Yakuzi Elorrio - Durangaldea\nElorrion entseatzen duen taldea da nahiz eta taldekideak, Durangaldeko herri desberdinetakoak izan. 1998 urtean eratu zuten banda eta rock instrumentala jorratzen dute, nahiz eta ahotsak ere abesti batzuetan ageri.\n2001. urte bukaeran lehe ndiskoa grabatu zuten Yakuzi izenburupean eta taldea hirukote bihurtu zen. 5 kanta eta 33 minutuko diskoak (mini-cd), kritika onak jaso zituen, baina diskoaren edizioa berandutu egin zen eta azkenean, 2003ko Apirilean kaleratu zen.\n2003. urteko abenduan bigarren diskoa grabatu zuten, 10 kantaz osatua eta Ibai lehorretan itota izenburupean. Disko hau ere Almeriako Pause Music diskoetxearekin grabatua eta kaleratua izan zen.\nDuela urtebete inguru, taldea laukote bilakatu zen, gaur egungo formazioa osatuz. Aldaketa horrekin, kontzertuak alde batera utzi eta diskoko kantuak, formazio berrira moldatu zituzten. Lan hau egin ostean, berriro kontzertuak ematen hasi ziren.\n2006ko Bilbo Hiria Pop Rock Lehiaketan parte hartu, eta lehenengo saria lortu zuten, estatuko talderik onenaren saria ere irabaziz.\n2007ko abenduan Hot Balneario taldearen hirugarren diskoak argia ikusten du, 2008ko urtarriletik aurrera dendetan salgai. Berrizko Estoldetan estudioetan grabatua, nahastua eta masterizatua salbuespen batzuekin: aurrenahasketa batzuk Tolosako Bonberenean egin ziren. Prozesu guztia 2007ko maiatza eta abuztua artean landu zuten, Karlos Osinaga mahaian zegoela.\n2007ko bigarren eta 2008ko lehen erdietan Yakuzik Hot Balneario aurkeztu zuen Euskal Herrian eta Espainian barrena. Azkenik, aurtengo erdi aldean gelditzea erabaki dute zehaztugabeko denbora baterako; tarte hori, besteak beste, bere hurrengo grabaziorako abestiak idazteko erabiliko dute. 2008ko udaren ostean, Yakuzi bere diskoa berria izango dena lantzen ari da.\n01 - Es lloga\n02 - Sun & Shadow\n03 - Ezpatadantzari\nWeb: http://www.myspace.com/yakuzinet - http://www.yakuzi.net


Guztiok batera, inor atzean utzi gabe lantaldearen lehenengo bilera\n2020ko martxoaren 3an, UNESCO Etxearen egoitzan elkartu zen lehenengo aldiz “Guztiok batera, inor atzean utzi gabe” lantaldea.Talde horren helburua da Euskadiko talde kalteberak identifikatzea, sakon ezagutzea eta indartzea subjektu politiko aktibo gisa, haien ahotsak entzunarazteko eta euskal gizartean presioa egiteko, eta, bereziki, erabakiak hartzen dituztenak beren konpromisoak betetzera bultzatzeko.\nHori lortzeko, eta Lankidetzaren Euskal Agentziaren laguntzari esker, proiektu berri batean lan egingo dugu elkarrekin. Proiektu horretan, ikerketa bat egingo dugu pertsona kalteberak biltzen dituzten taldeek 2030 Agendan jokatzen duten rolaren inguruan, bai eta jardunaldiak, prestakuntzak eta gogoetarako nahiz gizarte-sentsibilizazioko ekintzak ere.\nTalde horretako partaideak dira AMUGE, Aldarte, Euskadiko Gazteriaren Kontseilua, World Rural Forum – Munduko Landagunea, Emakumeak Aniztasunean eta UNESCO Etxea.Erakunde bateko kidea bazara, eta ekimen honekin bat egin nahi baduzue, ez egin zalantzarik eta jarri harremanetan Nekane Viotarekin (n.viota@unescoetxea).\nLantalde honen berri izateko, egin harpidetza gure e-buletina jasotzeko


SIN PAISAJE / PAISAIARIK GABE « audio-lab\nSIN PAISAJE / PAISAIARIK GABE\nPAISAIARIK GABE#7 Xoan Xil-López\nEKAINAK 18, LARUNBATA, 19:00\nTailer aretoa, Tabakalera – DONOSTIA\nSOINU ARTXIBOTIK GERTAKIZUNERA\nGonbidatua: XOAN-XIL LOPEZ\n2016ko urtarrilaren 20an, azken hamar urtetan hazten joan den Escoitar.org kolektiboaren web-maparen desagertze prozesua martxan jarri duen audio-ekimena abiatu zen: Geroztik, mapa osatzen zuten Galizako lurraldean egindako 1252 grabaketak desagertzen doaz, entzun ahala. Erreprodukzio bakoitzak entzundako artxiboa desagerrarazten du datubasetik, entzunaldi bakoitza gertakizun bihurtuz.\nSoinu paisaiarengana hurbiltzeko, edo berau errepresentatzeko edo eszenifikatzeko modu asko dago. Kartografiak, grabaketak, performanceak, kontzertuak, instalazioak etabar. Desagertzeak ere balio dezake entzungarria den inguruneari buruz hitz egin eta berradierazteko, eta modu hortan artxibotik entzumenaren emoziora doazen gai ugari aztertzeko.\nXoán-Xil López: Musikologoa eta soinu-artista. Arte ederretan doktorautza jaso zuen “Seinalea/Zarata: Soinu paisaiaren zenbait erabilera artearen testuinguruan” izeneko tesiarengatik. Etnomusikologiaren nahiz musika garaikidearen alorretan hainbat ikerketa garatu ditu. Horrez gain, Escoitar.org, Mediateletipos, Ulobit (inprobisazioa) edo Voltage Opposite (dantza) bezalako egitasmoetan parte hartu du, eta Vertixe Sonora ensemble garaikidearekin lan egiten du.\nPAISAIARIK GABE#6 Francisco López\nEKAINAK 10, OSTIRALA, 18:30\nGandiaga Topagunea – Arantzazu, OÑATI\nIZENBURURIK GABEKO SOINUAK\nGonbidatua: FRANCISCO LÓPEZ\n20 urte baino gehiagoko ibilbidearen ondotik, Madrilen jaiotako baina naturaz nomada den soinu-artista honen lana mundu mailako erreferente nagusienetakoa da. Biologiarenganako nahiz soinuaren berezko indarrarenganako interesa jorratuz, Lopezek izenbururik behar ez duen soinu unibertso pertsonala osatu du. Soinu paisaiaren kontzeptzio klasikoarekiko, nahiz musika konkretuaren praktiken teorienganako ekidistantzia nahikoa ezarriz, Lopezek nahitaez absolutoa bihurtzen den soinu esperientziarengan gordetzen du fedea, esperientzia sentsorialaren eraldatzeko gaitasunaren erreibindikazio modu bat proposatuz.\nSolasaldi honetan, Lopezen ibilbidea ulertzeko garrantzitsuak izan diren zenbait lan eta esperientzia aipatuz, bere lanak hamarkadetan zehar hartzen dituen esanahien inguruan mintzatuko dira artista bera eta Xabier Erkizia, harekin lan egindako den euskal herriko soinu artista.\nFrancisco López musika esperimentalaren eta soinu-artearen arloko pertsonarik garrantzitsuen artean kokatzen dute nazioartean. Hogeita hamabost urte baino gehiago darama soinu-sorkuntzaren eta ingurune-grabaketen bidezko lanaren alorrean, eta denbora horretan soinu-unibertso erabat pertsonala eta ikonoklasta garatu du, mundua sakonki entzutea oinarritzat hartuta. Ehunka soinu-instalazio, landa-grabaketako proiektu eta kontzertu/performance gauzatu ditu hirurogeita hamar herrialdetan, nazioarteko entzun-areto, museo, galeria eta jaialdi nagusietan. Bere soinu-obrak zuzeneko eta estudioko lankidetzak dauzka, nazioarteko 150 artista baino gehiagorekin, eta mundu osoko 350 diskoetxek eta argitaletxek baino gehiagok argitaratu dute. Beste sarien artean, Lópezek lau aldiz jaso du Linz hiriko (Austria) Ars Electronica jaialdi ospetsuko ohorezko aipamena, eta 2010eko Qwartz Awards sarietako (Frantzia) irabazle izan zen soinu-antologia kategorian.\nPAISAIARIK GABE#5 Michael Pisaro (USA)\nMAIATZAK 14- 15\nZELAIEK (ERE) BADITUZTE BELARRIAK\nGonbidatuak: MICHAEL PISARO (AEB), STÉPHANE GARIN (Eus), DIDIER ASCHOUR (Fr)\n1940ko hamarkadan Pierre Schaefferek, musique concrète deitu zenaren oinarri teoriko zenbait ezarri zituenetik, mikrofonoa, eta ondorioz harek jasotako soinuen paisaiak musika tresna bat gehiago bihurtu dira. Read more »\nPAISAIARIK GABE#4 Maria Andueza (es)\nGonbidatua: MARIA ANDUEZA (Es)\nEspazio publikoan gertatzen den soinu sorkuntza aztertzeko helburuarekin sortu zen 2013an Augmented Spatiality egitasmoa. Oinarrian, hiriarekin eta urbanitatearekin elkarreraginez sortzen diren soinu sorkuntza moduak azaleratzeko gai diren espazio publikoak sortu eta eraldatzeko aukerei buruzko ikerketa da. Read more »\nPG#1.1 PETER CUSACK: HITZALDIA\nPeter Cusackek 2016ko apirilaren 8an Donostiako Tabakaleran emandako “Uraren erabileren eta gehiegikerien soinu paisaiak” hitzaldiaren soinu-grabaketa. PAISAIARIK GABE zikloari hasiera eman zion hitzaldia ingelesez da.\nGrabazioa: Luca Rullo\nArgazkia: Xabier Erkizia


Haurtxoko gehiagorekin emango zaio hasiera 2021-2022 ikasturteari – Irunero\nPosted on 2021(e)ko irailak 2 2021(e)ko irailak 6 by Irunero\n2021-2022 ikasturtea inoiz baino Haurtxoko gehiagorekin hasiko da Irunen. Irungo 4 urtetik 11 urtera bitarteko haurrentzat egokitutako baliabideak dira. Haurtxokoek, aisialdiaz modu aktiboan gozatzeko aukera eskaintzeaz gainera, sormenaren erabilera bultzatzeaz, parte-hartzea sustatzeaz eta modu osasungarrian gozatzeko proposamenak eskaintzeaz arduratzen dira.\nHaurtxokoetara joateko eskari handiari erantzuteko eta pertsona guztien aukera-berdintasuna bermatzeko, zozketa publikoen bidez esleituko dira tokiak. Izen-ematea irailaren 3tik 9ra egin beharko da eta zozketa, berriz, irailaren 20an egingo da. Zozketan parte hartzeko Irungo Udalaren Egoitza Elektronikoan, HAZ bulegoan aurrez aurre, HAZ terminaletan edo 010 telefono-zenbakira astelehenetik ostiralera 8:00etatik 19:00etara eta larunbatean 8:30etatik 13:30etara deituta eman beharko da izena.\nSanti Jiménez Gazteriako ordezkariak espazio horiek haurrentzat duten garrantzia nabarmendu nahi izan du. Gazteriako ordezkariak azaldu duenez, “oso ekimen garrantzitsuak dira haurrak hezten laguntzeko, jardueretan ohitura osasungarriak eta trebetasun sozialak sustatzen baitituzte”.\nOndorioz, Haurtxokoen programak gero eta egoitza gehiago ditu eta San Migel, Pinudi eta Anzaran ingurura zabalduko da 2021-2022 ikasturtean. Horrela, haurren garapen integralerako proposamen sortzaile, estimulatzaile, dibertigarri eta hezigarriak eskaintzeko helburua indartuko da. Aurreko urteetako lan egiteko erari jarraipena emateko, heziketaren alorreko profesionalek tailerrak, irteerak eta familia-jarduerak antolatzen jarraituko dute, haurren trebetasun sozial, kultural eta artistikoen garapena bultzatzeko.\nHaurtxokoak 2021eko urriaren 4tik 2021eko ekainaren 24ra egongo dira zabalik. Oinarrietan jasotzen den bezala, Haurtxokoen programa 4 eta 11 urte bitarteko haurrentzat pentsatuta dago, hau da, 2010. eta 2017. urteen artean jaiotako haurrentzat. Programaren hurrengo edizioan parte hartzeko ezinbesteko baldintzetako bat haurrak Irunen erroldatuta egotea izango da. Hiru txanda ezarri dira haurtxoko bakoitzean. Astelehen eta asteazkenetan, 4 eta 8 urteko haurren txanda izango da eta ostiraletan, aldiz, 9 eta 11 urte artekoena.\nDena den, Haurtxoko bakoitzak ordutegi propioa izango du. Kateako Haurtxokoak ordutegi bera izango du astelehenetik ostiralera, hau da, 16:30etatik 18:30etara zabalik egongo da. Palmera Montero inguruko Txikitab Haurtxokoak ere ordutegi berdinarekin lan egingo du asteko egun guztietan, kasu honetan arratsaldeko 17:00etatik 19:00etara. Lapitzeko Haurtxokoak eta aurten lehenengo aldiz martxan egongo den El Rancho Haurtxokoak ordutegi berean eskainiko dute zerbitzua, hau da, astelehenetik ostegunera arratsaldeko 17:00etatik 19:00etara eta ostiraletan, aldiz, 17:00etatik 19:30etara.\n2021-2022 ikasturterako, guztira 240 plaza daude haurtxokoetan, COVID-19aren pandemia dela-eta indarrean dagoen araudia kontuan hartuta. Kuota 40,60 eurokoa da urritik ekainera bitarteko ikastaro bakoitzeko; 22,35 eurokoa, bigarren anai-arrebatik aurrera. Gainera, % 90eko hobaria dago Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta (DBE) jasotzen duten bizikidetza-unitateetako kideentzat edo Gizarte Ongizateko txostenak justifikatutako egoera berdintsuan daudenentzat.\nZozketarako onartutakoen eta baztertutakoen behin betiko zerrenda jendaurrean jarriko da ikusgai udalaren webgunean, irailaren 15 eta 16an. Gainera, zerrendak kontsultatu ahal izango dira 010/943 505 152 telefonora deituz 08:00etatik 20:00etara, HAZen autozerbitzu-terminaletan, Palmera Monteron eta Kutxabanken Anakako eta Kateko bulegoetan. Epe horretan, egoki iruditzen zaizkien alegazioak egin ahalko dituzte interesdunek. Epe hori amaitutakoan, eta erreklamaziorik ez balego, behin betikotzat hartuko dira behin-behineko zerrendak. Erreklamaziorik aurkeztuko balitz, ebatzi egingo dira, eta irailaren 16an argitaratuko dira behin betiko zerrendak. Hala ere, informazio guztia eta oinarriak Irungo Udalaren webgunean kontsultatu daitezke dagoeneko.\nPosted in BerriakTagged El Rancho, Haurrak, Haurtxokoak, Ikasturtea, irun, irunero, Izen-ematea, Katea, Lapitze, Txikilab\nAlde Zaharra eta inguruko bizilagunek jaietako aparkaleku bonoak eskuratzeko aukera izango dute\nOndare Kultur Elkarteak 6 erraldoi berriak aurkeztu ditu


Liztor-habia Bilboko Pablo Alzola kalean - Errekalde - Uriola.eus\nuriola.eus 2019-05-30 13:34\nLiztor-habia sortu da Bilboko Pablo Alzola kalean. Oraindik ez dute argitu kasu hau asiatik etorritako liztorrak direla. Izan ere, Liztor asiarra 2004an heldu zen Europara, Bordeleko portutik, eta denbora honetan hainbat arazo sortu ditu. Liztor asiarrak, lore eta fruta helduaz gain, erleak jaten ditu, bere burua elikatzeko.\nKontuan izan behar da ikustea ez dela erraza; izan ere, nahiko goian egoten dira, lurretik 15 bat metrora. Kasu honetan, adibidez, eraikineko hirugarren pisuan jarri dute beraien habia. Dakigunez, liztor asiarrak ez die pertsonei erasotzen aurretik erasoa ez bada; hortaz, ezinbestekoa da ez zirikatzea.\nJakiteko aurrean duguna liztor asiarra den ala ez intsektuaren tamainari begiratu behar diogu: liztor arrunta baino askoz ere handiagoa da. Larrialdietako zerbitzuak deitu dituzte, habia ken dezaten. Bizkaian Base Gorria arduratzen da honelako kasuetaz baina oraindik ez dira lekura heldu.


