Donostiako Berritzegunea: Antigua-Luberri Zig gelako ikasleak: "Uretara jauzi, gozatu, uretan ikasi"\n2015(e)ko apirilakren 24(a)\nAntigua-Luberri Zig gelako ikasleak: "Uretara jauzi, gozatu, uretan ikasi"\nANTIGUA-LUBERRI BHIan ZIG gelan , badira 6 urte ikasleekin ur iharduerak lantzen dituztela, ikasleak, mailaren arabera 2 taldetan banatuz. IZASKUN BOTO, ZIG GELAKO IRAKASLEA da programa honen arduraduna, GORPUTZ HEZKUNTZA eta PEDAGOGIA TERAPEUTIKOan LIZENTZIADUNA..\nEUGENI ALZIBAR eta ESTEBAN GARCIA, ZIG gelako ikasleak\nHau da, Izaskun Botok programaz emandako argibidea:\nDonostiako Udal Patronatoak, Benta Berriko igerilekuaren erabilpena baimena eskatu ondoren, igerilekuko kale bat gordetzen digu, bertan dagoen ur materiala erabiltzeko aukerarekin.\nOrokorrean, igeriketako programa honekin gure ikasleen urarekiko harremana eta gozamena ditu helburu. Baina argi dago hau baino askoz zabalagoak dela:\nIkaslearen igeriketako maila aztertu ondoren, banakako helburuak markatzen dira (ahoz gorako eta beherako flotazioak, arnasketak, besoko eta hankako propultsioak, inmertsioa, jauziketak,...), zenbaitetan material gehigarriak erabiliz.\nBehin, norberaren igeri egiteko modua lortuta, sendotu eta iraupena jorratu.\nGuzti hau, jolasen bidez eta tarteka banakako teknika sartuz.\nHelburu nagusiak, urari beldurra galdu eta ahal den neurrian, urritasunik ez duten pertsonek bezala, urarekiko harreman ona izan eta disfrutatzea dira.\nHonekin batera, norberaren autonomia lantzen da, aldagelan batez ere. Zer esanik ez elkarrekiko harremanak eta baita leku publiko batean egoten jakitea ere.\nAurten, guztira 16 ikasle ari dira, aipatu dudan bezala bi taldetan banatuta (asteazkenetan eta ostiraletan, 2 ordu jarraian). Baina iaztik hona, garun paralisidun ikasle bat dagoenez ordu bat berari bakarrik eskaintzen zaio (asteartetan igerileku epelean). Ikasle honek beste ordu bat ere igerilekuan ematen du. Asteazkenako saioan bigarren irakasle batekin sartzen da, aurreko egunean programa honen arduradunarekin landu duena jorratzeko eta nola ez beste ikasleekin egon ahal izateko. Ikasle honek eman duen aurrerapena oso nabarbena izan dela esaten ausartzen naiz. Hala ere, igeriketako programa honek ez du amaierarik, ikasle hauekin beti baitago aurrera egiterik, askotan beste kirolik egiten ez dutela eta euren mugikortasuna murrizten doala kontuan izanik.\nPROGRAMA ABERATSA ZALANTZARIK GABE!!!\nGaiak: Aniztasuna, Auzoa, Bigarren Hezkuntza, Esperientziak, Harremanak


Tailandia | Buelta sustraietara\n← Malasia, berriz ere tropikoan\nDubai???….. Dubaiera……. Dubai!!!!!! →\nAza 15 2013\nBerriz ere oporretan bezala ibili gara. Kilometro gutxi pedaleatzen, eta atsedenaldi luzeak hartzen. Temporada bajuan gaude euri sasoia delako, eta hoteletako prezioak oso merekeak dira. Berez, 8 euroengatik logela ederra lortzen duzu hondartza ondoan, Koh Lanta izeneko irla batean.\nAsko harritu ninduen gauzetako bat, behin tailandian sartzu eta iparralderuntz km dexente egin eta gero ere, populazioaren gehiengoa musulmana zela ikustak. Nere ustezz, duela 7 urte hemendik pasa nintzenean baino musulmandar gehiago daude. Hasieran ez ziren ia templo budistak ikusten, baino iparralderuntz 300 km egin eta gero, orduan hasi ziren agertzen, eta mezkitekin kontrakoa gertatzen zen, geroz eta gutxiago ikusten ziren, eta egia esanda horrek poza eman zidan.\nHerrialde honetan Hotel, Hostel, Guest house, albergue…. pila dago, baino guk Templo budistak aukeratu ditugu lo egiteko. Beti ongi etorriak izan gara, irrifar batekin hartu gaituztela. Aterpe bat daukagu, garai honetan euria noiz-nahi botatzen duela garrantzitsua da guretako. Eta horretaz gain beti ura eduki gudu dutxa ederra edukitzeko.\nHemen Tailandian gizon guztiak beraien bizitzan behin monjeak izan behar dutenaren ohitura dago, nahiz eta bakarirk hilabete edo gutxiago pasa, monasteriotik pasatzen dira, ilea moztu, monjeen ohiturak eta janzkerak hartu eta goizero egun sentian goizero janaria eskatzera joaten dira herrira, beraien egoea ttikitu dadin. Eta jendeak ematen diena bakarrik jaten dute eguerdiko 12:00 arte. Ordutik aurrera hurrengo goizarte ezin dute ezer jan edo edan. Horretaz gain egunero 4 ordu meditatzen dute. Guri ere horrelako zerbait bizitzan behin egitea ondo etorriko liguke, gure bizitzari buruz meditatu eta hausnartzeko.\nEz dakigu zergatik ote den, agian nekatuek geundelako, edota aspertutak, baino txirrindan ibiltzeko gogo askorik gabe ibili gara, eta hondartza bat ikusten genuen bakoitzean, geratu eta disfrutatu egiten genuen, eta hori Tailandiak asko dauka.\nAskotan inulabarren zain ikusten nuen nere burua, eguzkia nola izkutatzen zen ikustko desioarekin.\nBaino tailandia ez da bakarirk hondartza, beste gauza asko badaude. Eta horietako bat apustua egiteko kriston ohitura dagoela. Animali apustua, oilar apustua, txori apustua. Txirrindan gindoazela etxe bakitzean kaiolak ikusten genituenzintzilika, eta barruan txori eder bat. Kaiolak gainera ederki egindak. Esku-lana ederra eginda. Gustu handiarekin eginda, eta gero norbaitek esan zigun txoriek oso ond abesten dutela eta konpetizioak daudela zenek irabazi. Eta irabazten duen txoriak kriston pila balio izaten duela.\nHain apustu zaleak izanda, kirolean ere apostuak eiten dituzte, eta Tailandiako kirolik hospetsuena Muai-Thai izenekoa da. Guk han Thai-Boxing deitzen dioguna. Eta txirrindan gindoazlea, kalean bertan zegoen entrenatzeko ring batean ikusi genituen bikote bat izerditan blai zeudela. Oinekin, belaunekin, ukolondoarekin jo eta jo. Gorputz indartsuak eta batere grasarik gabekoa. Forman egon behar da hain kolpe azkarrak jotzeko. Agurtu eta alde egin behar genunean hurrengo larunbatean Bangkok-en konbatea zuela esan ziguten arro arro.\nBatzuk apostuak egiten duten bitartean, beste batzuk lanean jo ta fuego jarraitzen dute ahora janari apur bat besterik sartzeko. Hemen uretako bufaloak erabiltzen dutituzte lurra mugitzeko, eta ikusi dezakazuen bezala gorputz horrekin ez dute arazo askorik edukiko. Hori animali puskak!!!!!!!\nBaino lurra bakarirk ez da lantzen hemen, itsasoa hurbil egon ezkero arraia ugari izaten da, eta ugariegi izaten denean lehotu egin behar da denbora pasa ezkero hori jateko aukera edukitzeko. Hemen ere esku lan-a merkea bilatzen da, eta Tailandian esku lana merkea Myanmar-eko jendea izaten da. Hilean 80 euro baino gutxiago kobratzeko egun osoa lanean pasa behar duen jendea.\nBaino eskulanarena ez bada aldatzen, kapitaleta alegatzen garenean ere ez da aldatzen. Hau da erokeria!!!!! Gu hain ttikiak garela ikusiz, ia errespetatzen ez gaituzten kamioi, kotxe hauen artean joatea beldurra ematen du askotan. Hala ere beti gure bidea aurrera egiteko modua aurkitzen dugu eta hori egin genuen.\nHorrelako paisaiak ikusita, han bizitzen gogoga ematen du, baino ez dugu ahaztu behar duela 9 urte Tsunami bat egon zela eta milaka pertson hil egin zirela.\nOrain, berriz, tsunami bat gertatu ezkero seinaleak daude, lur barrukaldera biderik azkarrena aurkitzeko.\nGure lagunekin Zigoe eta Maria hiru hilabete pasa eta gero, bakoitzak bere bidea jarraitzeko unea heldu da. Bakarirk joatea oso erraza da, eta ebste jendearekin elkartzen zarenean orduan konturatzen zara zure airera ibiltzea gustatzen zaizula. Baino argi daukat beste jendearekin bizitza pixka bat konpartitzea asko balio duela. Ikasteko aukera ematen dizu, eta raingo hau ere ikasketa ederra izan da. Eskerrik asko bioi eman diguzuenarengatik.\nOne comment on “Tailandia”\nazaroa 16, 2013 @ 12:28 pm\nA ze kareto daukaten bi hoiek..nundik atera ditxuzue??…3 hile batera??…zueik daukatzue zueik pazientzia galanta…


PDF (254 KB - 5 orri.)\nOsasuneko sailburuaren 2019ko maiatzaren 21eko Aginduak dioenez, laguntza horiek Osasuneko sailburuordearen ebazpen baten bidez emango dira, agindu horretako 12. artikuluari jarraituz eratutako balorazio-batzordeak proposatutakoa aintzat hartuta. Aipatutako agindu horren bidez, EAEn gaixoen eta haien familien kolektiboen bizi-kalitatea hobetzeko jarduerak egiten dituzten eta irabazi-asmorik ez duten ekimen sozialeko entitateei laguntzak iragartzen dira.\nBalorazio-batzorde horrek, 2019ko urriaren 2an egindako bileran, proposamen bat egin zuen, eta hori oinarritzat harturik, honako hau\nLehenengoa.– I. eranskinean aipatutako elkarteen proiektuei dirulaguntzak ematea.\nBigarrena.– II. eranskinean aipatutako elkarteen proiektuei dirulaguntzarik ez ematea, deialdiaren aginduan oinarritutako arrazoiak adierazita.\nHirugarrena.– Ebazpen honek ez dio amaiera ematen administrazio-bideari, eta, honen aurka, interesdunek gora jotzeko errekurtsoa aurkez diezaiokete Osasuneko sailburuari hilabeteko epean, ebazpena EHAAn argitaratzen den egunetik hasita, betiere 39/2015 Legearen 121. artikuluan eta hurrengoetan ezarritakoaren arabera.


Gasteiz «debekatua» bizikletaz ezagutzen, Udalak trenez egitea galarazi eta gero | herria | GAUR8\nGasteiz «debekatua» bizikletaz ezagutzen, Udalak trenez egitea galarazi eta gero\nGaur, 11.00etan, OkupaTour ekimena Andre Maria Zuriaren plazatik abiatuko da. Gasteiztxo trenaren antzeko ibilgailu bat erabili nahi zuten autogestioan eta okupazioan diharduten kolektiboek, baina Gasteizko Udalak debekatu egin die. Azkenean, ibilbidea bizikletaz egitea erabaki dute. Inork ezin baitie galarazi «hiri debekatua» osatzen duten guneak bisitatzea.\nGasteiz mila aurpegi dituen hiriburua da. Batzuentzat EAEko «erakunde komunen» egoitza da, Gernikako Estatutuak jasotzen duen bezala. Beste batzuentzat, «hiri berdea», parkez beteriko hiria. Eta askorentzat ekimen autogestionatuak aurrera eramateko leku aproposa. Hala, iraganean Lorezainaren Etxea zena gaur egun Gaztetxea da, eta Errakaleorreko etxe zuriak kolorez bete dira. Gauza bera gertatu da Auzolana Pilotalekuan eta Judimedi auzoan dagoen Sumendi gunean.\nEzagutzen ez dituenak aukera ezin hobea dauka gaur. Izan ere, 11.00etan puntuan abiatuko da OkupaTour ekimena Andre Maria Zuriaren plazatik. Bildutakoek bizikleta erabili beharko dute autogestioan diharduten kolektiboak bisitatzeko, Gasteizko Udalak debekatu egin baitu kaleak turistez beteta zeharkatzen dituen Gasteiztxo trenaren antzeko ibilgailu bat erabiltzea ibilaldia egiteko. Errekaleor eta Sumendiz gain, beste geldiune batzuk ere izango ditu bizikleta martxak, adibidez, Hala Bedi Irratia eta Santo Domingo kalea. «Hiritarrei eskaini nahi diegu gure guneak bisitatu eta bizitzeko aukera. Galdetzeko edota barruan dagoena ikusteko aukera izango dute», azaldu du Unai Saez de Ocariz Sumendiko kideak.\nGES, Sumendi, Arkillos 10, Errekaleor Bizirik!, Auzolana Pilotalekua, Hala Bedi eta Gasteizko Gaztetxearen izenean sinatutako iritzi artikulu batean, Mikel Buruagak eta Aitziber Ramirez de la Piscinak hiri «debekatua» bisitatzera gonbidatu dituzte herritarrak. Gogoratzen dutenez, duela hamar urte gazteek Errekaleorreko etxeak berreskuratu zituzten, eta duela bost Alde Zaharreko auzokideek Auzolan Pilotalekuaren ateak ireki zituzten. Eta 35 urte pasa dira jada Hala Bedi sortu zenetik. «Pasa eta ikusi lagunok, debekuen hiritik harago dagoen Gasteiz da hau... eta gehiago izateko bokazioa dugu!».\nRamirez de la Piscinak GAUR8ri azaldu dioenez, OkupaTour ekimena Gaztetxearen urteurrena ospatzeko jardueren baitan kokatu behar da. Izan ere, apirilaren 28an 30 urte beteko ditu Muinoko Etxeak, eta urte hasieratik hainbat ekimen egin dituzte. «Urtarrila hilabete ekologista izan zen, otsaila gazte mugimenduaren hilabetea eta martxoa hilabete feminista. Bada, apirila autogestioaren eta okupazioaren hilabetea da», nabarmendu du.\nJarraian, astean zehar egindako hitzaldi eta ekintzak gogoratu ditu Ramirez de la Piscinak. Asteartean autogestioari buruzko mahai ingurua egin zen, eta asteazkenean herri mugimenduei zuzendutako tailerra Sumendin. Ostegunean Manresako PACH plataformako kideek okupazioari buruzko hitzaldi batean parte hartu zuten, eta, atzo, “Okupa Scape Room” jokoa antolatu zuten Errekaleorren. Eta datorren astean ekimen gehiago egingo dituzte. Ostiralean isun ekonomikoei aurre egiteko elkartasun jaialdia ospatuko dute, eta, larunbatean, Gasteizko Gaztetxearen urtemugaren karietara egindako diskoa aurkeztuko dute.\nDena den egun bereziena apirilaren 28a izango da, Prudentzi Eguna. Gosari herrikoia, haurren txokoa, ikuskizunak, herri bazkaria eta kontzertuak egongo direla iragarri dute Gaztetxeko kideek, baina oraingoz ez dute zehaztu egitaraua. Berdina gertatzen da urriaren 6an egingo den OkupaTU Gasteiz egunarekin. Egun horren antolakuntzan, autogestioan aritzen diren hainbat eragile ariko dira. Guztiak bilduko dira hiriko kaleetan okupazioaren eta autogestioaren garrantzia plazaratzeko.\n«Errekaleorreko bizilagunak gara. Muinoko Etxeko asanbladetako gaztetxeroak gara. Auzolana Pilotalekua kudeatzen duen Txapa Ahotsa asanbladako kideak gara. Uhinak modu askean erabiltzen ditugun halabeditarrak gara. OkupaTU Gasteiz gara. Baina, zer okupatu? Espazio hutsak, uhinak, frontoiak, plazak, eszenatokiak... okupatu nahi ditugu autogestioa oinarri. Eta, zertako autogestioa? Gure bizitzen jabe izateko. Gorputzak autogestionatu nahi ditugu, elikadura burujabetza praktikara eramanez. Lurra autogestionatu nahi dugu, ekologismoak zentralitatea hartuz. Hainbeste gauza nahi ditugu... Utopikoak gara? Akaso, baina pozik bizi gara ametsetan. Eta amets egiten jarraitu nahi dugu», azaldu zuten urtarrilean OkupaTU Gasteiz ekimena aurkezteko egindako prentsaurrekoan.\nBada, OkupaTour eta OkupaTU Gasteiz bezalako ekimenek argi uzten dute autogestioa oinarri duten kolektiboek indarra dutela Arabako hiriburuan. Eta etorkizuna dutela, bai Gasteizen bertan bai Euskal Herriko gainontzeko txokoetan ere.\n• Sumendi: OkupaTourren lehenengo bisita Sumendira izango da. Jumendi auzoan dagoen lokala da. Hutsik zegoen eta auzoko gazteek berreskuratu zuten 2016an.\n• Errekaleor: Sumendetik Errekaleorrera joango da trena. Errekaleor Bizirik! mugimenduaren kideak duela bost urte iritsi ziren auzora. Bertan 150 lagun bizi dira.\n• Santo Domingo: Trena Santo Domingo kaletik ere pasako da. Gasteizeko Udalak hamarnaka auzokide kaleratu ditu eta Santo Domingo Bizirik! plataforma sortu berri dute erakundeen utzikeria salatzeko.\n• Hala Bedi: Herritarrek ere Hala Bedi Irratia bisitatuko dute. Duela 35 urte hasi zen Gasteizko irrati libre honen historia. Proiektuan parte hartzen dutenek autogestioa izan dute beti ardatz uhinak okupatzeko.\n• Arkillos 10: Duela zortzi urte gazteek berreskuratu zuten Arkupea izeneko eraikin ezagunean dagoen atalondo hau, Udalaren ondasuna dena. Gaur egun hamabi lagun bizi dira bertan eta bizikletak konpontzeko tailerra sortu dute.\n• Gasteizko Gaztetxea: Azalpenik behar ez duen eraikina da. Duela 30 urte okupatu zuten Gasteizko gazteek eta ordutik Alde Zaharrean dagoen eraikinaren ateak zabalik dira. Muinoko Etxea erreferente bilakatu da hirian.\nOkupaTour ekimena Gasteizko Gaztetxearen urteurrena ospatzeko egiten ari diren ekimenen baitan dago. Apirilaren 28an beteko ditu 30 urte Muinoko Etxeak\nAutogestioa oinarri duen mugimenduarentzako urriaren 6a izango da urteko egunik bereziena. Izan ere, data horretan hiriko kolektibo ezberdinek OkupaTU Gasteiz eguna egingo dute


