BDB. Bertsolaritzaren datu-basea\n2. Aipamen zaharrenak\n3. Lehen bertso-saioa\n4. Aldarrikapenak eta berrikuntzak\n5. Ostatutik oholtzara\n6. Bertsogintza soziala\n7. Egungo errealitatea\n8. Jardun eremua\nIkus ere: GARZIA, Joxerra. History of Improvised Bertsolaritza: A Proposal IN Oral Tradition Journal, 22-2 (2007). (en)\nGaur egun ezagutzen dugun bat-bateko bertsolaritzaren laginik zaharrena XIX. mende hasierakoa bada ere, pentsa liteke ahozkotasunaren fenomenoak historiaurrean duela jatorria. Izan ere, homo sapiens-ak bere izatearen %95 igaro du idaztea zer den jakin gabe. Historialari adituen arabera, ahozko tradizioa orain 10.000 urte jaio zen: "Gizakiaren bilakaerak lau urrats ditu: ehiztaria, artzaina, nekazaria eta olagizona. Bertsolaritzaren abiapuntua artzain-aroan koka genezake, historiaurrean, ezbairik gabe."\nOrdutik XV. mendera arte, profazadoreak (plazaz plaza eta herriz herri ibiltzen ziren emakume abeslariak) eta erostagileak (gudu-kantuak eta eresiak egiten zituzten kantariak) izango dira, hiletariekin batera, ahozkotasunaren enbaxadore nagusiak. Horren seinale, Al-Makari historialari arabiarrak IX. mendean euskal emakume esklaboak aipatzen ditu: "erraz bereiz litezke, kantuz bikainak baitira, itxuraz dotoreak, ongi heziak eta kulturaz jantziak."\nXIV. gizaldia "andere inprobisatzaileen" mendea izan omen zen Esteban Garibayk (1533-1599) geroari azaldu bezala. Ahozko tradizioaren bitartez jasotako aurreko bi mendeetako gertakariak bildu zituen historialariak. Berarekin batera, beste batzuek gordetako altxor dira: Lasturko Miliaren heriotzari buruzko bertsoak (XV. mende hasiera), Aramaioko kantua (1443), Berdabioko semearena, Urrexolako kantua (1434-1449), data zehatzik gabeko kopla-sortak, etab.\nHistorialari adituen arabera, ahozko tradizioa orain 10.000 urte jaio zen. Hau da, bertsolaritzaren abiapuntua artzain-aroan koka genezake, historiaurrean, ezbairik gabe\nGaribay, Zaldibia eta Isasti izan ziren, beraz, XVI. mendera arte ahoz aho transmititutako kantu zaharrak bildu zituzten lehen historialariak. Kantu epikoak dira batzuk, eresiak besteak, emakumeek senide eta lagun maitatuen heriotzei (ankerrak eta bortitzak, orokorrean) eginak. Horien artean, aipagarria da Berterretxen Kantoria, 1440koa izanagatik, 1870. urtera arte ez baita paperean jasoko Salaberry folkloristari esker.\nGaribay, Zaldibia eta Isasti izan ziren, beraz, XVI. mendera arte ahoz aho transmititutako kantu zaharrak bildu zituzten lehen historialariak.\nIkerketen arabera, esan daiteke kopla Erdi Aroan indarrean zegoen neurria dela. Eskekoa zein ez, bertsoaren anaiak ez zuen huts egiten Euskal Herriko (batez ere Bizkaiko) jaiegun eta ospakizunetan. Asko eta asko buruz ikasitako koplak baziren ere, errepikak bat-batekotasunari bide ematen zion, gaur egun oraindik egiten den moduan. Edonola ere, ahozko tradizioak errotik eraldatu ditu gaurkotasunera iritsi diren koplak eta ezin jakin liteke zein den jatorrizko oinarria.\nOrdura arteko aipamen guztiek bertso, eresia eta kantu epikoen izatea frogatzen dute, baina 1452. urtera arte itxaron beharko dugu ahozko jardunaren lehen aztarna erabakigarriak izateko. Bizkaiko Foru Zaharrak bi aipu egiten ditu emakume inprobisatzaileei buruz. Testuko gaztelaniak legearen zorroztasuna adierazten du:\n1452. urtera arte itxaron beharko dugu ahozko jardunaren lehen aztarna erabakigarriak izateko.\n35. titulua. 6. legea. "En qué manera se puede hacer llanto y poner luto por los difuntos... Ordenaron, y establecían por ley, que de aquí adelante cuando quiera que alguno muere en Vizcaya [...] no sea osado de hacer llanto alguno mesándose los cabellos, ni rasgándose la cara, ni descubriendo la cabeza, ni haga llantos cantando, ni tomen luto de marraga, so pena de mil maravedíes a cada uno que lo contrario hiciere por cada vez."\n8. titulua. 1. legea. "... y sobre mujeres, que son conocidas por desvergonzadas, y revolvedoras de vecindades, y ponen coplas, y cantares a manera de libelo infamatorio (que el Fuero llama profazadas)."\nEzer gutxi jakin liteke orduko bat-batekotasunaren egoerari buruz.\nMende bat beranduago, 1545ean, Trentoko Kontzilioak bat egin zuen Bizkaiko Legearekin emakumeen aurka: Paulo Deunaren "mulieres taceant in Ecclesia" (Isil bitez andreak Elizan) esaldiak berehalako eragina izan zuen Euskal Herrian ere.\nUrte berean euskal literatura jaioko da: Bernart Etcheparek Lingua Vasconum Primitiae euskarazko lehen liburua idatzi zuen 1545ean. Bertan bertso eta kantu ugari ageri da; pentsa daitekeenez, ahozkotik idatzirako lehen pausoa da. Bigarrena Joan Lazarragak eman zuen 1567an; artzain-ipuin, kantu epiko eta maitasun bertsoz osatutako ehun orrialde izkiriatu zituen, jakin gabe 2004. urtean argia ikusiko zutela.\nArgi denez, ezer gutxi jakin liteke orduko bat-batekotasunaren egoerari buruz. Hala ere, aski da jakitea bazela; izan ere, magnetofoia agertu artean, zaila suertatuko baita bertsolaritzaren adibideren bat ematea, ahoz ahoko memoriak, transmisio-bide honen fidagarritasuna kontuan izanda, 1801eko saio bat gordetzea erabaki arte.\nFernando Amezketarrak Azpeitian 1799an kantatutako bi bertso gorde badira ere, 1801ean saio izugarri bat izan omen zen Villabonan. 4.000 ikusle bildu ziren herriko plazan Zabala eta Txabalategiren bertso-gudua ikusteko. Bosna ontza urre jokatu zituzten bertsolariek; Txabalategik Aizarnazabalgo sakristaua eraman zuen epaile gisa, Zabalak Fernando Bengoetxea (Amezketarra) herrikidea eta Billabonako alkateak Jose Mendizabal apaiza izendatu zuen boz erabakitzaile. Askorik, ordea, ezin izan zuten erabaki, ez bazen izan historiako lehenengo bertso-berdinketa (horra saioa gogoratzeko arrazoia). Orduko saioetatik salbatutako bertsoak zortziko eta bederatziko txikiak dira batez ere. Izugarria da garai honetako bertsolarien ezagutza teknikoa. Neurri estuan erraztasun handia sumatzen zaie, berezko errimategi oparoaz gain. Bi oholtza ezartzen ziren plaza edo eremu zabaletan, eszenatoki bakoitzak aurkari bana har zezan.\n1801ean saio izugarri bat izan omen zen Villabonan. 4.000 ikusle bildu ziren herriko plazan.\nXVIII. mendeko lehen berrogei urtean nagusi izango dira bertso-guduak; herrietako agintarien artean bertsoekiko bi jarrera azalduko dira: Gipuzkoako herri batzuek bertso-guduak antolatu egingo dituzte, beste batzuek bertso-saioak isunez eta zigorrez astinduko dituzten bitartean. Esan beharra dago orduko egoera oso aldakorra zela Euskal Herri osoan zehar: Bizkaian eta Araba iparraldean koplaritzari esker bizi zen bat-bateko jarduna; Zuberoan herriak eta herriak bilduko dira pastoraletara; Nafarroako eta Arabako zati handi batean (hegoaldean) Romanceroa izango da hurbilen gera litekeen adierazpena; eta Bizkaiko ekialdetik Lapurdi eta Nafarroaraino, atzerriko kulturen babesean, bertsolaritzak garapen egokiena izateko ekosistema aurkituko du.\nXVIII. mendeko lehen berrogei urtean nagusi izango dira bertso-guduak.\nEdonola ere, ekosistema horren hedadura uste duguna baino zabalagoa zen. Horren adibide Bautista de Gamizen izkribuak dauzkagu XVII-XVIII. mende artean Araban, edo 1870ean Zeferino Lopez de Ilarraza karlistak idatzitako bertsoak, beste sorta anonimo batekin Araian jasoak.\nFernando Amezketarra (1754-1823), Zabala, Txabalategi eta Izuela (1780-1837) orduko bertsolari ezagunenak dira. Pastor Izuelak, bertso-gaitasun handien artean, memoria paregabea omen zuen. Historiaren istorioek gorde dutenaren arabera, Izuelak parte hartutako bertso-gudu batean Urdanetako bertsolaria aurkariarekin berdinduta gelditu zen. Garaile bakarra izan asmoz, epaileek saioko bertso oro berriz kantatzeko agindu zieten bertsolariei eta Pastor Izuelak lehenago botatako 50 bertsoak kantatu omen zituen berriz. Aro honetan ere koka genezake Nafarroako Bertsolaritzaren lehen aztarna, Martin Olaetxeak 1830ean kantatuko bertso bati esker. Edozein kasutan, bertsolaritza nafarra ez da "ofizialki" 1936. urtera arte agertuko, Euskal Herriko Txapelketara arte, hain zuzen ere.\nBertsolaria eskolatu gabea da, ez du inolako ikasketarik: irakurtzea idaztea bezain arrotza egiten zaio. Baserri-girokoak dira ezagutzen direnak, herri hizkeraz mintzo direnak, herrikide eta ahaideen soiltasunaz ari direnak.\nAldarrikapenak eta berrikuntzak\nEdozein kasutan, bertsolaritza gizarteari erabat loturik dagoen fenomenoa izaki, Karlistadek (1833-1839, 1872-1876) nolabaiteko eragina izango dute baita bertsolariengan ere. Euskal gizartea zatituta dago. Aldarrikapenek gora egiten dute eta jendeak ez dauka dibertitzeko astirik. Aldarriak zabaltzeko, ordea, bertsopaperek bat-batekoek baino lan hobea egingo dute. Ideia beraren kopiak eta kopiak hedatzea bertso bera plazaz plaza errepikatzea baino errazagoa da. Bertso jarriek, beraz, sekulako loraldia izango dute, bertso-guduek behera egingo duten bitartean.\nBertsopaperen susperraldiaren beste arrazoietako bat denbora bera izan zen, edo hobeki esanda, garapena: industrializazioa, lurrun-makina, trena... berrikuntzek talka egin arren gizartearekin, bertso jarriek kolpea leundu eta aldi berean publizitate-biderik onena bilatzen zioten. Orduko bertsolari eskolatu gabeek ez zekiten idazten eta senide, lagun edo ezagun baten premia izaten zuten buruan egositako bertsoak papereratzeko (eta ildo beretik sortuko ziren bertsopaper-saltzaileak).\nOrduko bertsolari eskolatu gabeek ez zekiten idazten eta senide, lagun edo ezagun baten premia izaten zuten buruan egositako bertsoak papereratzeko.\nXenpelar (1835-1869), Iparragirre (1820-1881), Bilintx (1831-1876) eta Pierre Topet "Etxahun" (1786-1862) izan daitezke sasoi horretako bertsolari gogoangarrienak. Xenpelar bat-bateko bertsogintzaren adierazgarri izan liteke; Iparragirrek gitarraz lagundutako buruan gordetako bertsoak zabaldu zituen; Bilintxek bertsopaperen langa altxatu zuen (Xenpelarrekin batera, jakina); eta Etxahunek Ipar Euskal Herriko bertsolaritzaren egoera bizia islatzen du.\nTxirritak ez zuen Antonio Canovas del Castillo espainiar ministroa atsegin; Foruak galdu zituen egun berean sortu omen zen euskal abertzaletasuna. Jakina, aldez aurreko aldarriak asko izan baziren, askoz gehiago izango dira 1876-1935 bitartean sortuko direnak. Beraz, bertsopaperek loraldi ederrean jarraituko dute gerratik gerrarako tartean, batez ere Txirrita eta Pello Otaño bertsolariei esker.\nBat-bateko bertsoek gora egin zutela berriz Lore-jokoei esker.\nBestalde, ez dugu jakingo zein zen orduko bat-bateko jardunen egoera zehatza, baina ondo baino hobeto dakigu bat-bateko bertsoek gora egin zutela berriz Lore-jokoei esker. Jokook ahozko literatura eta poesia bultzatzeko sortutako lehiaketak ziren. Lehena Tolosa okzitaniarrean egin omen zen 1324an, poesia probentzala suspertzeko. Mende batzuk beranduago, Antoine d'Abbadie zientzialari eta filantropoak Euskal Herrira inportatu zituen, Urruñara hain zuzen. 1853an sortu eta mende erdiz bat-bateko bertsolaritzaren gotorleku izan ziren. Era berean, bilkura horiek bertsolariak euren betiko ingurutik ateratzeko arrazoi bihurtu ziren. Gainera, epaile eta sarien presentziak bertsoen maila hobearazi zuen, batzutan epaiekin konforme egon ez arren. Bertsolari kopuruak ere gora egin zuen halako festa-egun handietan.\nBat-batekotik idatzira, aipatzekoa da bertsolaritzak historiaren kronika egiteko hartzen duen lekua. Aurretik ere, bertsoa berrikuntza, gertakizun eta aldaketa oro esplikatzen ahalegintzen zen. Txirritak, esaterako, ezin hobeto deskribatzen digu bere gizartea, ingurua eta orduko egoera, bertsopaperetako gai bihurtu baitzituen honakoak: Foruen Galera, Kubako Gerra (1898), I. Mundu Gerra, Bigarren Karlistada, Antonio Canovas del Castillo (1828-1897) espainiar ministroaren hilketa; kirolak, estropadak, boxeoa (Uzkudun, EH vs. Joe Louis, AEB); erlijioa, bizimodu eliztarra, Aita Santua, Goizuetako misioak, Adan eta Eva; gizarte gaiak, nekazarien lana, Pasaiako portuko grebak, euskaldunen emigrazioa Ameriketara, etab.\nIndustrializazioa gai eta tresna izatera pasatu zen pixkanaka, bertsolariak ere garapenaren trenera igo baitziren. Abertzaletasunaren sorrera eta aldaketa politikoak bilakaera bide ugari izan zituzten. Euskarari dagokionez, aipatzekoa da Sabino Aranak (1865-1903) sortu eta bultzatutako teoriek, besteak beste, kalte handia egingo diote bertsolaritzari. Izan ere, garbizalekeriak Gipuzkoako bertsolari eskolatu gabea gutxietsi zuen, baserri-giroko hizkerak atzerriko hitzak erabiltzen baitzituen ikasketa eza nolabait estaltzeko.\nGarai honetan eskaeraren araberako bertso jarriak sortuko dira ere. Pello Errotak, esaterako, ezkongaiek eta ezkonduek eskatutako bertso-sorta asko osatu zituen.\nNoizean behineko Lore-jokoez gain, bat-bateko bertsolaritzaren ohiko adieraztokia sagardotegi, taberna eta ostatuak ziren. Bertsolaria bufoi eskolatu gabea da, jendea dibertitzeko mozkorra. Modu horretan, bere gurasoen ostatuan ezagutu zuen bertsolaritza Basarrik (1913-1999) eta beste askok bezala, bat-bateko arte hura taberna zulotik atera beharra zegoela pentsatu zuen. Berak baino lehen, ordea, Kepa Enbeitak (1878-1942) eta Pello Otañok (1857-1910) duintasun kutsuz zipriztinduko dute bertsoa. Otañoren bertso-idatzien zuzentasuna, egokitasuna eta Enbeitaren plaza-gizon izaera eta gaiari heltzeko dinatasuna bertsolaritza-mota berri baten oinarria izango dira.\nBertsolaritzaren "profesionalizazioaren" lehen urratsa zen, bertsoa tabernatik kalera, plazara, frontoira, antzokira, zinema eta elizara ateratzeko.\nHortaz, errealitatea moldatu nahian, Jose Aristimuño "Aitzol" (1896-1936), Manuel Lekuona (1894-1987), Juan Jose Makazaga (1887-1963), Basarri (1913-1999) eta beste zenbaitek (Euskaltzaleak taldearen sorrera ere kontuan izan behar da) piztutako mugimenduaren lehen fruitua Euskal Herriko Bertsolari Txapelketaren lehen edizioa izan zen. Bertsolaritzaren "profesionalizazioaren" lehen urratsa zen, bertsoa tabernatik kalera, plazara, frontoira, antzokira, zinema eta elizara ateratzeko.\nOrdura arteko gai errealistak fikziozko gai izatera pasatu ziren.\nTxapelketak gauza ugari aldarazi zituen:\nGai-jartzailea: ordura arteko gai errealistak fikziozko gai izatera pasatu ziren. Fikzio hurbila, jakina. Orduko bertsolarien ustez, gai-jartzaile eta emaileak bertsolarien artean aukeratu behar ziren, gaiak bertsotan eman behar baitziren, esaterako. Gai-jartzaileen aitzindaria Aitzol bera izan zen.\nAntolakuntza: erakunde edo talderen batek txapelketaren antolakuntzaren kargu egin behar zuen. 1935eko txapelketara eremu zehatz bateko bertsolariak baino ez bazituzten deitu ere, ondorengo txapelketetan oso garrantzitsua izango da talde jakin batzuen laguntza.\nEpailetza: bertso-guduetako epaileen lana zaila izaten baldin bazen (hau da, bi kideren arteko bat hautatzea garaile), hainbat kide bilduko dituen txapelketak sailkapena egiteko sistemak garatu beharko ditu pixkanaka.\nBestalde, aipatu beharra dago txapelketako saioak orduko sagardotegi eta tabernetako saio amaiezinak laburtzea suposatzen zuela, antolatu eta egituratzeaz gain. Aipatutakoekin batera, Uztapide, Balendin Enbeita eta Lazkao Txiki bertsolariak azpimarra genitzake aro berri honetan.\n1935eko txapelketa Bertsolaritzaren "profesionalizazioak" irabazi zuen Basarrirekin batera eta erronkako bertsolaritzak, Txirritak, bosgarren postu soil bat onartu behar izan zuen. Urte betera, aldiz, Txirritak Euskal Herriko txapela jantzi zuen, epaileetako batek Uztapidek argi eta garbi merezi zuela azaldu zion arren Manuel Olaizolari; Txirrita hiltzear zegoen baina. 1937an txapelketarik izan balitz berak irabaziko zukeen, baldin eta Basarrik berriz gai-jartzaile lana egin izan balu eta Francok bertsolaritza ilunpera bultzatu izan ez balu. Zoritxarrez, Gerra Zibila piztu zen Txirrita hil eta gutxira, frontera bidaltzeko semerik gabe.\n1940-1950 urte bitartean zentsura nagusi izan zen Francisco Franco (1892-1975) "Caudilloaren" diktadurapean. Zigor eta isunekiko beldurra zabaldu zen: gai politikorik ezin zen aipatu. Bertsolaritzak, beraz, ezin zuen bere izaera aldarrikapen eta kronika egilea gauzatu. "Kristalezko eskaileran ibiltzen jakin behar" zuen bertsolariak. Itzalpean, klandestinitatean, Basarri eta Uztapide bikoteak Euskal Herriko plaza askotan jardungo du, zailtasun handiz beti ere.\n1960tik aurrera, txapelketetatik aparte, bertsolaritza errepresio sozialaren aurkako aldarrikapen bide bihurtuko da. Protekzionismoa desagertu ahala, Lopategi eta Azpillaga hegoaldean (beheko argazkian), eta Xalbador eta Mattin iparraldean bat-bateko bertsolaritza aldarrikapen adierazpide gisa erabiliko dute. Abesti eta bertsogintza kulturaren defentsarako tresna dira herriarentzat: Ez dok hamairu taldeak, esaterako, euskal kulturaren bizi ezina azalduko du behin eta berriro, bertsolariek plazaz plaza bezala. Edozein kasutan, 1968-1980 urte bitartean euskal kulturak zailtasun handiak izan zituen baita bizirauteko ere.\nBertsolaritza errepresio sozialaren aurkako aldarrikapen bide bihurtuko da. Lopategi eta Azpillaga eta Xalbador eta Mattin, bat-bateko bertsolaritza aldarrikapen adierazpide gisa erabiliko dute.\nOro har, esan genezake 1935 eta 1968 urte bitartean bat-bateko jarduna gizartean errotzen dela astiro-astiro. Lehen txapelketez gain, bertsoak leku txiki bat lortuko du hedabideetan, irrati eta aldizkarietan, esaterako.\nDiktaduraren bukaerak indarrez ireki zuen kultura egarri zen herriaren bertso-botila. Euskal Herriko Txapelketa (lehenago Campeonato Mundial de Versolaris deitua) 1980an berrantolatu zen eta Xabier Amurizak bi alditan irabazi zuen, 1980 eta 1982an. Laurogeiko hamarkadako txapelketak, ordea, oso bestelakoak ziren hirurogeiko hamarkadakoekin alderatuta. Ordura arteko bertsozalego homogeneoa gero eta heterogeneoagoa izango da, bertsolaritzak bere jarduera-eremua gero eta gehiago zabaldu beharko duelarik.\n1977. urtetik aurrera, jaialdiek gora egin zuten. Bertsolari eskoletako lehen belaunaldiak plazaratzen dira: Sarasua, Euzkitze… Amurizaren ekarpena zeharo onuragarria da hortaz. Bertsoak telebista, irrati eta egunkarietara salto egiten du eta bertsozaleriak inoizko kopururik handienak lortzen ditu. Bertsoa publizitatea egiteko tresna izango da ere. Mendez mende egin bezala, bertsoak bete-betean asmatzen du nola moldatu garai berrira: bertso-tramak, bertso-musikatuak... Gaiak eta bertsolariak sofistikatu egiten dira: 1997ko txapelketan parte hartu zuten 47 bertsolarietako 26 unibertsitateko ikasleak ziren.\nMendez mende egin bezala, bertsoak bete-betean asmatzen du nola moldatu garai berrira: bertso-tramak, bertso-musikatuak...\nEuskaldun berritasunaren fenomenoa Euskal Herriko errealitatearen parte da. Bertsolaritza baserritik hirira jaisten da, argibide-liburua besapean duela. Xabier Amurizak, Manuel Lekuonak ezarritako oinarri teorikotik abiatuta, bertsolarien mitoa hezurmamituko du: Hitzaren Kirol Nazionala liburuak (bertsotan ikasteko metodoa) edo Hiztegi Errimatuak (bertsotan erabiltzen den hoskidetasunaren sistematizazioa) gizaki ororengandik hurbil jartzen dute bertsolari izatea. Ordura arteko magia-trikimailuen azalpena egin zuen: bertsolaria egin beharra zegoen, inoiz oholtza gainera jaiotzeko.\nBertso-eskolen sorrera masiboa aro honetakoa da ere (laurogeiko hamarkada). Lehenago Muxikako Garriko eskolan biltzen ziren Bizkaiko Busturia aldeko zenbait bertsolari (Enbeitatarren gidaritzapean); Aretxabaletan ere jende ugari bildu zuen 1974an abian jarritako taldeak... baina gaur egungo eskola gehienak ez dira 1981 ingurura arte sortuko; horien artean Arantzazu Loidi azalduko da, Kristina Mardarasekin batera hainbat mendez isildutako emakumeen ahotsa berpiztu dadin.\n1986an Euskal Herriko Bertsolarien Elkartea sortuko da (gerora Bertsozaleena izango dena).\nGerra Zibil osteko txapelketak Euskaltzaindiak antolatzen zituen, baina 1985. urtean desadostasuna piztu zen bertsolari eta antolakuntzaren artean. Negoziazio eta eztabaida luzeen ondoren, 1986an Euskal Herriko Bertsolarien Elkartea sortuko da (gerora Bertsozaleena izango dena), urte horretan bertan txapelketaren antolakuntza bere gain har dezan. 1991an Xenpelar Dokumentazio Zentroa sortu zuen Bertsozale Elkarteak, bertsogintzaren dokumentu bilketari ekiteko eta handik urte batzuetara Lanku enpresaren sorrera bultzatuko du, enpresak bertsolaritzaren hedapenaren alde lan egin dezan.\nPlazetako bertsolariak gero eta gazteagoak izango dira, gero eta bertsolaritza gazte eta urbanoagoaren alde.\nPlazetako bertsolariak gero eta gazteagoak izango dira, gero eta bertsolaritza gazte eta urbanoagoaren alde: Unai Iturriaga, Igor Elortza, Maialen Lujanbio... Hortik aurrera, bertsolaritzaren historia eguneroko bizitza da eta kale, plaza, antzoki, areto, irrati, web gune, aldizkari eta edozein lekutan aurki liteke.\nEremu berriak lantzeko doaia\nEremu berrietara egokitzeko gaitasunak iraunarazi du bertsolaritza egundaino.\nJaialdia: 4 bertsolari edo gehiago gai-jartzailearekin\nPlaza librea: 2-3 bertsolari, librean, plazan, jaietan...\nLagun artekoa: Jatordu giroan edo antzekoetan gehienbat.\nTxapelketa: Bat-batekoak: Euskal Herrikoa, Herrialdeetakoak edo eskolartekoa.\nSariketak: Bat-batekoak: elkarteek, udalek antolatuak motibo jakin baten inguruan jokatzen direnak.\nHitzaldiak: Bertsolaritza gai izanik, edozein markotan antolatuak.\nEkitaldipekoak: Bertsotarako ez den ekitaldian egindako saioak (omenaldi, ezkontza...)\nBereziak: Saio musikatuak, esperimentalak eta bertso jarriekin eginak\nGainerakoak: Aurreko sailetan sartzen ez direnak


