Solución Empresa archivos - Euskaltel Blog\nNoBA Enpresa merkaturatuta eta gure banda zabaleko sarbideak berrituta, enpresek, Interneteko konexiorik azkarreneko zerbitzua izateaz gain, Zibersegurtasuneko suite bat duzue doan, zuen enpresen datuak eta baliabideak babesteko. ETE-etarako Zibersegurtasun Zerbitzuaren helburua da zure enpresako eta zure gailuetako informazioa eta azpiegiturak zaintzea; funtsezkoak dira ingurune digitaletako edozein segurtasun-arrakaletatik babesteko. ETEetarako Zibersegurtasun Zerbitzua baliatzeko eta zure esanetara … Continue reading Aktibatu ETE-etarako Zibersegurtasun Zerbitzua, eta babestu zure enpresa eta zure gailuak →\nZure ETEko zibersegurtasuna zaintzeko gomendioen dekalogoa\nEspainiako ETE-etako zibersegurtasunaren kultura erreaktiboa da oraindik. Seguruenik, Espainiako enpresa-ehunduraren % 99,8k ez duelako uste helburu erakargarria denik zibereraso baterako. Hala, Espainian, ia 3 milioi enpresak ez dute hackerren aurkako babesik, edo oso babes-maila txikia dute. ETEak dira kate horretako punturik zaurgarriena, bitartekoak, denbora eta, batzuetan, kontzientziazioa falta zaizkielako. Gutxi gora behera % 35ek oinarrizko segurtasun-protokoloak dituzte; webguneen … Continue reading Zure ETEko zibersegurtasuna zaintzeko gomendioen dekalogoa →\nNoBA Enpresa, segurtasun handiagoa eta abiadura handiagoa gure Interneteko sarbide berriarekin\nInterneteko konexio ona izatea ezinbestekoa da enpresa guztientzat, ez dago zalantzarik, baina, gaur egun, harago joan behar da. Sarea aukera-iturri agorrezina da, eta zerbitzu eta aplikazio berri ugari aurki ditzakegu bertan. Hala ere, baditu mehatxuak ere, zeinak etengabe gehitzen eta eguneratzen baitira, eta haien aurka babestu beharra daukagu. Testuinguru horretan, NoBA Enpresa jarri dugu martxan, … Continue reading NoBA Enpresa, segurtasun handiagoa eta abiadura handiagoa gure Interneteko sarbide berriarekin →\nZure enpresaren zibersegurtasuna zaintzeko aholkuak\nZertarako balio du zuen enpresak telekomunikazio-sare, -sistema eta -soluziorik azkarren eta aurreratuenak izateak, behar bezala babesten ez baduzue eraso eta arriskuetatik? Phisinga —beste baten identitatea hartzea— eta ramsonwarea —informazioaren bahiketa birtuala— gaur egungo zibereraso ohikoetako bi baino ez dira. Kontuan izan behar dugu, gainera, telelana jarduera ekonomikoaren funtsezko pieza bihurtu dela eta, etxetik lan egiten … Continue reading Zure enpresaren zibersegurtasuna zaintzeko aholkuak →


"Bizkaiko Foru Aldundiak zerbitzu publikoak pribatizatzeko politika neoliberalarekin jarraitzen du", CNT sindikatuak salatu du. Erakunde sindikalaren hitzetan, zerbitzu publikoak kudeatzeko asmoz enpresa pribatuak sortzen direnean, "merkataritza-irizpideak izango dira garrantzitsuenak, ez irizpide sozialak; hau da, garrantzitsuena aurrezkia izango da eta ez kalitatezko zerbitzu bat ematea". Horrez gain, eredu honek ate-birakariak sustatzen ditu, "gure administrazioetan oso ohikoa dena".\nZentral anarkosindikalistaren ustez, "Suhiltzaile-zerbitzua da Foru Aldundiak pribatizatu nahi duen beste arlo bat, bai suhiltzaileei funtzioak kenduz edo zerbitzuak kanporatuz". Vespa Velutinaren (asiako liztorra) kentze prozesuaren kudeaketa honen "adibide argi bat da", esan du CNTk. 2015 urtean, Foru Aldundiaren Suhiltzaile Zerbitzuak Asiako liztorraren 1754 habi kendu zituen, "bataz bestekoz habi bakoitzeko 2,11 ordu erabiliz, gainkosturik gabe, funtzio hauek funtzionarioen soldataren barnean baitaude".\nHala ere, zerbitzu hau Basalan enpresa foralaren esku dagoenetik, "batez bestekoz erabilitako denbora handitu da, 2,27 ordutara; gainera kentzearen bataz besteko gainkostua 117,50 eurokoa da", erakunde anarkosindikalistaren iritziz.\nHoni lan baldintzak okertu direla gehitu behar zaio, 2016ko irailaren 29an ikusi zen bezala, langile bat beren bizitza galdu baitzuen lan hau eginez.


Euskal AEko apartamentu turistikoetako gaualdiak %31,8 hazi ziren 2018ko abenduan eta %26,6 urte osoan\nESTABLEZIMENDU TURISTIKO HARTZAILEEN INKESTA (ETHI). APARTAMENTUAK 2018KO ABENDUA\n2018ko turismo-balantzea: %4,7 hazi dira turista-sarrerak eta %8,1 gaualdiak Euskal AEn\nEustaten datuen arabera, Euskal AEko apartamentu turistikoetako gaualdiak 2018ko abenduan 22.393 izan dira, 2017ko abendukoen aldean %31,8ko gehikuntza.\nOstatu-gauek urtetik urterako bilakaera positiboa izan dute hiru lurraldeetan: Gipuzkoan %42,9 igo dira, Bizkaian %36,2 eta Araban %18,7.\nBestela ere, 2018ko abenduan 5.233 bidaiari-sarrera erregistratu dira Euskal AEko apartamentu turistikoetan, %4,5eko gehikuntza dena. Lurraldeka, bidaiari-sarrerek behera egin dute %28,1 Gipuzkoan eta %8,7 Araban, baina gora egin dute %37,1 Bizkaian.\nEgonaldien batezbestekoa 4,28 egunekoa izan da abenduan, 2017ko abenduan izandako 3,39 eguneko batezbesteko egonaldiaren gainetik. Arabako egonaldiak iazko abenduan 6,04 egunekoak izatetik 7,86 egunekoak izatera igaro dira aurtengo abenduan; Gipuzkoako kasuan, 2017ko abenduan 2,48 egunetik aurtengo abenduan 4,93 egunera luzatu dira egonaldiak; aldiz, Bizkaian gutxitu egin dira 2017ko abenduko 2,94 egunekotik 2,92 egunekora aurtengo abenduan.\n2018an, oro har, apartamentu turistikoetako gaualdiak %26,6 igo dira\n2018an, oro har, 308.409 gaualdi izan dira Euskal AEko apartamentu turistikoetan, zeina %26,6ko gehikuntza baita 2017aren aldean. Gaualdiek gora egin dute hiru lurraldeetan: %50,7 Gipuzkoan, %32,9 Araban eta %7,5 Bizkaian.\n79.306 sarrera izan dira Euskal AEko apartamentu turistikoetan 2018an, aurreko urtekoen aldean %8,3ko igoera dena. Araban %24,2 igo dira sarrerak eta %16,3 Gipuzkoan, baina %0,7 jaitsi dira Bizkaian..\n2018an iritsitako batez besteko egonaldia 3,89 egunekoa izan da, zeinek hobetzen duen 2017an lorturikoa, 3,33 egun. Araban iragan da 2017an batez besteko egonaldia 6,46 egunekoa izatetik 2018an 6,91 egunekoa izatera, Bizkaian 2,78koa izatetik 3,01ekoa izatera eta Gipuzkoan 2,88koa izatetik 3,73koa izatera, hobekuntza azpimarragarria.\n2018ko abenduko turista-balantzea\nHotelak, landa-ostatuak eta apartamentuak batera, 220.565 sarrera erregistratu dira 2018ko abenduan, %5,1eko gehikuntza aurreko urteko hil beraren aldean. Bizkaiak Euskal AEko sarrera guztien %48,9 kontzentratzen ditu eta sarrera guztien batuketak %6,4 egin du gora. Gipuzkoak Erkidegoko sarreren %36,5 hartu ditu eta bere gorakada %6,4koa izan da; Araban, zeinek sarrera guztien %14,6 hartu baititu, %1,8ko beherakada izan da.\nOstatu-gauek %7,5 egin dute gora establezimendu turistiko hartzaileen guztizkoan, eta gorakada hori hiru lurraldeetan gertatu da: %8,3 Bizkaian, %7,0 Gipuzkoan, %5,9 Araban.\nUrte osoan %8,1 igo dira gaualdiak hoteletan, landa-ostatuetan eta apartamentuetan Euskal AEn\n2018an zehar 6.799.104 gaualdi izan dira Euskal AEn hoteletan, landa-ostatuetan eta turismo-apartamentuetan, 2017an izandakoen aldean %8,1eko igoera. Ostatu-gauek hiru lurraldeetan egin dute gora: %10,5 Gipuzkoan, %6,6 Bizkaian, %6,1 Araban.\n2018an lorturiko sarrerak 3.322.922 izan dira hoteletan, landa-ostatuetan eta turismo-apartamentuetan, aurreko urtearen aldean %4,7ko gehikuntza. Sarrerak ere igo dira hiru lurraldeetan: %7,4 Gipuzkoan, %3,7 Bizkaian eta %0,9 Araban.


Pribatutasun politika - Txakur Gorria\nTXAKUR GORRIA KOOP. ELK. TXIKIA (aurrerantzean, TXAKUR GORRIA), Florida auzoa 28, 20120 Hernani GIPUZKOA\nDatu hauek tratatuko ditu TXAKUR GORRIA-K:\n(iii) TXAKUR GORRIA-kiko harreman komertzialaren ondoriozko datuak, hau da, haren zerbitzuak erabiltzearen ondoriozkoak;\n(vi) TXAKUR GORRIAk legez eskuratu dituen datuen bidez ondoriozta ditzakeenak.\nErabiltzailea BITARTEKO ETA/EDO INGURUNE DIGITALEAN aktibo egon bitartean eta bezero izan bitartean tratatuko eta biltegiratuko ditu TXAKUR GORRIA-k datuok, baita legezko betebeharrak preskribatu arteko epean ere, bezeroen datuak tratatzearekin lotutako erantzukizunen ondorioz halako betebeharrik suertatzen bada.\nTXAKUR GORRIA-k , fitxategi batean biltegiratuko ditu aurreko atalean adierazitako datu pertsonal beharrezkoak, helburu hauekin:\n(ii) Bezero izatearekin lotutako sustapenak eskaintzea, komunikatzeko bide elektronikoen bitartez nahiz bestela, bere jarduera gauzatzen duen sektoreko produktu eta zerbitzuei dagokienez. Erabiltzaileak uko egin diezaioke bere datuak sustapenak eta halako bidalketak jasotzeko tratatzeari, bai erregistratzean bai ondoren, 4. atalean eskubideak baliatzeko deskribatu den prozedurari jarraikiz.\nErabiltzaileak edozein unetan egin diezaioke uko komunikazioak jasotzeari, baita haren datuak helburu komertzialekin eta sustapenak egiteko asmoz tratatzeari ere, gurekin harremanetan jarriz txakurgorria@txakurgorria.eus helbidean. Bezeroarentzako Arreta Zerbitzuarekin harremanetan jarriz, telefonoz (664124722) nahiz posta elektronikoz (txakurgorria@txakurgorria.eus), edo idazki bat bidaliz helbide honetara: Martin Ugalde kultur parken, Eusko Gudarien etorbidea 29, B1-3A. 20140 Andoain, Gipuzkoa\nGobernuko agintariek –adibidez, estatuaren segurtasun-kidegoek, epaileek eta/edo auzitegiek– informazioa eskatzen badute, edo legeren bat betetzeko beharrezkoa bada hura aurkeztea, formalki eskatzen dituzten datuak jakinaraziko dizkie TXAKUR GORRIA-k hirugarren horiei.\nBezero orok baliatu ahal izango ditu datuetara sartu, horiek zuzendu nahiz ezabatu, baimena ezeztatu, tratamendua aurkaratu nahiz mugatu, eta/edo datuen eramangarritasuna eskatzeko eskubideak, bide hauetatik: txakurgorria@txakurgorria.eus helbide elektronikoan; Bezeroarentzako Arreta Zerbitzuarekin harremanetan jarriz, telefonoz (664124722) nahiz posta elektronikoz (txakurgorria@txakurgorria.eus), edo idazki bat bidaliz helbide honetara: Martin Ugalde kultur parken, Eusko Gudarien etorbidea 29, B1-3A. 20140 Andoain, Gipuzkoa\nSegurtasun neurriak eta informazioaren konfidentzialtasuna.\nTXAKUR GORRIAk beharrezko segurtasun-neurriak ezarri ditu bere instalazio, sistema eta fitxategietan. Erabilgarri dituen bitarteko tekniko guztiak erabili ditu, bezeroak emandako datuak ez daitezen galdu, gaizki erabili, aldatu, baimenik gabe eskuratu eta lapurtu, horien osotasuna, eskuragarritasuna eta konfidentzialtasuna bermatze aldera.\nTXAKUR GORRIA-k zorrotz betetzen ditu datuen babesaren eta erabiltzaileen pribatutasunaren arloan aplikatzekoak diren legeak. Horretarako, beretzat gordetzen du alde bakarrez, edozein unetan eta aurrez jakinarazi beharrik gabe datuak babesteko politika honetako baldintzak aldatzeko eskubidea, legerian nahiz atariaren aurkezpen eta konfigurazioan egindako aldaketa orori egokitzeko.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Hezkuntza-laguntzako espezialistak kontratatzeko laguntzak (2012-05-29(e)ko Kointseiluan hartutako erabakia)\nErabakia: gastua 5.000.000 eurotik gorakoa baimentzen duena, laguntzak itunpeko ikastetxe batzuentzat , hezkuntza premia bereziak dituzten ikasleak eskolatzen dituzten eta 2012/2013 ikasturterako hezkuntza laguntzako espezialistak kontratatu behar dituztenentzat gisa.\nGobernu Kontseiluak Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailburuaren agindu bat onetsi du. Agindu horren bidez, hezkuntza-premia bereziak dauzkaten ikasleak eskolaratzen dituzten itunpeko ikastetxeei, 2012/2013 ikasturterako hezkuntza-laguntzeko espezialistak kontratatzeko beharra dutenei, laguntzak emateko deialdia egiten da.\nDeialdi horien helburua, 10.280.510 eurokoa, hezkuntza-premia bereziak dituzten ikasleak integratzeko programa gehiago garatzea da; horretarako, itunpeko ikastetxeei hezkuntza-laguntzeko espezialistak kontratatzeko laguntzak emango zaizkie.


