Istripu nuklearren ondorio medikoak. Txernobileko istripuaren 5. urteurrena - ZientziaEus\n1991/04/01 Furundarena Salsamendi, Jose Ramon Iturria: Elhuyar aldizkaria\n1986.eko apirilaren 26an munduan izan den istripu nuklearrik larriena gertatu zen Sobiet Batasuneko Txernobilen. Aurten 5 urte betetzen direnez, egokia iruditu zaigu istripu horren ondorioez hitz egitea eta bide batez, edozein istripu nuklearren ondorioz gerta daitekeenaz ere bai.\nTxernobileko zentralaren barnea. Goiko argazkian turbinak ikusten dira.\n1986.eko apirilaren 26an munduan izan den istripu nuklearrik larriena gertatu zen Sobiet Batasuneko Txernobilen. Aurten 5 urte betetzen direnez, egokia iruditu zaigu istripu horren ondorioez hitz egitea eta bide batez, edozein istripu nuklearren ondorioz gerta daitekeenaz ere bai. Gaia zabalegia denez eta geure espezialitatea Hematologia denez, batez ere ondorio hematologikoetaz arituko gara. Hala ere, beste xehetasun asko ezin utzi aipatzeke eta istripuaren ondorengo neurri larrienekin hasi eta epe luzerako ondorioak azalduz bukatuko dugu.\nTxernobileko istripuan 50 mCi-ko erradiazioa liberatu zen eta kopuru berdina gas noble moduan. %25 berehala liberatu zen eta gainerakoa 10 egunetan. Erreaktorearen eztanda ikaragarriaren ondoren, hasieran ipar-ekialdera jo zuen laino erradioaktibo bat 10 km-ko altuerara jaurtikia izan zen. Istripua gertatu eta 36 ordu baino lehen erreaktoretik 2-4 km-ra zegoen Pripiat herritik 45.000 pertsona ebakuatu zituzten. Hurrengo 2 asteetan, gutxi gorabehera beste 90.000 pertsona ebakuatu ziren zentralaren 30 km-ko ingurunetik.\nIstripu hartan, berehalako ebakuazioa beti ez dela egokia izaten ikusi ahal izan zen. Pripiat herriaren kasuan, atzeratu egin zen beharrezko autobusak lortu eta laino erradioaktiboaren eraginik ez zuten bide egokiak aukeratu arte. Gainera, polimero-geruza bat espraiatu zen lurrazalean hauts erradioaktiboa gutxiago arnasteko. Neurri hauek ondorio onak izan zituzten, Pripiateko biztanleek urrunago bizi ziren pertsona askok baino erradiazio gutxiago hartu zutelako. Hala ere, ebakuazio-planak egoera bakoitzari egokitu beharko zaizkio, eta bestela, pentsa gauzak nola aldatuko liratekeen laino erradioaktiboa horizontalki jaurtiki balitz eta haizeak Pripiat aldera bidali izan balu.\nErradiazioen ondorioak pertsonengan\nDesberdinak izango dira faktore batzuen arabera; erradiazio-mota, hartutako dosi, dosia zenbat denboratan hartu, gorputz guztiak hartu duen ala ez, etab.en arabera. Osasunerako Munduko Erakundeak (OMEk) dioenez, hauek lirateke ondorioak hartutako dosiaren arabera:\n2 Gy baino gehiago: hezur-muinean, hau da, odola produzitzen den tokian izango du eragina eta ondorioz 2-4 astetan odoleko zelulen gainbehera (pantzitopenia) eta gorputzaren defentsen suntsipena (inmunosupresioa) azalduko dira, odoljario eta infekzioen arriskua sortuz.\n5 Gy: antibiotikoekin eta transfusioekin sostengua eginez, pertsonen % 50 hiltzeko dosia da.\n7 Gy: pertsonen % 90 hiltzeko dosia da.\n10-12 Gy baino gehiago: odoleko ondorioez aparte toxikotasun gastrointestinala azaltzen da, hesteetako mukosaren epitelioa erori egiten da, beherakoak eta infekzioak azalduz eta 6-9 egunetan heriotza sortuz. Beste organoetan ere badira ondorioak.\n50 Gy baino gehiago: egun gutxi batzuetan hilko dira, neurotoxikotasunaren eta porrot kardiobaskularraren ondorioz. Hauetaz aparte eta larruazalean gorritasuna eta ilearen galtzea lehenik eta geroago ezkatatzea eta tolesturen arteko zauriak azalduko dira.\nAzkenik, kontutan eduki behar dugu istripu nuklearretan eztanda eta suaren ondorioak ere azal daitezkeela.\nHartutako dosiaren neurketa\nBi bide ditugu neurketa egiteko:\nIngurugiroko monitoreak erabil daitezke, baina Txernobilen gehienak suntsitu egin ziren edo ezin izan ziren berreskuratu.\nBestalde, dosimetro indibidualak ere hortxe ditugu, baina ez zeuden irradiazio-maila horietarako prestatuak eta suntsiturik gelditu ziren edo istripuaren ezaugarriengatik galdu egin ziren. Etorkizunean hobetu daitezke ingurugiroko monitoreen urruneko kontrolaz eta istripuentzako dosimetro bereziak erabiliz.\nLehen, erradiazioek pantzitopenia sortzen dutela esan dugu, hau da, odoleko zelulen gutxiagotzea eta guk zenbat egunetan gutxiagotzen diren aztertuz hartutako erradiazio-dosia ezagutu dezakegu. Datuak osatzeko odoleko eta hezur-muineko zelulen kromosometan azaltzen diren aldaketak azter ditzakegu.\nIstripu nuklearraren ondorengo berehalako neurri medikoak\nIstripuaren ondorengo ebakuazioaren erabakia eta nondik-norakoa erakunde politikoen eskutan gelditzen da.\nAipa dezagun Erradiazioaren aurkako Nazioarteko Batzordeak aholkatzen duena: 0,25 Gy baino gutxiagoko dosi integratuetan ebakuazioa ez da beharrezkoa, 0,75 Gy baino altuagoetan beharrezkoa da eta 0,5 Gy bitarteko dosietan ebakuazioaren arriskuak, dosi-estimazioaren doitasuna eta abar aztertuko dira erabakiak hartu aurretik.\nErradiazioa hartutako pertsonak, horretarako prestaturik dauden ospitaleetara ahalik eta azkarren eramango dira. Kutsatutako jantziak kendu, larruazala garbitu eta deskontaminatu egingo zaie, zaurietan izan dezaketen zikin guztia ondo kenduz. Gai erradioaktiboak irentsi baldin badira, gorakoak sorterazi edo libragarriak eman. Horrelako istripuetan gehien agertzen den erradionukleidoa I 131 dugu. I 131 oso erabilia da ospitaletan eta ez du minbizi tiroideoaren maiztasuna handiagotu. Hala ere, guzti horrek ez du I 131 -k arrisku kartzinogenorik ez duenik esan nahi.\nAhotik eta inhalazioz I 131 hartzen bada, tiroide guruinean kontzentratuko da ordubete baino lehen. Badago I 131 -ren aurretik hartuz gero tiroide guruinean I 131 -kontzentrazioa blokeatzen duen substantzia bat: ioduro potasikoa.\nZentral nuklearretako langileei erradiazio-maila neurtzen zaie egunero etxeratu aurretik. Txernobileko langileak ditu argazkian agertzen direnak.\nArazoa, ordea, honakoa da: I 131 -ren ostean hartuz gero, 6 orduko epean hartzen ez bada eragin blokeatzailea galtzea, eta alferrik da ioduro potasikoa beranduago hartzea. Horregatik, istripu nuklearretan eraginkorra izan dadin berehala banatu behar da eta jendeak noiz eta nola hartu jakin behar du.\nOsasun publikoari arazo asko sortuko lizkioke bera erabiltzeak: zenbait minbizi tiroideo prebenitzen dituen jakinda, bere kostu ekonomikoa handia da, banatzeak arazo handiak sortuko lituzke, jendeari hain epe motzean nola hartu duen jakin eraztea oso zaila da, etab. Bestalde, eragin sekundario batzuk sor ditzakeela jakin behar da eta jendeak erradiazio guztietatik ez gaituela babesten jakin behar du; I 131 -renetik bakarrik baizik. Seguru asko istripu nuklear gehienetan emaitza apalak lortuko lituzke. Txernobilen, zentral nuklearraren inguruan banatu zen egun batzuetan, eta denborak esango du emaitzak onak izan diren ala ez.\nGehienetan ospitaletara zein pertsona bidali behar den jakiteko, hau da, Irradiazio Akutuaren Sindromea zeintzuek duten jakiteko, sintoma gastrointestinalak eta odoleko aldaketak hartuko ditugu kontutan. Sintoma nagusiak anorexia eta botalamiak dira eta zenbat eta erradiazio handiagoa hartu, lehenago agertzen dira. Oinarrizkoa erradiazioa hartutako jende guztiari odoleko analisia (hemograma) egitea eta handik 3 egunera errepikatzea da.\nOspitaleratutako pazienteen tratamendua\nLarruazala garbitu eta deskontaminatu ondoren, erreduretan hartu ohi diren neurri topikoen antzekoak hartuko dira eta beharrezkoak direnean injertoak egingo dira. Sindrome gastrointestinalaren tratamendurako ezinbestekoak izango dira sueroak, eta ahoz ia ezertxo ere irentsi ezingo dutenez, benatik ematen den elikadura ezarriko zaie. Zoritxarrez, larriki erasandako paziente gutxi aterako da bizirik, odoljario eta infekzioek heriotzara bultzatuko dituztelako.\nLehen esan bezala, odolean pantzitopenia (globulu gorri, globulu zuri edo leukozito eta plaketak gutxiagotzea) azalduko zaie eta ondorioz transfusioekin mantendu beharko ditugu.\nGehienbat odolaren gatzapenerako behar diren plaketen transfusioak beharko dituzte. Hematie edo globulu gorrien transfusio gutxiago beharko dute hauen bizi-iraupena luzeagoa delako. Batzuetan, lesio gastrointestinala handia denean, plasma ere beharko dute.\nLeukozitoak urrituta infekzio-arriskua asko handiagotzen da eta ahal izanez gero gela isolatuetan edukiko dira.\nLeuzemia eta beste minbizi hematologikoetan hezur-muinaren transplantea egin nahi denean, pazienteari gorputz guztia erradiatzen zaio, 12-16 Gy emanez. Erradiazioaren ondorioz hezur-muin gaixotua suntsitu egiten da eta gero emaile baten hezur-muina transplantatzen zaio, berriro odola sortu ahal izateko.\nHezur-muin berriak behar adina odol sortu ahal izan arte, transfusioekin mantenduko dugu pazientea. Antzeko zerbait egin daiteke istripu nuklearren ondoren, baina zein pazienteri transplantea egin behar zaion erabakitzea ez da gauza erraza eta honako puntu hauek hartu beharko dira kontutan:\nHezur-muineko transplanteen ondoriozko konplikazioen eraginez % 30 hilko dira.\nErradiazioaren ondorioz hezur-muinaren porrotaz hil daitezkeen pertsonei egin ahal izango zaie transplantea, baina gorputzeko beste leku edo erraietan dituzten lesioek ez dutela hilko segurtatuz; bestela transplantea alferrikakoa izango bait litzateke.\nEmaile bateragarriak hirutik bat bakarrik aurkituko dira.\nAdina kontutan hartu behar da, zeren 45 urtetik gorakoetan hezur-muineko transplanteak hilkortasun handiegia bait du.\nHezur-muineko transplanteagatik azaltzen diren konplikazioei, erradiazioek beste erraietan sortutakoak gehitu behar zaizkie.\nTxernobileko istripua baino lehen, bi aldiz egin izan dira hezur-muineko transplanteak istripu nuklearretan. 1.958an Vinca-n (Jugoslavian) 5 pertsonei egin zitzaien hezur-muineko transplante bateraezina eta 4 atera ziren bizirik. Hala ere, ez dakigu zein erradiazio-dosi hartu zuten eta transplantea itsatsi zen ala ez. Bigarren aldiz, 1.967an Pittsburg-en egin zen, non pertsona bati bere anaia bikiaren transplantea egin bait zitzaion eta bizirik atera bait zen, baina bikiak izanik ez dakigu bere hezur-muin berria berea ala bikiarena den.\nTxernobilen Erradiazio Akutuaren Sindromearen susmoz 202 pertsona eraman ziren Mosku-ko 6 ospitale klinikoko Erradiologi eta Hematologi Zerbitzuetara.\nHorietatik 105-ek 1-2 Gy-ko erradiazioa hartu zuten. Beste 33 berriz, 6 Gy baino erradiazio handiagoa hartu zutenez, hezur-muinaren transplantea egiteko aproposak ziren. Hala ere, arrazoi desberdinengatik 13 pertsonei bakarrik egin zitzaien hezur-muineko transplantea istripua izan eta 7 egunera (4-16). 13 hartzaileen batezbesteko adina 27 urtekoa (23-46) izan zen, eta 12k erredurak zituzten. Lan honetan ezin dugu xehetasun gehiegi aipatu, baina 13tik 11 hil egin zirela esan behar dugu. Bi paziente bizirik atera ziren, baina erredurak eta begi-lausoak edo kataratak dituzte. Bi hauetan transplantatutako hezur-muina itsatsi egin zen, nahiz eta gero beraien hezur-muina berriro sortu eta transplantatutakoari gailendu.\nArgi geratzen da, beraz, istripu nuklearren ondoren hezur-muineko transplanteak balio mugatua duela. Hala ere 8 Gy baino gehiagoko erradiazioa hartu duten pertsonentzat gomenda genezake hezur-muineko transplantea.\nHezur-muinaren faktore estimulatzaileak\nGaur egun aurrerapen handiak egiten ari dira hezur-muineko zelulak sortzea azkartzen duten faktoreak erabiltzen eta beharbada 5-8 Gy-ko erradiazio-dosietan hauek erabili egin beharko lirateke. Horrelako dosietan oraindik geldituko litzateke odola sortzeko gai den zelularik hezur-muinean eta faktore estimulatzaileak baleude zelula hematikoak lehenago produzituko lituzke, konplikazioen arriskua txikiagotuz.\nTxernobileko zentral nuklearra istripua gertatu ondoren.\n1.997ko irailaren hamahiruan, bi pertsonak Cs 137 isotopo erradioaktiboa zeukan kapsula bat aurkitu zuten itxirik zegoen klinika batean Goaiania-n\nGertatutakoa irailaren hogeitabederatzian jakin zen, baina ordurako 249 pertsona erradiatu ziren. Egoera ondokoa zen: 129 erraz deskontaminatu ziren arropan eta larruazalean kontaminazio arina bakarrik zutelako, 79ri kanpo-kontsultetan egin zitzaien jarraipena larruazaleko kontaminazio sakonagoagatik, beste 50ek erradiazio-dosi handiagoa hartu zuten eta 20 ospitalera eraman ziren. Hauetatik hezur-muinaren porrota zuten 10 Rio de Janeiro-ra eraman zituzten. 8 kasutan aipatutako faktore estimulatzaile bat erabili zuten; granulozitoen eta makrofagoen produkzioa azkartzen zuena hain zuzen. Granulozitoak eta makrofagoak leukozito eta globulu zurien mota bat dira; infekzioen aurka defendatzen gaituztenak. 8 paziente horietatik 4 bizirik atera ziren eta beste 4 hil egin ziren; azken hauek tratamendua hartzen hasi zirenean jadanik infektatuak bait zeuden.\nGaur egun faktore estimulatzaileen ikerketan aurrerapauso handiak ematen ari da. Esate baterako, odola gatzatzeko beharrezkoak diren plaketen produkzioa azkartzen duen faktorea ere sintetizatu da.\nErradiazioaren epe luzerako ondorioak\nOndorio hauek bi taldetan bana ditzakegu:\nZelula somatikoengan sortutakoak.\nErradiazioak jasotako pertsonarengan azalduko dira eta bi eratakoak izan daitezke:\nEz-estokastiko deiturikoak: ondorioek dosi-dependentzia daukate eta dosi berdina hartutako pertsona guztietan azaltzen dira. Klase honetakoak dira hipotiroidismoa, begi-lausoak, hazkuntzaren atzerapena eta antzutasuna.\nEstokastiko deiturikoak: aurrikusitako aukerarik gabe pertsona batzuk bakarrik garatuko dute patologia erradiazioaren ondoren. Talde honetan sar ditzakegu minbizia, eragin teratogenikoak (garai hartan haurdun zeuden emakumeen seme-alabengan azaldutako patologia, batez ere atzerapen mentala) eta eragin genetikoak.\nZelula germinaletan sortutakoak.\nSeme-alabengan azalduko da patologia.\nEpe motzera erradiazioak sortzen dituen ondorioetan aipatu dugu I 131 -k tiroide guruinean sor ditzakeen arazoak. Hipotiroidismoa, hau da, tiroidearen funtzio-murrizketa dakarrenean, seguru asko hormona tiroideoak hartu beharko dituzte bizitza guztian. Bestalde, denborak esango du erradiazioa hartutako pertsonengan minbizi tiroideoaren maiztasuna handiagotu egiten den edo ez.\nErradiazioaren ondorioz beste minbizi batzuk ere maizago agertzen dira, eztanda atomikoen ondoren ikusi ahal izan denez. Gehienbat azaltzen den minbizia leuzemia da, arriskua 3-5 urtera hasi eta 5-10 urtera maximora iristen delarik. Beste minbizi hematologikoak ere azaltzen dira; mieloma esate baterako. Minbizi solido deitutakoak ere maizago agertuko dira, hala nola biriketakoa, titietakoa eta hezurretakoa. Arrisku handiena 10 urte pasatu ondoren izaten da eta 20-30 urte igarota ere segitzen du oraindik.\nTxernobileko istripuaren larritasuna kontutan hartuz, berehala jende gehiago hiltzea espero zitekeen, baina 3 hilabeteko epean 29 pertsona bakarrik hil ziren. Hala ere, ez dugu poztu behar, hori gizakiaren kontrolpean ez dauden faktore askori esker gertatu zelako:\nErradiazioa jasan duen pertsona.\nZentral nuklearraren leherketaren ondorioz laino erradioaktiboa 10 km-ko altueraraino jaurti zen, baldintza meteorologikoek Pripiat eta Kiev herrietatik aldendu egin zuten laino erradioaktiboa, istripua izan zen unean jende gehiena bere etxean zegoen eta ez zuen euririk ari. Eta azkenik, erradiazioa ez zen berehala askatu; 9-10 egunetan zehar baizik.\nEpe luzerako ondorioak aurrikustea oso zaila da, bakoitzak nolako dosia hartu zuen ezagutzen ez delako eta hartu ziren neurri guztiak ere nahikoa ezezagunak direlako.\nMinbiziaren ondorioz gertatuko diren heriotzen kopurua 5.100etik 500.000rainokoa izan daiteke. EEBBetako Energi Sailekoen arabera kopuru hori 28.000koa izan daiteke. Garrantzi ikaragarria duen datu bat honakoa litzateke: minbizi horien erdiak Sobiet Batasunetik kanpora sortuko direla eta honek garbi uzten du istripu nuklearrek nazioarteko ondorioak sor ditzaketela.\nBeste ondorio bat, istripua gertatu zenean haurdun zeuden emakumeengan espero daiteke. Estatu Batuetako Energi Sailak dioenez, Txernobileko istripuaren ondorioz eragin teratogenikoa izango duten 700 haur espero dira (normala baino % 2 gehiago) eta 1.900 kasu anomalia genetikoekin (normala baino % 0,001 gehiago). Berriro ere, kasu hauen erdia gutxi gorabehera Sobiet Batasunetik kanpokoa da.\nBadakigu hainbat eta hainbat puntu ez dugula aipatu ere egin, baina liburu osoa ere idatz daiteke gai honi buruz.\nGure helburua istripu nuklearretan neurri mediko aurreratuenek duten zeregin mugatua agertzea izan da.\nBukatu aurretik honakoa esan daiteke: beharbada zentral nuklearretako langileei bateragarritasun frogak eginda eduki ditzakegula eta arrisku handiena dutenei agian beren hezur-muina kriokonjelaturik gorde geniezaiekeela, istripu baten ondoren emaileen hezur-muin bateragarriak edukitzea oso zaila delako eta horrela beren hezur-muina deskonjelaturik transplanta geniezaiekeelako.\nTxernobil: ekologia... ala hil?


