Bizkarreko mina - Mutua Universal "\nNolakoa da gure bizkarra?\nBizkarra eta haurdunaldia\nBizkarreko muskulatura sendotzeko eta luzatzeko ariketak\nArtikulu honetan "El dolor de espalda" osasuna sustatzeko kanpaina aurkeztuko dugu; 6 kapituluetan egituratuta dago, irakurtzeko erraza, eta haren inguruko informazio gehiago eskuragarri izango da.\nArtikulu honek gehien hedatuta dagoen gaitzetako bat ezagutzera ematen digu: bizkarreko mina. Sintomak nola arindu eta aurreikusi ere azaltzen dugu hauek lehen aldiz agertzen direnean.\n2. Bizkarreko funtzioak\nBizkarrak oinarrizko hiru funtzio dauzka:\nLehendabizi, gorputza eutsi eta haren mugimendua bideratu. Horretarako, hezur gogorrek eta muskulatura sendoak osatzen dute bizkarra. Mugimendua bideratzeko, bizkarrezurra egitura malgua izan behar da eta, horregatik, ez du hezur handi bakar batek hura osatzen, baizik eta euren artean artikulatuta dauden 33 ornoek osatzen dute.\nBigarrenik, grabitate gunea egonkor mantentzearen alde egin. Horretarako, bizkarreko muskulaturaren uzkurdurak kontrapisu moduan jarduten du eta gorputzaren gainontzeko atalen mugimenduak konpentsatzen ditu. Horregatik muskulatura indartsua izan behar da.\nHirugarrenik, bizkarrezur-muina hezur bilgarri batean babestu.\n3. Nolakoa da gure bizkarra?\nBizkarra egitura muskularrez (muskulatura abdominala, parabertebrala, ipurmasailekoa eta iskiotibiala) eta hezur egituraz osatzen da.\nGizakien bizkarrezurra 33 ornoez osatzen da: 7 zerbikal, 12 dortsal eta 5 lunbar, 23 ornoarteko diskok banatuta, eta 5 sakrak eta 4 kokzigeoak. Azken horiek fusionatuta daude eta sakro eta kokzix hezurrak osatzen dituzte.\nBizkarrezurrari aurrealdetik begiratzen badiogu ornoak erabat lerrokatuta ikusiko ditugu baina, albotik ikusita, hurrengo kurbadura anatomioak ikusiko atzemango ditugu:\nLordosi zerbikala kurbadura ahurra zerbikalen aldean.\nZifosi dortsala kurbadura ganbila torax edo bizkar aldean.\nLordosi lunbarra kurbadura ahurra gerrialdean. Osaera horri esker, bizkarrezurra norabide bertikalean aplikatutako zamekiko oso indartsua da, kurbadurek malgutasuna ematen diotelako.\nOrnoak bizkarrezurra osatzen duten hezurrak dira. Horiek guztiak euren artean artikulatuta daude. Ornoei modu isolatuan erreparatzen bazaie, ikusi daiteke itxura zilindrikoko hezur mardulez osatutako aurreko alde bat dutela, gorputz bertebrala izenekoa, eta hortik luzapen batzuk ateratzen dira atzeraka, erdian zulo bat osatuz. Hortik hezur-muina igarotzen da, eta muin-kanala deritzo. Alboko irtengune batzuk ere badituzte, zeharkako apofisiak izenekoak, eta baita atzeko irtengune bat ere, apofisi zorrotza izenekoa. Albotik begiratuta, ikus daiteke, batzuk besteen gainean ipinita, biltze zuloak osatzen dituztela eta horietatik, hezur-muinean jaiotzen diren nerbioen sustraiak igarotzen direla.\nOrno zerbikal, dortsal eta lunbarren artean indargetzaile bat existitzen da, ornoarteko diskoa izenekoa. Diskoa bi zatiz osatuta dago, erdiko zati bat, muin mamitsua izenekoa: gelatina itxurako kanika txiki bat bezalakoa da, diskoaren erdian kokatuta. Eta bestalde, hura inguratzen duen zuntz bilgarria eta muina bere tokian mantentzen duena zuntz eranzuna deitzen da. Muin mamitsura ez dira nerbioak iristen, horiek bakarrik zuntz eraztunaren kanporago kokatutako geruzaraino iristen dira. horrek adierazten du diskoaren endekapena min gabekoa izan daitekeela, zuntz bilgarriaren kanporago kokatutako geruzari kaltetzen ez dion bitartean.\nDenboraren poderioz, diskoak eusten duen zamaren eraginez, muin mamitsua higatzen da deshidratazioaren ondorioz eta bere lodiera txikitzen da. Prozesu horri artrosi bertebrala deritzo; berez ez da gaixotasun bat, baizik eta pertsona osasuntsu gehienak, 30 urtetik aurrera, nolabaiteko higadura izaten hasten dira.\n4. Bizkarreko arazoak\nSarriago agertzen diren arazoak muskuluei eta eskeletoari dagozkienak dira. Horien aurrean, euren faktore anitzeko izaera kontuan hartu behar dugu.\nFaktore mekanikoak oinak gaizki jartzeagatik: oin zapalak edo kurbatuak, belaun varak edo valgak.\nBanakako faktoreak bakoitzak jarduerak egiteko dituen erarengatik edo oinetako desegokiak eramateagatik, burutzen duen jardueraren arabera.\nBanakakoaren erantzunak baldintzatzen dituzten faktoreak, esaterako: adina, gizentasuna, mina edukitzea edo nortasuna.\nBuruko nekea prebenitzeko antolaketa faktoreak.\nKontrakturak agertzen dira muskulu edo muskulu talde batek entrenatu ez den esfortzu bat egiten duenean edo mugimendu bortitza edo bat-batekoa egiten duenean. gertatu daiteke ere, muskulu bat edo bat baino gehiago denbora aldi luzez uztartzen direnean erlaxatu gabe.\nKontraktura muskularra nahi gabe egindako muskulu baten uztardura iraunkorrean datza. Bizkarreko minak eraginda izan daiteke.\nKontraktura bizkarreko minaren eraginez:\nKontraktura agertzen da muskuluari egin dezakeen baino lan gehiago eskatzen zaionean, esate baterako, gehiegizko esfortzua, edo okerreko jarrerak hainbat orduz mantentzen direnean.\nMuskulu baten kontrakturak minaren nerbioak zuzenean aktibatzen ditu eta bizkarreko mina eragiten du. Era berean, uzkurtutako muskuluak arteria konprimitu dezake eta odol-fluxua gutxitu daiteke. Egoera honetan, gurpil zoroa sortzen da eta, ondorioz, odo-fluxu gutxiago duen muskuluak errazago uzkurtzeko joera du eta, horrez gain, odol nahikoa ez egoteak minaren nerbioak indar gehiagoz aktibatzen ditu.\nEgoera hau denbora luzez mantentzen bada edo maiz errepikatzen bada, muskulua gero eta errazago uzkurtzen da; egoera honetan ariketa fisiko egokia praktikatzea joera hori eten egiteko funtsezkoa da.\nKontraktura musukularra bizkarreko minaren ondorioz:\nZioa edozein izanda ere, bizkarreko minak berak kontraktura muskularra eragin dezake mekanismo erreflexuaren eraginez edo mina agerrarazten duten nerbioak aktibatzearen eraginez. Kasu hauetan, kontraktura ez da minaren kausa nagusia baina okerragotu dezake.\nHonakoan datza: bizkarrezurreko alboko desbideratze bat. Bizkarrezurrak lehen mailako edo hasierako kurba bat dauka beti eta, jarrera zuzena mantendu ahal izateko konpentsatze mekanismo gisa, bigarren mailako edo konpentsatze kurba bat agertzen da. Eskoliosia ohizkoa da, biztanleen %70k nolabaiteko eskoliosi maila aurkezten baitu. Desbideratzeak 60 gradu baino gutxiago badu, ez du zertan mina eragin behar, ezta inolako tratamendurik jaso ere. 60 gradutik gorakoa bada, bizkarreko mina eragin dezake eta tratamendua behar du.\nSintomak: atzetik ikusita, bizkarrezur arrunta zuzena da; eskoliosia dagoenean, bizkarrezura okertuta ikusten da eta sintoma bat edo bat baino gehiago atzematen dira:\nAldaka bat bestea baino altuagoa.\nOmoplato bat (edo "paletilla") bestea baino altuagoa edo kanporago.\nSorbalda bat bestea baino altuagoa.\nBurua ez dago aldakekiko zentratuta.\nZutik, besoak zintzilik, besoa eta enborraren arteko gunea alde batean bestean baino handiagoa da.\nAurrerantz makurtzerakoan, hankak luzatuta bizkarra horizontal geratu arte, alde bat bestea baino altuagoa dago.\nHonakoan datza: bizkarrezurreko aurreko hutsunea handiagotzea. Kasu gehienetan sortzen da okerreko jarrerak eten gabe hartzen direlako edo muskulatura parabertebralean indar nahikoa ez dagoelako. Ohikoena da minik ez eragitea eta arazo estetiko hutsa izatea. banakakoari albotik begiratzen bazaio, atzematen da kurbadura handitzen dela konkor moduan.\nNormalean jarreren bizioak zuzentzea eta medikoak edo fisioterapeutak gaixo bakoitzari agindutako ariketak egitea nahikoak izaten dira hiperzifosia zuzentzeko eta egon daitezkeen minak prebenitzeko edo tratatzeko.\nHonakoan datza: bizkarrezureko atzeko hutsunea handiagotzea, normalean, alde lunbarrean, zerbikalean ere eman daitekeen arren. Ohikoena da estetikako kontu bat izatea eta minik ez eragitea, hala ere, zenbait azterlanek iradoki du hiperdolordosiak ornoarteko artikulazioek eusten duten zama areagotu dezakeela (artikulazio fazetarioak), eta horrek higadura bizkortu dezake.\nGaixoari egokitutako ariketa fisikoa normalean nahikoa izaten da artikulazio fazetarioek gehiegizko zama eusteko arriskua konpentsatzeko.\nHonakoan datza: ornoarteko diskoaren muin mamitsuaren endekapena, lodiera eta dentsitatea galtzen dituela.\nOrnoarteko diskoaren ohiko higaduraren ondorioz gertatzen da, bertan ondoan dauden bi orno elkarri gerturatzen direla; denboraren poderioz, hezurrak ahal duen baino zama gehiago eusten du eta hura ere higatzen hasten da, osteofitoak izenekoak sortuz. Horiek hezurra estalaktien eta estalagmiten antzera hazten hastean dautza. 30 urtetik aurrera, nomala da erradiologiak artrosi bertebralaren hasierako zantzuak adieraztea, bizkarrezurraren mailaren batean.\nPertsona baten ohiturek, eta baita gehiegizko pisua edo zama gain eten gabe hartzeak ere, diskoa azkarrago higatzea eragin dezakete. Arazo horrek ez du minik eragiten, baina moteltze gaitasuna murrizten du eta gerta daiteke min koadroak eragiten dituen mekanismo neurologikoa sortzea. Normalean ez du ez arazorik ez minik eragiten, baina batzuetan nerbioa konpromitu dezake.\nProtrusioa eta hernia diskala\nProtrusio diskala zuntz bilgarria deformatzean datza, muinaren gelatina materialak haren aurka talka egiteagatik. Bilgarria hausten bada eta muinaren zati bat eraztunetik kanpo ateratzen bda, hernia diskala agertuko da. Bai protrusioa eta bai hernia sortzen dira diskoaren barruko presioa bilgarriaren erresistentzia baino handiagoa denean.\nBizkarrezura aurrerantz makurtzea: hura egitean, diskoak zama gehiago hartzen du aurreko aldean. Gelatina itxurakoa denez, muin mamitsua bilgarriaren atzeko hormaren aurka konpromitzen da.\nPisu karga garrantzitsua: orno bat bestearen aurka konprimitzen da eta diskoaren barruko presioa areagotzen da.\nBizkarrezurraren luzatzea kargatutako pisuarekin: kargaren eraginez, diskoaren presioa areagotzen da eta ondorioz muin mamitsua atzerantz indar gehiagorekin konprimitzen du. Zuntz bilgarriaren atzeko hormaren aurka egindako presioa nahikoa bada, urratzen da (fisura diskala), sabeltzen da (protrusio diskala) edo apurtzen da (hernia diskala)\nAntzeko efektua eragin daiteke makurtze eta luzatze mugimenduak errepikatzen badira zama txikiagoarekin edo baita zamarik gabe ere; mugimendu hauek behin eta berriro kolpe txikiak eragiten dituzte zuntz bilgarriaren atzeko hormaren aurka.\nLesio mota hauek errazago gertatzen dira bizkarreko muskulatura gutxi garatu denean edo diskoa babesten ez duenean.\nMina agertzen denean, biziki eta gune zehatz batean egiten du, bizkarrezurretik oso gertu. Horrez gain, hernia handia bada, nerbio erro bat konprimitu dezake; kasu hauetan, mina besora igarotzen da hernia zerbikala bada eta hankara, hernia lunbarra bada.\nLesio zerbikala sortzen da lepoa behin eta berriro eta gehiegi makurtzen eta luzatzen denean..\nNormalean sortzen da trafiko istripuarengatik edo aurrealdeko talkarengatik edo talka, kolpearekin, atzeko aldetik egiteagatik. kolpearengatik, lepoa gehiegi makurtzen da eta, ondoren, guztiz luzatzen da. Horrez gain, hori oso azkar gertatzen da, muskulaturari bere zeregin babeslea burutzeko denborarik eman gabe. Ibilgailuetako buru-euskarriek lepoa guztiz luzatzea saihesten dute eta lesio handiagoak gertatzea ekiditen dute.\nZartada zerbikalak min handia eragiten du gune zehatz batean, lepo aldean, kontraktura muskularra eraginez eta mugikortasuna minez mugatuz. Horrekin batera bertigoa edo ezegonkortasunaren sentsazioa sor daiteke eta mina goiko gorputz-ataletara igaro daiteke.\n5. Bizkarrezureko minaren prebentzioa\nBizkarrezurreko mina saihesteko komenigarria da ariketa fisikoa egitea edo, gutxienez, fisikoki aktibo mantentzea egoneko bizitza saihestuz, jarrera mental ausarta mantendu behar da minaren aurrean eta jarrera higieneko arauak bete behar dira.\nJarrera ona hainbat arau mekaniko egoki betetzen duena da. Horiekin gorputzaren pisua modu homogeneoan banatuko dela ziurtatzen da eta muskuluen esfortzua errazten du pisu horri eusteko edo jarduera zehatz bat burutzeko.\nGorputz jarrera txar bat funtsezkoa da bizkarrezurreko mina agertzen denean, eta baita gorputz-ataletako artikulazioen minak eta molestiak ere, eta hainbat ziorengatik eragin daiteke. Hauek izaten dira ohikoenak: jarduera bat denbora luzez garatzea jarrera estatiko batean, muskuluen nekea, mina eragiten duen lesio bat, arnas edo sabeleko prozesu patologikoak, jarduerarik gabeko edo mugimendurik gabeko denbora aldi luzea, eta abar.