Haur folklorea Lehen Hezkuntzako curriculumean\nIpuina euskaraz: “Asto zaharra eta otsoa”\nAsmakizuna edo igarkizuna\nNafarroako ondare materiagabea kultura herrikoia eta tradiziozkoa biltzen duten ahozko lekukotasunen errepertorio askotarikoak osatua da: atsotitz eta esaera zaharrek, ipuinek, sineste eta ohiturek, txantxa eta txisteek, txatal poetikoek eta abarrek. Hitzezko gai horiek egun Nafarroako Unibertsitate Publikoko Ondare Materiagabearen Katedrak kudeatzen duen Artxiboan jaso dira, kultura balio handiko bilduma osatzen dute eta, gainera, hizkuntzalaritza, soziolinguistika nahiz hezkuntza ikerketarako aukera anitz ematen dituzte.\nHorri erreparatzen dio, hain justu, Munduko Kultura Ondare Materiagabea Babesteko Konbentzioaren (UNESCO, 2003) 14. artikuluak, hezkuntzari dagokionak . Aipatu artikuluan estatu kideei, hezkuntza programetan sartuz, ondare hori balioetsi dezaten eta ondoko belaunaldiei eman diezaieten gomendatzen zaie: “... estatu kide bakoitza ahal den moldez, gizartean kultura ondare materiagabearen aintzatespena, begirunea eta balioestea bermatzen saiatuko da, batik bat hezkuntza programen bidez”.\nBestalde, Lehen Hezkuntzako curriculumean ahozko tradiziotik heldu zaizkigun literatura piezak hezkuntza xedeetarako erabiltzea proposatzen da. Lanketa proposamen hori modu orokor batetik zehatzago batera doa, hau da, komunikazio gaitasunaren ahozko alderdia ongi ikas ditzaten ikasleak estrategiez jabetzea helburu duen ikuspegi orokorretik hasi eta ipuinak, poemak, aho-korapiloak, esaera zaharrak, asmakizunak, lelo-segidak eta kantak entzun, esan edo kantatu eta buruz ikastea sustatzen duen ikuspuntu xeheagora doa.\nIldo horretan txertatzen da proposamen didaktiko hau, Nafarroako ondare materiagabeko lekukotasun batzuk baititu oinarri eta horiek Lehen Hezkuntzako 1. eta 2. ikasmailetan didaktikoki erabiltzea proposatzen baitu. Zehazki, narrazioak (ipuinak) eta txatal poetikoak (lelotegiak, igarkizunak, aho-korapiloak eta zotz egiteko formulak) hautatu dira. Planteamendu didaktiko honen berezitasuna proposamen ireki eta eleaniztuna, neska-mutiko eleaniztunendako zuzendua, eta gure ahozko tradizioan funtsatua izatean datza.\nProposamen didaktikoak helburu eta gaitasun zehatzei loturik lantzen dira eta ikasgelan erabiltzeko aukera sorta askotarikoa eskaintzen dute. Jarduerak ez daude itxita; aitzitik, maisu-maistrek horietan esku hartzeko, horiek moldatzeko, horien hurrenkera aldatzeko eta, finean, proposatua beren ikasleen berezitasunei egokitzeko eta bere egiteko zabalik dagoen proposamena da.\nJardueren eraketa berezia eta haien izaera ele bikoa (gaztelania/euskara) bi alderdiotan gauzatzen da: alde batetik, lekukotasunen aukeraketan (desberdinak hizkuntza batean eta bestean) eta, beste aldetik, proposamen bakoitzaren barnean, bi mintzairen arteko hausnarketan eta alderaketetan. Antolaketa horrek Nafarroako Hezkuntza sisteman dauden hizkuntzetako bitan ariketak sartzeko bide eman digu. Halaz guztiz, ariketa horiek bertze mintzairaren bateko (frantseseko, ingeleseko edo jatorri anitzetako haurrak biltzen diren ikastaldeetan, ikasleek hitz egiten duten edozein hizkuntzatako) pieza narratibo edo poetikoekin alderaketaz osa daitezke. Irakasleen ekarpenetarako zabalik egotean datza, hain zuzen, proposamen honen izaera irekia.\nZeri esaten diogun haur folklorea\nLiteratura kontzeptuak, bestelako zehaztasunik gabe, idazleak eta idazlanak gogora badakarzkigu ere, kultura guztietan izan bada literatura bat ahoz sortu zena eta ahoz aho hedaturik iraun duena. Belaunik belaun ahoz adierazia izan den hitzezko ondare horri ahozko literatura, tradiziozko literatura, herri literatura nahiz folklorea deitu izan zaio. Juan Mari Lekuonaren (1982: 20) hitzetan, literatura mota hori ahoz adierazten da, belarriz ikasten nahiz gozatzen eta buruz jasotzen eta gordetzen. Literatura idatzia eta ahozkoa elkarren osagarri dira, biek gorputz bera osatzen baitute.\nAhozko literaturaren barnean askotariko piezak ditugu, literaturaren hiru generoetakoak: poetikoak (kopla zaharrak, baladak eta kantu narratiboak, errefrauak edo esaerak, bertsolaritza), narratiboak (ipuinak, kontakizun barregarriak) zein dramatikoak (herri-antzerkia, pastoralak). Literatura-gai horiek ez dute egile jakinik, gizarte sormenekoak dira, gizaldirik gizaldi ahoz aho transmitituak, harik eta noizbehin (ez beti eta ez garai berean) bilduak eta idatzirik jasoak izan diren arte.\nAhozko literatura jaso eta aztertzeko interesa XVIII. mendearen amaieran Alemanian sortu eta XIX. gizaldian barrena garatu zen Erromantizismo mugimenduak piztu zuen, ahozko literaturari balio berezia aitortzen baitzion herrien berezko jeinu eta izatearen adierazgarria delakoan. Garai horretan, bestalde, gizarte tradizionalen bizimoldeak bortizki aldatzen hasi ziren eta industrializatze nahiz urbanizatze prozesuek kulturaren transmisio eta hedabideak nabarmen aldarazi zituzten. Horrek ahozkotasunari loturiko adierazpideak galbidean utzi zituen eta betiko desagertuko ziren beldurrez ikertzaile batzuek horiek biltzeari ekin zioten.\nAhozko literaturaren barnean haur folklorea bereiziko genuke, hau da, haurrei zuzendu zaizkien edo neska-mutikoek beren artean erabili ohi dituzten kantak, joko formulak, ipuinak eta halako hitzezko gaiak.\nHaur folklorearen corpusa eta ezaugarriak\nHaur folklorearen barnean askotariko piezak ditugu. Alde batetik, genero narratiboan ipuinak. Bestalde, eredu poetikoetan poesia bera, sehaska kantak eta xumeagoak diren genero txikiak: lelotegiak, joko formulak, aho-korapiloak, igarkizunak... Genero dramatikoan ere haur antzerkia dugu, bai eta dramatiza daitezkeen bertzelako txatalak ere, elkarrizketa errimatuak edo egitura paralelistikoak, esaterako.\nAhoz aho iraun duten pieza literario horiek gogoan hartzeko errazak, eskuarki laburrak, izaten dira eta gainera, gogoratzea errazten duten baliabideak izaten dituzte\nIpuinak ez dira luzeak, haria sinplea izaten da eta gertakizun bakarra kontatzen dute; pertsonaia gutxi agertzen dira, estereotipoak direnak eta elkarrekin kontraesanean daudenak (heroia eta apala, ona eta gaiztoa, aberatsa eta pobrea); ez da zehaztapenik ez eta deskribapenik ere ematen (leku eta denbora zehaztugabean kokatzen dira); sekuentzia batzuk errepikatzen dira (maiz, hiru aldiz)...\nTxatal poetikoetan elementu fonikoak nagusitzen dira, maiz esanahiak garrantzia galtzen duela: erritmoa, geldialdi erritmikoak; errima edo joko eufonikoak, antzeko hotsa duten hitzen bitartez eginak; antzeko-kontrako soinu-esanahien arteko jokoak; errepikapena, paralelismoak...\nHAUR FOLKLOREAREN FUNTZIOAK\nTeresa Colomer irakasleak (1999: 39-40) ahozko tradiziotik heldu zaizkigun molde poetiko anitzek nolabaiteko antzezte elkarreragilea eskatzen dutela nabarmendu du. Hau da, haurrei egiteko bat ematen zaie, erritmo jakin batean mugitu behar dute, modu zehatz batera jokatu, formula jakin batzuk esan, modu batean erantzun, abestu… Hori egitean gizartearen arauak eta hizkuntza formak barneratzen dituzte eta, horrekin bat, taldeko partaide gisa jokatzen ikasten dute.\nIkuspegi horretatik, Colomerrek haur folklorean jokatzen duten ezaugarriak alderdi hauetan multzokatzea proposatu du:\nSoinu eta mugimendu estimuluen arteko harremana eskatzen dutenak: ahotsa, erritmoa, melodia, intonazioa, mugimendua...\nLotura afektiboa, jolasa, eta honako gozamen hauek lantzen dituztenak: ebakera saiakerak, errepikapenak, oroimena landuz sortzea, jokoa eta forma jolasgai hartzea...\nHonako gozamen hauek eragiten dituen gizarte lotura sendotzen dutenak:\nBertzeekin jolasean aritzea;\nHitzaren iaiotasuna (nork jakinen du esaten, nork igarriko, nork azalduko, nor oroituko…);\nGizarte arauak edo munduaren funtzionamendu arauak urratzea (mundua hankaz gora jartzea…).\nHala bada, haur folklorean hitza ez ezik beste baliabide anitzek ere (erritmoak, mugimenduak, alde ludiko eta sozialak) jokatzen dute eta esaten diren hitzetatik banaezinak dira.\nLehenago aipatu dugunez, 60/2014 Foru Dekretuak, uztailaren 16koak, (2014ko irailaren 5eko NAOren 174. alean argitara emanak), Nafarroako Foru Komunitatean Lehen Hezkuntzako curriculuma ezartzen duenak, euskal hizkuntza eta literatura (D eredua) atalean dioenez, irakaskuntzak «... familia, eskola eta gizarte bizitzako edozein komunikazio egoeratan egoki jarduteko behar diren tresnak eta ezagupenak eman behar dizkio» ikasleari.\nEuskara familia-mintzaira ez duten ikasleentzat hizkuntza honek ez du eskolako lanabes hutsa edo soilik ikasteko eta ikasgelan komunikatzekoa dena izan behar: «Erabilera informaletan eta ludikoetan ikasleek euskaraz behar adina ez jakiteak esan nahi du hizkuntzaren erabilera bultzatu behar dela maila informal, formal eta instituzionaletan, hizkuntza funtzio guztiak eskuratzeko».\nEuskara etxeko hizkuntzatako duten ikasleen kasuan, haien komunikazio gaitasuna aberastu beharra dago eta haurra mintzatzen den euskalkia edo tokian tokiko hizkuntza moldea balioetsi. Alde horretatik, ahozko tradiziotik heldu zaigun literaturak «... euskararen erregistro aniztasunak dakarren kultura ondarea indartu eta balioesten du».\nBeraz, Nafarroako ondare materiagabean biltzen den hitzezko ondare horren barnean dugun haur-folklorea eskura dugun baliabide ezin hobea da ikasleei euskarazko ahozkotasunaren eredu biziak, jatorrak eta adierazkorrak emateko.\nAhozko literaturaren pieza horiek euskaraz belaunez belaun garatu diren kontatzeko moduak, kantatzeko erritmoak, entzulearen arreta biltzeko estrategiak, oroimena azkartzeko bideak eta, hizkuntza jolasgai harturik, berau ohiko bideetatik aldendurik erabiltzeko baliabide erretoriko-poetikoak gordetzen dituzten ereduak dira, egungo ikasleen mintzamena eta adierazmena hobetzeko eskura ditugunak.\nHala bada, proposamen didaktiko hau zuzentzen den ikasmailetan, Lehen Hezkuntzako lehen eta bigarren mailetan, bai edukietan, bai ebaluazio irizpideetan, eta batik bat, 1. atalean, ahozko komunikazioari dagokionean, eta 5. atalean, literatura-hezkuntzari eskainitakoan, maiz aipatzen da ahozko literatura lantzearen garrantzia:\n«Ikaslearen jakin-mina eta irudimena suspertzen duten testu laburrak eta errazak entzutea eta ulertzea».\n«Ahozko testuak tipologiaren arabera entzutea eta ulertzea».\n«Elkarreragina: eskolako bizitzaren komunikazio egoera egituratuetan parte–hartze aktiboa».\n«Literatura testua, bide gisa komunikatzeko, atseginerako, jostetarako, entretenimendurako, beste mundu, denbora eta kulturak ezagutzeko, ikasteko».\n«Literatura tradizioko testu bereziak: ahozko tradizioko testuak (bertsoak, koplak, alegiak, elezaharrak, kanta herrikoiak, ipuinak...); beste genero batzuetako testuak: antzerkia eta olerkiak (asmakizunak)».\nFuntsean, Lehen Hezkuntzako curriculumak haur-folkloretako hartzen duena hala ahozko komunikazioari dagokion atalean nola literatura-hezkuntzari dagokionean biltzen da. Hori horrela, ondare materiagabea ikasle txikiari helarazteko gure proposamen eta adibide gehienek bi atal horien arteko zubi eginen dute eta bietan eragitea izanen dute asmo.\nOndoko ataletan aurkeztuko diren proposamen didaktikoek beti ahozko lekukotasuna (narratiboa edo poetikoa) izanen dute abiapuntu, eskema honi jarraikiz:\nAhozko lekukotasunaren iturria, testu idatzia, audioa edo bideoa.\nAhozko gaiaren transkripzioa.\nProposamenean jardueren helburuak eta landuko diren gaitasunak zehaztuko dira. Denbora-antolaketan jarduerak saiotan banatu dira eta ariketak deskribatuko jarraibide batzuk emanda baina horiek moldatzeko, horien hurrenkera aldatzeko eta, betiere, ikastalde bakoitzaren berezitasunei egokitzeko aukerak zabalik utzirik.\nHerri ipuina edo tradiziozko ipuina asmatutako gertakizunen kontaera da. Egile ezagunik eta jatorrizko bertsio idatzirik ezean, kontakizun bizia da, etengabe aldatzen edo moldatzen dena, esatariaren eta entzulearen arabera.\nIzenburua: “Asto zaharra eta otsoa”\nMota: kontakizun herrikoiak.\nAzpimota: herri ipuinak.\nSailkapena: abereen ipuinak.\nLAKAR, Maite eta IRIARTE, Nora (2002?). Bortzirietako ahozko tradizioa. Bortzirietako Ahozko Tradizioa jasotzeko bekaren bidez egindako ikerketa. Lan argitaragabea. “Asto zaharra eta otsoa” ipuina, Beran bildua, 394.-395. or.\nLAKAR, Maite et al. (2014). Xaldun Kortin, jolastu gurekin. Gure herrietako haur kantuak eta kontuak familian gozatzeko. Nafarroa: Labrit multimedia, “Asto zaharra muziku”, 60.-61. or., CDaren 10. entzungaia (moldatua). Entzun audioa.\nNAFARROAKO ONDARE MATERIAGABEAREN ARTXIBOA (NOMA). Arre-arre mandoko, Laurentzena, Corneli (Urdazubi). 0'13''. Ikusi bideoa.\nNAFARROAKO ONDARE MATERIAGABEAREN ARTXIBOA (NOMA). Arre-arre mandoko, Ana Telletxeak eta Lina Anduezak abestua. 0'42''. Entzun kanta.\nBazen etxe batean asto zahar-zahar bat, erdi goseak bizi zena. Lokarri handi batekin lotua egoten zen eta, halako batean, bururatu zitzaion hura moztu eta joan behar zuela larrera asetzera, beti goseak baitzegoen.\nBere hortz handiekin moztu zuen lokarri hura eta joan egin zen. Larrean jan eta jan ari zen eta ohartu zen gaineko aldean ermita koxkor bat bazela.\nHara joan eta bertan belar berdea harrapatu zuen. Ona! Han zegoen ase, eguzkitan mandaloan. Halako batean, otsoa etorri zitzaion.\nOtsoak pentsatu zuen: “Ooooi! Demontreko bazkaria dut gaur!”. Eta elkarrizketan hasi ziren, kantari:\n― Agur, agur, astoko!\n― Ongi etorri, otsoko!\n― Gaurko nire afari, zure buru eta belarri.\n“Ooooi! Hemen zer pasatu behar ote du?” ―pentsatu zuen astoak urduri. Eta orduan astoak erantzun zion otsoari:\n― Han goitian artalde, artzainik ez dute bat ere. Baldin joaten bazinake, zikiro parea zenduke.\nOrduan otsoak pentsatu zuen: “Ooooi! Hau malezia handiarekin ari da”. Eta astoari esan zion:\n― Oinean diat arantze, ezin frinkatu bezalaxe.\nIzan ere, otsoak ez zuen joan nahi hara gora ardi bila. Astoa gero eta larriago zegoen ez zekielako nola alde egin, eta orduan esan zion:\n― Han beheitian ermita, meza entzun behar dut eta.\nOtsoak gutxien espero zuenean, astoak katakun-katakun alde egin eta ermitan sartzea lortu zuen. Hango atea itxi eta barrenean gelditu zen. Otsoak, hori ikusita, karraskaka, ez zekien zer egin, astoa jateko aukera galdu baitzuen. Orduan, hau kantatu zion:\n― Asto zaharra, mukizu, sobera malezia dakizu, berriz erreka aldean harrapatzen bazaitut meza entzuteko lanik izanen ez duzu!\nHizkuntzaren alderdi ludikoa eta sormenezkoa sustatzea.\nIpuinak entzutearen atsegina sentitzea eta narrazioekiko interesa piztea.\nEskola ez ezik, etxe eta familia giroa ere ahozko tradizioaren trasmisioaren gunetako agertzea eta irudi hori sendotzea.\nHerri narrazioetako oinarrizko zenbait osagai literarioren ezagutza hastea.\nAbereen eta oro har, animalien gaineko ezagutza handitzea.\n2. Gaitasun zehatzak\nAhozko kontaketaren bidez ipuinak ulertzea.\nHerri ipuinetan agertzen diren zenbait pertsonaia (ohikoak eta estereotipatuak) ezagutzea.\nAnimalien izenak eta azienden zaintzarekin loturiko lexikoa handitzea.\nIrakaslearekiko elkarrizketan parte hartzea hizketako txandak errespetatuz.\nNarrazioaren zenbait egitura buruz ikasi eta antzekoak diren baina bestelako hiztegia duten esaldiak sortzea.\n3. Denbora antolaketa\nEntzuketa baino lehen egiteko jarduerak: Ikasleak biribilean jarrarazi eta galderak egin haiek bat-batean erantzun diezaieten.\n-\tIpuinak maite dituzue? Zein ipuin duzue gogokoena?\n-\tNork kontatzen dizkizue ipuinak: amatxok, aitatxok, amatxik, aitatxik, izebak, osabak, zaintzaileak, anaiak, arrebak/ahizpak? Nork kontatzen ditu hobeki? Noiz nahiago duzu kontatzea ipuina: ohean zaudelarik, lokartu baino lehen; arratsaldez, telebista ikusi beharrean; oporretan zabiltzatelarik eta asti gehiago duzuenean; edo negu partean, eguraldi txarra egiten baitu parkean jolasean aritu ezin zaretenean?\n-\tEtxean ipuin-libururik baduzue? Aitatxi-amatxik beren txikitako ipuinak kontatzen al dizkizuete?\nEntzuketa: “Asto zaharra muziku” ipuina (Lakar et al., 2014, CDaren 10. entzungaia, bertsio moldatua): 4´.\nEntzuketaren gaineko jarduerak: Galdera batzuk egin ikasleek ipuina ulertu ote duten ziurtatzeko eta aurrezagutzak gogora ekarrarazteko:\nIpuina gustatu al zaizue? Nor bizi zen baserrian eta alde egin zuen hortik? Ikusi al duzue inoiz astorik? Nolakoak dira astoak? Ipuineko astoak zergatik joan nahi zuen larrera? Eta norekin egin zuen topo mendiko larrean?\nZer nahi zuen otsoak? Ikusi al duzue inoiz otsorik? Eta otsorik agertzen den ipuinik ezagutzen al duzue? Nolakoak dira ipuinetako otsoak?\nZer egin zuen astoak otsoaren atzaparretatik libratzeko? Eta nola gelditu zen otsoa?\nEzagutzen dituzun bertze ipuinetan zer egiten du otsoak?\nEgoerak eta esaldiak lotu: bi irudi dituen orria (1. fitxa) ikasleei banatu. Irudi batean astoa larrean bazkatzen ari da eta beste irudian astoak eta otsoak elkar topo egin dute. Bi testu eman (a eta b) eta testu bakoitza dagokion irudiari lotu beharko diote. Ikasleek bi testutxoak errepikatu eta buruz ikasiko dituzte:\nSaio hau aurreko saioko irudiak ikusten hasiko dugu eta ikasleei ipuina gogoraraziko diegu. Irakasleak ipuina kontatuko die elementu poetikoak (txertaturik dauden kantak eta txatal errimadunak) bereziki zainduz. Irakasleak buruz ikasitako esaldiak esanaraziko dizkie eta haur guztiek batera errepikatuko eta dramatizatuko dituzte:\na) Larrean jan eta jan ari zen.\nb) -Agur, agur, astoko!\n-Ongi etorri, otsoko!\nAntzeko esamoldeak sortu. Ikastalde osoak batera parte hartuko du antzeko esamoldeak sortzeko prozesuan.\nA MOTAKO ESALDIA\nIkasleak binaka elkarrarazi eta irudiak dituen orria (2. fitxa) banatuko zaie. Ikasitako esaldien antzekoak —horien egituren moldera eginak—, egitea proposatuko zaie. Egitura gramatikalak, lexikoa eta arau fonetikoak (jan eta jan [yan da yan]) landuko dira.\nHasteko, irudiak baliaturik, astoa eta otsoa animalien ordez beste batzuk erabili beharko dituzte: ardia, aharia, bildotsa, behia, zezena, aratxea, zaldia, behorra, azeria, zerria, ahuntza, hartza, oreina...\n-\tArdia larrean jan eta jan ari zen.\n-\tBehia larrean jan eta jan ari zen.\n-\tBehorra larrean jan eta jan ari zen.\n-\tZerria larrean jan eta jan ari zen.\n-\tAhuntza larrean jan eta jan ari zen.\nIrudiak baliaturik lanketa bertsua egin daiteke baina tokia aldatuz:\n-\tArdia belaian jan eta jan ari zen.\n-\tBehia behitegian jan eta jan ari zen.\n-\tZenena ukuiluan (edo heian) jan eta jan ari zen.\n-\tBehorra baserrian jan eta jan ari zen.\n-\tZerria kortan jan eta jan ari zen.\nGero jan eta jan [yan da yan] egiturako aditza aldatzea proposa dakieke neska-mutikoek parte hartzen duten egoerak asmatuz. Honetakoan irudirik gabe baina irakaslearen keinuen laguntzaz baliaturik sortuko dituzte esaldiak, honelakoak erraterako:\n-\tAne edan eta edan ari zen.\n-\tJulen irri eta irri ari da.\n-\tMaistra txalo eta txalo ari zen.\n-\tUme txikiak negar eta negar ari ziren.\n-\tGu solas eta solas ari gara.\nB MOTAKO EGITURA\n–ko atzizkia animalia gaztea adierazteko erabiltzen da. Zenbait kasu fosilizaturik gelditu dira: asto > astoko (asto gaztea), otso > otsoko (otso gaztea). Adibide gehiago badira: zezen > zezenko, mando > mandoko (edo mandako), zaldi > zaldiko, azeri ( > azeriko) > axerko. Beste animalien izenekin –txo txikigarria erabil daiteke (zerritxo, zalditxo…) edo animaliaren izena, atzizkirik gabe. Betiere, bukaerako soinu antzekotasuna izanen da baldintza eta horretaz ohartaraziko zaie ikasleei. Esaterako:\n― Agur, agur, zaldiko!\n― Ongi etorri, zezenko!\n― Agur, agur, mandako!\n― Ongi etorri, axerko!\n― Agur, agur, zerritxo!\n― Ongi etorri, oreintxo!\n― Agur, agur, ahuntza!\n― Ongi etorri, hartza!\nBikoteka sortutako esaldiak beren koadernoetan idatziko dituzte ikasleek.\nAsmatutako esamoldeak dramatizatu. Ikasleak binaka elkartu eta agur egiteko asmatu dituzten esamoldeak antzeztuko dituzte.\nKanta bat ikasi. Arre-arre mandoko kantaren bideoa ikus-entzunen dute. Lekukotasun horretan oinarriturik grabatutako kanta osoagoa entzunen dute. Irakasleak kantaren testua arbelean idatziko du eta ikasleek beren koadernoetan kopiatuko dute. Guztiek batera abestu eta dramatizatuko dute.\nEraztun bat eriko,\nboneta bat buruko,\nIdatziz egiteko ariketa: egitura zuzenak ikasi eta okerrak identifikatzeko.\nIkasleei ariketa egiteko orria (3. fitxa) banatuko zaie. Taula batean zenbait egitura emanen zaizkie ikasleei. Egitura zuzenen ondoan horien ordez entzuten diren zenbait egitura oker ere emanen zaizkie. Ikasleak egitura zuzenez jabetzea, egitura berriak sortzea eta egitura okerrez ohartzea dira ariketaren helburuak. Ariketa hau Lehen Hezkuntzako 1. ikasmailako ikasleendako zailsko izan daiteke.\nAntzeko ipuin bat gaztelaniaz entzutea. Maisu edo maistrak astoa eta otsoa agertzen diren ipuin bat gaztelaniaz entzunen dutela esango die ikasleei. Ipuina Esoporen alegia batean oinarritua dago, “El burro y el lobo” (3’37’’):\nIrakasleak entzun berri duten ipuinaren eta euskaraz entzun zutenaren arteko alderaketa eta hausnarketa bideratuko du honelako galderak eginez: nor agertzen da ipuinean?, euskarazko ipuinean eta gaztelaniazkoan antzeko gauzak gertatzen al dira?, zertan dira berdinak?, zertan desberdinak?...\nIpuinen bukaerako formulen erkaketa. Landutako bi entzungaietan ipuinen bukaeran formula bat esaten da: -\tEuskarazko ipuinean: “Egia bada sakelean sar eta gezurra bada kontuan ez har. Haiek ongi bizi baziren gu ere ongi bizi gaitezen!”\n-\tGaztelaniazko ipuinean: “Y colorín colorado esta fábula [de Esopo] se ha terminado”.\nIrakasleak narrazioen bukaerako formula horietaz ohartaraziko die haurrei, arbelean idatziko ditu eta ikasleek beren koadernoetan. Haurrek formulak errepikatu eta buruz ikasiko dituzte. Ikasgelan ipuin kontaketa egiten delarik bukaerako formulak erabiltzeko ohitura hartuko dute.\nHaur folklorean genero poetikoa batik bat izaera ludikoko pieza edo txatalek osaturikoa da. Proposamen didaktikoak apailatzeko lau mota hautatu ditugu: lelotegiak edo lelo-segidak, aho-korapiloak, igarkizunak edo asmakizunak eta zotz egiteko formulak.\nLelotegiak edo lelo segidak, lehenak gure hitz-jokoen zerrendan, erritmoa eta joko eufonikoa lehenesten duten txatal poetikoak dira.\nIgarkizunak (asmakizunak edo asmakariak), batetik, hizkuntzaren bidez jolasteko aukera ematen digute; eta bestetik, baliabide didaktiko apartak dira, adimena, irudimena eta oharmena garatzeko. Igarkizunek hasierako formula batzuk har ditzakete sarbidetako: zer dela eta zer dela..., pipitaki-papataki nik badakit gauza bat..., ezetz igarri..., ez duzula igartzen...\nAzkenik, zotz egiteko formulak joko-kantu laburrak dira, erritmo eufoniko garbia dutenak. Silaba kolpeka kantantzen da jolaskide bakoitzari silaba bat esleituz eta zortea azken silaba egokitzen zaionarengan eroriko da.\nHerria: Ziga, Baztan (Nafarroako Mendialdeko hainbat herritan antzekoak bildu dira).\nMota: haur joko-kanta.\nAzpimota: elkarrizketa kateatua\nLAKAR, M. eta TELLETXEA, A. (2007). Baztan solasean. Ahozko tradizioaren bilduma. Liburua eta CDa. Iruña: Nafarroako Gobernua eta Baztango Udala, 77. or. CDaren 22. tituluan, 1. kapituluan, 2. entzungaia, Zigan grabatua, 0'32''. Ikusi bideoa.\nLAKAR, Maite et al. (2014). Xaldun Kortin, jolastu gurekin. Gure herrietako haur kantuak eta kontuak familian gozatzeko. Nafarroa: Labrit multimedia, "Kukurruku". 45-47. or. CDaren 19. entzungaia (moldatua). 0'58'' Entzun audioa. DVDan bideoa.\nNAFARROAKO ONDARE MATERIAGABEAREN ARTXIBOA (NOMA). Kukurruku! Txoperena, Lutxi (Igantzi). 0'32''. Ikusi bideoa.\n-\tZer duzu?\n-\tBuruan min.\n-\tNork egin?\n-\tAxeriak .\n-\tAxeria non da?\n-\tGoitiko bordan.\n-\tZertan ari da?\n-\tArtoa ereiten.\n-\tArtoa zertarako?\n-\tOiloarendako .\n-\tOiloa zertarako?\n-\tArrautza erruteko.\n-\tArrautza zertarako?\n-\tApezarendako .\n-\tApeza zertarako?\n-\tMeza emateko.\n-\tMeza zertarako?\n-\tMundu guzia salbatzeko!\nHizkuntzaren alderdi ludikoa sustatzea.\nSormena eta irudimena hobetzea hizkuntza jolasari lotuz.\nMimikaren bidez adieraztea.\nGorputz adierazmena garatzea eta sentimenduak aditzera emateko gaitasuna sustatzea.\nb) Gaitasun zehatzak\nTxatala buruz ikastea.\nIkasitako egituraren arabera txatal berria sortzea.\nHizkuntzaren errimaz eta erritmoaz ohartzea eta baliatzea.\nc) Denbora antolaketa\nAriketa eta jarduerak\nAhozkotasunari eskainia: entzun, errepikatu eta buruz ikasi.\nAhozko tradiziotik bildutako lekutasunaren bideo ikusi (lekukotasuna entzun). Kanta (San Fermin ikastolako haurrek kantatua) entzun, bi aldiz bederen.\nLelo-segidaren testua (transkripzioa) haurrei banatu.\nKantatu, ikastalde erdiak hasi eta beste erdiak erantzun dezala.\nBuruz ikasi eta keinuak eginez kantatu denok batera.\nEdukiari eskainia: mezuaz hausnartu.\n1. Entzundakoaren ulermena neurtu eta horri laguntzeko galderak: nork egiten du kukurruku? Zer du? Nork egin dio mina? Zertan ari da axeria?...\n2. Zabaltzeko jarduerak:\nBertsoa luzatu. Haurrei laguntza emanen diegu irudien bidez (4. fitxa). Adibidez, ardia (artilea emateko), behia (esnea emateko), zakurra (etxea zaintzeko), katua (saguak uxatzeko)...\nFormari eskainia: gogoeta egitea eta sortzea.\n1. Bertsoa berriz kantatuko dugu baina bertso-lerro bakoitzaren bukaeran gelditurik. Maisu-maistra hasiko da eta ikasleek azken hitza errepikatuko dute:\n-\tKukurruku\t[kurrukuku]\n-\tZer duzu?\t[duzu]\n-\tBuruan min.\t[min]\n-\tNork egin?\t[egin]\n2. Azken jarduera\nBinaka jarrita antzeko bertso bat osatuko dute gero dramatizatzeko. Horretarako laguntza izanen dute (5. fitxa)\nIzenburua: “Akerra ikusi dugu”\nHerria: Azpilkueta (Baztan).\nMota: haur joko-kanta\nAzpimota: kanta kateatua\nLAKAR, Maite eta TELLETXEA, Ana (2004). Baztango ahozko tradizioa. Baztango Ahozko Tradizioa jasotzeko “Mariano Izeta” bekaren bidez egindako ikerketa. Lan argitaragabea. “Akerra ikusi dugu” ipuina, Azpilkuetan (Baztanen) bildua, 140.-141. or.\nKanta: "Akerra ikusi dugu". Xirula Mirula. 3'37''\nKaraokea: "Akerra ikusi dugu". Karantton Jauregi. 2'32''\nAkerra ikusi dugu baratzean jaten.\nMakila ikusi dugu aker hori jotzen.\nMakilak akerra, akerrak artoa, akerra ken, baratzetik akerra ken,\nSua ikusi dugu makila hori erretzen.\nUra ikusi dugu su hori itzaltzen.\nUrak sua, suak makila, makilak akerra,\nakerrak artoa, akerra ken,\nIdia ikusi dugu ur hori edaten.\nSoka ikusi dugu idi hori lotzen.\nSokak idia, idiak ura, urak sua, suak makila, makilak akerra, akerrak artoa, akerra ken, baratzetik akerra ken,\nKantua buruz ikastea.\nErgatibo marka bereiztea eta egitea.\nAhozkotasunari eskainia: entzun, abestu eta buruz ikasi.\nKantaren audioa entzun.\nIkastaldeak errepikatu karaokeren laguntzaz.\nKeinuak eginez kanta dezatela guztiek batera eta buruz ikas dezatela.\n1. Entzundakoaren ulermena neurtu eta horri laguntzeko galderak:\nnolakoak dira akerrak? Ikusi al duzue inoiz akerrik? Kantuko akerra zertan ari zen? Zuek baratzerik al duzue? Eta nahiko zenukete aker batek zuen baretzean jatea? Zer erraten zaio kantuan akerrari baratzetik alde egiteko? Gero zer gertatzen zaio makilari? Idia agertzen da kantuan. Nolakoak dira idiak? Ikusi al duzue inoiz idirik? Zertan ari da kantuko idia? Gustatu al zaizue kantua?\n2.1) Antzeko txatala sortu baina beste animalia bat erabiliz:\n___________ ikusi dugu baratzean jaten.\nMakila ikusi dugu _____ hori jotzen.\nMakilak _______, _________k artoa, _________ ken,\nbaratzetik ________ ken,\nken, ken, ken, ken. º\n2.2) Egin dezatela marrazkia sortu duten ahapaldi berria azaltzeko.\n1. Bertsoa berriz kantatuko dute baina bertso-lerro bakoitzaren bukaeran gelditurik. Maisu-maistra hasiko da eta ikasleek azken hitza errepikatuko dute:\n-Akerra ikusi dugu baratzean jaten.\t[jaten]]\n-Makila ikusi dugu aker ori jotzen.\t[jotzen]\n-Makilak akerra, akerrak artoa, akerra ken,\t[ken]\n-baratzetik akerra ken,\t[ken]\n-ken, ken, ken, ken.\t[ken]\nBinaka jarrita, ikasleek egindako bertsoa dramatizatuko dute.\nIzenburua: “Berde-berdea” eta “Atzean bi zulo”\nHerria: Almandoz (Baztan).\nMota: herri poesia\nAzpimota: asmakizunak edo igarkizunak\nLAKAR, M. eta TELLETXEA, A. (2007). Baztan solasean. Ahozko tradizioaren bilduma. Liburua eta CDa. Iruña: Nafarroako Gobernua eta Baztango Udala, 80. or. CDaren 24. tituluan, 1. kapituluko entzungaiak; Almandozen grabatuak, 1'16''. Entzun audioa.\nBerde-berdea, ez da muskerra. Zuri-Zuria, ez da papera. Bizarra badu, ez da gizona.\nAtzean bi zulo eta aurrean bi punta. Zer da?\nHizkuntzaren izaera ludikoa sustatzea.\nHizkuntzari loturiko pentsamendu abstraktua bultzatzea.\nAhozko tradizioko testu laburrak buruz ikasi eta esatea.\nBi asmakizun buruz ikastea eta esatea.\nAsmakizunak ikaskideekin jolasteko erabiltzea.\nEmandako ereduaren arabera beste hitz-joko bat, asmakizun gisa, sortzea.\nd) Ariketa eta jarduerak\nSaioaren lehen zatia:\nEntzun bi asmakizunak, bi aldiz bederen.\nErrepikatu buruz ikasi arte.\nSaioaren bigarren zatia:\nSormena eta hizkuntza jolasgai hartzeko gaitasuna lantzeko. Jarraibide hauek eman:\nPentsatu gauza bat ikaskideek asmatu beharko dutena.\nPentsatu gauza horrek dituen ezaugarriez: gauza hori nolakoa den edo nolakoa ez den, zeren antza duen edo ez duen, zertarako balio duen edo ez duen balio...\nHautatu hiru ezaugarri eta esaldi batean lotu.\nPentsatu asmatzeko erraza edo zaila den.\nOndoko ikaskideekin proba egin: hari esan eta ea asmatzen duen.\nIkasleak igarkizunetan jolastuko dira. Irakasleak asmakizunetan erabiltzen ahal den sarbideko formula bat ikasteko proposatuko die. Arbelean idatziko du ikasleek beren koadernoan idatz dezatela:\n“Pipitaki-papataki, nik dakidana nork daki?”\nFormula hori erabilita bakoitzak bere igarkizuna esango du.\nSaioaren bukaeran gehien gustatu zaizkien asmakizunak ikastaldeaen blogean para daitezke.\nAzpimota: zotz egiteko formula\nLAKAR, Maite et al. (2014). Xaldun Kortin, jolastu gurekin. Gure herrietako haur kantuak eta kontuak familian gozatzeko. Nafarroa: Labrit multimedia, “Anda randa”, 35. or., CDaren 4. entzungaia, 0’48’’. Entzun audioa.\nNAFARROAKO ONDARE MATERIAGABEAREN ARTXIBOA (NOMA). Zotz egiteko formula. Rekalde, Margarita (Betelu-Paris). 0'19''. Ikusi bideoa.\nNAFARROAKO ONDARE MATERIAGABEAREN ARTXIBOA (NOMA). "Txirristi, mirristi", San Fermin Ikastolako ikasleak. 0'44''. Ikusi bideoa.\nNAFARROAKO ONDARE MATERIAGABEAREN ARTXIBOA (NOMA). "Dona, dona, katona", San Fermin Ikastolako ikasleak. 0'44''. Ikusi bideoa.\nHizkuntzaren izaera ludikoa ohartzea.\nHizkuntzari loturiko pentsamendu abstraktua sustatzea.\nAhozko tradizioko testu laburrak buruz ikasi eta erabiltzea.\nZotz egiteko formula buruz ikastea eta esatea.\nZotz egiteko formulak ikaskideekin jolasteko erabiltzea.\nEntzungaian planteatu den egoeraz eta zotz egiteko formularen erabileraz solastatu honelako galderak eginez: jostetan ari zaretelarik zotz egiteko halako kantak erabiltzen dituzue? Besterik ezagutzen al duzue\nHizkuntza jolasgai hartzeko gaitasuna lantzeko. Jarraibide hauek eman:\nIrakasleak zotz egiteko formula arbelean idatziko du eta ikasleek ere beren koadernoan idatziko dute. Silabakako kolpeari ohartaraziz eta dagokion erritmoan errepikatuko dute. Hitz-jokoaren izaera fonikoa nabarmenduko da.\nIrakasleak zozt egiteko beste kanta bat badakiela esango die haurrei eta arbelean idatziko du, ez die hasieran ahoz emanen. “Xirristi-mirrixti”, Etxalarren bildua (Lakar eta Iriarte, 2002: 102):\nurrup!, edan edo klik,\nKanta entzunen dute. Gero ikasleek ozen esango dute eta kantari zotz egiteko moduan kantatzeko silabakako kolpe eta erritmo egokia emango diote eta lauko taldetan zozketan ariko dira bakoitzak behin bederen esateko.\nSaioaren bukaeran zotz egiteko bi kanta berri ikasteko aukera izan dute. Orain jostaldietan ikasleek erabiltzea sustatuko dugu.\nZotz egiteko beste formula honekin (eta Nafarroako Kultura Ondare Materiagabearen Artxiboan dagoen edozeinekin) ere antzeko prozedura egin liteke:\nmutil ttuntuna (edo neska esan liteke)\nLehenik ahozko tradiziotik bildu den lekukotasuna ikusiko genuke eta ondoren kantaren bideoa. Gero, aitzineko lanketan propostu bezala.


