Jon Etxabe 2021/03/26 09:40\nERDIALDEA. BEIRAS LURRALDEA. Viseu, Penacova, Lorvao, Coimbra, Cavinhos, Buçaco, Aveiro, Figueira da Foz.\nEkainaren 10a. Osteguna. P:10.a\n* “Eite gaitzeko herri batean sortzea suertatu zaigu zinez”. Zorionez!.\nKokagune edo kanpin aldaketa; hegorantz goaz, Coinbrara.\nAldaketa egunak beti du misterio edo abentura kutsua, nola aterako garen kanpinetik lehenik, nola helduko ote hurrengora, nolakoa bien arteko bidaia.\nElkartasuna erakutsi digute kanpin-kideek: Pikearen pikez irrist egiten zuten gurpilek hondar gainean, bederatzi lagun heldu zaizkigu bultza nahian; esperientziaren osteko jakinduriaz autoaren muturrean eseri zaigu beraietako bat gurpilak zamatuz: nahikoa izan da hori etxatoia atera ahal izateko.\nJai da gaur Portugalen, baina ez dakigu zein santu-egun ospatzen duten.\nLeundu egiten dira mendiak Aveiro aldean. Eukalipto baso mugarik gabea izango dugu lurraldea egun osoan, Viseuko lautadan izan ezik. Egiten ari garen errepideko zenbait goieratik, autobideko zubi erraldoi garaietatik, eukaliptoen berdegune beltz ilun-iluna izanen da urrutietako zerumugaraino kolore itogarria; herritxo zein etxeak gordetzen dira tarteka baso erdian ikuskizun dotorea eskainiz. Eukaliptoa usainduz egin ditugu ibiliko kilometroak, erabat lurrun sarkorra izan dugu batez ere zenbait tartetan: eukaliptoa gripearen aurkako sendagaia bada, babestu, immunizatu, ditugu birikok aurtengo negurako. Mahastiak herri inguruetan eta , lurzoru landuak mahastiokin tartekatuz: artoa da soroari ia bakarra, ortuariak berriz betiko denekoak. Animalia bakar bat ere ez da ageri. Mahastiak dira erreka-zuloetako lur apurrenak ere Coinbratik Penacovara bidean, ortugintzarako erabiliak daude mahasti ez diren lurrak. Baxu samarrak dira mahasti hauek, ez mendietako mahasti kankailu haiek. Ez da aldatu, aldiz, etxe eta herrien jitea.\nHegazkinen arrasto zuri luze bikoitzak zeharkatzen du zeru urdina, hor airean bidaiariak dabiltza gu hemen lurrean antzera. Txoriak lez, libre bailira, zerbait direlakoan doaz han goian, ibilgune jakin batetara mugatuta egin behar dute hega baina, gu errepide meharreri eta gurpildun kaxatxo honi lotu behar gatzaizkion bezala. Txoriek eurak ere bere mugak dituzte, aireko hegan zein beheko ibilian, poesiaren eta gure irudimen hegalariaren asmamen arrastuak besterik ez dira beraien askatasuna.\nLasto-fardo borobilak ikusi ditugu Porto inguruan: Portugalen ikusten ditugun lehenak.\nAutobuskada ume: “Juventudes socialistas” dio leihoko pankarta batek: hauteskunde propagandarako baliatzen ote umeeoz. Umeen erabilpena?. Zeren umeak dira horiek, ez gazteak.\nAlderdiren batek badu kontzentrazio edo mitin erraldoiren bat nonbaiten: autobuskadak pilatzen doaz Aveiro aurreko aparkaleku zabal batean.\nPortok badu mendi hegi batean komunikabide-orratz luzea.\nDouro zeharkatu dugu berriro zubi erraldoi batetik. Errukirik gabe jaso dituzte zubiak autobidean, paisaia erabat suntsituz.\nOsasuntsua da hemen ere gidarion errepideko elkartasuna: argi-keinuz iragartzen digute hor direla zelatan txakurrak.\nHorreo, garai, erabat ezberdinak ikusi ditugu Portotik behera: karratuak eta garaiak, erabat zurezkoak.\nEuropako hainbat herrialdetan lez poliziak kirtendun disko borobila darabilte eskuan autoei geldiarazte-keinuak egiteko.\nLautu egin zaigu lurraldea Portotik behera, menditsua bihurtu da Coinbra aldean.\nItsua da autobidea hemen ere tarte askotan, batez ere mendiak zeharkatzean, eukalipto basoetan.\nCoimbra. Hiri handi oro bezalatsu etxetzar zatarreko auzo berriek biltzen dute antzinako hiria. Kanpin bila zeharkatu dugu alderik alde hiria, kaleartez kalearte nahiz ez erdi-erditik. Urduri ibili gara gutxi gorabeherako ibilian, gizon batek argitu digun arte kanpin-lekura norabidea. Abentura bat izan da gure etxatoiarekin kale estuotan ibiltzea. Heldu garenean ez dago tokirik kanpalekuan, lepo omen militarrek kontzentrazio edo antzerako bilkuraren bat dutelako asteburuan. Ikusi ere ikusi dugu kanpina bera dagoen Stadium ostean txapel berdeko kaki taldea loreak jartzen oroitarri baten aurrean, militarrok haina kamara eta argazkilariz inguraturik.\n25 kilometrotara omen dago hurrengo kanpina. Bertara bideratu gara, eukalipto mendi-zintzur baten magalean gora, Mondego ibaia dugula behean. Hondartza zabal atsegina bihurtu dute ibar ertza, koinbratar askok nahiago dute nonbait hona etorri Atlantikoko hondartzetara joan baino. Errepidea ez da hara-harakoa, dena da ezker-eskuin birazko bihurgune. Herriak eta herrietako etxeak zintzilikaturik daude mendi magaletan eukalipto artean.\n“Lagar de aceite”, olio dolarea, letrero handi batez iragarritako eraikin xumea, utzia itxuraz baina osorik, errekatxo baten alboan: urak eragindako oliba-errotaren bat.\nFoz de Canoio: izenez ez ezik izatez ere dena da hemen arroila edo zintzurra.\nBi emakume eta mutil bat izan ditugu errepidean, bakardade erabatekoan, oinez aldaz gora eguzki galdan, auskalo ze herritik ze herrira, urrutiko norabait nolanahi, geroko berandubatean zeharkatu baitugu hurrengo herria. Pobreen patua.\nMonotonoa, beti bera, gertatu zaigu azkenerako berez erakargarria den paisaia, zuhaitz artean ez dugu ia ikusi ere egiten, tarteka ez bada, beheko ibaia bera. Ezkerrera eta eskumara jo beharra dago etengabe, etenik gabeko bihurgunez bihurgune, jomugara heldu nahi bada.\nEukalitadia nagusi den inguruan, olibondoa da hemen ere herri-bueltako zuhaitza,.\nPenacova herrian bailego agertzen da kanpina iragarki eta gidaliburuan, baina lekuz Vila Nova herritxoan dago kokatuta. Udal-kanpinean kokatu gara errepideak bertara bideratu gaituelako, baina bada bigarren kanpin bat ere zuhaitz artean. Berria eta txukuna da, ibai kontran. Izan dugu laguntzailerik hemen ere etxea kokatzerakoan, ez baita nahikoa bion indarra zenbait zoru lakarretan.\nIbai gain-gainean jarri dugu karabana, ibaira eta peskarieri so leihoa. Hasi, gizendu eta zabaldu, egin dute ibaia presa baten bidez, harri solteak pilatuz eginiko presa da, azal azalekoa, ura iragazten du, baina era berean, urari eutsi egiten dio, ura pilatu egiten du; zabal doa eta zunda handikoa dirudi; peskari pila dago bazterrean, ilaran, kanaberaz eta pazientziaz armatuta: arrantza lehiaketa da. Ilunabarrean piragua pila ekarri dituzte kanpinera, bada nonbait ibaian zehar piraguaz ibiltzeko aukera edo eskaintza. Coinbra 20 kilometrotara dago ekarri dugun bidetik baina bada beste errepide zabalago, artezago eta bizkorragoa: hiriburuko iheslekua izan daiteke ibai-alde hau.\nPenacova, kanpinaren albo batera, hegi batean, mendi-magalaren luzapenean, hiri gotorra bailitzan, goiera berak gotortua; mutur irtenenean eliza: jakin zuten garai haietan ere jainkoarentzat aukeratzen leku aproposena, agian apaizentzat, agian behatoki eta gordeleku zereginak bete behar zituen elizak eraso edo estualdietan.\nAutoko aurrealdean, jarlekuaren oinetan, jarri ohi dut ur-bidoia betetzera noanean, astuna gertatzen zaidalako eskuz erabiltzeko. Gaur autoan bertan betetzea otu zait iturrian zegoen tutu malgu bat erabiliz; presio handiaren eraginez bidoi-ahotik atera zait tutua eta aurrealde osoa blaitu du. Autoko ez irrati ez kasete geratu gara, mutu ditugu irrati zein kasetea, eten zaizkigu autozko ibiliko berri iturriak zein musika sona goxoak. Geure ahotsez jarri beharko musika.\nEguraldi aparta gaurkoa, eguzkitsua, sapa, aukeran beroegia, baina oraingoz hezurrek ezkertzen dutena.\nKanpineratzea luzatu zaigunez, eta berandutu, asmoak aldatu behar izan ditugu. Coinbra zitzaigun gaur amets baina Viseu gerta zaigu errealitate. Viseura jo dugu.\nMendi-zuloetan barreiatuta, hainbat beso edo adar ditu kanpalekutik goragoko urtegi luzeak, Horietako bi adar zeharkatu ditugu zubi handiz. Eguzkitan edo zuhaitz gerizpean dago jendea ur ertzean. Errepidea ona da, tarteka hiru bidekoa, aldapetan behinik behin. Eukalipto basoak osatzen du ingurua.\nDozena bat motorzale, eguraldi onak atera ditu errepidera hauek ere.\nNelas, herri hasia da.\nViseura hurreratuz desagertu zaigu behingoz eukaliptoa. Mahastiz jantziak daude lautadak, berdegune bigun, argi eta gozoagoa da orain ingurua.\nFEDER jartzen dute berrikuntza lanetako letreroek: Europako diruarekin ari dira berritzen errepidea, eskualde osoa egon da edo dago berrikuntza lanetan murgilduta, errepidea bera erabat berrituta edo berritzear dago.\nViseu. Inguruetako nekazari herritxoen merkatal zerbitzu hiria da Viseu. Hiribildua izana, ate bakarra geratzen zaio, eta harkaitz-bola leunen gainean jasotako harresi zatiak. Tontorretik maldan behera hedatzen da hiria. Oinezkoen kale ederrak ditu baina ohi denez autoak dabiltza oinezkoentzat behar luketen kale zahar txukun zainduetan. Erdiguneak ez du ezer bitxirik, baina Erdi Aroko xarma gordetzen du, antzinako herrien lilura giroa; magaleko gainbeheran ditu kale batzuk, trabeska besteak.\nPlaza karratu zabala tontorrenean: plazaren erdian besoak galdu zaizkion pelourinhoa; plaza mugatuz, inguratuz edo sortuz, SE, berenez jauregia zen Grao Vasco museoa kainoi hodiak diruditen gargola borobilekin, Miserikordia etxea, hainbat kapera kaleetan eta Gotzain jauregia elizatik etxerainoko pasabide aproposa den harrizko balkoidiarekin nondik ikuspegia izugarri zabala behar duen bai hiria, bai inguruko lurraldea, bai plaza menpe hartuz.\nBehean ofizialki Plaça de la Republica deitzen dena baina herritarrak Rossio betiko izen antzinakoz ezagutu eta deitzen dutena: “A bai, Rossio” esan dit nondik ote Placa de la Republikarako bidea galdetu diodan agureak: lorategi batek luzeagoa egiten duen plaza luzexka ederra da, ezki ederren babesean, horma batean bizitzako egoerak irudikatuz azulejoteri handia bezain ederrez apaindutakoa.\nHiri orok omen zuen bere Rossio, gehienak galdu badira ere: plaza horietan egiten ziren Erdi Aroan merkatua, torneoak, gerra gizonen paradak, etab. Sorgin erreketak ere bai segur aski; urkamendia bera ere ez zen urruti egonen.\nSE katedrala: gotorlekuarenak diruditen harkaitz bizian jasotako hormatzar garaiko izugarrizko eraikintzarra. Barruak, aldiz, ez du sarreraren arrastorik: erromaniko ukitua erakusten duen gotikoa da barrua, sabaiak bereganatzen du bisitariaren soa lehen unetik, harrizko korapiloak baitira nerbioak, korapilo bakoitza da erraldoia, bakoitza ezberdina; halako jite deigarria du bataiategiko kaperak, harrizko zoko austeroa pare bat kapitel interesgarrirekin; hizkiak erabat ezabatutako hilarri franko zoruan; badu klaustroa, xaloa, ohizko kapera eta monasterio baten zerbitzu ezberdinerako gelak izanen ziren zuloekin, pare bat ate gotiko ikusgarri, eta horrez gain hilobi eta kaperak, zeri begiratu eskainiz, batez ere tailak, aparteko harrizko artelanak.\nCarmo, Karmen, eliza, erabat barrokoa, urre-kolore zikindu edo ilunekoa; hainbat osagai deigarri eskaintzen ditu: presbiteriora sarrerako arku sabairainoko zabal berezia lehenik, presbiterioko ganga freskoz pintatua, eliza osoko oholezko ganga osoki pintatuak baina ilunak; bertako koadroak ez hainbesteraino zikinduak; azkenik buelta osoan 3 metro garaierako azulejoteria maisuki eguneroko gizarte gaiak azalduz. Miserikordiako elizak balkoidia handi bat du eliza estuaren erdian, pulpituaren aurrez aurre, jauntxoaren eserlekua seguruenik; balkoia baino baxuago dago pulpitua, nano eta apal balkoidiaren aurrean, balkoidiaren menpe, jauntxoaren kontrolpean bailego: non ote egia zabaltzeko sermolariaren askatasuna!. Jauntxoarena izanen zen egia bera ere. San Franzizko eliza: urre-kolore iluna gailentzen da eliza osoa betez, horma oro estaliz, Santuaren bizitza agertuzko azulejoteri urdin ederrari uzten dion tartea ezik. Apaizik gabeko arrosario edo elizkizuna, zaharrez osatua, ari ziren ospatzen.\nS. Pedro jaiak iragartzen dituzte pankartek hiriko sarreran. Ijito piloa bildu da hiriko ateetan, etxatoi handiak bizileku: jaietara etorri dira, bizimodua ateratzera.\nOrgulho lusitano pintada horia horma batean. Ez da ikusten dugun lehenengoa.\nBloco de Esquerda alderdiak ezker-ezkerrekoa dirudi karteletan, kartelok fidatzekoak ez badira ere gehienetan, batez ere hauteskundeetan; Rossio plaza erdian ikusi ditugu kartelok, bakarrak, ez da beste inolako ez herrietan ez kaleetan ageri.\nCDUk ezkerreko koalizioa dirudi, IUren antzerakoa edo.\nTondela: XVII. gizaldiko iturria du erakusteko.\nSanta Comba Dao: Salazar diktadorearen jaioterria; Erdi Aroko kale-sarea, xoko xarmantak ditu amu erakargarri, Paços do Concelho eta pelourinho fier bat,\nBehingoz etxea eta lasaitasuna erregutzen zigun gorputzak.\nBidaia atsegina arratsaldeko hau.\n347 kilometro, hegoalderanzkoak.\nJauzi egiten dute arrainek ibaian afari bila, baina zilarrezko parrastada, zipriztin eta urezko eraztunak besterik ez dugu antzematen, halere atsegina da, bizirik dago ibaia. Moskitoak, ulitxak, ere bizirik daude. Ilundu ondoren, zirrara sartzen dute eliza-dorreko ordu soinu ozenek.\n* Arrazoia dute bi neskatook: mesfidantzaren ezkutuaz babesturik ibili ohi gara turista ibiltariok, eta hori atzerriko bertakoei erdeinu iraingarria da.\nEkainaren 11. Ostirala P:11.a\nHIZKERA ARAZOAK poeman: “oso herrendu naiz mintzoz...”. Idazle izateko ausardiarik gabe, edozein zirtzileria idaztea denbora-pasa egin dugunok ere herren-aje berdinak jotzen gaitu.\nEukalipto baso pendiza da aurreko mendi malda osoa, atsegina gertatzen zaigu ikuskizun berdea, berdea bihurtzen baitu ibaia bera ere basoak. Marrumaz zaratatsu doaz kamioiak bide-berritik ibaiaren bestaldeko magalean.\n“Mirante” dio herriko planoak; orain arteko gehienetan “miradouro” irakurri izan dugu: hizkuntzaren mila bihurgune eta kiribil.\nCoimbra dugu helburu, bide-berritik ordez bide txikietatik eginen dugu bidea.\nEz dugu Portugalen tabako iragarki bat bera ikusten, eta inor guti zigarro erretzen.\nVila Nova, “vila” bada izan, baina noizbait izanen zen “nova”.\nPenacova, bizia behar duen tontorreriako herria, zabala baino gehiago luzea, leundu edo berdindu gabeko harri ezberdinezko kale estuez osatua. Ohizko eta deneko erretaula barrokoa eta Aste Santuko santu-irudiak erakusgai elizan. Absideko teilategalpeko goienean santu-irudi nano polita harrizko erakustoki batean: ze debozio demontrek eramanarazi ote du goiko zulo horretara.\nErrepide nagusietatik dakusagun mendiarteko eukalipto basoetara jo dugu, mapan kolore eta zenbaki bat izateko dohainik ez duten errepideetara. Dena da bihurgunea errepide estuan. Eukaliptoa botatzen ari diren tarteetan batez ere nabarmen bizia da eukalipto usain sarkorra.\nHasiak gara edabe edo infusioei bertako eukalipto orri zatia nahasten, neurria hartu behar diegu erabat nagusitzen baita bere zaporea.\nHerri pila dago mendiotan, hegi-hegian zenbait.\nGaltzadarriz gogortu edo bildua dago errepidearen bihurgunetako barrualdea metro bateko zabaleran, gu jabetzen ez garen zereginen bat bete asmoz.\nLorvao. Mendiarteko herria, zulo gaineko magal pikean zati gehiena, zuloko monasterioaren inguruan gainerakoa. Monasterioa dute eraikin mardul bakarra, erakusteko ere harrokeriarik gabe: eliza zahartu samarra dago, monasterioa berriz ospitale psikiatriko bihurtuta; gaixook nonahi dabiltza kanpoan zein eliza barruan: bihotza kizkurtzen du buruko gaitzak jotako aurpegiera eta egoera hain hitsak ikustea. Monasterioa: zuloan, mendiek itota, aurreko lorategiko ibilbidea ere autoek itota, inolako arnas edo bizipozik gabe, erabat hits; erraldoia da, luzea, burdin-sare beltzez estalitako leihoz hormadi zuria. Eliza: orain artekoengandik erabat ezberdina, errenazentista, garaia, dena harria: harriaren gris argiak urre-kolorea jaten die aldare eta enparauei; marmol zuri landuz eta apaingarri zizelatuz edertua du aurreko erakusleiho edo markoa organoak: organorik ez dago egon, koru atzeko tutu pila soilik geratzen zaio; metalezko sarkofago handia dute osagai nagusi presbiterioko erretaulek albo bakoitzeko aldaretako santu-lekuan, santu-irudiak ordezkatuz: izan ziren jauntxoak hemen ere; eliza erdian pulpitua zoru pare-parean bi harra bete ez den zutabearen gainean; fraideen leiho edo balkoidia elizaren alde bietako goietan burdinazko sare sendoz estalia; barrenean koroa, elizaren zoru maila berdinean ia elizaren adinakoa tamainaz, xafla urre-kolorekoz dotoretutako gorainoko burdinateria batez elizatik banatua; altueragatik da deigarria koruko aulkiteria; lanpara zintzilikatu ugari, ezberdintasunagatik eta ugaritasunagatik deigarriak; santu-irudi naifak zenbait aldaretan, tartean haurdun dirudien S. Jose bat; ganga handia. Bitxikeriaz jositako eliza ezberdina, bere garai loriatuetan zerbait ospetsua eta erakargarria behar zuena izan; gaur egun ahitua dager, tristea, utzia, onenak emanda, kargu hartzen badiote ere.\nGizon bat ikusi dugu erabat makurtutako ibilian, urteen eta lanaren zama astuna bailerama. Guk ere egin dugu lana, baina gizon honek bere zahartzaroan ere ezin izan du eten lanarekiko zilborrestea. Ez dut barne harrik, goxo darrait nire larruan, baina mikatz bizi dut egoera ezberdinon bidegabekeria.\nMendi galduetako gora-beherako bihurgune etengabean jo dugu Coimbrara.\nHaize-errotak ikusi ditugu urrutiko tontor batean, muino batean: agian beraietan izango gara itzuleran.\nAkueduktu zati luzeak hor dirau oraindik hirira sarreran\nCoimbra. Gainetatik ikusi dugu lehenengoz, urrutira: nola eta nondik ikusi ote zuten Doña Constanza eta Doña Inesek D. Pedro errearengana etorreran.\nNahastua gerta zaigu hirian kokatzea, hiriaz jabetzea, oso deseroso eta erneguz sartu naiz hirian, planoa eskuetan eduki arren, ez bainuen hiria planoan kokatzen ezta nire buru-oinak ere planoan; jabetu naiz hiriaz azkenerako, estrukturatu dut nire garunetan, adiskidetu naiz ibiliarekin batera berarekin eta bizipen baikorrez eman diot agurra.\nHiru zati ditu hiriak, hiru zati erabat ezberdinak, fisikoki berezituak: goikoa, behekoa eta ibaiaren bestaldekoa.\nGoikoa: Alde Zaharra, tontor batean, bertako gorenean antzinako eta gaur egungo unibertsitateko fakultate ezberdinek hegia osoan barreiatuta, SE berria, bigarren eliza bat eta museoa den jauregia; beherantz hiri zaharra, zahartua, utzia, kolorgea, xarmarik gabea, mailadi eta kale nekosoetan pikea, bertan Almedina arkua, luzea eta garaia, gotorra, ezohizkoa tuneltxoa bailitzan. Unibertsitatea: errege jauregian osatu omen zen lehenengoa, handitzen joan zen gero; barneko plaza bueltan sarrera, ate eta arku ederrak eskaintzen dizkio bisitariari, esparru osoan pertsona ospetsu eta bestelako esanahiak irudikatuzko estatua asko eta handiek eman nahi diote ukitu kultua; eraikin barruko patioa Portugaleko patio zaharrena omen, baina antzinakotasuna beharko du izan bere dohaina, xumea baita barnealde osoa lez, arku, ateburu landu eta azulejoak baditu ere; liburutegia da famatua, turista taldeen helburu nagusia, hertsia aurkitu dugu joan gatzaion bietan, bai goizez bai arratsaldez. Inurritegia zirudien gaur unibertsitateko barne patioak nota bilako ikaslez lepo: eriez ukitu ahal izateko bezain erreala eta nabarmena zen bertako urduritasuna.\nSE Berria. Ez digu itxaropen handirik sortarazi fatxada handi-mandiak, garai eta zabala bera, handiki kutsukoa. Barneak zorionez ustel bihurtu dizkigu sarrerako sentipen ezkorrok; aipatzekoak harlauza leun argiko bobeda, gurutzadura, beso motzetako aldaretzar barrokoetako erlikitegi erraldoiak erretaula barrokoaren estilo berekoak, presbiterioan aulkiteriak alde bakoitzean burugainean dituen 8 koadroak, erretaula barroko oparoa non Iñasio guriak ere jantzi urre-koloreztatua duen sotana beltzaren ordez, presbiterioko organo parea, alde zaharrekoa baino gutxiago izan nahi ez lukeen baina hari antzik ere ematen ez dion bataiarri oktogonal harrizko zizelatua. Zuzeneko organo hots bigunek adeitsuago bihurtu dituzte begiak eurak ere: belarriek eta begiek badute bilguneren bat barne muinetan. SE Zaharra ustekabeko atsegina gertatu zaigu, gidaliburuari jarraituz artelan ikusgarria baita hondatua aurkitzea espero genuen eliza. Zaharkitua dago kanpotik, garbiketa on bat behar du belarrak kentzetik hasita, zorionez ari dira jadanik berrikuntza lanetan. Abside erromaniko bikainak edertzen du fatxada: bi arku ditu bata bestearen gainean Gimaraeskoaren antzera, erromanikoak biak. Berritu berria behar du egon barneak; aukerakoa da, erromanikoa, garaia, jite bereziaz janzten dute kapitel landuko arku eta arkutxo ugariek; baina erretaulak bereganatzen zaitu batez ere, irudi polikromatu xume eta ederrengatik, artelan bikainegia ez bada ere; aldare bueltan harrizko santu-iruditeria duen kapera eta marmol zuriko bataiarri oktogonal zizelatu sekulakoak ere bereganatuko dizkio begiak bisitariari.\nIzozki gozoa miazkatuz egin dugu behealdeko kale arteko ibilia.\nBehekoa: hiri modernoa, kale-sare aparta, kale zabal eta kalexkak elkar gurutzatuz, dena saltoki: bi eliza eder bertan. S. Tiago, eliza txaparroa, berrikuntza lanek bildua: bi ate erromaniko eder, aurrean bata, albo batean bestea; ikusi ahal dakioken edergarri bakarrak dira: plaza luze batean dago baina plazak ez du bizitasunik, pasabidea besterik ez da. Santikurutz sekulako fatxada du, irudi zizelatuz erabat loratua, garbitu berriaren eraginez deigarriagoa: harri horixkako fatxadari harri argiko sarrera ezarri zioten arkutxo eta guzti. Honek ez du barrutik ez barrokorik ez urre-kolorerik, baina bai azulejoteria bikaina, harrizko pulpitua iruditxo zizelatuz erabat apaindua, organoa, harrizko zutabe kiribilduak horma goian, nerbio lotura handiak gangetan, bi aldare irudi eta kiribil zizelatuekin presbiterio alboetan; itxura aukerakoa erakusten du koruak atzealdeko goian urre kolorezko aulkiteria gotikoarekin.\nTuristak soilik ginen elizan begiluze, bat bera ere ez zen otoitzean; baina hara non sartu zaigun apaiz sendoa elizakada beteranorekin otoitz eta abestiz eliza erabat okupatuz.\nMondego ibaiaren bestaldean: ganora gutiko paraje batean etxedi berri zenbait eta bi komentu, Santa Klararena bata: bapo eginda gaudelarik elizez, ez gatzaie joan ikustera, baina erabat hondatua eta zaharkitua ikusi dugu autotik bi komentuetatik zaharrena.\nBero sapa: bi mutil-koskor afanoso Sta. Kurutz aurreko plazako iturri zabalean murgilka freskatzen jardun dute ingurukoon begiak bereganatuz. Ikuskizun bitxia izan da.\nGaragardoz eta urez indarberriturik ekin diogu etxera asmoz auto bila ibaitik tontorrerakoari, beherakoan itxita zeuden eliza eta denda eskaintzez begiak gozatuz; dendak ikustea gerta zaigu aldaz gorako atseden lasaigarria.\nTranbia falta zaio Coimbrari, ez dabil tranbiarik, tranbiaren miran gelditzen zara, tranbiaren hutsunea nabari duzu; izan, izan ziren, erraila batzuk soilik geratzen zaizkio; modernismoaren kutsadurak baztertu zituen, agian norbaiten interesak.\nNabarmena eta bizia da ikasleen presentzia Coimbran, unibertsitate esparruan ez ezik baita beheko aldean ere, pauso bizkorrean zein kafea hartuzko egon lasaian, neska zein mutil, paper ofizialak eskuan edo karpeta besapean, bakarka nahiz taldean kontu-kontari bizian.\nBloco de Esquerda alderdiaren kartelak eta propaganda ageri da bai Coinbrako behealdean bai unibertsitate inguruan. Bada beste ezkerreko talde bat ere, gaur ikusi dugu lehenengoz bere kartela. Unibertsitatearen boto gose dabil ezkerra.\nNora joan, han daude umeak txangoan.\nSalgai ona beti da garestia, ez dago on merkerik.\nGaiaz gain ahotsez ere ondo jantzita egon behar dute gidek.\nSan Sebastian, ia eliza orotako santua da, oso irudi naifetan gauzatua gehienetan. Ibiltari handiak, nabigatzaile eta gerrariak alegia, izan direlako portugaldarrak, itsasoz bestaldean konkistari edo edozein erbestean borrokalari zebiltzan senideengatik santuari laguntza erreguz jarriak segur aski.\nMendi-errepideetatik egin dugu etxerako azkena ere. Sarria da galiziar aza baratzetan.\nHainbat emakume dabil beltz-beltz jantzirik, buruko zapi eta guzti, batez ere emakume nagusia.\nGavinhos. Goizean urrutiko bestaldetik ikusi ditugun haize-errotak ikustera inguratu gara bertara: borobil xumeak dira, latorrizko estalki koniko zapalekin, bik ezik galduak dituzte bai besoak bai ardatza. Ze alde Holandako haize-errota fier haiekin!. 12 dira denera, tontortxo batean, inguru ezberdinera zuzendua bakoitza aire mota oroz profitatu asmoz edo, edonondik zetorrela ere airerik bazen beti lanerako prest bat. Tontorrean bertan bada oinarri gainean Amabirjina irudi bat, behatoki aparta eskaintzen du bere azpitik, buelta osoko ikuspegi zabala jaso daiteke bertatik. Beheraxeago eliza-dorre bitxia jarri diote eukalipto artean itotako baseliza berri bati: obusa dirudi, agian zenbait herritan ikusi ditugun eta ardo-biltegiak uste ditugun eraikitxoen oroimenez, edo Jaungoikoari mahastientzat begirune berezia eskatzeko amarrua.\n79 kilometro, eukalipto arteko bihurgunetan.\nAsteburuak biziberritu du ibaia: kanoaz ibili da jendea ilundu duen arte.\nKanpinean igelek hatu diote lekua gaueko korrokekin arrats beranduko txori-kantuei.\nEkainaren 12a. Larunbata. P:12.a\n* “Ez naute lur arrotz batean ehortziko”. Ez dago lur arrotzik heriotza ostean.\n* “Kaia sirenez zikindu da”. PSren bozgorailu zaratez zikindu dira Portugaleko kaleak.\nOraintsura arte izan ditu koloniak Portugalek, baina ez da ia arraza beltzekorik ikusten, zaila izan dute nonbait koloniako esplotatuek esplotatzailearen herrira sartzen. Arrazakeria eta esplotazioa elkar babesten.\nMundu erdiaren jabe izan zen herri txiki hau, neurrigabeko aberastasunak garraiatu zituen hona, baina pobre dirau. Espainiak bezala. Holanda berriz aberatsa da. Aberastasunen erabilpen-filosofia ezberdina.\nGoizeko isiltasun geldo eta fresko gozatsuenean tresnatxoren bat jarri dute abian, tatarrata aspergarri etengabeak hautsi digu goizeko patxadan ibaiari so geundela, jauzi eginezko arrain ehiztarien esperoa urratu, eta ibai ertzari xarma kendu. Isiltasuna du beharrezko so lasaiak; begien eta belarrien arteko lotura, entzumen eta ikusmenaren elkarrekiko eragina, elkar kiribildutako bi sentimen. Gorputza batasun bat da, elkarloturiko sare bakarra osatzen dute zentzumenek.\nZein azalekoak diren gure herri honekiko harremanak. Ikusten dugunez, aurrez dakigunez eta susmatzen dugunez, badugu izan iritzi bat herri honi buruz, baina hutsaren hurrengoa da herri honekiko dugun lotura. Ze bizipen, ze arazo, ze sentipen, ze bizitza, ze gizartearekiko ikuspegi, ze herri-arazo, ze kultura, ze ohitura ditu herri honek. Hegazkada bizkorreko pasa-txoriak gara. Desoreka sortzen didan sentipen batek ukitzen nau maiz, herriarekiko urruntasunarena, solidaritaterik ezarena. Norabidea edo beste zenbait argibide eskatzeko harremana da usuena, edo kafetegietako zerbitzariekikoena; bada hitzik gabeko erlazioa ere, kalean, errepidean, jatetxean... sortzen dena. Jendartea, autoan bazoaz ere, ez da behin ere aseptikoa. Baina ez dut nire burua engainatu nahi: behin-behineko edo une ustekabeko elkarrizketa irristakorrak dira, erabat azalekoak, halakoa da ere taberna batean sortzen zaizun albokoarekin solasa. Badira ere beste iturburu batzuk sentipen eta iritziak osatu eta gorpuzteko: norabidea galdetu genion atzo kamioneta bateko gidariari, “Frantzesez?” galdetu zigun eta gero, “eman buelta erdi eta jarraitu niri”, Coimbrako gune egokienean utzi gintuen, portugaldar jatorra alajaina!. Atzo ere bidegurutzean desegoki gerarazi genuen tipoak betilun baina edukazioz esan zigun: “Moinhos?, gasolindegi horretan dagoen nekazariak esango dizue”. Solasean ari zen nekazaria gasolindegian, bide ertzeraino eraman ninduen, adeitsu eta irribarre ukitu atseginez eman zidan behar nuen denari buruzko berri osoa. Herriarekin ditugun harremanak dira hauek ere, informazioa eta herritarren jitea jasotzeko bide bat. Zoritxarrez gure ia iturri bakarra. Hegazkadan goaz, metro askotako goieran, ikuspegi orokorregian, lurrean itsatsitako gurpil gainean bagabiltza ere. Janzkerak ere erakusten du herri bat nolakoa den: beltzez jantzitako amona eta ez amonak, janzkera dotorea, janzkera arrunta, janzkera zaindua, jantziaren mota edo kalitatea... herri bati buruzko informazio iturria dira. Herrien nolakotasuna, egitura fisikoa, garbitasuna, txukuntasuna, naturarekiko errespetua: autobidetan natura eraldatu duten edo ez esaterako, haize-erroten egitura, ondarearenganako errespetua, giza eta etxeteriaren estrukturaketa... dena da jakinbide.\nJakin beharko litzake politikari bakoitzaren benetako diru-sarrera, ez soldata ofiziala soilik. Beste garrantzia eta tamaina bat hartuko luke politikak.\nBehe-laino trinkoa izan dugun arren aterpe lehen orduan, urdindu zaizkigu goiak goizeko 10etan errepidera atera garenean. Bakarrik gara errepidean. Eukalipto artean, bide galduetatik, gu geu ere erdi galduak tarteka, eukalipto artean galdutako inguruko herriak begiztatuz. Haize-errotak ditugu ikuskizun gaur ere, atzokoen paretsuak egituraz, haitz gain batean gaurko hauek. Belar meta berezia, bat bakarra: ahoz gora jarritako aizkora erraldoiaren itxura luke, altzairuzkoa ordez belarrezkoa; ez da belar bildurik ikusten.\nHerri nekazaria izanik ez dago ia nekazaritzarik, eukaliptoa, mahastia eta etxe-bueltako baratzera mugatzen da nekazaritza jarduera; dagoen lur landu apurra, arto-saila da.\nZuriz pintatutako marra irtentxoek trabatzen dute errepidea herri guztietan, astiro joanaraziz, baita ez kalerik eta ia ezta etxerik ez dagoen errepide ertzeko herrietan ere. Baina ez da Holandako amarru eta trikimailuen antzerako azerikeriak.\nBuçaco. Hesi batez, ia harresiz, berezitu eta babestutako kilometrotako jabegotzarra, baso berezi bitxia, trinkoa; mota ezberdineko zuhaitzak aurki daitezke bertan, sendoak, lerdenak, mardulak, metro askotako sendoerako eukaliptoak tartean. Botak jantzi eta goiz-pasarako ibilgune ederra: 3 ordutik gorako ibilbide luzeak ditu. Jende pila dator autoz zein autobusez, jauregia ikustera zein basoan ibiltzera; ahal da autoz alde batetik sartu eta beste aldetik irteten, baina ordaindu egin behar da.\nErmitauak izan ziren lehenik hemen, Karmeldar Oinutsak ondoren. Haatik bi zati erabat ezberdinak bereizten dira argiro: austero hunkigarria ermitauena, loratuagoa karmeldarrena. Ondo-biziak nonbait fraide oinutsok!. Ermitauen monasterioa: aspaldiko elizaren bueltan lauki baten egituran antolatutako gelek osatzen dute monasterioa, lau patio txikitxo dira gelon argiune bakarra, oso iluna baita korridorea. Aipatzekoa da oroigarrien kaperatxoa: titia erakusten duen Amabirjinaren koadro baten aurreko aldaretxoan argizarizko titi piloa dago: amek umearentzako bular oparoa eskatzeko edo eskertzeko ekarriak. Aipatzekoa ere Ecce Homo xelebrea gordetzen duen bigarren kaperatxo naif bat ere.\nKortxozko babesak dituzte monasterio honetako ateek. Kortxoa izan zen nonbait fraideen babesgarria, beste ezer isolagarri egoki eta erosoagorik ez zuten hartan. Sintra inguruko beste monasterio izugarri bitxia batean ere kortxoa zerabilen isolagarri.\nEzkontza dotorea egin dute gaur monasterioko elizan. Bi aro, bi jokamolde.\nGau bat egin zuen monasterio honetan Wellintong jeneralak, gerraren batera etorrita. Militar museotxo bat jarri dute oroigarri gela batean. Bake bila bertan bizi izan ziren monjek jakin balute gerra-tresnez beteko zutela bere gela zenbait urteen buruan!.\nOinutsen Monasterioa. 5 izarreko hotel bihurtuta, Estatua du jabe gaur egun. Gakorratzez eginiko filigrana dirudite ate leiho eta sarrerako zutabe eta gainerakoek, osagai bakoitza ezberdina: bitxikeria aparta. Azulejoteria ederrez edertutako dorre harro garaia da osagaietako bat. Harri handi leundu gabeko mosaikoz egina du horma zati bat: xumea, baina hein berean ikusgarria.\nLuso. Bainu-herria. Bainuetxea daitekeena etxetzar zabala da bailara gaindituzko behatoki batetan.\nErdi galduta ibili gara zikinez ia erabat belztuta baitaude norabide iragarkiak: nola galdu ez!. Arrasto horikoa da izan mapan errepide hau, errepide ona behar luke izan, baina erabat hondatua dago.\nTrena tokatu zaigu trenbide pasagunean.\nBihurgune askoko bidea dela iragartzeko iragarki ezberdin bat izan dugu: hiru bihurgune marraztuta dituen triangelua.\nArdoaren ibilbidea iragartzen digute. Dena mahasti den lautada zabal batek ziurtatzen digu hala dela. Nolanahi, orain arteko ibilbide orori deitu diezaioke mahatsaren ibilbidea Portugalen.\nHerri lasaiak dirudite. Auskalo. Pobreak lasaitasun guti izan ohi du gehienetan.\nFEDER edo bere kartel bikia: Europako dirua heldu dela erakusten duen iragarkia ageri da edozelako berrikuntza dagoen errepide edo kale asfaltatuan. Ez da nonbait berrikuntzarik diru-laguntzarik ez bada.\nOso lora guti ikusten da herrietan, balkoietan zein etxe inguruan. Iazko Holanda eta Danimarkakoa kontrajartzen zaigu oroimenean, nahi eta ezta ere.\nAnadia. Horma zuriz eta teilatu gorriz, lautadan, mahasti artean zabal.\nGranja bat aurkitu dugu errepide alboan, ikusten dugun lehenengoa: inguru txerritua eta giro kirastua granjetan, ohi denez.\nSangalhos. Bukaerarik ez duen errepide albo bietako etxe apaleko erreskada.\nMadariondoak baratz batean.\nEtxe solteek osatzen dute ia kale eta herri oro, baina badira jarraikian elkarri itsatsitako etxeek osatutako kale eta herriak ere. Ugaria da motoa, moto txikia, baratzera joan-etorrietarakoa. Lehenengoz ikusi dugu emakume bat motoan: atso handi bat bera, moto txiki batean. “Asto baten gainean Domingo Kanpaina….” Patata ateratzen ari dira jadanik baratze askotan.\nOia. Izen kidetasun edo parekotasunak eman dakioke Gipuzkoako Aia herriari herri honekin jumelatzeko, senidetzeko, aitzakia.\nEz da ia industrigunerik ikusten gu gabiltzan parajeetan. Aveirora hurreratuz agertu dira zenbait industrigune.\nAveiro. Herri handia dirudi urrutiko begiratutik ere, 19 mila biztanle ditu izan. Ez du graziarik inguruak, joan gatzaion itsaso-mareaz behintzat; dike bidez erabat sailkatua eta zatikatua dago itsasadar zabala: padurak, eremu likin ilunak, gatzaga utziak agian udako eguzkiaren zain (gatz asko ekoizten omen da edo omen zen). Moilak egiteko erabili omen zituzten harresietako harriak: hiribildua izan zen beraz. Herri atsegina, Venecia deitu izan diote: badu izan hiri erditik barrurantz sartzen den kanal bat, non begiak erakartzen dituzten biziki pintatutako mutur jaikiko ontzi luzexkak, bertako petoak, gaur egun turistak itsasadarretik paseatzeko birziklatuak. Xarma puntua dario kale-sare zaharrari, behe solairuko etxetxoz ia itsasorainoko luzatzen diren kale artezak; azulejozko fatxadez dotoretutako edo alemaniarren antzera teilatua gordetzen duen gandor luzeko zenbait etxek ematen diote atsegin ukitua. Kanal alboan plaza eder eta zabala, non deigarria suertatzen den dotore usaineko etxea. Udaletxe aurrean dago bigarren plaza bat, non brontzezko hizlari bat ari den diskurtsogintzan udaletxera besoa luzatuz: urrutietako paisaiari luzatzen zion leloa Bragakoak, honek aldiz Udalari. Antzinako etxe eder bakan batzuk aurkituko dituzu kale arteko ibilian. Antzinako lanbide ezberdinen omenezko iruditxo pertxentaz gozatuko duzu, aldiz, zubian. Ezin falta alde berriari eraikin garaiko etorbide luze eta zabala.\nKarmeldarren eliza: sarrerako arkua gangaraino goratzen zaion irudi gutxiko gune erabat barrokoa da presbiterioa; kustodiaren erakustoki mailatsuak osatzen du erretaulako erdigune ohorezkoa. Miserikordia eliza: azulejoz estalia du barnealde osoa, baina azulejo arruntak dira; eliza erdian du aulkiteria, eskuineko hormari itsatsitako eserleku ilara, bizkarraldean pintura koadro batez izendatuta dago apaiz edo kalonje bakoitzaren tokia. Inguru ezegokitik hurreratu gatzaio eta ezin izan diogu fatxadari begiraturik bota: fatxada oso ederra duela irakurri dut gero gidaliburuan. Katedrala ederra omen ere, baina ez dugu ikusi: une batzuetan gorputzak “nahiko” esaten du, hala esan digu gaur ere.\nEzkontza bat fortunatu zaigu: herri-herriko jendea ahalegintxoak eginda dotore itxuran.\nZaratatsuak dira kale-konpontzaile eta etxegintzako langileak.\nLehen Mundu-Gerrako oroigarriak aurkitzen dira herri koskortuetan.\nGozotegi asko dago Portugalen, kafetegi askok ere gozotegia dute osagarri edo amu.\nIsildu dira, azkenez, PSren bozgorailu eta erretolikak kale eta plazetan. Gogoeta eguna da gaur, bihar bozen eguna.\nZementuzko zubi luze batek zeharkatzen du itsasadarra hiritik portura, padura eta lur likinen gainetik.\nGafanha da Nazare. Aveiro bestalde honetan daude arrantzale portua zein industria portua, arrantzale ontzi txikiena da arrantzaleena, ontzi handiena bestea. Portugaleko bigarren arrantza portua omen Aveiro, handiena Matosinhos. Arraina eguzkitan lehortzeko burdina-harizko esparru zabal luzeak erakusten du bertako arrantzaren garrantzia.\nMarea luzeak egiten dituzte nonbait ontzi handiok: porturatu berri zen ontzi bat, familia osoak etorri dira marinelen zain, ontzira igo dute eta arrantzaleekin atera dira: aitona-amonatik hasi eta seme-alaba txikietarainoko familia osoa; maleta handiak dakartzate, baita fardel berdintsu batzuk ere; denek dakarte zerbait berdina, agian arraina. Hunkigarria da familia osoak arrantzaleen zain portuan aurkitzea. Luzea izan da nonbait esperoa, kezkaz betea ere.\nRia da Costa Nova itsasadarraren ertzetik egin dugu beherantz, hondar zuriko dunak alde batera, ur barea bestera. Ikuspegi zabala eta atsegina. Zerua urdin, eguzkia bero. Uda giroa dario eguraldiari eta uda giroa jendeari, hondartza giroa nabarmentzen da inguru osoan jendeketarik ez bada ere hondartzan. Lur edo hondartza hauek ez daude ureztatuta joan den asteko dunetakoak zeuden bezala, ez dirudite hain emankorrak, ez daude hain landuak. Behe solairuko etxetxoak dira herrixketakoak, kolorgetuak, hitsak, graziarik gabekoak: leihoa, atea, eta kitto. Tarteka Kapela horiekin ikusi ahal dira tarteka emakumeak: bere-berea da nonbait kapela horia inguru honetan. Padura antzerako tarte zabala du bestaldeko lurrak, eraikin eta lur landuetatik itsasora arte. Postontziak hori-horiak dira, etxaurreko horman jarriak daude: eguzkiarekiko kokamenaren arabera bristada itsusgarria botatzen dute, ispiluak bailira. Ortuariak ditu salgai bere etxe aurrean nekazari batek, ugariak dira peskariak ur ertzean arrainen jakituria trebatzen eta beraien pazientzia frogatzen.\nPraia de Hira. Udaleku petoa, bai egituraz bai giroz, gaur uda-udako giroan blai, buruzapi beltzeko amonatxoak dira kontrapuntu. Aintzira osatzen du ibaiak itsasora aurretik, dotore jarri dute ertza pedaloi eta guzti. Ibilbidea eta kafetegiak hondartza gainean: egon lasaian dago jendea. Autoak erruz. Egonleku ugari itsasertz eta basoetan egun pasa erraztuz.\nDuna sailean sartu gara, erabat hondatutako errepidez egin behar izan dugu, pinudi barrutik, atzera egiterik merezi ez eta aurreko bide erabat petrala pairatuz.\nPraia da Tocha. Udalekua hau ere, dunei eten bat eginez.\nLautu egiten da lurra Figueira aurretik, lur landua ugaritu da, arto-sailak direla nagusi.\nBoa Viagen, herri bat da izen hori duena, ez mendia guk uste genuen bezala.\nIkuspegi ederren itxaropenez igo dugu mendilerrora. Egun-pasarako antolatutako mendia besterik ez dugu aurkitu, ez guk uste genuen ikuspegirik.\nMetrotik gorako sugea fortunatu zaigu errepide erdian, gutaz jabetzean ziztu batean ostendu da bazterrean.\nFigueira da Foz. Itsasadar bilakatzen zaio Figueirari Mondego ibaia, edo ibaiak bere izaera galtzen du itsasoratzean. Zubi beldurgarri luze eta garaia du Figueirak, ikaragarri zabala portua: mila moila ditu, han urrutietaraino. Jai giroa nabaritzen da: kolore anitzeko arkuz apainduta daude kaleak. Bizi-bizi dago gaur oinezkoen kalea. Beladun masta bat du orratz zoruko eguzki-erloju erraldoiak portuan. Besoak falta zaizkion pelourinho bihurritua aurkituko duzu plaza batean, brontzezko hizlaria beste batean, urez inguratutako musika-kioskoa hirugarren batean. Joan ez gatzaizkien bi eliza, merkatu izugarria .... eta berrikuntza lanak!!!: Europako dirua ote hemen ere?. Zikloturista pila aurkitu dugu Vianan bezala.\nLautu egiten da lurraldea Mondego ibaiaren azken kilometroetan: lurralde ureztatua, kilometro luzeetako luze-zabaleran dena da berde goxoa, arroz-soroak direlakoan gaude. Harri argiko gaztelu baten harresi arrunt baina deigarriak zutik dirau tontor batean, tontorreria harroa erabat inguratuz, ez da gaztelurik harresion erdian, eliza bat baizik. Kono egituran jarrita daude arta-makilak, erdi zut eta puntazorrotz metatuta, belarrari eusteko direla uste dugu: belarra eta arta-makila tartekatuz batak besteari eutsiz. Kanaberak ere erruz daude bide osoan soro arteko erretenetan. Auto pilak kafetegi inguruko errepide bazterretan.\nEgin dugu gaur ere eguneroko hanka-sartzea eta horri esker Coimbrako ikuspegi orokorra izan dugu errepidetik: Unibertsitatetik Mondego ibairainoko etxeteria aldats pikean.\n268 kilometro, txirrindulariak izan ditugu horietatik askotan, Belgikako harzoletan baino okerrago.\nZaratatsua bihurtu zaigu gaur gure kanpin hain baketsua: ur-ponpa izan da goizean ibaitik ura ateratzen, motorzalea arratsean ibai ertzean marrumaka, kanpineko gazte jendearen solas eta algara ozenak gauean.\nBesterik ezean, asteburuak ditu pobreak politto jartzeko aukera.\nLo ala irakurri, gaueroko aukera zaila.\n* Turista, bidaiari ala ze demontre garen nire buruari galdetuz bukatu dut liburua: turista zerbait ezberdinak gara agian, edo bidaiari garatu gabeak.