Ekonomi Ituna - Bizkaia.eus\nBizkaiko Lurralde Historikoaren finantzaketa Euskal Autonomia Erkidegoko Ekonomi Itunaren araubide tradizionalean oinarrituta dago. Horren babesean, Batzar Nagusiek beren zerga sistema zehazten dute eta Foru Aldundiak Bizkaiko herritarrek ordaintzen dituzten zergak jasotzen ditu, bere aginpideko zerbitzu publikoak eskain ditzan gastuei aurre egiteko. Halaber, horien bidez Estatuarekin, Euskal Autonomia Erkidegoarekin eta lurraldeko tokiko erakundeekin hartutako erakunde konpromisoei erantzuten die.\nEUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGOKO FINANTZAKETAREN BARNE EREDUA\nBIZKAIKO UDALEN FINANTZAKETA SISTEMA\nEkonomi Ituna Euskal Autonomia Erkidegoak berak duen finantzaketa sistema da eta beraren babesean, horren eta Espainiako Estatuaren artean finantza eta zerga harremanak zehaztu eta arautzen dira.\nEkonomi Itunak Bizkaiko, Arabako eta Gipuzkoako Lurralde Historikoei beren zerga araubidea mantendu, zehaztu eta arautzeko gaitasuna onartzen die, diru-bilketa banatzeko irizpideak ezartzen ditu eta Euskal Autonomia Erkidegoak Estatuko zamekiko ekarpena kuantifikatzeko metodologia zehazten du, betiere Autonomia Erkidegoak bere gain hartu gabe baditu (kupoa).\nEkonomi Itunaren testu eguneratua (260 KB)\n2017-2021erako Kupoaren Legea (217 KB)\nEkonomia Itunaren Arbitraje Batzordearen Araudia (58,4 KB)\nEuskal Autonomia Erkidegoko eta Estatuko administrazioen artean harremanetarako organo gorena da eta honako funtzioak betetzen ditu:\nEkonomi Itunaren aldaketak adostea.\nAurrekontu egonkortasunaren arloan lankidetza eta koordinazio konpromisoak erabakitzea.\nBost urtez behin kupoa definitzeko metodologia erabakitzea.\nKapitulu honetako 3. atalean zehaztutako Arbitraje Batzordeko kideen izendapena eta araubidea adostea eta funtzionamendu, deialdi, bilera eta erabakiak hartzeko araubideari buruz erabakitzea.\nItun honetan aurrez ikusitakoa behar bezala aplikatu eta garatzeko, zergen eta finantzen arloan une bakoitzean hartu behar diren erabakiak adostea.\nKonposizio paritarioa du, beraz, batetik, Foru Aldundi bakoitzeko ordezkari bana nahiz Eusko Jaurlaritzako beste hainbeste eta, bestetik, Estatuko Administrazioko ordezkarien kopuru bera daude.\nEkonomi Itunaren Batzorde Mistoak erabakiak kide guztien aho batez hartu beharko ditu.\n2017. urteaz gero ospatutako bileren aktak Eusko Jaurlaritzaren web orrian kontsulta daitezke\nAraudia koordinatu eta ebaluatzeko batzordea\nEstatuko Administrazio lau ordezkarik eta Euskal Autonomia Erkidegoko beste lauk osatzen dute. Azkenekoak Eusko Jaurlaritzak izendatzen ditu eta horietatik hiru Foru Aldundi bakoitzaren proposamenez izendatuko dira. Funtsean, bi administrazioaren arteko koordinazio eta lankidetza zereginetan dihardu, zerga araudia Ekonomi Itunari moldatzen al zaion ebaluatzen du, konexio puntuen aplikazioari buruz planteatzen diren kontsultak ebazten ditu eta, oro har, Ekonomi Ituna aplikatu eta gauzatzearekin zerikusia duen bestelako edozein funtzio onartzen du.\nPlanteatutako gaiak eta kontsulta guztiei erantzunak irisgarriak dira Ogasun eta Funtzio Publikoaren Ministerioko web orriaren bitartez.\nArbitraje Batzordea hiru kidek osatzen dute eta Ogasun eta Herri Administrazioen Ministerioak nahiz Ogasun eta Finantza sailburuak izendatzen dituzte izen handiko adituen artean; nolanahi ere, horiek zerga eta ogasunaren eremuan hamabost urtetik gorako jarduna izan ohi dute. Aipatu Batzordeak hurrengo funtzioak ditu: zerga hitzartuen konexio puntuak aplikatzeari dagokionez, administrazio desberdinek planteatzen dituzten gatazkak ebaztea eta zergapetze bateratuaren ustezkoetan administrazio bakoitzari dagokion proportzioa zehaztea, banakako zerga harremanei buruzko kasu zehatzekiko Ekonomi Ituna interpretatu eta aplikatzearen ondorioz sortzen diren eztabaidak ezagutzea eta zergadunak helbideratzearen inguruan sor daitezkeen adostasunik ezak ebaztea.\nEusko Jaurlaritzaren web orrian organoaren aurrean planteatutako eztabaidei buruzko ebazpen guztiak ageri dira.\nMomentu bakoitzean indarrean dauden Kupoaren legeetan ezartzen den metodologiaren arabera, autonomia erkidegoek bere gain hartu ez dituzten Estatuaren kargen kontribuzio gisa 2007-2018 denboraldian Estatuari ordaindutako zenbatekoak (milioi eurotan) honako hauek izan dira:\nESTATUARENTZAKO KUPOA (Ordaindu beharreko likidoa 2007-2018)\nOrdaindu beharreko likidoa Milioi €\n* Herri Dirubideen Euskal Kontseiluaren estimazioa\nAd Concordiam elkartea\nAd Concordiam Ekonomi Ituna Sustatu eta Zabaltzeko Elkartea, Bizkaiko Foru Aldundiak, Euskal Herriko Unibertsitateak eta Deustuko Unibertsitateak bultzatutako erakundea.\nEkonomi Itunaren eta Foru Ogasunen dokumentazio zentroa\n2007ko maiatzean Bizkaiko Foru Aldundiak eta Euskal Herriko Unibertsitateak lankidetza hitzarmena sinatu zuten Ekonomi Itunari eta Foru Ogasunei buruzko dokumentazio zentroa sortzeko.\nEkonomi Ituna: ikuspegi pertsonala\nEkonomi Ituna hedatzeko web orria; material asko eta zehatza lor daiteke, baina egitura banatua dago eta erraz irakurtzen da.\nEstatuarekin obligazioei erantzun ostean, Ekonomi Itunaren babesean Lurralde Historikoek bildutako zergak Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde maila desberdinen artean banatzen dira, bakoitza titular den aginpideei erreparatuz.\nIldo horri jarraiki, banatu beharreko baliabideetan erakunde erkideen partaidetza zehazten da (baliabideak banatzeko eredu bertikala), baita Lurralde Historikoen artean ekarpenak banatzeko modua ere (baliabideak banatzeko eredu horizontala).\nLurralde Historikoei buruzko Legea (49,1 KB)\nEkarpenei buruzko Legea (121 KB)\nHarmonizazioari buruzko Legea (52,8 KB)\nEuskadiko Tokiko Erakundeei buruzko Legea (236 KB)\nHerri Dirubideen Euskal Kontseilua (HDEK)\nLurralde Historikoei buruzko Legeak Lurralde Historikoen eta Euskadiko udal erakunde mailaren multzoaren finantza jarduera Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Orokorrarekin koordinatzeko sortutako organoa da.\nOinarrizko konposizioa kontuan hartuta, Eusko Jaurlaritzako hiru ordezkari eta Foru Aldundi bakoitzeko bana, beraz, beste hiru daude. Euskadiko Tokiko Erakundeen Legea onartu zenetik, udalerri handienetako beste hainbeste kide batu dira. Lehendakariak izendatzen ditu, udalerri handienen euskal erakundearen proposamenez. Lurralde historiko bakoitzeko bana izan ohi da. Horiek Kontseiluak egindako deialdietara joaten dira eskubide osoz, ahots eta botoarekin, beren aginpideko gaiak lantzen direnean eta bakarrik ahotsez gainerako arloetan.\nKontseiluak dituen funtzioen artean honakoa nagusi da: Lurralde Historikoei buruzko Legean dauden printzipioen arabera, Ekonomi Itunaren ondoriozko baliabideen banaketa zehaztea eta, ondorioz, Lurralde Historikoek Euskal Autonomia Erkidegoko Ogasun Orokorrari egin beharreko ekarpenak definitzea. Halaber, proposamenak aztertu eta Gobernuari nahiz Foru Aldundiei formulatzez arduratuko da, eremuak euskal sektore publikoaren ekonomi, finantza eta aurrekontu jarduerarekin zerikusia badu eta Kontseiluaren iritziz jarduera koordinatua eskatzen badu.\nEuskadiko Zergen Koordinazio Organoa (EZKO)\n3/1989 Legeak, Harmonizazio, Koordinazio eta Lankidetzari buruzkoak, sortu zuen. EZKOk Eusko Jaurlaritzako hiru ordezkari ditu eta Ogasun eta Finantza sailburuaren proposamenaren bidez dekretuz izendatzen dira. Batek lehendakari modura jardungo du eta Foru Aldundi bakoitzeko ordezkari bana izango da. Gainera, Euskadiko Tokiko Erakundeei buruzko Legea onartu zenetik, Zergen Koordinazio Organoan ahotsez eta botoz udalerrietako hiru ordezkari sartu ziren. Lehendakariak izendatzen ditu euskal udalerri handienen erakundeak proposatu ostean. Bakarrik tokiko zergei buruzko gaiak lantzen direnean parte hartzen dute.\nZergen Koordinazio Organoak hurrengo funtzioak ditu:\nBeren zerga aginpideak erabiliz Foru Aldundien artean koordinazioa eta lankidetza bultzatzea, zerga kudeaketan eraginkortasun handiagoa lortzeko.\nArloari buruzko foru xedapen orokorren proiektuei buruzko txostenak egitea, horiek harmonizatu badira.\nEuskal Autonomia Erkidegoko erakunde erkideek edo lurralde historikoetako foru organoek zergen eremuan eskatzen dizkioten txostenak egitea.\n2017. urteaz gero ospatutako bileren aktak Eusko Jaurlaritzaren web orrian kontsulta daitezke.\nGaur egun indarrean dauden Ekarpenen legean ezartzen den metodologiaren arabera, Eusko Jaurlaritzak 2007-2018 denboraldian Ekonomia Itunetik eratorritako sarreretatik jasotako guztizko zenbatekoak, Estatuari Kupoa deskontatu ondoren, jarraian azaltzen direnak dira (Bizkaiari dagokion koefiziente horizontala ere adierazten da eta, ondorioz, baita ordaindutako kopuruak ere):\n2018* 9.523.345.813,00 50,37 4.808.731.538,00\n* Aurrekontuan ezarritako zenbatekoa\nEuskal Autonomia Erkidegoko tokiko udalbatzen finantzaketa hurrengoen araberakoa da: batetik, beren diru-sarrerak (zergak, tasak, kontribuzio bereziak eta bestelako diru-sarrera publiko edo pribatuak) eta, bestetik, zerga hitzartu eta ez-hitzartuetan partaidetza.\nFinantza babesaren ahalmenaren titularrak diren heinean, zerga hitzartuetan partaidetza udalen artean banatzea Lurralde Historiko bakoitzaren aginpidea da. Aurrekoaren harira, behintzat, araubide erkidegoko udalerriek gozatzen duten finantzaketa maila berdina ziurtatu behar zaie. Aurreko banaketan, gainera, euskal tokiko erakundeei hitzartu gabeko zergen bilketan dagokien partaidetza sartzen da. Hori Estatuak zehazten du, une bakoitzean indarrean dauden banaketa arau orokorrak aplikatu ostean.\nAurrekontu eta kontabilitate arautegia\nBizkaiko finantzen lurralde kontseilua (BFLK)\nEkainaren 26ko 4/1996 Foru Aginduz sortu zen eta Bizkaiko Lurralde Historikoan udal administrazioaren nahiz Bizkaiko Foru Aldundiaren arteko partaidetza eta koordinazio organoa da.\nKontseilua hamar kidek osatzen dute, bost Bizkaiko Foru Aldundiak izendatutakoak eta beste bost Lurralde Historikoaren eremuan handienak direnen artean Udalerrien Erakundeak adierazitakoak. Kontseiluaren lehendakaria lehenengo multzotik aterako da eta udal finantzaketaren arloan aginpidea duen saileko pertsona titularra izango da.\nLurraldeko tokiko erakundeen finantzaketarekin zerikusia duten funtzioez arduratzen da eta arreta berezia jartzen dio zerga hitzartuetan eta ez-hitzartuetan arrisku partekatuaren printzipioaren arabera udal partaidetza finkatzeari. Orokorrean, proposamenak aztertu eta Bizkaiko Foru Aldundiari nahiz lurralde historikoko udalerriei formulatzen dizkie, gaiak Bizkaiko Lurralde Historikoan sektore publikoaren ekonomia, finantza eta aurrekontu jarduerarekin zerikusia badu.\n2007-2018 denboraldian zehar, Bizkaiko udalek Ekonomia Itunetik eratorritako baliabideetatik esku hartu dute Udalkutxaren bidez, honako zenbateko hauekin:\nZenbatekoa (Milioi €)\nUdalnet Bizkaiko tokiko erakunde guztiei eremu juridiko, ekonomiko eta teknikoan lagundu eta aholkatzeko tresna modura eratu zen. Bere funtzioa Foru Aldundiaren udal jarduerak koordinatu eta bultzatzea da, baita Aldundiaren eta tokiko erakundeen artean kooperazio mekanismoak egituratzea ere.\nEUDEL Euskal Udalerrien Elkartea 1982. urtean sortutako erakundea da eta beste erakunde batzuetan udalerriak nahiz beren interesak ordezkatzea du helburu. Gaur egun elkartearen kide dira Euskal Autonomia Erkidegoko ia udalerri guztiak, Nafarroako Foru Erkidegoko eta Trebiñoko kokaguneko (Burgos) batzuez gain.\nEusko Jaurlaritzaren informazioa, tramiteak eta zerbitzuak.\nArabako Lurralde Historikoko organo betearazlea, zerga sistemaren kudeaketaz eta lurraldeak gainontzeko erakundeekin mantentzen dituen finantza harremanez arduratzen dena.\nGipuzkoako Lurralde Historikoko organo betearazlea, zerga sistemaren kudeaketaz eta lurraldeak gainontzeko erakundeekin mantentzen dituen finantza harremanez arduratzen dena.