ikasbil.eus: Berriak: Egizu klik AISA online ikastaroan!!\nMartxan duzu www.ikasten.ikasbil.eus atarian AISA online ikastaroa doan. Erabiltzaile kontua ireki besterik ez duzu egin behar eta tutorerik gabe oso oinarrizko euskara internet bidez ikasteko aukera izango duzu.\nEtorkinak euskarara hurbiltzeko harrera-ikastaroa da AISA, tutorerik gabe oso oinarrizko euskara internet bidez ikasteko aukera ematen duena. Online funtzionatzen du eta doanekoa da. Eta instrukzioak eta azalpenak euskaraz eta gaztelaniaz daude.\nIkastaro honek 20 ikastunitate dauzka eta 60-80 ordu aurreikusi behar dira guztiak burutzeko. Ikastunitateko 5 ataza daude eta bakoitzak bosna ariketa ditu. Ikastunitate bakoitzeko azken atazak helburu ebaluatzailea du, ikastunitatean ikusitako hiztegi eta gramatika edukiak aztertzeko.\nIkastaroak protagonista batzuk ditu. Irakaslea Aitziber da eta etorkinak diren ikasleak ditu euskaltegian: Vasile, Errumaniakoa; Elena, Kolonbiakoa; Najat eta Yasmine Marokokoak; eta Guillaum, Frantziakoa. Berak emango dizkizu argibideak eta azalduko dizkizu ikastunitate bakoitzeko helburuak.\nAriketa tipologia oso zabala aurkituko duzu AISAn: hutsuneak bete, bikoteak osatu, arrastatu, aukera anitzeko galderak, irudia eta testua lotu, e. a. Eta baliabide osagarriak ere eskaintzen dira:\n•Hiztegia: Ikastunitateko hiztegia eta AISA hiztegirako sarbidea.\n•Gramatika-atala: Ikastunitate bakoitzean landutako edukiei buruzko azalpenak.\n•Kultura: Gai eta ekintza horiei buruz gehiago jakin nahi izanez gero, informazio osagarria dago eskura.\nGogoan izan! www.ikasten.ikasbil.eus atarian aurkituko duzu AISA online ikastaroa doan. Erabiltzaile kontua ireki besterik ez duzu egin behar eta tutorerik gabe oso oinarrizko euskara internet bidez ikasteko aukera izango duzu.\nSegidan duzun fitxategian informazio zehatzagoa aurkituko duzu.