Kukaik pieza bat sortu du Bilboko Arte Ederren Museoaren irekierarako — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › Kukaik pieza bat sortu du Bilboko Arte Ederren Museoaren irekierarako\nKukaik pieza bat sortu du Bilboko Arte Ederren Museoaren irekierarako\nSarean dago ikusgai dantza konpainiak sortutako Txango bat</em> lana, eta astelehenean zabalduko dute museoa.\nKoronabirusaren ondorioz Euskal Herri osoan ezarritako itxialdiaren ondorioz, bisitaririk gabe, ateak zarratuta, eta erabateko isiltasunean, arduradunek «bizigabe» sentitzen zituzten artelanak Bilboko Arte Ederren Museoko hormen artean, eta, hain zuzen ere, sentsazio hori da Jon Maia Sein dantzari eta koreografoak eta Kukai dantza konpainiak gaur estreinatuko duten Txango bat izeneko piezaren hazia. BBK-k lagundu du proiektua, eta Bilboko BBK Aretoak itxialdirako antolatutako kultur egitarauaren barruan txertatu dute ikus-entzunezkoaren emisioa horregatik.\nMuseoa itxita egon den bitartean filmatu dute lana dantzariek, eta, piezaren tituluak iradoki bezala, funtsean txango koreografiko bat eskaintzen du, Kirmen Uribe idazleak museoaren bilduma baliatuz sortutako ABC erakusketan barrena. «Une ezohiko honetan, bestela ikusten dira museoak», azaldu dute konpainiako kideek. «Bestelako doinu bat dute. Dena hautematen da ohikoaz bestelako modu batean. Artistak eta bisitariak modu berri batean agertzen dira museoaren aurrean».\nArtelanen parez parep>\nGuztira, hemeretzi minutu irauten du ikus-entzunezkoak, eta, musikak lagundurik, bildumako hainbat koadro eta eskulturaren parean ikusiko dira dantzariak. Astelehenetik aurrera izango dute bisitariek berriz ere museoa bisitatzeko aukera, eta ikus-entzunezko horren bidez eman dute albistea arduradunek.\nKukairenaz gainera, ekainaren 15etik aurrera BBK Artearen Ibilbidea izeneko proiektua ere jarri dute martxan Bilboko Arte Ederren Museoak eta finantza erakundeak. Museoko berrogei lanen kalitate handiko erreprodukzioak biltzen dituen erakusketa ibiltari bat antolatu dute. Bilboko Plaza Barrian hasiko du ibilbidea, eta, gero, Bizkaiko beste hainbat herritan egingo ditu geldialdiak.