Rithy Panh: Kolonialismoaren inguruan, zuribeltzean | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2016 ∼ April ∼ 18 ∼ Rithy Panh: Kolonialismoaren inguruan, zuribeltzean\nCanneseko Sail Ofizialean, Saio Berezietan, aurkeztuko du Rithy Panhek bere azken lana: “Exil“. Aurretik Donostiako Giza Eskubideen XIV. Zinemaldian bere azken aurreko lana, “La France Est Notre Patrie“ telebistarako egindako filma ikusteko aukera izango dugu gaur. Iaz Biarritzeko FIPAn ikusi ondoren, biziki gomendatzen ari naiz Kanbodian jaio eta Frantzian bizi den zuzendari honen lan hau. Kolonialismoaren narrazioa pasaden mendeko lehen erdialdeko artxibo irudieei esker. Zuri beltzeko irudiak Pahnen ohiko konpositorea den Marc Marderren musikak bakarrik lagunduta. New Yorken jaiotako Marderrek 1920eneko hamarkadako jazz doinuak Indochinako folk musikarekin uztartu ditu. Pahnek film berritzailea eta landua sortu du. Iaz FIPAko zinemaldian, Biarritzen, izan genuen Rithy Panhekin hitzegiteko aukera.\nDokumentalaren helburu aitortua da “Frantziaren menpe zegoen Indotxinari buruzko erreflexioa“. Baina ez bakarrik. Indotxinaren historiaren errepaso horri esker, Rithy Panhek oraina ulertzeko klabeak ematen dizkigu. “Frantziako kolonialismoaren epe bati buruzkoa da, bai” dio Panhek. “Baina ez da irudi historikoan geratzen, irudi horrek oihartzuna du gure errealitatean” azpimarratzen du. “Egun menpekotasuna beste era batean ematen da, mundu-mailako bihurtzearen bidez” gehitzen du.\n“La France Est Notre Patrie”. Zuz.: Rithy Panh\nEta horretarako egun barra barra erabiltzen dituen topikoen aurka ekiten dio. “Internet herri bat bezala irudikatzen da non denek hitzegiten dute, baina ez da egia, bakarrik batzuek dute gaitasun hori” gehitzen du. “Miloikek ez dute horretarako eskubiderik, ez dute argindarrik eta beraz ez dute informazio trukaketa horretarako ahalmenik” dio. Eta honetan “La Terre des Âmes Errantes” (La Tierra de Las Almas Errantes) pelikula datorkigu gogora. Filmak langile txiro batzuk jarraitzen ditu Kanbodiatik barrena fibra optikoa jartzen duten bitartean. Modernitatea vs Hirugarren Munduko errealitatea. “Bai, 2000koa da film hori, interneten hasiera” onartzen digu. “Egun, 2015ean (elkarrizketa egin zen urtea) askok jarraitzen dute internet gabe“. Eta horren errua banaketa ezari botatzen dio. “Egun munduko aberastasunaren erdia baino gehiago munduko jendetzaren % 1ean eskutan dago. Ondorioz, menpekotasuna darrai. Eta oso larria da” azpimarratzen du.\nFilmak ez du ahozko hitzik. Zine mutuan izaten ohi diren kartoietan agertzen dira hitz bakarrak. Horietako batean “La France est notre patrie, pas notre empire, pas notre mère” jartzen du. “Bai, bizitza bat partekatu genuen frantziarrek eta kanbodiarrek. Baina zoritxarrez kolonialistek inperio eta boterean pentsatzen zuten. Ondorioz, gure etxe amakomuna hondamendian dago” dio dokumentalaren irudi poteretsu bat, hondatutako etxe baten irudia, gogora ekarriz. “Etxea hondatu dute gero eta aberastasun gehiago nahi zituztelako” gehitzen du.\nGainera bata bestetik banatzeko borondatea dagoela uste du Pahnek. Horretarako dokumentalaren beste irudiak gogora ekartzen digu: menpekotasunak sortutako beldurra eta klase banaketa azpimarratzen dutenak. “Batzuk kamara eskutan ikusten dira. Horiek arropa zuriak dituzte, larru zuriak. Kamara ez dutenek beldurra dute begiradan. Horiek larru beltza, izerditan eta ia biluzik ikusten ditugu“.\nRithyk ironia erabili du. Pelikularen zati handi batean, kartoiek zine mutuaren grafia dute. Eta kolonialista baten berbak jartzen ditu, kolonialismoaren onurak azpimarratzen zituen kolonialista batenak. Baina une batean, grafia guztiz aldatzen da. “Nik hartzen dut hitza epe horretan” dio Panhek. Natiboak hitzegiten du, baina ez dago gorrotorik, ez mendeku nahirik. “Batzuk hasi dira kolonialismoaren onurak azpimarratzen, beste batzuk, galerak baino ez zutela ekarri diote. Nik oreka sartu nahi nuen. Nere ustez ondo begiratu behar da“, dio. Orain gure interpretazioa eskatzen digu. “Gaiaren inguruan arreta erakartzeko egin dut. Nire irudi muntaia egin dut baina orain aukera dago zuek ni ezeztatzea. Zuek pentsatu behar duzue orain” bukatzen du.\nPosted in Zinema Alternatiboa, Zinema jaialdiak Tagged "La France Est Notre Patrie", "La Terre des Âmes Errantes", Rithy Panh


Telefonia finkoko operadoreak kontratua bete ez | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nTelefono finkoaren eroangarritasuna beste operadore bati eskatu nion eta handik egun gutxitara jaso nuen mezuan baiezkoa eman zitzaidan. Handik hilabete batzuetara, ordea, linearik gabe nago, baina fakturak (kontsumorik gabe) iritsi egiten zaizkit, hileroko kuota eta guzti. Hainbatetan deitu izan diet, ene kexua azaltzeko, baina inongo arraposturik jaso ez dudanez, aurreko operadorearekin alta eman dut beste linea finko batekin. Azken albisteak eskutitz batean etorri zitzaizkidan: diru-kopuru batzuk ordain nitzan erreklamatzen zidaten; bost egunetan zorra ez kentzekotan, ene kontrako neurriak hartuko zituztela. Nola konpon dezaket egoera hau?\nEroangarritasuna gauzatu eta egiaztatua izan bazen ere, operadore berriak kontratua bete gabe utzi du goitik behera, telefono-zerbitzurik eman ez dizulako. Komunikazio elektronikoetako zerbitzuak emateko baldintzei, zerbitzu unibertsalari eta erabiltzaileak babesteari buruzko 424/2005 Errege Dekretuaren arabera, abonatuak eman beharreko hurrengo urratsa baja edo kontratuaren iraungipena eskatzea da, operadoreak kontratua ez betetzearren. Horrela izaki, bajak berehalakoa izan beharko du eta operadoreak ez du beste inongo dirurik eskatu behar aurrerantzean. Hala eta guztiz ere, baja-eskaera horrek ez dio amaiera ezarriko aferari, non eta operadoreak ebazpena -emitituriko faktura guztiak baliogabetzea, alegia- onartzen duen eta fakturatzen segitzeari uko egiten dion. Bestela, erantzunik jaso gabe ere, erreklamazioak bestelako instantzietan ezarri beharko ditu, hala nola Bezeroa Artatzeko Zerbitzuan eta Kontsumoko Arbitro-Batzordean, adibidez.\nZeure aurreko konpainian telefono finkoaren zenbaki berriaren alta kontratatu duzuela kontuan izaki, horren bitartez zerbitzurik ezaren beste arrasto bat ezarri duzue, gure ustez. Honakoak eragindakoari, faktura bidez egiazta litekeen kalte ekonomikorik ekarri balio, horren froga agerian uztea komeniko da. Segurtasun handiagoa nahi izanez gero, erreklamazio bat telefono bidez eta beste bat ziurtarazitako eskutitzaren bitartez egin beharko dituzu.


Kresala Zinekluba indarberrituta eta proposamen berriekin | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2015 ∼ October ∼ 04 ∼ Kresala Zinekluba indarberrituta eta proposamen berriekin\nZinemaldia amaituta, Donostiako zine-klub zaharrenak, Kresalak, denboraldia hasten du urtero. Aurten berritasunekin. Ohikoak ziren zinezaleen aurkezpeneei, iaz GKE erakundeekin elkarkidetza saioak hasi zituzten. Aurten gainera pertsonai ezagun batek aukeratutako filma aurkeztuko dute.\nBide berriari astelehen honetan ekingo diote. Catalunyan jaio baina gurean bizi den Loquillo artistak abiaratuko du “La peli de …” saila. Eta martxan jartzeko 1993an Robert de Niro aktoreak zuzendu zuen “A Bronx tale“ (Una historia del Bronx) filma eman ondoren komentatu du kantariak. De Niroren lehen luzea Chazz Palminteriren istorian dago oinarritua.\nDatorren astelehenean jai izanik, bi aste barrurako egin digute hurrengo hitzordua. Eta horretarako film gordin baina indartsua hautatu dute. Iaz Cannes txundituta utzi zuen “The Tribe” film ukrainiarrak. Eta sari batzuk irabazi. Inongo hitzik gabe ederki ulertzen den filma. Gormutuen eskola batean girotuta, hango ikasle basatiak ezagutzeko aukera izango dugu, martxan dagoen prostituzio sarea besteak beste. Myroslav Slaboshpitsky zuzendariaren lehen luze honen emanaldia “Gainditzen”, gorren erakundearen laguntzarekin egingo dute.\nEta hila bukatzeko beste lankidetza bat. “Pobrezia Zero” erakundearekin Ken Loach zuzendari errebendikatiboaren film bat eskainiko dute urriaren 26an. Doan eskeiniko dute 2001an aurkeztutako “The Navigators” ( La Cuadrilla) filma. Veneziako zinemaldian lehiatuko filmak trenbideetako lan talde baten piurak agertuko ditu enpresa pribatizatu ondoren.\nGogoratu KRESALA zineklubaren emankizun guztiak orain SADE taldearen Trueba zineetan\nPosted in Zineklubak, Zinema Alternatiboa Tagged Ken Loach, Loquillo, Myroslav Slaboshpitsky, Robert De Niro


Gaiak: Aste Santuen ohituraz - Euskonews\nAste Santuak; batzuek izen hori gogoko dute erlijio–kontuengatik, besteek aldiz, opor garaian sartu garela aipatuko dute. Guk ere bigarrenaren aldeko apustua egingo genukeen arren, gaurko kasuan aurrenekoa hautatuko dugu arrazoi jakin bategatik.\nGure herrian mendeetan zehar erlijioak izan duen garrantzia handia dela jakin badakigu, eta XXI. mendean ere, zenbait tokitan ospakizunek antzinako usaia daukatenez, jarraian dagoeneko Euskonews Gaztean publikatutako bi artikulu ekarriko ditugu gogora. Aste Santuen harira, Balmasedak eta Segurak tradizioa izan dutelako, zertzelada batzuk.\n:: Balmaseda. Aste Santuak modu berezian ospatzen dituen herria da Balmaseda. Eta aitzakia moduan hartuko dugu bertara joan eta herria hobeto ezagutzeko. Irakurtzen jarraitzeko, sakatu hemen\n:: Segura. Zerainen XVIII. espetxea bisitatzetik, Segurako Aste Santuko prozesiotara egingo dugu, paraje ederrez inguratutako udalerrietara hain zuzen ere. Irakurtzen jarraitzeko, sakatu hemen Ibilaldiren bat proposatu nahi al duzu? Bidali iezaguzu helbide honetara: gaztea@euskonews.com


Argindarraren prezioaren etengabeko igoeraren kontrako protesta egingo dute barikuan - Uribe kosta - Hiruka.eus\nIker Rincon Moreno 2021-10-06 10:26\nArgindarraren prezioen etengabeko garestitzeari aurre egin guran, itzalaldi masiboak eta kazola-jotzeak egiteko deia egin dute barikurako, hilaren 8rako, 22:00etatik aurrera. Horrez gainera, Getxon, Algortako Villamonte eta Itzubaltzeta/Romoko Santa Eugenia plazetatik abiatuta, kalejira zaratatsuak egingo dituzte.\nArgindarraren prezioa etengabe gora egiten ari da egunotan; goia jo du gaur, urriaren 6an, eta ordurik garestienean, 21:00etatik 22:00etara bitartekoa, 260 euro balioko du megawatt-orduak.\nHori dela eta, garestitze hori salatu guran, itzalaldi orokorra eta kazola-jotze zaratatsuak egiteko deia egin dute herriz herri bariku honetarako, urriaren 8rako, 22:00-22:30 ordu tarterako. Horrez gainera, Getxon, kalejira zaratatsuak egingo dituztela iragarri dute, 22:00etatik aurrera, Algortako Villamonte eta Itzubaltzeta/Romoko Santa Eugenia plazetatik abiatuta.