Mendi lasterketa: Salisbury mountain marathon\nSalisbury mountain marathom-eko parte hartzaileak Old Sarum-etik igarotzen.\nIzena / data / tokia: Salisbury mountain marathom / 2011-08-14 / Salisbury ( UK )\nLuzera: 10km, 20km, 30km, 42,1km, 50km\nAntolatzailea: Salisbury fire station\nInglaterran ( UK ) familiarekin geundela Salisbury-ko campingean, emaztea goizeko korrikalditik etorri eta lasterketa bat ikusi duela aipatu dit. Argazki kamara hartu eta bertaratu orduko han ikusi ditut runner-ak. Lehengo kontroletik igarotzen ari dira; 10. km. Campingera bueltatu, janari eta edari pixka bat motxilatxoan sartu eta race-an sartu naiz. Familiak gaur atseden eguna du, bihar Euskal Herrira bueltatzen baikara, eta bidai luzea dugu. Campingean egongo dira goiz pasa.\nGaro soroetatik zehar lasterketa ezberdinetako runner-ak eta walker-ak.\n15. MS ( milia ), 25. km +/-. New forest-en sartu berri.\nNew Forest-en barruan, beroarengandik ihesi itzaletan lasterka, zelako plazerra!\nSalisbury inguruko gaztelu bat.\nBirmingam-eko korrikalari bi, go head Aston vila!\nSalisbury-ko hipodromotik igarotzen, 30.km.\nRobert Bishop helmugaratzen, bere 85. maratoia da azken bi urteetan!\nGoizeko 10:00ak dira, eta David-ekin berriketan hasi naiz:\nEdu: " Hi!, how long is this race? ".\nDavid: " There are 5 races: 10 km, 20 km, 30 km, marathon (42,2 km ) & 50 km ".\nEdu: " In what time did you started the race ?"\nDavid: " The walkers started at 8:00 a.m., and the runners 9:00 a.m., some of them ( 10, 20, 30 & 50 km runners ), and 9:30 the marathon runners ".\nEdu: " Wich is the way ?"\nDavid: " Now you are in the first mile ( 1,6 km ), but the 50 kms runners they have done 10 kms al ready ".\nRace honetan ez det dorsalik, eta checkpoint-etan I don´t know if them will let me drink wather.\nIbilbidea oso laua da, belardi eta arto sailetatik zehar bait goaz. Auzo txikietako jendeak animatzen gaitu, eta bero egiten duenez edariari ez diot uko egiten. 27 miles ( MS ) egin behar ditut ( 42,2 km ), beraz MS puntu bakoitzean km-tan zenbat izango den kalkulatzen igarotzen det denbora.\nInglaterran cross country egiteko afizio handia dago. Betidanik antolatu izan dituzte race hauek. Gainera parte hartzaileen artean adineko jendea ageri da. Nagusiak walkers-ak badira, badaude runner-ak. Isla of with-eko 2 egunetako race ederra aipatuko nuke: 112 km, 2500 mD+, 2 egunetan. Datorren urtean ( 2012 ) ekainaren 30ean - uztailaren 1ean aste bukaeraan ospatuko da. Informazio +: www.xnrg.co.uk/events_roundtheisland2012.htm\n5 MS daramagu eta Birthmingan-eko bikote batekin elkartu naiz. Aurreko astean Scotland-en ibiliak dira; beraiek 50 km-ko race batean arte hartu dute, baina race luzeena 100 MS bat zen ( 167km ). Emakumeetan Lizzy Harcker ingelesa izan zen. Nola ez, emakume mailan munduko onena da, eta bere ingurunean egonik ondo ezagutuko zuen ibilbidea. Amaiera Ben Nevis ( 1344 m ) mendian izan zen ( UK-ko garaiena ).\nAzkenean 4h45 minututan bukatudet marathoia. Buelta ederra!\nEgilea: Mendi lasterketa ordua: 16:04


Gaur burrunbadia 20:00etan Zuriñen atxiloketia eta gaztien kontrako erasuak salatzeko – ZERESANA\nGaur burrunbadia 20:00etan Zuriñen atxiloketia eta gaztien kontrako erasuak salatzeko\nAtzo iluntzian egindako asanbaldan erabaki zan lez, gaur iluntzian tabernaz taberna burrunbadia egingo dogu Lekittoko gaztiok. Zuriñe eta Gaizken delitu bakarra gazte izatia izan da, gazte errebelde, kritiko, ezinegon handikuak… horren aurrian erabilitako errepresioa salatu nahi dogu eta egoera honen aurrian gure hasarria adierazi. Horregatik, deia egiten dogu gaur iluntzeko 20:00etan herritar guztiari konpainiko eliza aurretik hasiko dan burrundadan parte hartzera.\nHorretaz aparte atxiloketien bideua ikusi nahi dabenak hamen dauko rtve-ko albistietan agertutako irudietarako linka.\nFermin Martinez, Zuriñe Gojenola eta Artzain Santesteban gazte independentistak atxilotu egin ditu gaur Italiako Poliziak Erroman, haiek prentsaurrekoa eman aurretik, Marco Santopadre kazetariak azaldu duenez. Oraingoz, ez dago beste berririk hiru gazteen inguruan. Espainiako Poliziak azaroan gazte independentisten aurka egindako operaziotik ihes egindako hiru lagunek hedabideen aurrean agerraldia egitekoak ziren Erroman 13:00etan, Legebiltzarraren aurrean, euren egoera azaltzeko.\nFernando Grande Marlaska Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak agindu zuen orduko operazioa, eta atxilotutako 37 gazteetatik 33 espetxera bidali zituen, Segi legez kanpoko erakundeko kideak direlakoan. Harrezkero egin izan dituzte beste atxiloketa batzuk.\nHain zuzen, Jose Luis Rodriguez Zapatero Espainiako gobernuburua Erroman dago gaur, eta Silvio Berlusconi Italiako lehen ministroarekin bildu da 13:00etan.\nEgilea zeresanalekittoArgitaratze-data 2010/06/10 2010/06/12 Kategoriak Kategori gabea\nOne thought on “Gaur burrunbadia 20:00etan Zuriñen atxiloketia eta gaztien kontrako erasuak salatzeko”\nAurrekoa Previous post: Galarrena-ren berinagurazioa\nHurrengoa Next post: Laster zeresanan…


Goierriko HitzaEuskara Archives - Goierriko Hitza Euskara Archives - Goierriko Hitza\n«Euskaraldia erabileraren langa zabaltzeko ekimen eraginkorra izan daiteke»\nUrtarrilean beteko du urtebete Garbiñe Mendizabal zaldibiarrak (Tolosa, 1961) foru aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendari. Euskaraldiak ilusioa piztu duela iritzi dio, eta ...\nHaztegi Ikastolako langileak eta Euskaraldia\nHaztegi ikastolako langileek Euskaraldiarekin bat egin dute. Jolastokira atera dira eta Euskaraldiaren hitzak eskuetan hartuta hitza osatu dute.... + Irakurri\nEuskaraldiko txapak jasotzeko garaia heldu da\nNork Otamotz.com Urretxu-Zumarraga\t- Aza 12, 2018\nAsteazkenean Euskaraldia hasi aurreko herri batzarra egingo dute. Orain arteko egindako ibilbidea gogoratuko dute, azken oharrak emango dituzte eta txapa banaketa hasiko da. Horrekin batera, mokadu txiki bat eskainiko diete... + Irakurri\nMaider del Olmo Zubeldia\nAzaroren 23tik abenduaren 3ra zer egingo dudan, zehazki, ez dakit. Esan nahi dut aurreikusi ditzakedala ohiko jarduera batzuk egun ...\nPirritx, Porrotx eta Marimototsek ‘Musua’ ikuskizun berriaren aurre estreinaldia egin dute Legazpin\nNork Goierriko Hitza\t- Aza 8, 2018\nGaur goizean eta eguerdian, Legazpiko Latxartegi aretoan, Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek Musua ikuskizun berriaren aurre estreinaldia egin dute. Urteak dira Legazpiko haurren aurrean egiten dutela lehenengo emanaldia. Goizeko emanaldian haurrik txikienak aulkietan jarrita zeudela, argiak...\nKorrika apirilaren 13ko goizaldean iritsiko da Goierrira\nNork Goierriko Hitza\t- Aza 7, 2018\nDatorren urteko apirilaren 4tik 14ra egingo dute Korrika, Gares eta Gasteiz artean. Goierrira 13ko goizaldean iritsiko da, Legorretatik barrena, eta eskualde osoa zeharkatuko du, larunbat goizera bitartean. Gaur aurkeztu dute Korrikaren 21. edizioa, Donostiako San Telmo...\nLegazpiko udalbatzako kideek Euskaraldiko hamaikakoa osatu dute\nUrriko osoko bilkuraren atarian Legazpiko udalbatzako kideek Euskaraldia hitza osatu zuten nork bere letra hartuta. Hamaikakoa irudikatu zuten azaroaren 23an hasiko den Euskaraldiarekiko atxikipena agertzeko.... + Irakurri\nEuskaraldian 150 zaldibiarrek eman dute izena\nNork Goierriko Hitza\t- Aza 5, 2018\nEuskaraldia gero eta gertuago dago, eta Zaldibian ari dira giroa berotzen. Dagoeneko 150 herritarrek eman dute izena, eta oraindik apuntatu ez direnentzat, aukera zabaldu nahi dute. Asteburuan Euskaraldiari babesa emateko argazki saioa egin dute, eta herritar...


