Terapia okupazionala etxean | Red Menni\nTerapia okupazionala etxean\nEgilea: Amaia Goiriena Boyra\nAita Menni Neuroerrehabilitazio Zentroa (Bilbo)\nKalte zerebrala bat-batean gertatzen denean desgaitasun hitza gure bizitzako eguneroko kontzeptua bihurtzen da. Bat-batean eguneroko ohikeria eteten da, inguruarekiko elkarrekintza mugatuta dago, desgaitasunak okertu direlako. Une horretan erakunde, ospitale-unitate, anbulatorio eta beste hainbat lekutatik joaten hasten da ibilbidea. Beste edozein arrazoirengatik iktus edo HKZ bat izan duen pertsonaren gaitasunak babesteko eta berreskuratzeko modua aurkitzea da kontua. Behin intentsitate handiko errehabilitazio-aldia hasita, diziplina anitzeko taldeak lanean hasten dira, helburu batekin: eragindako pertsonaren bizi-kalitatea berreskuratzea.\nTalde espezializatu hauen barruan gaudenok pertsona batek etorkizunean izango duen mendetasun-maila zehaztuko duten alderdien gainean lan egiten dugu: zentzumen-arloak, arlo motorrak, kognitiboak, jokabidearenak… Desgaitasuna “nire muga funtzionalen eta ingurunearen arteko elkarrekintzatzat” hartzen badugu, orduan pertsonaren bilakaerak autonomiaren esparruan bere urritasunen bilakaera baino gehiago ekartzen duela ulertuko dugu.\nBestalde, komunitatean oinarritutako errehabilitazioak (KOE) pazientearen autonomia-maila hobetzeko esku hartzen du. Etxeko arretan pazienteak bere ingurunean ekintzak egiteko dituen ahultasunak eta sendotasunak ebaluatzen dira, eta horietan oinarrituz, tratamendu-plana ezartzen da.\nZergatik da garrantzitsua etxeko terapia okupazionaleko tratamendua?\nHKZ batek ondorioak baditu ere, pertsona asko estrategia berriak ikasteko gai dira eta eguneroko bizitzako jarduera asko egiteko nahikoa gaitasun-maila lortzen dute. Batzuetan zenbait pertsonak, errehabilitazio-prozesuaren ondoren, oinarrizko eta tresnazko jarduera horietan trebatu arren, eta kontsultak horiek egiteko gai badira ere, ez dituzte modu autonomoan egiten bere ingurunean.\nMendetasun-ohiturak azkar ezartzen dira prozesuan senideen artean edo etxean. Gehiegizko babesa, pazientearen beharrei aurreratzea, eragindako pertsonaren gehiegizko eskaera dira mendetasun-egoera sustatzen duten rolek familian eragiten dituzten jokabideetako batzuk. Eta hori saihesteko, ezinbestekoa da autonomiaren garapenean eragina izan lezaketen alderdi guztiak barne hartzen dituen esku-hartze estrategia izatea. Funtsezkoa da ingurune ekologiko eta erreal batean eguneroko bizitzaren jarduerak egitea, eta ahal bada, giro artifizialak alde batera uztea.\nHeziketa-lana zaildu egiten da rolak dagoeneko ezarrita daudenean. Errehabilitazio egoki baterako komeni da dinamika horiei aurreratzen zaion esku-hartze goiztiarra egitea, zainketa osasungarriko harremanak ezartzen laguntzen duena. Horrela, ahal dugun neurrian, bere mendetasuna berreskuratzen eta bere erkidegoan parte hartzen lagunduko diogu pertsonari.\nZer elementu lantzen ditugu nagusiki?\nPertsonaren ohiko ingurunean lan egiteak alderdi hauetan arreta handiagoa jartzeko aukera ematen digu:\n– Benetako ingurunearen ezaugarriak\nAutonomiaren garapena mugatzen duten alderdietako batzuk hesi arkitektonikoak dira, irisgarriak ez diren eremuak. Terapeuta okupazional gisa gure esku-hartzearen zati bat giro egokitzeko izango da. Gaur egun, hainbat aukera daude giroa egokitzeko (eremu handiak, ez irristatzeko materialak, domotika…). Alderdi hauek nabarmenduko ditugu:\no Hesi arkitektonikoak. Pertsonak bere ohiko jarduerak egingo dituen eremuan lan egiteak ingurua bere benetako zailtasunetara egokitzeko informazioa ematen digu. Autonomia mugatzen duten hesiak kendu eta txikiagotuko ditugu.\no Laguntzeko produktuak. Jarduera lekuan bertan egiten denean bakarrik antzematen diren eragozpenak daude. Batzuetan eragozpen horiek laguntza-produktuekin konpontzen dira. Askotarikoak daude merkatuan, tratamenduan dagoen pertsonarentzat bakarrik ere diseina ditzakegu. Pertsonaren inguruaren eta gaitasunaren arabera bilatuko ditugu laguntzeko produktu horiek.\no Gaitasunak trebatzea. Dagoen ingurunean jarritako helburu funtzionala lortzeko, funtsezkoa da jarduera arintzen eta haren eraginkortasuna handitzen duten estrategia pertsonalizatuak ematea. Horren adibidea dugu jarduera egiten laguntzen duten jarrerak lortzea (hankak gurutzatuta, aldaka tolestea, enborra biratzea…), dauden gaitasuna indartzea eta trebetasun berriak hartzea (kordoiak esku batekin lotzea, dominantzia aldatzea…).\n– Denborazko aldagaia\nAldagai honek eragin handia du jardueraren orokortzea etxeko inguruan. Hiru ikuspegitatik egiten du:\no Erritmoa. Autonomiari buruz hitz egin ahal izateko, ez dugu gaitasuna bakarrik kontuan hartu behar, jarduera zentzuzko denbora batean egitea lortu behar da, hau da, pertsonak eraginkorra izan behar du. Jarduera egiten lagundu behar diogu, modu arin batean.\no Errutina. Etxeko tratamenduan errutinak sortzen laguntzen dugu. Garrantzitsua da jarduerak sekuentzia baten barruan entrenatzea, eguneroko ohiturak bihur daitezen. Nork bere burua zaintzeko jarduera bakoitza kate baten maila da. Esfortzua txikiagotzen, distantziak laburtzen eta egin beharreko bidaia kopurua murrizten saiatzen gara. Horretarako, saila modurik merkeenenean egiten laguntzen duen ordena bat ezartzen dugu.\no Ordutegia. Ahal den neurrian, jarduerak ordutegi funtzionalera eta familiaren ohituretara egokitzen saiatuko gara.\n– Familiak parte hartzea\nEtxean bertan lan egiteak familia-sistemaren dinamikei buruzko informazioa ematen digu. Horrela, kalte zerebrala duen pertsonaren egoeraren diagnostiko zehatzagoa lortzen da. Funtsezkoa da familiak parte hartzea autonomia lortzeko, familia-sistemaren barruan desgaitasunen bat bada kide guztiei eragiten dielako. Esku-hartzeak eta gomendioak familia-errealitatean oinarritu behar dira, bakoitzak prozesuan hartzen duen rola berriro definituz.\nTerapeuta okupazionalak normalean astean saio bat egiten du. Familia hezteko esku-hartze bat egitea garrantzitsua da, saio horietan egiten den entrenamendua senideek egunero errepika dezaten, jardueraren orokortze egokia lortzeko.\n– Ingurukoen hautematea\nPertsonek bere etxean parte hartzea baldintzatzen duen faktoreetako bat segurtasunik ezeko sentsazioa da. Askotan, bere gaitasunak berreskuratzeko errehabilitazio-prozesu osoa inguru babestu batean egiten da (zoru lauak, altuera graduagarriak, komun egokituak, langile profesionalak, estimulu kontrolatuak…). Etxera itzultzean, beldur eta babesik gabeko sentsazioa agertzen da. Pertsonak etsaitasunezko eremutzat hartzen du bere esparrua, eta hor, ordura arteko ikasitakoa ez da hain erraza egitea.\nPazienteak duen “ezintasunaren” ideia horren gainean lan egin behar da, frustrazioa, uztea eta mendetasun-egoera ekarriko baitu. “Esku batekin bakarrik ezin dut elastikoa jarri”, “ezin banaiz ibili ezin dut janaria prestatu”, “lehen bezala ez banaiz ibiltzen, ezin naiz kalera bakarrik irten”, eta abar.\nMotibazioa eta iraunkortasuna ezinbestekoak dira errehabilitazioan lortutako gaitasunak baliagarriak izateko. Etxeko errehabilitazioak, egokitzen laguntzeko aldaketekin eta emandako jarraibideekin, ingurua seguruagotzat hartzen laguntzen du, eta beraz, motibatzeko eta ikasteko berme handiagoa ere ematen du.\nZer zailtasun aurkitzen ditugu tratamendu mota hori erabiltzera goazenean?\nKontsultan lortutako emaitza orokortzeko eta hobetzeko tratamendu bat da. Kasu gehienetan onura lortzen bada ere, eta pazientearentzat eta bere familiarentzat onuragarriak diren arren, zenbait zailtasun ere izaten ditugu:\n– Tratamendu bakoitzaren berezitasuna. Autonomia berreskuratzeko tratamendua etxean egiteak terapeutak erosotasun-egoeratik ateratzea ekartzen du. Egoerak nabarmen aldatzen dira paziente batetik bestera. Ingurua eta familia-harremanak desagertzen dira saioak erakundeetan egiten direnean. Etxean egiteak malgutasun, sormen eta egokitze-maila handiagoa eskatzen du.\n–Logistika. Terapia okupazionaleko lana tradizioz erakundeetan egin da, beraz, batzuetan zaila da erkidegoko girora egindako aldaketa hori. Etxera joateko antolaketa-mailan esfortzu handiagoa egin behar dugu.\n–Aldizkakotasuna. Antolaketa-zailtasunak eta tratamenduaren kostu handiagoa direla eta, esku-hartze horiek aldizka egiten dira, oro har, astean saio bat eginez. Tratamendua arrakastatsua izateko ezinbestekoa da terapeuta on batek terapeuta okupazionalak egindako lana etxean osatzea.\n–Tratamenduarekiko erresistentzia. Hartuta kalte zerebralaren kasuen bilakaera-prozesuaren inguruko ezagutza falta dela eta, autonomia ez da hartzen landu beharreko beste osagai bat gisa. Ustez, HKZ kasuetan pazienteak errehabilitazio-prozesua amaitutakoan hasi behar da trebatzea. Horren ondorioz, pazientearen edo pertsona zaintzailearen eginkizunek denboran betikotzen diren mendetasun-egoerak sortzen dituzte. Ohikoa da hau entzutea: “Ongi nagoenean janaria prestatuko dut…”, “ibiltzen naizenean ez dut beste pertsonarik beharko dutxa hartzeko”…Kasu horietan, kontzientziazio eta autonomiarako hezkuntza lana egin behar da aldez aurretik. Bestalde, garrantzitsua da pertsona bakoitzaren denbora errespetatzea eta une bakoitzean prestatuta dagoenerako nabarmentzea.\nVuelven las sesiones monográficas para quienes…


Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEreserkia: Yā Banīy As-Saharā (en)\nGoiburua: Askatasuna, Demokrazia, Batasuna\nflag of the Sahrawi Arab Democratic Republic (en)\nSahrawi Arab Democratic Republic (orthographic projection).svg\nMaroko, Aljeria eta Mauritania\nPrime Minister of the Sahrawi Arab Democratic Republic (en)\nMohamed Wali Akeik (en)\nSahrawi National Council (en)\n607.292 (2021) (182)\n1,94 bizt/km² (228)\nSahrawi peseta (en)\nMarokoar dirham (DH)\nAljeriar dinar (DA)\nMauritanian ouguiya (en) (UM)\nSorrera data: 1976ko otsailaren 27a\nSaharako Errepublika Arabiar Demokratikoa edo Saharako Arabiar Errepublika Demokratikoa (gaztelaniaz: República Árabe Saharaui Democrática edo RASD; arabieraz: الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية, Al-Jumhūrīyya al-`Arabīyya as-Saharāwīyya ad-Dīmuqrātīyya) Mendebaldeko Saharan osatutako estatua da. Espainiak Saharako bere koloniatik alde egin ondoren, 1976an Marokok eta Mauritaniak okupatu zuten. Fronte Polisarioak abiatutako nazio askapeneko gerraren ondorioz, 1979an Mauritaniak lur horretatik alde egin zuen, eta Marokoren esku utzi zuen eskualde osoa. Fronte Polisarioak independentzia aldarrikatu zuen ondoren. Berrogeita bost estatuk onartua dute gaur egun, beste hogeita bik noizbait onartua zuten, eta beste hamahiruk onartua dute baina erlazioak eten dituzte. Hamabi estatutan du enbaxada.\nNafarroa ospitalea, Fronte Polisarioak kontrolatutako Mendebaldeko Saharako zatian dagoen Tifariti herrian.\nHiriburua Aaiun da, baina hau Marokok okupatu zuenetik Bir Lehloura mugitu zen. Hala ere de facto hiriburua Tinduf da, eta han bizi dira iheslari gehienak.\n↑ Euskaltzaindia. 164. araua: Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia. .\nOrriaren azken aldaketa: 2 ekaina 2021, 13:00.


