Gela xuri haundi batera bultzatu ginduzten; argiak keinu arazten zidan, begitan minberatuaz. Berehala mahai bat ikusi nuen, lau gizonezko bere atzean; paisanozko zenbait gizon paper batzuk ikusmiratzen. Beste presoak gelaren buruan pilatuak zituzten, eta guk gela guzia pasatu behar haiekin alkartzekotan. Batzuk ezagunak nituen, beste zenbait berriz atzerritar, ene iduriko. Nere aurreko biak, buruhezur borobil eta ile argidunak ziren, alkarren tankera handia zuten: Frantziatarrak, iduriz. Gazteena, ahal egin guzian galtzak bere lekuan jarri ezinik; ez zegoen lasai.\nHiru ordu paseak iraun zuen egoitza honek; amorru bizitan nintzen, huts nuen burua, baina gela ongi berotua zen eta atsegin aurkitzen nintzen: zeren hogeita lau orduz gero, gure hotz-ikara kendu ezinik egonak baikinen. Bata bestearen ondoren pasa arazten zituzten presoak mahaiaren aurretik. Lau gizonezkoek izena eta ogibidea eskatzen zizkieten. Gehienetan horrela zen, baina batzutan beste zenbait pontu ere ukuitzen zuten: «Munizioen sabotatzen zinen zeu noski?» Edo: «Nun eta zertan aritu zinan goiz hartan?» . Baina ez zuten erantzunik entzuten, itxuraz behinepein: ixildu eta aurrera begiratu ondoren, idazten hasten ziren. Brigada Internazionalekoa ote zen galdatu zioten Tom-i: Tom-ek ez zuen ukatzerik, zeren eta bere paperak gainean atxeman zizkioten. Joan-i ez zioten fitsik galdatu, berak izena eman ondoren ordea, luzez idatzi zuten.\n— Nere anai Jose da anarkista, zioen Joan-ek. Ondo dakizute bera ez dagoela hemen. Nik inungo erakunderekin ez dut har-emanik; ez dut sekulan politikarik egin.\nEz zioten erantzun. Joan-ek berriz:\nEzpainak dardaraz zituen. Zaindari batek ixil arazi eta berekin eraman zuen. Gero nere txanda zetorren:\nBaietz ihardetsi nuen. Papera begiratu ondoren, hark:\n— Nun da Ramon Gris?\nIdazten hasi ziren, bitartean zaindariek heldu eta eraman ninduten. Pasilloan Tom eta Joan guardia guarida biren artean zai. Alkarrekin abiatu ginen. Zaindari bati deitu zion Tom-ek:\n— Zer egin behar dute gurekin? Guardiak moztu zuen:\n— Zeldetara eramango zaizue erabakia. Zeldatzat egiten zuen gela ospital bateko bodega azpia zen. Hango haizearen joan-etorriak hotza zekarkigun. Bezperako gau guziaz hotzikaratuak egon ginen eta egunez ere ez askoz hobeago. Artzapezpikuaren etxean egindako zelda batetan igaroak nituen aurreko bost egunak. Erdi-Aroko kalabozo bat zirudien: jendetza haundia zen preso, baina toki gutxi; bost axola nun presoak sar. Nere kalabozoz ez nintzen kexu: ez bainuen hotzik, baina bakar-bakarrik nintzen; hau luzarora kexagarriagoa da. Gela hontan berriz, lagunak banituen. Joan-ek ez zuen hitzik ere egiten, beldurturik zegoen eta gainera haur bat besterik ez zen iritziren bat emateko. Hizlari bikaina zen Tom eta gazteleraz oso ondo mintzatzen zen.\nOspital azpi hartan lau aulki zahar eta exer-leku luze bat ba zeuden. Sar arazi ginduztenean, exeri eta ixilik geratu ginen. Gero Tom-ek:\n— Hirekin natxiok, —esan nion— baina ene ustez gazte hau libro utziko ditek.\n— Fitsik ez ditek honen kontra, esan zuen Tom-ek. Militante baten anaia izatea, hori duk guzia.\nJoan-i so ari nintzaion: ez nekien ulertu zuenentz. Tom-ek berriz:\n— Ba al dakik Zaragoza-n nola hiltzen dituzten? Presoak kaminoan luzez jarri eta kamioia pasatu ohi ditek gainetik. Marrokotar desertore batek esana duk. Muniziorik ez omen ditek honela gastatzen.\n— Gasolinaren ekonomiarik ez ditek honela behintzat egingo, esan nuen.\n— Hasarre nintzen Tom-ekin. Ez zuen ezertarako hori esan beharrik.\n— Ofizial batzuk ba omen zeudek kaminoa zaintzen, eskuak patrika barnean eta zigarretak erretzen, paseatuaz. Uste al duk hiltzen dituztela? ez dik axolik. Karraxi bizitan edukitzen omen dizkitek. Batzutan ordu bete osotan. Marrokotarak zionez, bota-galea etorri omen zitzaioan lehenengo aldiz hau ikustean.\n— Ez diat horrelakorik hemen badenik sinesten, esan nion. Munizio falta ikaragarriren bat ez baditek behinepein.\nLau zulo txiki eta sapaiko zulo borobil batetik egunaren izpia sartzen zitzaigun. Zulo honek zerura ematen zuen. Zulo borobil hau gehienetan itxia zen, ikatza botatzeko egina nunbait. Zuloaren pare-parean hauts pila haundi bat; ospitala berotzeko hautatua zen gela hura, baina gerla hasterakoan, gaixo guztiak handik eramanik, hantxe zegoen ikatza ezertarako gai ez zelarik. Euriz bustia zen ikatza, zeren eta zuloa ixtea ahaztu egin zitzaien nunbait.\nTom hotzikaraz hasi zen:\n— Jainko alu madarikatua, hotzikara nauk, zioen, komeria hau berriro ere hasi duk.\nJaiki eta jinasiari ekin zion. Ekinaldi bakoitzetan alkandora idekitzen zitzaion bular xuri iletxua agiriaz. Oinak aidean, goraizen antzera mogitzen zituela, bizkarraren gainean jarri zen: bere gorputz haundian, hotzikararen dardaizua nabari zen. Indartsua zen, baina gizenegia. Gurina puska bat bezain xamur zen gorputz hartan bala batzuk edo baionetaren punta zenbait berehala sartuko zirela gogoratu zitzaidan. Argala izan balitz ordea ez zidan itxura berdinik egingo.\nEz nintzen hotz, baina bizkarra eta besoak sentigaitz zitzaizkidan. Noizean behin zerbaiten faltan ote nintzen kezkatzen hasia nintzen, eta txamarra bila hasita, berehala ohartu nintzen ez zidatela txamarrik bihurtu. Penagarria. Gure jantziak oro soldaduentzat kendu zizkiguten, gaixoen atorra eta arpillerazko praka zabal zahar hutsetan utziak ginen. Une baten buruan, Tom altzatu eta ene alboan jarririk, aho beterikako arnasaz genduan.\n— Beroturik al hago?\n— Nola deritzaie hiru hauei?\n— Steinbock, Ibbieta eta Mirbal, ihardetsi zion zaindariak.\n— Beste biak berdin, jardun zen.\n— Ba, zure izena ere hemen dago. Kondenatua zaude zu ere.\n— Nik ez dut fitsik egin. Bizkarraz keinu egin eta Tom, eta bioi beha, komandanteak esan zigun:\n— Hiru Euskaldun bazeudela esan didate. Heien atzetik korrika ibiltzeko astirik ez dut. Ez duzue, beraz, apaizik edo beharko?\n— Belgatar sendagile bat hemen izango duzue berehala. Badu zuekin gaua pasatzeko baimena.\n— Bai, esan nion, kolpe ederra gazte honentzat.\nHau hobe-beharrez esaten nuen, baina gaztea ez nuen begiko. Fina eta beldurtiaren aurpegia zuen, sofrimenak aldaturik zedukan nunbait. Hiru egun lehenago, haur pretenziosa bat besterik ez zen, gustagarria beraz: baina atso zahar baten aurpegia bilakatu zitzaion, eta ez zela berriro gazte izatera sekulan iritsiko pentsatu nuen, askatasuna ematen ziotelarik ere. Hobeago zitzaidan, bada, errukitsu ager banintzaion, baina hori nazkagarri zitzaidan, areago beldurgarri. Denboraldi bat zeramakian ixil; xuri-xuri zegoen: aurpegia eta eskuak xuri zituen. Exeri eta begi borobilekin lurrari begiratzen zion. Arima oneko Tom hura, besotik heldu nahiean hurbildu egin zitzaion, asmo onenez hurbildu, muturka egin zion baina gazteak.\nGogo txarrez obeditu zidan Tom-ek, gaztea lasaitu nahiean bait zebilen; besterengatik zerbait eginaz, bere buru propioaz nola ahaztuko ari baitzen, honela denbora laburtuko zuelakoan. Hau ez nuen gogoko: nik ere sekulan ez nuen heriotzaz pentsatu, zeren eta hortarat ez ninduten sekulan behartu, orain ordea, ezina genduen hortaz ez beste axolatzea.\nEz nion erantzun. Dagonilaz geroz sei gizon hil zituela aitortu zidan; baina ez zen gure egoerataz konturatzen, nahi ere. Neu ere ezin nintzen oraindik zuzendu, asko sofritzen ote zuen galdatu nahi nion nere buruari; balataz pentsatzearekin batean, gorputz guztira heien berotasuna zetorkidan. Bestalde zen ordea benetako galdera; halere lasai nengoen: gau guzia genduen heriotza ulertzeko. Tom ixildua zen unetxo bat zuelarik, zeharka begiratu nion eta xuri-xuri zegoela ikusi nuen, farregarri eta mixerable. «Komeria hasia duk» pentsatu nuen. Gaua sartua zen, argi mota batzuk besterik ez zulotik behera, zeru azpiko ikatz pila hark mota beltz ttipino bat erakusten zuen; zulotik izar bat ikusten nuen: gaua garbi eta hotz izango zen agian.\nAtea ideki eta zaindari bi sartu ziren. Jantziz, belgatarra zen heien atzetik sartu zen gizona, kirru bat. Agurtu ginduen:\n«Sendagile nauzue, esan zigun. Azken gau txar hau zuen artean igarotzeko baimena ba dut».\nAbots gozo eta ederrekoa zen. Esan nion:\n— Zuen mende nauzue. Ahal dudan guziaz saiatuko naiz zuen azken ordu hauek alaiago izan ditezen.\n«Erre nahiko duzue, ala? eraso zuen laisterka batean. Purukin batera zigarretarik ere ekarri dut».\nZigarretak eta puruak eskaini zizkigun, baina ez genion bat ere hartu. Ez zegoen lasai, begietara behaz ninduelako. Esan nion:\nJarraitzera nindoan, baina ustegabeko zerbait gertatu eta ixildu egin nintzen: jadanik sendagilearen gure artean egoteak ez zidan axola ixpirik ere ematen. Gizon batekin sartu naizenean, ez diot horren lasai uzten, normalki behintzat. Orduan, halere, mintzatzea bera alferrikakoa zeritzaidan; bizkarra higitu ondoren, ez nion gehiago begiratu. Geroxoago burua jaso eta ikusi nuen, harriturik begiratzen zidala. Zaindariak lasto pila batean exeririk zeuden. Pedro, argal luze hura, behatzak mugitzen ari zen, besteak, loak har ez zezan, aldian behin burua higitzen zuen.\n— Argia pizterik nahi al duzu? esan zion Pedro-k sendagileari. Buruarekin baietz egin zion: zura bezain makala zela pentsatu nuen, halere ez zeukan gizon txarren trazarik. Bere begi urdin hotz haiek ikustekoan irudimenik ez zuela, zeritzaidan. Pedro irten eta petroleozko argi batekin batera sartu zen, aulkiaren ertz batean ibeni zuen argia. Ez zuen argitasun sakonik ematen, bateza baino hobeago zen ordea; bezpera guzian ilhuntasunean ukan ginduzten. Argiak goian egiten zuen borobilari begiratuaz nengoen. Harriturik nintzen. Gero ailtxa orduko, goiko figurek alde egin zuten eta kezka haundiaz zamaturik kausitu nintzen. Ez zen hiltzearen kezka, eztare beldurra: konprenigaitzaren haunditasuna! Belarrondoak sutan eta min.\nJira eta bi lagunei begiratu nien. Tom-ek burua esku artean zeukan; bere lepogain grasatsu xuria besterik ez zuen bixtan. Galduena Joan zegoen, ahoa ideki-idekirik eta sudurzuloak dardaran. Sendagilea inguratu zitzaion eta bere eskua, laguntzeko asmoz, bizkar gainean jarri zion; halere gaztearen begiak hotz jarraitu. Gero Belgatarraren eskua, besotik behera, maltzurki, jaisten ikusi nuen. Joan-ek ez zuen arreta haundirik jartzen. Eskumuturra hiru behatz artean hartu zion; ezertan erreparatzen ez balu bezala, Belgatarra zedozertxo bat gibelatu egin zen, neri bizkarra nola eman asmatu ezinean. Baina nik, gorputza atzeraturik, erlojuari begiratzen ikusi nuen; gaztearen eskumuturra ez zuen uzten, eta hormaren kontra ibenirik, idatzi beharreko zerbait bururatu zitzaiolarik, sakeletik libreta atera eta lerro batzuk idatzi zituen. «Urde hori, —nion su-ta-ke nerekiko—, niregana etor bahintz, zartada ederra hartu behar hukek mutur zikin hortan». Baina ez zen etorri. Neri so ari zitzaidan, nik ere burua ailtxatu eta aurpegira begiratu nion. Maltzur abotsaz esan zidan:\n— Ez al derizkiozu, hotz haundia dagoela hemen?\nBa zirudin hotz zela bera ere; behintzat mora-mora zen.\nBegirada gogorrak botatzen zizkidan. Amen fite batean konpreni nuen zergaitik, eta eskuak aurpegira eraman nituen: izerdiz busti-bustia nintzen. Nahiz negu gorri eta haizetsu izan, zulo hartan izerditan nengoen.\nAlkandora ere bustita nuela konturatu nintzen, izerditu ileak behatzez pasatzearekin batera, gainera alkandora gorputzari itsatsirik nuen. Ordu bete guttienez neraman izerditan, eta anarteraino ez nintzen ohartu. Belgatar alu hura konturatu zen ordea, ene aurpegitik behera ikusiak zituen izerdi tantoak; izugarri egoitza beldurgarria zela honen kausa, pentsatu nuen; bera berriz, hotz hotz zegoelako, tajuzko gizon eta harro nabari zen. Aurpegia hamar mila pusketetan xehatuko nion; gogo bizia baneukan, baina lehen keinua egin nion bezain prest, lotsa eta amorru guzia joan zitzaizkidan. Axola gabe, aulkian erori nintzen.\nLepoa besterik ez nuen muki-zapiz legortu, zeren eta ez zitzaidan batere gustagarri lepogainera zetozkidan tantoak senditzea. Legortzeari berari ere berehala utzi nion, alferrik baitzen: izarditan pats neukan zapia eta ni, oraindik, izerditan. Ipurdiak berak ere izerdia botatzen zuen; nere praka bustiak aulkiari lotu zitzaizkion.\nUstekabez, Joan mintzatu zen.\nKonsulta garestiko gaixoren bat indartzen ote zebilen zirudin.\n— Baina nik... entzuna dut... maiz bi bider bota beharrean aurkitzen direla...\n— Batzutan bai, esan zuen Belgatarrak, burua makurtuaz. Gerta liteke, bai, lehenengo kolpez bizitzaren funtsa ez harrapatzea.\n— Berriro kargatu eta bota beharrean daude orduan?\n— Horrek bere denbora behar du, bai.\nSofritzearen beldur zen gaztea, ez zuen sofrimenduan baizik pentsatzen: ez da harritzeko gauza bere adina gaztetan. Nik ez nuen hontaz gehiegi pentsatzen, izerdia arazten zidana ez zen sofrimenduaren beldurra, ez.\nTom-ek gorrotoz jositako begirada bota zidan, ailtxatu eta hauts pilara joan nintzenean: oinetakoekin ateratzen nituen hotsak amorru bizitan jartzen zuten. Nere buruari galdatzen nion, ea bere itxura bezain beldurtia nerea ere ote zen: bera ere izerditan zegoela ohartu nintzen. Zerua eder zen; argi ixpirik ere ez zen zulo hartatik sartzen; burua poxin bat jiratu besterik ez nuen Artza haundia ikusteko. Guztiz ere, anarterainoko gauza berdina ez zen: herenegun ere artzapezpikuaren etxe azpiko kalabozotik zeru pusketa bat ikusten nuen, eta ordu bakoitzak gauza berri bat zekarkidan burura. Goizargi urdinean, Atlantico-ko hondartzaz amesten nuen; eguarditan, eguzkiari so eginaz, azeitunak eta antxoa-banderillak hartzen nituen Sevilla-ko taberna batetaz gogoratzen nintzen; arratsetan, itzalean nengoalarik, hondartzaren erdi bat eguzki eta beste erdia itzal zirela bururatzen zitzaidan: triste zen lurra zeru goian ikusi behar hori. Orain berriz, nahi bezain luzez, zerura begira nezakean, baina ezer ikusi ez. Horrela nahiago nuen. Berriro Tom-en alboan exeri nintzen. Une luze bat iragan genduen.\nAbots ixilez, berriro mintzatzen hasi zen Tom. Beharturik zegoen hitz egitera, alderantziz ezin baitzuen bere pentsamenarik ezagutu. Nirekin mintzo zela uste dut, baina ez zidan begiratzen ere. Ziurki beldur zen ni horrela, xuri eta izerditan pats, ikustean: bat bestearen ispilu ginen. Belgatarrari so ari zen, bera baitzen biziko zen bakarra.\nIxilka, ni ere mintzatzeari lotu nintzaion. Belgatarri zorrotz begiratzen nion.\n— Hau ez zegok garbi, esan zuen buru gogor. Lasai egon nahi nikek, hortarako jakin beharko... gutxienez... Entzun ezak! Patiora eramango gaituztek; zenbait soldadu zutituko duk gure aurrean. Zenbait izango dituk?\n— Hori duk. Zortzi izango dituk. Karraxiz aginduko zietek: «Apunten» . Nere aurrean, neri beha, zortzi fusil ba dakustiat. PARETAREN KONTRA naizelakoan, nere indar guztiaz horma bultzatuko diat, barnera sar ote nindekean agian; honek eutsiko natxiok, ametsetan gertatzen zaidakan bezala. Hau guzia pentsatzen diat. Jakingo bahu nola pentsatzen dudan hori guzia!\n— Aski duk, motel, nik ere berdin pentsatzen diat.\n— Zinetan mingarri izan behar dik. Begietara eta ahora apuntatzen omen ditek, itxurarik gabe edo utz gaitzaten, esan zidan intentzio txarrez. Ordu bete duela senditzen dizkiat zauriak; lepoa eta burua minduta zeuzkeat. Hau benetako mina baino okerrago duk: biharko mina duk. Eta gero, zer?\nEsan nahi zuena arras ongi konprenitzen nuen, halere ez-entzuna egin nuen. Ni ere mindurik nintzen, zauri txikiek dagiten antzeko minak nituen... Ezin nuen gehiago, bera bezala nintzen, baina ez nion inportantziarik ematen.\n— Gero, esan nion amorrazirik, karraxi egingo duk lehoinaren karraxkaren antzo.\nBere kolkorako hitzak esaten hasi zen: eta Belgatarri so eta so. Iduriz, honek ez zuen entzuteko gogorik. Ongi nekien zertarat etorria genduen; gure pentsamenak ez zitzaizkion axolezko; soil-soilik gure gorputzak ikustera etorria zen, bizirik ari ziren gure gorputzok ikustera.\n— Amets txarretan bezala gertatzen ari zaidak, esan zuen Tom-ek. Zerbait pentsatu beharra ba diagu, erdiets dugulakoan ardea, den denak irrist egin ohi dik; dena joan-etorri huts bat besterik ez duk. Buruari galdatzen zioat: gero ez duk deus gehiago izango. Baina honen esan-nahia ezin diat ulertu. Konprenitu dudalakoan... dena erortzen zaidak berriro; minataz, balataz, tirotaz hasten nauk pentsatzen. Baiesten diat materialista naizela; ez nauk erotua, ez. Baina ongi ez doan zerbait ba zegok. Nere gorputza hilik dakustiat; hau ikustea ez duk zaila, baina Ni nauk hau dakusdana; Ni nauk, nere begiez, hau dakusdana. Beharrezko zaidak pentsatzen hastea... fitsik gehiago ez dudala ikusterik izango, gehiagorik ez dudala ulertuko, eta... munduak aurrera egingo duela besteentzat. Hau pentsatzeko jaioa ez duk inor, Pablo. Sinets dezakek: gau oso bat ibilia nauk hau guzia pentsatzen, zerbaiteren zai nengokan. Den-dena ohartu gabe etorriko zaiguk, Pablo, eta ezin preparatzerik izango diagu...\nEz zuen ihardetsi. Igarletzari maizegi heltzen zitzaiola garbi nekusan, baitare zurikeriaz deitzen zidala: «Pablo!» Hauxe ez nuen gogoko; dirudienez Irlandatar guziak berdin dire. Pix usaina zeukala nabaritu nuen. Ez nuen Tom maite, eta ez dakit ze arrazoirengatik, alkarrekin hil behar baginduzten ere, zergatik Tom maiteagotu behar nuen. Honen lekuan beste batzuk baleude, ez litzaidake berdin gertatuko. Ramon Gris balego adibidez; Baina Tom eta Joan-en artean bakarti aurkitzen nintzen. Halere honela nahiago nuen: Ramon-ekin batera maitasunez urtu egingo bait nintzen. Orain oso gogor nintzen eta gogorki nahi nuen aurrera jarrai.\nTom hitzak xehatzen jarraitu zen, ezertarako axolik gabeko itxuran. Ezertan pentsa ez zezan, ari zen ziur hitzetik hortzera mintzatzen. Egundainoko pix usaina zeriola zegoen, prostata-gaixo zaharren antzera. Banekien bera esaten ari zen guzia neuk esan nezakela ahobatez: hiltze hura ez zen egunerokoa, eta hil behar nindutelako, ezer ez zitzaidan eguneroko gauza iduritzen; ez hauts hura, ez aulkia, eztare Pedro zaindariaren aho zikina. Bakarrik Tom-ek zerason gauza berdinetik begiratu nahi nuen. Banekien ordea bost minutuko gora-behera ez-ezik, gauza berdinak pentsatuko nituzkeala. Gaua zehar, aldi berean izardituko, eta halaber dardara berdinak egingo nituela ba nekian. Zeharka begiratu nion eta lehenengoz iduritu zitzaidan arrotz bat zela: bere figuran heriotza bera zeraman. Eri nintzen nere haundikeria baitan: hogei eta lau orduz alkarri entzun eta so egin ondoren, garbi ikusi nuen ez genduela ezer komunzki. Anai bixkiren antza genduen, heriotza berdinara alkarrekin gindoazelako. Ezertan erreparatu gabe, Tom-ek eskua hartu zidan:\n— Pablo, nere buruari galdatzen zioat... galde egiten... gizona desegiten denentz. Eskua librotu ondoren, nik:\n— Nazkagarri hori, begira hakiok hire ankarteari.\nHanka artean potzu bat zeukan egina, eta prakatatik tanto batzuk zeriola zegoen.\n— Pixa egin duk praketara, esan nion.\n— Ez duk egia, nik ez diat horlakorik egiten, ez diat fitsik somatzen.\n— Gaixorik al zaude?\n— Zer denik ere ez dakit, zioen Tom-ek harrotuta. Ez naiz beldur. Zin dagizut ez naizela ezertarako beldur.\nBelgatarrak ez zion ihardetsi. Tom altxatu eta pix egitera ertz batera joan zen. Praketa lotuaz gureganatu zitzaigun; txintik ere egin gabe exeri zen. Belgarra zerbait idazten ari zen.\nGuztiok berari begira ginen, bizidun bat bait zen, bizi baten mogitzeak zituen, bizi baten kezkak; kalabozo hartan, bizidun batek behar duen bezala, dardaraz zegoen; ondo jandako baten tankera zuen. Guk gorputza ere apenas senditzen genduen modu berdinean behintzat. Galtzak hankaren kontra ote nituen nahi nuen senditu, baina mugitzera ez nintzen ausartu. Bere gorputzaren nagusi ikusi genduan, belaunaren gainean, Belgatarra, —hark, biharamonean ere, pentsatzen jarrai zitekean. Gu berriz, odol gabeko hiru itzalak hantxe ginen; berari beha eta banpiroen antzo bere bizitzatik zupatu nahi genduen.\nAzkenik Joan-en albora inguratu zen. Bere ofizioak ala bere errukiak bultzaturik, ferekatzen ote zion lepogaina? Baldin errukiz, gau guziko lehen aldia zuen. Joan-en burua eta lepoa laztantzen zituen. Gazteak utzi egiten zion, baina berehala eskua hartu eta zentzurik gabeko erreparada bota zion. Bere bi esku artean Belgatarrena zeukan; atsegin ixpirik ez zuten bi esku-mutur haiek. Hurbiltzen ari zitzaigunaz ez nintzen kexatzen, Tom ere ezetz uste dut. Belgatarrak berriz sua besterik ez zekusan, aitazalekeriaren irriparra zuen. Unetxo bat iraganik, Joan-ek bere beso gorritsua ahora eraman zuen hozk egiteko asmotan nunbait. Belgatarra ikaraturik zegoen eta gaztea bultzatuaz, paretaraino ihes egin zuen. Handik ari zitzaigun begira, guztiz ikaraturik; benetarikoak ez ginela konprenituko ote zuen? Irriz hasi nintzen onez-onetara, eta zaindari bat harrituta neukan. Bestea erdi lotan zetzan, bere begi xuri haundiak zabalik.\nAkitua nintzen, lasaitasuna gorde ezinik. Ez nuen goizargitzean etorriko zitzaidanaz pentsatu nahi ordea. Honek ez zuen poesiaren itxurarik, hitzak eta hutsa besterik ez nituen ikusten. Ahal egin guzia egin arren, neri begira fusilak ikusten nituen. Hogei bider guttienik nere heriotza bizi izandu dut; ene ustez ez nuen horlako beharrik: minutu luze batean loak hartu ninduela derizkiot. PARETAREN KONTRA jarri ninduten, borroka gogorra egin nien... barkamena eskatzen nien...\nAbots ozenkiko ametsetan ibili ote nintzen, beldurrez esnatu nintzen, eta segiduan Belgatarri begiratu nion. Hau ez zen ezertaz ohartu, zeren eta bigotea txukuntzen topatu nuen. Nahi izanik, eta gehiago egingo nuela uste dut: berrogei eta zortzi ordu lorik egin gabe egon ondoren, nekatua nintzen. Ez nuen neholaz ere bi orduko bizitza labur hura galdu nahi: goizargitzean zaindariak etortzerakoan logurez jota eramango ninduteke, eta nik «Uf!» ez-ezik, txintik ere ez nieke egingo; hau ez nuen neholaz nahi ordea, ez nuen nahi alimalia baten antzera hil nazaten, konprenitzeko borondate haundi bat besterik ez nintzen. Guztiz ere, amets txarren beldur nintzen. Jaikiaz, hemendik haruntz paseatzen hasi nintzen, ea ideiaz aldatzerik bai ote nuen; iragan nuen bizitzaz gogoratu nintzen. Gauza multzo bat bururatzen zitzaidan. Tartean ona eta txarra bazegoen behintzat anarteraino honela deitzen nituen. Bazen zenbait gizon eta ixtori. Novillero batetaz gogoratu nintzen; Ramon Gris-en aurpegiaz ere bai. Buruan banituen ixtoria batzuk; 1926 gn. urtean, hiru hilabetez lanik egin gabe, nola gosez hiltzeko zorian egondu nintzen. Nola Granada-ko banku gainetan pasatzen nituen gau batzuk; hiru egunez jan gabe eta ez nuen hil nahi. Honek parregura zekarkidan orain. Zenbait laisterkada ez ote nuen egin zorionaren atzetik, emaztekien eta askatasunaren atzetik! Zertarako korri? España askatu nahi nuen. Pi y Margall ohoretsu zitzaidan, anarkista mugidari lotua nintzen, jendetzaren aurrean mintzatzen nintzen: den-dena arrunt serioski hartu nuen, betirako izango banintzake bezala, heriotzgaitz alegia.\nOrain, bizitza guzia nere eskutan zegoelakoan nintzen, eta pentsatzen:\n«Guzia gezur haundi eta ustel bat besterik ez duk»: Bizitzak ez zuen txintik ere balio, zeren finitua bai zen. Nere buruari galdatzen nion nola emaztekien atzetik korritu izan nindekean: honela hil behar nuela jakin izan banu, ez nuen behatz txikienik mogitu izanduko. Bizitza itxia nuen, herts eta huts; zaku baten antzera, baina barnean zegoen guzia landu gabe zetzan. Nere bizitza epaitzea pentsatu nuen. Hau da, bizitza eder dala esan gura nuen. Juiziorik ezin egin nuen ordea, errealitateari aldegin gabe behinepein. Nere denbora guzia plan fingaitzetan amilduta neukan, betirako banintzake bezala; fitsik ez nuen ulertu izan. Ez nintzen ezertaz damutzen ordea: horrenbestetaz damu nindekean! manzanillaren gustoaz edo Cadiz-en urtero hartzen nituen bainuez; baina heriotzak den-dena desenkantatu zidan.\n— Lagunok, esan zigun, maite duzuen norbaiti zeuren gauzaren bat eman nahi izango baziozueke, militar-administrazioak utziko dizutelakoan nauzute. Gainera ni enkarga nindeke...\nKidezalekeria honek nazkatzen ninduen: baina errua nerea zen. Aurreko gauan, ixilik egon beharrean, Concha-z hitz egin bai nion. Urte batez gero Concha-rekin bizitzen nintzen. Oraindik bezperan, besoa haitzkoraz mozten utziko nuen berarekin bost minutu egitearren. Hau zen nere hitz jarioaren kausa, ni baino bortitzago zen agian. Baina orain ez nuen bera ikusteko gogorik, zer esanik ere ez nuen. Zertarako bera besarkatu? Orain nere gorputzaren beldurti bat nintzen, xuri eta izerditan pats zegoelarik. Ez nintzen ziur gainera, bere gorputzaren aurrean nazkarik ez ote nuen sendituko. Concha-k nigar egingo du nere hilketaren berri jakiterakoan; hilabete batzutan ez du bizitzeko gustorik izango. Halere hil behar zena ni nintzen. Bere begi polit eta maitegarritaz pentsatu nuen: ORAIN begiratuko banindu, bere begitarte ona; begietan bertan geldituko litzaioke berarengandik ez litzaidake fitsik nereganatuko. Bakarrik nintzen. Tom ere bakar zen, baina ez modu berdinera. Hankak zabal-zabalik, irripar antzeko zerbait eginaz, aulkiari begira zegoen, harritu-itxura zeukan. Aulkia emeki ukuitzeko, eskua luzatu egin zuen, baina dardaraz zegoelarik, atzera egin zuen fite.\nNi Tom izan banintz, ez nuen aulkia ukuitze hartatik pozarik aterako: Hau ere Irlandatarren komeri-puska bat zen, halere horlako gauzek bere pozgarritxoa badutela derizkiot; inoiz baino ilhunago eta hutsago aurkitzen nintzen. Hil behar nuela senditzeko, nahikoa litzaidake, aulkiari, argiari eta hauts pilari so banintzaie. Guztiz ere ez nuen nere heriotza arras garbi ikusten, dena-dela gauza guziak heriotza zekarkidaten; neretzako gauzek hildakoaren ohe aurrean ixiltasun gorrian egoten diren gizonen distantzia zuten. Tom-ek aulkia ukuitzerakoan, bere heriotza zen ukuitu zuena.\nNi nintzen egoitza hartan, etxera joan nindekeala esan balidate, edo-ta bizitza neretzat nuela, hotz utziko ninduen: ordu batzuk edo urte batzuk berdin baitira, betirako ez gerala ohartu geranean. Jadanik ez nuen fitsik nahi, lasai nengoen. Baina nerea sasi-bake bat besterik ez zen gorputza nuen kausa bakarra bezala-ta: bere begitan nere gorputza ikusten nuen, bere belarriez entzuten nuen, halatan ni ez nintzen gehiago ni; izerditan eta dardaraz zegoen bakarti, ez nuen gehiago nere gorputza ezagutzen. Nere gorputza zertan zegoen jakin nezan, ukuitu eta begiratu beharrean nintzen, beste edozein baten gorputza balitz bezala. Sarri senditzen nuen, bere erristadak eta keriak maiz senditzen nituen, gain-behera jausten den abioi bat bezala, edo baitare, bihotzaren taupadak senditzen nituen. Horiek guziek ez zidaten lasaitasun poxinik ematen: nere gorputzak zekarkidan guzia urdekeriaren koloreaz egosita zegoen. Gehienean nere gorputza ixilik zegoen, eta zama haundi bat besterik ez nuen senditzen; nere buruari nazkagarri nintzaion; mixeri haundi batetara helduta nintzen. Ez nekien izardi ala pixa zenentz; baezpadare, ikatz pilan pix egitera joan nintzen.\nBelgatarrak erlojuari begiratu zion. Eta esan zuen:\nZerri hura! Nahita egin ote zuen? Tom-ek salto egin zuen: ez ginen ohartu orduak aurrera zihoazela; mamu ilhun batek ohi duen bezala, gauak inguratu egin ginduen, hasi zenik ere ahantzirik ginen.\nJoan gaztea karraxika hasi zen. Eskuak bildu eta borobildu, otoika:\nJira-biraka hasi zen kalabozo zehar, besoak altxaturik; gero, negarti, lastoaren gainera bota zen. Tom-ek tristurazko begi ahulez erreparatzen zion, baina ez zedukan laguntzeko taju haundirik. Gainera ez zuen ene ustez merezi: guk baino hots haundiago ateratzen bait zuen, nahiz eta jabetzen ez bazen ere: kalenturaz baliatzen den gaixo baten antzo zegoen motil hura. Baina kalenturarik ez dagoenean, are okerrago izan ohi da.\nNigar egiten ari zen: bere buru propiaren errukia zuen; heriotzaz ez zen ordea kexatzen. Segundu batetaz, nik ere bakar-bakarrik egiteko inbiria izan nuen, nere buruaren urrikal izan nendin ni ere. Baina kontrakoa zen gertatu zena: gazteari berriro begiratu eta bere bizkar-gaina tanbalaka ikusi nuelako, bihotz gogor banintz bezala aurkitu nintzen: ezin nuen ez neretzat eztare besterentzat neholako errukirik ukan. Nere kolkoari esaten nion: «Garbi-garbi hil nahi diat».\nTom xutiturik zegoen, goiko zulo borobilaren azpian jarri eta zerura begiratzen. Ni egoskortuta nengoen, garbi-garbi hil nahi nuen eta ezin ohart nezakean besteak zertan zirenentz. Sendagileak ordua eman zigunez geroztik, denbora astiro zihoala senditzen nuen. Tantoka.\nPedro, nagiak botatzera xutitu zen, eta argia itzaldu egin zuen. Bere lagunari:\nBa zuen zertxobait gehiago esateko, baina ateari begiratuaz, ixildu egin zen. Atea zabaldu egin zen eta lau zaindarien erdian ofizial bat sartu zitzaigun. Tomek zigarreta bota zuen.\n— Joan Mirbal?\n— Lastoaren gainean dagoen hura duzue.\nJoan ez zen higitu ere. Zaindari biren artean xutitu zuten. Hauek utzi zutenean, berriro jautsi zen.\n— Hau ez da gaixotzen den lehena, esan zuen ofizialak, hartu eta eraman besterik ez duzue; ea, zuek biek; beheran konponduko zerate.\nSoldadu biek zuzenduta, Tom eraman zuten. Beste biek, besazpitik eta belaunetik helduta, Joan zeramaten. Guztiz ere gaztea ez zen buru txorabiaturik, begi haundiak zabal-zabalik zeuzkan, malkoak masailetatik behera. Ni ere irtetzen hasi nintzen, baina ofizialak heldu ninduen:\n— Zu Ibbieta zera, ezta?\nIrten ziren. Belgatarra eta bi zaindariak heiekin batera. Bakarrik nintzen. Ez nuen konprenitzen gertatzen ari zitzaidan hura, baina ahalik eta azkarrenik bukatu albaluteke, are hobeago. Aldian behin, tiro-xorta batzuk entzuten nituen; ni dardaraz. Iletik tira eta karraxi egiteko gogoa nuen. Hortzak estutu eta eskuak patrikan sartu nituen; garbi-garbi jarrai nahi nuelako noski.\nOrdu bete buruan nere bila etorri eta goiko gela batera eraman ninduten. Zigarro usaineko gela ittogarri bat zen. Zigarretak erreaz, ofizial bi bere eser-lekutan jarrita zeuden; belaun gainean paper batzuk zituztela,\n— Nun duk Ramon Gris?\nXutituaz, inguratu nintzaion. Besteak besoetatik heldu eta lur pean sartuko ninduken begirada bota zidan. Aldi berean, indar guziez, nere bularra estutzen ari zitzaidan. Ez zebilen min egitearren, bere jokutan baino: nitaz nagusitu nahi zuen. Ikusten danez, hortarako bere arnas hustela nireganatzea ere beharrezkoa zitzaion. Horrela egon ginen momentu batean, eta nik ikaragarrizko irrifarrak egiteko gogoa neukan. Hil behar duten gizona beldurtzeko, askoz gehiago behar da: honek ez zuen axolarik. Indarrez bultza ninduen, eta exeri nintzen. Esan zidan:\n— Hire. bizitza bere bizitzaren truke. Bizirik uzten haugu, nun dagoen esaten badiguk.\nBi gizon haiek, bere zigor eta bota eta guzti, hil beharrean gertatuko ziren. Ni baino beranduago, baina ez askoz gehiago. Paperetan izen bila ondo saiatuz gero, gizonen atzetik korrika egiten zuten, gartzelera edo hiltzera eman zitzaten; Españari buruz-ko ideiak bazituzten, beste gauzen etorkizunari buruz ere bazuten zenbait iritzi. Bere lanak, txantxetakoak eta burlagarriak iduritu zitzaizkidan ordea: ni ez nintzen sekulan beren lekuan jarri izango, eroak zirela zeritzaidan.\nLodikote txiki hark ez zidan begirada kentzen, bere botak zigor txiki batekin astintzen zituen. Mogimendu guziak aurrez pentsatuak zeuzkan, alimalien itxura beldurgarri bat ukan zezan.\nBeste ofizialak, desafioz, kolore gabeko esku bat jaso zidan. Hura ere aurrez pentsatuta zeukan. Bere keinu guziak ikusita, harriturik nengoen nola gizon bat hortara heldu ditekean ikusiaz.\nBa zekiten zer egiten zuten: gau guzia zai igaro nuen; gero, Tom eta Joan hiltzen zituzten bitartean, ordu bete bat gehiago bakardadean eduki nahi ninduten. Nagusitasuna galdu araziko zidatelakoan! Oker zebiltzan. Iskilaran exeri nintzen, indarrik gabe bait nengoen. Pentsatzeari lotu nintzaion, baina ez heien proposamendutaz. Ba nekien, noski, Gris nun zegoen: lehengusuen etxean ezkutatua zen, herritik lau kilometrora. Ongi nekien hori ez nuela esango, torturatzen ez baninduten behintzat (ez zuten hortarako itxurarik ordea). Hau dena zuzen zetzan, eta ez zitzaidan interesatzen. Nere jokuen argibide bat soil-soilik nahi nuen. Lehertuko nintzen, Gris heien eskutara eman baino lehen. Zergaitik? Ez nuen Gris gehiago maitatzen. Nere bereganako maitasuna hilik zegoen; egun sentiarekin batera Conchaganako nere amodioa ere berdin, hilik zetzan nere bizitzeko gogoekin batera. Zalantzarik gabe beti lagun izango nuela. Ausarta zen. Baina ez zegoen arrazoirik ni bere tokian hil nintzaten. Bere bizitzak ez zuen nereak baino gehiago balio; edozein bizitzak ez zuen batere balio. Gizon bat PARETAREN KONTRA, eta lehertzeraino botako zioten: ni izan, ala Gris, ala beste edozein berdin zen. España-ko askatasunerako ni baino garrantzi haundiagoa zuen Gris-ek, baina farre egiten nien nola España-ri hala anarkiari: ezerk ez zuen garrantzirik. Halere ni hantxe nengoen; Gris-ena emanik, nere bizitza salba nezakean. Ez nuen halakorik nahi ordea. Komeriaren itxura zuen hark: egoskorkeriaren haunditasuna! Pentsatu nuen:\nNere bila etorri ziren eta ofizial bi haien aurrera berriro eraman ninduten. Sagutxo batek gure hanka artetik salto egin zuen, hori libertigarri zitzaidan.\nFalanjista bateri begiratu eta esan nion:\nParregarri zitzaidan bere ileei nola nagusitzen uzten zien ikustea. Ostiko bat eman zidan arreta haundiagorik gabe, eta ixildu egin nintzen.\nMozorro arraro batzuei bezala begiratzen nien. Nik heiei:\n— Badakit nun dan. Kanposantoan gorderik duzue. Hobi batean edo zuloegilearen txabolan izango duzue.\nTxantxetan ari nintzaien. Jaiki eta zigorraren laguntzaz nola agintzen ote zuten ikusi nahi nuen.\n— Goazen. Aizu, Moles, zoaz teniente Lopez-engana eta hamabost gizon eska zaizkiozu. Hiretzat, esan zidan txiki lodi hark, egia esan baduk, hitz bat besterik ez diat. Gezurretan bahabil ordea, garesti paga araziko diagu hire txantza.\nLaisterka batean irten ziren; ni berriz, falanjisten zaindaritzaren pean zain. Noizbehinka irri egiten nuen heien joan-etorri alferraz gogoratzean. Azti eta gaizto kausitu nintzen. Ikusten nituen hil-harriak banan-bana miatzen, hobi guziak xeha-mehatzen. Egoera xelebre hura beste edozein banintz bezala nekusan: preso egoskor hau izugarriak egiten ari zen, falanjista alu eta bigotedunak eta beste uniformedun gizonak hilhobiz-hilhobi korrika ibili arazten zituen; farregarrizko komeria zinetan.\nOrdu erdi baten buruan, bakarrik agertu zitzaidan txiki lodikote hura. Ziurki hiltzeko manua zekarkidan. Besteak kanposantuan izango ziren nunbait.\n— Sar ezazute besteekin batera patio haundian. Militar matxinada hau finitzerakoan, tribunal batek epaituko du, eta esango norat igor.\nEz nuen deusik konprenitzen Galdatu nion:\n— Bada, ez, ez nazazute... ez naute hilko...?\nErantzun gabe, bizkarrak higitu zizkidan. Soldaduek heldu eta patiora eraman ninduten. Ehun bat preso bazen patio hartan, emakume, haur eta agure zenbait tartean. Erdi-erdian zegoen belardiari bueltaka hasi nintzaion lolotua nintzen. Bazkal orduan jan-tokira eraman ginduzten. Bizpahiru lagun galdezka ari zitzaizkidan. Ezagunak nunbait behar nituen izan, baina ez nien erantzun: ez nekien nun negonik ere.\nArratsean, hamar bat preso berri ekarri zituzten. Garcia ogilea ezagutu nuen. Berak esan zidan:\n— Potro haundi hori! Ez hindukan bizirik jotzen!\n— Hiltzera epaitua nindukan, gero ideiaz-edo aldatu egin dituk nunbait. Ez zekiat zer gertatu dukan.\n— Ez zekiat, motel, esan zidan. Bere gisako ez diren guziak hartzen ari dituk.\n— Gaur goizean. Alukeria bat egin zian. Eztabaida bat izan ondoren, lengusuaren etxea utzi zikan, bazeukean, nork ezkutatu, baina nehorenganako zorrik etzian ukan nahi. Esan zigukan: «Ibbietaren etxean gorde nenkikek, baina harrapatu dutenez gero, kanposantura niek» .\n— Bai. A zer astakeria! Jakina, gaur goizean joanak dituk, noizbait gertatu beharrekoa huan. Zulo-egilearen txabolan aurkitu ditek. Berak tiroka agurtu dizkik, baina bertan hil ditek.\nDen-dena jira-biraka hasi zitzaidan. Lurrean kausitu nintzen: hain irri galantan ari nintzen, non begiak malkoz lanbrotu zitzaizkidan.\n© itzulpenarena: Mikel Lasa