Hauteskundeak Euskadi 2012 | EAJren heziketa-doktrina eten nahi du PPk\nBasagoiti: 'EAJren heziketa-doktrinari muga jarri nahi dio PPk'\nAzken eguneratzea: 2012/09/15 14:51 (UTC+2)\n"Independentistak hezitzeko" Euskadiko hezkuntza urtez manipulatu izana egotzi dio PPren lehendakarigaiak alderdi jeltzaleari.\nAntonio Basagoiti, Euskadiko PPko Belaunaldi Berrien XI. Kongresuan. Argazkia: EFE\nPPk ETBko kate guztiak pribatizatzea proposatuko du, ETB-1 salbu\nBasagoiti: 'PPk ETAren amaiera kudeatzea merezi du'\nHauteskundeak EAEn: Webgune berezia\nAntonio Basagoiti PPren lehendakarigaiak adierazi duenez, nazionalistek "irainak" asmatu dituzte eta horren adibidea hezkuntza-sistema da. Halaber, "independentistak hezitzeko" Euskadiko hezkuntza urtez manipulatu izana egotzi dio Basagoitik alderdi jeltzaleari.\nBasagoiti Euskadiko PPko Belaunaldi Berrien XI. Kongresuaren itxiera ekitaldian izan da. Bertan, Hezkuntzaren Lege Organikoa erreformatzeko Gobernu zentralak egindako proposamena defendatu du. "EAJren heziketa-doktrinari muga jarri nahi dio PPk", azaldu du PPko Euskadiko buruak, "eta inolako konplexurik gabe egingo du".\nGainera, "haren proiektu nazionalista zaharra saltzeko" krisi ekonomikoa erabili izana leporatu die EAJri eta EH Bilduri. Gauzak horrela, "zein herrialde eredua defendatzen duen" argitzeko eskatu dio Iñigo Urkullu EAJko lehendakarigaiari.\n"Galdera honi erantzun behar dio: Espainian eta Europan garrantzitsua den edo Batasunako kideen eta idien menpeko Euskadi bat nahi du? Galdera honi erantzun diezaiola, gainontzeko guztia hitz egite aldera hitz egitea delako.


Txina Galdua argizaria casting piezak Factory - Galdua argizaria casting piezak fabrikatzaileak eta Hornitzaileak - Ruican Makineria\nHasiera > Produktuak > Galdua argizaria casting piezak\nGaldua Foam Galdaketa Prozesua darabil injekzio moldatu polimerikoa apar ereduak egiteko du produkzio of metalllic compburuzkoents.Foamed polimeroa ereduak of du Nahi den forma daude estalitako batera a Ur-oinarritutako erregogorrak minda, lehortu eta kapsulatutako in unbburuzkoded seta.Molten metal dago dagourtzen zuzenean buruzko du estalitako polimeroa.The polimeroa pairatzen durmal degradatiburuzko eta dago pixkanaka ordezkatu arabera du likido metal to etekin du casting ondoren solidificatiburuzko. Expetaed polystyrene(EPS)dago du gehien commburuzko eredua material erabilitako in komertziala praktika. The erabilera of EPS ereduak batera burdinazko casting may emaitza in du egitekomatiburuzko of carbburuzkoaceous akatsak in du galdaketa.\nNekazaritza makineria ordezko piezak\nHonako hau Nekazaritzako makineriaren ordezko piezei buruzkoa da. Nekazaritzako makineriaren ordezko piezak hobeto ulertzen lagunduko dizuet.\nTxinako marka GB: 35Mn2 / US ASTM: 1330 / Germany DIN: 36Mn5\nGainazaleko tratamendua: leherketak\nazaleraren zimurtasuna: Ra6.3-12.5\nErabilerak: nekazaritzako makineriaren ordezko piezak\ngaldaketa tolerantzia: CT8-10\nMekanizazio zehaztasuna: ISO2768-M\nEraikuntza Makineria excavator Galdaketa piezak\nHonako hau Eraikuntzako Makineria Hondeaketa piezen inguruko gaiei buruzkoa da. Eraikuntzarako Makineria Hondeaketa piezak hobeto ulertzen lagunduko dizuet.\nProzesu mota: galdutako argizari galdaketa tenperatura baxua argizari zehatza galdaketa\nTxinako marka GB: 42CrMo / US ASTM: 4140 / Germany DIN: 42CrMo4\nErabilerak: eraikuntzarako makineria hondeatzaileen piezak\nezkutua Machine Tool Zentroa balantzea Galdaketa\nHonako hau Shield Machine Tool Center Center Bracket Casting-i buruzkoa da, Shield Machine Tool Center Centre Bracket Galdaketa hobeto ulertzen lagunduko dizuet.\nTxinako kalifikazioa GB: 45 / USASTM: 1045 / Alemania DIN: C45E\nErabilerak: Ezkutatutako makina-erreminta erdiko euskarria\nAuto karga eta unkarga eraldatutako ibilgailu osagarriak\nHonako hau da Autoen aldatutako ibilgailuen osagarriak kargatzeari eta deskargatzeari buruzkoa, espero dut Autoen kargatzeak eta deskargatutako ibilgailuen osagarriak hobeto ulertzen lagunduko zaituela.\nTxinako marka GB: Q235 / US ASTM: A570 Gr.A / Germany DIN: S235JR\nErabilerak: automatikoki aldatutako ibilgailuen osagarriak kargatu eta deskargatzeko\nHonako hau erlazionatutako Aldatutako ibilgailuen osagarriak kargatzeari eta deskargatzeari buruzkoa da. Aldatutako ibilgailuen osagarrien karga eta deskarga automatikoa hobeto ulertzen lagunduko dizuet.\nEraikuntza Makineria excavator Galdua Argizaria Galdaketa piezak\nHonako hau Eraikuntzako Makineria Hondeagarrien Galdutako Argizari Galdaketaren Piezei buruzkoa da. Eraikuntzako Makineria Hondeagarrien Galdutako Galdaketa Piezak hobeto ulertzen lagunduko dizuet.\nTxina Galdua argizaria casting piezak profesionala fabrikatzailea eta hornitzaileei-RUICAN.We dute guztiz horniketa kateak egiteko Galdua argizaria casting piezak eta dugu sakon understeta bikaina zerbitzua, lehiakorra prezioa eta fidagarriak kalitatea daude du gakoak to irabazi in du marke!


NUP-ek adingabeei laguntzeko Urretxindorra Proiektuan parte hartzeko beste beka deialdi bat ireki du. Noticias de Navarra\nNUP-ek adingabeei laguntzeko Urretxindorra Proiektuan parte hartzeko beste beka deialdi bat ireki du\nPrograma 2017ko urritik 2018ko maiatzera bitartean garatuko da, eta parte hartzeko eskaerak aurkezteko epea irailaren 22an amaituko da\nMiércoles, 13 de Septiembre de 2017 - Actualizado a las 21:46h.\nNafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) Urretxindorra Proiektuan parte hartzeko beste beka deialdi bat ireki du. Ekimen honen helburua da unibertsitateko ikasleek 2017-2018 ikasturtean zentro publikoetan Lehen Hezkuntza eta/edo Bigarren Hezkuntza egiten ari diren adingabeei laguntza ematea, adingabeok eurentzat positiboa den eredu bat eduki dezaten. Zehazki, Iruñean, Barañainen eta Lakuntzan daude proiektua garatuko duten ikastetxeak.\nPrograma honek hemezortzi postu eskaintzen ditu, guztira, eta 2017ko urritik 2018ko maiatzera garatuko da. Eskaerak NUPeko erregistroan aurkeztu behar dira, irailaren 22ko 14:00ak baino lehen, Unibertsitateko Gizarte Ekintzarako Unitateari zuzenduta. Unitate hori Unibertsitate Proiekziorako eta Erakunde Harremanetarako Errektoreordetzaren mendekoa da. Deialdiaren oinarriak, bai eta eskabide eredua eta ekimen honetan parte hartzeko aurkeztu behar den dokumentazioa Unibertsitatearen webgunean daude kontsultatzeko.\nIkasle gidariek harreman pertsonala garatu beharko dute adingabeekin, laguntza eskaintzeko eta haiendako eredu positiboa izateko. Mentoretza lana bideratuta dago laguntzan oinarritutako harreman positibo bat eraikitzera adingabeekin, hauen garapen pertsonal eta soziala ahalbidetzeko. Aldi berean, unibertsitateko ikasleentzat aukera ezin hobea da, helduaren eredu positibo bat garatzeko. Horrez gainera, proiektuak ekarpena egingo dio gizarte eta kultura elkarrizketari, topaguneak partekatu ohi ez dituzten errealitate sozial desberdinetako pertsonak eta taldeak harremanetan jarriz.\nDEIALDIARI BURUZKO XEHETASUNAK\nDeialdi hau zuzentzen zaie 2017-2018 ikasturtean matrikulatutako ikasleei, betiere bigarren ikasmailako edo hurrengo ikasmailetako ikasketak egiten ari badira graduko, gradurako egokitzapeneko, lehen eta bigarren zikloetako, graduondoko edo titulu berekietako titulazioetan. Eskatzaileak diren ikasleek harreman pertsonaletarako trebetasunak eta gizarte gaietarako sentsibilitatea eduki behar dute, haurren aisialdian jolas eta kultura jarduerak egiteko denbora edukitzeaz gainera (bi eta hiru ordu bitarte astean, eskola orduetatik kanpo).\nIkasleak deialdi publikoaren bidez aukeratuko dituzte. Deialdi horretan, curriculuma baloratuko da, eta elkarrizketa pertsonal bat egingo da. Aukeratutako pertsonek prestakuntza jasoko dute beren lana hobeki egiteko.\nEl cuatripartito destaca el "éxito y el civismo" de la manifestación en Pamplona contra la sentencia del 'caso Alsasua': "Se ha hecho historia"\nNavarra pone en marcha el proyecto piloto de participación infantil y adolescente\nEl 23 de junio comenzará la primera prueba de las oposiciones de Secundaria y FP\nCitado a declarar el exrector de la URJC por el 'caso Máster' que cursó Casado\nInvestigan como crimen machista la muerte por arma de fuego de una pareja en O Porriño\nUn equipo de estudiantes presenta en la UPNA un robot para corregir un problema del ciclo del agua\nNavarra tramitó 175 solicitudes de asilo en 2017, según CEAR\nGeroa Bai no apoyará en el pleno del jueves reducir horas de religión


