Alokairu soziala bultzatzeko udal laguntzen programa. Etxebizitza udal programan sartzeko eskaera | Bergarako Udala\n1. Jabeak etxebizitza udal programan sartzeko interesa balu eta etxebizitzak bizigarritasun baldintzak betetzen baditu:\nAlta eskaera orria (F0066 inprimakia) behar bezala beteta. Eskaera hori jabe eta/edo usufruktudun guztiak sinatuta aurkeztuko da\nJabe eta/edo usufruktudun guztien NAN fotokopia (bakarrik kontsultarekiko aldaketarik balego aurkeztu beharko dira)\nErregistroko ohar soila (bakarrik kontsultarekiko aldaketarik balego aurkeztu beharko dira)\nEfizientzia energetikoaren ziurtagiria.\n2.- Jabeak etxebizitza udal programan sartzeko interesa balu eta etxebizitzak bizigarritasun baldintzak ez baditu betetzen:\nJabeen aitorpena-idatzia (F0068 inprimakia) etxebizitza udal programan sartzeko konpromisoa hartuz, behar bezala beteta. Idatzi hori jabe eta/edo usufruktudun guztiak sinatuta aurkeztuko da\nOndoren, obrak egiteko baimena eskatuko du, eta udalak baimena ematean zehaztutako epean obrak burutu beharko ditu.\nObrak amaitutakoan etxe jabeak Bergarako Udalari jakinaraziko dio obrak amaitu dituela, eta hark Suradesaren bitartez ikuskatu ondoren baldintzak betetzen dituela ikusiz gero, 1. puntuan jasotakoa burutuko da.\nHirigintza. Udaletxea. San Martin Agirre 1, 2. solairua\nBergaran hutsik dauden etxebizitzak alokatzeko laguntzen programa (Bergaran alokairu soziala bultzatzeko laguntzen programa) arautuko duen ordenantza\nInprimakia “Jabeen eskaera, etxebizitza udalaren programan sartzeko, bizigarritasun baldintzak betetzen baditu” (F0066)\nInprimakia “Jabeen aitorpena-idatzia, etxebizita gerora udal programan sartzeko konpromisoa onartuz (F0068)\nTramite hau egin aurretik derrigorrezkoa da kontsulta eginda eta udalak erantzunda izatea. Ikus kontsultarako tramitea\nAlokairuaren baldintzak Udalak jarriko ditu Suradesaren laguntzaz.\nSuradesa sozietate anonimo bat da, eta Bergarako Udala bertako partaide da, Deba Garaiko beste udal batzuekin batera.\nUdal programan sartzeko honako baldintza hauek bete beharko dira:\nEzin izango da etxebizitza Eusko Jaurlaritzako Bizigune edo Asap programetan sartuta egon.\nEtxebizitza hutsik egon beharko du.\nKobratu daitekeen gehienezko errenta izango da Bergarako Udalak (Suradesaren bitartez) zehaztutakoa, eta gehienez ere 400 eurokoa/hileko, zergak kanpo, lehen urtean.\nUdalak zehaztuko duen gehienezko errenta horretan ez dira sartuko etxebizitzaren ura, gasa, argindarra, kalefakzioa, eta abarren kontsumoetatik eratorritako gastuak. Gastu hauek maizterraren kontura izango dira. Jabearen kontura izango dira ordea, jabekide bezala ordaindu beharrekoak.\nEgiten den alokairu-kontratua gutxienez urte batekoa izango da. Luzatuko balitz, errenta hurrengo urteetan urtero eguneratu ahal izango da aurreko urteko Estatuko KPIaren arabera.\nBehin sartutakoan gutxienez 3 urtez programaren barruan mantendu beharko da etxebizitza. Eta hutsik dagoenean udaleko web orrian prestatu den atalean alokagai azalduko da.\nUdal programan sartzeko eskaeraren gaineko oharrak\nUdal programan sartzeko aukera aurkeztuta, Bergarako Udalak klabe bat emango dio jabeari etxebizitza Udaleko web-orrian agertzeko aplikazioan sartzeko; gainera, behar izanez gero, aplikazioan datuak sartzeko laguntza emango zaio.\nKlabe horren erabilera zuzenaren erantzule jabea bera izango da, eta ez Udalak ezta Suradesak ere ez dute inolako erantzukizunik izango.\nEskaera aurkezteak berarekin dakar udal programan gutxienez hiru urtez parte hartzeko konpromisoa.\nKlabea ematen zaion momentutik kontatzen hasita, gehienez ere 7 egun naturaleko epean etxebizitza programan sartu beharko du (hau da, etxebizitzari udal web orrian alta emango dio)\nUdal programan sartzeko konpromisoaren gaineko oharrak\nKonpromisoa hartu ondoren obrak egiteko baimena eskatuko du, eta udalak baimena ematean zehaztutako epean obrak burutu beharko ditu.\nObrak amaitutakoan etxe jabeak Bergarako Udalari jakinaraziko dio obrak amaitu dituela, eta hark Suradesaren bitartez ikuskatu ondoren baldintzak betetzen dituela ikusiz gero, udal programan sartzeko eskaerari dagokion tramiteak (gorago jaso direnak) burutuko dira.


Izen+aditz konbinazioen erauzketaz PLOS ONE aldizkarian – Hizkuntza-teknologiak, Ixa Taldearen bloga\nUxoa Iñurrietak bere tesian izen+aditz konbinazioen itzulpena (gaztelaniatik euskarara) eta tratamendu konputazionala aztertu zuen 2019an. Eta tesitik eratorritako artikulu bat argitaratu du abuztuan PLOS ONE aldizkarian.\nGaldera honi erantzun dio artikuluarekin: Nola detektatu izen+aditz konbinazio berezi horiek masiboki eta automatikoki corpus elebakarra eta elebiduna edukiz gero? Eskuzko lana murriztu eta detektatuko konbinazioen kopurua handitu nahi da.\nMetodo bat asmatu da hori egiteko, eta ebaluatu ondoren ikusi da baliagarria dela. Perfektoa ez dela, ez, baina baliagarria bai.\nKonbinazio horien informazio morfosintaktiko espezifikoa erabilgarria dela ikusi zen lehenago. Aurreko lan batean egiaztatu zen informazio lexikal eta morfosintaktikoa erabiltzea eragin positiboa izan zuela bai identifikazioan, bai itzulpen automatikoan. Hala ere, konbinazio kopuru ez-handi bat baino ez zen aztertu, eta, analisi-prozesua eskuzkoa izanik, metodoak eskalagarritasun-arazo argia zuen. Orain argitaratutako artikuluak atea irekitzen dio konbinazio berezi horiek masiboki eta automatikoki jasotzeari. 🙂\nLan horrekin lotuta dauden beste argitalpen batzuk:\nEz burua hautsi, Matxin! Elhuyar aldizkaria\nUsing Linguistic Data for Verb-Noun Combination Identification\nUxoa Iñurrietak parte hartu zuen Wolfram deuna 2016 umorezko saioan. Ikusi behean Teknopolis programako albistea (Uxoarena: 2’10”).


Larretxea eta Etxeto hobeto heldu dira amaierara - GARA\nLarretxea eta Etxeto hobeto heldu dira amaierara\nBikote lapurtarra, faboritoa ez izan arren, Urruñako Dongaitz Torneoko onena izan da, finalean Waltari eta Ezkurra 40 eta 38 mendean hartu ostean.\nEzustea izan zen atzo Urruñako finalean, Larretxeak eta Etxetok bereganatu baitzuten Dongaitz Torneoa, faboritoei, Waltariri eta Ezkurrari, 40 eta 38 irabazita, partida dotore eta eder bat jokatu eta gero.\nEgia esan, aurten Urruñako torneoa ikustera joan diren zaleek ez dute inongo aitzakiarik izango, oso norgehiagoka onak ikusi dituztelako, eta atzokoa ere horietako bat izan zen.\nFaboritoak oso ongi hasi ziren, markagailuan aurretik ibili baitziren ia partidaren erdira bitarte, baina gero, Larretxeak eta Etxetok emaitzari buelta eman zioten, eta aurretik aritu ziren, Waltarik eta Ezkurrak norgehiagoka 33-33 berdindu zuten arte. Hor, berriro ere txapeldunek aurre hartu zuten, eta ihes egin zuten markagailuan, baina berriro ere berdinketa izan zen, eta oraingoan 38na.\nHor edonork irabaz zezakeela zirudien, eta agian jendeak faboritoak freskoago ikusten zituen, nahiz eta atzetik etorri ziren, baina Larretxeak eta Etxetok falta zitzaizkien bi kintzeak egin, eta amaieran garaipena erdietsi ahal izan zuten.\nAimar Olaizolak ezin izan zien uda honetako emaitza bikainei jarraipenik eman atzo, 22 eta 18 galdu baitzuen Bengoetxea VI.aren eta Beginoren aurka. Goizuetako aurrelaria Albisurekin bikotea osatuta aritu zen.\nNorgehiagoka polita suertatu zen, lau pilotariek itxura ona eman baitzuten. Goizuetako aurrelaria ez zen gaizki aritu, baina nekatu samartuta agertu zen bolada batzuetan. Oinatz Bengoetxeak, berriz, oso partida ona egin zuen, baita Beginok ere. Amaieran zaleak gustura atera ziren pilotalekutik.


Forstheim - Wikipedia, entziklopedia askea.\n48° 53′ 50″ N, 7° 42′ 51″ E / 48.8972°N,7.7142°E / 48.8972; 7.7142Koordenatuak: 48° 53′ 50″ N, 7° 42′ 51″ E / 48.8972°N,7.7142°E / 48.8972; 7.7142\nGundershoffen, Haguenau, Hegeney, Laubach, Mertzwiller eta Morsbronn-les-Bains\n295 (%49.9) 289 (%48.9)\nForstheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 536 biztanle zituen.\n2007an Forstheim udalerrian erroldatutako biztanleak 536 ziren. Familiak 211 ziren, horien artean 47 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 228 etxebizitza zeuden, 211 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 15 hutsik zeuden. 197 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 211 etxebizitza nagusietatik 172 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 183 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nForstheim udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 384 ziren, horien artean 300 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 300 pertsona aktiboetatik 281 lanean zeuden (160 gizon eta 121 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Forstheim udalerrian 207 unitate fiskal zeuden, 558,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.319 euro zen.\n2007an zeuden 21 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 2 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.\n2000. urtean Forstheim udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.\nLaubach (1,6 km)\nHegeney (2,0 km)\nEschbach (2,8 km)\nGunstett (4,3 km)\nGundershoffen (4,3 km)\nUttenhoffen (4,5 km)\nMertzwiller (4,5 km)\nOberdorf-Spachbach (5,1 km)\nWœrth (5,1 km)\nReichshoffen (5,5 km)\nWalbourg (5,6 km)\nFrœschwiller (5,6 km)\nBiblisheim (5,7 km)\nMietesheim (5,8 km)\nBNF: 152712849 (data)


Zahar etxeetako langileek ez dute amore emateko asmorik - Amasa-villabona - Tolosaldeko ataria\nZahar etxeetako langileek ez dute amore emateko asmorik\nTolosaldeko Ataria 2019-11-26 20:00\nLan hitzarmenaren alde, 132 egun daramatzate greban Gipuzkoako zahar etxeetako langileek.\nNekatuta, baina amore emateko inongo asmorik gabe daudela azaldu dute Gipuzkoako zahar etxeetako langileek. ELA sindikatuak deituta, abenduaren 11ra bitarte greba egingo dute langileek, eta akordiorik lortu ezean, horrela jarraituko dutela baieztatu dute.\nHerriz herri mobilizazioak egiten ari dira egunotan. Gaur goizean Villabonan izan dira. Jendeari triptikoak banatzen eta herrian zein saltokietan kartelak itsasten aritu dira. Eguerdian, protesta egin dute Errebote plazan: lan hitzarmen duin bat nahi dutela ozen oihukatu dute.\nAbenduaren 11n 148 egun beteko dituzte greban. "Hitzarmena sinatu arte, ordea, horrela jarraituko dugu", esan dute. Gabonak datoz laster, eta horri begira ere kezkatuta daude langileak: "Iaz bezala, aurten ere erabiltzaileek langostinoak jan beharrean beste edozer jaten pasa beharko dituzte Gabonak".\nEskualdean egingo duten hurrengo mobilizazioa abenduaren 10ean izango da, Tolosan, 10:30etik 12:30era.\nVillabonako Errebote plazan protesta egin dute langileek\nTolosaldeko Ataria 2019 aza 26 Amasa-Villabona\nGipuzkoako zahar etxeetako langileek 132 egun daramatzate greban. Gaur goizean Villabonako Errebote plazan elkarretaratzea egin dute, goiz osoko mo...


