Hormak pintatzean akatsak saihesteko bost aholku | Consumer\nHormak pintatzean akatsak saihesteko bost aholku\nHormak pintatzean, oinarrizko elementuak hartu behar dira kontuan, hala nola pintura kantitate egokia eta gainazalen prestaketa egokia.\nIrudia: Caitlin Regan\nHormak pintatzea lan sinplea da, baina batzuetan zalantzak eta eragozpenak sor ditzake, batez ere ezaugarri horietako lan bati lehen aldiz ekiten dionarentzat. Artikulu honek bost aholku ematen ditu etxeko hormak pintatzeko unean hasiberriak izan daitezkeen akatsak saihesteko: brotxa edo arrabola pintura urriegi edo ugariz kargatzean izaten diren akatsak, gainazalak behar bezala prestatzea eta pintura behar den denboran lehortzen uztea…\nHormak pintatzea ez da lan konplexua. Ez du berariazko ezagutzarik behar, ezta trebetasun handirik ere. Baina gerta daiteke, lanean ari diren bitartean, ustekabeko arazo edo gorabeherei buruzko zalantza batzuk sortzea. Horiek, sarritan, akats edo aurreikuspen falta txikiei zor zaizkie, batez ere esperientzia faltagatik. Hala ere, oro har, erraz saihesten dira.\n1. Ez gehiegi kargatu brotxa edo arrabolaLana azkar bukatzeko presak edo antsietateak eragindako akatsa da. Horren ondorioz, pinturak hormaren gainean duen itxura ez da leuna, tolesak balitu bezala edo “zimurtua” balitz bezala baizik. Horregatik, lan-tresna ez da gehiegi kargatu behar.\nBrotxa edo arrabola pinturan busti ondoren, xukatzen utzi behar da, soberakoa erori eta paretara eraman ez dadin. Brotxa erabiliz gero, bi aldeak potoaren edo pintura-kuboaren ertzetik pasa daitezke, soberakina kentzeko. Erreminta arrabola bada, berriz, lana errazteko eta pinturaren errendimendua optimizatzeko diseinatutako erretiluak erabiltzea gomendatzen da.\nPintura-brotxa edo -arrabola gehiegi kargatzen ari den seinale bat da zorura pintura gehiegi botatzea. Zipriztin batzuk normalak dira, baina pinturan erreminta bustitzen den bakoitzean orban berriak sortzen badira, neurri handiagoak hartu beharko dira.\n2. Ez gehiegi kargatu brotxa edo arrabolaHori da arestian deskribatutakoaren kontrako arazoa. Eskura dagoen pintura lana osatzeko nahikoa izango ez delako sentsazioak (edo ziurtasunak) edo aurrezteko nahiak eragin dezake. Horma batean pintura kanal edo markekin geratzen da, batez ere brotxaz pintatzen denean, agerian geratzen diren (lehorrak) eta azalera marratzen duten zerriak baitaude.\nGarrantzitsua da, beraz, emaitza onak lortzeko, pintura kantitate egokia erabiltzea. Eta pintatu nahi den gainazal osoa estaltzeko nahikoa ez bada, lan-eremua murriztea da onena (horma bakarra margotu daiteke, biren ordez), edo behar den material guztia eduki arte itxarotea.\n3. Gainazalak ondo prestatu pintatu aurretikPintura emateko modua bezain garrantzitsua da landu beharreko gainazala aldez aurretik egokitzea. Horretarako, zenbait urrats egin behar dira: paretak ondo desugertu eta lixatzea, batez ere oso pintura zaharra badute; inprimazio-geruza on bat ematea; eta hormak lehorrak daudela ziurtatzea. Neurri horiek hartzen ez badira, pinturari itsasten ez zaion sentsazioa izango du pintoreak, amaiera ez da guztiz ondo ikusiko eta, denbora gutxi igaro ondoren, baliteke pintura altxatzen hastea.\n4. Erabilitako produktuen arteko bateragarritasunari arreta jartzeaArazo hori txikiagoa edo oharkabekoa izan daiteke, baina inprimazioa, zigilatzaileak, pinturak, lakak, bernizak eta abar bateraezinak badira, geruza horietako bat edo gehiago pitzatuko dira eta gainazalean pitzadurak eta bestelako irregulartasunak agertuko dira.\n5. Pintura behar den denboran lehortzen uzteaBegien bistakoa dirudi, baina, sarritan, pazientzia falta dela eta, pintura-esku bat ematen zaio oraindik erabat lehorra ez dagoen aurreko bati. Hori presaka gertatzen da, edo gomendagarritzat jotako denbora igaro delako, baina, faktoreren batengatik, pintura ez da behar adina lehortu. Geruza berria aplika daitekeela uste ez izateak ere esku har dezake, eta gero bi junturak lehortu egingo dira.\nOinarrizko zerbait izan arren, askotan ez da uzten pintura behar den denboran lehortzen, pazientzia falta edo ezjakintasuna dela eta.\nPintura lehorra astiro. Ezinbestekoa da jakitea eta horren arabera jardutea. Pintura-esku batek lehortzeko ohi baino denbora gehiago behar izateko arrazoiak askotarikoak dira: geruza oso lodi bat eman izana, disolbatzaile desegokia erabili izana, hezetasun edo hotz gehiegi edo aireztapen falta pintatu den gelan, etab. Margotzeko garairik onenak udazkena eta udaberria dira, tenperaturak epelak direnean eta ateak eta leihoak irekita uzten direnean. Nolanahi ere, azken batean, hobe da bekatzea denbora luzeegian lehortzen uzteagatik, ez presuratzeagatik.\naholkuak arrabol brotxa etxe paredes-eu Pintura-eu


Musika eta Opera | Deusto's Littera Media\nHome > Uncategorized\t> Musika eta Opera\nDecember 13, 2012 maitetxiripi\tLeave a comment Go to comments\nMusika soinuak eta isiluneak koherentziaz ordenatzen dituen teknika da. Melodikoki, harmonikoki eta erritmikoki antolatu daiteke. Produktu kultural modura kontsidera daiteke. Musika egiteko hainbat forma daude. Ezagunenak, instrumentuen edo giza ahotzaren bidezkoak dira. Guztiak ere, pertsona batek eraginda.\nMusika ikasketak normalean txikitan hasten dira. Umea, bost edo sei urterekin, instrumentu bat jotzen hasten da. Solfeoko 6 urte eta instrumentuko 8 egin ondoren, instrumentu hau jotzen dakiela esan dezakegu. Baina instrumentuak jotzea ez da gauza erraza. Oso ohikoa da esatea, eta txarto esana, gainera, “Peiok pianoa jotzen daki” edo “Mirenek oso ondo abesten du”, hauek 7 bat urte dituztela. Baina orduan, zer da instrumentu bat jotzen jakitea?\nAdituek instrumentu bat jotzen jakitea honi buruzko teknikak ezagutzea duela esaten dute. Historia musikala ezagutzea ere esanguratsua da musikari bati musikari titulazioa emateko.\nzogu ere, ahotsa instrumentu bat da. Instrumentu naturala. Eta oso saila maneiatzen ikastea ere. Instrumentu berri bat erabiltzen hasten garenean (oraindik ezin da esan jotzen dakigunik) zerotik hasten gara. Ez dakigu ezer instrumentu horri buruz. Askotan, ez dakigu ezer ezta musikari buruz ere. Baina ahotsa lantzen hasten garenean, oso bide luzea daukagu atzetik (eta aurretik). Guztiok abestu izan dugu noiz edo noiz, jakin zein jakin ez. Beraz, ahotsaren ikasketak dakiguna hobetzean datza. Eta hemen dago koska.\nKantua kontrolatutako emisioen emana da, giza ahotsaren bidez. Oso inportantzia handia dauka musika arloan, hau baita modalitate bakarra non testua sartu dakioken melodiari.\nTeknika ezberdinak daude kantuaren arloan; lirikoa, opera, musikala edota kontzertukoa. Baina badaude ere musika popularra abesteko erabiltzen diren kantu metodoak. Gu musika klasikoan zentratuko gara: Gizonezko ahotsak, emakumeenak bezala, hiru zatitan banatzen dira: tenor\nra, baritonoa eta baxua. Emakumeena, berriz, soprano, mezzosoprano eta kontraltoan banatzen dira.\nKanturako obrak asko dira. Bai bakarlari, zein abesbatzarako, asko dira. Operak (italieraz, obra musikala) 1650. urte inguruan sortu ziren. Opera bat abestutako antzezlana da. Orkestra batek, abeslariek, poesiak, balet dantzariek eta eszenografikoek (iluminazioa eta makillajea barne) osatzen dute opera normal bat.\nLa Traviata izan da gozatu ahal izan dudan azken opera. Giuseppe Verdik konposatu zuen 1850. urte inguruan. Hiru akto ezberdinetan dago banatuta, non aurkezpena, mamia eta amaiera azaltzen diren. Protagonista baten inguruan (sopranoa, kasu honetan) datza drama osoa; Violeta Valery.\nLehenengo aktoan Violetaren etxea ikusten da. Luxu handiko jai bat ospatzen da, non sexua inportantzia handia daukan. Violeta mutil batekin maitemintzen da; Alfredo. Baina Alfredo beste neska batekin dago konprometituta. Violetaren ezbeharra hemen hasten da.\nBigarren aktoan Alfredo eta bere aitaren arteko liskarra ikusten da. Violetarekin maiteminduta dago, baina beste neskarekin konprometitua ere bai. Baina Violeta oso gaixotasun larri bat dauka, eta hilzorian aurkitzen da.\nHirugarren aktoan ikusten da gaixotasun hau. Tuberkulosia aurrera doa eta ohean dago, bere azken orduak sufritzen. Azkenean Alfredo bueltatzen da berarekin egoteko, baina Violeta bere besoetan hiltzen da.\nMusikarekin estuen lotzen nauen soka opera da, koroko modalitatea bigarren postuan utziz. Musikaren ikasketek inportantzia handia izan dute nire haurtzaroan. Musika klasikoari buruzko informazio gehiago ikasten dudan heinean, gehiago gustatzen zait. Entzun eta ikusten dena ulertzea ezinbestekoa dela deritzot. Eta behin ulertuta, honen kritika egin daitekeela uste dut, baina ez arinago.\nErasmus programme James Bond: 50th anniversary


MICINORM Valentzian erosi batetik € 39\nKrema Micinorm aurka onddo erosi Valentzian (Espainia)\nLortzeko Micinorm Valentzian, behar:\nNon erosi Valentzian Micinorm\nOrdena formularioa, bete eremuak izena eta telefono zenbakia ordena berri bat krema Micinorm Valentzian prezio murriztua. Itxaron deia Kudeatzailea ordena Micinormzuen zurekin harremanetan jarriko da laster. Ordainketa bakarra jaso ondoren, partzelaren zure helbide Valentzian.\nNola erosi Micinorm Valentzian\nBada, erosi behar Duzu Micinorm uneko deskontua Valentzian (Espainia), bete eskaera-orria, sartu Zure telefono-zenbakia eta izena, hurrengo ordu izango duzu, deitu Kudeatzaile ordena berretsi eta antolatu entrega Micinorm arabera zure helbidea. Bakarrik ordaindu jaso ondoren, bidalketa postetxean edo mezularitza. Kostua entrega krema Micinorm Valentzian el correo zure helbide desberdinak izan daitezke beste hiri Espainian, galdetu prezioa Kudeatzailea ondoren erreserba web orrian.\nMicinorm Bilbon Micinorm en Palma de Mallorca\nOrdena Valentzian Micinorm


Ramon de la Sota Aburto - Wikipedia, entziklopedia askea.\nRamon de la Sota Aburto (Getxo, Bizkaia, 1887 - Biarritz, Lapurdi, 1978ko abuztuaren 5a) euskal finantzagizon eta politikari abertzale eta jeltzale bat izan zen. Ramon de la Sota enpresaburu eta politikari jeltzalearen semea izan zen, bai eta Manuel de la Sota "Txanka" politikari abertzalearen anaia ere.\nBiarritz, 1978ko abuztuaren 5a (90/91 urte)\nGaztetan Resurreccion Maria Azkueren ikaslea izana, 1904an Ingalaterrara ikastera joan zen. 1912an Londres hiriko King's College unibertsitatean Itsas Ingeniaritza amaitu eta han garaiko munduko gizarte, politika eta kultur korronteen eragina jaso zuen, ingeles heziketa argi eta garbia jasoz.\n1913an Euskal Herrira itzuli eta Bilbon Eusko Alderdi Jeltzaleko kide egin zen. 1917an Balmaseda barrutia ordezkatuz Bizkaiko Foru Aldundiko diputatu izan zen, ondoren, 1917-1919 bitartean Bizkaiko Ahaldun Nagusia izen zelarik. Euskaltzaindia nahiz Bilboko Orkestra Sinfonikoa eta Bilboko Arte Eder Museoaren sorrera bultzatu zuen Euskal Kultur Batzordearen sortzaileetako bat izan zen. Euskal Kultur Batzordeak Oñatiko Eusko Ikaskuntzaren Kongresua antolatu zuen. 1925aren amaieran bere kargutik dimititu zuen.\n1937 bere aita Ramon de la Sota hiltzean haren ondasunak jaso zituen: Euskalduna ontziolaren jabea zen Sota eta Aznar Konpainiaren kapitalaren %40a baino gehiago, konpainia hura tartean honako enpresen nagusia ere bazelarik: Menera mendilerroko burdin meatzeak, Siderúrgica del Mediterráneo, Franco Española de Alambres eta Cables Erandio. Bestalde, Ramon de la Sota Aburtok Polar aseguruetxea sortu zuen, honek Londres, Paris, New York, Rotterdam, Duisburg eta Atenas hirietan bulegoak zituelarik.\nBere aitaren ondasunak jaso eta hamar hilabetera Hego Euskal Herritik ihes egitera derrigortua egon zen. Halere, Espainiako Gerra Zibilan bere itsasontzi guztiak Eusko Jaurlaritzako Defentsa Batzordearen zerbitzura jartzeko astia izan zuen, eta haien bidez frankistak iritsi aurretik euskal herritar ugarik alde ahal izan zuten. Gudaroste Frankista De la Sotaren ondasunez jabetu zen, gainera hilabete gutxi batzuk aurretik zendu zen Ramon de la Sota enpresaburua "epaitu" eta zigortu zuten. Bere aitaren aurka burututako ekintza honek handik 40 urtetara oraindik ere Ramon de la Sota Aburto sumindu ohi zuen. Bere ondasunez jabetu eta ehun milioi pezetako isuna ipini zioten. Gainera frankistek bere etxebizitza zen Mazarredo zumaztiko Ibaigane jauregia ere bereganatu eta Gobernu Militar Frankistaren egoitza bilakatu zuten.\n1937an Lapurdiko Biarritz hiriko Etchepherdia etxean bizitzen jarri zen. Azken 41 urteetan bere jarduerak enpresa mundutik at egon ziren. Maite zuenan jardun zuen: itsasoarekiko gaiak ikertu, haiei buruzko liburutegi bikaina zuelarik, eta Euskal Herrian jazotzen zenaz jakitun egotea. EAJko Laburdi Buru Batzar erakundearen eratzean lagundu, Bizkaiko Ontzigintzari buruz idatzi eta Etchepherdia bizilekua liburu, margolan, paper eta eskuizkribuen gordailu bilakatu zuen. Bere aitaren biografia bat argitaratu zuen (Bilbo, 1957), bai eta zenbait egunkari artikulu ere. Bere abokatua Ramon Madariaga zelarik, bere ondasunen desjabetzearen inguruan Manuel Aznarri hainbat elegite jarri zizkion, nahiz eta epaitegietan galdu izan.\nFranco diktadorearen heriotza ostean, bere alabak Hego Euskal Herrira itzultzeko konbentzitu zuen, eta hala egin behar zuen, baina ez zion denborarik eman. Behin bakarrik itzuli zen, 1978ko apirilean, baina apenas egon zen 24 orduz. Ikusitakoa gustukoa ez zuela eta Ipar Euskal Herrira itzuli zen. 1978ko abuztuaren 5an zendu zen.\nRamon de la Sota Aburtoren biografia irakurgai. Auñamendi Entziklopedia. Euskomedia.org (Gaztelaniaz)\nAzken aldaketa 1 urtarrila 2021(e)an, 19:58(e)tan


Giltzurrun-transplante - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGiltzurrun-transplantea organo horren gutxiegitasun terminala duen paziente bati egindako transplantea da, organo osasuntsua duen pertsona batek emandakoa, emailea hala hilda nola bizirik egon daitekeelarik. Azken kasu horietan organoak genetikoki lotuak edo ez-lotuak sailkatzen dira.\nEmailearen organoa (transplanted kidney) kokapen anatomiko normaletik behera ipintzen da tipikoki.\nTeknika hau burutzeak prozesu luzea eskatzen du, emaileak aukeratzeko eta jasoleen zerrenda zorrotzari jarraituz. Nefrologia eta Urologia espezialitateek elkarrekin lan egiten dute arlo honetan, kirurgia teknikak bigarrenek egiten dituztelarik.\n1950ean lehendabiziko giltzurruneko transplantea egin zuten Chicagon (AEB), eta gaur egun organorik transplantatuenen artean dugu. Esate baterako EAEn 2007an hirugarren organorik transplantatuena izan zen, 127 giltzurrun guztira.\n(Gaztelaniaz)"Alcer" ("Asociaciones para la Lucha Contra las Enfermedades Renales") elkartearen webgunea\nMultimedia: Kidney transplantation\nAzken aldaketa 27 azaroa 2019(e)an, 22:33(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 27 azaroa 2019, 22:33.


