Gaur egun beste era batzuetara esan eta entzuten dira, gaztelaniazko “no tienes que poner en duda” edo “por qué poner en duda” ereduko esaldiak. Erderaz “no tiene que ser así” edo “por qué ser así” euskeraz esateko, sarriago entzun edo irakurriko dogu gaur euskeraz: Ez dauka zertan holan izan edo Ez dauka holan izan beharrik. Eta baleiteke, euskera txatxarragoan emonda dagoan beste hau be entzun edo irakurtea: *Ez da zertan halan izan behar.\nBaina euskerazko tradizino zahar eta klasikora bagoaz, nekez irakurriko dogu ez zertan ez beharrik hitzakaz lagunduriko partizipio perpausik. Eta bai ostera, beste eredu honetan edo antzeko baten oinarriturik: Ez dau horrelan zer izan.\nBarrutia eskribauaren Gabonetako ikuskizuna (Acto…) antzezlanean aingeruak berba honeekaz sinistarazoten deutso Andra Mariari seina erneko jakolako barri ona,: “Ez dozu zer efini batere dudarik, / ezta zeruarentzat inposiblerik”. Ez dino ez: zertan ifini, ez ifini beharrik.\nDenporan atzerago jota, gure errefrautegi aspaldirengoan, 1596ekoan, badogu egitura beronen beste errastu bat, eta bikotxa baten faltan: “Elli doillorrean ezta zer autu, / ta bizar gorritan gitxi zer sinistu. // En ruin ganado no hay que escojer, / y en barba roya poco que creer” (384).\nAditz nagusia ezezka emona agiri da honeetan: ez dago, ez da, ez dauka edo ildo horretako aditzak izan ohi dira, mende perpaus legez zer galdetzaileaz eta aditz partizipio soilaz eregiriko egitura dabela. Zehar galdera perpausak dira berez, baina aditz laguntzailerik ez ohi da agiri; partizipio soila besterik ez.\nOraintsuko idazleetara etorrita, XIX. mende hasierara, J.A. Mogel dogu gure klasikoen artean egitura honen eredu bikain bat, nahiz eta Agirre Asteasuko, Frai Bartolome eta belaunaldi horretako beste idazleetan be egitura hau bardin-bardin agiri izan.\nMadalena benterea laprast eginda behera jausi eta manketan danean Peru Abarka elabarrian, eta sokorruka eta barberu eske hasten danean, berehala urteten dau Maisu Juanek aurrera, esanaz: “Ezta zer ekarri barberurik; neu naz barberurik asko!”.\nMogelen beste honetariko pasarte batzuk: “Ez dago zer bildur izan gaurko egunian”, ez dago zertan bildur izan esangureaz. “Eztauka zaldiaren biurrerari zer egin, bere erru baga il edo galduten bada”, ez daukala zaldiaren kalte-ordaindik zertan bihurtu ugazabari, aitzen emoteko. Eta hirugarren bat: “Beraz eztago zer penitenziarik egin”, gaur esango gendukena ez dagoala zertan penitentziarik egin.\nGure klasikoen egitura hau guztiz aldendua danik esaten ez nintzateke ausartuko, eta idatzirako behinik behin, erabilgarritzat joko genduke, baina zertan galdetzaileagazkoa be aintzat hartuta, jakina.\nEsanguraz harean diferenteak dira, baina egitura bere-berekoak ondoko besteok be, beti be aditz nagusia ezezka emona dala eta zehar galdera perpausa aditz partizipio soilaz eregia. Halangoak dira, berbaz hain sarri erabili ohi doguzanok: Ez dauka zer ikusi. Ez dago zer esan. Ez dauka nork emon.\nBaina arazoa da, goiko esaldien esangurak adierazoteko, egitura bitxi samarrak irakurten dirala batzuetan: ez du ikustekorik ezer, badu ikustekorik eta horretarikoak. Azken honeek, gramatikaz zuzenak ez diranik ez neuke esango, baina bai hiztunok nekez darabilguzala eta tradizinoak be nekez on egiten dituala.\nGaldetzaile bat (zer ohi da normalena) eta aditz partizipio soila (ikusi, egin, esan…) dira hor mende perpausa osotzen dabenak, aditz nagusia ezezka edo baiezka (ez dauka / badauka, ez dago / badago, ez da / bada…) agiri dala. Baina beti be, bai aditz nagusiak eta bai galderazko mende perpausak subjektu bera dabela, edota pertsona bera bietan agiri dala. Hori da arrazoia, hain zuzen, aditz laguntzailerik agirian ez izateko.\nHonelako egiturok zabal dabilz euskeran: ez dakit zer pentsau be, ez dauka nora joan, badauka nork gobernau… eta bardin ezezka: ez dauka zer ikusi. Edozelan be, mendeko aditz horrek ez dau mugatzailerik beregantzen, ez –a mugatzailea, ez –ik partitiboa. Halanda ze, ez gagoz behartuta esatera: Ez dauka zer ikusirik edo Badauka zer ikusia. Nahikoa dogu, batean zein bestean, zer ikusi soila erabiltea, mugatzaile barik.\nMugatzailea erabili ahal izateko, zer ikusi egitura binangoa barik, zerikusi izen konposatua behar dogu, zeresan, zeregin eta beste antzeko batzuen erara sorturiko izen konposatua. Orduan bai, batera idatzita dagoanean, zer esan > zeresan, izen kategoriako hitza sortzen da eta orduantxe onartzen ditu -a, -ik edo beste determinatzaile bat. Eta esan geinke: Horrek zerikusia dauka beste honegaz edo honek ez dauka beste ezegaz zerikusirik.\nEgitura okerrak dira, gure eretxian, ondokoa langoak: *Zer ikusi dauka horrek nik esandakoaz? Zuzena beste hau litzateke: Zer dauka zer ikusi horrek…? Zuzentzat jo leiteke beste hau be: Zer zerikusi dauka horrek…? Baina kasu horretan zerikusi izen lexikal osotzat hartu behar da, zer galde-determinatzaileagaz sintagma osotzen dauela.\nAditz laguntzailea behar ez dala eta behar ez dan ingurunean sartu beharra da gaur egungo akats zabalduenetariko bat. “Ez dakit zelan esan” egitura sinplea daukagula, zertan aditza behartu “zelan esango dodan” laguntzaile eta guztikora? “Neuk erakutsiko deutsat zelan berba egin” esan daikegula, zertarako laguntzaileaz hornidu: “zelan behar egin behar dauen?” esatera behartuta?\nIdatzi honi akabera emoteko, Zamarripa txorierritar idazle eta gramatikari zolia jatorku gomutara. Maisu izan genduan herri-berbetako hainbat esapide edo modismo azaleratzen eta idatzira eroaten. Eta jardunean darabilgun puntu honegaz zerikusi zuzena dabelakoan, bere Manual del vascófilo bardinbakoan jaso zituan, eta hiztunontzat guztiz ezagunak diran esaldiak dakarguz hona: Zer egin ezean. Nori emon ezean. Zein hartu ezean. Eta kontestu honegaz argitu: “Eguraldia be zer egin ezean dago”.\nZer ikusi, ha ikasi. Bajagok, mutilak / neskatilak, non eta zer ikasi!\nAtzizki hau, -kuntza, aurrez pentsa leiteken baino ugariagoa da gure tradizino idatzian, oraintsuan edo azken hamarkadetan ezagutu dauen hitz-sorkuntza indar barritua edo aurrerakuntza bazter itxita be.\nEuskera kultura-hizkuntza lez garatzen eta hedatzen joan dan ginoan, kultura-hitz barrien sorkuntza be bizituz joan da, eta eratorkuntza prozesu horretan atzizki hau izan da mesedetuenetariko bat. Izan be, euskal edo jator usaina darie beronegaz sorturiko eratorriei, batetik. Eta zentzun dinamiko baten adierazle diran izen abstraktoetarako ondo ekantzen dan atzizkia dogu, bestetik.\nJakina da badituala lehiakideak be -kuntza atzizkiak. Hitz edo berba hartzen baditugu oin-hitz modura, hizkuntza eta berbakuntza garatu dira, baina bi horreen aldamenean badira beste batzuk: hizketa eta hizkera batetik eta berbakera, berbeta, berbaikune bestetik. Ibili aditzaren gainean eregia da ibilkuntza, lehiakide dituala ibilkune, ibilketa eta ibilkera, zein bere adiera edo zehetasun bereziakaz.\nHizkuntza eta berbakuntzaren antzeko kideko eratorriak beste gehiago be badira. Halan, antolatu eta eratu aditzen gainean sorturiko antolakuntza eta erakuntza izenak.