Biderrez: Goteo 03/04/2021\nGoteon kanpaina egiten ari diren proiektuetarako esparru digitalean argitaratzeko dokumentu bat prestatzen ari gara. Etengabe eguneratuko dugu aurrerapenak egiten ditugun heinean. Dagoeneko “beta” bertsiotzat jo daiteke, eta bere helburua da proiektua ezagutzera ematea finantzaketa kolektiborako zein beharrezkoa den ulertarazten laguntzea, bereziki iristen zaizkigun proposamen askotarako... Baita martxan dauden baina ahalegin osoa egiten ari ez diren kanpainetarako ere, emailez jada aipatu badugu ere :)\nGure ustez, aholku hauek gaur egun aintzat hartzen dituzten ekimen batzuen funtzionamendu onaren parte dira (baina, jakina, beste faktore batzuk daude), adibidez, Billy el Documental, Por Todas, Maldita, TopManta o Rebrotem aipa daitezke, besteak beste, baita beste proiektu arrakastatsu batzuk ere. Noski, beste toki edo plataforma batzuetatik crowdfundingera jotzen duen edonorentzat ere argitaratzen dugu gidaren lehenengo bertsio hau. Erabilgarria iruditzen bazaizue, primeran!\n0. Ezagutzera ematea, ezagutzera ematea, ezagutzera ematea\n“Negarrik ez, titirik ez” (Esaera zaharra)\nProiektuarentzako babes ekonomikoa eta bestelako laguntzak ez dira bakarrik etorriko. Goteon proiektua argitaratu eta mugitu arren eta jende gehiagok mugitzen laguntzen badute ere, ekimena sustatzen duenak zuzendu behar duen ahalegin bat da. Beharrezkoa da kanpaina osoan zehar proiektua ezagutzera emateko denbora eta ahalegina inbertitzeko prest egotea. Dokumentu honetan horretarako klabe garrantzitsu batzuk jaso nahi izan ditugu, eta beste batzuek agian harritu egingo gaituzte prozesuan zehar, edo proiektuaren berezko klabeak dira. Nolanahi ere, nahitaezkoa da oso proaktiboa eta tematia izatea eta gogor ahalegintzea (hobe taldean), bestela ez baita aurrera aterako.\nAholkua: Zerrenda batean jaso itzazu proiektuaren alderdi sendoak, dohainak eta aukerak, eta beste batean jaso nori eta zein erakunderi interesatu ahalko litzaiokeen. Pentsatu nola eta noiz eman ahal duzun ezagutzera. Kanpainak aurrera egin ahala, eguneratu zerrendak.\n1. Lehenengo egunak erabakigarriak dira\n“Eskailera bat igotzeko, lehenengo mailatik hasi behar da” (Walter Scott)\nProiektua ezagutzera emateko hasierako ahalegina ekimena sustatzen duzuenon eta bere komunitatearen eta hurbileko pertsonen artean gauzatu behar da (lagunak, lankideak, ezagunak, senideak). Normalean, %20aren eta %30aren arteko diru-bilketa jaso ondoren soilik ikusten da jendea plataformara erakarri ahal dela eta orduan hasiko dira beste iturri batzuk ideiaren alde apustu egiten, “talde efektu” moduko bati jarraiki. Salbuespenak daude, baina ez du merezi arriskatzea.\nAholkua: Proiektuaren hurbileko pertsonekin harremanetan jartzen zarenean (proiektua ziur babestuko dutenekin), esaiezu garrantzitsua dela beren ekarpena lehenbailehen egitea hasierako konfiantza sortzeko eta horrela finantzakide gehiagoren interesa erakartzeko.\n2. Komunikazio-kanal bat baino gehiago erabili\n“Errepikatzea xehekiago konbentzitzea da” (Duque de Levis)\nGarrantzitsua da gizarte-sareetan behin eta berriz aritzea eta mezua aldatzea, gure lagunek eta jarraitzaileek kanpainaren aurrerapenen inguruko azken berriak izateko; baina, horrez gain, hainbat baliabide hartu behar dira kontuan eta erabili behar dira. Emailez bidaltzeko egokitu ahal den mezu-eredu bat, baita elkarrizketak edo pertsona jakin batzuei egindako deiak ere. Kanpainan gaude. Egiazko diru-bilketa batean egingo genukeen bezala, zenbat eta irismen handiagoa izan, hobeto.\nAholkua: ISaiatu kanal bakoitzean aldi berean eta behar bezala proiektuaren inguruko nobedade eta albiste guztien berri ematen, eta saiatu harira etortzen. Normalean, mezu luze gutxi batzuk argitaratzea baino hobe da mezu labur gehiago plazaratzea.\n3. Non dago zure komunitatea?\n“Nire bila bazabiltza, aurkituko nauzu” (Platon)\nGoteoko kanpaina aitzakia paregabea da sustatzen ari zarenaren antzeko gaiak eta proiektuak eztabaidatzen dituzten toki eta talde berriak deskubritzeko Interneten. Saiatu toki eta talde horiek bilatzen, haiekin harremanetan jartzen eta, afinitatea egonez gero, proiektuari buruz hitz egiten eta ekimenaren esteka bidaltzen. Gogoan izan agian beren ezagutza eta oihartzuna beharrezkoak izan litezkeela, ez soilik beren babes ekonomikoa!\nAholkua: Modu aktiboan bilatu proposatzen den proiektuarekin bat datozen elkarrizketak Interneten. Erabili hitz gakoak bilatzaileetan (batzuek foroetan edo blogetan bilatzeko aukera ematen dute), baita Facebook-en, Instagram, Twitter-en eta bilatzaile propioak dituzten antzeko beste sare batzuetan ere.\n4. Planifikatu eta sortu nobedadeak\n“Emaitza desberdinak nahi badituzu, ez egin beti gauza bera” (Albert Einstein)\nGogoan izan agian proiektuaren zati edo ideia batzuk bereizirik eta xeheki iruzkindu ahal direla. Gai horiekin lotutako pertsonak edo albisteak daudela. Aldizka kanpainaren bilakaeraren inguruko balantzea egin daitekeela. Ekonomikoez gain ere badaudela bestelako sari interesgarriak eta beharrak. Argumentu horiekin bat bazatoz, oihartzun handiagoa lortuko duzu. Gainera, norbaitek gaiaren inguruko iruzkinak edo galderak egiten baditu, modu abegitsuan erantzun behar da :)\nAholkua: Proiektuaren /Nobedadeak atala blog baten modukoa da, eta ahal besteko etekina atera behar zaio kanpainak dirauen bitartean. Idatzi oharrak gai berriei buruz, gehitu irudiak eta bideoak, eta bakoitzak URL desberdin bat izango du, gero digitalki ezagutzera eman ahal izateko.\n5. Baliatu lortzen duzun babesaz\n“Argia bi modutan eman daiteke: argiztatzen duen lanpara izanez, edo argia islatzen duen ispilua izanez” (Lin Yutang)\nAginte-panelean duzun tresna batekin, babesa ematen dizuten erabiltzaile guztiei mezuak idatzi ahal dizkiezu. Tresna hori neurriz erabiliz, oihartzuna lortzeko ideiak eta kontaktuak eskatu ahal dituzu, baita beren ezagunen eta gizarte-sareen artean mezua zabal dezaten ere. Proiektuarentzat interesgarria edo garrantzitsua den norbaiten babesa lortu duzula ikusten baduzu eta bere emaila ez duzula ikusten baduzu, indibidualki jar zaitezke harremanetan berarekin, Goteon duen erabiltzaile-profilaren bitartez.\nAholkua: Errepasatu zure email-kontaktuak eta ibilbide pertsonala eta profesionala lehenagoko beste ekimen batzuetan nork babestu zaituen gogoratzeko. Agian norbaiti edo erakunderen bati berriro interesatu lekioke egiten ari zarena, eta agian finantzakidea izan liteke edo proiektua ezagutzera emateko bideak ireki litzake.\n6. Publikoki eta banan-banan eman eskerrak\n“Gehiegikeria bakarra da gomendagarria: gehiegi eskertzea” (Jean de la Bruyère)\nPuntu hau aurrekoarekin lotuta dago, jakina. Ekarpenak, laguntza-eskaintzak eta proiektua ezagutzera ematen duten pertsonak gehituz joan ahala, denbora pixka bat igaro beharko duzu laguntzagatik eskerrak ematen. Eta askoz hobeto publikoki egiten baduzu, proiektuaren /Mezuak horman, alegia, baita proiektua aipatzen den gizarte-sareetan ere. Eskerrak eman beren ekarpena esplizituki aipatzen badute nahiz gero ez badute ezer esaten. Beti eman eskerrak, zerbait geratzen da eta :)\nAholkua: Proiektuaren Twitter kontuan (edo zure kontu pertsonalean), egin interesatzen zaizkizun elkarrizketen eta jendearen jarraitzaile. Era berean, twitter.com/search erabili ahal duzu, proiektuaren hitz klabeekin, eta hor eskerrak eman proiektuaren inguruko aipamen guztiengatik, erabiltzaile-taldeka edo banan-banan.\n7. Bilatu preskribatzaileak eta erakar itzazu\n“Ez naiz sekula haserretzen jendeak eskatzen didanagatik, ukatzen didanagatik baizik” (Antonio Cánovas del Castillo)\nSarritan, beste hedabide batzuetan garrantzitsua den norbaitek tweet, post edo iruzkin bat argitaratzea bultzada handia izan daiteke gure proiektuarentzat. Gizarte-sareetan jarraitzaile asko dituen norbait, edo irratian edo telebistan hitz egiten duen norbait. Mugitzen den kazetari bat, teknologia berrien guru bat, interesatzen zaigun arloko aditu bat. Merezi du mezu pertsonalizatu bat bidaltzea kanpaina aurrera egiten ari denean, proiektua ezagutzera emateko laguntza eskatzeko. Hori, jakina, irrati edo telebista saioei ere aplikatzen zaie, baita erakunde edo kolektiboei ere...