GIPUZKOATIK: Astetik Astera (2007-10-05)\nEspero bezala, euskal gatazka soluzio bidean jarriko duen proposamenari erreakzioek nagusitu dituzte informazio gune guztiak joan zaigun aste honetan guztian. Legebiltzarrean Lehendakariak bere ibilbide orriaren berri eman eta hurrengo egunerako Estatu mailako egunkari guztietan zen berria lerro buru. Eta horietan eta editorialetan agerian utzi dute proposamenaren aurrean, Lehendakariak etikoa, demokratikoa eta legala guztiz jo duen proposamenaren aurrean, izango duten jarrera: Berriak "2008ko urriaren 25erako jarri du Ibarretxek galdeketaren erronka" dio, DEIAk "2008ko urriaren 25a, data jarri dio Ibarretxek, herri galdeketari data, bere ibilbide orrian", Noticias de Gipuzkoak "Ibarretxek galdeketa 2008ko urrian finkatu du eta Zapatero deitu du hitzartzera", GARAk "Ibarretxek hitzarmenera deitu du Madril 2008ko galdeketaren aurretik", DVk "Ibarretxek urriaren 25a finkatu berri du herri galdeketarako akordiorik egon edo ez dagoen arren", Correok "Ibarretxek data jarri dio bere norgehiagoka berriari: 2008ko urriaren 25a", El Paisek "Ibarretxek data jarri dio bere Estatuaren aurkako instituzio norgehiagokari", El Mundok "Ibarretxe Estatuarekiko leian, Espainiaren zatiketarako legez kanpoko bidea hasita", eta ABCk "Ibarretxe, estatuari norgehiagoka". Hauek izan ditugu irailaren 29ko irailaren lerro buru nagusi.\nOsoko bilkuraren egun horretan bertan egin ziren adierazpen ugarien artetik, Rodriguez Zapaterorenak dira azpimarragarri: "Ibarretxeren esanak entzungo ditut -zioen- berak ere ordea, entzungo ditu nireak; ezer ez da egingo konstituzioari errespetuzkoa ez zaionik". Eta hauek txikienak..., ondorengoenak -Espainiako gobernuko ordezkarienak eta PSOEren kideenak- baitziren tonoz gora joanak, iraina botatzera ere iritsita: "burutik egindakotzat" jo dute eta "bertan behera eginda utziko dutela" agindu. "Legea izango dutela bide", "legea...", galdeketa ezeztatzeko aipatu du zenbaitek eta besteren batek, Bonok berak, ez du inolako eragozpenik izan, "epaitegiak, konstituzioa eta polizia" bera aipatzeko "galerazle".\nHirukoak eta baita Aralarrek ere Lehendakariaren proposamena berea egin dute, espera legez. Salbuespenekoak izan ditugu Azkunaren esanak, uste izan baitu "aurrera ezin egingo duela proposamenak, eta etsipena duela ekarriko".\nEta proposamenari esan zaizkionak hain izan dira gezur handi, Lehendakariak berak eskatu baitzuen lasaitasuna joan den astearteko prentsaren aurreko agerraldian. Eta lasaitasuna eskatzearekin batera, ibilbide orriaren azalpenak eman zituen berriro ere. Halaber, Monkloari elkarrizketarako eskaria luzatu diola adierazi zuen; eta berriro ere azpimarratu, Espainiako presidenteari egiten ari zaion proposamena egiazkoa dela guztiz. Handik ordu batzuetara, Espainiako gobernuaren presidentziatik jakitera eman zen Zapatero eta Lehendakariaren arteko topaketarako data: datorren urriaren 16a.\nEta Araba Buru Batzarreko presidente denak esan bezala, iritsiak zaizkigu zenbaitzuk txantajera; PSOEk esana baitu kutxen bat egitea geldituta dela, aurrezki kutxetako hiru presidenteen irizpideen aurka -zeintzuek jendaurrean gogora ekarri zuten, kutxen bat egite prozesuak atzera ezina eta berehalakoa behar zuela- eta halaber, alderdi honek (PSOEk) zalantzan jarri bide du Arabako Aldundirako aurrekontuei bere babesa.\nBatasunako burukideen atxiloketa -horietariko asko mahai nazionaleko kideak- asteak eman duen berria ere izan da. Asteazkenean polizia nazionalak Joseba Alvarez mahaikidea eta Oihane Agirre amnistiaren aldeko kidea atxilotu zituen Garzon epailearen aginduz, joan den irailaren 9an Donostiako Boulevardeko manifestaldian parte hartzeaz leporatuta. Bi egunetara, ostegunaren ilunabarrean, berriro ere polizia nazionalak, oraingoan Seguran, Batasunako 22kide zituen atxilotu. Horien artekoak dira: Joseba Permach, Juan Joxe Petrikorena eta Rufi Etxeberria. Gutxi dira egun, kartzeletatik kanpo dauden mahaikideak, lehenago ere, Otegi eta Olano baitzituzten hartu. Argi dago oso, PSOEk honekin guztiarekin garbi utzi nahi duela Ezker Abertzalearekiko hesia estututa duela zeharo, su etenaren haustura dela eta, PSOEren erantzuna, erakunde armatutik urrunago joan baita, mugimenduaren buru politikoarenganaino. Hauek guztiak Lehendakariak euskal gatazka soluzio bidean jartzeko egin duen agerraldiaren hurrengo astean gertatu dira, deigarria oso atxiloketak egiteko aukeratu duten momentua..., eta susmagarria zaigu oso, egiazko arrazoia: Ibarretxeren bidea estali nahian ote dabiltza eta etorkizun hurbilerako adostasunak zailtzen?\nEuskal politika gori-gori dago berriro ere. Egoera lasaixeagotan lehentasunekoak ziratekeen gaiak, Alderdi Eguna, ETAren Zutabe berria, Kataluniar independentistek erre berri dituzten Espainiako errege-erreginaren argazkiak...bigarren mailan zaizkigu gelditu.


Gaeltacht edo Gaedhealtacht (plurala Gaeltachtaí edo Gaedhealtachtaí) Irlandan irlandera mintzatzen den eremua da. Izen honekin eremu osoa edota hau osatzen duten gune bakoitza ere izendatu ohi da. Eremu honetan irlandera ama hizkuntza gisa eta egunerokotasunean mintzatu ohi da. Eremu honen lehenbiziko onarpena eta mugen zehaztapena 1920ko hamarkadan Irlandako Estatu Askea eratu zen garaian izan zen, hain zuzen ere Gaeleraren Berpizkundearen ondoren, eta aginte berriaren irlandera berrezartzeko eta bultzatzeko asmoen barnean gauzatu zen.\nGaeltacht edo Gaedhealtacht (plurala Gaeltachtaí edo Gaedhealtachtaí) Irlandan irlandera mintzatzen den eremua da. Izen honekin eremu osoa edota hau osatzen duten gune bakoitza ere izendatu ohi da. Eremu honetan irlandera ama hizkuntza gisa eta egunerokotasunean mintzatu ohi da. Eremu honen lehenbiziko onarpena eta mugen zehaztapena 1920ko hamarkadan Irlandako Estatu Askea eratu zen garaian izan zen, hain zuzen ere Gaeleraren Berpizkundearen ondoren, eta aginte berriaren irlandera berrezartzeko eta bultzatzeko asmoen barnean gauzatu zen. Eskozian Gaeltacht eremuaren baliokidea Gaidhealtachd eremua da, Galesen aldiz Y Fro Gymraeg eremua delakoa. (eu)\nGaeltacht edo Gaedhealtacht (plurala Gaeltachtaí edo Gaedhealtachtaí) Irlandan irlandera mintzatzen den eremua da. Izen honekin eremu osoa edota hau osatzen duten gune bakoitza ere izendatu ohi da. Eremu honetan irlandera ama hizkuntza gisa eta egunerokotasunean mintzatu ohi da. Eremu honen lehenbiziko onarpena eta mugen zehaztapena 1920ko hamarkadan Irlandako Estatu Askea eratu zen garaian izan zen, hain zuzen ere Gaeleraren Berpizkundearen ondoren, eta aginte berriaren irlandera berrezartzeko eta bultzatzeko asmoen barnean gauzatu zen. (eu)


Ione Belarrak Espainiako Eskubide Sozialen eta 2030erako Agendaren ministro kargua hartu du | Politika | Berria\n2021eko apirilak 18\nIgandea, 2021ko apirilak 18\nIone Belarrak Espainiako Eskubide Sozialen eta 2030erako Agendaren ministro kargua hartu du\nUnidas Podemoseko politikari nafarrak Pablo Iglesiasen lekukoa hartuko du.\nPablo Iglesias Ione Belarrari Espainiako Eskubide Sozialen eta 2030erako Agendaren ministro kargua igarotzen. Mariscal / EFE Tamaina handiagoan ikusi\n2021eko martxoak 31\nHartu du Espainiako ministro kargua Ione Belarrak (Iruñea, 1987). Pablo Iglesias Unidas Podemoseko liderrak joan den martxoaren 15ean jakinarazi zuen gobernua utzi eta maiatzaren 4an egitekoak diren Madrilgo autonomia erkidegoko hauteskundeetarako hautagai izango dela. Iglesiasek berak gomendatu zuen Belarra kargurako, eta Eskubide Sozialen eta 2030erako Agendaren ministroa izango da UPko kidea.\nGaur goizean egin du zin Espainiako Konstituzioaren gainean, Espainiako errege-erreginak bizi diren Zarzuela jauregian (Madril). Jarraian egin dute Iglesiasek ministroen lekukoa pasa dion ekitaldia. Belarrak Nadia Calviñorekin eta Yolanda Diazekin batera hartu du kargua; Calviño bigarren presidenteordea bilakatuko da, eta Diaz, hirugarrena. Azken aldietan ohikoa den moduan, Espainiako Konstituzioaren parean eta ikur erlijiosorik gabe egin dute zin.\nBelarrak adierazi du Espainia «une historiko bat» bizitzen ari dela, eta etorkizunean izango dituen erronkak zehaztu ditu: «Gizartea eraldatu behar dugu zaintza, ekologia eta feminismoa erdigunean jartzeko».\nAurrerantzean lau euskal herritar egongo dira Espainiako Ministroen Kontseiluan: Belarra, Isabel Zelaa (Hezkuntza), Fernando Grande Marlaska (Barne) eta Arancha Gonzalez Laia (Atzerri). Belarra 2016ko urtarriletik da diputatua Espainiako Kongresuan, eta, behin PSOEk eta UPk koalizio gobernua osatuta, 2030erako Agendaren estatu idazkari izendatu zuten iazko urtarrilean.\nPolitikagintzan hasi aurretik, migrazio esperientziekin, generoarekin eta mugimendu sozialekin loturiko ikerketak egin zituen, eta, besteak beste, SOS Arrazakeriako eta Gurutze Gorriko boluntarioa izan zen. Madrilgo Unibertsitate Autonomoan Psikologiako lizentzia lortu zuen 2012an, eta, hain zuzen, fakultate hartan ezagutu zuen Irene Montero, egun Berdintasun ministroa dena. Haien arteko harremana estua da; adinkideak dira ia —Montero urtebete gazteagoa da—, eta eskutik egin dute bidea politikagintzan.\nEspetxeetako «pitzadura» zabaltzeko deia\nPresoen askapena eskatzeko manifestazioak egin ditu Sortuk hiriburuetan. «Orain arteko ahalegina biderkatzea» galdegin du Altunak\nEspetxeetako hormen «pitzaduran» sakontzera deitu du Sortuk\nManifestazioak egin dituzte Bilbon, Donostian, Iruñean eta Gasteizen, Preso Politikoen Nazioarteko Egunean.\nEH Bilduk Otegi proposatu du koordinatzaile karguan jarraitzeko\nMahai Politikoak gaur eman du federazio subiranistaren zuzendaritzarako proposatu dituen izen-abizenen berri.\nJaurlaritzak urriaren 1etik aurrera eskuratuko du espetxe eskumena\nTransferentzien Batzorde Mistoa maiatzaren 10ean bilduko da, akordio hori izenpetzeko. Errepide garraioaren, ISSNaren eta Ondarroako Itsas Barrutiko eraikinaren eskumenen inguruan ere ados jarri dira bi gobernuak.\nAthleticek gol erauntsia jaso du eta agur esan dio kopari\nBeste maitale bat behar du Athleticek\nLaranjondoaren itzala luzeegia da\nPodemosen egiturako kidea


PLASTIKA ETA IKUSIZKOEN HEZKUNTZA: 2014/02\nnork argitaratua PLASTIKA Lauaizeta ordua: 13:07 iruzkinik ez:\nDagoeneko jasota daude ordenagailuz eginiko orri bateko komikiak. Gimp eta Inkscape programak erabili ditugu, software librekoak eta oso onak, biak. 100 ikasletik 60 lan publikatuko dira. Bat, mp3 formatuan, ipuin kontalari gisa. Beste bat, pdf moduan, testu formatuan. Beste hiru, eskuz egindakoak dira, arkatzez paperean. 55 ordenagailuz, esandako moduan. Zeintzuk ez daude publikatuak? Bukatu gabe daudenak, artxibo mota desegokian gordetakoak, hizkuntzarekiko prozedurak jarraitu ez dituztenak, gidoia egiterakoan prozedura modu desegokian erabilitakoak, batez ere. Komikiak ikusteko 3 modu dituzue:\n1- IKASLEEN LANAK atalean, streaming eginez.\n2- IKASLEEN LANAK atalean, banaka deskargatu ondoren.\n3- JARRAIAN datorkizun aplikazioa erabiliz(CHROME eta FIREFOX nabigatzaileekin ondo doa).\nOHARRA: Behin aplikazioan klikatutakoan, bilduma irekiko da eta geziei gora eta behera emanda, komikiak, handi eta argi ikus daitezke. Hizkuntza akats batzuk daude, jakina, ez gara konturatu publikatu arte, 2. DBH-n ari gara...ejem!\nnork argitaratua PLASTIKA Lauaizeta ordua: 12:55 iruzkinik ez:\nnork argitaratua PLASTIKA Lauaizeta ordua: 08:18 iruzkinik ez:\nnork argitaratua PLASTIKA Lauaizeta ordua: 19:57 iruzkinik ez:\nInauterien xarma neurtu ezinezkoa da. Zenbat pertsonai eta zenbat barre. Eremu digitalak ez du errealitatearen pare jarri nahi. Blog honetan plastikako lana eginez inauterietarako pertsonaiak sortu ditugu, ikasleak digitalki mozorrotuz. Gero, Inauteriak iristean, kalean mozorrotuz BIZIKO du bakoitzak bere modura!!\nbeste atalak 3DBH DISEINUA, 3DBH PLASTIKA, LAUAIZETA, PLASTIKA 2.0