\nJarduera desegokiak hartzerakoan, inguruko elementuek ere eragina sortzen dute gaizki kokatuta daudenean eta horren eraginez baldintza biomekaniko zuzenak bortzatu edo aldatu behar direnean.\nJarduera desegokiak hartzerakoan eragina sortzen duen beste elementu bat jarduera garatzen den inguru psikosoziala da. Harreman bat dago banakakoaren jarrera eta egoera psikikoaren artean, estresa eta mina eta nekea bereganatzeko modua.\nJarrera higienea honakoan datza: jarrerak hartzen ikastea eta eguneroko mugimenduak eta esfortzuak ahalik eta modu egokienean egitea bizkarreko mina pairatzeko arriskua murrizteko helburuarekin. Era berean, dagoeneko bizkarrezureko mina dutenentzat, eguneroko esfortzuak nola egin jakiteak euren autonomia hobetu eta jardueraren mugak murriztu ditzake. Bi kasuetan, hura eraginkorra izan dadin, gaixoak bizkarra babesten ikasi behar du jarrerak hartzerakoan edo esfortzuak egiterakoan, jarrera neurriak gogoratu behar ditu eta bere eguneroko bizitzan sistematikoki aplikatu behar ditu.\nBizkarrezurreko mina prebenitzeko oinarrizko printzipio gisa, honako gomendioak kontuan hartu behar dira:\nBizkarra zuzen mantentzea:\nOso garrantzitsua da bizkarrezurra zuzen mantentzea ornoarteko diskoek pisua zuzen banatu ahal izateko. Saiatu behar gara nahita nahiez enborra zuzen mantentzen, eta horrek esan nahi du eten gabe saihestu behar dugula okertzeko joera, geure burua pisuak berak eramaten utzita. Joera hori zuzendu behar da, baina exajeratu gabe. Zuzen egoteak bizkarra modu naturalean zuzen edukitzea esan nahi du, bortxatu gabe. Jarrera zurruna eta behartua mantentzeak nekea eragiten du bizkarreko muskuluetan.\nBizkar zuzen izatearen jarrera honela lortzen da:\nSorbaldak zertxobait atzera botata\nBurua altxata mantenduta, lepoa zuzen dagoela\nSabela zertxobait ezkutua mantenduta\nKontuan eduki behar den beste puntu bat makurtzerakoan ohitura egoki bat bereganatzean datza, hau da, belaunak tolestu behar dira bizkarra ordez, lurreko objektu bat jasotzeko, pisu bat altxatzeko eta abar.\nJarrera higieneko arauak\nAhoz behera lo egitea ez da oso komenigarria, bizkarrezur lunbarraren kurbadura alda daitekeelako eta burua albo baterantz mantendu behar da hainbat orduz. Ahoz gora eta hanka luzatuta lo egitea ere ez da komenigarria, bizkarra kakotu egiten delako, giltzurrunen azpian hutsune bat sortuz. Gomendatutako jarrera ahoz gora da, baina buruko txiki bat belaunen azpian ipinita, hankak zertxobait tolesteko eta bizkarra hainbeste ez kakotzeko; albora egiten bada lo, komenigarria da hankak tolestea.\nKoltxoia sendoa eta zuzena izan behar da eta bizkarrezurreko kurbaduretara egokitu behar da. Oso gogorrak diren koltxoiak biguinegiak diren bezain kaltegarriak dira.\nKomenigarria da burukoa fina izatea bizkarrezur zerbikala gehiegi tolestu ez dadin, ahoz gora lo eginez gero; albora egiten bada lo, komenigarria da lodiagoa den buruko bat edo buruko fin bat bilduta erabiltzea, burua bizkarrarekiko zuzen mantendu dadin.\nPisua kargatzeko, saihestu bizkarrezurra aurrerantz kakotzea, hankak zuzen dituzunean. Komenigarria da oreka jarrerak bilatzea, hartara, zamaren grabitate guneak eta gorputzarenak elkarrengandik ahalik eta gertuen egongo dira.\nGarrantzitsua da kontuan hartzea, pisua altxatzen denean, bularraren pareraino bakarrik egin beharko dela, ukondoak tolestuta daudela. Zama altura horretatik gorago ipini behar bada, gomendatzen da eserleku edo eskailera batera igotzea.\nZutik zauden bitartean, mantendu oin bat goian eta aulki edo oin-euskarri batean oinarrituta; txandakatu bi oinak eta aldatu jarrera ahal duzun guztietan. Bizkarrezurrak gehiago sufritzen du zutik egonez gero, beraz, komenigarria da mugitzea. Zutik zauden bitartean, besoekin lan egin behar baduzu, egin ezazu altuera egokian, besoak oinarritu ahal izateko eta denbora osoz makurtuta egon eta bizkarrezurra tolestu behar izatea saihesteko.\nSaiatu takoi altuko zapatak ekiditen denbora luzez zutik edo ibiltzen egon behar bazara. Takoirik gabeko edo erabat laua den oinetakoak ere ez dira gomendagarrienak, batez ere belauneko arazoak badaude. Takoi egokiena 1,5 eta 3 zentimetro artekoa da.\nErratza pasa eta zorua garbitu:\nZiurtatu erratzaren edo fregonaren makila lurrera, makurtu gabe, iritsi ahal izateko bezain luzea dela. Horrela ez bada, aldatu tresna, ezingo duzulako bizkarrezurra gehiegi kargatu gabe erabili. Eskuek makila hartu behar dute bular eta aldakaren altueraren artean mantenduz. Erratza edo fregona mugitu oineetatik ahalik eta gertuen eta mugitu besoak bakarrik mugimendua gerrikoarekin jarraitu gabe, bizkarrezurra denbora osoz bertikala eta okertu gabe mantentzen dela ziurtatuz.\nEskuineko eskuarekin garbitzen duzunean, aurreratu eskuineko oina, eraman ezkerreko hanka atzera eta jarri ezkerreko eskua leihoaren gainean sorbaldaren parean. Jarrera horretan denbora luzez egon zarenean, hartu alderantzizko jarrera eta erabili ezkerreko eskua garbitzeko. Garbitzeo erabiltzen duzun besoak ukondoa tolestuta eduki behar du. Hasi garbitzen bular paretik begien pareraino. Maila horretatik gora garbitzeko, igo eskailera batera eta mantendu eskuetako bat oinarrituta. Saiatu bizkarrezurra zuzen edukitzen eta pisua oinen eta oinarrituta duzun eskuaren artean banatzen.\nLixatzeko taula zilbor pareraino edo hortik goraxeago iritsi behar zaizu. Mantendu oin bat goian oin-euskarri baten gainean eta txandakatu bi oinak. Uneren batean plantxaren azalera guztia presionatu behar baduzu, jaitsi oin-euskarriko oina eta oinarritu erabili gabe duzun eskua lixatzeko taularen azaleran. Era horretan, zure pisua banatuko da oinarritzen den eskuaren eta bi oinen artean eta ez du bizkarrezurrak gain hartuko. Jarrera honetan erabili besoa eta ez pisua plantxa taularen aurka presionatzeko.\nSukaldeko tresnak armairuetan ipintzerakoan, pisu handiena duena aldaka eta bularraren arteko maila batera egon behar da. Behean dagoen apal edo armairu batean bilatu behar baduzu, makurtu oinak zertxobait banatuta dituzula eta bizkarra zuzen mantenduz. Bilaketa egin behar duzun apala altua bada, igo aulki batera.\nGomendagarria da zama aurrean ipini daitekeen erosketarako eskorga bat eramatea, zama atzean eramaten bada, bihurketa bortitzak egitera behartzen baitu. Arrastatu baino hobe da bultzatzea. Poltsak badaramazkizu, pisua orekatu dezakezu bi besoen artean pisu berdina banatuz. Handi bat baino, hobe da bi poltsa txiki eramatea.\nUmea sehaskatik hartu: hartu umea pisua altxatzeko arauei jarraiki. Kokatu sehaskaren izkin batean (adibidez, ezkerraldean), eskuineko oina atzean eta ezkerreko oina aurrean ipinita. Tolestu belaunak, hartu umea eta luzatu hankak zutitzeko.\nUmea baineran sartzeko edo hortik aterateko, zutik jarri bainera ondoan umea besotan duzula bularraren parean. Kendu hanka bat eta tolestu belauna lurrean oinarrituta geratzen dela; ondoren, ukondoak ipini baineraren ertzean. Umea eutsi beso batekin eta jarri bestea baineraren aurkako aldean. Sartu pixkanaka umea uretan. Uretatik ateratzeko, errepikatu eragiketa alderantziz.\nUmeari ibiltzen erakutsi:\nEz lagundu inoiz atzetik besoetatik hartuz eta buruaren gainetik luzatuz, horrek okertuta mantentzera behartuko zaituelako, oreka ezegonkorrarekin. Horrez gain, kaltegarria eta deserosoa da umearen bizkarrezurrerako. Ibiltzen lagundu nahi badiozu, jarri umearen aurrean, banatu zertxobait hankak, kendu oin bat eta tolestu belaunak zertxobait ukondoak hanken gainean oinarritu arte. Jarrera honekin, hartu umearen eskuak eta zuzendu umea aurrerantz ibil dadin eta zu atzerantz, belaunak tolestuta. Ziur aski hanken muskuluak berehala nekatuko dira esfortzuarengatik, baina bizkarrezurrerako hobe da.\nBi oinak lurreran guztiz oinarritu eta belaunak maila berberean edo aldaketatik zertxobait gora mantendu behar dituzu. Oin-euskarriak ipini behar dira bakarrik, zuzen eserita zaudela, oinak ez direnean lurrera iristen. Behar izanez gero, 0º eta 15º arteko inklinazio doigarria egon beharko da plano horizontalarekiko.\nAulkiak, bizkarraldean koskor txiki bat duela, bizkarra eutsi behar du bizkarrezurra zutik dagoenean duen jarrera berberean, hau da, kurbadura fisiologikoak errespetatuz. Bi bizkarralde mota daude merkatuan:\nEserlekutik bereizi daitekeen bizkarraldea:\nAltuera eta inklinazioa erregulatzeko aukera eman behar du eta orno lunbarrak guztiz oinarritzea lortu behar du.\nEserlekuarekiko solidarioa den bizkarraldea:\nLunbar osoa oinarritzeko eta inklinazioa erregulatzeko aukera eman behar du. Bizkarralde hauetan guztiz oinarritu daiteke eta horrek muskuluak erlaxatzeko eta nekea gutxitzeko aukera ematen du.\nAulkitik altxatzeko eskuak ipini beso-euskarrian. Aulkiak ez badu, jarri eskuak izterretan eta belaunetan eta, nolanahi ere, mantendu bizkarra zuzen edo zertxobait atzeraka okertuta, altxatzen zaren bitartean.\nEseri eroso askoz, ez jausi. Eserita zauden bitartean, mantendu bizkarra zuzen eta aulkitik ahalik eta altuen. Besoek eta hankek 90º angeluak sortu behar dituzte.\nAutoan sartzen zarenean eseri oinak kotxetik kanpo dituzula eta sartu ondoren, lehenengo bat eta gero beste bat, gorputza aldi berean biratzen duzula eta bere pisua eskuekin oinarritzen duzula. Eserlekua aurreratu pedaletara iristeko hankak luzatu behar izan gabe eta bizkarra bizkarraldean oinarritu.\n6. Bizkarra eta haurdunaldia\nSarritan, haurdunaldian, lunbarrean mina edo ziatalgia agertzen da.\nKasu hauetan, min hau eragiten duten faktore nagusiak sabeleko muskuluak erlaxatzen direla eta lordosi lunbarra areagotzen dela dira. Hori guztia fetuaren pisuaren eraginez sortzen da eta nabarmena da berezki haurdunaldiaren azkeneko hilabeteetan. Horietan, gorputzaren grabitate gunea aldatzen da eta bizkarrezurra atzeraka okertzen da zertxobait; aldaketa hauen ondorioz bizkarreko muskuluek eta tendoiek tentsio gehiago pairatzen dute eta muskulu parabertebrala uzkurtzen da.\nKasu gehienetan, mina sortzen da bizkarreko muskulaturaren kontrakturaren ondorioz. Salbuespen bat izan ezik: mina bizkarrezurraren arazo organikoaren ondorioz denean.\nEgoneko bizitza eta atsedena bizkarrezurreko mina agertzeko eta denbora gehiago irauteko arrisku faktoreak dira. indar eta masa muskularra nahiko azkar galtzea eragiten dutelako, beraz, muskulaturak gehiegizko zama gain hartzeko eta lesioa eragitzeko aukera areagotzen da.\nZenbaitetan, umetokiaren eta pelbisaren neurria handitzeak eragin dezake nerbio erroren bat konprimitzea eta ziatika sortzea (hankan ematen den mina).\nBizkarrezurreko mina haurdunaldian prebenitzeko:\nSaihestu atsedena, arrazoi medikoak direla eta beharrezkoa bada izan ezik (abortatzeko arriskua, erditze goiztiarrerako mehatxua, eta abar).\nJarrera higienearen neurriak bete.\nNolabaiteko ariketa fisikoa egitea, baldin eta aurkakoa adierazi ez bada.\nHaurdun dagoena zutik dagoenean, alde lunbarra gehiegi okertzeko eta sabela aurrerantz botatzeko joera dauka. Konpentsatzeko, sorbaldak atzera eta eskuak giltzurrunetan jartzen ditu, kurbadura are gehiago nabarmenduz.\n7. Bizkarreko muskuluak sendotzeko eta luzatzeko ariketak\nAriketari esker, bizkarrezurraren funtzionamenduan inplikatutako muskuluak garatu daitezke (bizkarreko, muskuluak, abdominalak eta gluteoak) eta baita bere koordinazioa hobetu ere.\nMuskulatura sendoak, orekatuak eta ondo koordinatuak bizkarrezurraren oreka eta funtzionamendua hobetzen du, ornoarteko diskoak lesioak pairatzeko arriskua murrizten du eta mugikortasuna bideratzen du. Horrez gain, muskulaturaren konturatu gabeko koordinazioa hobetzen du, beraz, gehiegizko kargaren edo muskuluen eta ligamentuen lesioaren arriskua murrizten da.\nIzan ere, honako faktoreek eragiten dute bizkarreko mina agertzeko edo errepikatzeko arriskuan:\nForma fisikoa orokorrean: egoneko bizitza eta egoera fisiko txarra duten pertsonek bizkarreko mina pairatzeko arrisku gehiago dute ariketa fisikoa sarritan praktikatzen dutenek baino.\nBizkarreko muskulaturaren egoera: mina sarriago agertzen eta luzeagoa da bizkarreko eta sabeleko muskulatura ahula dutenengan.