\nEuskerazko zientzia-izen moderno asko sortu dira -kuntzari esker. Medikuntza arloan ebakuntza, adibidez, edo urigintza (hirigintza) arloan eraikuntza.\nHazi aditzean oinarrituak dira hazkuntza guztiak, besteak beste abelazkuntza. Eta hezi aditzaren gainean eregia, hezkuntza. Ikasi aditzean, ikaskuntza, eta irakatsi aditzean, irakaskuntza. Ikertu aditzean, ikerkuntza. Prestatu aditzean, prestakuntza. Barritu/berritu aditzean –eta ez horren jatorriko adjektiboan–, barrikuntza /berrikuntza, gitxi batzuk izentetearren.\nGaur egungo gai eta jakintza arlo diferenteetan dago ondo ordezkaturik atzizki hau. Dala irakaskuntza, dala ekonomia, dala filosofia, edo bardin artea.\nBaina jo daigun atzera azterren zaharragoen bila. Azarri (ausartu) aditz zaharretik garatua da azarkuntza (ausardia), gure errefrau zaharretan agiri dana: “Azarkuntzeak bildurra uxa bez, ze ilteko edo biziko gudura goakez” (RS 165).\nZemai izen zaharragotik garatua dan zematu aditzetik eratorria dogu zemakuntza izena be, zemai edo mehatxuak egiteko berbazko egintza adierazoten dauena. J. Mateo Zabalaren idatzietan ugaria: “iragarteko ze gorrotogarriak dituzan seme-alaba gaisto, gurasogin gogorrak, egiten deutsez kontrako zemakuntza itzalak”. Juramentuetan lau eratakoak dagozala gogorarazoten deusku idazle berorrek: “Lau modutakoa da juramentua: baieztua, edo baiezkoa, zematugina / zemakuntzazkoa edo amenazazkoa, biraozkoa eta aginduzkoa.” Añibarrok “juramento conminatorio” erdal kontzeptuaren ordaintzat dakarsku berori.\nJ. Mateo Zabala bilbotarra dogu atzizki honi emendioa ondoen antzekoa ateraten deutsana, baina artean Mogelek eta Añibarrok be polito ustiatu izan dabe euren idatzietan. Hiruron testu marapiloko hariari tenka eginez, hainbat kontzeptu abstraktu adierazoteko izen eratorkuntzagaz topo egingo dogu. Abede ordenaz aitatuko ditugu batzuk. Arkuntza, presentzia adierazoteko: “Sinistu egidazue, guztizko kalte negargarriak etorri dira, gurasooak umeen arkuntzan (parean) alan eginagaiti”. Haserrakuntza (haserrekuntza), haserre edo haserretu hitzen gainean sortuak dira, artean batez be Mogelek eta Añibarrok darabilen hitza, baina ugarien idazle bilbotarrak horraitino; ondoko pasarte zorrotz honetan zehatz txertaturik: “Kanpora bada, biraoak, kanpora juramentu alperrak, kanpora aserrakuntzak ta ordikeriak, kanpora berba loiak, zantarkeriak ta seigarreneko guztia”. Atzerakuntza be taiu zaharreko izena dogu, baina ez gaurko adieran, ezpada “retraimiento, desgana” zentzunean. San Pabloren hitzetan: “Jaunak, zeuek dakizue Asian sartu nintzanetik, zer ta zelan egin dodan zuen artean egon nazan aldi guztian; zelan izan ez dodan atzerakuntzarik zeuei Jangoikoaren bidea erakusteko”. Berbakuntza eta hizkuntza izenen gainean eihoriko eratorriak dira (berba eta hitz), batzuetan “lengua, lenguaje” esangurarik orokorrenaz: “Euskaldunak bagara, zetarako berba egin ez geure asaben berbakuntzan?” abertentzi eta epai zorrotza zuzentzen deutse Mogelek herritar euskaldunei. Beste batzuetan berbaldi, alokuzino edo diskurtsoa zentunaz darabil: “Alexandroren berbakuntzia bere gaixotasunian adiskide ta osagileai”. Baina berbakuntza, berbeta modu, berbakera, “modo de hablar” adieraz agiri da beste idazle batzuetan: “Biraoa, berbakuntza gaiztoa, kanta soinu loiak ta berba zantar desonestuak ta ain lotsagarriak…” (Añibarro). Bilakuntza dogu, gaur nekez, baina gure klasikoetan sarriago agiri dan beste berba bat, baina esangura espezifiko bategaz, gaur “azterketa, esamina” esango gendukenaz, batez be kontzientziako bilakuntza kontzepturako. Egikuntza, hau be gaur mehats erabilia, “hazaña” adierarako erabilia da: “Sein-jokoak izango dira orduan geure begietan erreinuetako gorabeerak, gerrak eta osterantzean erregeak eskuartean erabili oi dituezana egikuntzarik andienak eta mundu zabaletik atxina ikusi doazan jazokerarik astunenak” (J. Mateo Zabala). Estukuntza hitza baino “estura, esturasun, esturaldi” eta oin bereko beste batzuk zabalago dabilz gaur, baina ez jat ukatuko eratorri bikaina danik, idazle beronen honango pasarte bietan kasurako: “Zure adiskide batek bear dituz eun dukat bear-ordu edo estukuntza baterik urteiteko”; “Baia onelango estukuntzetan estuak leku emoten badau, oba da abade maisuari lizentzia eskatutea, ta gero bere baiezkoagaz bear egin”. Gertakuntza eta jazokuntza izenak be gaur bakan entzunak dira, gertaera, gertakizun, gertaldi, jazoera eta honangoak zabal dabilzan bitartean. Bilbotar idazlearen adibide bana: “Eneunkio bein bere azkenik emongo onen ganean jazo direan gertakuntza edo exenpluak esan gura banituz”. “Entzun, gurasoak, zeuen bildurgarrirako san Jeronimo andiak dakarren jazokuntza [jazoera] arrigarria”.\nEratorri gitxi entzunak dira beste honeek be: Gurakuntza (“naikunde ta gurakuntzak goiturik). Ibilkuntza (“munduko zorakerietatik, ibilkuntzetatik”), gaur ahaztuxe, ibilera, ibilkune, ibilketa, ibilaldi hitzen mesedetan. Larrikuntza (“estutasun ta larrikuntza andiak”). Luzakuntza (“penitentzia egiteko erabili nituzan atzerapen ta luzakuntzak”). Gaur baztertuxe ditugu era berean batzakuntza eta bilkuntza hitzak, batzar, bilkura, bilera eta beste batzuen mesedetan.\nHainbat eratorri zahar, gaur be zabal dabiltzanak dira. Gorago aitatu dogun haserrekuntza dogu horreetariko bat. Errakuntza dogu beste bat, tradizinoan zein gaur zabal dabilena. “Zeinbat errakuntza ta oker-uste ez da izaten” pasartean sinonimo eta guzti argitzen deusku idazle bilbotarrak beronen esangurea. Eta bide beretik, kobekuntza, okerkuntza eta prestakuntza.\nAzkenekoz zenbakiekin eregiriko eratorriak aitatu nahi neukez. Bakuntza, batzakuntza eta bikuntza zehazki. Bakuntza, “unión, alianza” esanguraz lekukotua dogu ekialdean: “Ta kongregazio ta kofradi, kofradeen ta kongreganteen noizean beingo bilerak, bakuntzak eta juntak dituena.” (Mendiburu), baina Azkuek Orozkon neska-mutilen arteko bakuntza erregistratu deusku, ezkontza edo hurreko esanguraz. Batzakuntza izenaren atzean batzan eta batzandu hitzak ditugu, sartaldean guztiz ezagunak, eta gure idazleetan ondo lekukotuak. Neska-mutilen gau-bigirak dirala-ta darabile behin baino sarriago gure sermoilariek izen hau: “Izan doaz bigirak, gauetako mutil-neskatilen arteko batzakuntzak, erroldak, oletara batuteak” (J. Mateo Zabala).\nBikuntza, lehenago, etxe edo teilape berean bizi ziran auzo edo familiakaitik erabilten zan: “baita bere litxurrerietan dabiltzazanak, emen artaburu batzuk ostu, an gari puska bat, bestean kabilla batzuk; edo bikuntzako lagunari orain abiko arrautzak, guero oilo bat eta alan. “Bikuntzan biziteak gure artean oirantsura arte beste esangura bat euki dau. Etxe edo baserri berean guraso zaharrak eta euren seme edo alabearen familia, senar-emazte gazteak, etxe horretara ezkonduta bizi diranean, baserrietxe horretako irabazi guztiak erdibana egin behar ditueneko kasua. Etxea pobrea bazan endemas, bikuntzan bizitea estukura handikoa izaten zan. Gaur ahazturik gagoz ia bikuntzako bizimodu horregaz. Baldin etorkizuneko ekonomia larrialdiren baten atzera horretara ez bagaroaz.