Asfalto-lanak, kalistenia parkea, etxeak eraitsi eta bestelako lanak egingo dituzte - Soraluze - Plaentxia.eus\nAsfalto-lanak, kalistenia parkea, etxeak eraitsi eta bestelako lanak egingo dituzte\nUbane Madera Zangitu 2021-10-07 10:35\nSanta Ana 2ko etxea botatzeko partida onartu zuten atzoko batzarrean.\nAtzoko osoko bilkuran, kreditu aldaketak egitea onartu zuen udalbatzarrak, herrian hainbat obra eta jarduera egin ahal izateko. Adibidez, Gabolatsen, Santa Anan eta Erregetxean asfalto lanak egingo dituzte; Gabolatseko argindar lineak konponduko dituzte eta Txurrukenen kalistenia parke bat eraikiko dute (ariketa fisikoak egiteko). Halaber, Azaleatxo baserrirako eta haien ingurukoetara iristeko errepidea konponduko dute eta Santa Anako eta Errekaldeko eraikin bana bota egingo dituzte.\nUdal Gobernuak (EAJ-PSE-EE) zein oposizioak (EHBildu) aho batez onartu zituzten proposatutako kreditu aldaketa guztiak. Horren bitartez, partida jakinak bideratuko dituzte herrian hainbat lan egin eta ekimen bideratzeko.\nHonakoak dira erabakitako kreditu aldaketak, partida handienetik txikienera ordenatuta:\n60.000 euro: Santa Ana 2ko etxebizitza (lehenago Belarrak saltokia zegoen eraikina) eta Errekalde 12ko eraikina eraisteko.\n53.000 euro: haur parkeak zaharberritzeko. Batetik, Txurruken kalearen hasieran dagoen parkea zaharberritu eta kalistenia parkea eraikiko dute. Bestetik, kiroldegi gainean hainbat jarleku ipiniko dituzte, gazteen eskaerak aintzat hartuta.\n46.000 euro: Gabolatsen, Santa Anan eta Erregetxean asfaltatze-lanak egiteko.\n35.000 euro: Santa Ana 32ko (Olaldea eremua) etxebizitza erosteko.\n20.000 euro: Itxaropena Nagusien Elkarteko komunak irisgarri egiteko.\n18.000 euro: Olaldeako planean egin behar den aldaketa puntualari dagokion lanen idazketarako.\n17:000 euro: Azaleatxo, Azalea, Madari, Mendizabal… baserrietarako bidea konpontzeko.\n15.000 euro: erosketa bonuen kanpainarako.\n15.000 euro: Gabolats-Baltegietako argiteria-lineak zaharberritzeko.\nKreditu aldaketak aho batez onartu ziren arren, EHBilduko ordezkari Unai Larreategik azpimarratu zuen azken urteotan ari direla gauzak egiten soberakinetik tiraka, “zirkulu batean sartuta” dagoela Udala.\nHorrekin batera, gogora ekarri zuen onartuta dagoen paddle-skate gunerako estalkia ez dela gauzatuko oraingo kreditu aldaketekin, eta ez direla bukatuko Patriako diruekin hasitako asfalto-lanak (Arraikuatik aurrera).\nAzkenik, oposizioko bozeramaleak gogora ekarri zuen komun publiko berriak egiteko proposamena EHBilduk egin zuela iazko aurrekontuetan, nahiz eta orain EAJk proiektua berea balitz moduan iragarri etxez etxe banatu duen Goazen Soraluze esku-orrian.\nIker Aldazabal alkateak erantzun zion, batetik, paddle-skate gunean estalkiaren proiektuarekin lotuta, Diputazioaren Kirol Sailaren dirulaguntzaren deialdiaren zain daudela. Bestetik, komun publikoei dagokienez, hurrengo Obra batzordeak aurkeztuko dituztela hainbat aurrekontu eta hirugarrenik, asfalto-lanak ez zirela bukatu, partida handituko balitz lanak lehiaketara atera beharko liratekeelako.


XVIII eta XIX mendeetako literatura Europan - hiru Presentacion - Urrutiko Lanbide Heziketako Institutua\nXVIII eta XIX mendeetako literatura EuropanLiteratura europea de los siglos XVIII y XIX\nLiteraturari dagokionez, XVIII. mendean Neoklasizismoa nagusitu zen Frantzian eta horregatik esan ohi da aurreko garaiaren luzapena izan zela mende hori. Ideia ilustratuen indar iraultzaileak, hala ere, mende amaieran Antzinako Erregimena botatzea lortu zuen Frantziako Iraultzarekin (1789).\nKorronte ilustratua: "philosophe"ak\nFrantzian sortua, filosofia ilustratua Europan zehar zabaldu zen, ideia arrazionalista eta erreformista berritzaileei esker (18, gaia ikusi). Bere ordezkari nagusiek, pentsalari polifazetikoek eta borrokalariek, literaturara jo zuten beraien pentsamoldea zabaltzeko.\nMontesquieu baroiak (1689-1755) arrakasta handia lortu zuen tratatu politiko bati esker: Del espíritu de las leyes (1748). Estatuaren botereak banatzea defendatu zuen Montesquieuk lan horretan. Eleberri epistolar bat idatzi zuen, Cartas persas (1721), eta gizarte frantziarraren ikuspegi kritiko gogorra azaldu zuen, abiapuntu bezala herrialdea bisitatzen ari ziren bidaiari pertsiar batzuk hartuta.\nVoltaire philosophearen, edo pentsalari ilustratuaren, eredua izan zen. Diccionario filosófico idatzi zuen 1764an, baina horrez gain, opuskulu eta panfleto ugari idatzi zuen hamaika gairi buruz (Tratado sobre la tolerancia, El filósofo ignorante). Irakurleek liburu horiek irentsi egiten zituzten.\nBere literatur lanak oso ugariak izan ziren, olerkaria eta dramaturgoa ere izan baitzen. Bere kontakizun alegorikoek arrakasta handiagoa izan zuten, arazo moralak agertzen baitzituzten, gizakiari buruzko ikuspegi ezkor batetik. Honako lan hauek nabarmendu behar dira: El ingenuo (1767) eta, batik bat, Cándido o el optimismo (1759), bere maisu lana izan baitzen. Lan horretan protagonistaren berezko onginahiak uneoro gizartearekin talka egiten du.\nDenis Diderotek (1713-1784) bere bizitzaren zatirik handiena La Enciclopedia (1751-1772) egiten eman zuen. Lan hori jakituria ilustratuaren sintesia izan zen, horren zuzendaria izan baitzen. Antzerki lanez gain (¿Es bueno? ¿Es malo?), antzerkiari buruzko teoriak eta eleberriak ere idatzi zituen: La religiosa, bokaziorik ez duen moja baten aitorpenak kontatzen dituena; Jacques el fatalista ; eta bere lanik onena, El sobrino de Rameau, non protagonista erabili zuen bere ideia nagusiak laburtzeko.\nJean-Jacques Rousseau izan zen Ilustrazioko disidente handia. Bere ustez, gizateriaren gaitz guztiak kulturak eragiten zituen eta sentimenduaren garrantzia azpimarratu zuen arrazoiaren kalterako. Horregatik izan zen sentsibilitate erromantikoko ideiak aurreratu zituena. Bere ideia politikoak El contrato social (1762) lanean adierazi zituen eta eragin handia izan zuten Frantziako Iraultzan. Bere literatur laneko libururik garrantzitsuenak honako hauek izan ziren:\nLa nueva Eloísa (1761): eleberri epistolar luzea da eta maitasuna eta eginbeharren arteko norgehiagoka kontatzen du. Sekulako arrakasta lortu zuen.\nEmilio o De la educación (1762): eleberriaren eta hezkuntzarako tratatuaren arteko lana izan zen. Sekulako eragina izan zuen etorkizuneko pedagogian.\nConfesiones: San Agustinen lehenengo espiritu-autobiografia izan zen.\nMende hartan arrakastarik gutxien izan zuen generoa poesia izan zen. Estetika neoklasikoak, autore grekolatindarren imitazioan oinarritua zegoenak (arauak eta heziketa helburu zituen korronteak) (18. gaia ikusi), ez zuen genero hau ia landu. Neoklasizismoaren azken urteetan azaldu zen olerkari bikain bat: André Chénier (1762-1794); eta bere olerki bukolikoak eta idilikoak azpimarragarriak dira.\nTeatro neoklasikoko idazlerik onenak komedia egin zuten antzerkigileak izan ziren, Dideroten sentimendu drama burgesaren saiakeraz gain:\nAlain-René Lesagek (1668-1747) Espainiako barrokoko errepertorioa bere egin zuen eta lan ugari idatzi zituen.\nPierre de Marivaux (1668-1747) idatzi zituen amodio kontu atseginen lanei esker egin zen ezaguna. Horietako batzuk honako hauek dira: El juego del amor y del azar edo La doble inconstancia. Bi lan horietan kritika soziala eta morala nabaria zen.\nPierre-Agustin de Baeumarchaisen bizitza (1732-1799) oso azkarra izan zen. Espainiar giroa azaltzen zuten bi fartsa arin eta barregarri idatzi zituen: El barbero de Sevilla (1775) eta Las bodas de Fígaro (1784).\nNobelak sekulako arrakasta lortu zuen. Lehenengo lan garrantzitsua Lesagek idatzi zuen Gil Blas de Santillana entretenigarria izan zen: eleberri pikaresko baten ustezko imitazioa zen. Marivauxek bi eleberri sentimental luze idatzi zituen: La vida de Marianne eta El campesino enriquecido.\nFrançois Prevostek (1697-1763) idatzi zuen Manon Lescaut (1731) maisu lana bihurtu zen, maitasun pasio erakargarri bati buruz egin zuen azterketa psikologikoari esker. Pasio horrek protagonistak eraman eta bultzatzen ditu.\nOhiturak baretu izanak nobela libertino izeneko azpigeneroa ekarri zuen. Modu klandestinoan banatu behar izaten zituzten, liburu hauek erotismoa, antiklerikalismoa eta ideia iraultzaileak batzen baitzituzten. Marques de Sadek (1740-1814) eman zion korronte horri amaiera, zein, bere lanen ezmoraltasuna zela eta, kartzelan sartu, eta gero eroetxe batean hil zen. Bere lanen artean Justine azpimarratu behar da.\nMende amaieran Bernardin de Saint-Pierreren Pablo y Virginia (1787) lanaren arrakasta nabarmendu behar da. Ingurune natural batean gertatzen den nerabe baten amodio kontu garbia da. Mende bereko beste eleberri bikaina Choderlos de Laclosen (1741-1803) Las relaciones peligrosas (1782) izan zen, aristokraziaren libertinismoari buruzko deskribapen epistolar ikaragarria.\nAubertek egin zuen grabatu honetan (Liburutegi Nazionala, Paris), Voltaire, Diderot, D'Alambert eta beste pentsalari ilustratu batzuk ikus daitezke. Jada benetako intelektual modernotzat zituzten ilustratu horiek garai hartan.


IRINMODO (1307-2018): noviembre 2015\nSan Migel ermitan gaur dagoen oroigarria\nAntzuolan urtero ospatzen dugu Muez eta Salinas de Oro tartean dagoen Baldejunkeran izandako borrokaldia eta bertan antzuolarrok ustez izandako parte-hartzea. Ingurua ezagutzeko puntu estrategikoa da Muez herria, eta batez ere bertan dagoen San Migel ermita. Bere horman antzuolarrek-edo jarritako plaka bat dagoela ere ikusiko duzue, testu honekin: “Antzuola ausarten oroimenez, 920 urteko uztailean Muetzera etorri zirenak askatasunaren eta bakearen alde borrokatzera”. 2003ko urriaren 23an jarri zen plaka hau.\nHasiera batean egon zen oroigarria\nHonen berri jakiteko herrian ezaguna dugun Jesus Agirre “Etxetxo”rena jo dugu, jakinean oroigarri hau jartzeko ardura hartu zuenetakoa bat bera zelakoan. Baina zein izango gure harridura, oroigarri hau ez zela jatorrizkoa esan zigunean, izan ere, eurena 2003ko urriaren 16an jarri zen, eta testu hau zeukan: “Gure arbasoek hemen defendatu zuten Nafarroa eta askatasuna”. Beraz, burura datorkigun galdera da zergatik eta zeinek kendu zuen jatorrizko plaka eta orain dagonenarekin ordezkatu.\nDiario de Navarran azaldutako kronika\nBaina joan gaitezen azaltzera nola herritar batzuk jarri zuten lehendabiziko oroigarria Muezen. Izan ere, aurretik, Muezera joan eta bertako alkatea zen Oskar Bidaurrerekin egoteko gai izan ziren Jesus eta bere lagun batzuk. Oroigarria jartzeko egitasmoa azaldu orduko, alkateak ez zuen inongo arazorik jarri San Migel ermitan bera ipintzeko. Halaxe, 2003ko urriaren 16an helburu horrekin bertaratu ziren autobusean Muezera Antzuolako 50 bat jubilatu. Bertara iritsi zirenean zain zeuden.\nBaldejunkera, Muez eta Salinaas de Oro ingurukoen kokapen geografikoa.\naipatutako alkatearekin batera, bertako abadeak, Isidoro Ursua eta Abel Calvo, eta herritar batzuk. Abel Calvo abadeak bedeinkatu zuen oroigarria, ondoren aurreskua ere dantzatu zen, eta bukaeran, plakaren aurrean lora sorta bat jarriz, Agur Jaunak abesten bukatu zen saioa. Bitxia ere da ospakizun honen berri Diario de Navarra-k eman zuela hurrengo eguneko edizioan. Baina ez ziren hor ospakizunak bukatu, bertako elkarte baten herritarrek prest zeukaten hamarretakoarekin amaitu zelako. Hurrengo urtean, berriz,Oskar Bidaurre alkatea eta Isidro Ursua abadea etorri ziren alardea ikustera Antzuolara.\nLehen plaka eta lora sorta\nHala ere, Jesusek badu beste susmo bat: orain ikusten den oroigarria ez dela bigarrena, baizik eta hirugarren plaka. Lehena, bigarrena ala hirugarrena izan misterioa izaten jarraitzen du gaur ere zergatik eta zeintzuk izan ziren oroigarri hauek kendu eta berriro jarri zutenak.\nAitzakia polita duzue urtea bukatu baino lehen Baldejunkera haranera joateko, San Migel ermitara bisita bat egiteko eta, nola ez, Muezko herritarrak agurtzeko. Eta plaken misterioa argitzerik baduzue, jakinarazi!\nSan Migel ermita (Muez)