Errusiak eta Iranek aldebiko harremanak sendotuko dituzte - EBko kazetaria\nEbrahim Raisi Irango presidente berriaren bisita Errusiara urtarrilaren 19tik 20ra bitartean bi herrialdeentzat une zailean gertatu zen. Mosku Mendebaldeko eta NATOrekin izandako harremanetan krisirik larriena jasaten ari da azken hamarkadetan, bai Errusiak segurtasun bermeak emateko eskakizunei lotuta, bai Ukrainaren inguruko propaganda histeriaren harira. Teheran, berriz, negoziazio dramatikoak egiten ari da Vienan, herrialdeko programa nuklearrari lotutako Ekintza Plan Integral Bateratua (JCPOA) delakoaren inguruan. Prozesu honen arrakasta edo porrota oso garrantzitsua izango da Iranentzat, eskualdearentzat eta mundu osoarentzat. idazten du Alexi Ivanovek, Moskuko berriemaileak.\nMunduko politikari eta aditu askoren arabera, bi estatuek -Errusia eta Iran- beren historia modernoko aukerarik zailena dute aurrean: beren herrialdeei bakea bermatzea edo eskala handiko konfrontazio baten amildegira lerratzea, militarra barne.\nTeheranek oso baloratzen ditu Moskurekin harremanak, 2021eko abuztuan Raisi presidentea aukeratu ondoren Irango buruzagi berriarentzat bereziki ezaugarri bihurtu dena. Eskualdeko lankidetza politiko zabalaz gain -Siria, Afganistan- bi herrialdeak modu dinamikoan garatzen ari dira ekonomia eta militarra. lankidetza.\nIran aktiboki parte hartzen du Erdialdeko Asiako eskualdeko lankidetzan, batez ere Shanghaiko Lankidetza Erakundearen bitartez, Errusiaren laguntzari esker posible bihurtu dena.\nErrusiarekin lankidetza gehiago lortzeko Iranen planteamendu horiek guztiak berriro adierazi zituen Moskun Raisi presidenteak.\nBere irandarrekin izandako elkarrizketetan, Vladimir Putin Errusiako presidenteak esan zuen, pandemia izan arren, Errusiaren eta Iranen arteko merkataritzaren garapenak jarraitzen duela. Errusiako buruzagiak adierazi zuen 2020an "merkataritza fakturazioaren % 6tik gorako igoera txikia, baina oraindik ere handitu zela.\n"Eta iaz (2019) %38ko hazkunde errekorra izan zen", azpimarratu du Putinek.\nErrusiar estatuko buruak ere gogoratu du Errusia eta Iran proiektu handiak egiten ari direla «arlo askotan».\nAurretik, Kremlineko prentsa-zerbitzuak jakinarazi zuen Errusiako eta Irango presidenteek, Vladimir Putin eta Ibrahim Raisi, Moskun egindako bilera batean, ekonomian, nazioarteko eta eskualdeko gaietan proiektu bateratuak ezartzeari buruz eztabaidatu zutela, baita Joint integralaren ezarpena ere. Irango programa nuklearrari buruzko ekintza plana (JCPOA).\nEbrahim Raisik Moskura bisitatu baino egun batzuk lehenago, Sergei Lavrov Errusiako Atzerri ministroak eta bere homologo Irango Amir Abdollahianek telefonoz eztabaidatu zuten JCPOAren inguruko egoeraren inguruan, 8eko abenduaren amaieran Vienan berrezartzeko 2021. negoziazio errondaren testuinguruan. "Akordio nuklearra" erabat ezartzea.\nOrduan, Sergei Lavrov Errusiako Atzerri ministroak esan zuen benetako aurrerapena dagoela Irango programa nuklearraren Ekintza Plan Integral Bateratua (JCPOA) berreskuratzeko gaian.\n"Oraindik jarrera errealistagoa hartuko nuke Irango programa nuklearraren inguruan. Benetako aurrerapena dago hor, benetako nahia dago, lehenik Iran eta Estatu Batuen artean, kezka zehatzak ulertzeko, kezka horiek nola hartu daitezkeen ulertzeko. pakete komun batean kontuan. Pakete-konponbidea baino ezin da izan, akordio nuklearra bera pakete-konponbidea zen bezala", esan zuen Lavrovek duela egun batzuk elkarrizketa batean.\nMoskuk akordioa lortuko dela espero du. Garrantzitsua da Iran "errealista izatea eta IAEArekin lankidetzan aritzea, eta Mendebaldeko negoziatzaileak ez ziren tentsio psikologikoa sortzen saiatu", Moskuko iturri ofizialek jakinarazi dutenez.\nDuela gutxi AEBek eta Iranek ezkor agertu ziren 2015eko Irango akordio nuklearra berpizteko aukerei buruz, Washingtonek baikortasunerako arrazoi gutxi zituela esan zuen eta Teheranek AEBetako eta Europako negoziatzaileen determinazioa zalantzan jarri zuen.\nRaisi presidenteak ordezkaritza ikusgarria ekarri zuen bi eguneko bisitarako. Politika, ekonomia eta arlo militarreko lankidetza eztabaidatu zuten. Hori dela eta, Irango presidentearen lehen hitzak Errusiar Federazioarekin harremanak «epe luzeko eta estrategiko» gisa ikusten dituelako izan ziren.\nPutin presidentearekin izandako bileran, Irango presidenteak hurrengo 20 urteetarako lankidetza estrategikoari buruzko xedapenak jasotzen dituen "dokumentu" bat ekarri duela esan du. Adituek uste dute proiektu hau aldez aurretik Iran eta Txinaren artean 25 urterako sinatutako epe luzerako akordioaren antzekoa dela. Dokumentuak, bereziki, Iranen proiektu ekonomikoetan inbertsioak erakartzea dakar.\nJakinarazi dutenez, Raisiren bisitan alderdiek adostu zuten bide orri bat sortzea «aldebiko lankidetza maila gorena» lortzeko.\n"Errusiarekin ditugun harremanak sendoak eta integralak izatea nahi dugu. Harreman hauek ez dira epe motzeko edo posiziokoak izango, iraunkorrak eta estrategikoak baizik", esan du Raisik Vladimir Putinekin izandako bileran.\nRaisi presidenteak salatu duenez, "gaur egungo merkataritza eta harreman ekonomikoen maila ez da asegarria". Irango presidentearen arabera, Errusiak eta Iranek harreman komertzialak eta ekonomikoak zabal ditzakete eta bolumena hainbat aldiz handitu dezakete.\nEstatu Dumako (Errusiako parlamentua) osoko bilkuran hitz egin zuen Raisik esan zuen "Iran ez dagoela arma nuklearren sorreran dihardutela", adierazi zuen estatuaren defentsa estrategiak ez duela aurreikusten. Irango presidenteak NATOren "desegituraketa" ere iragarri zuen, aliantza "aitzakia eta estaldura ezberdinekin herrialdeen espazio geografikoetan sartzen ari dela, estatu independenteak mehatxatuz". Irango buruak munduan Ipar Atlantikoko Aliantzaren jarduerei buruz egindako hurbilketa hain gogorra ez zen harritu errusiar aditu eta analistarentzat, nahiz eta Moskutik komentario ofizialik ez egon.\nEBk errusiar esportazioen murrizketak zalantzan jartzen ditu MMEn


Budding fashionistas: begi arkatza nola marraztu\nAplikatu makillajea aurpegian, beraz, ez zuen itxura antzerki makillaje bat, naturaltasun inpresioa utzi eta modelo edertasuna azpimarratu - benetako artea. Maila eta praktika eskatzen du. ñabardurak Berezia begi makillajea behar du, zeren - ez bakarrik arimaren ispilua, baina edozein aurpegiak nahiko gutxi dekorazioa nagusia.\nA arau gutxi eta aholkuak\nNola begi marrazteko arkatz ikuspegi adierazkortasuna areagotzeko, eman magnetismoa eta radiance? Hona hemen zer egin ahal izango dituzu aholkularitza honi buruz:\nBegien Forma. mota lerroak eragiten die.\nNoiz obalo beheko betazalen marrazteko kanpoaldeko cilia hazkunde-line ertzean erdian. lerroa etena eta mehea da; eskaera posible da itzala. goiko betazalen guztiz hornitutako da, abiapuntua baino ez barruko izkinan batez hartu da apur bat eta lerro egiten da, gutxi utziz ziliarra da. Trazatu da kanpoaldeko ertzean ekarri, baina geziak gabe - ebakia forma honetan, azalekoa izango dira.\nNola marrazteko arkatz begi bat, almendra gogorarazten osatzen badute? Beheko betazalen orban guztiak eyelashes irteera gabe. Top - line barruko izkinan hasten da, egiten da gehiegi thinly cilia eta, ondoren, erdian hurbilago, pixkanaka loditu, eta noiz amaierara ekarri - geziak gutxi, bertatik pertsona bat defiant, ludikoak adierazpen bihurtzen egin dezakezu.\nsakona landaketa begi txikiagoak tapa ez dago margotutako, eta goiko ertza emeki eta berdinarekin moztu zehazki sestra gainean. Bulges ez dute, begiak are gehiago ezkutatzen dute.\nNola arkatza begiak bat marraztu ganbila batekin - han estilista profesionala bi aukera eskaini ahal. Jatorri - txikiagoa tapa bakarrik tinta orban eta goiko - puntuek izkina batetik bestera lerro berean. geziak nahi baduzu, euren txokoak planteatu sortu dira. Bigarren aukera - bi lerro lodiak podkrashivayutsya mendean, gero thickly margotu astintzen. makillaje estilista mota hau deitzen "Twiggy" da supermodeloa ospetsua 60ko Leslie Hornby ondoren.\narkatza larrienetan goiko betazalak ez ukitu, eta behean erabat inguratu da, izkin batetik aurrera. lerroa lerro zuzen bat da, ikusmen begi bat gehiago egiteko.\nEta, azkenik, nola begi arkatza marrazteko eta ala egin batere, txoko zehazten ez bada edo beraiek txikiak dira? Egin erantzun bat argia da: ez eta ez! Izan ere, edozein lerro argi hori azpimarratzeko begi-tamaina, edo tearful adierazpen bat Piero duten bezala emateko. Zeren eta, kasu honetan, hobe da itzalak egin.\n2. begien arteko distantzia. gero begiak itxi landatu goiko betazalen line barruko ertzean mehe, ia ikusezinak, eta kanpoaldeko ertzean ondo marrazten dira, loditzeko da. Behean - kanpoaldeko ertzean erdialdetik aurrera. Noiz urrutiko edo lurreratzea normal bat, bai zikindu mendean.\n3. gutxik ezagutzen nola behar bezala eta ederki osatzen begiak - zure azalaren tonua, ile eta begi kolorea, haien bateragarritasuna kolore arkatzak eskema batera kontuan hartu behar duzu. Beltzarana eta smuglokozhih Arritxu segurtasunez erabili ahal izango du, kolore beltza, ezagunenak. Argi-skinned dama, jakina, grisa eta gorri tonu gehiago egokia - marroia. Harmonia printzipioa makillaje eder, ikusgarri eta natural bat sortzeko beharrezko.\n4. Marraztu mota begi arkatza egokia. Nola hau ulertzeko? Brainer. lerro argi behar dugu - arkatza eta arkatza gogor bat, ochinenny fina behar duzu. Ondo mantentzen da, ez du zabaldu, erresistenteak makillaje egokia. Eta nahi izanez lanbroa eragina badu - ondoren berunezko biguna arkatz bat sartzen. It ilunetan daiteke, lerro nagusia eta bere kolorea mantenduz.\n5. Arkatza tindatutako begi itzalak ondoren aplikatuko - lerroa ez da busti.\nIkusten duzun bezala, ez da zaila eta beldurgarria da, praktika apur bat bakarrik merezi, ispilu baten aurrean esperimentua da. Eta guztiak, lortu duzu, eta zure begiak izango aurpegian distira, izar gisa.\nGoiko ezpaina Shugaring: iritzirik. Sugar itsatsi. Shugaring antenak\nFarmazia aurpegia produktuak\nAurpegi gaztetzen: edertasuna gorde ahal\nAzala etxean zaintzeko oliba olioa\nDepilazioa goiko ezpaina: laser eta argizaria prozedura honen berrikuspen\nAzkar eta erraz - Hasiera pisua galtzea wrap\nHego Amerika bitxikeria. Nature Hego Amerika\nPuntuzko gona - armairuan ezinbesteko zati bat\nAnna Prokhorov - ezagunenetako puntako herrialde bat\nHypertonic irtenbidea: propietate, aplikazio-eremuan, prestatzeko\nIppon Back eros Pro 800: instrukzioa, lehiakideak eta berrikuspen alderatuz\nDeskribapena, ezaugarriak, ezaugarri eta berrikuspen: Txekiar ahuntz arrazaren\nZer ditzan hilabete bat elikatzeko. Aholkuak eta trikimailuak\nGeri Peyton: biografia, karrera, lorpenak\nIle discoloration posible home kalte gabe ala ez?


Oinartxo industri gunea - Azkoitia - Oferta de espacio, pabellones, oficina y suelo\nOinartxo industri gunea - AzkoitiaPolígono Industrial Argixao, Edificio Oficinas, 2ª Planta 20700 Zumarraga Gipuzkoa943 851 940azkoitia@industrialdea.spri.esfotografia1.jpg\nAzkoitiko Udalak egindako lurzoruen aurreikuspenari esker, irtenbide egokia eman ahal izan zaie Azkoitiko enpresei, produkziorako gunea handitzeko beharra izan dutenean; eta, horrez gain, gune aproposa eskaini zaie azken hogeita bost urteotan udalerrian sortu diren askotariko ekimenei; inguruko nahiz kanpoko enpresei babesa eman die, gainera, industrialdeak.\nIndustria-lur publikoari biztanleko metro koadro gehien eskaini dizkioten udalerrien artean dago Azkoitia. Aurreko lau faseak arrakastaz egin dira, eta programaren bosgarren faseari dagokio, hain zuzen, Oinartxo industrialdea.\nDeskargatu Oinartxoko katalogoa hemen.