\nAholkua: Jaso proiektuan Goteoren ezaugarri positiboak, azpimarratu lankidetzan oinarritutako crowdfunding ekimen sozial ireki bat dela, proiektuaren eta finantzatzen eta sustatzen ari den moduaren inguruko interesa handitzeko. Interesatu ahal zaion kazetariren bat ezagutzen baduzu, prentsa-ohar bat egiteko materiala eman ahal dizugu.\n8. Jarraitu aurrerapenak\n“Bizitzaren erdia zorte ona da, beste erdia diziplina” (Carl Zuckmayer)\nGure kanpainaren ekarpenak hasten direnean, beren bilakaera ikusi behar dugu: nolako profilak babesten dituzten, zein mezuri edo ekintzari erantzunez, zein sariren truke, ondoren beste zerbait egiten duten, etab. Era berean, gomendagarria da gutxienekoa lortzeko antzeko zenbat pertsona eta ekarpen behar diren kalkulatzea (astero edo egunero), eta, horrela, ekarpenen bilakaeraren inguruko ideia bat izan dezakegu.\nAholkua: June jakin batetik aurrera, garrantzitsua da egiten ditugun oharretan helburua lortzeko falta diren pertsonen/ekarpenen gutxi gorabeherako kalkulua aipatzea. Adibidez, “x euroko ekarpena egiten duten x pertsonarekin soilik...” eta kopuru horren kalkulua eguneratuz joatea komeni da.\n9. Erne egon\n“Dena dago egiteke eta dena da posible” (Miquel Martí i Pol)\nHasiera ona izatea lortu arren eta ekarpenak gutxieneko erregulartasunarekin jasotzen dituztenean ere, proiektu gehienek kanpainaren azken egunetan lortzen dute behar duten azken ehunekoa. Horrek esan nahi du ez dela sekula etsi behar une horretara arte, eta azken momentuan inoiz baino gehiago aldarrikatu behar da falta denaren mezu zuzena eta argia. Ez du eman behar etsita gaudela, baina ez dugu harroegi agertu behar (eta are okerragoa da isilik geratzea). Proiektuak merezi duela frogatzeko modurik onena azken unera arte ezagutzera ematea da.\nAholkua: Azken aldian azpimarratu behar den mezua “egin ekarpen bat edo eman ezagutzera” da, nolabait azken ahalegin bat eskatzeko, edo, bestela, kanpainaren amaiera hurbil dagoela dioen eta proiektuaren helburu nagusia azaltzen duen mezu bat.\n10. Ekintza bat egunero, gutxienez\n“Tantak harria zulatzen du, ez bere indarragatik, bere irmotasunagatik, baizik” (Ovidio)\nIntentsitate desberdinarekin, baina garrantzitsua da 40 egunetako bat ere ez igarotzea kanpainarekin lotutako zerbait egin gabe (ekintza batzuk dekalogoan deskribatu dira, eta beste batzuk zuri bururatu ahal zaizkizu). Gauza bera egin behar da proiektua pertsona batek baino gehiagok sustatzen badute. Kasu horretan, mezuak birbidali egin behar dira eta koordinatuki jardun behar da..\nAholkua: Ekintza horiek askotarikoak izan daitezke, hala nola, hausnartzea, galdetzea eta beste batzuk zundatzea, proiektua ezagutzera ematen laguntzen duten ideiak, kanalak edo pertsonak bilatzeko. Kanpainan egin daitekeenaren zati handi bat inprobisatu egingo da, edo egoeraren emaitza izango da. Hor datza prozesuaren magiaren zati handi bat :)\nIrakurtzea erabilgarria edo interesgarria iruditu bazaizu, pentsatu Goteo egungo proiektuak babestuz babestu nahi duzun. Guztiok ureztatzen badugu, onura konpartitua da!


Kolaborazioak Archives - Page 3 of 96 - Zientzia Kaiera\nKategorien artxiboa 958 artikulu\nOlalla Prado, giza eboluzioan aditua: “Lorpenak ez dira indibidualak, taldearenak baizik”\neboluzioa emakumeak zientzia\nOlalla Prado Novoa doktoretza-ondorengoa egiten ari da, eta justu AEBn egiten ari den egonaldia amaitzen ari zaio. Esperientzia paregabea izan dela onartu du, eta nabari zaio benetan gozatu duela, alde pertsonaletik zein akademikotik: “Giza metabolismoaren gastua neurtzeko teknika jakin batzuk […]\nanimaliak biologia ingurumena\nMinaren arloko arrakala\nemakumeak medikuntza neurozientzia\n1807an, Liverpoolen, 77 urteko emakume bat hil zen, J.S., urte askoan umetokian min akutua izan ondoren. Zenbait medikurekin kontsultatu zuen, baina inork ez zuen zergatia ikertzeko lanik hartu. Autopsiak erakutsi zuenez, pelbiseko eta abdomeneko organoak oso erasanda zituen. Hala ere […]\nAfrika, bere gene-beharrei heltzen\nBiodibertsitatearen eta elikagaien inguruko gene-ikerkuntza ez da salbuespen bat eta, berriro ere, Afrika baztertu egin da. Baina afrikarrek ez dute amore ematen eta beren gene-baliabideak ikertzeko prest daude. Gineako golkoko hainbat komunitaterentzat diru-iturri garrantzitsua da Mendebaldeko Afrikako dietan oinarrizkoa den […]\nInoiz existitu ez zen planeta\nKevin Wagner eta lantaldeak aurkitutako ustezko planeta hori ez zen planeta bat, urrutiago kokatutako izar baten argi-seinalea baizik. Gertakari hau, zalantzarik gabe, zientziaren metodoei buruz hausnartzeko baliagarria da. 2016ko udan Wagnerrek eta bere lankideek planeta oso berezi baten aurkikuntzaren berri […]\nkronobiologia medikuntza neurologia\nPlastikoen jatorri materiala eta historikoa oraindik argitu gabe daude, gehiegi sinplifikatzen dira eta ez dira ulertzen. Horren ondorioz, mito batzuk sortu dira. Washington Post egunkariko Rebecca Altman zientzia kazetariaren mitoen errepasoak horietako batzuk argitzen laguntzen du. Zenbait argitalpenen arabera, –National […]\nPolizia eleberri baten tankerako iraungitzea\nDuela 252 milioi urte gure planetaren historiako azken 500 milioi urteetako iraungitze masiborik handiena gertatu zen: muga permo-triasiarraren iraungipena. Milioi bat urtean baino gutxiagoan, Lurrean zeuden espezieen % 95 inguru desagertu ziren. Itsaso eta ozeanoetan bizi ziren trilobite espezie guztiak […]\nZenbat hegazti pozoitzen dituzte berunezko perdigoiek?\nekologia ingurumena zoologia\nEsan ohi da gizakia dela leku batean bi aldiz irauli egiten den izaki bakarra, eta, berunaren kasuan bederen, agerikoa da hala dela. Metal hori aspalditik erabiltzen da objektu asko egiteko, erraz urtzen delako eta nahiko ugaria delako gure planetan. Pigmentuak […]\nPlinio Zaharrak, bere Historia Naturala obra handiko liburuetako batean, Kleopatra Egiptoko erreginaren eta Marko Antonio jeneral erromatar ospetsuenaren arteko pasadizo bitxi bat kontatzen du. Kontua da Kleopatrak Marko Antonio txunditu nahi zuela, bere aliatu militar eta politikoa izan zedin, eta […]


Zerk bultzatu ninduen Palermora, batek jakin. Politeama antzokira, aldiz, gose minak. Harrizko sagarra taularatu behar zuen Bielorrusiako Teatro Luzea konpainiak. Urtebete lehenago estreinatua zeukan Vitsebsk-en, agerpen klandestino batean. Hurrengo hilabetean Minsken ausartu zen Aliaksandr Lukaxenkaren gobernuak ezarritako debekuari kontu egin gabe. Ordurako taldeak arrakasta bildua zuen Europako eszena alternatiboan.\nAntzokiaren kanpoaldean zoriondu nituen aktoreak, Cuadriga dell' Apollo brontzezko goi-erliebearen azpian. Teatro Luzeko kide bat, goitizenez ere Apolo geroago jakin nuenez, hizketan hasi zitzaidan gazteleraz. Metro eta erdi eskaseko gizona zen, aurpegi zurbilekoa, erkina oso. Zangoak eta besoak sano ahulak zituen. Baina batez ere begirada larriak, min ematerainoko tristeak, deitu zidan arreta. Ez genuen luze berba egin. Hitz truke laburrean, ezin definituzko harrotasun falta batez, aitona baten berri eman zidan. Sortzez sopuertarra, haurretan Ukrainara erbesteratua. Eta bertantxe, beste Apoloren zaldien maiestateaz nahasturik, eten zen gure solasa.\nGauean ez nuen begirik bildu. Apoloren aurpegi hitsa eta begi ikaratiak agertu zitzaizkidan ilunpe sargoritsuan.\nBiharamunean, eguerdi aldera, Kaputxinoen Katakonbetara abiatu nintzen. Bisitari ugari gindoazen herioaren arte-galeria hartara miaka. Bero sapa ustela egiten zuen. Apolo bistaratu nuen ustekabean, katakonbetako sarrera ondoko banku batean eserita. Haren parera iritsi nintzenean, kopetako izerdia xukatu zuen zapi zuri batez.\n? Barrura sartzen garenean izerditzeari utziko diot ?agurtu ninduen irri samin batez.\nEz dut akorduan nola, heriotzari buruz hasi zitzaidan:\n? Katakonbak hibernazio-guneak dira. Hemen bizitzak bere zentzu erabatekoa hartzen du, fisikoa zein espirituala. Infiniturainoko luzamendua da.