Igandeko Ebanjelioa: octubre 2016\nOn da Jaunak emango duen salbamena isilean itxarotea.\nNegar Kantak liburutik 3,17-26\nUrrun da niregandik bakea, ahaztua dut zer den zoriona.\nNeure artean diot: galdua da nire etorkizuna,\nJaunak ematen zidan itxaropena.\nNeure erbestealdiko zoritxarra gogora ekartzea\nedarimin pozoitsua da niretzat.\nEzin dut gogotik kendu, eta bihotz-eroria nago.\nBaina oroitzen naiz itxaropena susperrarazten didan zerbaitez:\nJaunaren onginahia ez dela amaitu, haren errukia ez dela agortu.\nGoizero berritzen dira. Bai handia, Jauna, zure leialtasuna!\nNeure artean diot: Jauna da nire on guztia!\nHarengan dut, beraz, itxaropen.\nJauna ona da berarengan uste on duenarentzat,\nberarengana jotzen duenarentzat.\nSalmoa 129, 1-2. 3-4ab. 4c-6. 7-8\nJaunarena maitasuna, Jaunarena askapen betea.\nBizi berria bizi dezagun.\nSan Paulo Apostoluak Erromatarrei egindako gutunetik 6,3-9\nEz al dakizue, bada, bataioaz Jesu Kristori lotuak izan garenok, haren heriotzari izan garela lotuak?\nBataioaren bidez berarekin lurperatuak izan garenok, haren heriotzari lotuak gaude, Aitaren ahalmenaz Kristo hildakoen artetik piztu zen bezala, guk ere bizi berria bizi dezagun.\nBerarena bezalako heriotzan hari itsatsiak izan bagara, hari itsatsiak izango gara harena bezalako piztueran ere.\nKristorekin hil bagara, sinesten dugu bizi ere berarekin biziko garela. Badakigu Kristo, behin hildakoen artetik piztuz gero, ez dela berriro hilko: herioak ez du harengan aginterik.\nEBANJELIOAREN AURRETIK BERSETA Jn 11, 25a.26\nNeu naiz piztuera eta bizia, dio Jaunak,\nniregan sinesten duena, hilda ere, biziko da.\nGizatalde handi bat ikusi nuen, inork kontaezin ahalakoa; nazio, arraza, herri eta hizkuntza guztietako jendea zegoen.\nApokalipsiaren liburutik 7,2-4.9-14\nNi, Joan, beste aingeru bat ikusi nuen ekialdetik igotzen, Jainko biziaren zigilua zuelarik, eta ozenki egin zien deiadar lurra eta itsasoa hondatzeko ahalmena eman zitzaien lau aingeruei, esanez: «Ez hondatu lurra, ez itsasoa, ezta zuhaitzak ere, harik eta gure Jainkoaren zerbitzariak bekokian zigiluz markatu arte».\nZigiluz markatuak zenbat ziren entzun nuen: ehun eta berrogeita lau mila, israeldar leinu guztietarik hartuak:\nOndoren, gizatalde handi bat ikusi nuen, inork kontaezin ahalakoa; nazio, arraza, herri eta hizkuntza guztietako jendea zegoen, tronuaren eta Bildotsaren aurrean zutik, soineko zuriz jantziak eta palma-adarrak eskuetan.\nEta ahots handiz egiten zuten deiadar:\n«Tronuan eseria dagoen\ngure Jainkoari eta Bildotsari\nzor diegu salbamena».\nTronu, zahar eta lau izaki bizidunen inguruan zutik zeuden aingeru guztiak ahuspeztu egin ziren tronuaren aurrean eta Jainkoa adoratu zuten, esanez:\n«Amen. Bedeinkazioa, aintza,\njakinduria, esker ona, ohorea,\nahalmena eta indarra\ngure Jainkoari menderen mendetan.\nOrduan, zaharretako bat mintzatu zitzaidan, esanez:\n–Soineko zuriz jantziak dauden horiek, zein dira eta nondik datoz?\n–Ene Jauna, zeuk jakingo duzu.\nHark esan zidan:\n–Larrialdi handitik datozenak dira horiek; beren soinekoak Bildotsaren odolean garbitu dituzte eta zuritu.\nSalmoa 23, 1-2. 3-4ab. 5-6 (R 32, 6a)\nHoriek dira zure bila saiatzen direnak, Jauna.\ngezurrezko jainkoetara jotzen ez dueña. R.\nJainkoa den bezalakoa ikusiko dugu.\nSan Joan Apostoluak egindako lehenengo gutunetik 3,1-3\nSenide maiteok, begira zer-nolako maitasuna izan digun Aitak, Jainkoaren seme-alaba izena eman baitigu, eta izan ere hala gara. Horregatik, mundukoek ez gaituzte ezagutzen, Aita ere ez baitute ezagutu.\nEne maiteok, dagoeneko Jainkoaren seme-alaba gara, baina oraindik ez da agertu izango garena. Badakigu, izango garen hori agertuko denean, Jainkoaren antzeko izango garela, den bezalakoa ikusiko baitugu hura. Harengan esperantza hau duen orok garbitu egiten du bere burua, Jesus garbia den bezala.\nZatozte niregana, nekatu eta zamatu guztiok,\neta neuk emango dizuet atseden. Aleluia.\nGuztiez duzu errukia izaki guztiak maite dituzulako.\nJakinduria liburutik 11,23-12,2\nJesus gure Jaunak bere aintza azalduko du zuengan, eta zuek bera goretsiko duzue.\nSan Paulo apostoluak Tesalonikarrei egindako bigarren gutunetik 1,11_2,2\nJainkoak hain maite izan zuen mundua, non bere Seme bakarra eman zion, harengan sinesten duenik betiko bizia izan dezan. Aleluia.\nSan Paulo apostoluak Timoteori egindako bigarren gutunetik 4,6-8. 16-18\nAleluia 2Co 5,19\nBai, Jainkoa da Kristoren bitartez mundua berekin adiskidetu duena,\ngizon-emakumeei bekatuen kontuak eskatu gabe,\neta adiskidetzearen mezu hau gure esku utzi duena. Aleluia


Uztartze Afari berria San Mames Jatetxean | Gure Sukalkintza\nGozatu esperientzia berri batez San Mames Jatetxean.\nSan Mames Jatetxeak esperientzia gastronomiko berria antolatu du datorren ostegunerako, urtarrilaren 11rako. Uztartze afari erakargarria proposatzen dizugu, Itsasmendi Upategien sommelierra eta zuzendari teknikoa den Garikoitz Ríosek zuzendua.\nKaneloia Elorrioko porru carbonararekin.\nBilboko San Mames Jatetxeko uztartze afariaren edizio berri honetan menu zaporetsu bat dastatuko dugu, eta hori gure karta berriko 7 plater berezik osatuko dute, gure lurraldeko zaporea izango dutenak.\nBriotxe torrada, esne merengatu izozkiarekin.\nPlaterei Bizkaiko Txakolina jatorri-deitura duten Itsasmendi Upategietako ardoek lagunduko diete, Garikoitz Ríos sommelierrak hautatu dituenak. Ekitaldian, aditu horrek ardoetako bakoitzaren ezaugarriak eta berezitasunak azalduko ditu, bertaratutakoek testuren eta zaporeen konbinazio perfektuaz gozatzen duten bitartean, esperientzia are atseginagoa eta zaporetsuagoa izan dadin.\nSan Mames Jatetxearen uztartze afariaren prezioa 65 € (BEZ barne) da pertsonako, eta urtarrilaren 11n (osteguna) egingo da 20:30ean. Lekuak mugatuak dira! Parte hartu nahi baduzu, egin erreserba ahalik eta lasterren 946 412 032 telefono-zenbakira deituta.


Euskal Herria Zuzenean 1996/1997, Arrosa | Euskal Herria Zuzenean 1996/1997, Arrosa – iparraldekohitza\nZer den lehen aldian zaflako bat biltzea. Egin eta tronpatu. Egiten ez duenari ez zaio gertatzen omen. Segur ta fida 1998koa zela artxiborik zaharrena baina, hona hemen 1996 eta 1997ko bi erreportai. Kanalduderen 28 orrialdeak aztertu beharko beraz.\nAntolatzaileak aurreikuspen haundiz ibili zirela erran daiteke, bideoa soporte bezala hain da bihurtu aktuala. Ze izango da aste hontan beraz ikusgai ? Joan den astean denak ikusi zituela uste zuen irakurleari hona hemen doi bat gehio. Doi bat gazteago, ala zaharrago?\n1996, Uniformizazioaren kontra eta irrati libreak\nLehen edizioko urtea da 1996koa. Jean Noel Etxeberri ‘Txetx’ entzuten daiteke festibalaren zergatiak ematen, “mementu erreferente bat sortzea musikaren inguruan, euskal rocka baina baita ere munduko musiken inguruan”. Hala nola hasieratik argi zuten zergatia, “kulturen eta bizimoduen uniformizazioa dakarren zapalgailuaren kontra borrokatzea” zuten helburua. Irrati libreen elkarretaratzea izan zen Arrosako lehen edizioa. Geroztik Arrosa sareak Euskal Herri osoko 21 irrati barnebiltzen ditu. Vito Mamatua irrati libre baten zuzendari Tahitiarrak hala zion 1996ean, “irratiak ez dira oraindik kontziente euskal nazioan duten errol garrantzitsuaz, ni ere hala nintzen, baina herriaren batasunean duen errolaz kontziente naiz orain”.\nIhesaren prebentzioak ere berebiziko garrantzia zuela entzun eta ikus daiteke, Tolosako prebentzio elkarte baten lekukotauna testigu edota Aides elkartearena. Azken honentzat duela hogeita bi urteko zailtasun nabarmena euskaraz ez jakitea zen EHZn, eta prebentziorako materiala bera euskaratu behar zutela azaldu zuten.\nLuzeago ez du joko artikulu honek, hitzak sobera daude gaurkoan, hoberena irudiak ikustea ; Su ta Gar, Etsaiak, Afrika Bibang, Anje Duhalde, Txetx, Lof, Geronimo, ezezagun, lagun, kanpina etab luze bat, ba badakizue ezta? Batzu zahartuko dira, besteak gaztetu ta nori inporta dio ba?\n1997, “EHZ is very good fiesta”\nBai bai, hau fiteago egin beharko da azkenean. EHZ hilabete undarrean izanki garai edo urte bakoitzetatik igarotzeko, erritmoak azkartu beharko du. Gai ezin aktualagoa azpimarratu zuten 1997ko edizioan “gure iragana ezagutu, geroa eraiki ahal izateko”. Txomin Heguyk hala zion garaian “ez dut uste herri, komunitate ala eskualde batek proiekziorik egin dezakeenik, nundik datorrenaren kontzientzia ez badu hartzen, transmititu zaion ondarearen kontzientzia ez baldin badu”. Erakusketa eta hitzaldiak muntatu zituzten historiaren eta memoriaren inguruan, hala azaltzen du Maider Etxeberrik.\n“EHZ is very good fiesta” dio Jojo Bidartek erreportaien. Ba hala izango zen bai. Norabide beretik doa Zebdaren elkarrizketa eta Euskal Herriarekin urteetan izan duten lotura bereziaren jatorria hobeki uler daiteke. Hala zioten 1997ean jada :\n“Gustatzen zaigu minoritate kulturalak azkarrak eta irekiak direnean. Irekiak direnean ikaragarrizko oparia dira, elkarrekin eraikitzeko gogoa ematen du”\n“Hemen bada zerbait berezia, batasun baten kontzientzia eta batasun horren kide izatearen kontzientzia, hori da bereizgarria”\n“Kolektiboaren ideia bat, gizartearen humanizazioa dakarrena eta gauzak aitzinarazten dituena”\nEta bai bideo hontan ere, orain arte ikusi gabeko aurpegiak agertuko dira, iduriz bakoitzaren aldi izanen da, Pantxo Belin sukaldea esplikatzen, Ur Gorostiaga herrialde ezberdinetako festibalariak elkarrizketatzen, mikrofonotik deika ari zaizkiola Peio Hegi, Olatz Idoate (izango da), EHZ elkarteko bulegoak, Oskorri, lehen ordenagailuak, Joxe Ripauen “Ihesi doa”…bai denetarik 1997an ere, anitza jada.\nEuskal Hedabideek hauteskunde legegileen mahain ingurua egin dute


Albisteak — Itturri Kulturgintza zerbitzuak\nOxabi, erromeriaz erromeria 2013/05/06\nTaularen gainean eskoziar taldea badirudi ere, euskaldunak eta parrandazale koadrila ederra esango nuke nik... Zazpi musikari, Zazpiak bat eginez, OXABI bezala aurkezten dira. Eta oraingoan Jon Gomez Garairekin, taldeko abotsa moduen aritzen dana, gaur bozeramalea, solasaldi polit bat izan dugu elkarrekin. Jonek, OXABI erromeria taldearen izenean honako pintzelada eman digu.\nTxarlestrup antzezlana kalez kale musikaz blai\nAuzora konpainia berri bat ailegatu da… Txarlestrup du izena eta ikuskizun bat eskeintzera etorri da. Ez dakit ondo zer diren, aktore moduan aurkezten dira, klarinete eta pianoa ikusi ditut furgonetatik jaisten, musikariak ote dira? Baina… oreka egiten hasi da neska argal hori beste horren sorbaldan igota… beste neska hori dantzan dabil?... zein artista-multzo mota da hau!! Hurbildu eta galdetu egingo diet.\nSexualitatea gai debekatua\nBegibistan da, egungo jendartean, haur eta nerabeen heziketan sexualitatea ez dela zeharka lantzen. Sexualitatea gai debekatua eta ezkutua izaten jarraitzen du. Hau dela medio, haurrek, gazteek eta helduek gai honetan hutsuneak dituzte. Bizi garen jendarte honek sexualitate eredu karratua inposatzen du eta honen ondorioz jarrera mugatuak garatzen ditugu.\nOrsai antzezlanaren estrenaldia Bilbon egingo da\nMalas Compañias taldeak sortu berri duen Orsai antzezlanari buruzko elkarrizketa egin diogu.\nMr Red & Mr Blue ailegatu berriak\nAparteko bi bidaiari Euskal Herrira ailegatu berri dira: munduan barrena bidaiatu ondoren, arineketan egin dute azken tartea. Hara! begira non dauden ... parkeko jesarlekuan neka-neka egina!...\nGure artean izango dira bizi izan duten istorioak kontatzeko eta ikasitako trikimailuak erakusteko. Etor zaitez ezagutzera!\nTxotxongiloen paperezko istorioak 2011/01/11\nBehi Bi´s txotxongilo taldeak prestatu duen azken ikuskizuna dugu hau. Ohi denez, aukeratu duten gaia oso egokia, hezitzailea eta interesgarria da. Bost eta hamabi bitarteko haurrei zuzenduta, betiko teknikak eta teknika berriak uztartuz taularen gainean ikuskizun zoragarria bihurtzen dute.