Plentziako Udala - Etxeko olioa jasotzeko edukiontzi berriak\nEtxeko olioa jasotzeko edukiontzi berriak\nEtxeko olioa jasotzeko bi edukiontzi berri jarri ditugu Saratxaga eta Isuskitza auzoetan, herriko beste puntu ezberdinetan (Txipio Bidea, [Plazatxoa, Jai Alaitik gertu] eta Labasture [DIA supermerkatuaren aurrean]) daudenen sarea osatuz.\nZergatik birziklatu etxeko olioa?\nGure etxeetako sukaldeetan erabiltzen dugun olioak ingurumen-arazo larriak sortzen ditu. Olioa ibaietara iristen bada, zama organiko kutsatzaile handiagoa hartzen du. Geruzak sortzen ditu ur-azalean, geruza horiek ez diote oxigenoari pasatzen uzten, eta, horren ondorioz,\nezin da uretako bizitza garatu. Hori gerta ez dadin, hondakin-uren araztegietan koipegabetzeko tratamendu garestiak egiten dira. Hau da esan berri duguna saihesteko modu errazena, eta ingurumena errespetatzen duena: ERABILITAKO OLIOA SEKULA EZ ISURTZEA HARRASKATIK BEHERA.\nOlio-edukiontzi hauetan uzten den olioarekin zer egiten da?\nEtxeko olioa berriz erabiltzea erraza da; etxeko oliotik erraz lortzen dira hain beharrezkoak ditugun xaboiak eta garbigarriak, kandelak, industria-olioak, eta gure autoetan, kamioietan eta autobusetan erabil daitekeen diesel erregaia.\nHala, inork ez du ordutegien mende egon beharrik, eta eguneko edozein ordutan utz dezake olioa edukiontzietan. Hau egin behar da: plastikozko ontzi bat jarri sukaldeko olioa biltzeko, eta, beteta dagoenean, edukiontzian utzi (SEKULA EZ ISURI OLIOA ZUZENEAN).


Bada beste Veleia bat Ligurian | Iruña-Veleia, egia ala gezurra?\n← Hiru aldiz VELEIA NOV(V)A, lau VELEIA GORI\n‘Veleia, ezintasunak, hondeamakinak eta urteurrenak’ artikulua NAIZen →\nBada beste Veleia bat Ligurian, Italiako iparraldean. Egungo banaketa administratiboan ez da Liguriakoa, Emilia-Romagna eskualdekoa baizik, Piacenzako probintzian. Lugagnano Val d’Arda udalerrian dago, 460 m-ko alturan, paraje menditsuan.\nLigureen herri inportantea izan zen,Veleiates (latinez) tribuaren burua. Erromatarrek Liguria konkistatu eta gero ere (K.a. II. mendearen erdi aldera) bere inportantziari eutsi zion. IV. mendean luizi ikaragarri batek guztiz hondatu zuen. XVIII. mendean deskubritu ziren haren hondakinak. Hemen eta hemen informazio apur bat.\nAskok galdetzen diogu geure buruari Arabako Veleiak eta Liguriakoak zerikusiren bat ba ote duten ala kasualitate hutsa den izenkidetasuna. Arabakoak Iruña ote zuen izena jatorriz, eta erromatarrek birbataiatu ote zuten Liguriakoaren izena ipiniz. Erantzunik ez dugun arren, saiatuko gara gaia aztertzen hurrengo batean. Bakarrik esan, badela Euskal Herrikoaren antzeko toponimia hortik zehar, batez ere Italiako iparraldean eta Sardegnan. Gure libururako egin genuen mapa koxkor bat, eta iaz Italiako Veleiara egindako bidaian ateratako argazki pare bat gehitu ditugu.


Kontsumorako Prezioen Indizea – Gizapedia\nKontsumorako Prezioen Indizea, labur KPI, norbanakoek eta familiek kontsumitu ohi dituzten produktu eta zerbitzuen prezioen bilakaera neurtzen duen zenbaki indize bat da. Bilakaera horretan oinarritua, kontsumorako prezioen igoera, inflazioa alegia, neurtzen da. Indizea kalkulua oinarri-aldi batetik abiatzen da, non 100 balioa hartzen duen, eta balio horrekin alderaturik prezioek zein balio hartuko luketen kalkulatzen da aldi bakoitzean, orokorrean hilero. Horretarako, produktu eta zerbitzu jakinen prezioak jasotzen dira aldiro, erosketa-saskia delakoa osatzen dutenak, eta denboran zehar konstante mantentzen dena, norbanakoen eta familien kontsumoaren adierazgarri den bitartean. Beste alde batetik, prezioak haztatu edo bateratzeko, oinarri-aldian kontsumitzen ziren kopuruak hartzen dira kontuan aldi bakoitzean, hots, haztapen konstanteko indizea, Laspeyres indizearen formulari jarraiki gehienetan. Horren haritik dator indizeari egiten zaion kritiketako bat, indizeak ez baitu kontuan hartzen aldi bakoitzean familiek zer kontsumitzen zuten, Paasche motako indizeetan egiten den bezala, baizik eta oinarri-aldian kontsumitzen zirenak. Hortik sortzen da urte batzuetara indizearen oinarria eta erosketa-saskia birdefinitzeko beharra.


Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko urriaren 1eko 39/2015 Legeak eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoari buruzko urriaren 1eko 40/2015 Legeak 2016ko urriaren 2an indarra hartuz geroztik, Espainiako administrazio publiko guztiak administrazio dokumentazio guzti-guztia euskarri digitalean sortzera eta kudeatzera behartuta daude. Hala, konponbide teknologikoak ezartzeko orduan, segurtasun eta funtzionaltasun betekizunei dagokienez, Estatuak hainbat arau onetsiz joan da, bereziki, Elkarreragingarritasunaren Eskema Nazionala eta Segurtasunaren Eskema Nazionala, bakoitzari dagozkion arau teknikoekin (https://administracionelectronica.gob.es/). Testuinguru horretan, araudiaren arabera, izapidetze administratiboa burutu eta espedienteak amaitzen direnean, espediente horiek artxibo elektroniko bakarrean gorde behar dira.\nNafarroan badira dokumentu eta artxiboen kudeaketa arautzen duten legeak, dokumentu eta artxibo horien antzinatasuna eta mota edozein izanik ere, analogiko nahiz digital. Alde batetik, Nafarroako Kultur Ondareari buruzko azaroaren 22ko 14/2005 Foru Legean Foru Komunitateko administrazioaren betebeharrak ezartzen dira, Kultur Ondarea osatzen duten ondasunak kontserbatu eta babesteari dagokionez, eta Dokumentu Ondarea ondasun horietako bat da.\nBeste alde batetik, Artxiboei eta dokumentuei buruzko apirilaren 4ko 12/2007 Foru Legean, Nafarroako administrazio publikoek dokumentu eta artxiboen kudeaketan aplikatu beharreko arau eta irizpideak emateko ahalmena esleitzen zaio Nafarroako Gobernuari, artxiboen arloan eskumena duen departamentuaren bitartez, eta arau eta irizpide horiek betetzen direla gainbegiratu behar du; era berean, administrazio publikoek dokumentuak behar bezala kontserbatzeko instalazio egokiak –fisikoak nahiz digitalak– izateko betebeharra betetzen dutela ere bermatu beharko du (8. eta 12. artikuluak).\nToki entitateei dagokienez, Foru Legean xedatzen denez, artxiboen arloan eskumena duen departamentuari dagokio finkatzen diren arau eta prozedura tekniko orokorrak aplikatzen direla begiratzea, eta laguntza edo aholku teknikoa emateko berariazko programak sortzea, haien dokumentuak antolatu, kontserbatu, gorde eta jendeak eskuratzeko (30. artikulua).\nBidezko da, beraz, artxiboen arloan eskuduna izaki, Kultura eta Kirol Departamentuak Nafarroako toki entitateen artxibo digital seguruko ezarpenetarako betekizun teknologiko eta funtzionalak ematea eta, horren osagarri, aplikazioaren inpaktua neurtzeko auditoretza-eredu bat.\nBetekizun hauei –laguntza programa eta guzti– eta auditoretza ereduari buruzko aginduzko txostena egin du Nafarroako Kultura Kontseiluko Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Batzordeak, 2021eko maiatzaren 19ko bilkuran, Artxiboei eta dokumentuei buruzko apirilaren 4ko 12/2007 Foru Legearen 9. artikuluan ezarritakoari jarraikiz, hartan zehazten baitira Kontseiluaren eginkizunak.\nHorrenbestez, Artxiboei eta dokumentuei buruzko apirilaren 4ko 12/2007 Foru Legeak ematen dizkidan eskumenak erabiliz, honako hau\n1. Nafarroako toki entitateen artxibo digital seguruko ezarpenetarako betekizun teknologiko eta funtzionalak eta auditoretza eredu bat onestea, eranskin eta guzti; horri dagokion testua eranskinean dator atxikita.\n2. Foru agindu hau Vianako Printzea Erakundea - Kultura Zuzendaritza Nagusira, Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzura eta Idazkaritza Tekniko Nagusira igortzea.\n4. Foru agindu honen aurka gora jotzeko errekurtsoa aurkezten ahal da, Nafarroako Gobernuari zuzendua, argitaratu eta biharamunetik hilabeteko epean.\nForu agindu honen aurka, administrazio publikoek zilegi dute administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jartzea, Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salari zuzendua, argitaratu eta bi hilabeteko epean. Horrek ez du galarazten aurretiazko errekerimendua egin ahal izatea, Administrazioarekiko Auzien Jurisdikzioa arautzen duen uztailaren 13ko 29/1998 Legearen 44. artikuluan ezarririko moduan eta epean.\nIruñean, 2021eko maiatzaren 24an.–Kultura eta Kiroleko kontseilaria, Rebeca Esnaola Bermejo.\nNAFARROAKO TOKI ENTITATEEN ARTXIBO DIGITAL SEGURUKO EZARPENETARAKO BETEKIZUN TEKNOLOGIKO ETA FUNTZIONALAK, ETA AUDITORETZA EREDU BAT\n1.1 Dokumentu elektronikoen kudeaketa eta artxibo digital segurua lege-arauetan.\nAdministrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko urriaren 1eko 39/2015 Legeak eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoari buruzko urriaren 1eko 40/2015 Legeak 2016ko urriaren 2an indarra hartuz geroztik, Espainiako administrazio publiko guztiak administrazio dokumentazio guzti-guztia euskarri digitalean sortzera eta kudeatzera behartuta daude.\nKudeaketa eredu hori ezartzeak konponbide teknologiko egokiak ezartzea dakar; hain zuzen ere, aplikatu beharreko arauetan eta, zehazki, Elkarreragingarritasunaren Eskema Nazionalean eta Segurtasunaren Eskema Nazionalean ezartzen diren funtzionaltasunaren eta segurtasunaren arloko betekizunak bete ahal izateko konponbide teknologikoak. Testuinguru horretan, araudiaren arabera, izapidetze administratiboa burutu eta espedienteak amaitzen direnean, espediente horiek artxibo elektroniko bakarrean gorde behar dira; artxibo elektroniko hori artxibo digital segurua izanen da, eta horrela deituko diogu hemendik aitzinera dokumentu honetan.\nNafarroan badira dokumentu eta artxiboen kudeaketa arautzen duten legeak. Alde batetik, Nafarroako Kultur Ondareari buruzko azaroaren 22ko 14/2005 Foru Legean Foru Komunitateko administrazioaren betebeharrak ezartzen dira, Kultur Ondarea osatzen duten ondasunak kontserbatu eta babesteari dagokionez, eta Dokumentu Ondarea ondasun horietako bat da.\nBeste alde batetik, Artxiboei eta dokumentuei buruzko apirilaren 4ko 12/2007 Foru Legean, beren izaera dela eta, Nafarroako artxibo sisteman txertatuta dauden beste Administrazio Publikoek dokumentu eta artxiboen kudeaketako betekizunak betetzen dituztela koordinatzeko betebeharra esleitzen zaio Nafarroako Gobernuari; betekizun horiek dokumentu eta espedienteak sortzeko unean ere aplikatu beharrekoak dira. Horrela, bada, Lege horren 8. artikuluaren arabera, Nafarroako artxibo sistemaren burua den aldetik, artxiboen arloan eskumena duen departamentua izaki, Kultura eta Kirol Departamentuak eginkizun hauek izanen ditu:\na) Arau eta teknika artxibistikoak garatu eta ezartzea.\nb) Sisteman sartutako artxiboetan dokumentuak kudeatzeko irizpideak egoki aplikatzen direla begiratzea.\nc) Ikuskapen lana egitea eta zehapen espedienteak izapidetzea.\nHorretaz gain, 12/2007 Foru Legearen 12. artikuluan, Nafarroako artxibo sistemako kideek bete beharreko baldintza teknikoak garatzen dira; besteak beste:\nb) Dokumentuak kontserbatzeko eta behar bezalako tratamendu artxibistikoa egiteko instalazio egokienak izatea.\nHorretaz gain, Nafarroako Gobernuak berariazko konpromisoa du toki entitateekin, bereziki, biztanle bolumen txikiena dutenekin, Artxiboei eta dokumentuei buruzko Foru Legearen 30. artikuluan xedatutakoari jarraikiz, eta 15.000 biztanletik beherako Nafarroako toki entitateen artxiboak antolatu eta kudeatzeko jarraibideak onesten dituen ekainaren 10eko 50/2016 Foru Aginduan garatutakoaren arabera.\n30. artikuluan ezartzen denari jarraikiz, Foru Komunitateko Administrazioak honako betebehar hauek ditu toki entitateei dagokienez:\na) Artxiboen arloan eskumena duen Departamentuak finkatzen dituen arau eta prozedura tekniko orokorrak aplikatzen direla begiratzea.\nb) Laguntza edo aholku teknikoa emateko berariazko programak sortzea, haien dokumentuak antolatu, kontserbatu, gorde eta jendeak eskuratzeko.\nHorren ondorioz, legearen ikuspegitik begiratuta, dokumentu eta artxiboen kudeaketari dagokionez Nafarroako Gobernuak toki entitateei aholku teknikoa emateko eginkizuna hartu duela esaten ahal da, ikuskapenak egiteko ahalmen osagarriarekin.\nEgia da Foru Legearen testua idatzi zen sasoian artxiboen kudeaketa papera nagusi zen ingurune baterako, funtsean, pentsatuta zegoela, baina testuko aurreikuspen teknikoak arazorik gabe aplikatzen ahal zaizkie dokumentazio originala euskarri elektronikoan gordetzeko eta zaintzeko betekizunei.\nHorrela, bada, 2018ko martxoaren 1ean, Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak honako agiri hau argitaratu zuen: Nafarroako toki entitateetako dokumentu eta espediente elektronikoak eta artxibo digitala sortzeko baldintzak (1); agiri horretan, dokumentuak sortu eta espedienteak osatzean eta horiek artxibo digital seguru batean kontserbatzean bete behar diren baldintzak zehazten dira, betiere 39/2015 Legea, 40/2015 Legea eta lotutako beste arau batzuk atera zirenetik bete beharrekoak izanik (39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena; 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena).\n(1) Hemen eskuratzen ahal da:\n1.2 Artxibo digital segurua eta toki eremuan duen aplikazioa.\nBulegoetako izapidetzearen eremuan espedienteak egoki sortzeaz haratago, dokumentu administratibo elektronikoen benetako kudeaketak dakarren erronka nagusia dokumentu horien epe luzeko kontserbazioa eta erabilgarritasuna da, ahalmen bereziki handiko baliabide teknologikoak izan behar baitira horretarako. Besteak beste, honako betekizun hauei erreparatzea komeni da:\n–Dokumentu elektronikoen osotasuna eta haien testuinguruko informazioa bermatzea, informazioa formatu elektronikoan gordetzeko erabiltzen diren euskarri fisikoen (disko kabinak, zerbitzariak eta abar) bizitza erabilgarriaz haratago.\n–Dokumentu elektronikoen ulergarritasuna bermatzea, nahiz eta fitxategi elektronikoa sortzeko erabilitako formatuak orokorki onartutako estandar izateari utzi.\n–Sinadura elektronikoen eta beste elementu kriptografiko batzuen benetakotasuna bermatzea, dokumentuak sortzean erabilitako ziurtagiri elektronikoen iraungitze epeak gorabehera.\nGaur egungo lege araudiari jarraikiz, toki entitateek artxibo digital seguruko plataforma bat izan behar dute, epe luzera dokumentuak eskura izateko aukera ez ezik, dokumentuen fidagarritasuna, osotasuna eta benetakotasuna ere bermatu ahal izateko, betiere legezko eskakizunen eta aplikatu beharreko estandar teknikoen araberako gutxieneko betekizun teknikoak betez, bereziki, etorkizunean artxibo digital seguruko beste plataforma batzuetarako balizko eramangarritasunarekin loturikoak.\nIldo horretan, garrantzitsua da aipatzea entitateek euskarri elektronikoan sortutako dokumentazioa transferitu eta behin betiko artxibo digital seguruko plataforma batean gordetzeko ezinbesteko betekizun bat honako hau izanen dela: dokumentazio hori espediente elektronikoak izapidetzeko sistemetan –hemendik aitzinera izapidetze sistemak– sortua izatea eta gordeta egotea, eta sistema horiek espedienteen benetakotasuna, fidagarritasuna eta segurtasuna bermatzeaz gain, aplikatu beharreko arauak betetzea formatuei, datuen egiturari eta testuinguruko informazioari dagokienez, baita dokumentu elektronikoen erabilgarritasuna eta ordezkaritza bermatzera bideratutako bestelako jarraibideei dagokienez ere.\nHorren ondorioz, beharrezkoa izanen da izapidetze sistemek dokumentazio administratibo elektronikoa behar bezala gordeko dela bermatzeko ezaugarri funtzional eta tekniko egokiak betetzea eta, horretaz gain, dokumentu horien ardura duen entitateak dokumentuak kudeatzeko prozesuak aplikatu beharko lituzke, sortzen dituzten dokumentuen fidagarritasuna eta erabilgarritasuna bermatu ahal izateko denborak aitzina egin ahala.\n2.–Toki entitateei laguntzeko programa.\nEgoera hori zehaztuta, argi dago toki entitate askoren kasuan erronka konplexua izaten ahal dela aplikatu beharreko arau guztietako betekizun guztiak betetzea antolaketari, funtzionaltasunari, teknologiari eta segurtasunari dagokienez. Merkatuan askotariko tresna teknologikoak daude, bai izapidetze sistemen aldetik, bai artxibo digital seguruko plataformen aldetik, eta bi kasuetan askotariko irismen eta arkitekturak dituzte; gainera, legezko betekizunekin bat etorri behar izatea ez dago ezein homologazio edo ziurtagiriri atxikita. Horren guztiaren ondorioz, anitzetan, kezka sortzen da bermeei dagokienez, tresna teknologiko batek ala besteak edo horren ezarpenak beteko ote duen administrazio publiko batek dokumentazio elektronikoaren segurtasunaren arloan bete beharreko guztia.\nToki entitateei goian deskribatutakoaren arabera aplikatu beharrekoak zaizkien dokumentuak kudeatzearen eta artxiboaren arloko betebehar guztiak bete ahal izateko beharrezkoak diren tresna teknologikoak eskaintze aldera, eta izapidetze sistemak artxibo digital seguruko plataformekin uztartzea ahalbidetze aldera, aurreikusten denez datu, dokumentu eta espediente elektronikoak beste plataforma batzuetara (bereziki, etorkizunean Nafarroako Gobernuak artxibo digitalerako ezarriko duen horretara) eraman behar izanen direla, Kultura eta Kirol Departamentuak laguntza programa bat zehaztu du eta eskaintzen die Foru Komunitateko toki entitate guztiei, espedienteak izapidetze elektronikoko sistemetan sortu eta kudeatzen laguntzeko eta toki entitate bakoitzak dituen artxibo digital seguruko plataformetan epe luzerako gordetzen laguntzeko; programaren helburua honako alderdi hauek baloratzen laguntzea da:\n–Arauei dagokienez, entitateak dokumentuak kudeatzeko oinarrizko eredu bat aplikatzeko barne argibide, arau eta politika egokiak ote dituen, betiere benetako dokumentu elektronikoen kudeaketa egokia bermatzearren.\n–Teknologiari dagokionez, entitateak dokumentu eta espediente elektronikoak sortu, gorde eta zaintzeko izapidetze sistema egokiak ote dituen, betiere legeetan, aplikatu beharreko arau teknikoetan (elkarreragingarritasunari eta segurtasunari buruzkoetan) eta, hala badagokio, toki entitateak berak emandako arauetan xedatzen diren betekizunei jarraikiz. Izapidetze sistema horiek gutxieneko testuinguruko informazioa txertatzeko aukera eman behar dute, eta teknologiaren aldetik ezinbestekoak diren betekizunak bete behar dituzte.\n–Prozedurari dagokionez, espediente eta dokumentu elektronikoak artxibo digital seguruaren betekizunak betetzen dituen administrazio jardunbide bati jarraikiz sortzen, kudeatzen eta gordetzen ari ote diren.\n–Epe luzeko kontserbazioari dagokionez, artxibo digital seguruko plataformak ezinbesteko betekizun teknologikoak betetzen ote dituen datu, dokumentu eta espedienteak beste plataforma batera transferitu ahal izateko, baldin eta eramangarritasun hori egitea beharrezkoa izanen balitz.\nLaguntza programan, Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak kanpo auditore bat izendatzen laguntzen die parte hartzen duten toki entitateei, aipatu diren egiaztapenak egin ditzan; auditore horrek txosten xehatu bat eginen du ateratzen dituen ondorioekin.\nLaguntza programaren oinarriak finkatze aldera, dokumentu honetan honako elementu hauek biltzen dira:\n–Toki entitate orok ezarri beharreko arauak eta tresnak, dokumentazio elektronikoa epe labur, ertain eta luzera egoki kudeatuko duela bermatzeko. Txosten honetako 3.1 atalari dagokio.\n–Izapidetze sistemek bete beharreko betekizun funtzionalak eta teknologikoak, proposatu diren eredu eta prozedurak ezarri ahal izateko, baita espedienteak artxibo digital seguru batean onartzeko betekizunak bete ahal izateko ere. Txosten honetako 3.2 atalari dagokio.\n–Artxibo digital seguruko beste plataforma batera transferitzeko edo eramateko betekizunak. Txosten honetako 3.3 atalari dagokio.\n–Analisia eta ebaluazioa egiteko metodologia bat, dokumentu honetan proposatutako egiaztapenak egiteko izendatzen diren kanpo auditoreek aplikatu beharrekoa; baita txosten eredu bat ere, kanpo auditoreak iritzia eman beharreko gutxieneko alderdiak zehaztuko dituena. Txosten honetako 4. eta 5. atalei dagokie.\nGarrantzitsua da aipatzea Nafarroako Gobernuaren asmoa dela etorkizunean artxibo digital seguruko plataforma bat hedatzea, dokumentu elektronikoak epe luzera behar bezala gorde eta zainduko direla ziurtatzeko. Plataforma horretan, dela transferentzia bitartez, dela eramangarritasunaren bitartez, toki entitateek sortzen duten dokumentazio administratiboa –amaitutako prozedurei dagokiena– txertatzen ahalko da, betiere dokumentu honetan aipatu diren betekizun funtzional eta teknologikoen arabera sortu badira.\n3.–Artxibo digital segurua lortzeko betekizunak.\nEspediente eta dokumentu elektronikoak beren bizi ziklo osoan egoki kudeatu ahal izateko, eta, sortzeko fasean ez ezik, dokumentu horien epe luzeko kontserbazioan ere lege eta arau guztiak betetzen direla bermatzeko, Nafarroako Gobernuko Kultura eta Kirol Departamentuak funtsezko iritzi dio Nafarroako toki entitateek jarduteko arauak izateari eta tresna teknologiko egokiak izateari; tresna horiek egoki ezarri behar dira, betekizun jakin batzuen arabera, eta jarraian aipatuko ditugu zeintzuk diren betekizun horiek.\nBetekizun horiek lantzeko garaian, txosten honen atarikoan aipatu legeetako betebeharrak izan ditugu kontuan, eta ezarri beharreko alderdiak izan daitezen nahi dugu, betetze maila aztertu eta berrikusi beharreko alderdiak izan daitezen, betiere espediente administratiboaren produkzioa eta kudeaketa hobetzea eta artxibo digital seguru batean gordetzea lortzeko.\nLegearen araberako espedienteak sortu eta gordetzeko, espedienteak amaitzen direlarik, artxibo digital seguruko plataforma batean, toki entitate orok 3.1 atalean zehazturiko betekizunak bete behar ditu; bere kabuz ziurtatu behar du betekizunak betetzen dituela eta, bereziki, 3.2 atalean aipatutakoak, administrazio elektronikoaren eta artxibo digital seguruaren zerbitzuak ematen dituzten enpresek eskaintzen dituzten aldetik.\n3.1. Entitateak ezarritako tresnak eta arauak.\nIzapidetze administratibo elektronikoaren testuinguruan, dokumentuen kudeaketa egokia bermatzearren, toki entitateek honako metodologia, tresna edo prozedura hauek izan behar dituzte:\n1. Dokumentu elektronikoak kudeatzeko politika. Legezko betebeharra da. Politika hori beharrezkoa da entitatearen dokumentu eta espediente elektronikoen kudeaketa definitzen duten oinarri estrategikoak eta antolakuntzakoak finkatzeko. Estatuko Administrazio Elektronikoaren Atarian bada eredu bat, erraz egokitzen ahal dena (https://administracionelectronica.gob.es/).\n2. Sailkapen koadroa. Dokumentu eta espedienteak kontrolatu eta berreskuratzeko beharrezkoa da tresna hori, entitateak sortutako eta jasotako dokumentuen produkzioaren ikuspegi orokor eta sistematiko baten bitartez. Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak sailkapen koadro bat zehaztu du Nafarroako toki entitateetarako (http://www.navarra.es/home_eu/Temas/Turismo+ocio+y+cultura/Archivos/).