Babes publikoko 15 etxebizitza eta babes publiko tasatuko 18 etxebizitza esleitzeko prozesua: eskabideak aurkezteko epea zabalik. - Albisteak - Astigarraga\nBabes publikoko 33 etxebizitza horiek esleitzeko prozesuan zabalik dago eskabideak egiteko epea. Oinarriak Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratu dira eta hasi da eskabideak aurkezteko epea.\nOinarriak Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratu dira, azaroaren 19an eta azaroaren 20an.\nBabes publiko tasatuko 18 etxebizitzak\nOinarriak GAO 2020-11-19. Eskabideak aurkezteko azken eguna, abenduaren 4a, 14:00etan\nBabes publikoko 15 etxebizitzak\nOinarriak GAO 2020-11-20. Eskabideak aurkezteko azken eguna abenduaren 9a, 14:00etan. Azaroaren 21etik kontatzen hasita, 15 eguna abenduaren 7a da, larunbata (ez da egun balioduna). Ondorioz, hurrengo egun baliodunean amaituko da epea, hau da, abenduaren 9an (abenduaren 7a eta 8a ez dira baliodunak, lehenengoa zubia delako eta bigarrena jaieguna).\nOinarriak eta eskabidea egiteko eredua ondoren dituzu eskura:\nOnarriak: Babes publiko tasatuko 18 etxebizitzak, GAO 2020-11-19\nEskabide-eredua: Babes publiko tasatuko 18 etxebizitzak\nOinarriak: Babes publikoko 15 etxebizitzak, GAO 2020-11-20\nEskabide-eredua: Babes publiko 15 etxebizitzak\nHorrez gain, argibideak nahi izanez gero, honako telefono zenbakira deitu edo honako posta elektronikoko helbidera idatz dezakezu:


Dangeau - Wikipedia, entziklopedia askea.\n48°12′31″N 1°17′05″E / 48.2086°N 1.2847°E / 48.2086; 1.284748°12′31″N 1°17′05″E / 48.2086°N 1.2847°E / 48.2086; 1.2847\nTrizay-lès-Bonneval eta Yèvres\nDangeau Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 958 biztanle zituen.\n2007an Dangeau udalerrian erroldatutako biztanleak 929 ziren. Familiak 377 ziren, horien artean 111 pertsona bakarrekoak ziren (58 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 123 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 512 etxebizitza zeuden, 394 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 494 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 394 etxebizitza nagusietatik 304 bere jabearen bizilekua ziren, 79 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 49 etxek bi zituzten, 98 etxek hiru zituzten, 101 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 327 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 178 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nDangeau udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 541 ziren, horien artean 424 aktiboak ziren eta 117 inaktiboak ziren. 424 pertsona aktiboetatik 389 lanean zeuden (223 gizon eta 166 emakume) eta 34 langabezian zeuden (18 gizon eta 16 emakume). 117 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Dangeau udalerrian 402 unitate fiskal zeuden, 950 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.947 euro zen.\n2007an zeuden 37 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.\n2000. urtean Dangeau udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.564 hektarea erabiltzen.\nMultimedia: Dangeau, ancienne commune\nBNF: 15254058h (data)


Hezkuntza komunitateak LOMCEren aurka martxoaren 2an manifestatzera deitu du Bilatu\t2013/05/19 :: 5:21\tAzken Eguneraketa:2013/05/16 :: 18:55\nHezkuntza komunitateak LOMCEren aurka martxoaren 2an manifestatzera deitu du 2013/02/25\tShare\nTwitterDownload SocButtonsHezkuntza komunitatearen prentsaurrekoa Martxoak 2ko manifestazioa iragartzen.\nLOMCE EZ! MURRIZKETARIK EZ! EUSKAL HERRIAN, GURE HEZKUNTZA!\n-\tEstatuaren berzentralizazioa eta Euskal Herrian gure hezkuntza erabakitzerako orduan erabateko muga inposatzea bilatzen du (curriculum propioa are gehiago mugatuz, edukiak Madrildik finkatuz, ebaluazio sistemak zentralizatuz...)\n- Gure nortasun, eskubide eta hezkuntza sistemaren ardatz beharko lukeen euskarari eraso zuzena suposatzen du. Lege aurreproiektu horrekin euskara bigarren mailako hizkuntza izatera pasako bailitzateke eta hezkuntza sisteman bere ezagutza eta erabilera inola ere ez litzateke bermatuko, azken urte luzetan emaniko pausoak guztiz baliogabetuz.\n-\tMerkatu eta enpresen zerbitzura jarriaz hezkuntza merkantilizatzeko urrats oso larria suposatzen du, hezkuntzaren helburu beharko luken pertsonaren eta jendartearen garapena guztiz perbertituz (horen adibide dira DBHko aldaketak, hezkuntza ibilbideen aukeraketa aurreratzea, hautazko materien gutxitzea, Lanbide Heziketa birmoldatzea, unibertsitateko hauta frogak unibertsitateen esku uztea...).\n-\tEspainiar Estatuaren uniformazioa, espainolizazioa eta baliorik atzerakoienak oinarritzat hartuz adoktrinamentu ideologiko, politiko eta erlijiosorako bidea irekitzen du, modu berean, hezkuntza segregatzaile eta klasista bultzatuz.\n-\tIkasleen garapen pertsonala, heziketa integrala eta aukera berdintasuna mugatzen du, oso goiz emaitza akademikoen baitan hezkuntza ibilbideak finkatzera derrigortuz.\n-\tHezkuntza tokian tokiko beharretara egokitzeko moduak eta garapen pertsonal eta ebaluazio pertsonalizaturako aukerak mugatzen ditu eta ikastetxe eta irakasleen lanarekiko muga eta mesfidantza handitzen du, Espainiar Estatuak erabakitako irizpideen baitan derrigorrezko azterketa orokorrak ipiniz eta “kanpotik” eginiko ebaluazioak ezarriz.\n-\tHezkuntza komunitatearen partehartzeko aukera eta bideak murrizten ditu, hezkuntzan eragile ezberdinen partehartzea mugatuz eta ikastetxetako kudeaketa demokratikoa oztopatuz.\n-\tZerbitzu publikoak pribatizatzeko aukera areagotzen du.\n-\tHezkuntza erreforma aurreproiektu honen aurka agertzen gara inposatzailea, zentralizatzailea, uniformatzailea, espainolizatzailea, atzerakoia, adoktrinatzailea, segregatzailea eta elitista delako.\n-\tHego Euskal Herriko gobernuei, Nafarroako Gobernuari nahiz Eusko Jaurlaritzari, eta alderdi politikoei murrizketa politikei eta lege aurreproiektu honi aurre egitea eta gure herrian ez ezartzea eskatzen diegu.\n-\tHego Euskal Herriko gobernuei, alderdiei, hezkuntza eragileei eta jendarte osoari dei egiten diogu gure herriak behar eta nahi duen hezkuntza indartzeko eta Euskal Herrian erabaki eta eraiki dezagun pausoak ematera.\nEuskal Herrian, 2013ko otsailaren 25ean» LAB SAREAN\nMila Amurrio: "Gizon eta emakume herritarrak. Parte hartzea eta kultura politikoa" Txoli Mateos: "Herritartasun ereduak eskolan" Artikulu gehiago...\tElikadura burujabetza eta klase-sindikalismoaren papera aztergai maiatzaren 16an Durangon\niparhegoafundazioa@labsindikatua.org M18 Plazara. Euskal Presoak Euskal Herrira\nLasterbidean. Nazio elkartasun lasterketa ekainaren 2an Oiartzunen


Asunción, Paraguai. Chela eta Chiquitaren arteko bikote-harremana hondatzen ari da. Batez ere, haien egoera ekonomiko zailari aurre egiteko oinordekotzan jasotako ondasunak saltzen hasi zirenetik. Chiquita, bien artean dinamikoena, iruzurra leporaturik espetxeratzen dutenean, Chelak bertan behera utzi beharko du burges txikiaren bizitza erosoa eta, bere automobila erabilita, a...\nMexiko etorkizun hurbilean… Emakumeak desagertzen ari dira eta Huck izeneko neska batek maskara bat darama bere generoa ezkutatzeko. Aita drogazale oinazetsua du, eta narkoek bilerak egiteko erabiltzen duten beisbol-zelai abandonatu bat zaintzen laguntzen dio. Hucken lagunak basamortu haizetsuan ezkutatzeko gaitasuna duten haur galduak dira, eta haien laguntzarekin, Huckek be...\nArgentinako Tucumán hirian, Miguelek motochorro gisa irabazten du dirua: motorretik bertatik jendearen jabetzak lapurtzen ditu. Elena adineko emakumea da, eta, poltsa lapurtzen dionean, larriki zaurituko du Miguelek. Gertakizun lazgarriaren ondoren, Miguelek, erruak jota, ezingo du biktima ahaztu. Gauzak ongi egiten saiatzeko, benetan nor den ezkutatutako dio Elenari eta emaku...\nNancyk argitu gabeko misterioei buruzko telebista-programa bateko eskaintza jasoko du bere alabaren istorioa kontatuko duen kapitulu batean parte hartzeko. Haren alaba gaztea lesbiana zen eta kolpeka hil zuten. Krimena gertatu zenetik zortzi urte igaro dira, baina ez da errudunik aurkitu. Nancyk bere familiari eta gertatutakoari buruz bakoitzak duen bertsioari aurre egingo dio,...\nBuenos Aires hirian uda da, eta hutsik eta bero-bero dago. Marcelaren ahizpa hil egin da eta bera arrotz eta lekuz kanpo sentitzen da. Dolua pasatzeaz gain, ahizparen etxearen zatiketari aurre egin behar dio. Haren bizitzan alabaren lagun gazte bat agertuko da, laguntzeko prest, eta harekin batera bidaiak eta abenturak iritsiko dira. Egun nahasi horietan, beste garai bateko per...\nTati 16 urteko neska alaia eta bizkorra da, eta bere momenturik zoriontsuenak sare sozialetan partekatzea gustatzen zaio. Eskolako lagunekin asteburuan bidaiatzeko irriketan da. Ziur dago Renet eskolakide misteriotsua hobeto ezagutzeko aukera ona izan daitekeela. Reneten familian ez dute gauzei buruz hitz egiteko ohiturarik, nahikoa dute iradokizunak egitearekin, baita isilean ...\nStella Espainian bizi den argentinar etorkina da. Alboko esklerosi amiotrofikoa (AEA) dauka eta etengabeko zainketak behar ditu. Pacok, haren aspaldiko bikotekideak, mugitzen, jaten eta komunikatzen laguntzen dio. Stellaren alaba, Valeria, noizean behin etortzen da bisitan eta, bere amaren ageriko narriadurak nahigabetuta, ihesbide bat aurkituko du parrandan. Babes ofizialeko e...\nIraila, 1973. Uruguain diktadura militarra dago boterean. Tupamaros gerrilla-mugimendua duela urtebete zanpatu eta desegin zuten. Kideak espetxeratu eta torturatu dituzte. Udazken gau batean, hiru preso Tupamaro espetxetik aterako dituzte hamabi urte iraungo duen operazio militar batean. Une horretatik aurrera, herrialde guztietako kuarteletan zeharko ibilbidea hasiko da, esper...\nPedro eta Lucrecia Brasilera doaz bidaia batean euren seme-alaba nerabeekin. Banantzeko erabakia hartu dute duela gutxi, baina oporrak elkarrekin pasatzeko planari eutsi diote. Marco opor-etxea alokatu dien mutil brasildarra da, eta Larissa, haren neska ohia. Pedro eta Lucreciaren lagun bihurtuko dira biak. Hondartzetan, olatu, karaoke eta uretako ibilaldien artean, erromantze ...


Espainiako Gobernua M8an manifestazioak egitearen aurka eta "ardura" eskatu du\nCarolina Darias Osasun ministroaren arabera, "egungo egoera epidemiologikoarekin" ezin dira egin hedabideetan aipatzen ari diren manifestazioak.\n2020ko martxoaren 8ko manifestazioa. Argazkia: Efe\nCarolina Darias Espainiako Osasun ministroak esan du ezin direla manifestazioak egin Emakumearen Nazioarteko Egunean, martxoaren 8an, pandemia dela eta, eta "ardura" eskatu du.\nEspainiako Osasun Publikoaren Lurralde Arteko Kontseiluaren osteko prentsaurrekoan, Dariasi galdetu diote ea zer pentsatzen duen martxoaren 8an mobilizazioak egitearen inguruan, eta berak parte hartuko lukeen, iaz egin zuen moduan. Iaz M8ko manifestazioan parte hartu ostean, positibo eman zuen koronabirusarekin.\n"Ardurarako deia egin dut, oraindik muturreko arrisku egoeran gaudelako, beraz, ezin da", erantzun du Osasun ministroak-\nDariasen ustez, "egungo egoera epidemiologikoarekin" ezin dira egin hedabideetan aipatzen ari diren manifestazioak.\nBien bitartean, Noelia Vera Estatuko Berdintasun idazkariak atzo esan zuen Ministerioa M8ko antolatzaileen asmoak ezagutzeko zain dagoela oraindik, eta pandemiagatik ezarritako "segurtasun arauak" betez proposatzen dituzten ekimenetan parte hartuko dutela.