Depresioa nerabeetan eta hesteetako mikrobiota — Elhuyar Zientzia azoka\nDepresioa nerabeetan eta hesteetako mikrobiota Gaur egun, nerabeen osasun mentaleko arazoak jendeak uste baino arruntagoak dira. Mundu mailan nerabeen% 10-20k buruko osasuneko arazoak ditu, baina horietako asko diagnostikatu gabeak eta ia tratamendurik gabekoak dira. COVID-19ak sortutako pandemiak egoera hau larriago bihurtu du. Arazo mentalak ez tratatzeak beraien etorkizunean eragina du, osasun fisikoa eta psikologikoa kaltetuz eta helduak diren bizitza betetzeko aukerak mugatuz. Gure proiektuaren ardatza arazo mentalen jatorria aztertuz beraien eragina gutxitzeko bideak proposatzea izango da. https://zientzia-azoka.elhuyar.eus/eu/zientzia-azoka-online/gazteen-proiektuak/depresioa-nerabeetan-eta-hesteetako-mikrobiota https://zientzia-azoka.elhuyar.eus/eu/zientzia-azoka-online/gazteen-proiektuak/depresioa-nerabeetan-eta-hesteetako-mikrobiota/@@download/image/53 irudia.jpg\nDeskargatu — 138 KB\nDeskargatu — 2674 KB


Aukeran, terraza eta ura egunez, «siesta», katxiak eta festa gauez | Euskal Herria | Naiz\nAukeran, terraza eta ura egunez, «siesta», katxiak eta festa gauez\n«Ibiltari gauean, logura goizean» esaera zaharra zaharkitua uztea erabaki zuten bertaratutakoek. Goizean goizetik jendeak denbora galdu nahi ez, eta ur bila jo zuen, txerria trufatan bezala. Baten batek ere pot egin zuen hirugarren egunean. Aurrekoan, norbaiti ez zion graziarik egin dianek megafoniaz 9.45ean jotzeak eta atzo ordubete atzeratu zuen antolakuntzak elkartasunerako deia. «Zokorrizta»-k bere krokodiloaren bahiketa salatu zuen eta Kerobiak oilo-ipurdia eragin zion bati baino gehiagori.\nEguraldia lagun izan zuten atzo ere, Hatortxuko hirugarren egunean. (Idoia ZABALETA/ARGAZKI PRESS)\nAntonio, Paquito eta krokodilo bat Lakuntzan galduta\n“Antonio! Antonio! Begirazazue beste aldetik!”, oihu horiekin esnatu ziren goizeko 9etan kanpaleku nagusian atseden hartzen zutenak. Non ote zegoen? Inork ez zekien, ez non, eta ez nor zen Antonio. Agian, atzoko edizioan aipatutako Paquito “hater”-aren bila joan zen, edo “Zokorrizta”-ri bahitutako maskotaren bila joango zen. «Ostiralean, norbaitek krokodiloa lapurtu zidan Berri Txarrak-en kontzertuan, beraz, norbaitek ikusten badu dei nazala, eskertuko nuke», erregutu zuen megafonia bidez kapa berdedun pertsonaiak. «Ziur parranda zuek uste baino hobe amaitu duela Antoniok», erantzun zuen haserre baten batek bere kanpin-dendatik.\nBilaketa hartaz ez zekien ezer goizeko mendi martxara joatekoa zen Idurre Labaka donostiarrak, «Beriain igo nahi nuen baina…». Ez, ez zen joan. Dendatik ateratzen zela eman zituen azalpenak, motxila eta bainujantzia prestatzen zituela, «lagunekin ibai ertzera joateko eta pilak kargatzeko». «Etzazue ahaztu patata frijituen poltsa!», agindu zion kuadrillakide bati.\nMugikorrak baino, pilak kargatzeko beharra\nKanpinetik aterata, Naiz Gunea, gozozaleentzako gosarirako toki estrategiko bihurtu zen. Karpa azpian zeuden gehienek kafea eta opilak zituzten, kanpoan zeudenak goizeko 10.00etako eguzkiak kiskaltzen hasiak ziren. Eta bitartean ilarak komunetan atzokoak kanporatzeko, hortzak garbitzeko edota, herrira bidean, dutxa fresko eta berritzailea hartzeko.\nHerrian ere, jendea batetik bestera, etxera zihoazenak, jaialdira iristen ziren batzuk, lakuntzarrak eta herria garbi mantentzen lanean zebiltzan boluntarioak. Terrazak jendez beteak ziren eta mahaiak, kafe katiluz eta urez eta izotzez betetako edalontziz beteta. Azpimarratu beharra dago urak gutxi irauten zuela, «eskerrak iturri honek ez duen etenik», zioen pozik herriko plazan burua garbitzen ari zen gazte batek.\nEta 10.45 aldera dianek jo zuten, “Egun on Hatortxu!”. Bezperan baino ordubete beranduago entzun zen esnatzeko deia; izan ere, “goiz” oheratutako baten bati ez zitzaion gustatu herriarekin batera esnatu behar izatea, eta intentzio txarrez, karabanen kanpineko megafoniako kableak ebaki omen zituen. Antolakuntzak egitarauaren berri eman ondoren, ostiraleko kronika egin zen, eta besteak beste, Facun-ek, «fan-ek erasoa» sentitu zela salatu zuen; «ez dakit zenbat argazki eskatu zizkidaten», zioen barrezka, «baina baten batek nire mendekua jasoko du».\nSiesta gau erdian?\nErreka inguruan, lasaitasuna zen nagusi, baina aurretik aipatutako Idurre Labaka urduri ageri zen: «Non dago patata poltsa?». «Ez dakit, nik hartzeko prest utzi dut», erantzun zuen lagun batek. Horren aurrean, «bainua hartu, eta lehortu bitartean, siesta egingo dut itzaletan bazkaldu aurretik».\nSiesta, hori bera esan zien bezperan gau erdian, lagun batek Ander eta Aritz iruindarrei. «Ostiral gauean, kanpin dendara hurbildu ginen freskuratik babesteko jertse baten bila, eta zarata entzutean, gure kuadrillako bat atera zen, siesta botatzen ari zela esanez», kontatu zuten zalantzaz. Ez ziren ohartu, baina denda inguruan kondoi bat zegoen. Akaso, lagun siestazalea ez zen guztiz zintzoa izan.\nIbai ertzean zegoen Andres Leonard gasteiztarra ere. Bere ilea deigarria zen, luzea, leuna eta koloreduna. «Berez ilehoria naiz, baina orain zazpi koloretan dut tintatua». Energia kontu esoterikoengatik zen ala ez galdetuta, ezetz esan zuen, «gustatzen zaidalako da, eta aurretik beste kolore batzuk nituen, baina orain zilar kolorearen ordez morea jarri dut».\nJendeak uretan bainatzen ziharduen. Batzuek spa-tzat hartu zuten Arakil ibaia, eta urak gutxi estaltzen zuen tokietan etzanda mantentzen ziren, buruz gora batzuk, buruz behera beste batzuk, odolaren zirkulazioa piztu nahian. Pilak kargatzeko eta esnatzeko beharra zegoen. «Oraindik bi egun falta zaizkigu», zioen irriz gaztetxo batek.\nEguerdiko hitzordu nagusia, errekarekin batera, rockaz eta emakumeaz gogoeta egiteko ekitaldia izan zen, Naiz-ek antolatutakoa. Ehunka pertsonak bete zuten karpa, Ariane Kamiok zuzendu eta Maria Rivero, Huntza taldeko Josune Arakistain eta Uxue Amonarriz eta Hesian-eko Zuriñe Hidalgo eta Ane Bastidak parte hartu zuten mahai ingurua entzuteko.\nAtarrabiko gazte bat, Uxue Etxetxikia, amorratuta zebilen «kontzertuetan eta gauean zomorroek eragindako eztenkadak kontatzen», eta tearen zuhaitzaren olioaz azkura baretu nahian.\nSoinu proba baino kontzertu inprobisatu bihurtu ziren Kerobiaren beroketa lanak 19.15etik aurrera. Jendea batzen hasi zen, Txuma Flamarike eta Zaratamakersek bati baino gehiagori bestondoa musikaz, betiko rockaz, kendu ziotenean. Kerobiaren kontzerturako agertoki berezia prestatu zen, Etxera gunean, egun guzti hauetan dagoenaren parean. Maisutasunez, nostalgia eragin zieten zaleei, euren betiko kantuez. Aurretik, Naiz Gunean, Negak, Los Chikos del Maiz taldeko kideak, Arnaldo Otegiri egindako elkarrizketa entzuteko.\nNeke aurpegia ezin ezabatu zebiltzan asko, besteak beste, «gauean armiarmen beldur ziren bi bizilagun» izan zituen kuadrillak. «Gauez armiarmengatik, eta egunez gozamenagatik zalapartaka egon dira», zehaztu zuen lagun batek. Haiek baino zorionekoagoak ziren, beste hirukote bat, kuadrillakideak ziren ala ez jakiterik ez bazen ere. Berpizteko “tumbabarkos” prestatu zuten. Hori zer zen galdetuta, azkar eman zuten errezeta: vodka, sagar likorea, laranja zuku industriala, edari energetikoa, eta limoi freskagarria. Edabeak itsasontziak irauliko ote dituen jakiterik ez dago, baina batek baino gehiagok hankaz gora amaituko zuen atzoko parranda.\n«Etengabeko bi egun eta erdiko parranda daramate ziur», azpimarratu zuen plazako barran zegoen boluntario batek; «ostegunetik ikusi ditudan une guztietan martxan daude». Tranpa eginez ariko ote ziren amaierarik gabeko parrandari eusten? Haietako batek ez zuen arropa nahikorik ekarri egun guztietarako eta gehigarri honen atzoko edizioarekin tutu moduko gona egitea erabaki zuen. Ortegak ikusiko balu… Hark ere ziur ideiak ur freskotan argitu zituela.\nHortik aurrera, jendea Beriainen pilatzen hasi zen berriz, Beriain gunean azken-aurreko ahots txorrotadak eta izerdi tantak botatzeko. Vendettak eta Zea Maysek publikoa banatu zuten ilundu aurreko kontzertuetan eta Zook esnatzeko bultzada eman zien nekearen menpe erortzear zirenei.


World Metro & Light Rail Congress 2018 - Trenbide sistemak CAF Power & Automation\nCAF Power & Automation-ek World Metro & Light Rail Congress 2018 biltzarrean parte hartuko du.\nApirilaren 18 eta 19an World Metro & Light Rail Congress biltzarra izango da Bilbon. CAF Power & Automation-ek, CAF Taldearekin, trenbide-arloko ordezkari nagusienetako bat bezala parte hartuko du.\nBiltzar horretan, zeinean munduko hiriko trenbide-sektoreko enpresa nagusiak parte hartzen duten, eztabaidatzeko foroak, networking-a, hitzaldiak, kasu praktikoak eta erakusketa-esparrua izango dira. CAF Taldeak 10. erakustokian arreta eta trenbide-sistema eta ibilgailuei buruzko informazioa emango dizkie bisitariei.\nHalaber, CAF Power & Automation-ek “Etorkizuneko joerak identifikatzen. Ontziratutako Energi Metaketa sistemak trenbideko ibilgailuetarako” mahai-inguruaren moderatzailea izango da, eta ordubete inguruz, ontziratuko energia sistemetan gure aditua den Xabier Larreak, trenbide-ibilgailuetarako energia metatzeko joerak zein diren azaldu eta aztertuko ditu, beste parte-hartzaile batzuekin. Mahai-inguru hori apirilaren 18an izango da, 11.20ean, TEKNOLOGIA ETA ESTRATEGIEN MAHAI-INGURUAK eremuan.\nBiltzar horren jatorria\nsektorearen elkargune nagusia da, eta hamalau urtez baino gehiagoz antolatu izanak arrakastatsua dela erakutsi du, eztabaidatzeko tokia eta trenbide-industriaren erronka berriei aurre egiteko estrategiak eskaintzen baititu.\nBerriztapena, Teknologia, Ekimena” izenburuarekin Bilbon antolatuko da lehen aldiz,, , Eusko Jaurlaritza, SPRI, ETS, Euskotren eta Metro Bilbao erakundeen elkarlanari eta Mafex-en laguntzari esker. Izan ere, Euskadi da trenbide-fabrikazioaren gune nagusienetako bat Estatuan.


EH Bilduk 'Guernica' Gernikara eraman dezaten eskatu du | Berria.eus\nPolitika EH Bilduk 'Guernica' Gernikara eraman dezaten eskatu du\nEH Bilduk 'Guernica' Gernikara eraman dezaten eskatu du\nEH Bilduk Espainiako Kongresuan duen ordezkari Marian Beitialarrangoitiak legez besteko proposamena aurkeztu du, Pablo Picassoren Guernica margolana Gernikara eraman dezaten, hiria suntsitu zuen bonbardaketaren 80. urteurrena dela eta.\nProposamenean, EH Bilduk eskatu dio Espainiako Gobernuari Eusko Jaurlaritzarekin adosteko margolana Gernikara eramateko egin beharreko urratsak, eta, bide batez, bat egiteko Picassok artelanaren bidez adierazi nahi izan zuenarekin; hau da, «gerra, genozidioa eta herrien eta giza eskubideen urraketak salatzea».\nIdazkian, Beitialarrangoitiak nabarmendu du 60 bat udalerrik eta Euskal Herriko bestelako instituzio ugarik bat egin dutela proposamenarekin.\nIndependentzia deklarazioa abian jartzea babestuko du PDECat-ek, Madrilek 155.a ezartzen badu\nOmenaldi hunkigarri eta umoretsua egin diote Zakilixuti, 40. urteurrenean\nELAk eta LABek salatu dute CCOO eta UGT "lan zikina" egiten ari zaizkiola patronalari\nETBk 'Sautrela' kendu du\nInoren lurraldean atrapatuta\nAne Irazabal Elkorobarrutia\nCAFek Erresuma Batuan zabaltzen jarraitzen du 200 milioiko kontratu bati esker\nBabesa eta salaketa