Museoa | Euskal Baserria - Eko Museoa\nEkomuseo etnografikoa eraikuntza nagusiaren goiko solairuan dago, bataz beste 500 metro koadroko azalera duen gunean. Moduluen bitartez, XVIII. eta XIX. mendeetako euskaldunen habitata, usadioak eta bizimodua erakusten dira.\nModulu bakoitzak gai bat lantzen du eta bertan kokatutako altzari, tresna, lanabes, aparatu, jantzi eta era guztietako objektuek eszenatoki bat osatzen dute. Osagai hauek guztiak, behar bezala banatuta eta ipinita daude gure arbasoen erabilera eta ohituren arabera. Bilduma antzinako arropekin jantzita dauden pertsonaiekin osatzen da.\nEkomuseo etnografikoak mila piezatik gora biltzen ditu, guztiak jatorrizkoak. Guztien artean artileari eta lihoari eskainitako modulu oparoak nabarmentzen dira eta, besteak beste, ikusgai jarritako tresnen artean txarrantxak, ardatzak, goruak, birbobinatzaileak, ehungailuak, garbariak, eta lihoarentzako kardariak daude. Baita lihoarekin eta artilearekin egindako oihal eta janzteko arropa ugari.\nModulu guztiek ezustekoren bat ezkutatzen dute eta, bakoitzaren edukiaz jabetu nahi izanez gero, gutxienez ordu beteko bisitaldia egin behar da. Gidatutako bisitaldiak berriz, ordu batetik bi ordura irauten dute. Modulu bakoitza eta pieza nabarmenen edukia irakatsi eta argitzeko, hainbat grabatu, argazki eta kartel barneratzen dira.\nEzagutu gure parke tematikoa >>>


Borroka hilabetea (Gasteiz, Otsailak 29-Martxoak 17) | Borroka Garaia da!\nBorroka hilabetea (Gasteiz, Otsailak 29-Martxoak 17)\nGaurko honetan, Herri Unibertsitatean bete-betean murgilduta gaudelarik, Otsailaren 29an hasi eta Martxoaren 17an Gasteizen izango den Greba egunera bitarte egingo den borroka hilabetea aurkezten dugu. Borroka hilabete honetan, sistema kapitalista langile klasearen aurka burutzen ari den etengabeko erasoei borroka ofentsiboaren bitartez erantzungo diogu, apurtu eta eraiki filosofía praktikara emanaz. Hainbat kolektibok eta norbanakok hartuko dugu parte ekintza desberdinetan, Euskara Taldeetatik hasi eta Gasteizko hezkuntza ertaineko ikasleetara arte. Herri Unibertsitatean aurkera izan dugu unibertsitateari eta oro har merkantzia sortzaile den hezkuntzari kapitalistari kritika egiteko, eztabaida ezberdinak emanez. Bertan argi geratu zaigu badela ordua ofentsibara pasatzeko, kolektibitatean oinarrituko den hezkuntza herritarraren aldeko apustua egiteko, formakuntza, eztabaida, okupazioen… bitartez, balio abstraktuari kritika egin eta nahimenetan oinarritutako hezkuntza eraikitzekoa, tokian tokiko errealitateari so. Hala ere, jakin badakigu borroka ofentsiboak proiektuen arteko talkan oinarrituak direla, eta bada ordua baita ere sistemak gure proiektu propioari eraso egin aurretik ikasleria (langile klasearen baitan) ere egun hegemoniko den eredua kolokan jartzeko ekintzara pasatzeko, eskura ditugun mila borroka molderen bitartez.\nAurrez aipatu dugun bezala, prekarietatea oinarri duen sistema ekonomikoan murgildu gaituzte, eta horretan sakontzen diraugu, bai hezkuntzan zein lan baldintzetan, patriarkatuaren etengabeko erasoetan edota etxe-kaleratzeetan. Hezkuntzan jarriz begirada, EU2015 eta LOMCE/HEZIBERRI bezalako erreformen bitartez, prekarietatean sakontzea da geratzen zaigun bidea, exigentziak haundituz, ikas-baldintzak okertuz (tasen gorakadak, masterren derrigortasuna…)eta Europatik datozten eredu arrotzei so eginaz. Elitismoa eta ikasleen arteko konpetentziak handitzen ari dira, arrotzak sentitzen garen gizarte indibidualizatuari ateak irekiz (iada murgilduak gauden arren), non beste merkantzia bat garen gure lan-indarra saltzearen bitartez, erraldoia den sistema finantzierotik atera ezinda. Lehen aipatu bezala, milioika dira langabetuak soilik Estatu Espainiarrean, egunero bizi ditugu etxe-kaleratzeak, pentsioak murrizten dituzte… finean, burbuila honek ez du amaierarik, jabetza pribatuak desegingo gaituen arte. Hala ere, aspaldi honetan asko entzuten ari denari kontra eginaz, prekarietateari aterabidea ez dago lan-baldintza duinen erreskatean, soldata duin bat lortzean, hezkuntza erreformak geldiarazteko eskatzean edota merkatu sisteman barneratuta egongo diren lan “duinagoak” sortzean. Sistema kapitalistari egiten diogun kritikak sakonagoa izan behar du, botere herritar autonomoa sortzeari ekin behar diogu, tokian tokiko errealitatetik sortua eta “konbate” zuzena suposatuko diona kapitalismoari. Hala ere, makina sortzaile den egungo eredua ez da geldituko gelditzen ez badugu, konfronazio zuzenaren bitartez eta proiektuen arteko talkan gauzatuko dena. Honekin ez dugu esan nahi borroka defentsiboak baztertu behar ditugunik (eskubideen aldeko borrokak), inolaz ere, soilik borroka defentsiboek kontraparte ofentsiboa izan behar dutela, kapitalismotik at egongo diren ereduak proposatu ezean ezingo baitugu iraultza gauzatu.\nEuskal Herrian azken urteetan agertzen ari den filosofía iraultzaileari (nahiz eta nahiko ezkutuan dagoen oro har) ekarpena egitea dugu helburu borroka hilabetearen bitartez, ikasle mugimendua kapitalismoaren oinarri metodologikoetatik at (balio abstraktua, denbora abstraktua, merkantzia, dirua) kokatzeko tresnak sortuz eta unibertsitatearen, lanbide heziketen, lehen mailako heziketa zentruen eta institutuen gaineko kritika zabalduz (hezkuntza zentro formal guztien kritika). Borroka moldeen berrikuspen bat ematea ere aurreikusten da, azken urteetan izan dugun espektroaren logika zabalduz, erradikalitatea errekuperatuz eta Gasteizko ikasleria zein gizarteko beste sektoreak bizi eredu berrietan murgiltzeko haziak loratzen jarraituz (Errekaleor bezalako iraultzarako subjektuekin dirauen prozesua). Beraz, egungo eredua ahalik eta modu sakonenean kritikatzea, borroka molde erradikalak eguneratzea eta bizi eredu berriak proposatzea kokatzen ditugu helburu nagusitzat. Finean, “txip” aldaketa bat ematea ikasle mugimenduaren baitan, borrokak ulertzeko zenbait molde baztertuz (errebisionistak) eta beste zenbaiti ekarpena eginaz. Aldaketa kualitatiboa ematea, eta kuantitaboa ere (bigarren mailako lehentasun gisara kokatuz, baina garrantzitsua halere).\nEkimen desberdinak proposatzen ditugu Martxoan zehar, egun kapitalaren eskuetan dauden espazioen berreskuratzea, prekarietatea salatzea, konfrontazio aktiboa, patriarkatuaren aurkako aktibazioa edota langile mugimenduaren memoria eta borrokak berpiztea oinarri izango dituena. Gainera, ekimen hauetatik haratago Gasteizko Kanpuseko fakultateek edota Gasteizko institutuek zein lanbide heziketek euren dinamika propioak garatuko dituzte, honekin nahi eta ahal duten neurrian ekarpena eginaz dinamika orokorrari. Honekin batera, Gasteizen Martxoak egun zein historikoki duen garrantziari ere erreparatu eta are gehiago euren borrokak geureganatu beharrean gaude, gure atxikipena emanez Martxoan zehar herri mugimenduak, gazte mugimenduak zein mugimendu feministak Martxoaren 3an edota Martxoaren 8an gauzatuko dituzten mobilizazio zein ekimenei. Borroka hilabeteari amaiera emateko, Martxoaren 17an (osteguna) greba eguna deituko dugu Gasteizko kanpusean, lanbide heziketetan zein ikastetxe guztietan, hainbat kolektibo 24 orduko geldialdi honetara atxikituz. Euskal Herri mailan mobilizazio eguna deitu du Ikasle Abertzaleak hezkuntza eragileak, zeinari Gasteiz mailan izaera propioa emango zaion. Hezkuntza erreformen aurkakotasuna adieraziko dugu, baita horretaz gaindi salto egin ere, sistema kapitalistaren miseriaren eragile zuzenak diren hamaika entitateren aurka eginaz. Hau da, EU2015 eta LOMCE/HEZIBERRI erreformez gain badira beste hamaika arrazoi grebara joateko eta eredu berrien alde egiteko, ez baitugu hezkuntza kapitalista alienatzailea onartzen, are gehiago horren aurkakotasun zuzena adieraziko dugu. Honez gain, luzera begirako estrategia duen lehen pausu gisara ulertzen dugu Martxoaren 17an burutuko den hezkuntza greba, geldialdi egun hauei urte luzeetan zehar izan duten izaera konfrontatiboa errekuperatzen saiatuz.\nGreba eguneko egitarauari dagokionean, goizean piketeak burutuko dira institutu, lanbide heziketa zein unibertsitatean, ondoren zutabeak egingo dira Gasteizko puntu desberdinetatik 12:30etan Andra Mari Zuriko plazatik hasiko den manifestaldi nagusira. Hala ere, aurrerago zehaztuko dugu greba eguneko egitarau osoa.\nBeste urte batzuetan burutu izan diren urtebeteko zikloekin alderatuz (irailean hasi eta martxoan greba egun batekin amaitu izan direnak), borroka hilabetearen ostean herri unibertsitatearekin hasiera eman diogun “txip” aldaketari jarraikortasuna ematea helburutzat kokatzen dugu, konfrontazioari bide emanaz kapitalismotik at egongo diren eta hau deusestatzera bidean eraikitzen hasiko garen proiektuen sorreraren bitartez. Beraz, indarrak neurtuz eta militantziaren zein oro har ikasle mugimendu osoaren barne osasuna akitu gabe, baina era berean kapitalismoaren barne logikaren ulerkeran sakonduz, “barbarie” honi aterabideak emateko gure ekarpen sektorial eta ahal den neurrian integrala egiteko asmo guztia plazaratzen dugu, kritikan eta autokritikan, proiektuen arteko talkan eta konfrontazioan oinarrituko den zikloa.\nAtzo, gaur eta beti: Borroka da bide bakarra!\nPosted in: Euskal HerriaTagged: Borroka hilabetea, hezkuntza, ikasle mugimenduaPermalinkUtzi iruzkina\n← 40 urte deserrian\nPor una memoria política y social del 3 de marzo →


Gizartearen eta boterearen premiak - GARA\nGizartearen eta boterearen premiak\nGobernu espainolak garrantzi handia eman dio Europako Giza Eskubideen Auzitegiak Alderdien Legea ontzat jo izanari. Haren kontra agertu balitz, Zapateroren Gobernuak atzera egingo al zuen? Beste batzuetan kanpoko auzitegien erabakiez edo nazioarteko erakundeen gomendioez ez du iruzkinik egiten, eta are gutxiago kasurik. Europako auzitegiak gizarte premian oinarritu du bere ebazpena. Nola jakin du premia «gorri» horren berri? NBEko kontalariek, esate baterako, tortura susmoak adierazi baino lehen bertatik bertara ikertu zuten. Eta zer da gizarte premia? Ikertu gabe ere lasai asko (beraz, kezka handiz) esan daiteke etxebizitza dela gizarte premia, baina auzitegiek ez dute premia hori asetzeko ebazpenekin denborarik alferrik galtzen.\nOrain gizarte premia biktima jakin batzuk mindu litzakeen edozein sinbolo edo agerpen ezabatzea ere ba omen da. Orain eta duela hiru urte, eta ez gara frankismoaren sinbologiaz ari, euskal presoen argazkiez baizik. 2006ko martxoaren 3an, Gasteizko sarraskiaren 30. urteurrenean izan zen manifestazioan kartzelan hildako bi presoren argazkiak eramateagatik Ertzaintzak hiru lagun atxilotu zituen, «terrorismoa gorestea» egotzita. Txostena Auzitegi Nazionalera bidali zuen, baina hark ez zuen halakorik sumatu eta kasua artxibatu egin zuen. Hala ere, Ertzaintza beste bide batetik ere saiatu zen eta datorren asteartean hiru lagun horiek, Andoni Txasko eta Josu Ormaetxea 76ko martxoaren 3an Polizia espainolak larri zauritu zituenak eta Aitor Fernandez de Ortega «desordena publikoak, erasoak eta lesioak» leporatuta epaituko dituzte, 2006ko martxoaren 3ko manifestazio hartan desordena publikoak, erasoak eta lesioak eragin zituzten bakarrak ertzainak izan ziren arren. Ni, milaka lagun bezala, lekuko.\nEgunero entzuten dugu ez dela zilegi indarkeriaren bitartez ezer lortzea. Iritzi horretakoa izan ninteke ni ere, baina historian zehar bortizkeriarik handienaz lortutako botere eta pribilegioak ontzat jo eta horiek babesteko poliziak eta epaileak erabiltzen dituztenen ahotik entzunda... tolesgabe samarra izanda ere, kosta zait sinestea.


Atxistoi - Wikipedia, entziklopedia askea.\n43° 03′ 15″ N, 1° 20′ 34″ W / 43.0540811°N,1.342739°W / 43.0540811; -1.342739Koordenatuak: 43° 03′ 15″ N, 1° 20′ 34″ W / 43.0540811°N,1.342739°W / 43.0540811; -1.342739\nAtxistoi Nafarroako erdialdeko Pirinioetan dagoen mendi bat da, Lauriñaga mendilerroan. Mendilerro hau, hiru mendik osatzen dute eta Atxistoi, garaieraz, erdian dagoena da, 1230 metrorekin. Orreagatik gertu dago.\nAtxistoi mendiak, Lauriñaga eta Lindus mendien artean dagoena, ondo adierazia geratzen da Mizpiratxar edo Granada eta Beraiko lepoa lepoen artean. Mendi honen tontorrean, 158 zenbakia daroan mugarria dago.\n1057 metroko garaierara dagoen Ibañetako mendatean, bide txiki asfaltatu bat hartu behar da, 1283 metroko garaiera duen Girizu mendiaren iparraldeko aurpegi basotsutik igarotzen dena. Eskumatara ehiztari txabola bat utzi ondoren, 1086 metroko garaieran dagoen Garabide izeneko lepora iristen da. Toki honetan, eskuinetaranzko bidea utzi behar da, antzinako bunker baten ondotik igarotzen den bide bat hartzeko. Bidea basotik doa eta altuera galtzen du 1142 metroko garaieran dagoen Mizpiratxar lepoaren bertikalean kokatzeko. Orduan, basoko bidea uzten da, zuzenean mendebaldean dagoen lepo honetara igotzeko, non, gailurraren gainean dauden uso ehizatokietarantz doan bide batekin lotzen den. Hemen, 156 zenbakia duen mugarria dago. Hemendik aurrera, igoerak gailur belartsutik jarraitzen du igoera goxoan, muga adierazten duen alanbre hesiaren ondoan, 1230 metrora dagoen tontorrera helduz.\nAurrekoaren bide alternatibo bat, asfaltatutako bidea 1169 metrora dagoen Lindus lepora jarrai daiteke, izen bereko tontorraren ondoan. Eskumatara, iparralderantz, basotik jaisten den bide bat hartzen da, baina apur batean baino ez da jarraitu behar, gailurraren tontorrera igo behar baita, non lehen aipaturiko uso ehizatokiak dauden, altuera ez galtzeko. Honela, 1142 metrora dagoen Mizpiratxar edo Granada lepora iristen da, nondik tontorrera iristen den.\nOrriaren azken aldaketa: 15 urtarrila 2019, 15:05.