'Bi xer hati' (Ongi etorri) | Mundua | Berria\nNoiz sortua: 2015-09-05 00:30:00\n'Bi xer hati' (Ongi etorri)\nIheslariak, atzo, Grezia eta Mazedonia arteko mugaldean. VALDRIN XHEMAJ / EFE\nDuela urte batzuk, iheslari kurdu bat gonbidatu genuen Euskal Herrira. Leylaren neba heriotzara zigortu zuen Iranek, eta haren aldeko kanpainarekin bat egitea erabaki genuen. Azkenean, hori da garrantzitsuena; gure ekarpenak eta nazioartean beste leku batzuetan egindakoak eman zuen fruiturik, eta kazetariari heriotza-zigorra kendu zioten. Aurki behar du libre.\nTramiteekin laguntzera joan nintzen Irakera. Bisatu baten ordez, bi beharko zituela esan zidan Leylak, bi urteko alabatxoarentzat. Manuel Martorell aditu eta lagunak gaztigatu zidan orduan: ziur aski ez du Kurdistanera itzuli nahiko. Hala zen. Irango zerbitzu sekretuak nahieran zebiltzan Suleymaniyan, eta arriskuan zegoen.\nErbesteratzean laguntzeko txarrenak ginen: ez genuen estatu propiorik nolabaiteko lobby lana egiteko ere. Baina argi ikusi genuen emakume hark erbesteratzeko eskubidea zeukala.\nEgun zoroak izan ziren. Bilboko CEAReko bulegoan esan ziguten zeinen zaila zen: «Oso argia ematen du bere kasuak, baina eskatzaileen ehuneko bati baino ez dio onartzen asiloa Espainiak». Bitartean, familiaren deiak jasotzen zituen Leylak Kurdistandik. Une batean Euskal Herrian gelditu nahi zuen, eta hurrengoan norabait joan, tarteka Ekialde Hurbilera itzultzea ere pentsatzen zuen.\nEgin kontu: ordu gutxian, zure etorkizunari buruzko horrelako erabakia hartu behar, zuretzat eta bi urteko alabarentzat onena zer izan den asmatu ezinik. Senarrak Bilbon gelditzeko ziotson, ikasteko euskara eta espainola (zelan maite duten Lorca irandarrek, etxean poetaren argazkiak ere izaten dituzte). Azkenean, urtebete lehenago Norvegiara iritsitako ahizparengana joatea erabaki zuen.\nAfaldu eta, umea lo, goizaldean abiatu ginen Lapurdirantz. Frantziako mugimendu kurduko lagun bat etorri zen. Donibane Lohizunen autotik jaistean, umea kexu, zelan ez. Esan nion geltoki ondoko hotelera lagunduko niola, eta har zezala trena biharamun goizean lasai. Eskerrak eman zizkidan baina ezetz, ahalik bizkorren ekin nahi zion bideari.\nEz genuen haren berririk izan zenbait egunez, baina iritsi ziren azkenean. Iaz bisitatu genituen, Oslotik hurbil. Yelda txikia ez da txiki honezkero. Etxean hartu zituen izekok, Leylaren ahizpak, berak aurretiaz mutil-lagunarekin batera kontrabandistekin egindako bidea azaldu zigun, Turkiatik Greziara eta iparraldera. Pozik zegoen, neba laster askatuko zutela eta.\nMaster bat egin berri zuen, eta ikerketa amaitzear zen. Kurdueraz, pertsieraz eta ingeles berba batzuk baino ez zekizkien ikasleak hutsetik hasi behar izan zuen. Ingelesez bikain egiten du orain, eta are hobeto norvegieraz. «Ez dakizu zer den niretzat masterreko ikerketa norvegieraz idatzi izana. Etorri nintzenean, esaten nuen, zertarako behar nuen kurduera baino askoz jende gutxiagok hitz egiten duen hizkuntza hau; baina hemen bizitzeko behar-beharrezko da. Eta ikerketako testu gehienak ingelesez zeuden».\nEz dira hamar urte Teheran utzi zuela, poliziaren jazarpenari ihesi. Laster neba ere batuko zaien itxaropena daukate.\nGurera ere, laguntza behar duten ehunka lagun etorriko dira aurki ziur aski. Arabiarrak eta kurduak gehienak. Gipuzkoako SOS Arrazakeriaren prentsa-oharra jaso berri dugu erredakzioan, espainol hutsez. Aukera bat da hori kritikatzea, noski. Baina zerbait egiten duena kritikatzea baino probetxugarriagoa da besteok zer egingo dugun argitzea. Etxeak jarri, elikagaiak, arropak, jostailuak batu eta banatu. Inertziak badakigu zer dakarren: osasuna, janaria, etxebizitza da lehendabizikoa; gero, hizkuntza dator, herrialde berrian bizitzeko eta komunikatzeko behar-beharrezkoa: alemana Alemanian, norvegiera Norvegian eta Euskal Herrian, espainola, inertziaz. Bidean bakarrik, urtebete akademian baino ingeles gehiago ikasi dute, eta beharrezko zaiena ikasteko prest datoz.\n300 iheslari baino gehiago hartzeko prest dagoela esan du Nafarroak. Biztanleriari erreparatuta, pentsa genezake mila edo bi mila lagun izango direla gutxienez Euskal Herrian. Orain dena behar duten, baina era berean edozer egiteko prest datozen ehunka edo milaka lagun. Gerra amaitutakoan itzuliko dira batzuk, eta gure artean geldituko dira gehienak. Eta gure esku dago etxearekin, elikagaiekin eta arropekin batera, hizkuntza ematea. Euskara ematea. Ikastolak, eskolak, euskaltegiak zabaltzea. Erakundeek emango duten larrialdiko laguntza euskara ikasteko ere izatea. Orain, ez espainola ikasi eta gero. Orain. Denei, helduei eta umeei. Sinestea Euskal Herrian euskaraz bizi behar dela, ez dela oinarrizko beharrizanak bete ostean —tartean, hizkuntza, espainiera/frantsesa alegia—, klase ertainaren kapritxo bat.\nEtxebizitza, janaria eta osasuna legez, euskara ikasteko eskubidea daukate, eta guk euskara ematekoa. Gizarte zibilak zein erakundeek. Euskal Herriko erdaldun gutxik daukaten borondatea dakarte. Eta euskarari XXI. menderako tornuia emateko prest daude. Bi xer hati, ongi etorri.


'Egunkaria' auzia: Eta orain, zer?\nAzken eguneratzea: 2010/04/13 13:41 (UTC+2)\nAuzitegi Nazionalak absolbitu egin ditu bost auzipetuak, baina akusazioek helegitea jarriko dute seguru aski, eta auzi ekonomikoa epaitzeke dago. Kalte-ordainen kontua ere aztertzeke dago.\nAuzitegi Nazionalak absolbitu egin ditu astelehen honetan Euskaldunon Egunkaria auziko bost auzipetuak, kazeta itxi zutenetik zazpi urtera. Gainera, epaiak dio egunkaria ixtea Konstituzioaren aurkakoa izan zela, eta uneoro oso gogorra da Juan del Olmo instrukzioa egin zuen epailearekin, Guardia Zibilarekin eta herri akusazioa gauzatu duten AVT eta Dignidad y Justicia elkarteekin.\nNolanahi ere, epaia ez da prozesuaren amaiera. "Partida ez da amaitu, bigarren zatia geratzen da", Martxelo Otamendi Egunkaria-ko zuzendari ohi eta Berria-ko gaur egungo zuzendariak atzo Euskadi Irratian gogorarazi zuenez.\nJavier Gomez Bermudez presidente duen epaimahaiak ezarri du Otamendik, Iñaki Uriak, Joan Mari Torrealdaik, Txema Auzmendik eta Xabier Oleagak ez dutela "lotura txikiena ere" ETArekin, eta akusazioak "oinarrigabeak" eta "ulertezinak" zirela. Dena dela, AVT eta DyJ Auzitegi Gorenean helegitea aurkeztea aztertzen ari dira.\nBien bitartean, euskal alderdiek eta hainbat sektoretako ordezkariek kalte-ordainak eskatzeko deia egin diete absolbituei. Dignidad y Justiciaren ustez, baliteke Estatuak 60 milioi euro eman behar izatea.\nHala eta guztiz ere, Otamendik, Uriak, Torrealdaik, Auzmendik eta Oleagak behin betiko absolbituak izan arte itxarongo dute, kalte-ordainak eskatzea aztertzeko. Hori bai, Egunkaria-ri egindako kaltea "oso handia" izan dela esan zuten atzo.\nAuzi ekonomikoa, epaitzeke\nAuzi nagusiaren epaia emanda badago ere, auzi ekonomikoa oraindik epaitzeke dago, eta oraingoz ez dauka ezta data ere.\nSumario horretan zortzi pertsona daude auzipetuta, kontuak faltsutzea eta Ogasunari iruzur egitea egotzita.\nHain zuzen ere, Joan Mari Torrealdai, Iñaki Uria, Txema Auzmendi, Joxe Mari Sors, Ainhoa Albisu, Mikel Sorozabal, Begoña Zubelzu eta Fernando Furundarena daude auzibidean.\nHamahiru eta 26 urte arteko espetxe zigorrak eta 21 eta 33 milioi euro arteko isunak eskatzen dituzte haientzat.