Adi-adian Modulua - Bakea eta Bizikidetza - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nEuskal hezkuntza-sistemaren urteetako kezka da nola landu behar diren bakearen aldeko hezkuntza, indarkeriaren bidegabekeria, biktimekiko elkartasuna eta beren testigantzen balio pedagogikoa. 2005-2009 legegintzaldian, Bakearen eta Giza Eskubideen aldeko Hezkuntzako Euskal Planaren barruan, “Bakerako Urratsak” eta “Marka uzten diguten istorioak” unitate didaktikoak egin ziren, eta 2006-07 eta 2007-08 ikasturteetan esperientzia pilotuak mamitu ziren. Horietan, biktimen testigantzekin lan egin zen, Antzerki-Foruma tresnaren bidez.\n2011n Biktima Hezitzaileak programa abian jarri zen modu esperimentalean. Programa horrek ETAren eta beste erakunde batzuen (BVE, GAL...) indarkeriaren zenbait biktima aukeratu eta trebatu zituen DBHko 4. mailako eta Batxilergoko ikasgeletan beren esperientziaren berri eman zezaten, helburu hezigarri batez. Aurreko Legegintzaldian jarri genuen martxan Adi-Adian programa, Bakea eta Bizikidetza 2013-2017 Planaren harira, eta dagoeneko 10.000 ikasleek entzun dituzte biktimen esanak.\nLegegintzaldi honetan, 2017-2020rako Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Planak eta plan hau hezkuntzaren kontuetan garatzeko sortu den 2017-2020 Giza Eskubideen, Bizikidetzaren eta Lankidetzaren Hezkuntza-programa osagarriak adierazi dute komeni dela Adi-adian proiektua berritzea eta bultzatzea, biktimek ikasleei ikasbidea eman diezaieten beren testigantzaren bitartez.\nOraingoan, gure asmoa da oinarri horretan ondo bermatzea, eta testigantzak jendeari giza eskubideen kontua barneratzeko daukan indarra baliatzen jarraitzea, eta elkarrekin bizitzen irakasteko hezkuntzan etika ere sartzea. Aurreko legegintzaldian bezalaxe, proiektu hau, batez ere, DBHko laugarren mailako eta batxilergoko ikasleentzat prestatu dugu bereziki. Baina, legegintzaldi honetan, unibertsitateko ikasleei ere emango diegu aukera testigantza hauek entzuteko.\nIkastetxeek gero eta gehiago eskatzen dutenez biktimak gelara etortzeko beren bizipenak azaltzera, eta testigantza hau unibertsitatera ere zabalduko denez, Adi-adian proiektua eguneratzeko, biktimen aurrez aurreko testigantzak ez ezik, grabatutako testigantzak ere erabiliko ditugu oraingoan. Adi-adian hezkuntza-moduluaren ebaluazioari dagokionez, ikusi dugu emaitza kuantitatibo onak izan dituela, eta, batez ere, esperientzia oso ontzat jo dutela bai irakasleek bai ikasle batzuek bai moduluan parte hartu duten biktimek ere, denek oso ebaluazio ona eman diote-eta. Hala, Eusko Jaurlaritzak eskerrak eman nahi dizkie proiektuan parte hartu duten biktimei; gorazarre zor zaie egindako ahaleginagatik, esku zabaltasunagatik eta hain lan ona egiteagatik. Hori guztia fase berri baten abiapuntua da programa honen garapenean, hemendik aurrera izen hau izango duena: “Adi-adian Hezkuntza-modulua. Giza duintasunaren, bizikidetzaren eta enpatiaren inguruko ikaskuntzak, biktimen testigantzak entzutearen esperientziaren bidez”. Lehenengo urratsa da programa zertan datzan eta norantz bideratuko den zehatz-mehatz azaltzea. Horretarako, dokumentu hau hezkuntza-komunitatearekin partekatzen dugu.\nDokumentuak eta gida\nAdi-adian-presentacion-eus.pdf (PDF, 204 KB)\nAdi-adian gida didaktikoa (PDF, 397 KB)