Segurtasuna - AOOD Technology Limited\nSegurtasun sistema modernoak gero eta gehiago eskatzen ari dira industria, merkataritza eta militar aplikazioetan, hala nola merkataritza eta azpiegituren segurtasuna, garraioaren segurtasuna eta gaueko ikusmena, aisialdirako itsasontziak, suteen aurkako zaintza, zaintza militarra eta detekzioa eta jarraipena. Zaintza eta helburuak eskuratzeko eta jarraipena egiteko, bideo sistema bateratua eraiki behar zen irudiak edo grabazioak ekoizteko. Bideo sistema sofistikatu horien oinarrian, potentzia, seinale eta datu guztiak eraztun eraztun sistema batetik igarotzen dira. Pieza birakari batetik zati finko batera irudi edo grabazio kopuru handiko 360 ° -ko transmisio amaigabea eskaintzen du eta biratzerakoan bihurritutako hariak saihesten ditu. Horregatik, bideo sistema modema da eraztun eraztunen eskaerarik handiena.\nLotutako produktuak: Kapsula eraztunak, Definizio altuko eraztunak, Ethernet eraztunak


ESPAINIAKO ETXEBIZITZAREN POLITIKA PUBLIKOAK ERAGINKORRAK DIRA DAUDEN TOKIETAN? - Etxebizitza : Etxebizitza\nESPAINIAKO ETXEBIZITZAREN POLITIKA PUBLIKOAK ERAGINKORRAK DIRA DAUDEN TOKIETAN?\nOso galdera zaila da Administrazio Publikoak berak erantzun behar badu; hala ere, beharrezkoa da osotasun intelektuala eta nolabaiteko sinesgarritasuna mantendu nahi badugu.\nBehatokian, etengabe galdetzen diogu gure buruari, eta, gainera, datuen gordintasun osoz erantzuten dugu.\nEtxebizitzako politika publikoa eta lotutako programak ari gara ebaluatzen 1996tik, eta, askotan, ez gara onik atera.\nHorren adibide ona da Etxebizitzaren Euskal Behatokiaren azken txostena “2013-2017ko etxebizitza babestuaren eskaria eta eskuratze-tasak Euskadiko eremu funtzionaletan”, benetan ematen baitu gure etxebizitzaren apustu publikoaren berri.\nGaur egun, batez beste, 100 biztanleko 3,1 pertsona dago inskribatuta etxebizitza eskatzeko, nahiz eta apur bat gora egin Bilbo Metropolian, Donostian, Zarautzen, Azpeitian eta Mungian.\nEremu funtzional guztietan, erabateko nagusitasuna du alokairu-eskaerak (10etik 8k nahi dute alokairua). Presa eta zailtasun handiko aldez aurretiko agertokian jartzen gaitu egoera horrek.\nEskaintzari dagokionez, etxebizitza babestuaren esleipenak beheranzko joera erakutsi du 2013-2016 aldian. Eta, bakar-bakarrik 2016tik, area batzuen berreskuratzeaz ohartu gara, 2016an erregistratutako esleipenaren gutxienezko mailetara iritsi baitira.\nHortaz, “eskuratze-tasa” izenekoa aztertu behar dugu, zeinak uzten baitu analizatzen etxebizitza babestua eskuratu duten familia-kopurua, urteroko inskripzioen eskariaren arabera.\nOro har, eskuratze-tasak nabarmen txikiagoak dira alokairuan erosketakoak baino, aztertutako area eta urte gehienetan. Arrasaten, Bergaran, Eibarren, Guardian eta Vitoria-Gasteizen soilik lortu dira maila esanguratsuak 2013-2017 aldian, % 6ko urteko kota gaindituz 2013-2017 aldiko ekitaldiren batean.\nBeste faktore garrantzitsu bat da emantzipatuta egotea Etxebiden inskribatuta dauden pertsonen % 60. Oso adierazle garrantzitsua da ulertzeko etxebizitza babestuaren eskarian egon diren aldaketak. Etxebiden inskribatuta dauden gehienak ez zeuden emantzipatuta 2009an eta gurasoekin bizi ziren (% 58,1, % 39,6ren aldera 2015ean). Emantzipatutako pertsona horiek alokairu eskuragarria eskatzen dute, nahiz eta ez izan etxebizitza eskuratzeko haien lehen aldia.\nHalaber, beharrezkoa da aipatzea ez dela nahikoa etxebizitzaren alokairua produzitzea edo atzitzea, eta prestazioren edo laguntzaren bat jasotzen dutela alokairu libre-erregimeneko etxebizitzetan bizi diren etxebizitzen hamarretik lauk, aurrekontu-inbertsio sendo baten bidez, zeinak 100 milioi euro baino gehiagokoa izan baitzen 2016an.\nPrestazioen artean, Etxebizitzarako Prestazio Osagarria nabarmentzen da, Diru-sarrerak Bermatzeko Errentarekin lotuta, zeinak 35.338 hartzaile eduki zituen 2017an.\nEuskal Autonomia Erkidegoan, 117.900 etxebizitza daude alokairuan Espainiako Estatistika Institutuaren 2017ko Familia Etxeei buruzko Etengabeko Inkestaren arabera.\nEsku-hartze publikoaren neurriren bat duen alokairuen kopurua 54.353 da, eta, horren ondorioz, % 46,1 da euskal alokairu-merkatuan esku-hartze publikoaren ehunekoa (etxebizitza parke publikoa gehi etxebizitza libreen alokairua ordaintzeko prestazio publikoak).\nEta, 2019tik aurrera, Gaztelagun programa dago aktibo, zeinak alokairua finantzatuko baitie gazteei 35 urte bete arte: familia-unitateentzat errentaren % 60 eta % 50 indibidualentzat, Etxebizitzarako Prestazio Ekonomikoaren mugarekin.\nHorretaz gain, etxebizitza izateko eskubide subjektiboa indarrean sartzean, EAEk gizarte-estaldura bati egin behar dio aurre, aurrekontu-baldintza zorrotzagoak etxebizitza eskuratzeko. Horretarako, Etxebizitza Plan Zuzentzaile berriak 1.119 milioi euro bideratuko ditu hurrengo hiru urteetan etxebizitzako 140.250 jarduketatarako.\nBide luzea geratzen da.\nBaina, nola daude besteak?\nAurtengo uztailean, Arkitektoen Elkargo Ofizialaren Andaluziako Kontseiluak adierazpen instituzional irmoa egin zuen (7.000 arkitekto baino gehiago biltzen ditu), zeinak baieztatzen zuen Andaluzian ez zegoela etxebizitza-politikarik. Haien iritziz “Andaluziako etxebizitzaren egoera oso larria da eta okerragoa izateko perspektibak ditu”.\n300.000 etxebizitzako eskaria dago (212.000 erregistratutako eskaerak) eta hau da Juntaren erantzuna: 31.000 etxebizitza babestu eraiki dira azken hamar urteetan, batez ere Andaluziako hiriburuetan.\nEra berean, Juntak 11.701 prestazio eman zituen alokairua ordaintzeko 2017an.\nAurrekontu-sostengu urriak, neurri batean, bide ematen dio egoera zailari:\n“Sustapeneko eta Etxebizitzako sailburuak, Felipe Lopezek, Andaluziako Parlamentuan ziurtatu du bere saileko aurrekontuek 254,3 milioi euro bideratuko dituela guztira, datorren urterako, Andaluziako 2016-2020ko Etxebizitza eta Birgaitze Plana egiteko; batez ere, birgaitzea bultzatzen eta alokairua sustatzen du Planak.\nGanberaren Osoko bilkuran, hauxe adierazi du sailburuak: datorren urtean etxebizitzaren arloan bideratuko diren baliabide gehienak Andaluziako Juntak emango ditu, Europako fondoak ere erabilita; Estatuaren finantzaketa, berriz, partida horien % 23 baino ez da.\nGainerakoek ere ez dute bide erraza. Valentziako Erkidegoko arartekoaren txosten baten arabera, 7.100 etxebizitza dago Valentziako Erkidegoan pobreziaren mugan, eta “zifra hori 20.000ra handitu daiteke, ekonomia-zikloaren behin-behineko kontrakzioa gertatuko balitz, eta alokairuko etxebizitza publikoa handitzea gomendatzen du”. Txostenak ohartarazten duenez, nabarmena da etxebizitza publikoak ez direla nahikoa egoera txarrenean dauden kolektiboen eskaria betetzeko.\nEta, gainera, etxebizitza publikoen 65.000 unitate daude Erkidegoan; haietatik % 94 dago beteta, % 4 eta 5en artean hutsik dauden bitartean (3.500 inguru), 2.130 daude legez kanpo okupatuta eta 1.150 birgaitzeko.\nGeneralitatek ere 12.426 prestazio eman zituen alokairua ordaintzeko 2017an.\nKataluniako kasua ere ez da itxaropentsua. Pisu babestu baten zain daude 116.300 familia baino gehiago Katalunian. Zazpi urte baino gehixeagotan, eskariak bikoiztu dira, produkzioa geldotu bitartean (iaz 1000 etxebizitza hasi ziren, 2008an egindako ea 10.000ren aldera). Eta denak Bartzelonan eraikitzen dira, hau da, ez zen sustapenik eraiki lurraldearen gainerako tokietan.\nEz da huskeria. Bartzelonan bakarrik, pisu babestu bat eskatzen dute ea 90.000 familiak, eta 30 urtetik beherakoak dira haien % 30. Gazte horiek ezin diote hasiera eman bizimodu independenteari.\nEskaintzaren aldetik, adierazleak itxaropentsuagoak dira: Bartzelonako udalak kalkulatzen du 2009ko erroldaren etxebizitza publikoen % 88 geratuko dira babesik gabe 2048an; INEren erroldaren arabera, 80.000 etxebizitza hutsik baino gehiago dago soilik Bartzelonan, eta eskasa da etxebizitza babestuen eskaintza publikoaren erritmoa.\nGeneralitatek ere 59.919 prestazio eman zituen alokairua ordaintzeko 2017an.\nEuskal Autonomia Erkidegoan, etxebizitza babestuaren etengabeko kalifikazioa da ongi dakigun neurria. Ezin da askatasunez saldu babes publikoaren edozein pisu.\nDena dela, Balear Uharteen Etxebizitzaren Legeak jaso du neurri hori; eta, gure esperientziaren arabera, ekintza onenetako bat da despatrimonializatzeko guztion artean finantzatutako etxebizitza publikoen parkea.\nZiur gaude gure ondorio nagusia asmatuko duzuela. Hainbat dira egoeraren estadioak; baina, politika publikoen eraginkortasunari bide luzea geratzen zaio Espainian, eta borondate politikoa behar da horretarako. Bai, eta baliabideak ere bai. Baliabide asko legezko dirutan.\neuribor euribor plus BCE etxebizitza Hipoteca tipos banca


