Hauteskunde kanpaina Berria Egunkarian\nPublished on maiatza 15, 2019 maiatza 20, 2019 by ikusgaitasunaUtzi iruzkina\nBerria egunkarian hauteskunde kanpainari buruz argitaratu diren informazio, argazki edota analisi politikoen protagonista nagusienak gizonak izan dira, banaka (%59) edota talde mistoetan agertzen baitira. Emakumeen presentzia %21 izan da.\nBerriak oreka mantendu du hautagaiei egindako elkarrizketetan, baina kanpainaren informazioen titularretan emakumeen presentzia anekdotikoa izan da.\nArgazkietan gizonen presentziak (30) emakumeena bikoizten du (15), talde argazkiak albora utzita\nBaina, nortzuk izan dira agertu diren 21 emakume horiek? Psoe eta EhBilduko lau hautagai agertu dira protagonista moduan, eta beste 3 Podemosekoak izan dira. Beste hamarrak alderdi katalanen hautagaiak edota alderdietatik kanpo dauden emakumeak izan dira. VOX; Ciudadanos, PP eta EAJ/PNV alderdietako hautagai emakumerik ez da agertuBerrian egun hauetako orrialdeetan, edo agertu direnean taldean izan da.\nCategories Hauteskundei begira•Tags berria,Egunkariak,hauteskundeak\nGenero-estereotipoak, kanpainako bideoetan\nPublished on apirila 16, 2019 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nEAJren spot-ean, Aitor Esteban hautagaia da protagonista. Emakumeak agertzen dira, baina rol estereotipazuetan: Aitor Estebanekin topatzen den auzokoa edo kontsultan dagoen gaixoa. Langileak, ikertzaile eta medikua, aldiz, gizonezkoak dira.\nHautagaitzaren gizon-emakumeak ere agertzen dira, baina, esan bezala, hautagairengan zentratzen da iragarkia, eta hau gizona da.\nOff ahotsa hautagaiak jartzen du (gizon-ahotsa)\nEH Bilduren kasuan, gizon eta emakumeen agerpena parekidea den arren (Kongresurako zerrendaburuen artean 2 emakume eta 2 gizon daude), genero-estereotipoak ere topatzen dira: emakume dendaria (elikadura arlokoa eta amantala jantzita) eta gizon langilea (lan-buzoa soinean). Umea besoetan duen “ama” rola ere topatzen dugu familia normatibo batean (ama-aita amona-aitona).\nOff ahotsa gizonezkoak jartzen du.\nElkarrekin Podemos-en spotean irudi asko ditugu. Lehenengo partean, krisiaren inguruan ari direnean, emakumeak negarrez agertzen dira plano guztietan, eta gizonen protagonismoa nabaria da politika arloan (agertzen den emakume bakarra Angela Merkel da). Bigarren partean, Podemos-en gizonen protagonismoa handiagoa da emakumeena baino aukeratutako irudietan… Amaitzeko, berriz, Pablo Iglesias agertzen da, alderdiko presidentegaia, gizona hau ere.\nOff ahotsa ere gizonezko batena da.\nZortzi emakume eta bi gizon agertzen dira PSOE-ren spotean; bakoitzak bere hizkuntzan esaldi bat esaten du. Azkenean, Pedro Sanchez agertzen da; “El 28 de Abril, haz que pase, por la España que quieres” kamarari esaten dio. Agintera erabiltzen duen bakarra da. Protagonismoa berriz ere presidentziarako hautagaiarena (gizona) da.\nPPren spotean emakumezkoaren ahotsa entzuten dugu off-ean. Horretaz gainera, bikote heterosexualak, gizon abeltzaina, “aita harroa”, emakume jubilatu aisialdian, eta “aitite” bilobarekin, emakume zerbitzaria… Negozio-gizona lokal bila zentroan; emakume salatzailea (loradenda eta amantala jantzita); hau da, estereotipoak maiz agertzen dira, nahiz eta gizarteak bereganatu dituen rol aldaketa batzuk nabariak diren (umea besoetan duen gizona edo bilobarekin -neska- futbolaz ari den “aitona”).\nPACMAren spot honetan, indar handiko lokuzioa duen emakumeak gidatzen du iragarkia… Manadari erreferentzia egiten dio zuzenean, baita matxismoaren beste espresioei ere… Horretaz gainera, bi bikote ez-normatiboak agertzen dira. Izan ere, soilik bideo honetan topatu ditugu arautik kanpoko diskurtsoak. Emakumearen (kalean) eta gizonaren (zaraman zerbaiten bila) irudia du pobreziak, eta gizon migrantea agertzen da. Mugimendu feministak ere paper garrantzitsua du, “gaizkiaren” blokean gehienak gizonezkoak diren bitartean (Soraya Saenz de Santamaria agertzen den emakume bakarra da).\nUmeak erabili dituzte Ciudadanos alderdiko komunikazio-arduradunek, bikote heterosexualak “iratzartzen” dituzten neskak eta mutilak. Ondoren, presidentegaiak (gizona) hartzen du protagonismoa, mitin batean, “Vamos ciudadanos, vamos España” esaldia esaten duena, musika “handia” atzean.\nBeraz, lehenengo azterketa batean, nabarmentzen da alderdiak ez direla genero-estereotipo eta heteronormatik ateratzen, eta lidergoa gizonezkoen eskuetan -hautagai nagusian zentratuta- jarraitzen duela izaten ia gehienetan (salbuespena, PACMA, EH Bildu eta PPren spotetan). Eskuekin lan egiten duen langilea oraindik gizonezko itxura du (EAJ, EH Bildu, PP) eta emakumeen negozioak 1. sektoreari (“Ama lurrari?”) lotuta daude (frutadenda, EH Bildun; loradenda, PPn). Gurasoak agertzen direnean ere gizon-emakumeek osaturiko bikotetan ordezkatzen dira.\nPACMA-ren bideoak soilik “arautik kanpoko” bi bikote azaltzen dira: bi gizonena eta Down sindromea duten gizon-emakumeek osatutakoa.\nMaite Albiz Emakumeen Dokumentazio Zentroaren web berria\nPublished on otsaila 7, 2019 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nBilboko Maite Albiz Emakumeen Dokumentazio Zentroak webgunea berritu du kontsultak arindu eta errazteko asmoz.\nKatalogo digitala eta zentroari buruzko informazio gehiago kontsultatzeko helbidea honakoa da: http://emakumeak.org/web/\nZentroa Bilboko Pilota kaleko 10.ean (Poltsa eraikinean) kokatuta dago, eta astearte, asteazken eta ostegunetan arratsaldez (16:00etatik 20:00etara) eta ostiraletan goizez (10:00etatik 14:00etara) publikoari irekitzen zaio.\nEmakumeen Ikusgaitasuna Hedabideetan biltzarra, urriak 17 eta 18 Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean\nPublished on urria 14, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nUrriaren 17 eta 18an (astezken eta osteguna), emakumeok hedabideetan dugun presentziaren inguruko gogoeta egiteko aukera egongo da UPV/EHUko Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean. Bi egunetan zehar izango diren hitzaldietan zein eztabaidetan, emakumeok hedabideetako kirol, politika edo iritzi sailetan dugun presentzia, komunikabideek eta publizitateak nola aurkezten gaituzten edo zinemaren industrian dugun tokia izango dira aztergai egongo diren gai batzuk. Horietaz gainera, komunikazioen atalean, Estatuko zein Nazioarteko unibertsitateetan egiten ari diren ikerketa batzuk ezagutzeko aukera izango dugu.\nGehiago jakiteko, kongresuaren webgunea ikus daiteke.\nParte har daiteke asistente moduan, horretarako nahiko da izena-emateko orrialdea bete; saioetako %75era doazen ikasleek asistentzia-agiria jasoko dute. Hala ere, badago aukera edozein hitzaldira sartzeko.\nHitzaldiak Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko Auditorium-ean izango dira.\nBerrogeitahamar urtetik gorako gizona, EITBko irrati-tertuliakidea\nPublished on urria 8, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nIrailaren 10ean denboraldi berria hasi zen EITBko irratietan, eta horrekin batera tertuliak itzuli dira programaziora. Aldaketa handirik ez emakumeen presentziari dagokionez, eta aurreko denboraldietako kopuruetan mugitzen gara. Izan ere, batez beste, emakumeen presentzia % 33,33 izan da Euskadi Irratiko Faktorian; % 26,66 Radio Euskadi-ko Ganbaran eta % 21,11 Boulevard-eko Dialogos tartean.\nDenboraldi berrian emakumeen ahotsak sartu diren arren -Ainhoa Etxaide, Charo Zarzalejos, Cristina Ruiz…, besteak beste-, gizon berrien (gehi zirenen) gehitzeak mantentzen du genero-arrakala.\nEuskadi Irratiko goizeko tertulian, 12 gizonek eta 6 emakumek parte hartu dute iraileko hamabost saioetan. Boulevard-ean, berriz, 18 gizonek eta 6 emakumek; eta Ganbaran, 15-ek eta 7-k.\nSoslaiari dagokionez, ia gehienak Hego Euskal Herrikoak dira (bereziki, EAEkoak); bakar bat Ipar Euskal Herrikoa eta bost espainiar Estatukoak. Ganbarako tertulia politikoan parte hartzen duten guztiak kazetariak dira; eta gainerakoetan, aldiz, kazetariez gain, politikariak (aktiboan zein ez) eta kultur arloko profesionalak (irakasleak, idazleak) zein gizarte-aktibistak topatzen ditugu.\nAdinean erreparatzen badugu, batez bestekoa 52,5 urte inguruan dago (Faktorian ia 56 urte) eta 30 urtetik beherako tertuliakide bakarra (% 1,6) topatzen dugu, Ganbaran; 60 urtetik gorakoak, berriz 13 dira (% 28).\nAzkenik, esan beharra dago irailean emitituriko Parlamento en las Ondas debatean (Crónica del Fin de Semana saioan), emakumeen presentzia handitu dela aurreko denboraldiarekin alderatuta: 15ean, PPko ordezkaria izan zen emakume bakarra; 22an, EAJ, Podemos eta PP-ko ordezkariak izan ziren emakumeak, eta 29an, aldiz, Podemos, PSE eta PPkoak. Batez beste, emakumeen presentzia % 48,33koa izan da eztabaida politiko horretan, Legebiltzarrean dagoen ordezkaritzara hurbilduta.\nDenboraldi berrian jarraitzen dute Más Que Palabras saioko “A tres bandas” tarteak eta emakume politikari ohien mahaiak Ganbaran.\nCategories EITB,iritzi,irrati,tertulia•Tags Boulevard,Cronica Fin de Semana,Euskadi Irratia,Faktoria,Ganbara,irrati,Parlamento en las Ondas,Radio Euskadi,tertulia,tertuliakide\nDenboraldi berria ETBko tertulietan, emakume gehiago baina ez guztietan\nPublished on urria 2, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nDenboraldi berriari ekin diote EITBn, eta horrekin batera gure neurketak ere hasi dira. Esan beharra dago nabarmena dela egiten ari den ahalegina tertulietan emakumeak egon daitezen, eta horren ondorioz, parekotasunez hitz egin dezakegu azterturiko hiru mahaitan: egunero ETB1-ean (18:00) eskaintzen den Ahoz Aho saioko eztabaidan (emakumeak partaideen ia % 55 dira), astean behin egiten den Ahoz Aho +-ean (% 44,44) eta ETB2-n egunero (11:30) ematen den En Jake saioan (% 48,68).\nTxanponaren beste aurpegian, ordea, dugu Klaudio Landak arratsaldero ETB2-n gidatzen duen Esta Pasando tertulia (%28,33). Hala ere, honetan aldaketa txiki bat, ez-nahikoa, nabaritu izan dugu azken hilabeteotan, eta egon badaude emakume bat baino gehiagoren presentzia duten mahaiak (bi alditan, 3 gizon eta 3 emakume); dena den, horiek baino ohikoak izaten dira emakume bakar batek eta bost gizonek osatutakoak.\nGoizero (9:00) ETB1ean aireatzen den Egun On Euskadi saioan, hiru pertsonek osatzen dute mahaia, eta irailean lau alditan ez da emakumeren ahotsik eskaini, gainerako guztietan, aldiz, emakume bakarra izan da. Horren ondorioz, emakumeen presentzia txikiagoa duen telebista-eztabaida izan da lehenengo hilabete honetan (% 24,44).\nCategories EITB,ETB2,iritzi,telebista,tertulia•Tags Ahoz Aho,Egun on Euskadi,En Jake,telebista\nPublished on maiatza 17, 2018 maiatza 17, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nImajina dezagun telebista publiko batean ostiralero eskaintzen den iritzi-saio batean, pertsona beltz batek jasandako eraso bortitzaren inguruan eztabaidatzen ari direla. Imajina dezagun, saioko arduradunek zurien nagusitasuna defendatzen duen aditua gonbidatzen dutela, iritzi ezberdinak entzun behar direlako ustean oinarrituta. Ezin imajinatu, ezta? Kode deontologikoaren kontrakoa litzateke arrazismoaren apologia egiten duen pertsona baten aldarrikapena jasotzea, ezta?\nJar dezagun pertsona beltz horren ordez, emakumea (beltza izan daitekeena), eta jipoiaren ordez, bortxaketa; eta arrazismoa justifikatu ordez, sexu-erasoa kolokan jartzen duena, edo erasoaren erantzukizuna emakumeari berari leporatzen diona, emakumeek ere erasotzen dutela aitzakiatzen duena gonbidatzen dugula, kazetaritza irizpideetan justifikatuta. Onargarria?\nHori da, hain zuzen ere, ETB2-k ostiraletan emititzen duen 360º Tú Decides saioan gertatu zena maiatzaren 11ko saioan, San Ferminetako bortxaketaren biktimaren datuak eman ez ezik, bere testigantza kolokan jarri duen Tribuna de Cartagena-ko zuzendariari ahotsa eman zitzaiola; saio berean, emakumeak ere bortxatzaileak direla eta salaketa faltsuen argudioa azaldu zituen abokatu baten azalpena jasan behar izan genuen. Aurretik ere, apirilaren 28an, kazetaritza irizpide berberak erabilita, La Manada delakoaren defentsaren abokatuaren testigantza eraman zuten programara, Euskal Herriko kaleetan zegoen aldarriari muzin eginez.\nEztabaida, iritzi-trukaketa eta analisia omen dira saioaren helburuak, eta ez morboa, ikusgarritasuna eta polemika; eta kazetaritza irizpideen arabera aukeratzen dira gonbidatuak, gaurkotasunari begira. Horrela izanda, nola uler daiteke, emakumeak gutxiesten –saioan bertan agerian geratu zen legez- dituztenen iritzia jaso ez ezik, galderarik ez egiteko konpromisoa hartzea, hau da, zentsura onartzea, kazetaritza irizpideen arabera? Nola onartu emakumeekiko mespretxua (aurkezlea kazetaria zen zalantzatan jartzeaz gainera, berarekiko jarrera paternalista mantendu zuen elkarrizketan zehar) nabarmen agerian jarri zuenari bozgailua eskaini hedabide publiko batean?\nEITBk sinatu duen “Publizitate eta komunikazio ez sexistarako kode deontologikoa eta auerregulaziokoa” delakoan jasotzen denez, hedabideek honelako konpromisoa hartzen dute: “baztertu emakumeen aurkako indarkeria motaren bat dakarten argudio, esamolde eta irudiak. Saihestu emakumeen kontrako edozein indarkeria mota dakarren jokabide nahiz jarrerak erabiltzea edo justifikatzea”. Eta hori izan zen, hain zuzen, gertatu zena, emakumeekiko indarkeria justifikatzen dutenei ahotsa eman zitzaien, erantzuteko aukerarik gabe, gainera.\nEmakumerik gabeko (ia) eztabaidarik ez, baina gizonak nagusi apirilean ere\nPublished on maiatza 9, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nEgun on Euskadi (ETB1) saioko eztabaida mahaian, ia egunero, hiru tertuliakideetako bat emakume izan ohi da; apirilaren 10ean ez zen emakumerik izan, aurreko egunean, ordea, denak izan ziren emakumeak. Gainerako saioetan, berriz, soilik bitan izan dira gehiengoa emakumeak. Elkarrizketatuen artean, apirilean izandakoen artean 5 emakume eta 11 gizon zenbatu ditugu.\nEuskarazko kanalean, Ilazki Serrano eta Amaia Cayerok gidatzen duten Ahoz Aho saioak jarraitzen du izaten parekideena, nahiz eta asteroko eztabaidan, Ahoz Aho +, apirilean zehar, emakumeen presentzia tertuliakideen herena izan den.\nETB2ra jotzen badugu, emakumeen portzentaiak txikiagoak dira, nahiz eta honetan ere azpimarratu behar den Klaudio Landak zuzentzen duen arratsaldeko tertulian, LQEP, emakumeen presentzia areagotu da, nahiz eta oraindik parekidetasunetik oso urruti dagoen.\nAstean behin, ostiraletan, eskaintzen den 360º Tú Decides saioan, berriz, emakumeen presentziak nabarmen egin du behera. Azpimarratu behar da, gainera, saio horretan gizonak nagusi izan ohi direla gonbidatuen artean eta, askotan, agertzen diren emakumeak oso rol estereotipatuetan agertzen direla (amak bereziki). Ezin ahaztu, gainera, apirilaren 27an, Agustin Martinez Becerra “La Manada” delakoaren kide batzuen abokatuari emandako protagonismoa.\n2017/18 ikasturteari dagokionez, hauxe da emakumeen presentziaren eboluzioa (%etan) Euskal Telebistako tertulia nagusietan:\nCategories EITB•Tags 360ª,Ahoz Aho,Egun on Euskadi,En Jake,ETB1,ETB2,LQEP\nEmakumeen presentzia nabarmen jaitsi da EITBko irrati-tertulietan otsailean\nPublished on martxoa 15, 2018 martxoa 15, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nGoiko grafikoan ikus daitekeenez, Radio Euskadi-ko Boulevard saioan izan ezik, emakumeen presentzia nabarmen jaitsi da bai erdarazko katean gauero emititzen den Ganbaran (-%9.2) bai Euskadi Irratiko Faktorian (-%4).\nDani Alvarez-ek gidatzen duen Diálogos tertuliari dagokionez, ez da aldaketarik izan; hala ere, eztabaida-mahaian oraindik emakume gutxien gonbidatzen dituen saioa da.\nHurrengo grafikoetan ikus daitekeenez, otsailean ere izan dira emakumerik gabeko tertuliak izakunde publikoko irratietan (25), eta bakar bat non gizonik ez zegoen; gizonak gehiengo dira beste 26 saiotan eta emakumeak, ordea, bostetan.\nTelebistari dagokionez, euskarazko kanalean eskaintzen den Ahoz Aho eta Ahoz Aho + dira saio parekideenak. Astero eskaintzen den eztabaidan, bikoiztu da emakumeen presentzia urtarrileko zifreekin alderatuta. Azpimarratu behar da, Ilaski Serrano eta Amaia Cayerok gidatzen duten programa honetan emakumeen presentzia nabaria dela gonbidatu eta adituen artean. Era berean, beste solasaldi ereduak eskaintzen ditu Ahoz Ahok zeinetan iritzi publikoan eragin handia duten gaiak modu sakon eta lasaian tratatzen diren, eta horietan ere nabaria da emakumeen presentzia. Izan ere, honek eramaten gaitu planteatzera ea tertulia edo “orojakinen” eztabaida eredua egokiena den emakumeen parte-hartzea bultzatzeko.\nKate berean goizeko ordutegian eskaintzen den Egun on Euskadi programan, berriz, nabarmen jaitsi da emakumeen presentzia eta egun askotan ez dago emakumerik iritzi-mahaian. Gauza bera gertatzen da En Jake saioan, zeinetan batez besteko emakumeen presentzia %32,5 izan da. Parekidetasunetik urrutiago, ohi bezala, dugu Klaudio Landak zuzentzen duen saioa (orain Lo que está pasando izenaz); honetan, emakumeen presentzia % 29,38koa izan da 2018ko otsailean.\nAstero, ostiral gauean, eskaintzen diren 7 Días eta 360º 50 responden saioetan, emakumeen presentzia % 40, 83 izan da. Dena den, gonbidatu eta adituen kopuruan erreparatzen badugu, portzentaia askoz txikiagoa da.\nCategories EITB,irrati,irratsaio,telebista,tertulia,Uncategorized•Tags 360ª,7 Días,Ahoz Aho,Boulevard,Egun on Euskadi,El Programa de Klaudio,En Jake,Euskadi Irratia,Faktoria,Ganbara,irrati,orojakin,Radio Euskadi,telebista,tertulia,tertuliakide\nEmakumeen ahots gutxi espainiar Estatuko egunkarietan\nPublished on martxoa 12, 2018 martxoa 12, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nFederación de Asociaciones de Periodistas de España (FAPE) delakoak argitaratu berri duen ColumnistAs izeneko ikerketan argi geratzen da emakumeok baztertuta gaudela egunkarietako iritzi-orrialdetan espainiar Estatuan.\nHego Euskal Herriko egunkarietan ikerketa-talde honek egindako analisiaren datuekin bat datoz 2018ko urtarrilean burutu den aipaturiko azterketa horren emaitzak. Izan ere, argitaratutako artikuluan azaltzen genuenez, EAEn eta Nafarroan publikatzen diren egunkarietan, batez beste, sinaturiko iritzi-artikuluetako %21,71 dira emakumeek idatzitakoak, Estatu espainiarrean egindako ikerketak ezarritako kopurua baino 0,71 puntu altuagoa.\nIldo berean, 25 egunkariren web bertsioetako iritzi-orrialdeetan urtarrilean plazaratu diren iritzi-artikuluen inguruan egindako azterketaren arabera, El Diario. es eta El Periódico egunkariak dira parekideenak; hurrenez hurren, artikuluen %40 eta % 39 sinatzen baitute emakumeek. Gurean, aldiz, hilabete berean, parekideena Berria izan da, zeinetan artikuluen % 33 emakumeek sinatuta den.\nCategories artikulu,egunkari,espainiar estatua,iritzi•Tags ColumnistAs,FAPE,prentsa\n2018an jarraitzen dugu parekidetasunik gabe ETBko tertulietan\nPublished on otsaila 10, 2018 by arantzarenguneaUtzi iruzkina\nUrtearen hasierakin ez da parekidetasuna heldu Euskal Telbista-ko eztabaidetan. Ez dago saiorik zeinetan jendarteak ematen den ordezkaritza (%49, gizonezkoak – % 51, emakumezkoak) ematen den, eta soilik bi saiotan, Ahoz Aho (% 47,22) eta En Jake (%40,68) lortzen da 4/2005 Emakumeen eta Gizonen arteko Berdintasunerako Legean ezartzen den parekidetasun-kopuruetan (60-40) egotea.\nGoizeko saioei dagokienez, Estepan Aldamizek goizeko 9etan zuzentzen duen solasaldian, Egun on Euskadi emakumeen presentzia % 31,48 izan da, hau da, gizonen parte-hartzea bikoiztu du emakumeena. Azterturiko egunetako hirutan ez da emakumerik egon, eta bakar batean soilik ez da gizonik egon; gainerako guztietan, batean izan ezik, mahaian emakume bat eta bi gizon eseri dira.\nXabier Lapitzen programan, En Jake, emakumeen presentzia errekuperatu da, eta 2017ko martxoan ziren kopuruetara itzuli da. Oreka mantentzen saiatzen da, baina oraindik parekidetasuna ez da erabatekoa.\nArratsaldeetan, aurreko hilabetetan bezala, El Programa de Klaudio saioa parekidetasunetik oso urruti dago (% 26,81), eta normalean emakume bat eta bost gizonek osaturiko mahaiak eskaintzen ditu egunero. Arratsaldeetan, euskarazko programan, Ahoz Aho dugu berriz ere saiorik parekideena. Honetan ez dugu topatu emakumerik gabeko eztabaidarik, baina bai gizonik gabeko bat.\nAsteroko eztabaida-saioei dagokienez, nabaria da nola ETB2ko 7 Días-en astez aste emakumeen presentzia jaitsi da, eta urtarrilean ez da erdira heldu (% 38,73); saio honetan, mahaitik kanpoko partaidetzan areagotzen da desberdintasuna, aditu eta elkarrizketatu gehienak (ia osoak) gizonak baitira. Euskarazko programan, ere, ez da parekidetasunik lortzen, eta Ahoz Aho + solasaldian (%25), emakumeen presentzia gizonenaren herena baino ez da; azterturiko egunetako batean (urtarrilaren 9an), ez zen emakumerik eseri mahaian.\n*Urtarrileko azterketan, laginean saio berri bat sartu dugu: Egun on Euskadi. Eta aurretik ondorioztatu bi emaitza kolokan jarri behar izan ditugu: alde batetik, urtarrilean ez da betetzen emakumeen parte-hartze handiagoa dagoela euskarazko saioetan, eta, beste aldetik, ordutegiaren eragina kolokan jarri behar izan dugu, ia tarte berdinean kokaturiko bi saioen arteko aldea nabaria baita.\nHonako grafiko honetan ikus daiteke emakumeen parte-hartzearen eboluzioa hilabetez hilabete:\nOHARRA: hemen azaltzen diren datuak erabil daitezke, beti ere, iturria aipatuta.\nCategories EITB,telebista,tertulia•Tags 7 Días,Ahoz Aho,Egun on Euskadi,El Programa de Klaudio,En Jake,ETB1,ETB2,eztzabida,tertulia,tertuliakide\nHego Euskal Herriko egunkarietan, emakumeen iritzi gutxi\nPublished on otsaila 7, 2018 by arantzarenguneaIruzkin 1\nEmakumeek sinaturiko iritzi-artikuluak ez dira argitaraturikoen herenera heldu 2018ko urtarrilean gaztelaniazko paperezko prentsan, eta kopuru horretan geratu da euskarazkoan.\nAurreko neurketetan gertatu den bezala, emakumeen presentzia handiena Berrian dugu. Euskarazko egunkari bakarrean, emakumeek sinaturik 67 artikulu (%33) aurkitu ditugu urtearen lehenengo hilabetetan, eta 136 gizonek sinaturikoak (% 67). Egunero gutxienez emakume baten sinadura topatu dugu, eta horretan ere bakarra da euskal kazeta.\nBeste muturrean, aldiz, Diario de Navarra dugu. Egunkari horretan, emakumeen sinadurak guztien % 10a izan dira (200 artikuluetatik 20), eta ikerturiko 29 egunetatik 14etan ez da emakumerik sinatu duen iritzirik argitaratu.\nNoticias taldeko Deia eta Noticias de Alava egunkarietan, berriz, iritzia ematen duten emakumeen portzentajea %16,5 da. Bizkaikoan, 255 testuetatik 41-k eta Arabakoan, 132tik 22-k andre baten sinadura dute. Bietan, ikerturiko aletatik 6na zenbakitan ez dugu sinatzen zuen emakumerik.\nVocento-ko El Correo eta Diario Vasco egunkarietan, bere aldetik, emakumeek sinaturiko artikuluak iritzi guztien % 23,5 baino ez dira, hau da, ia ia laurdena, baina heldu gabe, parekidetasunetik oso urruti.\nKopurua hobetzen da pixka bat Garan, zeinetan sinatzaileen % 29 emakumeak dira. Baina honetan ere badaude emakume iritzi emailerik gabeko egunak (4 azterturiko denbora-tartean).\nAsteburuetan, are gutxiago\nEgunkarien erosketari buruzko ikerketek agerian uzten dutenez, asko dira asteburuetan soilik hartzen dutenak, astean zehar baino ez erosten dutenak baino ez. Gainera, ematen du jaiegunetan irakurtzeko denbora gehiago dagoela. Horrek badakar analisia eta gogoetarako tartea handiagoa izatea, eta, beraz, iritzi-artikuluen kopurua ere igo egin ohi da prentsan.\nKopuru handitze horrek ez dakar, ordea, emakumeen presentzia handiagoa, aitzitik, txikiagoa izan ohi da egunkari guztietan.\nEsaterako, emakumerik gabeko 6 egunetatik, 4 igandeak dira Deia eta Noticias de Alava egunkarietan. Azken honetan, bi asteburutan ez dugu andrerik sinaturiko artikulurik. Gauza bera gertatzen da El Correo eta Diario Vasco-ren kasuan: urtarrilaren 20/21 eta 27/28an ez dugu topatzen emakume sinatzailerik. Bestalde, Gararen kasuan, emakumeen portzentajea 9 puntu jaisten da (%20 izan ohi da) asteburuetan, eta nabarmen murrizten da Berriaren kasuan, zeinetan %21,5 era jausten den.\nHurrengo grafikoetan ikus daiteke egunez egun, zein izan den emakumeen eta gizonen presentzia iritzi-orrialdeetan zein gaurkotasuneko analisietan*\n* azterketa honetatik kanpo geratzen dira ekonomia, kultura eta kirol ataletan zein gehigarrietan argitaraturiko artikuluak.\nCategories iritzi,prentsa•Tags berria,Correo,deia,Diario de Navarra,Diario Vasco,gara,iritzi-artikuluak,iritzi-emale,Noticias de Alava\nORIGEN Observatori Regular per la Igualtat de Gènere en Noticiaris\nEmakumeen Ikusgaitasuna Hedabideetan BILTZARRA\nDe Puertas Adentro (Radio Euskadi)\nEl Lado de Fuera (Radio Enlace)\nLa Madeja aldizkari feminista (Asturias)\nLa Poderío (Andaluziako aldizkari feminista)\nInarkeria matxista hedabideetan (artikulua)\nRecomanacions per a una representació equilibrada de gènere i de la migració als mitjans