INNOVATION LEARNING: MOOC; MODULO 5: Nuevos escenarios de aprendizaje en la práctica\nMOOC; MODULO 5: Nuevos escenarios de aprendizaje en la práctica\nGaur MOOC-aren azken modulua bete dut, bosgarrena, hain zuzen ere.\nModulu honetan, ikastetxe ezberdinetan aurrera eramaten ari diren irakaste-ikaste digitalaren egoera berriak ezagutarazi nahi izan dira. Horrela, tabletak gelako baliabide didaktiko bezala erabiltzeari buruz irakasleen ikuspuntua ere azaleratu da.\nBeste moduluetan bezala, bideoen bitartez beharrezko materiala adierazi da. Gaurkoan, esperientziak dira, non ikastetxe ezberdinetan aurrera eramaten dituzten proiektuak azaltzen ziren. Adibidez: Sestaoko KUETO eskolan jarraitzen den proiektua, Zamudiko BIZKAIA eskolakoa, AVELLANEDA eskolakoa eta MARISTAK eskolak proposatzen duena.\nOrokorrean, oso interesgarriak izan dira esperientzia guztiak. Hala ere, azpimarratu nahiko nuke Avellanedako ikastetxekoek proposatzen dutena. Eskola honetako aurduradunen esperientzia entzutean, proiektu hauen atzetik izugarrizko lana dagoela nabaritu izan dut eta oso detaile ona eta zintzoa iruditu zait esan dutenean: "nosotros vamos siempre detrás del primero". Ikus daiteke, ez dutela inolako beldurrik onartzeko beste ikastetxeen atzetik doazela eta nola horrela izateak, haietzat onuragarria eta baliagarria dela.\nBeno, moduluari berriro helduz, esan nahi nuke, azken modulu hau bete ahal izateko, amaierako atalean galdetegi bat egon dela. Galderak oso orokorrak dira eta ez dute lotura zuzenik izan bideoetan komentatzen diren esperientziekin. Hala ere, nahiko ondo egin dudala uste dut. Pena da ezin dudala zuekin konpartitu, dakizuenez plataforma beran egin beharrekoa delako. Dena den, betiko moduan, moduluaren bideon txertaketa egingo dut, nahi izatekotan ikus ditzazuen.\nBenetan esaten dizuet, kontatzen diren esperientziak oso baliogarriak direla ikastetxe ezberdinek Hezkuntza eta Teknologia arloei buruzko ikuspegiak ezagutzeko. Gainera, zuen pentsatzeko erarekin bat dator daitezke.\n- KUETO Ikastetxea:\n- BIZKAIA Ikastetxea:\n- AVELLANEDA Ikastetxea:\n- MARISTAK Ikastetxea:\nHorrez gain, beste proiektu batzuen adibideak azaltzen duen bideoa adieraziko dizkizuet, oso bitxiak eta ezagutzekoak direlako: Proyecto Intergraba EFC, El sonido que habito eta Dedos.\nEspero dut zuen gustukoak izatea!\nGaur mezu honekin agurtu nahi zaituzte: Informazioa jaso, ondo estutu eta interesatzen zaizuenarekin gelditu; nork daki etorkizunerako baliogarria izango den edo ez.\nEgilea: Iraia ordua: 4:45 PM\nEtiketak: IKT, MOOC, TIC


Jack Uhler Lemmon III (Newton, Masachusets, 1925eko otsailaren 8a - Los Angeles, Kalifornia, 2001eko ekainaren 27a) aktore estatubatuarra zen, bere belaunaldiko sarituenetakoa. Harvarden ikasi ondoren, 50 harmakadaren bukaeran hasi zen zineman, Billy Wilderren eskutik. Bikote ahaztezinak osatu ditu hainbat aktorekin, Tony Curtis, Walter Matthau edo Shirley MacLainekin besteak beste. Save the Tiger filmarengatik Oscar bat jaso zuen. Beste 6 aldiz izendatu zuten. Puxikaren minbiziak jota hil zen.\nJack Uhler Lemmon III (Newton, Masachusets, 1925eko otsailaren 8a - Los Angeles, Kalifornia, 2001eko ekainaren 27a) aktore estatubatuarra zen, bere belaunaldiko sarituenetakoa. Harvarden ikasi ondoren, 50 harmakadaren bukaeran hasi zen zineman, Billy Wilderren eskutik. Bikote ahaztezinak osatu ditu hainbat aktorekin, Tony Curtis, Walter Matthau edo Shirley MacLainekin besteak beste. Save the Tiger filmarengatik Oscar bat jaso zuen. Beste 6 aldiz izendatu zuten. Puxikaren minbiziak jota hil zen. (eu)\nJack Uhler Lemmon III (eu)\nJack Lemmon at the 1988 Emmy Awards cropped.jpg\nJack Lemmon (eu)