Polizia estatu - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPolizia estatua bat gizartearekiko kontrol zorrotz bat mantentzen duen estatua da, batez ere askatasun zibilen ezabatzearekin eta batzuetan polizia indar sekretu baten bidez. Gobernuaren kontrola gizabanakoen nahiaren aurka doa, eta hau dela eta, estatu polizial bat demokraziaren aurka doa definizioz.\nLiteraturan, estatu polizialaren adibide garbi bat George Orwellen 1984 eleberria da, non erregimen totalitario batek gerraren aitzakia erabiltzen du poliziak eta segurtasun kamarek biztanlegoa kontrolatzeko.\nLink[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nHow the USA is becoming a police state


Baliabide didaktikoen azterketa II: Big Bang 2.0 | eGela\n2012/01/25 by Berta Martínez\nBig Bang 2.0ko ikas-unitatearen itxura\nEl objetivo de esta entrada es presentar el material didáctico Big bang 2.0, realizado dentro del proyecto Eskola 2.0 de la CAPV. Se trata de 17 unidades didácticas interactivas, trilingúes, para el área de conocimiento del medio de 5º de educación primaria. Este material, que contiene simulaciones y aplicaciones interactivas, promueve también el uso de herramientas 2.0 libres y el trabajo cooperativo en grupos de alumnos/as en sus propuestas de tarea (sección “participa”). Existen en cada unidad rúbricas para evaluar ese trabajo en equipo. Las actividades que se realizan en la propia aplicación pueden ser guardadas en formato pdf para facilitar al profesorado la corrección y/o evaluación de las mismas. Otras secciones de las unidades didácticas son “infórmate”, “explora” y “¿Qué hemos aprendido?”.\nEskola 2.0 proiektuaren barruan beharrezko zen material digital ugari sortzearen premiari erantzuteko deialdi bi egin dira. Lehenengo urtekoan, 5.mailarako arloei oinarrizko erantzuna emateko. Hurrengoan, 6.maila eta DBHko 1goari ekin zieten.\nAurreko sarreran aipatu nuen bezala, enkargua egin zen deialdi irekiaren bidez. Bilatzen zen materialak bi oinarrizko helburu bete behar zituen, besteak beste:\nKalitatezko materiala izatea (ahal zen heinean, berria zen plantemenduaren barruan), doan diren aplikazioak erabiltzen zituena, eta aukera anitzak eskaitzen zituena ikasgelako lanetan. Honetaz gain, Creative Commons litzentzia bete behar zituzten sorturiko materialak.\nKonpetentzien ikuspuntua izatea (“testu liburuak pantaila batean” eredutik ihes eginez.) Hau da, ikastetxeek zuten erronkari erantzuteko lagungarriak izateko, antzinako ereduak errepikatzen ez zituena (holako materialak, eduki kontzeptualak lantzekoak milaka aurki genitzake sarean). Zer esanik ez, Euskal Kurrikuluma ardatza izan behar zuen garapenean.\nEkimen honetan izan dudan esperientziari buruzko gogoeta egin ondoren, multimedia mundutik zetozen proiektuak ikuspegi honetara gehiago hurbiltzen zirela ohartu nintzen. Eta gaur dakarrena, multimedia mundutik datorren enpresak eginiko materiala hain zuzen, nire ustez, bi baldintzak bete ditu soberan, aitzindariak diren proiektuek izan ditzaketen akatsak ahaztu gabe.\nBig bang proiektua 5. mailarako Inguru arloan erabiltzeko materiala da. Halere, proposatzen diren unitateetako produktuak ,askotan, testu- ekoizpena izanten dira (herbario digitala, posterra, txostenak, ipuin grafikoa, errezeta-liburua…). Hemen duzuen liburuxkan, beraiek hala definitzen dute eginiko lana:\n“Están diseñadas para trabajar el desarrollo de las personas resaltando el trabajo en equipo, la iniciativa, la autonomía, las capacidades lingüísticas y sociales del alumnado, entre otros aspectos educativos”\nHamazazpi sekuentzia didaktikoak osotzen ditu proiektuak, euskara, gaztelera eta ingelera aukeran izanik interface barruan (hau da, behin sartuz gero, goiko aldean agertuko dira hizkuntza aukeratzeko botoiak). Ikas sekuentzia bakoitzean lau atal finko definitzen dira:\nInforma zaitez ———— Aztertu ————- Parte har ezazu ————- Zer ikasi dut\nLehen unitatean, Pandoraren Kutxan, ingurune birtualean nabigatzeko gida dago.\nErabilera… irakasle estiloaren arabera, jakina. Baina aukera ematen digu ikasleak eta ikasle taldeak (talde kooperatiboeetan) ikertu, ekoiztu eta autoebaluatzeko (errubrikaren bidez). Lantaldeetako lanak argitaratzeko, blogaren aukera proposatzen digu. Hau guztia “parte hartu” atalean, non talde-lanean aritzeko proposamenak dauden.\nGidan, Google-en tresnak erabiltzeko ereduak eta adibideak ikus ditzakezue (docs, aurkezpenak, G-earth, kalkulu orria….). Honetaz gain, Gloster, Slideshare, Scrapblog, Scribd, Audacity eta abarreko tresnak erabiltzeko proposamena luzatzen digu, gaiaren testuinguruan, jakina.\nBestalde, hainbat unitatetan simulazioak sortu dituzte, fenomenoak irudikatzeko edota interakzioan egitekoak, ikasleen jardueren barruan, hain zuzen. Gmaps kasuan, integratu da aplikazioaren barruan.\nBere osotasunean erabil dezakegu (ikas-sekuentzia jarraian) edo zatika, irakasleak sortzeko berezko ikas-sekuentzia.\nAplikazioan bertan idatz daiteke. Ariketak egin daitezke zuzenean eta datuekin pdf fitxategia sortzen du. Horrela, irakasleak jaso dezake ikasleen lana (emailen bitartez, esate baterako) zuzendu edo ebaluatzeko.\nGomendioak: bertan behera kargatu sekuentziak, offline erabiltzeko.\nNola aurkitu ikas-sekuentziak?\nArtikuluan aipatzen dudan liburuxkan (esteka batzuk zuzen ez doaz, beraz kopiatu helbidea eta nabitzailean itsatsi)\nEuskadiko nodoan bilatu\nEskola 2.0 atariko bilatzailean.\n- Visitas totales: 552,650


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Osasun Sailak gomendatzen du eguzkiaren eta beroaren aurrean babestea, egunotarako bero-bolada bat aurreikusten delako\nOsasun Sailak gomendatzen du eguzkiaren eta…\nUra etengabe edatea, eguzkitan egotea saihestea eguerdian eta arratsaldeko lehen orduetan, izerditan jarriko zaituen ahalegin fisiko handirik ez egitea bero handieneko orduetan eta bereziki adineko eta adingabeekin kontuz ibiltzea dira Osasun Sailak eta Osakidetzak 2022rako beroaren ondorioak prebenitzeko prestatu duten Planean jasotzen diren gomendioetako batzuk.\nDatozen egunotan muturreko tenperatura altuak etengabe izango direla aurreikusten denez, Osasun Sailak eta Osakidetzak are gehiago gogorarazi nahi dute komeni dela beroaren eta eguzkiaren aurrean babesteko neurri batzuk hartzea. Tenperatura altuek ondorio negatiboak eragin ditzakete biztanleen osasunean, baina, bereziki, kalteberenengan, hala nola ume, adineko eta gaixo kronikoengan.\nBeroaren ondorioak prebenitzeko, Osasun Sailak eta Osakidetzak 2022rako Euskadin tenperatura altuegien ondorioak prebenitzeko jarduketa-plana prestatu dute eta, hartan, egunotan egon daitezkeen muturreko tenperaturen aurrean zer neurri hartu jasotzen da:\nKafeina, alkohola edo azukre gehiegi duten edariak ez kontsumitzea.Ez dute egarria asetzen eta gorputzeko likido gehiago galarazten dute.\nEntsalada, barazki eta fruta gehiago jatea, izerdiagatik galdutako gatz mineralak berreskuratzeko.\nGantz edo koipe askoko janaririk ez jatea eta otordu oparoak ez egitea, berora egokitzea zailtzen baitute.\nEguzkitan ez egotea eguerdian eta arratsaldeko lehen orduetan. Kalera irten behar baduzu, jantzi txapela, eguzkitako betaurrekoak eta azala eguzkitik babesteko produktua.\nEtxean: leihoak itxi eta pertsianak jaistea, eguzkiak jotzen badu. Bero gutxieneko uneak baliatzea etxea aireztatu eta freskatzeko. Zu zauden gelan haizagailu bat edukitzen saiatzea. Bero handia sentitzen baduzu, freskatu gorputza ur hotzarekin, aurpegia eta eskuak batez ere.\nIzerditan jarriko zaituen ahalegin fisiko handirik ez egitea, bero handieneko orduetan.\nEguzkitan lan egin behar baduzu, burua txapelen batekin estaltzea, eta gorputza arropa arin eta transpiragarriarekin. Ur asko edatea, 2-4 edalontzi ur orduro.\nPertsona ahulenak zaintzea: arreta berezia jartzea ume txikietan, adineko pertsonetan eta gaixo daudenetan.\nInor SEKULA aparkatuta eta itxita dagoen ibilgailu baten barruan EZ GERATZEA, nahiz eta itzalean egon.\nAdineko pertsonek zailtasunak eduki ditzakete babes-neurriak hartzeko, batez ere bakarrik bizi direnek edo mendeko direnek; beraz, egunean behin, gutxienez, haiek bisitatzea komeni da.\nAzkenik, honako hau nabarmendu nahi da: kontsulta ezazu osasun-arloko langileekin, ordubetetik gora irauten duen eta tenperatura altuekin lotuta dagoen sintomaren bat baduzu (ahultasuna, nekea, zorabioak, goragalea...).\nGainera, azala zaindu eta eguzkiaren ondorio kaltegarriak prebenitu behar dira, pixkanaka azalean pilatzen baitoaz bizitzan zehar. Eguzkiaren erradiazio ultramoreen (UVA eta UVB) eraginpean egotea ingurumen-faktore garrantzitsuena da azaleko minbizi mota gehienak agertzeko orduan, eta, gainera, erredurak, azalaren zahartzea eta begietako zenbait afekzio eragiten ditu.\nHala, eguzki-erradiazioaren epe laburreko eta luzeko kalteak saihesteko, honako hauek kontuan hartu behar dira:\nEguzkitan ez egotea eguerdian eta arratsaldeko lehen orduetan (12:00etatik 16:00etara); izan ere, eguzki-erradiazioa handiagoa da.\nGure azal motarako eta aurreikusitako eguzki-intentsitaterako egokia den krema fotobabeslea erabiltzea, inoiz ez 15-20 baino babes-faktore txikiagoarekin, eta UVA eta UVB erradiazioetatik babesten duena.\nKapela erabiltzea, eguzkitako betaurreko homologatuak edobabes-arropa.\nGogoratusendagai batzuek erreakzioak eragin ditzaketela hartzen ditugun bitartean eguzkitan jartzen bagara.\nEskuak hidrogelarekin ez garbitzea eguzkitan jartzean; izan ere, alkoholak erredurak eragin ditzake.\nBeroaren ondorioak prebenitzeko gomendioak (euskadi.eus)\nEusko Jaurlaritzak alerta laranja aktibatu du bihar ostegunerako muturreko tenperatura altuengatik Arabako Errioxan eta etzi ostiralerako Euskadi barnealdean\nEuskalmeten arabera, ekaina normala izan da prezipitazioei dagokienez, baina oso beroa lurralde osoan


Erroetak eta Gereñuk uko egin diote parke eolikoen proiektuari - Araba - Alea.eus\nMikel Buruaga 2021-03-27 11:44\nArabako Mendiak Aske plataformaren elkarretaratzea. / ALEA\nIturrietako proiektuaren eraginpean dauden Erroeta eta Gereñu kontzejuek kontra bozkatu dute, gehiengoz. Arkamu, Iturrieta eta Labrazako parke eoliko berriak izapidetzen hasi dira hilabete honetan, eta alegazioak aurkezteko epea zabalik dago.\nMartxoaren 15ean, Arabako hiru parke eolikoen administrazio-baimenaren eskaerak argitaratu zituzten lurraldeko aldizkari ofizialean (ALHAO). Hortaz, hilabeteko epean, ingurumen azterketa egingo da eta alegazioak aurkezteko jendaurreko informazioaren izapidea zabalik dago.\nProiektuen kontrako mugimendua, Arabako Mendiak Aske plataforman bilduta, alegazioen kanpaina masibo bat sustatzen ari da egunotan. Testuinguru horretan, asteburu honetan albiste erabakigarri bat iritsi da Iturrietako mendietako proiektuaren eraginpean dauden bi herritatik.\nOstiralean, bertan proiektatutako zentral eolikotik kilometro bat baino gutxiagora dagoen Erroetako (Arraia-Maeztu) batzar administratiboaren gehiengoak ezezkoa eman dio proiektuari. Arabako Mendiak Aske plataformak jakinarazi duenez, gainera, kontzejuak idazki bat helaraziko die erakundeei, proiektuarekiko bere aurkakotasuna adierazteko.\nHorrekin batera, larunbat honetan, Gereñu (Iruraiz-Gauna) kontzejuan egin da bozketa, eta aho batez uko egin diote proiektuari, kontrako hemezortzi botorekin. "Herri osoak bozkatu dugu kontra. Ziur al zaude Suso jauna herriak gure mendietan munstro eolikoak babesten dituela?", galdetu dio plataformak Jose Antonio Suso ABBko presidenteari; izan ere, duela egun batzuk inguruko herriek proiektua babesten zutela adierazi zuen.\nGainera, asteburuan zehar, bi herrien ezezko horiei beste lau gehitu zaizkie: Jauregi, Gazeo eta Trokoniz herrienak, eta Iruraiz-Gaunako Udalarena.\nAlbiste garrantzitsua da Erroeta eta Gereñuko kontzejuek parke eolikoen proiektuari uko egin izana. Izan ere, zuzenean eragindako kontzejuen babesa berebizikoa da proiektuak aurrera egiteko.\n"Kontzejuak zentral eolikoaren proiektuaren aurka badaude, ez dugu proiektua izapidetuko", ziurtatu du Arraia-Maeztuko alkate Anartz Gorrotxategik (EAJ), ostiral honetan Mendialdea Radio irratian egindako adierazpenetan.\nHiru proiektuen ezaugarriak\nArkamo Parke Eolikoa Erriberagoitian eraikiko da. 95 MW-ko potentzia eta 19 aerosorgailu izango ditu; horrekin batera, azpiestazio eraldatzaile bat jarriko dute bertan, eta goi-tentsioko aireko linea bat Arkamutik Larrazubiraino (Lantaron). Parke eolikoaren eta haren ebakuazio-azpiegituraren aurrekontu zenbatetsia 70.560.055,43 eurokoa izango da.\nIturrietako Mendien Parke Eolikoak Arraia-Maeztu, Agurain, Iruraiz-Gauna eta Entziako Partzuergoko lurrak hartuko ditu. 75 MW-ko potentzia eta 15 aerosorgailu izango ditu; horrekin batera, azpiestazio eraldatzaile bat jarriko dute Donemiliagan eta goi-tentsioko aireko linea bat Donemiliagatik Elgearaino. Aurreikusitako aurrekontua 54.460.390,63 eurokoa da.\nLabraza Parke Eolikoa bi autonomia erkidegoren artean eraikiko da, Oion (Araba) eta Nafarroako Aguilar Kodes (Nafarroa) udalerrien lurretan. 40 MW-ko potentzia eta zortzi aerosorgailu izango ditu; gainera Kodeseko azpiestazio eraldatzailea zabalduko da. Aurreikusitako aurrekontua 30.838.937,49 eurokoa da.\nArkamu, Iturrieta eta Labrazako parke eoliko berriak izapidetzen hasi dira\nErredakzioa 2021 mar 15 Araba\nArabako hiru parke eolikoen administrazio-baimenaren eskaerak argitaratu dituzte lurraldeko aldizkari ofizialean (ALHAO). Hortaz, ingurumen azterke...