Patxi Uribarren eta Joan Mari Torrealdai euskaltzain emeritu izango dira - bizkaie.biz\nPatxi Uribarren eta Joan Mari Torrealdai euskaltzain emeritu izango dira\nBizkaie! 2017-12-01 13:26 Euskerea berbagai\nBeraz, euskaltzain oso izateko hutsune bi sortu dira Akademian.\nPatxi Uribarren eta Joan Mari Torrealdai | Ikusi handiago | Argazki originala\nOrain arte, euskaltzain oso izan dira Patxi Uribarren eta Joan Mari Torrealdai. Baina 75 urte bete dituen ezkero, Euskaltzaindiak zemendiaren 24ko Osoko Bilkuran erabagi eban biei euskaltzain emeritu izendapena emotea.\nEuskaltzaindiaren Arautegiaren eta Barruko Erregelen arabera, euskaltzain osoak emeritu izatera pasetan diranean, euren lekua hutsik geratzen da, eta hareen ordez beste euskaltzain oso bat aukeratu behar da. Uribarren eta Torrealdai aurrerantzean emeritu izango diranez, beraz, hutsune bi daukaz orain Akademiak.\nEuskaltzain oso barri biak aukeratzeko prozesua martxan egongo da aurrerantzean. Hurrengo osoko bilkura bietan, leku horreek hartzeko hautagaiak aurkeztu leikiez euskaltzainek. Hirugarren batzarrean, bozketea egingo da aurkeztutako hautagai guztien artetik bi aukeratzeko. Euskaltzaindiak dino zezeilean izango dala azken bozketa hori.\nEuskaltzain oso bihurtzeko hautagai izateko, hiru euskaltzain osoren bermea eta izenpea behar da. Ganera, zerrenda bat aurkeztu behar da, hautagaiaren merezimenduak zehaztasun guztiak azalduz.