Buskil | Euskal-Herria.Org\nEnviado por zuriain el 2010, Mayo 17 - 12:53.\nED50 30T X.606595, Y.4714421\nWGS84 42.572973 N, -1.702491 E.\nMariamalo, Piedras Blancas\nBuskilgo gailurra ©zuriain\nTafalla eta Artaxoa arteko lurraldea erliebe leunekoa da. Ugariak dira mediterranear erako landaretzaz koroaturiko bizkar luzeak eta labore soroek hartutako sakanak. Erreniaga eta Muru-Artederretako bazterretatik Gerinda eta Uxueko mendilerroetaraino, haizerrota basoek Nafarroako Erdialdeko gain gehienak hartuak dituzte. Horregatik, atsegina da Buskil bezalako mendi basatiak aurkitzea.\nTxango luzeenak Tafallatik abiatzen badira ere, pista gogaikarriak erabiltzen dituzte hurbiltzeko -hori bai, primerakoak txirrindulaz joateko-. Hurbilagotik abiatu nahi izanez gero, Artaxoako errepidean, Tafallatik bost bat kilometrora dagoen Caserio del Montearen ondotik atera gaitezke.\nBuskilgo gailurrean erpin geodesiko erraldoia aurkituko badugu ere, ez da inguruko gainik altuena. Ohore hori Sarrea edo Oihanburu gainak du, 650 metrokoa baita. Hala ere, egun argietan gailurretik izanen dugun ikuspegia ezin zabalagoa izanen da, Nafarroako erdialde eta Erriberako bazter guztiak izanen baititugu begien gozagarri.\n[ibilbide] Buskil eta Sarrea/Oihanburu, by zuriain


Ikasle Sindikatua - Martxoak 15: Klima aldaketaren aurkako ikasle Greba Orokorra Europan\nDeskargatu kartela eta orria\nKapitalismoa planeta hiltzen ari da!\nIngurugiroa enpresarien irabaziak baino askoz garrantzitsuagoa da!\nPlaneta suntsitzearen aurkako borroka hil ala biziko auzia bilakatu da. NBEak Klima Aldaketa dela-eta egindako azken txostenaren arabera, aurreikusten da gizateriak 12 urte dituela ingurugiroaren hondamendi katastrofikoa saihesteko. Iazko urtea 1850tik izandako laugarren urte beroena izan zen eta datozen bost urteetan hiri handietan, mundu mailako biztanleriaren erdia baino gehiago bizi den lekuetan, inoizko tenperaturarik handienak lortuko direla aurreikusten da. Ozeanoak oxigeno asko galtzen ari dira itsasoko ura berotu delako. Itsas-maila metro erdi igoko da datozen 80 urtetan, eta arazo larriak eragingo ditu kostako herri eta hirietan. Kalkuluen arabera, hamar urte barru, planetaren berotzearen ondorioz, Artikoa erabat urtuko da udan. Urrutira joan gabe, Asturiasko Xixon hirian kutsadura %2.300 igo da 2018an.\nSistema kapitalistak hondamendi ekologikora garamatza\nErrealitate honen aurrean, mundu osoko gobernu kapitalisten hipokresiak ez du mugarik: klimari buruzko goi-bilerak antolatzen dituzte eta ingurugiroa zaintzeko protokoloak onartu, baina petrolio, gas, siderurgia eta argindar multinazional handiek sistematikoki hausten dituzte protokolo horiek. Urtero milaka hektarea deforestatzen dituzte Brasilgo Amazonian, arrantza moduek ozeanoak elkortzen dituzte eta zabortegitzat erabiltzen dira, meategietako isurkin toxikoak eguneroko gaia dira eta automobilgintzak eta elikagaien industriak sortzen duen kutsadura jasanezin bilakatu da. Halere, gobernuek kapitalismoaren logikaren partetzat hartzen dute hori.\nIngurugiroaren suntsiketa honen ardura norena den argi dago: enpresa handiak eta haien zerbitzura dauden gobernuak dira arduradun nagusi, irabaziak edozeren gainetik jartzen baitituzte. Kalkulatzen da mundu osoko CO2ren emisioaren %63 90 multinazionalen jardunaren emaitza dela; Europan bertan kutsaduraren %60 5 multinazionalek sortzen dute.\nNola liteke aurrerapen zientifikoek klima aldaketa geldiarazi eta ekologikoki egonkorra den mundu bat berma dezaketen garai honetan horrenbeste okertu izana? Arrazoia argi dago: sistema kapitalista gutxi batzuen irabazi maximoak lortzean oinarritzen da, nahiz eta horrek langabezia masiboa, prekarietatea, murrizketak, osasuna eta hezkuntza publikoaren pribatizazioa eta ingurumenaren suntsitzea eragin.\nEAJ eta PSEk Euskal Herria suntsitzen dute diru publikotik enpresariak aberasteko\nHorixe bera da, EAJ eta PSEk gobernatzen dituzten Eusko Jaurlaritzak eta Foru Aldundiek egiten dutena. Diru publikotik 10 mila milioi euro kosta daitezkeen AHTaren obrek, Euskal Herria suntsitzen ari dira eta ez dute balioko garraioko CO2 isurketak gutxitzeko. Gipuzkoan, Zubietako erraustegia jarri nahi dute martxan. Hori, 30 kmra bizi diren pertsonen osasunaren aurkako atentatua izango da eta gainera 768 milioi euro kostako zaigu, eraikuntza eta hondakinen kudeaketako enpresarien poltsikora joango direnak. Zerrenda luzea da. Hainbeste obra eta makroproiektutan ikusten dugun bezala, euskal eskuinari ez zaio axola Euskal Herriko ingurumena ezta bertan bizi garen gehiengoaren beharrizanak ere. Enpresari eta bankariak aberastea bakarrik inporta zio.\nDatorren martxoaren 15ean Europako ikasle greba erraldoia deitu dute borrokarekin jarraitzeko, eta Ikasle Sindikatuak bat egiten du, aktiboki bat egin ere, deialdi horrekin, eta institutu eta unibertsitateko ikasleei dei egiten diegu greba orokorrean eta 12etan estatu osoko hirietan antolatu ditugun manifestazioetan parte hartzeko.\nPlanetaren biziraupenaren aldeko mobilizazioa ez da bereizten azken urteetan aldarrikapen sozialengatik edo hezkuntzaren aldeko aldarrikapenengatik egin ditugun borroketatik. Nazioarteko mugimendu bat eraiki behar dugu, gazteak, langileak eta zapaldu guztiak elkartuko dituena, gizartearen benetako aldaketa lortzeko: multinazional gutxi batzuek ekoizpenean jartzen duten kontrol itogarria bukatzeko, ekonomia arrazionalki eta ingurugiroa errespetatuko duen modu batean planifikatzeko, lana, soldata, zerbitzu publikoak eta justizia soziala bermatzeko. Zapalkuntza kapitalista bukatu eta justizia sozialean oinarritzen den gizarte benetan demokratikoa, gizarte sozialista, eraikita lortuko dugu gure planeta zoragarria mantentzea eta mehatxatzen gaituen hondamenditik salbatzea.\nGuztiok grebara eta manifestazioetara martxoaren 15ean\nLangileen eta gazteen osotasunaren kontrol demokratikopean planifikaturiko ekoizpen jasangarria! Munduaren eraldaketa sozialista eta ekologikoaren alde!