Tunturi Lappi - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKoordenatuak: 67° 39′ 25″ N, 24° 54′ 30″ E / 67.65694°N,24.90833°E / 67.65694; 24.90833\nBerezko izena Tunturi-Lapin seutukunta (fin)\nDuoddar-Lappi guovlugielda (sam)\nUdalerri-kopurua 4 udalerri (kunta)\nLurralde historikoak Laponia eta Vestrobotnia\n799,78 km² (%3,75)\nDentsitatea 14.385 (2017.08.31)\nHizkuntza ofizialak Finlandiera eta ipar samiera¹\n¹ Koofiziala Eanodat/Enontekiö udalerrian.\nTunturien Lappi (finlandieraz, Tunturi-Lappi; ipar samieraz, Duoddar-Lappi) Lappi eskualde finlandiarraren iparraldean dagoen azpieskualdea da. 21.310,3 km² dauzka eta herrialdearen ipar-mendebaldeko muturrean dago, Norvegiako eta Suediako mugen artean eta Torne ibarrean. Lau udalerrik osatzen dute, Enontekiök, Kittiläk, Kolarik eta Muoniok; Lappiko eta Finlandiako hirugarren azpieskualde handiena eta biztanle gutxien dituen bigarrena da. Finlandiera udalerri guztietako hizkuntza ofizial bakarra da Enontekiön izan ezik; hain zuzen, udalerri honetan, ipar samiera hizkuntza koofiziala eta enontekiöarren %9,7aren ama hizkuntza da. Finlandiako Sami Lurraldean dagoen udalerri bakarra Enontekiö da, nahiz eta lauek samien jatorrizko lurraldea den Sápmi, osatzen duten.\nAzpieskualdea, babestutako eremuengatik eta eski-estazio paregabeengatik ospetsua da. Guztira, zortzi natura eremu daude: Hammastunturi, Käsivarsi, Pöyrisjärvi, Pulju eta Tarvantovaara eremu basatiak, Malla Natura Erreserba Hertsia eta, batez ere, Lemmenjoki eta Pallas-Yllästunturi parke nazionalak. Eski-estazioenen artean, aipatzekoak dira urtero Munduko Eski Alpino Kopako lehen slalom eski proba ospatzen den Levi, eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean dauden Pallas eta Ylläs muinoak. Levi eta Ylläsko eski-estazioetan gainera, herrialde osoko bi telekabina bakarrak daude.\nUdalerri nagusiena, Lappiko bigarren aireportu handiena dagoen eta ia azpieskualdeko biztanleriaren erdia bizi den Kittilä da.\n3.1.1 Eski muinoak\nAzpieskualdea zirkulu polar artikoaren gainean dagoenez, 100-350 bat km, gauerdiko eguzki, gau zuri eta gau polarrak urtero izaten dira. Lehenengo bietan eguzkia edo eguzkiaren argitasuna Tunturi Lappiko zeruaren jabe izaten da maiatzaren bukaeratik uztailaren erdialdera; gau polarraren garaia edota iluntasuna nagusitzen den garaia, aldiz, abenduan izaten da. Fenomeno bakoitzaren iraupena latitudearen araberakoa da. Azpieskualdeko klima nagusia azpiartikoa da eta, ondorioz, tenperatura leunak izaten dira udaran, baina neguak hotzak eta luzeak izaten dira; hain zuzen, Finlandian inoiz neurtu den tenperatura baxuena Kittiläko Pokka herrian neurtu zen 1999. urteko urtarrilean, -51,5 °C. Hala ere, hau muturreko tenperatura baino ez zen izan, neguko eta udako tenperatura ohikoak -15 °C eta 14 °C ingurukoak baitira, hurrenez hurren. 600 metro goitiko mendigunean, berriz, klima polarra nagusitzen da. Orokorrean, elurrak Tunturi Lappiko lurzorua estaltzen du urri amaieratik maiatza bitartean, gutxi gorabehera, 185 bat egunez; eta izotzak ere aintzira eta ibaien gaina hartzen du beste horrenbeste egunetan. Enontekiöko Kilpisjärvi eta Kolari herrietan, klimatologia aztertzen duten gune garrantzitsuak daude. Samiek antzinean eta gaur egun oraindik ere erabiltzen duten egutegiaren arabera, Lappiko eta azpieskualdeko klima ulertzeko lagungarri diren zortzi garai bereizten dira: Giđđadálvi (udaberri-negua), Giđđa (udaberria), Giđđageassi (udaberri-uda), Geassi (uda), Čakčageassi (udazken-uda), Čakča (udazkena), Čakčadálvi (udazken-negua) eta Dálvi (negua). Ipar argiak, azkenik, nahiko ohikoak izaten dira neguko gau ilun eta oskarbietan; irail eta martxo bitartean lau gautatik hirutan izaten den fenomenoa da, urrian eta martxoan bereziki.\nAalisjärvi • Ailakkajärvi • Äkäsjärvi • Jerisjärvi • Kangosjärvi • Kelontekemäjärvi • Kelottijärvi • Ketojärvi • Kiellijärvi • Kilpisjärvi • Kivijärvi • Könkäsenjärvi • Liejankijärvi • Liepimäjärvi • Molkojärvi • Munajärvi • Muotkajärvi • Naimakkajärvi • Ounasjärvi • Pallasjärvi • Palojärvi • Pasmajärvi • Pitsusjärvi • Porojärvi • Pöyrisjärvi • Särkijärvi • Sotkajärvi • Tierbmesjavri • Torasjärvi • Utkujärvi • Vuontisjärvi • beste lau mila bat aintzira\nHammastunturiko Eremu Basatia • Käsivarsiko Eremu Basatia • Lemmenjokiko Parke Nazionala • Mallako Natura Erreserba Hertsia • Pallas-Yllästunturiko Parke Nazionala • Pöyrisjärviko Eremu Basatia • Puljuko Eremu Basatia • Tarvantovaarako Eremu Basatia\nAatsajoki • Aakenusjoki • Aiteenjoki • Äkäsjoki • Dierpmesjohka • Govdajohka • Hietajoki • Iso Siettelöjoki • Jessiöjoki • Käkkälöjoki • Kangosjoki • Kapsajoki • Keräsjoki • Kitinen • Kivijoki • Könkämäeno • Kuerjoki • Kulkujoki • Kuortanojoki • Lainiojoki • Lätäseno • Levijoki • Lismajoki • Loukinen • Maljasjoki • Molkojoki • Muonionjoki • Naamijoki • Näkkäläjoki • Nuottajoki • Ounasjoki • Pakajoki • Pallasjoki • Palojoki • Poroeno • Pöyrisjoki • Puussasjoki • Rommaeno • Saijanjoki • Siosjoki • Suomajoki • Suukisjoki • Tarvantojoki • Tepastojoki • Toriseno • Tornionjoki • Uijajoki • Urtasjoki • Vaattojoki • Vaikkojoki • Valtijoki • Venejoki • Vuontisjoki • Ylijoki • Ylläsjoki\nAakenus • Äkäskero • Ailakkavaara • Halti • Kätkä • Keimiö • Kellostapuli • Kesänki • Kuer • Kumpu • Lainio • Levi • Muotkatakka • Olos • Ounas • Pallas • Peeravaara • Pulju • Pyhä • Pyhäkero • Ridnitšohkka • Ropivaara • Saana • Saivaara • Sammal • Termisvaara • Ylläs\nSakontzeko, irakurri: «Tunturien Lappiko historia» eta «Muonioko gudua»\nBazter honetara iritsi zen lehen gizarte antolatua, Izotz Aroaren ondoren, iparraldeko klima leuntzen eta glaziarrak urtzen hasi zirenean iritsi zela uste da, izan ere, Ounasjärvi aintziran aurkitu diren lehenengo biztanle hauen aztarnak k.a. 6000. urtekoak dira gutxi gorabehera. Mendeetan eratu zen kulturari Komsa edo Gorravárri izena ematen zaio eta Ozeano Artikoko kostaldean ezarri zirenez gehienbat, Ipar Itsasoko lehen Fonsa kulturako tribuekin harreman estuak izan zituzten. Nahiz eta oraindik lurralde honen jatorrizko biztanleen, samien jatorria ezezaguna den, badirudi tribu hauen eta beranduago (Harri Aroan) Eskandinaviara ekialdetik sartu ziren herri uraldarren nahasketaren ondorioa direla. Hasiera batean, euren lurraldea Ozeano Artikotik Finlandia, Norvegia eta Suedia erdialderaino zihoan eta, gehienbat, ehizatik, fruitu-bilketatik eta arrantzatik bizi ziren; hau da, ehizakiaren atzetik ibiltzen ziren, nomadak ziren. Ounasjärvi, Muotkajärvi, Jerisjärvi, Periläjärvi eta Pöyrisjärvi aintziren inguruetan garai honetako bizi-aztarnak aurkitu dira, haien artean, ehiza-tresnak, harribitxizko apaingarriak, margolanak eta hainbat hilobi .\nErdi Aroan, ekialdeko lurraldea bereziki, Moskuko Dukerri Handiaren eta Suediako Erresumaren eskuen artetik zebilen lurraldea izan zen, Erdi Aro Klasikoan suediarren eragina nabarmentzen hasi zen arte. Lurraldea Erresumako antzinako Laponia eta Vestrobotnia probintzien artean zatitua izan zen; Laponian Enontekiö, Kittilä eta Muonio udalerriak zeuden, eta Vestrobotnian aldiz, Kolari. Kristautasuna suediarren eskutik hedatzen hasi zen XVI. mendean eta, orduan, lehen elizak eraikitzen hasi ziren. Lurraldearen zabalera zela-eta, hainbat eliza eraiki behar izan zituzten eskualdean erlijioa egonkortzeko; lehenak, 1611. urteko Markkinakoa eta 1605eko Hanhimaa herrixkakoa. Kristautasunarekin batera, samiek xamanismoa alde batera uzten eta iristen hasi ziren lehen finlandiarren ohiturak bereganatzen hasi ziren. XVII. mende amaieran, samien elur-orein zaintzaren kultura hasi zen. Kultura honek, hala ere, aurreko kutsu nomada izaten jarraitu zuen, sasoiaren arabera, abeltzainek elur-oreinak hegoalde eta iparraldeko Ozeano Artikoaren artean edukitzen baitzituzten. Sápmi iparrean bizi ziren samiek, haien artean azpieskualde honetakoek, beren bizimodu bereziagatik ipar sami deitura jaso zuten.\nXVII. mende bukaeran Izotz Aro Txikia izan zen eta samiek hildako asko eragin zituen gosete garai luzea pairatu zuten. XVIII. mendean aldiz, Finlandiaren kontrola izateko Suediar eta Errusiar Inperioen arteko guduak izan ziren Finlandia eta Europa osoan; azkenean, Finlandiar Gerran, Errusiar Inperioak herrialdea bereganatu zuen finlandiar nazionalismoaren laguntzaz. Hau jazo zenean, hainbat arazo bizi izan zituzten abeltzaintzatik bizi ziren samiek. Izan ere, hotzaren eraginez, prozesu biologiko guztiak oso geldoak dira, hildako landare zein animaliek denbora asko behar izaten dute deskonposatzeko, eta hori dela-eta, mantenugai gutxi izan ohi du lurzoruak. Honenbestez, elur-oreinak neguan, Ozeano Artikoaren kostaldera -Norvegiara- eraman behar izaten zituzten samiek. Finlandia Inperio barneko Dukerri Handi bihurtu zenean berriz, Suedia eta Norvegiako mugak itxi egin zituzten -1889an eta 1852an- eta bertako samiak iparralderantz jo ezinik gelditu ziren. Muonionjoki eta Tornionjoki ibaietako muga berriak ezarri zirenean gainera, Torne ibarra bitan zatitua izan zen eta Kaaresuvanto eta Kuttanen bezalako herriak alde suediarrean eta finlandiarrean banatuta gelditu ziren .\nSoldadu finlandiarrak Neguko Gerran.\nLurralde honetan eraiki ziren eliza berriei esker, elizbarrutiak hautsi eta udalerri berriak sortu ziren. Sortzen lehena Kittilä izan zen, 1854. urtean Sodankylätik banandu ostean; hurrengoak, Kolari, 1867. urtean Turtolatik bereizi ostean, Muonio 1868an eta Enontekiö 77an izan ziren.\nFinlandiak 1917ko Gerra Zibilean independentzia lortu ostean, eta prozesu hau oraindik egonkortu gabe zegoenean, Bigarren Mundu Gerrak eztanda egin zuen kontinente zaharrean. Herrialdeak bere independiente estatusa mantendu nahian eta SESB bere lurraldetik urruntzeko helburuarekin, Alemania naziarekin bat egin zuen. Norvegiatik iritsitako tropa alemaniarrak herrixketan egokitu ziren eta Ozeano Artikoaren defentsa antolatzeari ekin zioten; azpieskualde honetan esaterako, Enontekiö eta Kittilä aireportuak eta gaur egun museo bat den Sturmbock gotorlekua eraiki zituzten.\nHainbat guden ondoren (Neguko Gerra, Jarraipenaren Gerra), Finlandiak SESBekin bake-akordio bat sinatu zuen, eta horrek, alemaniarrak Finlandiar lurretatik botatzea eskatzen zuen. Finlandiak orduan, naziak jazartzeari ekin zion. Hauek, bizilagun den Norvegiara, euren herrialde satelitera alde egitea pentsatu zuten, baina ihes egin baino lehen, hauen atzeraldia eragozteko, finlandiarrak, mugako udalerrietan kokatu ziren. Laponiako Gerra hasi zen. Ondorio garratzak pairatu zituen lurraldeak, hala nola, 1943an Junkers Ju 52 hegazkin alemaniarrak istripu bat izan zuen Aakenus muinoan eta hainbat ofizial hil ziren. Aipatzekoa da bestalde, 1944ko urriaren 26ean hasi eta 30ean bukatu zen gudua. Muonio udalerrian izan zen gudua, finlandiar gudarosteak irabazi zuen eta bizia galdu zuten 63 soldaduen omenez oroitarri bat eraiki zen bertan.\nRovaniemin izandako batailaren eta hiriburuaren suntsiketaren, eta Lothar Rendulic jeneralak Lappi antzinako probintziaren suntsiketaren aginduaren ostean, alemaniar gudarosteak herrixka gehienak suntsitu zituen Norvegiarako bidean; haien artean, Hetta, Kilpisjärvi, Kittilä, Kolari eta Muonio. Baina finlandiarren garaipenak behintzat, hauen berreraikitzea arindu zuen.\nBigarren Mundu Gerra osteko urteetan, Finlandiak ekonomikoki izugarrizko hazkuntza izan zuen eta gizarte eta politika egonkortasuna lortu zuen. Gerra osteko herrialde pobre bat izateari utzi, Gerra Hotzean neutral aldarrikatu, NBEk ezarritako isuna ordaindu eta 40 urtetan, teknologikoki munduko estatu garatu eta jakintsuena bihurtu zen, merkatuko izugarrizko botere ekonomikoarekin eta bizi maila altuarekin. Hala ere, hazkunde guzti hau, ez zen hain ona izan azpieskualdearentzat; izan ere, industriak ez zituen bere sustraiak errotu Lappin (Kemi, Kemijärvi eta Tornio hirietan izan ezik) eta biztanle askok ihes egin behar izan zuen Finlandiako beste hiri garatuagoetara euren bizimodua hobetu nahi bazuten. Dena den, basogintza-industriak 60ko hamarkadan, 70eko burdin-meatze, kareharri-harrobi eta porlan-fabrikak, eta Kolariko trenbideak diru-sarrera asko ekarri zituen azpieskualdera. Diru honi esker, gaur egun Tunturien Lappi ospetsu egin dituzten eski-estazioak eraiki zituzten Pallasen, Ylläsen eta Levin.\n1980ko hamarkadan hain zuzen, Levi muinoko eski-azpiegitura ospetsuak eraikitzen hasi ziren eta, gutxinaka, negu-kirolzaleak hurbiltzen hasi ziren Kittilära. Sirkka herriaren ondoko azpiegiturak hamabost urtetan eraiki zituzten eta ordutik, Finlandiako eski-estazio onenaren lehiaketa irabazi du lau aldiz. Urtero Munduko Eski Alpino Kopako slalom eski proba bat ospatzen da azaro inguruan; 2010eko eta 2011ko txapeldunak esaterako, Reinfried Herbst eta Maria Riesch, eta Jean-Baptiste Grange eta Marlies Schild eskiatzaileak izan dira hurrenez hurren. Urtero milaka zale erakartzen ditu probak eta Kittiläko eta azpieskualdeko motore ekonomikoa bilakatu da urte gutxitan. Honi esker, Kittilä biztanleria galtzen ez duen Lappiko udalerri bakarrenetakoa bihurtu da .\nBi talde etniko nagusi egon arren, finlandiarrak eta samiak guztiz bateratuak daude egunerokoan, eta kultura aberastuz, bi gizarte-taldeak inolako desberdintasunik gabe bizi dira XXI. mendean. Samien ohiturak, hizkuntza eta lurrak babesten dituen Finlandiako Sami Lurraldean dagoen udalerri bakarra Enontekiö da, gainontzeko udalerrietan dauden samien kopurua ez baita oso altua .\nSakontzeko, irakurri: «Enontekiö aireportua», «Kittilä aireportua», «Kolariko trenbidea» eta «Kolariko geltokia»\nTunturien Lappi hain handia eta soila denez, bertatik mugitzea ez da erraza autoz ez bada; azpieskualdearen ateak, Kolariko geltokiraino doan trenbidea eta Enontekiö eta Kittilä aireportuak dira. Bi aireportuak alemaniarrek eraiki zituzten Bigarren Mundu Gerran eta guztira, 262.975 bidaiari igari ziren bertatik 2009. urtean. Aireportu nagusia Kittiläko Sirkka herrian dagoena da eta Lappiko aireportua handiena da Rovaniemikoaren ostean. Levi eta Ylläs muinoetako eski-estazioen sarrera dira, horregatik, aireportuen sasoi oparoena negua da. Urte guztian zehar Helsinkira eta Ivalora hegaldiak daude, baina neguan Amsterdamera, Birminghamera, Dublinera, Düsseldorfera, Glasgowra, Londresera, Manchesterrera, Moskura, Parisera, Tamperera, Turkura, Zürichera eta Britainia Handiko beste hainbat hirietara ere hegaldiak eskaintzen dira. Bi aireportuez gain, Pulju eremu basatitik gertu dagoen Pokka herrixkan aerodromo ttipi bat dago eta Kilpisjärvi herrian aldiz, heliportu bat .\nLehen esan bezala, Finlandiako Gobernuarena den VR-Yhtymä garraio-konpainiaren trenak Kolariraino iristen dira udalerriaren izen bereko trenbideari esker. Trenbide honek Torniotik iparrerako bidea egiten du eta hau, bidaiarientzako azken geltokia da. Trenbidea Kolarira 1966ean iritsi zen lehenbizikoz, eta honela, Finlandian iparraldeen dagoen geltokia bihurtu zen. Trenbide honen bidez, beste linea batzuk hartu eta Finlandia guztitik bidaiatzeko aukera dago. VR-Yhtymä konpainiak eta Kolariko udalak 2020. urterako trenbidea Ylläseraino luzatzeko proiektua aurkeztu zuten 2007. urtean .\nBotniako golkoan hasten den Valtatie 21 autobideak azpieskualdea zeharkatzen du hegoaldetik iparraldera, Tornionjoki, Muonionjoki eta Könkämäeno ibaien ertzetik; autobide hau, Tornio hiritik muga hirukoitzeraino doa eta, guztira, 459 km-ko luzera dauka. Herrien artean eta Lappiko gainontzeko udalerrien artean bidaiatzeko beste hainbat errepide daude; hala nola, Palojoensuutik Hettara eta bertatik Kivilompolora doan Kantatie 93a, Rovaniemitik Muoniora doan eta Kittilä zeharkatzen duen Kantatie 79a, eta Sodankylätik Kolariraino doan 155 km-ko Kantatie 80a .\nBeste herrialdeetara igarotzeko errepidezko sei muga nagusi daude: Kaaresuvantotik, Kolaritik, Muoniotik eta Saivomuotkatik Suediara, eta Kivilompolotik eta Kilpisjärvi enontekiöar herritik Norvegiara.\nEski muinoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]\nSakontzeko, irakurri: «Levi», «Pallastunturi», «Olostunturi» eta «Ylläs»\nLappi eskualdeko eta Finlandia osoko eski-estazio onenak azpieskualde honetan daude:Muonioko Pallas eta Olos eta, batez ere, nazioartean ezagunak diren Levi eta Ylläs. Levik esaterako, herrialdeko eski-estazio onenaren lehiaketa irabazi du lau aldiz. Finlandia osoan dauden bi telekabinak ere Levin eta Ylläsen daude eta azpiegitura hauek erakartzen dituzten elur-zaleek azpieskualdearen biztanleria bikoizten, hirukoizten eta laukoizten dute sasoiaren arabera.\n531 metroko Levi muinoan, Kittiläko Sirkka herriaren alboan, 48 eski alpinoko pista daude, hauetarik 15 gauez argiztatuak eskiatu ahal izateko. Pista gehienak hasiberrientzako edo erdi mailako eskiatzaileentzat dira, baina adituenentzako lau pista beltz ere badaude. Jaitsiera altueneko pistatik jaisteko (325 m) Finlandiako bi telekabinetako bat hartu beharra dago; pista luzeenak bestalde, 2,5 km-ko luzera dauka. Gainera, snowboardinga praktikatzen duten zaleentzako ere azpiegitura bereziak daude, superpipe eta halfpipe bana .\nLeviko eski-parkearen sarrera.\nKolariko Äkäslompolo eta Ylläsjärvi herrien artean eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalaren bihotzean aldiz, Lappi eskualdeko bigarren eski-estazio handiena dago, Ylläs eski-estazioa. Finlandiako eski-estazio ospetsuenetarikoa da 719 metroko muino honetan dagoena. Guztira, 61 eski alpinoko pista daude eta pista gehienak hasiberrientzako edo erdi mailako eskiatzaileentzat dira, dena den, adituenentzako ere bost pista beltz badaude. Jaitsiera altueneko pistatik jaisteko (463 m) bakoitzean zortzi pertsona sartzen diren Finlandiako bi telekabinetako bat hartu beharra dago; pista luzeenak bestalde, 3 km-ko luzera dauka .\nPallas eta Olos muinoetan bestalde, Muonioko eski-azpiegiturak daude. Pallas, udalerriko eski pista natural onenak dauden muinoa da eta, guztira, bederatzi eski pista daude. Pista luzeenak 2,5 km-ko luzera dauka eta gehienak, hasiberrientzako edo erdi mailako eskiatzaileentzat dira. Olos muinoko azpiegiturak aldiz, xumeagoak dira, baina pista gehiago daude; hauen artean, bost pista gorri eta pista beltz bat. Bi muinoak Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean daude, azpieskualdearen bihotzean .\nEski-estazioaz gain, jatetxeak, bokazio-institutua, dendak eta hotelak daude azpiegitura hauen inguruan. Hauek, urria erdialdean ireki eta ekaina bukaeran itxi ohi dira. Irekita egoten den bitartean, elur motor safariak, Lainio elurrezko eta izotzezko herrixkara bisitak, husky txakurrek gidatutako lera safariak, Ounasjoki eta Tornionjoki ibaietako arrantza eta txirrindularitza ikastaro eta lehiaketak, Pallas-Yllästunturi eta gainontzeko eremu babestuetara ibilaldiak eta piraguismo ikastaroak bezalako ekintzak eskaintzen dira .\nAzkenik, aipatzekoa da urtero Munduko Eski Alpino Kopako lehen slalom eski proba ospatzen dela azaro inguruan Levin. 2010eko eta 2011ko txapeldunak Reinfried Herbst eta Maria Riesch, eta Jean-Baptiste Grange eta Marlies Schild eskiatzaileak izan dira hurrenez hurren. Urtero milaka zale erakartzen ditu probak eta Kittiläko motore ekonomikoa bilakatu da urte gutxitan .\nLappiko hirugarren azpieskualde zabalena den hau, Euskal Herria bezain handia, lau udalerritan banatua dago: ipar muturreko Enontekiö, Kittilä "hiriburua" eta Suediako mugaren ondoan dauden Muonio eta Kolari. Handienak, 8.000 km²-ko azaleraren muga igarotzen duten Enontekiö eta Kittilä dira. Biztanle gehien duen udalerri nagusia aldiz, Kittilä da; bertakoa da azpieskualdeko herritarren erdia. Mugakideak, Norrbottengo konderria mendebaldean, Finnmark eta Troms norvegiarrak iparraldean, Ipar Lappi ekialdean eta Rovaniemi eta Torne ibarra azpieskualdeak hegoaldean dira. Azpieskualdea hain handia eta soila denez, lau udalerriak herrixketan antolatuak daude. Garrantzitsuenak, Kittilä, Kolari, Muonio eta Hetta elizateak, Kolariko Sieppijärvi, Levi eski-estazioaren ondoan dagoen Sirkka, iparraldeko muturrean dagoen Kilpisjärvi eta Kiruna eta Enontekiören artean dauden Kaaresuvanto eta Kuttanen mugakideak dira.\nUdalerriak Finlandiako Dukerri Handiaren garaian eraiki ziren eliza berrien ondorengo zuzenak dira. Eliza berri hauek, gaineko elizbarrutitik banandu eta udalerri berriak sortzeko balio izan zuten XIX. mendearen bukaeran. Sortu zen lehen udalerria Kittilä izan zen, 1854. urtean Sodankylätik banandu ostean; hurrengoak, Kolari, 1867. urtean Turtolatik bereizi ostean, Muonio 1868an eta Enontekiö 77an izan ziren.\nEanodat / Enontekiö 8.391,52 km² 1.870\nKittilä 8.263,08 km² 6.123\nKolari 2.617,63 km² 3.810\nMuonio 2.037,91 km² 2.373\nLappiko batzar nagusiko ordezkariak eskualdea osatzen duten 21 udalerrietako udalbatzek aukeratzen dituzte. Hala, biztanle kopuruaren arabera, udalerri bakoitzak hainbat batzarkide hautatzeko aukera du; kasu honetan, Kittiläk eta Kolarik bina ordezkari izendatzen dituzte, eta Enontekiök eta Muoniok, aldiz, bana.\nOndorengoa da Tunturi Lappiko udalerriek 2013-2016 aldirako Lappiko Kontseilura bidalitako ordezkaritza :\n-- Seppo Alatörmänen Zentroko Alderdia Enontekiö -- Sakari Silén Alderdi Sozial-Demokrata Muonio\n-- Esa Nordberg Ezker Elkartasuna Kolari -- Risto Similä Zentroko Alderdia Kittilä\n-- Simo Rundgren Zentroko Alderdia Kolari -- Inkeri Yritys Ezker Elkartasuna Kittilä\nZ. Herria Biztanleria Udalerria(k)\n1 Kittilä 5.000 Kittilä\n2 Kolari 1.400 Kolari\n3 Muonio 1.200 Muonio\n4 Hetta 800 Enontekiö\n5 Kaaresuvanto 600 (150) Enontekiö / Kiruna\n6 Sieppijärvi 550 Kolari\n7 Kuttanen 500 (150) Enontekiö / Kiruna\nEuropar Batasuneko herrialdeekin eta Finlandiako gainontzeko azpieskualdeekin alderatuta, Tunturien Lappin, 15 urte baino gutxiagoko biztanleriaren ehunekoa nahiko baxua da, %14,5koa, eta 65 urte baino gehiagokoa aldiz, altua, %19koa. Erlijioari dagokionez, gehienak sinesgabeak edo luteranoak dira, bereziki laestadianismo mugimendu kontserbadorekoak, eta sinestunen kopuru handiena, samiek osatzen dute. Laestadianismoa Lars Læstadius suediarrak sortu zuen, eta hain zuzen, sortzailea, Muonionjoki ibaiak bi herrialdetan banatzen duen Kaaresuvanto herriko parrokian bikario ibili zen; bere erlijiozko mezua Enontekiö eta Kirunatik Eskandinavia osora zabaldu zen. Hiru udalerritako hizkuntza ofiziala finlandiera da eta Enontekiökoa aldiz, finlandiera eta ipar samiera. Enontekiö Finlandiako Sami Lurraldea osatzen duen azpieskualdeko udalerri bakarra da, eta gainera, sami etniako biztanle gehien bizi den herrialdeko udalerria da Utsjoki eta Inari ondoren; hain zuzen, enontekiöarren %30a samia da .