Ikasturtearen hasieran hotzeriak eta asma gehiago kutsatuko dira. | Consumer\nIkasturtearen hasieran hotzeriak eta asma gehiago kutsatuko dira.\nRinobirusak transmititzen ditu gaixotasun hauek\nIkasturte berriaren hasierak, iraileko lehen hamabostaldian, rinobirusen kutsadura gehitzea ekar lezake, hotzeri arrunten eragilea. Patogeno hori da, halaber, asma-krisien erantzule nagusia, aldi horretan eskola-umeetan izaten baitute eragin handiena.\nRinobirusaren lehen agerpenak katarro gisa adierazten dira goiko bideetan, nahiz eta egun batzuk geroago txistukariak (itoak) eta arnasa hartzeko zailtasunak sortzen diren. Sintomatologiak ikasleen arteko transmisioari laguntzen dio, eta ikasturtearen hasiera eta zirkulazio-aldia bat etortzearen ondorioz, iraila izaten da diru-sarrera gehien dituen hilabetea, haurren asmaren ondorioz.\nEspainiako Pneumologia Elkarteak (SENP) ohartarazi du bere faktore nagusietako bat dela udako hilabeteetan asma prebenitzeko tratamenduak ezabatzea, sintomatologia hobetzeagatik. Hala ere, gomendatzen dute ez etetea medikazioa ohiko krisiak dituzten edo ariketa fisikoa egitean eztula duten haurren artean, urduri, barre edo negar egiten dutenean. Udan tratamendua aldi baterako eteten bada, eskola hasi baino aste batzuk lehenago berriro hastea komeni den baloratzea gomendatzen dute.\nasma errinobirus hotzeria katarroa,


Horrela babestu ditu Applek bere softwarearen sekretuak WWDC 2021 | honetan IPhone albisteak\nAngel Gonzalez | 10/06/2021 18:00 | Berri, WWDC 2021\nProduktuen ihes handiak eta sagar softwarea konpainiaren puntu ahuletako bat dira. Apple-rentzat ez ezik, arazoa da, era guztietako ihesak ekiditeko beren produktuak sekretu handian dituzten enpresa guztientzat. Iaz iOS 14 bertsio osoa filtratu zen iaz WWDC-n ezagutzera eman ziren ezaugarri bikainak agerian utzi zituen. Hala ere, Aurten WWDC 2021era iritsi gara informazio gutxirekin eta oso gutxi garatu dugu iOS eta iPadOS 15 albisteei buruz. Hau Apple-k sarbide banakako profilen bidez albisteak bistaratzea mugatzeko erabiltzen duen sistema berri batengatik izan daiteke.\nHorrela babestu ditu Applek iOS eta iPadOS 15 WWDC 2021erako\nUrteko neska-mutilak 9to5mac lehen bertsioaren iturburu kodea aztertu dute iOS 15 garatzaileentzat Apple-k argitaratutako bertsio guztietan bezala. Hala ere, orain arte ikusi ez duten bitxikeria bat aurkitu dute. Sagar handia identifikatzaile bakarra gehitu die iOS eta iPadOS 15 funtzio berriei. Hau da, ezaugarri pakete bakoitza edo banakako ezaugarriak sarbide mugatuaren bidez sartzen den ID batera mapatu dira.\nwatchOS 8: entrenamendu gehiago eta osasun pertsonalerako garrantzia\nFuntzio mugatu horiek erakutsi ahal izateko beharrezkoa da desblokeatzeko gai den banakako profila dute. Hau da, zenbait funtzio desblokeatu eta bistaratzen dira IOSek erabilitako profila zuzena dela hautematen duenean. Horrela, Apple-k ahal du ingeniari batzuei iOS eta iPadOSeko zenbait ataletarako sarbidea eman landu behar ez dituzten beste funtzio batzuk ezkutatuz. Funtzioetan modu isolatuan funtzionatzen du eta eragozten du sistema eragile berri guztietara sarbidea izatea.\nNolabait esateko, dagoeneko mundu mailan gertatzen da App Store-ren eguneratzeekin dugun iOS motaren arabera eta Apple-k informazio hori eguneratzea erabakitzen duen edo ez. Hala ere, funtzioen muga softwarera iritsi da beren sistema eragileen berriak sekretu diskretuenean mantentzeko helburuarekin.\nArtikuluaren bide osoa: IPhone albisteak » Berri » Horrela babestu ditu Applek bere softwarearen sekretuak WWDC 2021 honetan\nChipolo One Spot, AirTags-en alternatiba bikaina


Dokumentu honek sarrera bat eskaintzen du Argentinan ikerketa genealogikoa abian nola jarri ahal izateko. Oso modu laburrean, herrialde horretan genealogía ikerketa hasteko oinarrizko lan-tresnak aurkezten ditu. Beraien medioen bidez genealogía edo beraien familien historia ikertu nahi duten euskaldunen ondorengoei zuzenduta dago. Informazio iturri nagusiak eta ikerketa bideratzeko beste zenbait datu zehazten dira. Euskal Herrian edo\ndiasporan seniderik bilatzen ari zara? Zure genealogia ezagutu nahi al duzu? Atal honetan senideen\nelkarketentzako eta genealogia ikerketarentzako laguntza aurkitu ahal izango\nduzu. Batik bat, mundu zabalean barreiatuta dauden euskaldunen elkartasunean\noinarritzen da EuskoSareren zerbitzu hau. Dena den horrelako zerbitzuak, dohain\nzein kostuarekin, eskaintzen dituzten erakundeei ere toki hau eskainiko diegu. Zerbitzu\nhandiko zenbait erakundek euskal abizenei buruz daukaten informazioa\nkontsultatzeko lan-tresna baliagarria da. Jasotako emaitzak behin ikusita,\nlortutako datuetan sakon dezakezu erakunde horiekin kontaktatuz\ndaraman jendearekin lotu. Lan-tresna honen bitartez, EuskoSareren kide eta\nkolaboratzaileen artean, abizen berbera duten pertsonekin harremanetan\njartzeko aukera ahalbidetzen da. Horrela ere senideak aurki ditzakezu,\nedota zure bilaketan lagun zaitzakeen inor aurki dezakezu.\nKlasifikatuak. EuskoSareren iragarki klasifikatuek badute atal berezi\nbat pertsonen eta senideen datuen bilaketari buruzkoa. Bereziki\ngomendatzen dizugu lanabes hau.\nIkaskuntzaren Genealogia Ikertzeko zerbitzua. Eusko\nikertzeko zerbitzu profesionala eskaintzen du. Horren bitartez lehen\nmailako asistentzia izango duzu zure bilatze prozesuan.\neta genealogia ikertzeko aholkularitza enpresa bat da. Espezializazioa: genealogia\nzuhaitzak egiteko aholkularitza eta dokumentazioa, abizenen eta armarrien\njatorria ikertzeko ikasketak, historia eta genealogia dokumentuen kopiak eta\nThe Basque Genealogy Home Page. Susan eta Fernando Ybarrak abizenen, armarrien eta senide galduen jatorriaren inguruko zerbitzuak eskaintzen dituzte. Euskal\nHerrian senideak bilatzeko berebiziko zerbitzuak:\nArgentina elkartea. Ipar Euskal Herrian senideak\nbilatzen badituzu, Euskal Argentina Elkarteak (dohako zerbitzua)\neskaintzen dizu. Elkarte honek EuskoSarerekin parte hartzen du, eta\nberaien web gunearen bitartez jar zaitezke harremanetan: http://www.euskal-argentina.fr.st\n"Généalogie et Histoire des Familles - Pays Basque et Adour\nMaritime" (Genealogia eta Familien Historia – Euskal\nHerria eta Adour ibaiko itsas ingurua). Ipar Euskal Herrian bada\nbeste elkarte hau ere, eta inguru hartan egin nahi diren ikerketentzat\nbeste bide on bat izan daiteke. http://www.ghfpbam.org/\nEuskal Herrian ( Nafarroa, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa)\nEuskoSare lan horretan diharduten erakundeekin kontaktatzen saiatzen ari\nda, eskaintza orokor honetan laster sartu ahal izateko. Diasporan\nsenideak bilatzeko berebiziko zerbitzuak:\nbirtualak.EuskoSareren komunitateetan lehen eskuko laguntza\naurki dezakezu senideen bilaketa\nprozesurako. Komunitate horietako kideek modu solidarioan\nlaguntzen dute erreferentziak eta datuen bilaketan, bertako euskal\nerakundeekin harremanetan jartzen, etab. Munduko\neuskal erakundeak. Bilatzen ari zaren pertsona edo\nsenidea nora heldu zen edo bizi zen badakizu, laguntza eska diezaiokezu\nhurbilen dagoen euskal erakundeari. Munduko\neuskal komunitatearen datu-basearen bitartez horietako edozeini idatz\nklasifikatuen zerbitzua. EuskoSareren Iragarki\nKlasifikatuen Zerbitzuan zure eskaera sartzea gomendatzen dizugu. Uste\ndugu berau dela lan-tresnarik egokiena bilaketak behar bezala bideratzeko.\nIzan ere iragarkion bitartez mundu osoko hainbat pertsonengana modu\nzuzenean hurbiltzeko aukera zabaltzen da. Bada atal berezi bat pertsona\neta senideen bilaketari buruzkoa.\nbilatzailea. Surname Navigator.\nInterneteko hainbat datu-basetan informazioa bilatzen duen baliabidea:\nmormoien datu-baseak, , Google Genealogia, Google News Genealogy, Google\nPress, Rootsweb,Geneanet, Hilerrien datu-baseak, Ancestry.com, Usenet-eko\negileen profilak, MSN-ren kideen direktorioa, Gencircles, Global Tree eta Genealogy\nBasque-Genealogy komunitate birtuala.\nKomunitate honetan mundu osoko euskaldunek genealogiari buruzko\ninformazioa konpartitu dezakete, eta baita beraien aurrekoen bilaketan\nelkar laguntza eskaini eta aurkitu. 1000 bazkidetik gora ditu eta\nhizkuntza ofizialak dira: euskara, ingelera, gaztelera eta frantsesa. Genea64 komunitate\nIparralden eta Biarnon (Frantzian) aurki daitekeen genealogiari buruzko\nkomunitate birtuala. Ehundaka bazkide ditu eta hizkuntza ofiziala\nfrantsesa da. Dokumentu Akzioak


Image Compressor & Optimizer – iLoveIMG – WordPress plugina | WordPress.org Euskara\nmaztch 2019(e)ko ekainaren 18(a)\ncharle87 2019(e)ko ekainaren 14(a)\n“Image Compressor & Optimizer – iLoveIMG” software librea da. Ondoko pertsonek egin dizkiote ekarpenak plugin honi.\nImage Compressor & Optimizer – iLoveIMG 1 eskualde-ezarpenera itzuli da. Eskerrik asko itzultzaileei beraien ekarpenengatik.\nItzul zaitez Image Compressor & Optimizer – iLoveIMG zure hizkuntzara.


Atomo bat 'zanpatzen' denean - Gizartea - Berria\nAtomo bat 'zanpatzen' denean\nDIPC zentroko ikertzaile batek parte hartu du 'Nature Chemistry'-n argitaraturiko azterlan batean\nThomas Frederiksen, asteon haren bulegoan egindako argazki batean. GORKA RUBIO / ARGAZKI PRESS\n2016ko uztailak 24\nDIPC Donostia International Physic Center ikerketa zentroa, hamaiketakorako ordua. Atarian mahaitxo bat ipintzeko ohitura izaten dute, kafearekin eta pastekin. «Hartara, hemen diharduten ikertzaileek elkarren berri izateko era dute: elkarrekin solasean aritzekoa», azaldu du zentroko ordezkari batek. «Pedro Miguel Etxenike zuzendariak Cambridgeko Unibertsitatetik ekarritako ohitura bat da». Hantxe, kikara hotsek gozaturiko solasaldietako batean, zentroko ikertzaileetako bat: Thomas Frederiksen (Kopenhagen, 1978). Egunotan zorion mezu ugari jasotzen ari da; izan ere, artikulu bat argitaratu du beste hainbat aditurekin batera, alorreko aldizkari ospetsuenetariko batean: Nature Chemistry-n. «Metodo bat aurkeztu dugu molekula bakarraz osatutako etengailu bat kanpo indar batekin eragiteko», azaldu du. «Jakina zen beroa eta argia erabiliz, esaterako, lor zitezkeela halakoak: orain ate berri bat irekitzea lortu dugu, molekula ukituta ere halakoak lor daitezkeela erakutsi dugu», erantsi du. Etengailu batean izaten diren aldaketekin alderatu du: «Piztuta dago, edo itzalita». Eta oraingoan, hain zuzen ere, molekula bat modu kontrolatuan aktibatu dute horretarako punta ultrazorrotz bat erabilita: nolabait ere, atomo hori «zanpatuta».\n2007an etorri zen lehenengoz Euskal Herrira Frederiksen; atxikita segitzen du oraindik, Ikerbasqueren bidez. Ikertzen ari da, eta irakasten. Pozarren erakusten du artikulua, Berlingo Max Planck ikerketa zentroko, Liverpooleko Unibertsitateko (Erresuma Batua) eta Poloniako Zientzien Akademiako zientzialariekin batera egindakoa. Artikuluan erakutsi dute kobrezko gainazal batean ipinitako porphycene molekula batean egindako eraldaketa: «tautomerizazioa» izeneko aldaketa bat da, hidrogenoen transferentzia erreakzio bat. «Horretarako punta nola erabili behar den aztertu dugu», esplikatu du: «Zanpaketaren bitartez energia nola sortzen den», eta, ondorioz, nola ukitu behar den.\nLan hori guztia eskala atomikoan egin dute, nano munduan, begien bistaz ikusi ezin den eremuan: metroa baino 50.000 milioi bider txikiagoak diren distantzien unibertsoan. Ikerketan aurkeztu dituzten irudiak erakusten ditu Frederiksenek, baina argi utzita teknologia oso garatu baten bitartez —«laborategi batean egiten dira ikerketa hauek guztiak, baldintza oso kontrolatuetan»— lortutako datuak erakusteko bide bat besterik ez direla irudi horiek: atzemana izan dena erakusteko ahalegin bat dira, lorpena hobeto esplikatzeko.\nPunta zorrotz bat —orratz baten gisara ere definitu dute— erabili dute ikerketarako. «Eta funtzionatu du soilik puntan kobrezko molekula bat badago», azaldu du. Xenonarekin ere egin dute saioa: alferrik. «Xenon atomo batean amaitzen den punta erabiltzen dugunean portaera guztiz aldatzen da eta ez da tautomerizazioa eragiten, punta inertea delako». Hau da, atomoak, beste egoeran, etengailu baten gisara jokatzen badu ere, xenonarekin, ukituta ere, ez da deus ere pasatzen. «Ez da katalizatzailea».\nOraingoz, alor teorikoan geratzen den ikerketa horietako bat dela onartzen du Frederiksenek. «Nahiko nuke erabilera zehatzen baten berri ematea», azaldu du. «Baina zientziak usu horrela egiten du aurrera». Ordura arte atzeman gabeko fenomenoak biluzten: ez edonolakoak. «Atera kontuak, molekula batekin egin daitezkeen gauzen mugak aztertzen ari gara». Etorkizunean ate berriak zabaltzen joateko.\nEuskara Tafallan gizarteratzen\nHemen da aldaketa\nLeire Etxeberria presoa aske geratu da\nIruñeko gaztetxeak ateak zabaldu ditu Maravillas Lamberto omentzeko