Moai - Wikipedia, entziklopedia askea.\nMoaiak rapa nuiek ekialdeko Polinesiako Pazko uhartean 1250 – 1500. urteen bitartean zizelkatutako harrizko estatua monolitikoak dira. Gaur egun Txilerena den Pazko uharteko erakargarritasun turistiko nagusia dira, eta uharteko biztanleak turismo horri esker bizi dira hein handi batean.\n27° 06′ 51″ S, 109° 21′ 50″ W / 27.114231°S,109.363994°W / -27.114231; -109.363994Koordenatuak: 27° 06′ 51″ S, 109° 21′ 50″ W / 27.114231°S,109.363994°W / -27.114231; -109.363994\nMoaia, Rano Raraku sumendiko harrobiaren magalean\nZazpi moai Ahu Akivin.\n1 Deskribapena eta historia\n3 Eraikuntzari buruzko teoriak\nDeskribapena eta historiaAldatu\nAntzinako rapa nuiek zizelkatu zituzten ezagunak dire 900dik gora moaiak, uharte osoan banatuak. Horietako gehienak, Rano Raraku sumendiaren tobaz egin ziren, sumendi horretan, eta badira amaitze fase ezberdinetan dauden beste 397 moai. Horrek guztiak harrobia bat-batean utzi zela iradokitzen du, hainbat estatua harkaitzean erdi landuta geratu baitira. Amaitutako ia moai guztiak, geroago, tokiko uhartetarrek eraitsi zituzten, eraikuntza amaitzearen ondorengo garaian.\nHasiera batean, estatua erraldoi hauek, harri gorrizko motots batzuk ere bazituzten, pukao izenekoak, 10 tona baino gehiago pisatzen dituztenak, Puna Pauko kraterrean ateratzen zirenak, batzuetan, estatuetatik oso urrun. Gainera, horren ondoren, beharrezko altuerara altxa behar ziren, estatuen buru gainean jartzeko.\n1978an, begi zuloetan, begi bezala, koralezko txatalak jartzen zirela aurkitu zen. Hauek, kenduak, suntsituak, lurperatuak edo itsasora boteak izan ziren. Hau, bertako biztanleek behera bota zituztela dioen teoriarekin bat dator, beharbada tribuen arteko gerretan.\nXVIII. mende hasieran Pazko uhartera iritsi ziren lehen nabigatzaile europarrek, ikusten ari zirena ezin izan zuten sinetsi. Lur eremu txiki hartan, uhartearen eremu osoan zehar ehunka estatua erraldoi aurkitu zituzten.\nTxileko Pazko uhartean moaien kokapena erakusten duen mapa.\nMoaien esanahia, oraindik ez da ezagutzen, eta zenbait teoria daude estatua hauen inguruan. Horietatik arruntenak, uharteko biztanle polinesiarrek zizelkatu zituztela dio, XII. mendea eta XVII. mendearen artean, hildako arbasoen irudikapen bezala, euren mana edo naturaz gaindiko boterea, euren oinordekoei igortzeko moduan.\nPlataforma zeremonialak ziren ahuen gainean jarri behar ziren, euren aurpegiak uhartearen barnealdera begira zituztela, eta, koralezko edo harkaitz bolkanikozko begi batzuk jarri ostean, arbaso baten aringa ora edo aurpegi bizia bihurtzen ziren.\nEraikuntzari buruzko teoriakAldatu\nUste denez, mendi osoak erabili behar izan ziren estatua hauek egiteko. Harkaitz bolkanikoa, nahiko erraz ebaki zitekeen basalto edo obsidianazko tresnekin, euren oinarrizko forma, harrobian bertan emanez. Beranduago, gertu atera eta lurperatzen ziren, xehetasunak zizelkatzeko.\nAre eztabaidagarriagoa da uhartetik euren behin betiko kokapenera garraiatzeko modua. Ez da ezagutzen zehazki nola garraiatzen ziren, baina ia ziurra da prozesu horrek, zurezko lera edo biribilkiak behar izan zituela. Bigarren teoria batek, sokekin zanbulutuz mugituak izan zirela dio: 1986an, Pavel Pavelek, Thor Heyerdahlek eta Kon-Tiki Museoak, 9 tonako estatua bat garraiatzeko, hogei bat pertsona eta zenbait soka nahikoa zirela frogatu zuten.\n2000ko udan zehar, talde arkeologiko iparramerikar batek, duela mende asko, uhartean, makina konplexuen erabilera iradokitzen duten datuak aurkitu zituen. Charles M. Love geologoak eta 17 ikasleko talde batek, estatua erraldoi hauek garraiatzeko erabili ziren hiru galtzada nagusien sekzioak indusi zituzten. Galtzada hauen zati bat, jatorrian, uhartearen harkaitzezko ohantzean zulatua izan zen, pahoehoe bezala ezagutzen den mota bateko harkaitz bolkanikoz eratua nagusiki.\nBitxia bada ere, galtzada hauek ez dira lauak, baizik eta, bere sekzioak adierazten duenez, V edo U formakoak. Euren batez besteko zabalera 3,5 metrokoa da, eta ez dira, ez, ingeniaritza lan makala. Zatiren batzuetan, galtzadek, alboetan, harkaitz lerroak dituzte.\nBaina, agian harrigarriena, arroka hauek ez daudela han jarriak soilik, baizik eta uhartearen lurzorua eratzen duen harkaitzezko ohantzean zizelkaturiko zuloetan sartuak. Xehetasun garrantzitsu bat, zulo mota hauek, galtzada maldan gora doan zatietan daudela da. Love doktoreak, zulo hauek, han, harrizko buru erraldoiak mugitzen laguntzeko eta, beste edozein modutan, berebiziko ahalegina behar izango zuten goitierak gainditzeko pentsatutako gailuren bat pausatzeko jarriak izan zirela dioen hipotesia azaltzen du.\nZulo hauek, galtzaden V erako formaz gain, oraindik, Pazko uharteko biztanleek euren moaiak eraiki eta altxatzeko erabili zituzten sistemei buruzko inkognita garrantzitsuak daudela adierazten digute.\nMoai guztiak euren ahuetatik (plataformak) boteak izan ziren XVII. mendean. 1956tik, horietako gutxi batzuk, zaharberrituak izan ziren.\nEuren ahuen gainean altxata zeuden moai guztiek, uhartearen barnealdera begiratzen zuten, Ahu Akivin aurkitzen ziren zazpiak izan ezik, dirudienez, lehen kolonizatzaileen aurreko zazpi esploratzaileak irudikatzen dituztenak. 1960an zaharberritua izan zen\nAhu Vinapua, Cuscokoak bezalako eraikuntza teknika inken antzerako teknikekin egina dago.\nMoai Paro izenekoa, amaitutako moai guztien artean garaiena da, eta Te pito kura plataforman dago. 11 metroko altuera eta 80 tonako pisua zituen. Gaur egun, botata eta hiru zatitan zatitua dago.\nRano Rarakuko harrobian, 21 metroko amaitu gabeko estatua bat dago.\nAhu Tongariki izenekoa, existitzen diren plataformen artean handiena da, 200 metroko luzerarekin, eta, bere gainean, 15 moai dituela. 1996 eta 1997 bitartean zaharberritua izan zen.\nPazko uharteko moaiak, Munduko Zazpi Mirari Berrien leihaketan hautagaiak izan ziren.\nAzken aldaketa 21 martxoa 2021(e)an, 13:01(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 21 martxoa 2021, 13:01.


Ispaster adinekoekin herri adeitsua bihurtzeari buruzko hitzaldia emango dute bihar - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nIspaster adinekoekin herri adeitsua bihurtzeari buruzko hitzaldia emango dute bihar\nBizkaiko beste zenbait udalerrietan legez, adineko pertsonentzat herri atsegina bihurtzeko proiektua martxan jarri gura dute, eta horretarako talde eragilea edo dinamizatzailea sortzea izango da lehen pausoa.\nHorretarako, Bizitzen Fundazioko kideek gidatuko dute biharko saioa, eta bertaratzen direnei programa honen informazioa eta azalpenak emango dizkiete. Halaber, gizarte langile bat ere bertan izango da. Bizi Ispasterko Nagusien Elkartean batuko dira bihar, 17:00etan.\nBizi elkartean emango dute hitzaldia.\nTalde eragile horren zeregina Ispasterren zahartze aktiborako eta osasungarrirako baldintza egokiak sustatzea izango da, eta udaletik proiektuan parte hartzera animatu dituzte ispastertarrak. 18 eta 30 urte bitarteko gazteei eta adineko bizilagunei luzatu diete deialdia. Interesa dutenek eskuorri bat bete, eta udaletxeko Bulego Orokorrean utzi behar dute.\nAdinekoek duten “potentziala balioan jarriz”, Ispaster adin guztientzako udalerri bihurtzea da proiektuaren oinarria: “Zahartzaroa nola bizi eta bizitza osoa nola garatu birpentsatzeko aukera ematen du”.\nProiektua Bizitzen Fundazioko tenikariek bideratuko dute, eta proiektua lantzen hasteko herritarrei formakuntza eskainiko diete.\nProiektua aurrera eramateko “hiru hanka” beharrrezkoak direla azaldu dute Hirugarren Adinekoen Elkarteko kideek: Herriko pertsona nagusiak, udalaren laguntza eta teknikariak.\nAdinekoek duten potentziala aprobetxatuz, herritarren kalitatea hobetzea eta horretarako parte hartzeko prozesuak sortzea dira helburu nagusiak.\nEgitasmoak lau zati ditu, eta gutxi gorabehera bost urterako da. Hala ere, jarraipena izatea da asmoa, hau da, hemendik bost urtera berraztertzea. Lehenengo bi urteetan egoeraren diagnostikoa egingo dute, eta ondoren plan eragile bat osatuko dute, diagnostikoan ikusten diren arazo edo beharrizanak zelan konpondu litezkeen zehaztuz. Plana gauzatzea edo betearaztea udalari dagokio, eta gauzatu ostean, ebaluazioa egingo dute.\n“Hau ez da amaitzen behin aztertuta; bost urteren ostean berriro hasiko litzateke lehenengotik”, azaldu dute Hirugarren Adinekoen Elkarteko kideek.\nAdineko pertsonen parte hartzea ezinbestekoa dela argi dute Hirugarren Adinekoen Elkartekoek. Parte hartzea “oso aktiboa” izan behar dela adierazi dute, adinekoak eragile izatea, eta aniztasuna egotearen garrantzia nabarmendu dute: “Talde eragileak ahalik eta aniztasun gehien eduki beharko luke. Gure kasuan, esaterako, auzo guztietako jendearen ekarpenak jasotzea oso garrantzitsua da”.\nZortzi arlo. Programa Munduko Osasun Erakundetik dator, eta 2005ean egin zuten proba pilotua. Programan zortzi aztergai zehazten dira: garraioa, etxebizitza, aire zabaleko lekuak eta eraikinak, gizarte eta osasun zerbitzuak, komunikazioa eta informazioa, herritarren parte hartzea eta enplegua, parte hartzea eta gizarteratzea eta errespetua eta barnean hartzea.\n“Gero eta urte gehiago bizi gara, eta gero eta beharrizan gehiago ditugu, eta horri irtenbide bat eman behar zaio. Programa ondo landu, eta pertsona nagusien potentziala aprobetxatuz gero, emaitza hobeak atera litezke, bai osasun arloan, segurtasun arloan etab. Pertsonentzat bizi kalitate hobea lortzeko balio du”, azaldu dute Hirugarren Adinekoen Elkarteko ordezkariek.\nBizi kalitatea aipatzean, ez dira soilik osasun fisikoaz ari, baizik eta baita mentalaz, emozionalaz zein sozialaz ere. Esaterako, jende asko bakarrik bizi dira, eta norbere bakartasun horretan bizi dituzten beharrizanak edota arazoak azaleratzea garrantzitsua dela azpimarratu dute Hirugarren Adinekoen Elkartetik.\nJendeak herria zelan ikusten duen eta zein beharrizan ikusten dituen esan behar dutela zehaztu dute. Gero, aztertuko da zer egin litekeen eta zer ez, seguruenik dena batera ezingo dutelako egin: “Haien berba garrantzitsua dela sentitu dezatela, herrian zeresana dutela”.


Kultura eta Kirola 2019-05-31\nIgerilekuko bonoak kiroldegiko harreran egingo dira salgai gaurtik aurrera.\nEkainaren 15ean irekiko dira aurten Leitzako igerilekuak. Anikotek dagoeneko atera ditu bonoak eta gaurtik aurrera kiroldegian egonen dira salgai. Urtero bezala uretan egiteko hainbat ikastaro antolatu dira. Igerileku denboraldia irailaren 15ean itxiko da.\nKultura eta Kirola Partehartzea eta Auzolana 2019-04-03\nLeitzako Herri Krossean parte hartzea jaitsi dela eta kezkatuta, Aurrera K.E-K deialdi berezia egin nahi du herritarrek lasterketan parte har dezaten.


Soldata-arrakala, lanaldi bikoitza, zaintzaren ardura, sexu-jazarpena… genero-bereizketaren adierazle horien ondoan, bada beste bat, askotan isilean geratzen dena: haurdunaldien erantzukizuna. Horren erakusgarri da emakumeentzako eta gizonentzako antisorgailuetan dagoen aldea: emakumeek hamaika metodo badituzte ere aukeran (betiere, aukeratzerik dutenentzat), gizonezkoek bi baino ez dituzte: preserbatiboa edo kondoia eta basektomia.\nmedicina, sociologíaJarraitu irakurtzen\nmetaciencia, psicologíaJarraitu irakurtzen\nUkimena da mundura iristean erabiltzen dugun lehen zentzumena, eta uztean, azkena. COVID-19ak, ordea, muga handiak ekarri ditu besteak ukitzeko eta uki gaitzaten, eta askori gogorra egiten zaigu besarkadarik eta laztanik gabe etsitzea.\nmedicina. neurocienciaJarraitu irakurtzen\nCOVID-19ari aurre egiteko, medikuntza tradizionaleko botikak erabiltzea bultzatzen ari da Txinako Gobernua. Botika horiek onartuta daude hango osasun-sisteman, eta beste herrialde batzuetara ere bidali dituzte, tartean Iranera eta Italiara. Alabaina, Nature aldizkarian ohartarazi dutenez, ez dago bermatuta seguruak eta eraginkorrak direnik.\nPitzadurarik ez Nobelen erreinuan\nNobel saria jasoko duten ikertzaileen izenak ezagutu baino astebete lehenago, irabazle tipikoen erretratuak erakutsi zituen Inside Science komunikabide estatubatuarrak. Erretratu horiek egiteko, Medikuntza edo Fisiologiako Nobelaren 199 irabazleen aurpegiak, Fisikakoaren 201enak eta Kimikakoaren 165enak konbinatu dituzte, eta hala lortu dituzte, hurrenez hurren, hiru kategoria horietako sarituen erretratuak.\nHarrigarria dirudien arren, zulo beltza lortzeko proiektuan nabarmendu den izen nagusia ez da astronomoa edo astrofisikaria, informatika ingeniaria baizik. Eta are harrigarriagoa da informatikari hori emakumezkoa izatea, berekin proiektuan lanean aritutako hamar ingeniarietatik zortzi gizonezkoak baitira. Gaztea da, gainera; 29 urte baino ez ditu. Haren izena: Katie Bouman.\n10Mar / Bilbao