Xabier Reyren heriotza eta espetxe politika salatzeko milaka lagun batu dira - euskalerriairratia.eus\nXabier Reyren heriotza eta espetxe politika salatzeko milaka lagun batu dira\nEuskalerria Irratia 2018-03-12 08:28\nArgazkia: Xabi Reyren heriotza salatzeko manifestazioa. / ekinklik.org\nSakabanaketa politika amaitzeko eskatu zuten larunbatean Iruñean bildutako 9.000 lagunek. «Espetxe politikak eraman du gure Antxo», esan zuen familiak, Xabier Rey gogoan.\n"Antxo ez da hil, hil egin digute. Espainiako Estatua eta une honetan sakabanaketaren erantzule nagusia den Alderdi Popularra dira Antxoren heriotzaren erantzuleak", esan zuen Arkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusiak, larunbatean, Xabier Rey omendu eta sakabanaketarekin amaitzeko eskatzeko manifestazioan.\nJendetza batu zen -9.000 lagun inguru, antolatzaileen esanetan-, gehienek isilik egin zuten ibilbidea, dispertsioaren eta presoen etxeratzearen aldeko oihuak egon baziren ere. Aldarririk ez zegoenean, baina, ixiltasuna zen nagusi. Manifestazio hasieran, joareak jo ez zituzten joaldunak eta dantza egin ez zuten dantzariak, xingola beltza zeramaten denek, Reyren heriotza salatzeko.\nAmaieran, Patxi Reyk, Xabi Reyren anaiak, hartu zuen hitza. Kartzelak eta sakabanaketak eragindako mina gogoan hartu eta heriotzaz geroztik jasotako babesa eskertu zuen: "Hau da zuk amesten eta desio zenuen Euskal Herria, Xabitxu. Ez da ametsa, errealitatea da".\n"Zergatik ez da saihestu Reyren heriotza?"\nArgia 2018 mar 11\nEuskal gizarteko jende askori ukitu dizkio barrenak 2017ko egun arrunt batean euskal preso gazte batek bere buruaz beste egitea espetxean. Nekez jo...\n"Heriotza berri hau ekidin zezaketen. Baina ez dute nahi izan", salatu du Urtzi Errazkin Etxerako kideak, presoen aferari "behin betiko konponbidea...\nElkarrizketa:Miren Zabaleta, Sortu\nEuskalerria Irratia 2018 mar 09 Nafarroa\nBizitzaren taupada Herioren kontra\nFloren Aoiz 2018 mar 09 Nafarroa\nGaizka Aranguren 2018 mar 07 Nafarroa