\nKatakonbetan momifikatutako makina bat gizon-emakume eta haur azaldu zitzaizkigun lerro-lerro. Zutik zeuden asko, soka banaz hormetan estekaturik, burua makurtuta zeukatela, bisitari beldurtuari agur edo erreberentzia aieru bat egin nahi baliote bezala. Gehienek pildak zeramatzaten soinean. Hormetako gainaldean ere bazegoen mordoa, gakoetatik zintzilik batzuk eta ohatze bihurtutako zuloetan etzanda besteak. Epaileak, irakasleak, sendagileak eta militarrak zeuden ?Napoleonen garaiko jantzi eta guzti?, zein baino zein izugarriagoak, beso bakoak asko, begirik gabe denak.\n? Min akigarria pairatu behar izan zuten bizitzan ?esan zuen Apolok.\nKorridoreetan barrena genbiltzan. Haur momifikatu baten aurrean gelditu ginen.\n? Den-denek, neskato honek izan ezik.\nArretaz behatu nion haurrari, Apolo zertaz ari zitzaidan ulertu nahian.\n? Laurogeita bederatzi urteko momia honek, hilik barik, lozorroan dirudi, lo goxo batean, sufritzeko astirik izan ez zuelako seinale. Hazpegien narean da nabaria, ile nahasia eta orraztu gabea gorabehera.\nEz nintzaion kontrakarrean hasi. Egiatan ematen zuen lokartuta zegoela umea.\nRosalia Lombardo deitzen zen. Urte bi zituela momifikatu zuen doktore batek 1920an. Paper batean irakurri genuenaren arabera, monje kaputxinoek mende batzuk lehenago ekin zioten ordenako kideen gorpuak momifikatzeari, kasik oharkabean, lurraren idortasuna eta haize-lasterrak baliatuta, teknikak hobetuz denboraren poderioz. Hilkutxarik gabe lurperatzen zituzten gorpuak, galerietan propio prestatutako horma-hilobietan, artseniko-geruza edo kare-bainu batez, denbora luzeagoz iraunarazte aldera.\nAitzina jarraitu genuen mia eta mia. Ikaragarria zen Apoloren eta momien arteko gertutasuna. Baten begirada urrikaria eta besteen behako galdua. Baten begi iheskorrak eta besteen zuloak. Elkar agurtzen zuten.\n? Beroa bizitza baldin bada eta berorik eza heriotza ?jarraitu zuen nire burutazioei ezaxola?, idortasunak eta umeltasunak ere elkarri begiratzen diote existentziaren arloan. Baina maila fisikoan soilik. Barneak, kimikak leundu ezin ditzakeen beste arau batzuk dauzka. Soin hauek ?harritu ninduen soin hitza erabili izanak? ez dira betikotuko. Mina, ordea, ad eternum dugu behin heriotza ezagutu ondoren. Bizitza, hasi eta buka, sortu eta hil, ez da minak gainditzeko sasoia baino. Minaren entomologoak ditugu kaputxinoak.\nLipar batez hesi-lasterketa baten gisa irudikatu nuen bizitza. Zaldiak jausten eta zutuntzen Grand Nationalen.\nEz genuen berehala hanka egin Kaputxinoen Monasteriotik. Kanposantura sartu ginen, bizien eta joandakoen artean mugitzen dakienaren soseguz. Harrizko panteoi eta hilobi handien artetik paseatu ginen burumakur, hala jardutera derrigorturik bagina bezala. Bat-batean Apolok begietara behatu zidan, katakonbetan Rosalia Lombardo haurrari behatu nion begirada bertsuaz. Modu hartan begiratzen zidan aurreneko aldia zen. Nik ezer galdetu baino lehen, idazle siziliar baten gogoeta beltza ezarri zuen aire itogarrian:\n? Zer grina izan daiteke bortitzagorik, zintzilik duzun heriotzaren sentimendua baino?\nHausnarrean geratu nintzen hitzen esanahiari buruz, zeri eta Lampedusaren hilobiari begira.\nBerriro abiatu nintzenerako desagertua zen bielorrusiarra. Panteoien eta hilobien artean bilatu arren, ez nuen haren arrastorik aurkitu. Aurretiaz zapaldutako lur-azpiak berak irentsi balu legez. Katakonbetako sarrerara bueltatu nintzen. Ez zen han.\nIluntzean, Kaputxinoen Monasterioan lehenago agertu eta geroago desagertu bezala, atzera azaldu zitzaidan Apolo. Gau-merkatu batean. Lepo zegoen tokia. Gaueko iluntasunean usain hordigarriek bahiturik zituzten goizeko kolore biziak. Ilargia aise barruratzen zen hiriko zirritu zaharretatik.\n? Hark ere ikaragarri erakartzen gaitu ?komentatu zuen?. Ilargiari zor diot goitizena. 1969ko uztailaren 20an jaio nintzen, Apolo XI espazio-ontzia ilargira heldu zen egunean. Abenturaren omenez bataiatu nuen neure burua denbora luzea ez dela.\nAurpegieran barre-zantzurik agertu beharrean, tristezia sakon bat marraztu zitzaion Apolori, min sendaezin bat, halako ezagupen dramatiko bat. Bazirudien une batetik bestera barne-izatearen amildegitik salto egingo zuela. Ulerkor begiratu nion. Ilargiak besteko erakarpena sortzen zuen nigan ezin deszifratuzko min hark.\nLuze promenatu ginen postuz postu, saltzaileek eskainitako arrain frijitu berriei kasu eman gabe. Eta halako batean, kaputxinoen kanposantuan gertatu legez, jendartean galdu zen Apolo. Gauak ?edo ilargiak? xurgatu egin zuen.\nLarriturik, neure buruari galdetu nion desagerpen eta agerpen haiek guztiak ez ote ziren indar zentripeto batek sortutako ilusioak besterik. Seguru nengoen ez nuela berriro ikusiko. Ez zen horrela gertatu. Azken egunean pare bat bider topo egin genuen elkarrekin, larritzea areagotuz.\nBilbora bueltatzeaz bat sentipena ahuldu egin zen, egunak joan egunak etorri bielorrusiarra gogotik zeharo aldendu ez bazitzaidan ere. Ekain amaieran, Portugalera eginiko bidaia labur batean, berriro piztu zen.\nAlentejo eskualde zabalean barrena nenbilen, eta Evorara zuzendu nintzen. Bisitatu eta ezagutu beharra zegoen erromatarren garaiko hiria. Sao Francisco elizako A Capela dos Ossos izeneko kaperara sartu nintzen. Sarreran hezurrak ezin argiago mintzatu zitzaizkidan: Nós ossos que aqui estamos pelos vossos esperamos. Berba gordinek eta barruko freskurak Palermoko egunetara eraman ninduten. Hezurrek behin betiko penitentzia iradokitzen zuten. Ezker-eskuin behatu nuen, ez ote zen Apolo handik ibiliko.\nEz nuen Apolo Politeama antzokian ezagutu. Ez nintzen harekin Kaputxinoen Katakonbetara murgildu. Ez zidan Rosalia Lombardo ume momifikatua erakutsi. Ez zen Lampedusaren hilobiari begira nengoela desagertu. Ez nintzen harekin Palermoko kale-merkatuetan ibili. Ez naiz egundo Evoran izan.\nTeatro Luzea konpainia Bilbora etortzekoa zela irakurri nuen egunkari bateko elkarrizketan. Bielorrusiako zentsura zuten hizpide. Errazago zeukaten kanpoan jardutea euren herrian baino. Kideetako batek, Apolok, jatorri euskalduna zuela zioen. Argala eta begirada galdukoa. Aurrez Palermon Kaputxinoen Katakonbetan ikusiriko momiak ekarri zizkidan akordura. Pertsonaia egokia iruditu zitzaidan ipuin bat idazteko.\nBilboko lehen saioaren egunean banekien, Interneti esker, Teatro Luzeari buruz jakin zitekeen guztia, hala taldearen web gunean behin eta berriro sartuta nola Google bilatzaileak eskaintzen zituen arrasto urriei jarraiki. Kazeta guztietan nabarmentzen zuten Tom Stoppardek, Harold Pinterrek eta Mick Jaggerrek taldea babesten zutela.\nTeatro Luzeak emanaldi bi eskaini behar zituen egun banatan. Lehen egunean, iluntzean, ordubete lehenago heldu nintzen antzoki txikira, Apolo atean, auskalo zertan, ikusiko nuelako esperantzan. Eszenatokira irten arte, ordea, ez zen halakorik gertatu. Soinean galtza maiztuak soilik zituen. The Lord of the Rings filmean hamaika bider ikusi dudan Smeagol izaki errukarriaren antza zeukan. Eta, Smeagolek lez, barne-min osaezin batek joa zirudien. Negarrak, bihurritze-keinada muturrekoak eta, batez ere, izerdi-jario geldiezinak eragin zidaten katarsia.\nEmanaldia amaitu ostean izango zen topaketa eduki nuen buruan denbora osoan: zeintzuk izango ziren gure lehen hitzak, zeri buruz solastatuko ginen, aukera izango ote genuen elkarrekin afaltzeko. Berari buruz idatzitako ipuina kontatuko ote nion.\nAntzezlana bukatu eta ordubetera abordatu nuen elizako kanpoaldean. Apolok irriño goibel bat marraztu zuen. Egunkariko argazkian baino itxura kezkagarriagoa zeukan ?beharbada nire ipuinean baino gehiago?. Abaildurik zirudien, zurbilagoa, txikerragoturik; gogogabeturik, indarge. Histura sakonago baten mendean, akaso. Antzezlanaren karga, beharbada.\nEspero ez nuen zerbait bota zuen:\n? Emanaldiak iraun duen bitartean, sano urduri nabaritu zaitut jesarlekuan, bihurrituta saxofoi baten moduan.\nTaxi bat geldiarazi zuen Abandon. Udazkeneko gaugiro ederra zegoen, ibiltzeko egokia. Kalean, hala ere, inor gutxi.\n? Hamar urte zituela ?kontatu zidan Santurtzirainoko bidaia laburrean? bidali zuten aitona Habana ontzian anaia gazteago birekin. 