M-Kirolari: sari ematea - Beasaingo Udal Euskaltegia\nEtzi, Nazioarteko Emakume Langilearen eguna dela eta, gaur, martxoak 6, M-Kirolari lehiaketari amaiera emateko, solasaldi interesgarri bat antolatu dugu Beasaingo Udal Euskaltegian. Bertan, Lidia Hernandezek eta Maribi Lopezek Hiri Debekatuaren Maparen berri eman digute: proiektua nola sortu zen eta aurrera eramateko egindako lana azaldu digute, hainbat diapositiba eta bideoren laguntzaz.\nProiektua ASMUBE elkarteak eskatuta egin zuten eta Udalaren laguntza izan dute egin ahal izateko.\nBeasaingo Udal Euskaltegiko ikasle, irakasle, mintzalagun eta bestelako herritarrek ere hartu dute parte ekitaldian, eta Beasaingo Udal Euskaltegiko Fundazio Batzordeko Lehendakaria den Aitor Larburu ere izan dugu gure artean. Gustura erantzun dituzte hizlariek ikasleek egindako galderak eta, ekitaldiaren amaieran, M-Kirolari lehiaketako parte-hartzaileen artean zozketa egin da. Hauek izan dira lehiaketako irabazleak:\nIkasleen saria: Aurora Prieto.\nHerritarren saria: Raimon Musikala dendako Loinaz Gamayo.\nLehiaketan parte hartu duzuen guztioi gure eskerrik beroena eman nahi dizuegu, emakumeek kirol arloan egindako ahalegina eta ekarpena agerian jartzen lagundu baituzue. Halaber, Udaleko Kultura eta Euskara sailaren laguntza eskertu nahi dugu.\nHurrengo urtean, berriz ere elkartuko gara. Ordura arte…\nOharra.- Hona hemen bost galderen erantzunak:\n1. Elena Calvillo\n2. Dina Bilbao\n3. Josune Bereziartu\n4. Maialen Chourraut\n5. Leire Olaberria


Egun eta bihar | 2021eko Apirilaren 08a\nUmil umila mintzatu daEmmanuel Macron. Norkerran du umil-umila zela? Beraketa bere hitzaldia hasteanberean. Bai, hori erran du askideplauki, umil eta kementsumintzatzerat zoala. Norbaitekbere burua umil senditzenbadu holako batean, eta umildela segurtatzen, zuk nolaerraitenahal diozu ez delahain umil? Bestenaz ere, etagehiago dena, aitortu du hutszonbait ere egin dituela, izurriteakdakarren birus deabruhori ez aski untsa ezagutuarengatik.Aitormen hori beraere ez dea umiltasun handibaten froga ezin ukatua?Lehendakari agurgarria umilzitakeen beraz joan den arratseanmintzatu zaukularik kasikoren erdi batez.\nEgun eta bihar | 2021/04/08\nOspitaletan, Frantzian gaindi,arta handi-handiak alde batbehar dituzten erientzat, badaorotarat 7.500 lagunen tokia.Nola izurritea azkartuz doan,Macronek hitzeman du beste2.500 izanen direla ahal bezainlaster. Xede goresgarriazinez. Bi oharpen halere. Aldebatetik, ez zena holako zerbaitaise lehenago erabakitzenahal? Bestetik, noiz eta nolagauzatzen ahalko da xedehori? Muntadura horiek anitzgostatzen dira, ez dira egunetikbiharamunerat beren tokianezartzen ahal. Behar da denboraeta gehiago dena muntadurahoriek berak ez dira aski,behar dira ere baliatuko dituztenlangile egokiak, gisa hartakoformakuntzarekin. Hori ereez da hola eta hola jestu batezedo biez segurtatzen ahal dengauza!\nGaitzeko eztabaidak izanakdira eskolak behar ziren alaez idekiak atxiki. Aste huntan,ikastegi anitzetan, ikasleaketxen ariko dira lanean.Eta gero, apirilaren 26a arte,oporretan izanen dira. Halakomaltzur aire batekin, erraitenzaiote (eta daukute) ez delaeskolarik zerratzen, udaberrikooporraldia dela aitzinatzen.Denetan egun beretanizaiteko. Gerokoak gero ikusibehar. Paso joan behar duguberaz\nHoriek hola, bistan da konfinatuakgirela. Gainerat, neurriberak Frantzia guzian. Azkarkihunkiak diren eskualdetanbezala bestetan ere berdinberdina. Konfinatuak gaudesalbu gutaz trufatuz hitz horiaditu nahi ez dutenen gustuko.Sinetsarazi nahiz etxetikateratzen ahal giren ber ezgirela arrunt konfinatuak. Badutekopeta hola mintzo zaizkigunek!Dena den, ageri berezirikgabe ateratzekotan, ez dugujoan behar gure etxetik hamarkilometro baino urrunago.\nEzgira beraz joaiten ahal DonibaneLohizunetik Hendaiaratez eta Uztaritzetik Baionarat.Hilabete batez segurik. Ez idurikaindar handi bat zauku berrizere galdegina. Gure onetanomen. Indar hori askiko dea?Hori besterik da.\nEta badakizue nik segurik zerkausitu dutan harrigarrienalehendakariaren prediku luzehorren ondotik? Macron isildudelarik arratseko 8ak eta erdiakziren. Handik oren batenburuko, frantses telebistakokate batzuk agertzen zituztenberoan bero egin sondeobatzuen emaitzak. Ehun lagunetarik57k egokiak kausituakMacronen solasak, 43k ez.Gehiengo bat alde, gutiengobat kontra eta nehor ez dudamudetandudarik gabe? Ezdea hori ere bitxikeria! Eta hoinepe laburrean egin sondeoakbatere fidagarriak izan ditazkea?Nola egiten dituzte etanorekin?\nJean Castex gobernuburuakexu zen, arrunt mokor, macrontiarrakez diren deputatueta zenaturrek ez diotela ongietorri handirik egin joan zaiotelarikkondatzerat zoin zirenizurritearen kontrako neurriberriak. Bozik ez baitute emanhautetsi horiek, galdetua izanzaiotelarik delako neurriakonartzen zituzten ala ez! Gaixogobernuburuak ez du berazkonprenitu bozkatze horrek ezzuela kolore mikorik. Delakoneurriak ja hartuak-eta alabainan,Macronek berak bezperanerrana zoin izanen ziren.Eta martxan ezarriak ere hautetsienikusmoldeaz axolarikbatere gabe!\nCastex kexu, hautetsi frangokexu, bestalde ere bazterrakkexu, jatetxeak beti zerratuakdaudelakotz besteak beste.Laborari frango ere kexu, Europamaileko laguntzak ttipitukozaizkiotela. Manifestaldipizkorrak egin dituzte lekuka,lursagar ustel botaka ere arizandira. Zernahi jende kexuberaz, hauxe da udaberri minbera!\n1977 urtea zen. Mixel etaPiarres gomitatu ginituenbazkaltzera gure etxera, Laffittekmatahamiak eta kruxpetak bizikimaite zituen eta nere andreakhoriek onak egiten.\nEgun hortan, bi gizon horieknolakoak ziren hobeki ulertunuen eta ere zer heinetakoazuten elgarrekilako lotura.Piarresek kondatu zigun nolazazpi urte ez zituela oraino,galdu zituen bere aita eta ama1909. urtean, ama urtarrileaneta aita otsailean. Hau guardazen errepublikarra. Bainanseminarioan sartzean, guardabaten umezurtz gisa ukanlaguntza kendu zioten, etaerregetiar bilakatu zen, Maurraszuelarik bere izarra.Bi apezpiku euskaldunek, StPierre eta Mathieuk, eraginhandia izan zuten mutikogazteak hartuko zuen berebiziko norabidean.\nLehenakzuen euskal gauzeri buruzberotu, bigarrenak sozial arazoeta politikari buruz eraman.Hor zuen bere erregetiargoautzi, bai eta ere Maurras. 1934urtean sortu zuen Aintzina.Egun hartan nuen ikasi norzen “A...


"Donostiako grabaketan gaupasa egin genuen" - Mondraberri\nMikel Dominguez (estra)\n"Donostiako grabaketan gaupasa egin genuen"\nArrasatear gazte honek 'La línea invisible' eta 'Patria' telesailen grabaketan parte hartu du, Euskal Herriko gatazkaren zati bat erakusten duten ikus-entzunezkoak. Goenkalen eta Doken aurrez ere aritutakoa da.\nGrabaketako argazkiak: Mikel Dominguez / Beste argazkia eta testua: Gontzal Landa Herbias / 2019ko uztailak 17, asteazkena\nMikel Dominguezek bi telesailetako grabaketetan parte hartu du azken asteetan: 'Patria' eta 'La línea invisible'.\nArrasateko gazteak 'Patria'ren Donostiako eta Soraluzeko grabaketetan jardun zuen, eta San Joan inguruan amaitu zituzten lanok. Halaber, 'La línea invisible'ren Bergarako grabaketan aritu zen uztailaren 1ean Movistarrentzat.\n'Patria'k Euskal Herriko 80.-90. hamarkadetako errealitatearen zati bat erakusten du, "gatazkaren testuinguruan ETAk jendartean eragindako hainbat ondorio". Ildo berekoa da 'La línea invisible' telesaila: "gatazka nola bizi genuen barrutik azaltzen du".\nEstra bezala Donostiako grabaketan parte hartu du: "autobusaren erreketa grabatzen arratsaldeko 17:00etan hasi ginen eta goizaldeko 6:00etan amaitu genuen. Gaupasa egin genuen Boulevardean".\nMikel Domiguezek baloratu duenez grabazioko antolakuntzatik "oso ondo tratatu gintuztela, eta afaltzen eman zigutela".\nEstra lanak egin aurretik zuzendaritzatik estrei "azaldu ziguten zer egin behar genuela eta nola egin behar genuen. Hala, batzuetan mimika egin behar izan genuen, ahots barik keinu egiten".\nSoraluzeko taberna batean grabaketa egitean, herriko bat irudikatze aldera, "sekuentzia batean nik protagonistetako bat agurtzen dut". Era berean, Donostiako grabaketan "ertzainen aurka abesten hasten dena nire pertsonaia da".\n'La línea invisible' Bergarako frontoian grabatu zuten, zesta punta partidu bat irudikatzeko. Estrek ikus-entzuleen papera egin zuten.\nAurreikuspenen arabera, 'Patria' "2020ko udan estreinatuko da" eta 'La línea invisible' "2020ko Gabonak aldera".\nMikel Dominguezek aurrez estra bezala lan egina zuen, Goikoenkaleko azken kapituluan: "Boga taberna ixtear dagoenean, gu taberna ez ixteko erresistitzen gara, eta ertzainak agertzen dira".\nArrasatearrak zinemagintzan lan gehiago egin dura ditu: "Gustatuko litzaidake urte batzuk barru aktore bezala lan egitea protagonismo handiagoko paper batekin. Zergatik ez?".\nMikelek Arrasateko Doke Antzerki Taldean hainbat urte egin zituen: "bihotz-bihotzez eskertzen diot Dokeri, nirekin oso ondo portatu ziren, intepretazioko gauza asko erakutsi zizkidaten, talde oso ona da eta beraiekin oso pozik ibili nintzen".\nOrain "lan-arrazoiengatik eta denbora faltagatik ezin dut Doken parte hartu, baina bueltatu nahiko nuke. Dokeren Arrasateko emanaldietara jende asko joaten da".\nBidenabar, Mikelek herritarrei gomendatzen die Dokeren emanaldiak ikustea: "Josemariren gidoiak oso onak dira, aktoreek oso ondo antzezten dute, eta publikoak oso ondo pasatzen du".