Kaleko iragarkiak jartzeko euskarri gehiago kokatu ditu Udalak - Beasaingo Udala\nKaleko iragarkiak jartzeko euskarri gehiago kokatu ditu Udalak\nArgitaratua: 26 Uztaila 2018\nAndra Mari eta San Inazio kaleen bidegurutzean eta Nafarroa etorbidea eta Mendeurren kaleak bat egiten duten tokian jarri dira\nBi panel berri hauekin 19 dira orotara udalerrian zehar sakabanaturik daudenak eta oinezkoentzako leku estrategikoetan jarri dira\nUdalak iragarkiak jartzeko euskarrien kopurua handituz jarraitzen du. Iaz bi txandatan guztira 17 panel itsu kokatu zituen eta aste honetan beste bi gehiago jarri ditu. Guztira 19 panel dira herritar, eragile zein elkarteek eskura izango dituztenak paperean egiten dituzten iragarkiak eta kartelak erantsi ahal izateko.\nHelburu nagusia bikoitza da. Paretetan edonola eta edonon kokatzen ziren paperak euskarri egoki eta bateratuan jartzea herritarren pasabide nagusi diren leku estrategikoetan eta beste alde batetik garbitasun aldetik paretak eta kaleak garbi mantentzea hein handi batean.\nKokatu diren bi panel berriak aurretik kokatutakoen ezaugarri berberak dituzte. Jendea gehien bildu edo pasatzen den beste bi leku dira; San Inazio eta Andra Mari kaleak bat egiten duten lekuan eta Nafarroa etorbidea eta Mendeurren kalearen bidegurutzean.\nPanelak erabiltzeko arauak berdinak izaten jarraituko dute, Elkarte zein herritarren oharrak eta iragarpenak jartzeko eremua izango da eta bakarrik horretarako erabiliko dira. Panel hauetatik kanpo inguruan jartzen diren kartelak kendu egingo dira. Iragarpenak hamar egunez jarrita egon ahal izango dira eta orain arte bezala astelehen eta ostegunetan kenduko dira iragarki eta kartel berriei lekua uzteko bide batez erabilera egokia bermatzeko.\nSan Inazio eta Andra Mari kaleen arteko bidegurutzeko panel berria


Baratze ekologikoko bizitza, Azahar L. Giner eta Miguel Martínez | Liburu Dantza\nEreiteko sasoi betean, ipuineko protagonistak haziak landatzeko eguna du. Oilarraren kukurrukuarekin batera esnatu, ondo gosaldu eta lanari ekin dio neskak. Egunaren amaieran, negutegi barruan gorde ditu haziak, gozoago egoteko. Hurrengo egunean, ordea, sorpresatxo desatsegin batekin topatuko da, eta irudimena erabili beharko du uzta salbatu nahi badu.\nBaratzeak dakartzan eguneroko lanaz eta zainketaz hitz egiten zaigu liburuan, baita itxaroten jakitearen garrantziaz eta hauen konbinazioz lortutako sariaz; lagun eta familia artean uztaz gozatzeko aukeraz alegia.\nHorrez gain, ilargiaren zein aldi diren komenigarriak hazi batzuk edo besteak ereiteko ikasiko dugu, eta baserriko ogiaren errezeta bat ere aurkituko dugu liburuaren amaiera aldera.\nAkuarelazko ilustrazioak kutsu kontusbrista dute eta benetan zoragarriak eta goxoak dira. Batzuetan bi orrialde hartzen dute, testurik gabe, eta koadro bat begiratzea bezala da.


«Zaletasun honi esker, Europako herrialde asko ezagutu ditut» | Otamotz\n«Zaletasun honi esker, Europako herrialde asko ezagutu ditut»\nLarraitz Sorronek (Zumarraga, 1983) brontzezko domina lortu du munduko skijoring txapelketan. Kirol horretan eskia egiten dute, txakurrek lagunduta.\nNoiz eta nolatan hasi zinen txakurrek tiratutako lera lasterketetan?\nBetidanik txakurrak gustuko izan ditut. Txakur bat eskatzeari uzten ez nionez, 13 urte nituenean gurasoek txakur bat erosi zuten. Bergaran iragarki bat ikusi zuten eta txakur hura hartu zuten. Husky arrazakoa zen. Sarritan ihes egiten zuen eta txakurrari ariketa fisikoa egitea komeni zitzaiola esan zidaten. Txakur hauek lerak eramateko erabiltzen direnez, horretan jarri nuen.\nTxakurra ariketa egiten jarri eta berehala hasi al zinen lera lasterketetan parte hartzen?\nHasieran nire bizikleta erabili nuen; ondoren txakurra saldu zigunak gurdi bat, lera bat eta txakur batzuk utzi zizkidan; gurasoek baserri bat erosi zuten… Konturatu nintzenerako, txakurrez inguratua nengoen. Umeak egiteko zegoen txakur bat ekarri nuen eta bost kume izan zituen. Axen Garitanok, lehen txakurra saldu zigunak, erakutsi zidan lera erabiltzen.\nHaur bat zinen oraindik. Lasterketetan emaitza onak lortu al zenituen?\nEz nituen proba asko irabazten, ni gazteegia bainintzen eta nire txakurrak zaharregiak. Punta-puntan ibiltzeko txakur gazteak behar dira. Dena den, Espainiako txapelketan bigarren postu bat eta hirugarren postu bat lortu nituen.\nEgun ez duzu lera erabiltzen, eskiak baizik.\nUnibertsitatera joateko garaia heldu zenean, 2002an, kirol hori egiteari utzi nion. Duela sei urte Itoiz Armendariz munduko txapeldunak bi txakur oparitu zizkidan eta berriro hasi nintzen. Lehen lerarekin eta sei txakurrekin ibiltzen nintzen. Egun, skijoring delakoa egiten dut. Eskien gainean egiten da, txakur batekin edo birekin.\nEmaitza bikainak lortzen ari zara.\nBizikleta gaineko Europako txapelketan ez nuen lan ona egin, eraman nuen txakurra ez baitzen oso ona. Eski gaineko munduko txapelketan, berriz, hirugarren postuan sailkatu nintzen. Proba urtarrila amaieran izan zen, Alpeetan. Otsailean Pirinioetako Snow Rice by Gos Artic itzulia irabazi dut. Etapa guztiak irabazi ditut, bat izan ezik.\nHusky txakurrak erabiltzen al dituzu?\nEz. Alaskar arrazako txakurrak erabiltzen ditut. Husky txakurren eta ehiza txakurren nahasketa dira. Huskyen ezberdinak dira, baina ez zait asko kosta egokitzea. Izan ere, urte asko daramatzat txakurren artean eta elurretan.\n«Bederatzi txakur ditut:?bi Enkarterriko\n‘billano’, bost alaskar eta bi greyster»\n«‘Musher’-a izateak bizimodu oso zehatz\nbat eramatera bultzatzen zaitu»\nTxakur asko al dituzu?\nBederatzi txakur ditut:?bi Enkarterriko billano etxea zaintzeko, bost alaskar eta bi greyster.\nTxakurrak oso garrantzitsuak dira zure bizitzan.\nTxakurrak nire bizitzako oso zati garrantzitsua dira. Musher-a (gidaria) izateak bizimodu oso zehatz bat eramatera bultzatzen zaitu.\nTxakurrekin oso harreman estua izango duzu.\nKonstantzia oso garrantzitsua da. Oso gogor lan egin behar da une oro txakurrak nola dauden jakiteko. Nekatuta baldin badaude, atsedena eman behar zaie. Atseden hartzea oso garrantzitsua da beraientzat ere. Proba luzeetan parte hartzen duen jende askok gehiegi entrenatzen du eta txakurrak nazkatu egiten ditu.\nKirol honi esker, toki asko ezagutu dituzu.\nSuezian, Alemanian, Alpeetan… egon naiz. Norvegiara ere joan nintzen, txakur baten bila. Zaletasun honi esker Europako toki asko ezagutu ditut.\nEz dut erronka berezirik. Hori bai, egunen batean La Grande Odyssee proban parte hartu nahi nuke. Alpeetan egiten den proba bat da. Etapaka egiten da. Oso gogorra da. Proba gehiago antolatzen dira lerarekin doazenentzat eski gainean goazenontzat baino.\nEz al duzu berriro trineora igotzeko asmorik?\nTrineo gainean ibiltzeko sei txakur behar dira eta sei txakur on edukitzea benetan zaila da. Gainera, elkarrekin ondo moldatu behar dira. Batek maila ematen ez badu, kendu egin behar da. Eta niri asko kostatzen zait txakurrak kentzea. Nire lehen txakurra, Capri, nirekin bizi izan zen hil zen arte. 16 urterekin hil zen.


D'Archivers | November 2019\nNola sortu ISO irudi bat disko / fitxategietatik?\nHerrialde desberdinetako erabiltzaileek Internet bidez trukatzen dituzten irudi gehienak ISO formatuan aurkezten dira. Eta hori ez da harritzekoa, formatu honek CD / DVD edozein azkar eta nahiko ondo kopiatzeko aukera ematen duelako, horren barruan dauden fitxategiak modu egokian editatzeko aukera ematen duena, fitxategi eta karpeta arruntetatik ISO irudi bat sor dezakezu!\nHautatu artxibagailua. Free Free Compression Software\nArratsalde on Gaur egungo artikuluan Windows-en darabilen ordenagailu bateko doako fitxategi onenak aztertuko ditugu. Oro har, artxibatuen aukeraketa, bereziki fitxategiak konprimitzen badituzu, ez da gai azkarra. Gainera, hain ezagunak diren programa guztiak doakoak dira (adibidez, WinRar ezagunak shareware programa da, beraz berrikuspena ez da sartuko).\nZein artxibo fitxategi gehiago konprimitzen dira? WinRar, WinUha, WinZip edo 7Z?\nGaur egun, dozenaka artxibatzaile dira sarean, eta, programa bakoitzaren deskribapenean, bere algoritmoa onena dela ikus daiteke ... Sareko hainbat artxibategi ezagunak hartzea erabaki nuen, hau da, WinRar, WinUha, WinZip, KGB artxibagailua, 7Z eta egiaztatu "baldintza. Hitzaurrea txikia ... Konparazioa, agian ez da oso objektiboa.\nNola artxibatu fitxategi edo karpeta bat?\nArtxibatzea fitxategi eta karpetak "konprimituta" fitxategi berezi batean jartzeko prozesua da, eta, oro har, zure disko gogorrean leku gutxiago hartzen du. Horregatik, edozein euskarri baino gehiagorako informazio gehiago grabatu daiteke; informazio hori Internet bidez azkarrago transferi daiteke, hau da, artxibatzea beti eskatuko da!\nhttps://termotools.com eu.termotools.com © D'Archivers 2019


Paul Joseph Goebbels (Rheydt, gaur egun Mönchengladbach, Ipar Renania-Westfalia, 1897ko urriaren 29a - Berlin, 1945eko maiatzaren 1a) alemaniar politikaria izan zen, Hirugarren Reicheko Informazio eta Propagandako ministroa 1933-1945 bitartean. Adolf Hitlerren jarraitzaile sutsuenetakoa izan zen, kemenarengatik eta oratoria boteretsuarengatik ezaguna. Antisemita amorratua, Holokaustoaren lehen pausoa izan zen kristal hautsien gauaren gidaritzat jotzen da.\nPaul Joseph Goebbels (Rheydt, gaur egun Mönchengladbach, Ipar Renania-Westfalia, 1897ko urriaren 29a - Berlin, 1945eko maiatzaren 1a) alemaniar politikaria izan zen, Hirugarren Reicheko Informazio eta Propagandako ministroa 1933-1945 bitartean. Adolf Hitlerren jarraitzaile sutsuenetakoa izan zen, kemenarengatik eta oratoria boteretsuarengatik ezaguna. Antisemita amorratua, Holokaustoaren lehen pausoa izan zen kristal hautsien gauaren gidaritzat jotzen da. (eu)\nHirugarren ReichekoInformazio eta Propagandako ministroa\nBundesarchiv Bild 183-1989-0821-502, Joseph Goebbels.jpg\n(Goebbelsen erretratu ofiziala)\nJoseph Goebbels (eu)