Asteon zientzia begi-bistan #352 - Zientzia Kaiera\nDibulgazioa · Zientzia Kaiera\nEspiral itxurako galaxiek barne egitura bitxia dute eta oraindik ez dakite noiz sortu ziren. Japoniako bi ikertzailek itxura hori duen BRI 1335–0417 galaxia antzeman dute ALMA teleskopioa erabiliz. Urrutiko unibertsoko galaxia da, Big Banga gertatu eta 1 400 milioi urte beranduago sortutakoa. Hau da sekula ikusi den bere motako galaxiarik zaharrena eta Egoitz Etxebestek ematen digu bere berri Elhuyar aldizkarian: Galaxia espiral bat, unibertsoa oso gaztea zenekoa.\nArabako Lautadan ohikoak dira elurteak eta izozteak eta baita ezohikoak diren beste portaera batzuk ere, esaterako, euri izoztua. Izan ere, beste toki batzuk baino hotzagoa da zonalde hau eta meteorologiaren ikuspuntutik oso leku interesgarria dela azaldu du Euskalmeteko Jose Antonio Arandak Berrian: “Arabako Lautada leku interesgarria da meteorologia aldetik“.\nIkerketa berri batek frogatu du tamaina handiko mikroorganismoek airean sakabanatzeko gaitasuna dutela, eta mikroorganismo horiek airean duten ugaritasuna tokiko baldintza meteorologiko guztien eraginpean dagoela. Emaitzek beste fronte bat irekitzen dute aerobiologiaren alorrean. Juanma Gallegok eman du honen berri: Haizeak daramatzan mugarik gabeko mikroorganismoak.\nMikroorganismoen multzoari mikrobioma deitzen diogu eta mikrobiota, giza organismoaren hestean edo digestio-hodian dauden mikroorganismo bizien edo bakterioen multzoari. Ikusi denez hainbat gaixotasunekin lotura dute egun, eta iraganean ere izan zuten. Jakes Goikoetxeak azaldu digu Berrian ikertalde batek antzinako gizakien mikrobiota aztertu dutela gorozki fosilen bidez: Gorotzak eboluzioa ezagutzeko.\nLaku eta ibaien hondoetan zirrikituren bat topatzen duten euriek eta elurrek osatzen dute lurpeko ura, eta Euskal Herrian zein munduan, gutako askori ematen digu edaten. Mendi goietan daude gurean kalitaterik hoberena duten akuiferoak, eta haranetan kutsatuago daudena. Hala ere, orokorrean, lur azpian ditugun akuiferoko uraren kalitatea ona da. Amaia Ramirez de Okarizek landu gaia Berrian: Ezkutuko urak ere badira.\nIngeniaritza Elektronikoa ikasi du Unai Otamendik eta gradua bukaerako lanean COVID-19aren hedapenean portaera sozialek izan duten eragina neurtzeko programa informatiko bat garatu du. Egungo egoera aztertzeko ez ezik, etorkizuneko epidemiei begira, eredu honen bidez segurtasun neurri eta txertatze estrategiak planifikatzeko baliagarriak izango diren programa berriak sortu ahal izango dira. Informazioa Elhuyar aldizkarian.\nJuan Ignacio Pérez biologoak azaldu du asteon zaporeak ez direla janariaren funtsezko ezaugarriak. Zaporeak zenbait substantziaren eta haien dastamen-errezeptoreen arteko elkarreraginetik sortzen diren propietateak direla. Belaunaldiz belaunaldi moldatuak, animalia-leinu bakoitzak elikagaiarekin izan duen harremanagatik: Zaporeek badute historia.\nZahartu ahala gure gorputza ahulagoa bihurtzen da eta gure funtzio fisiko eta psikikoen beherakada pairatzen dugu. Egoitz Etxebestek kontatu digu azterketa batean, adineko pertsonen jarduera fisikoa eta odol-laginak aztertu dira, adinean aurrera egin ahala gertaera traumatikoen aurrean organismoak berreskuratzeko duen gaitasuna nola aldatzen den neurtzeko. Elhuyar aldizkarian irakurgai: Zahartzea neurtzeko modu berri bat aurkitu dute.\nZahartzaroa eta hauskortasuna ditu ikergai Joanes Lameirinhas ikertzaileak. Edadetuen hauskortasunean faktore psikologikoek duten papera aztertzen ari da haren doktorego-tesian eta haren helburuetako bat hauskortasun psikologikoaren definizio teoriko eta operazional bat lantzea. Xehetasun guztiak, Unibertsitatea.net atarian: “Adinekoen hauskortasun egoeran faktore psikologikoek eta sozialek izan dezaketen eragina aldarrikatu da azken hamarkadan“.\nErretinosi pigmentarioa, begiaren gaixotasun genetiko neurodegeneratiboa da eta itsutasuna eragin dezake. Optogenetikaren bidez, paziente itsu batean, argiarekiko sentikortasuna ematen duen gene bat txertatu diote zeluletan eta betaurreko berezi batzuekin estimulazioa arina bideratu. Aitziber Agirrek azaldu du Elhuyar aldizkarian, honen ondorioz gaixoaren ikusmena partzialki berreskuratzea lortu dutela.\nArgitalpen-data: 2021/05/30 · Atala: Dibulgazioa, Zientzia Kaiera\nAsteon zientzia begi-bistan #350\nAkustika Akustika fisikaren adarra da eta soinuak, infrasoinuak eta ultrasoinuak aztertzen ditu eredu fisiko eta matematikoen bidez. Fisikak baditu tresnak […]