\n1 Errusia 46\n2 Suedia 43\n3 Alemania 26\n4 Estonia 24\n5 Suitza 16\n6 Erresuma Batua 14\n7 Thailandia 11\n8 Herbehereak 10\n9 Kanada 8\n10 Norvegia 7\n14.000 biztanle pasatxo dituen azpieskualde hau, biztanle gutxien duen Lappiko azpieskualdea da Torne ibarra ondoren. 90eko hamarkadaz geroztik, urtez urte biztanleria jaisten doa, Finlandiako ekonomia krisialdiaren ondorioz batik bat; izan ere, industria hitza bertan ezezaguna denez, krisialdiak gogor astindu zuen lehen sektoreko azpieskualdea eta hainbat herritarrek lan bila kanpora jo behar izan zuten -batez ere, Helsinki eta Rovaniemi hirietara-. Gaur egun biztanleak galtzen ez dituen udalerri bakarra Kittilä da, 80ko hamarkadan Levi muinoan eraiki zituzten eski-azpiegiturei esker.\nAipatzekoa da, herrialdeak irudimenaren laguntzaz emakumezko itxura daukanez, eta Enontekiö herrialdearen emakumezko pertsonifikazio horren eskuineko besoaren lekuan dagoenez, Finlandian enontekiöarrak käsivarsiarrak (besotarrak) bezala ezagunagoak direla.\n17.572 16.868 16.407 16.556 16.206 15.802 15.020 14.457 14.241 14.135 14.079 14.171 14.176\nNazioartean ospetsuenak diren herritarren artean, aipatzekoa da Katri Vala muonioar olerkaria. Tulenkantajat literatura talde finlandiarreko idazlea izan zen eta emakumezko olerkari finlandiar ezagunenetako bat da. Poesia soziala egiten zuen eta sutsuki borrokatu zuen faxismoaren aurka Bigarren Mundu Gerran.\nIzan ere, artearen inguruan herritar asko dihardute, hala nola, Arto Paasilinna finlandiar eleberrigilea; kokinkeria, komedia eta satira nobelak idazten dituen autorea dugu eta bere obrak, hogeita zazpi hizkuntza desberdinetara itzuliak izan dira. Finlandiako idazle ospetsuenetako bat da eta, batez ere, Erbiaren urtea 1975. urtean idatzitako obragatik da ezaguna. Beste artista osptesu bat Kalervo Palsa margolaria da, bere obra probokatzaileengatik ezaguna Finlandia osoan. Azkenik, hildako beste margolari ezagun bat aipatu beharra dago, Reidar Särestöniemi, Palsarekin batera Lappiko margolari ospetsuena; Kittilän bere museo ofiziala dago, Särestöniemi Museoa.\nPertti Teurajärvi iraupen eskiatzailea azpieskualdeko kirolari ezagunena da; eskiatzaile honek, urrezko eta brontzezko dominak irabazi zituen Finlandia taldearekin 1976 eta 1980ko Neguko Olinpiar Jokoetako 4 x 10 km errelebutako lasterketetan.\nSami kultura suspertzeko lanean dihardutenen artean aldiz, Nils-Aslak Valkeapää artista eta Wimme Saari joik-abeslaria samiak ditugu. Lehenengoak, finlandieratik ipar samierara hainbat obra itzuli zituen, baina musika arloan eginiko lanengatik da ezaguna. 1968. urtean Veiviseren edo "Meharguneen Gidaria" film norvegiarreko doinua sortzeagatik Soinu onenaren Oscar Saria irabazteko zorian egon zen. Wimme Saari musikaria bestalde, sami kulturaren XX. mendeko iraultzaren eragile ezagunenetakoa dugu.\nAzkenik, aipatu beharra dago XIX. mendean bizitako Juhani Raattamaa apeza; Lars Læstadiusen lagun mina eta munduko lehen apez laestadianiarra izan zena.\nSakontzeko, irakurri: «Sami etnia», «Finlandiako Sami Lurraldea» eta «Sápmi»\nAzpieskualdea samien jatorrizko eta berezko lurraldearen barnean dago, Sápmi deituriko lurraldean, eta biztanleriaren %4,8a, talde-etniko honetakoa da. Finlandiako Sami Lurraldean dagoen udalerri bakarra Enontekiö da, eta enontekiöarren %30ak (samiak) Sami Parlamenturako hauteskundeetan parte har dezake. Ipar samiera ofiziala den azpieskualdeko udalerri bakarra Enontekiö da, izan ere, enontekiöarren %10aren ama hizkuntza da ipar samiera. Hain zuzen, samien ohiturak, hizkuntza eta lurrak babesten dituen Finlandiako Sami Lurraldea sortu zuen Enontekiök 1973. urtean Inari, Sodankylä eta Utsjokirekin batera, eta 2008tik Klemetti Näkkäläjärvi enontekiöarra da presidentea.\nXVII. mende amaieran, samien elur-orein zaintzaren kultura hasi zen. Kultura honek hala ere, aurreko kutsu nomada izaten jarraitu zuen, sasoiaren arabera, abeltzainek elur-oreinak hegoalde eta iparraldeko Ozeano Artikoaren artean edukitzen zituztelako. Sápmi iparrean bizi ziren samiak, haien artean Tunturien Lappikoak, beren bizimodu bereziagatik ipar sami deitura jaso zuten, gaurdaino iraun duen deitura. Izan ere, oraindik, ipar samien jarduera nagusia abeltzaintza izaten jarraitzen du .\nIpar Lappi ondoren, sami etniako biztanle gehien bizi den Finlandiako azpieskualdea da, nahiz eta, ipar samiera ama hizkuntza duten azpieskualdeko biztanleen ehunekoa %1,5ekoa baino ez den; udalerriek ipar samieraz Eanodat, Gihttel, Kolari eta Muoná izenak jasotzen dituzte, eta inariko samieraz aldiz, Iänudâh, Kittâl, Kolari eta Muoná. Enontekiöko ipar samierazko izendapena baino ez da ofiziala, Eanodat.\nAzpieskualdea, eta Enontekiö batez ere, bi kultura ezberdinen artean eratzea lortu da, finlandiarren eta samien arteko ezberdintasunik gabeko bizimodua, oreka eta bizikidetza direla oinarri.\nGuztira, Lehen Hezkuntzako hamalau eskola daude lau udalerrietan; bana Äkäslompolon, Alakylän, Hettan, Kaaresuvanton, Kaukonenen, Kilpisjärvin, Kittilä herrian, Kolarin, Kurtakkon, Peltovuoman, Raattaman, Sieppijärvin, Särkijärvin, Sirkkan, Vaatojärvin eta Ylimuonion, eta bi Muonioko elizatean. Bigarren Hezkuntzako ikasketak egiteko bestalde, lau institutu daude, bana udalerriko elizateetan; Enontekiön Lukio, 1950. urtean eraikitako Kittilän Lukio, Kolarin Lukio eta Muonion Lukio. Samiek haien hizkuntzan ikasteko eskubidea Enontekiön baino ez dute .\nLevi muinoan bestalde, Levi Bokazio Institutua dago, eta bertan, turismoarekin zerikusia duten ikasketak burutzen dira .\nAzpieskualdea, Lappi Ospitale Barrutian dago eta bertako ospitale bakarra Rovaniemiko Lappiko Ospitalea da. Dena den, Äkäslompolon, Hetta, Kaaresuvanto, Kittilä, Kolarin, Muonion, Pallas muinoaren oinean, Sirkkan eta Ylimuonion eskualde-erietxeak daude.\nSakontzeko, irakurri: «Enontekiöko armarria», «Kittiläko armarria», «Kolariko armarria» eta «Muonioko armarria»\nAzpieskualdeko lau armarrietatik hiru, Kittiläkoa izan ezik, Olof Eriksson margolari helsinkiarrak sortu zituen eta armarriek, udalerriek antzinako kulturarekin eta samiekin duten harremana irudikatu nahi izan zuten.\nEnontekiöko armarriko atzealde urdinaren gainean, zilarrezko eskandinaviako lagopodo bat ageri da, eskualde honetan oso ohikoa den eta antzinako gosete garaian oso lagungarria izan zen hegaztia. Izan ere, neguan bertan gelditzen den hegazti bakarrenetakoa denez, Izotz Aro Txikian herritarren jaki nagusia bilakatu zen, eta horregatik, Bizitzaren hegaztia bezala da ezagunagoa enontekiöarren artean. Kittiläko armarriaren atzealde beltzaren eta zilarrezko Levi muinoaren gainean aldiz, mingain, hortz eta atzapar gorriak dituen jatun beltz bat dago. Jatuna eskualde honetan oso ohikoa den ugaztuna da, finlandieraz ahma deitua, eta herritarrek larruagatik ehizatu ohi zuten arren, gaur egun animalia babestua da. Armarri hau, Einari Junttila margolari kittilärrak sortu zuen, eta ugaztuna eta Levi muinoa udalerriko ikur nagusi bihurtu zituen .\nKolari udalerriko armarrian bestalde, atzealde grisaren gainean, neguko gau oskarbi, ilun eta hotzetan zerua argitzen duen iparrargia dago, aurora boreala. Suzko gar gorriak bezala irudikatuak daude, izan ere, iparrargiaren finlandierazko izena revontulet da; euskaraz azeriaren sua. Honen aurrean, Kolariko ikur nagusienaren itzal beltza dago, Ylläs muinoarena hain zuzen. Muonioko armarriko atzealde gorriaren gainean azkenik, neguko gau oskarbi, ilun eta hotzetan zerua argitzen duen iparrizarra dago. Sei puntako zilarrezko iparrizarra, zilarrezkoa ere den Pallas muinoko Taivaskero tontorraren gainean dago; Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalaren bihotzeko muino hau, azpieskualdearen ikur nagusia eta motore ekonomiko garrantzitsuenetakoa da.\nUdalerrietan historiarekin zerikusia duten zenbait museo daude; hala nola, bakoitzean, XX. mendean sortutako herri museo bana dago. Bertan, Ylikyröko XVIII. mendeko biltegi bat, XX. mende hasierako Muotkajärviko sauna bat eta 1850eko hamarkadako Ylimuonio herriko aletegi edo bihitegi bat bezalako erakusgaiak daude. Gainera, Finlandiako Basoen Bulegoa Enontekiön dago, Finlandiako Tunturien Lappi azpieskualdean babestutako eremuak kudeatzen dituen Metsähallitus enpresa nazionalaren bulegoa; samien elur-orein kulturari eta azpieskualdeko zenbait babestutako eremui buruzko informazioa jaso daiteke.\nBestalde, artearekin eta, batez ere, margolaritzarekin zerikusia duten bi museo daude Kittilän. Lehena, Särestöniemi Museoa, XIX. mendeko egurrezko eraikin batean dagoen Reidar Särestöniemi margolari kittilärraren museo ofiziala da. Kaukonen eta Kittilä herrien artean dagoen museoan, margolariaren bizimoduaren berri ematen duten hainbat obra dago. Bestalde, Einari Juntilla margolariaren galeria bat ere badago Kittilä herrian; hemen, udalerriko armarriaren zirriborro bat eta margolariaren obra original gehiago ageri dira .\nBertako eraikinen aspaldiko egiturei esker, Hanhimaa, Kelontekemä, Köngäs, Kultima, Molkojärvi, Näkkälä, Nunnanen, Peltovuoma, Pöyrisjärvi, Raittijärvi, Tepasto, Venejärvi eta Ylimuonio herrixkak monumentu izendatuak izan ziren 1993. urtean; hauekin batera, Laponiako Gerran zutik iraun zuen harrizko zubi bakarra ere, Ahdaskuru .\nEnontekiöko eliza: Hetta herrian dagoen eliza luteranoa da Enontekiöko eraikin nagusiena. Laponiako Gerran udalerri honetako eliza guztiak suntsituak izan zirenez, 1958. urtean, adreiluzko eta betoizko eliza berri bat eraiki zuten Hetta hiriburuan. Ezkila-dorreak 30 metroko garaiera dauka eta arkupe baten bidez estruktura nagusiarekin lotuta dago. Aipatu beharra dago, aurreko elizaren suntsiketaren ordainetan, Alemaniak elizako organoa oparitu ziola udalerriari 1958. urtean; 350 fededunentzako eserlekua dago .\nEskandinaviako muga hirukoitza: Finlandia, Norvegia eta Suedia herrialdeek muga egiten duten puntua da, Enontekiön; Danimarkarekin batera Eskandinavia osatzen duten herrialde hauek, betoizko kono-enbor itxurako oroitarri hori bat ipini zuten bertan 1926. urtean. Muga izateaz gain, Finlandian mendebaldeen dagoen puntua da, eta Suedian aldiz, iparren dagoena .\nKolariko eliza: Kolariko eraikuntza nagusiena da. Zurezko eliza gorrixka hain zuzen, 1818-1819 urte bitartean eraiki zen, baina hezetasunagatik Johan Gustav Hedman arkitektoak eraberritu egin behar izan zuen 1832an. Laponiako Gerran alemaniarrek ia guztiz suntsitu zuten arren, gaur egun zutik dirau, eta egun berezietan baino ez da erabiltzen, hobeki kontserbatzeko asmoz.\nMuonioko eliza: udalerriko egurrezko eliza Muonioko elizatean dago, Muonionjoki ibaiaren ertzean; azpieskualdeko eliza zaharrena da. 1817. urtean eraiki zen arto kolorezko eliza hau, udalerriko aspaldiko elizaren gainean. Charles Bassi arkitektoak eraiki zuen eta 1822. urtean ateak ireki zituen; 600 fededunentzako lekua dago barruan. Elizak izugarrizko garrantzia izan zuen 1868. urtean, Muonio Kaaresuvantotik banatu eta berezko udalerria bihurtzeko orduan. 1883-1884 urte bitartean, eraberritze lanak egin ziren elizan eta ordura arte bereizturik egondako ezkila-dorrea eta eraikin nagusia batu zituzten. Laponiako Gerran eraikina suntsitu egin zuten alemaniarrek; hala ere, berreraikitze lanek gutxi iraun zuten eta gaur egun ikusten dugun eliza 1949. urterako bukatu zuten .\nSankarivainajien hautausmaa (edo soilik Sankari hautausmaa): Muonioko elizaren atzealdean dagoen oroitarri-hilerria da; euskaraz, Hildako Heroien Hilerria. Orokorrean Bigarren Mundu Gerran eta, zehazki, Laponiako Gerran hildako soldadu finlandiarren omenezko hilerria da. Granitoz eraikitako gurutzea Viljo Aaltok diseinatu zuen eta erdialdean agertzen den finlandierazko inskripzioak ("Sotaanlähtö") Utikan Gerra! esan nahi du. Oroitarrian ume bat eta haren gurasoak agertzen dira, Laponiako Gerrako heroi anonimo gisa .\nSturmbock gotorlekua: Laponiako Gerran alemaniarrek Enontekiön eraiki eta erabilitako gotorlekua da. Järämä izeneko gunean dago, Kaaresuvantotik 20 bat km-ra, eta 1997. urtetik, II. Mundu Gerran udalerriaren egoeraren berri ematen duen museo bat da .\nAipatzekoak dira, azkenik, beste bi oroitarri ezagun. Lehena, Valtatie 21 autobidetik gertuko Muotkatakka muinoan dagoen Laponiako Gerrako oroitarria; oroitarri hau, 1945. urtean Gerra amaitu zen tokian bertan eraikia izan zen. Bigarrena, Taivaskeroko oroitarria da; izan ere, zuzi olinpikoak Helsinkiko Udako Olinpiar Jokoetara iristeko egin zuen ibilbidean, Tunturien Lappi zeharkatu zuen, eta honen omenez, Pallasko Taivaskero tontorrean oroitarri bat ipini zuten herritarrek.\nUrteko lehen ospakizun berezia, Äkäslompolo herri kolariarrean otsail aldean antolatu ohi den Ylläs Jazz Blues musikaldia da. Finlandiako talde ezagun asko etortzen da eta Ylläs muinoaren inguruan dauden biztanle eta bisitariak goxotzen dituzte beren abestiekin. Otsailean ere, Leviko baloi txapelketa ospatzen da; hilabetearen bukaeran, mundu osoko lehiakideak iristen hasten dira Kittilära haien globo aerostatikoetan, eta kuxkuxero asko erakartzen dituen txapelketa izaten da .\nElurraren urtzearekin eta udaberriarekin batera, urteko lehen ekitaldiak antolatzen hasten dira. Martxo hasieran esaterako, Hettako Mariaren Egunak ospatzen dira, finlandieraz Hetan Marianpäivät eta ipar samieraz Heahtá Márjjábeaivvit. Sami-egutegian izen bereziko ospakizuna da eta elizara joateaz gain, sami kulturarekin zerikusia duten ekitaldiak antolatzen dira Hettan; hala nola, musika kontzertuak, arte erakustaldiak eta elur-oreinen inguruko trebezia lehiaketak. Udaberri hasieran ere, Hettako Musikaren Egunak ospatzen dira, finlandieraz Hetan musiikkipäivät. Egun hauetan, urtero ehunka musika-zaletu erakartzen duen musikaldi garrantzitsu bat antolatzen da .\nUda partean, Tunturien Lappin ohitura bilakatu diren arrantza lehiaketak antolatzen dira. Ounasjoki, Muonionjoki eta Tornionjoki bezalako ibai luzeen eta beste hainbat ibai txikiren urertzetan ospatzen dira txapelketa hauek, hala nola, Alakylä eta Muonio herrietan. Kilpisjärvin bestalde, apiriletik uda bukaeraraino izotz-arrantza eta orientazio lehiaketak antolatu ohi dira herri inguruko aintzira eta muinoetan. Uztaila inguruan ere, Lappi eskualde osoan ospetsua den merkatu bat izaten da. Kittilä herrian antolatzen den merkatu honek, Finlandiako amuarrain eta izokin handi eta preziatuenak saltzen dituen ospea dauka. Garai honetan gainera, merkatua goxotzeko asmoz, bi musikaldi antolatzen dira: Krokotiilirock, euskaraz Krokodilo Rock, Levin eta Ylläs Soikoon Ylläs inguruan .\nAzpieskualdeko elur sasoia oso luzea denez, hau arintzeko asmoz hainbat lasterketa antolatzen dituzte eski eskolek. Azaro aldean esaterako, Olos muino inguruan, biatloi txapelketa bat ospatzen da, Finlandiako elur-sasoiari hasiera ematen dion ekitaldia. Gainera, martxoan, Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean barrena egiten den iraupen eskiko txapelketa bat antolatzen da urtero, Lapponia Hiihtoviikko edo Laponia Iraupen Eski Txapelketa izenekoa. Lasterketa honek ia astebete irauten du eta helburua, Muoniotik Enontekiöraino iristea izaten da .\nAipatu beharra dago aurten lehenbiziko aldiz ospatu den Sami Eski Lasterketa; ofizialki Saami Ski Race. Lasterketa apirilaren 11ean ospatzen da eta 90 km-ko lasterketan eskiatzaileek Hettatik Kautokeino udalerri norvegiarreraino joan behar dute. Nahiz eta helmuga Kautokeinon dagoen, 60 km-ko ibilbidea egiteko aukera dute partehartzaileek, Näkkälä herrixka samiraino. Lehiaketa hau, sami kultura ezagutarazteko helburuarekin sortua izan zen eta, gutxi gorabehera, 200 bat eskiatzailek hartu zuten parte lehenebiziko urtean. Proba garrantzitsuenetako lehen irabazleak Andreas Nygaard eta Sandra Hansson norvegiarrak, eta Mikko Maaranen eta Heli Heiskanen finlandiar eskiatzaileak izan ziren eta 90 km-ko ibilbidea hiru eta lau ordu bitartean burutu zuten .\nBeste eski lasterketa bat eta azpieskualdeko ospakizun nagusia dena, urtero Levi muinoan antolatzen den Munduko Eski Alpino Kopako slalom eski proba da. Azaro erdialdean izaten da eta milaka zale erakartzen ditu; gainera, azpieskualdeko motore ekonomikoetako bat da, bisitariek Kittilä eta Sirkka herriak betetzen dituztelako. 2010eko eta 2011ko txapeldunak esaterako, Reinfried Herbst eta Maria Riesch, eta Jean-Baptiste Grange eta Marlies Schild eskiatzaileak izan dira hurrenez hurren .\nTunturien Lappiko egitura ekonomikoaren arabera, biztanleria langilearen %83ak zerbitzuetan egiten du lan; bai zerbitzu publikoetan, bai baso-zaintzan, bai turismoan. Gainontzekoak, nekazaritzan (egoera klimatikoak baldintzatuta) eta elur-orein zaintzan egiten du lan gehienbat. Lappi iparraldean industria ia garatu gabe dagoenez, langabetuen kopurua ia Finlandiako azpieskualde guztietako altuena da, baina herritako landa-bizimodua dela-eta, datu hauek ez dira larriak .\nElur-orein taldea Kilpisjärvi aldean.\nLehen esan bezala, industria ia garatu gabe dago azpieskualde honetan; dena den, Kittilä eta Kolari udalerrietan, XX. mendearen erdialdean industria finkatzeko ahaleginak egin ziren. 1960ko hamarkadan esaterako, basogintza eta esne-industria garatu ziren eta jarduera hauek Kolariko ekonomia monopolizatu zuten garai hartan. 1966. urtean esaterako, produktuak esportatzeko ordutik Kolarin bukatuko zen trenbidea amaitu zuten. 70eko hamarkadan, burdin-meatze, kareharri-harrobi eta porlan-fabrika bana ireki zituzten elizatean eta kolariarren bi bostenek bertan egiten zuten lan. 1987. urtean aldiz, meatzea eta fabrika itxi egin zituzten eta Finlandiako Gobernuak emandako diru laguntzei esker, sektore turistikoa bultzatzearen alde egin zuten azpieskualdean eta horrek, 1930eko hamarkadatik irekita egondako Ylläs, eta Pallas eta Olos muinoetako eski-azpiegiturak eraberritzea ekarri zuen. Gaur egun oraindik, basogintza-industriak garrantzia izaten jarraitzen du, batik bat Muonion eta Kolarin, eta geltokitik ateratzen diren enbor-multzo luzeak ikus daitezke oraindik .\nAzkenik, aipatzekoa da Agnico-Eagle enpresa kanadarrak, 2008. urte bukaeran, Kiistala eta Pokka herrixka kittilärren artean dagoen Europa osoko urre-meatze handiena ireki zuela. Bertan, meategia 13 urtetan irekirik mantenduko duten 150.000 ontza urre aurkitzea espero dute. Kittilären jarduera ekonomikoa berpizteko balio izan duen urre-meatzearen inguruan, gutxi gorabehera 500 bat langile dabiltza .\nKolariko geltokitik ateratzen diren enborrak.\nDena den, gaur egun azpieskualdeko ekonomiaren motoreak eski-muinoak eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionala dira; hau da, turismoa. Azpiegitura hauek erakartzen dituzten elur- eta natura-zaleek azpieskualdearen biztanleria bikoizten, hirukoizten eta laukoizten dute sasoiaren arabera. Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalak bakarrik, 2007. urtean 312.000 bisitari jaso zituen. Eski-muinoak bisitatzen dituzten kirolariek aldiz, neguro udalerrietako hotel eta zerbitzuak betetzen dituzte; hain zuzen, eski-muinoak, Tunturien Lappiko erakargarri turistiko nagusienak dira. Guztira, eski alpinoko 118 pista daude, eskiatzaile hasiberrientzat, erdi-mailakoentzat eta adituenentzat; gainera, hauetatik hamabost, gauez argiztatuak daude eskiatu ahal izateko. Finlandia osoan dauden bi telekabina bakarrak ere azpieskualdean daude, Levi eta Ylläsko eski-estazioetan. Snowboardinga praktikatzen dutenentzako ere azpiegitura bereziak daude, hala nola, Leviko superpipe eta halfpipe bana; iraupen eskiatzaileentzat ere markatutako bide eta markatugabeko basabide ugari daude. Eski-estazioen inguruan dauden herrixketan bestalde, ekintza ugari antolatu ohi dira elur-sasoian eta elur-sasoitik kanpo; elur motor safariak, husky txakurrek gidatutako lera safariak, ibaiko arrantza eta txirrindularitza ikastaro eta lehiaketak, Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean zehar ibilaldiak eta piraguismo ikastaroak, esaterako .\nEski-muinoetara edo Pallas-Yllästunturira joaten ez diren turistak ere badaude. Hauek, arrantza egiteko, naturaz gozatzeko, eskiatzeko, ibiltaritza egiteko, iparrargiak ikusteko eta udako gauerdiko eguzkia Kilpisjärvi herrixkako Saana muinotik ikusteko etortzen dira batik bat. Gehienak, norvegiarrak, suediarrak, finlandiarrak eta alemaniarrak dira. Lehenengoak, muga igarotzen dute erosketa merkeagoak egiteko aburuarekin eta azpieskualdean uzten duten dirua oso mesedegarria da bertako ekonomian.\nAzken urteotan hainbat ardatz turistiko bultzatu ditu eskualdeak, hala nola, Benetako Lappi (finlandieraz, Tosi Lappi) izeneko webgune berria ireki duen Enontekiö-Kilpisjärvi, Levi Lapland, Pallas-Olos eta Ylläs \n90eko hamarkadaz geroztik, urtez urte biztanleria jaisten doa Finlandiako ekonomia krisialdiaren ondorioz; Enontekiö eta Muonio udalerrietan batez ere. Lehen esan bezala industria hitza ezezaguna da bertan eta krisialdiak gogor astindu zituen lehen sektoreko bi udalerriak; ondorioz, herritar askok lan bila kanpora jo behar izan zuen -batez ere, Helsinki eta Rovaniemi hirietara-. Hala ere, gaur egun Finlandiako ekonomia gailurrean dagoenez, biztanleek euren abeltzaintza-munduan dihardute inongo arazorik gabe. Kittilä eta Kolari bestalde, biztanleria galtzen ez duten Lappiko udalerri bakarranetakoak dira bertan eraikitako eski-muino boteretsuei esker.\nOunas aintzira eta muinoa\n↑ a b c Käsivarren, Hammastunturin, Pöyrisjärven, Puljun ja Tarvantovaaran erämaa-alueet[Betiko hautsitako esteka] 2013.04.25\n↑ a b c Malla Strict Nature Reserve[Betiko hautsitako esteka] Outdoors. 2014.08.31\n↑ Tunturi-Lapin esihistoria[Betiko hautsitako esteka]\n↑ Tunturi-Lapin historia[Betiko hautsitako esteka]\n↑ Enontekiön tilastotiede[Betiko hautsitako esteka]\n↑ Enontekiön koulut[Betiko hautsitako esteka]\n↑ Suomen vaakunat\n↑ 1993: Säilyttäminen lista Hanhimaan kylä, Kelontekemän kylä, Könkään kylä, Kultiman kylä, Molkojärven kylä, Näkkälän kylä, Nunnasen kylä, Peltovuoman kylä, Pöyrisjärven kesäkylä, Raittijärven kylä, Tepaston kylä, Venejärven kylä, Ylimuonion kylä, Ahdaskurun silta\n↑ Järämän linnoitusalue\n↑ Tunturi-Lapin seutukunta\n↑ Tunturi-Lapin matkailu\nTroms Troms, Finnmark Finnmark\nNorrbotten Ipar Lappi\nEnontekiö-Kilpisjärvi[Betiko hautsitako esteka] (Ingelesez)\nEnontekiöko Webgune Ofiziala (Ingelesez)\nKittiläko Webgune Ofiziala (Ingelesez)\nKolariko Webgune Ofiziala (Alemanez) (Ingelesez)\nMuonioko Webgune Ofiziala (Alemanez) (Ingelesez)\nPallas[Betiko hautsitako esteka] (Finlandieraz)\nOrriaren azken aldaketa: 27 ekaina 2021, 13:15.