Bizihezi | Fleming Herri eskola\n“Zer da Fleming Bizihezi?”\nEskolara modu autonomo, seguru eta osasuntsuan joan-etorriak egiteko proiektua da.\nEtxetik eskolara eta eskolatik etxera egiten diren joan-etorriak umeek oinez egitea nahi dugu; dagokien espazioa berreskuratuz, modu seguru eta autonomo batean egin ditzatela bultzatuz.\nHaurrak eskolara bakarrik joatea, oinez eta lagunartean; hau da, orain gutxi arte naturala izan dena berreskuratzea.\nHaurrek, autonomia eskuratzea, ohitura aktibo eta osasungarriak indartuz.\nHaurrek Arratzain ingurua hobeto ezagutzea eta espazio publikoa bereganatzea.\nHaurrak beren ingurunearen eraldaketan protagonista izatea eta herritar aktibo bihurtzea.\nProiektu hau eskola komunitateak landu eta bideratu du. Proiektua burutu, udalarekin lana egin, panel informatiboak jarri, haurrekin margoketa lanak egin, auzolana,…\nBerdean mugitzen gara!!\nHerritik eskolara oinez joaten gara, herria deskubrituz, ingurua biziz eta gozatuz, txiki eta nagusiagoak elkarrekin eta bidea autonomikoki eginez.\nHelduengatik eskolaren atarian trafiko arazoak sortzen dira ia egunero, eta bidean trafikoa handia izaten da. Gainera, guraso edo senide askok zirkulazio araudiak ez dituzte betetzen.\nKotxeak gaizki aparkatuta, itzulbideak leku desegokietan edo kotxeak oinezkoen bideak oztopatuz! Arrisku gehien dugunok ikasleak gara, eta horrek estres egoera sortzen digu! Eta haurrok bideaz disfrutatu nahi dugu…\nZEIN ONURA dakarkigu oinez joateak?\nOSASUNA. Eskolara oinez joateak heziketa fisikoa egitea dakar, eta bizitza sedentarioa ekiditea; aldi berean, loditasuna gutxitzea, eta baita bestelako gaixotasunak ere, gaixotasun kardiobaskularrak edo diabetesa. Hobeto sentitzen naiz…\nLAGUN ARTEKOgiroa. Eskola bidean lagunekin joaten gara. Hau dela eta, ikasleak gustorago eta seguruago joaten gara eskolara. Gainera, harremanak sendotu egiten dira eta ikasleen arteko berdintasuna sustatzen da.\nHerriko INGURUMENA. Eskolara oinez joateak berotegi efektuko gasen isuriak murrizten ditu, airearen kalitatea hobetu eta kutsadura akustikoa gutxitu egiten du. Gainera, airearen kalitate hobeak ikasteko gaitasuna, ahalmen kognitiboa hobetzen du. Eskolan arnas garbia arnastu nahi dugu!\nAUTONOMIA, ARDURA ETA KONTZENTRATZEA. Eskolara oinez joaterakoan, gure autonomia eta ardura gehiago garatzen ditugu. Gainera, oinez joanda, kontzentratze maila igo egiten da, klasera esnago iristen baikara. Aldi berean, gure orientatzeko ahalmena ere hobetzen da. Askoz ere gehiago ikasten dugu!\nBidean saituko gara:\nArduratsuak izaten eta nagusiek txikienei laguntzen.\nUdaltzaingoak ematen dituen agindu, seinale eta gomendioei kasu egiten.\nAuto bat edo autobusa baldin badator, erne egoten eta beti espaloitik joaten.\nEuria egiten badu, zira edota aterkiak motxilatik ateratzen.\nInguruko ekosistema zaintzen, eta eskolabidea gure espazioa denez, edozein kalteren berri eskolan edo gurasoei ematen.\nZebra bideetan, itxaroten autoak pasa arte.\n2 ELKARGUNE DITUGU:\nA PUNTUA: Elizako elkargunea . 8:40ean gelditzen gara inguruko auzoetako ikasleak oinez joateko. Eguerdietan, 14:15ean.\nB PUNTUA: Txermingo elkargunea. 8:40ean gelditzen gara inguruko auzoetako ikasleak oinez joateko. Eguerdietan, 14:15ean.\nEskola bideko BITXIKERIAK:\nArratzain eta Arregi baserriak:, Euskal baserri horiek 2oo urte baino zaharragoak diren euskal baserriak ditugu. Bertako jarduera nagusiak nekazaritza, abeltzaintza eta basogintza dira. Baserritarrak dira bertan bizi diren pertsonak. Beti, lanean ikusten ditugu!\nBehiak: egunero larrean ibiltzen dira, 8:00etatik 17:00ak arte ikus daitezke. Belar goxo-goxoa jaten dute…\nOilategia: eskola ondoan oilategia dago; arrautzak ekoizteko oilategia da. 250 oilo luma-gorri ibiltzen dira belazean bueltaka.\nGaztainondoak: 20-35 m-ko garaiera eta 2 m-ko diametroko enborrak dituzte hemen ditugun gaztainondoek. Beren hostoek, 16-28 cm luze eta 5-9 cm zabal dute, eta kontuz, ertzean hortz zorrotzak dituzte, baina gaztain piloa ematen duten zuhaitzak ditugu bidean!\nHurritzak: bidean ditugun hurritzak normalean 3 eta 8 metro bitartera iristen dira. Bere fruitu jangarriak hurrak dira, eta ale bakar batetik bost aletako multzoak sortzen dira. Zein goxoak dauden!\nFleming Herri Eskola: Alexander Fleming zientzilariagatik darama Fleming izena gure eskolak. Egun, ingurumenaren defentzaileak gara: ohitura osasungarrien, ingurumen jasangarriaren eta aisialdi aktiboaren defendatzaileak gara.\nInsektuak: ibilbidean karakolak, bareak, amona-matangorriak, matxinsaltoak,…ikusi ahal ditugu. Ea harrapatzen ditugun!!