Saskibaloia hobeto ezagutzeko, saski-eskola Aretxabaletan - Aretxabaleta - Goiena.eus\nSaskibaloia hobeto ezagutzeko, saski-eskola Aretxabaletan\nZuriñe Velez de Mendizabal 2013-10-18 10:40\nAretxabaletako neska-mutilek saskibaloian murgiltzeko aukera daukate. Saski-eskolaren bidez, kirol hori ezagutu eta talde lana zein esfortzua moduko baloreak bereganatuko dituzte. Ibarran izango dira eskolak; nesken taldeaz Eskoriatza KE arduratuko da, eta Ointxe! saskibaloikoak, ostera, mutilen taldeaz.\nSaskibaloia ezagutu eta probatzeko aukera. Horixe eskainiko du saski-eskolak Ibarra kiroldegian 2013-2014 denboraldian. Eta nortzuk parte hartu ahal izango dute bertan? Hirugarren, laugarren eta bosgarren mailako neska-mutilek, hau da, 7 eta 11 urte bitartekoek.\nHala, Aretxabaletako gaztetxoek kirol hau ezagutu dezaten, beste bi herrietako saskibaloi taldeen laguntza edukiko dute, batetik Eskoriatza kirol elkartearena, eta bestetik, Ointxe! saskibaloi taldearena.\nJosu Larreategi Ointxe! taldeko kidea da eta urteak daramatza saski-eskola gidatzen. "Asier Mujika kirol teknikaria kirol elkarteekin kontaktuan ipini zen Debagoieneko saski-eskolaren metodologia bateratua izateko. Hala, Arrasateko eta Bergarako eskaintza bera emango dugu Aretxabaletan".\nSaskibaloia baliatuz, balore berdinak transmititu gura dituzte: talde lana, errespetua, diziplina, lehiakortasuna... Eta guzti hori egiteko dibertsioa ere ez da faltako. "Ongi pasatzea funtsezkoa da eta jolasak, koordinazio ariketak, baloiarekin jokoak eta beste egingo ditugu".\nSaski-eskolan izena emateko aukera urte guztian zehar egongo da. Eta azpimarratu gura izan dute neska-mutilek multikirolean izena emanda egon behar dutela. Azaroa amaiera bitartean, gainera, doakoa izango da, eta jarraitu gura izanez gero, "100 euroko kuota ordaindu beharko da denboraldi guztirako".\nAretxabaletako Udalarekin iritsitako akordioak jasotzen duenez, Eskoriatzako kirol elkartea arduratuko da herriko nesken saski-eskolaz. Astelehen eta eguaztenetan elkartuko dira, 18:00etatik 19:00ak arte.\nArrasateko Ointxe! taldea izango da, ostera, Aretxabaletako mutilei saskibaloia gerturatzearen arduraduna. Eta hauek egubakoitzetan izango dute elkartzeko eguna, 18:00etatik 19:00ak bitartean.\nAmaitzeko, bai nesken eta baita mutilen taldeen babesle ofiziala Mondragon Lingua izango dela eman dute aditzera saski-eskolako kideek.


Fagoagak Gordobil ordezkatuko du CD Vitoriako aulkian | SD Eibar - Web Oficial\nFagoagak Gordobil ordezkatuko du CD Vitoriako aulkian\nOhorezko Erregional Mailako entrenatzaileak filialeko gidaritza hartuko du denboraldia amaitu eta hurrengorako\nIgor Gordobilek ez du jarraituko Bigarren B Mailan ari den CD Vitoriako aulkian. Eibarko filiala Bigarren B Mailako II Multzoan da une honetan. Gordobilek 2017/2018 denboraldian hartu zuen taldearen zuzendaritza, eta berarekin batgera Jon Larreategik, bere bigarrenak ere, taldea utziko du. Larreategi aurretik ere bigarren entrenatzaile lanak egin zituen Arkaitz Lakanbrarekin batera.\nSD Eibarrek Gordobilek eta Larreategik egindako lana eskertu nahi du, eta etorkizunean zorterik onena opa die.\nIban Fagoaga, orain arte Ohorezko Erregional Mailako Eibar Urkoko entrenatzailea izan denak hartuko du CD Vitoriaren gidaritza. Fagoagak beste denboraldi batez luzatu du kontratua talde armaginarekin, eta denboraldi honetan eta hurrengoan izango du taldea zuzentzeko aukera.\nIñigo Perez, orain arte Jubenilen Ohorezko Mailako entrenatzaileak, Eibar Urkoko gidaritza hartuko du gaurtik aurrera, eta Loren Barbado, jubeniletan bere bigarrena izan dena, lehen entrenatzaile izatera pasako da.


2018ko azaroaren 15a, osteguna | Ordua Euskal Herrian 18:23:35\nNetflix, HBO eta Amazon Prime Video bezalako plataforma digitalak orain hilabete batzuk iritsi ziren Euskal Herrira. Telesail mordoa ikusteko aukera, nahi dugun orduan, mundu guztiaren eskura eta edozein adinetako pertsonek erraz maneiatzeko moduko edukiekin –ziur zure gurasoak ere engantxatu direla eta ehunka mezu jasotzen dituzula haien zalantzekin–. Baina pantaila txikiko ekoizpen zaparrada honek badu mugarik? Netflix “txurro-denda” moduko bat bilakatu al da? Telesail gehiegi estreinatzen dira?\nBAI. Gehiegi daude\nPeak TV. Hori da azken urteetan telebistaren arloan eta AEBetan hedatzen ari den hitza. “Telesailen burbuila” bezala definitu daitekeen termino horrek adierazi nahi du iristear dagoela ekoizpen hauen gailurra. Pantaila txikian produktu gehiegi dagoela adierazteko espresioa da: kontrolik gabe estreinatzen dira eta askotan kalitate maila zalantzagarria da. Urtero banatzen diren Emmy sariek adibidez –urteko telesail onenen sariak– ezinezkoa dute urteko estreinaldi garrantzitsu guztiak nabarmentzen.\nFX katearen arduraduna den John Landgrafe-k sortu zuen Peak TV kontzeptua eta duela hiru urtez geroztik ekoizpen kopuruaren inguruko txosten batzuk argitaratzen ditu. 2017an adibidez, 500 telesailen zifra ukitzera heldu ziren. Gailurra, Peak TV deiturikoa, 2019an iritsiko dela dio. “Tsunami” horren erantzule nagusiak aipaturiko streaming plataformak dira batik bat. Landgrafek argitaraturiko beste txosten batean irakur daiteke Yahoo, Hulu, Amazon, Netflix, Crackle edo YouTube Red plataformek bi urtetan bikoiztu egin dituztela beraien ekoizpenak, Netflix-en olatuaren eraginez batez ere.\nHonek, beste hainbat enpresa teknologikotan gertatu den bezala, telesailen merkatua monopolio egoerara eramateko arriskua ekar lezake eta ez dakit nik ez ote den gure kaltetan izango istorio berberak labe beretik irtetea. Adibide garbiena –berriro ere– Netflix: lehen, urtean bost ekoizpen berri estreinatzen bazituen, hiruzpalau kalitate handikoak izaten ziren; gaur egun “bi astetik behin telesail/denboraldi berri bat” filosofiarekin, telesailak baino, txurroak egiten dituen plataforma dela dirudi. Ekoizpen bikainak estreinatzen ditu bai, baina kaskarren multzoa handitzen doa.\nEZ. Gehiegi ikusi nahi ditugu\nHau da, zalantzarik gabe, azken urteotako fenomeno kultural aipagarrienetako bat, gune kulturalean espazio geroz eta garrantzitsuagoa betetzen hasi baitira. Baina kopuruarekin eta hauek irensteko abiadurarekin itsutzen hasi garela uste dut. Kuadrillan ala lagun artean adibidez, Game Of Thrones telesailaren azken atala etengabe aipatzen ari badira, eta zuk ekoizpen hori ikusten ez baduzu, elkarrizketa horietatik kanpo geratzeko arriskua duzu. Stranger Things-en bigarren denboraldia bihar goizeko 9:00tan estreinatzen bada, “ea nork ikusten duen lehenago” lasterketa amaigabean murgilduko zara. Hemen loratzen da, nire ustez, polemika honen gakoa: irakurketarekin gertatzen den bezala, alderdi atsegingarria ez galtzea ezinbestekoa izan beharko litzatekeela. Alegia, ikusten duzuna ikusten duzula, gustura izan dadila, nahi duzulako, eta ez ondokoak hala egin duelako, sare sozialek bultzatu zaituztelako ala aipaturiko plataforma hauen algoritmoek burmuina xurgatu dizutelako. Eskaintza hainbeste zabaldu da, egungo estreinaldi mordoa igerian dabilela duela 10-15 urteko telesailekin batera. Ondorioz, ikusle askok uko egin diote borondatez aukeratzeari eta “zer ikusi” erramintak edota “gomendio” aplikazioak erabiltzen hasi direla beraien ordez erabakiak hartzeko. Izar kopuruaren arabera edo Interneteko “adituaren” gustuen arabera beraien ordez aukeratze horrek frustraziora eraman dezake eta “telesail gehiegi egiten dira” esaldia errepikatzera.


Dabilen harriari goroldiorik ez | Enbata\nHarrera / Artikuluak / Ulertu / Gai Berezia / Dabilen harriari goroldiorik ez\n« L’affaire Egunkaria : les stigmates de la torture\nCatalogne : déconstruire les raccourcis concernant l’effet Podemos »\nEnbata(E)K EGINA | Argitaratua: 2015/05/28\nDabilen Harriari Goroldiorik Ez from Joxemi Zumalabe Fundazioa on Vimeo.\nEuskal Herrian bestelako jendarte-eredu baten alde lanean ari diren Herri Mugimenduak laguntzea, horixe izan da Joxemi Zumalabe Fundazioaren helburua sortu zenetik. Hau da, Euskal Herriko herri ekimen, talde eta mugimenduek egiten duten ekarpen sozial eta politikoa ikustarazi, sendotu eta merezi duen errekonozimendua ematea. Militantzia eta horizontaltasunari buruzko gogoeta, antolakuntzaren eremuan esperientzia interesgarriak izan dituzten eragile zein norbanakoak elkarrizketatu dituzte 41 minutako bideo honetan.\nJoxemi Zumalabe Fundazioa gaur\nEuskal Herrian bestelako jendarte-eredu baten alde lanean ari diren Herri Mugimenduak laguntzea, horixe izan da Joxemi Zumalabe Fundazioaren helburua sortu zenetik. Hau da, Euskal Herriko herri ekimen, talde eta mugimenduek egiten duten ekarpen sozial eta politikoa ikustarazi, sendotu eta merezi duen errekonozimendua ematea. Asmo horiekin, 1996ko apirilean lagun talde batek Fundazioa sortu eta lagun zuten Joxemi Zumalabe Goenaga-ren izena jartzea erabaki zuten. Joxemi Donostian jaio zen 1950ean, gaztetatik bere herriak bizi zuen egoerarekin konforme ez, eta hori aldatzeko lanean jardun zuen buru belarri. Argia aldizkaria aurrera ateratzen lan handia egin zuen, baita Euskaldunon Egunkaria proiektua sustatu kioskoetara eraman arte. Beste hainbat ekimenetan jardun zuen ere Joxemik baina, zoritxarrez, gaitz batek eraman zuen 1993ko urtarrilean. Joxemi bera eta herrigintzan egin zuen ekarpena gogoan izateko jarri zitzaion bere izena Fundazioari.\nFundazioak ibilbide oparoa egin zuen 1996tik 2008ra: Fite! Buletina, hilero herri mugimenduen ekimenen berri ematen zuena. Herri Mugimenduaren Gida, 1.500 eragileen argibidea eman zuena. Kolektiboei eskainitako ikastaroak, azpiegiturak eta haiekin batera antolatutako Eztabaida Jardunaldiak. Horrekin batera, eragile ezberdinen arteko elkarlan-prozesuak koordinatu eta dinamizatu zituen JMZ Fundazioak; Herria Mugi ekimena:“Gizarte aldaketa bilatzen dugun taldeok elkarlanerako eta elkar ezagutzarako guneak behar ditugu komunean duguna elkarren babesean gauzatzeko”; Arrosa Irrati Ekoizpen Zentroa, 20tik gora irratien elkarlanari esker sortua; Mundua Euskal Kulturan, etorkin elkarteak eta euskalgintzako eragileak bildu zituena euskara eta euskal kulturaren sustapena elkarrekin aztertzeko. Euskal Herriko Foro Soziala: talde ugari bildu zuena Foroaren sortze prozesuan zein 2003ko ekainean antolatu ziren Topaketetan.\nOrdurako jada Fundazioak ezaguna zuen Espainiako Estatuaren errepresioa; 2000. urtean, Aundientzia Nazionalak 18/98 auziaren barruan inputatu eta, Fundazioko kideekin batera, beste hainbat lagun kartzelatu eta epaitu zituzten herri ekimena kriminalizatzea eta jarduera politikoa delitutzat jotzea helburu zuen makro-sumario horren barruan. Jazarpena, atxiloketak eta epaiketa kolpe gogorrak izan ziren Fundazioaren lan-dinamika goitik behera baldintzatu zutenak, ordura arteko egitasmoak gelditu eta defentsa lanetan murgiltzea ekarri zuten. Oinarrizko eskubide zibil eta politikoen aldeko “18/98+ lan taldea” koordinatu zuen JMZ Fundazioak 2008ra arte. Auzia absoluzioarekin itxi bazen ere, epaiketa zentzugabe horrek indarrean dagoen hegemonia ideologiko eta instituzionalarekin bat ez gatozenak zigortzea eta beldurtzea bilatzen zuen, disidentzia politikoa desmobilizatzea.\nOndorioa argia da: euskal herritar pasiboak eta otzanak nahi dituzte. Baina, errepresioak sortutako minak eta injustiziak ahuldu gintuela onartuta ere, hemen gaude esateko errepresioak ez duela bere helburua lortu. JMZ Fundazioak, gogoeta prozesua egin eta gero, bere lantaldea zein proiektua berritu ditu eta herri mugimenduetako kideekin zein herrigintzan ari diren eragileekin lan egiten jarraitzeko prest duzue. Aktibismo sozio-politikoa sustatzea eta kolektiboen arteko gogoeta eta elkarlan estregikoak erraztea, horixe izango dugu hemendik aurrera ere ipar eta ilusioa. Izan ere, auto-antolatuta dagoen herriak bere bilakaeran eragiteko gaitasuna duela sinisten dugu, bere etorkizuna gidatzeko ahalmena. Euskal Herrian badugu mobilizatzeko eta herri ekimenez proiektu sendoak sortzeko gaitasuna, baina kultura honen transmisioa, bereziki belaunaldien arteko transmisioa, elikatu eta zaindu beharreko kontua iruditzen zaigu.\nGaltzen den borroka bakarra… bertan behera lagatzen dena delako.\nEzaguna dugu euskal herritarrok herri bezala bizi dugun ukazioa, eta badira maila berean pairatzen ditugun beste ukazio eta subordinazio moduak ere, patriarkatuaren eta kapitalismoaren errealitateak ezartzen dizkigunak. Baina, menpekotasun modu ezberdinek erresistentzia modu eta borroka anitz sortzen dituzte: emakumeena, langileena, ekologistena, baserritar eta nekazariena, euskalgintzarena, errepresioaren kontrakoarena, elkartasun internazionalistarena, homofobiaren kontrakoarena, anti-militarismoarena, gazteena eta ikasle mugimenduarena, arrazakeriaren kontrakoarena,…\nAzken finean, subordinazio eta diskriminazio modu anitz sortzen dituen gizarte-eredu baten aurrean gaude. Hitzetik hortzera dabilen krisia ez da krisi ekonomikoa bakarrik, zibilizazio oso baten krisia da, bizimodu eta jendarte-eredu patriarkala, inperialista eta kapitalistaren krisia. Horrexegatik, inposaketa eta eskubide urraketa ezberdinen kontra mobilizatzeaz gain, eta politika zein egitasmo elitista eta desarrolisten aurka borrokatzearekin batera, ezinbestekoa dugu merkatu kapitalistaren logikatik at dauden ekimen, sare eta espazioak indartzea: baserritar eta kontsumo-taldeak, birziklapenaren inguruan sortzen diren kooperatibak, euskara elkarteak, gaztetxeak eta kulturaz gozatzeko eta sortzeko dauden espazio auto-gestionatuak. Eta baita beste hainbat arlotan lanean ari diren ekimenak gure beharrizan nagusiak gizalegez eta auto-antolakuntza herrikoiaren bitartez asebetetzeko, eta ez dirulegez edo etekinaren logika kapitalistaren bitartez.\nBeste bizimodu eta jendarte-eredu bat eraikitzea, azken finean, ez da dekretuz edo goitik-behera etorriko den zerbait; guk geuk geure esku, bihotz eta buruarekin eraikiko dugun zerbait baizik. Izango bada, auzolanean, behetik eta denon artean, gauzak beste modu batez egitearen eta antolatzearen prozesu etengabea izango da.