Deitu iezaguzu: 0086-18731103336\nIa 100 Produkzio Kolektibo Kimiko Erraldoi, Lehengaiak berriro gora?\nUrtea hasi zenetik, pneumatikoak, produktu kimikoak, altzairuak, ongarri kimikoak eta abar. Prezioen igoera kolektiboan, enpresak eragin handia izan zuen, produktuen etekinak larriki estutu ziren ...... Lehengaien prezioak gora egin du. Ia 100 enpresa kimikok ekoizpena gelditu dute ...\nHainbat faktorek laguntzen dute ISO New England Weather Weather Hard\nHainbat faktorek laguntzen dute ISO New England Weather Weather Winter eskualdeko eta mundu mailako faktoreek, prestaketek eta eguraldi hotz atzeratuak, ISO New England 2014-15eko neguan bizirauten lagundu zuten, operazio arazo gutxiago eta muturreko prezio gutxiagorekin, esan zuen ISOk ostiralean. New England Power-i egindako txosten batean ...\n100 Lekuen Lehengaien Prezioa - 2015-04-10\n100 Lekuko lehengaien prezioen taula - 2015/04/10 SunSirs-ek ebaluatu duenez, jarraitutako 100 lehengaietan 32 prezio igo dira, 24 jaitsi dira eta 44 aldatu gabe egon dira 2015/04 / 10ean. % 2,74), Azido klorhidrikoa (% 2,24), PTA (% 2,00), lar ...\nGehitu: industria eremua tangqiaotang zhang jiagang city china\nPosta elektronikoa: sales@kunxiangda.com


laborista / laborritu\nlaborri 1 iz beldur edo izu ikara; beldur handia.\nLaborri lauso batek hartu zuen Gabriel hori entzutean. Irene Aldasoro «Dublindarrak» - James Joyce - 327. orr.\nLipar batean, haren irribarre argitsua laborri urragarriz eta suntsigarriz betetako begirada bihurtu zen. Oskar Arana «Brooklyngo erokeriak» - Paul Auster - 168. orr.\nBihotza jauzika hasi zitzaion laborri bezalako batean. Jon Alonso «Lisboako Setioaren Historia» - José Saramago - 270. orr.\nLaborriak eragin ohi duen egarria baitzen nirea. Edorta Jimenez «Sukar ustelaren urtea» - 363. orr.\nGazteek egunean egunekoa bizi dute, [...], eta are gehiago, izugarria iruditzen zaie, eta ezuste bortitzekiko laborri eta harridura aurpegiz diote, "urte bete daramat Evarekin" esaera. Pako Aristi «Urregilearen orduak» - 94. orr.\nBikain transmititzen zaio ikusleari ingurukoen laborria. Berria - Kultura 2004-09-19\nOraindik izuak harturik banengoen ere, nolabaiteko plan bat izateak laborritik ateratzen lagundu zidan. Alberto Ladron Arana «Eguzki beltzaren sekretua» - 162. orr.\nPiztu nuen kandela, larritasun laborri batean, eta berriro edan nahi izan nuelarik, non ohartzen naizen, harri eta zur eginik, hutsik zegoela botila. Josu Zabaleta «Fantasiazko ipuinak» - Guy de Maupassant - 296. orr.\nHain baitzen giro laborria espazio zabalean, zabaldu zen elurrezko geruza trinko, gogor, distiratsuaren gainean. Josu Zabaleta «Fantasiazko ipuinak» - Guy de Maupassant - 142. orr.\nGustavok, agerpenagatik izu eta laborri zegoen arren, galeoiaren brankako saihetsean idatzirik zegoena ikusi zuen, Ainhoa. Felipe Juaristi «Itzarri nahi ez zuen printzesa» - 56. orr.\n4 laborrian adlag izu ikaraz.\nLaborrian itzuli zen alde hartara, eta ez zen ausartu gehiago mugitzen. Karlos Zabala «Parisen sabela» - Emile Zola - 225. orr.\nIsilik gorde nuen, laborrian, zurekin banatu nuen sekretu hau. Koldo Izagirre «Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri» - 94. orr.\n· Izuaren mende dago biziduna, hari begira, ikarak laborrian. Imanol Zurutuza «Errautsera arteko sugarra» - 151. orr.\n5 laborriz adlag izu ikaraz.\nZer egin zuen senarrak? -galdetu zuen Norak laborriz-. Intelektual bat, alegia -esan zuen Guztiahaldunak, laborriz-; ezta pentsatu ere! Gizonezkoen aurrean zirraraz eta emakumezkoekin laborriz, protagonista hor hasi duk, apurka-apurka eta halabeharrez, bere burua ezagutzen. Anjel Lertxundi «Ihes betea» - 280. orr.\nMagia berba haren ahotik aditzeak laborriz izutu ninduen, aitor dut, belarraren gainean zegoen debekuaren berri ez nekien arren. Edorta Jimenez «Sukar ustelaren urtea» - 19. orr.\n6 laborrizko izlag izu ikarazko.\nHorixe baitidate laborrizko isilpean gero niri jakinarazi, berekin dut nik hirugarren gaueko beila egin. Juan Garzia «Hamlet» - William Shakesperare - 41. orr.\n· Sartu zen, bada, begiratu zion nire alabari, zabaldu zuen ahoa izumen eta beldur laborrizko estura batean, eta zerraldo erori zen ahoz gora. Josu Zabaleta «Fantasiazko ipuinak» - Guy de Maupassant - 209. orr.\n7 izu-laborri (orobat izulaborri g.er.) iz izua.\nEta une hartan, [...] etxe zahar hartako isiltasun beldurgarrian, hots hark, hain bitxia izanik, ezin menderatuzko izu-laborria sortu zidan. Koro Navarro «Kontakizunak» - Edgar Allan Poe - 91. orr.\nHaren boz hutsak bihotzik ausartenari ere eragiten dio izu-laborria... aditu! Koro Navarro «Zalakain abenturazalea» - Pio Baroja - 57. orr.\nBuruari eragin nion, izu-laborria uxatu nahiz. Alberto Ladron Arana «Eguzki beltzaren sekretua» - 161. orr.\nUne batez, izu-laborriak jota geratu gara, erabat izoztuta. Mirentxu Larrañaga «Peaceful soldadua» - Michael Morpurgo - 158. orr.\nOrain, gauez, izu-laborriak hartzen nau eta bihotza izozten dit. Felipe Juaristi «Azken gutuna» - Vassili Grossman - 25. orr.\nGogor jipoiturik eta izu-laborriak hartuta, zaldia lasterka joaten zen lau hanken eginahal guztian, deabrudun baten gisan. Jose Morales «Zazpi urkatuak» - Leonid Nikolaievitx Andreiev - 30. orr.\nPentsatzen ahalegindu naiz, nire izu-laborri handia baretzearren. Mirentxu Larrañaga «Peaceful soldadua» - Michael Morpurgo - 175. orr.\nArmak bertan utzi eta izulaborrian ihesi joan ziren harkaitzen artera babesleku bila. Joanes Urkixo «Gerlari zuria» - 106. orr.\nAhantzi gabeko laboratorio jelaz, itxaropenez eta izulaborriz bete batean. Juan Garzia «Sistema periodikoa» - Primo Levi - 281. orr.\nEta orduan pairatu nituen izu-laborrizko sei orduek txiki-txiki eginda utzi zizkidaten gorputz-arimak. Koro Navarro «Kontakizunak» - Edgar Allan Poe - 57. orr.\nizu laborri (8)\nizu laborria (21)\nizu laborriak (22); izu laborriak jota (8); laborriak hartu (3)\nizu laborrian (12)\nizu laborriaren (6)\nizu laborrizko (4)


Geologia bizirik. GeoBizirik.org\n- Gizarteak beharrezkoak ditu baliabide naturalak (metalikoak, ez-metalikoak, ura eta erregai fosilak). Geologoen parte-hartzea erabakigarria da hobi berriak aurkitzeko eta ingurumena zaintzen duten baliabide naturalen ustiapen eta kudeaketarako irizpideak ezartzeko.\n- Kartografia geologikoen bidez arrisku-eremuak identifikatu eta lurzoruaren erabilerak mugatzen dira. Geologoak beharrezkoak dira, beraz, lurraldearen planifikaziorako eta garapen iraunkorrerako estrategiak garatzeko.\n- Geologiaren ezagutzak eta informazio geologikoaren erabilera egokiak laguntzen dute bizitzak salbatzen eta lurrikarak, tsunamiak, erupzio bolkanikoak, uholdeak eta lurjausiak bezalako katastrofe naturalek eragindako diru-galerak murrizten. Halaber laguntzen dute eraikuntza-proiektuak, herri-lanak eta abar garatzen ere.\nProposatutako jardueren bitartez, Zientzia Geologikoen adar desberdinen oinarrizko zenbait alderdi ezagutzera eman nahi ditugu. Horretarako, lau saio antolatu ditugu Paleontologia, Mineralogia, Petrologia eta Tektonika arloetan murgiltzeko.


Elkano Fundazioa – Bere protagonistek 'Ortzimugaren sustraiak' ezagutu dute\nBere protagonistek 'Ortzimugaren sustraiak' ezagutu dute\n29 OTS, 2020\nAdin guztietako getariarrek aurpegia jarri diete Elkano, bere familia eta garaiko Getariako bizilagunei 'Ortzimugaren sustraiak' liburuan; eta, azkenik, emaitza ezagutzeko aukera izan dute egileek eta Elkano Fundazioak Getariako Udaletxean egindako herri aurkezpenean.\n'Las raíces del horizonte – Ortzimugaren sustraiak' lana arte-liburua da, elebiduna, eta Juan Sebastian Elkano nabigatzailearengana eta garai hartako Getariara hurbiltzen gaitu, Joseba Urretabizkaiaren argazkien eta Alvaro Bermejoren literaturaren bidez.\nLiburuak 90 irudi baino gehiago biltzen ditu, kostaldeko herri horretako zenbait txoko erakutsiz. Argazkietan, adin guztietako berrogei getariarrek Elkano, haren familia eta garai hartako jendea irudikatzen dute. Herriko kaleetan barrena bertako jendearekin ibiliz, 1500. urteko Getariara hurbiltzen gaitu lanak, eta garai hartako euskal gizartearen testuingurua azaltzen duen erretratu kolektiboa egiten du.\nAtzo arratsaldean autoreek eta Itxaro Borda idazle lapurtarrak –liburuko hitzaurre baten egilea– herri aurkezpena egin zuten Udaletxean. Bertan izan ziren liburuko protagonistak, Elkanoren garaiko giza paisaia birsortu duten horiek: arrantzaleak, saregileak, armadoreak, merkatariak eta pertsona anonimoak, bai eta kapitaina bera edota haren ama Katalina Portu ere. Liburuaren emaitza ezagutu nahi izan zuten beste hainbat ere bertan izan ziren.\nXibarit argitaletxeak argitaratu du, eta 500 aleko edizio zaindua da, zenbakitua eta mugatua. Koloretako 90 argazki baino gehiago biltzen ditu. Liburua Donostiako Hontza liburu-dendan dago salgai [35,00 €].\nLan honek Elkano 500 Fundazioaren eta Getariako Udalaren babesa izan du, bai eta herriko zenbait enpresarena ere, hala nola Maisor Kontserbak, Batela eta Engranajes Juaristi enpresena eta Elkano eta Kaia Kaipe jatetxeena.


Baxoa eta brebeta azterketak bertan behera geratu dira | Euskal Herria | Naiz\nJean-Michel Blanquer frantziar Hezkuntza ministroak eman du baxoa eta brebeta probak ez egiteko erabakiaren berri. Osasun krisia hasi aitzin ikasleek eskuratutako notak aintzat hartuta egingo dira ebaluazioak. Lehen mailako ikasleek, ordea, ahozko frantseseko azterketa egin beharko dute.\nHaritz Larrañaga|2020/04/03 Eguneratua:\nLartzabaleko ikasleak brebeta euskaraz egiteko duten eskubidea aldarrikatzen. Bob EDME\nOsasun krisia hasi zenetik etxean diren Kolegio eta Lizeoetako ikasleek ez dute brebeta edo baxoa egin beharrik izango. Urtean zehar bildu dituzten notak hartuko dira kontuan azken ebaluazioa egiteko. Hala ere, Lizeoan diren lehen mailako ikasleek frantseseko ahozko azterketa egin beharko dute ekaina amaiera aldera edo uztailaren hasieran. Aitzitik, Hezkuntza Ministerioak oraindik ez du zehaztu ahozko azterketak nola burutuko diren.\nOraindik ez dago garbi konfinamendua noiz amaituko den eta ikasleek udako oporrak aitzin eskolara joan beharko duten, baina Jean-Michel Blanquer Hezkuntza ministroak ikasturtea uztaila hasiera arte luza daitekeela ohartarazi du.\nOndorioz, konfinamendua amaitu eta ekainean ikasleek eskolara itzuli beharko balute, azterketarik izan ez arren, azken nota eskuratzeko ohiko ebaluazioak egiten jarraitu beharko dute, plantan ezarri duten sistema «ebaluazio jarraia» baita.\nGauzak honela, ikasleek ikasgai desberdinetako testuak landu eta etxeko lanak egin beharko dituzte uztailera arte, eta amaieran, urtean jaso dituzten batez besteko emaitzen araberako kalifikazioa eskuratuko dute. Horregatik, Pazkoko oporrak etxean pasa beharko dituzten ikasleei aholku bat egin die ministroak: «Asko irakur dezatela».


SMEren lege-araudia - Sindicato Médico de Euskadi\nInicio » Lege-arloa » SMEren lege-araudia\nEuskadiko Sendagileen Sindikatuko talde juridiko aholkulariak atal honetan kontsulta daitezkeen hainbat lege-testu autonomiko eta nazionaletan oinarritzen du bere lana.\nOsakidetzako lan-baldintzak arautzen dituen akordioa. 2007-2008-2009\nAkordio horren helburua Osakidetza Zuzenbide Pribatuko Ente Publikoan zerbitzuak ematen dituzten langileen LAN-BALDINTZAK arautzea da (2. eta 3. artikuluak).\nArau horren helburua Euskal Autonomia Erkidegoko OSASUN-ANTOLAMENDUA garatzea da. Horretarako, HERRITARREK OSASUNA BABESTEKO DUTEN ESKUBIDEA babesteko lurraldearen barnean gauza ditzakeen jarduerak zehazten ditu, eta Euskadiko osasun-sistema osatzen duten egiturak arautzen.\n186/2005 Dekretua, uztailaren 19koa, Osakidetza zuzenbide pribatuko erakunde publikoaren Lanpostu Funtzionalak arautzen dituena.\nLege horrek zehazten du zein LANPOSTU FUNTZIONALETAN oinarritu behar den Osakidetza Ente Publikoaren EGITURAZKO PLANTILLAren antolakuntza. Langileak sailkatzeko tresnetako bat da, titulazio taldearekin, lanbide taldearekin eta kategoriarekin batera. Dekretuaren bidez onetsitako lanpostu funtzionalen zerrenda I. eranskinean dago.\n195/2013 Dekretua, apirilaren 19koa, Osasun Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena.\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren EGITURA ORGANIKOA eta FUNTZIONALA xehetasunez azaltzen du lege horrek.\n38/2012 Dekretua, martxoaren 13koa, historia klinikoari eta dokumentazio klinikoaren eta profesionalek dokumentazio klinikoaren arloan dituzten eskubide eta betebeharrei buruzkoa.\nLege horrek HISTORIA KLINIKOA arautzen du, osasunaren arloan lanean diharduten profesionalen funtsezko tresna dela onatuta. Helburua da pertsona gaixo eta osasun-zerbitzuen erabiltzaile bakoitzarentzat EUSKARRI BAKARRA izatea, bere osasunari buruzko informazio guztiarekin eta Euskal Autonomia Erkidegoko osasun-zentro eta -zerbitzu publiko eta pribatu guztietan aplikatzeko.\nOsasunari buruzko apirilaren 25eko 14/1986 Lege Orokorra\nLegearen helburua da OSASUNA BABESTEKO ESKUBIDEA, Konstituzioaren 43. artikuluan eta harekin bat datozenetan onartua, gauzatzeko aukera ematen duten ekintza guztiak arautzea.\n44/2003 legea, azararen 21ekoa, lanbide sanitarioan antolatzen dituena.\nLege horrek TITULUDUN OSASUN-LANBIDEEN oinarrizko alderdiak arautzen ditu, norberaren edo besteren kontura lan egiteari, profesionalen PRESTAKUNTZAREN egitura orokorrari, horien LANBIDE-GARAPENARI eta osasun-lanbideen PLANGINTZA ETA ANTOLAMENDUAN parte hartzeari dagokienez. Era berean, profesionalen ERROLDAK ezartzen ditu, herritarrek osasun-prestazioei buruz dituzten eskubideak gauzatzeko eta osasun-sistemako giza baliabideak behar bezala planifikatzeko. Lege honetako xedapenak aplikatuko dira, bai lana osasun-zerbitzu PUBLIKOETAN egiten bada, bai osasun pribatuaren esparruan egiten bada.\n55/2003 Legea, abenduaren 16koa, Osasun Zerbitzuetako estatutupeko langileen Estatutu Markoari buruzkoa\nLege horrek Osasun Sistema Nazionala osatzen duten osasun zerbitzuetako ESTATUTUPEKO LANGILEEN FUNTZIONARIO IZAERA BEREZIA arautzen duten oinarriak ezartzen ditu, langile horien Estatutu Markoaren bitartez.\nEstatutu horren helburua da haren aplikazio-eremuan dauden FUNTZIONARIO PUBLIKOEN ESTATUTU-ARAUBIDEAREN oinarriak ezartzea. Gainera, administrazio publikoen zerbitzuko LAN-KONTRATUDUNEI APLIKATU BEHARREKO ARAUAK zehazten ditu.