Kaikua bezain ergela | Faroa\n← Joxe, besterik gabe\nJohan Cruyff, futbolaz →\nHerenegun izan zen. Goizeko lehen orduan lanera nindoala autoan, Kaiku enpresaren iragarki bat entzun nuen Euskadi Irratian. Bukaeran, harri eta zur geratu nintzen, entzun nuenean zioela “Ni Kaiku naiz!”. Kaikua izan behar, bai, horrelako zerbait esateko, kaikua bezain ergela.\nEz dugu barkamenik. Aurreko batean Iñigo Fernandez Ostolazari irakurri nion Euskal Herrian egiten den publizitate diglosikoaz. Hauxe da horren adibide negargarri bat, beste bat. Iragarki hori gaztelaniaz pentsatu da, eta euskarara ekartzeko orduan, hitzez hitz itzuli da, kontuan hartu barik euskaraz irain bat erabiltzen ari zirela, kaiku izatea ergel izatea baita.\nKanadan ginela, Mitshubishi enpresak Pajero izenarekin merkaturatu zuen beribil bat Ipar Ameriketan. Hala ere, Espainian aldatu egin zioten izena, pajero hitzak konnotazio negatiboak zituelako, eta Montero izena jarri zioten, soinuz antzekoa, baina ez esanguraz. Japoniakoa bada ere, Mitshubishik zaindu egiten ditu horrelako xehetasunak, tokian tokiko errealitateak aintzat hartuta. Kaiku hemengoa da, baina, bistan denez, jakin ere ez daki zer dioen euskara darabilenean. Kaiku halakoa!\nKategoria: Sailkatugabeak Etiketak euskara, kaiku, publizitatea. Gorde lotura.\n6 Responses to Kaikua bezain ergela\n2010(e)ko urtarrilaren 14a 17:08\nBai, arrazoi osoa duzu, erabat. Baina aitortuko dizut, nik iragarki hori ikusi nuenean ez nintzen konturatu. K maiuskula edo minuskula idatzita egotea zeharo aldatzen zuen nire pertzepzioa.\n2010(e)ko urtarrilaren 15a 16:31\nPajeroren kasuan hartutako erabaki berbera hartu zuten japoniarrek NOVA edo LAPUTA autoekin 🙂\n2010(e)ko urtarrilaren 15a 17:50\nZe erraz idazten duzuen batzuk ideiarik jakin gabe. Denok dakigu “ni kaiku naiz” eta “ni kaikua naiz” ez dutela gauza bera esan nahi. Beraz, enpresari izena aldatu beharko zaio, ezta? Agian eurak horren inozoak izanik ez dakite “ergel” izeneko enpresa batean lan egiten dutela, edo “ergel” izeneko arraun talde bateko jarraitzileak direla edo “ergel” izeneko artilezko txaketa bat soinean daramatela.\nMesedez errespeto pixka bat bertako langileei. Gainera iragarkietan ateratzen diren pertsonek, enpresa bertan egiten dute lan eta muxu truk hartu dute parte iragarkietan.\nHi joxe oso azkarraza izango haiz baina ez oso(-a).\nBatzu dirudienez asko aspertzen zarete zuen bizitzetan.\nNi KAIKU naiz. Eta betidanik, norena bestela? bertakoa izanda!!\n2010(e)ko urtarrilaren 15a 18:11\nArrazoi guztia daukazu Imanol!\nNi ere KAIKU naiz!! hemengoa, kalitatezkoa eta goxoena!\n2010(e)ko urtarrilaren 15a 18:17\nEz dakit nola dagoen pentsatua, baina “Ni Kaikukoa naiz” eskatzen dit niri esaldiak, pertenentzia edo identifikazio zentzu horretan. Beste inpresio bat, besterik gabe.\n2010(e)ko urtarrilaren 15a 22:14\nKaiku hemengo enpresa bat da, eta estimatzen diot egiten duen ahalegina bere publizitatea euskaraz ere egiteko.\nKasu honetan, hala ere, uste dut Kaikuk huts egin duela iragarki honen euskarazko bertsioarekin, ez baitu aintzat hartu “kaiku(a) izateak” izan dezakeen konnotazio negatiboa.\nNik sinatu egiten ditut neure artikuluak. Inork nahiko balu nik esandakoa kritikatu —eskubide osoa izango luke horretarako— uste dut modu berean sinatu beharko lukeela erantzuna.\nSentitzen dut, baina nik ezin dut esan “ni Kaiku naizela”, lehen esandakoagatik. Aitzitik, ez dut bat ere oztoporik esateko “ni Kaikukoa naizela”, Patxi Petrirenak proposatzen duen gisan.\nEskerrik asko denoi zuen iritziengatik.