Zuzenketa automatizatzea — EIZIE Elkartea\nBirmingham Sunday Mercury deritzon kazetan 2001eko urtarrilaren 7an agertutako albiste baten arabera, argitaletxe bateko langileak eta arduradunak lankide pausatu baten ondoan egon ziren 5 egunean bestea hilda zegoela konturatu barik. Inor ez ei zitzaion urreratu. George Turklebaum jauna, 51 urtekoa, zuzentzaile egon zen argitaletxean 30 urtean. Bihotzekoak jota hil bide zen, beste 23 langilerekin batera zerabilen bulego ataldu gabe batean. Astelehenean hil zen, baina inor ez zen ohartu larunbat goiza arte, garbitzaile bat asteburuan ere halako goiz lan egin behar ote zuen galdetzera joan zitzaion arte. Ugazabak esan omen zuenez, George lehenengoa izaten zen lantokira joaten eta azkena etxeratzen. Langile eredugarria, omen. Isila eta porrokatua. Inorekin sesioan ez ziharduena. Inortxo ere ez zen, beraz, harritu, beti jarrera berean ikusita, ez ei zuelako ea inorekin berba egiten. Lanari guztiz emanda bizi omen zen, ia bestelako harremanik gabe. Medikuntzako testu bat zuzentzen ziharduen herio bila etorri zitzaionean.\nAgian, kondaira urbano horietako baten aurrean gaude. Hala bada, betor ongi sarrera moduan. Halakorik ez bada, balia bekigu zuzentzailearen bakarkako lan eskergabe eta ikusezinaren adibide.\nTestuak, edozein euskarritakoak (papera, digitala, ikus-entzunezkoak...) direla, kalitate eta batasun baldintza zein irizpide jakinen arabera onargarri uztea bide du helburutzat zuzenketa lanak. Euskarak egun heldu duen mailari begira, ezin ukatuzkoa da zuzenketak orain urte batzuk irudikatzen ezinak ziren esparruak dituela langai.\nZuzenketaz baino, zuzenketa motez edo mailaz berba egitea zuzenagoa izan daiteke, izan ere. Lehenengo maila bat, oinarrizkoena, konparazioko zuzenketa litzateke, hau da, dokumentu beraren bi bertsioak bat ote datozen aztertzea. Alegia, egileak idatzitakoa eta inprimategirako prest dagoena bat datozen aztertzea. Gero eta gutxiagotan egiten da, batez ere euskarri elektronikoak gorabidean doazelako.\nBigarren korrekzio mota batek aztertu beharko du ea idazleak bidalitako euskarri elektronikoa maketaziorako euskarrira pasatzerakoan aldaketarik izan ote den. Euskarri elektronikoei dagokionez, ondo gogoan izan behar da erabilera orokorreko testu prozesadoreak eta maketazio programa profesionalak ez datozela bat eta, ondorioz, egileak beste inork ez duela jakingo nolako itxura gura duen testu maketaturako.\nHirugarren motaz den bezainbatean, zuzenketa klase horixe izaten dugu denon buruan zuzentzea gogora etorri orduko. Aurrera urretik, halere, argitu beharra dago ezen zuzentzea ez dela editatzea. Editoreak ere zuzentzen du, baina halako erakunde edo argitaletxe baten beharretara egokitzeko edo egilearen «gramatika txarra» edo inkontsistentziak onbidera ekartzeko.\nZuzentzaileak, ordea, lantegi izango ditu kalitate teknikoa, puntuazio oker eta iluna, gramatika ez-estandarra, erakundearen edo enpresaren estilo liburuarekin bat ez datozenak, desbideratzeak, desadostasunak (metafora nahastuak, idiotismo desegokiak...), aritmetika okerrak, huts faktualak (argiaren abiadura beti da bera, berdin dio egileak zer idatzi duen). Jakina, prestakuntza beharko du jakintza alor berezi batzuez eta hainbat eduki teknikoz eta, adituen arabera, baita «begi tipografikoa» eduki ere, hau da, tipografi huts eta gorabeherez berehalakoan ohartzeko trebezia.\nInformatika garatu ahala, beharrizan berriak sortuz doaz (bestelako euskarriak, dokumentu mota bereziak...), baina, horrezaz batera, baliabide eta tresna lagungarriak ere ugarituz doaz. Testu beraren hainbat aldaki edo bertsio izan daitezke: paperezkoa, datu basea, digitala, web gunekoa, ikus-entzunezkoa... Bestalde, eraginkortasunak lagun eroan behar du arintasuna, zuzenketek denbora behar dutelako eta, jakina, denbora dirua da. Asko zuzendu behar izanez gero, lan ildo ohikoa oztopaturik geratuko da. Kontua litzateke, beraz, zuzentzaileari, erredaktoreari edo dena delako profesionalari lehendik adostutako irizpide batzuk beteko dituen testua helaraztea. Jakina, hizkuntza langai dela beti izango da eremu lauso eta erabaki beharreko halako bat, anbiguotasuna eta estandarizaziorik eza tartean direla. Euskarari dagokionez, ezin ahaztuzkoa da, bestalde, euskalki erabilera arautu bagako batzuek oztoporen bat edo beste ezar dezaketela.\nErakunde eta enpresa batzuk, eguneroko lana sinpletu eta merkatu ez ezik, gizartean edo merkatuan hizkuntzazko irudi koherentea aurkeztu beharrean egoten dira. Testuak argitaratzea, are errazenak ere, jardunbide luze eta neketsua izan daiteke, baina egileek original argi eta forma aldetik zuzenak aurkeztuz gero, kostua eta epeak murriztea ez ezik, kalitatea hobetzea ere lortuko da, azken buruan, herritarra, hartzailea edo bezeroa onuradun gertatuko dela. Komunikazioa errazagoa izango da.\nZuzentzaileak azken kate begi noraezekoa izan behar luke testua jende aurrean agertu ordurako. Osagai linguistikoa (hizkuntza bakoitzaren ezaugarriak eta konbentzioak) eta teknikoak aztertu behar ditu. Erroreak, zehaztasunik ezak edo inkoherentziak topatu. Orraztaile ez diren neurrian, ordea, autorearen asmoari fideltasuna zor diote. Horra hor oreka topatu beharra: non hasten da akatsa eta non amaitzen egilearen estilo «urratzaile, bortxatzailea»?\nZuzenketa lana automatizatzeari begira, zein zeregin aurreztu diezaioke itzultzaileak edo egileak zuzentzaileari? Edo, bestela, zuzenketaren zein alor landu litzake modu automatizatuan ordenadoreak? Automatiza ote daitezke testu koherentziaren azterketa, erabilera gramatikalen zuzentasuna, tipografi arazoak? Alderdi horietako zein arindu dakizkioke zuzentzaileari?\nEta kezkatxo bat ere hedatu ohi da automatizazioaz aritzen hasi orduko, geratuko ote da gizakia, zuzentzailea edo itzultzailea batere lanik gabe? Azken teknologi joerek aurkakoa erakusten dute. Itxuraz, itzulpen memoriei esker itzultzaileek gero eta gehiagotan jo beharko dute zuzentzaile edo orraztaile izatera. Eta zuzentzaileen ardura izango da makinek berez ebazterik ez dituzten guztiak argitzea: idazleei edo itzultzaileei itauntzea, zalantzak eta ustezko hutsak dokumentatzea...\nAutomatizazioaren aldetik, hainbat aldi eta mota bereiz genitzake, esan legez. Homogeneotasuna, orri zenbaketa, osagai formalen hutsak (ohar deiak eta orripekoak bat etortzea eta abar) aurretiko zuzenketa aldi baten osagai lirateke, makina batek erraz antzean aurrera eroan lezakeen kontrola.\nZuzenketaren alor pragmatiko bat ez da begi bistatik galdu behar: fotokonposizio fasean dagoen lan batean aldaketarik txikienak ere gastu erreskada ikaragarria ekar dezakeela.\nOrokorrean, dokumentu batek bi osagai izango ditu: edukia (egitura logiko bati lotua) eta aurkezpen itxura. Aurkezpenari dagozkionak etengabe bilakatuz doaz eta, aldez edo moldez, errazen automatiza daitezkeenak genituzke.\nEgungo baliabide informatikoek testuak formateatzeko aukera ugariak dakartzate, baina programen arteko konbertsioek kode edo elementu grafiko arrotzen sorrera eragiten dute. Pentsatzekoa da sarritan hobe dela errebisatu beharreko edo zuzenkizun den dokumentuan ahalik eta aurkezpen elementu formal gutxien jartzea, halako oker elektronikorik sor ez dadin. Baina nola ukatu idazleari edo itzultzaileari begi aurrean dokumentu ondo aurkeztua izateko aukera? Itzulpenei dagokienez, gainera, sarri ere sarri, azken formatuak erabat baldintza dezake testu itzuliaren edukia bera. Konbertsioek eragin ditzaketen arazoak SGML edo antzeko marka sistema estandarren bat erabilita saihets daitezke, testuaren agitura definitzeko etiketa edo mugarriak ondo definituaz. Bestalde, gaur egun itzultzaileok tresna ezinago egokiak izaten dituzte itzulpen memoriak kudeatzeko programak, formatu ezaugarriak gorde izaten dituztelako, salbuespenak salbuespen (zenbat eta dokumentu osagai estandarizatu gabe edo grafiko gehiago, orduan eta okerbiderako bide handiagoa).\nInformatikaren aurreramenduak aurreramendu, gaur arte testua orrazteko edo estiloa zuzentzeko lagungarri informatikoak ez dira lar jorratu. Eta ez halabehar hutsez. Azalpena ekonomian bilatuz gero, pentsa liteke merkatuan zuzenketaren eta estiloaren kontuak ez duela behar besteko dirutzarik gora eta behera erabiltzen, bezeroen eskabide maila ez dela handia. Baina, izatez, ez da hala jazotzen. Zuzenketak gero eta diru ederragoak darabiltza. Azalpenak, beraz, beste adarren bat ere izan dezake: estiloa zuzentzeko tresnek hizkuntzaren alderdirik sakonenekin eta labanenekin lehiatu beharra. Eta, jakina, oso kontu gizatiar bat: aukera, gustu edo apeta huts direnen artean hautu egin beharrean egotea, estiloa, berez, horixe baino ez delako, idazleari nortasun halako bat ematen dioten ezaugarrien sorta. Jokoan, hizkuntzaren alderdi antzemanezinenak, batzuk semantikaren alorrekoak.\nZuzenketak, zertan ukatu ez, zuzeneko harremanetan dago kalitate kontrolarekin. Kalitatearen Osoko Gestioa eta ISO egiaztagiriak tartean dira. Eta erakunde edo enpresa bakoitzaren usadio eta aukerabideak. Enpresa eta erakundeetan bezeroa gustura uzteko ikuspegia gero eta zabalago dabil, bezeroa enpresa edo erakundea bera denean ere. Jakina, hizkuntz kalitatearen definizioa oso bestelakoa gerta daiteke ikuspegiaren arabera. Terminologiaren sendotasuna garrantzizko-garrantzizkoa izan daiteke idazki edo euskarri motza jakin batean, baina besteren batean, agian, hartzaileak eguneroko hizkeratik hurbilago dagoen eredua gurago luke. Antza denez, barren, ezinezkoa ei da kalitatearen alderdi bat nabarmentzea edo indartzea gainerako alorrak ahuldu barik. Ezin hari batetik tira egin ehundura osoa sare-sare eginda uzteke. Beste auzi-mauzi bat sortzen da berehala, ezin ukatuzkoa da, kalitate sistemak ezartzen, estandarizatzen eta automatizatzen ekinez gero, hasieran, diru eta denbora inbertsio handiak behar izaten direla, zenbateraino eta hainbat enpresak edo erakundek zeregin horietan hastea testu kalitate txikiagokoak plazaratzea garestiagotzat jotzeraino. Bestaldetik, hizkuntzari dagokionez, batzuen iritziz produktu akasgabea (0 akats) beste baten aburuz ez da hain onargarri gertatuko. Zuzenketa automatikoak, beraz, besteak beste, bi erakar gune edukiko ditu, bateko, adostasun handiko irizpideak kontuan hartzea eta, besteko, erabiltzailearen arabera moldatu ahal izatea. Horrela baino ez da lortuko kalitate berme eramangarria.\nKalitatearen aldetik, ezin ahaztuzkoa da, buruan, azken produktu akastuna zuzendu baino, beti izango dela onuragarriagoa idatzi edo itzuli ahala testuari, hizkuntza produktuari alderdi akastunik ez eranstea, hau da, egiterakoan lagunduko duen sistema.\nNorberaren beharrizanetara egokituriko tresnak ezinbesteko osagai izango ditu elikatze lan eta denborak. Eta jakina, sarritan, idazlea edo itzultzailea, nagusiak edo bezeroak behartuta, ez da oso astitsu ibiltzen halako prestalanetarako.\nDakusagun beraz, zelako oztopoak izan ditzakeen zuzenketa automatikoak eta zein zuzenketa automatiza dezakegun egun merkatuan eskuarki topatu daitezkeen tresnak erabilirik.\nLehenik eta behin, dena delako aplikazio horrek ebatzi behar luke hartzailearen araberako iragazkiak jarri ahal izatea. Hau da, euskarari dagokionez, esaterako, Euskaltzaindiaren arauak jaso ez jaso erabakitzeko eskua. Onena, jakina, ordenadorearen ahalmena eta programaren eraginkortasuna astuntzen ez bada, arau denak sartzea litzateke, erabiltzaileari aukera hura noiznahi alagalan indargabetzeko bidea emanda, baldin eta harako erabiltzaile hark arauok ezin hobeto dakizkielakoan egonda, makinak halako zereginetan denbora galtzen ibiltzerik nahi ez badu.\nBigarren maila batean, Euskaltzaindiak gomendio edo forma hobetsien moduan emandakoak zein formatutan sartu erabaki beharrekoa litzateke. Jakina, programari adierazi behar litzaioke ea halakoak gomendio ala beharkizun diren erakunde edo enpresa horretan. Irizpideak finkatu beharko dira, ezbairik gabe, halakoak zelan gehitu erabakitzerakoan.\nBeste eduki maila bat genuke autoritateen lan, artikulu eta liburuetatik, edo entziklopedia, monografia eta abarretik ateratako estilo irizpideak. Jakina, lehenengo hautua litzateke halakoak gehitu beharrik dagoen ez dagoen ebaztea. Gero, hartarako irizpideak eta bakoitzaren gomendio maila edo indar maila definitzea, hau da, makinak lagungarri ala beharkizun eskainiko dituen.\nHurrengo osagai multzo bat erakundearen edo enpresaren beraren estilo liburutik letorke. Gero eta sarriago dihardute erakundeek barne erabilerako estilo liburuak definitzen. Zertan esanik ez, estilo liburu hori automatizatzeak era izugarrian laburtuko luke lan jardun osoa.\nHorri loturik, sail berean, beste erakundeen estilo liburu edo gomendioak letozke, zein bere autoritate kode edo maila erantsirik. Jakina, hobe zuzentzaileari, itzultzaileari edo idazleari edukiak indarrean jarri edo kentzeko aukera eskaintzea.\nAzken sail moduan, sistema automatikoari bestelako zuzentzaileak (ortografikoak, adibidez) erabiltzeko bidea ere erantsi behar litzaioke, baina, beti ere, aukera moduan.\nZuzenketa automatizatuaren mailak\nAutomatizazioak, berez, hainbat maila izan ditzake. Jakina, zuzenketa edo orrazketa automatikoak zelako eduki motak hartu gura dituen barne, aurreko atalean aipatu legez, segituan azalduko diren erarik errazenak erabiltzeak ez du ganora handirik izango.\nOinarrizko mailan idazteko erabiltzen diren tresnarik ohikoenek eskaintzen dituzten baliabideak izango genituzke: autozuzenketa zerrendak, makro sailak, datu base edo kalkulu moduko zerrendak eta abar. Beharrizanik errazenak gestionatzeko bide merkea eskaintzen dute, erabiltzaile edo enpresa gehienek edukitzen dituzten programen baliabide guztiak ustiatzen datzalako. Sarritan ofimatika aplikazioak erabiltzaile arruntaren ikuspegitik baino ez dira erakusten, lanbide bakoitzaren beharrizanak ahaztuta. Berez, testu tratamenduak, datu baseak eta kalkulu orriak ez daude zuzentzailearentzat edo itzultzailearentzat pentsatuta, baina berez dakartzaten aukeretako eta tresna batzuek zuzenketa automatizatzeko bidean jarriko dituzte halako profesionalak. Testu prozesadoreak berak autozuzenketa zerrendak eratzeko aukera eskaintzen du, alegia, hiztegi mailako zuzenketak egiteko bide erraza. Erabiltzaileak nahi dituen aukerak erantsi eta ordenadoreak berak aldatuko ditu, bestelako bagarik, tekletan sekuentzia galarazia idazten denean.\nHorrekin batera, testu prozesadoreek erabiltzailearen hiztegiak sortzeko aukera eskaintzen dute. Hau da, berez dakartenaz gain, nork berea definitzeko bidea. Horrek, berez testu, erakunde, bezero eta enparauen araberako hiztegiak sortzea bideratuko du. Programari erabiltzailearen hiztegiak ere testu zuzenketarako erabiltzeko aginduz gero, testu prozesadoreak, datu baseak edo kalkulu orriak abiaraziko ditu. Hala, oinarrizko zuzenketa mailaz gain, beste bat ere antola liteke, zuzentzailearen beharren araberakoa. Testu prozesadoreek, berez, estilo zuzentzaile xume batzuk dakartzate, baina euskararakoa oraindik ez dago guztiz osaturik, nahiz eta gramatika aztertuko duen Xuxenen bertsioa aurreratu samar dagoen.\nAntzeko bide bat dugu makroena. Makroak agindu kate automatizatuak dira. Haien bitartez deiak egin dakizkieke beste fitxategi batzuei (adibidez, zuzenketen zerrendei) edo idatzi ahala, hiztegian ez diren kateak aldatzeko. Jakina, erabiltzailearen aldetik halako prestakuntza berezi bat eskatzen du bide mota horrek, edo, informatikan jantziago dagoen baten laguntza. Baina erabiltzen errazak izaten dira.\nHaiei loturik daude datu baseak eta kalkulu orriak, eta halakoek zuzenkizunen zerrenda luzeagoak, ia mugagabeak jaso eta indexa ditzakete. Zertan esanik ez, makroen bitartez, beste aplikazioren batetik egin diezaieke dei erabiltzaileak.\nMaila honetatik jota, hurrengo maila aplikazio espezifikoena da, hots, hiztegiak, glosategiak eta abar sortzeko software berezia. Haietako batzuk hutsik datoz, erabiltzailea berbak gehituz joateko. Beste batzuk, ordea, oinarrizko hiztegi batez horniturik datoz, eta erabiltzaileari bereak emendatzeko abagunea eskaintzen diote. Beste alorretan bezala, freeware irenetatik diru ederrak kostatzen direnetara doa sorta. Betiko legez, erabiltzaileak aukeratu beharko du beharren, inbertsioen eta etekinen arteko oreka zelan eratu.\nEspezializazioranzko kate honetan, hurrengo maila itzulpen automatikorako programena da, halakoek erabiltzailearen hiztegiak sortzeko aplikazioa ekartzen dutenez gero. Halakoetan datuak eransteko edo inportatzeko modu gidatu edo behartua dago, bestela programa itzultzaileak hiztegi berria itzulpen automatikorako erabiltzerik izango ez duelako. Elikatzea gatzago gerta daiteke, baina, ordainez, zerbitzu hobea eskaintzen diote bezeroari. Normalean itzultzaile «profesionalek» ez dute halako aplikazioetara jo ohi, emaitza barregarrien sortzaile izan ohi direlako. Baina ez dira guztiz erabat alde batera uztekoak, espezialitate alorretarako hiztegiak prestatuz gero, oso «aurreitzulpen» baliagarriak eman ditzaketelako. Bestalde, ondo kontuan izan behar da horrelako itzultzaile automatikoak itzulpen memoriazko programekin batera erabil daitezkeela eta, ondorioz, prozesuak asko arindu.\nEspezializazioan gorago joanda, zuzenketaren hurrengo mailan itzulpen memorietarako aplikazioak genituzke. Programa horietako batek, Wordfast-ek, hain suertez, berezko osagai du kalitatea kudeatzeko modulu bat. Aurrerago jardungo dugu halakoen gainean. Itzulpen memoriak, berez, itzultzeko prestaturiko tresnak dira, baina, eskaintzen dituzten baliabideak bestela antolatuta, zuzentzaileentzako lanabes bihur daitezke, hala, zuzentzailearen lana errazteko bidea eman ahal izateko. Geroago azalduko dugu jardunbidea zehatz-mehatz.