Escrito el 6 de Marzo de 2018 en vasco con un tamaño de 4,99 KB\n3. Aldia 1957an hasi, autarkiaren porrotaren ondoren gobernuak ekonomia planak abian jarri zituenean. 73ko krisi ekonomikoaren eragina sumatu arte iraun zuen.\nA. Egonkortze eta garapen planak\n50. Hasierako pausuak ez ziren nahikoak izan eta 1956an hainbat arazo ekonomiko egon ziren. Kiebra sahiesteko "Egonkortze plana", teknokratak sortu zuten: Opus Deiri loturakoak gobernuan parte hartu zuten. Helburua ekonomia espainiarra bultzatzea eta berritzea. Neurri batzuk hartu zituen: -Pezeta debaluatu zuten merkataritza balantza hobetzeko. -Gastu publikoa murriztu zuten eta langileen soldatak izoztu zituzten. -Atzerriko enpresei Espainian inbertitzeko erraztasunak eman zizkien eta kanpo merkataritza liberalizatu zuten. -Zerga sistema aldatu zen. Ondorioak ez ziren espero bezain onak izan, biztanleek erosteko ahalmena galdu zuten, kontsumoak behera, enpresa publiko batzuk porrotera eraman, langabeziaren gorakada handia. Egoera zuzentzeko teknokratek "Garapen planak" jarri zituzten martxan.\nBPG eta errenta perkapita bikoiztu egin zen garai honetan. Hazkundea posible izan zen hainbat faktoreri esker: -Nazioarteko egoera ekonomikoa oso aldekoa zen. -Estatuaren inbertsioak lan publikoetan. -Atzerriko turismoaren gorakada, Europatik Espainiako prezio merkeak erakarrita. -Emigrazioa. Bertako langabeziari eurre egiteko, nekazari guneetako jende askok atzerrira emigratu zuen lan bila. -Enpresak sortzeko errastasun handia ematen ziren... Hazkundea desorekatua eta mugatua izan zen eta arazo larriak eragin zituen: -Sektoreen arteko desoreka. -Populazio mugimenduak. -Sistema fiskala oso injustua zen...\nC Politika: ez aurrera eta ez atzera\nBarne politikan: Frankok jarraitu zuen agintzen. Teknokraten sektorea egonkortu eta irekitze pausu batzuk txertatu zituen. 1969an 2 gertakari garrantzitsu:\nA. TRANTSIZIO POLITIKOA. Diktaduratik erregimen demokratikora igarotzeko prozesu politikoa da, era baketsuan eta frankismoarekiko erabateko hausturarik gabe. 1\n. Kontinuismoaren ezina\nFranco hil zenean, Juan Carlos Borboikoa bihurtu zen errege Gorte frankistaren aurrean. Gero, Arias Navarroren 2. Gobernua osatu zen. Hiru joera politiko zeuden: -Oposizio politikoa: erregimen frankista desegitea nahi zuena, sistema demokratikoa ezartzeko gobernu bat osatuz. - Erreformaren aldekoak: erregimen diktatoriala demokratizatzeko trantsizioaren aldekoak. - Bunkerra: frankistak, edozein erreformaren kontrakoak. Ariasen gobernuak egoera zailari aurre egin behar izan zion: gizarte tentsioak, amnistia eskaerak, ETA eta GRAPOren ekintzak... 76 dimititu.\n2.Goitik hasitako erreformatik oposizioarekin negoziatzera\nSuarez lehendakari, erregimenaren aldaketa adostu (indar frankistarekin), "Erreforma Politikorako Legea" onartu erreferendum bidez. Aldeko boto gehien, baina oposizioak eta euskal abertzaleek abstentzioa eskatu eta bunkerrekoek ezezko botoa. Erregimen frankista desegin eta negoziazio prozesuari ekin.\n3. 1977ko hausteskundeak\nGorte konstituziogileetako hauteskunde deialdia egin zen eta PCE legeztatu zen arinago (parte hartu zuen). Suarez hauteskundeetara bere programarekin aurkeztu zen UCD koalizioarekin ( demokratak, liberalak, sozialdemokratak, frankista ohiak). Koalizioak irabazi zituen hauteskundeak.\nPSOE GOBERNUAN. Garaipena lortu zuen. Felipe Gonzalezek zuzenduriko lehen gobernu sozialista osatu zen. Krisi ekonomikoari aurre egitea, ezegonkortasun soziala baretzea eta nazioarteko isolamenduari amaiera ematea ziren helburu nagusiak.\n1. Kanpo politika\n-NATO erakundean jarraitzea: Calvo Soteloren gobernuak erabaki zuen NATO sartzea. PSOEK hasieran erakundetik irtetea defendatzen zuen eta herritar gehienak horren alde jarri ziren. PSOE agintera iritsi zenean erreferendum bat egin zuen erakunedaren jarraitzearen alde, ideiaz aldatu baitzuen. .Europako Ekonomia Erkidegora biltzea: negoziatu eta gero Espaimia EEEn sartzeko Atxikimendu ituna sinatu zuten. Gero, Maastrichteko Ituna sinatu zen, EEE izatetik, Europa Batasuna izatera pasatuz ( ekonomiko-politikoa).\n2. Barne Politika\nEkonomia eta lan-gizarte mailako politika:\nKrisiaren eraginez lanpostu asko galdu ziren industria sektorean. Horregatik, gobernuko politika ekonomikoaren ardatzak industria sarearen eraberritzea, komunikabide sarea modernizatzea...Izan ziren. Birmoldaketa honek eragina izan zuen metalurgian, ontzigintzan... // Birmoldaketako helburu gehienak lortu ziren, hazkundea eman zen, enpresen produkzio ekipamendua eta finantza egoera sendotu ziren, baina lantegietako lanpostuak murriztu. Langileek greba orokor bat deitu zuten. Arrakasta handia izan zuen eta UGTkl langileei emandako babesagatik betirako tentsatu ziren PSOE eta sindikatuaren arteko harremanak.\nEgonkortze plana Garapen planak Frankismoa ekonomiaren garapen aldia Erregimen egonkortzea eta ondorioak Ekonomiaren garapen aldia Ekonomiaren garapen planak teknokra Diktadura frankistaren finkapena eta krisialdia Frankismoa ekonomia eta gizarte aldaketa