\n3. Dokumentuak kontserbatzeko eta eskuratzeko egutegia. Toki entitateak sortutako dokumentu sailen kontserbazioko eta eskuratzeko epeak zehazteko beharrezkoa da tresna hori. Dokumentu sail bakoitzaren kasuan aplikatu beharreko epeak Nafarroako Gobernuko Dokumentuen Ebaluaziorako Batzordeak finkatzen ditu (http://www.navarra.es/home_es/Temas/Turismo+ocio+y+cultura/Archivos/Sistema+archivistico/Comision+de+Evaluacion+Documental/).\n4. Metadatuen eskema. Hainbat gauzatarako da beharrezkoa tresna hori: dokumentu edo espediente baten testuingurua, edukia eta egitura deskribatu ahal izateko; epe luzeko kudeaketa, babesa eta tratamendua modu normalizatu batean ahalbidetzeko; dokumentu baten balio juridikoa eta lege-balioa ziurtatzeko; bilatzeko eta berreskuratzeko lanak erraztu eta dokumentuen, datuen eta informazioaren elkarreragingarritasuna ahalbidetzeko. Elkarreragingarritasun arau teknikoak Estatuak zehazten ditu; arau horietan, espedienteak izapidetzeko sistema orok eta artxibo digital seguruko plataforma orok ezinbestean bildu behar dituen gutxieneko metadatuak ezartzen dira eta, beraz, zerbitzua emateko kontratatutako enpresari dagokio horien esleipenaren ardura (https://administracionelectronica.gob.es/).\n5. Dokumentu moten katalogoa. Entitatearen izapidetze administratiboarekin loturiko dokumentu moten zerrenda normalizatua zehazteko beharrezkoa da tresna hori. Katalogoa dokumentu moten oinarrizko taula bat da, eta taula horren balioak Estatuak onetsitako metadatuen eskeman (e-EMGDE du izena) ezarrita daude, oro har; espediente elektronikoak izapidetzeko sistemek nahitaez izan behar dituzte metadatu horiek, eta zerbitzua emateko kontrataturiko enpresari dagokio horien ezarpena (https://administracionelectronica.gob.es/).\n6. Formatuen katalogoa. Entitatearen dokumentuak kudeatzeko sisteman sartzeko onartuta dauden dokumentu elektronikoen formatuak identifikatzen ditu tresna horrek. Zerbitzua emateko kontrataturiko enpresak eskaintzen dituen izapidetze sistemek izan behar dute formatuak identifikatzeko funtzionalitate hori (https://administracionelectronica.gob.es/).\n7. Dokumentu funtsezkoen katalogoa. Entitatearen funtsezko dokumentuen ezaugarriak zehaztu ahal izateko eta dokumentu horiek identifikatuta eta lokalizatuta izateko gomendagarria da tresna hori. Dokumentu funtsezkoak entitatearen funtzionamendu arrunt eta egokirako oinarrizkotzat jotzen diren dokumentu eta espedienteak dira eta garrantzi handikoak dira informazioari, lekukotzei, alderdi juridikoari eta historikoari dagokienez; era berean, oinarrizkoak dira entitateak bere xedeak betetzen dituela bermatzeko ere. Dokumentuen ebaluazio prozesuan oinarrituta osatzen da katalogoa.\nTresna horiek gabe, entitateak ez ditu betetzen ahalko egungo lege-arauen arabera ezarritako dokumentuen kudeaketarako betekizunak.\nArtxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak aholkuak eta informazio praktikoa emanen dizkie toki entitateei, tresna horiek ezar ditzaten.\n3.2. Artxibo digital seguruko plataformaren betekizunak.\nArtxibo digital seguruko tresna teknologiko bat hautatzeko garaian, toki entitate batek horrelako plataforma batek bete behar dituen hainbat betekizun funtzional, teknologiko eta metodologiko izan behar ditu oso kontuan.\n1. eranskineko taulan 76 betekizun bildu ditugu, hainbat kategoriatan sailkatuta zertan oinarritzen diren arabera: edo lege-arauetan (legeak eta araudiak), edo estandarretan (nazioarteko arauak eta jardunbide egokiak), edo prozesuetan (bai orokorrak, bai berariazkoak sartzeari, kudeaketa/administrazioari, eskuratze/zabalkundeari, babesari, tresnaren kudeaketari, metadatuei, sinadura elektronikoari eta segurtasunari buruz).\nBetekizun bakoitza nahitaez bete beharrekoa den ala gomendioa den zehazten da, espediente eta dokumentu elektronikoen benetakotasunari, fidagarritasunari, osotasunari eta eskuragarritasunari epe luzean eusteko kritikotasun mailaren arabera.\nGarrantzitsua da aipatzea betekizunak betetzea funtsezkoa dela datu, dokumentu eta espedienteak artxibo digital seguruko beste plataforma batera eramatea suertatuz gero (2. eranskina).\nToki entitateak zerbitzua emateaz arduratzen den enpresara helarazi behar ditu 1. eranskinean zehaztutako betekizunak.\n3.3. Datu, dokumentu eta espedienteak artxibo digital seguruko plataformen artean transferitzeko edo eramateko betekizunak.\nAdministrazio elektronikoa eta artxibo digital segurua epe ertain edo luzera garatzeko prozesuan, toki entitate orok bere izapidetze sistemetan sortu diren eta amaituta dauden espedienteak artxibo digital seguruko plataforma barera transferitu beharko ditu edo, bestela, bere artxibo digital segurua beste plataforma fidagarriago batera (esate baterako, Nafarroako Gobernuak hedatutako konponbide batera, edo artxibo digital seguruko beste edozein plataformatara) lekualdatzea erabakitzen ahal du (eragiketa horri “eramangarritasuna” esaten zaio).\nDokumentazioa artxibo digital seguruko plataforma batera behar bezala transferitzen edo eramaten dela bermatu ahal izateko, ezinbestekoa da dokumentu eta espediente elektronikoek, baita horien metadatuek ere, irizpide jakin batzuk betetzea, jatorrian zituzten benetakotasunaren, osotasunaren, fidagarritasunaren eta eskuragarritasunaren ezaugarriei euste aldera. Jarraian, espediente elektronikoek zer egoeratan egon behar duten zehaztuko dugu, betiere espediente horiek transferitu ahal izateko. Horretarako, espedienteek:\n1. Jatorrizko iturri baliodun batetik etorritakoak izan behar dute, hau da, egiaztatzeko moduko jatorria duen iturri batetik.\n2. Amaituta egon behar dute.\n3. Foliatuta egon behar dute, behar bezala sinatutako aurkibide eta guzti. Aurkibideak espedientea osatzen duten dokumentu guzti-guztiak bildu behar ditu, laburpen kriptografiko eta guzti.\n4. Elkarreragingarritasunaren Eskema Nazionalaren Metadatuen Eskeman dokumentu, espediente eta sinaduretarako zehaztutako nahitaezko metadatuak izan behar dituzte, txostenak behar bezala eginda.\n5. Formatu ezaguna, kudeagarria eta ez-zaharkitua duten dokumentuak izan behar dituzte, artxibo digital seguruko plataformaren araberakoak.\n6. Biltzen dituzten dokumentuek bezalaxe, sinadura elektroniko baliodunak izan behar dituzte, eta formatua ere babesteko modukoa.\n2. eranskineko taulan 21 betekizun zehazten dira, hainbat kategoriatan antolatuta egin beharreko baliozkotzeen arabera: dokumentuen jatorria, osotasuna, formatuak, sinadurak eta metadatuak. Betekizun guztiak nahitaez bete beharrekotzat sailkatuta daude, horiek betetzea kritikotzat jotzen baita edozein plataformatan epe luzera gordetako espediente eta dokumentu elektronikoen benetakotasunari, fidagarritasunari, osotasunari eta eskuragarritasunari epe luzean eusteko.\nBetekizun horiek behar-beharrezkoak dira espediente elektronikoen benetakotasunak denboran iraunen duela bermatzeko, toki entitateak une jakin batean kontratatutako artxibo digital seguruko plataforma gorabehera.\n4.–Analisia eta ebaluazioa egiteko metodologia: auditoretza.\n3. atalean finkatutako betekizunak betetzen ote diren ebaluatzeko, Kultura eta Kirol Departamentuak, Nafarroako Udalerrien eta Kontzejuen Federazioaren laguntzarekin, toki entitateen lagin bat hartuko du aldizka, eta ezagutza teknologiko eta metodologiko egokiak dituen kanpoko auditore bat izendatuko du honako hauek egin ditzan:\n–Toki entitatearen ezarri diren eta izapidetze sistemak bideratzen dituzten barne politika, jarraibide eta araudien egokitasun maila aztertzea.\n–Udal dokumentazioaren izapidetze sistemen eta artxibo digital seguruaren rola betetzen duten tresna teknologikoak zeintzuk diren identifikatzea eta horien ezaugarriak ikustea, betekizunen arabera (1. eta 2. eranskinak).\n–Dokumentu eta espediente administratibo elektronikoen lagin edo adibideak aztertzea, aipatutako politika eta betekizunak benetan aplikatzen ote diren egiaztatzeko.\n–3. atalean aurkeztutako betekizunak betetzen ote diren ebaluatzea.\n–Indarreko arauen betetze maila kualitatiboki balioetsiko duen txosten bat egitea, bai kudeaketa mailan, bai teknologia mailan, eta toki erakundeak arau horiek ahalik eta eperik laburrenean bete ditzan gomendio egokiak ematea.\nAnalisiaren proiektua lau faseko metodologia baten arabera egituratu behar da; hona hemen fase horiek:\n–1. fasea: Informazioa biltzea.\n–2. fasea: Dokumentuak kudeatzeko eredua aztertzea.\n–3. fasea: Ezarritako tresna teknologikoak edo artxibo digital seguruko plataforma aztertzea, erakundeak halakorik izanez gero.\n–4. fasea: Benetako betetze mailaren auditoria.\n4.1. 1. fasea: Informazioa biltzea.\nFase honetan, auditoretzako lantaldeak honako alderdi hauek identifikatu beharko ditu:\n–Toki entitateak zer arau dituen dokumentu elektronikoaren kudeaketari dagokionez.\n–Zer tresna teknologiko erabiltzen diren dokumentu eta espediente elektronikoak sortzeko.\n–Toki entitateak zer izapidetze sistema dituen.\n–Toki entitateak artxibo digital seguruko zer plataforma duen.\n–Tresna teknologiko horien administrazioan eta mantentze lanetan zein pertsona diren funtsezkoak.\nHelburu horiek betetzeko, honako ekintza hauek gomendatzen dira:\n–Toki entitateak auditoretza lantaldeari eskaini beharrekoak:\nToki entitateak dokumentazio elektronikoa kudeatzeko bere kabuz zehaztu dituen arau, jarraibide edo prozedura guztiak, formalki onetsita dauden ala ez aintzat hartu gabe.\nErabiltzen dituzten eta izapidetze sistemaren egitekoa betetzen duten aplikazio informatikoei buruz duen dokumentazio teknikoa.\nArtxibo digital seguruko plataformari buruz duen dokumentazio teknikoa.\n–Dokumentazio hori partekatzearren, lankidetzarako gune elektroniko batean jarriko da, dela toki entitatearen berezko tresna teknologikoak erabilita, dela auditoreak proposatzen dituenak erabilita.\n–Laneko bi bilera, gutxienez, antolatuko dira, eta auditoretzako lantaldeak elkarrizketak eginen dizkie pertsona hauei:\nToki entitatearen dokumentuak artxibatu eta kudeatzeaz arduratzen direnei.\nToki entitatean informazioaren teknologien arduradun direnei.\n–Auditorea ezarrita dauden eta aztergai diren tresna teknologikoen horniduraz arduratzen den enpresako solaskide tekniko batekin harremanetan jarri behar da, sortzen diren galderei erantzun ahal izan diezaien.\nEzarritako tresna teknologikoen azterketa ahalbidetze aldera, auditoretzako lantaldeak tresna horiek eskuratzeko gakoa behar izanen du, agian, eta toki entitateak eman beharko dio.\nFase hori amaitutakoan, auditoretzaren hurrengo hiru faseak gauzatzeko egutegia adostu behar da.\n4.2. 2. fasea: Dokumentuak kudeatzeko eredua aztertzea.\nFase honetan, auditoretzako lantaldeak toki entitatean dokumentuen kudeaketaren arloan dauden arauak espiritu kritikoarekin aztertuko ditu. Azterketa horren helburua honako hau da:\n–Dauden arauek udalerriko arau garapenaren arloko lege betebeharrak betetzen ote dituzten balioestea.\n–Garapen maila 3. atalean planteatu diren betekizunak betetzeko nahikoa ote den balioestea.\n–Hobetzeko proposamenak egitea, honako alderdi hauek bilduta:\nArau garapen gehigarria behar duten edukiak identifikatzea.\nJardunbide egokien edo erreferentziako ereduen adibideak proposatzea, garapen horien izan daitezen.\n4.3. 3. fasea: Tresna teknologikoak aztertzea.\nFase honetan, toki entitateak dokumentazio elektronikoa kudeatzeko erabiltzen dituen izapidetze sistemak eta artxibo digital seguruko plataforma aztertuko ditu auditoretzako lantaldeak, eta honako hauei buruzko iritzia emanen du:\n–Tresna teknologiko horien ahalmena 3. atalean identifikatutako betekizun teknologiko guztiak betetzeari dagokionez.\n–Toki entitatearen berariazko parametrizazioa eta konfigurazioa, eta dokumentazio elektronikoaren kudeaketa egokia bermatzeko zertan den lagungarri.\n–Toki entitatean planteatutako arkitektura teknologikoa eta dokumentu elektronikoak sortzeko tresnak izapidetze sistemekin nola txertatzen diren, baita txertatze horrek izan ditzakeen arriskuak ere, bereziki, artxibo digital segurura transferitzeari dagokionez.\n–Espedienteen konfigurazioa artxibo digital seguruko plataforman, bai denborak aurrera egin ahala kontserbatzeari dagokionez, bai beste plataforma batera eraman behar izanez gero.\n–Tresna teknologikoek, zehazki, eskaintzen duten segurtasun maila, eta horien arkitektura eta hedapena, Segurtasunaren Eskema Nazionalaren ondoriozko betekizunen arabera.\nAhal den heinean, auditoretzako lantaldeak gomendioak emanen ditu puntu honetan, honako hauei buruzko hobekuntza aukerei dagokienez:\n–Tresnen parametrizazioa eta konfigurazioa.\n–Erakundearen tresna teknologikoen arkitekturan txertatzen ahal diren hobekuntzak.\n–Tresna teknologikoen hornitzaileari garatu ditzan eskatzea komeni den betekizun berriak, funtzionaltasunari edo segurtasunari dagokienez.\n4.4. 4. fasea: Benetako betetze mailaren auditoria.\nFase honetan, auditoretzako lantaldeak auditoria egiteko adibidetzat hartutako 5 espediente elektroniko esportatzeko eskatuko du eta, ahal dela, espediente mota edo prozedura desberdinak erabilita eginen dira esportatzeak, lagina ahalik eta askotarikoena izan dadin. Lagineko 5 espediente horiei dagokienez, alderdi hauek ebaluatuko dira:\n–Espedienteak, esportatu den moduan, Elkarreragingarritasunaren Eskema Nazionaleko betekizunak betetzen ote dituen formatuari eta idazketari dagokienez.\n–Espedienteak eta espedientea osatzen duten dokumentuek dokumentu elektronikoak kudeatzeari buruzko udal araudia bera zorrotz betetzen ote duten.\n–Toki entitateak ez badu artxibo digital seguruko plataformarik, espedientea, esportatu den moduan, artxibo digital seguruko plataforma batean sartzeko onartuko ote litzatekeen.\n–Toki entitateak artxibo digital seguruko plataforma bat baldin badu, espedientea, esportatu den moduan, artxibo digital seguruko beste tresna batera eramateko modukoa izanen ote litzatekeen.\nFase horren emaitzak aurreko faseetan emandako gomendioak zehazteko edo osatzeko baliagarri izan behar du, dauden ereduak kasu zehatzetan benetan modu praktikoan nola aplikatzen diren ikusi ondoren.\n5.–Auditoria txostenaren eredua.\n4. atalean deskribatutako azterketa faseen ondoren auditoria txosten bat idatzi behar da, honako elementu hauekin:\n–Toki entitatearen identifikazioa eta dokumentuen kudeaketaren gobernuaren arloan duen antolamendu egitura.\n–Aztertutako araudiaren identifikazioa.\n–Ebaluatutako tresna teknologikoen identifikazioa.\n–Auditoreen ustez egungo antolamendu eredua beharrekin bat ote datorren, eta zenbateraino.\n–Antolamenduari dagokionez, hobetzeko aukeren eta gomendioen laburpena.\n–Auditoriaren emaitzari buruzko iritzia, izapidetze sistemek planteatutako betekizunak ote betetzen dituzten, eta zenbateraino.\n–Auditoriaren emaitzari buruzko iritzia, toki entitateak ez badu artxibo digital seguruko plataformarik, espediente elektronikoak artxibo digital seguru batean onartzeko modukoak ote diren, betiere egindako egiaztapenen arabera.\n–Auditoriaren emaitzari buruzko iritzia, toki entitateak artxibo digital seguruko plataforma bat baldin badu, dokumentuak artxibo digital seguruko tresnan kudeatzeari eta kontserbatzeari dagokionez, eta horien eramangarritasun ahalmena.\n–Gomendio teknologikoen laburpena, bi bloke hauek bereizita:\nArkitekturari, konfigurazioari eta parametrizazioari buruzko gomendioak, toki entitateari zuzenduta.\nFuntzionaltasun berrien garapenari edo protokolo nahiz estandar zehatzen ezarpenari buruzko gomendioak, hornitzaile teknologikoari zuzenduta.\nAuditoria txosten osoa Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuan aurkeztu behar da.\n6.–Emaitzen berri ematea.\nArtxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak auditoria txostena aztertuko du eta, balioetsi ondotik, dokumentu eta artxibo elektronikoen kudeaketaren eta artxibo digital seguruaren jarduna hobetzeko egoki iritzitako gomendioak emanen ditu.\nArtxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak auditoria txostenaren ale bat helaraziko du Nafarroako Udalerrien eta Kontzejuen Federaziora, egoki iritzitako gomendioekin batera.\nEra berean, Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak dagokion auditoria txostenaren informazioa helaraziko du parte hartu duen toki entitate bakoitzera, entitate horretan behatutako jardunera egokitutako gomendioekin batera.\nAuditoria txostenaren azterketatik ateratako ondorioak kontuan izanik, Artxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak egoki iritzitako jarraipen neurriak ezartzen ahalko ditu proposatutako hobekuntzen aplikazio praktikoaren trazabilitaterako, betiere artxiboen arloan eskumena duen Departamentuari legez onartutako ikuskapen ahalmena baliatuta.\nArtxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak auditoriak berriro egin ditzaten proposatzen ahalko die eraginpeko toki entitateei, auditoria txostenaren emaitzen eta txosten horretan oinarrituta emandako gomendioen arabera.\nArtxiboen eta Dokumentu Ondarearen Zerbitzuak auditorien emaitzak osorik edo zatika ezagutarazten ahalko ditu, horrek onura eraginen badio, oro har, Nafarroako toki entitateetan administrazio elektronikoaren eta artxibo digital seguruaren ezarpenari.\nArtxibo digital seguruko plataforma baten betekizunak\nHurrengo taulan, artxibo digital seguruko plataforma batek bete behar dituen betekizun funtzional, teknologiko eta metodologikoak identifikatzen dira, eta horietako bakoitza nahitaez bete beharrekoa den ala gomendioa den zehazten da, espediente eta dokumentu elektronikoen benetakotasunari, fidagarritasunari, osotasunari eta eskuragarritasunari epe luzean eusteko kritikotasun mailaren arabera.\nZehazki, identifikatutako 76 betekizunak bat datoz artxibo digital seguruko plataforma batean egiaztatu beharreko funtzionaltasunak identifikatzeko helburuarekin, betiere toki entitate batean ezarritako plataforma, praktikan, tresnari eskatu beharreko ezaugarriekin bat datorrela bermatzearren.\nInformazio hori zerbitzua emateaz arduratzen den enpresara helarazi behar du toki entitateak.\nDatu Pertsonalak Babesteko eta Eskubide Digitalen Bermerako abenduaren 5eko 3/2018 Lege Organikoan xedatutakoa bete behar du.\nAdministrazio Elektronikoaren esparruan Segurtasunaren Eskema Nazionala arautzen duen urtarrilaren 8ko 3/2010 Errege Dekretuan xedatutakoa bete behar du.\nAdministrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkideari buruzko 39/2015 Legean eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoari buruzko 40/2015 Legean xedatutako betebeharrak bete behar ditu.\nAdministrazio Elektronikoaren esparruan Elkarreragingarritasunaren Eskema Nazionala arautzen duen urtarrilaren 8ko 4/2010 Errege Dekretuan xedatutakoa bete behar du.