Oilaskoak du azken hitza\nGuztiak berdinak direla dirudi, baina ez. Supermerkatuan izaten diren ‘nugget’-ak eta oilasko zerrendak oso desberdinak izan daitezke elkarren artean, batez ere osagai nagusiari dagokionez. Azaldu egingo dizugu zer hartu behar den kontuan.\n1 maiatza de 2022\n‘Nugget’-ak. Oilaskoak du azken hitza\nOilaskoak aukera asko ematen du sukaldean. Hainbat errezetatan erabil daiteke, berdin arroz platerak prestatzeko edo berdin fajitatxo batzuk, eta aukera klasikoagoak ere hortxe daude: zopak, eltzekariak… Azken horien multzoan sartzekoa da oilasko birrineztatua ere, ia denei gustatzen baitzaie, haurrei bereziki; hain zuzen, ia beti agertzen da jatetxeek haurrei eskaintzen dizkieten menuetan. Askotan, oilasko xerra birrineztatu horren ordez, itxuraz antzekoak diren beste aukera batzuk agertzen dira, adibidez nuggetak eta fingerak, hau da, oilasko birrineztatua, xerra txikietan edo zerrenda finetan.\nProduktu horiek erakargarriagoak dira, batez ere merkeagoak diruditelako, ia jateko prest egoten direlako eta irudia ere modernoagoa eta informalagoa dutelako, kultura anglo-saxoiari lotua: aperitibo gisa erabiltzen dira edo menu batzuk laguntzeko (adibidez, pizzerietan eta hanburgesategietan), zenbait saltsarekin eskaintzen dituzte eta, sarritan, eskuekin jaten dira. Baina, bestetik, produktu mota horrek mesfidantza ere eragiten du, eta batek baino gehiagok zalantza egiten du egiaz oilaskoz eginak ote diren. Gida honetan jakingo dugu zein diren horien ezaugarri garrantzitsuenak. Horiek kontuan hartzea komeni da hautatzeko garaian, desberdintasun handiak izaten dituzte eta.\nProduktu horiei begiratu azkar bat emanez gero, ikusiko dugun lehen gauza da bi multzo handi daudela: nuggetak eta zerrendak edo fingerak. Badirudi oilasko haragia mozteko moduak baino ez dituela bereizten batzuk eta besteak. Baina komeni izaten da etiketa irakurtzea produktu bakoitza zer den zehatz jakiteko.\nIrakurri beharreko lehen gauza legezko salmenta izena da (osagai zerrendaren ondoan agertu ohi da). Legeak elikagai bakoitzari ezartzen dion izena izaten da, gaztarekin edo ogiarekin gertatzen den bezala. Baina produktu batzuek ez dute legezko definiziorik, eta horixe gertatzen da, hain zuzen, gida honetan aztertu ditugunekin. Halakoetan, erabilerak ezagun egin duen izena erabiltzen du ekoizleak (adibidez, nugget darabilte Mahesok eta Eroskik), edo produktuaren definizio zehatz bat zer-nolako ezaugarriak dituen jakin dezagun; halaxe egiten dute aztertu ditugun produktu guztiek, baita nugget hitza darabiltenek ere. Maheso etxekoetan, adibidez, hauxe dio: “Oilasko nuggetak (oilasko zati birrineztatuak)”. Denek adierazten dute, gainera, zer-nolako tratamendua eman dioten elikagaiari, legeak ere halaxe agintzen du eta. Hauxe jartzen du zehazki: “Plater prestatu ultraizoztua”. Produktu batzuek xehetasun gehiago ere ematen dute, adibidez La Cocinera etxekoek, non lehengaiaren ezaugarriak azaltzen diren (“oilasko bularki birrinduz egindako prestakina”) eta elaborazio prozesuaren berri ere bai (“zati birrineztatuak, aurrez frijituak eta ultraizoztuak”).\nZati gisa edo birrinduta?\nSalmenta izenetik atera dezakegun informaziorik garrantzitsuena lehengaia aurkezteko moduari buruzkoa da, horrek argibide batzuk eman ditzakeelako produktuaren kalitatearen inguruan. Adibidez, La Cocinera etxeko oilasko zerrendak, amerikar estilokoak zehaztu egiten du oilasko bularkien zerrendak direla, eta pentsa liteke zati osoekin eginak daudela, zuzenean bularkitik moztuta. Beste batzuk, berriz, oilasko haragiaren prestakinez eginak daude, adibidez La Cocinera etxeko Nugget birrineztatze fina eta Finger direlakoak; hau da, haragiari beste osagairen bat erantsi zaio (adibidez, ura eta gatza), testura hobetzeko eta samurragoa eta hezeagoa geldi dadin.\nBeste produktu batzuetan, adibidez La Cocinera etxeko Nugget barbakoa direlakoetan, oilasko bularki birrindua erabili dute. Aukera kaskarragoa izaten da, batez ere gehienean interes gutxiko beste osagai asko ere izaten duelako. Birrindu gabe dagoen haragiak oso-osorik eusten dio bere egiturari, eta horrek baldintzatu egiten du testura. Gainera, xehetasun horrek bereizten du produktuen kalitatea eta maila. Jendeak gehiago estimatzen ditu zati osoekin eginak daudenak eta ez hainbeste haragi xehatuarekin eginak: lehenbizikoetan berme handiagoa izaten da zati onak erabili izango dituztela eta ez soberan geldituak, eta, gainera, beste osagai batzuk proportzio txikiagoan izaten dituzte, haragi xehatuari eransten dizkiotenak bateratuagoa geldi dadin\nErosketa gida hau egiteko, oilaskoz egindako produktuak hautatu ditugu, merkatuan punta-puntakoak diren marketakoak, eta alderdi hauek aztertu ditugu:\nNutri-Scorek emandako puntuazioa. Proteinak, gantzek, gatzak eta kaloriek bereziki baldintzatzen dute balorazioa.\nOsagaiak. Nolako kalitate komertziala duten jakiteko, bereziki oilasko haragia nolakoa duten eta zenbat.\nOsagaien zerrendan esaten da produktuak zer-nolako elementuak dituen. Zerrenda hori gehien duenetik gutxien duenera ordenatzen da. Gainera, ontzian osagairen bat nabarmenduta agertzen denean, irudi bidez edo hitzekin, esan egin behar du zehazki zenbat daukan. Garrantzitsua da hori guztia kontuan hartzea, horri esker jakin ahalko dugulako zenbat oilasko haragi daukaten. Produktu guztietan, oilaskoa lehen lekuan ageri da osagaien zerrendan, eta horrek esan nahi du hori dela ugariena. Baina horrek ez du esan nahi, hala ere, produktuak oilasko asko duenik. Esan liteke beharrezko baldintza dela, baina ez dela aski. Xehetasun horren berri izateko, ikusi egin behar da zenbateko proportzioan daukan. Egokiena litzateke ahalik eta gehiena izatea, ahaztu gabe produktu birrineztatuak direla, eta horrek esan nahi du zifra hori sekula ez dela iritsiko %100era. Ildo horretan, honako hauek nabarmentzen dira argi eta garbi: La Cocinera oilasko zerrendak, amerikar estilokoak, non %71 den oilaskoa, ondoren La Cocinera Finger direlakoak %48,1ekin eta Fripozo Tender izenekoak %45ekin. Beste muturrean, aldiz, hauek ageri dira: Nuggetak gaztarekin (%24) eta Nugget barbakoa (%29,9), biak La Cocinera etxekoak, eta Maheso etxeko Nuggetak mikrouhinerako (%29,6). Hau da, lehenbizi zerrendatu ditugun horiek bi edo hiru aldiz oilasko gehiago dute besteek baino. Baina ez da aski proportzioa kontuan hartzea. Jakin egin behar da, halaber, egiaz den oilasko haragia.\nEgiaz al da oilasko haragia?\nProduktu horiek mesfidantza sortzeko arrazoi nagusia haragiaren jatorriari dagokio, jendeak ez baitaki oso argi zer den. Funtsik gabeko mito asko dabil bazterretan, adibidez jateko modukoak ez diren zatiak ere erabiltzen dituztela (mokoa eta lumak, esaterako). Eta zurrumurruak ere bai, “kalitate txarreko” haragia erabiltzen dutela eta beste. Egiaz, ez da erabiltzen jateko modukoa ez den zatirik, baina egia da batzuetan ez daudela eginak oilasko bularkiaren haragiarekin, mekanikoki bereizitako haragiarekin baizik (MBH). Izenak antzekoak dira, baina ezaugarri desberdinak dituzte.\nOilasko haragia lortzeko, bularkiak adibidez, labanak erabiltzen dira, baina prozesu hori amaitzen denean, haragi zati batzuk hezurrari itsatsita gelditzen dira, eta oso zaila da eskuz kentzea. Ahalik eta probetxurik gehiena ateratzeko, plaka zulatu batetik pasarazten dira haragia itsatsita duten hezur horiek, eta horrela bereizten dituzte bi elementuak. Prozesu horretan, nabarmen aldatzen dira haragi horren ezaugarriak, presioa ematen diotelako, tenperatura igoarazi egiten duelako marruskadurak eta gihar zuntzak apurtu egiten direlako plakan zehar pasaraztean. Azken batean, produktuak ez du mantentzen haragiaren egitura, eta osaera desberdina gelditzen zaio (adibidez, kolageno eta kaltzio gehiago izaten du, eta gihar zuntz gutxiago). Horregatik ez daiteke merkaturatu “haragi” gisa, eta “mekanikoki bereizitako haragia” esaten zaio.\n“Haragi” mota hori erabiltzen dute normalean Frankfurt erako saltxitxak egiteko. Baita nuggetak egiteko ere, baina ekoizle askok aspaldi samar utzi zion erabiltzeari, eta oilasko haragia erabiltzen dute haren ordez, segur aski produktu horiek hartu duten ospe txarraren eraginez. Guk aztertu ditugunetan, oilasko bularkia darabilte hamarretik bederatzik. Maheso etxeko Nuggetak mikrouhinerako izenekoak bakarrik dauka MBHa. Etiketan ez da oso argi gelditzen hala ere, salmenta izenean dioenez “oilasko bularkiaren zatiak” dituelako, baina hori ez da egia, eta esan liteke urratu egiten duela legea. Osagaien zerrendan, gainera, “oilasko” hitza ageri da, ondoan izarño bat duela, eta osagai zerrendaren bukaeran argitzen du, hain zuzen, izarñoaren esanahia: mekanikoki bereizitako haragia da. Hau da, arreta handiz irakurri ezean, pentsa liteke oilasko bularkiz egina dagoela, baina ez da hala.\nMBHa merkeagoa da eta, beraz, kostuak murrizteko erabiltzen dute gehienbat. Gainera, errazagoa da bestelako osagai batzuekin nahastea, kolageno gehiago izaten du eta. Kontsumitzailearen ikuspegitik, haragiak baino maila apalagoa du eta osaera kaskarragoa, balio biologiko handiko proteina gutxiago du (giharretako proteinak) eta kopuru handiagoetan nutrizioaren ikuspegitik hain interesgarriak ez diren beste proteina batzuk (kolagenoa).\nElaborazio modua kontuan hartuta, bi multzo egin ditzakegu: haragi xehatuarekin egiten direnak eta haragi zati osoekin egiten direnak. Azken horietan ohikoa izaten da beste osagai batzuk eranstea haragia samurragoa eta hezeagoa egon dadin, adibidez marinatuz edo ura gatzarekin injektatuz. Haragi xehatuz eginak direnei ere eransten dizkiete osagaiak, adibidez ura, olioa eta lodigarriak edo gelifikatzaileak, pasta homogeneo bat lortzeko, gero zatitan banatu eta egosi ditzaten. Horrela lortzen diren zatiek testura samurra, hezea eta zertxobait gomatsua izaten dute.\nOndoren, produktu horiek guztiak birrineztatu egiten dituzte urez eta irinez osaturiko itsasgarri batekin, arin-arin frijitu eta, azken pauso gisa, ultraizoztu egiten dituzte.\nEmaten al dute proteinarik?\nBadakigu oilasko haragia elikagai proteikoa dela, eta produktu horiek alderatzen hastean, baliteke proteina kopuruari erreparatzea nutrizio arloko informazioa dagoen atalean. Baina ez da irizpide ona alderaketak egiteko, bestelako osagai proteiko batzuk ere izaten dituzte-eta produktu askok. Adibiderik garbiena La Cocinera etxeko Nugget gaztadunak dira, zeinak %12 duten gazta urtua. Baina badira beste batzuk ere. Bereziki nabarmentzen dira Maheso etxeko Nuggetak mikrouhinerako, zeinak sojaren, gariaren eta arrautzaren proteinak ere badituzten. Azken horiek testura ona lortzeko erabiltzen dira, batez ere haragi birrinduarekin edo MBHarekin eginda dauden produktuetan, bereziki haragiaren proteina gutxi izanez gero. Zenbaitetan badago harremana proteina proportzioaren eta oilasko kantitatearen artean. Adibidez, oilasko gutxien dutenetako batzuek daukate proteina gutxien (%8,8 eta %12 artean): Nugget birrineztatze fina, Nuggetak gaztarekin eta Maheso Nuggetak mikrouhinerako, non oilaskoa %24 eta %32,8 artean dabilen. Eta proteina gehien ematen dutenen artean, haragi gehien dutenetako batzuk daude, adibidez La Cocinera zerrendak, amerikar estiloakoa: %71 dute oilaskoa eta %18 proteinak.\nProduktu horien osagai nagusia oilasko birrineztatua izaten da edo arrautza-irinetan pasatua. Baina birrineztatzeko modua ez da izaten etxeko berdina. Adibidez, industriak ez du erabiltzen arrautzarik, nahiko garestia delako batetik eta segurtasun arazoak eragin ditzakeelako bestetik. Itsasgarri bat erabiltzen da haren ordez, irinez eta urez egindako likido bat gehienean, eta beste osagai batzuk erantsita ondoren, adibidez ogi birrina, olioa eta sodio bikarbonatoa, birrineztatu ondotik hezea, kurruskatsua eta harroa geldi dadin.\nOsagaien zerrendan zehaztu egiten denez zenbat oilasko duen, pentsa liteke %100era iristeko falta den guztia ogi birrinari dagokiola, baina ez da hala. Produktu horietan bestelako osagai batzuk ere erabiltzen dituzte, adibidez gelifikatzaileak edo lodigarriak, eta horien funtzioa izaten da ore arin bat eratzea (batez ere haragi birrinarekin eta MGHarekin eginak daudenetan) eta testura hobetzea. Gainera, pisua eta bolumena ere ematen dute, eta, ondorioz, haragi gutxiago erabil daiteke (produktua merkeagoa izaten da). Almidoia ere izaten dute (adibidez, gariarena edo patatarena) eta proteinak ere bai (esaterako, arrautzarena, sojarena, gariarena eta esnearena).\nNutrizio arloko informazioa irakurtzean, arreta berezia jarri behar genioke gatzari. Gatz gehiegi duela esaten da %1,25 baino gehiago duenean. Kopuru horretatik gora dabiltza aztertu ditugun hiru produktu: Nugget birrineztatze fina, La Cocinera etxekoa (%1,3), Fripozo etxeko Tender eta Finger direlakoak, %1,8rekin lehena eta %1,7rekin bigarrena. Gainerakoetan, %1,1 eta %1,2 artean dabiltza gehienak. Bereziki nabarmentzekoak dira La Cocinera zerrendak, amerikar estilokoak, %0,75 bakarrik baitute gatza; arlo horretan, beraz, horixe da aukera onena.\nErosotasuna ordaindu egiten da\nZenbat kostako litzateke gisa horretako produktu bat etxean egitea? Gutxi gorabeherako kalkulu bat egin dezakegu etxean egitea zenbat kostako litzatekeen jakiteko oinarrizko hiru osagaiak kontuan hartuta: oilaskoa, arrautza eta ogi birrina. Lehengai horien prezioak honela dabiltza:\nOilasko bularkia: 7,35 €/kg\nArrautzak: 1,95 € dozenak\nOgi birrina: 1,07 €/kg\nAlderaketa egiteko, etxean egindako produktuen antz gehien duena har dezakegu: La Cocinera oilasko zerrendak, amerikar estilokoak, zeinak %71 daukan oilaskoa. Pntsa dezakegu ogi birrina %15 dutela eta arrautza beste %15. Egin beharreko kalkuluak eginda, 100 gramo oilasko zerrenda etxean prestatzea 0,57 € kostako litzateke, La Cocinera oilasko zerrendak balio duena (1,43 €) baino dezente gutxiago. Zifra hori zuhurtziaz interpretatu behar da, jakina, produktu desberdinak dira eta: komertziala marinatua dago eta zenbait prozesu pasatu ditu, besteak beste egosita dago, frijituta eta ultraizoztuta, eta horrek guztiak badu kostu bat, etxean egindakoari gehitu ez dioguna, ez baitu hartu halako tratamendurik. Baina gutxi gorabehera jakin dezakegu gure patrikari nola eragiten dion bat edo bestea hautatzeak.\nGantz eta kaloria asko\nKaloria kopuruari begiratzen badiogu, ikusiko dugu alde handiak daudela aztertu ditugun produktuen artean. Kaloria gehien dutenen artean, La Cocinera etxeko hiru daude (Nuggetak gaztarekin, Nugget birrineztatze fina eta Fingerrak), 278 kcal eta 287 kcal artean dituztela 100 gramo bakoitzeko. Kaloria gutxien dutenak La Cocinera zerrendak, amerikar estilokoak, Eroski Nuggetak eta Fripozo etxeko Crunchy dira: 192 kcal eta 206 kcal artean dabiltza 100 gramo bakoitzeko. Ideia bat egin dezagun, bi arrautzako tortilla batek 190 kcal ematen ditu eta txokolatezko donut batek 265 kcal inguru. Batzuetatik besteetarako aldea gantz kantitateak baldintzatzen du, dezentekoa baita kaloria gehien ematen dutenetan (%15-16) eta nabarmen txikiagoa kaloria gutxien dutenetan (%7,1-7,8). Produktu horietan, birrineztatzeko nahasturan erabiltzen da gantzaren zati bat, baina kopururik handiena haragi birrinduz eta urez egindako nahasturari eransten zaio emultsioa eratzeko. Uste izaten dugu kaloria asko ematen duten elikagaiak “osasungaitzak” direla eta “gizendu” egiten dutela, baina gehiegi sinplifikatzea da hori, eta nahasgarria izan daiteke. Adibidez, 100 gramo almendrak kaloria gehiago ematen dute 100 gramo hirugiharrek baino, baina horrek ez du esan nahi azken hori hobea denik eta almendrak saihestu egin behar ditugunik. Adibide horretan, hain zuzen, kontrakoa gertatzen da. Hau da, elikagaia bere osoan hartu behar da kontuan, eta ez datu edo mantenugai jakin batzuk.\nEz da ahaztu behar produktu birrineztatuak direla, oilaskoz eginak. Osasungarria dela esan nahi al du horrek? Berez, oilasko birrineztatuak badu lekua dieta osasungarriaren barnean, nahiz eta ez den aukerarik onena astean zenbait aldiz jateko eta are gutxiago egunero, batez ere arriskua izaten delako beste elikagai osasungarri batzuei lekua kentzeko, adibidez frutei, berdurei eta barazkiei. Produktu hauen bertsio komertzialak, ordea, ez daitezke hartu “oilasko birrineztatu” gisa bete-betean, oilasko gutxi dutelako edo bestelako osagai batzuk ere badituztelako. Ekoizle bakoitzak erabiltzen duen formulazioaren araberakoa izango da hori, eta guk aztertu ditugun horien artean alde nabarmenak daude; horietako batzuk islatuta daude nutrizio arloko informazioan eta, hedaduraz, Nutri-Score etiketan. Bereziki gatzak, gantzak eta kaloriek baldintzatzen dute sailkapena. Gehienek C letra ageri dute, salbu eta Maheso eta Eroski etxekoek (B letra) eta La Cocinera oilasko zerrendek, A letrarekin. Azken batean, produktu hauek noizbehinka jateko utzi behar dira, eta aukerarik osasungarrienei eman behar zaie lehentasuna.\nPrezioari begiratuta ere alde handiak ageri dira. Formatu desberdinetan merkaturatzen dituztenez, garrantzitsua da 100 gramoko kopurua hartuta alderatzea batzuen eta besteen prezioa. Garestienak La Cocinera oilasko zerrendak (1,43 €), La Cocinera Finger (1,25 €) eta Maheso Nuggetak dira (1,24 €). Merkeenak, berriz, Fripozo etxekoak (Crunchy, 0,72 €, eta Tender, 0,98 €) eta Eroski dira, azken horiek 0,80 €-koak. Baina prezioak berak bakarrik ez du askorik esaten. Zenbat balio duen ez ezik, zenbat haragi duen ere kontuan hartu behar da, eta biak harremanetan jarri. Ezer gutxirako balio du merkea izateak, baldin eta oilasko gutxi badu. Ildo horretan, prezioaren eta kalitatearen artean harreman onena dutenak hauek dira: Eroski Nuggetak, La Cocinera zerrendak, amerikar estilokoak eta Fripozo Crunchy. Beste muturrean, aldiz, hauek ageri dira: La Cocinera etxeko Nuggetak gaztarekin eta Nuggetak barbakoa saltsarekin, eta Maheso etxeko Nuggetak mikrouhinerako. Azken horiek bereziki nabarmentzekoak dira, prezio handi samarra dutelako (1,21 €/100 g), nahiz eta ezaugarririk kaskarrenak berak dituen, MBHarekin egina dagoelako eta ez oilasko haragiarekin.\nHobe produktu sinpleak hautatzea (oilasko birrineztatua adibidez), eta ez landuagoak edo onduak eta beste osagai batzuk dituztenak (gaztak, saltsak, olioak…).\nHobe oilasko haragiz egindako produktuak hautatzea eta ez mekanikoki bereizitako haragiz eginak. Osagaien zerrenda irakurrita jakingo dugu.\nBegiratu zenbat oilasko duen. Zenbat eta gehiago, hainbat hobeto. Informazio hori ere osagaien zerrendan ageri da eta ez dago nahitaez lotuta nutrizio arloko informazioan ageri den proteina kopuruari.\nKontuz gatz kopuruarekin. %1,25etik gora duenean, gehiegizkotzat jotzen da.\nErne prezioarekin: alde handiak daude batzuen eta besteen artean. Batzuek oilasko asko dute eta merezi du gehiago ordaintzea, baina beste batzuetan ez da ongi ulertzen hain prezio handia izatea.\nProduktu mota hau oilasko haragiarekin egiten ote den, zalantza zabaldu samarra da hori. Guk aztertu ditugunen artean, ordea, hamarretik bederatzi osagai horrekin eginak daude. Maheso Nuggetak mikrouhinerako da salbuespen bakarra, zeina mekanikoki bereizitako haragiarekin (MBH) egina baitago; maila apalagoko osagaia da eta ez hain interesgarria nutrizioaren ikuspegitik. Osaera sinplea duten produktuak lehenestea komeni da (oilaskoa eta birrina), eta ez onduta daudenak edo hain interesgarriak ez diren osagaiak dituztenak, adibidez gatza, saltsak eta olioak, azken horiek ez direlako hain egokiak ekonomikoki eta nutrizioaren ikuspegitik. Adibidez, La Cocinera etxeko hiru produktu: Finger, Nugget gaztadunak eta Nugget birrinezatze fina. Nutrizio osaera kontuan hartzen badugu (bereziki kaloriak, gantzak eta gatza), oilasko kopurua eta prezioa, honako hauek dira produkturik gomendagarrienak: Eroskiren Nuggetak, Fripozo etxeko Crunchy eta La Cocinera oilasko zerrendak. Azken horiek dute oilasko gehien (%71) eta gatz gutxien (%75), baina garestienak ere horiek dira (1,43 €). Prezio axola ez bazaigu, horixe litzateke aukerarik onena. Aurreztu nahi izanez gero, Fripozo etxeko Crunchy da merkeena (0,72 € errazioak), baina askoz oilasko gutxiago du (%34,8) eta gatz asko (%1,7). Osotara, Eroskiren Nuggetak izango lirateke aukerarik onena, oilasko dezente dutelako (%42) eta preziorik merkeenetakoa (0,80 € errazioak).\nGizendu edo ez, geneen kontua al da?\nBurbuila analogikoaren arriskua