Herritarrei zuzendutako zerbitzuak - Aldi baterako pasahitza\nCertificado profesionales corporativos\nCertificado sello entidad\nCertificados profesionales de empleo público\nCertificado de sello de administración\nPortal de servicios / herramientas\nOso maila txikia identifikatzeko bidea, BakQ jaulki baino lehenagoko erregistro-prozesuetan aldi baterako erabiltzeko.\nMaila oso txikiko identifikazio-baliabidea, aldi baterako erabiliko dena BakQ ziurtagiria jaulki aurreko erregistro-prozesuetan.\nPertsona aurrez aurre identifikatzen den kasuaren aurretik pertsona hori erregistratu behar den kasuetan (ezinbesteko baldintza BakQ bat lortzeko), pertsona horri erabilera mugatuko aldi baterako pasahitza emango zaio, eta, bertaratu ondoren, pasahitz horrek BakQ jaulkitzeko eta aktibatzeko prozesura online sartzeko aukera emango du.\nIzenpek zure esku jartzen duen kudeaketa-panelaren bidez modu telematikoan kudeatu ahal izango duzu zure Bak ziurtagiria. Besteak beste, pasahitza aldatu ahal izango duzu, indarraldia kontsultatu…\nSinadura elektronikoko ziurtagiria, txartelean jaulkitzen dena eta softwarea instalatzea eta irakurgailu bat erabiltzea eskatzen duena. Ziurtagiri digitalen arteko seguruena da.