\nAriketa fisiko aerobiko arina muskulu-tonua berreskuratzen eta muskulu talde desberdinak koordinatzen laguntzen du, bereziki gaixoak aurretik atsedena egin behar izan badu. Lehenik eta behin, nahikoa da ibiltzearekin edo igeri egitearekin, aurrerago, ariketa biziago egin daiteke.\nBigarren fase batean, min handiko egoera igaro denean, ariketa fisiko zehatzaren programa bat hasi daiteke, gaixo bakoitzaren ezaugarrien arabera egokituta.\nAriketa fisikoa alferrikakoa izango da eta, baita kaltegarria ere, kasu guztietan ariketa berdinak preskribatzen direnean. Funtsezkoa da ariketa eta entrenamendu jarraibide guztiak gaixo bakoitzaren arabera egokitzea hainbat faktore kontuan hartuta, esaterako, aurretiko egoera muskularra, bizkarrezurreko ezaugarriak edo daukan gaixotasuna.\nAtsedenaren xedea minaren kausa bere kontura desagertzeko denbora ematea da, zenbait lesio hobetzen baita hantura eta gainkarga murrizterakoan. Hala ere, ohean egindako atsedena ez da bizkarreko mina tratatzeko eraginkorra.\nIkerketa eskuragarriek adierazi dute ohean egindako atsedenaren eraginez, batez ere lau egunez baino gehiago irauten badu, indarra galtzen da eta gaixoa errehabilitatzeko zailtasunak areagotzen dira.\nGiza gorputzaren filosofia mekanikoa esaldi bakar batean laburtu dezakegu:\nlesioak prebenitzeko, gorputzaren aurreko aldea (abdominalak) muskulu-tonu ona eduki behar du eta atzeko aldeak, berriz, elastikotasun ona.\nMuskulatura lunbarraren indartzailea. 1. ariketa\nOinarriko jarrera: gaixoa ahoz gora etzanda hankak tolestuta.\nAirea hartu sabela puztuz.\nAirea askatu eta sabela barrura sartu, bizkarrezur lunbarra lurraren kontra nola lautzen den sentituz, aldakak gorantz mugitzen diren bitartean.\nJarrera segundo batzuez jasan eta itzuli abiapuntuko jarrerara.\nEgin hamar errepikapeneko segidak.\nMuskulatura lunbarraren indartzailea. 2. ariketa\nGaixoa, ahoz gora etzanda, hankak tolestuta, pelbisa baskulatzen du.\nAirea askatu belauna bularrera eramaten den bitartean. Jarrera mantendu aire guztia askatzen den bitartean.\nHanka jaitsi berriz arnasten den bitartean.\nEragiketa errepikatu beste hankarekin.\nMuskulatura lunbarraren indartzailea. 3. ariketa\nAurreko ariketa bezala egingo da baina bi hankekin batera.\nMuskulatura lunbarreko indartzailea. 4. ariketa\nAhoz gora etzanda, tolestu hankak eta toraxerantz eraman.\nBultzatu bi eskuekin batera hanken gainean.\nAirea poliki askatu sabeleko muskulatura uzkurtzen ari dela nabaritzen dugun bitartean.\nMuskulatura lunbarreko indartzailea. 5. ariketa\nGaixoa ahoz gora etzanda hankak tolestuta.\nPresionatu eskuineko eskuarekin ezkerreko belaunaren aurka airea poliki askatzen den bitartean.\nUzkurdura bost segundoz mantendu.\nEragiketa errepikatu aurkako hankarekin.\nMuskulatura lunbarreko indartzailea. 6. ariketa\nEskuak ipini buru azpian.\nBilatu puntu finko bat sabaian; begirada bertan mantenduko da eta, zerbikalak bortxatu gabe, altxatu burua eta sorbaldak.\nLuzaketa lunbarrak. 1. ariketa\nJarrera: lurrean belaunikatuta, aldakak belaunak baino atzeraxeago.\nAldaka finkoa eta sabeleko muskulatura ezkutatuta.\nBesoak luzatuta eskuak lurrean oinarrituta.\nAirea askatzen dugun bitartean, bizkarrezur osoa luzatzen saiatuko gara ipurdimasailak atzerantz eta burua aurrerantz zuzenduko bagenu bezala (hortik tira egiten egongo balira bezala).\nLuzaketa lunbarrak. 2. ariketa\nAhoz gora etzanda belaunak luzatuta.\nOrkatilen flexio dortsala (oinak bururantz abiatzen dira) eta okotza beherantz (kokots bikoitza).\nArnastu toraxeko goiko aldea puztuz.\nArnasa bota kaxa torazikoa jaitsiz eta orkatilen eta kokots bikoitzaren flexio dortsala handitzen saiatuz.\nLuzaketa lunbarrak. 3. ariketa\nEseri azalera tinko baten gainean.\nJarri toalla bat luzatuko duzun hankaren oin-zolaren inguru.\nMantendu zuzen bizkarreko beheko aldea.\nPixkanaka, ekarri toalla zuregana izterraren atzeko aldean tenkatasuna nabaritu arte.\nLuzaketa lunbarrak. 4. ariketa\nJarri azalera tinkno baten gainean hanka bat aurrerantz luzatuta.\nPixkanaka okertu aurrerantz oinetako behatzak eskuarekin ukitzen saiatuz.\nLuzaketa lunbarrak. 5. ariketa\nJarri aurreko ariketaren jarrera berdinean, baina toalla bat belaunaren azpian.\nEstutu belauna toallaren aurka eta aldi berean tolestu oina buruaren norabidean.\nLuzaketa lunbarrak. 6. ariketa\nLuzaketa lunbarrak. 7. ariketa.\nAhoz gora etzanda.\nTolestu hanka 90º-etara eta eutsi esku batekin belaunaren gainean eta bestea oinaren gainean.\nEraman hanka gorputzerantz eta aldi berean biratu pixkanaka gluteoaren barnerago dagoen zatian tenkatasuna nabaritu arte.\nAriketa hau eserita egin daiteke ere.\nMuskulatura zerbikalaren indartzaileak. 1. ariketa.\nMakurtu astiro burua aurrerantz atzeko aldean tenkatasuna nabaritu arte.\nMantendu flexioa hiru segundoz.\nEgin hamar errepikapeneko bi segida.\nMuskulatura zerbikalaren indartzaileak. 2. ariketa.\nBizkarra zuzen eta sorbaldak mugitu gabe, biratu burua pixkanaka alde batera eta ondoren bestera (buruarekin ezetz esaten).\nMantendu burua alde bakoitzean hiru segundoz.\nMuskulatura zerbikalaren indartzaileak. 3. ariketa.\nAurrera begira, eraman poliki burua alde batera eta gero bestera.\nMuskulatura zerbikalaren indartzaileak. 4. ariketa.\nJarri eskuaren ahurra kopeta gainean.\nBultzatu kopeta ahurraren aurka burua aurrerantz tolesten duzun bitartean.\nEgin errepikapen baten hamar ariketa egunean behin.\nMantendu presioa hamabi segundoz.\nAtsedena hartu hamar segundoz ariketa bakoitzaren artean.\nMuskulatura zerbikalaren indartzaileak. 5. ariketa.\nJarri eskuaren ahurra buru atzean.\nPresionatu buruarekin ahurraren aurka lepondoa tolestu gabe.\nMuskulatura zerbikalaren indartzaileak. 6. ariketa.\nJarri eskuineko eskuaren ahurra buruaren eskuineko aldean.\nPresionatu buruarekin ahurraren aurka burua albora okertuz.\nErrepikatu eragiketa ezkerreko aldean.\nLuzaketa zerbikalak. 1. ariketa\nZutik, belaunak erdi tolestuta oreka hobea izateko, altxatu eskuineko besoa eta pasa buruaren gainetik edo atzetik.\nMakurtu gorputza ezkerreko alderantz.\nErrepikatu eragiketa aurkako besoarekin.\nLuzaketa zerbikalak. 2. ariketa\nOinarritu horman eskua atzerantz.\nPixkanaka, biratu gorputza kanporantz, bular parean tenkada bat nabaritu arte.\nLuzaketa zerbikalak. 3. ariketa\nAtzeraka etzanda, jarri toalla bat omoplatoen artean.\nBesoak alboetara, mugitu leunki sorbaldak lurrerantz.\nMantendu luzaketak zazpi eta hamar segundoz artean.\nLuzaketa zerbikalak. 4. ariketa\nLuzatu leunki besoa beherantz eta burua aurkako norabidean beste eskuak lagunduta.\nLuzaketari eutsi zazpi segundoz eta aldatu aldea.\nJarri eskua buruan eta hortik leunki tira egin beherantz eta diagonalki alde berbereko bularrerantz.\nMantendu luzaketa zazpi segundoz eta aldatu aldea.\nMuskulatura dortsalaren indartzaileak. 1. ariketa\nJarri " lau hankan ".\nArnas hartu jarrera honetan eta, kanporatzen duzun bitartean, jarri burua besoen artean bizkarrezur osoa gorantz okertuz.\nItzuli abiapuntuko jarrerara arnasa hartzen duzun bitartean.\nBerriz, askatu airea eta erlaxatu bizkarrezur osoa aurrekoaren aurkako norabidean, abiapuntuko jarrerara berriz iritsi arte.\nGarrantzitsua da arko lunbarra ez behartzea bizkarrezurrak sufritu ez dezan.\nMuskulatura dortsalaren luzaketa. 1. ariketa\nAulki batean eserita eta bizkarrezurra ondo erlaxatuta.\nJaitsi enborra ukondoen eta eskuen laguntzarekin, bizkarrezurra ahalik eta gehien erlaxatuz.\nMantendu jarrera hamabost eta hogei segundoz artean.\nItzuli hasierako jarrerara, ukondoek eta eskuek lagunduta.\nMuskulatura dortsalaren luzaketa. 2. ariketa\nElkarri lotu bi eskuen hatzak.\nLuzatu besoak ahurrak kanporantz gelditzen direla.\nLuzatu eskuak aurrerantz.\nMantendu luzaketa zazpi eta hamar segundoz artean eta erlaxatu.


Maitagarrien belarrak - Librería Tres Rosas Amarillas\nMaitagarrien belarrak liburuak errusiar botanikari ospetsu baten egunkari sekretuan murgiltzen gaitu. Aleksandr Bogdanovitch Zientzia Ezkutuen Kabineteko kideak hilezkortasunaren elixirraren bilaketari ekingo dio Rasputinen aginduz. Bere ikerketak gauzatzeko Broceliandeko oihana aukeratu du, ospetsua bertako sendabelarrengatik eta kondairengatik.\nMitoa edo errealitatea, oihan horretan aurkituko duenak zeharo eta behin betiko aldatuko ditu botanikariaren sinesteak eta bizimodua.\nGaratu zuen ikerlan baliotsua, argazkiz, marrazkiz, gutunez eta testigantzez ilustratua, liluragarria gertatzen da eta erremediorik gabe unibertso magiko horretara garamatza.


Batelak – Page 2 – Hernaniko Arraun Elkartea\n16 August, 2019 9 April, 2017 by Hernaniko Arraun Elkartea\n16 August, 2019 7 April, 2017 by Hernaniko Arraun Elkartea\n16 August, 2019 28 January, 2017 by Hernaniko Arraun Elkartea\n16 August, 2019 21 January, 2017 by Hernaniko Arraun Elkartea\n16 August, 2019 13 January, 2017 by Hernaniko Arraun Elkartea\nEtxean banderarik gabe geratu da Hernani\n16 August, 2019 18 June, 2016 by Hernaniko Arraun Elkartea\nTolosaldeako neskak, bandera astintzen. (Argazkia: Estitxu Zabala)\nFermin Etxeberriaren Oroimenezko IX. Batel Estropadak antolatu ditu aurten ere Hernaniko Arraun Elkarteak, Elorrabin.\nJarraitu IrakurtzenEtxean banderarik gabe geratu da Hernani\nBatel estropadak antolatu ditu elkarteak larunbaterako\n16 August, 2019 16 June, 2016 by Hernaniko Arraun Elkartea\nXabat, Anartz, Iñigo, Andoni eta Ibai, 2015eko banderarekin.\nFermin Etxeberriaren Oroimenezko IX. Batel Estropadak jokatuko dituzte hainbat batelek, larunbatean, 11:00etan, Elorrabin. Haur eta kadete mailetako ontziek parte hartuko dute. Hernaniko Arraun Elkarteak antolatu du lehia,\nJarraitu IrakurtzenBatel estropadak antolatu ditu elkarteak larunbaterako\nEuskadiko Batel Txapelketako bideoak ikusgai daude\n16 August, 2019 29 April, 2016 by Hernaniko Arraun Elkartea\nNeska kadeteak, igandeko estropada hasi aurretik.\nJoan den igandeko estropadak ikus daitezke Youtuben, Bermeo Arraun Argazkiak erabiltzailearen eskutik. Hau da, Euskadiko Batel Txapelketako bigarren jardunaldiko lehiak, Legutioko urtegian.\nJarraitu IrakurtzenEuskadiko Batel Txapelketako bideoak ikusgai daude\nBukatu dira batelak gehienentzat\n16 August, 2019 24 April, 2016 by Hernaniko Arraun Elkartea\nMutil jubenilak, Legutioko lehen jardunaldian.\nEuskadiko Batel Txapelketa hartu du Legutioko urtegiak, asteburu honetan. Hernanik bost batelekin parte hartu du, eta horietako hiruk lortu zuten bigarren jardunaldirako sailkatzea; hala ere, kontsolazio txandetarako txartela lortu zuten, finaletatik kanpo.\nJarraitu IrakurtzenBukatu dira batelak gehienentzat


Itsasadarretik itsasontzian: “Gure industria ondarea” maiatzaren 17an – Egizu elkartea\nItsasadarretik itsasontzian: “Gure industria ondarea” maiatzaren 17an\nGure industria-ondareari buruzko berbatxangoa\nHizlaria Ainara Martinez Matia izango da, AVIOP-IOHLEE elkarteko kidea (Industri Ondare eta Herri Laneko Euskal Elkartea). Ainarak lan handia egin du industria-ondareari buruz eta gure industriaren historiari buruz.\nGetxoko Kirol Portutik aterako gara Bilboko Udaletxeraino; bidean zehar Abraz, Bizkaiko zubiaz, labe garaiez eta hainbat industriari buruzko informazioa landuko dugu.\n* Irteera: 10:00etan Kirol Portuan.\n* Itzulera: 12:30ean Kirol Portuan berriz.\n* Txartela: 5€ helduek, 0€ umeek.\nAldez aurretik izena eman herriko euskara-elkartean, lekuak mugatuak baitira: Erandio (berbots@gmail.com), Sopela (aitxuizuba@gmail.com / 603 894 364), Getxo (egizugetxo@gmail.com / 644 277 155).\nrozio2015-05-07T21:55:15+02:002015-05-07|berbalagunok, berbatxangoa, egizu, hitzaldiak, irteerak, kultur jarduerak, kultura|0 Comments


Hamar egun positibo berririk gabe Oarsoaldean : Oarsoaldeko Hitza\nOsasun Sailak atzoko (maiatzak 20) 00:00etan koronabirusaren eraginaren gaineko txostena zabaldu du gaur. Berriz ere, zero positibo Oarsoaldeko lau herrien artean. Maiatzaren 11 izan zen infektatu berriren bat izan zen azken eguna eskualdean.\nOndokoa, herriz herri, gaixo kopurua (parentesi artean, maiatzaren 19ko datuekiko aldea). Bertan agertzen den zenbaki orokorra martxoaren 18tik antzemandako positibo baieztatuen datu metatua da, PCR kasuena eta test azkarrena. Litekeena da horietatik gehienek senda-agiria jaso izana.