\nAzkeneko maila, zertan esanik ez, zuzenketarako diseinaturiko softwarea litzakete. Artikulu hau erredaktatzeko orduan, zuzentzaileentzat gurata prestaturiko programa komertzialik ia ez dago merkatuan, artikulu honetan bertan haietako bat, hizkuntza bakarrerakoa, aurkeztuko dugun arren.\nZuzenketa sistema definitzeko, prestatzeko edo aukeratzeko orduan, hainbat mota bereizteko modua izango dugu dena delako programaren erabilera bera irizpide erabilita. Agi denez, erabilera horrek programaren beraren ezaugarriak eta baliabideak baldintzatu ditzake. Dakusagun:\na) Itzultzailearentzako berarentzako laguntza sistema\na.1. Itzuli ahalakoa\na.2. Itzuli ostekoa\nb) Zuzentzailearentzako laguntza sistemak\nb.1. Itzultzaileari on line laguntzeko sistema\nb.2. Itzulpena orraztekoa\nc) Elikatze edo mantentze motaren arabera (produktu itxia, noizean behin elikatzekoa, itzuli edo zuzendu ahala elikatzekoa).\nd) Erabilera unearen araberakoa (etengabekoa, lana amaitu ostekoa, nahierarakoa...).\nZuzenketarako baliabide linguistikoak\nDena delako zuzentzaile automatiko ideal eta ereduzkoak ondoko edukiak jaso behar lituzke:\nLexiko basea: lemak, morfemak, forma lexikalizatuak...\nAgerpen maiztasunen hiztegia: oso osagai garrantzizkoa, batez ere zuzenketaren aldetik, zuzenketa batzuen oinarria erabilera, maiztasuna izaten delako.\nHiztegi tematikoak, gaien araberakoak.\nHiztegi pertsonalizatuak, erabiltzailearenak berarenak.\nOhiko hutsen eta zuzenketa proposamenen hiztegia.\nBerba zapuztuen hiztegia, bestela esanda, sistemak erabiltzaileak bestela adierazi ezean, berez onartuko ez dituen berbak\nMorfologi aztertzailea. Segur aski, hurrengo atalarekin batera, zertzen gaitzena.\nAztertzaile semantikoa, osagai semantikoen gaineko argibideak.\nZertan esanik ez, den-denak barne hartzen dituen aplikazioa goreneko maila izanda, aurreko lehenengo pasartean zerrendaturiko laguntza sistemetako batzuek zenbait aukera baino ez dituzte hartuko, baina begi bistan samar dago soilik beren beregi diseinaturiko aplikazio batek har litzakeela horien denak barne.\nTxertatutako irudian gaztelaniarako zuzentzaile automatiko baten interfazea ikusten da, itxuraz, erabiltzaileak nahierara elika dezakeena. Adibide moduan baino ez da aurkezten, tresna beregain mota bat zertan den aurkeztearren.\nTestu zuzentzailearen xedeak\nBeste alderdi batetik hartuta, dena delako zuzentzaile automatiko horrek, luze labur, honako eginkizun hauek hartu beharko ditu bere gain.\nHizkera estandarraren sendotasuna\nLexikoa: berba, lokuzio eta kolokazio arrotzak...\nEgiturak: kanonikoak, arrotzak, ezezagunak...\nEduki konbentzioen sendotasuna\nOker semantikoak (segur aski, zereginik gaitzena)\nAurreko atalean jasotako zerrendari begiratua botaz gero, lanaren latza beharbada ez da behar bezain argi geratuko. Baina kasuistika ia infinitu hori astiro aztertzen hastea nahikoa da berehala ohartzeko aplikazioak barne hartu beharreko aldakien zabalaz edo mugagabetasunaz. Automatizazioari begira, batzuk besteak baino errazagoak gertatuko dira, eta bihoa hura kontsolamendu!\n1. Ortografi hutsak\n1.1. Letra larria oker\na) Larriaren ordez, xehea\nb) Xehearen ordez, larria\nIzen berezidun konposatuak\nIzen berezietatik eratorriak\n1.2. Berba txarto eratuak\nBikote (hirukote) elkartu plurala > singularra\nBikote (hirukote) elkartu singularra > plurala\nElkartuan marra falta\nElkartuan marra beharrik ez\nElkartuko letra larriak oker\nLexikalizatua eta lexikalizatu gabea elkarrekin\nLexikalizatuan letra larriak txarto\nLexikalizatuan marra txarto\nIzen berezi elkartuak\nMarradun konposatua eta letra larria\nKonposatuan zifrak edo bestelako osagai bereziak\nBerba kateak (itsatsien kontrakoa)\nBi edo hiru berba elkartu banaka eman behar\nBerbak banatu behar eta, gainera, hutsen bat\nBerbetako batek zifrak edo bestelako ikurrak\nAtzerriko berbak banatu beharra\nMarra beharrik gabe\nMarra komaren ordez\nMarra kendu beharra\nMarra gehitu beharra\nHutsunea kendu behar\nHutsunea mugitu behar\nTxarto laburtutako berbak\nBestelako eraketa arazoak\n1.3. Lerro amaierako marra\n1.4. Bestelako hutsak\nAtalaren hasieran adierazi legez, aurreko guztiak erraz samar kudeatzeko moduko atazak dira egungo informatika baliabideak kontuan. Segituan doan zerrendan kasuistika ez dago aurrekoa bezain zehazturik, baina zertan aditua izanik ez dago arin ere arin kontuan jausteko azpiatal bakoitzak hainbat adar eta adarren adar eta adarren adarren adar eta... beharko lituzkeela, programari corpus moduan erantsi beharrekoak. Zerrendan Euskaltzaindiaren Lehen Urratsak bildumaren aurkibideak baino ez dira jaso, barruko edukiak emateke. Erraz ondoriozta daiteke nolako tamaina hartuko lukeen programari erantsi beharreko corpusa. Baina egungo baliabide informatikoen arabera, horrek, berez, ez du larregizko estropezurik sortzen.\n2. Gramatika arazoak\n2.10 Mendeko esaldiak\n3. Estilo arazo batzuk (Euskaltzaindiaren arau edo aholku ez direnak)\n3.1 Orden arazoak\nZerrendak: ordena eta deklinabidea\nPerpaus osagarri jakin batzuen ordena\nEskuinera eramatearen mugak\nZehar estiloaren arazoak\nIndartzaileak eta foku bihurtzekoak\nMendeko perpausaren barruko ordena\nBestelako hurrenkera arazoak\n3.2 Ere eta sailekoak\n3.3 Datak, neurriak, ISO arauak\n3.4 -ren eta -ko\n3.6 Birdeklinatze arazoak\n3.7 Komunztadura arazo jakin batzuk\n3.8 Izenondo erreferentzialak\n3.9 Perpaus osagarrietako arazoak\n3.10 Erlatibo arazoak\n3.11 Komunztadura mugak («herriak du hitza eta erabakia»)\n3.12 Komunztadura eta aposizioak\n3.13 Atzizki erabilera zalantzazkoak\n3.16 Euskalkien erabilera\n3.17 Marra aukerakoa denean\n3.18 Izen kolektiboak eta generikoak\n3.19 Hizkera ez baztertzailea\n3.20 Testu antolatzaileak\n3.21 Sintaxi bereziaren eta bortxatuaren arteko mugak\nLehen adierazi bezala, aurreko bi sailok barnean sintaxi arazo gehienak hartuko lituzkete. Jakina, tresna malgu eta elikagarri batek hasierako karga etengabe aberasteko bidea emango luke, beraz, erabakitzaileena sartzea, kasu berriak txertatzeko modua genuke. Hurrengo multzoko batzuk zertzen eta kudeatzen errazago dira, beti ere kasu berriak agertu ahala datu baseari eransteko bidea izanez gero.\n4. Puntuazio arazoak\n4.1 Esaldi amaierakoa\nHarridura edo galdera marka puntuaren ordez\nPuntua harridura edo galdera markaren ordez\nPuntua hiru puntuen partez\nHiru puntuak puntuaren partez\nBi puntuak beste markaren baten ordez\nBeste markaren bat bi puntuen aldez\nMarra beste marken partez.\nEsaldi barruko aipuak eta parentesiak\nEsaldi osoa aipua\nParentesi barruko aipua\nElkarrizketa barruko aipuak\nBenetan amaiera ez denean\nBestelako amaiera arazoak.\n4.2 Letra larria eta esaldiaren hasiera\nAipu zuzenaren hasiera larriz\nAipu zuzenaren hasiera xehez\nParentesi hasiera larriz\nParentesi hasiera xehez\nKoma nahitaezkoa ez da agertzen\nKoma kendu beharrekoa (subjektuaren ostean, esaterako?)\nKomak elementu sintaktikoren bat ordezkatzeko\nBeste puntuazio markaren bat komaren ordez\n4.5 Bi puntuak\nAmaiera esaldi moduan\nEsaldi amaiera ez direla\n4.6 Bestelako arazoak\nPunturik ez argazki oinetan...\nZeinu grafiko bereziak (™, ®...)\n5. Arazo grafikoak\n5.2 Lerro edo paragrafo berria\nLerro berriaren hasiera kendu beharra\nLerro haustura txarto\nLerro hasiera txertatu behar\n5.3 Zuzeneko hizketa\nOkerreko marra mota\nMarra beharrik ez dagoela jartzea\n5.4 Esaldi barruko marratxoak\nGidoia eta marra motak okertzea\n5.5 Aipu markak\nAipua aipuaren barruan\nAipu marka bakarra bikoitzaren ordez\nAipu markak izen bereziei txertatzea\nMarketako bat galdurik\nAmaierako marka txarto jarrita\nZuzeneko esanek marka beharrik ez\nAipu barruko aipu marka oker (etzana, adibidez)\nParentesi hasiera edo amaiera txarto\nKendu beharreko parentesiak\nParentesi barruko parentesia\n5.7 Huts tipografikoak\nXeheen aldez larriak\nLarrien ordez xeheak\nEtzanaren erabilera okerrak\nLodiaren erabilera okerrak\n5.8 Bestelako arazo grafikoak\nAgertu behar ez diren ikurrak\nArautu gabeko erabilerak\n6. Estiloa, esangura eta erreferentzia\n6.1 Ortografia lehenetsia\n6.2 Noiz forma laburtua eta noiz osoa\nZenbakiak esaldi hasieran zifrez ez\nEsaldi barruan zifrez ala letrez\nHamartarrak (neurriak, prezioak, denbora...)\nKantitate handiak zifrez\nGutxi gorabeherako kantitateak\nUrtea esaldi hasieran\nTelefono zenbakiak eta enparauak\nEspazioak txarto zifren artean\n6.4 Hitz kategoria zuzen baina berba bera oker\n6.5 Berba eta esamolde aukera\n6.6 Zeinu aukera\nAukerako erabilerak eta erabilera nahitaezkoak\nZerrenda buletak eta zenbakiak\n6.7 Esaldi aukera\nEsaldi bat ala bi, aukera edo beharkizuna\n6.8 Sintaxi egituren aukera\nTestu berean hitz edo kate bera hainbat modutan\n6.11. Erreferentzi arazoak\nErabilera sexistak, baztertzaileak, zapaltzaileak...\nHartzailearen araberako erabilerak\nMultzoa ala banakoa erreferentzia\n6.12. Kohesio arazoak\nAzken sail batek kalitate estandarrak, bibliografia eta bibliografi aipuak emateko jarraibideak, erakundearen estilo liburua, hainbat autoritate, egile eta ikerleren lanak, gomendioak eta enparauak jaso litzake. Beharkizun mailakoak ez direnak ere eman litzake sistemak, alegia, estilo gomendio moduko batzuk. Etiketa «adimentsuen» baliabidea (hainbat testu prozesadorek egun darabiltena) izan liteke gomendioak aurkezteko modu bat, halako berba edo esamolde aurretik markaturen bat agertuz gero.\nZuzenketa automatizatzeko bi proposamen\nHonako atal honek berez itzulpenerako diren tresna bi zuzenketarako erabiltzeko proposamendua daroa. Izan ere, itzulpen memoriak kudeatzeko programen oinarria datza sorburu eta xede hezkuntzetako segmentuak datu base batean gordeta, halako antzekotasun maila batetik aurrera —normalean, %70 baino gehiago— itzultzaileari lehendik itzulitako zatia era automatikoan eskaintzean. Jakina, lagungarri eroaten dituzte terminologia kudeatzeko osagaiak edo aplikazioak. Horrelakoez baliatzea da segituan doanaren muina.\nBi programok Trados Workbench eta Wordfast dira. Jakina, hauek biok Word testu prozesadorean txertatzen diren tresnak dira. Beste memoria-programa batzuk beregainak dira, hau da, testu prozesadorerik gabe dabiltza, baina euskarazko zuzentzaile ortografikorik ez dutenez gero, ez ditugu aipatuko, nahiz eta gero azalduko dudan prozedurak, hau da, itzulpen memorien teknika zuzenketan erabiltzeak, berdin balio duen haietarako ere.\nAtal honetan proposatuko dugun erabilera mota aldetik programa gehienak oso antzekoak diren arren, Wordfastek badu, berez, programaren aukeren artean, kalitatea kudeatzeko modulu bat. Beraz, itzultzaileak berak itzuli ahala zuzentzailearen eginkizunetako batzuk bereganatzeko bidea izango du. Edo, bestela, zuzentzaileak berak automatiza dezake, orrazketa egiterakoan. Programan kalitate kudeatzailea aukeratuz gero, hutsune bat baino gehiago ez egotea zainduko du programak, baita espazio apurtezinik jarri behar den ez den, testu prozesadorearen zuzentzaile ortografikoa pasa behar duenentz, etiketak, markatzaileak eta itzuli behar ez diren zatiak berdinak ote diren ere, baina, seguru asko, aukerarik interesgarriena, glosategiak eta zerrenda beltza izeneko glosategi berezia ere erabiltzeko bidea izango da. Alegia, itzulpenean erabili nahi edo behar ez diren terminoak edo kateak agertzen direnean, programak oharra abiarazten du eta itzultzaileak edo zuzentzaileak hari jaramon egin eta aurrera jarraitu ala ez erabaki beharko du. Zerrenda beltza bera ez ezik, hiru glosategi ere gestiona ditzake programak, hau da, itzultzaileak edo zuzentzaileak testua orrazteko tresna sano interesgarria du, atentzioa eman behar duten terminoak edo kateak berehala topatzen dituelako. Horri gehitu behar diogu, hasierako ataletan azaldu legez, testu prozesadoreari erabiltzailearen hiztegiak gehitu ahal izatea, hala, zuzenketa ortografikoa estilo irizpide jakinetara ekartzeko.\nTradosek, bestalde, kalitatea kontrolatzeko modulurik ez dakarren arren, on du Multiterm aplikazioa, alegia, termino zerrendak kudeatzeko aplikazioa. Zuzenketari begira, termino base berezia antolatu behar luke zuzentzaileak edo itzultzaileak, hau da, beti legez, bi hizkuntza ezberdin aukeratu beharrean, datu baseak sorburu eta xede hizkuntzak berberak lituzke, zuzenkizun den hizkuntza, izan ere. Berezia ere egitura aldetik jasoko lituzkeelako gaitzetsi edo ohartarazi beharreko hitza edo katea, zuzenketa proposamena eta azalpenen bat, testuinguruari buruzkoa. Hala, Multitermek orraztu beharreko testuan detekzio lana egingo luke, zuzentzailea edo itzultzailea jakitun jartzeko zein datu basean proposaturiko zuzenketa era automatikoan jaso ahal izateko.\nFuntzionamendu aldetik, memoria-programa erabiltzeko orduan, zuzenketarako memoria berezia aukeratu edo berria eratuko luke erabiltzaieak: sorburu segmentuak testua zuzendu aurrekoak, xede segmentuak, zuzenduak, orraztuak. Jardunbidea halako programetan erabili ohi den berbera, alegia, zuzenkizun den testua «itzultzen», hau da, segmentatzen, zatitzen hastea. Jakina, memoriak nekez edukiko du jasota proposatzen zaion segmentua, baina programa bat zein bestea erabilita ere, lehendik definituriko zerrenda beltzean edo datu basean hasiko lirateke definiturikoen bila. Hala, topatzen dituen termino edo kateak markatuko ditu. Unitatea ontzat emanez gero, alegia, hurrengo unitatera jotzeko eskatuta, segmentuan eginiko aldaketak, testu orraztua, memoriara joango da, alegia, hasierako bertsioa eta bertsio zuzendua gordeko ditu. Hala, apurka-apurka, testu zuzenduen memoria eratuko da. Hurrengo testuak orrazteko orduan, memoria hura erabiliz gero, bidea izango du erabiltzaileak kontsultak egiteko, beraz, zuzentzaileak beti ere izango du zuzenketa irizpideen biltegi elektronikoa eratzeko aukera.\nAzaldutako prozedura bera baliatuko litzateke Wordfasten, baina, lehen esan bezala, terminologiarako aplikazioa erabili beharrean, Quality Check modulua eta glosategi zein zerrenda beltzaren aukerak indarrean jarrita.\nZertan esanik ez dago, proposamen honek automatizazioaren goreneko maila ez du erdietsiko, baina aldeko ditu hainbat faktore biltzen ditu bere baitara, besteak beste, inbertsio berririk egin behar ez izatea, erabiltzen erraza izatea, memoriak esportatzeko estandarrak erabilita, erabiltzaileok zuzenketa memoriak elkarri pasa ahal izatea eta, jakina, erabili ahala etengabe elikatzeko aukera. Eta, jakina, Internet bidez zuzenketa memoria eta datu baseak on line partitzekoa. Bestalde, ondo antolatuz gero, programok itzultzeko erabiltzen direnean bezala, aurretiko orrazketa automatikoa edozein langilek egin lezake, eta, hala, zuzentzaileari benetan ebatzi beharrekoak edo datu baseak jasorik ez dituenak erabakitzea geratuko litzaizkieke.\nKontua beraz, zuzentzailearen eta makinaren arteko elkarreragiletasun egokia topatzea da, egungo baliabide informatikoen erabilera bikaintzen eta fintzen jardun beharra dago. Tresna berriak diseinatzea ez da, besterik gabe alboratu behar, baina ikuspegi ekologiko batetik, egokia dirudi egun diren baliabideen aukera guztiak (eta asko ere asko dira, zertan esanik ez) behar bezala kudeatzea eta, denborazko inbertsioak merezi duen neurrian, egokitzea, eraginkortasuna muga dela. Alegia, informatika baliabideen garapen eta kudeaketa jasangarriak (iraunkor bihurtuko badira!).\nZuzenketa corpus eta irizpideak, erabilerarik zabalenek, estandarrenek izango dute lehentasuna, baina tokian tokiko usadioetara egokitzeko atea (euskarari dagokionez, euskalkiak) ahazteke. Erakunde publikoek erantzukizun handia dute, zuzenketa irizpideen kontsultategi eta truke leku birtualak eratzea mintzagai darabilgula. Hizkuntzaren batasuna eta estandarizazioan aurrera egiteko inoizko baldintzarik onenak jarri dizkigu eskura egungo teknologiak.\nBaina ez da ahaztu behar herri eleanitzetan, azken buruan, zuzenketa irizpideak dokumentuak diseinatzen, pentsatzen hasten direnetik bertatik izan behar direla kontuan, gerokoan alfer lanik egin behar ez izateko. Estilo jarraibideak nahitaezkoak dituzte erakundeek eta enpresek, eta idazkuntzan diharduten guztiek horiek estu bete beharra. Testu prozesadoreetatik bertatik eskaini behar lituzkete erakundeek eta enpresek langile guztiei ahalik eta estilo laguntza gehienak (automatizatuak, jakina), zuzenketa aria behar bezala gauzatzeko: on line hiztegi, glosategi eta estilo liburuak, estilo eta ortografi zuzentzaile automatikoak, dokumentu ereduen datu baseak, itzulpen memoriak (kontsulta moduan baino ez bada ere)...\nOndo kontuan izan behar da, azken buruan, itzultzaileak eta zuzentzaileak —hizkuntz kalitatearen aditu diren profesionalak— gutxiengoa direla testugintzan, gainerako gehiengoak teknologia, kalitatea, estandarrak, estiloa eta are oinarrizko gramatika eta ortografi arauak oso alor arrotza dituela. Eta gainera, bost axola diola. Seguru asko, hala behar du, bestalde. Hizkuntz kalitateak dakarren gastu ikaragarriaz ohartu beharra dago sektore eta alor honen balio estrategikoaz konturatzeko. Bestalde, teknologi kultura hedatzea ere noraezeko helburu behar lukete erakunde-enpresok eta, zertan esanik ez, zuzentzaileek ere.\nBerbaren erdia, azken buruan, esalearena, idazlearena edo zuzentzailearena da. Beste erdia, ordea, irakurlearena, entzulearena, jasotzailearena.