Zinema euskaraz gozatzeko aukera izango dute gaztetxoek Durangoko Azokan • ZUZEU\nZinema euskaraz gozatzeko aukera izango dute gaztetxoek Durangoko Azokan –\nZineuskadik, euskal ikus-entzunezkoaren sektorea bateratzen duen plataformak, hainbat proiekzio eta soinu efektuak egiten ikasteko tailerra antolatu ditu Durangoko Azokarako.\nPixelatu enpresak dinamizatutako ekimena abenduaren 5ean gauzatuko da. Soinuak pelikula batean duen pisuaz jabetzeko aukera izango dute parte-hartzaileek; izan ere, nahiz eta elementu garrantzitsuenetarikoa izan, istorioari ematen dion sinesgarritasuna dela eta, gutxitan erreparatzen zaio faktore horri. Tramankulu desberdinak erabiliz, animaziozko film batean soinu efektuak nola sortzen diren ezagutu eta birsortu egingo dituzte.\nGoizeko 10.00etatik 12.00etara eta 12.30etik 14.30era, bi saio eskainiko dira azokako Irudienea gunean. Gazteak zinemagintzara hurbildu eta filmak beste belarri batzuekin entzunaraztea izango da tailerren xedea, baita haien irudimenari eta sormenari ateak irekitzea ere.\nHurrengo egunetan, berriz, pelikulen proiekzioez gozatu ahal izango dute etxeko txikiek, doan. Abenduaren 6an, 15.00etan, “Harpetarra” pelikularen emanaldia izango da, Harri eta Brontze Aroetako ordezkarien arteko lehiari buruzko abenturazko istorioa.\nHilaren 7an, aldiz, hiru proiekzio eskainiko dira. Goizeko 11.00etan, “Gruffaloa” filmaren txanda izango da, animalia-izaki berezi bati buruzko pelikula ederra; eta 12.00etan, Euskal Herriaren historian murgiltzeko aukera izango dute haurrek “Lur eta Amets“ filmarekin. Amaitzeko, arratsaldeko 15.00etan, fantasiazko istorio batean barneratuko dira bertaratuak, magiaz beteriko “Horman erlojua duen etxea” pelikulari esker.\nDurangoko Azoka, Irudienea, Zinema euskaraz


Zarauzko Idazleak - Joxean Agirre - Osaba Txirrita\nHonen lotsatia naizelako miresten nuen beharbada honenbeste osaba Txirrita. Gure etxera, Altzako Gazteluenera, festetan gonbidatuak etortzen zirenean, ni artega jartzen nintzen eta, amak behin eta berriz kontatzen duenez, lastategian ezkutatzen nintzen. Neu ere gogoratzen naiz zerbait, gogoratuko ez naiz bada!\nLastategia etxe ondoan genuen etxolari deitzen genion. Han neguan lastoa gordetzen genuen behi eta zekorrei eman ahal izateko. Lasto fardo batzuen atzean ezkutaturik sentitzen nintzen eroso. Jolaserako trepeta batzuk eramanak nituen bertara eta orduak egin ohi nituen han bakarrik, halakoxea baitzen nik bakardadean denbora pasatzeko nuen erraztasuna, nire gisara ondo egoteko nuen adurra. Gehienetan, ordea, ama etortzen zitzaidan bila eta derrigorrez eramaten ninduen osaba-izeba eta lehengusuen aurrera eta han, izebek bereziki, bi eskuekin ilea igurzten zidaten eta «A zer mutiko ederra!, masail guri-guriak dauzka», esanez, beren bigote zorrotzekin musukatzen ninduten, nire izeba gehienek bigoteak afeitatu egiten baitzituzten gero deskubrituko nuenez.\nNiri orduan sukarra bezalako zerbait igotzen zitzaidan masailetara eta bigoteen urradurak eta lotsak ematen zidan berotasunarekin gorri-gorri eginda geratzen nintzen.\nBehin lastategian ezkutaturik, ama noiz agertuko nengoela, osaba Txirrita etorri zitzaidan eta amak bezala belarritik heldu eta derrigorrean etxera eraman beharrean, jolasean geratu zen nirekin. Egurrezko gurdi txiki bat nuen idi parearekin, aurreko urtean Erregeek ekarria. Idiak uztartzen lagundu zidan eta gurdian jartzen, txikiak izanagatik benetakoak bezalakoak baitziren, beren kopetako, hede eta uztarriarekin. Eta han, lasto fardoen atzean, idi-parearekin garraioan ari ginela, kontatu zidan lotsa umetako gaitza zela, gehienez ere gaztarora arte irauten duena eta gero, ahotsu loditzean, desagertzen dena.\n—Bertsolariok ez zarete jendaurrean lotsatzen, bestela ez zineten bertsolari izango —erantzun nion nik. Orduan kontatu zidan ni baino txikixeagoa zela, zortzi urterekin edo, Xenpelar eta Udarregi bertsolariak Ereñotzura nola joan ziren San Antoniotan. Xenpelar omen zen garai hartako bertsolaririk handiena eta osabaren eredua, eta, beraz, txiki-txikitandik bertsolari izatea erabakia zuen. Ereñotzuko tabernan bi bertsolariak saioa bukatu zutenean, zortzi egun lehenagotik prestaturik zuen bertsoa kantatu omen zien osabak, baina bukatu zuenean korrika atera omen zen tabernatik eta nik lastategian ezkutalekua aurkitzen nuen bezalaxe, bera eliz-atzean zegoen egur-gaztelu batean ezkutatu omen zen eta han egon omen zen harik eta Xenpelar bera bila etorri zitzaion arte. Adiskide artean bezala, bizkarrean kolpe batzuk jo eta egunen batean bertsolari handi bat izango zela esan omen zion.\nArtean zangoak dar-dar omen zituen osabak eta Xenpelarren hitzak entzun zituenean, «eskerrik asko» esaten saiatu omen zen, baina hitzak ez omen zitzaizkion atera, halakoxea baitzen barrena aztoratzen zion emozioa. Xenpelar handi hori hurrengo urtean hil omen zen 34 urterekin, Txirritak 9 urte zituenean, eta etxean aitari heriotza horren berri komentatzen entzun zionean, isilka bere egur-gaztelu horretara joan eta negar egin omen zuen.\nLuzaz aritu ginen osaba eta biok lastategian hizketan, idi parea gurdia bete lastorekin hara eta hona garraioan ari zen bitartean. Lanak bukatu genituenean, altxatu eta Gaztelueneko sukaldera joan ginen, baina egun horretan izeben marruskek eta bibote zorrotzek askoz ere min gutxiago eman zidaten.\nOsabak 50en bat urte izango zituen bion arteko sekretua kontatu zidanean. Altzako festetara bezperan etorri zen bertsotara eta biharamunean bazkalaurretik lastategian itxaroteko agindu zidan, sekretua kontatu behar zidala eta. Buruari bueltak ematen pasatu nuen gaua, zer sekretu izan zitekeen pentsatuz, baina ez nuen asmatu, ez.\n—Bertsolariok herriaren bihotzean biziko dira edo ez dira biziko. Liburuan sartzen den guztia hil egiten da —atera zitzaidan.\nNeroni ere harriturik geratu nintzen esandakoaz, beste norbaitek hitz egin zuela nire ahotik iruditu zitzaidan. Orduan ez nintzen ohartu neu nintzela aldatzen ari nintzena. Geroztik, gizondu ahala ahots serio hori nagusitu da nigan eta orain, alderantziz, tarteka umetako ahotsa entzuteak ematen dit poz. Osaba bera ere hunkiturik zegoen. Bere esku handia bizkarrean jarri zidan.


Biografiak by idoia - issuu\nJOXE MIGEL BARANDIARAN Joxe Migel Barandiaran,Ataunen bizi zen,Murkondo auzoko Peruenezarrek baserrian.1889 jaio zen,eta hil 1991ean. Joxe Migel Barandiaranek teologia,etnografia eta antropologia ikasi zuen.Gasteizko mintegiko irakaslea izan zen. Joxe Migel Barandiaran Aierbe aita Barandiaran izenez ere ezaguna.Mendez mende iraunagaitik betiko galtzeko zorian zen euskal kultura biltzen,aztertzen eta ahanzturatik salbatzen egin zuen lan handia.Zientziaren metodoak erabiliz egindako bere biziko ikerketa lanaren ondorioz,elkarte askotako kide izendatu zuten. 9 anai arrebako familia apaiz ikasketa Gasteizko seminarioan egin eta 1914an apaiz izendatu zuten. 1916an ekin zien etnografia eta antropologiako lanen,Aralar mendialdean han zenbait trikuarri arakatu zuen eta Euskal Herriaren alde aldizkarian.Antropologiako katedraduna zena eta Enrique Eguren ezagutu zuen,eta 20 urteko lankidetza emankorrari eman zioten hasiera bi lagunek. Askoren urtez 20.mendean izanen Euskaldunik unibertsalenaren aintzinean izanik,bere bizitzaren isla edo laburpena agertzeko ari nagusiaren billa jardun dugu eta jardungo dugu,ez baita erraz orri auetan gizaki erraldoi honen bizitza oparoa laburtzerik. Natale, Oihane eta Malen M.\nJesus Elosegui Jesus Elosegui 1907.urtean Tolosan jaio zen. Ingenieritza industriako ikasketak egin zituen eta 1932tik aurrera argazkilari profesionala gisa lanean ibiliko da. Argazkilaritzan ibili zen urte askotan.Frankistek bere estudioa suntsitu zuten. Euskal dantza eta abesbatzaren kide izan zen eta makina bat bira egin zituen frantzian , erresuma batua , belgika , herbearreak eta europako beste herrialdeetan. Bira horietan Jose Antonio Agirre lehendakaria ezagutzeko aukera izango du.\n1940.urtean bere jaioterrira itzuliko da eta AEJrekiko zuen atsikimendua medio atxilotua eta lan batailoi batetara bidali zuten . Askatuta izan zen eta bere bizilekua Pasaiara aldatu zen , non bakailao gibel koipea saltzaile bezela ibili zen. Jarraian 1947.urtean Aranzadi zientzia elkartea sortu zuelarik.\nErbestean Jose Miguel Barandiaran ezagutzeko aukera izan zuen. 1948.urtean , oraindik Jose Miguel Barandiaran erabestaldian , Tomas Ataurik eta Jesus Eloseguik aranzadi elkartearen ohorezko kide izendatu zituen. Elosegui eta Barandiaran izkutatu zituen bere Pasaiako etxean.\nAranzadi Zientzia Elkartea sortzeko grina Aralarreko Lagunak elkarteak igaratzeko inguruan zuen aterpean sortu zen.Gai zientifikoekin sakondu ahala kataluniako ikerlariak ezagutzeko aukera izan zuen , eta haiek animatu zuten aranzadi elkartea sorrera. 1942-1952 eta 1960-1972 urtean , aranzadiko idazkari nagusia izan zen. Kakus eta Asier T.\nTELESFORO ARAZANDI Bergara ,Gipuzkoan 1860ean jaio zen eta Bartzelonan 1945eko otsailaren 12an hil zen. Zientzianaturala,antropologia,marrazkigintza,musika,etno logia,etb ikasi zituen. 1895ean Granadako Univertsitatean farmazia fakultateko minerologia eta zoologia katedra eskuratu zuen. Hogei urterekin artelanaren bidez antropologia eta palentologia datu garrantzitsu ugari bildu zuen Aranzadik. 1905. urtetik aurrera Euskal Herriko leize,herrespil eta trikuharrik aztertzeari ekin zion. Eneko eta Sara\nENRIQUE ZUAZUA Eibarren jaio zen 1961ean. Eibarko La Salle Ikastetxean egin ondoren batxilergoko ikasketak herri bereko Unibertsitate Laboralean burutu zituen. Matematika Zientzietan lizientziatu eta,1987an Doktoretza-tituloa eskuratu zuen. Zientzia-ikerketarako Euskal Fundazioaren ikerlaria izan zen. 1984ean Euskal Herriko Unibertsitatean egon zen ikasten. Unibertsitate askotara joan zen. Bere espezielitate-arloak matematika aplikatuaren barnean ekuazioak eta analisis numerikoa. Maialen, Adrian eta Malen S.\nXabier Munibe Aizkoitiarra zen,Aizkoitin jaio zen 1729ko urriaren 23an, 1785eko urtarrilaren 13an hil zen.Zientzia ikasketak egin zituen,Aizkoitiko alkatea izan zen,Gipuzkoako Ahaldun Nagusi izan zen eta diputatua madrilgo gorteetan. Areiziagako baroiaren alaba Maria Josefa Areizagarekin ezkondu zen.Ezkonberriak Insausti jauregian bizi izan ziren 1767 urtea arte.Pe単aflorida kondea oso ezaguna izan zen,eta kargu politikoakizan zituen. Solasaldia antolatzen zituen bere etxean,eta bertara biltzen ziren probintziako aitonen semeak eta jakituria handiko gizonak,hasieran gizarteko gaiez hitz egitera, eta geroago baita ere zientzia gaiez,literaturaz,filosofiaz eta historiaz.Aizkoitiko zaldunak izena jarri zitzaien. Igandeetan musika eta antzerki lanak egiten zituzten. Asier P.,Usoa eta Ane\nELHUYAR ANAIAK Biak Logro単on jaio ziren,Juan Jose Elhuyar 1754 ean ekainaren 15 ean eta Fausto 1755 ean urriaren 11ean.Fausto 1833ko otsailaren 6 an hil zen Madrilen.Juan Jose Bogonen hil zen,1796 iraileko 20 an. Gazteak zirenean,1772 an,hasi ziren kimika eta mineralogia ikasketak egiten Parisen Hilaire-Marin Rouellekin,han zientzilari handien lanak ikusteko aukera izan zuten. Faustok Mexikon egin zuen lehenengo lana,Espainan meatzaritza zentroaren zuzendari orokorra izendatu zioten.\nArixo, Aisha eta Gabriel\nARMAND DAVID Ezpeleta,Lapurdi,1826ko iraiaren 7an Paris,Frantzian jaio zen eta1900ko azaroaren 10ean hil zen. Euskal Herriko misiolari botanikoa izan zen.\nAnimalia,harri eta fosilak bildu zituen Txinan Parisko Natur Historiako Museoarentzat. Berari bidalitako materialetan oinarriturrik espezie berriak deskribatuta,Europako zenbait biologok 70 landare mota ingururen izen zientifikoak berari eskeni zizkioten,eta Davidia generoa berariaz sortua izan da Davidia involucrata zuhaitza izendatzeko. Hala ere Armand David , nahiz eta euskal zientzilari eta esploratzaile handienetakoa izan , ez da ezaguna euskaldunen artean.Manex Hiriart-Urrutik aspalditik idatzi zuen berari buruz Euskalduna astekarian 1900.urtean: â€œEuskal-herritik behin ere jaio diren jakintsu handienetariko bat izan,eta panda handia aurkitu zuen,urruneko Txina hartan,beste hainbat eta hainbat landare eta animalia berriekin batera.Frantziako lehenengo eboluzionistetariko bat izateaz gainera ,\nbere ekarpenak oso multa handikoak izan ziren biogeografiaren garapenerako.â€?\nLeire, Naroa eta Amaia\nMiguel Unamuno Miguel Unamuno edo berak euskaraz sinatu ohi zuenez,Miguel Unamunokoa(Bilbo,Bizkaia,1864ko irailaren 29a -Salamanca,1936ko abenduaren31) , idazle eta filosofoa izan zen,Euskal Herriko eta Espainiako Aro Garaikidea izan diren handietakoa. Salamancako Unibertsitateko errektore izendatu zuten 1901ean.Bilbo jaioterriko Zazpikaletan bere omenezko Miguel Unamuno plaza dago. Bilboko zazpikaleetako erronda kalean jaio zen,bost senidetatik hirugarrena.Bere aita Felix de Unamuno Larraza bere iloba salome jugorekin ezkondu zen.Hamar urte zituela hirugarrena karlistadian hiriak izandako setioaren lekuko izan zen.Esperientzia hori islatuko zuen Paz en la guerra bere lehen nobela. Madrilen egin zituen Filosofia eta Letra ikasketak,eta hemeretzi urterekin titulua lortu zuen 1883an. 1891ko urtarrilaren 31ean kontxan Lizarragarekin ezkondu zen,umetandik maite zuen emakumearekin bederatzi seme-alaba izan zituzten urte berean,Salamancako Unibertsitateko grekera katedrako oposizioetara aurkeztu eta postua bereganatu zuen.1901ean,unibertsitate bereko errektore izendatu zuten.1901ean,Bilbon egindako Lore Jokoen ospakizuneko presidentea zela,Unamunok hautsak harrotu zituen hitzaldi\nezaguna eman zuen,non euskarari hileta duina egitearen alde agertu baizen.\nPaula, Amga eta Ekia\nGure zientzilarien biografiak