Bezeroentzako Arreta Saila - BIZKAIKO MEDIKUEN ELKARGOA\nSegurmec-en Bezeroentzako Arreta Sail bat daukagu, aseguru-etxeaz apartekoa, kexak eta erreklamazioak ebazteko; hori, Aseguru eta Berraseguru Pribatuen Bitartekaritzari buruzko 26/2006 Legearen eta martxoaren 11ko ECO 734/2004 Aginduaren arabera.\nSaileko kideek gehienez bi hilabetean konponduko dute zuek planteatutako gaia, araudi baten arabera; araudi hori zuen eskura dago.\nSailari buruzko informazio gehiago jaso edo erreklamazioren bat egin nahi baduzu, helbide elektroniko honetara idatz dezakezu: segurmec@cmb.eus. Baita bulegora bertaratu ere: Segurmec Correduría de Seguros S.L., Lersundi kalea 9-1, 48009 Bilbo.


Abuztuak 9: analisia - zaldilasterketak.eus\nIritsi dira urteko zita nagusiak, aurten hiru astez luzatuko den gure “Aste Nagusiarekin” batera. Behorren txanda izango da horietan lehena, Hotel Maria Cristina sariarekin. Estatuko distantzia erditarako gaitasuna duten behorrik onenak (Naviaren baimenarekin) lehiatuko dira bertan. Handikap tolestuak, 2 urteko emeak eta arabiar zaldientzako lasterketak osatuko dute nahiko erakargarria den programa.\nBehorren egun handian, irabazi ez duten 2 urteko moxal emeek irekiko dute jardunaldia, 1400 metrotan. 1 ASTURIASek oso debut txukuna egin zuen orain dela hiru aste, aurkari itxaropentsuen aurka, 2 ISABELA atzean utziz. Arizkorretaren zaldiak asko hobetzen dute debutetik bigarren lasterketara eta horixe espero dugu jatorri benetan ederra duen moxal honengandik. 3 WHITE SOCK estatuko 2 urtekoentzako dagoen lehen lasterketan debut grisa burutu zuen baina ordurako prest bazegoen, zerbaitegatik izango zen. Bigarren aukera bat eman dakioke. Beste lau partehartzaileak debutariak dira eta horien artean jatorri deigarrienak dutenak 6 VOLATILITY SMILE eta 7 VOUCH dira. Lehenengoaren amaren jatorria, amerikar izen ospetsuz osatua dago eta eragin positiboa izan beharko luke. Bigarrengoarenak berriz, gurasoak oso goiztiarrak izan ziren baina aipatu dugun bezala, normalean Arizkorretarenek debuta behar izaten dute forma puntua zorrozteko.\nGure hautua: 1 ASTURIAS – 3 WHITE SOCK – 6 VOLATILITY SMILE\nEgia esan ez ditugu arabiar arrazako zaldien lasterketak jarraitzen eta ezer gutxi esan dezakegu. Bakoitzaren azken lasterketak ikusita, 2 MOUNTASIR talde honetan koska bat gainetik egon daitekeela uste dugu. Paddockean duten itxurak kontuan hartzekoa da beti lasteketa hauetan.\nGure hautua: 2 MOUNTASIR – 1 AMJIZ DE PIBOUL – 4 GABY DE FAUST\nBalore urriko zaldiak lasterketa honetan. Forma edo osasun egoera betean dauden zaldiak errepikatu ohi dute horrelako lastereketetan baina 2 PALACE GUARDi apunte bat ikusi genion azkenekoan, nahiz eta 9. postuan iritsi 14ko talde batean. Bi bihurguneak oso kanpokaldetik egin behar izan zituen eta azken zuzengunean ez zen guztiz “eskatua” izan, garaipenerako borrokan ez zegoelako 200 metroren faltan. Hala ere, ez zuen distantzia handirik galdu helmugan eta forma zorrozteko balio izango zitzaiolakoan gaude. 5 ZINZAk maila honetako lasterketa irabazi zuen eta ondoren 3. izan zen distantzia motzagoan. Berriro ere lehian mugilduta. 1 NURIAk kokapen batzuk lortu ditu eta nahiz eta pisu asko izan 3 urteko behor batentzat, talde honetan zerbait erakutsi duen bakarrenetarikoa da, 4 SISTER MOON eta 6 BELLA BARONESSArekin batera.\nGure hautua: 2 PALACE GUARD – 5 ZINZA – 1 NURIA\n4 LEGIONARIOk bere garaipen bakarra hipodromo eta distantzia honetan lortu zuen. Aurutengo berragerpenean ondo aritu zen kalitatezko zaldien aurka eta bigarren lasterketako 1400 metroak oso motzak egin zitzaizkion. Jockeyak eskuak jetsita ere, zaldiak aurreratzen bukatu zuen. Besteak baina kalitate puntu handiago bat duela uste dugu eta pisuz erosoegi egon daiteke hemen. Izen itsusia baina aukera nabarmena. 7 ARRIGUNAGAk berragerpen oso ona burutu zuen orain dela bi aste eta garaipena lortzeko baloreetan dago. 5 ORRI berriro ere bere erremate ikusgarria burutzen saiatuko da baina gauzak gero eta zailagoak ditu pisuan gora doan heinean. 11 ZERIk ere erremate nabarmena egin zuen azkenekoak maila apalagoan eta gaurkoan pisu oso arinaz baliatzen saiatuko da.\nGure hautua: 4 LEGIONARIO – 7 ARRIGUNAGA – 5 ORRI\nDenboraldio behorren sari nagusia, betiko Kutxa, garaiotan Hotel Maria Cristina. NAVIAren faltan, zahar zein klasiko onenak ikusteko aukera. Hasiera batean 3 MOST EMPOWERED mailarik handienekoa dirudi. Aurtengo berragerpenean estatuko ar onenei irabazi zien eta Gran Premio de Madriden ezin izan zuen bere mailarik eman 36 gradutan eta pista oso gogorrean. Baloreari begiratuta, 2019ko garaipena errepikatzeko faborito ikusten dugu. Aurkaririk gogorrena 1 GNILY ikusten dugu. Urtarrilean Quinte handikap bat irabazi zuen Cagnes-Sur-Meren eta inor gutxi ikusten dugu gai hori egiteko gaur egun Espainian. Uztailak 3an berragertu zen gurean oso modu onean, distantzia motzagoan eta kiloak oparituz aurkariei. Zubietan geratu da ordutik eta hobekuntza espero zaio. Zaletu kataluniar guztiak bere alde izango ditu. Adi berarekin. 6 LAKIALek bi lasterketetan lehiatu da bakarrik, biak irabaziz eta kalitate handia izan dezakeela adieraziz. Agian esperientzia handiagoa faltan botako du baina gaurkoan ikusiko dugu bere benetako maila. 4 MY FLINDERS ere gutxi lehiatutakoa da, kemen handia erakutsi duen arren, aurkari batzuen azpitik egon daitekeela uste dugu. 7 PRAVIAk bere erremate boteretsua baliatzen saiatuko da, lasterketaren erritmoak baimentzen badu, 2000 metroak luzeegiak izan dakieke eta.\nGure hautua: 3 MOST EMPOWERED – 1 GNILY – 6 LAKIAL


Urizar:”Que el PNV abandone su calculada ambigüedad y unamos nuestros fuerzas en torno al derecho a decidir” | EA - Eusko Alkartasuna\nInicio » Actualidad » Urizar:”Que el PNV abandone su calculada ambigüedad y unamos nuestros fuerzas en torno al derecho a decidir”\nUrizar:”Que el PNV abandone su calculada ambigüedad y unamos nuestros fuerzas en torno al derecho a decidir”\nPublicado por Prentsa Bulegoa en mar 31, 2014 en Actualidad, Construccion Europea, Europa, Manifiesto, Noticia, Noticias\nEl secretario general de Eusko Alkartasuna, Pello Urizar, participó en el mitin convocado por EH Bildu el pasado 30 de marzo\nEz dakit zer ondorio atera dituzuen Bakartxok esandakotik, baina niri gauza bat argi gelditu zait: Euskal Herriak estatus propioa izateko eskubidea dauka, euskal herritarrek erabakitakoa, eta iraganean bezala, gaur egun eta etorkizunean ere, espainiar eta frantziar legediak pare parean izango ditugu, gure herriak daukan eskubide horren kontra.\nEta Bakartxok esan duen moduan oinarri edo kultura demokratikoaren faltan dago arazoa. Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren ebazpenean argi nabari da demokrazia nola ulertzen den Espainian, eta konparaketa eginez, munduko beste toki batzuetan nola ikusten den ere ikusi dezakegu. Adibide bat:\nEspainiako Auzitegi Konstituzionalak subjetu politikoa izatea ukatzen dio Catalunyari, eta beraz, Euskal Herriari ere. Politikoki, erabakitze eskubidea existitzen dela aitortzen du, baina espainiar erakundeei egokitzen die egikaritzeko aukera bakarra, espainiar konstituzioaren muga jarriz, espainiar konstituzioa kartzela bihurtuz, hau da, erabakitze eskubidea, espainiarrek nahi dutenean.\nErresuma Batuak onartzen du eskoziarrek beraien etorkizuna erabakitzeko eskubidea daukatela, eta Eskoziak erreferenduma antolatu ahal izango du irailean, arazorik gabe.\nEspainiaren erantzuna? Erresuman Batuaren legedian onartua dagoela eskubide hori, baina espainiar Konstituzioak ez duela onartzen.\nCanadako Konstituzioak ezta ere, baina hala ere, Quebec-ek bi erreferendum antolatu ahal izan ditu jada, 1980an eta 1995ean. Eta are gehiago, 1998an, Canadako auzitegi gorenak Quebec-eko erabakitze eskubideari buruz ebazpen bat atera zuen, bi ondorioekin:\nQuebec-i bere kabuz, unilateralki, independentzia aldarrikatzeko eskubidea ukatu zion.\nBaina, quebekuarren gehiengoak independentzia prozesua irekitzeko borondatea adierazten bazuen, Canadako gobernua negoziatzera behartzen zuen.\nHori bai da oinarri edo kultura demokratikoa izatea; legedian agertu ez arren, legitimotasun demokratikoa onartzea, eta bide ematea.\nZeren hor dago gakoa, Espainiako eta Frantziako gobernuek ikusi nahi ez dutena: legitimotasun demokratikoaren eta legalitatearen arteko talka ematen bada, hau da, herrien erabaki askearen eta egungo egitura juridikoen arteko talka ematen bada, lehendabizikoak irabaziko duela.\nEta hor daukagu guk ere egin beharreko lana, hor daukagu egin beharreko Euskal Bidea, Euskal Herriko eremu desberdinetan gehiengoa gureganatzea, legitimotasun demokratiko hori irabazteko. Iparraldean, Nafarroan, eta hemen bertan, muga bakarra Euskal Herriko biztanleriaren erabakia izango da, ez besterik.\nEta horretan gabiltza: Iparraldean, ezkerreko abertzaleon estrategia bateratuak bere emaitzak ematen ari da. Gaur daukate udal hauteskundeen bigarren itzulia, eta beraz, oraindik behin betiko emaitzarik ez daukagu, baina lehen itzulian, zerrenda abertzaleek orain 5 urte ateratako bozken bikoitza lortu dute, eta horek emaitza oso onak dira.\nNafarroako egoerari buruz zer esan daiteke. Nafar gizarteak aldaketa eskatzen duela, eta UPN eta PSNren etengabeko eragozpen ariketen gainetik, eman emango dela, azken hamarkadetako erregimenaren amaiera jada heldu delako.\nBaina Nafarroan ere, aldaketa herriarekin batera egin behar dugu, egiten ari gara, eta egingo dugu, jakin bait badakigu errotua dagoen sistema bat aldatzeko modu bakarra herriarekin batera egitea dela.\nUdal eta Foru hauteskundeetan aldaketa errealitatea bihurtuko da, zalantzarik gabe.\nEta EAEra bagatoz, Gipuzkoa, Bizkaia eta Araba batzen dituen eremu administratibo honetara bagatoz? Hemen ere bide luzea eta lan asko daukagu egiteko, eta egitea tokatzen zaigu.\nEstatus berriaren ponentzia eratu berri da Gasteizko Legebiltzarrean. Aprobetxatuko dugun beste tresna bat, baina ez bakarra, zeren hemen ere kontziente izan behar gara erakundeetako bidea beste batzuekin osatu behar den bidea dela, Euskal Bidearen zati bat dela, baina ez bakarra, eta ez erabakigarriena.\nPonentzia hau izatez ez da berria. 2003an ere antzerako bat osatu zen, denok gogoratzen dugun bezala, eta bertatik ikastea dagokigu, aurrera egitea nahi badugu. Prozesu haren ezaugarri nagusiena erakundeetatik bideratua izan zela zen, soilik erakundeetatik bideratua, eta erakundeetako bideak oztopoak aurkitu zituenean, herria bota genuen faltan, herriak ez zuen apustu hura propio bezala hartu, eta hori izan zen ariketa haren bukaera. Kitto.\nEta etorkizunean ere egoera berdinean egon gaitezke, gauzak beste modu batetara egiten ez baditugu, zeren eta ponentziaren hasiera, onar dezagun, ez da izan batere erakargarria.\nPP eta PSE betiko formuletan, gehienez ere egun agortua dagoen Estatutuaren erreforma helburu, eta muga bezala espainiar legedia jarriz. Ezer berririk ez zeru azpian.\nBaina, eta EAJ? Ba beti bezala, bai baina ez. Betiko anbiguotasuna. Hemen ere, ezer berririk ez zeru azpian.\nBere bozeramaile den Joseba Egibarrek erabakitze eskubidea eta berau lortzeko gehiengo demokratikoak aldarrikatzen dituen bitartean, EAJk eta PSEk ponentziaren sorrera hitzartzen dute, Estatutuaren eguneratzea azpimarratuz eta erabakitze eskubidea baztertuz. Eta aste honetan bertan, egun Jaurlaritzako bozeramaileak den Josu Erkorekak aldarrikapen nazionalak egungo markoan defendatu daitezkeela adierazi du, jakin badakienean marko horrek erabakitze eskubidea ukatzen duela eta euskal jendartearen gehiengoari bizkarra ematen diola.\nOker dabilela esan behar diogu EAJri.\nAldarrikatzen dituzten gehiengo demokratiko horiek ezin dira osatu herri bezala ukatzen gaituztenekin, gure eskubideak ukatzen dizkigunekin,… beraz, demokratak ez direnekin…\nEta egungo markoaren defentsan Euskal Herriak ez du sekula irabaziko, gehienez denbora batez berdindu, baina azkenean, nahi ta ez, galdu.\nHori dela eta, dei zuzena egin nahi diogu EAJri anbiguotasun kalkulatu hori atzean utzi dezan eta Legebiltzarrean, erabakitze eskubidearen defentsan, EHBildurekin bat egin dezan. Elkarrekin gehiengoa osatzen dugu eta erkidego honetako erakundeak erabakitzeko eskubidearen zerbitzura jarri ditzakegu, euskal gizartearekin batera egin beharreko bidean.\nHacemos un llamamiento al PNV para que rompa su calculada ambigüedad, y unamos nuestros votos en la Cámara de Gasteiz en defensa del derecho a decidir. Juntos constituimos la mayoría y podemos poner las instituciones de esta comunidad al servicio del derecho a decidir, en el camino que debemos desarrollar junto a la sociedad vasca.\nHerriak dauka hitza eta erabakia. Hori izango da gure herriaren eskubideak lortzeko onartuko dugun muga bakarra, besterik ez.\nUrizar EH Bilduren mitina Donostian