Heriotzaren zoriontasuna eta lotsa - Mikel Carramiñana / Mediaberri - - Hiruka.eus\nHeriotzaren zoriontasuna eta lotsa - Mikel Carramiñana / Mediaberri\nUkberri 2004-01-30 20:41\nLotsaren harresia desagertu behar dela oihukatu diote Israelgo gobernuari munduko bazter gehienetatik, baina zutik dirau eta aurrera doa. Are gehiago, Libanorekin liskarretan jarraitzeko prestutasun osoa erakutsi dute Tel Aviv-etik azken egunetan. Badirudi benetan lasaiago dabilela Sharon Irakeko Sadam-en erregimena desagertu denetik. Lasaitasuna ulertu behar da hemen Palestinar herria inolako arazorik gabe sarraskitzeko askatasuna bezala. Azken hiru urteetan, bigarren Intifada piztu zenetik, 1.400 etxebizitza baino gehiago bota dituzte israeldarrek euren kolonizazioarekin jarraituz.\nHori gutxi balitz, aipatutako harresiak milaka eta milaka lagunei nekazaritza edo abeltzaintzarako lurrak erdibitu dizkiete. Egunero eraila izaten da herritarren bat ejertzitoaren esku eta astean behintzat, hiltzen dituzten horietariko bat adin txikikoa izaten da. Bitxia orain Israelgo politikaren ondorio bat “lotsagarritzat” jotzea. Orain artekoa harro egoteko modukoa izan al da? Zaila da sinestea nazioarteak, Estatu Batuak salbu noski, eurek ordaintzen baitituzte tankeak eta lanabes zapaltzaileak, ezer egiterik ez duela politika kolonizatzaile horrekin amaitzeko.\nOhitura da jadanik, telebistako albistegietan Palestinarren edo Israeldarren hilketak ikustea, eta latza da hori. Azken irudiak ikusita, begi hotzez esan daiteke, palestinar askorentzat hobe dela heriotza daramaten bizitza baino. Agian gupida handiagoa azaltzen du harria botatzen ari den umea tirokatzen duen soldaduak, herritar xumeenen etxeak botatzen dituztenak baino.\nLehenengoak behintzat, sufrimenduarekin bukatu du. Besteak, tankea edo makinaren gidariak, izu aurpegiak ikusiko ditu han eta hemen, negarrak helduko zaizkio erreietaraino eta amorrurik biziena, erbestera zigortu duen errugabearen amorrua, sentituko du. Baina hala ere aurrera jarraitzeko aginduak beteko ditu, gorpu hilak eta hondamena atzean utzita. Bush jaunak, terroristen bila mundua arakatzen omen dabilen hori, ziuraski eta tamalez ez zituen aipatutako irudiak ikusteko aukerarik izango. Penagarria, horietan terrorismoaren definizioa bikain azaltzen baitzen, izuaren bidez helburuak jarraitzea hain zuzen.