Joanoenia, Haraneder edo Errege-alabaren etxea Lapurdiko Donibane Lohizune udalerrian dagoen eraikin bat da. Italiar estiloko jauregi bat da. 1925. urtetik aurrera Lapurdiko monumentu historikoen zerrendaren barnean sailkatua dago.\nJoanoenia, Haraneder edo Errege-alabaren etxea Lapurdiko Donibane Lohizune udalerrian dagoen eraikin bat da. Italiar estiloko jauregi bat da. 1925. urtetik aurrera Lapurdiko monumentu historikoen zerrendaren barnean sailkatua dago. (eu)\nErrege-alabaren karrika (eu)\nJoanoenia erakinaren kanpoaldeko ikuspegi orokorra.\nSaint Jean de Luz Infante.jpg\nDonibane Lohizune-Ziburu erdialdea


Objektu galduen edo aurkituen izapidetzea\nObjektu galduen edo aurkituen izapidetzea. (PDF 95kb)\nZer da: Kalean edo instalazio publikoetan galdutako objektuak ematean edo berreskuratze-eskaeran datza.\nNork eskatzen du: Adinez nagusia den edonork, bere izenean edo adingabeen izenean, objektua aurkitu bada, edo, hala badagokio, aurkitu den objektuaren jabea dela ikusten bada.\n602-Objektuak-Galdutakoak (PDF 63kb)\nEMATEA: aurkitutako objektua baino ez da behar.\nNAN, gidabaimena edo pasaportea aurkeztea.\nObjektuaren jabetza egiaztatzeko dokumentua, balego.\nLegezko epea: 2 urte (objektuaren jabetza utzi zuenaren eskuetara pasatzeko).\nAdministrazioaren isiltasunaren ondorioak: ezezkoa.\nEmatearen dokumentuaren eta objektuaren artxiboa.\nEskatzen den objektua badagoen edo ez egiaztatzeko dokumentazioa aztertzea eta jabetzari buruz ebaztea.\nInteresdunarekin harremanetan jartzea objektua emateko, hala badagokio.\nKode Zibileko 615. artikulua\nNorbaitek altxorraz bestelako gauza higigarri bat aurkitzen badu, hori itzuli behar dio aurreko edukitzaileari. Edukitzailea ez bada ezaguna, aurkikuntza zein herritan gertatu eta herri horretako Alkatearen zainpean utzi beharko da berehala.\nAlkateak ohiko moduan argitaraziko du aurkikuntza, elkarren segidan bi igandetan.\nGauza higigarria ezin bada artatu narriadurarik eragin gabe edo horren balioa nabariro gutxitzen duten gastuak eragin gabe, eta bigarren iragarkia egin denetik zortzi egun igaro eta jabea ez bada agertu, gauza hori jendaurreko enkantean saldu eta horren prezioa gordailuan jarriko da.\nBigarren argitalpenetik bi urte igaro eta gero, ez bada jabea agertu, aurkitutako gauza edo horren balioa adjudikatuko zaio aurkitu duenari.\nZigor Kodea 253. artikulua\nHiru hilabetetik sei hilabete bitarteko isunaz zigortuko dira, irabaziak lortzeko asmoz, galdutako gauzaz edo jabe ezagunik ez duenaz jabetzen direnak, baldin eta bi kasu horietan, gauzaren balioa 400 eurokoa baino gehiagokoa ez bada. Gauzok arte, historia, kultura edo zientzia balioa badute, espetxealdi zigorra sei hilabetetik 2 urte artekoa izango da.\nJabetza egiaztatzen duen dokumentua\nKode Zibila. (614tik 616ra bitarteko art.)\nZigor Kodea. (253. art.)\nNon egiten da\nHAZ-ETXEBARRI. Herritarrentzako Arreta Zerbitzua\n24 horas. Urte osoan.\nSabino Arana 1A Etxabea. 48450 Etxebarri\nTeléfono: 94 426 7000 – 94 426 3737\nFax: 94 449 1548 – 94 449 4937\ne-mail: sac@etxebarri.net - policia.local@etxebarri.net\nTelematikoa: www.etxebarri.net > Izapideak