Itsasoa ez den lakua, eta lakua ez den itsasoa | Ekonomia | Berria\nItsasoa ez den lakua, eta lakua ez den itsasoa\nKaspiar itsasoaren estatus juridikoari buruzko hitzarmena sinatu berri dute haren inguruko bost herrialdeetako gobernuek. Aspaldiko korapilo diplomatiko bat gainditzeko lehen urratsa da, baina ez dute oraindik finkatu nola banatuko dituzten lurpean dauden hidrokarburo baliabide oparoak.\nBi marinel, Baku hiriaren aurrean dauden petrolio hobien ondoan, Kaspiar itsasoko kostaldean. SERGEI ILNITSKY / EFE\nIzenak izana eman ohi duela jakina da, baina ez da beti horrela gertatzen. Begiratu bestela Kaspiar itsasoari. Bestelako ozeano eta itsaso batekin loturarik ez duen munduko ur masarik handiena da, eta Erdialdeko Asian dago. Lurrez inguratuta dagoenez, benetan itsasoa al da, edo, aldiz, laku handi bat baino ez? Galdera horren erantzuna dibertimendu hutsa baino zerbait gehiago da geografoentzat. Era batera edo bestera izendatzeak Kaspiar uren estatus juridikoa ezarriko du, eta, garrantzitsuena, baldintzatuko du nola banatuko diren etorkizunean lurpean dituen hidrokarburo baliabide oparoak.\nAuziaren jatorria 1991. urtean jar daiteke. Ordura arte, Sobietar Batasuna eta Iran zeuden Kaspiar itsasoko kostaldean, eta jabetza erdi bana zuten bi herrialdeek. Sobietar Batasuna erortzean, ordea, errautsetatik beste hiru errepublika loratu ziren itsasertz horretan: Azerbaijan, Kazakhstan eta Turkmenistan. Garai bateko banaketak logika galdu zuen, eta bost gobernuek ia hiru hamarkada igaro dituzte itsasoa berriro partekatzeko formula baten bila, ezinean.\nEztabaidaren muina 370.000 kilometro koadro —Alemaniako tamaina baino apur bat handiagoa— dituen ur masaren izaera da. Itsasoa dela onartuz gero, 1982. urteko nazioarteko legedi bat erabili beharko litzateke. Horren arabera, herrialde bakoitzeko mugetatik lerro batzuk aterako lirateke itsaso barruraino, batzuk besteekin topo egiten duten punturaino. Hala, herrialde bakoitzak eskumena izango luke bere mugen barruan dagoen urpeko eta lurpeko baliabide oro ustiatzeko. Laku bat dela ontzat jotzen bada, berriz, bost zati berdinetan banatuko lukete. Bakoitzari %20 legokioke, kostaldearen luzera edozein izanik ere.\nFormula bat edo bestea erabiltzeak irabazleak eta galtzaileak ekarriko lituzke, eta horregatik izan da horren zaila kudeaketa adostea. Iranen kasua paradigmatikoa da. Itsasoa dela onartzen bada, garai batean Kaspiar itsasoaren erdia beretzat aldarrikatzen zuen herrialde horrek soilik %13 kudeatzeko eskubidea izango luke. Ez da harritzekoa, hortaz, Teheranek ahal zuen guztia egin izana definizio horri trabak jartzeko.\nAldiz, Kazakhstan izan liteke irabazle handiena, ur azpian dauden hidrokarburoen parterik handiena bere mugen barruan geratuko bailitzateke. Eta beste herrialde batzuek ere badute zer irabazi. Turkmenistan eta Azerbaijan lotuko dituen gasbide baten proiektua aspaldikoa da. Bide horrek Erdialdeko Asiako hidrokarburo gordailu handiak Europarekin lotuko lituzke zuzenean, Turkiatik, Errusiatik igaro gabe.\nNegozio oso tentagarria da. EIA AEBetako Energia Agentziaren arabera, 48.000 milioi petrolio upel daude Kaspiar itsasoaren azpian —Libian bezainbeste—, eta ia 300 bilioi oin kubiko gas dituzten erreserba frogatuak. Are gehiago, USGS ikerketa geologikoetarako AEBetako erakundeak kalkulatu du beste 20.000 milioi upel eta 243 bilioi oin gas egon daitezkeela oraindik aurkitu gabe. Bilioi euro asko dira egungo merkatu prezioetan.\nJabetza partekatzeko akordio faltak ez du esan nahi Kaspiar itsasoko baliabideak ukitu gabe daudenik. Iran ez beste herrialde guztiak, itsaso izaera aitortzen diotenak, gutxi gorabehera ados zeuden, eta bakoitza hasia da bere eragin eremutik hurbilen dauden esparruak ustiatzen. Horren erakusgarri da Kashagan petrolio plataforma erraldoia, Kazakhstanek orain dela pare bat urte martxan jarri zuena. Haatik, bakoitzak kontrolatzen duen eremu zehatzari buruzko akordio faltak itsaso barrualdeko prospekzioak eragotzi ditu. Sarritan, gatazka diplomatikoak sortu dira horren harira, mehatxu militar eta guzti.\nEstatus bereziko ur masa\nAuzia bideratzeko negoziazioek fruituren bat eman dute azkenik. Joan den abuztuaren 12an bildu dira bost herrialdeetako gobernuak, Kazakhstanen, eta hitzarmen bat sinatu dute eremu horretako estatus juridikoaren inguruan. Zer izango dira ur horiek, itsasoa edo lakua? Bada, ez bata eta ez bestea. Kaspiar urei «estatus berezia» aitortuko zaie.\nZer esan nahi du horrek? Funtsean, bi legedien arteko nahasketa egingo dela. Ur azalari dagokionez, herrialde bakoitzaren esku geratuko dira kostaldetik 22 kilometrora dauden urak. Gainerakoan, libre izango dute denek nabigazioa. Arautu dute, era berean, ur horietan ez dela onartuko kanpoko herrialdeen presentzia militarrik; Errusiak eta Iranek propio bultzatu dute erabaki hori.\nUr azpiko baliabideei buruz, ordea, akordioak dio horren banaketa finkatzeko beharrezkoa izango dela ondoan eta aurrez aurre kostaldea duten herrialdeen arteko akordioa. Horrek esan nahi du baztertu egin dela proportzio berean partekatzeko aukera, baina bakoitzari zer zati dagokion zehazki erabaki gabe dagoela oraindik. Segur aski, Kaspiar itsasoaren iparraldea banatzea errazagoa izan daiteke, baina hegoaldea desblokeatzea, Iran dagoen eremua, orain arte bezain zaila da. Izenak ez dio, oraingoz, izana emango Kaspiar itsasoari.


EUSKAL HERRIA MUSEOA (GERNIKA-LUMO): Euskal Herria Erdi Aroan\n2017/09/09 - 2017/09/10\nEUSKAL HERRIA ERDI AROAN\n2017/09/09,10 Euskal Herria Museoa (Gernika-Lumo)\nBigarren urtez, Euskal Herria Museoko lorategiek Erdi Aroko kanpalekuak hartuko dituzte\nEuskal Herria Museoko lorategian XI eta XIII.mendeetako kanpalekuak birsortuko dira asteburuan zehar. Gastronomia eta eguneroko bizitzako tailerra, arma erakusketa, txotxongiloak, etab. Guztia historikoki dokumentatua.\nOtsolurrek emango die bizia Erdi Aroko kanpalekuei. Irabazi asmorik gabeko Kultur Elkarte horrek, ertaroko eguneroko bizitza zein aspektu materialak birsortzen egiten du lan; beti ere informazio iturri arkeologiko, idatzi zein artistikoen interpretazio zehatza oinarritzat hartuz.\nSarrera doakoa izango da. Informazio gehiagorako: 94 625 54 51 edo euskalherriamuseoa@bizkaia.eus


Gazte Change, un evento de jóvenes para jóvenes | BBK Family\nBadator 2.Gazte Change, gazteentzako ekitaldia gazteei zuzendua.\nHaur eta Nerabeen Munduko Egunaren baitan, BBK Family, UNICEF Euskadiko Batzordea eta Lagunarte elkarteak ‘Gazte Change’ ekimenaren bigarren edizioa antolatu dute azaroaren 20an. Nerabeek eta nerabeek antolatutako ekitaldi honek ahotsa eman, entzun eta parte hartzeko eskubidea sustatuko duen espazio bat eskaini nahi du, are gehiago horrelako une batean, non nerabeek eta gazteek ia ez duten gizarteratzeko espaziorik edo alternatibarik.\nBBK aretotik, 18: 00etatik 20: 00etara, streaming bidez, EiTB.eus-en bidez, 15 eta 20 urte bitarteko gazteek gaurkotasuneko gaiei buruzko sei hitzaldi arin egin ahal izango dituzte, besteak beste, klima-aldaketa, nutrizioa eta ohitura osasungarriak, immigrazioa, eliteko kirola, generoa eta elkartasuna COVIDen garaian. Hitzaldi horiek festa hau girotuko duten ekitaldiekin tartekatuko dira.\n“Ekitaldi paregabe hau pandemiagatik urte berezi batean nerabeen benetako parte-hartze aktiboa sustatzeko gunea izatea nahi dugu. UNICEFen badakigu nerabeek, gaur egun, inoiz baino gehiago, ozen eta argi esaten digutela ekintzara pasatzeko garaia dela, etorkizun hobea izateko ekiteko garaia. Eta Gazte Changerekin gure aletxoa jarri nahi dugu hori gerta dadin “, azaldu du Elsa Fuente UNICEF Euskal Herriko Batzordeko koordinatzaileak.\n“BBK Family-tik ekimen hau babestu nahi dugu, eta nerabeei interesatzen zaizkien gaiez hitz egiteko espazio bat eskaini nahi diegu, izenak dioen bezala, gizarte hau jasangarriagoa, berdintasunezkoagoa eta, azken batean, hobea izatea ahalbidetuko duten aldaketak egiten saia daitezen”, adierazi du Ainhoa Allende BBK Family-ko koordinatzaileak.\nLagunarte Unibertsitatean lurreratu berri zen ikasle talde baten ekimen gisa hasi zen, baina gizartean eragin positiboa izateko gogo biziz. Zentzu horretan, “Oso pozik gaude Gazte Change bezalako proiektuetan parte hartzearekin; izan ere, proiektu horiek espazio bat ematen diete gazteei, hain garrantzitsua dena gizarte hobe baten garapenean, eta eginkizun erabakigarria duena, ez bakarrik etorkizunean, baita gaur egun ere”, esan du Rocio Camara Lagunarte elkarteko presidenteak.\nHartu zure sarrera doan. Hitzaldiak euskaraz eta gaztelaniaz izango dira.