1937ko udaren atarian. Euria ari zuela entzun dut makina bat bider. Eskifaia beldur zen matxinatuen gerraontzi batek ez ote zuen hondora bidaliko. Bordelera heldu ziren. Handik Leningradera eraman zituen beste ontzi batek. Heltzeaz bat sakabanatu egin zituzten. Gure aitona Odessara joan zen hasieran, Haur Etxe batera, bere anaiekin eta beste haur batzuekin. Handik hiru urtera Saratoven zebilen, Volga ibaiaren ondoko hiri batean, arma-fabriketan beharrean. Minskera ezkondu zen. Eta ez zen sekula itzuli.\nItsasadar ondoko kale batean utzi gintuen taxiak. Hurbileko moila baterantz abiatu ginen. Bilbon ez bezala, gurma zarratu batek lausotzen zuen dena.\n? Atzo ere etorri nintzen. Zalantzak nituen. Orain argi daukat aitona ez dagoela moila honetan.\nItsasoari beha gelditu zen Apolo, Abra ilunetik haraindi nik bereizi ezin nezakeen zer edo zer ikusiko balu bezala. Zer, ordea? Gurma trinkoak belztasun amaigabea irudikatzea ere eragozten zuen.\nMoila ingurura bota nuen bistadizoa. Hamar metrora ere ez zen deus ikusten. Ordu hartan ez zebilen inor portuan, baina inor ibili balitz ere, ez ginatekeen konturatuko.\nItsasotik begiak alderatu gabe, Apolok bere berben zentzua argitu zuen:\n? Bukaera zein hasiera adieraz lezake moila honek. Atzo, gaurko ordu berean bertaratu nintzenean, ez nuen ezer sumatu. Hemen inoiz ezer egon bazen, ez dago egun. Baina sinetsita nago hutsak nirekin duela zer ikustekoa, ez tokiarekin berarekin. Toki honek, atzo baino lehenago, ez dit sekula zirrara berezirik sortu.\nAmarraleku batean eseri nintzen. Apolo, berriz, lanbro lodira zuzendu zen. Urrutiratu ahala, ulergaitzagoak egin zitzaizkidan haren hitzak. Berehala ostendu zen gortina umelaren gibelean. Begien bistatik galdu nuen. Zain gelditu nintzen pixka batean. Desagertua zen, nire ipuinean Palermon gertatu bezala.\nZerura jaso nituen begiak, ilargia agertuko ote zen. Hura ere irentsia zeukan gurmak.\nEz zen luze joan bielorrusiarra bueltatu arte. Berbetan zerraien, nirekin baino areago bere buruarekin:\nHarri eta zur gelditu nintzen. Apolo pertsonaiak kaputxinoen monasterioan, Lampedusaren hilobiari begira nenbilela, ekarritako gogoeta bera. Hitzez hitz. Duda egin nuen. Beharbada déjà vu hutsa baino ez zen. Orrietara bueltatu beharko nuen.\n? Zuri ere barrenak bihurritu dizkizu Lampedusaren aipuak? ?galdetu nion esaldi misteriotsuarekin kezkaturik.\nApolok zuzendu egin zidan okerra:\n? Lampedusa? Gesualdo Bufalino. Siziliarra, hura bezala.\nEz nengoen kontrakoari eusteko egokieran. Gainera, esanahia nuen zain.\n? Zer dela-eta heriotzaren sentimendua?\nUne hartan galdetu izan balidate, lepoa jokatuko nukeen Apolo gerraz, erbesteratzeaz edo moilaz arituko zitzaidala. Baina bere jaioterrian gertaturiko hilketa bat aipatu zuen:\n? 2003ko maiatzaren 16an Zinaida Kotiuga izeneko emakume bat hil zuten Minskeko kale-bazter batean. 36 urte zeuzkan. Svislatx ibaiaren ondoan bizi zen, auzo zaharrean.\nMelankolia ukitu batez ebaki zituen Apolok auzo zaharra hitzak.\n? Bere tabernan lan-eguna bukatu ondoren etxeratu zen. Pisu ondoko aparkalekura gidatu zuen autoa. Kotiugak itzal bat sumatu zuen. Nor edo nor zelatan. Metro batzuetara zegoen telefono-kabinarantz egin zuen. Ez zen heldu. Gizon batek labanaz sastakatu zuen bizkarrean eta, lurrera jausi orduko, sabelaldean. Odoletan, garrasika hasi zen Kotiuga. Inguruko etxeetako argi ugari piztu ziren berehala. Erasotzaileak, Vasil Gurenkok, ikusi egin zituen. Leiho batetik oihu bat iritsi zitzaion: "Utzi bakean neska hori!". Oihu bakarra, besterik ez.\n? Esan nahi duzu inork ez zuela ezer egin?\n? Lehen labankada bien ondoren ?abante egin zuen Apolok?, Gurenko urrundu egin zen pixka bat. Kotiuga, bitartean, janari-denda batera tatarrez ailegatu eta zerraldo jausi zen. Apartamentuetako argi gehienak itzalita zeuden. Kalean isila zen nagusi. Lasaitasuna lagun, lana finitzera bueltatu zen Gurenko. Jantziak odolez blai zituela topatu zuen Kotiuga. Denborarik galdu gabe hasi zen berriro sastakatzen, eztarrian eta aluan oraingo honetan. Emakumeak oihu ito batzuk jaulki zituen. Apartamentu askotako argiak piztu ziren atzera. Gurenko aldendu egin zen ostera ere. Kotiugak bere etxebizitzako atariraino heltzea lortu zuen arrastaka. Oihu itoek aiene batzuei leku egin zieten. Gurenko, bidea libre zuela ikusirik, bigarrenez itzuli zen. Kotiugaren gona altxatu, barne-arropak urratu eta, hilik ala bizirik zegoen jakin gabe, lehendik ezagutzen ez zuen tabernariaren gainean etzan eta hazia bota zuen. Ospa egin aurretik, aldean zeroan dirua kendu zion.\nAitona bezala, Apolo ere ez zegoen moilan. Urrun zuen gogoa une hartan. Minskera bihurtua zen, Zinaida Kotiugaren ondora.\nEz zuen luze jo detaile berriak zehazterako. Taxi bila genbiltzan.\n? Gurenkok 03:15etik 03:50era burutu zuen hilketa. Lekuko ugarik ikusi zuten. Garrasi lazgarriak aditu zituzten. Hiru erasoetan piztutako eta amatatutako argiak horren erakusgarri dira. Baina ez zuten ezertxo ere egin. Lehendabiziko erasoan, argiez gain, auzokide batek bakean uzteko eskatu zion Gurenkori. Ondoren argia amatatu zuen. Bigarrenean ere piztu zituzten argi asko. Hirugarrenaren ostean, beste auzokide batek Poliziari deitu zion. Kotiuga ospitalerako bidean hil zen. Hasiera batean hilketak ez zuen hautsik harrotu. Handik lasterrera, baina, Sergei Usov izeneko kazetari batek deskubritu zuen auzokide askok ikusi zutela. Ikertzen hasi zen. Usovek ondorioztatu zuen 43 lekuko izan zirela osotara, zein baino zein axolagabeagoak. Izutu egin zen. Zerk atxiki ote zituen ezer ez egitera? Telefono-dei bat egitea bazuten euren bizitzak arriskuan jarri gabe. Ez zuten halakorik egin, ordea. Inork ez zuen emakumearen bizitza salbatzeko ahalegin mendreena egin. Zergatik? Zerk eragin ote zuen axolagabekeria? Usoven haritik tira egin zuten psikologia-aditu batzuek. Kotiuga Sindromea deitu zioten. Dirudienez, argi gutxiago piztu izan balira, askoz errazago gertatuko zatekeen inplikazioa.\nBekozkoa jarri nuen nora zihoan ulertu ezinik.\n? Norbere etxean argia piztu zuenak, itzal bi edo pertsona bi ez ezik, beste argiak ere ikusi zituen. Are gehiago, argiak ikusi zituen batez ere. Auzokoek elkar ezagutzen zuten. Hayeva andereak bazekien Franak Vetxorka bizi zela bere parean. Leonid Martinov doktorea Aksana Stahurskayaren leihora beha zegoen argia piztu zen unean berean. Lehen auzokideak oihu egin zuenean, beste bik ere pentsatu zuten gauza bera egitea. Haren gelako argia amatatzeaz bat, eurek ere beste horrenbeste egin zuten. Ordu erdiz zain egon ziren denak, besteek zer egingo. Eta Zinaida Kotiuga gero eta lausoagoa bilakatu zitzaien.\nBilbon ginen. Hoteleko kafetegian trago bat hartzera gomitatu nuen. Apolok ez zuen onartu. Nekatuta zegoela. Alferrik egin nuen protesta.\nHurrengo eguneko emanaldira ere joan nintzen. Adi jarraitu nuen Teatro Luzearen antzezpena. Apolok bikain jardun zuen. Aretoko atetik irteten ikusi nuenean, nigana bihurtzeko keinua egin nion. Artega nenbilen. Hiriko bodega batera ?ardoaren katakonba, pentsatu nuen? gonbidatzeko asmoa neukan.\nApolo desenkusatu egin zen:\n? Antolatzaileekin afaltzeko hitza emana dugu.\nEta besterik erantsi gabe, begietan artean makillajearen gorria zuelarik, aienatu egin zen, dagoeneko bera ere ikusezina balitz bezala, ikusgai izatera bueltatzeko aukerarik gabe.\nNeure kabutan galdetu nuen ez ote zen ausaz halakoa eta, beraz, neu ere bai.\nBartzelona gainezka dago gaur. Hiri zital honek ere badu ahalmen zentripetoa.\nAtzo lan miresgarria bilakatu zen Rambletan behera egitea. Katalunia plazatik hotelerainoko bide laburrak, turista aldrak saihestu beharrez, unatuta utzi ninduen. Gelako ohean etzan eta telebista piztu nuen. Albiste baten arabera, ETAk guardia zibil bi hil zituen Mallorcan. Ezin egonean eta espantu handian begiratu nion bonba lapa batek zartarazitako autoari. Keinu automatiko batez amatatu nuen telebista. Handik lasterrera lokartu nintzen.\nEsnatzearekin bat akordatu nintzen hilketaz. Aparatua piztu nuen atzera ere. Lehengo kanalean Belen Estebani buruz hitz egiten ari ziren. Beste bat jarri nuen. Hartan ere Belen Esteban, arratsaldeko magazinean esku hartzen. Ahalegin bat egin nuen gogoratzeko noiz pitzatu zituen Belen Estebanek gure bizitzak.