Historia | Fundación Zorroaga\nHasiera » Gure Zentroa » Historia\nDuela hiru mende, Donostiako herritar batzuek egun Zorroaga Fundazio gisa ezagutzen dugunaren haziak landatu zituzten. Hirurehun urte hauetan zehar, beste pertsona askok modu ugaritan parte hartu dute proiektu elkartu honetan. Zorroaga Fundazioa da lan horren guztiaren oinordekoa.\nOngintzarako erakunde asistentzial gisa sortu zen, Felipe V.ak 1714ko maiatzaren 5ean emandako Errege Zedula eta Karlos III.ak 1787ko urriaren 8an emandako Errege Agindua baliatuta, horiek biak Donostiako Udalak hala eskatuta emanak izan baitziren. Horretarako, bereziki sortutako ermandade batek zuzendu zuen erakundea, eta haren babesa eta jabetza Donostiako Udalaren esku zegoen.\nZorroaga Fundazioaren historia oso lotuta dago Donostiako hiriaren bilakaerari, nahiz eta historian zehar, izen bat baino gehiago eduki (Donostiako Benefizentzia Etxea, Erruki Etxearen Patronatu Kontseilua eta San Antonio Abad Ospitalea), leku batean baino gehiagotan kokatuta egon, eta era askotako zerbitzuak eskaini (babes-etxea, ospitale nagusia, tuberkulosoen ospitalea, haurrentzako egoitza, haurrentzako etxebizitza babestuak).\nFundazioak, bere historia luzean zehar, momentu oro gizartearen premia nagusiak ase ditu. Zenbait arrazoi direla-eta, azken urtetan, adineko pertsonen kolektiboa nabarmen hazi da. Ondorioz, azken urte hauetan, kolektibo horri zerbitzuak ematea izan da gure jarduera nagusia; hau da, etengabe egokitu gara pertsonen premietara, laguntza ulertzeko moduetara eta hiriaren premietara.\nEgungo egoitza, Zorroaga Gaina kaleko 1. zenbakian kokatutakoa, 1910 urtean zabaldu zen. Ordutik hona, erreforma sakonak izan ditu, eraikuntzari zein antolakuntzari dagokienean, zehazki, 1973an eta 2003an, hurrenez hurren.


Gako-hitzak, izenburuak, tipografia (lodia, etzana), irudiak - Didactalia: material educativo\nGako-hitzak, izenburuak, tipografia (lodia, etzana), irudiak\nHonako hauek lantzeko helburu didaktikoa: ikasleek, erredaktore-buruaren paperean jarrita, emandako testuetan gako-hitzak eta antzerakoak hautatzea\naurretiazko ezagutza: ez dira beharrezkoak. Zenbait ikaslerentzat testuen prozesadore edo horien simulatzaile baten erabilera hasiera izan daiteke helburu didaktiko hau.\nhelburu didaktikoak: Orokorrak: eskola-, gizarte- eta kultura-jardueretako testuinguruetan ahozko eta idatzizko diskurtsoak ulertzea, eta horiek kritikoki aztertzea. Eskola-, gizarte- eta kultura-jardueretako testuinguruetan norbere burua egoki adieraztea ahoz nahiz idatziz; horrela, komunikazio beharrak asebetez. Gaur egungo gaztelaniaren ezagutza eta erabilera-arau linguistikoak erabiltzea, egoki, koherentziaz eta zuzen hitz egiteko eta idazteko. Hizkuntzaren oinarrizko trebetasunak eraginkorki erabiltzea eskola jardueretan, bai informazioa bilatzeko, biltzeko eta prozesatzeko garaian, bai akademia-arloko norberaren testuak idazteko garaian. Berariazkoak: Testu bat editatzea. Testu bateko informazioa nabarmentzeko oinarrizko teknikak ezagutzea. Testuetako ilustrazo-teknikak praktikatzea.\nPalabras clave: ilustrazioa gako-hitza izenburua testua Tipografia\nURL repositorio: /repositorio/25032010/2c/es_2009063032_7250055\nMapa Conceptual sobre Gako-hitzak, izenburuak, tipografia (lodia, etzana), irudiak


zinegoak | “Bilboko lesbianen mundu erdaldunari esan genion euskaraz nahi genuela bizi”. Nagore Zuazo\n“Bilboko lesbianen mundu erdaldunari esan genion euskaraz nahi genuela bizi”. Nagore Zuazo\n“Bilboko lesbianen mundu erdaldunari esan genion euskaraz nahi genuela bizi”\nDuela 20 urte inguru, Nagore Zuazo armairutik irten zen, eta Bilbon euskal giroa faltan sumatu zuen. Hala, bere egoera berean zeuden lesbiana euskaldun gazte batzuekin elkartu eta sare bat sortu zuten. Euskarazko terminorik erabiltzen duen galdetzerakoan hausnartzen hasi eta ezetz dio, terminoak erdaratik hartzen dituela, bai berak eta bai bere ingurukoek. Eta ligatzeko modurik onena aurrez aurrekoa dela argi dauka.\nBurura etorri zaidan lehenengo ideia da euskaldun moduan ez daukadala ekarpen berezirik egiteko gai honetan. Lesbiana naizelako euskarazko terminologiarik ez dut gehitu, ez dut egin ekarpen berezirik nire bizitza pertsonalean gauza batzuk azaltzeko euskaraz. Atzera begira jartzen naiz (20 urte pasa dira ja lesbiana naizela) eta lehen euskaraz terminoren bat erabiltzen nuen pentsatzen hasten naiz: “Hitz bereziren bat sortu ala erabili genuen inoiz? Ke ba!”. Euskaraz aritzen nintzen, euskalduna naiz, baina ez daukat euskarazko hiztegirik lesbiana moduan kokatzeko Bilbo baten. Ez dago hiztegirik euskaraz, ez dut ezagutzen hitzik, eta erdarazko hitz, kontzeptu eta esamoldeak asumitzen ditut. Salir del armario: armairutik atera, lesbiana: lesbiana, bollera: bollera, tortillera: tortillera.\nLehen ondorioa da ez nuela topatu hitzik euskaraz eta erdarazkoak erabiltzen hasi nintzela. Erdaratik euskarara pasatu nituen eta ez nuen hiztegi sorkuntzarik egin euskaraz. Nire inguruko jende euskalduna ere berdin, erdarazko hiztegia asumitu genuen gurea izango balitz bezala.\nBigarren hausnarketa, hor bai egin genuen ariketa bat, eta oso gogorra izan zen niretzako. Mundu LGTBan esan genuen: “E! Hemen gaude lesbiana euskaldunak”. Mutilek, gayek, bide hori apur bat zabalago zeukaten, sareak eta harremanak garatuago zeuzkaten, baina, nire kasuan eta nire inguruan, hasieran bilatzen hasi ginen eta ez genuen topatu. Hortaz, esan behar izan genuen “lesbiana euskaldunak existitzen gara, lesbianak euskal munduan ere bagaude”. Hori izan zen egin genuen erreibindikazioa eta ikusgarri egiteko ariketa. Era informalean egin genuen. Bilbo handian lesbianen mundu erdaldunari esan genion lesbiana euskaldunak ginela eta euskaraz nahi genuela bizi. Euskal Herriko hegoaldekoak ginen talde handi batean ibili ginen horretan.\nGehienak Bilbokoak eta Bilbo handikoak ginen (Getxo, Basauri…). Gero bizkaitarrak zeuden (Galdakao, Enkarterriak, Gernika…). Beranduago gasteiztar eta gipuzkoar batzuk ere hurbildu ziren eta nafarren bat ere batu zitzaigun. Oso garai polita izan zen, oso ondo pasatu genuen egun horietan.\nEdozelan be, niretzat psikologikoki gogorra izan zen, ze nahiko apustua izan zen euskalduna izatea egunerokotasunean eta gero esparru honetan berriro egin behar bidea. Gaztetatik Bilbon euskaraz ibiltzea izan zen nire apustua, eta lesbianismoan berriro zerotik hastea bezala izan zen. Anbientetik mugitzen hasi ginenean flasha gogorra izan zen. Jaso nuen lehenengo argazkia izan zen guztiz erdalduna zela. Bai jendeak erdaraz egiten zuelako nahiz eta euskalduna izan, bai musikalki, janzkera, izateko era; oso mundu erdalduna zen. Niretzako nahiko frustrantea izan zen.\nGero erronkari eutsi genion: hemen euskaldunak badaoz, goazen elkar ezagutzera, goazen elkarrekin egotera, adiskidetasunaz, harremanetaz edo sexuaz disfrutatzera, baina euskaraz. Hori izan zen egin nahi izan genuen bidea eta ekarpena: elkarrekin egoteko eta musika anitzagoa izateko, beste era bateko anbientea sortzeko sarea eta presentzia. Orain dela 20 urte egin genuen, Bilbo handian hasi eta Hego Euskal Herrian hedatu zen, bazegoelako beharra beste leku batzuetan ere. Era informalean biltzen ginen eta euskalduntasuna aldarrikatzen genuen.\nGutako batzuk, militantzian esperientzia genuenok, talderen batera hurbiltzen saiatu ginen. EHGAM aukeratu genuen euskaldun izaera zuen taldea hori zelako. Txokolandara [Alde Zaharreko gaztetxea, egun 7Katu dena, eta orduan EHGAMek kudeatzen zuena] joan ginen, bilera batzuetara agertzen hasi ginen, bilera pare batera, baina partaideen gehiengoa gizonezkoak eta helduak zirela ikustean (40-50 urteko gayak ziren nagusi), ulertu genuen ez zegoela aukerarik gure beharrak asetzeko. Erreferente lesbikoak behar genituen 20 urteko lesbianak ginen; beraz, joateari utzi genion, hilabete pare bat egon ondoren.\nAipatutako sarea apurka ehundu zen, alde batetik ahoz ahokoaren bidez, lagunen lagunak elkartuz. Bestetik, orduan zegoen chueca.com txatean berbetan egoten ginen euskaldunok erabaki genuen aurrez aurre geratzeko unea heldu zela. Anbientean ere ibiltzen ginen Bilbon. Eta tabernetan. Kuriosoa iruditzen zait heteroek hainbeste taberna eta elkargune izanda, plataformetara jo izana ligatzeko. Taberna batean edo aurrez aurre elkar ezagutzea askoz erosoagoa eta errazagoa da niretzat. Baina tira, euren aukera da.\nJendea ezagutu, sexuaz gozatu, eta ondo pasa nahi genuen, euskaraz baina, eta horregatik hasi ginen presentzialki kedadak antolatzen eta sarea egiten. Garai polita izan zen, bai.


Eibarren, zezenketen aurka\n2009tik ez da zezenketarik egon Eibarren. Zoritxarrez, ordea, atzeraka goaz eta 5 urte torturarik gabe egon ondoren, zezenketa feria antolatu dute gaur. Hori gutxi balitz, udalak 6.000€rekin lagundu du; halaxe aitortu zuen Miguel de los Toyos, Eibarko alkateak, herritar batek Twitter bidez egindako galderari erantzunez.\nHasiera batean, zezenketen sarrerekin ateratako irabaziak Deparkel elkarteari eman behar zizkioten, baina zorionez elkarteak ukatu egin du odolez zikinduriko dirua jasotzea. Orain, baina, Eibar SD futbol taldearentzat joango omen dira irabaziak (irabazirik balego, kontrakoa ziurrago izango da...)\nZenbait herritarrek maiatzaren 30ean kontzentrazioa antolatu zuten udaletxe aurrean eta Oinatz ere bertan izan zen.\nGaur berriz, zezenketen egunean, herritik manifestaldia egin eta zezen plaza aurrean bukatu dugu ibilbidea. Hala, bertaratu diren zaleak oso gutxi izan direla ikusi ahal izan dugu. Eguraldia ere gure alde izan dugu eta zaparrada galantak bota ditu zezenketak iraun bitartean.


Zer jarrera izan du Bertsozale Elkarteak administrazioaren aurrean? Zer dago bertsolarien garunean? — Mintzola ahozko lantegia\nZer jarrera izan du Bertsozale Elkarteak administrazioaren aurrean? Zer dago bertsolarien garunean?\nBertsolaritzatik eta, oro har, ahozkotasunetik abiatuta, hainbat galderen inguruko hausnarketak plazaratuko ditu Bertsoa Unibertsitatean zikloak.\nHilabete eskas falta da Bertsoa Unibertsitatean zikloari hasiera emateko. Matrikula epea zabalik da uztailaren 6tik 10era bitarte izango diren ikastaroetarako. Bata, Bertsolaritza eta Ahozkotasuna Hezkuntza Arautuan uztailaren 6an eta 7an izango da eta bestea, Bertsolaritzaren Bidegurutzeak, 8tik 10era. Aparteko bi ikastaro dira eta beraz, batean zein bestean matrikula daiteke ala bietan. Apartekoak ez zentzu horretan bakarrik, primerako adituek osatzen baitute bi ikastaroetako egitaraua.\nAhozkotasunean aditua den Inma Muñoa Barredok ekingo dio lehen ikastaroari, arreta hezkuntza arautuan eta gazteetan jarriz. Begirada heziketan jarriko du Jaione Eskudero Etxabek ere bigarren egunean, baina kasu honetan kantagintzatik abiatuta, horixe izango baita bigarren egunaren oinarri. Lehen ikastaro hori biribiltzeko, kantu eta bertso erakustaldia eskainiko dute Ainhoa Ansa Zugarramurdi abeslariak, eta Igor Elortza Aranoa eta Uxue Alberdi Estibaritz bertsolariek.\nBigarren Ikastaroak hainbat galderari erantzungo die: Zer jarrera izan du Bertsozale Elkarteak administrazio zein alderdi politikoen aurrean? Zer eta nola transmititu herri kultura? Zer dago bertsolarien garunean? Galdera horiek izango dira bertsolaritzaren erronkak hurbilaraziko dituzten laginetako batzuk, Jexux Murua Gorostidi, Jon Sarasua Maritxalar eta Kepa Paz Alonsoren eskutik. Bertsolaritzaren bidegurutze horiek azaltzeko lanetan arituko dira baita ere, Maialen Lujanbio Zugasti, Andoni Egaña Makazaga eta Estitxu Eizagirre Kerejeta.\nEgitarauaren eta prezioen inguruko informazio gehiago topatuko duzu hemen.\n2014an egin zen lehen aldiz Bertsoa Unibertsitatean Mintzola Fundazioaren eta EHUko Uda Ikastaroen eskutik. Gai edozertarako bertso-saio esperimentalaz gozatu zuten orduan bertara hurbildutakoek.