Lasterketaren ibilbidean dauden hauteslekuetara iristeko pasabideak jarriko dituzte, bozkatzera joan ahal izateko\nTrafiko Zuzendaritzak igande honetan egingo den Behobia-Donostia lasterketaren 55. edizioak trafikoan izango dituen eraginez ohartarazten du\nDonostia eta Behobia (Irun) arteko ibilgailuen trafikoak aldaketa handiak izango ditu igandean, azaroaren 10ean, Behobia-Donostia lasterketaren 55. edizioa dela eta. Goizeko 06:00etatik proba amaitu bitartean, ibilgailuen zirkulazioan aldaketak izango dira ibilbidearen inguruetan. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saileko Trafiko Zuzendaritzak ordezko bideak erabiltzea eta Ertzaintzaren eta Udaltzaingoaren jarraibideak errespetatzea gomendatzen du.\nLasterketa goizeko 9:45ean hasiko da gurpildun aulkietako parte-hartzaileen probarekin. Handik bost minutura irtengo dira patinetan parte hartuko duten lasterkariak, eta, azkenik, 10:15ean oinezkoen txanda izango da. Lasterketa Behobiatik, Faisaien Uharte ondotik, abiatuko da, eta Irundik, GI-636 errepideari jarraituz, Gaintxurizketa gainera igoko da, eta errepide berean barrena Errenteriako hirigunerantz egingo du. Jarraian, Pasai Antxon sartuko da Nafarroa Hiribidetik, Donostian Mirakruz gainetik sartuko da eta Gros eta Zurriola pasealekua zeharkatuta Boulevarden amaituko da. Azkeneko parte-hartzaileak 11:39ak aldera irtengo dira Behobiatik.\nGoizeko 06:00etatik aurrera itxiko da zirkulaziorako Irunen GI-636 errepideko Oxinbiribileko eta Behobiako biribilguneen arteko zatia. Ondorioz, autoentzat ordezko bide bat ezarriko dute Irungo 54 industrialdetik, eta ibilgailu astunak AP-8 autobidetik desbideratuko dituzte.\n8:15etik aurrera, proba Gaintxurizketa gainetik igarotzean, bypass bat ezarriko dute: bidearen zati bat (Irunerako noranzkoan) parte-hartzaileak Errenteriara bideratzeko erabiliko da; bestea (Donostiarako noranzkoan) ibilgailuen zirkulaziorako, GI-2638 errepidearekin lotura eginez (Gaintxurizketa-Lezo).\nUne berean, 08:15etik aurrera, GI-636 errepidea bi noranzkoetan itxiko da zirkulaziorako 7,9 kilometro-puntuaren (Gaintxurizketako gainaren hasiera) eta 2,5 kilometro-puntuaren (Altamira) arteko tartean. Ordezko desbideratze bat ezarriko dute GI-2638 errepidean, Altamirako biribilgunera arte, eta handik berriz konektatuko ahal izango da GI-636 errepidearekin, Don Bosco tunelaren eremuan.\nParte-hartzaileen kopuru handia dela-eta (30.000 pertsona baino gehiago), eta Gaintxurizketa eta Pasaia bitartean GI-636 errepidearen ardatzean trafikoa denbora luzean egongo denez etenda, gomendatzen da beste errepide batzuk erabiltzea Irunen, Donostiaren, eta lasterketaren eraginpeko gainerako udalerrien arteko joan-etorrietarako.\nProba egin bitartean, debekatuta dago bidean baimendutakoa ez den beste ezein jarduera egitea: hau da, ezingo da oinez joan, zenbakirik gabe korrika egin, bidean sartu, etab. Halakoek arriskua dakarkiete bai lasterketan parte hartzen dutenei, bai trafikoari, oro har, eta zigortuak izan daitezke.\nIgandean hauteskunde-eguna ere badenez, antolatzaileek lasterketa igaroko den lekuen inguruan dauden lau hauteslekuetara iristeko pasabideak egokituko dituzte, bat Irunen eta hiru Donostian. Horrela, hautesleku horietara iristea bermatuko da bozkatu ahal izateko. Bozkatzera joango diren pertsonen joan-etorriak direla-eta puntu horietan jarraibideei arreta berezia eskaintzea eskatzen da.\nEra berean, probaren aurreko orduetan, lasterketa egingo den bideetatik zirkulatzen duten oinezkoek arreta berezia jarri beharko dute bidetik eta bazterbideetatik oinez zirkulatzeko arauak betetzeko (kontuz zirkulatzea, zirkulazioa ez eragoztea, ilaran joatea, jantzi islatzaileak eramatea...), arrisku-jokabideetan erori gabe.


Mas eta Ibarretxek elkar besarkatuta agurtu zuten publikoa. (GED)\nIaz dozenaka herritan egin ziren kontsulta soberanistak Euskal Herrian eta aurten ere 60tik gora herritan egingo dira, lehenak martxoaren 19an Oarsoaldean. Kataluniako Arenys de Munten 2009an egin zen lehena. “Hura izan zen egungoaren hasiera”, erantzun zion Artur Masek entzule baten galderari. Horra atzoko ekitaldiaren klabe bat: aurtengorako Gure Esku Dagok antolatu dituen kontsultak. Ekitaldiari hasiera emateko, elkarte honen bozeramaile Zelai Nikolasek argi utzi zuen herri honek bere etorkizuna erabaki nahi duela. Samara Velte Berria-ko kazetariak aurkeztu zuen ekitaldia.\nGure Esku Dagok eta Juan Jose Ibarretxe lehendakariak gidatzen duen Agirre Lehendakari Centerrek antolatu zuten atzoko klasea Donostiako Kursaalean. Bi lehendakari ohi 1.800 pertsonen jarrera beroaren aurrean, Kataluniako prozesua zertan den eta erabaki eskubidearen nondik norakoak azaltzeko prest. Bazen morborik. “Ekitaldi akademikoa da hau”, zehaztu zuen hainbatetan Ibarretxek, baina ekitaldi akademikoetan entzuleek ez dute irakasleetako bat independentzia oihuekin hartzen honek hitz egin behar duenean, atzo Masekin gertatu bezala.\nEdo ekitaldi akademiko batean xehetasun gehiago jarri beharko zukeen Ibarretxek Estatutu Berriaren proiektuaren porrotaren nondik norakoez eta haren argi-ilunez; besteak beste, ikaslegoak hausnar ahal dezan egoera hartaz eta euskal soberanismoak berriz harri bertsuekin estropezu egin ez dezan. Erabaki eskubidea aurrera ateratzeko, instituzioek eta herritarrek elkarrekin egin beharreko bidea giltzarri zela aipatu zuen Ibarretxek; Ibarretxe Planeko garaian horrek zergatik huts egin ere gustura entzungo genukeen bertaratutako ikasleok, sikiera labur-labur.\nZein urrun den Everest\nEveresteko metafora erabili zuen Ibarretxek Euskal Herriko eta Kataluniako igoera saioak konparatzeko. Joan den hamarkadan berak bultzatutako estatutuaren erreformarekin II. Kanpamentura iritsi zirela eta orain katalanek lortu dutela III. Kanpamendura heltzea. Munduan estatu berriak sortzea posible dela azpimarratu zuen: “1945ean NBEn 51 herrialde ziren eta 2011n 193”. 2030ean estatu berri gehiago izango direla gehitu zuen eta Eskozia, Katalunia eta Euskal Herria horien arten ikusten dituela.\nNola heldu gailurrera? Gizarte soberanista eta instituzioak elkarrekin joanda. Maltzagaren metafora berriz azaleratuz, abertzaleak elkarrekin abiatuta. Katalunian aurrera doazela eta hemen ere bai, asko garela erabaki eskubidearen aldekoak. Eta une horretan bota zion amua berau irensteko prest zegoen entzulegoari: “Zenbat gara”? Eta ekin zion Benito Lertxundiren abesti ezagunari, eta publikoak gogotsu jarraitu ere. Oso agerikoa da Ibarretxek arrastoa utzi zuela EAJko bere jarraitzaileetatik oso harago, bereziki abertzaleen artean.\n1800 pertsona bildu ziren Kursaalen ekitaldia jarraitzeko. (GED)\nMas da iparra Euskal Herrian\nAltxatu zen Mas bereari ekiteko, eta publikoak “independentzia” oihuekin hartu zuen. Eta zutik. Ikurriña eta estelada ere agertu ziren. Aparretan zen Mas, aparretan daraman moduan azken asteak, bereziki 10 urteko inhabilitazioa eskatzen dion epaiketa jasan ondoren. Mas-en itzulera da hau, sufritu du itzalean, baina Carles Puigdemont Generalitateko lehendakariak aurkeztuko ez dela iragarri ondoren, bere txanda da, oraindik bere alderdiak ofizialki izendatu ez duen arren. Noiz eta nola ez dago garbi, lehenbizi ikusi behar baita hauteskundeak noiz egingo diren, erreferendumik izango den, eta baita bere inhabilitazioa noiz etorriko den ere. Baina itzuli da, hortaz ez da zalantzarik.\nEgia esan, Kataluniako prozesuaren azken zazpi urteetan esaldiren bat entzun bada beste askoren artean honakoa izan da: “Ausartuko da Mas?”. Ausartu zen, eta nola gainera. Hori bere motxilan dauka jada. Horrexegatik bakarrik euskal soberanismoaren ikurretakoa da, besteak beste, honek ere horrelako bat nahiko duelako jeltzaleen artean. Ibarretxe saiatu zen, baina testuinguruak eta bere alderdiak ez zioten utzi aurrera egiten. Eta bistan da Urkulluk ez duela Mas izan nahi. Euskal soberanismoak ez du Masena moduko figurarik eta faltan botatzen du.\nHiru klabe eta lau une\nMasek sinple eta pedagogikoki azaldu zuen Kataluniako prozesua. Ez zuen ezer berririk azaleratu, baina ondo laburbildu zituen prozesuaren oinarriak, hiru klaberekin eta lau unerekin. Klabeak: Bat, prozesuaren oinarria herritarren eta gizartearen esku dago, haiek ari dira bultzatzen berau; bi, prozesua baketsua eta integratzailea da, eta azaldu zuen Kataluniako herritarren %70 ez dela katalan jatorrikoa, eta hala ere gehiengoa erabaki eskubidearen aldekoa dela; eta hiru, prozesua erabat demokratikoa dela eta legalitatearen aldeko apustu tinkoa egin dela, “milioika pertsona izan dira kalean azken urteetan eta ez da edukiontzi bat erre edo kristal bat apurtu”.\nLau uneak hala laburbildu zituen. Lehena 2012an berak Mariano Rajoyri itun fiskala irtenbide gisa eskaini zionean: “Erantzuna ezezko borobila izan zen. 1,5 milioi herritar atera ziren kalera erantzun gisa independentzia eta estatua eskatuz. Bigarren unea, 2014ko azaroaren 9ko kontsulta izan zen: “Debekatu zuten eta egin genuen. Mezu argi bat atera genuen: beldurra galdu diogu Estatuari”. Baina hura ez zen nahikoa eta horregatik deitu ziren hauteskunde plebiszitarioak. Hori zen hirugarren unea, 2015eko hauteskundeak. Junts Pel Sí eta CUPek gehiengo osoa lortu zuten eta lehen legebiltzar independentista, “eta boto guztien %48ra ere iritsi ginen”.\nLaugarren unea 2016ko urtarrilean gertatu zen, mingarria beretzat, “beto dinamika batean murgildu ginelako” esan zuen CUPek bere lehendakaritzari emandako ezezkoa deskribatzeko. Eta Masek horren gustuko duen beste une epikoa eskaini zion entzulegoari solemnitate osoz: “Erretiratu egin nintzen, eta berriz egingo nuke berdin: lehenengo herria, gero alderdia, eta ondoren pertsona!”. Entzulegoak txalo zaparradarekin erantzun zion.\n"Tentsio handiko uneak biziko dira"\nEgungo une zehatzari ere egin zion erreferentzia Masek eta azaldu zuen Kataluniako mugimendu soberanista ekintza-erreakzioan oinarrituta dagoela, Espainiako gobernuak eraso egiten diola Kataluniari eta honek bere burua defendatzen duela. “Guk Mediterraneoko Danimarka egin nahi dugu!”. Txalo beroak. Bi ideiekin amaitu zuen. Lehena: “Arrakastaren gakoa da erabaki eskubidea indarrean jartzea, ez bakarrik aldarrikatzea. Eta hori egingo dugu berriz 2017an. Bozkatzea bera irabaztea da”. Bigarrena: “Batasun politikoa eta mobilizazioa. Instituzioek bakarrik ez dute Estatua garaitzeko indarrik”. Batzuetan begiak igurtzi behar izan nituen, baina bai, CDCko idazkari nagusi izan zen Artur Mas bera zen.\nEta zer gertatuko da 2017 honetan? Galdetu aurretik berak erantzun zuen. Estatuak epaiketen eta errepresioaren bidetik jarraituko du, “baina zenbat eta epaiketa gehiago, are eta gehiago handituko da esparru independentista. Pentsatzen duten kontrakoarekin egingo dute topo”. Tentsio handiko uneak iragarri zituen, bereziki deskonexio legeak onartzen direnean –Estatuak berehala baliogabetuko dituenak– eta erreferendumaren unean. Eta Estatuak eskaintza on bat egingo balie?, galdetu zioten. “Aurrera jarraituko genuke. Alternatiba amore ematea litzateke –“tirar la toalla”– eta ez dugu hau guztia egin horretarako”.\nEuskal burujabetzaren dilema\nAho zapore ona utzi zion ekitaldiak bertaratu zen entzule soberanistari, ohera gustura joateko modukoa, Kataluniakoa hemen noiz errepikatuko den amesteko prest. Ezker Abertzaleko buruzagiak –tartean Arnaldo Otegi eta Joseba Asiron– izan ziren ekitaldian, EAJko asko ere bai, besteak beste GBB eta BBBko buru Joseba Egibar eta Itsaso Atutxa; baita Markel Olano Ahaldun Nagusia ere.\nEuskal soberanismoak, ordea, ez du garbi zein bide jorratu behar duen. Asko sintetizatu eta sinplifikatuz, EAJren ikuspegi ofizialak ez du Kataluniarekin ezer jakin nahi, Gernikako Estatutuaren erreformaz PPrekin aldebiko akordioa lotu nahi du eta kito. Nahiko du kudeaketarekin eta Espainiako herritarrak baino hobeto egotearekin. EH Bilduk ez du estrategia argirik, EAJren bueltan ari da batetik, hura gabe jai dagoela sinetsita, baina haren enrokea nola gainditu asmatu ezinik.\nBien korronteen erdian ari da Gure Esku Dago bere kontsultekin, Maltzagako izpirituaren eredurik bikainenean, kolore anitzeko abertzaleak bilduz, baina oraingoz Kataluniako ANCren botere faktiko izaeratik urrun. Lortuko al du alderdien akuilu izatea, sikiera neurri txiki batean, kontsulten uholdearen amaierarako? Zer bide jarriko da kontsulten ondorengorako bildutako adore soberanista etsipenean gal ez dadin?\nEta beste hiru horien artean bada beste laugarren korrontea ere, oraintxu ELAko idazkari nagusi ohi Joxe Elorrietaren liburuak azaleratu duena: EAJk ez du soberanismoan aurrera egin nahi eta, beraz, ezkerreko soberanismoak aurrera egin behar du EAJrik gabe, beste indar harreman bat lortu eta EAJ horretara behartu arte. ELAk uste du bide gaitza dela, soberanismoa ahul dagoela, baina badela zumerik horretarako: ELAren eta LABen jarduera bateratua, eta gizarte mugimenduan ari diren beste hainbat aktoreren arteko aliantza, hori da aktibatu behar dena sindikatuaren ustez. Bide horretara eraman nahi ditu Sortu eta EH Bildu ere.\nKorronte zabal honetan, neoliberalismoaren eztabaida prozesu soberanistaren erdigunean nahi da. Maltzagako teoriei jarraiki, Gure Esku Dagok ihes egin izan dio “abertzaleak banatzen” dituen horri: erabaki eskubidea eta kito. Baina erabaki eskubidea gero eta hedakorragoa da gizarte mugimendua gizentzen duen sektore gero eta zabalagoan: erabaki zergez, erabaki erraustegiez, erabaki norbere gorputzaz, erabaki elikaduraz… edo gutxienez, eragin horietan guztietan ere.\nSubjektu soberanista hori zen atzo Kursaalen falta zena. Gaur egun ez dira kontrajarritako bi norabide, baina burujabetza prozesua bultzatu nahi dutenek adostu beharko dute zein bide eta nola. Besteak beste, artikulu honetan hitz egin ez dugun euskal En Comú ere gure artean delako, eta bide soberanistan, Katalunian eta hemen, giltzarri izango delako.\nKanal hauetan artxibatua: Burujabetza | Artur Mas | Katalunia independentziarantz | Erabakitzeko eskubidea | Juan Jose Ibarretxe