Ikertzaileek matematika eta mapak erabiltzen dituzte malaria desagerrarazteko plana egiteko - Medikuntza bloga 2022\nIkertzaileek matematika eta mapak erabiltzen dituzte malaria desagerrarazteko plana egiteko\nFloridako Unibertsitateko bi ikertzaile eta nazioarteko lankideek eredu eta mapa matematikoak erabili dituzte gaixotasunaren forma hilgarriena duten herrialdeetatik malaria ezabatzeko bideragarritasuna kalkulatzeko.\nAndrew Tatem-ek gaur sarean eta The Lancet Malaria Elimination Series britainiar mediku aldizkariaren azaroko edizio inprimatuan agertzen den ikerketa zuzendu zuen.\n"Jendeak jakin behar du gastatzen ari den dirua eragina izaten ari dela", esan zuen Tatemek, UFko geografia sailean, Emerging Patogens Institute eta Afrikako Ikasketen Zentroan izendapen bateratuak dituen irakasle laguntzaileak.\nDavid L. Smith-ek, UFko irakasle eta lanaren egilekideek, dioenez, datuek iradokitzen dute Plasmodium falciparum malaria, bizkarroirik hilgarriena, munduko leku gehienetan 10 eta 15 urtetan desagerrarazi litekeela, Asiako eremu gehienetan barne eta Ameriketan, transmisioa 2007ko tasetatik %90 murriztuko balitz.\nMunduko biztanleriaren erdia malaria izateko arriskuan bizi da, urtero 1,2 milioi pertsona hiltzen dituen gaixotasuna. Heriotzen ehuneko laurogeita hamar Saharaz hegoaldeko Afrikan gertatzen dira.\nPaludismoak munduko beste edozein lekutan baino neurrigabeago eragin dio Afrikari, nahiz eta beste eremu batzuek, Pakistan eta Afganistan barne, gero eta erronka handiagoa dute eltxoek transmititutako gaixotasun bati eusteko, gaur egun malaria tratatzeko erabiltzen diren sendagaiekiko eta pestizidekiko erresistentzia duen. eltxoak hiltzeko erabiltzen da.\nBost urtez, Tatem eta Smith-ek zientzialari, geografo, estatistikari eta lurreko osasun-langile talde batekin elkarlanean aritu dira mundu osoko datu-base bakarra sortzeko P. falciparum transmisioa mapeatzeko eta modelatzeko. The Lancet Series-en egindako balorazioak malariaren eskualdeko transmisio intrintsekoan, gaixotasunak osasun-sistema elbarrietan duen bidesarian eta biztanleriaren mugimenduak malaria mugetatik zabaltzen laguntzen duen mailan oinarritzen dira. Tatem eta Smith-en analisiak osasun publikoko komunitateari behar duen tresna eman diezaioke gaixotasuna duten herritarrek laguntza ekonomikoa eta teknikoa modu eraginkorrenean esleitzeko.\nUFko ikertzaileek P. vivax ezabatzeko herrialdeen arteko bideragarritasun erlatiboa ere ebaluatu zuten, beste malaria mota hilgarri bat, nahiz eta gaur egun ez dagoen mundu osoko datu-base konparagarririk tentsio horren arrisku-mailak mapatzeko.\nOraindik malaria endemikoa duten 99 herrialdeetatik 32 hasi dira gaixotasuna beren mugetatik kentzen, eta Tatem eta Smith-ek diotenez, oro har, Hego Amerikako herrialdeak badirudi egoerarik onena ezabatzeko arrakasta izateko. Saharaz hegoaldeko Afrikako nazio asko ikertzaileek malaria ezabatzeko bideragarritasun erlatiboa duten herrialdeen zerrendaren azken postuan kokatzen dira, besteak beste, Angola, Txad, Somalia eta Kongoko Errepublika Demokratikoa, gobernu ezegonkorrak eta pobrezia sistemikoak jotako tokiak.\n"Liskar zibilak eta ekonomikoak beti dira onak malariarentzat eta txarrak pertsonentzat", esan zuen Smithek, UF Emerging Pathogens Institutuko gaixotasunen ekologiaren zuzendari elkartuak eta zoologiako irakasle elkartuak. Afrikan arrakastaren zantzuak daudela gaineratu du, hainbat herrialdek malaria kontrolatzeko programak handitu baitituzte. "Afrikako nazio batzuk, hala nola Tanzania, Kenya eta Botswana, beste batzuk baino egoera hobean daude malariari aurre egiteko", esan zuen Smithek.


2015eko urtarrilean Interneten Paradise abestia paratu zuenetik, oihartzuna izaten ari da Izaro Andres (Mallabia, 1993). Pikadero filmaren (Ben Sharrock, 2015) soinu-bandan ere entzun da Paradise. Euskaraz, ingelesez eta gaztelaniaz abestuz, 2014ko udatik dabil kantautore, gitarra erosi eta kantuak konposatzen hasi zenetik. Irailean kaleratuko du lehen diskoa, crowdfunding bidez onduta. Komunikazio ikasketak amaitzear da Deustuko unibertsitatean, “saltsan ibiltzea” du gustuko, ia beti sorkuntzari lotuta: abestu, konposatu, idatzi, Mugalari.info-n eta Hiri Gorrian irratsaioan kolaboratu...\nLehen abestia sareratu eta zure izena bolo-bolo, eta zu boloz bolo. Ustekabea?\nItzela. Ez genuen espero, inondik inora, gainera. Sarera igo genuenean, uste genuen Facebookeko lagunek ikusiko zutela, besterik gabe. Orain, 7.000 bisitatik gora dauzka. Hori ez zait gertatu, ezta urrunetik ere, beste kantu batekin. Pozarren nago, bai.\nHorren irribarretsua izanik, nolatan egiten dituzu hain abesti goibelak?\nBai, nostalgiko-malenkoniatsu hutsa naiz. Badirudi emozionalki oso zaharra naizela, baina ez dakit... Nik uste dela triste nagoenean konposatzen dudalako, edo barrena hustu behar dudanean. Pozik egonez gero, ez dut beharrik izaten gitarra hartu eta idazten hasteko. Pozik nago eta kito. Triste nagoenean, aldiz, nire kontsolamendu bide bakarra edo handiena konposatzea da. Fisikoki, ez dut negar askorik egiten. Jendeak negar egiten du, barrua husten du, eta listo. Nik,ordea, zera pentsatzen nuen lehen: “Ez dut inolako biderik nire pena adierazteko!”. Orain konturatu naiz idaztea edo konposatzea dela nire negar egiteko modua.\nHortaz, zure abesti berri gehiago entzuteko, penatuta eduki behar zaitugu?\nKar-kar, bai! Artistak, zoriontsu dagoenean, ez du konposatzen. Baina ni nire bizitzan zoriontsua naiz! Batzuek galdetzen didate ea ez naizen samintzen behin eta berriro oroitzapen txar edo gauza tristeren bat kantatzen. Ez, terapia da niretzat. Batzuetan igual bai, gogorra da, baina terapeutikoa ere bai. Normalean, agertoki gainean hor izaten naiz, % 100ean, zoriontsu. Ez dut pentsatzen, hor egoten naiz, nirera.\nEuskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez abesten duzu. Irizpide jakinik bai?\nEz, guztiz ausazkoa da, momentu horretako egoeraren araberakoa. Askotan pentsatu izan dut sentimendu hori sorrarazi didan pertsonaren araberakoa ote den, horren arabera aldatzen ote dudan hizkuntza. Baina konturatu naiz ezetz. Barrutik sortzen den zerbait da, halako siroko bat.\nHizkuntza bakoitzari ezaugarri batzuk aitortzen dizkiozu.\nBai. Euskara da nire ama hizkuntza; orduan, nire komunikatzeko modurik zuzenena da, baita gardenena ere. Oso hizkuntza gordina da. Gauza gogorrak, euskaraz esanda, bost aldiz gogorragoak dira. Ez dakit zergatik, baina hitzak latz-latzak dira. Niri esaldi berak, euskarazko hitz batzuekin, min ematen dit. Beraz, gauza oso-oso mingarriak adierazteko, euskararen gordintasuna ederto datorkit. Ondo erabiliz gero, oso sotila da, elegantea, sofistikatua. Gaztelania, aldiz, kantautore aritzeko hizkuntza ezin hobea iruditzen zait. Badu, nire ustez, dohain bat: eguneroko kontuetatik, erdipurdikoetatik, aparteko zer edo zer sortzen du. Bestalde, ingelesa datorkio hoberen nire ahotsari, eta melodia aldetik ere aproposena da. Kantatzeko, oso polita da.\nZerk alaitzen dizu eguna? Normalean, pertsonek. Pertsona batek edo bestek egindako ekintzaren batek.\nEta tristatu? Gauza berak.\nZerk eragiten dizu barrea? Txiste txarrek, pilo bat. Gauza absurdoek, bai.\nEta negarra? Gauza gutxik. Gerrek.\nZerk haserrarazten zaitu? Injustiziak.\nEta zerk ateratzen zaitu zeure onetik? Ezjakintasunak; jakin ez eta benetan jakin nahi ez izateak.\nBizio bat: Azazkalak jatea.\nAbeslari bat: Maika Makovski.\nMusika talde bat: Izaki Gardenak.\nKantu bat: Norah Jonesen Those Sweet Words.


Euskararen egoera aztertuko dute Nafarroako eremu euskaldunenean | UEMA - Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea\nHasiera » arnasguneak » Euskararen egoera aztertuko dute Nafarroako eremu euskaldunenean\n2015(e)ko irailak 8 arnasguneak Erantzunak desaktibatuta daude Euskararen egoera aztertuko dute Nafarroako eremu euskaldunenean sarreran\nAzken mapa soziolinguistikoko datuak herri txikietarako oso fidagarriak ez direla iritzita,\nNafarroako eremu euskaldunenean azterketa berria egitea adostu dute euskara mankomunitateek.\nIturria: iparmank.eus (2015-07-13).\nEuskararen egoera aztertuko dute Nafarroako mendialdean\nAzken mapa soziolinguistikoko datuak ez dira oso fidagarriak herri txikietarako, eta azterketa egitea adostu dute euskara mankomunitateek.\nKezka eragin zuten azken mapa soziolinguistikoaren datuek Nafarroako eremu euskaldunean. Egoera portzentajetan azterturik, atzerakada agertu zuten datuek: euskal hiztunen ehunekoa duela hogei urte baino bi puntu txikiagoa (%58), eta etxeko erabilera, zazpi puntu apalagoa (%34). Jaitsiera hori aztertu nahian jardun dira azken hilabeteetan. Ikerketa sakonagoa egingo dute mendialdeko mankomunitateek: 12-16 urteko gaztetxo guztiekin inkesta bat egingo dute, eta beste bat 16 urte baino gutxiagoko seme-alabak dituzten gurasoekin. Egoeraren gakoak eskuratu nahi dituzte. …/…\nAurreko urteetako mapa soziolinguistikoen aldean, aldaketa bat badu azkenak: zentsu osoa ez, lagin bat erabili dute ikerketarako. Horregatik, fidagarritasuna ez da erabatekoa. Herri txikien kasuan, gainera, are handiagoa da akatserako arriskua —Nafarroako Gobernuak ez du daturik eman 5.000 biztanle baino gutxiagoko herrietarako—. Eremu euskalduneko herri gehienak dira txikiak. Horren ondorioz, herri horietako euskara zerbitzuetan datu zaharrak dituzte, 2001eko mapakoak.\nIkerketa, 46 herritan\nHutsune hori nola bete aztertzen aritu dira azken hilabeteetan eremu euskalduneko euskara mankomunitateak. Aukera bat zen inkesta soziolinguistiko osagarria egitea, datu zehatzak eskuratzeko. Dirua arazo zen, ordea. Gainera, horrelako ikerketa bat egina du Iñaki Iurrebasok Araba, Bizkai eta Gipuzkoako datuekin, Uemak eskatuta; oro har, atzerapausoa agertu da eremu euskaldunetan.\nBi inkesta egingo dituzte. Batetik, 12-16 urteko gaztetxoei, eskolan —adin horretako gazte guztiei, beraz—, gai hauen inguruan: etxeko erabilera, sare sozialak, hedabideak eta Internet. Bestetik, gurasoei, euskaldunei eta erdaldunei; euskararen transmisioari eta erabilerari buruz galdetuko diete.\nMendialdeko 46 herritan egingo dute inkesta, bost eremutan: Sakanan, Malerrekan, Bortzirietan, Baztanen eta Iparraldeko Euskara Mankomunitateari dagozkion herrietan —Araitz ibarrean eta Leitzaldean, adibidez—. Bi urteko proiektua da. Datozen asteetan argitaratuko dute lanak eskaintzeko prozedura. Aurrekontua 16.400 eurokoa da, eta mankomunitateek ordainduko dute guztia, printzipioz. 2016ko irailerako espero dituzte emaitzak.\nAurreko albistea Babesarekin batera errefuxiatuei euskara ere emateko neurriak eskatu ditu UEMAk\nHurrengo albisteaAmezketako eta Gaintzako udalen aldeko epaia, aktak euskara hutsean bidaltzeagatik