\nAdministrazio Publikoen Estatu Idazkaritzak 2012ko urriaren 3an emandako Ebazpenean (urriaren 31ko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Estandarren Katalogoaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nFuntzio Publikoaren Estatu Idazkaritzak 2011ko uztailaren 19an emandako Ebazpenean (uztailaren 30eko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Dokumentu Elektronikoaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nFuntzio Publikoaren Estatu Idazkaritzak 2011ko uztailaren 19an emandako Ebazpenean (uztailaren 30eko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Dokumentuen Digitalizazioaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nFuntzio Publikoaren Estatu Idazkaritzak 2011ko uztailaren 19an emandako Ebazpenean (uztailaren 30eko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Espediente Elektronikoaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nFuntzio Publikoaren Estatu Idazkaritzak 2011ko uztailaren 19an emandako Ebazpenean (uztailaren 30eko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Dokumentu Elektronikoen arteko Kopiatze Kautotuaren eta Konbertsioaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nEbazpena, 2016ko urriaren 27koa, Administrazio Publikoen Estatu Idazkaritzak emana, sinadura eta zigilu elektronikoaren eta administrazioaren ziurtagirien politikaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onesten duena.\nAdministrazio Publikoen Estatu Idazkaritzak 2012ko ekainaren 28an emandako Ebazpenean (uztailaren 26ko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Dokumentu elektronikoak kudeatzeko politikaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nAdministrazio Publikoen Estatu Idazkaritzak 2013ko otsailaren 19an emandako Ebazpenean (martxoaren 4ko Estatuko Aldizkari Ofiziala) xedatutakoa bete behar du; ebazpen horren bitartez, Informazio baliabideen berrerabilpenaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoa onetsi da.\nNazioarteko estandar hau bete behar du: UNE-ISO 14721: 2015 Datu eta informazio espazialen transferentzia sistemak. Artxiboko informazioaren sistema irekia (OAIS). Erreferentzia eredua.\nNazioarteko estandar hau bete behar du: UNE-ISO 15489: 2016 Informazioa eta dokumentazioa. Dokumentuen kudeaketa.\nNazioarteko estandar hau bete behar du: UNE-ISO 30300: 2011 Informazioa eta dokumentazioa. Dokumentuetarako kudeaketa sistemak. Oinarriak eta hiztegia.\nEspediente elektroniko administratiboak kudeatzeko aukera eman behar du.\nEspediente hibridoak eta euskarri fisikoan kudeatzeko aukera eman behar du.\nArgazkiak, bideoak, fonogramak eta abar kudeatzeko gai izan beharko luke.\nDokumentu bati dagozkion ekintza guztiak metadatuen eskeman gertaeratzat erregistratuta geratuko direla bermatu behar du.\nEEN paketeak natibo moduan kargatzeko aukera eman behar du.\nPaperezko jatorrizkoetatik datozen eta balio juridikoa duten kopia elektronikoak sartzeko prozesuak egiteko aukera eman behar du, irudiak digitalizatzeko gailu baten eta zigilu elektronikodun sinaduraren bitartez.\nKudeaketa / administrazioa\nEspedienteen bizi ziklo osoa kudeatzeko aukera eman behar du, dagozkien ebidentzia eta guzti: ezabatzea, kontserbatzea, ezabatzeen erregistroa.\nEspedientea amaitu eta artxibora igarotzen den unean, artxiboaren metadatuak txertatu behar ditu, baita espedientea biltzen duen dokumentu sailaren kodea eta segurtasuneko eta eskuratzeko sailkapena ere; horretaz gain, dokumentuei dagokienez, dokumentu motaz gain, dokumentuaren formatua eta sinadura elektronikoari buruzko informazioa: iraungitze data, sinatzailea...\nArtxibo digital seguruan, etapa historikoan, honako hauek hartuko dira aintzat: ebidentzia elektronikoaren segurtatzea, artxibatutako objektuen kudeaketa eta mantentze lanak, zaharkitze teknologikoari aurre egiteko babes estrategia eta politikak, dokumentuak berreskuratu eta bistaratzea ahalbidetzeko bisoreak erabiltzea, formatuen erregistroa, eta metainformazioaren mantentze lanak eta eguneratzea.\nSailkapen koadroko edozein posiziotan sarrerak sortzeko aukera eman behar du (aurretiaz espedienterik ez dagoelarik), eta interfaze grafiko bat izan behar du espedienteak eta sailkapen koadroaren egitura arakatzeko, horietan barrena nabigatzeko, eta espediente elektronikoak eta horien edukia hautatzeko, berreskuratzeko eta aurkezteko.\nEspediente bat sailkapen koadroko beste toki batean birkokatzeko aukera eman behar du, dokumentazioaren eta metadatuen koherentziari eutsita.\nDokumentu Unitate Konposatuak-espediente hibridoak (dokumentuak paper euskarrian dituzten espedienteak) kudeatzeko aukera eman behar du, eta paper euskarrian dauden dokumentuetako deskripzio datuak kudeatu behar ditu, paper euskarriko dokumentuen eta euskarri elektronikoko dokumentuen arteko loturak sortu ahal izateko.\nEspediente eta dokumentuak ezabatzeko garaian, kontserbazio egutegiaren aplikazioa izanen da beti oinarri, eta artxiboaren arduradunak eskuz eman beharko du baimena, indarreko arauei jarraikiz.\nDokumentu bakoitza (Dokumentu Unitate Bakuna) espediente administratibo batean (Dokumentu Unitate Konposatua) txertatuko dela bermatu behar da. Ondorio horietarako, kudeaketa unitatea espediente administratiboa izanen da.\nEspedientearen foliatua Espediente Elektronikoaren Elkarreragingarritasun Arau Teknikoaren arabera sortzeko aukera eman behar du, baldin eta espedientearen transferentzia egiten den unean ez badu aurkibiderik.\nMetadatuen eskema definitzeko eta konfiguratzeko aukera eman behar du. Era berean, dokumentu baten eta/edo espediente baten metadatuak eskuz informatzeko aukera eman behar du, euskarri elektronikoan edo paperean dagoen gorabehera.\nSinaduraren metadatuak dokumentuaren metadatuetara automatikoki informatzeko aukera eman behar du.\nDokumentuen kontserbazio egutegia prestatzeko eta mantentzeko aukera eman behar du dokumentu sailaren mailan, betiere prozedurarekin loturik. Dokumentuen kontserbazio epeak egutegian ezarriko dira.\nEspediente jakin bati dagokionez, egutegian zehaztutako kontserbazio arauaren aplikazioa blokeatzeko aukera eman behar du.\nDokumentuak ezabatzea segurua eta behin betikoa izan dadin bermatu behar du. Horretarako, ohartarazpenak sortu beharko ditu ezabatzeko aurreikusitako data eta, aurretiaz baimena lortuta, ezabatu beharreko dokumentuen zerrenda zehaztuta. Dokumentuak ezabatzeak ez du esan nahi horien metadatuak ezabatzen direnik; izan ere, metadatuek artxibo digital seguruko plataforman egoten jarraitu beharko baitute, dokumentu horiek izan zirela jasota gera dadin.\nDokumentuak ezabatu izana egiaztatu behar du eta, horretarako, sinadura elektronikoa eta denbora zigilua izanen dituen txosten bat sortuko da; txosten hori artxibo digital seguruko plataformatik deskargatzen ahalko da, plataformatik kanpo kudeatu ahal izateko.\nEskuratzea / zabalkundea\nInformazioa bilatu, berreskuratu eta aurkezteko, interfaze grafiko bat edo bistaratze programa bat erabili behar du; hain zuzen ere, dokumentuen sailkapen koadroko maila guztiak ikusteko aukera eta kontsulta batetik berreskuratu diren artxiboko espediente edo dokumentuak aurkezteko aukera ematen duen interfaze edo programa bat.\nBilaketak dokumentuetako testu edukiaren arabera egiteko aukera eman behar du.\nKontsulta bakarrean bilaketa konbinatuak (metadatuak eta edukia) egiteko aukera eman behar du.\nMetadatuen bilaketa egiteko aukera eman behar du, bilaketaren aukerak maximizatu eta optimizatuko dituzten mozketak, komodinak eta maskarak erabilita.\nBilaketen emaitzetan, erabiltzaileak eskuratzen ahal dituen espediente eta/edo dokumentuak baino ez dira agertuko.\nErabiltzaile batek, berariazko baimenak izanik, espediente bat edo espediente baten edukiaren zati bat ezabatzeko aukera izan behar du eta, kasu horretan, gertaera horren berariazko ebidentzia bat gordeko da plataforman.\nDokumentuen migrazio ziurtatua egiteko aukera eman behar du, formatu elektroniko batetik babes formatu berri batera, eta ekintza hori metadatutzat jasota geratuko da.\nFormatuen migrazio automatikoa egiteko irizpideak parametrizatzeko aukera eman behar du.\nEsleitutako kontserbazioaldiak automatikoki egiaztatu behar ditu.\nEzabatutako espedienteen erregistro bat izan behar du, ezabatze aktak egin ahal izateko.\nKontserbazio arau bat aldatzeko edo ordezteko aukera eman behar du.\nArtxibo digital seguruko beste plataforma batzuetarako eramangarritasun prozesu bat izan behar du; prozesu horretan, espediente guztiak sartuko dira, lotutako metadatu eta dokumentu guztiekin eta egitura edo edukia aldatu gabe.\nAurkibide elektronikoetako sinadura elektronikoen denbora zigilua berriz jartzeko aukera eman behar du.\nEdozein sinadura elektroniko berriz zigilatzeko aukera eman behar du, sistemaren barruan.\nAuditoria sistema bat izan behar du eta sistema horrek, sortutako ebidentzia elektronikoetan oinarrituta, plataformaren barruan gertatu den ororen trazabilitatea eskaini behar du, espedienteari, dokumentuari, sinadurari eta metadatuei dagokienez.\nAdministratzaileek sistemaren parametroak kontrolatu, bistaratu eta berriz konfiguratzen ahalko dituzte.\nSistema leheneratu eta berreskuratzea ahalbidetzen duten baliabideak eta segurtasun kopiaren tresnak izateko aukera eman behar du.\nErabiltzaileak kudeatzeko aukera eman behar du, eta erabiltzaile bat eremuz aldatzen baldin bada toki entitate baten barruan, aldaketa hori adierazteko eta eremu berriko espediente eta dokumentuak eskuratzeko eskubide berriak aplikatzeko aukera ez ezik, lehengo eremuko espediente eta dokumentuen gaineko eskubideak ezabatzekoa ere izan behar du.\nProfilak eta rolak zehazteko aukera eman behar du.\nAplikazioaren estatistikak eta txostenak lortzeko aukera eman behar du; horretarako, kontrolen, sistemen eta prozeduren ebaluazioa, berrikuspena eta auditoria izanen ditu.\nSarbidea kontrolatzeko sistemak honako hauetan oinarrituko dira, funtsean: sailkapen koadroko sailetan, erabiltzaile taldeetan eta informazioaren konfidentzialtasun mailan.\nAldi bereko erabiltzaile kopuruak ez luke mugatuta egon behar tresnak erabiltzen dituen zerbitzarien ahalmenagatik soilik.\nAdministratzaileek dokumentu, espediente eta metadatuetarako sarbidea eman edo murrizten ahalko diete erabiltzaile jakin batzuei edo erabiltzaile talde jakin batzuei, sarbide politika orokorraz haratago.\nEspediente edo dokumentu sorta bati lotutako erabiltzaileen taldeak ezartzeko aukera eman behar du, eta erabiltzaile bat erabiltzaile talde batean baino gehiagotan egoten ahalko da.\nArtxiboko arduradunari erabiltzaileak sortzeko eta espediente eta/edo dokumentu jakin batzuetarako aldi baterako baimenak emateko aukera eman behar dio.\nSegurtasun mailarik esleituta ez duen sail, espediente edo dokumentu elektroniko bati segurtasun mailarik txikiena automatikoki eta lehenetsita aplikatu behar dio.\nSistemaren aplikazioak ez du muga praktikorik ezarriko entitate bakoitzari baimendutako metadatu kopuruari (espedientea, bolumena, dokumentua, sinadura) dagokionez.\nNahitaezko eta aukerako metadatuak zehazteko aukera eman behar dio sistemaren administratzaileari.\nErabiltzaileek sartzen dituzten edo inportatzen diren metadatuak baliozkotzeko aukera eman behar du.\nSailkapen koadroan edo espediente baten barruan hierarkia maila berri bat (bolumena, dokumentua edo sinadura) sortzen den bakoitzean, identifikatzaile bakar bat esleituko dio automatikoki, eta dagozkien entitateen metadatutzat (sail multzoa, saila, espedientea, dokumentua edo sinadura) gordeko du.\nAtzemate prozesuan, metadatu jakin batzuen kasuan, sistemak mapaketa prozesuak egiteko aukera eman behar du (adibidez, metadatu batek “BAI” balioa baldin badu izapidetze tresnan, eta artxibo digital seguruko plataforman balio posibleak “B” edo “E” baldin badira, plataformara kargatzen denean balioak “B” bihurtu behar du). Era berean, izapidetze tresnako metadatuen izena artxibo digital seguruko plataformarekin lotzeko aukera eman behar du (esate baterako, izapidetze sisteman dokumentu motari dagokion metadatuaren izena “Tip-doc” baldin bada, eta artxibo digitalekoan eEMGDE.TipoDocumental izena baldin badu, bi metadatu horiek bakartzat lotu eta akatsik gabe kargatzeko aukera eman behar du plataformak).\nMetadatu jakin batzuei balio lehenetsia zehazteko aukera eman behar du.\nSinadura elektronikoari buruzko informazioa eta sinadurak baliozkotzeko prozesuari dagozkion datuak gorde behar ditu.\nSinadura elektronikoak honako formatu hauetan onartu behar ditu: PAdES B-Level, PAdES T- Level, PAdES LT-Level, PAdES LTA-Level, XAdES B-Level, XAdES T-Level, XAdES LT-Level, XAdES LTA-Level, CAdES B-Level, CAdES T-Level\nBabestu ezin den formatudun sinadura duten dokumentuak jasotzen badira, atzemate prozesuan osatu egin beharko ditu PAdES-LTV, XAdES-A edo CAdES-A formatuetan, dagokionaren arabera.\nAtzemate prozesuan, dokumentuetako sinadura zuzena dela baliozkotu behar du plataformak; baliozkotzea ez bada zuzena, plataformak espediente osoaren txertatzea ukatuko du.\nAttached nahiz detached sinadurak kudeatzeko eta babesteko aukera eman behar du.\nSinadura digital edo elektroniko baten baliozkotasuna egiaztatzeko ahalmena izan behar du, atzemateko unean, eta metadatuei eutsi egin behar die.\nDokumentuen onargarritasun juridikoa eta froga indarra bermatzeko aukera eman behar du.\nDatu, dokumentu eta espedienteak artxibo digital seguruko beste plataforma batera transferitzeko edo eramateko betekizunak\n3.3 atalean adierazi dugunez, datu, dokumentu eta espedienteak artxibo digital seguruko plataforma batera behar bezala transferitzen edo eramaten direla bermatu ahal izateko, dokumentu eta espediente elektronikoak hainbat baldintza bete behar dituzte; xede plataforman egiaztatzen da baldintza horiek betetzen ote diren. Hori da dokumentazioaren benekotasunari, fidagarritasunari, osotasunari eta eskuragarritasunari eusteko modu bakarra.\nHorren ondorioz, toki entitateetan ezarritako tresnak etorkizunean, inolako arazorik gabe, honako ekintza hauek egiteko gai izanen direla egiaztatzeko betekizunak identifikatzea garrantzitsua da:\n–Artxibo digital seguruko plataforma batera transferitzea (oraindik halakorik ez badute edo duten plataformak artxibo digitaleko plataforma batek bete beharko lituzkeen ezaugarriak betetzen ez baditu, 1. eranskinean zehaztutakoaren arabera).\n–Artxibo digitaleko uneko plataformatik beste batera eramatea, hala nola Nafarroako Gobernuak edo beste enpresa batek eskaintzen duen plataforma batera.\nJarraian, betekizun horiek zehaztu ditugu (guztira, 21 dira)\nDokumentazioaren jatorria baliozkotzea\nDokumentu baten jatorria ezin bada egiaztatu, dokumentu hori ez da sartzen ahalko.\nBaliozkotzea egiteko, zer zerbitzaritik iristen den eta dokumentazioa zer aplikaziok bidaltzen duen egiaztatu beharko da. Aplikazioko ziurtagiri digitalen bitartez eginen da.\nEskuz txertatzen baldin bada, plataforman sartzen den erabiltzaileak honako aukera hauetako baten bitartez identifikatuta egon beharko du:\n–Erabiltzailea eta pasahitza.\nArtxibo digital seguruko plataformaren arduradunak arduratu beharko du dokumentazioa bidaltzeko baimendutako iturrien –aplikazioak direla, erabiltzaileak direla– zerrendaren mantentze lanak egiteaz, hark ematen edo ukatzen baititu sartzeko baimenak.\nDokumentazioaren osotasuna baliozkotzea\nEspedienteak artxibo digital seguruan sartzeko eskaera bat egiten denean, foliatu bat izan beharko du atxikita.\nFoliatuaren dokumentuak edo aurkibide elektronikoak sinatuta egon beharko du, XAdES-A sinadura duen zigilu elektroniko batez.\nFoliatuaren dokumentuan adierazten diren dokumentu guztiak sartzeko eskaeraren xede den espedientean bilduta daudela baliozkotu beharko da foliatuan.\nSartzean, indexatuta dauden dokumentuek foliatuaren dokumentuan adierazitako hash-a dutela baliozkotuko da.\nSinadura zuzena dela baliozkotuko da foliatuan, betiere honako ezaugarri hauen arabera:\n–Sinadura balioduna da.\n–Sinadura zigilu elektroniko batez egina da.\n–Sinaduraren formatua XAdES-A da. Ez bada hala eta sartzeko tresnak aukera ematen badu, formatu hori osatuko da. Bestela, ez izanen da sartzea onartu.\nSartu nahi den dokumentazioak babestu beharreko formaturen bat izan behar du. Horretarako, formatuak egiaztatu egin beharko dira sartzeko unean.\nDokumentu bakoitzaren kasuan, kontserbaziorako onartutako formatua bat dela egiaztatu beharko da (Nafarroako Gobernuaren plataformara egindako transferentzia edo eramangarritasun bat baldin bada, Kontserbazio Ereduari jarraitu beharko dio). Formatua honako hauetako bat dela egiaztatuko da:\n–Kontserbazioko formatuetako bat.\n–Sartzeko formatuetako bat.\nSartzeko formatuak detektatzen direlarik, kontserbazioko formatu bihurtuko dira transferentzia egin aitzin.\nSartzeko formatu bat kontserbazioko formatu bihurtzeko, xede plataforman zehaztutako bihurketa aplikatuko da.\nSartzeko formatua kontserbazioko formatu bihurtzeko, ondoriozko dokumentuaren sinadura elektronikoa sortuko da, zigilu elektroniko batez, Artxiboaren edo entitateko arduradunaren izenean, dokumentuaren osotasuna bermatze aldera. Tresnak jarduketen ebidentziarik baldin badu, migrazio horren ebidentzia bat ere jaso beharko da.\nSinadura elektronikoak baliozkotzea\nAurretiaz sartzea eginda, dokumentuetako eta aurkibide elektronikoetako sinadura elektronikoak baliodunak direla egiaztatuko da. Horretarako, sinadura horien baliozkotasuna egiaztatzen ahal duten tresnak erabili beharko dira:\n–Sinatzeko garaian, ziurtagiria balioduna zela.\n–Dokumentua osoa izatea sinadurari dagokionez.\n–Industria, Merkataritza eta Turismo Ministerioak egindako Konfiantzako zerbitzu elektronikoen emaile kalifikatuen zerrendan dauden agintarietako batek egina izatea ziurtagiria.\nSinadurak denbora zigilu bat baldin badu, zigilu hori Industria, Merkataritza eta Turismo Ministerioak egindako Konfiantzako zerbitzu elektronikoen emaile kalifikatuen zerrendan dauden agintarietako batek egina dela egiaztatu beharko da.\nEspediente bateko dokumenturen batek ez badu denbora zigilurik sinadura elektronikoan, sinadura denbora irizpide batez baliozkotu beharko da, foliatuaren dataren arabera.\nErabilitako sinadura mota elektronikoki sinatzeko unean zehaztutako motetako bat dela egiaztatu beharko da. Foliatuaren kasuan, XAdES-A motako sinadura izan beharko du, edo artxibo digital seguruko plataformak horrelako bat sortu ahal izan behar du.\nEntitateak onartutako Metadatuen Eskeman zehaztu diren metadatu guztiak dokumentuari atxikita daudela egiaztatu beharko da, eta gutxienez EENko derrigorrezkoak direla.\nMetadatuen Eskeman derrigorrezkotzat jotzen diren metadatuak informatuta daudela egiaztatu beharko da, eta gutxienez EENko derrigorrezkoak direla.\nMetadatuen Eskeman balio jakin batzuk dituzten metadatu guztiak balio horietako batez informatuta daudela egiaztatu beharko da; edo, ez badira derrigorrezkoak, hutsik daudela.\nIragarkiaren kodea: F2108548