Baliabide teknikoak | Obras Especiales\nObrak burutzea ziurtatzen diguten makineria ekipo eta baliabide osagarrien aukera handia dugu. Baliabide tekniko horiek komunak dira, taldeko enpresa guztien esku daude eta obra bakoitzaren behar eta premien arabera erabiltzen dira.\nBaliabide horiek hainbat urtetan erosi dira, jarduketak sortutako beharrei erantzuteko, eta etengabe berritzen dira. Egun, parke mugikor moderno bat dugu: atzerakako hondeamakinak, buldozerrak, kamioiak, hormigoi-kamioiak, zapalgailuak, etab.\nAzken urteotan, teknologia berrietan etengabeko inbertsioa egin dugu eta komunikazio sareak eta IKT azpiegiturak hobetzeko programa bat ezarri dugu. Era horretan, 220 erabiltzaile urrutitik zerbitzari berera konektatuta egon daitezke, informazioa banatu dezakete eta erraztasunez komunikatu daitezke.\nKonektibitatea, bikaintasuna eta sistema informatikoen berrikuntza gure estrategiaren giltza dira.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Tapiak nabarmendu du ez dela guardia jaitsi behar garraio publikoa arazorik gabe dabilen goiz batean\nTapiak nabarmendu du ez dela guardia jaitsi…\n<iframe src="https://www.irekia.euskadi.eus/eu/embed/videos?video_path=2020%2F04%2F14%2Fnews_61342%2Fhtml5%2Ftapia_radio_euskadi.mp4" width="320" height="210" allowfullscreen></iframe>\nTapiak nabarmendu du ez dela guardia jaitsi behar garraio publikoa arazorik gabe dabilen goiz batean Iturria: Irekia\n2020_04_14_tapia_radio.jpg Iturria: Irekia\n2020_04_14_tapia_radio_02.jpg Iturria: Irekia\n2020_04_14_tapia_radio_03.jpg Iturria: Irekia\n2020_04_14_tapia_radio_04.jpg Iturria: Irekia\nEusko Jaurlaritza pixkanaka deseskalatzeko prestatzen ari da, familiak eta ekonomiaren sektore guztiak kontuan hartuta\nEkonomiaren Garapen eta Azpiegituretako sailburu Arantxa Tapiari elkarrizketa egin diote, gaur, Radio Euskadiko “Boulevard” saioan, eta koronabirusaren krisiak Euskadin sortu duen egoera errepasatu du.\nGaur goizean Radio Euskadiri eskainitako elkarrizketa batean, Tapia sailburuak esan du garraio publikoa normaltasunezari dela funtzionatzen, baina dekretua indarrean sartu aurreko egunean baino % 10 baxuagoa dela. Hala, segurtasun neurriak bete behar direla nabarmendu du. "Jarduerari pixkanaka eta modu ordenatuan berrekiten ari zaio", adierazi du.\nArantxa Tapiaren arabera, normaltasunera itzultzeko, "normaltasun berri batera", bi premisa bete behar dira: osasunarekin adi egotea eta azkar erreakzionatzea, eta jardunerara nola itzultzen garen oso modu neurtuan planifikatzea. Sailburuak azpimarratu du eztabaida ez dela osasuna edo ekonomia, elkarri laguntzen diotela baizik. "Biak guztiz bateragarriak izan behar dute", adierazi du.\nJarduera ekonomikoaren zati bat martxan jartzearen ondorioz kutsatutako pertsonen kopuruak gora egin ote dezakeen galdetuta, Arantxa Tapiak esan du etorkizun hurbilei buruz hitz egiten hastea oso ausarta dela, eta langileen osasuna babesteko prebentzio-protokoloak daudela. Protokoloak hasiera-hasieratik jarri ziren martxan Euskadin.\nIldo horretan, Ekonomiaren Garapen eta Azpiegituretako sailburuak gogorarazi du, segurtasun arazoak antzemanez gero, langileak Osalanekin edo Lan Ikuskaritzarekin harremanetan jar daitezkeela. Gainera, uneoro lan jardueran bi metroko segurtasuna bermatu ezin denez, norbera babesteko ekipamenduak erabiltzeko beharra nabarmendu du, ahalik eta segurtasun handiena bermatze aldera.\nEra berean, euskal industria osasun sistemaren beharrei ehuneko ehunean erantzuten ari dela ziurtatu du Tapia sailburuak. "Gai gara maskarak eta hidrogelak egiteko, eta soluzio azkarrak bilatzeko gailu teknologiko bat jartzeko, ekoizpen lerroak aldatuz edo produktu berriak sortuz", adierazi du. Ildo horretan, agerian utzi du Euskaditik hausnarketa bat egiten ari dela hornidurarako urruneko herrieandeen erabateko mendekotasunik ez izateko beharrari buruz; merezi du hurbilagoko batzuk ere izatea.\nAHTaren obrei dagokienez, Tapia sailburuak azpimarratu du haren gauzatzeari buruzko tentsioari eusten saiatuko direla, ez baita bakarrik obra publikoko azpiegitura bat, Europarekiko komunikazio estrategiko bat ere bada. "Korridore atlantikoa Europar Batasunak lehentasunezkotzat jotzen du, eta horrela islatu behar da Estatuko Aurrekontu Orokorretan", zehaztu du.\ntapia_ekomnomia_osasuna_eu.mp3 behera kargatu (500 KB)\ntapia_jarduera_hasiera_eu.mp3 behera kargatu (800 KB)\ntapia_protokoloak_martxan_e... behera kargatu (1 MB)\ntapia_aht_eu.mp3 behera kargatu (1 MB)\ntapia_aht_eu.mp4 90 MB\ntapia_ekomnomia_osasuna_eu.mp4 30 MB\ntapia_jarduera_hasiera_eu.mp4 50 MB\ntapia_protokoloak_martxan_e... 70 MB


ANTZERKI FORUM EGAPEN\nAzken bi aste hauetako ostegunetan Egapeko 3. zikloko ikasleak Baketik-ek antolatutako Antzerki-forum jardueran parte hartu dute gustura.\nEkintza honen bitartez ikasleei antzezlan bat aurkezten zaie, lehen zatian, 25 minutu inguru irauten duen antzezpenak aukeratutako gaiarekin harremana izanik (arrazismoa eta eskola-indarkeria, inmigrazioa eta integrazioa…) bukaera zorigaiztokoa duen istorio bat kontatzen du.\nAntzezpenaren ondoren, bigarren zatiari ekiten zaio. Moderatzaileak ikuslegoari galdetzen dio istorioaren zein elementu alda zitekeen amaiera positiboago batera bideratzeko. Orduan ikuslegoa istorioaren parte sentitzen hasten da. Iradokizunak, momentuan, bat-batean asmatzen dira eta azkenean ikusleak beraiek dira ikusi nahi dituzten aldaketak adierazten dituztenak, taula gainean, aktoreekin batera. Honela eurak dira kontu honetan esku hartzen hasten direnak. Horrela, antzezpenak irauten duen bitartean, antzerki lan bera ikuspegi desberdinetatik kontatu ahal izango da, ikusleen adierazpen eta iradokizunen arabera, hauek norabide aldaketa positiboa ematera gonbidatuko direlako.\nEsperientzia honek gazteak antzezpenarekin maila emozionalean eta baita fisikoan ere inplikatzea lortzen du.\nErrealitate entsegu hau metodoaren hirugarren zatian luzatzen da. Orduan ikuslegoa talde txikitan banatzen da ezagutzen dituzten edo eskolan aurre egin behar izaten dituzten egoera desberdinak aztertzeko asmoz.\nProgramaren azken zatiak bizikidetza hitzarmena dakar, irakasle eta ikasleen informazioaren laguntzarekin. Hitzarmen hau ikasle guztiek sinatu beharko dute.\nPrograma amaitzean haurrak euren buruarekiko seguruago sentitzea espero da, aldaketak sortzeko gai eta hauek aurrera eramateko ere bai.


Jon Maya Sein (Errenteria, Gipuzkoa, 1977) Informazio Zientzietan Lizentziatua (UPV/EHU).\nSei urte zituela murgildu zen dantza munduan, Errenteriako Ereintza Dantza Taldean. Dantza tradizionalean jaso du bere formazio nagusia, eta bertatik abiatuta landu ditu bere proiektuak. Bakarlari gisa, 1997 eta 2005 urteen artean zazpi aldiz izan zen Euskal Herriko Aurreskulari Txapelduna.\n1999 eta 2001 artean LAXOK taldeko partaide izan zen, eta 2002. urtean, KUKAI Konpainia sortu zuen, bertan dantzari, koreografo eta zuzendari lanak betetzen dituelarik, dantza tradizional eta garaikidearen arteko bideetan sakonduz. Bertan artista ugarirekin elkarlanean jarduten da (Mireia Gabilondo, Cesc Gelabert, La Intrusa Danza, Pantxika Telleria, Iker Gómez, Jone San Martín, Israel Galván, Logela Multimedia, Marcos Morau/ La Veronal, Oreka Tx, Euskadiko Orkestra Sinfonikoa, Juan Mari Beltrán, Carlos Núñez, etab.).\nJon Mayak zuzentzen duen dantza-taldeak, beste sarien artean, 2009 MAX ikuskizun errebelazio saria jaso zuen; 2015ean Gelajauziak lanarekin bi MAX sari jaso zituen, dantza antzezle talde eta musika konposiziorik (Sabin Bikendi) onenaren ataletan; eta 2017ean hiru MAX sari, danta ikuskizun, dantza antzezle talde eta janzkera onenaren (Iraia Oiartzabal) ataletan. 2017an Kukai Dantzak Dantza Sari Nazionala irabazi zuen.\nHezitzaile gisa, 1997. urteaz geroztik Errenteria Musikal Musika eta Dantza Eskolako irakaslea da, eta Ereintza Dantza Taldean ere eskolak ematen ditu. Horrez gain, hainbat tailer koreografiko eskaini ditu Euskal Herrian zein atzerriko jaialdi eta hirietan. Era berean, dantzaren sentsibilizaziorako hainbat proiektu zuzentzen ditu. Besteak beste, Errenterian, Kukai Dantzak eta Udalak kudeatzen duten egitarauaren arduraduna da, eta Malandaine Ballet Biarritz eta Victoria Eugenia Antzokiak kudeatzen duten, BALLET T egitasmoan aholkulari artistikoa da.