carrere kontalaria: 2011\n“Edozein espazio soila har dezaket eta eszenatoki biluzia dei dezaket. Gizon bat dabil espazio huts horretan beste batek begiratzen duen bitartean, eta hauxe da behar den guztia antzerki ekintza bat egiteko. Baina antzerkiaz ari garenean, ez dugu zehatz-mehatz hori esan nahi.” Hitz hauekin hasten du Peter Brook-ek “Espazio hutsa” bere lan ezaguna. Jakina, hau hasiera besterik ez da, hortik aurrera antzerkigintzaz lezio ederra garatzen du. Orain ordea, gera gaitezen kezka horrekin, alegia, zertaz ari gara antzerkiaz ari garenean? Abia gaitezen soiltasunetik, antzerkigintzaren hutsetik, Xabier Letek eta Eugenio Arozenak Intxixu antzerki taldearentzat idatzitako “Antzerkia deuseztik izatera” hartan hasi ziren gisa. Lan honetan kobazuloetatik egungo gizakiarenganako bidaia egiten da antzerkia adierazpen ezberdinak bidelagun.\nBrookek duen antzerki ekintza soil hori agian lotu daiteke kobazuloetako garai haiekin, ezdeusa horrekin gizabanakoaren izatearen eta munduaren gaineko gogoetak eta kezkak azaltzeko nahikoa zutenean. Historiaren garapenarekin batera antzerkia garatuz joan zen ordea. Espazio huts hura betetzen. Eszenatokia eraikin batez estali zen. Antzokia eraikin dotorea bihurtu zen. Eta, horrekin batera, eszenatokiaren gaineko gizon hark garrantzia galdu zuen edukinontziaren alde. Antzerkira joatea espazio batera joatea bihurtu zen. Espazio bete batera, gauzez betea. “Esan ohi dugu, zinemak antzerkia hiltzen duela, eta esaldi horrekin zinema sortu zeneko antzerkiaz ari gara. Leihatiladun antzerkia, egongeladuna, ikusleak trabarik gabe ilara artean pasa dadin besaulki tolesgarriak duen antzerkia, kandilejak, dekoratu aldaketak, ekitaldi tarteak, musika, definizioz antzerkia hori eta zerbait gehixeago izango balitz bezala.”\nBadira urte batzuk idazle ingelesak lan ezagun hori argitara eman zuela. Badira urteak ere Lete-Arozena bikoteak ezdeusatik irteteko bidaia eszenikoa proposatu zuenetik. Krisiaren aurrekontuak osatzen ari diren honetan atzerako bidaia egiten ari dira ere, hutsera, alegia. Antzerkia eszenatoki hutsa bihurtzen ari da. Eraikinak hor daude, euren leihatilekin, besaulki tolesgarriekin, oihal eta dekoratuekin, baina platearen erdian jartzen bazara ez duzu taula zeharkatzen ari den gizonaren pausurik entzungo. Ezta Xelemon antzez jokoa. Antzerkia biluzik sumatuko duzu, antzezlariak kalean baitaude, eraikinetik kanpo hutsaren hurrengoa antzezten.\nPublicado por carrere en 1:28 No hay comentarios:\nZer kontatu? Nola?\n“Pertsonak egiten du jendartea ala jendarteak pertsona?”, bota zuten aspaldi soziologian. Ipuinak kontatzerakoan antzeko kezka edo gogoeta izan ohi dugu batzuetan, alegia, ipuina da ideien, jokaeren edo baloreen transmisorea ala kontalaria? Horretaz ari ginen Bea eta biok, herri ipuinetan emakumeen irudiaren agerpenaz. Eztabaida zaharra bezain luzea, eta askotan korapilatsua, kontalariok geure lanean izan ohi ditugun gogoetez gain, horrek ikusleengan eragin ditzakeen harrera eta erantzuna ekidin ezina baita. Kontu zaharrak bere horretan kontatu ala aldatu? Ipuin berriak sortu balore, jokamolde eta imajinario berrietan oinarrituak? Sormena ideien mesedetan ala ideiak sormenaren eragile? Brecht langile bat historiaren aurrean galdezka jarri zuen bezala, kontalariok ere, sortzaile garen aldetik, istorioen aurrean galdezka jarriko beharko dugu gure burua.\nNi kontu zaharren zale amorratua izateaz gain, defendatzailea banaiz ere. Kontu zaharrak ez dira, idatzitakoen aldean, istorio amaituak, finkatuak, mugiezinak; aitzitik, etengabeko aldaketak bizi dituzten narrazio komunitarioak dira. Garaietan barrena kultura zein egoera ezberdinetara egokitzen eta moldatzen joan diren sormenak dira. Zer alda daitekeen eta zer bere horretan utzi? Hara hor galdera. Horri erantzuteko kontu zaharrak ezagutu behar dira, eta euren garapena, soziala zein kulturala. Kontalariak horri ekin beharko dio, baina baita ere bizi duen jendartearen gainean gogoeta egin, bere jarrerak, jokamoldeak, kontradikzioak. Kontalaria ezin baitu izan jendartetik aparte bizi den sortzailea. Baina, kontalaria bakarrik?\nPublicado por carrere en 3:57 No hay comentarios:\nMintzamenaren sortzea agian izaki humanoak izan duen eboluziorik garrantzitsuenetakoa izango da. Elkarren arteko komunikazioa pentsamenduaren gauzatze fisikora ekarri zuen aldaketa geroagoko gizateriaren eboluzioa markatuko du ezbairik gabe. Handik aurrera, hizkuntzak izango dira elkarren arteko komunikazio bide; baina funtsean komunikazioaren beharra, kontatzearen beharra pertsonaren izaeraren konplexuaren alde garrantzitsua izango da. Kontatu behar horretatik sortuko ziren ipuinak, istorioak, kondairak, guzti horiek etengabeko eboluzioan dauden kulturen ezaugarri nabarmena bilakatu zirelarik.\nXIX. mendean, batez ere, Europan hasi zen ipuin zaharren biltzearen mugimendua, tokian tokiko kulturaren oinarrietako gisa hartu zen. Jakina, jendartearen zati handia analfabetoa izanik, ahoz ahoko kultur transmisioa nagusi zen, zer esanik hizkuntza ez ofizialen hiztunen artean. Euskal Herrian ere ipuin bilketak hasi ziren egiten, Iparraldean lehenengo (Cerquand, W. Webster…), geroago hegoaldean (Azkue, Barandiaran…). Herri baten kulturan ipuinen garrantzia ez da besterik gabe kokatzen euren balore literario edo linguistikoetan, izan ere, horietan agertzen diren eta transmititzen diren munduaren ikuspegiak, baloreak, ezagutzak, kultura horren ezaugarriak eta eboluzioa ulertzeko bideak ematen ditu. Baina, ipuinak kontatzea bada ere jardun artistikoa, alegia, mintzamenaren erabilera modu sortzailean eta ederrean, esan gabe esatea, entzulearekin jolastea, irudimenaren eremuetan barneratzea. Jendarte tradizionalean ipuin kontaketaren balioa eboluzionatzen joan da, jakina, jendarte berarekin batera, baina istorio bat entzutearen une garrantzitsu horren balio galdu gabe. Diote Jainkoak pertsonak egin zituela istorioak entzun nahi zituelako, hain baita berezia jardun hori. Agian horregatik beti egon izan dira pertsona batzuk jardun hori ofizio bihurtu izan dutenak, herriz herri istorioak eskaintzen, ez bakarrik kultur transmisio gisa, baina baita ere lanbide gisa, artista sortzaile moduan; antzerkian, kantuan edo margolaritzan bezala.\nEgungo gure jendarte modernoan, bere aurrerapen teknologiko guztiekin, gezurra badirudi ere, mintzoaren garrantzia ez da galdu. Jendeak istorioak entzun nahi ditu; nahi du norbait entzun kondaira harrigarriak kontatzen. Egunerokotasunaren abiaduratik at, arnasa hartzeko astia hartu eta bere irudimena ipuin liluragarri batean galdu. Izan ere, bestearen ahotsetik kontakizun eder bat jasotzeak, agian, gure izaera humanoaren kontzientzia ekarriko digu. Beharbada, horretan dago ahoz gora emandako ipuin baten balioa. Eta tradiziotik datorkigun jardun honek badu segidan egun. Jende askok haurren kontua dela pentsatu arren, gero eta gehiago dira ipuin kontaketak helduentzat jasotzen dituzten espazioak. Ipuinen zabalkundea folkloristen eskuetatik kontalarien ahora pasa da. Kontalaritza sutondotik eszenara pasa da eta arte eszenikoen mundura salto egin. Eta Europan orain bi hamarkadatik gora zabaltzen ari den ipuin kontalaritza mugimenduaren bidetik ari gara euskal kontalariok. Hasieran arrunt gutxi baziren, bizpahiru baino ez, gaur egun ipuin kontalariak Euskal Herriko hainbat liburutegi, kultur etxe eta antzokitan ikus daitezke. Gure mugetatik kanpo ere euskal kontalaritza badu presentzia, Europan barrena ibili ez ezik, beste kontinentetara jauzi eginez, euskal tradizioaren ipuinak zein berriak eramanaz.\nGuzti horren errealitatea euskal jendartera eraman nahian, orain sei urte Euskal Kontalarion Festa antolatzen hasi zen Kontalariak Elkarteak. Hitzaren festa herriz herri eraman kontalari ezberdinak euren istorioak eskainiz. Aurten Arabako Legutianoko txokoetan ariko gara, ipuinak kontatzea aspaldiko ohitura izan ezik gaur egun bizirik dirauela erakusteko. Ipuinak adin guztietako pertsonentzat direla frogatzeko. Izaera humanoak istorioak gustukoak dituelako, baina batez ere beharrezkoa duelako bestearen ahotik gertaera liluragarriak entzutea. Legutiano ipuin kontatuaren hiriburua izango da aurten.\nPublicado por carrere en 2:19 No hay comentarios:\nOrdu txikiko kontuak\nBehin, Oiartzungo festetan nengoela, ordu txikitan, kantina bateko barrari helduta kalean, garagardoari azaltzen zer nolako giroa zegoen, bikote gazte bat neukan ondoan. “Ene, zer polita maitasuna!- pentsatu nuen, baina, jakina, ordu horietako darabilkigun euskalkiarekin, alegia “eneeee, zder folitda baitaxuna, errediosss!”. Halakoetan nengoen non ikusten dudan neskak alde egiten duela, mutila bertan geldituz, zain. Orduan, nire harridurarako, mutil gaztea buelta eman eta esaten dit: “Kontatu ipuin bat, neska horrekin ligatu nahi dut eta berari kontatu nahiko nioke gero”. Ilargi zaharra bezain bat handitu eta zabaldu zen nire bihotza. Ipuin bat bestearen atzetik hasi nintzaion kontatzen kantinako barrari helduta, gazte haren helburuetarako egokiena bilatuz. Halako batean neska itzuli eta biei ipuinak kontatzen jarraitu nuen. Denbora puska baten buru, bikotea joan egin zen, aurretik eskerrak emanez. Nik beste zerbeza bat eskatu nuen, irribarre zabala ahoan.\nZertarako balio du ipuinak kontatzeak? Auskalo. Jende humanoen beste ekintza eta jardun askok bezala, helburu bakar eta zuzenik ez du izango ipuinak kontatzeak; hala ere, beste baten ahotik istorio bat entzuteak harreman imajinario batean jarriko gaitu. Uda garaia festena ere bada, jendearekin bestelako gertutasuna izateko. Eta zer esan ez dakigunean, edo nola esan, beharbada ipuintxo batek ate liluragarri batek zabalduko digu. Ordu txikitan kantina baten barran, festaren zurrunbiloan sartuta bada ere. Eta orduan, norbaitek istorio eder bat kontatzen dizunean, ez diozu ezeri beldurrik izan behar. Biharamuneko ajeari ez bada behintzat.\nPublicado por carrere en 9:21 No hay comentarios:\nFEST 2011 Toledo\n"Berandu gabiltza" kantatzen du Ruper Ordorikak eta ni ere berandu kronikarekin. Ez dio kenduko horrek, espero dut, garrantzirik. Ekainaren bigarren astean Espainiako Toledo hiriburuan Europako kontalari elkarteak biltzen dituen FEST-ek (Federation of European Storytelling) laugarren biltzarra egin du. Aurretik Suezian, Suitzan eta Ingalaterran egin dira biltzarrak. Hurrengo bi urtetan Belgikan (2012) eta Italian (2013) egingo dira. Hasierako urtetik hona emendatzen joan dira elkartekideak, aurtengoan Kontalariak Elkarteak, euskal kontalarien elkarteak, lehengo aldiz ordezkaritza izan duelarik.\nKontalaritzaren mugimendua zabaltzen eta hazten doan seinale da partaidetza urtetik urtera handitzen ari dela. Leku batzuetan sendoago, bestetan ahulago, baina, ezbairik gabe, kontalariak gero eta antolatze tresna ugariagoak eta sendoagoak baliatzen ari dira euren lanaren gainean gogoeta egiteko eta, jakina, kontalaritza ezagunagoa izan dadin.\nLaugarren urtera heldu eta FEST erakunde gisa sendotze bidean jarrita Toledoko biltzarran estatutuen eztabaida izan zen nagusi. Horrez gain bestelako lanak hartu ziren. Taldeka bilduta hainbat gai mahaiaratu ziren:esperientzia ezberdinen\ntrukaketak, eleaniztasuna eta kontaketa, errepertorioen aukeraketak. Eleaniztasuna kontaketan jarri ninduten esukaldunon esperientzia azaltze asmoz. Hamaika hizkuntz mintzatzen dira Europan, batzuk txikian, beste batzuk handiagoak; ofizialak, ofizialtasuna onartu gabeak, eta guztietan kontalariak ari dira. Horrez gain, kontalari asko eta asko hizkuntz bat baino gehiagotan kontatzen dute, batzutan arazorik gabe, bestetan trabak bidean. Euskaldunok badakigu horretaz. Nire aldetik, ipuin kontaketan hizkuntzen kolonizazioak\nduen eragina hartu nuen gogoeta bide. Gurea bezalako hizkuntzak beste hizkuntz nagusien menpe egonik hainbat erregistro eta baliabide urritzen joan da hiztunetan, edo garatzeko aukera ukatu, horrek ahozkotasunean duen eraginarekin. Halaxe bada, hizkuntzen, gure kasuan euskara, deskolonizatu beharra dugu, beren hizkuntz baliabideak indartzeko eta garatzeko. Beste taldetan jaialdien berri eman zen, edo errepertoriaren osaketaren proposamenak azaldu. bestalde, arrunt interesgarria izan zen bi arratsaldez egindako lan taldetan egindako lana. Taldeka ipuin kontaketa baten prestaketa proposatu zen, azken gauean Toledoko antzokian aurkezteko asmoz. Proposamen arras ezberdinak azaldu ziren eta\nhizkuntzak partaideak adina ia-ia: gaeliko irlandesa, katalana, euskara, hungaroa, ingelesa, alemana, hebrerera, gaztelera, frantsesa, serbo-kroata, norbergiarra, sueziara, portugesa. Esperientzia interesagarria, guztiontzat ikasbidea ere izan zena.