Bilbo egin zuten emakumeak | herria | GAUR8\nBilbo Handiaren garapenaren zati nagusi bat emakumeek eraman dute bizkar gainean. Emakumeoi begira mendeetan zeharreko bidaia egin du GAUR8k Marta Brancas Escartin historialari eta mugimendu feministako kidearen eskutik, Zazpikaleak zein Bilboko itsasadarra bete zituzten hamaika lanbide ezagutuz.\nNerea Goti Eguneratua:\nEmakumeen lanbideok ezagutzeko kontakizuna iraganera egindako bidaia baten modukoa da. Bereziki gogorra da zirgariek eta zamaketariek zituzten lan baldintzak ezagutzea, zama-animalien modura aritu baitziren\nLana ez zen zama bakarra, agintarien jazarpena ere jasan behar izan zuten emakume langile askok. Errotari, labekari edota okinen lana erakundeen kontrolpean zen. Horrez gain, Elizak zelan jantzi behar zuten ere agintzen zien\nBrancasek nabarmendu bezala, historian zeharreko ibilbideak erakusten du emakumeek eskuekin egiten zituzten lan asko egiteko makineria sortu ahala, makinok gidatzen gizonak jarri zituztela nagusiki eta ez emakumeak\nEmakumeek Bilboren biziraupenerako funtsezko lanbideak bete dituzte historian zehar. Marta Brancas historialariak nabarmendu bezala, kontuan hartu behar dira bai egindako ekarpenaren garrantzia bai emakume lanon gogortasuna\nIbaizabal ibaia eta Kantauri itsasoa batzen diren itsasadarra izan da historian zehar Bilboko garapena bultzatu duen zain nagusia: bertako urek lanbidez, gertaerez eta bizipenez bete dituzte ibaiertzeko moilak zein hiriaren barrualdeko lurrak. Aberastasuna, ideiak, bizimoduak, lanbideak, ahaleginak... garraiatu dituzten ur horiei esker joan dira hazten Ibaizabal ibaiaren bi aldeetako ertzak, garai batean harresituta zegoen herrixka txiki hura gaur egungo Bilbo Handia bilakatu arte. Bertako bizilagunak garaietara egokitzen joan dira itsasoaren barneraino sartzen den ur-mihiaren ondoan, mihi horretatik sartu eta ateratako guztiari esker. Hori bai, kontakizuna ez da oraindik bukatu.\nAskotariko aldaketak izan dira historian zehar Ibaizabalen bi ertzetan. Itsasadarrean jazotako gertaerez nahikoa jakin da dokumentu eta garaiko kronikei esker. Arrastoa, baina, lausoagoa da bertakoen bizimoduei erreparatuz gero, are lausoagoa familia, etxe eta lanbideen zutabe izandako emakumeen bizitzetara hurbildu heinean. Emakumeek garapena ekarri zuten Bilbo Handira lanbide askoren pisua sorbaldan, edota, buruan, testualki, hartuta. La Peñaraino barneratzen den 15 kilometro inguruko ur-mihiaren ondoan ez zioten inoiz lan egiteari utzi. Historiak erakusten du soldatapeko lanbideetan aspalditik aritu izan direla emakumeak, denetik egin izan dutela etxe barruan zein kanpoan biziraupena ziurtatzeko, etorkizuna eraikitzeko.\nEmakumeen bizitzak, aldiz, ez dira orain gutxira arte hitz larriz idatzitako historiaren lehen planoan jarri. Apurka-apurka, baina, azaleratzen ari dira, Marta Brancas Escartin bezalako historialariek erreskatatuta. Ezaguna da historialari bilbotarrak iraganaren berreskurapenari egindako ekarpena, batez ere emakumeen eta Bilboko historiari. Bere proposamen xarmagarrienetako bat itsasadarrean zehar itsasontziz txango bat egitea da. Horrelako bat egiteko aukerarik izan ez dugun arren, ez da zaila begirada ameslariko Brancas Escartin ibilguaren ertz batera eta bestera begira imajinatzea, arrastoa utzi zuten emakumeen istorioak kontatzen, nortzuk ziren, zer egin zuten eta zelan bizi ziren kontatzen.\nItsasontzian txangoa egitea ez zen posiblea izan, baina Brancasekin zenbait solasaldi interesgarri izateko aukera sortu zen, itsasadarretik hurbil beti. Moilara hurbiltzearekin batera iraganeko emakumeez galdetu eta berehala inspiratzen da mugimendu feministako militante historikoa. Edozein aldera begiratuta irudiren bat pizten zaiola dirudi; hitz egiten duen bitartean, erraz imajinatzen ditugu iraganeko emakumeak, euren aurpegi eta jantziak ikustera heldu arte. Horrelako une batean, San Antongo zubiaren eta Erriberako azokaren artean, besoa altxatu eta inguru bat seinalatzen du Brancas Escartinek. Azokaren ondo-ondoan gaude. «Hor kokatzen ziren sardina saltzaileak», dio. Eta esan bezala, irudimenak atoan berreskuratzen ditu saskia buru gainean edo aldakan jarrita eramaten zuten sardina saltzaileak. Kanta ezagunak irudikatutako emakumeak begi aurrean izango bagenitu lez. Askoz gehiago deskubritzeko ataria zabaldu baino ez da egin.\nSardina saltzaile ospetsuak\nSardina saltzaileon iruditeri jakin bat badugu sortuta guztiok, baina seguruenik gutxiago ezagutzen dugu emakumeon lanbideak hiriarentzat izandako garrantzia. Martxoaren 8aren harira “Bilboko emakumezkoen antzinako lanbideak” izenburupean Udalak 1998an kaleratu zuen lanak datu ugari bildu zituen lanbide zaharrez. Bada, bertan jasotzen denez, 1477an egin zen arrain zaintzaileei espresuki bideratutako lehen udal araudia. Bilbora heltzen ziren sardinak pisatu eta prezio bat jarri behar zietela ezartzen zuen araudiak. Sardinak «auzokideentzat lehendabizi eta kanpokoentzat gero» izan behar zirela ere badio araudiak. «Sardinak Bilboko Udala finantzatu zuen mendeetan zehar», jasotzen du argitalpenak, emakumeon garrantzia agerian utziz.\nAuzi bat irabaztea ere lortu zuten arrain saltzaileek, Brancasek gogoratu duenez. 1.510ean izan zen. Moilan zama-lanak oztopatu eta zikintzen zituztela kexu ziren agintariak. Zazpikaleetan sardina salmentarekin kiratsa zabaltzea leporatzen zieten, zikindutakoa garbitzeko eta sardinak saltzeko taula bat jartzeko eskatzen zieten. Akusazioen aurrean ez ziren kikildu. Elkartu eta euren lanbidea kontzejuaren aurrean defenditu zuten. Lanbide zaharra aitortua izatea lortzeaz gain, arraina saltzeko aterpeak jartzea ere lortu zuten. Aterpe haietatik, gaur egungo Erriberako azoka ederrera. Saltzaileez kontatzen dute ere leku askotatik heltzen zirela Bilbora arraina saltzera, eta erraztasun handiak ematen zizkietela elikagaiak bidean zehar ez saltzeko eta «Bilboko merkatua ziurtatzeko».\nErrekardariena zen emakume izena zuen beste lanbide garrantzitsu bat. Bilbo harresitura elikagaiak eta bestelako hornidurak sartzea ziurtatzen zuten, eta ez ziren gutxi. Dokumenturen batean ehun emakume inguruko kopurua aipatzen da. Fruta, ogia, arraina eta hegaztiak saltzen zituztela ere jasota dago, baita ilea triskilatuta zutela ere...\nZirgariak eta zamaketariak\nBilbon baserriko produktuak saltzen zituzten baserritarrak askoz ezagunagoak dira, euren irudia ia gaurdaino heldu delako. Baserritarron lanaz, gehienek herrietatik ibilaldi luzeak egin behar izaten zituztela kontatzen du Bilboko Udalaren argitalpenak. Zorioneko zirenek asto baten laguntzarekin egiten zuten bidea, baina beste askok ez. Saski beteekin egin behar zuten Bilbora arteko bidaia gogorra.\nItsasadarrari lotutako lanbideen artean, zamaketariena eta zirgariena ziren ikaragarrienetakoak, bai zuten gogortasunagatik bai emakumeei eta zama-animaliei gordetako lanak izateagatik. Bai, itsasontzietako kargak lurreratzea eta itsasontziak salgaiz betetzea emakume lana zen. Zamaketariek buru gainean mineralak, bakailaoa, ikatza... garraiatzen zituzten. Pentsa, hain ziren merkantzia astunak ezen bi gizon behar zirela fardelok emakumeon buru gainera igo ahal izateko.\nRipan eta Uribitarten egiten zituzten zama lanak emakumeek soldata kaskarren truke. Bertako eta kanpoko kronistek harrituta deskribatu zituzten Olabeagan ohikoak ziren irudiak. Ontzi handiek ezin zutenean Bilbon sartu, gabarretan lurreratzen zituzten merkantziak, Brancasek azaldu bezala. Sirga maneiatzen zuten emakumezkoek tiraka hurbiltzen zituzten gabarrak moilara. «Emakumeoz oso idazle ezagunen deskribapen literario itzelak daude», dio historialari bilbotarrak.\nBrancasek gehitu duenez, «kaleko emakume pobreei ‘zazpi gonazpikokoak’ deitzen zieten, zeukaten arropa guztia jantzita eramaten zutelako, negua ala uda izan». Gogoratu du Elizak emakumezkoek burukoa janzteko agindu zuela, baina batzuek burukorik ere ez zutela. «Burukorik gabeak» deitzen zieten. Askok ilea larru-arrats moztuta eramaten zuten sirgarekin lan egiteko edota zamak buru gainean eraman ahal izateko.\nSan Frantziskon, harriak jasotzen\n1877 eta 1900 artean San Frantzisko auzoa eraiki zen, Brancasek azaldu bezala. Bilboko zabalgunea planifikatu zen garaia zen. Langileria hiriko behealdean pilatu eta burgesia hiriko goialde lauan instalatzea bilatzen zuen erabakiak. «Frantziskanoen komentua zegoen bertan, kaleari izena eman ziona. Gerra Karlistetan eraitsi nahi izan zuten; Mariaren Bihotza egina zegoen dagoeneko, San Frantzisko bera eta Gorte kalea bezala. Komentuko harriak kentzeko ezin zutenez zalditeria sartu, emakumeak erabili zituzten lan horretarako», kontatu du Brancasek. Harria pikatzen ere ibili ziren emakumeak, «horrela egiten baitzen harrikoa egiteko harea».\nItsasadarretik kanpo, hiriaren barnealdean, errotari, labekari eta okin lanak ere egin dituzte besteak beste Bilboko emakumeek historian zehar. Okin ofizioa hiriarekin batera hazi zen. «Emakumeak askotariko lanbideen buruan aritu izan dira», Brancasek azaldu lez. Azpimarratu du emakumeentzako soldatapeko ofizioak industrializazioa heldu baino askoz lehenago zeudela. Izan ere, «emakumeen lanak elikatzen zuen hiria». Ogia elikagai preziatua zela gogoratu du, jende askoren biziraupena bermatzen zuen oinarrizko elikagaia. Testuinguru horretan, ogiaren merkatua oso araututa zegoela nabarmendu du. Araututa zegoen ogiak izan behar zuen pisua eta prezioa, baita Bilbo hornitu behar zutela kanpoan saldu beharrean ere. Emakumeek labeetan egiten zuten denbora ere kontrolpean izaten zen, bertan denbora luzez egon zitezen.«Labekariak kriminalizatzera heldu ziren beharrezkoa zuten baino ore gehiago erabiltzeagatik», zehaztu du Brancasek.\nHistorialari bilbotarrak aipatu duenez, emakumeek ez dute gremio-antolakunde handirik izan Bilbon. Aldiz, XIV., XV. eta XVI. mendeetako udal araudietan argi eta garbi ikusten denez, emakumezkoen gremioak izan, izan ziren.\nBilboko hazkundea elikatu zuten emakumeak gogoratzeko ibilaldietako batean, Somera kaleko serorak etorri zaizkio burura Brancasi. Elkarrekin bizi ziren emakumeak ziren, lan ezberdinez arduratzen zirenak. Trentoko Kontzilioak bukatu zuen serorategiekin. «Landa eremuetan serorategi asko zeuden, baina Zapikaleetan ere ehunka urtez egon ziren», Brancasek zehaztu duenez. Serora batzuk ospitaleetan bizi ziren, eta gaixoak zaintzen zituzten, baina haurrak hezteaz ere arduratzen ziren, etxeetan gaixoak zaintzeaz…\nSua egiteko egurra buru gainean\nBazeuden foguera bezala ezagututako emakumeak ere. Kontuan hartu behar da etxeetako suak elikatzeko egurra behar zela lehenik, eta, gerora, ikatza. Buru gainean eramaten zituzten zamak eta egiten zutena ez zen inolaz ere bigarren mailako lana. Gainera, ez ziren etxeak bakarrik sua behar zutenak, artisauek ere suaren energia behar baitzuten. Artisauek eraikinen beheko solairuetan izan ohi zituzten ere lantokiak. Agintariek berehala saiatu ziren emakumeon lana kontrolatzen. Horregatik, gizonei honakoa agindu zieten: emazteak edo neskameak buru gainean eraman zezakeen egurra baino ezin zuen eraman. «Handia izan zen foguera eta egur garraiatzaileek pairatu zuten jazarpena. Emakumeei hiribildua erre izana leporatzen zieten. Kontuan hartu behar da egurrezkoa zela dena, eta, logikoa denez, sute handiak izatea oso ohikoa zela», nabarmendu du Brancasek.\nBilboko garapenaz hitz egitearekin batera, meategiak agertzen dira halabeharrez. Meategiekin batera, Bilbon oso aspalditik datorren auzotasun harremana azaleratu da. Brancasek gogoratu duenez, meategien esplotazioa Bizkaiko foruetan «lienzo bidez» egiten zen. Emakume bati, hil arte esplotatu nahi zuen lienzo bat ematen zitzaion, eta, bilbotarrak zehaztu duenez, «lurzatien kasuan aplikatzen zen eskala txikiko neurri hori meategien kasuan ere aplikatzen zen». Ez zen ez garrantzi txikiko jarduera burdinolaz beterik zen Bizkaia bezalako lurralde batean.\nGerra Karlisten ostean foruak desagertuta, industrializazioarekin batera kapitalismo basatia heldu zen: jo eta su lan egiten zuten meategiek trenbideetan ezinbestekoa zen burdina eta ikatza ekoizteko. «Foruak amaituta, Mendizabalen Desamortizazioa etorri zen; pilatutako zorrak ordaintzeko aginduaren ondorioz, Estatuaren eta udalen ondasun komunalen desamortizazioa indarrean jarri zen. Hori horrela, meategiak monarkiaren eskuetatik partikularren eskuetara pasatu ziren. Eremu handien jabe ere egin ziren zenbait partikular. Ondasunak esku gutxi batzuetan kontzentratzen hasi ziren, meategi erraldoiak sortu ziren... Jada aberastuta zeuden jauntxoek makinerian inbertitzeko aukera izan zuten eta ingelesentzat lanean hasi ziren. Horrek, noski, kanpotik Bilbora denetik ekartzea suposatu zuen», kontatu du bilbotarrak.\nZalantzarik ez da, Bilboko itsasadarra merkantzien sarrera eta irteerarako bidea izan da historian zehar. Lanbide berriak ekarri zituen, eta, lanbideekin batera, «bizimodu eta ideia berriak», Brancasek gogoratu duenez.\nBilbotarrarekin hizketan, Maria Diaz de Haro Bizkaiko Andrea agertu da. Aginte politikoa ez zen emakumeen zeregin nagusia baina bazen aginte politikoan berezko aztarna utzi zuenik eta horietako bat da Maria Diaz de Haro. Itsasadarrarekin eta merkantzien mugimenduarekin zerikusi handia izan zuen, gainera. Jaurerriko maila altueneko agintean izan zen lehen emakumea izan zen, Brancasek nabarmendu lez. Ez zuela «inoren agindupean egon nahi» esan da Maria Diaz de Haroz, eta historialari bilbotarrak argi dauka gogor defendatu zuela jaurerria Castilla eta beste batzuen interesen aurrean.\nBigarren maila batean bizitzeko aukera izan zuen, ardura inguruan zituen gizonei utzita, baina Bilbo eta jaurerria gogor defendatzea hautatu zuen. Hiribilduari birsortze zelula eman zion, eta herritarrei lurretik zein itsasotik sortutako merkantziengatik ordaintzeko beharra kendu zien. Burgostik heldutako merkantziak Urduñatik Bilbora joan behar ziren, ez beste inora. Kantauriko portu nagusia bilakatu zen Bilbo, Bizkaia Europarekin harreman zuzenean jarriz.\nGure garaietatik hurbilago, meatzaritza eta burdingintza irakiten zeuden garaian emakumeak batez ere ehun-gintzan aritu zirela azaldu du Brancas Escartinek, eta elikagaien sektorean ere jarraitu zutela. Gogoratu duenez, lanpostu gehien ematen zituzten jarduerek gizonek betetzen bazituzten ere, euren inguruan lanean jarraitu zuten emakumeek behar ezberdinei erantzunez: meatzarien arropak garbitzea, familiak elikatzea, etxeak mantentzea…Meategietan lan egitera bakarrik zetozen gizonei emandako etxeetan lan egiten zuten emakumeak gogoratu ditu historialariak; pilaketa handia zuten etxeok antolatzeko ardura zuten. Hori bai, emakumeek meategietan ere egin zuten lan, trenetatik erortzen zen ikatza biltzen, eskarabilero gisa, edo minerala garbitzen adibidez.\nAmaierarik gabeko kontakizun betean sartuta, non bazter bakoitzak emakumeen historiaren zati bat islatzen duen, Brancasen ondoan bidaia luzeago bat egiteko nahia pizten da...