Osakidetzako Lan Eskaintza Publikoan egindako iruzurragatik deklarazioak hartzen hasi dira berriz ere | LAB SINDIKATUA\nOsasungintza Osasungintza Osakidetzako Lan Eskaintza Publikoan egindako iruzurragatik deklarazioak hartzen hasi dira berriz ere\nOsakidetzako Lan Eskaintza Publikoan egindako iruzurragatik deklarazioak hartzen hasi dira berriz ere\nLekukoen deklarazio gehienek LEParen prestaketei buruzko datuak eta IVAPen parte-hartzeari buruzko datu zehatzak emango dizkigute. Kategoria batzuetan, erakunde horrek egindako azterketetan azterketak ere filtratu ziren; horretarako, IVAPeko kideek lekukotza emango dute. Euskadiko Medikuen sindikatuko eta Osakidetzako kideek deklarazioa egingo dute Fakultatiboen probetarako adostutako prozedurari buruzko gaiak argitzeko; izan ere, LEP akordiorako medikuen sindikatuak sinatzea ekarri zuen.\nOsakidetzak ezarritako neurriak parte-hartzaileei begira prozedura garden baten berme gisa erabili zituen, baina LABek fiskaltzaren aurrean salaketa jarri ondorioz, azterketen egileek anonimotasuna galdu zuten, horri esker agerian geratu zen IVAPen instrumentalizazioa. Esan ahal dugu IVAPen parte-hartzea erabat instrumentala zela, probak egiten zituzten adituak ez zituen IVAPek izendatzen, baizik eta Osakidetza berak eta aditu horietako gehienak epaimahai kalifikatzaileetako kideak ziren.\nKirurgia plastikoaren kategoriak, traumatologiarekin batera, datozen egunetarako arreta jarriko du. LABek eskatuta inputatutako 5 pertsonek lotura dute bi kategoria horiekin.\nLABek beste behin ere berretsi du konpromisoa duela berdintasuna, meritua eta euskal gizarte osoak enplegu publiko bat lortzeko duen gaitasuna bermatuko duten LEP prozesu garbiekin. Kasu honetan, herri-akusazio aktiboa egin du, eta orain arte Gasteizko 2. Instrukzio Epaitegian onartutako eginbide guztiak egiteko eskatu du.\nEra berean, defendatzen jarraitzen dugu berme-mekanismoen zorroztasunik ezak, prozesuak dituen pitzadurek eta hainbat jarduera zehatzek agerian uzten dutela Osakidetzako zuzendaritzaren parte-hartzea ezinbestekoa zela filtrazioak gerta zitezen eta zigorrik gabe gera zitezen. Langile, alderdi politiko, herritar eta LAB bezalako sindikatuen salaketak euskal osasun publikoan lanpostuak banatzen zituen bezero sare baten planak zapuztu zituen. Sare horren nukleo operatiboa Jon Darpón, Mª Jesus Mugica, Xabier Balerdi, Juan Carlos Soro, Andoni Arcelay eta Miriam Apariciok osatzen zuten.


Aita Menniko bigarren agerraldia "ekidin zitekeela" salatu du ELAk - Arrasate - Goiena.eus\nUxue Igarza 2020-11-27 13:47\nOspitaleak atzo jakinarazi zuen psikiatria legaleko unitatean positibo berriak atzeman zituztela eguaztenean. Zehazki sei dira kutsatuta dauden egoiliarrak, eta hamalauk negatibo eman dute. Bertatik azaldu nahi izan dute izan diren bi agerraldiek ez dutela "elkarren artean harremanik".\nCOVID-19ak bigarren aldiz kolpatu du Aita Menni, eta ELAk berriz salatu du ospitaleak egin duen kudeaketa: "Zoritxarrez, enpresaren arduragabekeriaren eta aurreikuspenik ezaren emaitza da hau. Guztiz onartezina da dimentsio honetako zentro batean langileek eta pazienteek prekarietatea maila honetan jasan behar izatea".\nOspitaletik adierazi dute sei direla unitatean kutsatuta daudenak, eta bestetik, azaroaren 5ean Benito Menni unitatean hautemandako kasuen harira, 34 egoiliar eta hamaika langile daudela kutsatuta oraindik. Horrez gain, hilaren 19an egoiliar bat zendu zela ere jakinarazi dute. Nolanahi ere, bi agerraldiek elkarren artean harremanik ez dutela azpimarratu dute, eta datozen egunetan PCR probak egiten jarraituko dutela.\nSindikatuarentzat lotura dute kasuek\nOspitaletik adierazitakoaren kontrara, ELAk esan du langileak hainbat unitatetan lanean aritu direla "pertsonal faltarengatik" eta horrek "unitate guztiak arriskuan" jarri dituela: "Konfinatu aurretik, konfinatu bitartean eta ospitalean bi agerraldi izan ondoren ere langileak batetik bestera ibiltzen dira. Bigarren agerraldiak lotura zuzena dauka langileak unitate desberdinean aritzearekin".\nBestetik, "pertsonal falta", "neurri zehatzen gabeziak" eta Aita Menniko "lan-baldintzen prekarizazioa" ere salatu dituzte ohar bidez, eta Eusko Jaurlaritza eta Aldundira jo dute "hitzetatik ekintzetara" igaro daitezen eskatzeko. Bestetik, langileei mobilizatzeko dei egin diete.


Elkartea - ACOA-AKE Asociación de Concejos de Álava\nArabako Kontzejuen Elkartea elkartezko erakunde bat da, 1996ko abenduaren 15ean eratu zen eta helburu nagusia du gure Lurralde Historikoko Kontzejuen interesak eta eskubideak defendatzea eta horiek maila guztietan ordezkatu, sustatu eta garatzea. Gaur egun, 268 Kontzeju biltzen ditu Elkarteak, eta egoitza soziala Elorriagan (Araba) du, Batzar-etxea kaleko 9. zenbakian.\nElkarteak honako gobernu eta administrazio organo hauek ditu:\nLurralde Kontseilua, Zuzendaritza Batzordearen eta bazkideen arteko kontrol eta harremanerako organo iraunkorra.\nZuzendaritza Batzordea, kide anitzeko zuzendaritza organo iraunkorra.\nPresidentetza, kide bakarreko organo betearazlea.\nElkarteak Administrazio Aholkularitza Zerbitzu bat du bazkideen eskura, aurkezten diren lege arloko kontsultak ebazteko, eta laguntza ematen zaie bazkideei diru-laguntza eskaeretan edo dokumentu soilagoak betetzen ere. Horrez gainera, Obra publikoen ingeniaritza teknikoaren Zerbitzu bat eskaintzen die bazkideei, jarduera-eremu horrekin lotuta dauden Kontzejuen jardunbideetan.\nElkarteak, bestalde, lan aktiboa burutzen du Kontzejuak sustatzen eta haien interesak defendatzen, bere Estatutuetan aurreikusitako helburuekin bat etorriz, betiere herrietako biztanleen mesedetan. Era berean, Elkarteak Kontzejuen ordezkari eta solaskide aritzeko eginkizun ez nolanahikoa betetzen du Lurraldean diren administrazio eta erakunde ezberdinen aurrean, aldarrikapen funtzioak betez Kontzejuei eragiten dieten kontu guztietan. Elkarteak Kontzejuak administrazio publiko gisa aitortuak izan daitezen (halaxe baitira) lortzera zuzendu izan ditu bere ahaleginak eratu zenetik, eta dagozkion eginkizun publikoak betetzeko finantzaketa duin bat ziurtatzera.\nUste dugu Kontzejuak ordezkaritza zabaleko Elkarte indartsu batean batuz gero, aukera ematen digula Kontzejuen eta bertako biztanleen interesak modu eraginkorragoan aldezteko. Eta uste dugu funtsezkoa dela Elkartearen esku-hartzea, esate baterako egun Kontzejuei zuzenean eragiten dieten gaietan, Toki Erakundeak Finantzatzeko Foru Araua (TEFFF) berrikusten, kasu, zeina Kontzejuak finantzatzeko funtsezko tresna baita. Badakigu ez dela lan erraza, baina esperientziak esaten digu egindako ahaleginek fruituak emanez joan direla.\nInformazio gehiago izan nahi baduzu honi edo beste edozer gairi buruz, hemen gaituzu:\nElorriagako Batzar-etxea, 9\n01192 · Elorriaga (Araba)


Egileak: Emojiak Sortzailearen bazterrak: ntxokarro\nDonostia bisitatu nahi baduzue non jan eta non lo egin erakutsiko dizuegu.\nHotel Maria Cristinak ***** izar ditu eta oso garestia da . 400 euro gau bakoitzeko.\n%97-ak gomendatzen du hotela, suiteak ere baditu eta gela oso politak eta handiak ere.\nHotel Londresek **** izar ditu eta oso garestia da hondartzaren ondoan dagoelako, ondo jaten delako eta logelak oso politak eta goxoak direlako.\nNiza hotela Kontxaren parean dago eta *** izar ditu. Oso goxoa da eta oso polita ere , pertsona askok gomendatzen dute eta oso ondo dago.\nIrenaz Resort hotela ** izar ditu eta oso ondo dago. Miramoneko parke teknologikoaren ondoan eta Aiete-Miramoneko egoitzetan kokatuta dago.\nMonte Ulia hotela izar * du eta Naturaren-erdian kokatuta dago. Hiritik minutu gutxira eta Zurriola hondartzatik lau minutura\nDonostian lo egiteko aukera merkeagoak ere badaude:\nIgeldoko Campinga horietako aukera bat da .\nBeste aukera bat ere badago eta Igara Campinga da. Igerilekua , taberna eta bungalow oso politak daude .\nTxirrita sagardotegia Donostia erdialdean dago. Kontxa hondartzatik oso hurbil kalitate onekoa da eta jendeak gomendatzen du eta menu goxoak jartzen dituzte. 210 lagun sartzen dira eta bertsolarien omenez eginda dago batez ere Txirritaren omenez. Zuen zain daude!\nGurutzeta sagardotegia sagardo naturalen upategia da. Bertako ekoizpena. Ostegun, ostiral eta larunbatetako eguerdietan, esperientzia izateko aukera duzue: Sagardoaren historia kontatzen dute, dastaketako hastapena ere eta sagardotegiko sukaldaritza tipikoaren tailerra.\nDonostian pintxo-potea ospatzen da. Pintxo-potea Vitoria-Gasteizko ostatuen ideia nagusia baino gehiago ez da. Jendea erakartzeko besterik ez eta aste bateko egunean pintxoa eta edaria hartzen da (normalean, txakur txikia edo ardoa) merkeagoa delako.\nDonostian pintxo poteaz gozatu dezakezue.\nAstelehenetan giro gutxi dago, baina jendeak IPOTX tabernan 19:00tatik 21:00-ak arte pintxo-poteaz gozatzen du.\nAsteartetan Grosen BAR EZKURRAK eta BAR AINGERUK dute pintxo-potea.\nAsteazkenetan Amaran MARITXU oso pintxo-pote goxoak ditu asteazkena aukeratzen dutenentzat.\nOstegunean giro gehiago dago. Arrizar, Roteeta, Elizasu, Altza gaina, Urbeltza, Txomin, Ondarra, Belea, Aurresku, Urraki, Belfast, Herria eta Suhazin gozatu dezakezue.\nOstiralean Jon Anderren pintxo-pote oso goxoak jartzen dituzte.\nLarunbatean eta igandean ez daude pintxo-poteak.\nArzak jatetxea Donostiako hoberena da. *** izar Michelin ditu.\nGaur egun Juan Mari Arzak eta bere alaba Elena daude sukaldea antolatzen. Oso plater moderno eta landuak aurkitu ditzakezue.\nVia fora jatetxea Donostiako Ibai ertzean dago. Hango janaria mediterranearra da, bereziki arrozak, eskalibada eta tostak oso goxoak daude. Eguraldi ona egiten duenean Donostiako terrazarik onenetarikoa da.\nTeresatxon lehen esnea saltzen zuten. !2 langilek egiten dute lan han eta menu eta pintxo asko dituzte. Teresatxon 70 pertsona sartzen dira barruan edo kanpoan.\nAkelarren 80 lagun sartzen dira. Igande gauean, astelehenean eta asteartean itxita dago. (Neguan). Igeldo mendiaren hegalean dago itsasoari begira. Areto pribatuak ere ditu eta hiru izar Michelin ditu.\nDonostian ere jatetxe veganoak daude.\nEta noski jatetxe begetarianoak ere bai.\nDonostian polikiroldegiak ere badaude adibidez, Aieten Polideportivo Municipal Etxadi dago. Altzan ere Gimnasio Municipal Altza dago. Polideportivo Municipal Bentaberri ere Bentaberrin dago. Bidebietan, Polideportivo Municipal Bidebieta dago. Egian, Polideportivo Municipal Egia dago.\nDonostian ondo pasatzeko eta dantzatzeko tokiak ere badaude eta Bataplan diskoteka horietako bat da.Hamasei urtetik gorakoa da, nerabeak oso ondo pasatzen dute eta helduak ere .\nOndo pasa nahi baduzu hemen beste aukera batzuk dituzu : Bataplan, Diskoteka gu etab.\nParkeak ere badaude eta Cristina enea horietako bat da . Belar pila bat dago eta natura pila ere .\nMiramon parkea beste aukera bat da eta primeran dago. Maketa asko daude eta umeak jolasteko ere badago.\nMiramarreko lorategia ere badago. Pico del loro gainean dago. Britaniar batek Ingalaterrako gaztelu bat bezala.\nAiete parkea ere Donostian dago eta jauregi politak ditu.\n©2017 EUSKAL HERRIKO IKASTOLAK\n943 44 51 08