Maialen Gurrutxaga, Estibaliz Larrauri eta Begoña Otalora akreditatu egin dira Eusko Legebiltzarrean\nHiru legebiltzarkide berriek Arantxa Tapia, Estefania Beltran de Heredia eta Josu Erkoreka sailburuen lekua hartu dute; izan ere, hirurek euren akta utzi zuten Eusko Jaurlaritzan sailburu ardurak betetzeko.\nBatzar Nagusiek, Arabako Foru Aldundiak eta Vitoria-Gasteizko Udalak kereila kriminala aurkeztu dute epaitegian 1976ko martxoaren 3ko gertakariak direla eta\nEskatzen dute gertakariak argitzea eta gizateriaren aurkako krimenetatik eratorritako erantzukizun penalak eta bestelakoak exijitzen dituzte.\nGuztion akordioa Arabaren alde\nPolitika Orokorreko Bilkuraren bigarren egunean, asteartean alegia, Batzarkide Taldeak aurkeztutako ebazpenak eztabaidatzeko unea heldu zen. Honela, goizeko azken orduetan, Arabako Batzar Nagusiak osatzen dituzten talde politiko guztien oniritzia jaso zuen 16 puntuko akordioa sinatu zen.\nIkasturte berriari aurre egiteko prest dago EAJ-PNV Batzarkide Taldea\nAsteazken honetan, hilak 28an, Arabako Batzar Nagusiek ikasturte honetako lehenengo Osoko Bilkura ospatu dute. Bilkura-aldi berri honi hasiera emateko, Arabako batzarkideek 3 ekimen eztabaidatu dituzte; gazteen langabezia, prekarietatea eta pobretzearen aurkako politika bat urgentziaz garatu beharrari buruzko mozioa, NOVACERO SAL enpresako langileei Arabako Batzar Nagusien elkartasuna adierazteko iniziatiba eta gizarte-bazterketako mailarik handiena duten pertsonen beharrei erantzuna emango dien proiektu sozial bat garatzeari buruzko azken ekimen bat.\nOmenaldi eta oroimen ekitaldia, Teodoro Olarte eta Araban diktadura frankistak errepresaliatu zituen guztientzat\nGaur, 2016ko irailaren 17an, laurogei urte betetzen dira Teodoro Olarte atxilotu eta erail zutenetik. Olarte Arabako Probintzia BatzordeKudeatzaileko lehendakari izan zen, gaur egungo Arabako Foru Aldundiaren aurretiko instituzioa, hain zuzen. Hori dela eta, Arabako Foru Aldundiak eta Batzar Nagusiek omenaldi eta oroimen ekitaldia antolatu dute Teodoro Olarte eta Araban diktadura frankistak errepresaliatu zituen guztientzat.\nUrkulluk aitortu du harro sentitzen dela EAJ-PNVk Araban aurkeztu duen zerrendako buru izateaz, eta hitzeman du Gasteizko hiriburutasun hitzarmena zabaldu eta hobetuko duela\nABBren presidente José Antonio Susoren hitzetan, Lehendakaria Arabako eta Gasteizko gizartearekin konpromisoa hartu duten pertsonek osatutako lantaldeko burua da eta proiektu ilusio-emaile, errealista eta egingarria ordezkatzen du


Matrikula nola egin | Cursos de Verano UPV/EHU\nOsasun alarmaren ondorioz, eta osasun agintarien gomendioei jarraituz, Uda Ikastaroen taldea telelanean ari da. Hori dela eta, matrikula egiteko modu bakarra online da. Zailtasunen bat izanez gero, jarri harremanetan Ikasle Sailarekin:\nMugikorrak: 629 66 44 80 - 608 75 86 99\nEdo, hemen sakatuz matrikula orokorra eskura ahal izango duzu. Matrikula burutu bost pausoak jarraituz.\nMatrikula egitean, UPV/EHUko Uda Ikastaroen Fundazioak ezarritako jokabide-arauak onartzen dira. Prestakuntza-ekintza batean parte hartzen duen edozein pertsona isilaraz daiteke, edo jarduera batetik kanporatu, baldin eta irakaslearen iritziz haren jarrerak jardueraren garapena eragozten edo oztopatzen badu.\nUPV/EHUko Uda Ikastaroak Fundazioak matrikula-prozesuan ez ditu onartuko funtsezko jokabide-arauak errespetatu ez dituzten edo prestakuntza-ekintza bat egitea oztopatu edo eragotzi duten pertsonak. Onartezinak dira jokabideak, zerrenda hau itxia izan gabe: irainak, mehatxuak edo iruzkin sexistak, arrazistak... egitea, irakasleari edo bertaratutako beste pertsona batzuei eragozpenak eragitea, jardueraren garapena behin eta berriz etetea, komunikazio-kanalak jardueraren aurreikusitako garapenarekin zerikusirik ez duten jardueretarako erabiltzea.


URA agentziari TALAIMENDIKO itxiturak…\nURA agentziari TALAIMENDIKO itxiturak aztertzeko eskaera publikoa\nIñurritza naturgune inguruan itxiturak nunnahi azaltzen dira eta babesturiko bidezidorrak etengabe ixten dituzte. Azkenekoz talaimendiko EKIALDEAN azaldu dira hesi berriak eta txurrukatik (Oriotik) datorren babesturiko bidezidorra oztopatzen dute erdiz erdi. Bide hau publikoa da eta hesi honek ez du uzten bertatik oinez jarraitzen.\nURA agentziari eskatzen diot itxitura berri hauek inspekzionatzea eta behar diren neurriak hartzea berriz erabilgarriak izan daitezen. Itxitura berri hauek 2016ko EKAINAn azaldu dira talaimendiko EKIALDEAN.\nArgazkian agertzen den bidea URA agentziak onarturiko itxitura batek mozten du. Nondik igaroko dira URAko teknikariak? beste bide alternatiborik badago? Nola liteke babes zortasunean egonik itxitura batekin bide bat moztea?\nAipatzen diguzun arazoa hobeto aztertu ahal izateko eskertuko genizuke aipatzen diguzun lekuaren kokagunea gehiago zehaztea.\nNahi baduzu URAren gis sistemaren bitartez koka dezakezu: http://www.uragentzia.euskadi.eus/appcont/gisura/?lang=EU&xmin=567680.2752796&xmax=572816.49388938&ymin=4791046.5426319&ymax=4794981.5505059&base_layer=Ortofoto&layers=ura-dpmt


generoa | Gorri-beltzean\ngeneroa -en artxiboa\nPosted in Anarkismoa, Ekonomia, Erlijioa, Gizartea, Kultura, Lana, Politika, Sexualitatea with tags Anarkismoa, Ekonomia, Erlijioa, Estatua, feminismoa, generoa, Gizartea, kapitalismoa, kultura, matxismoa, patriarkatua, Politika, sexu aukerak, sexualitatea on 2012/03/17 by aselluzarraga\nAzken egunotan feminismoei eta matxismoei buruz ditudan ideien gainean hausnarrarazi didaten zenbait testu irakurri ditut. Azkena, alasbarricadas-en gustura irakurri ohi dudan Acratosaurioarena izan da, Esperanza Aguirreren hitz batzuen harira. Oraingoan, ordea, ezarritako diskurtso politikoki zuzenetik aldentzen ez dela begitandu zait, testuaren eta ideien kalterako.\nIrakurritako testu horiek -besteak beste, Prado Estebanen “Pensar la mujer desde el 15-M” eta “Una nueva reflexión a 15 de octubre” eta aipatu Acratosaurioaren “¿Existe la violencia estructural contra las mujeres?”– feminismo eta matxismo kontzeptuei zenbait buelta emanarazi didate. Gaia oso sentikorra da eta interpretazio okerretarako bidea eman dezake; horregatik, ahalegin handia egingo dut hemen zirriborratuko ditudan ideiak matxismoa elikatzeko biderik eman ez dezaten. Bestalde, aurreratu behar dut, gai guztietan bezala, hemengo hausnarketak ez direla ziurtasunak, etengabe birpentsatzera zabalik daudela eta behin-behineko ondorioak baino ez direla.\nHasi baino lehen, gizonen eta emakumeen balioez hitz egiten dudanean, argitu nahi dut, txarto uler ez dadin, kultura judeo-kristau-islamdar patriarkaleko -eta seguruenik gutxiago ezagutzen ditudan munduko bestelako kultura patriarkaletako- gutxiengoek, historikoki boterea izan dutenek -gizonak haietako gehienak, baina ez denak- gizonentzat eta emakumeentzat finkatu dituzten paradigmez ari naizela, ondo baitakit historian egon diren eta orain diren emakume eta gizon gehienek eredu horietatik norabide batean edo bestean aldentzen diren hamaika balio eskala, gustu, joera eta nortasun izan dituztela eta dauzkatela.\nPolitikoki zuzenak izan beharrak feminismoak dioen oro ontzat hartu eta zalantzan ez jartzera bultzatu gaitu askotan, haren ideia nagusien atzean ezkutatzen den errealitatearen irakurketa ofizialaz besteko interpretazioak baztertuta. Askotan, emakumeak baino gehiago, gizonok bultzatu ere, feminismo ofizialarekin aurkitu ditudan kritikoenak emakumeak eurak baitira, maiz diskurtso horrek emetasuna bizitzeko duten modua ukatzen diela sentitzen dutelako. Hori dela-eta, ematen du momentu batean denak bihurtu garela, ezpainetatik kanpora, feminista, zalantzan jartzerik ez dagoen ideologia nagusia balitz bezala. Baina feminismo ofizial horrek bultzatzen duen gizarte eredua sakonago aztertuta, hasi naiz pentsatzen erabateko matxismoaren garaipen atzeraezina ez ote dagoen haren baitan. Askok feminismoa matxismoaren ifrentzutzat hartzen dute, baina nago matxismo beraren jantzitik modernoena ez ote den, sarri. Neo-matxismoa, azken finean. Adierazpen arriskutsua da eta horregatik kontu handiz azaltzen ahaleginduko naiz.