\nTelebista amatatu gabe, aurreko egunetan idatzitako narrazioan jarri nituen begiak. Gehiena asmatua zen: Bilborockeko emanaldiak, gurma zarratua, Zinaida Kotiuga, Vasil Gurenko, Sergei Usov. Ez zegoen gaizki Santurtziko moilan Apolo bielorrusiarrak kontatutakoa.\nDena ez da, ordea, ipuin hutsa.\nTeatro Luzea existitzen da. Gaur ekarriko du azken lana Bartzelonara. Badira aste batzuk iragarrita ikusi nuela taldearen web guneko agendan. Aspalditik nahi nuen Bielorrusiako talde jazarria ikusi.\nApolo ere existitzen da. Bielorrusiako Teatro Luzearen zuzendaria da. Taldeko web gunean jasotako elkarrizketa batean onartzen du ilargiratze famatuari zor diola ezizena. Eta nire pertsonaiak bezalaxe, jatorri euskalduneko senideak dauzka.\nAzkenik, hilketaren istorioa ere benetakoa da. Baina Zinaida Kotiuga barik, Kitty Genovese da neskaren izena, eta hilketa New Yorken gertatu zen 1964ko martxoaren 13an. Sindromea, bada, Kitty Genovese sindromea da. Psikologian ikasi nuen.\nGaurko enkontrua Boquerian gertatu da, arratsaldean. Rambletako merkatu biziak Palermokoa ekarri dit akordura. Lehenago, eguerdia jo orduko, Bielorrusiako Teatro Luzearen konpainiaren prentsaurrekora bildu naiz. Ez zait zaila izan haren berri izatea.\nBertan ikusi dut Apolo aurreneko aldiz. Antzeztu behar duten obraz eta Bielorrusiako zentsuraz jardun du. Nire ipuinetako pertsonaiaren antza hartu diot berehala. Lehen ipuinekoarena baino gehiago bigarrenekoarena. Genoveseri eskainitako antzezlana izateak zerikusia izan du, noski. Amaitutakoan geratu ez geratu egon naiz. Ez dut egin. Hiru edo lau kazetarik elkarrizketatu nahi zuten.\nBostak aldera Borneko kale mehar batean ikusi dut Apolo. Kasualitate hutsa izan da. Ezer esan barik, jarraitzen hasi natzaio. Apolo karrika zikinetan barrena ibili da eguzki kiskalgarriari ihesi, ustez noraezean. Behin baino gehiagotan kalezulo berera bueltatu gara. Lantzean-lantzean, jende ugari zebilenetan, Picassoren museora heltzean kasu, aurrea hartu diot. Halakoetan Apolok ezinikusia egin dit, edo egiatan ez nau ikusi, ez dakit. Boqueriara heltzerako, asperturik, geldiarazi egin dut.\nPalermoko alegiazko hartan bezala ibili gara merkatuko postuen artean. Batzuk itxita topatu ditugu. Nire ipuinetan bezain argal ikusten dudala esatekotan izan naiz, gaixo-itxura daukala. Bigarren ipuinean piura espantagarria zeukan. Auskalo. Mediterraneoko usainekin hordituz paseatu gara, nire galderen zain Apolo ?sinetsirik kazetaria naizela?, hark zer istorio kontatuko ni. Baina ez du murtik esan. Luzaro itxaron dut.\nHotelera joan zait gogoa. Prentsaurrekoaren ostean hara bueltatu naiz, eguneko albisteak entzuteko garaiz. Atzo garbitutakoen senideak ageri dira elkar besarkaturik, negarretan eguzki-betaurrekoen atzean. Ikaragarri kupitu naiz malkorik isurtzera ailegatu barik, ohean erdi etzanda erdi eserita, aldagailua esku batean dudala.\nTelebista itzali dut. Ez da minutu bat joan, ordea, atzera ere piztu arte. Ordurako hurrengo albisteaz ari ziren. Beste kanal bat bilatu dut. Esatari batek etakideen ihesaren gaineko hipotesi bi aipatu ditu. Barne ministroak berak onartu du ez dakiela atentatugileak irlatik irten diren edo bertan jarraitzen duten. Ministerioan hipotesi biekin jokatzen dute. Bigarrenari begira, zer gerta ere, kaiola-operazioa jarri dute martxan. Telebista amatatu dut berriro. Eta piztu. Amatatze-pizte une laburrean Palmako hotel bateko langile gisa irudikatu ditut etakideak. Beharrean ari dira une honetan, ministroaren adierazpenei axolagabe. Zenbat diren ez dakit. Hiru. Hiru izaten da batez bestekoa.\nApolok arduragabe dirudi, ez omen daki ezer atentatuaz. Den-dena kontatuko nioke, baita egun bi lehenago Guardia Zibilaren Burgosko kuartelean leherrarazitako bonba-furgonetarena ere. Ihes egiteko desioa aitatu gabe, noski.\nDen-dena ezin da esan.\nIsiltasun itogarri batek azpiratu gaitu.\nGauean, Apolok Montaner antzokira eroango du Kitty Genoveseren oihuak. Tarteka argi motelak piztu eta itzaliko dira eszenatoki ilunean. Eklipse ttipien gisa.\nJada ez dugu elkar ikusten.


Herri Ondarea :: Dantzea Iruzubietako kanteran\nDantzea etxetik kilometro bira egoan kantera baten egoten zan, domeketan. Han dantza lotua egiten zan, eta Don Domingo parrokoa haren kontra agertu zan. Orduan, herriko plazan gramolea ipini eban; baina huts egin eban, ze dantza soltea zan. Atzera be Iruzubietara eroan eben dantzea. Akordeoilari batek organizetan eban.


Lichess.org euskaraz - FORO DEL AJEDREZ VASCO\nÍndice general MISCELÁNEA Cajón de Sastre\nAquí entra todo lo que no tiene cabida en las demás categorías\nRegistrado: Mar Feb 14, 2006 9:56 am\nMensajepor erral » Mié Ago 02, 2017 9:08 am\nAurretik noizbait entzuna nuen baina uztailean txapelketa bat jokatzen izan garenean, gure taldeko kide baten erakutsi dit https://lichess.org/.\nSartu eta konturatu naiz ia guztiz euskaratuta zegoela, itzulpena osatzen joan naiz eta ia osatuta daukat. Gauza da ez dudala aurkitzen nork egin zuen hasierako itzulpena, hemen dabilen norbaitek egin zuen itzulpen hori?\nRegistrado: Dom Ene 22, 2012 11:24 am\nRe: Lichess.org euskaraz\nMensajepor niente » Mié Ene 03, 2018 12:24 am\nEnrique naiz, Getxoko taldekoa. Orain arte ez dut zure mezua irakurri.\nLichess siteko itzulpena neuk egin nuen sasoi batean. "Makina" estiloko bat aurkitu nuen, eta goitik behera berrikusi nuen bere momentuan. Ziur gero hutsuneak sortuko zirela, zeren lichess etengabeko aldaketan dabil beti. Izan ere, itzulpenak egiteko plataforma ere uste dut aldatu dutela.\nMensajepor erral » Jue Ene 04, 2018 4:37 pm\nEz nuen aurreko itzulpenaren egilearen arrastorik aurkitzen, diozun bezala itzulpen plataforma aldatuko zuten eta hori egitean aurreko egileak galdu egingo ziren.\nOrain itzulpena Crowdin bidez egiten da https://crowdin.com/translate/lichess/all/en-eu\nTestu berriak noiz aterako adi egoten naiz eta itzultzen joaten naiz, behintzat web bidezko interfazea %100ean itzulita egon dadin. Telefono aplikazioa noizean behin bakarrik eguneratzen dute... Hori ere crowdin-en jarriko balute (https://github.com/veloce/lichobile/issues/639) hori ere itzuliko dut.\nMensajepor niente » Jue Ene 04, 2018 5:13 pm\nItzela da oraingo interfacea, aurrekoarekin alderaturik. Saiatuko naiz jarraipena egiten.\nRegistrado: Mar Feb 14, 2006 12:10 am\nMensajepor gaztelugatxe » Sab Ene 13, 2018 12:07 am\nEskerrik asko bioi lanagatik. Lichess gehien gustatzen zaidan plataforma da eta euskaraz egotea benetan eskertzekoa da.


Tubos Reunidos enpresaren balioa %7,8 igo da poltsan, finantzazio gehiago lortu ostean - Amurrio - Aiaraldea.eus\nTubos Reunidos enpresaren balioa %7,8 igo da poltsan, finantzazio gehiago lortu ostean\nAitor Aspuru Saez 2020-06-02 16:30\nTubos Reunidos enpresa, artxibo irudi batean. / Aiaraldea.eus\nGobernuak ekonomia suspertzeko asmoz abiatu dituen neurriak baliatuta, finantzazio berria eskuratu du Tubos Reunidos enpresak. Horri esker, bere akzioen balioa aregotu da.\nTubos Reunidos enpresak 15 milioi euroko kreditua eskuratu du zenbait entitarekin. Gobernuak Covid-19aren eragina leuntzeko sortu dituen finantzazio neurriak eta lerroak erabili ditu horretarako eta, ondorioz, likidezia izango duela bermatu du.\nAkordio berrien bitartez, iaz sinatutako mailegu kontratua aldatu du -351 milioi euroko zorra kitatzeko-. Gauzak horrela, estatuaren bidez lortutako finantzazioarekin bezala, urtebetez ez ditu kredituak ordaindu beharko.\nPoltsak modu positiboan erantzun dio egoerari eta taldearen akzioek gora egin dute %7,80an.\nAipatutakoari gehitu behar zaio Tubos Reunidosek nabarmen murriztu dituela galerak 2020ko hasieran. Bere eskariak %11 handitu ziren eta aurtengo lehen hiru hilabetetan 10,8 milioi euro galdu zituen. Iaz tarte berean kopuru hori %22 handiagoa izan zen.\nEdonola ere, ikusteke dago nola eragingo dion koronabirusak sortutako krisialdi ekonomikoak, nahiz eta enpresak uste duen ez duela gehiegi nabarituko. Berez, Tubos Reunidosen sektorea oso kaltetua izan da, petrolioaren eta gasaren salmentak izugarri jaitsi baitira pandemia dela medio.


