikuntza askorik 2007arekin alderatuta: pentsio-planek, hipotekek edo etxebizitzarako aurrezki-kontuek beren pizgarri fiskalei eusten jarraitzen dute. Aukera gehiago izateko, aurtengo urtarriletik aurrera APB batetik (aurreikuspen plan aseguratua) pentsio plan batera pasa daiteke aurrezkia, edo alderantziz. Alokairuagatiko desgrabazioa ere hobetu egin da.\nEtxebizitza eta erosketari lotutako produktuak dira PFEZn desgrabazio handia lortzeko aktibo handia.\nEtxebizitza aurrezki kontua duenak 9.015 euro arteko kenkaria egin dezake, lurralde orokorrean eta Nafarroan, aitorpen bakoitzeko. Euskal Autonomia Erkidegoan, kontuan jarritako zenbatekoen gaineko kenkaria %18koa da. Autonomia erkidego honetan, urteko gehieneko kenkaria 2.160 eurokoa izanen da. Zergaldi bakoitzean zergadun bakoitzak kenduko dituen zenbatekoen batura ez da 36.000 eurotik gorakoa izanen.\nAldiz, etxebizitza aurkitu eta orain hipoteka bat ordaintzen ari denak, gehienez ere 9.015 euroko kenkaria egin dezake ordaindutako kopuruetatik (interesak eta kapitalaren amortizazioa barne), bai lurralde orokorrean bai Nafarroan. Euskal Autonomia Erkidegoan, hipoteka duten zergadunek 12.000 eurorainoko kenkaria egin dezakete urtean. Gainera, kasu guztietan, hipoteka ordaintzen den lehen urtea bada, notariotzaren eta aseguruen ondoriozko gastuak sar daitezke.\nSenar-emazteen kasuan, lurralde erkidean, kide bakoitzak 9.015 euroko desgrabazioa egin ahal izateko, beharrezkoa da errenta aitorpena egitea, banakakoa eta ez baterakoa. Azken aukera hori aukeratuz gero, hipotekagatik 9.015 euro baino ezin izanen dira murriztu, aitorpena bereizita egiten bada kendu daitezkeen 18.030 euroen ordez.\nEtxebizitza bertan bizi diren pertsona batzuen jabetzakoa bada (ezkontzak, izatezko bikoteak, anai-arrebak edo lagunak), horietako bakoitza gehienez ere zenbateko horren arabera desgrabatu ahal izango da, etxebizitzaren titulartasunean duten partaidetzaren arabera.\nGainera, PFEZren Legeak berrinbertsioagatiko desgrabazioa mantentzen du ohiko etxebizitza saldu eta zaharraren diruarekin beste bat erosten denean. Hala ere, ezin da kenkaririk egin etxebizitza berria erosi edo birgaitzeagatik, etxebizitza berrian inbertitutako kopuruak ez badira aurrekoak baino handiagoak, aurreko kenketaren bat izan den neurrian. Etxebizitza berriaren eskurapen balioa lehengoa baino handiagoa bada, ateratzen den kopurua ere desgrabagarria izanen da.\nOhiko etxebizitza birgaitzeko erabiltzen diren kopuruak ere desgrabatzen ahal dira, baldin eta obrak egitura, fatxada eta estalkietan egiten badira, kostu orokor batez; kostu horrek erosketa edo merkatu prezioaren %25 gainditu behar du hura egiten denean. Kasu horretan, kenkarirako eskubidearekin inbertitutako zenbatekoek 9.015,18 euroko muga izanen dute, oro har ezarria.\nAlokairua:Alokairuaren %10,05eko kenkaria egin daiteke, 9.015 euroraino gehienez, laneko errenta urtean 24.020 eurotik beherakoa bada.\nZergak murrizteko beste aukera bat etxebizitza alokatzea da, aurten berrikuntzak baitaude. 2008tik aurrera, lurralde orokorrean, zergadunek alokairuaren kostuaren% 10,05eko kenkaria egin ahal izango dute, 9.015 euro gehienez, baldin eta haien lan errentak urtean 24.020 eurotik beherakoak badira. Nolanahi ere, azken zergen murrizketa maizterraren soldataren araberakoa izanen da. Zenbat eta handiagoa izan, orduan eta onura gutxiago.\nAtal honetan, kontuan hartu behar dira autonomia-erkidegoek aplikatzen dituzten desgrabazio partikularrak. Kenkariak 150 eurotik 1.600 eurora bitartekoak dira, baina kenkari hori kuota autonomikoari bakarrik aplikatuko zaio, ez Estatuari.\nKatalunian, errentariek alokairuaren %10 ken dezakete, eta gehienez ere 300 euro 32 urtetik beherakoek, 183 egunetik gorako langabetuek edo 65 urtetik gorako alargunek. Zerga-oinarria ez da banakako 20.000 eurotik gorakoa izanen, ezta baterako 30.000 eurotik gorakoa ere. Alokairuaren zenbatekoak errentaren% 10 gainditu behar du.\nMadrilen, errentariek alokairuaren %20 ken dezakete, gehienez ere 840 euro 35 urtetik beherakoentzat, 24.000 euro baino gutxiagoko errenta badute eta 39.000 euro baino gehiagokoa bada. Arau hau aplikatuko zaie errentamendua zerga-oinarriaren %10 baino gehiago dutenei.\nNafarroan, gehieneko kenkaria alokairuaren kostuaren% 15 izanen da, gehienez ere 601,01 euro urtean 30.000 eurotik goitiko errentetarako. Madrilen bezala, desgrabazio horretaz baliatzeko, alokairu gisa ordaindutako zenbatekoek errenten %10 gainditu behar dute.\nEuskal Autonomia Erkidegoan, alokairu gisa ordaindutako zenbatekoen %25era igo da kenkaria; 35 urtetik beherakoek eta familia ugariek urtean 1.500 euroko muga dute, eta 35 urtetik gorakoek urtean 1.200 euroko muga.\nJoan hurrengo orrira: Zergak murrizteko beste aukera batzuk »\naurrezki ekintzak etxebizitza euro impuestos-eu