\nHasteko, ikusi behar dugu feminismoa, ideologia moduan, zer testuinguru historikotan eta nork bultzatuta sortu zen eta, horri lotuta, zein ziren aldarrikapen nagusiak, harrezkero, gure egunotaraino aldarrikapen nagusi horietan sakondu eta ildo beretik jarraitu baino ez baita egin, oro har. Feminismo mota asko egon daitezkeela jakinik -eta haien artean feminismo ofizialarekin guztiz kritikoak direnak, are erabat arbuiatzen dutenak edo, “ismo” horri hartzen dioten usainagatik, feminismo deitzeari ere uko egiten diotenak ere badaude-, batez ere adar ofizialari, mendebaldeko Estatu kapitalistek bultzatzen dutenari helduko diot.\nEz naiz aditua, baina historiografiari kasu eginez gero, feminismoa, mugimendu gisa, XIX. mendearen amai aldera sortu zen, aldarrikapen nagusia emakumearentzako boto eskubidea zelarik. Haren bultzatzaileak, oker ez banago, klase ertaineko emakume burgesak ziren. Harekin batera, aldarrikapen historiko nagusiak ardatz ekonomikoei lotuta egon dira: lan egiteko (soldatapeko izateko) aukera berdintasuna, soldata berdintasuna, ikasteko -langile izateko prestatzeko- aukera berdintasuna, enpresetan goi karguak betetzeko berdintasuna… Politikari edo, zehazkiago, botereari lotutakoak ere etorri dira, eta horren gailurra zenbait erakundetan ezarri diren “parekotasun” legeak eta kupoak dira. Halaber, jakina, Estatuaren egitura guztietan berdintasunez egoteko aldarria ere egon da; besteak beste, epaile, polizia, soldadu… izateko aukera berdintasuna. Bestetik, sexualtasunari, gorputzari eta genero rolei lotutako aldarriak ere agertu dira. Horiei dagokienez, nagusienak abortu eskubidearen -edo ama izan ala ez izan hautatzearen- aldeko aldarria -askotan zio ekonomikoen arabera erabakitzen dena-, eta sexu indarkeriaren aurkako borroka lirateke. Horiekin guztiekin batera, aldarrikapen txikiagoak ere egon dira -hauek ere ekonomikoak, batik bat-, hala nola Estatuak emakumeen etxeko lanak ordaintzekoa edo prostituzioa legeztatzekoa.\nLehen begiratuan, zentzuzkoak ematen dute guztiek eta daukagun gizarte eredu hau ontzat ematen badugu, bitan pentsatu barik haien alde egiteko modukoak. Baina zentzuzkoak, zer begirada edo balio eskalaren arabera? Ikus dezagun zein izan diren gizonezkoei eta emakumezkoei historikoki goitik eman zaizkigun eginkizunak eta balioak eta argiago ulertuko dugu.\nHorretarako, gizarte eredu bat hartuko dut, kultura eredu nagusi eta menderatzaileak izan duen ehiztarien sistema patriarkala. Izan ere, gizarte guztiek ez dituzte balio eskala berberak, mundu ikuspegi berberak eta eginkizun banaketa berberak izan, ezagutarazi dizkiguten nagusiak egiturazko matxismoan edo patriarkatuan bat etorri badira ere.\nGizarte patriarkalean, ontasunaren eredua gizona izan da. Hura da izaki bukatua, buruzagia, legea, benetako gizakia. Haren balio nagusiak ehizatzeko eta besteak menderatzeko indarra eta gaitasuna izan dira. Gizonak ezin da umeez erditu eta, beraz, gaitasun hori gutxiesgarria da, amatasuna gizonezkoen eginkizunak betetzeko oztopo baino ez, beste izaki ahul horren, sasi-gizakia den emakumearen, zama gogaikarria -are gogaikarriagoa “zikin” edo “kutsatu” bihurtzen dituen hilekoa, batez ere sexu harremanetarako oztopo sentitzen denean-. Alabak izatea, gainera, lotsagarria da, emakumeen dohain bakarra gizonezko oinordekoak ematea baita -Biblia irakurtzea baino ez dago, ikusteko patriarken semeen zerrendak baino ez direla aipatzen-. Beraz, emetasunari lotutako ezaugarriak gutxietsiak izan dira historikoki, eta gizontasunari legozkiokeenak goretsi. Maitasuna, besteekiko ardura, elkar-laguntza, errukia, ahulekiko ardura, etxea, familia… traba dira gizonentzat. Beraz, haiek denak emakumeei dagozkie -eta halako joerak dauzkaten gizonak baztergarriak, maritxuak, ahulak haiek ere, azken finean, emakumeak bezalakoak direlako-. Horiek denak, noski, paradigmatzat hartuta; horregatik, gorriak eta bi ikusiko zituzten bestelako ezaugarriak zeuzkaten gizonek eta emakumeek euren burua zen bezala onartzeko eta besteen aurrean agertzeko. Hori horrela izan dadin ziurtatzeko, erlijioak jantzi morala eman dio emakumeen “betebeharrari”. Familia jainkoaren nahia da, eta emakume ororen derrigorrezko desira -eta patua- ama izatea. Emakumea ahula izatea merezi duen zigorra da, gizona bezain duina ez delako; azken finean, bekatuaren iturria -desiraren objektu debekatua- da emakumea.\nGizonari egotzitako balio eskala hori ideologia liberalak eta hark asmatutako kapitalismoak eta Estatuak eraman dute gorenera, antiklerikalismo erabilgarriz mozorrotuta maiz. Kasu honetan, gizarte patriarkalaren balioak batez ere ekonomiaren eta boterearen -politikaren- ikuspegi bat ezartzeko erabili dira. Balio gorena besteak menderatzea izanda, ekonomian ere kapitalista baten (eta Estatuaren) balio gorena beste enpresariak, merkatuak, kontsumitzaileak (eta Estatuak) menderatzea da; politikariarena beste politikariak eta herritar guztiak menderatzea, boterea, gobernua eskuratzea. Hobbesen filosofia: guztiok guztien aurkako gerra maila guztietan. Arrakastatsua, miretsia, goraipatua, edozein gerra motatan garaile irteten duena. Indarra ahultasunaren aurka, ahultasuna -mota guztietakoa, hortik gaixotasunari, zahartzeari, txirotasunari… eta emetasunari eta homosexualitateari izandako higuina, horiek denak ahultasuntzat jotzen direlako, gizarte patriarkalaren ereduan- deitoragarria baita. Horixe bera zen, besteak beste, Nietzscheren balio gorena. Errukiak ez du lekurik, ez gerran, ez negozioetan, ez politikan. Hortaz, maitasunari eta altruismoari lotutako jarduera guztiak gutxietsi behar dira. Familiak eginkizun bakarra du: gerlari eta morroi gehiago sortu eta heztea. Eginkizun hori beharrezkoa den bitartean, familia onargarria da.\nHorixe da eredu kapitalistaren barruko tentsioa, familiari dagokionez: gustura ezabatuko luke, gorrotoaren logikari ihes egiten dion azken aterpeetako bat delako, baina hura behar du Estatuaren beharrak asetzen dituzten besoak berritzeko -gogora dezagun Aldous Huxleyk bikain marraztu zigun gizartea, klonazioari esker familiak herri atzeratu eta basatien bitxikeria bihurtu zirenekoa, gizaki guztien betebehar nagusiak sistemarentzat lan egin eta beti zoriontsu izatea zirelarik-. Beraz, komeni zaionean, Estatuak erlijioaren diskurtso moralista erabiliko du, alde baterantz bultzatzeko, eta komeni ez zaionean, diskurtso antiklerikal faltsua eta “erradikala” erabiliko du besterantz orekatzeko. Emakumeak -eta gizonak- presio horien bien artean kateatuta beti.\nLarriena honakoa da: feminismo ofizial edo instituzionalak, emakumeen balioak -zenbat emakume hainbat balio, zalantza barik- bilatu, balioetsi eta haien arabera beste mundu bat asmatu beharrean, bere egin ditu eredu patriarkalak bultzatutakoak eta berdintasuna bilatzeko bide bakarra hautatu: emakumea gizon bihurtzeko bidea. Horrela, eredu patriarkalak egindako emetasunari lotutako balio guztien negatibizazioa bere egin, eta maitasunaren, sentiberatasunaren, elkartasunaren, elkar-laguntzaren aurkako diskurtsoa eraiki du, gizonak eta emakumeak elkarren arerio bihurtuta. Ez da harritzekoa batzuengan sentitzen den gizon guztiekiko gorrotoa, androfobia: hura izan nahi eta ezin. Zoritxarrez, gainetik kentzerik ez duten emetasunari gorroto diote. Gizarte patriarkaleko gizonentzat haurrak, adinekoak, gaixoak… zaintzea zama, katea, arrakasta ekonomikorako oztopoa bada, emakume feminista patriarkalentzat -neo-matxistentzat- ere maitasunak gidatutako jarduerak oro zama, katea, kartzela bihurtu dira. Gizarte patriarkaleko gizonentzat balio nagusiak arrakasta ekonomikoa eta botere nahia badira, emakume feminista patriarkalak ere arrakasta ekonomikoaren eta boterearen atzetik jarri dira, hil ala biziko lehian.