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Andoni Tolosa eta gainontzeko "Hauskorrak"\nAndoni Tolosa eta gainontzeko "Hauskorrak"\nPetti kantariarentzat idatzi zuen espreski "Hauskorrak" kantuaren letra Igandea, 2011-07-17\nSatorrak (Susa, 1990) poema liburuarekin eman zuen bere burua ezagutzera Andoni Tolosak. Morau ezizenarekin kantuan hasi zen handik gutxira eta, geroztik, kantagintzari emana dago erabat. Ez du beste libururik argitaratu baina ibilbide oparoa osatzen ari da kantu egile moduan. Tarteka, beste kantari batzuentzat ere idatzi ditu letrak. Horren adierazgarri, gaur hizpide hartu dugun kantua, Pettik musikatutako Hauskorrak.\nPetti kantaria aldez aurretik ezagutzeak zein modutan baldintzatu zuen Hauskorrak kantuaren idazketa-lana?\nEsango nuke erabat baldintzatu zuela. Aspaldi ezagutzen dut Petti eta haren neurrira egindako hitza sortu nahi nuen eta halaxe egiten saiatu nintzen. Nahiko historia barnerakoi eta intimoa da, musika jarri zioenean konturatu nintzen merezi zuela ahalegina egiteak.\nNick Drake-ren aire bat hartzen diot abestiari. Hauskorren artean sartu daitekeen beste kantari handi bat. Doinu sentiberak ere baldintzatuko zuen letra, ala ez?\nNeuk ere berdina pentsatu nuen entzun nuenean. Baina oso lan egiteko modu "berezia" daukagu, neuk hitzak luzatzen dizkiot baina hark ez dit lehenago musikarik ematen, beraz, kantu honen kasuan, behintzat, aurrena hitzak izan ziren eta, egia esan behar badizut, oso egoki datorkio ondoren sortu edota egokitutako jantzi akustiko eta intimista.\nPettiren jarraitzailea zaren aldetik, ohore handia izateaz aparte ardura handia izan al zen maite duzun musikari batentzat idazten jarri behar izatea?\nBai, biak, baina egia esateko, hein berean, oso "erraza" da Pettirekin lan egitea. Ez zidan inongo baldintza edo mugarik jarri, eta gainera erabat errespetatu zuen idatzitakoa, eta badakizu ez dela oso erraza izaten kantua egiterakoan idatzitakoa hitzez hitz mantentzea.\n"Errazagoa egiten zait bertzeen hitzekin kantu bat egitea nire hitzekin egitea baino". Zioen Pettik On diskoaren (Gaztelupeko Hotsak) aurkezpenean. Bitxia, ezta? Berak ere letra zoragarriak idatzi dituelako.\nBai, baina uste dut, askoz ere erosoago sentitzen dela musikaren hizkuntzarekin, hitzen hizkuntzarekin baino. Nahiz eta, kantua bien uztarketa den. Uste dut, baita, besteen hitzak musikatzen, ere, maisutasun handia lortu duela eta hori ez da lanbide erraza.\nSortzaile batek bere mundu-ikuskera islatzen du bere lanetan. Pettik kantu honetan, ordea, bere egin du zure testu bat. Baina testua ere bere ematen du, uste dut hor dagoela kantu honen xarma handiena, berea egin duela testua edo horrela transmititzea lortu duela behintzat...\nNeuk Petti oso presente eduki nuen hitzak idazterakoan eta, berak, neu ere ondo ezagutzen nau. Gainera berarentzat oso egokia den erregistroan dabil. Uste dut disko guztietan duela horrelako kantu akustiko gozo gaziren bat, oso berea dela barruraino iristen zaizkizun kantu horietakoak egiteko joera, alegia. Horrelako kanturen bat espero nuen idatzitakoa ikusi ondoren, baina, harrituta geratu nintzen, oso pozik, ikusirik noraino egin zuen berea hitzen esanahia.\nMorau eta bete taldekideak, artxiboko irudi batean.\nDenbora bat pasa da letra idatzi eta diskoa argitara eman zenetik. Ze inpresio hartzen duzu orain, kantua entzuten duzun bakoitzean?\nEz dut gehiegi entzuten. Hasieran bai, hasieran maiz entzun nuen, gainera, harrituta geratu nintzen diskoa irekitzeko erabili zuela ikustean, beraz, nahigabe ere entzun beharra neukan. Gaur entzun dut berriro, aspaldiko partez, eta, beti bezala, gaur gauza batzuk berridatziko nituzke. Kantu honek gogoratu dit oso zaila dela poema bat idaztearen tentazioari ihes eginez kanturako hitzak egitea, niri behintzat asko kostatzen zait.\nMorau eta Pettiren kantuetan egoteaz aparte, badira zure letra gehiago beste kantari edo talderen baten kantuetan?\nBai, alde batetik Madarikatuak taldearen kantuetan, baina bereziki gogoratzen dut Ama Say taldeak Gaua poemarekin egindako kantua.\nTestu on batek doinu kaxkar bat ondu dezake? Edo alderantziz, doinu polit batek ondu dezake testu kaxkar bat? "Ezkontza" hori beti al da zorionekoa?\nEz beti. Zaila da testuari jantzi egokia egitea. Ziurrenik testu berak oso kantu ezberdinak sortu ditzake. Testu "onak" poliedrikoak dira, irakurketa anitz eragin ditzakete, irakurlearen arabera, unearen arabera, egoeraren arabera... Kantuak ez hainbeste, kantua egiterakoan, irakurketa jakin bat egin behar diozu testu horri, aukeraketa bat eta gehienetan ez dela asmatzen esango nuke. Alde beretik melodiatik abiatzen bazara, oso erraza da betelana egitea eta errimak edota kantuaren egitura errespetatzeko esanahiari eta esateko moduari kalte handiak egitea.\nEzagutzen ditut oso hitz onak dituzten kantu oso eskasak, eta musika bikaina duten hitz erdipurdikoak.\nPoema libururik argitaratu zenuen bere garaian. Ez dakit dagoeneko abandonatua duzun antzeko egitasmorik. Baduzu buruan beste poema-liburu bat osatzeko asmorik? Edo literaturarekin loturiko beste zerbait (nobela, ipuinak...)?\nEz. Kantuak idaztea da literaturarekin dudan harremanik estuena. Gehienera ere Garan hilabetean behin idazten ditudan zutabeak aipatuko nituzke, kantuetarako hitza idazteaz aparte.\nBi sormen-lanak landu dituzunez, aldea dago entzuteko idaztetik irakurtzeko idaztera?\nBai, are gehiago, musikazale amorratua naizen aldetik. Entzutekoak direnak iradokitzaileagoak izan behar dute, jendea lehen entzunaldian harrapatzen saiatu behar dute, beraz, era berean zuzenagoak behar dute, nahita nahiez. Jendeak kantatu dezakeen leloa sortu beharra duzu (ez beti), eta gainera historia erakargarria kontatu behar duzu, baina historia sinplea ez baituzu hiruzpalau minutu besterik kontatzeko... Kantu onak idazteko alkimiaren bila nabil oraindik.\nOraingoz saiatzen naiz kantuaren alde musikala eta literarioa batera hazi daitezen, abiapuntua ez dadila bat ala beste izan, edo hala bada, behintzat, ahal den malgutasun handienarekin jokatzeko aukera edukitzen saiatzen naiz.\nNiretzat askoz ere konplexuagoa da baina emaitza hobeak ematen dituela uste dut.\nKantua entzuteko: Hauskorrak.\nAintzane Galardiren poemak: "Bidegorriko paisaiak" Astelehena, 2019-03-25


% 16,60 (2018)\n% 16,26 (2010)\nGaraioa[a] (aezkeraz: Gareioa)[b] Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioak eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 61,6 kilometrora. Altuera 655 eta 1 307 metro artekoa da, eta 21,42 km²-ko azalera hartzen du. 2021 urtean 96 biztanle zituen.\nGaraioa edo Gareioa toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:\nGaraioako bandera Aezkoako bandera da. Bandera honek Aezkoako armarria dauka hondo gorri baten gainean.\n1979 1983 Felix Jamar Jauregi Arpeiku\n1983 1987 Jesus Antonio Eransus Jakue Arpeiku\n1987 1991 Jesus Antonio Eransus Jakue kudeaketa-batzordea\n1991 2007 Alejandro Martin Arostegi Inda Arpeiku\n2007 2015 Alejandro Martin Arostegi Inda kudeaketa-batzordea\n2015 2019 Jose Javier Eransus Elizagarai Airate\n2019 karguan Jose Javier Eransus Elizagarai Zamariain\nGaraioar nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Nazioartekotzea eta berrikuntza, 2013an Mondragon taldearen apustuak - Debagoiena - Goiena.eus\nNazioartekotzea eta berrikuntza, 2013an Mondragon taldearen apustuak\nImanol Gallego 2014-09-05 16:16\nTalde kooperatiboak, iazko urteko balantzea egiten duen prentsa oharra kaleratu du. Bertan jasotzen denez, nazioarteko salmentak %6,7 igo dira, eta dagoeneko taldeak saltzen duen guztiaren %71,1a kanpoan saltzen du. Kooperatibek produktu eta zerbitzu berrietan 628 milioi euro fakturatu dute.\nMondragon taldeak kaleratu duen oharrean azaltzen denez, 2013a urte gogorra izan da. Espainiako kontsumoaren atonia, BPGaren jaitsiera, eta Fagor Etxetresnen jarduera etetea aipatu ditu taldeak zailtasun nagusi gisa. Hori dela eta, kooperatibek, iazko ekitaldian, aurreko urtearekin alderatuta, %2ko jaitsiera izan zuen salmentak 11.582 milioi eurokoak izan ziren.\nKooperatibatik azpimarratu dutenez, nazioartekotzekoa apustua "estrategiko eta erabakigarria" izan dela 2013ko bilakaeran. Industri arloak salmenta guztien %71,1 egin zituen nazioarteko salmentetan (3.411 milioi euro). Salmentak ez ezik, kooperatibek atzerrian duten presentzia nabarmen areagotu zuten, 17 ezarpen berri egin baitzituzten –dagoeneko 122 dira–, Txina, India, Brasil, Mexiko, AEB eta Saudi Arabia bezalako herrialdeetan. Azken lantegi hauekin, kooperatiben multzoak 11.000 pertsona inguru enplegatzen ditu jada atzerrian.\nNazioarteko jarduerak markatutako ekitaldiari kooperatibek berrikuntzaren alde egindako ahaleginak gehitu behar zaizkio. I+G+B atalarekin dagoen konpromisoa 136 milioi eurora igo zen, %8,5 balio erantsiarekiko. Korporazioak 15 erakunde elkartzen dituen zentro teknologiko eta I+G unitateen sare bat dauka, eta esklusiboki I+G gaietan diharduten 1.700 pertsona enplegatzen ditu. Horrez gain, kooperatiben multzoak asmakuntzako 467 patente familia ditu, eta horiekin 2013an 628 milioi fakturatu ziren produktu eta zerbitzu berrietan.\nKorporazioaren zifra globalei erreparatuta, termino homogeneoetan, adierazi behar da salmentetan 11.582 milioi euro lortu zirela, %2ko uzkurdurarekin 2012arekiko, batez ere barne merkatuaren atoniaren ondorioz, nahiz eta hori nazioarteko salmenten hazkundearekin konpentsatu den (%6,7). Ebitda 2013an 1.272 milioi eurora iritsi zen, aurreko urtean baino %3,6 gutxiago, baina %10,9ko zifra sendoa erakutsiz salmenta zifra totalarekiko.