Bizkaiak 300.000 euro arteko diru-laguntza onartu du kultura-ondare higiezina eraberritzeko - Deia\nBizkaiak 300.000 euro arteko diru-laguntza onartu du kultura-ondare higiezina eraberritzeko\ndeia.eus 16.04.2022 | 10:28\nBizkaiko Foru Aldundiak larunbat honetan, apirilaren 16an, iragarri du Gobernu Kontseiluan onartuko dituela lurraldeko kultura-ondare higiezina birgaitzeko eraikuntza-esku-hartzeak egiteko diru-laguntzen oinarriak eta deialdia. Zehazki, iturri horien arabera, 2022rako erabiliko den partidak 300.000 euro izango ditu guztira, eta eskaerak aurkezteko epea apirilaren 25era arte egongo da zabalik.\nDirulaguntza hauek jaso ahal izango dituzte Bizkaiko ondasun higiezinak eraberritzeko eraikuntzako esku-hartzeek, baldin eta kultura-balio esanguratsua badute eta hobetzeko, sendotzeko, eraberritzeko eta zaharberritzeko ekintzak behar badituzte.\nOnartutako foru dekretuak jasotzen duen bezala, diruz lagundu ahal izango dira 2021ean eta 2022an idatzitako proiektuak, esku-hartzeak egiteko beharrezkoak direnak, bai eta 2022. urtean proiektu horien arabera egingo diren eraikinak birgaitzeko obrak ere, eta dirulaguntzak jasoko dituzte, baita ere, eraberritzeko ondasunaren mugen barruan dauden guneen urbanizazio-obrak.\nBeharrezkoa izango da Bizkaian kokatutako eraikin horiek Babes Bereziko, Ertaineko edo Oinarrizko ondasun kategoria izatea, Euskal Kultura Ondareari buruzko Legearen arabera, edo udal plangintzak katalogatuta egotea, bai eta katalogazio-proposamenen batean edo Bizkaiko Foru Aldundiak edo Eusko Jaurlaritzak egindako inbentarioren batean sartuta daudenak ere.\nEskabideak aurkezteko epea apirilaren 25ean bukatuko da. Informazio guztia hemen eskura daiteke: www.bizkaia.eus//kulturadirulaguntzak.\nNutrizio-hezkuntza ezinbestekoa da zeliakoentzat, UPV/EHUren arabera.\nEmakumeen hausnarketa eta ahalduntzerako gune berri bat bultzatuko du Ugaok.\nSan Antonio auzoko ur-hornidura sarea indartzeko lanak amaitu dira.


Txokolategia | 111 Akademia\nDonak eta Lilik hirugarren belaunaldia osatzen zuten eta, adin txikikoak izanik, oraindik ez ziren txokolategiaren jabe-jabeak, baina gurasoek erretiroa hartu orduko bilakatuko ziren saltegi gozoaren ugazabandre (amona bezalaxe). Ez, ordea, txokolate-maisu (aitonaren modura), hemeretzigarren mende bukaeran soilik gizonezkoek eskura zezaketelako izendapen hori, bai Gipuzkoan bai mundu osoan.\nEgun hartan, ordea, goitik behera aldatu zen protokoloa. Lilik hamalau urte zeuzkan eta ahizpak bat gehiago, hamabost. Donak oso gogoan dauka dena, nahiz eta berez ehunka urte igaro den. Beno, ehunka urte edota beste guztia…\nHasierako galderari erantzuten dio nobelak, denboran salto eginez, atzerantz eta aurrerantz. Ez dira debaldeko jauziak, ordea, berregituratze-proiektu zehatz bati loturikoak baizik. Zer proiektu da hori? Iaz argitaletxe honetan argitaraturiko Atãria: distopia baten utopia.


Erretiro adina bi hilabete atzeratuko da, 65 urte eta hamar hilabeteraino | Ekonomia | Berria\nErretiro adina bi hilabete atzeratuko da, 65 urte eta hamar hilabeteraino\nPentsioa kalkulatzeko kotizazio epea urtebete luzatuko da, eta 23 urtekoa izango da 2020an. 2019an baino hiru hilabete gehiago kotizatu beharko da 65 urterekin erretiroa hartu ahal izateko\nPentsiodunen protesta atzo, Bilbon. MIGUEL TOÑA / EFE Tamaina handiagoan ikusi\nBeranduago eta gutxiago. Hego Euskal Herriko pentsioei buruz hitz egin behar denean, aldagai bi horiek jarri behar dira aurretik 2011. eta 2013. urteetako erreformak indarrean sartu zirenetik. Beranduago hartuko dute langileek erretiroa 2020an, eta, gainera, pentsio apalagoa jasoko dute; kalkulua egitean, lan bizitzako azken 23 urteak hartuko baitira kontuan, aurten baino bat gehiago. Esan beharrik ez dago: zenbat eta atzerago joan, orduan eta soldata apalagoak azalduko dira; pentsio apalagoen emaitza ateratzen da haiek ekuazioan sartuta.\nAlegia, 2020. urtean ere aurrera egingo du defizit handiko sistema dela barneraturik daukan politikaren bide orriak, baita pentsiodunak kalean daudela ere. Hamarkada hasierako erreforma biak aldatzen ez diren bitartean, ezaguna da geroa: pentsio apalagoak eta erretiro adin handiagoa. 2020an beste 60 egun atzeratuko da kotizaziopeko pentsioa lortzeko adina, eta jadanik 65 eta hamar hilabetekoa izango da.\nPentsioen sistemaren gastuak goia jo du 2019an, eta kotizazioen diru sarrerak ez dira nahikoa gero eta handiagoa den gastuari aurre egiteko; zigor handiegia gertatzen ari zaio sistemari soldata apal gehiegiren ekarpen eskasa. Bestalde, Gizarte Segurantzaren aseguru gisa jokatu duen pentsio itsulapikoa hutsik dago kasik, 2.150 milioi euro baizik ez baititu orain. Espainiako Gobernuak 2.900 milioi atera ditu Eguberrietako aparteko saria pagatzeko, eta xahutuak dituzte 2011n eltzeitsu horrek izan zituen 66.800 milioi euroak.\nArgi dago pentsio sistema publikoaren auzia dela datozen urteetako erronkarik handienetakoa. Pentsiodunek bi urte egin dituzte kalean pentsio erreformen neurririk gogorrenak lehengoratzeko eskatzen. 1.080 euroko gutxieneko pentsioa ere exijitzen dute, eta Bilbo da aldarrikapen horien agertoki nagusia. Atzo, Bilboko udaletxearen aurrean elkartu ziren berriro, eta haserrea azaldu zuten aurtengo pentsioak «izoztu» dituztelako, Espainiako Gobernua eratzeke dagoela eta. Pedro Sanchezen jarduneko gobernuak igoera agindu zien, baina gobernu berria eratu arte ezin dela esan du, gero, gobernua egitekotan dagoen politikariak.\n2012an okertu zen dena\n«Ez genuen espero egin dutena egitea, eta oso haserre gaude; ez da beste astelehen bat, 103. astelehena baizik», esan zuen Andrea Uña bozeramaileak. Madrilgo gobernuak erabaki du urtarrilaren 1ean gauzatuko duela pentsioen igoera atzerako eraginarekin. «Azaroaren 10eko hauteskundeen promesa izan zen pentsioak gaurkotzea, baina haiek izoztea izan da utzi diguten oparia».\nIpar Euskal Herrian ere erretretak igoko dituzte urte berriarekin batera. %1 igoko dituzte 2.000 euro gordin baino gutxiagoko pentsioa jasotzen dutenentzat, eta %0,3 kopuru hori baino gehiago jasotzen dutenentzat.\nAtzeraldi Handiak eragindako enplegu galerarekin batera iritsi ziren arazoak Espainiako Gizarte Segurantzara. Kotizazioek behar bezainbeste izateari utzi zioten 2012rako, eta pentsioen itsulapikotik dirua ateratzen hasi zen Mariano Rajoyren gobernua. 2025etik aurrera, baby boom belaunaldiko erretiroei aurre egiteko eltzeitsua zen hura, superabitaren urteetan osatua, baina flotagailu gisa erabili dute sistemak huts egin duenetik. Hala, zortzi urteko epean 80.000 milioi euro atera dituzte Madrilgo gobernuek itsulapiko horretatik pentsioak ordaindu ahal izateko.\nHoriek horrela, 2012. urtean erretiratzeko adina 65 urte zen. Geroztik, erretiroa atzeratzen joan da, eta 2021. urterako 66 urte izango da erreferentzia. 2027. urterako, berriz, 67 urtera helduko da erretiro adina, betiere erreformek jasotako edukietan aldaketak adosten ez badituzte Toledoko itunean. 2027. urterako 38 urte eta sei hilabeteko kotizazioa eskatuko dute pentsio osoa eskuratzeko; 2020ean, berriz, 37 urte izango da erreferentzia.


MAPPA eredua-Osasun arloko emaitzak Hobetzen Ikusmuga - navarra.es\nArgitalpen honetan azaltzen da zer den MAPPA eredua-Ikusmuga (Jarduteko Atributu eta Prozesu Kliniko Lehenetsien Mapa), prozesu kliniko lehenetsien kalitatezko atributuak jorratzeko eta zehazteko proposamen metodologikoa, zerbitzuek osasun arloko emaitzak hobetu ditzaten.\nKudeaketa eredu hau diseinatzeko, interes talde guztiak hartu dira kontuan eta prozesu klinikoak metodologiaren ardatz nagusi moduan hautatu dira. Prozesu klinikoei buruz hitz egiteak (patologiak eta prozedura diagnostiko eta terapeutikoak) hiru eragile nagusien arteko komunikazioa errazten du: pazienteak, klinikoak eta kudeatzaileak.\nMAPPA Eredua-Ikusmuga Kudeaketa Klinikora egindako hurbilketa da, eta horretan, kudeatzaileak klinikara eta klinikoak kudeaketara hurbildu behar dira.\nIkusmuga ereduak inertziarekiko zaletasuna hautsi eta arreta prozesuei "begi berriekin" begiratzea proposatzen du, jarduteko hobekuntza arloak aztertuz eta hautatuz, pazienteei eskainitako osasun prestazioa bermatzeko edo hobetzeko.\nAzaldutako metodologia unitate edo zerbitzu kliniko bati zein osasun erakunde edo zentro bati aplikatzeko modukoa da.\nOsasun arloko emaitzak hobetuz (Dokumentu osoa PDFn)


Saint-Riquier-en-Rivière - Wikipedia, entziklopedia askea.\nLudovic JULIEN (2014-2020)\n49° 53′ 25″ N, 1° 33′ 35″ E / 49.890277777778°N,1.5597222222222°E / 49.890277777778; 1.5597222222222Koordenatuak: 49° 53′ 25″ N, 1° 33′ 35″ E / 49.890277777778°N,1.5597222222222°E / 49.890277777778; 1.5597222222222\nBlangy-sur-Bresle, Dancourt, Fallencourt eta Preuseville\nSaint-Riquier-en-Rivière Frantziako udalerria da, Seine-Maritime departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 159 biztanle zituen.\n2007an Saint-Riquier-en-Rivière udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 74 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nSaint-Riquier-en-Rivière udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (32 gizon eta 24 emakume) eta 15 langabezian zeuden (10 gizon eta 5 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Saint-Riquier-en-Rivière udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 150 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.491 euro zen.\n2000. urtean Saint-Riquier-en-Rivière udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 336 hektarea erabiltzen.\nBNF: 15275230b (data)


Aranzadi | Zientzia Elkartea · Society of Sciences · Sociedad de Ciencias · Societé de Sciences » Neandertalen toraxaren berreraiketa baten arabera, espezie honek arnas-mekanika desberdina zuen\nNeandertalen toraxaren berreraiketa baten arabera, espezie honek arnas-mekanika desberdina zuen\nGure bazkide den UPV/EHUri atxikitako Asier Gómez-Olivencia Ikerbasqueko ikertzailea eta Tel Aviveko Ono Academic Collegeko Ella Been doktorea buru dituen ikerketa-taldeak Kebara 2 deritzon gizabanakoaren torax fosil osoaren lehenengo berreraiketa birtuala egin dute.\nEmaitzek desberdintasun morfologiko adierazkorrak erakutsi dituzte, eta horien arabera, litekeena da Neandertalek arnas-mekanismo desberdina izatea oraingo gizakien aldean. Ikerlanak berretsi du neandertalek edukiera handiagoko birikak eta bizkarrezur egonkorrago zituztela dioen teoria. Emaitzak Nature Communications aldizkari ospetsuan argitaratu dira.\nArgazkia: A. Gómez-Olivencia, A. Barash and E. Been\nNeandertalen bizkarrezurra egungo gizakiena baino egonkorragoa zen. Era berean, beheko saihetsezurretan orientazio horizontalagoa zutela ikusirik, ikertzaileek uste dute haien arnasketa diafragmarekin lotuago zegoela Homo sapiensena baino, azken honen arnasketa arnasketa diafragmari nahiz kutxa torazikoaren hedapenari lotuta baitago. UPV/EHUri atxikitako Asier Gómez-Olivencia Ikerbasqueko ikertzailea eta Tel Aviveko Ono Academic Collegeko Ella Been ikertzailea buru eta Zientzia Naturalen Museo Nazionala (MNCN-CSIC) partaide duen ikerlan honetarako, Kebarako (Israel) aztarnategiko arrasto fosilak aztertu dituzte, Kebara 2 deritzon gizabanakoarenak, zehazkiago esanda.\nToraxaren modelo birtuala sortzeko, ikertzaileek, egun Tel Aviveko Unibertsitatean gordeta dagoen Kebara 2ren eskeletoaren behaketa zuzenekin batera, ondo kontuan hartu dituzte ornoei, saihetsezurrei eta hezur pelbikoei egindako eskanerrak (tomografia axial konputerizatua). Osagai anatomiko guztiak bilduta, berreraiketa birtuala egiteko, helburu honetarako propio diseinatutako 3D softwarea erabili da. “Hau zehaztasun handiz egindako lana izan da”, ziurtatu du Israelgo Bar Ilan Universityko Alon Barash-ek. “Orno eta saihetsezur-zati guzti-guztiak eskaneatu behar izan ditugu, gero birtualki 3Dan birkokatzeko”.\n“Berreraiketa prozesurako, nahitaezkoa izan da itxuragabetuta zeuden hezur batzuk birtualkin ‘moztu’ eta berriro lerrokatzea, eta kontserbazio-egoerarik onenean zeuden saihetsezurren irudien laguntzaz, beste aldean egoera kaskarragoan zeudenak ordezkatu ahal izan ditugu”, adierazi du UPV/EHUn lanean diharduen Asier Gómez-Olivencia Ikerbasqueko ikertzaileak.\n“Neandertalen eta egungo gizakien toraxen arteko desberdintasunak harritzeko modukoak dira”, ziurtatu du Markus Bastir ikerlanaren egilekideak. “Neandertalengan, bizkarrezurrak saihetsezurrekin duen finkapenak bizkarrezur egonkorragoa iradokitzen du. Horrekin batera, toraxa zabalagoa da beheko aldean”, gaineratu du Mikel Arlegik (UPV/EHU).\n“Berreraiketan ikus daitekeenez, toraxa beheko aldean zabalagoa izateak eta saihetsezurrek duten orientazio horizontalagoak neandertalen arnasketa diafragmarekin lotuago zegoela iradokitzen dute”, azaldu du Ono Academic Collegeko Ella Been-ek. “Gure espeziearen arnasketa diafragmari nahiz kutxa torazikoaren hedapenari lotuta dago. Horren harira, arrasto fosilen azterketan teknologia eta metodologia berriak erabiltzeak desagertuta dauden espezieak ulertzen lagunduko digun informazio berria eskaintzen digu”.\nEmaitza hauek bat datoz, lan honen egilekide diren Markus Bastir eta Daniel García-Martínez ikertzaileek (Madrilgo Historia Naturalaren Museo Nazionaleko Antropologia Birtualeko Laborategia), neandertalen biriken edukiera handiagoa frogatuz osatu berri duten lanarekin.\nWashingtongo Unibertsitateko Patricia Kramer-ek laburbildu duenez, “lan honek bukaera eman dio neandertalen toraxari buruzko 15 urteko ikerketari, eta etorkizunean egingo diren azterketa genetikoetan, neandertalen arnas-fisiologiari buruzko argibide osagarriak lortzea espero dugu”.\nNeandertalei buruzko ezagutzan aurrera eginez\nNeandertalak deritzen ehiztari-biltzaileak 200 mila urte baino gehiagoz bizi izan ziren mendebaldeko Eurasian, aro glaziarretan nahiz glaziazio arteko aroetan, harik eta duela 40 mila urte inguru desagertu ziren arte. Desagertutako gizaki haien alde anatomiko batzuk nahiko ondo ezagutzen diren arren, erregistro fosilean horren ondo kontserbatu ez diren beste elementu hauskorrago batzuk (bizkarrezurra eta saihetsezurrak, kasu) dexente ezezagunagoak dira.\n1983ean, duela 60 mila urte inguru hil zen gizonezko neandertal gazte baten (Moises izengoitiaz ezagutu baina ofizialki Kebara 2 deritzona) eskeleto partziala aurkitu zuten Kebarako aztarnategian (Karmelo Mendia, Israel). Eskeletoak ez du burezurrik, izan ere, seguru aski hileta-erritual baten ondorioz, gorputzetik baztertu baitzuten. Aldiz, orno eta saihetsezur guztiak kontserbatu ditu, baita pelbisa eta hioide hezurra (mihiaren gihar batzuei eusten dioten lepoko hezurra) bezalako beste alde anatomiko hauskor batzuk. Hortaz, hauxe da neandertalen erregistro fosilean toraxik osoena duen eskeletoa.\nAzken 150 urteotan, neandertalen arrastoak berreskuratu dira Europako eta Asia mendebaldeko leku askotan (Ekialde Hurbilean ere bai), eta giza-espezie honen toraxaren forma eztabaidagai bihurtu da 1856an giza-talde honi dagozkion lehendabiziko saihetsezurrak aurkitu zirenez geroztik.\nAzken hamarkadan, berreraiketa birtuala fosilen azterketan gero eta maizago erabiltzen den tresna bilakatu da. Metodologia hau oso baliagarria da toraxa osatzen duten ornoak eta saihetsezurrak bezalako arrasto fosil hauskorren kasuan.\nLan hau egin duen nazioarteko ikerketa-taldeko kideak honako erakunde hauetakoak dira: Ikerbasque, Euskal Herriko Unibertsitatea, Université de Bordeaux, Ono Academic College, Tel Aviv University, University of Washington, Bar Ilan University eta Madrilgo Zientzia Naturalen Museo Nazionala.\nAsier Gómez-Olivencia, Alon Barash, Daniel García-Martínez, Mikel Arlegi, Patricia Kramer, Markus Bastir & Ella Been3D virtual reconstruction of the Kebara 2 Neandertal thoraxNature communicationsDOI: 10.1038/s41467-018-06803-z