Espainian jaio eta hezitako HIRU URTEKO moxal eta behokentzat. Pisua: hiru urte,55 kilo; lau urte eta gehiago 58.5 kilo. 2020ko uztailak 1etik aurrera irabazitako irabazle sarien errekarguak: 9.000 euroko irabazle saria irabazi dutenentzat, 2 kilo; eta 15.000 euroko irabazle saria irabazi dutenentzat, 4 kilo.\n1 Asturias E 3 4 53.5 J. Gelabert G.Arizkorreta Y. Rocio -\n2 Tronio A 4 1 62.5 V. Janacek G.Arizkorreta La Tertulia Lepoa -\n3 Just One Look Z 7 2 53.5 A. Gutiérrez B. R.Avial C. Lucarmada 8 1/4 G. - IEG\n4 Tosca (8) E 4 3 54.5 A. Sanchez M. A.Sánchez M. C. Lagunilla Lepoa - IEG


Euskadik turismo-lehiakortasunaren erreferente gisa berretsi du bere burua, Fiturren helmuga turistiko adimendunaren sistema ezartzeko protokoloa sinatuta - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nEuskadik turismo-lehiakortasunaren erreferente gisa berretsi du bere burua, Fiturren helmuga turistiko adimendunaren sistema ezartzeko protokoloa sinatuta\nEuskadiko Turismoaren Kode Etikoak enpresa turistiko adimendunaren makro-programa eta helmuga turistiko adimenduna programa biltzen ditu.\nSegitturrekin lankidetza-protokoloa sinatuta, kudeaketa, berrikuntza, teknologia, iraunkortasun eta irisgarritasunaren arloetan banakako tresnekin lan egitetik tresna integral bakar bat izatera igaroko da Euskadi, bere enpresen eta helmugen lehiakortasuna hobetzea ahalbidetuko duena.\nEusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumoko sailburu Javier Hurtadok lankidetza-protokolo bat sinatu du gaur Fernando Valdes Turismoko Estatu idazkariarekin. Protokolo horrek SEGITTUR erakundearen lankidetza eskatzen du Euskadiren eta bere sektorearen Smart Destination bezalako estrategiaren garapenean.\nSailburuak akordio horren sinadura nabarmendu du Euskadik, bertako enpresek eta administrazioek azken hamarkadan turismoaren kalitatea eta lehiakortasuna areagotzeko egindako lanean. Ahalegin horrek euskal sektore turistikoa eta haren gobernantza Excelturreko moniturak Autonomia Erkidego lehiakorrena dela aitortzea ekarri zuen gogora.\nEgoera hori lortzeko, hasierako azterketa- eta diagnostiko-lan sakona egin zen, eta gobernantza-eredu baten aldeko apustua egin zen, inplikazio eta lankidetza publiko-pribatuko esparru formalizatu batean oinarrituta, ez soilik egiturazkoa, baita funtzionamendu-mekanismoak zehaztekoa ere.\nAkordio honetara iritsi arteko prozesua lehen etapa bat izan zen, eta IKTak erabiltzeko jardunbide egokien programa bat izan zen, sektore turistikorako espezifikoa, pertsonalizazioan eta banakako hobekuntza-planetan oinarritua, IKTak negozio-prozesuetan sartzeko eta, horrela, lehiakortasuna hobetzeko.\nIKT programak Smart Business izeneko ekosistema baterantz eboluzionatu du. Ekosistema hori Turismoko Estatu Idazkaritzak gidatutako Destino Turistiko adimenduna (DTI) proiektuan integratzen da, SEGITTUR programaren bidez.\nEta prozesuak bere estrategia osatu du 2019an Euskadiko Turismoaren Kode Etikoa sortuz. Enpresa turistiko adimendunaren makro-programa bat, lehiakortasunaren beste esparru batzuei erantzuna ematen diena (jasangarritasuna, irisgarritasuna), eta EAEko hiriburuetan aplikatzen den helmuga turistiko adimenduna programa. Eraldaketa horrek berekin dakar kudeaketaren, teknologiaren, iraunkortasunaren eta irisgarritasunaren esparruetako tresna indibidualetatik (SICTED, Smart Business, Europako Ekoetiketa, Energia Eraginkortasuna, Irisgarritasuna) enpresen eta helmugen lehiakortasuna bultzatuko duen tresna integral bakar batekin lan egitera migratzea.\nSinatutako protokoloak, EAEko eta Espainiako administrazioen artean, Euskadiren estrategia hori sendotzen du helmuga adimentsua, kalitate turistikoaren bermea eta jasangarritasuna lortzeko. Helburua da zeharkako turismo-kudeaketako eredu bat lantzea helmuga turistiko berritzaile bat lortzeko, abangoardiako azpiegitura teknologiko baten gainean finkatua, lurralde turistikoaren garapen iraunkorra bermatzen duena, guztientzako irisgarritasuna sustatzen duena, bisitariaren eta ingurunearen arteko interakzioa eta integrazioa errazten duena, eta helmugan duen esperientziaren kalitatea areagotzen duena eta egoiliarren bizi-kalitatea hobetzen duena.


Mari Carmen Isasa: Ikastola nire bigarren etxea izan da\n35 urtez jangelako begirale lanetan ibili ondoren, erretiroa hartu du Mari Carmen Isasa lankideak. Herri Ametsa ikastola bere “bigarren etxea” dela kontatu digu eta ez da harritzekoa, jangelatik kanpo ere lan eskerga egin baitu gure familia txikiaren alde. Dantza taldean 21 urtez aritu zen gora eta behera eta ikastolan hezi dira bere alaba eta bilobak.\nMerezitako omenaldia egin diogu ikastolan ikasle, irakasle eta taldekideez inguratuta. Dantza ere ez zen falta izan eta honela gogoratu du Mari Carmenek momentu hunkigarria: “Oso berezia izan zen egungo ikasleak eta orain irakasle diren ikasle ohiak dantzan ikustea”. Hauxe eskaini genion bertsoa:\nHogeita hamabost urte ta gero\nagur saltxitxa ta pure\nHerri Ametsan izan zaitugu\nama ta amona baitare\nDantza taldea sustatu eta\nbizi-bizi orain ere\nEgun bultzadarekin bat iñez\nReal Arenaren jabe\naurtengo liga Realarena\nizango da dudik gabe\nDeskantsua hartzeko garaia du orain, nahiz eta aitortu digun faltan botako dituela lankideak. Asko gustatzen zitzaion bere lana.\nBejondeizula, Mari Carmen! Mila esker eta pozik bizi!