Administrazio Publikoarekiko tramitazioak elektronikoki egin ditu euskal enpresen % 93ak - Diario de Noticias de Navarra\nAdministrazio Publikoarekiko tramitazioak elektronikoki egin ditu euskal enpresen % 93ak\nEuskal AEko ia administrazio publiko guztiek dute web-orririk\ndeia.eus 17.12.2019 | 16:30\nBILBO. Eustatek argitaratu dituen azken datuen arabera, 2019. urtean euskal enpresen % 93ek Administrazio Publikoarekiko tramitazioak interneten bidez egin dituzte.\n10 langile edo gehiagokoetan, izapidetze elektronikoa %95,7koa da. Enpresa horiek, tamaina handiagoagatik dituzten baliabideengatik, zuzenekora jotzen dute gehiago, %80,6, ezen ez hirugarrenen bidez, %55,8.\nIzapideok egiten dituzte enpresek era elektronikoz gehien bat Foru Aldundiekin (%84,1) eta Administrazio Zentralarekin (%72,3). Ehunekoetan eragina dute zerga nagusiekiko eskumenek. Ondoren, Eusko Jaurlaritzarekin (%54,2), tokiko entitateekin (%29,7), Europar Batasunarekin eta besterekin (%9,8).\n10 langile edo gehiagoko enpresetan ehunekoak altuagoak dira, berriz ere. Tamaina horretan, lehenik eta behin, Administrazio Zentrala nabarmentzen da, zeinarekin elektronikoki elkarreragiten baitute tamaina horretako enpresen %86,4k, eta, ondoren, Foru Aldundiak (%85,1). Jarraian agertzen dira Eusko Jaurlaritza, %76,3; tokiko entitateak, %48,0; eta, azkenik, Europar Batasuna eta beste batzuk, %21,9.Euskal AEko ia administrazio publiko guztiek dute web-orririk\nAdministrazio publikoko establezimenduen %97,5ek web orria dute 2019an, berezkoa edo kide den erakundearena. Bi urte lehenago, 2017an, zen egoeraren aldean ehuneko ia 5 puntu igo da (%92,6 2017an). 10 langile edo gehiagoko establezimenduen kasuan, proportzio hori are handiagoa da, %98,8.\nOinarrizko IKT ekipamenduez bezainbatean, Euskal AEko Administrazio Publikoaren ia establezimendu guztiek dute horrelakorik 2019an. Web-orriaz gain, establezimendu publikoen %99,8k ordenagailua dute, eta %99,6k posta elektronikoa eta Interneterako konexioa. Nahiz eta den ezarpen txikieneko IKT ekipamendua, establezimendu publikoen %82,3k dute telefono mugikorrik.\nEnpresen sektorearen aldean, administrazio publikoetan sartuagoak daude Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologiak (IKT). Web-orriaren eskuragarritasunaren kasuan, aldea portzentajezko 40 puntu baino gehiagokoa da administrazioaren alde (%54,6 enpresen sektorean). Hala ere, telefono mugikorreko ekipamendua ohikoagoa da enpresen sektorean (%93,4) administrazio publikoaren sektoreko establezimenduetan baino (%82,3).\n2019an IKT ekipamenduak darabiltzaten enplegatu publikoen portzentajeak ere oso handiak dira. ordenagailua langile publikoen %90,5ek darabilte; posta elektronikoa, %92,7k; eta %87,5ek Internet. Enpresaren sektorean, pertsonalaren erabileraren portzentaje horiek dira, hurrenez hurren, %71,2, %66,9 eta %66,7.\nPortzentaje altu horiek, hala ekipamenduetan nola pertsonalaren erabileran, establezimendu publikoetan ageri dira enplegu-geruza edozein delarik ere. Hortaz, Administrazio Publikoan ez du kasik eraginik establezimenduen tamainak.\nGainera, ia establezimendu guztiek, %99,2k, segurtasun informatikoko neurriren bat hartzen dute, eta, bereziki, software eguneratua erabiltzen dute (%97,5), bai eta pasahitz seguruak ere (%96,9).\nInterneten sartzeko erari dagokionez konexioa duten establezimenduetan, denek, %99,9k, dute sarbidea konexio finkoen bitartez eta, gainera, %73,7k dute sarbidea konexio mugikorren bidez. Lehenen artean zuntz optikoa da nabarmentzen (kablea, FTTH?), %88,0rekin, zeinek bi urtean soilik ehuneko 9 puntuko hazkundea izan baitu (%78,9 2017an). Konexio mugikorren kasuan, banda zabaleko telefono mugikorra da nagusi, establezimenduen %70,9rentzat eskuragarri dagoena, baita ere 2017tik aurrera ehuneko 9 puntutik gorako hazkundearekin.\nEuskal AEko Administrazio Publikoak garrantzi handia ematen dio Interneten web-orri bidez agertzeari; hala ondorioztatzen da web-orri hori duten establezimenduen portzentaje altutik (%97,5), 10 langile eta gehiagoko establezimenduetan %98,8ra iritsiz. Enpresen sektorearen kasuan, ehunekoa %54,6ra mugatzen da establezimenduen guztizkorako, eta, hurbilago, %92,3ra hamar langile eta gehiagoko enpresetarako.\nWeb-orri horietan erakundeari berari buruzko Informazio orokorra aurki daiteke kasuen %100etan; Produktuen katalogoak edo prezio-zerrendak, %60,7tan; Gizarte-komunikabideetako profiletarako estekak, %59,4tan; edo Enplegu-eskaintzei buruzko informazioa, % 57,7tan, beste aukera batzuen artean.\nHizkuntzak zeinen bidez sar daitekeen: euskaraz web-orrien %99,0tan, gaztelaniaz %98,7tan, ingelesez %35,9tan eta beste hizkuntza batzuen bitartez %17,4tan. Egoera enpresen sektorearen antzekoa da, euskararen kasuan izan ezik; izan ere, enpresen establezimenduen web-orrien %42k baino ez dute hizkuntza hori.


Flight Simulator 2004 - Errusiako borrokalaria\nFlight Simulator 2004rako deskarga guztiak - Russian borrokalaria\n10 253 4.00 (2)\nNeurria 31.8 MB\nPackage efektu berriak biltzen ditu, esate baterako,-erregailuak, zehaztapenak ugari ikusi daitezke ondorioz benetako hurbil ahalik eta lortu dute.\nKazunori Ito & Spike-ren eskutik\nNeurria 35.17 MB\nHemen ditugu IRIS produktuekin bat add-on pake honetarako aparteko kalitatea da, doan\nIRIS FLIGHT SIMULAZIO SOFTWAREAREN eskutik\n11 174 4.00 (9)\nNeurria 17.8 MB\nSortua 4 Ira 2006\nJan Moravec-en eskutik\n7 572 3.20 (5)\nNeurria 14.5 MB\nSortua 10 Abu 2006\nErrusiako borrokalaria. Hegazkin txikiak prestakuntzarako ere erabiltzen dira. Hegaldi eredu oso ona, oso erraza. Bost errepikapenekin. Rikooook zuzentzen duen soinua.\nTim Piglet Conrad-ek - Txerritxoen plano bereziak\n8 185 3.86 (7)\nNeurria 10.3 MB\nSortua 23 Jul 2006\nEreduaren arabera: Brett Hoskins Testurak: Mike Mahat (suite dans readme)\n11 450 4.00 (4)\nNeurria 16.6 MB\n16 433 3.56 (9)\nNeurria 8.71 MB\nFirefox, azken arma (1982) Clint Eastwood. azkartzeko Ezin Mach 6, undetectable radar bidez, eta armak kontrolatutako telepathically pilotu moduan.\nOwen Smoot-en eskutik, Kurt Beswick-en testurak\n23 702 4.14 (14)\nNeurria 12.9 MB\nEguneratua 18 Ira 2012\nKanpoko eredu ederra (Gmax-en sortua) bi errepikapenekin, grisa eta urdina. Pabiloi birtuala eta 2D panelak kalitate onekoa, neurri funtzionalak ditu eta erregailuen efektuak eta motorren soinuak oso errealistak dira.\nBowe Tyson-en eskutik


Txinako iragazgaitza kasuen fabrikatzaileak eta hornitzaileak - Ruidafeng\nHasiera > Produktuak > Iragazgaitza\nRuidafeng Cixi hirian dago, Zhejiang probintzian. Txinan iragazgaitza den kasuetako fabrikatzaile profesionalen eta kasuen iragazgaitzen hornitzaileetako bat garen heinean, talentu tekniko sofistikatuak eta kalitate handiko lan taldea ditugu. Urteetan zehar, produktuen kalitatearen eta berrikuntzaren aldeko apustua egin dugu eta bezeroen beharrak asetzeko ahalegina egin dugu. Bezero berri eta zahar kopuru handi bat kalitate handiko eta kostu baxuko iragazgaitza duten maletekin hornitzen dugu. Gure produktuak mundu osoko 100 herrialde eta eskualde baino gehiagora esportatzen dira. "Osotasuna, kalitatea, berrikuntza eta irabazi-irabazi" korporazioen oinarrizko balioei eusten diegu, bihotzez onartzen ditugu zure gutunak, deiak eta negozioen lankidetzarako ikerketak. Saldu osteko zerbitzu integrala garaiz ziurtatzen dizugu.\nEkipo plastikozko zorroa apar gogorrarekin\nItem zenbakia: RC5520\nMateriala: inpaktu handiko PP\nKanpoko dim (mm): 634 * 503 * 227\nJarraian, apar gogorra duten plastikozko ekipoen sarrera da. Espero dut plastikozko ekipoen apar gogorra hobeto ulertzen laguntzea. Ongi etorri bezero berri eta zaharrei gurekin elkarlanean jarraitzeko elkarrekin etorkizun hobea sortzeko!\nPlastikozko tresneria belakiarekin\nItem zenbakia: RC5119\nKanpoko dim (mm): 556 * 358 * 230\nOngi etorri gurekin belakia duen plastikozko ekipoen zorroa erostera. Bezeroen eskaera guztiei 24 ordutan erantzuten zaie.\nEkipo plastikozko kaxa aparrez\nItem zenbakia: RC5117\nKanpo iluna (mm): 556 * 358 * 185\nFabrikazio profesionala den aldetik, aparrezko plastikozko ekipamenduen kaxa eskaini nahi dizugu. Eta saldu osteko zerbitzurik onena eta garaiz entregatzea eskainiko dizugu.\nTresnetarako plastikozko ekipamenduen maleta\nItem zenbakia: RC4321\nKanpoko dim (mm): 476 * 361 * 223\nZiur egon zaitezke instrumentuetarako plastikozko ekipoen maletategia gure fabrikatik erostean eta salmenta osteko zerbitzurik onena eta entrega egokia emango dizugu.\nPlastikozko ekipoen drona\nItem zenbakia: RC4316\nKanpoko dim (mm): 476 * 361 * 173\nDroneak fabrikatzeko plastikozko ekipoen maleta profesional gisa, ziur egon zaitezke gure fabrikako droneentzako plastikozko ekipoak erostea eta salmenta osteko zerbitzurik onena eta garaiz entregatzea eskainiko dizugu.\nHardwareetarako plastikozko ekipamenduen maleta\nItem zenbakia: RC3815\nKanpoko dim (mm): 410 * 326 * 168\nHonako hau hardwareentzako plastikozko ekipoen sarrera da. Espero dut hardwareko plastikozko ekipoak hobeto ulertzen laguntzea. Ongi etorri bezero berri eta zaharrei gurekin elkarlanean jarraitzeko elkarrekin etorkizun hobea sortzeko!\nIragazgaitza Ruidafeng-ek eskaintzen du. Txinako Iragazgaitza fabrikatzaile eta hornitzaile nagusietako bat gara. Bezero berri eta zahar ugari kalitate handiko eta kostu baxuko produktuekin hornitzen ditugu. Kalitatearen orientazioari eta bezeroari lehentasunezko printzipioari eusten diogu, bihotzez onartzen ditugu zure gutunak, deiak eta negozioen lankidetzarako ikerketak. Uneoro kalitate handiko zerbitzuak ziurtatzen dizkizugu.