Euskadiko gazte gehienak pozik daude euren egoera pertsonalarekin - profesionalak - gipuzkoangazte\nGazte gehienak pozik daude euren egoera pertsonalarekin eta poztasun hori handitu egin da, gainera, aurreko urteetatik hona. Ardura handien sortzen dieten arazoak lanarekin lotutakoak dira, nahiz eta azken urteotan hauen aipamenak gutxitu diren.\nGazteen Euskal Behatokiak argitaratu duen EUSKADIKO GAZTEAK 2016 txosteneko datuen arabera, lan-merkatuari loturiko arazoak (lana aurkitzeko zailtasunak edo lan-baldintzak) dira gazteen kezka nagusia, nahiz eta arazo hori askoz gutxiago aipatzen den 2012an baino, 2008ko ehunekoen azpitik geratzeraino.\nHona hemen gaiari lotutako datu interesgarri gehiago:\nEnpleguaren atzetik, hezkuntzarekin eta prestakuntzarekin erlazionatutako gaiak, zentzu zabalean, lehen aldiz iritsi dira bigarren postura gazteak kezkatzen dituzten arazoen artean.\n2012. urtearekin alderatuta, hobera egin dute balorazioek, bai egoera pertsonalari dagokionez, eta bai, oro har, gazteen eta Euskadiren egoerari dagokienez.\nEsparru pertsonalean, gehienak gustura ageri dira, eta hamar gaztetik zortzik adierazi dute beren bizitzarekin gustura daudela; hala, hamarretik 7,3ko puntuazioa egozten diote uneko beren egoera pertsonalari.\nOro har, gazteen egoera ona dela uste duten gazteen ehunekoak hamar puntutan egin du gora, baina oraindik gehiago dira gazteen egoera txarra dela uste dutenak; gazteen erdiaren ustez, kalifikazioa hala moduzkoa baino ez da. Arlo honetan, balorazio negatiboenak beren burua klase sozial baxukotzat edo ertain-baxukotzat dutenek egin dituzte, baita langabezian daudenek ere.\nEuskadiren egoera baloratzean, gazteen erdiak uste du hala moduzkoa dela; zenbait alderditan uste dute ona dela eta beste alderdi batzuetan, berriz, txarra. Gainerakoen artean, balorazio positiboek negatiboak gainditzen dituzte.\nITURRIA: Gazteen Euskal Behatokia (2018/05/14)


Adierazpena eta ulermena :: Entzumen eta mintzaira euskaraz\nTxoko honetan ulermena lantzeko eta adierazpena jorratzeko ariketa desberdinak jarriko ditut. Haur hezkuntzako eduki errazetatik Lehen Hezkuntzako irakurmenezko ulermenera arte, berdina gertatuko da adierazpenarekin.\nUlermena lantzeko hurrengo ariketa proposatzen dizuet: ekintza eta objektua erlazionatu behar dituzue Power Point honetan.\nPrestatu dudan ariketa hau oso erraza da. Hiztegi berria, atentzioa eta memoria landuko ditugu. Txartel desberdinak inprimatuko ditugu eta Ikasleari txartel batzuk emango dizkiogu eta guk beste txartel bat izango dugu. Aldaketetera jolastuko dugu. Nik zuri "txakurra" ematen dizut eta zuk niri "helikopteroa" ematen didazu. Gero berdina egingo dugu baia bi txartel aldatuz, gero hiru.... Dokumentu barruan azalpena dago.\nHiztegia ikasteko dugun era, lexiko desberdina gure burmuinean sailkatuz eta erlazionatuz egiten da. Horregatik da hain garrantzitsua talde semantikoak jorratzea. Soberan dagoena seinalatu beharko dute ikasleek. (arasaac-etik hartua). Irudian ikusi ahal duzuen bezala, nik inprimatu, plastifikatu eta eraztun batekin lotu ditut.\nZein dago soberan?\nZentzumenekin asoziazio desberdinak lantzeko material hau prestatu nuen. Zentzumen bakoitza objektu desberdinekin lotu beharko dute. Lehenengo orria plastifikatu eta belkroak jarri objektuak itsasteko.\nGorputz atalak lantzeko piktogramak. Giltzatakoa eta memory jolasa egin nituen piktograma hauekin. Giltzatakoarekin, gure ikasleek era manipulatibo batean hiztegia eskuragarri izan dezakete. Bestalde, memoryarekin hzitegia eta memoria landuko ditugu. Inprimatu eta plastifikatu!\nFuntzio exekutiboak, burmuineko ariketa konplexuak dira, planifikatu, antolatu, autoerregulatu... Kasu honetan funtzio exekutiboa lantzeko, jolas hau proposatzen dizuet. Materiala "El sonido de la hierba al crecer" orrialdetik hartu dut eta euskarara moldatzeaz aparte beste agindu batzuk gehitu dizkiot. Egin beharrekoa oso sinplea da pertsonaiak eta objektuak moztu eta dagokion lekuan jarri. Nik plastifikatu egin ditut ikasle desberdinekin erabili ahal izateko. Aginduen ulermena, hiztegia eta kontzeptu espazialak jorratuko dira.\nKausa- efektua erlazioa, edota kausa - ondorioa erlazioa garatzeko, hiru elementutako sekuentzia errez hauek ipintzen dizkizuet. Soy visual orrialdetik hartu ditut.\nEspazio kontzeptuak jorratzeko Power point bat daukazue hemen, lehenengo kontzeptu guztien errepaso bat dago eta gero ikasleak galderak erantzun beharko dituzte: nor dago goian? nor dago behean.\nOinarrizko kontzeptuak lantzeko hurrengo ariketak proposatzen dizkizuet. Irudia hartu moztu eta dagokion lekuan itsasi edo jarri behar da. Plastifikatuz gero, belkrorekin etengabe erabili ahalko duzue. Arasaac-etik hartu dut eta euskaratu egin dut. Landuko ditugun kontzeptuak botoi beltzean idatzita dituzue:\nASKO - GUTXI\nALTUA - BAXUA\nHANDIA - ERTAINA- TXIKIA\nZABALA - ESTUA\nMARRA IREKIAK - MARRA ITXIAK\nZabailik - itxita kontzeptua lantzeko ikasleak esaten zaiona marraztu beharko du. Berdina egin beharko dute zaharra - berria eta hutsik - betea kontzeptuekin. Denborazko kontzeptuak ere dituzue. Klikatu irdueitan fitxak deskargatzeko.\nAntonimoak jorratzeko materiala da hau. Bakoitzaren bikotea aurkitu beharra dago. Logopedia euskaraz orrialdetik hartu dut. Irudiekin eta irudi gabe dituzue, klikatu irudi bakoitzean nahi duzuena deskargatzeko.\nANTONIMOAK IRUDI GABE\nGaldera mota desberdinen ulermena jorratzeko (Nor? Zer? Non?) kuadernotxoak dituzue hemen. Kuaderno bakoitza aditz zehatz bat lantzen du (begiratu, usaindu, hartu...), plastifikatu eta enkuadernatu nituen nik. "Soy Visual"- eko materiala da baita ere eta oso erabilgarria suertatu zait galdegai mota desberdinak jorratzeko eta esaldien estrukturaketa trebatzeko ere.\nGalderak erantzun: USAINDU aditza\nGalderak erantzun: MOZTU aditza\nGalderak erantzun: BEGIRATU aditza\nGalderak erantzun: IRAKURRI aditza\nGalderak erantzun: HARTU aditza\nGaldetzaileak euskaraz jorratzeko beste ariketa bat hemen. Arasaac orrialdetik hartu dut eta euskaratzeaz aparte, pixkat moldatu egin dut.\nIdatzizko ulermena lantzeko hurrengo materiala uzten dizuet.\nAnalogiak lantzeko @derechoavolar orrialdetik hartutako materiala euskaratu egin dut. Euskarazko esaldien ulermena, asoziazioak eta hiztegia lantzeko baliogarria da.\nTalde semantikoak jorratzeko material hau euskaratu dut. Arasaac orrialdetik hartu nuen gazteleraz. Piktogramak ere arasaac-ekoak dira. Animaliak, frutak, arropak, garraiobideak... hainbat talde daude etxe bakoitzean. Nik normalean jorratu nahi ditudan bi talde hartu eta bakoitza zein lekutan jarriko nukeen lantzen hasten naiz. Bestalde, borobildu talde sematikoak fitxa ere usten dizuet, baita arasaac -etik ideia hartuta.\nHiztegia lantzeko orduan askotan, izen edo izenordeak lantzen ditugu soilik, aditzak eta adjektiboak ahaztuz. oraingoan aditzak lantzeko ppt bat prestatu dut, eta bestalde word bat ere piktoak moztu eta txartelen bitartez ulermezko hiztegi moduan lantzeko, hau da, entzundako txartela hartzeko.\nAditzak PPT ordenagailurako\naditzak word-ean inprimatzeko\nMaterial hau lexikoa eta semantika lantzeko baliagarria da; sailkapen ariketak, analogiak, deskribapenak eta definizioak erabiliko dira horretarako. Arasaac orrialdean utzi dut deskargatzeko.


Udaberriaren zain –\nUrtarrila iritsi da,eta harekin batera itzultzen hasi da berrikuspen/azterketa errota, bere bira sekula amaituko ez balu bezala. Harekin batera hotza, nahiz eta momentuz Siberia Gasteiz baino gehiago Gasteiz ezagutzen dugun. Baina urtarrilak badu beste hilabeteek ez duten podere bat: dena parentesi artean ematekoa, momentu batez behintzat, dena izozteko, eguneroko errutina zein asteburuko festak, segundu baten disolbitze abiadura benetan sentiaraztekoa. Eta urtarrilean, bertso saioek ere Gasteizko elurraren antza hartu dute: ikusi nahi baina ez agertzen. Hala ere, eguzki izpi baten zaskaz, pasa den urtarrilaren 20an, igande arratsalde goxo batez, Aiziritzen kantatzeko proposamena onartu nuen, pozik gainera, bertso munduko klima ere estadial bihurtzen hasia baitzen, beti gazte sariketen proposamenekin, eta plazak elur giro hori urtzeko euri eginez, zorte pixka batekin, saioko gaztea izateko aukerarik bada (eta neska bada, hainbat hobe).\nPapel hori betetzeko sentimenduarekin hurbildu nintzen Aiziritzera, saioa hasi aurretik, beste bertsolariekin elkartzeko. Alta, papel horren zama arindu egin zitzaidan nire begiz ikusi nuenean beste 4 bertsolariek ere ez zutela nahaste homogeneo bat osatzen: gazte, ez hain gazte, baxe nafartar, arabar…. Diferentziak nabariak ziren, baina betiko kate ikusezin horrek lotzen zituen, ezaugarri guzi hauen gainetik: gizontasunak. Oholtzara igo aurretik, bi kafe eta garagardoren artean, antolatzaileak “gaur, bortizki aritu behar zara” kontseilatu dit. Betiko kateak azote.\nBaina zergaitik bortizki aritu behar nuen? Eta zergatik nik? Saioko neska bakarra nintzelako? Gazteena? Edo biak? Eta zer da bortizki kantatzea? Gizonek bezala kantatzea? Eta ez ote naiz beraiek bezain “bortitz” ber irri, kexu edo pozak sorrarazten badizkiogu publikoari?\nGalderaz betea kantatu nuen egun hortan, baina beti bezala, minoritatean izanik ere, ene burua gutxietsi gabe, ene erara kantatuz, bortizkeria, bortitz nahi zaituenari fineziaz haren hutsak bortitz bihurtaraztea baita, saio bukaeran, hark bikain aritu zarela esateko moduko bortizkeria, zure arma onenak oraindik atera gabe dituzula eta.\nLaster, again, Gasteizen bezala, gure bertso munduan ere udaberria loratuko da, aspaldiko sasiei ulertaraziz arrosek ez dutela asun izan beharrik min egiteko, beraien arantza propioekin nahikoa dutela elur artean bide baten marrazteko eta gure paisaiak eraldatzeko.\nTags: ahotsa emakume bertsolariak generoa kantaera Udaberriaren zain