\nOrokorrean, egun aberatsak izan genituen ipuin kontalaritza Europan nola dagoen nolabaiteko diagnosia egiteko. Kontalarien arteko harremanak ere zabaldu eta sendotzeko balio izan zuen biltzarrak. Kontalaritza europearra antolatze bidean dabil, kontalaritza bera\ngaratzeko eta indartzeko asmoz. Eta euskal kontalaritza partaide izatea bakartua ez dagonearen seinale. Badugu ikasteko, baina, batez ere, gure eskutan dago zer eskaini dezakegun jakitea.\nBiltzarra amaitu ostean Guadalajarara abaitu ginen guztiok, asteburua hogeigarren urtez ospatzen den Ipuin Maratoian parte hartzeko. Datorren urtean Belgikan izango dugu hizpide. Hala izan bedi.\nPublicado por carrere en 12:38 No hay comentarios:\n20 urteko maratoia\nEz ditut erdiak ere ezagutzen, baina ziur naiz esan daitekeela Espainiako Guadalajara hirian ospatzen den Ipuin Maratoia, Europako kontalaritzaren ekitaldirik garrantzitsuenetakoa dela. Iberiar penintsulako kontalaritzaren bultzatzaile nagusiena dugun jaialdi honek, aurten hogei urte bete ditu eta inoizko egitaraurik zabal eta, segur aski, interesgarriena. Agian, ikusgarriena izan da hiriaren espazio zorragarri "ezkutuetan" ipuin saioak eskaintzea. Leku horiek ipuinen bitartez ezagutzea beste era batera sentitzeko eta oroimenean atxikitzeko aukera ematen du. Urtero\nizan ohi da deskubrimenduren bat ere, batzuentzat behintzat, eta aurten gozagarria izan da Chiapasetik etorritako Eraclio Cepeda idazle eta kontalaria entzutea. Aulki batean eserita, eskenatokiaren muga guztiak puskatuz berarekin trago bat hartzen egongo bazina sentiarazten zizun, eta berriketaldi horretan istorioak sartzen joan. Interesgarria hitzaren garrantzia, hitza nola esan, nola lortu artifiziorik gabe mundu batean barneratzea. Agian bide horretan arakatu beharko genuke kontalari modernoek, soiltasunaren bidea. Berreskuratu esatearen muina, mintzoaren hutsa. Joera handia dago betetzeko, gehitzeko, hornitzeko, hitza berarenarrazoia ahaztu eta estali arte.\nEraclio Cepedaren mintzoaren soiltasunak kontatzearen sustraietara eraman gintuen.\nIzan ziren, nola ez, bestelako kontalari zoragarriak, ezagunak eta ezezagunak, era guztietako kontuekin, hamaika modu ezberdinetan eskainiak. Aurtengo Maraitoiak ere izan zuen europar kutsua, izan ere Toledo hirian izandako FEST (Federation of European Storytelling) erakundearen batzarrean izandako kontalariak Guadalajarara gerturatu ziren jaialdian parte hartzeko. 2001 urtean izandako europar kongresutik ez zen hainbeste kontalari europear bildu. Aukera paregabea izan zen herrialde ezberdinetatik heldutako kontalariak\neuren estiloak eta hizkuntzetan entzuteko. Kontalaritzaren mugimendua urratsak ematearen seinale izan genuen.\nBaina guzti hau ez litzateke posible\nizango antolatzaileen lan eskergarik gabe. Guadalajarako Ipuin Maratoia den bezala baldin bada, antolatzaileei esker da ezbairik gabe. Liburutegiko Haur eta Gazte literatur Mintegiak zein liburutegiko langileek ipuinekiko erakusten duten maitasuna eta kontalariekiko adeitasuna dira benetan jailadiaren motorea eta arima, eta honek ematen dio bilkura honi berezitasunarik handiena. Berrehun eta berrogeita hamar bolondres gau eta egun maratoia gauzatzeko ahaleginak egiten dituzte eta hori ez da makala.\nMaiz pentsatu ohi dugu kontalaritzaren mugimendua kontalarien esku dagoela, baina hori ez da horrela; badira ehunka jende zaletasunaz aritzen direla kontalariok lekua izan dezagun geure proposamenak azaltzeko. Horiekiko eskerrona azaltzea ezinbestekoa zaigu, eta, era berean, ahozko narraziogintzaren parte ere badirela onartu. Guadalajaran inon baino argiago ikus daiteke halakorik. Kontalariok ez genuke hain erakusleiho zoragarria izango horiengatik ez balitz.\nHogei urte joan dira Ipuin maratoiari hasiera eman ziotenetik, hogei urte ipuin kontalaritza sustatzen, bultzatzen eta indartzen. Hasieran lau lagun baino ez ziren, baina egindako ahaleginei esker aurten sekulako ipuin festa oparitu ziguten. Gure ipuinak oparitzea da egin diezaiegun omenaldirik ederrena.\nPublicado por carrere en 9:29 No hay comentarios:\nUm Porto de Contos irudietan\nPublicado por carrere en 5:36 No hay comentarios:\nIpuin jaialdiak ez dira ipuin saio zerrenda hutsak. Kontalariontzat behintzat. Elkarketak ere badira, eta ezagutza bideak. Ipuin kontalaritzak beharrezkoak ditu jaialdiak, beharrezkoa baitu ezagutzera eman bere burua. Kultur politiken bazterretan murgildu arazten duten aktibitate sortzailea oraindik jarraitu behar du ia ia baimena eskatzen bere burua agertzeko. Baina sasi guztien gainetik\neta laino guztien azpitik, ipuin kontaketen jaialdiak zabaltzen ari dira han\neta hemen, eta bide bat egina dutenak gero eta arrakastatsuagoak izaten ari dira, batez ere ikusleen onarpenari esker.\nEta halaxe abiatu ginen Oportora. Um Porto de Contos jaialdiaren lehenego edizioa maiatzaren azken asteburuan ospatu zen. Jaialdi hasi berria, Portugalen kontalaritza mugimendua hazten ari denaren seinale. Clara Haddad ko\nntalariaren egitasmoak Portugaleko ipar aldeko kontalaritzaren suspertzera deitutako ekimena da. Laguntza eskasekin, baina ilusioz beteta, Clarak lan talde indartsua lortu du biltzea egitasmoaren inguruan. Duela hiru urte Tertúlia Castelense, kafe-antzokian eta Salta Folinhas liburudendarekin hasitako elkarlanaren beste urratsa da jaialdia. Bi leku horietan ipuin kontaketa programazioa eta ikastaroak finkatu dira hiru urte hauetan, ordurarte existitzen ez zen kontalaritzari bultzada emanez.\nBi egunetan garatutako jaialdian handik eta hemendik etorritako kontalariak euren lanak\neskaini zituzten: Paula Carballeira, Galizatik; Waki Cesar Villegas Perutik; Joxemari Carrere, Euskal Herritik; Clara Ha\nddad, Antonio Fontinha, Ana Caridade, Estorias do Chapeau Portugaletik. Ikuskariez gain, agian jaialdiaren ondorio baikor handiena izango zen kontalaritzaren mugimenduari indarra ematea, kontalarien arteko ezagutza bultzatuz, iritzien trukaketak, ikusle eta zaletuekiko harremana indartuz eta zabalduz. Orohar esan dezakegu jailadi honekin kontalaritzaren aurrera begirako bidea zabaltzen lagundu dela, eta Portugalen, Bejako Palavras Andarinhas jaialdiaren batera, ezinbesteko erreferentzia bihurtzeko etorri dela.\nEta garrantzitsuena, primeran pasa genuen. Itzuliko gara, gustu handiz.\nPublicado por carrere en 4:11 No hay comentarios:\nPublicado por carrere en 13:15 No hay comentarios:\nPublicado por carrere en 12:49 No hay comentarios:\nAurtengo Ahoz-Aho nazioarteko ipuin jaialdiari hasiera ezin hobea eman genion Ordizian. Antolatzailea den Asvinenena kultur ekintzaileen elkarteko lagunei ez zitzaien ideia hoberik bururatu jaialdiari hasiera emateko tabernaz taberna eta kalerik kale ipuinak kontatzen aritzea baino, alegia, Ipuin Poteoa antolatzea. Ordizira heldutakoan Barrena Kultur Etxea kalabaza koloretsu eta erraldoiekin apaindua ikusi genuen, aurtengo lema aldarrikatuz: Hala Bazan, euskal ipuin askoren amaiera gogora ekarriz "hala bazan ez bazan...". Ideia polita eta zuzenean ipuinen mundura eramaten gaituena. Poteoari hasiera emateko lehenengo tabernan elkartu ginen Dororen gitarrari gehitu zitzaion Txeforen txarangoarekin, kantuan hasiz ipuinei lekua egin aurretik. Hasiera urduritsua izan arren berotzen joan zen arratsaldea eta azkenik ipuinak eta kantuak lotsarik gabe kalabazatik irteten hasi ziren Ordiziako taberna eta kaleetan. Doro Zobaran, Txefo eta Anduriña, Irantzu\nMantxo eta ni neu, tabernen barruan zein atarian hango eta hemengo ipuinak eskaintzen hasi ginen, bakoitzak bere estiloan. Hasieran jendeen harridurak ikusten ziren aurpegietan, baina laster batean ipuinen munduan sartzen ziren, telebistan ematen ari ziren futbolari gaina hartuz. Esperientzia polita errepikatu beharrekoa eta beste hainbat herrietan erepikatzeko itxaropenarekin.\nIzan ere, ipuinak poteoan kontatzen aritzea hitzaren espazioa aldarrikatzea da gero eta gehiago telebistako kirol emanaldiekin, altabozetako musikaren diktadurekin deshumanizatzen ari diren hain sozialak diren tabernen espazioa. Tabernak ez baitira edateko lekuak besterik gabe, jendearen elkargunean dira batez ere; bertan hamaika istorio eta bizipen ematen dira. Informazioa trukatzen da,\neztabaidak sortu, maitasuna piztu, jendea ezagutu, liskarrak ere, jakina. Tabernak leku biziak dira, eta poteoan arituta kalearekin ere lotzen dira, poteoa ez baita taberna barruan ematen bakarrik kalerik kale jarraitzen baitu. Eta guzti horretan hizta da nagusi, poteokideek elkar trukatzen dituzten hitzak. Ipuinak espazio horretan sartzea, berriketarako eta elkartze espazioan sartzea da, berez ipuinen leku naturala, non pasadizoak, gertaera harrigarriak, psarteak, gertakizunak lagun artean trukatzen diren tragoak hartu bitartean. Ezin uka gune zaila eta gogorra dela ipuinak kontatzen aritzeko, zarata gehiegi, jendearen interes ezberdinak, normalean hitza ondo aditzeko tarba gehiegi, baina sorpresaz hartutako jende askoren aurpegietan irribarreak iksutea ipuinak entzun bitartean alferrikako apostua ez dela irudutzen zait, are gehiago iksuirik horietako batzuk hurrengo tabernara jarraitzen ikustea.\nEsan bezala, amaiera ederra aurtengo Ahoz-Aho jaialdiarentzat, ondo pasatzeaz gain, ipuina bestelako esparru batera heldu arazi dugulako, eta eskerrak bai antolatzaileei, Asvineneako lagunei zein Ordiziako eta Tolosako Udalei honen aldeko apostua egiteagatik.\nHala Bazan ez bazan, sar dadila Kalabazan eta irten dadila...\nPublicado por carrere en 4:31 No hay comentarios:\nAbrite portas, klis klas…!\n“Arbolan zegoen mutilak garbi-garbi entzuten zuen lapurrek zer esaten zuten. Leitzetik ateratzerakoan: Abrite portas, klis klas…!”. “Lapurren leizea” ipuinaren hasieran kontatzen da pasartea, Joxe Arratibelen ahotik eta eskutik “Kontu zaharrak” (Erein, 1995) liburuan jasota. Beharbada, inor gutxiri ez dio gauza handirik esango, baina Ali Baba eta berrogei lapurrak aipatzen baditugu, orduan gutxi izango da gutxi gora behera kontatzeko gai ez dena, argumentua besterik ez bada. Jakingo zuen Joxek Ali Babarena, baina berak beste hori kontatzen zuen. Bateren bat hasiko da konparazioak egiten edo lehenengo bertsioa zein ote hausnarka; ahozko narrazioan, baina, ez dago konparaziorik ezta, lasterketetan bezala, iritsiera postuen zerrenda. Ahozko tradizioa etengabe birsortzen da. Eta Joxe Arratibelek txikitan entzundakoak kontatu zizkigun, mundu liluragarri eta fantastiko baten oroimen bizia. Kontatu zigun “Txomin Ipurdi”, gaur egun haur askok ezagutzen dutena eta kontalari euskaldun frankoen errepertorioan dagoena. Ez zigun kontatu “El medio pollito” edo “ El Medio Pollé”.\nAtaungo Sariarte baserrian, iluna heldutakoan eta mundua izaki beldurgarri eta harrigarriekin betetzen zen garaietan, etxearen babesean entzundako istorioak oroimenera atxiki zitzaizkion eta, berak azaldu bezala, paperera ekarri: “Azkenean aita Ixidro Bastarrika gartzelan sartu zutenean (Salbuespen Egoera eta Estibalitzen irakurri sermoi bat medio) hemen ezer egiteko gogorik gabe gelditu ginen, eta pixka bat burua arintzeko, orduan ekin nion kontu zaharrak idaztea. Hori 1974 inguruan zen”. Miel Anjel Elustondok Kontu Zaharrak edizio berriturako egindako elkarrizketan ipuinen kontaketa tradizionalaren gaineko informazio aski interesagarria eskaintzen digu. Ipuinak kontatzearen funtzio soziala zein humanoa argi ikusten da Arratibelen erantzunetan. Liburuko ipuinen idaztea bera, “burua arintzeko”, euren funtzio psikologikoaz ohartarazten gaitu ere. Joxe Arratibel ez zen biltzailea, ez ikerlaria, ez zuen bere burua idazle gisa hartzen ere; baina oroimen narratiboa zuen, mundu harrigarrien oroimena, belaunaldietan transmititutako ahozko narratiba baten gordelekua bazen. Edozein kulturatan garrantzi handiko altxorra dugu ahozko narrazioa, kultura horren partaide diren jendeen nolabaiteko kosmobisioa osatzen duena, identitate bilgune imajinarioak eraikitzen. Horregatik “Lapurren leizea” ez da “Ali baba eta berrogei lapurrak”, edo “Txomin ipurdi” “Txita erdia”. Eta, era berean, badira. Kultura bakoitzak berera ekarriko ditu kezka eta galdera humanoen azalpen narratiboak, bere errealitatetik ulertzeko, mundu globala mundu partikularretik ulertzeko. Joxe Arratibelek mundu zabal hori Ataungo baserri zokotik azaldu zuen bildutako kontu zaharretan eta guk, euskaldunok, bizi dugun eta gaituen mundu txikia ezagutzeko eskaintza bat jaso dugu, istorio liluragarriekin gozatzeaz gain.\nJoxe Arratibel joan zaigu eta, Afrikan dioten bezala, liburutegi bat galdu dugu, ahozko narratiba tradizionalaren liburutegi bat. Pixkanaka kontu zaharren gordailuak diren horiek joaten ari zaizkigu, horien ipuin jakintzaren transmisioa eten ote den da zalantza gelditzen zaigularik. Behar besteko garrantzirik ematen ote diogu kontu zahar horiek, ez bakarrik gordetzea, baina isil ez daitezen? Edo, bestelako eredu narratiboak hartzen ditugu aintzat? Horien garrantzia gure kulturan, ere, ezagutaraztea ezinbestekoa zaigu; ez, ordea, aitzinaren mitifikazio edo goraipatze hutsagatik (askotan gurean egin ohi duguna), baizik tradizioa aurrerako mugimendu bezala ikusiz. Ipuin kontalaritza haurren mundura mugatzen dute maizegi, baloreen heziketara edo irakurketa sutatzeko, aldiz, gutxitan aipatu ohi da bere balorea imajinario kolektibo baten osaketan, munduaren berezko ikuskera baten eraikitzean edo ahozkotasunaren erreferente nagusienetako baten gisa.\nJoxe Arratibel joan zaigu eta tamalgarriena da euskal kontalarien artean eta euskal kulturaren mugimenduan isilean igaro dela gertakaria. Geure buruari galdetu beharko genioke gure kultura garatu eta indartzearen alde apostua egiten dugunok ez ote ditugu oraindik hutsune nabarmenegiak.\nZerrate portas, klis klas…!\nPublicado por carrere en 16:45 No hay comentarios:


Errusia eta Ukraina pozik, presoak trukatu ondoren | Mundua | Berria\nErrusia eta Ukraina pozik, presoak trukatu ondoren\nMoskuk eta Kievek 35na preso askatu dituzte. Bi aldeek aurrerapausotzat jo dute erabakia. Aske utzitakoen artean daude iaz Errusiak atxilotutako 24 soldadu ukrainarrak\nErrusiak iazko azaroan atxilotutako soldadu ukrainarretako bat atzo Kieven, inguruan senideak dituela. S. DOLZHENKO / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nErrusiak Krimeako penintsula anexionatu zuenean, 2014an, eta jarraian Donbass eskualdean, Ukraina ekialdean, matxino errusiazaleen eta Ukrainako armadaren arteko gerra hasi zenean, guztiz gaiztotu ziren Moskuren eta Kieven arteko harremanak. Baina horiek konponbidean jartzeko urrats bat egin zuten atzo bi aldeek, presoak trukatuta. Gobernuek ez zuten daturik eman, baina Tatiana Moskalkova Errusiako arartekoak jakinarazi zuenez, 35na preso askatu dituzte. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen ustez, erlazioak hobetzeko bidean emandako «lehen pausoa» da, «baina, orain, gainontzeko guztiak ematea dagokigu». Errusiako Atzerri Ministerioko bozeramaile Maria Zajarovaren hitzetan, «oso inportantea» da trukea, eta bi herrialdeen arteko arazoak konpontzeko «erabakitasunari» eusteko eskatu zuen.\nZelenski joan den maiatzetik da presidente, eta kanpainan agindu zuen lehentasuntzat zuela Errusian kartzelatutako ukrainarrak askatzea, eta Donbassko gerra amaitzea— 13.000 lagun hil ditu, NBE Nazio Batuen Erakundearen arabera—. Kieven esanetan, Moskuk babesten ditu matxino errusiazaleak; Kremlinak, ordea, ukatu egiten du.\nHalere, Zelenski kargura heldu zenetik, hobera egin dute Sobietar Batasuneko errepubliketako bi izandakoen arteko harremanek. Vladimir Putin Errusiako presidentea eta Petro Poroxenko joan den maiatzera arte Ukrainako presidente izandakoa ez ziren ondo konpontzen. Putin eta Zelenski ez dira oraindik aurrez aurre bildu, baina, gutxienez, telefonoz hitz egin izan dute elkarrekin. Gainera, gerra bukatzeko intentzioarekin, bai batak eta bai besteak agertu izan dute 2015ean Minsken sinatutako protokoloari berriro heltzeko asmoa.\nPutin ez zen Moskuko aireportura joan, Ukrainak askatutako presoei harrera egitera. Zelenskik, berriz, agerraldia egin zuen Kievekoan. Errusiak askatutako presoen senideak zituen inguruan. Moskuk aske utzi dituenen artean daude iazko azaroan Azov itsasoan, Krimea inguruan, Errusiak atxilotutako 24 soldadu ukrainarrak. Errusiaren eta Ukrainaren arteko muga «legez kanpo gurutzatzea» leporatuta atxilotu zituen Moskuk marinelak. Ukrainaren arabera, geldiarazitako hiru itsasontzi militarrak «ur neutraletan» zeuden. Errusiaren «eraso militar» posible bat saihesteko, salbuespen egoera ezarri zuen Poroxenko presidenteak.\nKievera iritsitako beste preso ukrainarretako bat Oleg Sentsov zinemagilea da. Errusiako justiziak hogei urteko kartzela zigorra ezarri zion 2015ean, Krimean bi eraso «terrorista» egitea egotzita.\nVladimir Tsemakhen kasua\nMoskura iritsi zirenen artean dago Kiril Vixinski, Ria Novosti Errusiako berri agentziako zuzendaria. Iaz atxilotu zuten, «goi traizioa» egotzita. Vladimir Tsemakh da Ukrainak askatutako beste presoetako bat. Ekainean atxilotu zuten. Malaysian Airlines MH17 hegaldiak 2014ko uztailean Ukraina ekialdean jasan zuen erasoa —298 hil zirenekoa— argitzeko orduan «pertsona interesgarria» izan daitekeela adierazi izan du erasoa ikertzen ari den nazioarteko ikerlari taldeak. Ukrainako hedabideen arabera, Donetskeko herri errepublikako buru militarreko bat zen. Lau dira susmagarriak hegaldiari egindako erasoaren harira, eta 2020ko martxoan hasiko da haien kontrako epaiketa, Herbehereetan. Hango gobernuak esan du ez dagoela ados Kievek Tsemakh askatzearekin.\nEB Europako Batasunak, bere aldetik, Ukrainak eta Errusiak presoen auzian hartutako erabakia txalotu du.


materiales para el aula: Euskararen Nazioarteko Eguna\nBlog honetatik Euskararen Nazioarteko Eguna ospatu nahi dugu eta horretarako multimedia erakusketa zoragarria ikustera gonbidatzen dizuegu guztioi: Batekmila-Euskal Munduak. Erakusketa hau, 2008an, Hizkuntzen Nazioarteko urtean, Uneskok egin zuen eta berean galdera batzuk erantzuten zaiatzen da: Nola gara euskaldun gaur egun? Zerk egiten gaitu euskaldun gaur egun? eta zerk egiten du euskaltasuna gaur egun?. Hori lortzeko, eta lau ataletan banatuta, kaleidoskopio baten soinua, argazkiak, videoak, artisten ikuspegia, eta abar erakusten ditu.\nHurrengo bideoan , erakusketa Parisetik pasatu zenean azaltzen dute :\nLes Mondes Basques - 16 juillet 2010 por MAIRIEDEPARIS17\nErakusketa hau web horri batekin dago lotuta: Euskal munduak-Euskal uhartedia, eta hango atari batetan, Gure euskal munduak, proposamen interesantea agertzen zaigu: norberak bere euskal munduko argaskiak bidaltzea, eta horrela, guztien laguntzaz, gaurko euskal mundua osatzea.\nBaina blog kulturarteko bloga garenez gero, erakusketa honetatik ikuspegi hori daukan proiektu bat harrapatu dugu: Nomadak tx. Filme horretan bi txalapartajoleek munduko bazterretara (India, Laponia, Sahara eta Mongolia) egiten dute bidaia asmo batekin: beste kultura urrunak eta bere soinuak ezagutzea eta, bide batez, txalapartarekin nahazketa egitea.\nEtiquetas: efemérides, euskera


Wikiloc | Donostia Kukuarri Zarautz - kostaldeko santiio bidetik Ibilbidea Ibaeta, País Vasco (España)- GPS track\nMendiko Txirrindua (Mendiko Txirrindua Ibilbide onenak Espainia tik → Euskadi → Ibaeta )\nDonostia Kukuarri Zarautz - kostaldeko santiio bidetik\n1.618 213 1201\nIkusita 1014 aldiz, jaitsita 8 aldiz\nNondik gertu: Ibaeta, País Vasco (España)\nArgi ibili: Donostiatik Igeldoko igoera itxaso aldetik egin dugu eta Igeldon sarrera ordaintzea egokitu zaigu(2,2€). Ordaindu nahi ez bada, Antiguotik Igeldora igotzen den beste errepidea hartzea badago.\nSantioko bidea Buenavista Hotelaren parean eskubitara eginda hartu dezakegu, eta ondoren Kristobal Balentziaga kaleari jarraitu. Lehen kilometroak galipotazko errepidetik dira baina ez da ia trafikorik ibiltzen.\nBidea oso ondo seinalizatua dago Zarautzeraino gezi horiekin.\nBidearen erdi parean, Igeldotik Oriora doan errepidera iristean desbioa egin dugu Kukuarri mendiaren gailurrera igotzeko. Bista zoragarriak daude bertatik.\nBerriro errepidera itzulita 500 metrora Oriora jeisten den erromatar garaiko mendi bidea daukagu, Santioko bideak bertatik jarraitzen du. Bide honetan argi ibili behar da buztia baldin badago harri losa asko daudelako eta oso irristakorrak bihurtzen direlako. Beste aukera errepidetik Orioraino jeistea da.\ndoibar 15 jun. 2016\nArgi ibili: Donostiatik Igeldoko igoera itxaso aldetik egin dugu eta Igeldon sarrera oradintzea egokitu ziagu(2,2€). Ordaindu nahi ez bada, Antiguotik Igeldora igotzen den beste errepidea hartzea badago.\nBerriro errepidera itzulita 500 metrora Oriora jeisten den erromatar garaiko mendi bidea daukagu, Santioko bideak bertatik jarraitzen du. Bide honetan argi ibili behar da bustia baldin badago harri losa asko daudelako eta oso irristakorrak bihurtzen direlako. Beste aukera errepidetik Orioraino jeistea da.


Joseba Esnaolak bapo bete du bere helburu nagusia | Herri-kirolak | GARA Euskal Herriko egunkaria\nHERRI-KIROLAK | harri-jasotzea | Marka saiakera\nJoseba Esnaolak bapo bete du bere helburu nagusia\nBerrobikoak lau aldiz jaso du 200 kilokoa bost minutuko txanda bakarrean.\nJon LEUNDA Mis à jour à:\nJoseba Esnaolak bere helburua bete zuen atzo Berrobin, 200 kiloko errektangularra lau aldiz jaso baitzuen bost minutuko txanda bakar batean. 19 urteko gazteak marka pertsonala jarri nahi zuen harri hori jasota, eta lan bikaina egiteaz gain, emandako itxura ere paregabea izan zen, indarra soberan eta teknika bikaina dituela erakutsi baitzuen gipuzkoarrak.\nJendez gainezka zegoen Berrobiko pilotalekua, eta Esnaolak ez zuen hutsik egin. Iñaki Gorostidiren gidaritzapean lan bikaina egin zuen. 150 kiloko harri errektangularrarekin aritu zen berotzen, lau aldiz jaso baitzuen bizkarraren gainean. Hura bazterrean utzi eta 185 kilokoa jarri zioten aurrean. Hura bularreraino jaso eta bota egin zuen, ordurako nahikoa berotuta eta lanean hasteko prest baitzegoen jada. Behin egin beharreko berotze ariketak egin ostean, 200 kilokoa jarri zioten aurrean.\nBehin jasotzea nahikoa zuen helburua betetzeko, baina Esnaolak gehiagotan jasotzeko indarra eta maina bazeuzkala erakutsi nahi izan zuen. Hala, beste hiru jasoaldi gehiago eman zizkion harriari, azkenean lau jasoaldiko marka ederra eginez.\nEsnaola Berrobikoa da, 19 urte besterik ez ditu oraindik eta 129 kilo pisatzen ditu. Lehen jasoaldia 12 segundoan egin zuen. Bigarrena, minutu eta 54 segundoan, hirugarrena 3 minutu eta 32 segundoan, eta laugarrena eta azkena, berriz, 4 minutu eta 57 segundoan.\nSaioa amaitu ostean, pozez gainezka zegoen Berrobiko harri-jasotzailea. «Egia esan oso gustura geratu naiz. Helburua jasoaldi bat egitea zen. Behin hori lortuta hiru edo lau egingo genituela erabakita genuen, eta, azkenean, lau jaso ditut. Oso gustura nago», aitortu zuen kirolari berrobiarrak. Emandako itxura ere paregabea izan zen. Harria bizkarrean berdintzen zuenean, oso atzean edukitzen zuen, inork zalantzarik ez izateko. «Horrela egiten dut lan. Entrenamenduetan ere atzean edukitzen dut harria. Horrela hobea da segituan botatzea baino, zalantza gutxiago izaten dira», esan zuen.\nJendetza batu zen atzo Berrobiko pilotalekuan bera ikusteko asmoarekin, eta horrekin ere oso gustura zegoen harri-jasotzaile gipuzkoarra. «Egia esan horrenbeste jendek ez zidan inoiz txalorik jo. Oso polita izan da», aitortu zuen. Etorkizunari begira ere harri guztiekin jarraitzeko asmoa agertu zuen. «Pisu gehiago jaso dezakedala uste dut, eta orokorrean harri guztiekin aritzeko asmoa daukat, nahiz eta hori denborak erakutsiko duen», esan zuen atzo bere herrian marka bikaina lortu zuen Joseba Esnaola gazteak.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Artolazabal: “Genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen pobrezia bikoitza gainditzeko, administrazioek, gizarteak eta enpresek elkarlanean jardun behar dute”\nArtolazabal: “Genero-indarkeriaren biktima…\nArtolazabal: “Genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen pobrezia bikoitza gainditzeko, administrazioek, gizarteak eta enpresek elkarlanean jardun behar dute”\nLSNE - Lege-Soziologiako Nazioarteko Erakundea\n\n\n16_05_19_O_ati__1_.jpg Iturria: Irekia\n\n16_05_19_O_ati__5_.jpg Iturria: Irekia\n\n16_05_19_O_ati__4_.jpg Iturria: Irekia\n\n16_05_19_O_ati__3_.jpg Iturria: Irekia\n\n16_05_19_O_ati__2_.jpg Iturria: Irekia\n\n15_05_19_O_ati___1_.jpg Iturria: Irekia\n\n15_05_19_O_ati___4_.jpg Iturria: Irekia\n\n15_05_19_O_ati___5_.jpg Iturria: Irekia\n\n15_05_19_O_ati___3_.jpg Iturria: Irekia\n\n15_05_19_O_ati___6_.jpg Iturria: Irekia\n\n15_05_19_O_ati___7_.jpg Iturria: Irekia\nDeusto/Oñatiko Soziologia Erakundea Workshopa: “Genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen pobrezia bikoitza gainditzea; enplegurako berrikuntza eta aukerak”.\n“Emakume batek ezin du segundo bat gehiago jasan gutxiagotasun ekonomikoak, sozialak edo kulturalak eragindako egoeraren ondoriozko mehatxu txikiena ere”.