euren kokapenak sendo ditzakete, eta Pasaiako hainbat produkturentzat arriskugarriak izan daitezke.\nIldo honetatik, Frantziako Estatuak Baiona indartzearen aldeko apustua egin duela dirudi, portu-azalera egokitzeko inbertsio handiak egiten ari baitira.\nGora jotzen duen dinamismo honen adibidea, duela gutxi Marcial Ucin gipuzkoar enpresa siderugikoak portu honetan eraikitako planta dugu eta argi dago horrek enpresa honetako produktuekin lotutako trafikoa erakartzeko ondorioa izango duela eta beraz, gainerako produktu siderurgikoetarako ere.\nPasaiako industri iharduerarako leihakide indartsua dugu lurreko garraioa.\nEuropako errepideak eta trenbideak etengabe hobetzen eta sarea osatzen ari direlako.\nOndasun eta Zerbitzuen alorreko garraioan merkatuko kuota irabazten jarraituko dutela espero da.\nItsasoko garraioak abantaila leihakorrak dituen irudipena dago 1.500 km-tik gorako distantzietan.\nIldo honetatik, urruti samarra dauden merkatuak erakartzen lagunduko dituzten merkataritza-estrategiak garatzea egokia dela dirudi.\nEuropa Zentraleko trafikoa erronka honi aurre egiteko elkartekide bat izan daiteke.\nTrenbideari dagokionez, europear zabalera duena leihakide indartsua da produktu siderurgikoetan eta edukiontzietan, eta logikoa da leihatzeko ahalmenak gora egitea Espainiako estatuan eta Europa osoan abiadura handiko trenbide-sarea osatuz joango den neurrian.\n3. 1.3. Iharduera horiekin zerikusia duen Pasaiako portuaren alde sendo eta ahulen inguruko azterketa\nPasaiako portuak bere trafikoaren arloko merkantzien mugimendua erakartzeko leihatu behar duen erakunde gisa, bere leihakideekin konparatuz ezaugarri positiboak eta negatiboak ditu.\nBatzuk bere barne-egoeratik datoz zuzenean, beste batzuk kanpotik datozkio, nahiz eta zentzu batean edo bestean portuaren bidegarritasunean eragina izan.\n3.1.3.1. Alde ahulak\nPortuak ez du zuzeneko zerbitzu-eremua zabaltzeko inolako aukerarik, lurrak berak duen orografiagatik eta inguruko herriek portua bere baitan ixten dutelako zeharo.\nKaietako zabalera (batezbesteko 60 metroko zabalera) estua da arrazoizko erabilera baterako.\nPortu-barrutiaz kanpo iharduera logistikoetarako eremuak zabaltzea exijitzen dute traba hauek, portuarekin komunikazio-lotura on samarra dagoen edo egon daitekeen gertuko tokietan batik bat.\n.Portuak dituen muga fisikoek. eslora- (180 m) eta sakonera- (29-30) mugak zabaltzeko aukera gutxi eskaintzen dute.\nHonek, Badian sar daitezkeen untzietako tamaina baldintzatzen du.\nHerrera kaia bereziki, sakonera txikiagatik (5 m eskas), eta eremu hertsi batean dagoelako, untzi txikiek baino ezin dute erabili eta hortaz ez da egokia merkantziak kargatzeko eta deskargatzeko.\nPortuko iharduerari lotutako hainbat zerbitzuren kudeaketa oso zatituta dago.\nNazioarteko joerak berriz, gero eta gehiago zerbitzuetan integratutako enpresa gisa funtzionatzeko eskatzen du.\nHorrela eskaintzen dituen aukera guztien baterako sustapena egin dezake nazioarteko mailan.\nPortuari lotutako ekonomi iharduerek krisialdi larria jasan dute enpleguan eragin handia izan duena eta portuko ihardueran ere bai.\nArrantza eta untzigintza antzina Badiako hazkunde ekonomikoaren oinarriak, gainbeheran dauden sektoreak dira.\nMerkatuko segmentu gehienek ekitaldi batetik bestera gora-behera handiak izaten dituzte edo behera doaz, txatarra beharbada eta automobilen trafikoak azkenaldi honetan izan duen arrakasta salbu.\nTrafikoak gehienbat errentabilitate gutxiko iharduerak eta bezero gutxi biltzen ditu bere inguruan.\nEtorkizunari begira itxaropen guztiak jarrita dauden merkantzia horietariko bat, automobilak adibidez, bi bezeroren esku dago batez ere...\nBestaldetik, trafiko gehienek jatorlekua edota helmuga geografikoa oso gertu dute ihardueraren % 70 gutxi gora-behera Gipuzkoako 4 edo 5 bezero onen inguruan dago bilduta.\nHonek esan nahi du arriskutsua litzatekeela oso, bezero on horietariko batek merkantziak sartu eta ateratzeko beste portu batzuen aldeko apustua egingo balu edo beste garraiobide bat aukeratuko balu.\nHau gutxi balitz, Pasaiako portuan ez dago bertan lehorreratuko diren ez ohiko ibilbiderik ez itsas-linearik.\nEpe luzerako enpresa-plan estrategiko bat ez egoteak, jarraituko beharreko ildoak azpimarratuko dituena eta aldi berean egunero agertzen diren behar puntual horietatik baino urrutiko sena izango duena, batzuetan irizpide koiunturalegiak hartzera bultzatzen du, a posteriori erantzutea, baina ez du aurrea hartuko dion behar bezalako jokabiderik.\nPortuaren ardura duten instituzioen arteko lotura eta koordinazioa; azpiegituran, portuari loturiko ihardueretan eta bere hiri-ingurunean ez da nahikoa.\nHau larria da batez ere, kontuan hartzen badugu elkarrekiko menpekotasun handia dutela gai horiek, hala nola, portuak jasaten duen lursail gabeziari irtenbidea, kanpora begira portuko zerbitzuetan integratutako zentro bat bezala funtzionatzeko beharra, etab.\nLoturarik ezak gatazka handiak eragin ditu.\nBilbo etengabe ari da indartzen, Pasaiak duen trafiko nagusiarekiko leihan.\nBilbo bultzatu nahi duten instituzio eta egile guztien arteko adostasuna handia da eta ondorioz, horrek ekarri du jokabide bateratua norabide beretik jotzeko garaian.\nHau dela eta, bere azpiegitura hobetzeko eta ahalmena handitzeko inbertsio garrantzitsuak egiteko aukera du.\nBeste portu batzuk, neurri apalagoan ordea, arriskugarriak ere izan daitezke, arestian aipatutakoak batez ere: Bermeo, Baiona, Bordele eta La Pallice.\nMerkatuaren alor zehatz batzuetan espezializatzen ari direla dirudi, eta Pasaiarekiko abantail leihakorra lortzen ari dira, gaur egun Pasaiak kontrolatzen dituen trafiko-kuotak erakar ditzakete.


Nanozientzia superheroientzat - NANOKOMIK\nCIC nanoGUNE eta Donostia International Physics Center (DIPC) ikerketa-zentroek Dayanne eta Murillo. Nanozientziaren indarra komikia aurkeztu dute gaur Donostian.\nKomikia 2016an nanofikziozko lehen komiki partaidetzazkoa sortzea helburu izan duen nanoKOMIK proiektuaren emaitza da eta horretarako Zientziaren eta Teknologiaren Espainiako Fundazioa (FECYT) – Ekonomia, Industria eta Lehiakortasun Ministerioaren dirulaguntza jaso du proiektuak. Ana Arrieta, UPV/EHUko Gipuzkoako campuseko errektoreordea eta Txema Pitarke (CIC nanoGUNE) eta Ricardo Díez Muiño (DIPC), nanoKOMIK proiektua antolatu duten zentroetako zuzendariak hartu dute parte ekitaldian.\nErrealitate horren jakitun, CIC nanoGUNE eta DIPC ikerketa-zentroek nanoKOMIK proiektua bultzatu dute, nanozientziaren eta nanoteknologiaren alorrean egiten diren aurrerapenek eskaintzen dituzten aukerak gizartean hedatzea eta gazteen sormena piztea helburu duen dibulgazio-proiektu kolektibo, multidisziplinar eta nazioartekoa, hain zuzen ere. Horretarako, nanoKOMIK erronkan murgildu ditu 12-18 urteko 200 gazte inguru, nanobotereak izango dituen komiki-superheroi bat sor dezaten, hau da, materiak eskala nanometrikoan dituen propietate txundigarrietaz baliatzen den heroia. Erronkara aurkeztutako ideiarik onenetan oinarrituta Dayanne eta Murillo. Nanozientziaren indarra dibulgazio-komikia sortu da.