hitzaldiak – Aldiri hitzaldiak – Aldiri\n2018-01-29 Ander Zangitu Orbea Leave a Comment\nA eta B. Alfabetoko lehen bi hizkiak, bat edo bestea, formula matematiko baten osagaiak, odol taldea, edota Willis Drummond- en “A ala B” kantua… Gehienetan, aukeraketa bat da eta gehienok bizi izan dugun egoera; askotan, bi kontzeptu, jarrera, eredu, aukera…… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\tarkitektura, azpiegiturak, bilbo, donostia, hirigintza, hitzaldiak\nIndustria-ondare arkitektonikoari buruzko tailerra\n2014-04-29 aldiri Leave a Comment\nBerreibar Ekimen Kulturalaren sustapen-talde m-etxeak industria-ondare arkitektonikoari buruzko tailer interesgarria antolatu du ekainaren 10ean, 11n, 12an eta 13an, Eibarko Portalea kultur-etxean. Hizlarien artean Antonio Lopera eta Juan Domingo Santos egongo dira. Egitarau osoa ikusteko eta izena emateko (maiatzaren 9a baino… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\teibar, hitzaldiak, industria\n2013-05-17 aldiri Leave a Comment\nIazko jardunaldi emankorrei jarraiki, Gasteizko EH Bilduk bigarren saioa antolatu du maiatzaren 23an, 28an eta ekainaren 1ean, Europa eta Villasuso jauregietan. Aurten, hirigintzarekin zerikusi zuzena duen parte-hartzean zentratuko dira. Hizlarien artean, Montserrat Rosa (soziologoa eta unibertsitate-irakaslea), Asier Jaka (Donostiako parte-hartze… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\tgasteiz, hitzaldiak, parte-hartzea\n2013-05-08 aldiri Leave a Comment\nIazko jardunaldien zapore onari jarraituz, EH Bilduk “Bilbo kudeatzeko bestelako ereduak” topaketak antolatu ditu maiatzaren 23, 24 eta 25erako, Bilboko La Bolsa gizarte-etxean. Arkitekturarekin eta hirigintzarekin zerikusi zuzena duten hizlariak izango ditugu bertan, besteak beste, EtxebizHitza Plataforma, SostreCívic elkartea, Iñaki… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\tbilbo, etxebizitza, hirigintza, hitzaldiak\nMunduaren ezagutzak patata batekin zerikusia du. Argudio honen defentsan agertu zen Emmánuel Lizcano Cristina Enea fundazioak antolatutako “Nekazaritza eta modernitatea” jardunaldietan. Patatari begirada zorrotzarekin so eginez gero, egunerokoaren hainbat gertakizunen politika-dinamika bertsuak aurkituko ditugu. Patata tuberkulu herrikoia dugu, pobreen janaria izan baita mende askotan, glamourrik gabeko… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\tdonostia, hitzaldiak, nekazaritza\nGiorgio Grassi Donostian / egilearen argazkia Maiatzaren 5ean Giorgio Grassi arkitekto italiar entzutetsua izan zen Donostiako Arkitektura Eskolan. Hitzaldi labur samarra eman zuen bere bulegoan ondutako bi proiektu handi azalduz: Berlingo Potsdamer plazako bulego-konplexua eta Florentziako Cassa di Risparmio di… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\tdaget, eraikuntza, hitzaldiak\nEHAEOtik jakinarazi digutenez, hurrengo hilabeteetan ikerketa artistiko eta arkitektonikoaren inguruko hitzaldi sorta interesgarria izango dugu entzungai Bilboko Arkitektoen Elkargoko egoitzan (Mazarredo 69-71). Saio guztiak 18:00etan hasiko dira. Hona hemen saioetako programa: Biharko egitaraua (maiatzaren 18a) CNC bidez fabrikaturiko eraikuntza sistema… Jarraitu irakurtzen →\nAnjel Martin Ramos hirigile errenteriarrak hitzaldi interesgarria eman zuen atzo Gasteizko Artium museoaren aretoan. “Hiriaren ondorenerako lau ikuspegi” izenburupean, metropolien ondoren datorkigunaren inguruan mintzo zitzaigun. Hitzaldiaren ikuspegia / Egilearen argazkia (CC-BY-SA) Martinek azaldutako lau ikuspegietatik azkena iruditu zitzaidan aipagarriena: Edward… Jarraitu irakurtzen →\nSailkatugabeak\tgasteiz, hirigintza, hitzaldiak, los_angeles


Iruñeko kilometroa elkarrekin egiteko deia egin die UEMAk udalerri euskaldunetako herritarrei eta ordezkariei | UEMA - Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea\nHasiera » euskalduntzea » Iruñeko kilometroa elkarrekin egiteko deia egin die UEMAk udalerri euskaldunetako herritarrei eta ordezkariei\n2017(e)ko apirilak 4 euskalduntzea, UEMA Erantzunak desaktibatuta daude Iruñeko kilometroa elkarrekin egiteko deia egin die UEMAk udalerri euskaldunetako herritarrei eta ordezkariei sarreran\nUdalerri Euskaldunen Mankomunitateak bi aldiz hartuko du aurten Korrikaren lekukoa. Batetik, gaur, Lapurdi eta Gipuzkoa arteko Santiago zubian, euskalgintzak eta erakunde publikoek batera egingo duten kilometroan. Bestetik, igandean, Iruñean, eta kilometro hori elkarrekin egiteko gonbidapena eta deialdia egin die herritarrei, euskaraz garela festa giroan aldarrikatzeko\nGaur arratsaldean, 16:00ak aldera, euskalgintzako eta erakunde publikoetako ordezkariek elkarrekin egingo duten kilometroan hartuko du lekukoa UEMAk. Izan ere, euskalgintzaren eta erakundeen arteko elkarlan hotsek Korrikan ere izango dute isla, eta gaur arratsaldean Gipuzkoa eta Lapurdi elkartzen dituen Santiago zubian elkarrekin egingo dute korrika euskalgintzako eta erakunde publikoetako hainbat ordezkarik. Korrikaren antolatzaileek, AEK-ko lagunek, zubien beharra irudikatu nahi izan dute kilometro sinboliko horrekin, eta UEMAren izenean Josu Labaka lehendakaria eta Miren Segurola koordinatzailea izango dira bertan.\nDatorren igandean, berriz, Korrika amaitu aurreko azken kilometroetako bat egingo du UEMAk, Iruñean. Igande eguerdian izango da, Korrika amaitu baino apur bat lehenago. Zehazki, 12:21ean du hitzordua UEMAk, 2.552. kilometroan (Urdazubi monasterioa, 8. Hemen kokapen zehatza ikusgai). Korrikak Euskal Herrian barrena zabaltzen duen euskararen aldeko aldarriarekin eta ilusioarekin bat eginez, UEMAk udalerri euskaldunetako herritarrei eta udal ordezkariei gonbidapena eta deialdi berezia egin nahi die Iruñean batera aritzeko korrika.\nUEMAren lehendakari Josu Labakaren hitzetan, “Korrikak, bere horretan, batzen gaituenaren atzean sumatzen den ilusioa eta gaitasuna erakusten du. Elkarlanean eta auzolanean egin daitekeenaren ispilua da euskararen aldeko lasterketa herrikoia. Lekukoari elkarrekin heldu, eta aurrera segitzeko hainbat arrazoi ditugu: euskara ikastearen doakotasuna, udalerri euskaldunen zaintza, euskaraz bizitzeko irrika eta, batez ere, euskaldunak garela eta euskaraz garela esateko harrotasuna, inolako harrokeriarik gabe. Beraz, hau guztia gurekin partekatzeko deia egin nahi diegu udalerri euskaldunetako herritarrei, eta UEMA osatzen duten udaletako hautetsi, alkate, langile eta ordezkari guztiei”.\n· Korrikan elkarrekin parte hartuko dute euskalgintzak eta instituzioek (Berria, 2017-03-21).\n· Elkarlanerako zero kilometroa (Berria, 2017-04-05).\nAurreko albistea Errenta aitorpena euskaraz egiteko kanpaina abiarazi du UEMAk, bereziki autolikidazioari garrantzia emanez\nHurrengo albistea“Euskara kontuetan ez dago autolikidaziorik: behin eta berriro hautu kontzientea egin behar dugu”


Erdi Arorako bidaia, gaurko eztarrietatik\nAnjel Lertxundiren 'Otto Pette' liburuaren irakurketa jarraitua egingo dute etzi Bilbon, Klasikoen Irakurketa Jarraituaren XII. aldian\nLiteratur Klasikoen XII. Irakurraldia\n‘Otto Pette’ eleberria, 400 ahotsetara\nAnjel Lertxundiren obra irakurriko dute ostegunean, Bilboko Arriaga antzokian, goizeko zortzietan hasi eta hamabi orduz jarraian, Bilbo Zaharra euskaltegiak antolatutako Literatur Klasikoen XII. Irakurraldian.\nJustizia feministari buruzko jardunaldiak egin ditu Foro Sozialak, Bilbon. Zigor sistemaz haragoko proposamenen beharra azpimarratu dute


105 urte bete ditu Urduñako osinak - Urduña - Aiaraldea.eus\nTxabi Alvarado Bañares 2017-02-03 07:50\nZortzi metroko sakonera du simaren barruan dagoen urmaelak. Argazkia: ADRAtan elkartea.\nOrro ozen batek Urduñako bizilagun ugari esnatu zituen 1912eko otsailaren 2ko goizaldean. La muera bainuetxetik gertu sortu zen zarata, lurpetik zetozen danbada batzuen ondorioz. Zerbait mugitzen ari zen hiriaren azpian.\nHurrengo eguneko egunkariek jaso zuten notizia: 60 metro lur inguru ondoratu omen ziren. Lurrak bainuetxearen iturria irentsi zuen, sakonera handiko zulo bat sortuaz. Horrela jaio zen “Urduñako osina” izenarekin ezagutzen dena, “Arbietoko urmaela” bezala ere ezagutzen dena (osinaren barruan dagoen uragatik).\nGaraiko egunkarietan irakurri daiteke handia izan zela gertaerak herritarrengan sortu zuen kezka. Jende ugari gerturatu omen zen zuloa zegoen tokira, eta miñonak deitu behar izan zituen alkateak, bizilagunak gehiegi gerturatzea ekiditeko.\nLurrikararena izan zen lehen hipotesia, baina laster baztertu zen. Osinaren sorrera misterio geologiko bat bezala aurkeztu zen garaiko komunikabideetan.\nGertatutakoak, baina, badu azalpen geologiko argi bat. “Diapiro bateko materiala disolbatzean sortu zen osina”. Hala azaldu du Bizkaiko Foru Aldundiko Ingurumen Ebaluazio arduraduna den Xabier Iturrate Garrellek. Osakera geologiko bat da diapiroa, igeltsu eta buztinez osatutakoa gehienbat. Material horiek oso disolbagarriak direnez, denboraren poderioz kobazuloak sortzen dira diapiro geruzak zeuden tokian. Kobazulo horietako baten sabaia baten kolapsoa, hori da duela 105 urte Urduñan gertatu zena. Bertatik igarotzen zen La muera ur gaziz hornitzen zuen lurpeko erreka. Ondorioz, laster bihurtu zen osin jaioberria urmael sakon.\n“Urre beltzaren” sukarra\nZer esan handia izan zuen osinak XX. mendean. 1964. urtean egunkarietako titularren protagonista bilakatu zen berriz, fenomeno bitxi baten ondorioz. Garaiko komunikabideen arabera, putzutik zetorren danbada bat entzun zuen La Muerako inguruetan zegoen zaindari batek, abuztuko gau batean. Burbuilak ateratzen ari ziren uretatik, likido koipetsu batez osatutakoak. Substantzia hori petrolioa izan zitekeenaren zurrumurrua zabaldu zen orduan.\nTeknikari talde bat bertaratu zen hirira, putzuaren azpian “urre beltzez” betetako putzu bat egon zitekeen aztertzeko. Komunikabideek jarraipen zabala egin zioten gaiari, espekulazio eta teoria ezberdinak plazaratuaz. Hala ere, egin ziren ikerketek ez zuten emaitza positiborik ekarri, eta sortutako burbuilak laster galdu zuen airea.\nHistoria handiko urmaela\nPetroliorik izan ez arren, Urduñaren historian zeresan handia izan duen tokia da Arbietoko urmaela. Horren adibide argia da osinaren jaiotza kontatzen duen abestia (ikusi letra hemen).\n“Belaunaldi askotako urduñarrak bainatu dira putzuan”, azaldu du ADRAtan elkarteko Xabier Eguiluzek, “baina egon ziren baita euren buruaz beste egiteko erabili zutenak ere”.\n“Guapepalaupiduzu” arraun taldeak entrenatzeko erabili zuen lakua. Arraunlarien abizenen lehen letrak hartuta osatu zuten izen bitxi hori. Talde horretatik sortu zen gero “La Peña de la Barca” koadrila, Otxomaioetan protagonismo nabarmena izan zuena.\nTubacex eta Arrigorriagako paper fabrika ere egon ziren putzuan esku hartzeko zorian, lehorte garaietan bertako ura baliagarria suertatu ahal zitzaiela ikusita. Baina azkenean ez zuten ezer egin.\nLaku bizia da Arbietokoa. Gaur egun zortzi metroko sakonera du putzuak, eta landare eta animali espezie ugari topatu daitezke bertan, tokikoak gehienak. URA agentziak 2013an eginiko ikerketa baten arabera, fitoplaktona da ur barruan topatu daitekeen landarerik nabarmenena, eta lau dira putzuan bizi diren arrain motak. Horietatik hiru (Graellseko barboa, loina eta ezkailua) autoktonoak dira eta bakarra da espezie arrotza (Zamo txikia).\nURAren arabera, arraroa da mota horretako laku batean arrainak egotea. Hori dela eta, animalia horiek gizakiek sartuak direla iradokitzen du agentziak. Hala ere, ikerketak dio ona dela putzuaren egoera ekologikoa.