Fra Filippo Lippi - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Filippo Lippi» orritik birbideratua)\nFra Filippo Lippi (Florentzia, 1406 aldean - Spoleto, 1469ko urriaren 8a) italiar margolaria izan zen. Florentziako eskolako Pizkundeko margolari nagusietakoa izan zen.\n1406 aldean, 1406 (egutegi gregorianoa)\nSpoleto, 1469ko urriaren 8a (62/63 urte)\nAma Birjina eta Haurra\nSanta Maria del Carmine komentuan hasi zen dekorazio-lanetan, eta bertan ezagutu zituen Masaccioren lanak. 1432an utzi zuen monasterioa, fresko batzuk margotu ondoren, eta Itsaso Adriatikoan mairuen aurkako guduetan parte hartu zuela dirudi, (esklabo gisa eduki omen zuten mairuek, hemezortzi hilabetez).\n1434an Paduara jo zuen, eta 1437an itzuli zen Florentziara, Medicitarrentzat lan egitera. Bi lan nagusi eman zituen urte hartan: Andre Maria eta Haurra Frediano eta Agustin santuen artean (1438, Louvre, Paris) eta Andre Maria eta Haurra. Massaccioren eragina handia da lan horietan eta Donatello eta Jacopo della Quercia eskultoreen kutsua ikus daiteke dekorazio-elementuetan. 1441etik 1443ra margotu zuen Deikundea lanean (Galleria nazionale d'arte antica, Erroma), pintura-molde berriak erakutsi zituen: ikuspegi-efektuak, kolorearen eta formaren arteko kontrastasunak eta jantzi arinen mugimendu leuna, Sandro Botticelliren artearen aitzindari. Erretaula ospetsu bat pintatu zuen garai hartan, Fra Angelicoren moldean: Ama Birjinaren koroatzea (1444 ondoan, Vatikanoko pinakoteka).\nFra Filippo Lippik beste inork ez bezala landu zuen erretauletan Madonna edo Andre Maria eta Haurra gaia. Madonna eta Haurra eta Mariaren bizitzako eszenak da gisa honetako lan aipagarriena. 1445ean beste Ama Birjinaren koroatzea bat margotu zuen (1439-1447, Uffizi Galeria, Florentzia), baina Fra Angelicoren moldeetatik guztiz urrun. Freskoak eta erretaulak egiten jarraitu zuen, Fra Diamanterekin batean, eta 1467an Spoletora jo zuten biek, Medicitarrentzat lan egitera. Hango katedralean egin zituen Fra Filippo Lippik azken freskoak.\nAma Birjina eta Haurra, 1440–1445\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fra Filippo Lippi\nAzken aldaketa 19 otsaila 2019(e)an, 15:04(e)tan


Zilar ekonomia Oarsoaldean aukera da\nZilar ekonomiko eremuan enpresa edo pertsona ekintzaileek hitzordua dute hurrengo maiatzaren 14an Pasaian\nHurrengo maiatzaren 14an Pasaiak, aukera sektore honetan ekin nahi duten edo ekiten jarraitu nahi duten profesional, enpresa eta pertsonak jasoko ditu, INSPIRAEKINTZAILEAK programaren barne.\nZahartzeak eta menpekotasunari laguntzeak, eskualdeko beharrak gero eta handiago diren eskaria dakar. Baina, halaber, apustu politikoak eta Gipuzkoako lurraldeak, zahartzearen erronkari erantzunez, espezializazio eta berezitasun maila handia lortzeko asmoak, Oarsoaldearentzako aukera sektore argi bat dela berresten dute, ekintzailetza proiektu berrientzat edota jada badauden enpresentzako lan-ildo berrietarako.\nHau dela eta, ekntzaileak eta enpresak mugiarazteko asmoarekin INSPIRAEKINTZAILEAK programaren barne eta eskualdeko zilar ekonomiako esparruan, hurrengo maiatzaren 14ean Pasaiako Kulturgunean 14:30etatik 16:30etara jardunaldi inspiratzailea eta doakoa izango dugu.\nJardunaldian zahartzaroaren alorreko ekintzailetza esperientziak ezberdinak edukiko ditugu: Zilarnet gizarte teknologia egitasmo bat da eta bere helburua 55 urte baino gehiagokoak laguntzeko gizarte sare eta zerbitzu plataforma bat sortzea da, gizarte harreman aktiboagoa izateko aukera emango duen gunea,\nAskora enpresak, elikagai eta zerbitzu enpresa, Askora Nagusi atalaren bidez zahartze aktiboa bultzatzen du, eguneroko jarduerak egiteko laguntza eskainiz, adineko pertsonen eta haien komunitateen ongizatea eta bizi kalitatea bermatzeko lan eginez, besteen artean , nutrizioa funtsezko gaia izanik eta arlo honetan duten esperientziaz hitz egingo digute.\nBPXport kirol zerbitzuen enpresak jarduera fisiko programak garatzen ditu eta 55 urte baino gehiagoko pertsonei zuzendutako jarduera fisiko eskaintzak, zahartzaro aktibo eta osasuntsuan, eta, era berean, sozializazioan duen eraginaz hitz egingo digute.\nEsperientzia hauek, Iker Izulainekin batera, estrategia- eta berrikuntza-aholkularia eta ekintzailetza-prozesuetan esperientzia handikoa, bertaratutakoei zilar ekonomia sektorean ekintzailetzaren eta elkarrekiko ekintzailetzaren txinparta pizten saiatuko dira.\nGero, maiatzaren 21ean, jardunaldian egon diren pertsonek beren ekintzailetzari edo elkarrekiko ekintzailetzari buruzko ideia edo proiektuarekin aurrera jarraitu nahi badute, tailerra bitarteko, ekintzara pasako dira. Ekintzailetzaren inguruko tailer praktiko honetan ekintzailetzaren bidea hasiko dugu JUMP! proiektuen bizkortze-metodologiaz baliaturik “ekinez”. Banaka eta taldean, jardunaldian aurkeztutako esperientzietan oinarrituta, ekintzaileak izan daitezkeen pertsonen edo enpresen ideiak jaso eta landuko dira, baita negozio-ereduak edo negozio-logikak definitu eta gap nagusiak identifikatu ere.\nEgitaraua ikusi nahi dut\nESPIRITU EKINTZAILEA DUTEN PERTSONAK ETA ENPRESAK BILATZEN DITUENA OARSOALDEAN EKITEKO. Doako esperientzia-jardunaldi eta -tailerrek pentsamendu ekintzailea ekarri nahi dute pertsonen burura eta enpresen elkarrekiko ekintzailetzaren esparrura.\nJada ekimenak eta ideiak dituzten pertsonentzat, Inspiraekintzaileak azken bultzada eman nahi die garatzen ausartzeko. • Enpresei hedapen-aukera gehiago eta kudeaketa, harreman eta elkar ekintzaren modu desberdinak ikusteko aukera eskaintzen die. • Espiritua izanik, berariaz ekimenak ez dituzten pertsona eta enpresei, ordea, ekitea edo elkar jardutea inspiratzen die.\nOarsoaldea Garapen Agentziak antolatuta eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ekonomia Sustapen, Landa Ingurune eta Lurralde Orekako Departamentuaren lankidetzaz, Inspiraekintzaileak metodologia berriztatzailea da pertsona ekintzaileei eta enpresei laguntzeko. Nolanahi ere, eremu desberdinetan ekitetik abiatuta, lurraldea aktibatu eta dinamizatzea du helburu.\nZer egin behar dut jardunaldi eta tailer horietan parte hartzeko?\nOso erraza da. Sartu programaren web orrian (www.inspiraekintzaileak.com) eta bertan proiektuari buruzko informazioa aurkituko duzu. Horrez gain, parte hartu nahi duzun jardunaldi eta tailerretan izena emateko aukera dago. Bai jardunaldiak, baita tailerrak ere, doakoak dira eta Oarsoaldeak proiektuak esku hartzeko gonbita luzatu nahi dizue, gure eskualdean inspirazioaren txinparta piztuko duelakoan.