audiolab » Blog Archive » BEBARRUKO JARDUNEK 07 (3)\n« Soinu kontuak Euskadi irratian\n[idnet008] 0: Passacaille »\nBEBARRUKO JARDUNEK 07 (3)\nBertze batez Azkoitiko Matadeixek Bebarruko jardunek izeneko bestaldi interesgarria eskaintzen digu, hirugarrena bukatzen ari zaigun 2007ko urte honetan. Nagusiki kontzertuak (Ruper Ordorika, Fernalia, Mini y los Txikis, Angeldust…) eta zine emanaldiak (Last days, The devil and Daniel Johnston, Niger….) euskal herriko autojestioaren ereduetako bat izaten jarraitzen duen kultur espazio bikain honetan. Azaroaren 4tik 13ra.\nAzaroak 4, igandea, 20â€™00 . 10â‚¬\nTxantxikua bigarren aldiz dator matadeire, ihaz AHTren kontrako festan izan eta gero. Formatu akustikoan, kontrabajuaz lagunduta. 150 sarrera bakarrik daudenez (100 aulki izango dira) hobe azkar eskuratzea (Azpeitiko\nTxarrantxan eta Azkoitiko Atraskua, Zurt eta Xakelan)\nAzaroak 10, zapatua, 22â€™00 .\nkontzertua: Fernalia + Mini y los Txikis\nFernalia ikustera joan eta Autoaren jarraipen bat espero baduzu, harridura ikur bat agertuko da marrazturik zure\naurpegian. Aurrez besterik jakin gabe, arte fernaliar saio baten menpe erortzea, Schucko patentedun entxufe batean mingaina sartzearen adinakoa da. Koloretako txilindro-zanpagailu erakargarriak dena txikitzen du etenik gabeko jirabiran; atzean erritmoan doazen makinekin, alkandora belusatuzko bi beharginek soinuzko jostailuak kolpatzen dituzte errukirik gabe. Entzuten dena, alanbrez jositako oihalezko post(k)rock jaia da. Arnasa ebakitzeko prestaturiko metal eta industria doinuak. Fernalia zuzenean lehen aldiz jasotzeak mailatuak sor ditzake, baina ziur bigarren bizipen batek biraoak orrokatzea eragin dezakeela.\nAkauzazte taldean urteetan ibili eta bere kabuz zenbait pieza osatu ondoren, deitura berri honekin Oier Etxeberria bakarlariak kolaborazio ezberdinei ateak irekitzen dizkio oraingoan. Bilboko kantutegiari eskainitako omenaldiaren barruan kokatua, estreinakoz joko du(te) azkoitiko matadeixen. Los Txikis 1956an sortutako bilbotar taldea dugu, eta gaurregungo partaideak Angel Barrena (lehen tenorea eta kitarra), Jesús Alonso (2. tenorea), Alejandro Bernal\n(baxu ta kitarra elektrikoak), Moisés Bañuelos (akordeoia) eta Txutxi Muerza (ahots baritonoa eta pandereta) dira. Azken hauxe da taldean denbora gehien damarrena, 1960tik dabilenez. Ibilbide luze honetan asko jo dute zuzenean; Bizkaitik hasi eta Espainian eta Frantzian zehar, eta baita urrutiago ere, esaterako Ingalaterran, Herbereetan… Ezagunak omen dira Athletik de Bilbaori eskainitako beren abestiak; “Athletik txapeldun” izeneko diskotik 100.000 ale saldu omen zituzten. Beren grabaketarik berriena, “Euskadi dulce aldea” deitzen da.\nAzaroak 11, igandea, 18â€™15\nzine doblea: â€œLast Daysâ€? (Gus Van Sant, 2005)\nBlake famaren pisua, norbere eginbeharrak eta isolamendu sentimendu sakona pairatzen dituen artista barnerakoia da. Blake basoan galduko da zuhaitz txundigarriez harriturik, non iturburu bat aurkituko duen. Hurrengo goizean bere etxera itzuliko da, jauregi elegante baina zaindu gabea. Jende asko dabil bere bila bere lagunak zeinek berarengatik zerbait nahi dutenean bakarrik maite duten, bere disketxeko zuzendariak, ikertzaile pribatu bat ere â€“ berak ez du nahi ordea aurkitua izaterik. Bere azkenengo orduetako behelainoan, Blakek basoan bilatzen du bere azken kantarako inspirazioa. Azkenik irtenbide bat aurkituko dio bere biziminari. Kurt Cobain-en bizitzaren azkenengo egunetan oinarritutako pelikula da. Nahiz eta arrakasta ezagutu, abeslariaren bakardadea eta atsekabetasuna azaltzen da, bere sormen paisaia, bere gertuko harremanen nondik norakoak eta bere hauskortasuna.\n+ 20â€™15 â€œNiger, Magic and Ecstasy in the Sahelâ€? (Hisman Mayet, 2005)\nNiger, Sorginkeria eta Ekstasia Sahelean. â€œatzerritar gutxik bidaiatu zuen Nigerrera 2004an; polioa, malaria, sukar horia eta gisakoek etzuten erakargarria egiten nonbait. Urriaren bukaeran lortu nuen bisatuan zioenez, urte horretan 928.na nintzenâ€¦ bertara joatearen arrazoia Dogondouichi-ko Boritarren posesio errito bat filmatzea bazen ere, Afrikar erara gertaerek norabide berriak hartu zituzten ustekabean, poesia eta ekstasiadun bideetan barneratzeko.â€? (Hisman Mayet, 2004ko azaroa).\nMusika, bizitzaren ospakizun gisa. Uler ote genezake guk, zer den musika Nigerren? 70 minututan, Filmaketa hontan bizitzaren ospakizuna jasotzen da Afrikar Sahelean. Bertako hainbat musika jasotzen da: Kitarra Elektriko Tuaregen trantze-rocka, Bori-en erritu-dantza , Fulani Folka eta beste hainbat musika bizi.\nAzaroak12 astelena 20â€™00\nkontzertua: Angel Dust (Philadelphia) + Big Base (Asturias)\nAngeldust Philadelphiako hirukote zakar eta ilun bat da, eta hirurak ere beste hainbat proiektuetan aritzen dira:\nM Ax Noi Mach eta Rubbeb Raw taldeetan jotzen duen Robert Francisco da bat. Unchained eta Gateway Evening Colours-eko Nate Davis bestea. Jacob Anodine berriz, Canape bere bakarkako proiektua izateaz gainera, Magnet City Kids, Human Adult Band, Buckets and Batteries-en aritzen da.Proiektu hauetarako hainbat e-lotura:\n[www.angelfire.com/scifi/mnstrattacks][www.myspace.com/rubbedraw][www.languagerecovery.org] [http://saving.blog-city.com] [www.myspace.com/gatewayeveningcolours]\n[www.myspace.com/10940833] [www.myspace.com/magnetcitykids] [www.myspace.com/humanadultband]\nErnesto Avelino asturiarra, edo berdina dena, Big Base bi mehatzari errudunen gisakoa da. Basoko piztiak beldurtzen ditu bere zurrunkez, eta horretan Frankenstein digestioa egiten bezalakoa omen.\nAzaroak 13 asteartea 21â€™30\nzinea â€œThe Devil and Daniel Johnstonâ€? (Jeff Feuerzeig 2005)\nDaniel Johnston AEBetako musikagile eta marrazkigile bitxia da. Unibertso berezi baten jabea, egiten duen musika eta marrazkietan islatzen dena. 80. hamarkadan etxeko garajean grabatu ohi zituen kaseteak oparitzen zizkien garai hartan berak lan egiten zuen McDonaldsera hurbiltzen zirenei. Gero, ezagun egingo zen Kurt Cobain, Yo la tengo edo Flaming Lips-eko musikariek berarenganako miresmena agertu zutenean… Super 8-an eginiko filmazio amateur narratibo-parodikoak, bere komikienganako zaletasunaren eraginpean egindako ehundaka marrazki eta zinta magnetikoetan eginiko barne hausnarketa eta desoreken grabazioetatik abiatuta, Daniel\nJohnston-en abenturen fisiko eta mentalen kronologia osatzen du Feuerzeig-ek. Danielen buru-ezintasunak alde batetara utzita, bere bizitza eta lanari eginiko omenaldia.\nThis entry was posted on Tuesday, October 30th, 2007 at 10:32 pm\tand is filed under ekitaldiak / eventos.\nOne Response to “BEBARRUKO JARDUNEK 07 (3)”\nOctober 30th, 2007 at 11:43 pm


Gaurkotasun handiko gaien analisiak, Enlight unibertsitate proiektu europarra abian jartzeko astean | herria | GAUR8 - mila leiho zabalik\n2021 OTS. 19\nGaurkotasun handiko gaien analisiak, Enlight unibertsitate proiektu europarra abian jartzeko astean\nEHUk eta Europako beste zortzi unibertsitatek bultzatzen duten Enlight proiektua abian jartzeko astea ospatuko da martxoan, hainbat hitzaldi eta tailerrekin. Covid-19a eta ikerketa medikoa, turismoa eta prezipitazioen birulentzia edo hezkuntza eraginkorrago bat lortzea jorratuko diren gaietako batzuk dira.\nEHUko Leioako Campusa, irudian. (Lusi JAUREGIALTZO/FOKU)\nMartxoaren 1ean EHUrekin batera beste zortzi unibertsitateren parte hartzea duen Enlight proiektua hitzaldi publikoak eta tailerrak iragartzen dituen egitarau batekin jarriko dute martxan. Covid-19a eta ikerketa medikoa, Mediterraneoko turismoa eta prezipitazioen birulentzia edota hezkuntza eraginkorra lortzearen erronka jorratuko diren gaietako batzuk izango dira.\nEnlight Unibertsitatea egitasmoan Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) eta Europako beste zortzi unibertsitatek hartzen dute parte. Helburua da unibertsitate-sistema integratu baten oinarriak ezartzea, eta hori izango da proiektuaren zeregin nagusia hurrengo hiru urteetan.\nAzaldu dutenez, «sistema horrek ikasleen eta langileen fluxu askea ahalbidetuko du baliabide akademiko eta administratiboen bidez, kalitatea bermatzeko mekanismo eta nazioarteko lotura eta konpromiso globalen bidez, harik eta irismen handiko ikerketa-azpiegiturak eratu arte».\nProiektua abian jartzeko, martxoaren 1etik 5era bitartean aurkezpen publikoak, hitzaldiak eta eta tailerrak egingo dira unibertsitate ezberdinetako adituek gidatuta, eta gehienak publikoak izango dira. Parte hartzeko, abiarazteko astean eman behar da izena.\nErronka sozial eta politikoekin lotutako gaiak\nProgramaren barruan, Flagship lectures izeneko saioak antolatu dituzte gaurkotasuna duten gaiak jorratzeko. Horien artean Covid-19aren krisiak epe laburrean ikerketa medikoan izango duen eraginaren inguruko solasaldia aipatu dute. Beste saio batean Mediterraneoko arroko herrialdeetan lurzorua helburu turistikoetarako erabiltzeak Europako iparraldeko prezipitazioen bolumenari eta birulentziari nola eragiten dion aztertuko dute; baina hezkuntza mundura ere hurbilduko dira adituak, «hezkuntza eraginkorragoa lortzeko ikasleak ahalduntzearen» garrantziaren inguruan hitz egiteko.\nEHUri partzuergoaren txandakako lehen lehendakaritza hartzea egokitu zaio, eta asteari amaiera emango dio. Itxiera ekitaldi horretan, Eva Ferreira errektoreak hitz egingo du eta ondoren kultur ekitaldi bat izango da.\nEuropako Batzordeak 2020ko uztailean onartu zuen ENLIGHT Europako Unibertsitatearen proiektua. EHUrekin batera, unibertsitate hauek osatzen dute egitasmoa: Bordele (Estatu frantsesa), Gante (Belgika), Groninga (Herbehereak), Gotinga (Alemania), Upsala (Suedia), Galway (Irlanda), Tartu (Estonia), eta Comenius-Bratislava (Txekiar Errepublika).\nAzpimarratu dutenez, parte hartzen duten erakunde guztiak «beren izaera orokorragatik nabarmentzen dira, ikerketaren arloan duten kalitateagatik eta beren konpromiso sozialaren dimentsio garrantzitsuagatik». Guztira, 300.000 ikasle baino gehiago biltzen ditu asmoak.