Begiradak: Hik Hasi euskal heziketarako aldizkaria sarean\nEleaniztasuna arriskuan teknologia berriekin izeneko artikuluan irakurri dugu, gaur egun munduan egiten diren 6.000 hizkuntzetatik erdiak desager daitezkeela XXI. mendea bukatzerako, besteak beste Interneten eraginez zeren eta Unescok dioenaren arabera teknologia berriek azkartu egiten dute munduko hizkuntzak desagertarazteko abian den bilakabidea. Artituluak dakarrenez sareko orrialdeen hiru laurdena ingelesez idatzita dago -ingelesaren nagusitasun nabarmen hori erdiraino jeitsi den-, baina “ingelesaren nagusitasuna pixkanaka jeisten joan arren, jeitsiera horren abantailak hizkuntza gutxi batzuen artean besterik ez dira banatzen. Ingelesaren atzetik datozen beste irakas-hizkuntzak direla, alegia, ingelesaren beherakadaz baliatzen direnak, baina ez horrenbeste hizkuntza txikiagoak”.\nEgoera latz hori ezagutzen dugu. Hala ere, kontatzen dugu sarean euskararen erabilera etengabe sustatzen ari dela euskal hiztunen aldetik. Zentzu horretan ulertuta, txalotzekoa da Hik Hasi hezkuntza aldizkariak bere zenbaki guztiak sarean eskuragarri jartzeko egin duen ahalegina. Bere weborrian eskaintza ugari egon arren, bereziki aipatu nahi genuke artikuluen bilatzailea. Honek, testu libreko bilaketaren bidez zein eremu bidezko bilaketaren bidez erabilia artikulu jakin bat bilatuz gero aldamenean zerrendatzen dizkigu berarekin erlazionaturik dauden gainerako guztiak.\negilea: Karmele Perez Urraza; 6:38:00 p.m.\naupa!ez naiz asko interneten ibiltzen eta nabilenean erdaraz aritzen naiz,beraz ez dakit interneten dagoen informazioa zein eta zenbat hizkunyzatan dagoen.egia da teknologia berrien eraginez hizkuntza asko galtzen doazela,adib:mobilean idazten dugunean hitzak laburtu egiten ditugu eta horren ondorioz hitz osoa idatzi behar dugunean ez dogu askotan ondo idazten\nBy bigarnegoitiz, at 8:54 p.m.\nInterneten aurkitu dezakegun informazio gehiena erdaraz egoten da, ikasle euskaldunentzat traba bat izanik. Gauzak asko aldatu dira eta gaur egun behintzat, nahiz eta gutxi izan zeozer dago eta gainera hizkuntza aldetik kalitate bikainekoa. Egia da euskaraz lan bat egiterako orduan ikasle euskaldunok denbora gehiago sartzen dugula gehienbat informazioa euskaratzen. Lan bikoitza izaten dugu. Alde batetik, informazioa bilatu behar dugu eta beste aldetik, aurkitu dugun guztia itzultzeratu behar dugu eta hau gure denbora eramaten gaitu.Hala ere, nahiz eta sartu beharreko orduak gehiagoak izan niri behintzat ez nau haserretzen gure hizkuntzaren alde egiten dugulako.\nBy vanessa, at 8:26 p.m.\nEgia esanda, Internet-en nabilenean, ez dut euskararen presentzia askorik nabaritzen, nahiz eta pixkanaka - pixkanaka gure hizkuntza sarean sartu. Dena dela, ez dut uste teknologia berrien erru osoa denik hizkuntza batzuk galtzea edo eta galtzear egotea. Guk hurbiletik hori ikus dezakegu, eta argi dago, gure herri honetan, gero eta gazte gehiagok euskara dakitela nahiz eta haien artean ez hitz egin. Honelaxe galtzen da hizkuntza eta ez teknologia berriak datozelako. Internet-en argi dago, ingelesa nagusia izango dela, une honetan gure hizkuntza "ofiziala" delako, hau da, mundu globalizatu honetako hizkuntza.\nBeraz, alde batetik hizkuntzak galtzen dira hitz egiten ez ditugulako eta beste alde batetik, teknologia berriak hizkuntza guztiak kontutan hartzen ez dituztelako.\nBy Naiara Del Olmo, at 10:43 p.m.\nGuztiok dakigunez mundu globalizatu honetan ingelesa da hizkuntza nagusiena, "ofizialtzat" hartzen delarik. Horregatik interneten agertzen den ia guztia ingelesez egongo dela argi dago. Programa, blog,aurkitzaile... gehienak ingelesez daude. Baina urteak pasatuz sarean eskaintza ugari beste hizkuntza batzuetan agertzen ari dira, nahiz eta euskara oraindik oso gutxi agertzen delarik. Sarean ere oso argi ikusten da euskara egoera diglosikoan dagoela. Honek euskeraren gutxitzea dakarrelarik.\nBaina internetek bakarrik ez du hizkuntza bat galtzeko arriskuan jartzen, hitzegiten dakitenek hitz egiten ez dutelako...\nHizkuntzak gutxiagotzearren errua ez da teknologia berriena bakarrik, hitz egiten ez duenaren errua ere bada, ez duelako bere hizkuntza eta beraz, bere kultura errespetatzen eta zaintzen.\nBaina ala eta guztiz ere, sarean euskara gehiago agertzeko ordua da.\nBy Aitz Bengoetxea, at 10:45 p.m.\nDirudienez gaur egun ofizialtzat hartzen dugun hizkuntza ingelesa da; eta leku askotan bezala interneten dagoen informazioaren portzentai oso altu bat ingelesez aurkitzen dugu.Hala ere beste hizkuntza askok honen aurre lan egiten dute portzentai hori murrizteko, teknologia berriei amoldatuz.Honen kasua euskara da eta nahiz eta oraindikan arazoak izan honen lorpena emateko gero eta informazio gehiago daukagu euskaraz. Noski honen lorpena ezin da eman denek ez baldin badugu gure partez jartzen. Hala ere egia da gure hizkuntza galtzearen arrazoietariko bat teknologia berriak direla baina ez da bakarra eta ez da garrantzitsuena; hori oso nabarmena da gure hizkuntzan. Gure kasuan euskaldunak gara portzentai altu batean euskara galtzekoaren errudun nagusiak. Dirudienez denek nahi dugu euskara ez galtzea, hala ere praktikan gauzak ez daude oso argi. Gaur egun %5a soilik erabiltzen du euskara bere egunerokotasunean eta hori da benetan gure eskuan dagoena. Gugandik etorri behar da arazoaren konponbidea. Benetan harrigarria iruditzen zait euskararen presentzia interneten egoteko egiten hari den lan gogorra gu geuk ez betetzea;azken batean denen gauza bat da eta denek jarri behar dugu zeozer gure partetik bestela arazoa jarraituko du azkenean denek ez nahi duguna gertatu arte,hau da, euskara galtzea eta horrekin gure kultura.\nEz al da euskara gure indarra eta ahalmena, besteengandik bereizten gaituen altxorra?\nBy gitani, at 9:35 p.m.\n"Munduan egiten diren 6.000 hizkuntzetatik erdiak desager daitezke XXI.mendea bukatzerako, besteak beste interneten eraginez". Ileak tente jartzeko moduko berria iruditzen zait hau, kontuan hartuta Euskal Herriko hizkuntza, hau da euskara izango dela horietariko bat. Euskara hizkuntzaz arituko naiz, nire ama hizkuntza delako, eta ondorioz ondo ezagutzen dudalako bere egoera, baina beti ere bere egoera antzekoan dauden beste milaka hizkuntza zapaldu ahaztu gabe. Euskarak beti izan ditu etsaiak, hasi "hizkuntza arraroa" hitz egiten zutelako Euskal herritarrak erretzen zituzten inkisidoreetatik,zotitxarrez Nafarroako gobernuan aurkitzen den UPN-raino. Hori gutxi ez, eta egoera hobetzen lagundu beharrean, internet eta horrelako teknologia berriek, oraindik eta beltzago marrazten dute bere etorkizuna. Fija gaitezen: Zenbat aldiz pasa zaigu, euskaraz ikasteko hautua egin dugunoi, irakasleak lan bat bidali, interneten informazioa bilatu, eta ia guztia gaztelaniaz, edo euskara ez den beste hizkuntza batean aurkitzea? Niri behintzat milaka aldiz. Ondorioz, lan bikoitza hartu behar izaten dugu informazio guzti hau euskarara pasatzen. Euskaldunoi oztopoak leku guztietatik. Horregatik guztiz ados nago "Hik Hasi"-ren lana txalogarria dela diozunean. Ea beste batzuek ere, hau adibidetzat hartu eta bide berberari ekiten dioten, egunen batean interneten ere hizkuntza berdintasuna egon dadin, etorkizuna aldatu eta desagertzekotan diren 3.000 hizkuntza horiek bizi bizirik jarrai dezaten, eta euskara sartuta dagoen putzu beltz horretatik atera dadin, hizkuntza zahar honi merezi duen errespetua itzuliaz.\nBy Ane Leturia, at 5:08 p.m.\nDakigunez, munduko hizkuntza orok ez omen dute garrantzi bera eta, hori dela eta, hizkuntza gutxi batzuek besteak baino prestigio handiagoa dute. Ingelesa adibidez, nazioarteko hizkuntza bezala erabiltzen da.\nTeknologia berrietan ere egoera hau argi eta garbi isladatzen da. Horregatik, sarean aurkitzen diren testu eta webgune gehienak ingelesez agertzen dira.\nHizkuntza batzuen gehiegizko nagusitasun honek, beste hizkuntza askoren bazterketa suposa dezake eta egoera arriskutsu honetan aurkitzen da, besteak beste, gure euskara.\nHala ere, nik ez dut uste ingelesa bezalako hizkuntzen nagusitasunak euskararen existentzia kolokan jarriko duenik. Euskaldunok gure hizkuntza zaintzen baldin badugu, bizirik iraungo du eta ingelesa nazioarteko mailan beharrezkoa baldin bada, ingelesa ere ikasi beharko dugu, baina euskaldunak izaten jarraituko dugu.\nHolanda bezalako beste lurraldeetan ere antzeko zerbait gertatzen da eta ez dago inolako arazorik. Holandan biztanleriaren gehiengoak ingelesa badaki, baina beraien artean holandesa egiten dute.\nAzkenik, mintzaira guztiak teknologia berrietara moldatu behar direla uste dut eta, horregatik, garrantzitsua iruditzen zait Hik Hasi aldizkariak egiten ari den lana euskara ere sarera eraman behar baitugu.\nBy maitebilbao, at 1:18 a.m.\nEuskara, internet, telebista digitala... Derrigorrez lotu beharreko hitzak, gure hizkuntza ez galtzea nahi badugu.\nNire ustez Hik Hasi aldizkarikoek egin dutena oso garrantzitsua da. Guztiz globalizatutako mundu honetan non gehien ikusten dena da, diru gehien mugitzen duena; ezinbestekoa dugu zerbait egin, gure hizkuntzaren alde apostu egiten dugunok.\nBide horretan, egunero aurrera pausuak ikusten dira. Gero eta web orri gehiago daude euskaraz, erakundetakoak, aldizkari edo egunkarietakoak... Orain egin behar duguna da, orri horiek erabili eta ahal dugun moduan dituzten akatsak zuzendu, kalitatezkoak izateko.\nArgi dago ingelesaren kontra ezin dugula ezer egin, baina gurea denaren alde lan egiten badugu eta euskaldun guztiok zerbait ematen badugu, euskara sarean presente egotea lortuko dugu eta aldi berean, gure hizkuntzaren iraupena bermatuko dugu.\nBy aintzane, at 12:49 p.m.\nGaur egungo hizkuntza nagusia ingelesa da, hori denok dakigu...edozer gauza bilatu nahi duzunean,ia dokumentu guztiak hizkuntza horretan daude.Adibidez lan bat egiterakoan,bilatu behar duzun informazioa euskarazkoa bada,normalean,gazteleraz edo ingelesez dago,beraz gure hizkuntzara pasatu behar dugu.\nBeste aldetik,hik hasi aldizkaria ezagutzen nuen, batzutan informazioa hortik atera dugulako.Web orria oso ona iruditzen zait,ez nuena ezagutzen,eztabaidagunea zen eta arreta deitu dit primeran dagoelako,gai bati buruzko daukagun iritziak publikatu ahal izatea.\nBy mia, at 8:34 p.m.\nArgi dagoena da teknologia berriak direla eta hiri asko eta askoren hezkuntzak galtzeko arriskuan daudela.\nAlde batetik, teknologia berriak hezkuntz bakar batean oinarritzen dira, hain zuzen ere, ingelera. Hizkuntza honek beste milaka hizkuntzen desagerpenaren errudun bihurtu da denborarekin eta haibat dialekto desgertu egin dira beraz. Bestaldetik, teknologia berriak beharrezko tresnak bihurtu dira gaur egungo bizitzan eta haien menpe bizi behar izaten dugu.\nHau dela eta, bien arteko oreka bat lortzea hoberena izango zen. Hau da, teknologia berriak erabiltzea ahalik eta hizkuntz metodo ezberdin baita berriekin. Honela hizkuntzak berpiztuko dira eta hiri zein kultura bakoitzak beren hizkuntzak galtzeko arriskua ekidi egingo lirateke.\nZoritxarrez, egoera honi hasiera emateko pausu saila litzateke. Bakarrik gutxi batzuen esku daudelako mundu honeko interbentzio zuzenak egitea. Hala eta gustiz ere, bakoitzak bere aldetik lanaren zati eder bat egin dezakeenez has gaiteke!\nBy ERANDIO, at 4:51 p.m.\nGaur egun ingelesak duen indarra argi ikusten da.Hau erosoa izan daiteke komunikatzeko orduan baina arriskutsua da zeren hizkuntza asko galdu edo desagertu ahal dira; hizkuntzak komunikatzeko balio dute, bizia bezala dute eta ezaugarri hori galdu ezkero hil egingo ziren. Oso garrantzitsua da hizkuntzak bultzatzea teknologia berrietan.\nBy jalapeño, at 9:55 a.m.\nBehin irakurri nuen, euskararen egungo egoera modernitatearen trena galdu izanak ekarri duela. Baliteke ordungo trena galdu izana, baina ez nuke nahi informazioaren garai honetan abiadura handia datorren trena ere galtzea eta hizkuntza ( Herri ) gabe geratzea. Orain dugun aukera honi aurre egiteko lan handia egin behar da. Aspaldian dena euskeratzeari eman zaio garrantzia, lan astuna da hori eta ez diot inori meriturik kendu nahi, txalogarria deritzot egunero egunero euskera edonon eskuragarri jarzetn diguten profesional horien lana.\nBaina oinarrizkoago den arazo bat gainditu bahar dugula uste dut,oinarri eta zutabe sendoak izan ditzagun, euskaraz bizitzen ikastea. Euskaraz bizitzen jakin ezean, ikaragarrizko zerbitzu hauek erabiltzaile gabe egongo dira eta are okerrago Euskal Herria Euskararik gabe !\nDanok pentsatzen dugun moduan,indarrean dagoen hizkuntza ingelesa da.Interneta asko erabiltzen duen pertsona bat naiz eta hor asko ikusten da,begibistan dago weborri asko ingeleses daudela.\nUnibertsitateko lanak egiterakoan informazio asko ingelese dago erderaz edo euskaraz egon beharrean.Uste dut zerbait egin beharko dela.\nBy vico, at 3:59 p.m.\nPenagarria da egia bizi dugun egoera. Euskera Euskal Herriko hizkuntza da, eta hori barik, kultura zati handi bat galduko genuke. Gaur egungo gazteei, hirikoei gehien bat, gogoeta hau egin bear zaie, baita gurasoei ere. "Argia orrian topatu dudan artikulu honetan, gurasoentzako hausnarketa bat da. Oso argi ikusten da euskera zaindu behar dugula eta horretarako ume txikiekin hasi behar da. Argi dago, mundu globalizatu honetan hizkuntzarik garrantzitsuena inglesa dela. gzutiz adoz nago artikuluarekin eta ikaragarria da nola denbora pasatzen den einean, hizkunztrak desagertzen ari direla jakitea.Hezitzale baten papeletik ere hau defendatu dezakegu, izan ere, euskal herria euskara barik... ez da existitu behar.\nBy Izare, at 9:31 p.m.\nPenagarria da egia bizi dugun egoera. Euskara Euskal Herriko hizkuntza da, eta hori barik, kultura zati handi bat galduko genuke. Gaur egungo gazteei, hirikoei gehien bat, gogoeta hau egin behar zaie, baita gurasoei ere. "Argia orrian topatu dudan artikulu honetan, gurasoentzako hausnarketa bat da. Oso argi ikusten da euskara zaindu behar dugula eta horretarako ume txikiekin hasi behar da. Argi dago, mundu globalizatu honetan hizkuntzarik garrantzitsuena ingelesa dela. guztiz ados nago artikuluarekin eta ikaragarria da nola denbora pasatzen den heinean, hizkuntzak desagertzen ari direla jakitea. Hezitzaile baten paperetik ere hau defendatu dezakegu, izan ere, euskal herria euskara barik... ez da existitu behar.\nBy Izare, at 9:32 p.m.\nArtikulu hau irakurri baino lehen ez neukan UNESCO-ren txosten honi buruzko inolako berririk; eta artiklua irakurri eta gero guztiz inpaktuta geratu naiz. Banekien internet gure gizartean asko eragiten duela baina ez nuen uste hainbesterainoko zela.\nHau ikusirik zurekin bat nator goraipatzen duzunean Hik Hasi hezkuntza aldizkariaren lana. Izan ere, desagertzeko zorian dauden hizkuntzen artean euskara egon ahal da. Aldizkari honek egiten duena euskara asko bultzatzen du baina zorienez hauek ez dira bakarrak, interneten euskara nahikotxo bultzatzen da. Bihotzez esaten dut ez dudala usten euskara hizkuntz huen artean egongo denik.\nAmaitzeko esan Hik Hasi aldizkaria euskara bultzatzeaz gain guretzako heskuntza munduan gauden moduan oso baliogarria da.\nBy esti abascal, at 1:49 p.m.\nMundu globalizatu honetan ingelesak garrantzia handia duela ez du inork zalantzan jartzen. Lan asko egiterako orduan konturatzen zara dagoen informazioa ingelesez edota gaztelaniaz dagoela, are gehiago zenbait informazio gazteleraz lortzeko ere zailtasunak daude.\nDauden 6000 hizkuntzetatik erdia galtzea ikaragarria iruditzeaz gain globalizazioaren isla argia iruditzen zait.Teknologia berriek hizkuntzekiko (eta jendearekiko)duten presio hori ikusita gure alde erabili dezakegula iruditzen zait,baina horretarako lan handia egin behar da.Etorkizun beltzagoa dute herri ez garatuetako hizkuntzek, bertan interneten erabilera eta kulturaren produkzioa(sarean) askoz ere murritzagoa baita. Euskaldunok honi buelta emateko esperantza daukagula iruditzen zait, eta lan honetan hik hasi aldizkariak egin dituen pausoak beste askok jarraitu beharko lituzke.\nBy ERANDIO, at 3:11 p.m.\nBizi garen munduak globalizazio prozezua jasatzen duen bezala, interneteko mundua bide bera jarraitzen du. Nik interneten aritzen naizenean ingelesez, gaztelaniaz eta euskaraz aritzen nahiz, baina nabarmena da interesatzen zaizkidan gauza gehienak ingelesez eta gaztelaniaz daudela. Nahiz eta euskaraz duela urte batzuk baino material gehiago egon, ingelesa eta erdara sareko parte haundi bat okupatzen dute.\nGuzti honi aurre egin behar genezake.\nBy julen, at 11:51 a.m.\nErandio izenpeko azken testuan izena jartzea ahaztu zait.\nBy ERANDIO, at 7:50 p.m.\nBenetan larria iruditu zait uneskok munduko hizkuntzen etorkizunari buruz diona. Banekien hizkuntza asko eta asko galtzeko arriskuan zeudela, baina ez nekien egoera hain larria izan zitekeenik.\nArgi dago, gaur egungo mundu globalizatu honetan, era guztietako aniztasuna baztertzen dela. Honela, lurralde ezberdinetako hizkuntzak, kulturak, bizimoduak… modu bortitz batean desagertzen ari dira. Esaldi famatu batek dioen moduan, soilik “indartsuenek biziraun dezakete” eta hori da hain zuzen ere gaur egungo mundu honetan gertatzen ari dena.\nTeknologia berriek prozesu hau ikaragarri azkartu dute. Honela, artikulu honetan irakurri ahal izan dudanez, interneten dagoen informazioaren hiru laurdena ingelesez idatzirik dago.\nPertsonalki, egoera hau oso tristea dela iruditzen zait, eta zoritxarrez honen konponbidea topatzea are zailagoa dela uste dut.\nEgoera honi aurre egiteko bururatzen zaidan gauza bakarra, guztiok gure hizkuntza eta kulturagatik borrokatzea da. Zaila eta arazotsua suerta badaiteke ere, pena merezi duela uste dut. Gure nortasuna, berezitasunak, bizimodua eta abar dira jokoan dauden elementuak. Pertsonalki pena ikaragarria emango lidake etorkizuneko belaunaldiek erabat homogeneizatutako lurralde batean bizitzea. Aniztasuna aberastasun ikaragarria dela uste dut eta nik behintzat, ez nuke gero eta azkarrago hurbiltzen ari zaigun mundu horretan bizi nahiko.\nJaione Ramirez Baraze\nBy jaio, at 7:24 p.m.