Philippe de Ezkurra — Euskal kultur erakundea\nPhilippe de Ezkurra (1974, Urruña, Lapurdi) akordeoilaria da. Plazetan hazia, akademian zaildua: bere bi eskolak uztartu nahiz ateratzen da Baionako kontserbatoriora, irakasle gisa, ikasleen nortasunaren bila. Aurten, bosgarren aldikoz “Euskal kulturaren eguna” antolatu dute han, urtez urte zubi sozio-kultural zenbait luzatzeko xedez.\nEta pilotari familia batetik, musikaria atera zen…\nBai! Pilotaria nintzen, anaiak bezala, eta bederatzi urtetan hasi akordeoia jotzen… Aitak nahi zuen gutarik bat musikan entseatzea, eta ni hirugarrena izanik, urrats hori egitera menturatu nintzen… Akordeioa izan zen, tresna horrek presentzia baitzuen gure herrietako besta-giroan. Hastapenean zaila zen, irakaslea doi bat gogorra izanik, baina lotu nintzen! Eta memento batean, 12 urtetan-edo, pilota eta akordeoia ez ziren gehiago konpatible: eriak zaindu behar ziren, eta musika-irakasleak ere argiki erran zigun hautu bat egin beharko zela. Akordeoia aukeratu nuen... Hortik, fite hasi plazetan jotzen, hainbat gauza ulerturik.\nZer ulertu duzu?\nKlaseak garrantzitsuak direla teknika ikasteko, eta oinarri sendoa izateko... Baina jendeak, plazak, eta batez ere dantzak emanen dizula kolorea. Besta giro hori erabakigarria izan da ni musikari bilakatzeko. Gainera, biziki herabea nintzen, anaia zaharrenak nortasun azkarrekoak ziren, eta ene bidea aurkitu dut musikari bezala: laxatu naiz, eta sustraitu mundu honetan. Hamahiru urteetan lehen urtatsa egin nuen, eta hamalauetan, plazetan nintzen, beste musikariekin batera. Bistan dena, Urruñan bazela, jadanik garaian, Beñat Elizondo, eta bazen Mixel, bateria-jole bat: ihauterietan, ezkontzetan, bestetan, plazetan hasi ginen, Belatxa izeneko taldearekin. Baxoa arte segitu ditut ikasketak, baina biziki zaila zen dena kudeatzea: ikasgelan lokartzen nintzen, asteburu guziz nonbait jotzen baikenuen, otsailetik udazkena arte!\nArrunt giro desberdina zitekeen, ihauterietan edo ezkontzetan...\nBai, baina ongi zen hori, zure errepertorioa zabaltzen laguntzen baitzizun. Inportantea da, musikari bezala jendartean sartu nahi baduzu... Eta kulturalki ere, euskal dantzak jakitea, oinarria zait. Ezkontzetan, gehiago ikasten zenuen irauten, gau osoa behar baitzen giroa bermatu! Laburbiltzeko, erran nezake ulertu dudala zein izan den nire funtzioa gizarte honetan.\nHori ulertzea, inportantea da?\nMusikari batentzat? Biziki. Bestela, badakizu zerbait egiten, baina hor, beste dimentsio bat hartzen duzu, eta mespretxurik gabe, herrien bizian sartzen baitzira. Beste sentsu bat hartzen duzu...\nHala ere, 1980 hamarkadan, Urruñatik kilometro gutira, punk mugimendua zapartatu zen Hego Euskal Herrian: Kortaturekin Irunen, adibidez... Eta zu, akordeoira buruz ari...\nBai, baina kasu: garai berean, euskal musika tradizionala biziberritzeko mugimendu biziki importantea ere izan zen! Hor ziren hasi Joseba Tapia, Kepa Junkera bezalakoak trikitixari beste dimentsio bat ematen, erromeriei loturik lehenbizik. Eta guk, sentitu dugu hori azkar! Bazen dantzaldietarako giro bat... Eta zer talde: Mintxoriak, Gazteok, Akelarre... Euskal Herriko erreferenteak ziren, Hegoaldean ere ibiltzen baitziren, eta guretako, musikari gazte gisa, sekulakoa zen horiek hor izatea! Errepertorioa aberasteko, eta konplexuak alde batera uzteko... Diskoak ere baziren, trumilka.\nZergatik ez zinen trikitixari lotu?\nGarai horretan, Iparraldean, ez zen trikitixarako girorik... Beñat Elizondo, Louis Beherretxe, Galtxetaburu ziren erreferente zuzenak, akordeoiarekin. Iparraldean, txarangak izan dira beti: klarinetea, caisse claire delakoa (atabalik ez zen), txirula, eta akordeoia... Tapia, Junkera ere, hala hasi ziren... Ez da ahantzi behar gaurko akordeioa, esku-soinu diatonikoaren eboluzioa dela, eta aise posibilitate gehiago izan zela tresna berri horrekin, musikari bezala. Azpimarratu nahi dudan ideia da tresna ez dela garrantzitsuena. Tapiak, Junkerak teknika aldetik sekulako ahalak zituzten, eta molde desberdinean hasi ziren trikitixa jotzen, eta oihartzuna ukan zuten jendearen baitan: horiek ere, beren funtzioa topatu dute gizartean, eta hortik da trikitixa biziberritu. Zinez zokoratua baitzen! Kalera kantonatua: ez da gaizki, baina erakusten ahal baduzu tresna batekin dena (edo kasik dena) jo dezakezula, beste dimentsio batera eramaten duzu. Tapiaren aireak jotzen hasi ginen ezkontzetan ere, eta argi agertzen zen jendeak bereganatuak zituela. Ene aldetik, trikitixan ikasi ditut hamar kantu jotzen, baina ez zitzaidan interesgarri: aukera gehiago nuen akordeioarekin, eta beti nahiago izan dut horrela. Ene pentsamoldearekin bat egiten duen tresna da, askatasun gehiago topatzen dut hor. Baina biziki pertsonala da, eta ez dut deus diktatu nahi: kontserbatorioan ere, beti erraten dut irakasleak bere musikari-izatea doi bat bazterrean utzi behar duela, parean dituen haurrak hobeki entzuteko, eta laguntzeko. Kasu egiten dut ideia batzuekin: trikitixarekin dela zinezko euskal musika jotzen, adibidez. Ez: edozein tresnekin jo daiteke euskal musika. Biolinarekin ere, baina tresna hori, desagertuz joan da Euskal Herriko panoramatik: 1900 urteetako argazkiak begiratzen badituzu, musikarietan beti biolin-jolea agertzen da...\nNolaz dugu trikitixa hain gurea?\nNire ustez, hemen sortu tresnak dira txalaparta eta txanbela. Bestela, kanpokoa dugu gure egin: irekiak garelako seinale. Baina hor ere, tresna bigarren mailakoa zait: trikitixa berriz gureganatu dugu, aspaldian hemen zelako, eta aro berri batzuetan zentzua eman baitiogu. Gure behar kolektibo bati erantzun duelako: tokiko erreperio batzuen eskasa. Aldi berean, Iparraldeko garai bateko musika-eskola eta kontserbatorioetan, begi guziak Parisera buruz itzuliak ziren, erreferentziaz beteriko hiria baitzen... Baina hemengoa ahanzten zen: nik, nire irakasleekin, ez dut sekula ikasi hemengo musika. Metodoa, paso doblea, baltsa... Parisen bezala. Hemengoak, karrikan, ihauterietan, dantzaldietan... belarriz ditut ikasi.\nNoiz erabaki duzu akademian bi zango sartzea?\nEz dakit ea bi zango sartu ditudan behin ere... Karrikako eskola ez dut sekulan ahantzi. Baina akademian urrunago joatea erabaki dut, irakasle izatea hautatzean. Estatu diploma eskuratu nahi baduzu, ibilbide zorrotza duzu aitzinean. Gainera, garaian, aukera guti zen akordeoian aitzina joateko: Orsayko kontserbatorioan, Myriam Bonnet-ren izena nuen harrapatu... Parisera joan behar, beraz! Entseguak egin, eta hartu ninduen, erranez anitz gauza berrikusteko banituela... Klasiko mundura pasatu nintzen: biziki interesgarria, sakona. Kasik 27 urte arte landu dut etengabe, markagailu biziki garrantzitsua aurkiturik bidean: Serbiako akordeoi-eskolak. Harrigarria da nola uztartu duten tokiko musika eta klasikoa: biziki ongi funtzionatzen du! Hori gogoan zizelkaturik genuen, Baionako kontserbatorioan, akordeioa saila zabaldu, 2003an. Xavier Belette zuzendaria eta lagunari argi utzi nion hemen bazela euskal kultura, eta ez zitzaidala normala horri oihartzunik ez ematea kontserbatorioan. Aipatu genituen trikitixa eta akordeoiaren arteko harremana: erran nion behin akordeoia ikasirik, trikitixan ere molda zitekeela. Aldierantzizkoa, zailago.\nBaina 2003an, bazen gazterik aski interesatua akordeoia horrelako mailan ikasteko?\nSegidan! Hamar ordu ireki, eta berehala bete dugu. Akordeoi-irakasleen lanari esker: horietarik franko bada Iparraldean, eta garaian, Laura Bide genuen ikasle, adibidez, gaur erreferentea dena, baita irakasle. Hortik fite, hogei ordura pasatu ginen, eta bete zen ere. Anartean, gauzak argi finkatuak nituen ene aldetik: tokiko errepertorioa klasikoarekin uztartzea. Oreka aurkitu dut, eta plazera izan da! Ikasleari hautu bat ematea, funtsezkoa izan da.\nZaila izan da kontserbatorioko jendea konbentzitzea?\nEz. Baina gure musikarien osotasuna ikusten dute, gisa guziz... Eta Frantzian, edota Hego Euskal Herrian ere, ikusi dituzte klaseak zerratzen, errepertorio klasikoa baizik ez baitzuten lantzen. Biziki zaila da, gaur egun, ildo bakarrean egotea: aski fite depasatua zara. Eta bada inguruko kulturari txertatzearen garrantzia. Lehenik irakasleoi doakigu horri irekiak izatea.\nAkademiako zorroztasuna ez da garai batekoa, beraz?\nNola erran... Irakasleak jakin behar du ikaslea nora eraman: ikasleak segitzen du, edo ez. Lehen bizpahiru urteak, ongi pasatzen dira, baina zuk baduzu zure helburua: lortu nahi bada zerbait gehiago, errepikak egin behar dira... Zorroztu behar da egunero, lama baten gisa. Maila ez dut hala kontutan hartuko: exigentzia bai, haatik. Irakasten dudan hari, ikasleak serioski erantzutea. Salbu, gaurko gizartean, exigentzia hori ahultzen ari dela: jendeak nahiago du bizpahiru gauza egin, bakarra ahal bezain urrun eraman baino. Ez zait hori sobera gustatzen: exigentzia eta lanarekin, zure nortasuna ateratzen da. Indar hori jalgitzea da, irakasle batentzat, altxorrik sakratuena.\nHorretan da garrantzitsua, eta aldi berean kolokan gaur egun, maisuaren figura?\nGarrantzitsua... Bai eta ez... Adin ttipiko ikasle batek, behar du: erreferente bat erregularki ikustea, biziki inportantea zaio. Hamalau urtetik goiti, nik nahi diot zerbait sortu barnetik: gozamena, exigentzia, jakinmina... Hor, pedagogoa izatea garrantzitsua zait, eta horretan naiz gero-eta gehiago sentitzen kontserbatorioan. Ikaslea ulertu, eta galdegitea: nor zara? Musika, hizkuntza bezala da: zer erraten duzu? Nolaz hautatu duzu hori horrela kontatzea? Bistan dena teknika eta abarrak aipatzen ditugula: baina horiek, baliabideak dira. Mobilizatzen dira, baina puntan, bakoitzak bere kolorea atera dezala... Estilo guzietan jotzeko gai izanez ere bai, baina jendeari zerbait erranez.\nJoseba Tapia, nortasun handiko musikaria, kritiko agertu da, “Larreko eskolatik” liburuan: hark dio akademiak interprete soilak sortzen dituela, kasik kolorerik gabekoak...\nBerak posible du hori pentsatzea! Nik anitz musikari entzuten dut egunero, gaurko tresnekin oraindik gehiago: eskola desberdinak badira, baina puntan, badituzu musikariak edo ez; erraten didate zerbait, ala ez. Joseba Tapiaren kritika aski gogorra zait. Akademiako irakasle gisa, anitz gauza lantzen dut, baina batzuek irakasten dute musikari gisa: ez zait aski. Ikasleek ez dut beti onartuko zure egin-moldea, orduan inportantea da baliabide bat baino gehiago izatea. Azkenean, garrantzitsuena baita gauzak eta jendeak sentitzea. Zure burua ere ongi sentitzen baduzu, segi...\nBehar bada Tapiak ere kritikatzen du ildo bakarreko akademia, klasikoari osoki dedikatua, karrika edo herriarekiko lotura gutikoa... Dena den, azpimarratzen ere du gizarte-giroa ere nekea zaio musikari batentzat, hainbertze bozgorailuekin, zaila dela musikariaren funtzioa kokatzea...\nEgia da. Hala ere, musika-tresna ostatu batean ateratzen baduzu, bozgorailuetako soinua itzaliko dute! Arazoa da musikariek beren tresna etxean uzten dutela... Euskaldunok gure hizkuntza uzten dugun bezala, erdaldun bat agertu orduko... Eztabaida zaila da, aldi berean jendeak maite baitu gaurko telefono eta sareetatik ere musika entzutea. Musika denetan entzuna da... Ikusten dut, Gontzal Mendibilekin musikari ibiltzen bainaiz, kontzertuetatik landa afaltzean, musikariok ez dugula sekula tresnarik aterako... Erran nahi dut guk ere beharko genukeela indar gehiago egin, gakoak gure gain dira, hor... Baina profesionalizatzeari ere lotua den ondorioa da, argiki: Jojo eta Ramuntxorekin ginelarik, afariak bost orduz luzatzen ziren, musika jo eta jo, kantuz orroaz... Bai, baina gertatzen da gero behar duzula zure musika landu, anitz, eta ez duzula hainbeste besta egiten ahal... Exigentziaren araberako usaiak hartzen dituzu... Hogei urtez, gauzak aldatu dira.\nZuek ere, Baionako kontserbatorioan, “Euskal kulturaren eguna” egiten duzue...\nLehen egiten ez zena, bai. Egun berezi hori antolatzen da kontserbatorioaren baitan eragina izateko: irakasle guziek ez dute loturarik egiten euskal kulturarekin, eta inportantea da hori bizi dezaten. Artista interesgarriak ere ezagutu ditzaten: Mixel Etxekopar bat deitzen duzu, eta ametsetan zara hastapenetik! Aurten, Garikoitz Mendizabal txistularia eta Aitor Furundarena akordeoilaria ekarrarazi ditugu... Aitorrekin, gure ikasleek master-class bat osoki euskaraz egin dute, eta zoragarria izan da! Garrantzitsua ere da Hego Euskal Herriarekin harremanetan sakontzea... Ikasleek ere ukan dezaten hango kontzientzia, baita hango plazetan jotzeko aukera. Euskal munduaren erreferenteak ere izan ditzaten, horiei irekiak izan, horiekin solastatu. Dokumentazio-fondoan ere integratzea euskal kultura.\nEta egun horrek markatuko du urte batetik bertzera eginen diren barne-urratsak?\nZinez aurten dut sentitu urrats horri buruz ari garela. Egun hori urtero eginen dugu, iduriz.\nEuskarak zer toki du kontserbatorioan, eta Iparraldeko musika-eskoletan?\nOso guti. Kontserbatorioan, postu bat irekitzen delarik, Frantzia osoan da egina: ez da hor hizkuntza-irizpiderik kontutan hartua, adibidez. Horrek ere erran nahi du ez dugula hemengo haurrik aski formatzen, irakasle izateko puntan. Gabezia handia da hori, baina ez gara egoten ahal deus egin gabe: horregatik ere ditugu euskal kulturaren egunak antolatzen, eta euskaraz dakigunok ere, ahal bezainbat egiten dugu euskaraz ikasleekin, baita gure artean. Zuzendaria ere euskara ikasten ari da, funtsean. Musika-eskoletan, euskarak barnekaldean du presentzia gehien, eta lagungarri izanen da geroari begira zerbait piztu nahi bada kostaldean ere: praktika interesgarriak hor ditugu. Nahia gero-eta gehiago hor dela erran nezake. Funtsezkoa izanen da, transmisioa eta sorkuntza uztartu nahi baditugu.\nUztarketa hori, kezka duzu?\nKezka nagusia! Transmisioan hutsune handiak daude: haur eta gazte denboran kantatzen genituenak ez ditut gehiago entzuten. Horrek problema pausa dezake sorkuntzari begira: oinarria ez bada ezaguna, gure sorkuntza zeri lotuko dugu? Bistan dena irekia naizela munduko influentziei, baina nor garen, non gauden jakitea funtsezkoa zait, orain gozatzeko, eta bihar irauteko. Jarraidura eta irekiduraren arteko harreman bat osatzea, gaurko egunean, zaila da. Baina aski da ikustea bertsolaritzak zer lortu duen: harrigarria da! Ez dut giro hori hautematen kantuan eta musikan: ekosistema bat balitzateke biziberritzeko hemen. Dentsitate handiko gauzak entzun ditut, adibidez, Afrikan. Bagenuke zerbait ikasteko handik.\nOskorri desagertzea, adibidez, seinale txarra da?\nAzken omenaldiak bete-beteak ziren... Baina ez dut ahanzten Oskorri nonbait higatua zela, ez zutela gehiago kontzerturik: uste dut, hein batetik goiti, ez dutela gehiago arriskurik hartu, eta jendea aspertu dela. Irekidurarekin batera, beren biziberritzea huts egin dutelakoan nago. Ongi da proiektu bat martxan delarik, erosoa da, baina baditu tranpak: jakinmina murrizten ahal zaizu, eta hortik, kanpotik ere elikatzea. Lehen aipatu ildo bakarreko kontserbatorioen kalkoa da: klasikoa bakarrik landu, eta gelak hetsi. Alta, konfrontazioa on da: eztabaida, kritika, erronka. Musikari batek behar du proiektu bat baino gehiago, nahi badu iraun, gozatu, eta plazera eman.\nHarremana: Philippe de Ezcurra\n"Euskal kulturaren eguna" 2017 Baionako kontserbatorioan


Venezuelaren aurkako gezurrak desmuntatuz\nMendebaldeko hedabideek denbora asko xahutzen dute Venezuelako sistema politikoa eta bere presidentearen izen ona zikintzen. Baina, zergatik da politikoki hain garrantzitsua 25 milioi biztanle dituen herrialde hau eta ez, adibidez, 112 milioi biztanle dituen Mexiko? Erantzuna erraza izateagatik ez da batere demagogikoa: munduko botere ekonomikoak beldur dira Venezuelak suposatzen duen ereduaz. Izan ere, Salvador Allenderi egiten utzi ez ziotena Chávezek lortu du egitea: usteldutako sistema demokratiko eta ekonomiko batean hauteskundeen bitartez boterera iritsi, nazioko aberastasun iturrien gaineko kontrola berreskuratu, aberastasuna birbanatzeko politikak indarrean jarri eta gizarteko ahulenen bizi baldintzak nabarmen hobetu. Eta guzti hau gutxi balitz, Latinoamerikako beste herrialdeetan antzeko prozesu eraldatzaileak martxan jartzeko laguntza eman du.\nErrealitate hauen aurrean, geroz eta zailagoa suertatzen ari da Venezuelaren kontra eraikitako gezur mediatikoak sostengatzea. Gaur Venezuelak erdietsi dituen aurrerapen sozialak inor gutxik jartzen ditu zalantzan. NBEko erakundeek horrela berretsi dute. Baina, errekonozimenduak ez datoz kanpotik soilik, etxeko oposizioak ere onartu behar izan du zeharka. Europan eskumako paradigma nagusitu denean, hau da, eztabaida politikoan “moderazioa” eta “ardura ekonomikoa” erakusteko beharra nagusitu direnean eskumakoen eta ezkerrekoen artean, Venezuelako eztabaida politikoan ezkerreko paradigma gailendu da. Horregatik, hauteskunde kanpainan Caprilesek, oposizioko hautagaia izan denak, adierazi du bere eredua Lularen politika sozialdemokrata zela. Halere, Lulak Chávezen alde egin du, Latinoamerikako ezker anitzaren artean dagoen konplizitatearen beste froga bat bezala.\nVenezuelari buruz errepikatu diren gezur handienen artean daude adierazpen askatasunaren ingurukoak. Herrialdean egon den edonork daki bertako hedabideetan dagoen aniztasuna gurean baino zabalagoa dela. Are gehiago, oro har, telebista, irrati eta egunkarien artean gehiengo oso garbia Chávezen aurka dago. Prentsa idatziaren %80a oposiziokoa da, horien arten bi egunkari garrantzitsuenak. Telebista eta irratietan egoera antzekoa da, kate gehienak pribatuak dira eta audientziaren %90 inguru eskuratzen dute. Izan ere, munduko sistema politiko gehienetan botere ekonomikoek, aberatsek, gaitasuna dute hedabideak sortu eta hauen bitartez beraien ideologia eta interesak defendatzeko. Aldiz, pobreek eta, oro har, klase apalenek ez dute dirurik beraien interesak defendatuko dituzten mass mediak sortzeko. Venezuelan, zorionez, hedabide publikoek ez dituzte botere enpresarialen interesak defendatzen, baizik eta beste alternatibo batzuk, urriko hauteskunde emaitzek frogatu duten moduan.\nHauteskunde presidentzialek beste behin berretsi dute Venezuela dela munduan dauden sistema politikoen artean dentsitate demokratiko altuenetakoa duena. Konparaketa erraza da. Mendebaldeko demokrazietan bi hautagairen arteko hautua egin ohi da hauteskundeetan. Kontua da bien arteko desberdintasunak non diren zehaztea oso zaila dela, batez ere arlo ekonomikoan. Venezuelan ordea, politika letra larrietan egiten dute. Chávezek eta Caprilesek herrialdearentzako bi proiektu oso desberdin ordezkatu dituzte eta horregatik, parte-hartzea %81ekoa izan da. Jendea hautestontzietara gerturatzen da zer aukeratua dagoenean. n\nKanal hauetan artxibatua: Venezuela | Venezuela