Amaitu dira "El Refor" erabilera anitzeko futbol zelaiaren eraikuntza lanak - - Aiaraldea.eus\nAmaitu dira "El Refor" erabilera anitzeko futbol zelaiaren eraikuntza lanak\nAmurrioko Udala 2020-10-12 07:08\nIrma Basterra Lurralde Orekarako diputatuak eta Josune Irabien Amurrioko alkateak El Reforren dagoen eta 900.000 euro inguruko inbertsioa eskatu duen instalazioa bisitatu dute.\nFutbol zelai berriak errugbi, futbol 11 eta futbol 7 norgehiagokak jasotzeko aukera emango du.\nAmurriok erabilera anitzeko futbol zelai berria du jadanik 'El Refor' kirol-instalazioetan. Udalerriko kirol taldeek eta auzokideek aste honetan estreinatu dute Amurrioko Udalak Arabako Foru Aldundiaren laguntzarekin Obra eta Zerbitzuen Foru Planaren bitartez eraiki duen ekipamendu berria.\nLanetan belar artifizialeko zelai bat eraiki da, futbolean eta errugbian jarduteko indarrean dauden araudiek eskatzen dituzten gutxieneko neurriekin, eta beharrezko azpiegiturak (ureztatzea, drainatzea, argiztapen artifiziala, itxiturak eta kirol-ekipamenduak) ere baditu. Erabilera anitzeko zelaiak orain arte espazio horretan zeuden bi zelai mailakatuak ordezkatu ditu, 'El Refor'-en erabiltzaileek luzaroan itxaroten zuten lehen mailako instalazioa eskainiz.\nIrma Basterra Lurralde Orekarako Diputatua Amurrion izan da, obraren amaieraren lekuko izateko. Bisita horretan Josune Irabien Amurrioko alkatea izan du berarekin, gidari gisa, eta dagoeneko kirol-ekipamendu berria edukitzearen garrantzia azaldu du.\nBasterrak Udala zoriondu du proiektua gauzatu duelako, eta, esan duenez, "erabilera anitzeko instalazio berri hau, zalantzarik gabe, lurraldearen kohesioa sustatzeko eta kirolaren balio positiboak eskualde osoan zabaltzen jarraitzeko baliabide garrantzitsua" izango da.\nErabilera anitzeko zelai berria herritarrentzat zabalik egongo da, baina Amurrioko Udalak "auzotarrek arduraz erabil dezatela” eskatu du. “Baliabide garrantzitsua da kirol-jarduera sustatzeko, eta hori zaintzea erabiltzaileen ardura da". Bestalde, Amurrioko Udala errugbi partida bat antolatzen ari da datozen hilabeteetarako, zelaiaren inaugurazio ofiziala egiteko.\nFutbol zelai berria eraikitzeko, 900.000 euro inguruko inbertsioa egin da, eta Arabako Foru Aldundiaren laguntza jaso du, Obra eta Zerbitzuen Foru Planaren bitartez.


[ANALISIA] Euskara ikasleen arteko zubi - Aiaraldea.eus\n[ANALISIA] Euskara ikasleen arteko zubi\nTxabi Alvarado Bañares 2018-11-28 18:00 Euskara Aiaraldea\nIzan daiteke euskara hezkuntzako segregazioaren problematika konpontzeko gakoetako bat? Datuek eta esperientzia praktikoek hori iradokitzen dute. A eredua ahanzturan geratzen ari da eta D ereduaren nagusitasuna eztabaidaezina da. Testuinguru horretan, kultura ezberdinetako ikasleak batzeko tresna izan daiteke euskara.\nLamuza Ikastetxeko ikasleek euskara komunikatzeko nola baliatzen duten aztertu zuen Esti Urresolak “Deklinabideak” dokumentalean. / Esti Urresola | Ikusi handiago | Argazki originala\nAzken hilabeteetan zeresan handia sortu du eskola segregazioak. Urrian eztabaidatu zuten gaia Eusko Legebiltzarrean, Zubiak Eraikiz plataformak arazoari aurre egiteko proposamena eraman zuelako, 17.000 sinadurak babestuta. Zortzi neurri jasotzen zituen proposamenak, Matrikulazio prozesua bateratzea eta profil sozioekonomiko baxuena duten ikasleen ikastetxeei arreta berezia ematea tartean. Herri Ekimen Legegileak ez zuen aurrera egin, PSE, PP eta EAJk aurka bozkatu zutelako. Hala ere, eztabaida presente dago oraindik kalean eta ikasgeletan.\nEztabaida mamitsua da, adar (eta arantza) ugarikoa. Baina badago bereziki interesgarria den faktore bat: hizkuntzarena. EAEko hezkuntza sistema A, B eta D ereduen artean banatua egoteak segregazioa sustatzen duela uste dute eragile batzuk, eta kategorizazio hori ezabatu eta murgiltze eredua ezartzea proposatu dute (Ikastolen Elkarteak kasu). Baina egon daiteke kontrakoa proposatu dezakeenik: euskarazko eredu mailakatuak ezabatzea, gaztelerazko sistema bakar, handia eta askea ezartzeko.\nD ereduaren nagusitasuna\nErrealitateak, baina, ahanzturan utziko luke balizko proposamen hori. Atzerrian jaiotako geroz eta haur zein gazte gehiago daude EAEko ikastetxeetan. A ereduak aldiz, beherazko joera etengabea bizi du. Sei urte eskasetan bost puntu jaitsi da Aiaraldean: 2010ean eskualdeko ikasleen %18ak baino ez zituen ikasketak gazteleraz egiten. 2016an, aldiz, %13,14koa zen ehunekoa. B eredua ere ahultzen ari da, bere jaitsiera mailakatuagoa den arren.\nD ereduaren aldeko hautua, aldiz, etengabe hazten ari da. 2010ean Aiaraldeko ikasleen erdiak baino gehiago (%50,67) ikasten zuten nagusiki euskaraz. 2016an, aldiz, %60,98a ziren.\nEuskarak, banatu baino, komunitatea kohesionatzen duela diote tokiko esperientzia praktikoek. Lamuza Ikastetxeko errealitatea da horren adibide. Kultur aniztasun handia dago eskola horretan, baina euskararen presentzia horrelako egoera batean espero zitekeena baino nabarmenagoa da. “Inpaktu handia sortzen du, etorri berriak euskara peto-petoan hitz egiten ikusten dituzunean batez ere”, azaldu zuen Esti Urresolak “Deklinabideak” dokumentala plazaratu zuenean. Zinemagile laudioarrak Lamuza Ikastetxean grabatu zuen 20 minutuko pelikula hori, euskarak kultura ezberdinetako ikasleen artean betetzen duen zubi funtzioa erakusteko.\nGauzak hala, ez da zorakeria pentsatzea euskara hutsezko hezkuntza dela eskualdeko ikastetxeen etorkizuna. Horregatik, euskarak ezin du izan segregazioaren arazoa bere horretan mantentzeko aitzakia. Kontrara, eraldaketarako tresna izan beharko da, kultura eta hizkuntza ezberdinen arteko zubiak eraikitzeko lanabesa, segregazioarekin amaitzeko gakoetako bat.


Lakhura Santa Grazitik | Euskal-Herria.Org\nLakhura Santa Grazitik\nietxaburu-k sortua, 2008, abuztua 27 - 23:26\nEhujarre arroilaren hasiera\nEhujarre, Erraitze, Lakhura, Eruso, Ganagerre, Ehujarre\n»Lakhura (mendi) »Lakhura Santa Grazitik (track)\nBelagua inguruan ibili izan den mendizalearentzat oso ezaguna da Lakhura mendia. Hain zuzen, hango aterbearen gain gainean dago. Baina baita ere esan beharra da, alde horretatik egin daitekeen igoerak ez duela erakartzen gehiegi. Aterbean geundenean, beste plan interesgarriagorik ez zegoenean, zerbait egin behar eta, Lakhurara igotzen ginen.\nBaina Santa Grazitik (Zuberoa) egin daitekeen igoerak, ez du zer ikusirik lehen esandakoarekin. Oso txango ederra da. Ingurua zoragarria eta eskatzen duen esfortzua ere ez da txantxetakoa.\nSanta Grazi herrira iritsi eta eliza aurretik doan errepidetxoa jarraituko dugu beherantz, eta 150 m. egin ostean, eskuinetara doana hartuko. Kilometro pasatxo eginda, Ehujarre arroilaren hasieran gaude. (600 m). 50 metro lehenago, dozena erdi bat auto aparkatzeko lekua dago.\nArroilaren barnean gorantz, zuhaitz artean doan bide zidorra hartuko dugu, eta orain uraren alde batetik eta gero bestetik, zailtasunik gabe jarraitu ahal izango dugu. Laster ura desagertu egingo da. Ordu betera, arroila bi besotan banatzen den ingurura iritsiko gara. Bi besoen erdian, 300 metroko garaierako harkaitz murrua dagoelarik. Bideak ezkerreko besotik jarraitzen du. Gorago, zuhaitzak bukatuko dira eta berriro ere ur erreka ikusiko dugu. Honela jarraituz, Erraitzeko larreetara iritsiko gara. (1.400 m. 2 ordu).\nHego-ekialdera Erraitzeko lepoa dugu eta Hego-mendebaldera Lakhura tontorra. Aukera bat izan daiteke Erraitzeko lepora joan eta handik tontorrera, gailurra jarraituz. Baina gure aukera, zuzenagoa da. Hego-mendebaldera, Erraitzeko eta Erusoko larreak banatzen dituen bizkarraren gaina hartu eta norabide bera jarraituz, tontorretik hurbil, bere ezkerretara, Erraitzeko lepotik datorren gailurrarekin egiten duten sokora (1.700 m). Tontorra gain gainean dugu, ia 200 m. gorago. Soko honetatik norabide bera jarraituz, malda gogorreko belarretatik gora ia 100 metro eta Erraitzeko lepotik datorren gailurra, tontorrarekin elkartzen den puntura aterako gara (1.800 m.). Oraindik ipar aldera beste ehun metro igo beharrak ditugu tontorrera iristeko. (Kontuz, ez nahasi ekialdera hurbil ikusten den tontorrarekin ez baita nagusia) (1.877 m, 3:30 ordu).\nJaitsiera, Erusoko larreetatik nahi dugu egin. Horretarako, ipar aldera luzatzen den gailurra jarraituko dugu, oin-arrastoak jarraituz. Baina 100 bat metro jaitsi ondoren, arrastoek ipar-mendebaldeko norabidea hartzen dute eta 150 m. beherago dagoen belardi lauean bukatuko dugu. Ipar-ekialderantz 300/400 m. maldarik gabe eta Ihizkundizeko lepoan gaude (1.619 m).\nIa 200 m. beherago, ipar-ekialdera ikusten ditugun Erusoko larreetara jaitsiko gara. Txabolen aztarnen ondotik igaro ondoren, erreka amildegira jauzika jaisten hasten den lekuan, ezker aldetik, mendiaren kontran, bide zidorra aurkituko dugu. Bide zidor hau, ia maldarik gabekoa, arroilaren gainetik doa eta zenbait puntutan belarrak ia guztiz estali egiten du, baina jarraitzeko arazorik ez dago. Aurrera iparralderantz jarraituz (eta ikuskizunarekin gozatuz) 45 bat minutu, Ganagerreko bizkarrera iritsiko gara eta goitik datorren bide zidorrarekin elkartuko (1.240 m.). Orain ipar-ekialderanzko norabidearekin 100 m. jaitsiko da amildegira hurbilduz, baina berriro ipar alderantz basoan sartuko da. Aurrera jarraitu ahala, bidea pista bihurtuko da eta halaxe, 750 metroko garaieran, kamiora aterako da Urrutia auzoan.\nKamiora irten ondoren, eskuinetara 100 bat metrora dagoen etxeraino joango gara eta bere ezkerretik hasten den bide zabal bat hartuko dugu. Etxea atzetik inguratu ondoren, 3/4 minutuan belardi batean sartuko gara. Belardiaren beste aldean beste etxe bat dago. Baina gu belardiaren beheko aldera joango gara eta han pista bat hasten dela ikusiko dugu. Pista jarraituz 2/3 minutu, berriro beste zelai zabal batzuetara. Ipar aldera begiratuz, zelaiaren ertzean ataka txiki bat aurkituko dugu. Atakaren beste aldean bide polit bat hasten da zuhaitz artean eta 3/4 minutuan, kamiora aterako gara, arroilaren sarrera ondoan. Autoa 50 metrora dugu zai. (3 ordu tontorretik).\nLakhurarako bidea.JPG 237.09 KB\nArroilean sartu eta berehalaxe GPSak satelitearen seinalea galdu zuen ordu betez.\nJaitsieran, goiko kamiora, Urrutia izeneko auzoko etxeetara, iritsi nintzenean, zenbait buelta eman behar izan nuen bide egokiak aurkitzeko. Horien GPSko aztarnak deuseztatu egin ditut.


Jardunaldiak: Itsas Energia - content - Gipuzkoako Ingeniaritza Eskola. Eibarko atala - UPV/EHU\nJardunaldiak: Itsas Energia\nastelehena, 2017ko irailaren 11a\nOstiralean, irailak 15ean, 15.00tan, UPV/EHUko Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolaren San Andres aretoan, Eibarren, itsas energiaren azken berrikuntzak aurkeztuko dira, Maynooth Unibertsitateko (Irlanda) ikertzaileen eskutik.\nMaynooth Unibertsitateko (Irlanda) COER zentroak (Centre for Ocean Energy Research edo Itsas Energiaren Azterketarako Zentroa) hamarkada bat baino gehiago darama itsas energiaren aprobetxamendua aztertzen, batez ere olatuena. Bertako hiru ikertzaile datoz Eibarrera euren ildoa azaltzera: Nicolas Faedo argentinarra, Giuseppe Giorgi italiarra, eta Yerai Peña euskal herritarra eta Eibarko ikasle ohia.\nUPV/EHUko Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolak, Eibarren, Energia Berriztagarrien Ingeniaritzako gradua irakasten du, energia iturri hauen erabilera, energiaren aurreztea eta trantsizio energetikoaren nondik-norakoak irakasten dituena. Bere irakasketa jardueren barne, ikaslegoaren ezagutza jardunaldi osagarriekin sakontzea bilatzen du honelako jardunaldi teknikoekin. Jardunaldi hauek herritargora ere zabalik daude, une honetan gizarteak arlo energetikoan dituen erronkak ezagutarazteko.\nGiuseppe Giorgi. Maynooth University (Ireland): "Modelación hidrodinámica lineal y no lineal para convertidores de energías de olas"\nYerai Peña. Maynooth University (Ireland): "Itsasoko olatuen eszitazio indarren estimazioa eta aurreikuspena"\nNicolás Faedo. Maynooth University (Ireland): "Control óptimo de convertidores de energía de olas"\n• Eguna: 2017/09/15\n• Ordua: 15:00\n• Lekua: San Andres aretoa (GIE EIBAR)\nSarrera libre da, lekua bete arte.