BIC Gipuzkoak bere instalazio berriak aurkeztu ditu – Bic Gipuzkoa\nHome/BIC Gipuzkoak bere instalazio berriak aurkeztu ditu\nEkintzailetza-jarduera babestera bideratutako zerbitzuak indartzeko\nBIC Gipuzkoak egiten duen lana gora egiten ari da etengabe azken urte hauetan. Pandemia gorabehera, startupen sorkuntzak eta BIC Gipuzkoak babestutako proiektu berriek indartu egin dute lurraldeko ekintzailetza-estrategia. Hori dela eta, gaurko eguerdian aurkeztutako instalazio berriak aurrerapauso garrantzitsua dira enpresa-proiektu gehiagotan laguntzeko helburuari begira. Instalazio horietan, bioteknologia- eta osasun-proiektuetarako bioinkubagailu bat, enpresa sortu berrietarako guneak eta proiektu berriak bultzatzeko ingurune espezializatu bat eskaintzen ditugu.\nEkintzailetza-jarduerari lotutako esparru guztietako ordezkariak izan dira Donostiako Zientzia eta Teknologia Parkean kokatutako BIC Gipuzkoaren instalazio berrien aurkezpen-ekitaldian. Abiarazte-fasean dauden enpresei zuzendutako 6.000 metro koadroko azpiegitura espezializatuan, lurraldeko ekonomia- eta enpresa-jardueraren etorkizunerako estrategikoak diren sektoreetako 35 enpresa eta 300 profesional baino gehiago biltzen dira gaur egun. Sektoreak honako hauek dira: manufaktura aurreratua, 4.0 industria, bioteknologia, osasuna eta energia.\nEkitaldian, Gipuzkoako diputatu nagusi Markel Olano eta Eusko Jaurlaritzako Teknologiako, Berrikuntzako eta Eraldaketa Digitaleko sailburuorde Estibaliz Hernaez izan dira. Olanok bere hitzaldian adierazi duenez, “Gipuzkoan eta Euskadin, ekintzaileak babesteko oso ekosistema sendoa dugu, erakunde arteko lankidetzan eta lankidetza publiko-pribatuan oinarritua. Eta instalazio hauek horren erakusgarri dira, baita lurraldean bultzatutako ekintzailetzaren erakusgarri ere, funtsezkoa baita enpresa-sare aurreratua eta dibertsifikatua izateko. Gipuzkoa buru-belarri ari da lanean etorkizuneko ekonomia eraikitzeko, espezializazio adimendunetik abiatuta. Ahalmenik handieneko sektoreetan oso ongi kokatuta dauden enpresa berriak ditugu, eta kalitateko enplegua, lehiakortasuna eta ongizatea lortzeko funtsezkoa den dinamismo hori sendotzea da gure helburua”.\nBestalde, Estibaliz Hernaezek pertsonak aipatu nahi izan ditu, eta, adierazi duenez, “ekintzaileak duen balioa agerian jartzeko eta legitimatzeko garaia iritsi da. Izan ere, ekintzaileak berritu egiten du, enplegua sortzen du eta, askotan, aldaketa sozial eta disruptiboen aitzindaria da. Nolanahi ere, datorren hamarkadako proiektu berriak zuzenduko dituen ekintzailetza- eta sustapen-talentuaren hurrengo belaunaldia garatzeko “tokiko talentu-harrobi” bat sortu, erakarri, gaitu eta babestea da euskal ekintzailetzaren 2030erako erronka handietako bat”.\nBIC Gipuzkoako presidente Leyre Madariagak azpimarratu egin du “BIC Gipuzkoak bere ia 30 urteetan bete duen zeregin erabakigarria, beti ekintzailetza-sistemako beste agente batzuekiko lankidetzaren ikuspegitik abiatuta bete duena”.\nMadariagak azaldu duenez, joan den urtean “marka bat ezarri du oinarri teknologiko eta berritzailea duten hainbat enpresa-proiektu garatzeko kapitalaren lorpenean”. 2021. urtean, BIC Gipuzkoak 80 ekintzailetza-proiektu eta 49 enpresa berriren sorkuntza babestu zituen.\nEusko Jaurlaritzak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak sortutako Ekintzaile/Txekintek eta Barnekintzaile laguntza-programak “finkatu egin dira proiektuen lehen garapen-etapetan eraginik handiena duen finantzaketa-tresna gisa”, azpimarratu du BIC Gipuzkoako presidenteak. Azken bost urteetan, 330 ekimen berri babesteko hamaika milioi eta erdi euro bideratu dira programa horien bidez. Haietatik, 228k merkatuan dihardute gaur egun, eta 50 inguru konfigurazio-fasean daude.\nEkitaldian, halaber, ESADEko Eragiketa, Berrikuntza eta Data Sciences Saileko irakasle titular Xavier Ferrásek hartu du parte, eta adierazi duenez, “globalizazioaren joko-arauak aldatu egin dira pandemiaren ondoren”. Haren ustez, “kostuak kanporatzean oinarritutako globalizazio batetik berrikuntzan eta teknologian oinarrituta dagoen eta masa kritikoari garrantzia ematen dion globalizazio baterako bidea egiten ari gara. Berrikuntza hurbiltasuneko fenomenoa da. Hiri edo eskualde batean hurbileko agente asko badituzu, garrantzitsuena da elkarri eragitea”, eta, ildo horretan, Euskadin gauzak nola egiten ari diren azpimarratu nahi izan du.\nEkintzaileen izenean, Josema Odriozolak (Wavegarden), Maider Zabalak (Onena Medicines) eta Sandra Montesek (Scrapad) hitz egin dute. BIC Gipuzkoako zuzendari kudeatzaile Marisa Arriolarekin egindako elkarrizketa batean, beren proiektuak bideratzeko garaian jaso duten babesaren eta aholkularitzaren garrantzia aitortu dute.