Ander Plaza eta Suni Reizabal: "Exijitu beharko genuke zapaltzaileei egindako laudorioak desagerraraztea" - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nZergatik abiarazi zenuten Elkano Hankaz Gora ekimena?\nAnder Plaza: 2018an Elkano-Magallanesen mundu biraren urteurrena sustatzeko Nao Victoria ontziaren erreplika Euskal Herriko portuetara ekarri zuten eta baita bisita gidatuak antolatu ere. Lekeitiora zetorrela ikusita, lagun batzuk batu ginen kolonialista eta inperialista zen sinbolo horri «txarto etorria» emateko. Ikusita datorren urterako mundu biraren 500. urteurrenaren harira Espainiako Gobernuak eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako erakundeek Espainiako armadaren «balentria paregabea» eta Elkano bera omendu eta goraipatzeko kanpaina areagotu dutela, Elkano Hankaz Gora, Zapalduen Historia argitara ekimena abian jarri genuen. Beharrezkoa ikusi dugu gertatu zenaren ikuspegi kritiko bat mahaigaineratzea eta horretarako hitzaldi sorta bat antolatu dugu.\nSuni Reizabal: Sorpresaz eta tristuraz ikusi genuen horren aurrean Euskal Herrian zegoen erantzun urria, kontraste handia baitago 1992ko urtean Amerikako Konkistaren V. mendeurrenaren harira herri mugimenduak eta ezkerrak, orokorrean, antolatu zutenagaz. Guk, 1992an egin zen bezala, ospatzeko ezer ez dagoela aldarrikatzeko eta historia zapalduon ikuspuntutik kontatzeko beharrizana ikusi dugu, kontakizun ofiziala kolokan jarri eta gezurra biluzteko. Hori da gure ekimenaren helburua. Horrez gain, 2019an Euskal Herrian hainbat eragilek sortutako Elkanori Bira manifestuagaz bat egin genuen.\nLehenengo hitzaldia urrian egin zenueten. Erantzuna zelakoa izan zen?\nA.P.: Urriko hitzaldia Axier Lopez Argia-ko kazetari eta Elkanoren Bira ekimeneko kideak eskaini zuen. Nahikoa jende hurreratu zen eta argi ikusi da badagoela interesa gaiaren inguruan.\nS.R: Lopezek kolonialismoaren inguruan berba egin zuen eta batez ere, azken urteetan munduko hamaika txokotan kolonialismo hori bultzatu eta bertatik aberastu ziren pertsonen aurka sortu diren ekimenak gogoratu zituen. Euskal Herriko herri gehienetan, ordea, figura horiek goraipatu egiten dira oraindik.\nAnder Plaza: “Historiatik gauza asko dauzkagu ikasteko, are gehiago gaur egunera arteko inplikazioak dituzten gertaeretatik”\nHistoria «menperatzaileen interesen arabera» idatzi eta kontatzen dela diozue. Nola aurre egin ahal zaio horri?\nS.R: Argi dago historia ofiziala boterean dagoenak idazten duela. Horren aurrean, guri, zapalduoi dagokigu zapalduon memoria berreskuratzea, zapalduen historia kontatzea, internazionalismo eta herrien elkartasunetik kontakizun ofiziala kolokan ipintzea. Kasu honetan, mundu bira eta Elkano hankaz gora jartzea. Herritar xumeok hausnartu beharko genuke zer pertsonaia eta pasarte historiko omendu eta goraipatu beharko liratekeen. Izan ere, sarri askotan botereak inposatutako historia eta tradizioak geure egiten ditugu irakurketa kritikorik egin barik.\nA.P.: Ez gaude beste garai historiko batzuk gogoratzearen kontra, baina ezinbestekoa zaigu hau zapalduen ikuspegitik egitea: herri zapalduen ikuspegitik, langile esplotatuen ikuspegitik, bahitu eta esklabo bihurtutako pertsonen ikuspegitik, sarraskitutako milioika pertsonen ikuspegitik, bortxatutako pertsonen ikuspegitik, jatorrizko herrien ikuspegitik… Historiatik gauza asko dauzkagu ikasteko, are gehiago gaur egunera arteko inplikazioak dituzten gertaeretatik.\nSuni Reizabal: “Eliza eta inperioen ezpata eta gurutzearen bitartez egindako sarraskia eta sakeoa ikaragarria izan zen, eta ondorioak orain arte heltzen dira”\nMundu biraren urteurrenari dagokionez, ospatzeko baino lotsatzeko gehiago dagoela deritzozue?\nS.R: Elkanoren espedizioa 1492tik aurrera hasitako konkistaren testuinguru orokorrean kokatu beharra dago, kolonialismoa, genozidioa, arpilaketa eta esklabutza suposatu zuena. Mundu bira hura, proiektu inperialista eta kolonialista oso baten baitan ulertu behar da. Eliza eta inperioen ezpata eta gurutzearen bitartez egindako sarraskia eta sakeoa ikaragarria izan zen, eta ondorioak orain arte heltzen dira. Lotsatu baino, zapaldutako herri horiekin batera exijitu beharko genuke zapaltzaileei egindako laudorioak desagerraraztea.\nAurrera begira zer gehiago antolatuko duzue?\nA.P.: Iñaki Gil de San Vicente militante eta pentsalari marxistak bihar eskainiko duen hitzaldiaz gain, urtarrilean Idoia Arrieta historialariaren hitzaldia edukiko dugu. Besteak beste, 1492tik aurrera abiatutako konkista testuinguru orokorrean kokatuko du Arrietak.\nS.R: Eta aurrera begira ere baditugu beste zenbait ideia buruan. Printzipioz, 2022ko irailaren 6ra arte jarraituko dugu eta egun horren inguruan jatorrizko herrien erresistentziaren aldeko ekimen bat antolatu nahi dugu Lekeitioko mugimendu ezberdinekin.


Lau kausen teoria – Gizapedia\nLau kausen teoria edo lau kausen doktrina, Aristotelesen kausazio-teoria ere deitua, Aristotelesek mugimendua, aldaketaren adieran ulerturik, azaltzeko ezarri zituen lau kausa edo esplikazioek (antzinako greizeraz, aitia,αἰτία) osatzen dute: kausa formala, kausa materiala, kausa efizientea eta kausa finala. Aristotelesen epistemologian, zerbaiti buruz jakiteko ezinbestekoak diren galderak planteatzen dituzte. Lau kausak bi ataletan banatzen dira: kausa materiala eta kausa formala kausa intrintsekoak dira, gauzen izateari buruzkoak; eta kausa efizientea eta kausa finala, estrintsekoak, gauzen etorkizunari buruzkoak. Azal ditzagun kausak banan banan:\nKausa formala, gauza baten berezko izaera da, bere espezieko gauzekin batera partekatzen duena. Adibidez, mahai baten kasuan, mahaiaren kausa formala mahaiaren diseinua litzateke.\nKausa materiala, gauzaren jatorria da, zertaz egina dagoen, kausa formala jasoko duena. Adibidez, mahaiaren kasuan, zura litzateke.\nKausa efizientea, gauzaren forma sortu duen hura da, ezaugarri akzidentalak eman dizkion eragilea. Mahaiaren kasuna, kausa efizientea zurgina da.\nKausa finala, gauza zertarako sortua den da. Mahaiaren kausa finala horren gainean otorduak egitea da.


Sarzay - Wikipedia, entziklopedia askea.\n46°36′06″N 1°54′16″E / 46.6017°N 1.9044°E / 46.6017; 1.904446°36′06″N 1°54′16″E / 46.6017°N 1.9044°E / 46.6017; 1.9044\nChassignolles, Fougerolles, Le Magny, Montgivray, Montipouret, Nohant-Vic eta Tranzault\n145 (%48.2) 162 (%53.8)\nSarzay Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 318 biztanle zituen.\n2007an Sarzay udalerrian erroldatutako biztanleak 318 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 215 etxebizitza zeuden, 136 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 207 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 136 etxebizitza nagusietatik 117 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nSarzay udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 140 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 140 pertsona aktiboetatik 131 lanean zeuden (71 gizon eta 60 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Sarzay udalerrian 139 unitate fiskal zeuden, 333 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.203 euro zen.\n2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak eta 2 jatetxeak.\n2000. urtean Sarzay udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.221 hektarea erabiltzen.\nBNF: 152575140 (data)


Skate parkea egokitzea eta tirolina jartzea, Ibarra hirigunerako hurrengo egitasmoak - Oñati - Goiena.eus\nSkate parkea egokitzea eta tirolina jartzea, Ibarra hirigunerako hurrengo egitasmoak\nIker Oñate 2017-04-11 11:23\nSkate parkearen egokitze proposamena jasotzen duen planoa.\nIbarra hiriguneak aisialdirako eskaintzen duen espazioa osatu guran, skate parkea egokitzea eta tirolina jartzea onartu du Oñatiko Udalak. Aurreikuspenen arabera, obrak udako oporretarako leudeke amaituta.\nBatetik, 2013an eraikitako skate instalazioak egokituko dira. Egitura osatu gura da, erabiltzaileei skatean ibiltzeko espazio handiagoa eskainiz; horretarako, egungo instalazioari loturik egongo den pasarela eraikiko dute: 51,66 metroko luzera eta 6-8 metro arteko zabalera izango du. Bere aldetik, skate parkearen alboan dagoen bidegorria babesteko neurriak ere hartuko dira.\nFer Skateparks enpresak egingo du skate parkearen obra, eta 43.282,10 euroko (BEZa kanpo) aurrekontua izango du horretarako.\nBestetik, tirolina jarriko dute Gipuzkoako Lurralde Historikoko artxiboaren eraikinaren alboan; 20 metroko luzera eta 50 zentimetroko desnibela izango du. Gunea osatu nahian, hiru mahai eta 50 metroko egurrezko itxitura ere jarriko dira.\nManufacturas Deportivas enpresak du tirolina egiteko ardura; 8.339 euroko (BEZa kanpo) aurrekontua du horretarako.\nIon Lopez gazteria teknikariaren esanetan, onarturiko egokitzeak "onuragarriak" dira herriarentzat: "Obra hauekin erabat osaturik geldituko da Ibarra hiriguneko aisialdi eskaintza". Gaineratu du, “haur eta gazteek sarri darabilten" espazioa dela.\nApaturiko egokitzeak, haur eta gazteek udal aurrekontuei begira eginiko ekarpenen emaitza dira.