Sortu - Aitortza politikoa: “Mugaz-gaindiko” harremanak, nazio eraikuntza estrategiaren lan ardatz\nHelburu honen gauzapenak gure proiektu estrategikoari -7ak Bat- eragingo liokeen kaltea ulertzeko ez dago azterketa luzeak egitearen beharrik. Horregatik Ezker Abertzaleak bere garrantzia eman behar dio gai honi. Alta, europar zuzenbidean finkatua den oinarri juridiko bat eskainiz, eremu honek, euskal lurraldeen artean harremanak eraikitzeko aukera asko eskaintzen ditu.\nKonparazione, hezkuntza bezalako arlo bat hartzen badugu, ohartzen gara unibertsitate arloan, guretzat baliagarriak diren esperientziak badaudela Europan zehar. Adibidez, Alemania eta Frantziaren artean, EUCOR deituriko unibertsitate sare bat eraiki dute ondoko hiriak lotzen dituena : Bâle, Fribourg, Karlsruhe, Mulhouse, Strasbourg. Euskal Herrian ez dugu horrelakorik... Hutsune horretaz ohartuta, Akordio Estrategikoaren partaideen artean (AB, Aralar, EA, Sortu) lantalde bat osatu berri dugu "mugaz-gaindiko" harremanen inguruan nazio eraikuntzaren ikuspegiarekin koerentea izanen den estrategi bat zehazteko.


LAB, Euskal Autonomia Erkidegoan ordezkaritza sindikala handitu duen sindikatu bakarra\nBilatu\t2013/05/24 :: 19:53\tAzken Eguneraketa:2013/05/24 :: 11:52\nHemen zaude: EKINTZA SINDIKALA Ordezkaritza Sindikala LAB, Euskal Autonomia Erkidegoan ordezkaritza sindikala handitu duen sindikatu bakarra\nLAB, Euskal Autonomia Erkidegoan ordezkaritza sindikala handitu duen sindikatu bakarra\t2013/03/05\tShare\nTwitterDownload SocButtonsLAB sindikatua.\nEAEn ordezkaritza gehien duten lau sindikatuen artean, LAB sindikatua izan da ordezkaritza handitu duen sindikatu bakarra. Eusko Jaurlaritzaren Hauteskunde Sindikalen Bulego Publikoak berriki eman dituen 2012 urteko datuen arabera, LABek 3.395 ordezkari dauzka EAEn, alegia, %17,51ko ordezkaritza lortu du.\nKopuru horrek 2011 urteko kopuruarekin alderatuta 0,26 puntuko igoera suposatzen du. Kontutan izanda 342 ordezkari gutxiago aukeratu direla, LABek soilik 10 ordezkari gutxiago ditu 2011 urteko itxierarekin kontutan hartuta. Begi bistakoa da krisia eragiten ari den enplegu galera eragina izaten ari dela ordezkaritzak hautatzerako momentuan; hala ere, ez da oztopo LAB sindikatuarenganako atxikimendua handitzeko. Jarduera sektore guztietan handitzen du bere ordezkaritza LABek, batez ere enplegu galera handiena ematen ari den industria jardueretan. Hala ere, ordezkari igoera handiena Merkataritza, Garbiketak edota Bulego eta despatxuak bezalako Jardueretan eman dira.\nHerrialdeei dagokionez, aipatzekoa da Bizkaian izan dugun ordezkaritza igoera iraunkorra, gaur egun UGT sindikatuaren aurretik hirugarren indar bezala aurkezten gara. Ordezkaritza igoera etengabe hau, esparru guztietan sindikatu honek egiten duen lanaren fruitua da. Geroz eta langile gehiagok bat egiten dute LAB sindikatuak bere lanpostuaren defentsaren alde eskaintzen dion koherentziazko borrokarekin. Kapitalak indibidualismoa eta utzikeria bultzatzen duen honetan, LABek euskal langileei dei egiten die indarrak batu eta bere burua antolatzen jarraitzeko. LAB SAREAN\nAlbiste gehiago El acuerdo firmado en Madrid por CCOO y UGT con la CEOE no pasa de ser un conjunto de recomendaciones que no sirven para resolver la ultraactividad de los convenios tras el 7 de julioDespedidas por ser delegadas de LAB Lan sindikalaren aurkako jazarpena salatu du LABekJuicio de faltas contra la actividad sindicalNegoziazio kolektiborako marko propio bat eraiki beharra dago


Epe laburrean hiltzeko arriskua duten presoak espetxetik ateratzea eskatu du ...\nEpe laburrean hiltzeko arriskua duten presoak espetxetik ateratzea eskatu du Bildarratzek\nSenatuan EAJko bozeramaileak Sarek egin duen txostena helarazi dio Segurtasunerako Estatu Idazkariari bere datuekin erkatu ahal dezan, honek gaur egun horretarako legezko baldintzak betetzen duen presorik ez dagoela esan ostean\nJokin Bildarratzek “alferreko arriskurik” ez hartzea eta epe laburrean hiltzeko arriskua duten preso gaixoak espetxetik ateratzea eskatu dio Segurtasunerako Estatu Idazkariari. “Une hauetan zenbait kasuri ezarri dakieke Zigor Kodeko 92. Artikulua”, jakinarazi du EAJ-PNVko senatariak eta, Jose Antonio Nietok Barne Batzordean egindako agerraldia aprobetxatuz, Sare elkarteak gaiaren inguruan egindako txostena helarazi dio datuak “erkatu ahal ditzazun”.\nSenatariak egin duen eskaera Estatu Idazkariak “gure datuen arabera une honetan ez dago espetxeratuta kalera ateratzeko legezko baldintzak betetzen dituen preso bakar bat ere” erantzun ostean izan da. Bildarratzek jakinarazi dionez, “eman didazun informazioa ez dator bat zenbait txostenen bitartez helarazi didaten informazioarekin”; eta bide batez gogoratu dio azken urteotan 18 euskal preso hil dira espetxean eta beste hamar irten eta berehala zendu dira. “Ez dira heriotza naturalak izan edo adinaren eraginez eratorritakoak, gazteak ziren. Presoek eskubideak dituzte; horien alde lan egin dezagun”, eskatu du.


George L. Steer, Gernikako bonbardaketa kontatu zuen kazetaria, eta Nicholas Rankin — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Harrikadak / George L. Steer, Gernikako bonbardaketa kontatu zuen kazetaria, eta Nicholas Rankin\netiketak: Harrikadak, Besteen harrikadak\nedu mendibil dio:\nAstelehenean Javier Rioyoren Estravagario saioan izan zen Nicholas Renkin. Han kontatu zuenez, Agirre Lehendakariak oparitutako erlojua zeraman George L. Steerek Birmanian istripu hura izan zuenean.\nGeorge Steer juniorrek erabiliko du orain erlojua?\nAh, ondo zelebrau aitaren eguna.\nSteer bezalako kazetariei esker Gernikan 1937an zer gertatu zen jakinarazi zuen mundu guztiak. Gaur, duela 69 urte Gernika, euskaldunon hiria, suntsiturik geratu zen baina Gernikarron oroitzapenak ez dira suntsitu. Ni Gernikarra naiz, eta egun hau oroitzapenez beteta bizi dugu askok. Egia da gu ez ginela bertan egon, zorionez. Baina, kalera irten eta aguretxoek kontatzen dutena entzunda melankolia izugarria sortzen zaigu. Hauen ahotik entzundakoa oso latza da, pairatu behar izan zituzten une gogorengatik. Egun hau ahaztezina izango dugu baina ez bakarrik Gernikarrak garen heinean, baizik eta Euskaldunak garen heinean!\nBai, ez da komeni Gernika ahaztea. Are gutxiago, mundua dagoen bezala egonda (Irak, adibidez).\nGeorge L. Steer eta Nicholas Rankin-en kontu honekin loturik, Anasagastik bere blogean kontatu du joan den astean Steer-en semearekin eta Rankin-ekin izandako afari bat.\nAdi bukaerari: "Sinceramente, me lo pasé bomba".\nEz da oso egokia Gernikako bonbardaketaz ari dela kontutan hartuz.


Gozagarri ez-kalorikoak | Consumer\nMota horretako substantziek eutsi egin behar diete erabiliko den elikagaiaren baldintzei eta egin beharreko tratamenduei.\narabera: Asteazkena, 2008ko irailaren 03a\nZalantzarik gabe, gizakiak gozotasunarekiko lehentasun naturala erakusten du. Adituek bizirauteko egokitzapen gisa azaltzen dute hori, jaiotzatik zapore gozoarekin elikatzen baikara, esnearekin. Hala ere, azukre gehiegi izatea kaltegarria izan daiteke bai pertsona osasuntsuen osasunerako, bai gehiegizko pisuarekin zerikusia duten gaixotasun kronikoak dituztenentzako (adibidez, obesitatea edo hiperkolesterolemia). Horren aurrean, gozagarri ez-kalorikoak agertzen dira, sakarosaren ordez kaloriak murrizteko erabiltzen diren substantziak. Hala ere, horiek erabiltzea arriskutsua da.\nGozagarri ez-kalorikoak, naturalak nahiz artifizialak, elikadura-gehigarrien eremuko eremu dinamikoenetako bat dira. Kaloria gutxiko elikagaiek eta, neurri handiagoan, azukrerik gabeko edariek edo light-ek izan duten hazkunde handiaren ondorioz, gehigarri horiek populazioaren zati handi baten ohiko dietaren parte bihurtu dira. Gozagarri natural edo artifizial bat elikagaien industriak erabili ahal izateko, ez du inolako kalterik eragin behar, eta zenbait baldintza bete behar ditu, hala nola azkar hautemango den zapore gozoa eskaintzea, erraz desagertu arte. Gainera, haien gustuak sakarosaren antzekoa izan behar du, hau da, azukre arruntaren antzekoa. Erabiliko den elikagaiaren baldintzak eta egin beharreko tratamenduak ere jasan behar ditu.\nEdulkoratzaileen eragin negatiboei buruzko datuak animaliekin egindako esperimentuen bidez lortu dira, kontsumitzaileek normalean hartzen dituzten dosiak baino askoz handiagoak.\nGozagarri artifizialak erabiltzeak hainbat eztabaida izan ditu epe luzeko segurtasunari dagokionez. Kontsumitzaileak erabakitzen du azukrerik gabeko produktuak erabiltzeak dituen abantailen aurrean arriskua bere gain hartzen duen, oso urruna. Hori dela eta, agintari arduradunek osasunerako kaltegarria ez den eguneroko otordu onargarria (GNA) ezarri dute. Balioak pertsona bakoitzaren gorputz-pisuaren mg/kg-tan adierazten dira, eta Estatu Batuetako Elikagai eta Sendagaien Administrazioak (FDA, ingelesezko sigletan) eta Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) balio horiek aldatzen diren jakinarazten dute aldizka.\nOro har, edulkoratzaile ez-kalorikoen kopurua baimendutako GNAren oso azpitik dago. Gozagarri horietako asko beren artean nahastuta erabiltzen dira beren balio gozagarria indartzeko. Balio hori ez da nahastearen baturaren emaitza, sinergia bat sortzen da, hau da, gozatzeko gaitasuna handitzen da. Nahaste horren ondorioz, gozagarri bereiziak baino balio handiagoa lortzen da, eta horrek kantitate txikitan erabiltzen laguntzen du.\nOnartzen den dosia gainditzea oso zaila den arren, kontuan hartu behar da merkatuan gero eta elikagai gehiago daudela beren osaeran gozagarri kantitate handiak dituztenak, eta, horri azukrerik gabeko edariak edo produktuak gehituz gero, azken batura handia izan daitekeela. Edulkoratzaileen eragin negatiboei buruzko datu guztiak animaliekin egindako esperimentuen bidez lortu dira, ohiko kontsumitzaileek hartutako dosiak baino askoz handiagoak erabiliz; beraz, ez da erraza gizakiari estrapolatzea. Oraingoz, eremu horretako azterketek ez dute ondorio garbirik ematen.\nSakarina, ziklamatoa eta aspartatoa\nSakarina, aurreko mendearen hasieratik gozagarri gisa erabiltzen dena, sakarosa baino ehunka aldiz gozoagoa da, eta forma erabiliena gatz sodikoa da, forma azidoa oso gutxi disolbatzen baita uretan. Zapore mikatza du kontzentrazio handietan erabiltzen denean, baina beste substantzia batzuekin nahasiz minimiza daiteke. Berotzearekiko eta ingurune azidoekiko erresistentea den gozagarria da; beraz, oso erabilgarria da elikagaiak prestatzeko prozesu askotan.\nAspartamoa gozagarri artifizial berrien artean garrantzitsuena da. Ustekabean aurkitu zuten, erabilera farmazeutikorako peptidoei buruzko ikerketa-programa batean, eta nahita sintetizatu zuten. Aspartamoa azukrea baino askoz gozoagoa da, eta, horregatik, azukreak adina kaloria ematen dituen arren, erabilitako kontzentrazioetan energia-ekarpena baztergarria da. Ez du izardirik eta ingurune azidoan egonkorra da. Hala ere, ez ditu tenperatura altuak jasaten, eta, horregatik, ez da egokia gozogintzan erabiltzeko.\nSakarosa baino 50 aldiz gozoagoa da ziklamatoa, eta sakarinarekin nahastean desagertu egiten da. Kimikaren ikuspuntutik, oso egonkorra da eta ez du eraginik azidotasunak edo tenperatura altuek. Batez ere edari karbonikoetan erabiltzen da, baina jogurt gozatuetan edo mahaiko gozagarri gisa ere erabil daiteke.\nOso zapore gozoko peptido batzuk daude, giza kontsumorako baimenduak, hala nola neotamoa, alitamoa edo taumatinak. Horietako lehena FDAk baimendu zuen AEBetan erabiltzeko. 2002. urtean, baina oraindik ez dago Europar Batasunean baimenduta. Azukrea baino 8.000 eta 13.000 aldiz gozoagoa denez, oso kantitate txikiak erabili behar dira. Herrialde baimenduetan gasik gabeko edarietan, jogurtetan, gozogintzako produktuetan edo izozkietan erabiltzen da, besteak beste.\nBeste gozagarri peptidiko bat alitamoa da, azido aspartiko bat, alanina bat (aminoazidoa) eta D-alaninari lotutako egitura berezi bat (2,2,4,4 tetrametil 3 tioetanilamina) konbinatuz osatua. Alitamoa azukrea baino 2.000 aldiz gozoagoa da, eta, teknologikoki, ez du ongi jasaten ingurune oso azidoetan metatzeko denbora luzea, baina berotze labur eta biziak onartzen ditu. Australian eta Txinan dute horretarako baimena, baina ez Estatu Batuetan eta Europar Batasunean. Taumatinak Mendebaldeko Afrikako “Thaumatococcus daniellii” landare batetik ateratako proteina-multzoa dira, eta azukreak baino 2.500 aldiz gozotasun handiagoa dute. Erregaliz-erregua du, eta glutamatoarekin nahasita, zaporea indartzeko erabil daiteke. Europako Batasuneko zerrendan E-957 batuketa-kodea du.\nTaumatinez gain, zapore gozoko beste proteina batzuk ere badaude, eta monellina da aztertuenetako bat. Proteina hori “Dioskoreophyllum cumminsii”en fruituan dago, eta azukrea baino 1.000 aldiz gozoagoa da gutxi gorabehera. Hala ere, ez da ohikoa eta aztertzen ari dira.\nazukre edulkoratzaileak gozo kalorikoak zapore\nTitanio dioxidoa (E171) ez da jada segurutzat jotzen elikagai-gehigarri gisa.\nZer gehigarri ditu pateak, eta zergatik erabiltzen dira?\nHarrekin egindako marrubietatik odolarekin egindako bananak arte: zer da egia?\nZenbat denbora irauten dute izoztutako elikagaiek? Eta hozkailuan?