Zerynthia rumina 18-21\nUr-igel arrunt 19-21\nIschnura elegans 19-21\nAntzandobi arrunta 20-21\nDragoitxo arrunt 19-21\nZenbakia : 139\nBI EGUN BAKARRIK GELDITZEN DIRA ORNITHO EUSKADI-KO PARKE ETA LORATEGIETAKO II.NEGUKO ZENTSORAKO\nBi egun bakarrik gelditzen dira Ornitho Euskadi-ko parke eta lorategietako II. Neguko Zentsorako. Hau, 2021eko abenduaren 25etik 2022ko urtarrila 2ra bitartean (biak barne) izango da. Dena prest? Ohar garrantzitsu batzuk gogorarazi nahi dizkizugu:\nParke edo lorategi bakoitzeko gutxienez 15 minutuko zentsoa nahikoa da. Jakina, leku bat baino gehiago bisita dezakezu (edo berdina egun ezberdinetan) eta behatzaile bat baino gehiago egon daiteke leku berean (bakoitza bere zerrendarekin).\nParte hartzera animatzen zaitugu elkarlaneko zentso honetan. Jarraibide guztiak esteka honetan kontsultatu ditzazkezu.\n2020ko zentsoen emaitzak esteka honetan kontsultatu daitezke.\nHILABETEKO ERRONKA… ABENDUA.\n‘Negua’ proiektua. Ornitho Euskadi-ko parke eta lorategietako hegaztien II. neguko zentsoa.\nAbenduko erronka ‘Negua’ proiektuari bideratzen dugu. Proiektu hau 2020 urtean hasi zen eta parke eta lorategietako neguko hegaztiak zentsatzean datza.\nHegaztien neguko zentsoak oso baliagarriak dira ugalketa ez den aldian hegazti-populazioei buruzko hainbat parametro ezagutzeko, aldaketak banaketa geografikoan edo hauen ugaritasunean adibidez. Epe luzera, klima-aldaketak hegaztiengan duen eragina zehaztea ahalbidetzen dute, besteak beste. Tradizioz, neguko zentsoak eskandinaviar herrialdeetan egin ohi dira, hegazti jantokiak jartzen oso kultura sendotua baitago. Britainiarrek, adibidez, 1970etik daramate Garden Bird Feeding Survey egiten, hau da, milaka familiek beren etxebizitzetako lorategietan dituzten jantokietako hegaztiak zenbatzen dituzte. Estatu Batuetan, Great Backyard Bird Count da ekimen horietako bat, zentsu-protokoloekin eta antzeko helburuekin.\nEuskadin, pixkanaka-pixkanaka, hegaztien behaketak gero eta jarraitzaile gehiago ditu, eta, ondorioz, gero eta gehiago dira zaletasun horretaz gozatzen duten pertsonak. Dena den, jantokiak jartzea eta horien jarraipena egitea ez dago oso zabaldua oraindik gure lurraldean. Neurri handi batean, gure lurraldea antolatzeko moduagatik ere izan daiteke hori. Azken finean, biztanle gehienak eraikin-blokeetako pisuetan bizi dira, eta jantokiak jartzeko aukerak oso txikiak, edo, askotan, aukerarik gabekoak dira. Beraz, inguruko beste herrialde batzuetako esperientziak berdintzen saia gaitezke, nahiz eta gure etxebizitzen errealitateak, hegaztiak jantokietan zenbatzearen arrakasta erlatiboki txikia izatea ekar dezakeen. Hiri handiei erreparatzen badiegu behintzat, horiek baitira, bestalde, euskal biztanleriaren kopuru handiena hartzen dutenak. Zorionez, parke eta lorategi sare zabala dugu eta guztiok, neurri handiago edo txikiagoan, lorategi eremu bat dugu gure etxebizitzatik 500 metro baino gutxiagora.\nNeguko hegaztien zentsoak egiteak duen balioaz jabetuta, proiektu hau proposatzen dugu abenduko erronkarako.\n2020ko proiektuaren emaitzak esteka honetan kontsultatu daitezke.\n1) Aukeratu zein lorategi edo lorategiak, parke edo parkeak zentsatu nahi dituzun. Lorategi pribatuen kasuan, gure lorategi-moduluaren bitartez alta eman beharko diezu oraindik egin ez baduzu. Honi buruz informazio gehiago nahi izanez gero, hurrengo estekan aurki dezakezu. Bestela, zure behaketak parke edo lorategi publiko horrekin erlazionatzeko ziurtatu puntu hori bat dagoela. Puntu horia ez badago, bidali mezu bat alta emateko (ornitho@aranzadi.eus).\n2) Zentsoaren egunean eta orduan, behatzen duzunaren zerrenda oso bat egin, behaketak, 'Negua' proiektuarekin lotuz. Horrelako zerrendak nola egiten diren zalantzarik baduzu, begiratu gure tutorialak esteka honetan.\n3) Zentsoak 2021eko abenduaren 25etik 2022ko urtarrila 2ra bitartean (biak barne) egingo dira. Zentsoak 15 minutuko iraupena izango du gutxienez, eta parke handienetarako beharrezko iruditzen zaigun denborara luzatuko da. Posible bada, goizeko lehen orduan egingo dira (egunsentitik 4 ordu) edo arratsaldeko azken orduan (ilunabarra baino 2 ordu lehenago). Egun horietan zehar parke bat behin baino gehiagotan zentsatu daiteke.\n4) Zentso eguna baino lehen, ingurua bisitatzea gomendatzen dizugu, inguruarekin eta bertan egon daitezkeen espezieekin ohitzen joateko. Datu guztiak baliagarriak eta interesgarriak dira, bai parke handi bat bisitatzen baduzu edo lorategi txiki batean edo terrazan ikusten duzuna kontatzen badiguzu.\nIkusten duzunez, parte hartzea oso erraza da. Anima zaitez.\nEUSKADIKO HEGAZTI ARRAROEI BURUZKO 2020KO TXOSTENA ARGITARATU DA.\nMunibe aldizkarian argitaratu da Euskadiko hegazti arraroei buruzko 2020 urteko txostena. Dokumentua esteka honen bidez deskargatu daiteke.\nBide batez, gogorarazi nahi dizugu orain arte argitaratutako txosten guztiak 'Euskadiko Ornitologia Batzordea' atalean kontsultatu ditzazkezula, atariaren edukien menuan, esteka honetan.\nBeste behin ere, eskerrak eman nahi dizkizuegu Ornitho Euskadiren bitartez zuen behaketak jasotzen dituzuen erabiltzaile guztiei. Horri esker, gure lurraldean aurkitutako hegazti urrienen informazio ona izan dezakegu. Guztion lankidetzarekin, Euskadin Ornitologia sendo eta kalitatezkoa eraikitzen laguntzen dugu. Gogorarazi nahi dugu, gainera, behaketen homologazioa etengabeko prozesua dela eta etengabe berrikusten dela. Edozein arrazoirengatik behaketa bat homologatu ez bada, beti dago aukera hori berrikusteko.\nBesterik gabe, Euskadiko Ezohiko Behaketen Batzordearen izenean, agur bero bat.\nEMAN IZENA GIPUZKOAN GAUEKO MIGRAZIOA ANTZEMATEKO 'NOCMIG' PROIEKTUAN\nNocturnal Migration(NOCMIG) proiektua soinu-grabazioen bidez identifikatzen diren hegaztien gaueko migrazioa hautematera bideratutako ekimena da. Gaur egun, Europan badira jada hainbat estazio, hegaztien igarotzea gauez kuantifikatzen dutenak kontinente osoan zehar. Epe luzera, entzuketa-puntuen sare sendo bat finkatzea da helburua, non lurraldearen zatirik handiena hartuko lukeena eta, horrela, hainbat espezieren migrazio-ibilbideak hobeto monitorizatzen lagunduko duena. NOCMIG herritar-zientzia proiektu bat da, eta, horren bidez, Europa osoko ehunka boluntarioek beren etxeetatik, protokolo estandarizatu batzuen bidez, lortzen dituzten grabazioen emaitzak ezagutarazten dituzte. Harrigarria da zenbat espeziek zeharkatzen dituzten gure gaueko zeruak migrazio-aldietan... Birigarro eta kurriloez harago, edozein espezie entzun daiteke\nEstazio sare horren parte izateak duen balioaz eta gure lurralderako lor daitekeen informazio ugariaz jabetuta, Aranzadi Zientzia Elkarteak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzarekin, 6 estazioko sarea zabalduko du Gipuzkoan zehar. Ondorioz, Gipuzkoan bizi diren Ornitho Euskadiko erabiltzaile guztiei dei egiten zaie, sare horretan parte hartu nahi dutenek interesa helaraz diezaguten. Azaro honetarako gure helburua metodologia prestatzea izango da eta, batez ere, estazioen kokalekuak aukeratzeko behar diren probak egitea.\nParte-hartzaileek hartu beharreko konpromisoak honako hauek izango dira:\nTerraza edo balkoi bat izatea eremu urbanizatuan, gauez argia (argiztapena) duena, zarata-iturri sendoetatik urrun (edukiera handiko autobideak eta errepideak, ur-ibilguak...).\nGrabagailua migrazio-garaian jartzeko prestasuna. Orain azaroan/abenduan egingo ditugu probak, baina 2022ko laginketa-aldi sendoak martxotik maiatzera eta uztaila-abuztutik azarora izango dira.\nOndoren, grabazioak berrikusi. Horretarako, parte-hartzaileen talde bat sortuko da, eta talde horretan esperientziak, zalantzak, grabazioak etabar partekatuko ditu. Gune berean interesa duten hainbat parte-hartzaile badaude, haien artean kolaboratu ahal izango dute grabazioak berrikusteko (adibidez, grabazio-gauak banatuko dira).\nProiektua gauzatzea Aranzadi Zientzia Elkarteko Ornitologia Sailak ezartzen dituen jarraibide eta protokoloen arabera.\nProiekturako Gipuzkoako guneak honako hauek dira:\nDebabarrena, kosta-lerroan. Edo, bestela, Zarautzetik Zumaiarako kostaldea.\nInteresatuek mezu bat bidali beharko diote proiektuaren koordinatzaileari, Juan Arizagari, jarizaga@aranzadi.eus.\nProiektu sustagarri honen inguruan talde aparta osatzeko ilusioz, agur bero bat bidaltzen dizuegu,\nOrnitho Euskadi taldea.\nBIOBLITZ ORNITHO EUSKADIN 60 ESPEZIE BEHATU DIRA.\nUrriaren 23an, larunbata, III. Ornitho Euskadi Bioblitza antolatu zen Bizkaiko Meatzaldean. Deialdi honetan egin ziren laginketak hegazti, anfibio, narrasti eta odonatuetan oinarritu ziren.\nEguna hotz eta garbi argitu zen. Batez besteko tenperatura 12ºC ingurukoa izan zen eta maximoa ez zen 20ºC-ra iritsi. Espezieei dagokienez, guztira 60 espezie hauteman ziren. Aipu guztien artean, beheko irudian ikus daitekeen eta eklosionatu berriak zeuden schreiber musker (Lacerta schreiberi) talde baten behaketa nabarmendu behar da.\nBioblitzaren xehetasun gehiago nahi izanez gero, ikus txostena esteka honetan edo Bioblitz-Txostenak atalean.\nHILABETEKO ERRONKA… AZAROA.\nAzaroko erronka mendi-tuntunari Prunella Collaris bideratzen dugu. Tuntun arrunta baino pixka bat handiagoa da, eta alboko eta sabeleko gorrixkagatik eta zinta meheak osatzen dituzten orban zuriengatik bereizten da. Gure gailurretako hegazti adierazgarria da eta neguan Euskadiko mendigune nagusiak okupatzeko joera du, tontor eta kordaletan zehar hedatzen da, ugalketa-garaian hertsiki okupatzen dituen eremuetatik haratago. Bertako espeziea bada ere, neguan altuera txikiagoko lekuetara joan ohi da.\nEuskadin ugaltzaile moduan ale oso gutxi daude; mendilerro atlantikoetako eremu altu eta harritsuak hartzen ditu, hala nola Aralar, Aizkorri, Gorbeia, Udalaitz…inoiz ez 900m-tik behera. Bere populazio-tamaina ezezaguna da, baina hamarnaka bikote gutxi batzuetan zenbatesten da. Neguan espeziearen banaketa zehatza are gutxiago aztertu da. Urritik aurrera, mendi-tuntuna negu osoan zehar egongo diren eremuetan aurkitu daiteke dagoeneko. Horregatik, azaroa hilabete ona da hautematen saiatzeko. Mendiko hegaztia denez, oso sentikorra da klima-aldaketarekiko, eta, beraz, interes handia du zientzia eta kontserbazio mailan, neguan non agertzen den eta non ez jakitea. Aurreikuspenen arabera, gero eta arraroagoa izango da gure gailurretan ikustea…\nHau guztiagatik, eta aipamen gutxi ditugun eszenatoki batetik abiatuta, mendi-tuntunaren ahalik eta behaketa gehienen berri ematera animatzen zaitugu. Mendilerro handietatik kanpo geratzen diren mendiguneak izango dira, Aralar edo Aizkorri esaterako non espeziea urte guztian zehar dagoela jakina da, prospekziorako gune interesgarrienak. Balio berezia izango dute zerrenda osoei lotutako behaketek eta aztertze negatiboek (nahikoa da '0' bat jartzea aleen zenbaketan). Beti izango dira baliozkoak, nolanahi ere, ustekabezko aipamenak.\nSALGAI DAGO DONOSTIAKO HEGAZTI HABIAGILEEN ATLASA\nAranzadi Zientzia Elkarteak, Donostiako Udalarekin elkarlanean, Hegazti habiagileen atlasa argitaratu du. Liburu horretan, udalerrian ugaltzen diren hegazti-espezieen banaketari buruzko informazio eguneratu eta zehatza biltzen da.\nMonografia honekin, lau urtean egindako lan bat ondu da, udalerrian aurrekaririk ez duena: landa-prospekzio sakon bat egin da, eta, ondoren, datuak aztertzeko eta idazteko lan zehatz bat.\nAranzadi eta Udalaz gain, hurrengo elkarteak parte hartu dute ere: Ugatza Ornitologia Elkartea (SOU), Espainiako Ornitologia Elkartea (SEO-Donostia), Itsas Enara Ornitologi Elkartea (IEOE), Club Vasco de Camping (CVC) eta Cristina-Enea Fundazioa (FCE).\nGogoratzen dugu atlasa burutzeko, Ornitho Euskadiko erabiltzaile ugarik jasotako milaka aipamen ere erabili direla. Ondorioz, eskerrak eman behar dizkiegu egindako ekarpenagatik.\nAtlas hau Aranzadiren webgunearen bidez (online salmenta, erosketarako esteka) edo liburu-dendetan eros daiteke.\nBIOBLITZ ORNITHO EUSKADI 2021: LARUNBAT HONETAN MEATZALDEAN ESPERO ZAITUGU.\nGeroz eta gutxiago geratzen da 2021ko III. Bioblitz Ornitho Euskadi antolatzeko. Aurten, Bioblitza gure geografian naturalistek gutxi bisitatzen dute gunean egin nahi izan dugu. Larunbat goizean zehar hainbat adituk Biotopo Babestu honetako mota guztietako fauna behaketak biltzen lagunduko digute. Aukera ona izango da Euskadiko biodibertsitatearen ezagutzan laguntzeko eta animalien identifikazioan eta laginketaz gehiago ikasteko, adituen eskutik.\nOrnitho Euskadiko erabiltzaile guztiei urriaren 23an Meatzaldean behaketak atarian sartzera animatzen zaituztegu.\nTaxoi ezberdinetako gidatutako laginketetan ere parte hartu daiteke. Izen-emateak: www.bibe.me/ekitaldiak-aranzadi.\nInformazio gehiago nahi izanez gero, sakatu esteka honetan.\nBertan ikusiko dugu elkar!\nBIOBLITZ ORNITHO EUSKADI BERRIRO ANTOLATZEN DUGU URRIAK 23AN. ANIMATU PARTE HARTZERA!\n2021eko Bioblitz Ornitho Euskadi edizioa Bizkaiko Meatzaldeako Biotopo Babestuan izango da. Urriaren 23an izango da, 09:00tatik 14:00etara.\nMeatzaldeako Biotopo Babestua Bizkaiko mendebaldean dago. 900 hektarea baino gehiagoko azalera hartzen du eta populazio handiko hirietatik gertu egonda ere, naturzale gutxi ibiltzen dira eremu honetan eta, beraz, aipamen gutxi daude Biotopo honetarako. Testuinguru honetan, 2021eko Bioblitzaren helburua Biotopo Babestuan dauden espezieen aberastasuna eta haien banaketa espaziala hobeto ezagutzea da.\nOinarrizko estazio bat ezarriko da boluntarioen topaleku gisa eta laginketei hasiera emateko. Estazioa Ekoetxea Meatzaldean-Peñas Negras-en kokatuko da (La Arboleda errepidea, Muskiz 1,6km Ortuella). Iristeko Xehetasun gehiago nahi izanez gero, klikatu esteka honetan.\nBioblitz hau parte hartu nahi duten pertsona guztiei irekita dago, bai bere kabuz laginketak eginez bai laginketa gidatuetan parte hartuz. Orokorrean, Ornitho Euskadiko erabiltzaile guztiei dei egiten zaie urriaren 23an, larunbata, Meatzaldeako gunera joatea eta behaketak atarian sartzeko.\nTalde taxonomiko ezberdinen laginketak goiz osoan zehar burutuko dira. Jarraian laginketa gidatuen ordutegia zehazten da:\n09:00 - 10:30: Hegaztiak.\n10:45 - 11:30: Ornitho Euskadi atariari buruzko hitzaldia.\n12:00 - 14:00: Anfibioak, narrastiak eta odonatuak.\n12:00 – 13:00: Hegaztiak. Familientzako tailerra.\nGidatutako laginketetan parte hartzeko aforoa mugatua denez, BIBE plataforma bidez eman behar da izena: www.bibe.me/ekitaldiak-aranzadi.\nBIOBLITZ ORNITHO EUSKADIko informazioa guztia esteka honetan kontsultatu daiteke.\nHILABETEKO ERRONKA… URRIA\nLanda-txolarrearekin jarraitzen dugu.\nIraileko erronkan ez dugu landa-txolarrearen Passer montanus behaketarik jaso. Hori dela eta, urrian zehar txolarre honen bila jarraitzeko proposamena egiten dugu, azken urteotan gainbehera nabarmenean baitago.\nIraileko erronkan azaldu bezala, espeziea sedentarioa da eta beraz, hilabete hauetan behatutako banakoak hurrengo udaberrian inguru horretan ugaltzen direnak izango dira ziurrenik.\nBeheko presentzia-mapan ikus daiteke orain arte landa-txolarreari buruz dugun informazioa (berdez espeziea hauteman den laukiak). Oso garrantzitsuak dira, batez ere, espeziearen presentzia ezagutzen ez den eremuetako aipamenak.\nBeti bezala balio berezia izango dute zerrenda osoei lotutako behaketek eta aztertze negatiboek (nahikoa da '0' bat jartzea aleen zenbaketan).