Beterano militar batek inposatutako gerrari buruzko oharrak - قضایی گالری\nIraultza Islamikoaren garaipenaren eta haren ondorioen erdian, herrialdeko inteligentzia- eta segurtasun-erakunde militar eta zibil guztiak desegin ziren eta inteligentzia-erakunde bakoitza SAVAK eta SAVAK gisa etiketatu zuten, eta informazio-dokumentu eta erregistro asko arpilatu eta inteligentzia-agentziak eta agenteak barruan eta kanpoan Herrialdea identifikatu edo erabili gabe zegoen eta informazio-fluxua galdu egin zen. Borrokako Inteligentzia Zerbitzuak Armadako erakundeak eta unitateak erori egin ziren edo ia funtzionaezinak izan ziren, eta inork ez zion kasurik egin militarrei eta inteligentziaren garrantziari.\nISNAren arabera, Massoud Bakhtiari 2. brigadier jeneralak, Islamiar Errepublikako Armadako beteranoak, idatzi zuen oharra. “Armada Irakeko gudu-zelaian” idatzita dago:\n“Irakek gerra danbor hotsarekin 1980ko irailaren 22ko arratsaldean, Irango Errepublika Islamikoko armada, oraindik ere aurreko jazarpenak eta komandanteen eta komandanteen arazo nekagarriak jasaten dituen eskulan eta ekipamendu eta moralak nekatuta eta nekatuta. diziplina-maila baxuko kudeatzaileak, urte eta erdi baino gehiago igaro da unitateen mantentze-lanak entrenatu eta eten zituenetik, lehendik zuen borroka-gaitasunaren erdia baino gehiago herrialdeko ipar-mendebaldeko eskualde nahasietan hedatzen zuen bitartean, bere askotan. Irakeko 1.600 kilometroko muga-eremuak.Eta jendarmeriaren mugako kontrolguneen alde, 81. eta 92. dibisio blindatuetako indar ahulduekin etengabeko gatazkan egon zen.Azkar eta ausart aurre egin zion Irakeko inbasioari.Armada areagotu eta aurre egin zion. presio eta murrizketen itsasoa, iraultzaren ondorengo lehen egunetan bezala, presaka berreraiki eta fronteak sendotu zituen, instalazio gutxi eta geratzen zirenak erabiliz.\nKhorasango 77. Infanteria Dibisioa eta Teherango 21. Infanteria Dibisioa (1980ko irailaren 6az geroztik batu eta antolatzen ari zirenak Teherango 1. Dibisioa eta desegindako Guardia Inperiala batu zirelako), biak Kurdistanera espedizio batailoiak zituzten. eta Khuzestan, baita artilleria batailoi batzuk ere.Aire Indarra izan zen lurreko indarrak esku hartu zezakeen unitate bakarra 1.600 kilometroko fronteari laguntzeko, 81. eta 92. Dibisio Blindatuak eta 37. Borroka Talde Blindatua barne. Talentuaren %50 baino gutxiagoko unitate hauek eta arazo asko baina azkar gauzatu ziren eta Khorasan-eko 77. Infanteria Dibisioak Abadan eskualdera bidalitako elementuek hiriaren erorketa eragotzi zuten eta 21. Infanteria-Dibisioa erdi amaitutako integrazioarekin, Irakek eskualdeetara aurrera egin zuen Eta Khuzestan iparraldeko helburu estrategikoak gelditu zituen.\nFronteetan zehar artilleria eta artilleria taldeen artilleria eta aire bakarreko helikopteroak erabili ziren erasotzaileen unitateak zapaltzeko. Mundu gerren eta armaden historian aurrekaririk gabeko mugimendu batean, tropa eskasia, fronteen hedapena eta etsaiarekiko borroka boterearen desberdintasuna asko jasaten ari ziren bitartean, lurreko indarrek ezinbestean behartu zituzten graduondoko ikasle guztiak eta hirugarren mailakoak. Khorramshahr defendatzeko ofizialen akademiak infanteria talde gisa jardun zuen.\nIrango Errepublika Islamikoko Armadaren Aire Indarrak, 1980ko abuztuan Nojeh Aire Baseko (Niqab) estatu kolpearen kolpe lazgarria jasan zuena, eta bere erreplikak indar horren gainerako indarra agortzen ari da oraindik, eta 37 pilotu izan dira. exekuzio taldeari entregatu Edo garbiketa zabalak jasan zituzten, irailaren 22ko arratsalde berean, eta Irakeko aire inbasiotik bi ordura bakarrik, herrialdearen mendebaldeko base eta aireportu guztietan eta Teheran; Urmiatik Omidiyeh eta Bushehr-ra, Hamedango hirugarren ehiza-basetik eta Bushehr-ko seigarrenetik, Irak gainetik hegan egin eta iparraldeko “Kirkark” eta “Mosul” baseak bonbardatu zituen eta Irakeko hegoaldean Shoaiba eta Nasiriyah (mendekua). operazioa) eta hurrengo egunean Hau da, 1980ko urriaren lehenean, eguzkia irtetearekin batera, 140 lagunen eraso batean eta 300 hegalditan, Irakeko baseei, zentro militarrei, erregai iturriei eta erregai iturriei gogor eraso zien. zutabe militarrak (Arku 99) izeneko operazio moduan.\nIrango Errepublika Islamikoko Armadako Aire Indarraren (Saddamek hilda bete zuen) erasotzaileen aurre-prebentziozko erasoak Irak barruko helburu taktiko eta estrategikoen aurka eta eraso gogor hauen jarraipena egun batzuk geroago arte, Sardar Qadisiyah kendu zioten. kalkulu oker batena.Irakeko armadak azkar hartu zuen Irakeko itsas armada herrialdeko kostaldean eta Khor al-Adala eta Arvand ibaiak, Al-Bakr eta Al-Umayyah petrolio terminalak erasotzeko eta suntsitzeko eta Irakeko petrolio esportazioak mozteko prestatzen.\nIrakeko erregimenak Iranen aurkako ofentsiba militarra abiatu zuen garaian, Irango Errepublika Islamikoaren armadak lehen aipatutako arrazoiengatik Irango Errepublika Islamikoaren armadak berreskuratzeko boterea galdu ez ezik, indar oreka ere aldatu egin zela zirudien eta botere militarraren oreka ere. Irakeko alde egiteko.\nMugetan gatazka eta gatazka militarrak hasi ondoren, batez ere 1979aren amaieran eta 1980ko hasieran, zenbait elementu militar eta funtzionario jatorra, batez ere adimen militarreko adituak, mugimendu eta jarduerak eta Irakeko indarren hedapen eta kontzentrazioen ondorioz. muga komunak.Goi-funtzionarioek ohartarazi zuten Irango Errepublika Islamikoaren inbasio militarra Irakeko inbasio militar bat izateko aukeraz, baina haien abisua ez zen aintzat hartu eta mehatxua ez zuten serio hartu.\nAbisu horiei erantzunez, Indar Armatuen Presidente eta Komandante Nagusiak adierazi zuen Irakeko Iranen inbasioa ezinezkoa izango zela Ekialde Hurbileko indar desoreka mundu bipolarren egoeran, eta horrek eragin dezakeela. mundu gerra berria. Herrialde batzuei inbasioaren mehatxuaz eta Irakeko mehatxuaren larritasunaz diplomatikoki ohartarazi diote Irani, eta mugan zehar kontzentratzen ari diren Irakeko indarren argazkiak eta beste froga batzuk ere eman dituzte, funtzionarioen jaramonik ez eta sinesgaitzarekin jarraitu dute.\nIrakeko mehatxuaren hilabeteetan, Defentsa Kontseilu Gorena 16 aldiz bildu zen herrialdeko segurtasun egoera aztertzeko, eta ez zen erabaki zehatzik hartu Irakeko balizko inbasio bati aurre egiteko, eta ez zen ariketarik egin bere aurkariek eta gatazka politikoek. sistemaren barnean mugako mehatxu larriei eta defentsa-segurtasun arazoei aurre egitea eragotzi zuen, eta militarrei ez zitzaien behar adina laguntza jaso indarrak mugitzeko eta botere militarra emateko, eta mugimendu horiek ez zituzten militarrek onartu. Batez ere, 1980ko abuztuaren 28ko estatu kolpearen ostean, Niqab estatu kolpea izenez ezagutzen dena, armadarenganako mesfidantza honek bere gorenera iritsi zen berriro eta Khuzestan 92. Dibisio Blindatua bere kuartelera itzuli zen muga eremutik.Komandante talde bat atxilotu eta zigortu zuten. hil arte eta batzuek ihes egin zuten.Eta Khuzestango gobernadorea bezalako zibilek hartu zuten dibisioaren agintea.\nOrduko Defentsa ministroa, Chamran doktorea (Martiria), Asanblea Nazionalera deitu zuten eta armadaren garbiketa eta berrantolaketari buruz galdetu zioten. Namardeh-k adierazi duenez, 2.000 langile, batez ere goi-ofizialak eta komandanteak, kaleratu dituzte orain arte, eta beste pertsona batzuen kasuak ikertzen ari dira, eta berehala jardungo dute. Apirilaren 10ean, AEBek Iranekin harremanak eten zituela eta AEBek Iranen aurkako enbargo militarra iragarri eta egun bat geroago, Saddam Husseinek prentsaurreko batean esplizituki adierazi zuen 400.000 lagun dituen Irakeko armada prest zegoela Errepublika Islamikoarekin dituen diferentziak konpontzeko. Iranera joz Indarraz eta gerraz hitz egiten da, Irango idatzi gabeko doktrina militarrak armada txikiagotzea du helburu, eta horregatik Teherango 1. eta 2. Infanteria Dibisioak batu eta dibisio batean antolatzeko agindua da. eman eta inplementatu, hau da, dibisio bat ezabatzea esan nahi du.Lurreko indarren ordena, eta argiago esateko, Irango armadaren defentsa boterearen zatiketa bat murriztea izan da.\nEztabaida honetatik atera daitekeen ondorioa; Irango Errepublika Islamikoa harritu eta ez zegoela Irakek Iranen inbasioaren gaiarekin. Ezustekorik gabe, inteligentzia militarreko elementuek abisuak eman zituzten Irakeko funtzionarioen itxurazko jardueren eta adierazpen publikoen eta mehatxuen azterketan oinarrituta, baina gizon politikoen gobernuak ohartarazpen horiei jaramonik egin ez eta Irakeko erregimena egonkortasunik eta esku hartzeko indarrik gabe utzi zuen.Hori arriskutzat hartu zen. eta, hortaz, ez zen neurri egokirik hartu, hala nola, ariketa militarrak eta manifestazioak egitea, edo muga-eremuetara gehigarriak eta errefortzuak mugitzea, eta herrialdeko goi zuzendaritzako mailetako gatazkek, auziek eta norgehiagokek horrelako gaiei aurre egiteko aukerak eman zizkieten. Berak ez zuen axola herrialdearen patua eta bizitza.\nIrakeko Iranen inbasioaren esperientzietako bat da, hain zuzen ere, bere botere militarra ahultzen ari den gizarte batek eta beren herrialdearen mehatxu potentzialei eta benetakoei kasurik egiten ez dieten gizonen gobernu batek azkenean ordaindu behar duela horren prezioa. arduragabekeria. Irakek Iran inbaditu zuenean, bere lurreko indarren talentua 195.000tik gorakoa zen, 12 dibisiotan antolatuta (5 dibisio blindatu – 5 infanteria dibisio – 2 dibisio mekanizatu), baita Guardia Errepublikanoaren Brigada Blindatua, hiru Indar Berezi Brigada eta gutxi gorabehera 10. brigadako mugazainek (jendarmeriaren antzekoa), Irakeko Aire Indarraren talentua 18.000 eta 10.000koa zen Aire Defentsako Indarrean, eta Irakeko Armadaren talentua 4.000koa zen, guztira 400.000 irakiar talentu zituen garai hartan. heldu bat.\nIraultza baino lehen, Irango armadak 400.000 inguruko talentua zuen eta jendarmeriak 10.000, baina zerbitzu militarra bi urtetik urtebetera murriztu zenez, 300.000 laguneko armadaren talentua 200.000 baino gutxiagora murriztu zen. Eta gendarmeriak gehienez 10.000 lagun jardun zezakeen mendebaldeko eskualdeetan, herrialde osoan zabalduta zegoelako.\n1979an eta 1980an, ipar-mendebaldean eta Irakeko mugan izandako gatazkaren ondorioz, AEBek Iranen setio ekonomikoa eta armamentikoa zela eta, armadaren gaitasun militarra egunez egun gutxitzen ari zen bitartean, Irakeko armadak indartzeko plana aurreikusi zuen eta 1980. urtearen hasieran bere lurreko indarra 12 dibisiotara igo zen, eta horrela iraultza baino lehen zegoen botere militarraren oreka erlatiboa aztoratu eta erabat aldatu zen Iraken aldera.\nGerraren lehen urtea, batez ere sei hilabeteak, armadaren kontrolpean egon zen lehenik, eta IRGCk armadarekin batera borroka egin zuen unitate txikietan.\n1980ko irailaren 22an, Irakeko armadak 1.000 kilometroko fronte bat ireki zuenean Iranentzat, ondo hornitutako zazpi infanteria eta blindatu dibisio jaurtiz, armadak 81. eta 92. dibisio blindatua, 84. infanteria brigada eta 37. blindatua baino ez zituen lehorreratu. Shirazeko Talde Blindatua.Fronte honetan, erasotzaile bat izan zuen (%50eko antolakuntzako talentu baino gutxiagokoa), baina elementu gutxi hauek, artilleriaren suaren, airearen eta aire indarren laguntzarekin, halako erresistentzia ausarta jarri zuten. Gerraren lehen 10-15 egunetan, Irakeko armada inbaditzaileak ez zuen aurrerapenik eman eta, erasoak jarraitu zituen Khorramshahr eremuan izan ezik, beste fronte batzuetan gelditzera eta defentsa posizioa hartzera behartuta egon zen.\nBorroka estandarren arabera, unitate baten borrokarako presttasuna % 70-60koa denean, unitate horrek ez du prestatasun operatiborik, baita defentsako operazioetarako ere. Egungo egoeran, talentu %50 baino gutxiago duten lurreko indarrek hornitutako Irakeko armadari aurre egin diote eta Irakeko gerra-makina indartsua geldiaraztea lortu dute, eta hori armadarentzat aparteko abantaila da.\nInozoa da sinestea Karun eta Karkheh eta Karkheh Kor ertzean irakiarren indarrak geldiaraztea euren helburuak lortzeagatik eta aurreko planagatik izan zela, analisi militar soil batek erakusten duelako Irakek Khorramshahr okupatzea beste aukerarik ez duela. (hau ere amaitu gabe dago).Helburu estrategikoak ez zituen lortu eta ezin izan zuen aurrera egiten jarraitu.Gure indarren egonkortasunaren intentsitatea dela eta, Khuzestango basamortu zabaletan eta Ilam-eko eremu menditsuetan lurreratu behar izan zuen. Kermanshah, eta Saddam Husseinen ametsak halako amesgaizto bihurtu ziren.Baaser erregimenak zortzi urtez libratu ez zituena. Hortaz, ohore bat da armadak erasotzailearen aurrerapen azkarra oztopatzea, armadak jasaten duen egoeran ere.\nGerraren lehen egunetatik, jendea gogo handiz joan zen fronteetara armadari laguntzeko. Mugimendu eta presentzia horrek armadari morala eta bihotz indarra eman zion eta arerioaren aurrean gero eta egonkorrago izatera bultzatu zuen, eta azken garaipenaren funtsezko faktoreetako bat den gerraren aldeko herriaren laguntza da. gaur egun bere formarik goren eta desinteresagarrienean ageri da.Iran eta baita munduko historia militarrean aurrekaririk gabekoa izan zen. Garai hartan, borrokalari desinteresatu eta etsi hauek ez zuten borroka eraginkortasunik antolakuntza eta prestakuntza faltagatik, eta ezin zuten eragin handirik izan frontearen eta gerraren patu orokorrean. 1979ko abenduaren 26an sortu zen Basij indarra, Rahel imamaren agindupean, oraindik ez zegoen Guardia Iraultzaileen kontrolpean, eta Bani Sadr presidenteak uste zuen Basij indarrak bere kontrolpean zeudela komandante nagusi gisa. eta Lehen urtean, zenbait frontetan unitate txikiak zeuden eta Abolhassan Bani Sadrrek ez zuen interes eta sinesmen handirik erakutsi IRGCk gerran zuen presentzia eta parte hartzean.Irango Islamiar Errepublikako Armadaren kontrolpean zegoen. .\nافسر ارشد مالی داعش در بغداد دستگیر شد


Gizarte ekonomiaren gaineko masterra emango du MUk - Debagoiena - Goiena.eus\nGizarte ekonomiaren gaineko masterra emango du MUk\nLeire Kortabarria 2016-07-19 16:21\nGizarte-Ekonomia eta Enpresa Kooperatiboaren Masterra aurkeztu du Mondragon Unibertsitateak.\nGizarte-Ekonomian eta Enpresa Kooperatiboan Masterraren programaren helburua da, “formazio-prozesu berritzaile baten bitartez, profesionalak eta ikertzaileak gaitzea kooperatibismoaren eta gizarte-ekonomiaren hainbat modalitatetan, gizarte-ekonomiako puntako ekosistema baten erdian: Mondragon”.\nAntolatzaileen esanetan, “gizarte-ekonomia gakoa da enplegua sortzen, izaera sozial nabarmena duten enpresak sortzen eta munduko hainbat lurralde garatzen, eta hainbat herrialderen politika publikoetako agendan eta ikerketa zientifikoetan gero eta leku handiagoa du”.\nMaster programa horrek, Korporazioaren eta Mondragon Unibertsitatearen egiten jakitea aprobetxatuz, garapen sozioekonomiko eta territorialaren gakoak aztertzen ditu, elkartasunean, berdintasunean eta demokrazian oinarrituta.\nMaster programa zuzenduta dago graduatuei eta baita lanean dauden profesionalei ere.


Samsung Neon - AI laguntzaile birtuala | TeraNews.net\nSamsung Neon - AI laguntzaile birtuala\nEgilea Nikitin Eugenius Aurkeztu 23.12.2020\nBeno, azkenean, gure industria erraldoiek etorkizunera jauzi handia egiteko denbora aurkitu dute. Ezin da bestela deitu. Samsung-en Neon teknologia berria AIrekin elikatutako laguntzaile birtuala da. Gogoratu filmak eta ordenagailu jokoak, non lineako elkarrizketarako gai den pertsona baten irudia agertzen baitzen laguntza mahaian. Koreako # 1 markak teknologia hau errealitate bihurtzea lortu du. CES 2020an, Samsungek etorkizuneko proiektuaren funtzionamendua frogatu zuen.\nRGB argiztatutako LCD pantaila. Hi-Fi akustika freskoa. Kalitatezko mikrofonoak. Oso sentikorra den hatz marken eskanerra. Hauek dira edozein fabrikatzaile txinatarrek ezar ditzakeen gauza txikiak. Samsung Neon sistemaren osagai nagusia garuna da. Zehatzago, erabiltzaileen eskaera guztiei behar bezala erantzun diezaieketen adimen artifiziala.\nEta hemen, Hego Koreako kezkaren garatzaileek aurrerapen teknologikoa egitea lortu zuten. AI gai da hautatutako gai bati buruzko solaskide batekin elkarrizketa mantentzeko. Eta gestikulatu, benetako pertsona baten aurpegiko adierazpenak erakutsiz.\nZein da Samsung Neon etorkizuna - zergatik da beharrezkoa\nJatorrietara (filmak eta jokoak) atzera egiten badugu, proiektua gobernu agentzien eta korporazio pribatuen parte izatera bideratuta dago. Samsung Neon erabiltzaileen edozein arazo konpontzeko gai den aholkulari osoa da. Proiektu honen berezitasuna bizirik dagoen pertsona batekin komunikazioaren imitazioan dago. Begien kontaktuak, psikologiaren ikuspegitik, solaskidearen arreta eta konfiantza areagotzen ditu.\nZalantzarik gabe, bankuek, finantza erakundeek, zerbitzu publikoen enpresek, aireportuek eta tren geltokiek bezalako egiturek Samsung Neon ezartzea eskatzen dute. Sistemaren funtzionaltasunak ordainketa txartelak irakurtzeko eta ordainketak egiteko aukera ematen du. Egin zenbait ekintza erabiltzailea hatz marka batekin identifikatzen denean. Ideia bikaina da, baita inplementazioa ere. Orain dena Samsungen gosearen araberakoa da eta horrek bere garapenerako prezioa iragarri beharko luke.\nXIAOMI Mi Power Bank 2 (5000mAh): berrikuspena\nGoogle Street View: Google Maps-ek denen jarraipena egiten du\nGears 5: Gears of War sagako jarraipena\nTOX 1 - 50 $ baino gutxiagoko TV-BOX onena