David Gilmour - Wikipedia, entziklopedia askea.\nBeste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «David Gilmour (argipena)»\nDavid Jon Gilmour, (Erresuma Batua, 1946ko martxoaren 6a) musikari, konpositore eta multiinstrumentista britainiarra da. Ezaguna da Pink Floyd rock progresiboko taldeko kantaria eta gitarra-jotzailea izateagatik. Taldera 1968an batu zen, Syd Barrett kide fundatzailea ordezkatuz, azken hau taldetik kanporatua izango baitzen handik gutxira.\nCambridge, 1946ko martxoaren 6a (76 urte)\nGinger Gilmour (en) (1975eko uztailaren 7a - ezezaguna, 1990)\nPolly Samson (1994 -\ngitarra-jotzailea, kantugilea, multi-instrumentalist (en) , disko-ekoizlea, executive producer (en) , hegazkinlaria eta abeslaria\n2003an Britaniar Inperioaren Ordeneko Komendadore izendatua izan zen. Rolling Stone aldizkariak egindako inoizko 100 gitarra-jotzaile onenen zerrendan hamalaugarren lekuan agertzen da (Albert King eta Freddy Kingen artean), eta Guitar World aldizkariak bere hiru abesti sartu zituen inoizko 100 gitarra-solo onenen artean.\n1996an Rock and Roll Hall of Famen (euskaraz Rock and Rollaren Ospearen Aretoa) sartu zen Pink Floyd taldeko kide gisa. Bere estilo bereziak eta Pink Floyden izugarrizko arrakasta komertziala, zein kritikoen artean lortutakoak, bihurtu dute Gilmour itzal handiko gitarra-jotzailea.\n2 Estilo musikala\n4.1 Estudioko diskoak\n4.2 Zuzeneko diskoak\n4.4 Parte-hartzeak beste artista batzuen diskoetan\nDavid Jon Gilmour Cambridgen (Erresuma Batua) jaio zen. Bere aita Cambridgeko Unibertsitateko Zoologia irakaslea zen eta amak Magisteritza ikasi eta zinema editore bezala egin zuen lan BBCn. 11 urterekin hasi zen Perse Schoolera joaten eta han zegoela ezagutu zuen Syd Barrett. Biak elkartzen ziren gitarra jotzera eta Davidek The Rolling Stonesen abestiak erakusten zizkion Sydi. 1963an Jokers Wild izeneko taldea sortu zuen. 1966an taldea utzi eta lagun batzurekin bidaiatzen hasi zen. Hurrengo urtean, 1967an, itzuli zen Ingalaterrara.\nGilmour sartu zen Pink Floyden 1968ko urtarrilean, epe labur baterako taldea boskote bihurtuz. Hasiera horietan bere lana zen Syd Barrett ordezkatzea, honek ezin zuenean kontzertuekin jarraitu. Barrettek taldea utzi zuenean, Gilmour bandako gitarra-jotzailea eta abeslarietako bat (Roger Waters eta Richard Wrightekin batera) bilakatu zen.\nThe Dark Side of the Moon (1973) eta Wish You Were Here (1975) diskoak argitaratu ondoren, Watersek hartu zuen taldearen kontrola, Animals (1977) eta The Wall (1979) albumetako abesti gehienak konposatuz. Wright kaleratua izan zen The Wall diskoa grabatzen ari ziren bitartean eta Waters eta Gilmmouren arteko harremana okertzen joan zen The Final Cut (1983) albumaren grabazioan eta The Wall filmaren errodajean.\n1985an, Roger Watersek ohar baten bidez jakinarazten du taldea uzten duela, bere esanetan Pink Floyd dagoeneko “indar agortua delako, kreatiboki”. David Gilmour eta Nick Masonen erantzuna prentsa-ohar bidez iritsi zen, Watersek taldea utzi zuela eta bera gabe jarraitzeko asmoa zutela esanez. Adierazpen honen ondotik, bandaren izenaren erabileraren inguruko borroka legal luze bat hasi zen. Gilmourek eta Masonek kaleratutako Wrighten babesa nahi zuten eta azken honek ezin zuenez taldekide ofizial gisa azaldu, zuzeneko emanaldietan teklatuak joko zituen eta agertuko zen kontratupeko musikari bezala. Modu honetara, hirukoteak borroka legala irabaztea eta taldearen izenaren erabilera esklusiboa lortzen du. Watersek, bere aldetik, kanon finko bat jasoko zuen berak sortutako ideiak erabiltzeagatik emanaldietan, hala nola, txerri puzgarriak, helikopteroa, hegazkina sutan, etab.\nHorrela, Gilmourek taldearen ardura ia osoa bere gain hartu zuen eta A Momentary Lapse of Reason (1987) konposatu zuen, Masonen eta Wrighten ekarpen gutxi batzurekin. Izan ere, diskoaren lehen aurkezpen emanaldietan biak ala biak ez ziren oholtzara igo, ez baitzeuden zuzenean jotzeko moduan, denbora luzea zeramatelako jo gabe. Honen harira, Gilmourek esan zuen A Momentary Lapse of Reason Tour birak “berriro bizitzara ekarri” zituela bere lagunak.\nMusikaren historian egon den bira komertzialki arrakastatsuenetako bat egin ondoren, 1994an hirukotea berriro elkartzen da estudioetan The Division Bell (1994) konposatzeko eta grabatzeko. Ondorengo bira CDan eta DVDan argitaratu zen Pulse (1995) izenarekin, Pink Floyden errepertorioaren zati handi bat errepasatzen zutelarik.\n1996an Rock and Roll Hall of Fame (Rock and Rollaren Ospearen Aretoa) museoan onartu zuten Pink Floydeko taldekide gisa.\n2005eko uztailaren 2an Gilmourek Pink Floydekin jo zuen (Waters barne) Live 8 jaialdian. Emanaldi honen ondoren, %1343 igo ziren Echoes: The Best of Pink Floyd bilduma-diskoaren salmentak. Hori ikusita, kontzertuak emandako irabaziak hainbat ongintzazko erakundeei utzi zizkien Gilmourek.\n2006ko otsailaren 3an, La Reppublica egunkari italiarrari emandako elkarrizketa batean adierazi zuen oso zaila ikusten zuela berriro ere Pink Floyd elkartzea material berria idazteko eta birak egiteko. Zera zioen: “Uste dut nahikoa dela. 60 urte ditut. Dagoeneko ez daukat nahiko borondate hainbeste lan egiteko. Pink Floyd nire bizitzaren zati garrantzitsu bat izan zen, oso ondo pasa nuen, baina bukatu zen. Niretzat askoz errazagoa da lana bakarrik egitea.”\n2006ko uztailean Syd Barrett hil zen eta Gilmourek bere omenez Pink Floyden lehen singlea izan zen Arnold Layne abestiaren bertsio pertsonal bat egin zuen (David Bowieren laguntzarekin) On an Island Tour biraren barruan. Kontzertua zuzenean grabatu zen Londresko Royal Albert Hall aretoan eta DVD eta Blu-ray formatuan argitaratu 2007an. Singlea hiru astez egon zen 19. postuan UK Top 75 zerrendan. Urte berean, The Wall diskoko Comfortably Numb abestian agertzen den bere gitarra-soloa historiako onena izendatu zuten Planet Rock irratiko entzuleek.\n2007an Guitar World aldizkariak bere hiru abesti sartu zituen inoizko 100 gitarra-solo onenen artean: Comfortably Numb (4.ean), Time (21.ean) eta Money (62.ean). 2011n Rolling Stone aldizkariak 14. lekuan kokatu zuen egindako inoizko 100 gitarra-jotzaile onenen zerrendan.\nDavid Gilmourek lan egin du, halaber, sesioko gitarra-jotzaile, ekoizle edo soinu-ingeniari bezala hainbat musikari garrantzitsurentzat, hala nola, Syd Barrett, Kate Bush, Grace Jones, Tom Jones, Elton John, B.B. King, Paul McCartney, Sam Brown, Jools Holland, Bob Dylan, Pete Townshend, The Who, Supertramp, Levon Helm, Robbie Robertson edo Alan Parsons, besteak beste.\nEstudioko lau album dauzka argitaratuta: David Gilmour (1978), About Face (1984), On An Island (2006) eta Rattle That Lock (2015). Zuzenekoak, berriz, bi: Live in Gdańsk (2008) eta Live at Pompeii (2017). Bestalde, The Orb musika elektronikoko bikotearekin ere atera zuen album bat: Metallic Spheres (2010).\nGilmour zuzenean jotzen Pink Floydekin 1970ean\nNahiz eta David Gilmour ezaguna izan batez ere gitarra-jotzaile bezala, multi-instrumentista trebea da, baxua, teklatuak, bateria, harmonika eta saxofoia jotzen baititu.\nGitarra jotzeko bere estiloari dagokionean, bi ezaugarri nagusi aipatu behar dira: alde batetik, jotzeko era hunkigarria eta, bestetik, bere ekipamenduaren konplexutasuna.\nGitarra jotzeko moduari erreparatzen badiogu, Gilmourek eskaletan oinarritutako gitarra-solo zirraragarriak lortzen ditu. Bere eragin nagusiak folka eta bluesa izaki, ikus daiteke bere soloetan eskala pentatonikoa (blue’s notes delakoekin), eskala maiorrekin konbinatuta erabiltzen duela ia beti. Gilmourek gustuko du halaber soloetan inprobisatzea eta grabazioetatik aldentzea. Azpimarratzekoak dira baita ere: bere solo "ez-azkarrak" eta gitarraren tremolo-palankaren erabilera, bizi eta kolore gehiago ezarriz bere string bending izugarriei. Honek guztiak, oso bereak diren fraseatze bereizgarriak eta bere soinu bereziak egiten dute Gilmour gitarra-jotzaile paregabea.\nDavid Gilmour 1975an ezkondu zen lehen aldiz, Virginia "Ginger" Hasenbein modeloarekin. Lau seme-alaba izan zituzten, Alice (1976an jaioa), Clare (1979an jaioa), Sara (1983an jaioa) eta Mateo (1986an jaioa). Umeak hasi ziren joaten Waldorf Eskolara, baina Gilmourek esan zuenez bertako heziketa “izutzeko modukoa” zen. 1994an Polly Samson idazle eta kazetariarekin ezkondu zen. Bikoteak lau seme-alaba ditu, Charlie (Samsonek Heathcote Williamsekin izan zuena eta Gilmourek adoptatu zuena), Joe, Gabriel eta Romaní.\nDavidek hainbat GKErekin egin du lan, hala nola Oxfam, Crisis, Buruko Osasun eta Gaixotasunen Europako Elkartea, Greenpeace eta Amnesty International.\nMusikarako duen talentuaz gain, Gilmourek garatu du baita ere hegazkintzarekiko pasioa, bere aire konpainia sortuz, Intrepid Aviation, azkenean saldu zuena.\nParte-hartzeak beste artista batzuen diskoetanAldatu\nThe Madcap Laughs (Syd Barrett) (1970) (produkzioa eta hainbat abestitan jotzen du)\nBarrett (Syd Barrett) (1970) (produkzioa eta baxua jotzen du)\nBlue Pine Trees (Unicorn) (1974) (produkzioa eta hainbat abestitan jotzen du)\nHQ (Roy Harper) (1975) (The Game abestian jotzen du)\nBack To The Egg (The Wings) (1979) (Rockestra Theme eta So Glad To See You Here abestietan jotzen du)\nThe Dreaming (Kate Bush) (1982) (Pull Out The Pin abestian ahotsa jartzen du)\nGive My Regards To Broad Street (Paul McCartney) (1984) (No More Lonely Nights abestian jotzen du)\nProfiles (Nick Mason-Rick Fenn) (1985) (Lie For A Lie abestian gitarra eta ahotsa)\nBrother Where You Bound (Supertramp) (1985) (Brother Where You Bound abestian gitarra)\nSo Red The Rose (Arcadia) (1985) (The Promise abestian jotzen du)\nWhite City (Pete Townshend) (1986) (White City eta Give Blood abestietan jotzen du)\nSlave To The Rhythm (Grace Jones) (1987) (ez da kreditoetan azaltzen, baina hainbat abestitan jotzen du)\nThe Dream Academy (The Dream Academy) (1988) (Bound To Be y The Party abestian jotzen du)\nFlowers in the Dirt (Paul McCartney) (1989) (We Got Married abestian jotzen du)\nThe One (Elton John) (1992) (gitarra Understanding Women abestian)\nRun Devil Run (Paul McCartney) (1999) (disko osoan jotzen du)\nA Valid Path (Alan Parsons) (2004) (gitarra Return to Tungunska abestian)\nMetallic Spheres (The Orb) (2010) (ahotsak, gitarra eta egilekide)\nAzken aldaketa 17 otsaila 2019(e)an, 12:38(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 17 otsaila 2019, 12:38.


500 euroko dirulaguntza Busturiako negozioentzako - Deia\nUdalak prestatutako laguntzak bateragarriak izango dira beste batzuekin\nimanol fradua / busturia 12.08.2020 | 00:13\nAxpe auzoan kokatzen den Busturiako udalaren eraikin nagusia. I. Fradua\nAxpe auzoan kokatzen den Busturiako udalaren eraikin nagusia.\nJakin badakite koronabirusaren pandemiak eragin negatiboa izan duela ekonomiaren alorrean, are gehiago tokian tokiko enpresa txiki eta autonomoen kasuan. Hori dela eta, Busturiako Udalak oraintsu atera berri du dirulaguntza-lerro berria, zeinen bitartez 500 euroko laguntzak eskainiko dituzte udalerriko negozioentzako.\nTokiko enpresarientzako lagun-tzak araututa –hotelak, ostalariak, ile-apaindegiak, etabar sartzen dira negozioen artean–, laguntza hauen xedea hauxe da: "beren jarduera eten behar izan duten edo covid-19agatik ezarritako alarma-egoera dela kausa beren fakturazioa murriztuta izan duten enpresek egin behar izandako gastu arrunten zati bat ordaintzea", zehazki. "Busturiako enpresen aldeko laguntza da, Bizkaiko Foru Aldundiak edo Eusko Jaurlaritzak ematen dituzten laguntzen osagarri", Aitor Aretxaga alkatearen aburuz. "Badakigu garai latzak izan direla, eta oraindik ere zailtasunak badirela hainbat kasutan. Herriko ekonomiari laguntza eman nahi diogu".\nEkonomia Jardueren gaineko Zergan 2020ko martxoaren 14a baino lehen alta emanda duten autonomo eta mikroenpresak izango dira laguntza jasotzeko aukera izango dutenak. "Laguntzaren xede den jarduera lokaletara, txikizkako establezimenduetara, ile-apaindegietara, ostalaritzara, jatetxeetara eta landetxe edo nekazaritza-turismoko establezimenduetara mugatzen da". Zerga-egoitza Busturian izan beharko dute, baita "zerga-zorrik ez izatea, ezta Gizarte Segurantzarekiko zorrik ere". Udalak lantokiko egiturazko gastuak eta alarma-egoerak eragindako etete-dataren eta 2020ko ekainaren 30aren arteko gastuak arindu nahi ditu. Azkenik, eskabideak eteteko epea zabalik da jada. Hala ere, Udalak irailaren 30era emango du aukera, behar den dokumentazioa aurkezteko.\nAldez aurretik, udal eskumeneko zergen ordainketa atzeratu zuen Udalak, baita erraztasunak eskainiterrazak jartzeko kasuan. "Orain laguntza hauek martxan jartzea adostu dugu", Aretxaga alkatearen esanetan.\n"Zuzeneko laguntza da berau eta herriko negozioek aukera izango dute galerak arintzeko"


Markina-Xemeingo Udala - Haurtzaroa\nUme eta gaztetxoek badute euron aisialdia non eta zelan gozatu Markina-Xemeindik irten barik. Bai Udalak eta baita herriko guraso elkarteak eta eskoletakoak ere hori horretara izateko egindako ahaleginari esker.\nLehendik gauzatu ez ziren ahalegin batzuk eginak baziren ere, 2005eko udazkenean herriko Guraso Elkartearen bultzadatxoarekin herriko eskola bietako guraso elkarteak batu ziren eskolaz kanpoko ekintzen aukera bateratzeko asmoarekin.\nLehenengo beste proiektu batzuk ezagututa eskoletako guraso elkarteen ordezkariak osatutako batzorde bat eratu zen eta helburuak, eskaintza, bitartekoak... finkatzen joan ziren.\nLan horren ondorioz 2006/2007 ikasturtetik aurrera eskaintza bakarra egin ohi zaie eskola bietako umeei eta, bertako guraso elkarteek horrela eskatuta, Etxebarria, Aulestia eta Munitibarko umeei ere parte hartzeko aukera ematen zaie.\nBatzorde horren asmoa denboran irautea da, eta hurrengo kurtsoetarako finkatzeaz aparte, aukera handitzea eta beste arlo batzuetara zabaltzea ditu helburu.\nAurtengorako eskaintza lehendik egiten ziren ekintzetan oinarritzen da, baina sendotu egin dira eta ume gehiagok parte hartzeaz aparte iraupenean ere luzatu egin dira, eta monitoreen baldintzak hobetu.\nEskola bietako umeak batzea.\nEkintzak egonkortu eta indartzea.\nArlo eta proiektu berriak eskaintzea.\nEkonomikoki eta antolakuntza finkatzea.\nKirol zaletasuna bultzatzea.\nFutbola (Futbol 5 + Futbol 7).\nBEKOBENTA ETA BERA-KRUZEKO GURASO ELKARTEAK\nTfnoak: 946 166 130 / 946 166 030 (eskola bietakoak)\nHoriez gain, herriko gainerako kultur eta kirol elkarteek ere hainbat ekintza antolatu ohi dituzte ume eta gaztetxoei begira.


"Astigarraga eraso matxisten aurka" seinalea 3. aldiz margotu dute - Albisteak - Astigarraga\n"Astigarraga eraso matxisten aurka" seinalea 3. aldiz margotu dute\nDonostia Ibilbidearen hasieran dagoen "Astigarraga eraso matxisten aurka" seinalean beste margoketa bat azaldu da azaroaren 23an. Hori dela eta, Udalak gaitzespen adierazpena onartu du aho batez Bozeramaile Batzordean.\nAstelehen goizean, herri sarreran dagoen eraso matxisten aurkako seinale morea margotuta azaldu zen. Hirugarren aldia da mota honetako seinale bat margotzen dutela. Astigarragako Udaletik berretsi nahi dugu horrelako ekintzak erabat gaitzesten ditugula eta horrelakoek ez gaituztela indarkeria matxistaren aurka egiten dugun bidetik ateraraziko ere. Horrelako ekintza miserableek agerian uzten dute lanean jarraitzeko beharra dagoela. Are gehiago, adostasun sozial handia dagoen horrelako mezu baten aurkako adierazpenak sortzen badira.\nAstigarragako Udalak berdintasunean eta aske bizi diren herritarren herria nahi du. Herritar guztientzat egiten dugu lan eta berariazko berdintasun politiken bidez gizarte parekide baten oinarriak lantzen jarraituko dugu gaur, bihar eta etzi.\nAstigarragako Udala, 2020ko azaroaren 24ean.


Finantza-aktibo - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Finantza aktibo» orritik birbideratua)\nFinantza aktiboak dirua, bankuetako kontuak, bonuak, akzioak, maileguak, obligazioak eta antzeko aktibo ukiezinak dira, oro har bi aldeen artean adostutako kontratu batez gauzatzen direnak. Kontratu horren arabera, finantza aktiboetan erosleak edo inbertitzaileak, finantza aktiboa duenak alegia, aktiboaren jaulkitzaileak onartutako ordainketak jasotzen ditu etorkizunean, jaulkitzaileak une batean jasotako ditu kopuru baten trukean oro har. Diru kopuru horri esker, jaulkitzailea finantzatu egiten da. Finantza aktibo baten ezaugarri nagusiak likidezia, likidezia-arrisku eta errentagarritasuna dira.\nFinantza aktiboen bidez gordailuak aurreztaileengandik inbertitzaileengana bideratzen dira. Finantza aktibo hauek inbertitzaileek jaulkitzen dituzte eta aurreztaileek eskuratu. Horren ondorioz inbertitzaileek ordainketa batzuk egingo dizkie aurreztaileei etorkizunean. Horrela aktibo hauek aberastasun bat sortuko diete beren edukitzaileei eta pasibo bat bere jaulkitzaileei. Aktibo eta pasibo finantzarioak txanpon beraren bi aurpegiak direnez ez dute nazio bateko aberastasun erreala handiagotzen laguntzen, ekonomia itxi batean behintzat, baina finantza baliabideen transmisioa errazten dute. Adibidez, ibilgetu erreal bat, demagun etxebizitza bat, eskuratzea zaila izango da ez baldin badago aktibo finantzario baten laguntza, hau da, mailegu hipotekario bat.\nAurreztaile eta inbertitzaileen arteko gordailu transakzioak ahalbidetzeaz gain aktibo finantzarioek beste funtzio bat dute: arriskuaren transferentzia ahalbidetzea agente ekonomikoen artean. Aktibo finantzarioen eskuratzaileek etorkizunean jasoko dituzten sarrerak aktibo hauen jaulkitzaileen jardueraren bilakaeraren menpe egongo dira. Beraz, aktibo finantzarioak eskuratzeak bere jaulkitzailearen arriskuaren zati bat onartzea dakar. Transferitzen den arrisku maila aktibo finantzarioen ezaugarriekin lotua dago. Aktibo finantzarioen ezaugarrietako bat da arriskua, besteak errentabilitatea eta likidezia izango dira.\nAktibo finantzario baten likidezia honela definitzen da: balio galerarik jasan gabe diru likidoan bihurtzeko duen erraztasuna. Aktibo finantzario baten errentabilitatea honela definitzen da: aktibo finantzario batek bere jabeei errendimenduak sortzeko duen gaitasuna gordailuak utzi eta arriskua jasatearen ordainetan. Errendimendu hauek forma ezberdinak dauzkate, horrela, errenta finkoko aktiboez hitz egiten ari garenean kupoiak izango dira eta errenta aldakorreko aktiboetan dibidenduak; errendimendu hauek modu zuzenean lortzen dira. Aldiz, zeharkako moduan errendimendu hauek eskurapena zergatzen duen sistema zergatzailearen bidez lortuko ditugu.\nArriskua, likidezia eta errentabilitatea elkarren artean oso erlazionaturik daude. Orokorrean, zenbat eta likidezi gutxiago eta arrisku handiagoa izan, orduan eta errentabilitate altuagoa izango dugu, hau da, errentabilitatea likideziari uko egin eta arriskua asumitzeagatik sari bat izango da. Hala ere, gerta daiteke finantza aktibo baten errentabilitatea ez izatea bere arrisku eta likidezi mailei dagokiena.