26 merkatarik parte hartzen dute Oñatiko XI. erakusleiho lehiaketan — Oñatiko udala\n26 merkatarik parte hartzen dute Oñatiko XI. erakusleiho lehiaketan\nEskaparateak apainduta herritarrek bozkatzeko aukera izango dute bihartik aurrera\nHainbat bide daude herritarren saria hautatzeko: ohikoa denez Kontzejupetik aldizkariaren abenduko alean topa daitezkeen bozka orritxoak moztu eta beteaz edota aldizkarian argitaratu den QR kodea eskaneatuta agertuko den formularioa beteaz. Dendetan ere, lehiaketako partaide direla adierazten duten kartulinetan aipatu QRa txertatu da. Eta internet bidez ere bozka daiteke, udaleko web gunean, www.oñati.eus atarian sartuta. Bide tradizionala erabiliz, bozka orriak betetzen dituztenek, buzoiak bi lekutan topatuko dituzte: udaletxeko harrera bulegoan edo Bidebarrieta kaleko 12ko Sozioekonomia zerbitzuaren bulegoetan. Bozka edozelan emanda ere, azken eguna abenduren 19a izango da. Parte hartzen duten herritar guztien artean 200 euro zozkatuko dira.\nDendari gehienek berriz, asteburuan apaindu dituzte euren erakusleihoak, nahiz eta erreferentzia moduan emandako eguna bihar den, abenduaren 6a alegia. Eskaparateak bereziki apainduta abenduaren 31ra arte mantendu beharko dira, gutxienez.\nAurtengo Gabonetako eskaparate lehiaketako berrikuntza nagusia sariak gutxitu eta txikitu edo apaldu direla. Iaz 7 sari eta guztira 4500 euro banatu ziren baina aurten lau sari eta 1500 euro banatuko dira. Lehen aipatutako Herritarren saria 500 eurokoa izango da. Eta adituen epaimahaiak beste 3 sari emango ditu, 500, 300 eta 200 eurokoak, hain zuzen ere. Erakusleihoak baloratzeko oinarrizko lau irizpide hartuko dira kontuan: konposizioa, argiztapena, koloreak eta originaltasuna. Sari banaketa eguna berriz, Gabonen aurreko zapatua izango da aurten ere, abenduaren 22a alegia. Ekitaldia, 13:30tan hasiko da, udaletxeko areto nagusian.\nIaz, X. Gabonetako eskaparate lehiaketan, 33 denda eta lokalek parte hartu zuten. Lehen saria Amalur belar dendak dendak eraman zuen, bigarrena Iramira zapata dendak, hirugarrena, Trikitxek, laugarrena Urtxinek eta 5.a Andrea Azkoagak. Kimu lora dendak Herritarren saria eskuratu zuen, eta saritu gabeko komertzioen artean zozketatu zen saria Kuttunentzat izan zen.


Zientzialari australiarrak konturatu dira meteoriotoek sortutako hauts-hodeiek kliman eragin dezaketela | Consumer\nZientzialari australiarrak konturatu dira meteoriotoek sortutako hauts-hodeiek kliman eragin dezaketela\nAzterlanak zirkulazio atmosferikoaren ereduak baliozkotzeko aukera ematea espero du ikerketa-taldeak\nAustraliako Antartikako Dibisioko zientzialariek jakin dute meteoritoek hauts-hodei izugarriak uzten dituztela, eta horrek ondorio garrantzitsuak izan ditzakeela planetako kliman. Ikerketan estatubatuarrek eta kanadarrek ere parte hartu dute, eta meteorito ikaragarri bat aztertu zuten, 2004ko irailean atmosferan sartzean lehertu zena.\nAndrew Klekociuk talde zientifikoko zuzendariak azaldu duenez, meteoritoaren sarreraren ondorioak Australiako Davis estaziotik erregistratu ziren LIDAR (Light Detection and Ranking) izeneko behaketa-tresna baten bidez.\nLIDARek airearen dentsitatea, tenperatura eta haizearen abiadura neurtzen ditu eta radar baten antzera funtzionatzen du. LIDARek gertaera erregistratu baino ordu batzuk lehenago, asteroide bat lehertu zen Antartidako beste leku batean, Davis geltokitik 1.500 kilometro mendebaldera. Azterketa horren bidez, meteoritoak utzitako hauts-partikulen neurria zehaztu ahal izan da, uste baino 100 aldiz handiagoak baitira.\nEztanda egin eta hurrengo asteetan, hauts-pikorrak euri gisa erortzen dira, eta baliteke zeregin garrantzitsua izatea lurreko klimaren portaeran.\nAustraliako zientzialariek ikerketarekin jarraitzen dute, eta hurrengo urratsa Australiak Antartikan dituen hiru estazioetan jasotako hauts-partikulen laginak aztertzea izango da. Ikertzaileek espero dute analisiek atmosferaren zirkulazio-ereduak baliozkotzea eta meteorito handiek kliman eta ozonoan duten eraginari buruzko zenbait teoria probatzea.\nklima meteoriotos-eu ozono-eu


Iruñeko Udalak aisialdi arduragabearen kontrako kanpaina bat sustatu du - Gazteberri.eus\n“Kale-zurrutari ez. Aisialdi arduratsuari bai” kanpaina sare sozialetan, hedabideetan eta Gaztelugibelen, Taconeran, Burgoen plazan eta Yamaguchin gauzatuko da.\nTamaina handiko lau botila, kolore bizia duten etiketekin eta hiriko gune esanguratsuetan kokatuta. Kale-zurrutaren beste aldea agerian uzten duen kanpainaren erakusgarriak dira, ondorioak eta kaltetuak: nekatuta dauden bizilagunak, haserre dauden gurasoak eta tabernariak, kale-garbitzaile ahituak… Iruñeko Udalak aisialdi arduragabearen aurkako kanpaina originala garatu du. Bere leloa “Kale-zurrutari ez. Aisialdi arduratsuari bai” da eta euskarri horiez gain, hedabideetan eta sare sozialetan ere garatuko da.\n3 metroko botilak\nBotilak aluminioz estalitako altzairuzko egitura metalikoan egindako 3 metro inguruko altuerako lau elementu dira. Bertan, kale-zurrutak dituen alboko ondorioak jasotzen dira: elkarbizitzaren nahasmendua, zaborra kaleetan, tabernariei egiten zaien bidegabeko lehia… Gainera, kale-zurruta egiten duten horiek hirian den arautegia urratzen dute eta, horregatik, 750 euroko isuna ordaindu behar izaten da. Kasu gehienetan, isuna, gurasoek ordaindu behar izaten dute.\nBotilen etiketetan irakur daitezkeen testuek irakurleak zuzenean interpelatzen dituzte: gogaituta dauden bizilagunek diote “zuk kale-zurruta egiten duzun bitartean ez diezu bizilagun eta familiei atseden hartzen uzten. Kaleetan zikinkeria sortzen duzu eta, askotan, kalteak auzoan”. Kokoteraino dauden tabernariek, berriz, gogorarazten dute “zu kale-zurrutan ari zaren bitartean, ostalaritzak ez du lanik egiten eta gainera mozkor dauden askoren ondorioak jasan behar ditu gero’’. Mezu horiek gazte asko edateko elkartu ohi diren eremuetan bizi eta lan egiten dutenen ahotsa dira.\nKanpaina bereziki hiriko gazteei zuzentzen zaie eta Udalak aisialdi arduratsua sustatzeko egiten ari den lanaren barruan kokatzen da. Lan horren barruan, adibidez, ikastetxeetan alkoholaren eta droga kontsumoaren inguruan egiten diren hitzaldiak daude.\nPrevious Hirian jaialdia Santutxura iritsiko da BBK Live-ren atariko gisa\nNext “Ura bere bidean” egitasmoaren bigarren edizioa


Intsektuen aurkako gerra garbia (II) « uhandreak\n« Oxigeno gehiago garraiatu ahal izateko Intsektuen aurkako gerra garbia (I) »\nIntsektuen aurkako gerra garbia (II)\nAurreko ekarpenean ikusi dugun modura, intsektizida kimikoetatik at badira intsektuen aurka borrokatzeko bestelako aukerak, errazak ez diren arren eta, zenbaitetan, muga nabarmenak dituzten arren. Hormonen eta feromonen erabileran oinarrituko litzatekeena da, zalantzarik gabe, aukera horien arteko onena. Izan ere, ideala litzateke teorian, nahiz eta gero, praktikara eramaterakoan, zenbait arazo agertzen diren. Animaliek berez ekoizten dituzten mezulari kimikoak dira hormonak eta feromonak. Odol sistemara jariatzen dira hormonak eta, horrela, animaliaren zelula guztietaraino hel daitezke eta egokia den tokian beren eragina izan. Komunikazio funtzioa betetzen dute, beraz, animalien barruan. Feromonak, ordea, kanpora, ingurura jariatzen dira, eta espezie bereko kideen arteko komunikazioa ahalbidetzen dute.\nFeromonen antzeko konposatu sintetikoak, hortaz, nahi diren intsektuak erakartzeko erabil daitezke, eta behin gune kontrolatuetara gidatuta, kontrol kimikoa ezarri dakieke. Horrelaxe erabiltzen ari dira dagoeneko zenbait sits espezierekin, adibidez. Eta pityolure izeneko feromona sintetikoa ere erabilia da Thaumetopoea pityocampa espezieko pinu-beldarraren arrak erakartzeko.\nHormonen erabilerari dagokionez, bestalde, intsektuen sistema endokrinoaren oinarriei buruzko azalpen laburra ematea beharrezkoa da ustezko aplikazioak ulertu ahal izateko. Hormonek kontrolatzen dute, neurri handi batean, intsektuen bizi-zikloa, euren menpe baitaude hazkundea bera eta baita metamorfosia ere. Arrautzetatik atera ondoren, intsektu guztiek agertzen dituzte zenbait muda gazte fasean zehar; muda kopurua espezie bakoitzean desberdina da, eta muda bakoitzaren ondoren larba handiago bat agertzen da. Une egokia heltzen denean, larba fasetik heldu faserako muda ematen da.