Superordenagailu - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPotentzia handiko ordenagailua, batez ere tratamendu zientifikoetarako erabilia.\nSuperordenagailua edo superkonputagailua potentzia handiko ordenagailua da, kalkulurako gaitasun handiagoak dituena garai bereko beste ordenagailuekin alderatuta. Idatzi hau egin dugunean (2011), superordenagailurik azkarrenek gutxi gorabehera 200 teraflops baino gehiagotan funtzionatzen dute (Konputazioaren jargoian esan nahi du segundoko trilioika eragiketa egiten dituela).\nCRAY T3D superordenagailuaren barrualdea.\n2 Hoztearen sistemak\n4 Erabilera nagusiak\nSuperordenagailuak 70 hamarkadan eta nagusiki Seymour Crayek diseinatuak izan ziren Control Data Corporation (CDC) konpainian, garai horretan merkatua menderatu zuena, Crayek CDC utzi zuen arte haren enpresa sortzeko,Cray Research. Enpresa berri honekin merkatua menderatzen jarraitu zuen haren diseinu berriekin, superkonputazioaren podiuma lortuz hurrenez hurreneko bost urtez (1985-1990). 80 hamarkadan enpresa lehiakide asko merkatuan sartu ziren paraleloan miniordenagailuen merkatua sortuz hamarkada bat lehenago, baina haietako asko 90eko hamarkaden erdialdean desagertu ziren.\nTerminoa etengabe aldatzen dago. Gaurko superordenagailuak biharko ohiko ordenagailuak izateko joera dute. CDC-ren lehen makinak besterik gabe izan ziren prozesadore eskalarrak oso azkarrak, eta lehiakide berriren askok haien prozesadore eskalarrak garatu zituzten prezio apalean merkatuan sartu ahal izateko.\n80ko hamarkaden hasieratik erdialdera baziren makinak bektore-prozesadoreen kopuru txiki batekin paraleloan lanean, gero estandarra bihurtu zena. Prozesadoreen ohiko kopurua 4tik 16rako tartean zegoen. 80ko hamarkadetako azken zatian eta 90eko hasieran, arreta bektore-prozesadoreetatik prozesadoreen sistema masiboki paraleloetara aldatu zen, milaka CPU «ohikoak» zituztenak. Gaur egun, diseinu paraleloak zerbitzari klasearen mikroprozesadoreetan oinarrituta daude, orain erabilgarri daudenak (2011). Horrelako prozesadoreen adibideak PowerPC, Opteron edo Xeon dira, eta superordenagailu berrien gehienak gaur egun dira ordenagailuen klusterrak edo multzoak oso finduta prozesadore komun batuak elkarri lotze bereziekin erabiltzean.\nOrain arte erabilera eta fabrikazioa organismo militarretan, gobernukoetan, akademikoetan edo enpresakoetan besterik ez zen.\nKalkulu trinkoen zereginetarako erabiltzen dira, esaterako fisika kuantikoa barruan sartzen duten problemak, klimaren iragarpena, klima-aldaketaren ikerketa, molekulen modelatua, simulazio fisikoetan hegazkinen simulazioan edo automobilak haizean bezala (Computational Fluid Dinamics ezagutua ere), arma nuklearren detonazioaren simulazioa eta fusio nuklearrean ikerketa.\nAdibidea Roadrunner superkonputagailua da; IBM-ren eta Los Alamoseko laborategiaren zientzialariek sei urtetan lan egin zuten ordenagailuaren teknologian. Roadrunnerren elementu batzuek entzute handiko bideo-jokoak dituzte aurrekari, David Tureken arabera, IBM-ren superkonputagailuen programaren lehendakariordea. « Nola edo hala, Sony PlayStation 3-ren goiko bertsio bat da », esan zuen. «txiparen (PlayStationaren) oinarrizko diseinua hartzen dugu eta haren gaitasuna hobetzen dugu», Turek informatu zuen.\nHala ere, Roadrunnerrek nekez dauka bideo-joko baten antza. Interkonexio sistemak lekuaren 557 m² hartzen ditu. 91,7 km-ko zuntz optikoa du eta 226,8 t pisatzen ditu. Superordenagailua IBM-k Poughkeepsien (New York) duen ikerketen laborategian dago, eta 2008ko uztailean Los Alamos Laborategi Nazionalera (Mexiko Berria) aldatu zuten.\nJaponiak MDGrape-3 lehenengo petaflops superkonputagailu sortu zuen, baina xede partikularrekin baino ez, gero Ameriketako Estatu Batu-etako IBM-k bidelaria sortu zuen, petaflops 1-ekoa ere, Txinak Milky Way One 1,2 petaflopsetakoa eta Ameriketako Estatu Batu-en Crayek Jaguar 1,7 petaflopetakoa, 2009ko bukaeran azkarrena dena. Superkonputagailurik azkarrena, 2010aren bukaeran,Txinako Tianhe 1A zen 2,5 petaflopsetako abiaduraren puntarekin.\nGaur egun, munduan aurki daitekeen potentzia handieneko superkonputagailuan Txinan dago, 93.01 PFLOPSeko prozesamendu potentzia du eta Sunway TaihuLight izenez da ezaguna.\nGaurko superordenagailuetan erabilitako PUZ-en askok 10 aldiz bero gehiago desagerrarazten dute labe arruntaren disko batek baino. Zenbait diseinuk PUZ anizkuna -85 °C-tan (-185 °F) hoztea behar dute.\nPUZ anizkuna horrelako tenperaturetara hozteko energiaren kontsumo handia behar da . Adibidez, Aquasar deituriko superordenagailu berri batek dena emanda 10 Teraflopseko abiadura izango du. Bitartean, superordenagailu honen rack bakar baten energiaren kontsumoa 10kW ingurukoa da. Konparazio moduan, Blue Gene L/P superordenagailuaren rack bakar batek 40kW inguru kontsumitzen du.\nSuperordenagailu baten batez besteko kontsumoa, 500 superordenagailurik azkarrenen barruan, 257kW ingurukoa da.\nAquasar superordenagailua egiteko, Suitzako Institutu Teknologiko Federalean (ETH) instalatuko dena, hozte likidoaren diseinu berri bat erabiliko dute. Minutuko 29,5 litro tasan jariatuko duten 10 litro ur behar izango dituzte .\nDiseinu honetan berrikuntzen bat da normalean hoztearen sistemek PUZ-aren likidoa isolatzen dutela eta beroaren transmisioa konbekzioan ematen dela PUZ-ren estalki metalikotik egokigailu batean barrena eskuarki kobrezkoa edo termikoki eroankorra den beste material batekoa. Berrikuntza diseinu berri batean da: ura PUZ-ari zuzenean iristen zaio tutu kapilarren bitartez beroaren transmisioa eraginkorragoa eginez .\nSuitzan, ETH-ren kasuan, superordenagailuaren bero erauzia gelak bera unibertsitatearen barruan berotzeko birziklatuko dute.\nNagusiak hauek dira:\nProzesatze-abiadura: koma higikorraren milaka miloi instrukzio segundoko.\nErabiltzaileak aldi berean: milaka, sare zabalen ingurunean.\nTamaina: Instalazio bereziak eskatzen dute eta aire girotu industriala.\nErabiltzeko zailtasunak: espezialistentzat baino ez.\nOhiko bezeroak: ikerketa zentro handiak.\nGizartean barneratze maila: ia-ia baliogabea.\nGizartearen gaineko eragina: oso garrantzizkoa ikerketaren esparruan, prozesatze-abiadura altuko kalkuluak egiten baititu, baimenduz, adibidez, sekuentzian giza genoma kalkulatzea, Pi zenbakia, fisikako problemen kalkuluak garatzea errore marjina oso baxua eginez, eta abar.\nInstalatutako kopurua: denak 1000 baino gutxiago.\nKostua: dozenaka milioi dolarretaraino bakoitza.\nSuperordenagailuak oso konplexuak diren problemak abordatzeko erabiltzen dira, mundu fisikoan ezin direlako egin, arriskutsuak izateagatik edo gauza txikiegiak edo handiegiak nahasteagatik. Jarraian adibide batzuk emango ditugu:\nSuperordenagailuen erabileraren bitartez, ikertzaileek modelatzen dute klima pasatua eta gaur egungo klima eta geroko klima aurretik dakite.\nAstronomoek eta espazioaren zientzialariek super-ordenagailuak erabiltzen dituzte Eguzkia eta klima espaziala estudiatzeko.\nZientzialariek superordenagailuak erabiltzen dituzte simulatzeko zer eratan tsunami batek eragin ahal izango lioke kosta edo hiri jakin bati.\nSuperordenagailuak supernoben espazioko leherketak simulatzeko erabiltzen dira.\nSuper-ordenagailuak hegazkin militar berrienen aerodinamika probatzeko erabiltzen dira.\nSuperordenagailuak erabiltzen ari dira nola proteinak tolesten diren eredua egiteko eta nola eragiten dion tolestura horrek Alzheimer Gaixotasuna sufritzen duen jendeari, fibrosi enkistatua eta minbizi mota asko.\nSuperordenagailuak leherketa nuklearren eredua egiteko erabiltzen dira, egiazko proba nuklearren beharra mugatuz. Mgmarks celtis86 ch, ch. Mx\n↑ «November 2020 | TOP500» top500.org (Noiz kontsultatua: 2021-02-10).\nMexikoko Institutu Politekniko Nazionalaren Superkalkulatze Laborategia\nUAM-Iztapalapako Superkalkulatze Laborategia\nMakrokonputagailuak edo Mainframes\nAzken aldaketa 23 ekaina 2021(e)an, 14:11(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 23 ekaina 2021, 14:11.


Publicado por Irene San Sebastian octubre 04, 2011\nAnalisiarekin hasi baino lehen eskema honen bidez gure lanaren nondik-norakoak azaldu nahiko genituzke.\n01. Helburuekin hasiz, herriak berpiztea garrantzitsua da bizirik iraun dezaten. Ordea, ezinezkoa da Gasteizekin konpetitzea eskualdean duen eragina izugarria baita gaur egun, herriak bere dependiente bihurtu arte, eta beraz, modu zentzudun batean, esku hartze txikiekin herriari bizia itzuli nahi zaio.\n02. Tresnak analisiaren bidez zehazten dira eta horretarako lurraldea eskala desberdinak erabiliz aztertu da, eskualdetik hasi eta herri mailaraino, eragiteko tresnen bila.\n03. Eragiteko erabiliko diren baliabideei dagokionez, analisitik ondorioztatu denez, batetik komunikazioan eragitea beharrezkoa da herrien bizi maila hobetu nahi bada eta bestetik, ura da lurraldea antolatu eta bere bizitzak jarraitu dezan beharrezko elementua.\n04. Beraz, ikuspuntu desberdinak landu dira proposamenak eraginkor eta lehen esan bezala zentzudunak izan daitezen, horien artean: kultura, kirola, hezkuntza, nekazaritza, hirigintza hobekuntza eta etxegintza minimoa.\nAnalisiari hasiera emateko eskualde egitura aztertu da, Gasteiz bera eta inguratzen duenaren ikuspuntu orokor bat izateko. Beheko grafikoan ikusten de bezala, Gasteizko udalerrria landa eremu batean kokatzen da mendiz inguraturik, hauek aldi berean muga direlarik. Mendiak ibaien ager puntu izanik, Zadorrara bera Entziako mendilerroan jaiotzen da Gasteizko udalerriaren iparraldean. Hiriko eraztun berdea hornitzeaz gain Ulibarriko-ganboa urtegia urez betetzen du, Gasteiztarrek etxeetan ura izan dezaten.\nHiri eskalara gerturatuz, arrosa kolorez bete dira hiria osatzen duten etxebizitzak, granatez industria guneak Gasteiz inguruan eta zirkuluz hiria inguratzen duten eta aintzinan hornitzen zuten 63 herrixka. Denen artean Gasteizko udalerria osatzen dute dentsitate altuko puntu batetik hasi, Gasteizko alde zaharra, eta landan sartu ahala dentsitatea gutxituz, nekazal lurrak ematen dutenera egokituz. 63 herrixkak hiriaren inguruan banatzen dira landa/nekazal eremu batean eta eremu hori inguratzen du, hegoaldetik Gasteizko mendiak eta mendebaldetik Badia mendikateak eta iparraldetik Kantauri eta Ebro isurialdeak bereizten dituzten mendiak. Horretaz gain, lautadan belardiak agertzen dira (Olarizu eta Araka) eta Gasteiz inguratuz, lehen aipatutako eraztun berdea.\nHiri eskala honetan aztertu dira ere, mendialdearen gunea osatzen duten herrixkak Gasteizera hurbiltzeko dituzten ibilbideak transportu mota guztiak kontuan hartuz. 4,5km eta 15km ko erradio batean aurkitzen diren herri guztiak arazoak dituzte gaur egun kotxea ez den beste medio bat erabiltzerako orduan XX. mendean oztopoak jarri baitira gure lurralde osoan. Oztopo horiek gainditzea da gaur egun egingo diren proposamen guztien lehen pausua. Oztopoak gainditzea lortuz gero, herrietako bizi kalitatea hobetzeaz batera, herrixken arteko komunikazioa berrezartzea lortuko litzake.\nEskala berean jarraituz, Arabar lautada hornitzen duen ur sistema aztertu nahi izan dugu, ura baita bizitzaren motorra eta beraz, baita Gasteizko udalerriaren motorra. Zadorra ibaia, Ebroren afluentea, da Arabako lautada egituratzen eta urez hornitzen duena. Lautadako ibairik garrantzitsuena izanez, bera arduratzen da, ulibarriko urtegiak urez betetzeaz eta Gasteiko zein Badiako mendietan jaiotzen diren ibai guztiak zadorran bukatzen dute bere ibilbidea. Herrixka guztiak bere inguruan dituzten ibaiak erabiltzen dituzte hornitu eta ur biltegiak betetzeko. Mendietan ez, baino Gasteizen ekialdean garbi agertzen dira soroak ureztatzeko erabiltzen den ur sistema. Bestetik, uraren sisteman ere garbi agertzen dira komunikazio estruktura handiak behar dituzten ur kanalak, bai N-1 ak eta baita Forondako aireportuak ere. Bukatzeko esan, Gasteizeko ur hornidura modu erradial batean egiten dela.\nHerri esakalara hurbilduz, gure herrixketako ingurua aztertu nahi izan da, landa lurren eta basoen arteko mugak nola ematen diren aztertu, urak soroekin duen erlazioa ikusi eta bideak nola antolatzen diren jakiteko.\nPROPOSAMENei dagokionez, tresnen metodo bera jarraitu nahi izan da eskualdeko proposamen batetik hasi eta herri proposamenean bukatzeko.\nEskualdeari dagokionez, lehen aipatu den komunikazio desegokia gabezia garrantzitsua da Gasteizko ongizatea lortu ahal izateko. Herri hauek kotxez komunikatzen dira gaur egun Gasteiz hiriarekin eta helburua bide sare bat proposatzea izango litzake, bestelako mendioak baztertuta gelditu ez daitezen.\n01. Hasteko erdialdea eta Gasteiz-en biziguneak erlazionatu behar dira modu erradial batean eta gaur egun aspektu hori beteta dago Gasteizko udalak duen autobus tranbia zerbitzu aberatsaren bitartez.\n02. Bigarren pausua, inguruan dauden herriak, Gasteizeko egitura erradialarekin lotzeak bere garrantzia du, medioen arteko elkarbizitza egon dadin. Sistema erradial hau sortzeko ur sistemaren planoa hartu da oinarri eta modu eskematiko batean ibaiak herri guztiak lotzen dituztela ikusi da 12 ibai linea erabiliz. Zadorra eta Alegria ibaiak dira linea horiek bateratu eta Gasteizera hurbiltzen dituztenak. Gainera ibai ertzeko komunikazioa oso atsegina izan daiteke, urak inguruko tenperatura erregulatzeko duen gaitasuna dela eta.\n03. Azkenik, ibai linea horiek lotzea ezin bestekoa da, herrien arteko komunikazioa hobetu nahi bada, erradialak herriak Gasteizekin soilik komunikatzen baititu. Horregatik lehen eraztunak Gasteiz barruko erradioak lotzen ditu eta aski ezaguna da, Gasteizko gerriko berdea bezala. Bigarren eraztunak landa inguruko herriak bilduko lituzke, lada gerriko bezala eta azkenik mendialdeko herriak mendi eraztun baten bidez komunikatuko lirateke.\nProposamenei bukaera emateko, herri eskalara gerturatu nahi izan dugu, herrien beharrei erantzun bat eman ahal izateko. Herriaren egitura mantenduz, ekintza gehigarriak txertatuz (kirola, kultura eta nekazaritza) eta etxebizitza minimoa ziurtatuz herrien berpiztea eman nahi da herritarren beharrak kontuan hartuz. Inoiz ez da arkitektura berria inposatuko eta metodo tradizionalak erabiliz herriaren erregenerazio bat da bilatzen dena.\nby Ane Miren Altuna, Ane Meaza, Xabier Polledo, Irene San Sebastian\nSanta Maria, Tolosan