EBAZPENA, 2021eko urriaren 27koa, Kulturako sailburuordearena, zeinaren bitartez onartu egiten baita «Asociación de vecinos Sestao Activo para la defensa de las zonas verdes y espacios de uso y utilidad pública de Sestao»k egindako eskaera, Sestaoko (Bizkaia) «La Naval» industriagunea Monumentu Multzo kategoriako babes bereziko kultura-ondasun izendatzeko espedientean alegazioak egiteko epea luzatzeari dagokionez. - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\n2021eko irailaren 30ean, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian, Kulturako sailburuordearen 2021eko irailaren 20ko Ebazpena argitaratu zen, zeinaren bidez hasiera ematen baitzaio Sestaoko (Bizkaia) «La Naval» industriagunea babes bereziko kultura-ondasun izendatzeko espedienteari, Monumentu Multzoaren kategorian, eta jendaurrean eta interesdunen entzunaldipean jartzen baita espedientea.\nEbazpen horrek ezartzen duenez, alegazioak egin eta egokitzat jotzen diren agiriak aurkezteko epea 20 egunekoa da, ebazpena argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.\n2021eko urriaren 22an, «Asociación de vecinos de Sestao Activo para la defensa de zonas verdes y espacios de uso y utilidad pública de Sestao»k alegazioak aurkezteko epea luzatzea eskatu du.\nAdministrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 32. artikuluan xedatutakoaren arabera, kontuan hartuta eskabidea epearen barruan aurkeztu dela, alegazioak ezarritako epean aurkezteko zailtasunak daudela eta ez zaiela kalterik egiten hirugarrenen eskubideei, artikulu horretan ezarritako gehieneko luzapen-epeari jarraituz, honako hau\nLehenengoa. «Asociación de vecinos Sestao Activo para la defensa de las zonas verdes y espacios de uso y utilidad pública de Sestao»k aurkeztutako eskabidea onartzea, alegazioak egiteko epea luzatzeko. Beraz, 10 eguneko epea ematen da, ebazpen hau argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.\nBigarrena. Ebazpen hau interesdunei jakinaraztea, adieraziz ebazpenaren aurka ezin dela errekurtsorik aurkeztu, izapide hutsa delako.\nHirugarrena. Ebazpen hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratzea, jende guztiak horren berri izan dezan.\nIkus: EBAZPENA, 2021eko irailaren 20koa, Kulturako sailburuordearena, zeinaren bidez hasiera ematen baitzaio Sestaoko (Bizkaia) «La Naval» industria-konplexua babes bereziko kultura-ondasun deklaratzeko espedienteari, Monumentu Multzoaren kategorian, eta jendaurrean eta interesdunen entzunaldipean jartzen baita espedientea.


Familia ez perfektuari buruzko Iñaki Irasizabalen ipuin ilunak | Kultura | GARA Euskal Herriko egunkaria\nFamilia ez perfektuari buruzko Iñaki Irasizabalen ipuin ilunak\nHamar kontakizun biltzen ditu «Zorioneko familia»-k (Elkar). Iñaki Irasizabalek nobela beltza idatzi ohi du, baina oraingoan urteetan zehar idatzitako ipuinak argitalpen batean biltzea erabaki du. Familiaren gaia ardatz hartuta, ironiaz betetako istorioak dakartza.\n«Aita lapurra zen, ama mozkorra eta ni gezurtia». Horrela hasten da “Zorioneko familia”, Iñaki Irasizabalen liburu berria. Urteetan nobela beltza landu ostean –bere aurreko lana “Aramotz” izan zen–, oraingoan ipuin bilduma bat osatu du.\nElkarreko editore Xabier Mendigurenek ostiraleko aurkezpenean azaldu zuenez, Durangon jaiotako egilea duela bi urte hasi zen ipuinak idazten. «Iñaki Irasizabalen liburu asko aurkeztea tokatu zait, baina hau desberdina da», esan zuen ilusioa egiten ziola aitortuz.\nIdazleak ipuin asko bidali zizkion Mendigureni eta bien artean aukeraketa bat egin zuten bi irizpideri jarraituz; alde batetik, kalitateari, eta bestetik, koherentzia tematikoari. Kasu honetan familia hartu dute gaitzat, ipuin guztiek lotura bat izan dezaten. Familiari buruz gauza txar eta on asko esaten dira, familia baita maitasunaren habia, gizartearen zutabea, elkar laguntzeko tresna, umeen haztoki eta zaharren babesa, baina baita itxurakerien tenplua, gezurren zuloa, gorrotoen gordailua, zurruntasunaren eskola ere.\nHamar ipuin batu dituzte “Zorioneko familia” lanean. Horietan familia mota desberdinak erakusten dira, baina garrantzitsuena pertsonaiak eta horien arteko harremanak dira. Egilearen esanetan, «kontakizun latzak dira, baina badute ironia eta umorea; samurrak izan daitezen saiatu naiz».\n«Idaztea, hitz egitea bezala, zerbait komunikatzean datza. Nire helburua beti da ahalik eta istoriorik onena ahalik eta ondoen kontatzea. Gero, gerokoak», kontatu zuen bere estilo aldaketaren inguruan.\nFamilia tradizionalen rolak islatu ditu ipuin batzuetan, baina horiekin jolastuz. Beste ipuin batzuetan, protagonistak gazteak direnez, rol modernoak txertatu ditu. Pertsonaia batzuk ez dira gizartean eroso sentitzen, eta beste batzuk –batez ere gazteak– alkoholarekin zein drogekin arazoak dituzte, edo ez dira oso azkarrak.\nMirinda fresko bat\nKontakizunek familiaren gaia ardatz badute ere, funtsean beste gai batzuk jorratzen dira. Adibidez, krisi ekonomikoa aipatzen da behin baino gehiagotan: «Idazleek nahi eta nahi ez aipatzen dute bizi duten testuingurua. Edozein krisi oso literarioa izan daiteke, azken finean gatazka baita narrazio baten muina. Ekonomikoa luzea izan zen eta nireak bezalako pertsonaiek gogor sufritu zuten. Nola ez azaldu!», azpimarratu zuen.\nIstorio batzuk askoz lehenago kokatu ditu, 1970eko hamarkadan. «Ni txikia nintzeneko garaia. Hamarkada horretako bigarren erdikoa da gogoratzen dudan lehen mundua. Garai hartako hainbat irudi modu indartsuan daude erroturik nire barruan. Noizean behin paseatzera ateratzen dira», adierazi zuen.\nMendigurenen iritziz, «Iñaki oso ona da detaile txikiekin leku eta garai batera eramaten». Adibidez, txakur bati Tacaton izena jarri dio (Yupi estralurtarraren planetaren izena, 80ko urteetako telesaila) eta beste batean Mirinda freskagarria aipatzen du (60-70eko urteetan arrakasta izan zuena).\nOro har, ipuinak errealistak dira, nahiz eta pertsonaiek egiten dituzten hautuak ez diren logikoenak. Estereotipoetatik aldentzen ere saiatu da. Adibidez, badaude gaiztoak diren pertsonaiak, baina ñabardurak dituztenak. «Agian gaiztoekin gaiztoak izan dira», argitu zuen.\nNobela beltzaren zantzurik ez dute istorioek, ez dagoelako argitu beharreko heriotzarik, baina «beltza» badela aipatu zuen Irasizabalek. Izan ere, kontakizun ilunak dira, ez oso alaiak. «Konturatu naiz niretzat oso normalak direnak besteentzat ez direla hala», aitortu zuen.\nEz dago argitu beharreko krimenik, baina istorioek badute zerbait «beltza», edo iluna behintzat. Kontakizunak ez dira alaiak, baina umorez bustiak daude.


UZTAILAK ITXITA : KIROLETIK\n25 Mar, 2019 Irun, Baloncesto, Erroibide\nPuntu gutxiko neurketa batean, Erroibidek borrokatu zuen baina ezin izan zuten sailkapeneko bigarrena den La Salle mendean hartu\nIgandekoa oso neurketa borrokatua izan zen. Defentsak erasoengandik gailendu ziren eta oso puntu gutxi sartuta, Erroibidek ezin izan zuen bostgarren garaipena errenkadan erdietsi. La Salle bizkaitarrak 37-42 nagusitu ziren Artaleku Kiroldegian jokatutako norgehiagokan.\n7-0eko partzial batekin primeran hasi zuten Sergio Martinen mutilek neurketa eta azkar La Salleko entrenatzailea hutsarte bat eskatzera behartuta ikusi zen. Hortik aurrera, lehen zatia zeharo aldatu zen. 7-10 aurretik jarri ziren bizkaitarak, buelta eman zioten neurketari eta lehen hamar minutuak bukatuta 10-17koa adierazten zuen markagailuak.\nLanean ondo ari ziren irundarrak, baina ez zuten saskiratzeak gauzatzen. Bigarren laurdenean hiru puntu soilik saskiratu zituen Erroibidek eta La Salle markagailuan pixkanaka aldentzen joan zen. 3-11 izan zen bigarren laurdeneko markagailua eta atsedenaldira 13-28koarekin iritsi zen.\nHirugarren laurdenak beti dira oso garrantzitsuak eta Erroibidek argi zuen mahaian kolpe bat jo behar zuela. Jakin eta egin, indar askorekin zelairatu ziren eta maisutasun handiarekin puntu bakar batetara jarri ziren. Bigarren laurdenean hiru puntu soilik saskiratu bazuten, laurden honetan 19 sartu zituzten eta La Sallek 5 bakarrik. Hamar minuturen faltan, neurketa zeharo berdinduta aurkitzen zen 32-33.\nBaina, berriro ere uztailak itxi ziren irundarrentzat. Laugarren laurdenean ez ziren fin ibili saskiratzeak lortzeko unean eta La Sallek asmatu zuen. Defentsan oinarritu ziren bi taldeak garaipena eskuratzeko eta azkenean bizkaitarrek eraman zituzten bi puntuak, dena azken minutuan eta jaurtiketa libreen bidez erabakiz (37-42).\nHendaia Basket Ball54\nARRIGANEN AURKA DENBORALDIKO LEHEN GARAIPENA\nHendaia Basket Balleko emakumezkoen taldeak neurketa estu batean 54-51 irabazi zuen Arrigan, Regionale 3 mailako lehen bi puntuak erdietsiz.\nHendaia Basket Ball93\nDENBORALDIKO LEHEN GARAIPENA HENDAIA BASKET BALLENTZAT\nHendaiarrek garaipen sendo batekin denboraldi berriko lehen garaipena erdietsi dute, 41 puntuko aldeaz irabazi diote Bordeleko Saint Delphin taldeari...\n48Hendaia Basket Ball\nPORROTA ETXETIK KANPO HENDAIA BASKET BALLENTZAT\nHendaia Basket Balleko emakumezkoen taldeak denboraldiko lehen neurketan 53-48ko porrota jasan dute.\nHendaia Basket Ball taldeko emakumezkoen taldeak...


Beste 11 kasu baieztatu ditu Osakidetzak asteburuan Zarautzen - Zarautz - Zarauzkohitza.eus\nBeste 11 kasu baieztatu ditu Osakidetzak asteburuan Zarautzen\nJuan Luis Romatet 2021-01-11 13:37\nBeste 11 positibo baieztatu ditu Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak Zarautzen ostiraletik igandera bitartean. Une honetan, 274,13ko intzidentzia tasarekin, eremu horia da Zarautz.\nItsasertzean bizi denak badaki olatu baten ondoren beste bat etortzen dela. Konparaketa pandemiara eramanda, izurritearen bigarren olatuaren ondoren, hirugarrena ate joka dela dirudi. Zarautzi dagokionez, 11 kasu izan dira asteburuan –hiru ostiralean, sei larunbatean eta bi igandean—. Gaur-gaurkoz 274,13koa da intzidentzia tasa; hala, eremu horia izaten jarraitzen du Zarautzek.\nUrola Kostan, orotara, 74 positibo zenbatu ditu Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ostiraletik igandera bitartean. Aizarnazabalek eman ditu datu kezkagarrienak. Hiru egun horietan beste 21 positibo baieztatu ditu Osakidetzak herrian: hamalau ostiralean, sei larunbatean eta bakarra igandean. Kontuan hartu behar da sei urtetik gorako herritarrei zuzendutako baheketa egin zela Aizarnazabalen pasa den astean, eta egindako probek azaleratu dituzte positibo horiek. 100.000 biztanleko azken hamalau egunetako kasu metatuen tasak gora egin du beste behin ere, eta 9232,77an kokatzen zen atzo. Hala ere, jakina da herri txikietan positibo bakar batek sekulako aldaketa eragin dezakeela tasa honetan.\nAsteburuan bost positibo baieztatu dituzte Orion –bina ostiralean eta larunbatean, eta bat igandean–, hiru Getarian, hirurak ere ostiralean; eta bi kasu Aian, biak ostiralean. Beizaman, Errezilen eta Zestoan ez dute kasurik ezagutu egun horietan.


Zumarragako lau establezimendutan Katxalinentzat materiala jasotzen ari dira - Otamotz : Otamotz\nZumarragako lau establezimendutan oihal zatiak, artilea, botoiak… jasotzen ari dira Katxalin elkartearentzat. Elkarte honek bihotz forma duten kuxinak egiten ditu bularreko minbizia duten emakumeentzat. Kuxin hauek ospitaletan dauden emakumeek erabiltzen dituzte, besapean jartzeko. Katxalinekoek panpinak ere egiten dituzte, minbizia duten haurrentzat. Oihal zatiak, artilea, botoiak eta kuxinak eta panpinak egiteko erabili daitezkeen gainontzeko materialak ondorengo lau establezimenduetan utzi daitezke: Urki liburudendan, Grupo Goiurren, Andere ileapaindegian eta Salegi harategian.