Burruka librearen monjeak - bizkaie.biz\nArratsaldeko bost eta erdiak dira eta India iparraldeko Haryana estaduko zeruertxean eguzkia agur esaten hasi bada be, bero dago, 35 gradu baino gehiago. Baina hori ez da arazoa. Lehenengo ikasleak hasi dira okasinorako atondutako lursailera hurreratzen eta gerripeko txikiak jantzita beharrari ekiten deutsie. Ume eta nerabeen lehenengo zeregina atxurra hartu eta lurra mobidutea izaten da gero hor burrukan ikasteko. Nahitaezkoa da lurra bigun, bustita eta sendo egotea, jausikeran zauririk ez egiteko eta mobimentu azkarrak egin ahal izateko. Beraz, batek lurra mobiduten dauen bitartean, beste batek ura botaten dau. Isilean egiten dan lana da, hiru bat milurteko baino gehiago dituan kushti izeneko kirolak merezidu dauen errespetu guztiagaz.\nBurrukalari profesionalak 18:00ak aldera heltzen dira eguneko bigarren entrenamentu saioari ekiteko. Lehenengoa goizean izaten da, egunsentian eta gehienbat alde fisikoa lantzeko ariketak egiten ditue. Kasu batzuetan, egunean 3.000 flexino be egiten ditue eta korrika saio luzeak, ezinezko bihurrikatzeak eta sokatxu bat erabiliz arbola erraldoietara igotea lako ariketak be ohikoak izaten dira. Halan da be, gogorrena eta ikusgarriena arratsaldean izaten da, akhara (Kushti burrukea praktiketako lekua Indian) txikian 30 bat kirolari indarra eta burrukarako estrategiak neurtzeko asmoagaz batzen diranean.\nBurruka libreko modalidade ia guztietan legez, helburua arerioa gitxienez pare bat segunduan inmobilizetea da. Kushtiren kasuan, barriz, arerioari sorbaldatik hartuz lortu behar da geldiarazotea eta guruek (Entrenatzaileek) adierazoten daben moduan, indarra baino gehiago abilidadea behar izaten da horretarako. Horregaitik zazpi urteko ikasleak be onartzen ditue horixe baita edaderik onena burrukarako estrategiak jasoteko. Burrukan egiten ez eze, pehlwanek bizitzarako estrategia eta jarraibideak be ikasten ditue, izan be, espiritualtasunagaz eta garbitasunagaz lotzen da euren jarduna. Sexua, alkohola eta tabakoa galarazota dagoz eta dietea be nahikoa zehatza da, chapatiak (Gari-opilak), ghee (Koipea), arrautzak, almendrak eta esnea baino ez ditue jaten. Kirolari honeek eredu izatea da asmoa, monjeena lako ereduari eustea adierazo dau Mohit Sarohak, Indian kirol hau salbetako ahaleginetan dabilen alkarteko abokatuak.\nIzan be, desagertzeko zorian dago. Gobernuak ez dau kirol modalidade hau babesten eta gurago dau nazinoartean zabalduago dagozan burruka modalidadeak sustatu, holan herrialdeak emoitza hobeak lortuko leukezalakoan Joku Olinpikoak lako lehiaketetan jakinarazo dau abokatuak. Gaur egun Sushil Kumar da eredu eta adibiderik esanguratsuena, aitatu lako antzeko akhara batean lehen pausuak emon ostean, banakako diziplinetan Indiako lehenengo dominak irabazi zitualako, urrezkoa 2010eko Munduko Txapelketan, zidarrezkoa 2013ko Jokoetan, Londresen eta 2008an, brontzezkoa Pekinen. Bera lako kirolariak sustatzeko eta laguntzeko erabilten da dirua eta gure kulturearen parte dan kirola, barriz, baztertu egiten da. Esangura horretan, akhara gehienak landa eremuetan dagoz egun eta txapelketak maila eskasekoak izaten dira. Lehen burrukeagaz bizimodua ataraten eben kirolariek baina gaur egun ezinezkoa da hori dino Sarohak.\nKontuak kontu, Haryanako akharan entrenetan daben gehienak beste zeregin eta beste ogibide batzuk ditue, besteak beste, mekanikoak, nekazariak eta abeltzainak. Onenak izateko bete-beteko jarduna, beste zereginik barik kushti praktiketan emon beharko geunkez orduak Japonian sumo burrukalariek egiten daben moduan, baina gurean jateko be ez leuke emongo jardun horrek. Beste behar batzuetan gabilz bizimodua atarateko eta gero kantsauta joaten gara entrenamentu saioetara eta holan ez dago hobetzerik. Ganera, tradizinoaren arabera, burrukalariok alkarregaz bizi beharko geunke eta hori be ezinezkoa da guretzako dino Dinesh jn.ak, 120 kiloko hogei bat urteko gazteak. Beste arazo bat da Kiroletako administrazinoan dagoan ustelkeria, izan be, diru asko behar ez dan lekuetara desbideratzen da gehitu dau Sarohak.\nEdozelan be, aitatu arazo eta gorabehera horreek guztiak berehala ahaztuten dira oin biluziek lurra zapaltzen dabenean; kontuan hartu behar da lurra osogai sagradua dala eta hasierako agurrean burrukalariek eskuagaz hartzen dabela. Hortik aurrera broma gitxi izaten da, benetako burrukea hasten da, arerioen artean ez da jantzarik izaten eta estrategiak eta indarrak agintzen dabe. Hasierako besarkadea edo topekadea basatia izaten da eta arpegiek be alkar joten dabe, giharrak puztu egiten dira eta arerioa lurrera botatea ez da nahikoa izaten, gorputz osoa geratu behar da lurragaz kontaktuan. Sarritan ustez menperatua izan danak ezustean bueltea hartu eta irabazi egiten dau. Irabazleak lurragaz arerioaren lepoa igurtzi eta hortxe amaitzen da burrukea. Jarraian guruak hurrengo lehiakideak aurkeztuko ditu eta holan segiduko dabe odola, izerdia eta malkoak nahastean dituan lurretik azken eguzki izpiak desagertu arte.


URRIAK 24 LOMCEren kontra elkarteratzeak - Steilas\nURRIAK 24 LOMCEren kontra elkarteratzeak\nURRIAK 24 ELKARTERATZEA LAKUAN: Argazki bilduma\nLOMCE EZ! EUSKAL HERRIAN, GURE HEZKUNTZA ERAIKI!\nLOMCE legea onartu duten une honetan, inoiz baino beharrezkoagoa egiten zaigu horren kontra azaltzea eta Euskal Eskola Publikoa aldarrikatzeari eustea. Bide horretan kokatzen ditugu murrizketen aurka burutzen ditugun mobilizazio eta adierazpen guztiak, eta, bide horretan ere, edozein ikuspuntutik onartezina den LOMCE legearen kontra borrokatzen dugu.\nHezkuntzako beste sindikatuekin eta erakundeekin batera hainbat ekimen bultzatu dugu aurten, betiere ahalik eta batasun eta koherentzia handiena bilatzen. Orain, urriaren 12ko manifestazioa eginda, urriaren 24ko eguna probetxatu nahi dugu gure jarrera berresteko.\nNafarroan, sindikatu guztiek, eta bai gurasoen, baita ikasleen eta zuzendarien elkarteek manifestazioa egingo dugu, eta, EAEn, proposamen xume bat bidaltzen duegu, ikastetxeetan modu integratzaielan bideratzeko.\nIkasturte honetan LOMCEren aurka egiteaz gain, eskola ereduaz ere eztabaidatzeko beta izango dugulakoan gaude. LOMCE ez, hezkuntza sistema propioa, publikoa, laikoa, euskalduna, integrala, inklusiboa… gero eta hobea, nahi dugu. URRIAK 24 DEIALDIA\njoakin2014-10-30T03:00:59+01:002013 24 urria |Publikoa EAE|


Europar Batasunaren egoera kezkatzekoa da oraintxe\nTunisiako errefuxiatuen auziak tentsio handia eragin du Frantziaren eta Italiaren artean. Italiako lurretara iristen diren errefuxiatu gehienek Frantziara iritsi nahi dutelako.\nZatituta dago Libian izan beharreko parte hartzeari dagokionean, kide batek baino gehiagok zailtasun ekonomiko larriak ditu, Tunisiako errefuxiatuak partitzeko orduan ere ezin ados jarri, eta Eskandinabia aldean Europaren kontrako alderdiak goraka doaz, dena da arriskutsu Europar Batasunarentzat.\nLibiaren kasuan, Frantzia eta Erresuma Batua jarri dira interbentzio militarraren buru, Belgika, Danimarka, Noruega eta neurri txikiagoan Españaren babesa izan badute ere. Alemania buru, beste kide batzuek ez dute ezer jakin nahi izan.\nTunisiako errefuxiatuen auziak tentsio handia eragin du Frantziaren eta Italiaren artean. Italiako lurretara iristen diren errefuxiatu gehienek Frantziara iritsi nahi dutelako. Italiak behin behinean geratzeko baimena eman die eta hori baliatuz ametitu beharko lituzke Frantziak.\nBaina Nicolas Sarkozy presidenteak ez du nahi , inondik ere Fronte Nazionalak boto gehiago kentzea eta ondorioz tunisiarrei muga ixteko agindu du.\nBatasun europarra astindu duen beste liskarra Grezia, Irlanda eta Portugali emandako erreskateei lotuta dago. Mailegua egin zaie herrialde hauei, ez dirua oparitu.. baina hala balitz bezala demagogia egin duten alderdiak etekina ateratzen ari dira. Azken adibidea, joan den igandekoa: Benetako Finlandiarrak izeneko alderdiak laukoiztu egin ditu hauteskunde emaitzak, argudiatuz, finlandiarrek ez diotela zertan dirurik eman portugaldarrei.\nAipatu dugun guztia erronka da Europar Batasunarentzat erakunde gisara, eta haratago proiektu europar osoarentzat ere bai.\nInformazio gehiago:Eitb: Europar Batasunaren egoera kezkatzekoa da oraintxe


Musikazuzenean agenda Kevin Morby + Ryder The Eagle+ DJ Set Musique D’aperitif\nKevin Morby + Ryder The Eagle+ DJ Set Musique D’aperitif\nKevin Morby eta Ryder The Eagle zuzenean ariko dira Biarritzen. Emanaldia borobiltzeko DJ Set Musique D’aperitif musika jarriko du.\nEstatu Batuetako folk-rock musikaren ikur berria "Oh My God" disko berriarekin dator. Disko bikoitz honi esker, Kevin Morby artistak aspaldiko gogoak aseko ditu: kabareteko kobreek bezalako soinua duten gitarrak, soinu psikodelikoak, flauta, gospel koruak, piano zut bat, saxofoia eta pedal steel gitarra bistan da! Gaur egun, erran daiteke Kevin Morby bere belaunaldiko\nkantagile handienetarik bat dela.\n2018an Rennes-eko Transmusicales festibalean eman zuen ikuskizun ahaztezinaren ondotik, "Ryder The Eagle Free Porn" izeneko EP berriarekin dator. Indarra eta erromantizismoa. Ryder The Eagle-ek gainetik ezin kenduak dituen bi hitz. Lehen, bateria joile suharra zen. Orain, kantagilea da. Beck, Julian Casablancas edo The Walkmen ekartzen digu gogora.


YasnayaAguilar | Allartean\nEtiketaren artxiboa: YasnayaAguilar\n2022-03-17 -n allartean-kargitaratuta\nGasteizen eman zuen hitzaldi batean Txerra Rodriguezek lau ikasbide proposatu zituen, euskalgintza berritze aldera: (a) jatorrizko herrien mugimenduetatik ikastea; (b) han-hemen sortu izan diren esperientzia komunitarioetatik; (c) feminismotik; (d) soziolinguistika kritikotik.\nAzken aipamen hori egin zitzaidan deigarria, eta piztu zidan jakin-mina.\nHandik gutxira, «Ikerketa Soziolinguistikoa Hizkuntza Katalanaren Eremuan» izeneko jardunaldiaren aurkezpenetan, soziolinguistika kritikoaren hainbat aipamen aurkitu nituen. Besteak beste, jardunaldiaren azken ponentzian Jose del Vallek azaldutakoak. Jose del Vallek CUNY unibertsitatean lan egiten du, New York hirian, eta harreman handiak ditu Txile, Brasil edota Argentinan soziolinguistika kritikoa lan egiten duten hanbat ikerketa-talderekin. Gaur egun, bi gai ikertzen ditu bereziki: (a) ideologia linguistikoak eta (b) glotopolitika. Ponentziaren izenburua, honakoa: «Perspectiva Glotopolítica, anclaje teórico e implicaciones metodológicas». Ponentzia interesgarria iruditu zitzaidan, “gure terminologiatik” eta “gure ikuspegitik” urruntzen delako.\nJose del Vallek glotopolitika eta soziolinguistika kritikoa bereizten ditu, testuinguru soziogeografiko ezberdinean sortu direlako eta iturri zein tradizio ezberdinetatik edan dutelako. Glotopolitikak, haren esanetan, hizkuntzari eragiten dioten ekintza sozialei egiten die erreferentzia, ekintza horiek izaera politiko argia dutenean. Haren ustez, glotopolitika ez da (soilik) hizkuntza politika, etimologikoki horrela pentsatu badaiteke ere. Ikuspegi hori erabat gainditzen du.\nDel Vallek onartzen du glotopolitikak eta soziolinguistika kritikoak, biek ala biek, oso harreman estua dutela elkarren artean; biak funtsezko elementu beraren inguruan egituratzen direlako: “hitza hartzea”. Hau da, zerk legitimatzen du pertsona bat, leku eta une jakin batean, hizkuntza batean eta modu jakin batean hitz egiteko? Eta horrek zein ondorio ditu?\nSoziolinguitika klasikoaren arabera, hainbat prozesu sozialen ondorio dira fenomeno linguistikoak. Soziolinguistika kritikoak, ordea, norabide biko harremana ikertzen du: hizkuntzaren erabilerak botere-harremanak erreproduzitu edo eraldatu ahal dituela defendatzen du; hau da, botere-harremanak eta gizarte-kategoriak fenomeno diskurtsiboak direla. Hori horrela, soziolinguistika kritikoak eta glotopolitikak soziolinguistikaren adar ezberdinak mobilizatu nahi dituzte, proiektu emantzipatzaile eta demokratizatzaile baten inguruan. Kontzientzia soziolinguistiko kritikoa landu beharra aldarrikatzen dute, alegia.\nYasnaya Elena Agüilar irakasle mixeak «Lo lingüístico es político» testua idatzi zuen orain dela hainbat urte, eta izenburu bera duen liburutxo batean parte hartu zuen handik gutxira. Han dioen moduan: “Hizkuntza bidezko ekintza guztiak ekintza politiko bihurtzen dira. Berbazko dadoak kargatuta daude, nahiz eta horretaz ez jabetu metroan txartel bat eskatzen dugunean, edo liburu baten aipamena idazten dugunean. Horretaz oso kontziente izan behar dugu estatuak legitimotzat aukeratu ez dituen hizkuntza batean jarduten dugunean. Kasu horietan, hizketa-ekintza guzti-guztiak signifikazio-sare baten parte dira, eta horiek esanahi linguistikoetatik harago doaz beti“\nSupermerkatuan saskia nola betetzen dugun, ekintza erabat politikoa dela entzuten da gero eta gehiagoetan, baita gosaria dela eguneroko lehen ekintza politikoa. Baliteke. Edo bigarrena, agian; hizkuntza gutxitu bat dugunontzat, “egun on” esatea baita eguneroko ekintza politikorik lehena.\nKategoriak Sailkatu gabea\t| Etiketak HizkuntzaIdeologiak, SoziolinguistikaKritikoa, YasnayaAguilar\t| Utzi erantzuna


X. Maiatza Dantzan, egitarau osoa\nMaiatzak 1-30, dantzaren inguruko ekitaldiak Zumaian — Zumaia\nAurten ere, maiatza dantzaren hilabetea izango da Zumaian Astindu dantza elkartearen eskutik, eta badira 10 urte!\nErakusketa: 'Argazkiak eta hizkiak Zumaiako hirigintza antolatzeko'\nMaiatzak 7-30, egunero Oxford aretoan — Oxford aretoa\nAriketa kolektiboa, hirigintza arloa herritarrengana gerturatzeko ahaleginean: ingurune naturala, mugikortasuna, espazio publikoa, edo etxebizitza bezalako kontzeptuak irudi eta hitzetara eraman dituzte Distira elkarteko kideen argazkiek, eta herritar, elkarte, zein udal ordezkarien testuek.\nZine forum: 'Blanco en blanco'\nMaiatzak 13, osteguna, 19:00 — Aita Mari zinema\nZuzendaria: Théo Court\nZinema: 'Bajo las estrellas de París' + '¡Upss!2 ¿Y ahora, dónde está Noe?'\nMaiatzak 13-17, zinema emanaldiak — Aita Mari zinema\nMaiatzak 23, igandea — Zumaia\nGoizean margolari heldu zein haurrak Zumaiako kaleetan, eta arratsaldean Oxford aretoan lan guztiak ikusgai. Margolana Zumaiako kaleetan egin beharko dute parte hartzaileek, gai eta teknika librean. Hiru sari nagusi izango dira, eta horrez gain, zumaiar onenaren, gaztetxo onenaren eta haur onenaren sariak banatuko dira.\nMaiatzak 23, larunbata, 12:30. Gonbidapenak aurrez Turismo Bulegoan — Odieta\n[X. Maiatza Dantzan] Musika eta Dantza eskolako ikasleen emanaldia Odietan. Doan, gonbidapena aurrez hartuta (pertsonako 2 gehienez, maiatzak 15 larunbatetik Turismo Bulegoan)\nZine forum: 'The Painter and the Thief'\nMaiatzak 27, osteguna, 19:00 — Aita Mari zinema\nJ.B.A. Zuzendaria: Benjamin Ree\nDantza: 'Biz Hitza', Aukeran dantza konpainia\nMaiatzak 28, ostirala, 19:00. Sarrerak 6€/4€ maiatzak 22tik Turismon — Aita Mari antzokia\n[X. Maiatza Dantzan]: Edu Muruamendiarazek zuzenduta eta Xabi Payak idatzita, "Euskara batuaren historia dantzatua"\nOmbuaren itzala: Pello Mari Otaño bertsolariaren aldeko auzolana\nMaiatzak 31, astelehena, 19:00. Izen-ematea maiatzaren 26tik, kulturetxea@zumaia.eus — Oxford aretoa\nPatxi Bisquertek 'Ombuaren itzala' egitasmoa aurkeztuko du, Pello Mari Otaño bertsolariaren inguruko filma egiteko auzolanerako deia\nZine forum: 'First Cow'\nEkainak 10, osteguna, 19:00 — Aita Mari zinema\nJ.B.A. Zuzendaria: Kelly Reichardt


HasieraZerbitzuakEraginkortasun energetikoaHondakinen balorizazio energetikoa\nGizakiak eragindako hondakinen gehikuntzak arazo larriak sortzen ari da gizartearentzat. Hondakin hauetako batzuk birziklatzen dira, besteak berriz zabortegietan uzten dituzte. Gaur egun helburu komuna duten alternatibak daude: hondakinen balorizazio energetikoa.\nHondakinen bolumena txikiagotzen duten tratamendu zehatzetan datza, tratamendu hauek aldi-berean energia sorrarazten dutelarik. Hondakinen kudeaketari lehentasuna ematen dio, deusestatzearen gainetik.