Landa Garapenak 2 milioi bideratu ditu Nafarroako Ubidearen jarduketa-eremuko nekazaritza-ustiategietan ureztatze-ekipamenduan inbertitzeko - LIFE NAdapta - navarra.es\nLanda Garapenak 2 milioi bideratu ditu Nafarroako Ubidearen jarduketa-eremuko nekazaritza-ustiategietan ureztatze-ekipamenduan inbertitzeko\nLIFE-IP NAdapta-CC uraren eta energiaren erabileraren eraginkortasuna hobetzeko lanean ari da, klima-aldaketaren aurkako borrokan onuragarriagoak diren teknika berritzaileen bidez.\nNafarroako Aldizkari Ofizialak (NAO) berriki argitaratu du Nafarroako Gobernuko Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuaren (DRyMA) laguntza-deialdi bat, Nafarroako Ubidearen jarduketa-eremuko nekazaritza-ustiategietarako ureztatze-ekipamenduetan 2 milioi euroko inbertsioa egiteko. Nafarroako Landa Garapenerako 2014-2020 Programan (LGP) sartutako neurria da, eta eskaerak aurkezteko epea 2022ko apirilaren 1ean amaituko da.\nInformazio guztia Landa Garapeneko zuzendari nagusiaren abenduaren 28ko 246E/2021 Ebazpenean kontsulta daiteke. Ebazpen horren bidez, Nafarroako Ubidearen jarduketa-eremuan nekazaritzako ustiategietarako ureztatze-ekipamenduetan inbertsioak egiteko laguntzen deialdia onartzen da. LGP 2014-2020 (24. NAO - 2022ko otsailaren 2a).\nNeurri honen helburuen artean, honako hauek nabarmentzen dira: errendimendu ekonomikoa handitzea, ustiategiaren etekin fisikoak eta ekoizpenen kalitate-mailak hobetzea, ekoizpen-kostuak murriztea, uraren eta energiaren erabileraren eraginkortasuna hobetzea, teknika berritzaileak hartzea, nekazaritza-sektorean enplegua mantentzea eta sortzea, lan- eta osasun-baldintzak hobetzea eta nekazaritza-jardueren dibertsifikazioa bultzatzea.\nLIFE-IP NAdapta-CC, INTIA sozietate publikoaren bitartez, uraren egokitzapen-kudeaketan lan egiten ari da nekazaritzan, uraren erabilera optimizatzen teknika berritzaileen bidez, hala nola, ureztatze defizitarioaren edo presio txikiko ureztatzearen bidez. Teknika horiek orain arte egindako saiakuntzetan frogatzen ari dira uraren erabileraren eraginkortasuna hobetzen dutela eta energia aurreztea dakartela energetikoki mendekoak diren ureztatzeetan, Navarra Agraria aldizkariko artikulu batzuetan argitaratu izan den bezala.\nLaguntzak kapitalaren zuzeneko diru-laguntza izango dira. Onuradun eta deialdiaren ekitaldi bakoitzeko diruz lagundu daitekeen gehieneko inbertsioa 100.000 eurokoa izango da ustiategiko ULU (Urteko Lan Unitatea) bakoitzeko, inbertsio-plana gauzatu ondoren zehaztuta, 800.000 euroko mugarekin guztira. Gainera, espediente bakoitzeko diruz lagundu daitekeen gutxieneko inbertsioa 7.500 eurokoa izango da; onuradun eta deialdi bakoitzeko gehieneko laguntza 300.000 eurokoa izango da; eta onuradun bakoitzeko gehieneko laguntza 2014-2020 programazio-aldian 800.000 eurokoa izango da.\nGainera, laguntzaren ehunekoaren muga hauek ezartzen dira diruz lagundu daitekeen inbertsioaren guztizko zenbatekoaren gainean: % 30, oro har, eta % 40, nekazari gazteen kasuan. Gainera, gazteek parte hartzen duten elkarte-ustiategien kasuan, oro har ezarritako mugari 10 puntu gehitu ahal izango zaio, eta gehienez ere % 40, gazteek kapital sozialean parte hartzen duten proportzioaren arabera.\nLGPtik datozen laguntza mota horiek klima-aldaketara egokitzeko lehen proiektu europar integratutik (LIFE-IP NAdapta-CC) Nafarroako nekazaritza-sektorea hobetzeko eta foru-erkidegoan ur-baliabideak optimizatzeko egiten ari diren ahaleginen osagarri dira, klima-aldaketaren aurrean erresilientzia handiagoa izateko.


Jainkorik existituko balitz erleak izan behar lukete — Gaztezulo\nJainkorik existituko balitz erleak izan behar lukete\nJainkorik existituko balitz erleak izan behar lukete Gaur Erleen Nazioarteko Eguna da eta argi dagoena da beraiek gabe etorkizun ilun batera goazela. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/jainkorik-existituko-balitz-erleak-izan-behar-lukete https://www.gaztezulo.eus/albisteak/jainkorik-existituko-balitz-erleak-izan-behar-lukete/@@download/image/IMG_9864.jpg\nGaur Erleen Nazioarteko Eguna da eta argi dagoena da beraiek gabe etorkizun ilun batera goazela.\nIzan ere, kontsumitzen ditugun elikagaien %75 euren polinizazioaren baitan daude. Horregatik da hain kezkagarria Europako erle populazioaren %37an gainbeheran egotea. Erleek egiten duten lana dirutan jarri behar bagenu milioika euro eta lan ordu lirateke, beraz, ez da txantxetako kontua.\nErleak uste duguna baino garrantzitsuagoak dira. Intsektu hauen polinizazioaren baitan daude mundu mailako elikagaien ekoizpena eta bioaniztasuna. Euren polinizazioa prozesu natural bat da loreak ugaldu daitezen eta horrela fruituak eta haziak eman ditzaten. Erleak eta tximeleta edo erlastarra bezalako intsektuak dira prozesu honen arduradunak, alabaina, euren populazioak murrizten ari dira modu asaldagarrian. Polinizazio prozesua mehatxatzen duten faktoreen artean euren bizilekuen galera, nekazaritza industrializatuaren praktikak eta pestizidak, parasitoak eta gaixotasunak, landare eta animalia inbaditzaileak eta aldaketa klimatikoaren eraginak daude.\nNekazaritza ekologikoak aldiz, ekoizpen osasuntsu eta jasangarria eskaintzen du, lurra, ura eta klima babestuz eta bioaniztasuna bultzatuz. Beraz, kontsumitzaile bezala jaten dugun hori nondik datorren eta nola ekoitzia izan den kontziente izatea garrantzitsua da. Hau da bidea, zeren bestela, erlerik gabeko mundurantz goaz, edo beste modu batera esanda: galbidera.


Plateruak - - Alea.eus\nIñaki Lazkano 2020-10-23 08:30\n"Asmatuko dugu gainontzekook gure kultur egitasmo euskaltzaleak sustengatzen?"\nAteak zabaldu zituenetik zaila egin zitzaigun bere izena zuzen esatea, taxuz ahoskatzea. Izan ere, Ajuriaenea, Kristinaenea, Arotzenea, Sanzenea eta abarrei jarraiki, Plateruen etxeari Plateruenea zegokiola pentsatzea zen errazena edo buruak eskatzen ziguna, behinik behin.\nBada, horretan ere aldrebesak gure Durangaldeko lagunak, eta plateru ezagunen omenez altxatutako kulturguneari Plateruena Kafe Antzokia izena ipini zioten, beharbada jauntxo ukitutik urrundu, eta aire herrikoia islatu nahian, hau da, eskualdeko plateru euskaltzaleen etxe izan guran. Eta lortu zuten, zinez, kultur egitasmo ederra eraiki baitzuten herriko Mataderu zaharraren hondakinak berreraiki eta hormak zutitu ostean, Berbaro elkartearen babesean ateak zabaldu ondoren.\n18 urte igaro dira geroztik, eta urte hauetan guztietan hondakinen artetik kultura ernatu da eta ernamuin oparoak eman ditu proiektu honek, eskualdeko euskaltzaleentzat eta kulturzaleentzat erreferentziazko gune bilakatu arte. Tamalez, iraila amaitzearekin batera jakin genuen ateak ixtear dituela plateruen egoitzak, ez dela zilar gehiagorik landuko Landako gunearen alboko antzokian.\nJakin bagenekien Plateruena urte latzak ari zela pasatzen, eta bazkideen eta herritarren gogoa eta sustengua ez zirela nahikoa izango egoera zailari, ohitura berriei eta udal politika zaharrei aurre egiteko, baina, hala ere, beste zerbait espero genuen Durangoko, Bizkaiko eta EAEko agintariengandik.\nEuskal kulturaren arnasgune bat itotzen utzi dute, euskararen birika bat arnasestutzen, kulturgune osasuntsu bat gaixotzen...\nArrazoi ugari aipatu dituzte bazkideek eta kudeatzaileek, baina gaude erakunde publiko ezberdinen laguntzarekin egoera ezberdina izan zitekeela. Beraz, gure kritika garbia da: asko gutxi da, eta gure hizkuntzak eta kulturak ahalegin izugarriak beharko dituzte XXI.mende globalizatu honetan biziraun nahi badute.\nEutsiko al dio Durangoko Udalak kultur azpiegitura hau biziberritzeko erronkari, eta asmatuko al dugu gainontzekook gure kultur egitasmo euskaltzaleak sustengatzen?\nBeude gure kulturaren birikak,\nbeude neguan epela eman ziguten doinuak,\nzuekin bizitako uneak.\nBego Plateruena, eta beude plateruak,\nez dadila haria eten!


Basabeazpin, ekintzaz betetako aste borobila - - Goiena.eus\nArizmendi Ikastola 2015-02-06 12:22\nAste benetan berezia izan dute Basabeazpiko haurrek, ekintzez betetakoa. Bisitak egin dituzte (zaharren egoitzan izan dira), bisitak hartu dituzte (Txapel Txin eta Santa Ageda neska-mutilena) eta giro aparta izan dute egunero.\nLehenengo egunetik hasi ziren martxan Aretxabaletako txikiak Zaharren Egoitzara bisitan joanez eta bertan herriko aitita-amamekin Porrotx eta Porrotxinen emanaldia ikusiz. Martitzenean, berriz, San Blas eguna ospatu zuten eta Aretxabaletako usadioei jarraituz, norberak ekarritako hamarretakoa elkarrekin partekatu zuten.\nSanta eskean, herrian zehar\nAste erdian, eguaztenean, Almeneko 3 eta 4. mailakoekin batera herriko kaleetan zehar egin zuten santa eskea. Basabeazpitik hasi, Durana kalea, Udaletxea, Zaharren egoitza, Gernika plaza eta Basabeapi ikastolaraino itzulia.\nTxapel Txinen eta Santa Ageda neska-mutilen bisita\nAtzo goizean Txapel Txinen bisita izan zuten eta aratusteak badatozela iragarri zien eta zapatuan Txapel Txin eguna dela gogorarazi. Etxetik haur bakoitzak txapel bat jantzita ekarri zuen, eta hori jantzita dantzan ibili ziren jolastokian.Arratsaldean, berriz, aurtengo Santa Ageda neska-mutilen bisita izan zuten. Abestu eta dantza egiten ere ausartu ziren, gainera.\nGaur, Balea proiektuaren aurkezpena\nGaur ekintzaz blai antolatutako asteari amaiera emateko, Basabeazpiko haur, guraso eta irakasleek grabatutako Balea proiektuaren aurkezpena egingo da 16:30ean.