«Kanpoko Hebridak»: berrikuspenen arteko aldeak - Wikipedia, entziklopedia askea.\n«Kanpoko Hebridak»: berrikuspenen arteko aldeak\nKanpoko Hebridak (aldatu)\n16:41, 5 abuztua 2009ko berrikusketa\n64 bytes added , Duela 11 urte\n16:36, 5 abuztua 2009ko berrikusketa (aldatu)\n16:41, 5 abuztua 2009ko berrikusketa (aldatu) (desegin)\n'''Kanpoko Hebridak''' edo [['''Mendebaldeko uharteak]]''' ([[ingelesingelera]]ezz ''Outer Hebrides'' edo ''Western Isles'' eta; [[Eskoziako gaelera|gaelikozgaelera]]z ''Na h-Eileanan Siar'' deitzeneta dira.[[eskoziera]]z ''Ooter Hebrides'') [[Eskozia]]ko ipar-mendebaldean daudekokatzen den uharte multzo bat da, Ipar [[Ozeano Atlantiko]]an.\nGuztira 3.071 km2-ko azalera daukate, 26.370 biztanleekin []ean (9 biz./km2). Uharte gehienak populaturik gabe daude.\n== [[Gàidhealtachd]] ==\n[[Eskoziako gaelera|Gaelikodun]] lurraldea dugu hau, hiztun kontzentrazio gehien daukana [[Eskozia]] osoan hiztun kontzentrazio gehien daukana, kopuru hau %61abataz izanikbesteko batez%61koa besteizanik (15.723 hiztun).\n[[Lewis eta Harris]] (Leodhas is na Hearadh) uhartean hiztunen portzentzaia altuenahandiena dago. Bertan, Barvas/Barabhas herri txikiak dauka portzentajeaportzentaia garaiena herrialde osoan, ia %75a. Bestela, [[South Oist]] eta [[Eriskay]] uharteetan 1.426 hiztun daude, biztanleen %73a.


ZAINKETEN, ERANTZUNKIDETASUNAREN ETA KONTZILIAZIOAREN ALDEKO TOKIKO ITUNA, NORK ZAINTZEN DU UHARTE?\n2007an Uharteko Udala Nafarroako Gobernuko Berdintasunerako Institutuak sustatutako kontziliaziorako Tokiko Itunen programari atxiki zitzaion. Une horretan, zerbitzu eta baliabide batzuk garatzen hasi ziren Uharteko herritarren bizitza familiarra, pertsonala eta lanekoa uztartzea errazteko. Hala ere, azken urteotan, zenbait zerbitzu finkatu ondoren, Tokiko Ituna ez da kontziliazioaren arloko ekintzetara mugatzen.\nGaur egun, helburu zabalagoak sustatzen dira, arreta kontziliazioan jartzeaz gain, zaintza lanek herritarren ongizaterako duten balioa ikusaraztearen garrantzian eta bizitzako esparru guztietan erantzunkidetasuna sustatzean jarrita. Horregatik guztiagatik, Berdintasun Zerbitzua lanean ari da Uharteko Tokiko Itunaren biziberritzea sustatzeko, egungo premiekin bat etorriz eta herriko eragileen inplikazioa sustatzen saiatuz, batez ere Tokiko Ituna sinatu zen unean Itun horretan parte hartu zuten erakundeena.\nHorrela, "Zainketen, erantzunkidetasunaren eta kontziliazioaren aldeko Tokiko Ituna, Nork zaintzen du Huarte?" Izeneko irudi identifikatzailea egin da, zainketek herritarren ongizatean eta herriaren garapen jasangarrian duten garrantziagatik.\nUharteko zainketen, erantzunkidetasunaren eta kontziliazioaren aldeko Tokiko Ituna eta irudia ikusarazteko, informazio liburuxka bat egin da, eta herritarren eskura dago hainbat espazio publikotan. Liburuxkak, Tokiko Ituna zer den azaltzeaz gain, zenbait jarraibide jasotzen ditu, familia ardurak eta etxeko zaintza modu bidezkoan banatzeko, Uharteko familien artean erantzunkidetasuna sustatzeko helburuarekin. Izan ere, berdintasunaren arloan aurrerapenak lortu diren arren, errealitateak erakusten du gaur egun ere emakumeak direla zaintza-lanen arduradun nagusiak.\nIldo horretan, Berdintasun Zerbitzuak zaintza lanak ikusarazteko eta kontziliazio erantzunkidea sustatzeko ekintzak bultzatzen jarraitu nahi du. Ardurak, lanekoak zein familiakoak, pertsona guztiei dagozkigu, eta, beraz, banaketa bidezkoa izan behar da, guztiok gozamen pertsonalerako denbora izan dezagun.


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Soldadura eta galdaragintza (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Garraioa eta ibilgailuen mantenimendua (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Produktuen egiaztapena (Modulua)" topic_facet:"Elementu finkoak (Modulua)" author_facet:"IMH Makina Erramintaren Institutua"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Soldadura eta galdaragintza (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Garraioa eta ibilgailuen mantenimendua (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Produktuen egiaztapena (Modulua) Proposatutako gaia: Elementu finkoak (Modulua) Egilea: IMH Makina Erramintaren Institutua\nElementu finkoak (Modulua) 1 Elementu metalikoak eta sintetikoak (Modulua) 1 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Garraioa eta ibilgailuen mantenimendua (Lanbide Arloa) 1 Karrozeria (Heziketa Zikloa). Erdi maila Gehiago ... 1 Lanbide Heziketa Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 1 Metrologia eta saiakuntzak (Modulua) 1 Oinarrizko mekanizazioa (Modulua) Produktuen egiaztapena (Modulua) Soldadura eta galdaragintza (Heziketa Zikloa). Erdi maila Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Urretxuko Udala - “Urretxun Bizi Gara” harrera eskola\n“Urretxun Bizi Gara” ekimenaren zazpigarren edizio honetako saioak astearte eta ostiraletan izango dira, 9:30 – 12:00 bitartean, Urretxuko kultur etxean. Irailaren 10ean hasi eta azaroaren 12ra bitartean, guztiz doan izango diren 40 eskola-ordu jasoko dituzte ikasleek, hitzaldi, txango, bisita eta tailer modura. Aurrekoetan bezalaxe, teknikariek, eragileek eta herriko erakundeek hitz egingo dute zuzenean ikasleekin, historia eta gizartea, kultura, enplegua, etxebizitza, hezkuntza, hizkuntza, osasuna, e.a… hizpide hartuta.\n“Urretxun Bizi Gara” Harrera Eskolan parte hartu ahal izateko izena eman behar da, 943 03 80 83 Urretxuko Udaleko Gizarte Zerbitzuen telefono zenbakira deituta. Matrikula dohainekoa da eta uztailaren 31a bitartean egongo da zabalik.


“Eskola bidea” biziberritu eta ikusgarriago bihurtzeko pausu berriak eman dira – Irunero\n“Eskola bidea”, Udalaren eta eskola komunitatearen arteko elkarlanetik sortu zena, eskolara joateko ibilbiderik seguruenen planifikazioan datza. Horrela, ibilbidean barrena topagune jakin batzuetan haur taldeak osatu, eta gero eta talde handiagoa eratzen da eskolara bidean. Gaur egun, lau ikastetxek parte hartzen dute ekimenean: Eguzkitzak, Dunboak, La Sallek eta Elatzetak.\nAurten, programaren barruan pauso berriak emateko jarduerak aurreikusi dira, hala nola ibilbideak biziberritzea eta eskolara oinez joaten diren haurren kopurua handitzea. Azken urteetan ere familiak haurrei eskolara oinez eta beren kabuz joaten uztera bultzatzeko hainbat jarduera pedagogiko egin dira, eta neurri espezifikoak hartu dira eskolen inguruan, mugikortasun ohitura seguru, jasangarri eta osasungarriak sustatzeko.\nAbian jarri diren jardueren artean, Elatzeta ikastetxeko bideetan, Katean, markak margotu dira lurrean, ibilbide bakoitzeko abiapuntu eta topaguneak identifikatzeko. Gainera, ikasleek ikastetxeko maskota Suaren marrazkiak dituzten biniloak jarri dituzte ibilbideetako altzarietan, eskola bidea areago nabarmentzeko.\nMugikortasuneko ordezkari Borja Olazabalek eskerrak eman dizkie berriro ere ikastetxeei “beren inplikazioarengatik, horrelako programek mugikortasun jasangarri eta seguruagoa sustatzen laguntzen baitigute. Katean eman dugun pauso berriak frogatzen du jokabide txikiek mesede handia egin dezaketela ohitura osasungarriak sustatzeko, gure hiriaren eguneroko bizitzaren onerako”.\nIldo horretatik, laster, Eguzkitza ikastetxeko eskola bideko hainbat topagune margotuko dira. Badira zenbait urte ikastegi horrek heziketa proiektu hau martxan jarri zuela.\nPosted in BerriakTagged dunboa, Eguzkitza, Elatzeta, Eskola Bidea, irun, irunero, La Salle


Europako lehen hominidoa Burgosko Atapuercan bizi izan zen | Consumer\nEuropako lehen hominidoa Burgosko Atapuercan bizi izan zen\n1,2 milioi urte dituen masailezur bati esker, kontinente zaharrean eboluzionatu zuen lehen giza espeziea identifika daiteke Afrikako arbasoetatik abiatuta\nLehen hominido europarra Burgosen bizi izan zen duela 1,2 milioi urte, Atapuercako aztarnategian lan egiten duten ikertzaileek Burgosko mendilerroan aurkitutako masailezurra aztertu ondoren. Aditu horiek baraila “Homo antecessor” espezieari egozten diote, eta Europako hegoaldean, Behe Pleistozenoko oso fase goiztiarrean, hominidoen presentziari buruzko datu argiak aurkezten dituzte.\nIkerketa gaur “Nature” aldizkarian argitaratu da, eta, haren arabera, Europako lehen hominidoa Ekialde Hurbiletik beren jaioterria utzi eta Dmanisin (Georgia) kokatu ziren afrikar batzuetatik jaitsi da, duela 1,7 milioi urte. Kontinentearen mendebaldeko muturrera egindako bidaia luzean, beste espezie bat bihurtu zen, Europako lehena.\nEuropako lehen hominido-espeziea zein izan zen galderari erantzuten dion baraila joan den urteko ekainean aurkitu zuten Elefante leizeko aztarnategian, Dolina Handitik 200 metrora, Juan Luis Arsuaga, José María Bermúdez de Castro eta Eudald Carbonell ikertzaileek.\nIkertzaileek zehaztu dute aurkitutako giza fosila masailezur baten sinfisian oinarritzen dela (aurreko eskualdean, adar horizontalak biltzen dira, eta kanpoko aldean, gaur egungo gizakiek duten kokotsa). Laginak zenbait hortz “in situ” kontserbatzen ditu, eta egun batzuk lehenago aurkitutako beste aurremolar batekin lotzen da.\nZientzialarien arabera, sinfisiaren aurreko aurpegiaren morfologia primitiboa da, eta Behe Pleistozenoko fosilak gogorarazten ditu, “Homo habilis” eta “Homo rudolfensis” direlakoak. Espezimen berri hori duela 1,7 milioi urtekoak diren eta Dmanisiko aztarnategian aurkitu ziren barailen antzekoa da. Atzeko aldeari dagokionez, itxura deribatuagoa da eta ikertzaileek Asiako aztarnategietako barailekin lotzen dute.\nIkerketa taldeak aurkikuntza Homo antecessor espezieari esleitu dio\n“Fosila masailezurraren aurreko aldeari dagokio, non kokotsa baitago. Oso interesgarria da, aurreko zatiak Georgiako hominidoenak eta Asiako batzuenak gogorarazten baititu, baita gureak ere. Behin-behinekoz, Homo antecessor espezieari esleitu diogu, Giza Eboluzioari buruzko Ikerketa Zentro Nazionaleko zuzendari José María Bermúdez de Castrok azaldu duenez.\nEzaugarri nahasketa horrek iradokitzen du hominidoen Europako lehen populazioa Ekialde Hurbiletik zetorrela, non Afrika eta Eurasia gurutzatzen diren. Europako lehen populazio hori, gainera, Afrikatik kanpoko lehen hedapen demografikoarekin lotuta egon liteke, gaur egun Dmanisiren hominidoek ordezkatzen baitute.\nZientzialarien arabera, Eurasiako mendebaldeko muturrean “espeziazio bat” gertatu zen, eta horrek sortu zuen gaur egun Homo antecessor-en Dolina Handian aurkitutako lehen fosilek eta Elefantearen Leizeko fosil berriak irudikatutako giza leinua.\nBurgosko atapuercako mendilerroa espezie homínido-eu mandíbula-eu primera-eu


Acuerdo Gizalegez - Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila - Euskadi.eus\nGizartearen eta hezkuntzaren arloko konpromiso bat.\nLau oinarri bizikidetza-hezkuntzarako\nBake-kulturaren sustapenak eta gatazka suntsitzaileen, giza eskubideen urraketen eta mota guztietako indarkeria-fenomenoen prebentzioak lotura zuzena dute bizikidetzaren urraketaren honako lau arrazoi hauei ematen zaien erantzunarekin: dogmatismoa, fatalismoa, manikeismoa eta sektarismoa. Prebentziozko erantzun hori eratzearren, gizartearen eta hezkuntzaren arloko konpromiso bat garatzea adostu dugu, lau hezkuntza-oinarri altematiboren\nBizikidetza zera da, gure ikuspegia beti osatu gabea dela onartzea. Mugen esperientzia hezigarriak dogmatismoari aurrea hartzen dio eta elkarrizketa eta indarkeriarik eza sustatzen ditu.\nBizikidetza zera da, zailtasunen artean aukerak sustatzen ikastea. Balio positiboaren esperientzia hezigarriak fatalismoari aurrea hartzen dio eta aniztasuna sustatzen du.\nBizikidetza zera da, egoera bakoitzean gure erantzukizun etikoa geure gain hartzea. Kontzientzia etikoaren esperientzia hezigarriak manikeismoari aurrea hartzen dio eta enpatia eta elkartasuna sustatzen ditu.\nBizikidetza zera da, giza duintasunaren errespetuaren goi-mailako balioa ulertzea. Giza duintasunaren esperientzia hezigarriak indarkeriara jotzeari aurrea harfzen dio eta giza eskubideen errespetua sustatzen du.\nAurrera begira eta gure helburuak indarkeriaren prebentzioa, giza eskubideen babes unibertsala eta gizartea elkartzeko bizikidetzaren eta bakearen kultura direla kontuan izanik, gizartearen eta hezkuntzaren arloko zeharkako proiektu integrala sustatzeko konpromisoa hartzen dugu, betiere lau oinarri etiko horiei buruzko adostasuna abiapuntu hartuta. Hainbat eremutatik modu osagarrian sustatzea proposatzen dugu, modu simple, sortzaile, libre eta askotarikoan.\nGizalegez Akordioa (PDF, 1 MB)\nBiktimen eta Giza Eskubideen Zuzendaritza ;\nAzken aldaketako data: 2016/01/16