< Preco zer den\nAdiskidetze bitartekotza: eskaera\nPrecoren azken datuak\nEuskal Autonomia Erkidegoko erakunde sindikal eta enpresadunen elkarte garrantzitsuenek lan-gatazkak konpontzeko sortu duten borondatezko prozeduren sistema.\n1984 urtetik aurrera egindako lanbide arteko akordio sail baten bidez finkatu eta gaurkotu ondoren, 2000-02-06an ELA, CCOO, LAB, UGT eta CONFEBASK-ek "Lan-gatazkak konpontzeko borondatezko prozedurei buruzko lanbide arteko akordioa - Preco" izenpetu dute (2000-04-04ko EHAA, 66. zenb.). 1990ko Preco-II ordezten du (bere testu zuzendua 1994-06-21eko EHAAn, 117. zenb.-an argitaratu zen), eta 200-06-05etik, bere aplikazio-datatik aurrera gure euskal Autonomia Erkidegoko lan-gatazkak konpontzeko indarrean dagoen sistema da. 2002.06.21eko 117. EHAAn Precoren Batzorde Paritarioak hartu dituen erabakiak argitaratu dira; eta eraaki horien bidez, eranskinean agertzen diren arauen osagarri gertatzen diren arau berriak gehitu dira.\nLangileen Estatutuaren 83. Artikuluak babesten duen lanbide arteko akordioa da, eta euskal Autonomia Erkidegoko langileengan eta enpresariengan eta beren ordezkariengan du eragina.\nGatazkak alderdien ahalik eta parte-hartze handienarekin konpontzea.\nZEIN ERATAKO GATAZKATAN APLIKATZEN DA?\nEra guztietako lan-gatazketan, hala sektore pribatukoetan nola publikokoetan:\nEstatuaren arauak nahiz hitzarmen edo itun kolektiboak interpretatu nahiz aplikatzerakoan arazoak daudenean, zeinahi dela ere beren eraginkortasuna\nenpresaren erabakiak nahiz jarduerak arazoak sortzen dituenean\ninteres desberdinak daudenean (negoziazio kolektiboetan akordiorik iristen ez denean)\nLan-legeetan zein negoziazio kolektiboan finkatutako kontsultaldietako bat ez etortzeetan (lan-baldintzen aldaketa dela, mugikortasun geografikoa dela, enplegu-erregulazioa dela, eta abar).\nZEIN PROZEDURA ESKAINTZEN DIRA?\nAdiskidetzea: adiskidetzaile batek alderdiei laguntzen die akordioa irits dezaten.\nBitartekaritza: bitarteko bat alderdiek akordioa irits dezaten saiatzen da, eta lortzen ez badute, bakoitzak askatasun osoz onar nahiz bazter dezakeen proposamen formala aurkezten die.\nArbitrajea: arbitro bat akordioa irits dezaten saiatzen da, eta ezinezkoa gertatzen bada, arbitraje-epai loteslea ematen du, zuzenbidean nahiz ekitatean oinarriturik.\nDOAKOA ETA BORONDATEZKOA DA\n- Adiskidetze, bitartekaritza eta arbitrajeak guztiz doakoak eta borondatezkoak dira. Eragindako langile eta enpresariak ordezkatzen dituztenen gehiengoak hala nahi izanez gero abiarazten dira.\n- Bitartekaritzari dagokionez ohiz kanpo, nahikoa da bi alderdietako baten gehiengoak eskatzea, honako bi kasuetan:\nHitzarmen edo itun kolektibo batean hala aurreikusi bada gai jakin batzuei dagokienez, edota.\nHitzarmen kolektibo bat negoziatzen hasi eta 6 hilabeteetara oraindik akordiorik ez badago, edo azken bi urteetan negoziaziorik izan ez bada.\nNORK KUDEATZEN DITU?\nPrecoren kudeaketa Lan Harremanen Kontseiluaren eskuetan dago. Akordioari edo prozedurei buruzko edozein gaitarako, Kontseiluaren egoitza nagusian Precoren koordinatzailearekin harremanetan jarri ahal duzu:\nUrquijo Zumarkalea, 2, 3.a ezk., 48008 Bilbo\nProzeduren eskaerak eta prozedurak eurak kudeatzea Kontseiluaren lurralde egoitzetan egiten dira:\nAraba: Landaberde 35 behea, 01010 Vitoria-Gasteiz\nTelefonoak: 945.23.00.28 eta 945.13.07.10\nBizkaia: Urquijo Zumarkalea, 2, 3.a ezk., 48008 Bilbo\nGipuzkoa: Hondarribia, 6, 1.a, 20005 Donostia\nTelefonoak: 943.42.97.12 eta 943.42.98.79\nZEIN PROFESIONALEK ESKU HARTZEN DUTE?N\nAlderdiek elkar hartu eta adiskidetzaile, bitarteko nahiz arbitro bat aukeratzen dute Precoren erakunde sinatzaileek adosturiko zerrenda iraunkor batzuetan agertzen direnen artean.\nNOLAKOA DA PROZEDURA BATEN BILAKAERA?\nHitzarmen kolektibo bateko batzorde parekideak esku hartu behar du lehenik hitzarmen hori interpretatzeko edo aplikatzeko arazoak daudenean: batzordea eraginkorra bada, hara jo behar da lehendabizi.\nEskaria: Kontseiluaren egoitzetan eredu normalizatua aurkezten da. Arbitrajekoan gatazkak eragindako langile eta enpresarien ordezkarien gehiengoaren sinadura beharrezkoa da\n3. Adiskidetze-saioa egoitzan:\na) Adiskidetzea nahiz bitartekaritza eskatu delako:\nEgoitzaren arduradunak gatazkan esku hartzen duten guztiak biltzen ditu adiskidetze-saio baterako, joatea derrigorrezkoa delarik.\nAdostea lortzen ez badu, eragindako langile eta enpresarien ordezkarien gehiengoak adiskidetze bati, zentzu hertsian esanda, nahiz bitartekaritza bati ekitea erabaki dezakete. Aipatu bitartekaritza kasuetan nahikoa da alderdietako baten gehiengoa. Ondoren profesionala aukeratzen da.\nSi no acuerdan iniciar una conciliación o mediación, se declara agotado el intento de conciliación que exige la ley antes de toda demanda judicial de conflicto colectivo.\nAdiskidetze bati zein bitartekaritza bati ekiteko ados jartzen ez badira, edozein hitzarmen kolektiboren auzi-eskea egin aurretik legeak eskatzen duen adiskidetze-saioa agortutzat jotzen da.\nNaturaltasun eta malgutasun giroan arazoa ezagutu eta adostasuna iristeko beharrezkoa den guztia egiten da.\nArazoa duten alderdiekiko profesionalaren jarduerarena: 15 lanegun adiskidetze nahiz arbitrajerako eta 20 lanegun bitartekaritzarako. Epe laburragoak ere ezar daitezke profesionalarekin hitz eginda.\nBitartekaritza-proposamena nahiz arbitraje-epaia emateko: 7 lanegun aurreko fasea amaitzen den egunetik hasita.\nAdiskidetzea: prozeduraren zati bakoitzaren gehienean bat etorriz gero, adostasunez amaitzen da. Adiskidetzaileak bitartekaritza-proposamen formala nahiz arbitraje-epaia eman diezaien erabaki dezakete gehiengo horiek. Azken horretarako, gatazkak eragindako langile eta enpresarien ordezkarien gehiengoa beharrezkoa da.\nBitartekaritza: alderdi bakoitzak idatziz onartu nahiz baztertuko du bitartekoaren proposamena 5 lanegunen buruan. Proposamena loteslea da prozeduraren alderdi bakoitzeko gehiengoak onartzen badu. Bitartekoak arbitraje-epaia ematea erabaki dezakete eragindako langile eta enpresarien ordezkarien gehiengoek.\nArbitrajea: arbitraje-epaiak zuzenean lotzen du eta derrigorrez bete behar da. Barneko bidetik 3 arbitroren aurrean aurkez daiteke helegitea, legeak aurreikusten dituen kasuetan gero judizialki berrikustearen kalterik gabe.\nZEIN ONDORIO ERAGITEN DITUZTE?\nGatazka konponduz amaitzen diren prozedurak: bat-etortzeek, onartutako bitartekaritza-proposamenek eta arbitraje-epaiek hitzarmen kolektiboen nahiz akordio kolektiboen eragin bera dute legearen arabera.\nGatazka konpondu gabe amaitzen diren prozedurak: adiskidetze nahiz bitartekaritza kasuetan bide judizialaren aurretik legeak eskatzen duen adiskidetze-saioa agortuta gelditzen da.\nPreco akordio berria indarrean dagoenetik, hori da betekizun hori agortzeko bide bakarra.\nPRECO ETA HITZARMEN KOLEKTIBOAK\nHitzarmen edo itun kolektibo batean Precoren prozedurei buruzko arau bereziak finkatzen baditu, Batzorde Parekideak onartu beharko ditu aplikatu ahal izateko.\nInformazioa, Akordioari edo prozedurei buruzko edozein gaitarako, koordinatzailearen bidez jaso daiteke, baita Kontseiluak Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan dituen lurralde-egoitzetan. Web orri honetan Precoren testu osoa eta Batzorde Paritarioaren akordioak lor daitezke, baita prozeduretarako eskabideak ere.


'Gabonak Arte': Gabonak eta esperientzia artistikoak fusionatzen dituen haurrentzako ekitaldia\nPrograma abenduaren 26tik urtarrilaren 4ra bitartean izango da, eta 14 jarduera izango ditu, non jolasaren, sormenaren eta hezkuntzaren bidez, pentsamendua sustatu eta haien gaitasunak eta trebetasunak garatuko dira\nGabonak Arte 2019ko programaren irudia Ane Pikazak egindakoa da, Fridays For Future mugimendua islatzeko asmoz\n27/11/2019 - 14:15h\nAne Pikazak egindako ilustrazioa, Gabonak Arte eta Fridays For Future mugimendua lotzen dituena\nSorkuntza garaikidea haur publikoarengana eta haien ingurukoengana hurbildu nahian, Azkuna Zentroa - Alhóndiga Bilbaok, Gabonak Arte. Esperientzia artistikoak haurrentzat eta familientzat programaren edizio berria aurkeztu dute. Programa abenduaren 26tik urtarrilaren 4ra bitartean izango da, eta 14 jarduera izango ditu, non jolasaren, sormenaren eta hezkuntzaren bidez, pentsamendua sustatu eta haien gaitasunak eta trebetasunak garatuko dira, txikien jakin-mina indartuz.\nGabonak Arte abenduaren 26an martxan jarriko da zutabeen artean Hacia la ruta 43 dantzatuz, non irudimenak paisaia baso edo hondartza bihurtuko duen, materia, gorputza, beste elementu bat bezala integratuz, Krego-Martin dantzaren eskutik. Mama Crearen Bapateko Istorioak abenturarako ere astia izango da, ezohiko lekuetan bat-bateko narrazioak aurkitzeko; eta ondoren Hitz raining-era pasatuko da, Mediatekaren espaziora, jolasen bidez erabiltzen ez diren hitzak berreskuratzeko eta berriak asmatzeko. Programak urtarrilean egingo du aurrera, Javier Vaqueroren Nail Dance tailerrarekin, art-attack eta bio-dantza saio baten artean kokatzen den tailer performatiboarekin.\nLantegian, Ideien laborategian, Leticia Paschetta arkitektoaren Paisaje Lúdicos, Jugar en Blanco instalazioa aurkitu ahal izango da. Bertan, artearen, arkitekturaren eta jokoaren arteko muga azter daiteke, desberdintasun horietatik guztietatik abiatuta. Horrez gain, La Casa del Vacío-k gidatutako lantegi bat ere badago, non hutsunea hainbat planotatik aztertzen den, guztia zuzeneko musikarekin. Bestalde, Sra Polaroiska, AZ-ko kideek, belaunaldien arteko musika-laborategi bat egingo dute gorputza eta mugimendua lantzeko.\nAntzerki-proposamenen artean, aipatzekoak dira Safariren euskarazko estreinaldia, La Baldufaren azken lana, sabanako animalien bidez bullying-aren gaia modu delikatuan jorratzen duena; Elektriko 28ren Full House, kaleko gela-kidetzari, ezberdintasun eta aurreiritzien gainditzeari buruzko fabula modernoa; eta Euskadiko estreinaldiak: Cris Blanco, Jorge Dutor eta Guillem Mont artisten Lo Mínimo, hitza, bideoa edo objektuak batzen dituen piezak; eta Lari Produkzioak-en Meri, Mari eta Lari, sexuen eta generoen aniztasuna, familia ereduak eta askatasunaren inguruko ipuin eta abestien antzezlana.\nHaurtxoentzat, nabarmentzekoa da Panicmap Proyectos Escénicos-en Pequeño Big Clue eta bere laguntzailea den Ene izeneko lan bitxia. Plataforma artistikoak proposamen plastiko bat aurkezten du, zeinean keinuak, dantzak eta ikusizko arteak hitz egiten duten, txikienei eta haiekin doazen helduei jolasteko gogoa piztuko dien esperientzia bat eskainiz. Wetumtumen Crassh Babies ere publiko honentzat bideratua dago, Portugalen hainbat sari irabazi dituena. Performance honekin, "crassh" munduan zehar ibiliko dira perkusio, mugimendu eta komedia bisualaren konbinazio bakarraren bidez; eta Lorategian areto multisentsorial batean, non haurrek baserri bateko espazioetan zehar, zentzumenekin esperimentatzen duten.\nAzkuna Zentroa - Alhóndiga Bilbaoko espazio publikoak, jardueraren arabera, hiru adin-tartetan banatuko dira: 1-3 urte, 4-8 urte eta 9-12 urte. Gainera, horietako asko familian edo taldean gozatu ahal izango dira, belaunaldien arteko eta kolektiboko harremana indartzeko. Jarduera horietako asko sarrera librekoak dira, eta beste batzuek adingabeentzako deskontuak dituzte.\nGabonak Arte 2019ko programaren irudia Ane Pikazak egindakoa da. Artista bilbotarrak, gainera, Fatxadaren 2019ko zikloa ixten du, ‘Atentamente mía´ proposamenarekin. Gabonak Arterentzat, Pikazak ilustrazio bat egin du Fridays for Future mugimendua, “non haur eta gazteek klima aldaketaren aurrean konpromisoa erakutsi duten", islatzeko amoz. Artistak Gabonak Arteren muina batzen saiatu da: jolasa, sormena eta hezkuntza.