Aristoteles Sokrates Onassis, grezieraz Αριστοτέλης Σωκράτης Ωνάσης edo Aristotelis Sokratis Onasis (1906ko urtarrilaren 20a, Esmirna, Otomandar Inperioa - 1975eko martxoaren 15a, Neuilly-sur-Seine, Frantzia) XX. mendeko greziar ontzigintzako enpresaburu ospetsuena izan zen, bai eta bere garaiko gizon aberatsena ere. Esaera baten arabera, "bere aktibo guztiak salduko balitu, Wall Streetek dardar egingo luke".\nAristoteles Sokrates Onassis, grezieraz Αριστοτέλης Σωκράτης Ωνάσης edo Aristotelis Sokratis Onasis (1906ko urtarrilaren 20a, Esmirna, Otomandar Inperioa - 1975eko martxoaren 15a, Neuilly-sur-Seine, Frantzia) XX. mendeko greziar ontzigintzako enpresaburu ospetsuena izan zen, bai eta bere garaiko gizon aberatsena ere. Esaera baten arabera, "bere aktibo guztiak salduko balitu, Wall Streetek dardar egingo luke". Birritan ezkondurik egon zen, lehenbizi Athina Mary Livanosekin, eta bigarrenik Jacqueline Bouvier Kennedyrekin. Maria Callas opera abeslariaren bikote ere izan zen: harremana ezkontzaz kanpo hasi zen, 1957an, biak nor bere aldetik ezkonduta zeudela, eta Onassis Jacqueline Kennedyrekin ezkontzean bukatu zen. (eu)\nAristoteles Onassis, 1967an.\nAristoteles Sokrates Onassis, grezieraz Αριστοτέλης Σωκράτης Ωνάσης edo Aristotelis Sokratis Onasis (1906ko urtarrilaren 20a, Esmirna, Otomandar Inperioa - 1975eko martxoaren 15a, Neuilly-sur-Seine, Frantzia) XX. mendeko greziar ontzigintzako enpresaburu ospetsuena izan zen, bai eta bere garaiko gizon aberatsena ere. Esaera baten arabera, "bere aktibo guztiak salduko balitu, Wall Streetek dardar egingo luke". (eu)\nAristoteles Onassis (eu)\nAristoteles Sokrates Onassis (eu)


Factura - oarsoenergia\n2015-11-06 Alex LopezSakonean\nArgindarraren faktura gure beharretara ahalik eta gehien egokitzeko hainbat datu ezagutu behar dira. Alferrik da LED argiak eta kontsumo baxuko tresnak jartzea, fakturan dauden terminoak eta tarifak ez badaude ondo egokituak gure benetako kontsumora.\nGaur egun dozenaka enpresa komertzializatzaile daude, baina bi motatakoak berezi behar dira: erregulatuak eta libreak. Erregulatuei gobernuak salneurriak mugatzen dizkie, eta bonu soziala deritzon diru laguntza haiek bakarrik eman dezakete. Libreek ezin dute bonu soziala eman, baina nahi duten salneurria jar dezakete. Ez dago salneurri finko bat.\nFakturan agertzen diren daturik garrantzitsuenak hornikuntzarekin erlazionatutakoak dira ①.\nBertan, kontrataturik dagoen potentzia eta tarifa mota daude ②. Hor ere HPKU edo CUPS ③ deritzon zenbakia dago. Zenbaki hori da etxera ailegatzen den konexioa identifikatzen duena. Zenbaki hori da komertzialek bilatzen dutena faktura eskatzen dutenean. Horregatik gomendatzen da inoiz ez erakustea fakturak komertzialei. Eskaini nahi digutenari buruzko informazio idatzia eskatzea nahikoa da. Zenbaki horrekin eta NAN kopia edo argazki batekin nahikoa da kontratu aldaketa bat egiteko.\nBeti fakturatuko dute potentzia ④, etxean kontrataturik dugunaren arabera. Potentzia kontratatutako kilowatten arabera ordaindu behar da. Salneurria kilowatteko eta eguneko jartzen da. Batzuetan, salneurria bi zatitan banatzen dute: argindar banaketa sarea erabiltzearen zatia (gobernuak finkatua) ⑤ eta komertzializatzailearen marjina ⑥. Beste batzuetan, bi zati horiek salneurri bakarrean agertzen dira.\nKomeni da kontrataturik dagoen potentzia ondo ajustatuta izatea. Batzuetan potentzia gehiegi izan dezake bezeroak, eta jaistea eska daiteke.\nBestalde, kontsumoa ⑦ dago, kontsumitutako kilowatt-ordu kopurua agertzen da, eta kilowatt-orduko salneurria. Kasu horretan ere, potentziaren kasuan bezala, batzuetan bi zatitan agertzen da salneurria, argindar banaketa sarea erabiltzearen zatia (gobernuak finkatua) ⑧ eta komertzializatzaileak merkatuan erositako argindarraren salneurria bere marjinarekin ⑨. Merkatuan energia ordubetero erosten da eta salneurria ere ordubetero aldatzen da; beraz, ez da erraza salneurri egokiarekin asmatzea dirua ez galtzeko, zeren salneurria aldez aurretik jarri behar dute komertzializatzaileek.\nAukera dago 24 orduan kontsumitzen denaren salneurria berdina izateko edo bestela 14 ordu (22:00-12:00 neguan eta 23:00-13:00 udan) salneurri merkean ⑩ eta 10 ordu (12:00-22:00 neguan eta 13:00-23:00, udan) salneurri garestian ⑪. Bi ordutegiko tarifa interesgarria da, kontsumitzen den argindarraren %35 baino gehiago ordutegi merkean egiten bada, 24 orduko tarifa baino hobeto aterako da.\nAtal horretan derrigorrezkoa den zerbitzu bakarra argindarraren kontagailuaren alokairua da ⑫. Beste edozein zerbitzu estra bat da, komertzializatzaileak jarria, eta halako gehienak etxeko aseguruan sartuak daude jadanik.\nZergak ere baditugu argindarraren fakturan. Alde batetik argindarraren gaineko zerga %5,11 ⑬ eta bestalde %21eko BEZa ⑭ . Esan dezakegu argindarrak %27ko zerga zuzen bat duela.\nFaktura ulertzeko gida azkarra:\nMerkatu erregulatuan edo merkatu librean gauden. Hemen ikusiko dituzu zeintzu diren merkatu erregulatuan dauden Komertzializatzaileak. CNMC konparatzailean.\nBegiratu ea Bono Soziala eskatzeko aukera daukazun. Hemen topatuko dituzu zeintzu diren eskatzeko baldintzak.\nErrebisatu tarifak, bai POTENTZIAn bai KONTSUMOAn.\nErrebisatu deskontuak. Bono soziala ez diren deskontuak badituzu, errebisatu ondo tarifak eta konparatu. Agian tarifa garestiak dituzu. Bai potentzian, bai kontsumoan.\nErrebisatu ze zerbitzu dituzun kontratatuak. Kontagailuaren zerbitzua bakarrik egon behar du bertan. Beste edozein zerbitzu ez da nahitanahiezkoa eta ziur asko jadanik zure etxeko aseguruak kubritzen du.\nEdozein aldaketa egin aurretik ziurtatu permanentziarik ez duzula, eta baldin baduzu jakin zenbateko kostua izan dezakeen aldaketak.\nKomertzialen aurrean nola jokatu:\nEtxera etortzen diren komertzialei ez erakutsi INOIZ fakturak. Edozein eskaintza idatziz pasatzeko eskatu eta ondo aztertu eta gero, interesgarria dela baderitzozu beti izango duzu aukera kontratatzeko.\nEtxera etortzen badira, eta faktura eskatzen badizute errebisatzeko, EZ ERAKUTSI, edozein errebisio telematikoki egiten da. Inoiz ez dira etorriko zure etxera faktura errebisatzera, benetan egiten dutena kontratu aldaketak dira erabiltzailea konturatu gabe.\nTagged alex lopez, azalpena, bono soziala, faktura elektrikoa, komertzializazioa, kontsumoa, potentzia\nManual de potencia a contratar esp from Som Energia