\nGaztetik heldurako iragapen horren arabera intsektuak hemimetabolo edo holometabolotan sailka daitezke. Hemimetaboloen larbak eta heldua oso antzekoak dira; helduaren ezaugarriak tamaina handiagoa eta hegoen agerpena dira; beraz hauen kasuan metamorfosi sinplea gertatzen da, aldaketa txikiak baino ez daude itxuran. Intsektu holometaboloetan, ostera, metamorfosi konplexua ematen da: kasu honetan beldar itxura duen larbak une egokia heltzean pupa faserako muda jasango du, eta baldintza egokien menpe azken mudaren ondorioz metamorfosia osotuko da gaztearekin inolako antzik ez duen heldu bat agertuko delarik (adibidez tximeleta bat).\nBi hormonak dira hazkundea eta metamorfosia kontrolatzen dutenak: ekdisona edo muda-hormona (MH) eta gazte-hormona (GH). Ekdisonaren gorakada da muda gertatzeko beharrezkoa den seinalea eta gazte-ezaugarriak mantentzea da gazte-hormonaren eragin nagusia; hau da gazte-hormonak ekidin egiten du helduaren ezaugarriak garatzea. Hori dela eta, gazte-hormonaren kontzentrazioak garaiak diren artean, handiagoak diren larbak agertuko dira ekdisonak agindutako muden ondoren. Gazte, larba edo ninfen hazkundea kontrolatzen du, beraz.\nHortaz, gazte-hormonaren kontzentrazioaren jaitsiera da, hain zuzen ere, puparako muda edo heldurako muda gauzatzeko beharrezkoa den gertakaria. Bestalde, gazte-hormonak badu helduetan bigarren zeregin bat eta zeregin horri dagokio intsektu helduetan gertatzen den hormona honen igoera berantiar bat. Izan ere, funtzio gonadotropikoa betetzen du; hau da, ezinbestekoa da ezaugarri sexualak modu egokian garatzeko eta baita obozitoak ondo garatzeko ere.\nHazkundea, metamorfosia eta ugalketa bera hormona hauen kontrolpean egonik, mezulari kimiko hauek izurrien kontrolerako erabil daitezkeela begibistakoa da, eta horrexegatik izan da horren sakon aztertua intsektuen sistema endokrinoa (beste ornogabe askorena ez bezala).\nPrekozenoak aspalditik dira ezagunak; izan ere, intsektuen metamorfosi goiztiarra eragiten dutelako hartzen dute izen hori. Ikus dezagun horren zergatia. Prekozenoek gazte-hormonaren antagonistak dira, gazte-hormonak bere eragina izan dezan oztopatzen dute eta, beraz, mudaren ondoren ateratzen diren intsektuek, larba ezaugarriak izan beharrean, heldu goiztiarren itxura dute. Baina ez dira ez bata ez bestea, gazte hormonaren antagonistaren eraginez bilakatu direlako sasiheldu. Heldu goiztiar hauek gehienetan ez dira bideragarriak izaten eta beraz populazioaren murrizpen nabaria gerta daiteke prekozenoen eraginez. Antzutasuna ere eragiten dute gainera, gazte-hormonaren berezko eragin gonadotropikoa ere kaltetuta gelditzen baita. Eta hori gutxi balitz, eragin obizida ere badute: arrautzak prekozenoz tratatuz gero, ez da larba edo ninfarik ateratzen edo ateratzen badira berehala hiltzen dira.\nAukera badago, bestalde, gazte-hormona bera ere intsektizida modura erabiltzeko. “Jubenoideak” deritzen substantziak gazte-hormonaren agonistak dira, bere funtzioa ordezkatzen dute. Beraz, pentsa daiteke gazte-hormona modu naturalean desagertzen den fasean modu artifizialean erabiliaz intsektuen bizi-zikloa eten egin daitekeela: izan ere, jubenoideak erabilita, adibidez metoprenoa, larba supernumerarioak deritzenak lor daitezke; hau da, berez metamorfosiaren ondoren heldu bat agertu beharko litzatekeen unean, helduaren ordez tamaina handiagoko gazte itxurako ale bat agertzea. Noski, metodo hau soilik litzateke erabilgarria izurria ale helduek sorrarazten duten kasuetan, bestela izurria larriagoa izatea eragin baitaiteke beldar erraldoiak sortuaz.\nBestalde, ekdisona edo muda hormonaren (MH) agonistak eta antagonistak erabiltzea ere aukera ahaltsu bat izan liteke intsektuen garapena mozteko, mudak azkarregi gertatzea eraginez edo mudak ekidinez, hurrenez hurren. Hiperekdisonismoak hazkuntza arazoak sorrarazten ditu, sexu-organoak ez dira egokiro heltzen, ezta arrautzak ere… eta arazo funtzional ugari eragiten ditu intsektu mota desberdinetan. MH-ren antagonistak erabiliz ikusi da, bestalde, jaken uzten dituela intsektuak eta muda inhibitu edo behintzat atzera dezakeela. Arazoa laborategian egindako saio hauek praktikara eramatean dago, aplikazio-moduak, dosiak, eta tratamenduaren une zehatzarekin asmatzea erabakigarriak baitira. Orain arte eremu honetan aurrerapen gutxi egin badira ere, etorkizunean baliteke bide berriak zabaltzea.\nHormona eta feromonetan oinarritutako intsektizidak garatzeak dena du bere alde, kostu ekonomikoa alde batera utzita. Era honetako intsektizidak seguruak dira eta nahiko espezifikoak; eta forma erresistenteen agerpena saihesten dute, animaliaren berezko substantziak baitira!\nOharra: www.fao.org/docrep/009/a0789s/a0789s13.htmtik hartua da argazkia\n Zenbait lepidopterotan, hala ere, heldu emeetan obulutegiak ekdisona ekoizten du eta honexek kontrolatzen du bitelogenesia.\nabuztua 17th, 2009 | Atala: Koordinazio eta kontrola Erantzuna idatzi


Domina zikinak — Gaztezulo\nDomina zikinak Aintzinean ez bezala, azken hamarkadotan zorrotz arautu dute errendimendu fisikoa optimizatzeko asmoz hartutako drogen nahiz metodo berezien erabilera. Harremana bateraezina bilakatu da. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/domina-zikinak https://www.gaztezulo.eus/albisteak/domina-zikinak/@@download/image/DROGAK_01.jpg\nMaitane de Anitua. Ai Laket!! elkartea @Ailaket\nAintzinean ez bezala, azken hamarkadotan zorrotz arautu dute errendimendu fisikoa optimizatzeko asmoz hartutako drogen nahiz metodo berezien erabilera. Harremana bateraezina bilakatu da.\nDrogak kontsumitzeko arrazoia ez da bat eta bakarra kasu guztietan. Gazte gehienek aisialdiarekin eta gauarekin lotzen badituzte ere, substantzia hauek askotariko helburuekin hartzen dituzte pertsona ezberdinek. Esate baterako, bada kirol errendimendua areagotzeko drogak hartzen dituenik ere.\nDrogen eta kirolaren arteko harremana hain da antzinakoa ezen Grezia Klasikoko kirolariek ere ezagutzen baitzituzten beren gorputzak indartzeko substantzia eta metodo bereziak. Dena den, hartueman hau azken hamarkadotan hasi da oihartzun mediatikoa izaten, batez ere dopinak kirol-ibilbide asko eta beste hainbeste domina zikindu dituenean. Gaur egun, kirolerako debekatutako substantziak kontsumitzeaz gain, galarazitako entrenamendu metodoak jarraitzea ere jotzen dute dopintzat. Halaxe zehaztua du 1999an sortu zen WADA Dopinaren Aurkako Nazioarteko Agentziak. Hala ere, kirolari bati halakorik egotziko baliote, azken honek diziplina erakundearen aurrean errekurtsoa jartzeko eskubidea du.\nPraktika honetan ere, ohiko legea nagusitzen da: nolako helburua halako substantzia; hau da, lortu nahi duen eraginaren arabera, kirolariak edo honen medikuak substantzia bat ala beste aukeratzen du. Hala, gorputzak indartzeko eta potentzia irabazteko anabolizatzaileak erabili ohi dituzte; oldarkortasuna areagotzeko estimulatzaileak edota pizgarriak… eta horrela zerrenda luze bat osatu arte. Izan ere, gaitz honek oihartzuna nagusiki atletismoaren eta txirrindularitzaren esparruan eduki badu ere, edozein kiroletako emaitzak hobetzeko jo daiteke dopinera eta, berez, kirol diziplinak bezain ugariak eta askotarikoak dira substantzia hauek ere.\nDrogen beste edozein erabilerak bezalaxe, dopinak ere baditu bere arriskuak noski, batez ere ezjakintasunetik eta desinformaziotik eratorriak: aizunketa edo adulterazioa, gaindosia, elkarreraginak, kontraeraginak, etab. Kaltea saihesteko ezinbestekoa da horiek kontuan hartu eta behar bezala kudeatzea.\nXX. mende amaieran nazioarteko kirol federazio gehienak dopina formalki penalizatzen hasi zirenetik, urterik urte baldintzak fintzen eta zorrozten joan dira. Hala, gaur egun, ondorengo jokabideak dira zigorgarri:\n• Debekatutako substantzien presentzia kirolarien gorputzean.\n• Debekatutako substantzia eta/edo metodoen erabilera nahiz erabiltzeko saiakera.\n• Analisi-gai izango den lagin bat eman nahi ez izatea, justifikaziorik gabe ukatzea edota lagin-bilketa hori edozein modutan saihestea.\n• Lehiaketatik kanpoko frogetarako prest ez egotea eta/edo kokapena ez helaraztea.\n• Galdatzen diren agiriak ez aurkeztea.\n• Kontroletan iruzur egitea edota iruzur egiten saiatzea.\n• Debekatutako substantzia/metodoak edukitzea, hauek salerosi edo salerosten saiatzea, eta/edo horiek kirolari bati eman edo ematen saiatzea.\n• Aurrez zehaztutako jokabide horien konplize izatea.\nTxani Rodriguez eta Pello Lizarralde idazteko estiloaz arituko dira gaur Bilbon\nGipuzkoako Eskolarteko Txapelketarako izen-ematea zabaldu dute\nHaurrentzako album ilustrastuak sortzeko Etxepare saria martxan da\nFacebook-i ez zaio gustatzen bere plataformetan osasun femeninoaz hitz egitea