Moda / Moda – Diyaloglar | OpenTran\nModa / Moda – Diyaloglar\nÇevirmen & Sözlük çevrimiçi Bask-türkçe çeviri Moda / Moda – Diyaloglar\nAnna: Nire ustez, moda oso garrantzitsua da. Joera berrienak jarraitzea gustatzen zait.\nJulia: Beno, zurekin ados ez nagoela esan beharko nuke. Gaur egun modak denbora, dirua eta baliabideak alferrik galtzen dituela dirudi.\nAnna: Zergatik? Ez al zaizu gustatzen arropa, oinetako eta osagarri berriak?\nJulia: Bai, baina gauza gehienak hain kalitate txarrekoak dira, batzuetan arropa berria ez erostea nahiago dut.\nAnna: Badakit zer esan nahi duzun. Joan den hilean amak jertse bat erosi zidan. Hasieran primeran egokitzen zitzaidala zirudien. Baina garbiketa bat egin ondoren txikitu egin da eta orain ezin dut jantzi. Lehen zegoen baino askoz ere txikiagoa da.\nJulia: Gauza bera gertatu zen nire bakero berriekin.\nAnna: Botak ere erosi genituen merkatal zentroan, baina bitan edo hiru aldiz jantzi ondoren, erori egin ziren. Horregatik ulertzen dut zer esan nahi duzun. Bakarrik esan nahi dut ona dela denboraldi bakoitzean moda joera berriak izatea.\nJulia: Beno, bai, baina kalitate oneko modako arropak oso garestiak dira. Familia guztiek ezin dituzte ordaindu.\nAnna: Arrazoi duzu. Nire ustez, goi mailako jantzigintza famatuek bakarrik eramaten dute.\nJulia: Bai, zehazki. Aktore eta aktoresa ospetsuek, abeslariek eta telebistako izarrek hain gauza garestiak erosi ahal izango dituzte.\nAnna: Egia esan, pertsona ospetsu batzuk kontratatzen dira arropa lerro berria onartzeko. Iragarkietan parte hartzeagatik arropa horietako batzuk doan eskuratzen dituzte opari gisa.\nJulia: Zortea! Jeloskor nago.\nAnna: Ni ere bai. Arropa ez ezik, oinetakoak, lurrinak, osagarriak ere baditu.\nJulia: galdetzen diot zein den zure arropa denda edo boutique gogokoena.\nAnna: "New Yorker" gustatzen zait batez ere. Saltoki honek arropa polita eta polita eskaintzen du nerabeentzat.\nJulia: Kate honetako dendak ere gustuko ditut. Hala ere, nire dendarik gogokoena "Colin's" da. Denim cstyle gustatzen zait eta denda honek behar dudana dauka.\nAnna: Maiz joaten zara erosketetara gertuen dagoen zentro komertzialera?\nJulia: Ez oso. Denboraldi bakoitzean behin edo bitan.\nAnna: Ikusten dut. Joaten zaren hurrengoan, jakinarazi iezadazu eta elkarrekin joan gaitezke.\nJulia: Ideia ona! Denbora pasatzea gustatzen zait. Erosketak egiteaz gain, batzuetan zinemara edo izotz pistara joaten naiz han.\nAnna: Bigarren solairuko kafetegia ere gustatzen zait.\nJulia: Bide batez, denboraldi honetan denim jaka motzak joera daude. Elkarrekin joaten bagara, biak eros ditzakegu modako jakak.\nAnna: Nire ustez, denim arropa beti dago modan. Iazko jeans jaka pare bat dauzkat dagoeneko. Hori aurten egin beharko litzateke. Ikus dezagun hobeto mozorroak. Laster promesa egingo dugu, gogoratzen zara?\nJulia: Arrazoi duzu. Ia ahaztu zitzaidan. Belauneko altuerako soineko bat erosi nahi dut. Zer moduz?\nAnna: Zilar koloreko soineko luzea nahi dut.\nJulia: Zergatik zilarra?\nAnna: Dagoeneko zilarrezko zapata politak eta zilarrezko enbragea dituelako.\nUdako oporrak Yaz tatili\nGida Eta Turista Rehber ve Turist\nIkasle berri bat klasean Sınıftaki Yeni Bir Öğrenci\nNola hitz egin ezezagun batekin Bir yabancıyla nasıl konuşulur\nZinemara joatea Sinemaya gitmek


IKERKETAK » Bikaintasuna\n2. EUSKADIKO HEZKUNTZA-SISTEMAREN EGOERA ANIZTASUNAREN ERANTZUNARI DAGOKIONEZ.\nHerrialde batzuk aukeraturik, nazioarteko ebaluazioetan heziketa-bikaintasun maila ona erakutsi duten haien artetik, eta Euskal hezkuntza-sistemaren hobekuntzarako eraginkorrak gertatu litezkeen neurriak identifikatzeko asmoz, aztertzen dira herrialde hauetako ezaugarri nabarmenenetako batzuk, arlo hauei dagokienean: hezkuntza-sistema, ikastetxeen antolaketa, kudeaketa eta lidergoa, irakasleen garapen profesionala, eta ikaskuntza-irakaskuntza prozesua.\nEra berean jasotzen dira euskal hezkuntza-sistemak jada dituen alderdi azpimarragarriak, berau ekitate maila oneko sistema bilakarazi dutenak, bai, baina ez horren ona, bikaintasunari begira, nola diren: kanpo ebaluazioak, ikastetxe eraginkorrei buruzko ikerketak, aniztasunari erantzuna emateko planak, irakasleentzako pretakuntza-planak eta ikastetxeetako zuzendaritzen ebaluazioa.\nNazioarteko ebaluazioetan lortutako emaitzak oinarri bezala hartuta, kokatzen da euskal hezkuntza-sistema McKinsey txostenak proposatzen duen hezkuntza sistemak hobetzeko prozesuen fasetako eskemaren barruan, eta aztertzen dira gure sistemari legozkiokeen interbentzioak, batetik, nazioarteko esperientziaren ikuspuntutik abiatuta, eta bestetik, euskal hezkuntza-sistemaren ezaugarri propioak kontuan. Analisi horretatik abiatuta luzatzen dira hala zenbait proposamen euskal hezkuntza sistemaren hobekuntzarantz, gerora ere kontrastatu ahal izan direnak egunean-egunean hezkuntza jardunean diharduten kolektibo guztietako ordezkaritza esanguratsuek parte hartu duten eztabaida baten bidez.\nAzkenik, txostenak xeheki azaltzen du eztabaidaren prozesua eta lortutako ekarpenak eta proposamenak, eta horiek ikastetxeetan aurrera eramateko eredua proposatzen da.


Elkarketak: Mikel Lertxundi - Loraldia\nElkarketak: Mikel Lertxundi\nmartxoak 23 – apirilak 23\nMikel Lertxundi eskarmentu handiko eskultore berriatuarra dugu. Zura, harria eta burdina lantzen dituen artista. Berrogei urtetik gorako ibilbide profesional honetan aipatu hiru elementu horiek uztartuz hamaika sorkuntza plazaratu ditu. Seul, New York, Madril, Miami, Caracas, Stuttgar, Reno… hirietan erakusketak burutu ondoren, Bilbora dakar bere euskal arte begirada. Nazioarteko itzal luzeko sortzaile honen zazpi eskultura handi zazpi plazatan aurkituko ditugu.\nLehenengo aldiz Bilbon euskal artista baten kale-erakusketa ikusgai.\nErakustaldi honek martxoaren 23tik apirilaren 23ra iraungo du.\nLertxundiren eskulturek tradizioaren eta modernotasunaren bat-egite orekatua eskaintzen dute. Tradizioari balioa eta errespetua gordeaz estetika garaikidean mintzo den ahots propioa eta berezia duen hizkuntza eskultoriko abstraktu eta unibertsala bilatu du egileak bere norabide artistikoan.\nErakusketari buruzko informazio osoa.\n1.ERRIBERA KALEA, 20 (Erribera zubi ondoan)\nIzenbururik gabe. 1989-2019\n2. ARRIAGA PLAZA\n3. ISOZAKI ATEA\n“Izenbururik gabe”. 2008\n4. ABANDOKO ERREPUBLIKAREN PARKEA (Guggenheim ondoan)\n“Toparri II”. 1997-2008\n5. EUSKADI PLAZA\n6. AZKUNA ZENTROAREN KANPOALDEAN (Fernandez del Campo kalean)\n“Hiru aukera”. 1982-2006\n7. ERCILLA KALEAN\n“Izenbururik gabe”. 1985-2006\nmusika – dantza – teatroa – clown – bertsoa\n10 minutuko 6 ikuskari ttipi eskulturekin hartu-emanetan.\nELKARKETAK kale-erakusketak hainbat arte adierazpen ezberdinetako artista bizkaitarren sormena elkartzea du helburu. Ekimen ikusgarri eta parte hartzailea. Materialen, formen eta bolumenen elkarketatik sortu diren eskulturek elkarketa gehiago eragin nahi dute beste arte arloekin, espazioarekin eta ikusleekin.\nIkuskariekin batera bisita gidatu bat egingo da eskulturetan bertan. Azalpen artistiko hauek euskaraz, gaztenaliaz eta ingeleseraz jasotzeko aukera izango da.\nMartxoaren 23an, larunbatarekin.\n3 ELEMENTU. Inaugurazio ekitaldia.\nArriaga Plazan. 12:00etan\nZura, harria eta burdina eta 3 sortzaile Gorka Benitez (saxoa) + Garazi Etxaburu (dantza garaikidea) + Oihana Bartra (bertsoa). Hiru artisten elkarketak zabalduko dio irudimenaren atea Mikel Lertxundiren kale erakusketa honi.\nNIRE ETXEA DEFENDATUKO DUT\nArriaga Plazan, 13:00etan\nKoldo Olabarri eta Aihoa Artetxe. Hiru txerritxoak ipuina hartu eta gaurko garaietara ekarriko du. Etxeak, hipotekak, bankua-otsoa… izango dira dramaturgia honen osagaiak.\nIsozaki Atean. 14:00etan\nGaurko kaleko joerek eta jarrerek bat egingo dute naturaren elementuekin (zura, harria eta burdina). Hiru elementu, hiru dantza, Hip Hop, Krump y Popping, arte eremuetan.\nORGANIK (Natalia Monge)\nErribera kalea, 20an (Erribera zubi ondoan). 17:00etan.\nOrganik taldea (Natalia Monge). Gaurko dantza garaikidea arte abstraktoaren isla da. Abangoardian aritzen den talde honek ez du sekula galtzen euskal nortasunaren izaera.\nSILENCE, DANCE! Salitre Teatro\nIsozaki Atean. 18:00etan\nSalitre Teatro taldea (Josu Bilbao). Umore bilatzen duen performance honek Oliver Hardy pertsonaia mitikoa du abiapuntua. Lodi honek eskulturarekin egingo du dantza.\nHARRIAK BIRAKA. Ekai Txa\nAbandoko Errepublikaren Parkean (Guggenheim ondoan). 19:00etan\nMusika eta dantza.\nEuskal folklorez eta arabiar dantzaz osatutako ikuskizuna. Harrizko eta egurrezko txalaparten, txirularen, kitarren eta dantzaren arteko sorkaria. Sortzaileak: Ander Sanchez, Bittor Pastor, Roberto Castro eta Aina.\nFestibalaren zaleen komunitatea da. Loraldia festibala zaintzen duten norbanakoak dira.\nLan bakarra Loraldian publikoki laguntzea da: Ekintza eta ikuskizunetan parte hartu, egitaraua zabaldu, mezuak sarre sozialetan hedatu, iritzia eta komentarioak bidali …


Donostiako Udalak eta Donostia Turismo Udal Sozietateak & Convention Bureauk ‘Love San Sebastián. Live Donostia‘ kanpaina aurkeztu dute. Kanpaina hau zuzenduta dago udan hirira iritsiko diren bisitariei, eta hiriarekiko eta hiritarrekiko errespetuan oinarritutako turismoaren alde egiten du.\nDonostiako alkate Eneko Goiak eta Turismo, Merkataritza, Ostalaritza eta Ekonomia Bultzatzeko zinegotzi Ernesto Gascok kanpainaren edukia azaldu dute. Kanpaina hiriak bisitari gehien hartzen dituen hilabeteetan ikusiko da, baina sortu da hiriren mezu iraunkorra emateko, hain zuzen ere, Donostia oporrak pasatzeko pertsonei zuzendutako mezu iraunkorra.\nKanpainaren goiburu nagusiena honakoa da: ‘Love San Sebastian. Live Donostia’. Goiburu horren bitartez bisitariari segidako mezua helarazten zaio: hiria maitatzeko eta dituen aukera guztiaz disfrutatzeko.\nEta horrekin batera, hamar aholku ematen zaizkio bisitariari, hain zuzen ere, hiritarrekiko errespetua izanez hiria ezagutu eta disfrutatzeko honako aholkuak:\ngune publikoen garbiketa zaintzeko,\ngaueko atsedena errespetatzeko,\ngarraio publikoa erabiltzeko,\nhiriko merkataritza bultzatzeko,\napartamentuaren bizilagunak zaintzeko,\npintxoak jartzeko modua\nedo bertako kulturaren ezaugarriak – euskara esate baterako – ezagutzeko.\nKalitatezko turismoaren alde\nHorren harian, Goiak honakoa esan du: “Bisitari guztiak dira ongietorriak eta, horregatik, eskatzen diegu hiria bizitzeko eta disfrutatzeko, baina beti kontuan izanda euren bisita Donostian bizi garenen eguneroko bizitza aldatu dezaketela. Hau da, atentzioa emateko mezua da, hain zuzen ere, Donostiak dituen aukeraz gozatzeko, baina era berean, hiria eta hiritarrak zaintzeko atentzioa emateko mezua“.\nBestalde, Turismo zinegotzi Ernesto Gascok adierazi du, Donostiak apustu garbia egin duela turismo jasangarriaren eta kalitatezko turismoaren alde. Gascoren iritziz, mezu hauek guztiak bisitatzen gaituztenei ongietorria emango diete. Izan ere, mezu horien bitartez hiriaren erakargarritasunen eta hiritarren nortasunaren informazioa eman nahi diegu, betiere, Donostia bizitzeko eta disfrutatzeko gonbita eginez.\nTurismoa, merkataritza eta ostalaritza hiriko lehen ekonomia-jarduera dira, eta beraz, horien aldeko apustua egin behar dugu, helmuga erakargarri egin gaituzten nortasuna eta izaera galdu gabe.\nDonostiako udaletxearen web orriatik ateratako informazioa: Love San Sebastián. Live Donostia


Euskararen dialektoen arteko aldea oso nabarmena da. Europa osoan, beste herri batean bakarrik, Eslovenian, da hain begi bistakoa dialektoen aniztasuna. Dialekto eta hizkeren arteko aldeaz ari garenean, gutxienez bi kontuz ari gara. Alde batetik, hizkera batzuk eta beste batzuk elkarren artean bereizten dituzten ezaugarriez. Bestetik, dialektoen arteko urruntasun linguistikoaz. Azken hori dialektoen arteko elkar-ulermenaren arabera neurtzen da. Hori ez da berehalakoa, ez eta hurrik eman ere, euskalkien kasuan, bereziki mendebaleko eta ekialdeko muturretan. Aldaera linguistikoak, gainera, kilometro kuadro gutxitan nabarmentzen dira. Euskaldun batzuek kontatu ohi dute, ondoko herrira bizitzera joan bezain laster konturatu zirela beren jaioterriko eta auzo-herriko hizkeren arteko ezberdintasun nabarmenaz. Gaur egun, euskalkiez gaindiko aldaera estandarrak (euskara batuak) eta euskalkiek, ahozko komunikaziorako erabiltzen direnek, elkar elikatzen dute.