Informatika zuzendaria: Teknologia eta Sistemen Unitatea kudeatzeko artea | Linuxetik\nHori kontuan hartuta, duela 2 urte pasatxo idatzi genuen Informatikako profesionalak, izenarekin ezagutzen da SysAdmins y DevOpsGaur, argitalpen hau arlo honetako hurrengo urrats logikoa izango den IT Profesionalari eskainiko diogu Informazio eta Komunikazio Teknologiak, hau da, to "IT zuzendaria".\nGogoan izan askotan, erakunde baten motaren eta tamainaren eta kasuan kasuko herrialdearen arabera, a "IT zuzendaria", beste izen batzuekin izendatu daiteke. Batzuetan hau izaten da: Zuzendaria, Nagusia o Informazio Teknologien zuzendaria gaztelaniaz, edo Teknologiako zuzendari nagusia (CTO) ingelesez.\nZenbait kasutan, askotan arduradunekin lotzen dira Informazio Sistemen Bulegoak gaztelaniaz, edo Chief Information Officer (CIO) ingelesez. Hala ere, hauek 2 karga desberdin dira eta izan behar dute, askotan askotan bakarra eraman ohi dutenak "IT zuzendaria" erakunde baten barruan.\n1 SysAdmins & DevOps: pauso bat IT zuzendariaren aurretik\n2 Informatika zuzendaria: Teknologia eta Sistemen Unitateko burua\n2.1 Zer da eta zer izan beharko luke IT zuzendaria?\n2.2 Posizio horretan informatikako profesional bikaina izateko gaitasunak eta trebetasunak\n2.3 Informatika zuzendaria: Pro Free Software, Open Source eta GNU / Linux\nSysAdmins & DevOps: pauso bat IT zuzendariaren aurretik\nInformatikako profesional asko erakunde publiko edo pribatu baten barruan hasten dira normalean Informatikako analistak (Ordenagailuen erabiltzaileentzako laguntza teknikariak) edo Sistemen analistak (Garatzaileak / Programatzaileak).\nGero, hazi eta posizioetara eboluzionatu ohi dute, hala nola, Sareko eta Komunikazioko Analistak hardware maitaleentzat, edo Sistemak garatzen espezialistak Software zaleentzat. Postu horietatik, bi adarretako informatika profesionalak egon ohi dira Sistemaren administratzaileak (SysAdmins) y Operazioen garatzaileak (DevOps).\nAzkenean, askok beren erakunde edo enpresen barruan hazten jarraitu ohi dute, lanpostuetara salto eginez Informatika Taldeetako gainbegiraleak edo kudeatzaileak (teknikariak / garatzaileak / administratzaileak). postura iritsi arte "IT zuzendaria", hau da, normalean teknologia eta kudeaketan esperientzia praktiko (erreala) handia duen norbaitentzat, bai giza baliabideen eta bai finantza baliabideen arloan.\nInformatika zuzendaria: Teknologia eta Sistemen Unitateko burua\nZer da eta zer izan beharko luke IT zuzendaria?\nHasieran esan dugun moduan, funtsean a "IT zuzendaria" bat da Zuzendaria, Nagusia o Informazio Teknologien zuzendaria (Teknologiako zuzendari nagusia - CTO), beraz, aipatutako posizioaren definizio hau aipatuko dugu:\n"Erakundeko kudeaketa eta prozesuak errazten dituzten sistema teknologikoak diseinatzeaz eta / edo garatzeaz arduratzen den profesionala da." Informazio zabalagoa\n"Informatikako sistemek erakundeak bere helburuak betetzeko eta berrasmatzeko / eraldatzeko asmoak babesteko ardura duen profesionala da. Dauden IT sistemak kontrolatzen dituzte gutxieneko geldialdiak eta erabilgarritasun maximoa bermatzeko, eta sistema eta teknologia berriak hartzea bultzatzen dute erakundearen eragiketak eta lehiakortasuna hobetzeko." Informazio zabalagoa\nEta zergatia argitzeko Informatikako profesionalak posizioarena CTO normalean karguaren funtzioekin erlazionatu edo bere gain hartzen dituzte CIO, azken honen kontzeptua argituko dugu:\n"Erakunde batean erabakiak hartzeko erabilgarri dauden softwarearen bidez gordetako eta sistematizatutako informazio fluxuak kudeatzeaz arduratzen den profesionala da." Informazio zabalagoa\n"Enpresako informazioaren teknologien sistemez arduratzen den profesionala da prozesu mailan eta plangintzaren ikuspegitik. CIOk enpresak teknologia berrietatik zer onura atera ditzakeen aztertzen du, konpainiari gehien interesatzen zaizkionak identifikatzen ditu eta bere errendimendua ebaluatzen du. Barne prozesuen eraginkortasuna hobetzera bideratzen da, komunikazio eraginkorra bermatzeko eta erakundea modu eraginkor eta produktiboan funtzionatzeko." Informazio zabalagoa\nPosizio horretan informatikako profesional bikaina izateko gaitasunak eta trebetasunak\nGarbitu ondoren, hau da "IT zuzendaria" o CTOBere eginkizunetan arrakasta izango duten ezaugarri eta trebetasun idealen laburpen labur eta on batekin amaitzea besterik ez da geratzen.\nOrokorrenen artean honako hauek aipa ditzakegu:\nIzan lider ona (buruzagi ona baino gehiago): Funtzio, ahalmen eta muga desberdinez arduratuko den IT talde guztientzat, sakon ezagutzen saiatu beharko liratekeenak, modu eraginkorrean laguntzeko, helburuak bete ditzaten exijitu beharrean. Horretarako, garrantzitsua da komunikaziorako eta pertsonen arteko trebetasun bikainak izatea.\nEzagutzea sakon erakundea, bere negozio eredua, helburuak eta helburuak: Erakundearen garai bakoitzarekin bat etorri beharko lukeen plataforma teknologiko ezin hobea ikusi, mantendu eta aurreikusteko, bere arloan (eremuan) abangoardia teknologikoan mantentzeko. Horretarako, garrantzitsua da helburuak bistaratzeko, arazoak konpontzeko eta erabakiak hartzeko trebetasun bikainak izatea.\nEgin gehiago eta delegatu gehiago: Lehendik dauden eta eraikitzen ari diren proiektu ugari arrakastaz burutzen jakin ahal izateko, bere lan talde bakoitzean modu eraginkorrean oinarrituz, kudeatutako proiektuen tamaina edo kantitatea larritu gabe. Taldea aholkatu eta gidatu, besteen lana egin beharrean edo gehiegizko gainbegiratzea egin beharrean. Horretarako, garrantzitsua da antolakuntza eta lan denbora kudeatzeko trebetasun bikainak izatea.\nZehatzagoen artean honako hauek aipa ditzakegu laburki:\nEzagutzea eta eguneratuta egotea berrikuntza teknologikoari eta informatika legezko arau guztiei buruz, nazio zein nazioarte mailan.\nInplementatu eta ziurtatu teknologia berrien arrakasta, hala nola, Negozio aplikazio sendoak (ERP, CRM, besteak beste), Web 2.0 Teknologiak, Cloud Computing, Big Data, Deep Learning eta Adimen Artifiziala, beste askoren artean, hala nola, Marketing digitala eta E -negozioa.\nErakundearen segurtasun informatikoa (azpiegiturak, prozesuak, datuak) sendotu eta finkatu, ezartzeko ahalik eta informatika neurri sendoen eta gaurkorrenen bidez.\nInformatika sistemen, ekipoen, sareen eta software produktuen ezagutza zabala izatea, oro har, baina bereziki erakundeak kudeatzen dituena.\nGuzti honetatik argi utzi behar da ona dela "IT zuzendaria" izan edo eduki beharko lukeen IT profesional baten emaitza izan behar du ezagutza eta esperientzia sendoak teknologiaren industrian, ona ezagutza teknikoa zure aurreko IT karguetatik, eta trebetasun eta ezagutza onak giza, finantza eta teknologia baliabideen kudeaketan (kudeaketa / plangintza).\nIT zuzendaria: Pro Free Software, Open Source eta GNU / Linux\nEta noski, gure ikuspuntutik, ona "IT zuzendaria" webgunearen erabilera eta ezarpena ebaluatzen jakin behar du nahitaez Software librea, kode irekia eta GNU / Linux zure erakundearen barruan. Honako neurriak burutzea:\nKode Irekiko Programen Bulegoa sortzea (Open Source Program Office (OSPO)\nTresna libreen eta irekien garapena eta barne erabilera sustatzea, batez ere GNU / Linux sistema eragileak, Windows eta MacOS modu egokian ordezka ditzakeen lan guztietan, bai kostuak aurrezteko eta bai ordenagailuaren segurtasuna lortzeko.\nErabiltzaileen pribatutasuna errespetatzen duten eta haien informazioa gaizki erabiltzen edo erabiltzen ez duten produktu informatikoen diseinua, sorkuntza eta salmenta.\nHau espero dugu "mezu txiki erabilgarria" ren karguaz «Director TI», eta nola izan profesional ona kargu horretan, erakundearen arabera askotan besteek baino funtzio gutxiago edo gehiago izan ohi dituena, baina, oro har, bere kudeaketa teknologikoaren ardura hartzen duena negozio helburuak lortzeko; interes eta erabilgarritasun handia du, osorako «Comunidad de Software Libre y Código Abierto» eta ekarpen handia duten aplikazioen ekosistema zoragarri, erraldoi eta hazkundea hedatzen «GNU/Linux».\nArtikuluaren bide osoa: Linuxetik » Hainbat » Informatika zuzendaria: Teknologia eta Sistemen Unitatea kudeatzeko artea\nGoogle Play-k jada ez ditu APK-ak onartuko abuztuan eta orain AAB formatuko aplikazioetara jotzen du


Euskadiko Orkestrak eta Musikenek orkestra bakarra osatuko dute aparteko kontzertu baterako | Basque National Orchestra. Euskadiko Orchestra\nMercredi 07 octobre, 2020\nEuskadiko Orkestrak eta Musikenek orkestra bakarra osatuko dute aparteko kontzertu baterako\nEuskadiko Orkestrako zenbait kidek eta Musikeneko Orkestra Ikasketa Masterreko ikasleek lehendabizikoz hezkuntza-jarduera propioa egingo dute eta orkestra bakar batean elkartuko dira.\nUrriaren 9an, ostirala, 19:30ean, Musikeneko auditorioan egingo den aparteko kontzertuarekin amaituko da aste honetako elkartzea.\nTaldea Jaume Santonjak zuzenduko du, Euskadiko Orkestraren zuzendari elkartu gisa bere estreinaldia izango den honetan\n‹06 octobre, 2020Miramongo Matinéeak larunbat honetan itzuliko dira, urriak 10\n›07 octobre, 2020Jaume Santonja, Euskadiko Orkestraren zuzendari elkartu berria\nEuskadiko Orkestrako zenbait kide eta Musikeneko Orkestra Ikasketa Masterreko ikasleak Miramonen elkartuko dira aste honetan orkestra bakar batean orkestra-praktika lana egiteko. Elkarlan horren emaitza Musikenen ostiralean, hilak 9, 19:30ean egingo den aparteko kontzertu batean ikusiko da.\nAste honetako elkarlanari esker bi erakundeek 2012. urteaz geroztik Aula Jordá Gela hitzarmenaren barruan garatzen duten lankidetza ikusgai jarri ahal izango da. Hitzarmen honek jasotzen duen jarduera nagusietako bat da Musikeneko Orkestra Ikasketa Master Ofizialeko ikasleek praktika profesionalak egitea Euskadiko Orkestraren barruan. Horri esker, ikasleek orkestra profesional baten lanaren benetako bizipena dute eta, horregatik, denboraldi bakoitzean Euskadiko Orkestraren zenbait kontzertutan parte hartzen dute, beste musikari bat bezala lanean jardunez.\nLehen aldiz, beren harreman emankorrean, bi erakundeek ikasturteari hasiera emateko zera erabaki dute, orkestra bakar batean elkartzea, non Euskadiko Orkestrako hogeita hiru musikari egongo diren eta Musikeneko hogeita sei ikasle, horietako hamar pasa den ikasturtekoak eta beste hamasei aurten masterra ikasten hasiko direnak. Berrogeita hamar bat musikarik osatutako orkestrak Josef Suk (1874-1935) konposatzaile txekiarraren Serenata eta Wolfgang Amadeus Mozarten (1756-1791) 41. Sinfonia, Jupiter, eskainiko ditu. Orkestrak aste osoa darama lanean, astelehenaz geroztik, Euskadiko Orkestrak Miramonen duen egoitzan, Jaume Santonjaren zuzendaritzapean. Kontzertuak ordubeteko iraupena izango du eta atsedenik gabe egingo da.\nGaur Euskadiko Orkestraren egoitzan egin den ezohiko topaketa eta kontzertuaren aurkezpen-prentsaurrekoan, Miren Iñarga Musikeneko zuzendari nagusi eta akademikoak azpimarratu du 'Euskadiko Orkestraren eta Musikeneren arteko aliantza estrategiko honek duen garrantzia, etorkizuneko musikarien ongizatearen alde egiten duen heinean'. ‘Horrelako proiektu berritzaile bat sortu izana arrakasta partekatua da", gaineratu du.\nBestalde, Oriol Roch Euskadiko Orkestrako zuzendari nagusiak adierazi duenez, 'Proiektu paregabea da aste honetan egiten ari garena, eta masterra hasten ari diren ikasleentzat iritsi bezain pronto orkestra-praktika horiekin hasi ahal izatea aukera aparta da’.\nRochek hedabideekin izandako elkartzea baliatu du Jaume Santonja 2020/21 denboraldirako Euskadiko Orkestrako zuzendari elkartuaren aurkezpen ofiziala egiteko. Bere hitzetan, 34 urte bete berri dituen Santonjak 'ibilbide profesional bikaina eta etorkizun oparoa du'.\nJaume Santonja 'oso pozik' agertu da Euskadiko Orkestrarekin elkarlana hasteagatik, are gehiago lehen kolaborazioa musikarien formaziorako proiektu batekin egiteagatik: 'Musikene erreferentziazko eskola bat da eta bere ikasleentzat aukera paregabea da profesional gisa jardun ahal izatea, are gehiago errepertorio ikusgarri honekin'. Gaineratu duenez, 'Instrumentistak ez garenontzat — orkestra da gure instrumentua —, musika egitea ia miraria da egungo egoeran eta, beraz, oso eskertuta nago'.\nPrentsaurrekoan izan dira, halaber, egunotan entseguetan parte hartzen ari diren Musikeneko bi ikasle, Marie-Heloïse Arbus Frantziako Tolosako biolinista eta Maria Albela biola valentziarra. Biak ados egon dira master honek orkestra-arloan ikasteko aukera paregabea eskaini diela esatean, eta aste honetan ahalik eta gehien aprobetxatzen ari dira ingurune profesional batera hurbiltzeko aukera.\nMusikeneko auditoriumean (Europa plaza, 2, Donostia) egingo den kontzerturako sarrera librea izango da, edukiera bete arte.\nEntseguaren argazkia 1 (.jpg)Entseguaren argazkia 2 (.jpg)Entseguaren argazkia 3 (.jpg)Prentsaurrekoaren argazkia (.jpg)Jaume Santonja, nuevo director asociado de Euskadiko OrkestraKontzertuaren fitxa\nklasesInithtml not-front not-logged-in no-sidebars page-node page-node- page-node-52659 node-type-noticia i18n-fr lang-fr section-nodeklasesFin


Dantza pasteurizatua — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Dantzing / Dantza pasteurizatua\nOier Araolaza 2009/05/07 08:15\nDantzariak hor gabiltza, munduko musiken ustezko arrakastaren aparretan igeri egin nahian. Modernotasunaren aitzakian etxeko ateak ireki ditugu, eta flamenkoa zein sabelaren dantza zortzikoa baino “gureago” ditugu orain. Garaikidetasun lasterketetan homologazio bila gabiltza eta break-dancean ere doktoratzeko puntuan gaude. Baina, dantza tradizionalak ia-disimuluan lurperatzekotan gauden honetan, modernoetan-modelnoenak esandakoekin hankazgora etorri zaigu estrategia osoa.\nMundu oso bat dugu klik batera. Sukaldea egurasteko leihoa ireki eta urakanak aidean garamatza. Beraz, hautatzen jakitea, —kriterioa esaten dioten hori—, omen da munduko (Ilargia eta Marte barne) musika eta dantzen ozeno honetan ez itotzeko arraunik eraginkorrena. Input uholde horren aurrean irizpide sendorik ez badugu, modaren eta azken joeren sarean galdu eta arrunt bihurtuko gara. Mundura homologazio bila ateratzen garen bakoitzean homogeneizatuta eta pasteurizatuta itzultzen gara.\netiketak: dantza, argia


Chivitek % 30eko edukiera iragarri du Nafarroan eta gehienez 6 pertsonako bilerak 14 egunez\nNafarroako presidenteak "ezinbestekoa ez den jardueraren galga" iragarri du gaur, datorren asteartetik aurrera indarrean izango dena.\nMaria Chivite Nafarroako presidenteak iragarri duenez, Foru Erkidego osoan "ezinbestekoa ez den jarduera geldiarazi" egingo dute datozen 14 egunetan, azken egunetan kutsatze kopuruak gora egin duela eta. Murrizketa berriak astearte honetan sartuko dira indarrean, eta ostalaritzaren edukierari eta ordutegiari eragingo die, baita kirolaren edukierari, kultur ekitaldiei, ezkontzei, jaunartzeei eta hiletei ere, besteak beste.\nZehazki, Chivitek iragarri du % 30era murriztuko dela ostalaritza eta jatetxeen edukiera, terrazak eta espazio irekiak izan ezik, horiek % 50ekoak izango baitira; lokal guztiak 22: 00etan itxiko dira; sei pertsonako taldeak egongo dira lokalen barruan zein kanpoan; hiletak, ezkontzak eta jaunartzeak bezalako ekitaldiak mugatuko dira; hipermerkatuek eta azalera handiek ezingo dute gehieneko edukieraren % 40 gainditu, eta ezin izango da gune komunetan geratu, salbu eta Joan-etorriak; liburutegietan eta kultura-jardueretan edukiera % 30era murrizten da; gimnasioek aurrez hitzordua eskatuta funtzionatu beharko dute; eta haur-parkeek eta kirol-eremuek edukiera hau izango dute: Mugikortasun sozialari dagokionez, eremu publikoko edo pribatuko bilera guztiak sei lagunekoak izango dira (bizikideak ez badira); elkarte gastronomikoak eta Peñak itxiko dira eta alkoholaren salmenta 22: 00etan mugatuko da.\nGainera, udalek, alkateak osasun-agintaritza izanik, beren udalerrietan murriztaileagoak izateko eskumena dute, egoki baderitzote.\nNeurri horiek ez dute barne hartzen konfinamendu perimetralik, ez udalerrien artean, ez beste autonomia erkidegoen artean; izan ere, kutsatze gunea "harreman sozialetan dago funtsean", eta beste erkidegoekiko mugikortasuna mugatzeak "zailtasun legalak ditu", esan du Chivitek prentsaurrekoan.\nNafarroako presidenteak interakzio soziala ahalik eta gehien murriztea ere eskatu die herritarrei, eta "ezinbestekoa ez dena ez litzateke 14 egun hauetan egin behar", gaineratu du. "Une kritikoan gaude, eta egoera bideratu behar dugu", adierazi du Chivitek, baina "oraindik garaiz gaude".\nNafarroako Osasun Departamentuak 427 infekzio kasu berri atzeman zituen atzo, aurreko egunean baino 36 gutxiago, Nafarroako Osasun Publiko eta laboraleko Institutuak (ISPLN) emandako datuen arabera. Osasun sistema publikoan 3.049 PCR proba egin ostean, % 14ko positiboarekin, lau heriotza jakinarazi zituzten, 97 eta 82 urteko bi emakumerenak eta 92 urteko bi gizonenak.\nPositibo berrien % 58 Iruñerriari dagozkio, % 13 Tuterako eremuari, % 8 Lizarrakoari eta gainerakoak Nafarroako geografia osoan zehar banatzen dira.\nNafarroako Osasun Publikorako eta Lan Osasunerako Institutuak adierazi duenez, atzo 23 pertsona gehiago sartu ziren, horietako bat ZIUn. Guztira 263 pertsona daude ospitaleratuta koronabirusaren ondorioz (larunbatean baino 7 gehiago), horietatik 33 ZIU oheetan (bat gehiago), eta metatutako intzidentzia, atzoko kasuak gehituta, 21.728 pertsona kutsatu eta 617 hil dira.