ZER DA ENDOSKOPIA?\nOndoriorik ia uzten ez duen konponbidea\nOhiko kirurgiarik gabe\nItxaronaldirik gabe, lantalde aditua zure eskura\nEndoskopia izan da digestio-aparatuaren espezialitateak azken hamarkadetan bizi izan duen aurrerapen nagusia, garai batean sumatu baino egiten ez zena ikusteko aukera ematen baitu.\nEndoskopiak disgestio-barrunbearen azterketa bisuala ahalbidetzen du, endoskopio baten bitartez: iluminazio sistema batez hornitutako hodia, barneko bideak miatzea errazten duena bideo batera konektatutako kamara batekin.\nEndoskopia tradizionalak diagnostikoan laguntzen du, arazoak bistaratuz, biopsiaz eginez eta onbera eta gaiztoa dena bereiziz. Horretaz gain, tratatzeko eta sendatzeko aukera ere ematen du, adibidez, polipo bat erauziz, horrek etorkizunean lesio gaiztoren bat izatea ekidin ahal baitu. Prebentzio helburu hori funtsezkoa da, koloneko minbiziaren aurrean bereziki.\nEndoskopia aurreratuak behazun-bidean eta pankrean eragiteko aukera ematen du, tumoreen hedadura maila diagnostikatzeko eta neurtzeko endoskopia bidezko ekografiekin (ekoendoskopia).\nIMQ Zorrotzaurre eta Virgen Blanca kliniketako Endoskopiako Unitateetan bereizmen handiko endoskopia daukagu, teknikarik eraginkorrena eta ondorio gutxien eragiten duena. Teknika horrek aukera ematen du digestio-hodiko, behazun-bideko eta pankreako gaitzak diagnostikatzeko eta esku-hartze terapeutiko aurreratua burutzeko ohiko kirurgiara jo beharrik izan gabe.\nGastroskopia eta endoskopia dira ohikoenak gure Endoskopiako Unitatean. Kasu guztietan eta beharrezkoa izanez gero, biopsiak har daitezke mikroskopioan aztertzeko, eta poliporik egonez gero, erauz daitezke.\nTeknika endoskopiko berriak gehitzen doaz egunean egunean, eta hainbat izen izan ahal dituzte, aplikatzen diren eremua zein den: bronkoskopia (arnas aparatuan sartzen bada), ekoendoskopia digestiboa, bronkioetako ekoendoskopia, hesteetako kapsula, eta abar.\nGastroskopiak edo goiko endoskopia digestiboak digestio-hodiaren goiko aldea (hestegorria, urdaila eta diodenoa) bistaratzen eta/edo bertan esku-hartzen laguntzen. Hainbat aplikazio ditu: polipoak erauztea, lesioak eta hemorragiak tratatzea, eta abar.\nKolonoskopiak edo beheko endoskopia digestiboak heste mehearen amaiera (ileoskopia) eta heste lodia osorik bistaratzeko aukera ematen du. Era berea, polipoak erauz daitezke, kirurgia eska dezaketen lesioak tatuatu daitezke ebakuntzan errazago topatzeko, protesiak jar daitezke buxadurarik egonez gero, eta abar.\nKapsula endoskopikoa erabiltzen da kolonoskopia ezin izan bada egin edo osatu gabe geratu bada. Heste mehearen edo kolonaren irudiak eskaintzen ditu, erabilera bakarreko gailu txiki bat emanda (kapsula). Gailu hori kable barik lerratzen da eta irudiak grabatzen doa pazienteak barnean eramaten duen bitartean (8 ordu gutxienez).\nKapsula pasatuko den zalantza baldin badago (esaterako, heste mehearen estugune-estenosi susmoren bat badago), patency izeneko “fikziozko” kapsula biodegradagarria ematen zaio pazienteari aldez aurretik. Kapsula hori birxurgatzen da eta desegiten da hartu denetik 50 eta 100 ordu bitartean pasatuta. Eskuarki, hesteen buxadura egon daitekeen susmoa dagoenean erabiltzen da.\nEkoendoskopia egiteko hodi malgu mehe bat sartzen da ahotik zein uzkitik. Barrunbeak bistaratzeaz gain, ekografiak egiteko aukera ere ematen du, bereizmen handiko irudi aratzak lortzeko.\nDigestio-hodien geruzak ikusteko balio du, esaterako, tumoreen estadioa zehazteko, behazunaren eta pankrearen gaitzak baloratzeko pazientea irradiatu barik, eta zenbait ebakuntza egiteko: pankrearen lesioen ziztadak, digestio-hoditik kanpoko gongoilen biopsiak...\nArnas aparatuko endoskopia\nIMQ Zorrotzaurreko Endoskopiako Unitatean Arnas aparatuko Endoskopia Unitate erantsia ere badugu. Bertan egiten dira bronkoskopiak eta arnas aparatuko endoskopiak, biriketako tumoreen hedadura neurtzeko (estadiajea).\nIMQ Zorrotzaurre eta IMQ Virgen Blanca klinikek batera egiten dute lan, diagnosirako miaketa eta esku-hartze endoskopiko aukera zabalarekin. Endoskopia Unitatearen osagarri da Digestio-higikortasunaren Unitatea. IMQ Virgen Blanca Klinikan eskaintzen da eta honako proba hauek egiteko aukera ematen du:\nHestegorriko manometria: hau erabiltzen da, esaterako, irensteko zailtasuna dagoenean, hiato-hernien ebakuntzen aurretik, koronarioak ez diren bularraldeko minak direla eta, eta abar\nManometría recto anal, para casos como incontinencia fecal o estreñimiento distal.\nUzkiko eta ondesteko manometria: uzki-esfinterreko ihes kasuetan edo idorreri distala izanez gero.\nPHmetria: sonda 24 orduz jartzea errefluxu azidoa baztertzeko, estula edo bularraldeko mina eta abar dagoenean, esaterako.\nCuadro médico completo de Endoskopiako Unitatea\nDr. Victor Manuel Orive Cura\nEndoskopia aurreratuaren Unitatea: CPR, ekoendoskopia, obesitatea, ziztadak...\nDr. Aitor Orive Calzada\nDr. Oihane de Eguia Fernández de Aguirre\nHeste meheko gaixotasunetan espezialista (zeliakoa...) eta kapsula endoskopikoa\nGibeleko gaixotasunetan espezialista\nZein da endosopia egin aurretik egin beharreko prestataketa?\nEndoskopia bat egin behar baduzu, profesionalek zure kasu zehatzerako adierazten dizutenaren araberako izango da aurretiko prestaketa.\nOro har, ahotik egiten diren endoskopien kasuan, pazientea baraurik egon behar da gutxienez 6 orduz, ikustea oztopatzen duen janari hondakinik egon ez dadin. Endoskopia uzkitik egiten denean, badira zenbait prestakin aurretik hartu behar direnak eta hestea garbitzen dutenak hondakin fekalik egon ez dadin.\nZenbait esku-hartze endoskopikorako, antibiotikodun medikazioa hartu behar da aldez aurretik, eta pazientea ospitaleratu behar da. Horretaz gain, baliteke tratamendu antikoagulatzaile edo antiagregante batzuk eten behar izatea, mediku arduradunaren gainbegiratzearekin beti. Berak adieraziko dizu tratamendu horiek eten behar diren ala ez eta beste ordezkorik hartu behar duzun.\nEndoskopia sedazioarekin edo anestesiarekin egiten da. Beraz, ez du ia minik eragiten eta prozesu erosoa da pazientearentzat.\nZer teknika diagnostiko eta terapeutiko egiten dira gastroskopia/kolonoskopiaren bidez?\nGastroskopiak, kolonoskopiak, polipektomia endoskopikoak (polipoak erauztea).\nDigestio aparatuko odol-galera-hemorragien tratamendua hemoclip bidez, esklerosia edo koagulazioa argonarekin.\nHestegorriko barizeen esklerosia.\nDigestio bideen estenosien (estuguneen) dilatazioak.\nHemorroideen tratamendua banda bidez.\nLarruazalean zeharreko gastrostomiak elikadurarako.\nHestegorriko-urdaileko-koloneko protesiak jartzea.\nGradu handiko displasiarekiko Barrettaren tratamendua edo CA in situ ablazio bidez.\nLesio hedatuen disekzio submukosoa.\nUzkiko fisura tratatzea toxina botulinikoa txertatuta.\nSonda nasogastrikoak, nasoieiunalak, eta abar jartzea.\nZer teknika diagnostiko eta terapeutiko egiten dira ekoendoskopia diagnostikoaren bidez?\nEpitelio azpiko edo submukosen lesioen ekoendoskopia.\nDigestio aparatuko tumoreen estadioaren azterketa (hestegorria, urdaila, pankrea...).\nBehazun-pankrea eremuaren balorazioa.\nUzki eta ondestearen azterketa.\nZer teknika diagnostiko eta terapeutiko egiten dira ekoendoskopia interbentzionistaren bidez?\nZiztadak pankreako kisteetan edo aztertu beharreko prankreako lesioetan.\nPankrean jasotakoen drainatzea urdail-barrunbearen bidez.\nBehazun-bidea drainatzea CPREak huts egiten duenean.\nPelbiseko abzesuak drainatzea.\nPlexu zeliakoaren neurolisia mina tratatzeko.\nBarize gastrikoen tratamendua, USE bidez gidatuta.\nZiztada adenopatietan, tumoreen estadiajerako edo jatorria bilatzeko.\nZer teknika diagnostiko eta terapeutiko egiten dira CPREren (kolangiopankreatografia retrogrado esndoskopikoaren) bidez?\nKoledokolitiasiak erauztea (harriak-litiasiak erauztea behazun-bidetik).\nProtesiak jartzea behazun-bidean eta pankrea-bidean.\nLitiasiak erauztea pankrearen bide nagusian, pankreatitis kasuetan.\nNoiz erabili behar da endoskopia obesitatearen tratamenduan?\nObesitatearen tratamenduan, honako xede hauetarako erabiltzen dira teknika endoskopikoak:\nBaloi intragastrikoak jartzeko.\nApollo teknika bidezko esku-hartze endoskopikoetarako.\nPOSE teknika bidezko esku-hartze endoskopikoetarako.\nObesitatearen tratameduari buruzko informazio gehiago izateko, bisitatu Obesitatearen eta Metabolismoaren Unitatea.


Oilasko gaixotasuna | Online larre nekazaria | October 2019\nKategoria Oilasko gaixotasuna\nHegaztientzako oilaskoen gaixotasunak: nola eta zer tratatu ez duten gaixotasun ez-kutsakorrak\nOilaskoetako erretiluak erostean ustiategi eta ustiategien jabe ugari uste dute oilaskoak haztea merkeagoa eta fidagarriagoa dela, hazkunde estimulatzaile seguruak erabiltzeko. Eta asko dagoeneko joan dira. Hala ere, abantaila horiei gehikuntza nahiko gainjarritako proportzio jakin bat gehitzen zaio, eta horietariko leku garrantzitsua da oilaskoen oilaskoen gaixotasunak, zeinen sintomak erraz antzeman daitezke eta tratamendu metodoak urte askotako esperimentuak probatu dituzte.\nOilasko gaixotasuna: sintomak, prebentzioa eta tratamendua\nGure munduan, abeltzaintza edo hegazti nekazaritza nekazaritzako adar errentagarrienetako bat da. Baina hegazti osasuntsua hazteko, atxiloketa baldintzak kontrolatu behar dituzu. Zure irabazi horren mende dago. Garrantzitsua da gaixotasun askok elikadura egokia eta mikroklima araberakoa izatea.\nZer egin hegaztien oilaskoak sneeze, wheeze, beherakoa bada: nola hegazti gaixotasunak tratatzeko\nHaurrak oso ezagunak dira nekazari eta jabe txikien jabeekin. Быстрые темпы роста и простота в содержании привлекают многих. Будущим владельцам будет полезно узнать, какие болезни могут проявиться у цыплят, каковы их симптомы и лечение.Gaixotasunen aurkako erresistentzia gaixotasunak eguneroko adinetako sukaldariak oso zaurgarriak dira, beraz, arreta berezia behar dute.\n"Baytril"% 10 ahozko soluzioa - erabiltzeko argibideak\nGaur egun, "Baytril" izeneko drogen buruz hitz egingo dugu, oso albaitaritza medikuntzan erabiltzen dena. Mycoplasmosis eta bakterio infekzioak etxeko hegaztien tratamenduan erabiltzen dira. Artikulu honetan tresna honen ezaugarri nagusiak ezagutuko dituzu. Drogaaren deskribapena, konposizioa eta askapena Droga enrofloxacin 25 g da.\nNola beherako tratamendua oilaskoen oilaskoetan\nHegazti-ustiategietan eta etxeetan pikorretan landu dira aspalditik. Horren arrazoiak badira - oilaskoak zaintzapean nahiko modestuak dira eta azkar hazten dira. Baina aldian-aldian beren maisuek arazoak ematen dituzte. Arazo ohikoenetariko bat hegaztien beherakoa da; beraz, arazo hau kontuan hartu behar da.\nNola tratatu beherako oilaskoetan\nHegazti-haztegien lantzeaz arduratzen diren hegazti nekazariak, lurreko beherako moduan eragin ditzake. Zein da gaixotasunaren kausa eta nola aurre egin, artikulu honetan kontuan hartzen dugu. Beherako arrazoiak Hegaztien gaixotasunaren arrazoiak izan daitezke: baldintza txarrak eragindako infekzioak; kalitate baxuko jarioa; gaixoak eskuratu zituzten.\nNola eta zer kokidiosi tratatzeko oilaskoetan\nOiloak, helduen oilaskoak edo beste hegazti mota batzuk bezala, hainbat gaixotasunekin kutsatu daitezke. Gaixotasun minak gehien arriskuan daudenetariko bat coccidiosis da. Ikus dezagun zer gertatzen den coccidiosis, zergatik gertatzen den eta nola hegazti gaixotasun hori kentzen laguntzeko. Zer da coccidiosis? Coccidiosis da coccidia izur unicelular eragindako gaixotasun parasitarioa.\nZer egin oiloak hazten ez badira\nHazten galtzerdiak nekez eragin ditzakete hegazti-nekazariei: hasierako bizitzako lehen aldian, oilaskoek kanpoko baldintzak oso sentikorrak dira; edozein aldaketa modu negatiboan izan dezakete garapenari. Hori gerta ez dadin, beharrezkoa da txitoen klima baldintzak arretaz kontrolatzea, haien dieta kontrolatzea, gaixotasunak aurre egiteko prebentzio neurriak egitea eta gazteen hazkundearen arrazoi nagusiak ezagutzea.\nNola sneezing, wheezing, eztula oiloak eta oiloak sendatzeko\nHegaztien hazkuntza prozesuan, batzuetan antzeko sintoma kezkagarriak topatuko dituzu, hala nola eztula eta esternu gisa. Bestelako arnasketa-nahasteak ere gertatu daitezke, esaterako, arnasketa astuna, wheezing ezberdinak. Sintoma horiek aintzat hartzeak hegazti baten heriotza eta biztanleen zati handi bat galtzea eragin dezake.\nZer egin oilasko batek hankak baditu\nOiloak, oro har, ez dute hegaztien parte, eta horien edukia zailtasun bereziekin lotuta dago. Baina helduak bakarrik dira gogorra eta unpretentious. Aurrerantzean, oilaskoak izaki lizun eta ahulagoak dira, nahiz eta zirriborro arina edo tenperatura txikiagoa izan daiteke. Batzuetan, ostera, osasuntsu den txit batean traba bitxi bat dago, pawak zabaltzea bezalakoa: txoria ezin da benetan altxatu eta kate batean eserita dagoela dirudi.\nZergatik dituzte txitoak hegalak\nOilaskoek hazleek arreta handiagoa behar izaten dute beti, haurtxoen immunitatea oraindik ez baita ingurumenaren kaltegarriak jasateko gai den moduan, beraz, txitoak gaixotasun desberdinak jasotzen dituzte. Aurkitutako arazorik gabe berehala erantzuten ez baduzu, abere guztiak galtzeko arriskua dago.\nZer gertatuko litzateke oilaskoak hiltzen badira\nHegazti-arrazak oso produktiboak ugaltzen direnean, nekazari askok arazo larriak dituzte, hala nola hegazti-organismoaren funtzionamenduan patologia eta istiluen mota guztiak barne. Haien artean ohikoenak bat da oilasko gazteen gaitzean erortzea. Fenomenoak ondorio larriak ditu gazteengan, gorputzaren ahultasun azkarra haurtzaroaren heriotza eragin dezakeelako.\nNola eta zer oilasko tratamendua tratatzeko\nOilo txikiak askotan heriotza izaten dute beren bizitzako lehen astean. Noski, zaila da hasiberrientzako hegazti nekazari bat gaitz gaitzen barietate guztiak gogoratzea, baina ohikoenak jakitea merezi du. Artikulu honetan, arreta jarriko genuke tirorosi gisa ezagutzen dugun arazoa, eta bere sintomak, diagnostikoa eta tratamendua kontatuko dizkizugu.\nCopyright 2019 \_ Online larre nekazaria \_ Oilasko gaixotasuna


Miren Dobaran izanen da berriro Hizkuntza Politikarako sailburuordea | Gizartea | Berria\nMiren Dobaran izanen da berriro Hizkuntza Politikarako sailburuordea\nAldaketarik ez da izanen Hizkuntza Politikarako sailburuordetzako ardura postuetan. Estibalitz Alkortak, Joseba Lozanok, Josune Zabalak eta Jokin Azkuek orain arteko karguetan jarraituko dute.\nMiren Dobaran Hizkuntza Politikarako sailburuordea, artxiboko irudi batean, 2018an. Juanan Ruiz / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nBingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikarako sailburuak eman du Hizkuntza Politikako taldeko arduradunen berri gaur, euskaltegien matrikulazio kanpainaren aurkezpenean, Gasteizen. Orain arte bezala, Miren Dobaran izanen da Hizkuntza Politikarako sailburuordea.\nZuzendariak ere orain artekoak izanen dira: Estibalitz Alkortak Euskara Sustatzeko zuzendari gisa jarraituko du; Joseba Lozanok, Herri Administrazioetan Hizkuntza Normalizatzeko zuzendari; Josune Zabalak, Ikerketa eta Koordinazio zuzendari; eta Jokin Azkuek, HABEko zuzendari.