\n“Euskadin urrats asko eta onak ematen ari gara, genero-indarkeriarekin amaitzeko eta jasan izan dutenei laguntza emateko”\nBeatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailburuaren iritziz: “Genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen pobrezia bikoitza gainditzeko, administrazioek, gizarteak eta enpresek elkarlanean jardun behar dute; izan ere, enpresen kasuan, lan-aukerak sortzen dituzten oinarrizko eragileak dira, eta lan-merkatuan sartzeko aukera eskaini dezakete eta aldaketa-aukera bat eman emakume horien bizitzetan”.\nArtolazabalek, gaur goizean, Oñatin (Gipuzkoa), Deustuko Unibertsitateak eta Lege Soziologiako Nazioarteko Erakundeak antolatu duen honako workshop honetan parte hartu du: “Genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen pobrezia bikoitza gainditzea; enplegurako berrikuntza eta aukerak”. Sailburuaz gainera, Gema Tomas dekanoa, Noé Cornago LSNEko zuzendari zientifikoa, Leire Kortabarria, Jesús Riaño Deustoko zuzendaria, Katherina Miller eta Asunción Ventura ere izan dira, besteak beste.\n“Laneratzea funtsezkoa da, genero-indarkeria jasan duen emakume batentzat; izan ere, horrek aukera ematen dio bizitza berriari ekiteko; bere buruari konfiantza berriro hartzeko gai dela erakusteko aukera ematen dio. Baina hori, baliabide ekonomikoen ekarpenagatik ez ezik, beste hainbat onurarengatik ere: gizarte-harremanak ehuntzen dira berriro eta laguntza- eta harreman-sareak sortzen dira, autoestimua sendotzen da, bai eta balio pertsonala ere”, esan du Artolazabal sailburuak.\nBeatriz Artolazabalen iritziz, “independentzia ekonomikoa eta pertsonala izatea funtsezkoa da, erabat errekupera daitezen eta beren bizitza normalizatzeko. Eusko Jaurlaritzan, horretarako, edonolako indarkeria-mota jasan dezaketen emakumeei -batik bat genero-indarkeria jasaten dutenei- bereziki zuzendutako gizarte-politika garatzen dugu; izan ere, indarkeriaren biktima diren emakumeen autonomia ekonomikoa bermatu behar da eta horrela egiten ari gara. Autonomia ekonomiko horrek emakume horiek zirkulu horretatik irten eta beren erabakiak hartu ahal izateko bizitza izatea bermatzen du”.\nArtolazabalek honako hau azaldu du: “indarkeriaren biktima diren emakumeen artean nolabaiteko aniztasuna dago, eta ezin da orokortu: Genero-indarkeriak klase sozial guztietako emakumeetan du eragina, argi dago, baina, gutxien dutenek jasan ohi dute gehiago. Ereduak oso bestelakoak dira, baina, horietako askok zailtasun ekonomikoak dituzte, eta funtsezkoa da beren autonomia ekonomikoa bermatzea”.\n“Autonomia ekonomiko hori ez izateak sarritan askatasunean oinarritutako bizitza izateko oztopo gaindiezina ekartzen du. Horregatik gaitu genuen, bere garaian, oinarriko neurri gisa, Eusko Jaurlaritzako Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailetik eta gure enplegu-zerbitzutik, Lanbidetik, ematen ditugun ordainketa bakarreko laguntzak”, esan du sailburuak.\nArtolazabalen hitzen arabera: “gure herrialdea, Euskadi, eta gure gizartea egoera horrekin kontzentziatuta dago; posizio aurreratua du Europan, eta geure egiten ditugu Gizarte Eskubideen Europako Zutabearen hogei printzipioak. Halaber, geure egiten dugu eta gure estrategian, programetan eta ekintzetan sartu Nazio Batuen Garapen Jasangarrirako 2030erako Agenda; horrekin bat prestatu dugu Eusko Jaurlaritzaren programa”.\nSailburuak azaldu du Eusko Jaurlaritzak “65 konpromiso, 225 ekimen eta 33 adierazle” ezarri dituela, “bereziki pertsonei zuzenduak, pobreziaren amaierari, hezkuntza inklusiboari eta genero-berdintasunari dagokienez”.\n“Lanbide - Euskal Enplegu Zerbitzuan, bulego bakoitzean, genero-indarkeriaren biktima diren emakumeentzako orientazioan espezializatuta dauden tutoreak ditugu, eta Lanbidek gizarteratzeko eta laneratzeko ibilbide indibidualizatua eskaintzen du, udal-mailako gizarte-zerbitzuekin koordinazioan. Laguntza tekniko pertsonalizatuan eta gizarteratzeko eta laneratzeko ibilbide indibidualizaturako sarbidean datza, udal-mailako gizarte-zerbitzuekin koordinazioan”, esan du.\n“Langile tekniko espezializatuek emandako laguntzaren bidez, gizarteratzeko eta laneratzeko prozesuari bide ematen zaio, neurri handi batean”, esan du Artolazabalek. Sailburuak zehaztu du Lanbideren deialdietan diskriminazio positiboa egiten dela genero-indarkeriaren biktima diren emakumeen programetako sarbideari dagokionez: Lehen sektorean Hezkuntza Sailaren LHko zentro publikoetan langile langabeei eta okupatuei prestakuntza emateko kudeaketaren agindua; Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren titulartasun publikoko LHko zentro publikoetan langile langabeei eta okupatuei prestakuntza emateko kudeaketaren agindua; Toki-enplegua garatu eta sortzeko proiektuetan enplegua sustatzeko toki-laguntzak; nagusiki Euskadin enplegurako lanbide-heziketan emakume langile langabeei zuzendutako prestakuntza-ekintzak, eta Euskal Autonomia Erkidegoan emakume langile langabeei zuzendutako kontratazio-konpromisoa duten prestakuntza-ekintzak egiteko dirulaguntzak.\n“Helburu hori lortzeko, guztiok jardun behar dugu elkarlanean: administrazioek, gizarteak eta enpresek; izan ere, oinarrizko eragileak dira lan-aukerak sortzen, beraiek eskaini baitezakete lan-merkaturako sarbidea eta beraiek eman aldaketa-aukera emakume horien bizitzetan”, esan du.\nOraindik, munduan, etxeko indarkeriaren aurkako legeriarik ez duten 49 herrialde daude; 45ek ez dute sexu-jazarpenerako araurik, eta 37k errugabetu egiten dituzte bortxatzaileak, biktimarekin ezkonduta badaude.\n“Sarritan, emakume guztiak berdinak direla uste ohi da, eta horrek emakume-kopuru handi bat baztertuta egotea eragiten du. Desgaitasuna duten pertsonen % 60 emakumea dela kalkulatzen da. Landa-eremuan emakumea % 50 da, eta, askotan, ez dute ordainsari ekonomikorik edo kotizaziorik. Emakumeen kolektibo batzuk oso ahulak dira: presoak eta preso ohiak; prestakuntzatik eta enplegutik goizetik urrundutako emakume ijituak; emakume migratzaileak; edo emakume adinekoak, izan ere, 65 urtetik gorako kolektiboan, % 57,8 emakumea da”, esan du sailburuak.\nArtolazabalek honako hau nabarmendu du: “gero eta gehiago ematen da honako fenomeno hau: familia gurasobakarren kasuen % 86an erreferentziazko pertsona emakumea da. Genero-desparekotasunak pobrezia, bidegabekeria eta bazterketa dakartza. Hala ikusi genuen pasa den abenduaren 25ean, Emakumearen Aurkako Indarkeriaren Nazioarteko Egunean: genero-indarkeriaren biktima diren 10 emakumetatik 8 gizarte-bazterketaren eta pobreziaren biktima ere badira".\n“Zorionez, hazten doa gizarte-kontzientzia, eta genero-indarkeriaren aurka egiteko tresna judizialak eta laguntzazkoak daude, betiere biktimek, gizarteak behar bezala babestuta, egoera horiek salatzen badituzte”. Hemen, Euskadin, Eusko Jaurlaritzak Emakundetik eta beste zenbait sailetatik ekindako genero-berdintasuneko politikek hobetu egiten dute emakume eta gizonen egoera, eta gizarte-kohesio hobea izaten laguntzen dute", esan du Artolazabalek, Oñatiko jardunaldian.\nArtolazabal sailburuaren hitzen arabera: “Eusko Jaurlaritzatik, foru-aldundietatik eta udalerrietatik zenbait neurri ezarri dira, genero-indarkeriaren biktima diren emakumeek bizi duten pobrezia- eta bazterketa-egoera gainditzeko. Oraindik bidea dago egiteko, biktima izan diren emakumeen lan- eta gizarte-inklusiorako”.\n“Emakume batek ezin du segundo bat gehiago jasan gutxiagotasun ekonomikoak, sozialak edo kulturalak eragindako egoeraren ondoriozko mehatxu txikiena ere. Europako gizarte aurreratuena eta prestatuena ez ezik, planetako gizarte guztiek ere izan behar dute horren kontziente. Euskadin urrats asko eta onak ematen ari gara, genero-indarkeriarekin amaitzeko eta jasan izan dutenei laguntza emateko”, esan du, amaitzeko.\nRT @EnpleguGizaEJGV: #violenciagenero https://t.co/aDLtqY8ZZI Beatriz Artolazabal: “Para superar la doble pobreza de las mujeres víctimas…\nArtolazabal_O_ati_cas.MP3 behera kargatu (800 KB)\nArtolazabal_O_ati_eus.MP3 behera kargatu (1 MB)\n16_05_19_O_ati__4_.jpg 2 MB (jpg)\n16_05_19_O_ati__1_.jpg 1 MB (jpg)\n16_05_19_O_ati__5_.jpg 2 MB (jpg)\n16_05_19_O_ati__3_.jpg 3 MB (jpg)\n16_05_19_O_ati__2_.jpg 3 MB (jpg)\n15_05_19_O_ati___1_.jpg 2 MB (jpg)\n15_05_19_O_ati___4_.jpg 1 MB (jpg)\n15_05_19_O_ati___5_.jpg 1000 KB (jpg)\n15_05_19_O_ati___3_.jpg 2 MB (jpg)\n15_05_19_O_ati___6_.jpg 4 MB (jpg)\n15_05_19_O_ati___7_.jpg 2 MB (jpg)\nJesús Riaño, Gema Tomás, Katherina Miller, Leyre Kortabarria, Noé Cornago, Asunción Venturaa\nEuskal herritarrak sentsibilizatuago daude gaur egun emakumeen kontrako indarkeriaren aurka eta berdintasunaren alde, Jaurlaritzaren iritziz (Gobernu Bilera 2021-11-23)\nEmakundek indarkeriaren biktima diren adineko emakumeekin esku hartzeko gako batzuk azaldu ditu Jabetuz prestakuntza programaren esparruan\nEusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak lankidetza instituzionala indartu dute, genero-indarkeriaren biktimentzako telefono-arreta hobetzeko\nArtolazabal: “Aniztasun funtzionala duten emakumeen kolektiboak lehentasunezko arreta behar du; arreta hori erakundeen, hirugarren sektore sozialaren, enpresaren eta gizartearen elkarlanari esker eskaintzen ari da”\n900 840 111 zerbitzuak, konfinamenduan, elkarrizketa klabea sortu zuen, erasotzailearen aurrean deitzen zuten emakume biktimen deiei erantzuteko\nArtolazabal: “Indarkeria matxistaren biktimek eremu judizialerako tratu hurbilagoa eta enpatikoagoa aldarrikatzen digute”\nBerdintasunerako Legearen erreformak laguntza berria sortuko du indarkeria matxistaren ondorioz umezurtz geratu diren alaba eta semeentzat\nArtolazabal´ek gizartea animatu du “Satevi - indarkeriaren biktima diren emakumeei arreta emateko telefonoa, 900 840 111, aintzat hartzera, entzun, lagundu eta ahaldundu egiten baititu”\nGenero-indarkeriaren auzitegiek espazioa handitu dute emakumeen segurtasuna bermatzeko eta emakumeek haien biktimarioekin topo ez egiteko\nIndarkeria matxistaren biktimen arretarako euskal sistemak pandemian zehar ondo erantzun duela defenditu du Artolazabalek


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Egoera ekonomikoaren pertzepzioa hobetu da, nahiz eta krisi aurreko mailara ez den iristen\nEgoera ekonomikoaren pertzepzioa hobetu da,…\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/33909/original/20160713_sociometro.jpg" style="max-width:100%" alt="" />\nEusko Jaurlaritzak legegintzaldi honetako azken Euskal Soziometroa argitaratu du.\nEgoera ekonomikoaren pertzepzio positiboak 2013tik datorren goranzko joerari eusten dio, nahiz eta oraindik krisi aurreko balioetara, 2008aren aurrekoetara, itzultzetik urrun egon. 2013an egoera ekonomikoaren pertzepzio positiboa %20koa zen eta gaur egun %42ra igo da, azken Euskal Soziometroaren arabera. Ikerketa honen gai nagusiak izan dira etorkizunarekiko euskal herritarren jarrerak; Euskadiren etorkizuneko irudia eta erronkak. Landa-lana 2016ko maiatzaren 23tik ekainaren 2ra bitartean egin zen.\nEuskal herritarrek EAEko ekonomiari buruz duten iritzia (%42ko balorazio positiboa), Europar Batasuneko herritarrek beren herrialdeko ekonomiari buruz duten batez bestekoaren antzekoa da (%40koa) eta Espainiako herritarrek euren egoerarekiko dutena (%9) baino askoz hobea.\nEuskadin Espainiako egoera ekonomikoari buruzko iritzia askoz okerragoa da. Balorazio positiboa berriro jaitsi da pixka bat, 2013tik zetorren goranzko joera arina hautsiz. EAEko herritarren%7k bakarrik uste dute Espainiako ekonomiaren egoera ona edo oso ona dela; 2013an %3koa zen portzentaje hori.\nEgoera politikoaren pertzepzioari dagokionez, EAEko herritarren artean zatiketa handia dago: %47k uste dute txarra edo oso txarra dela, %43k ona edo oso ona dela uste duten bitartean. Espainiako egoera politikoari buruzko iritziaren datua 2003tik gaur arte jasotako okerrena da, %90ek uste dute txarra edo oso txarra dela.\nLan merkatuarekin lotutako arazoek jarraitzen dute euskal herritarren kezka nagusi izaten (%80k aipatu dute hiru arazo nagusien artean). Oso atzetik datoz arazo ekonomikoak (%21), egoera edo gatazka politikoa (%13) eta laugarren tokian, zerbitzu publikoen funtzionamendua, hedadura eta laguntzekin lotutako arazoak, orain arteko portzentaje altuenarekin, %12.\nUstelkeria eta iruzurra arazo nagusitzat aipatzerakoan deigarria da EAEko eta Estatuko herritarren arteko aldea; EAEn herritarren %7k bakarrik aipatu dute, eta Estatuan (CISen datuen arabera) %45ek.\nRT @Irekia: #Sociómetro Mejora la percepción de la situación económica aunque sin alcanzar los valores previos a la crisis ➡ https://t.co/I…\nRT @Irekia: #Soziometroa Egoera ekonomikoaren pertzepzioa hobetu da, nahiz eta krisi aurreko mailara ez den iristen ➡ https://t.co/mYCvPKIJ…\n20160713_sociometro.jpg 300 KB (jpg)\nSociometro.pdf 9 MB (application/pdf)