Marka batzuk eta besteen artean alde handirik ez | Revista - Part 2\nMarka batzuk eta besteen artean alde handirik ez\n: Marka batzuk eta besteen artean alde handirik ez\n[1. or] Marka batzuk eta besteen artean alde handirik ez\nKaloria asko eta koipe osasungarri gutxi\n250 gramoko ontzian komertzializatzen diren zortzi gurin aztertu dira oraingoan. Horietako seiren prezioetan alde txikia zegoen: kiloko 6,43 eurotik (PMI) 7,21 eurora arte (Reny Picot). Arias lagina 7,81 euro kostatzen zen eta denetan garestiena, Vrai (bere burua ekologikotzat iragartzen duena), 10,36 euro.\nKaloria ugari-ugariko esnekia da gurina (750 kaloria ehun gramoko), gantz eduki handia daukalako (produktuaren %83 eta %85,5 artean).\nGantz saturatu (guztirako gantzaren %67) eta kolesterol (230 mg/100 g) asko edukitzearren, ez da bat ere komenigarria kolesterola zorrozki kontrolatu behar dutenentzat eta arazo kardiobaskularrak nozitzen dituztenentzat.\nZortzi laginetako seiren etiketa ez zegoen zuzen. Hutsune nagusia, gantz edukia ez agertzea da.\nProduktu homogeneoa da, gorabehera gutxikoa: zortzi laginen osaketa antzekoa da, denen egoera higieniko-sanitarioa zuzena eta den-denek betetzen dute kalitate-araua.\nDastatzen proban ere agertu zen denen arteko antzekotasuna, alde gutxi hauteman baitzituzten dastatzaileek.\nVrai (ekologikoa, nonbait) ez da ezertan, inongo ataletan, bereizten gainerako laginetatik.\nKalitatea eta prezioaren arteko erlaziorik egokiena PMI laginak eskaintzen du, bera merkeena izaki. Aukera polita ere Central Lechera Asturiana markakoa (bigarren merkeena).\nPrezioa (euro kiloko)\nEz dago zuzen Ez dago zuzen Ez dago zuzen Ez dago zuzen\nHezetasuna (%) 1\nGihar estraktu lehorra (%) 2\nGantz mota 4\nEsne gantza Esne gantza Esne gantza Esne gantza\nGantza guztira (%) 3\n- Saturatuak (%)\nKaloriak (Kcal/100 g)\nGatza (%) 5\nEz da hauteman Ez da hauteman Ez da hauteman Ez da hauteman\nEgoera mikrobio- logikoa\nEz dago zuzen Zuzen Ez dago zuzen Zuzen\n1 Hezetasuna: gehienez ere %16 onartzen da. Lagin guztiak daude arau-mugen barnean.\n2 Gihar estraktu lehorra: gurinari ura eta gantza erauzi ondoren geratzen diren substantziak. Gehienez ere %2 onartzen da. Lagin guztiak daude arau-mugen barnean.\n3 Gantza guztira: gantz edukia, gutxienez, %80 eta %90 artekoa izan dadin agindua dago. Lagin guztiak daude mugen barnean.\n5 Gatza: gurinetan gehienez onartzen dena %5 da . Laginetako bakar batek dauka gatzik.\nJoan aurreko orrira: « Marka batzuk eta besteen artean alde handirik ez


Guztiz harrituta nago. Txinan, Errusian, Frantzian, Mexikon... jarri dute lana - - Aiaraldea.eus\nGuztiz harrituta nago. Txinan, Errusian, Frantzian, Mexikon... jarri dute lana\nKepa Sojo 2013-10-21 19:04\nApirilean estreinatu genuen nire azken film laburra, “Loco con ballesta”. Sei hilabete pasa dira Medina del Campoko jaialdian lehenengo emanaldia egin genuenetik eta filmaren bidea ikaragarria eta luzea izan da. Ia berrogei zine jaialditan egon da. Espainiar estatuan ez ezik kanpoan ere hartu digute filma. Guztiz harrituta nago ezen eta Txinan, Errusian, San Marinon, Frantzian, Mexikon, Iparramerikako Estatu Batuetan eta Belgikan jarri baitute nik burututako lana. Gidoia etxeko bakardadean idatzi ondoren, finantzazioa lortuz Banatu Filmak produktoreari esker 2012ko irailean filmatu genuen. Postproduziozko lanak jasan ondoren, apirilean gure estreinaldia heldu zitzaigun. Eta arrakastatsua gainera, sari bat eman ziguten eta. Hortik Aurrera ikaragarrizko ibilaldia bete dugu. Euskal Herritik, Kataluniara, hortik Gaztelara, gero Extremaduran ere egon gara, Andaluzia, Aragoi eta Valentzia ahaztu barik.\nEstatuko eremu guztietara heldu da gure lana. Bidaiak dibertigarriak izan dira. Sari batzuk lortu ditugu. Lleidako jaialdi batean bi urdaizpiko irabazi genituen. Badajozeko beste batean beste urdaiazpiko iberiko bat, gainera. Lagun asko egin ditugu, batzuk zinemari lotutakoak; beste batzuk ez. Baina bidea ez da hemen bukatzen, hurrengo hilabetetan atzerrira joango gara eta gainera hasi dira jartzen pelikula Canal Plusen. Estresa? Bai, baina gustura.


Jauzien eta mutil-dantzen eguna — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Jauzien eta mutil-dantzen eguna\nDANTZA-JAUZI ETA MUTIL-DANTZAREN EGUN NAZIONALA\nMigel Anjel Sagasetari omenaldia Beñat Hirigoyen Galtxetaburu gogoratuz\nBilbon, 2002ko irailaren 21ean Lapurditik, Nafarroa Beheretik, Nafarroa Garaitik (Luzaide eta Baztango Arana) eta Zuberoatik datozen eta jatorri bera duten bi dantza-famili garrantzitsu horiek, alegia Dantza-jauziak eta Mutil-dantzak, Euskal Dantza Nazional bihurtu nahi ditugu.\nHorretarako, Dantza-jauzi eta Mutil-dantzaren Egun Nazionala ospatuko dugu.\nJai garrantzitsu hori urtero eta lantzean leku batean egingo da gorago aipaturiko Lurralde Historikoetan, baita Bizkaian ere; izan ere, Bilbo da jaialdi nazional horren sustatzailea eta bertan ospatuko da lehen edizioa. Bilboko lehen edizio hori gertaera garrantzitsua izango da Euskal Herriko Ohiko Dantzaren historian.\nDantza-jauzi eta Mutil-dantzaren Egun Nazional horrek, lehenbizikoz Euskal Herriko historian, aukera emango die bertako talde folklorikoei, hau da, dantza-familia horien ordezkariei Bilbora etorri eta guztiek batera Dantza-jauziak eta Mutil-dantzak dantza ditzaten. Ikuskizun zoragarria, ederra eta benetakoa izango da, egungo egunera arte bakarra Ohiko Euskal Dantzaren historian.\nBadakigu ekitaldi folkloriko horrek zailtasun teknikoak dakartzala, hori dela eta, buru-belarri dihardugu lanean, eragozpen horiek gainditzeko asmoz.\nHauek dira aipatu zailtasunak:\n-Izenak. Ekitaldian parte hartuko duten herrialdeek bakoitzak bere erara izendaturik ditu dantzen pausuak, beraz, arazo handiak izango ditugu guztiei batera pausuak markatzeko orduan; -Dantzen erritmoak ere oso desberdinak izaten dira herrialde batzuetan eta besteetan; -Pausuak ere desberdin ematen dituzte; -Bestelako zailtasunak.\nZergatik sortu dugun egun hori\n-Euskal Herriak Dantza Nazionala behar du herri moduan identifikatzeko, bai gure herrian bertan, bai nazioartean. -Aipatu dantza-familia horiek berpiztu eta bazter guztietara zabaldu behar dira, baina bakoitzaren jatorrizko aldaera eta berezitasunei eutsi behar zaizkie. -Izaera folklorikoa izango duen eguna sortu beharra dago, nazio identitatea indartzeko Ohiko Euskal Kulturaren barruan.\nZergatik hautatu ditugun Dantza-jauziak eta Mutil-dantzak Euskal Dantza Nazionalean sartzeko.\n-Dantza-jauziak eta Mutil-dantzak, Euskal Herrian gehien hedaturik dauden jatorri bereko bi dantza-familia dira. Izan ere, batzuetan euskal mugak gainditu eta Frantziako zenbait eskualdetara ere iristen dira. -Pausu ugari eta oso ederrak dituzte eta euskarazko izenekin gainera. -Pausuak behar bezala emateko, dantzariek itxura dotore, patxadatsua eta ederra izan behar dute. -Pausu nahikoa errazak direnez, emakume eta gizon gazte zein zaharrek dantza ditzakete. -Zalantzarik gabe, dantza oso zaharrak dira. Hona hemen adibide bat: behar bezala dantzatzeko zirkulu bat edo hainbat zirkulu zentrokide osatu behar dira. Dantza horiek noizkoak diren galdetzen badiegu gure zaharrei, beti berdin erantzuten dute: betidanik. -Zirkuluan dantzatzeko ez da dantzari kopuru jakinik behar, hori dela eta, nahi adina dantzarik parte har dezakete. -Lehen gizonek soilik parte hartzen bazuten ere, gaur egun emakumeek ere dantzan egin dezakete, Baztan eta Luzaiden izan ezik; ezinezko deritzogun arren, denborak aurrera egin ahala, egoera horrek konponbidea izango du, baldin eta bi erkidegoek hautatzen duten momentu errituala errespetatzen badugu.\nHori guztia kontuan izanik, gure ustez, bi dantza-familia horiek EUSKAL DANTZA NAZIONALen barruan sartzeko eskubide osoa dute. BIZKAI euskal folklor elkartearen ustez, datorren irailean Bilboko Arenalean ospatuko den Dantza-jauzi eta Mutil-dantzaren Egun Nazionala aukera paregabea da Ohiko Euskal Dantzen ahozko eta idatzizko dokumentuak nekerik gabe bildu zituen pertsonari omenaldia egiteko; Dantza-jauzien hainbat melodia eta dantza pausu, era, forma eta erritmo jaso zituen. Izan ere, AITA MIGEL ANJEL SAGASETAz ari gara.\nAITA MIGEL ANJEL SAGASETA, Iturenen (Nafarroa Garaia) jaio zen eta Euskal Ohiko Kulturarentzat hain garrantzitsua den obra idatzi zuen: Danzas de Valcarlos. Nafarroako Foru Aldundiaren eta Principe de Viana erakundearen laguntzaz argitaratu zen Iruinean 1977an eta duela urte asko agortu zen.\nObra hori lan handia eta altxor garrantzitsua dugu eta nekez gaindituko dute Euskal Herriko Ohiko Dantzen inguruan eginiko beste lanek. AITA MIGEL ANJEL SAGASETAren lanari esker, lehen ahazturik geneuzkan makina bat dantza dantzatzen dira gaur egun.\nAITA MIGEL ANJEL SAGASETA Luzaidera bidali zuten sei urtez eta astialdian nekagaitz jardun zuen lanean; motor txiki bat zuen eta harekin ibili zen Lapurdi, Nafarroa Beherea, Zuberoa eta Luzaideko auzo guztietan barrena. Duela hogeita hamar bat urte, Lapurdi, Nafarroa Beherea, Zuberoa eta Luzaideko erkidegoek bazterturik zituzten Dantza-jauziak. Erabat ahazturik eta zokoraturik zituzten eta oso musikari gutxik zekiten Dantza-jauzien melodiak behar bezala jotzen, nahiz eta horiexek izan herrialdeetako dantzarik garrantzitsuenak. Antzina belaunaldi asko eta askok Dantza-jauzi ugari dantzatu zituzten herriko plazetan, baina egun horietako batzuk baino ez ditugu ezagutzen.\nEgungo egoera egokiena ez bada ere, nabarmen hobetu gara. Duela urte batzuk pentsatu ere ez genuen egiten hainbeste eta hainbestek ikasiko zituztenik dantza horiek, bai Iparralden bai Bilbo-Bizkaian.\nIldo horretatik, aipatzekoa da BIZKAI euskal folklor elkarteak hogeita hamar bat urte daramatzala dantza horiek ezagutarazten. BIZKAI Ohiko euskal dantzaren eskola honetatik atera dira horrelako dantzen lehen pausuak Bizkaian. Eta, jakina, horretan jarraituko dugu. Datorren irailaren 21ean, goizean goizetik hasita, ohiko musika jotzen duten taldeak, gehienak Iparraldekoak, kalejiran ibiliko dira Bilboko kaleetan barrena.\nJaialdian hainbat ikuskizun folkloriko egongo dira, hala nola, dantzak, musika, kantuak eta bertso saioak. Arreta handiz aukeratuko dira ikuskizun horiek, jaialdiak euskal kutsu garbia izan dezan eta AITA MIGEL ANJEL SAGASETAren omenaldia egun horretako ekitaldi nagusia izan dadin. Inguru paregabea aukeratu dugu jaialdia egiteko, Bilboko Areatza hain zuzen.\nAITA MIGEL ANJEL SAGASETAren omenaldia dela eta aurkeztuko den Luzaideko iantzak, lan garrantzitsuaren berrargitalpen zuzendua eta osotua, Ohiko euskal dantzarentzat hain garrantzitsua den urteurren honi amaiera arranditsu eta arrakastatsua emateko izango da. Lan honekin batean Ohiko dantzen soinuekin hiru CD banatuko dira.\nGuztira hirurehun eta berrogeita hamarretik laurehun dantzari eta musikari bitartean etorriko dira jaialdira Euskal Herriko hainbat Lurralde Historikotatik.\nBIZKAI FOLKLOR ELKARTEA