\nHorrela uler daiteke hainbat gizon eta emakume ezkertiarren artean emakume gerrillariek sortzen duten miresmena. Haiengan ametsa gauzatzen da. Gizarte patriarkaleko gizonen balio eskala erabat bere egin duen emakumea ikusten dute, basakeria gizonen pare erabiltzeko kapaz den emakumea, gerra egiteko eta goitik beherako sistema hierarkiko eta diziplinatuan bere tokia betetzeko gai den eta, aldi berean, gizonentzat desio objektu ezkutua den izakia. Uste dut ez dela kasualitatea azken gobernu sozialistan gerraren ministroa -Defentsa Ministerioa diotsote Gerra Ministerioa zenari, eta Afganistanen soldaduak izatea, seguruenik, “defentsa” kontua baino ez da…- Carmen Chacon izendatu izana. Nork bere borrokak borrokatu behar ditu, noski, eta seguru nago emakumeek ez dutela inoren beharrik euren borrokak eurek borrokatzeko -dirudienez, feminista batzuek uste dute emakume “ahulek” Estatuaren laguntza behar dutela aurrera ateratzeko-, baina horretarako ez dut uste gizonezkoek sortutako borroka paradigmei eta estetikari jarraitu behar dietenik.\nFeministen eginkizuna kontrakoa ere izan zatekeen: gizonoi maitasunaren, elkartasunaren, errukiaren, elkar-laguntzaren… edertasuna erakutsi, balio haiek goresten irakatsi eta gorrotoak, botere eta arrakasta nahiak bultzatutako balioak gutxiesteko bidea gure begien aurrean jarri. Horrela, agian, guk haiei lotzen dituzten kateak seme-alabak, bikotekideak, gaixoak eta aitaita-amamak direla irakatsi beharrean, haiek irakatsiko ziguten benetako katea soldatapeko lana dela, egunero txanpon batzuk ateratzearren, telebistak nahiarazten dizkigun mila tontakeria erosteko dirua izatearren, gogoko ez dugun zeregin batera abiatu eta gure bizitzako ordurik onenak eginkizun hari ematea dela daroagun katerik astunena. Arrakastak edo botere nahiak baino atsegin handiagoa ematen duela gure beharra duenari laguntzea, saririk espero barik. Irabazten aterako ginen denok eta ardurak eta premiak elkarrekin eta berdintasunean hautatu eta banatzeko askoz askeagoak ginateke.\nGizarte patriarkalaren ikuspegi zikiratu horren erruz, emakumeek guk baino sarriago, hobeto edo maitasun handiagoz egin dituzten eginkizun horiek guztiak gutxietsi ditugu eta, okerragoa dena, emakumeei ere gutxietsiarazi dizkiegu, gure gizartean “prestigiorik” ematen ez dutelako. Eta hori, emakumeen kalterako ez ezik, gizonon kalterako ere izan da, hots, gizaki guztion txarrerako, geure buruari maitasunez jarduteko aukerak murriztu dizkiogulako eta behar genuen eta dugun benetako iraultza atzeratu baino egin ez dugulako -ez ahal da betiko izango!-.\nBestetik, emakumeak “gizonezkoenak” ei ziren esparruetan sartu direnetan, gizonezkoek ezarritako ikuspegi berbera erabili dute haietan jarduteko. Azken finean, haiei heltzeko bultzada ez da emakumeen erabaki aske eta kontzientetik atera -ezta gizon gehienon erabaki aske eta kontzientetik ere-, sistemak oso ondo pentsatutako operazio batetik baino. Horrela, esan legez, feminismo ofiziala neo-matxismoa baino ez da izan. Emakumeak gizonezkoek diseinatutako sistemaren borondatezko mendeko bihurtzeko estrategia ezin hobea. Emakumeei “eman” zaien “eskubide” bakoitza ez da haiek askatu eta berdintasuna eskuratzeko urrats bat, guztiontzako kate estuago bat baizik.\nHorregatik, feminismoak, benetako berdintasuna bilatzen duen mugimendua izan nahi badu, lehenbizi honako hausnarketa egin behar luke: berdintasuna zertan? zer ereduren arabera? berdintasuna gu gizonezkoak bezalakoak izateko, haien balioak indartu eta geureak lurperatzeko? berdintasuna gizarte eredu patriarkalaren arabera goitik behera eraikitako Estatuan eta kapitalismoan? Ala hutsetik hasi behar genuke geure mundua, geure balioak, geure harremanak, geure nortasunak, geure gizartea, geure gorputzak… eraikitzen, emakumeok eta gizonok, gizakiok, denok batera eta benetako berdintasunean?\nPentsa dezagun emakumeak gizonekin berdintzeak (zergatik ez da alderantziz izan, gizonak emakumeekin berdindu? edo, egokiena, elkarrekin zertan eta norantz berdindu eta zertan ez erabaki? aniztasuna askoz aberatsagoa, emankorragoa eta askeagoa delako) zer “aurrerapen” ekarri duen: emakumeek -herri batzuetan- boto eskubidea lortu zuten eta…, zelako gobernuak atera dira hautestontzietatik, ezer aldatu da, gizarte ereduak hobetu dira gobernu horiei esker, aintzat hartu dituzte emakumeen balioak gobernu horiek?; emakumeak gizonezkoek egiten zituzten soldatapeko lanetan hasi dira eta…, morrontza bikoitzean ez dira sartu, bada, emakume -eta gizon- anarkistek eurek aspaldi salatu zuten bezala, hain zuzen ere, lehen egiten zituzten zereginak gutxietsita, zama gorrotagarritzat hartuta, gizonezkoak haiei heltzeko prest egon ez direlako?; emakumeak gobernuburu bihurtu dira -gogoratu behar da aspaldi ere erreginak egon zirela eta horrek ez zuela gehiegi aldatu erresuma horien izaera totalitario eta inperialista, Ingalaterra edo antzinako Egipto eta Kleopatra ospetsua gogoratzea baino ez dago- eta, zer aldatu da onerako haien gobernuetan, emakume izateagatik? Margaret Thatcher eta Angela Merkel, Esperanza Aguirre, Yolanda Barcina, Michelle Bachelet…, ezagun egiten zaizkigu?; emakumeek enpresak zuzentzea eta administratzea lortu dute eta…, galdu dute enpresa horiek euren izaera esplotatzailea edo hobetu da haietan emakume langileen egoera?; emakumeak polizian eta armadan sartu dira, epaile bihurtu eta…, aldatu da haien izaera errepresibo, edo hiltzailea, haien ankerkeria? gogoratzen naiz, honi dagokionez, Espainiako Polizia Nazionala istiluen aurkako taldeetan emakumeak sartzen hasi zenean, lagun batzuek esaten zidatela -horretan eskarmentua izan zutelako esan ere- nahiago zutela emakume polizia batek ez atxilotzea, gizonezkoen pare egon nahi horretan askoz basatiago jokatzen zutelako, indarkeria mailan ere “gizonak baino gizonago” bihurtuta, “ahul” ez agertzeko…\nAipatutako aldarrikapenen artean, oso bitxia da Estatuek etxekoandreei soldata ordaintzeko garai batean egiten zen aldarrikapena -gaur egun argi dago Estatuaren kutxa ez dagoela holako alaitasunetarako-. Lehen begiratuan aldarrikapen onargarria eman dezake, baina, azken finean, lerro artean irakurriz gero, ondorio bi atera daitezke: mundu honetan ez dago ezer musu truk edo maitasunez egiterik balioa galdu barik -eta emakumeek ere horrela ikasi behar zuten, ahalik eta lasterren-, eta dirua bikotekidearen eskutik onartzea baino duinagoa da Estatuaren eskutik jasotzea, horrek “independentzia ekonomikoa” ematen ei duelako. Egiten den guzti-guztia monetarizatu behar da -zer eta kontsumitzeko ahalmen handiagoa izan dezagun, noski-. Jakina, pentsaera hori ezin hobea da Estatuaren beharra elikatzeko. Lehen, legez, senarraren mendeko zen emaztea. Orain, Estatuaren mendeko da emakumea, gero eta gehiago. Kasu batean zein bestean, inoiz ez bere buruaren jabe. Objektu beti, inoiz ez subjektu, feminismoak berak objektu bihurtu baititu emakumeak, Estatu gurasokeriaren kate hertsatzailearen mende.\nAre bitxiagoa da, aldarrikapen feminista delakoan, prostituzioa legeztatzeko eskatzea, batzuek, oso aurrerakoiak direlakoan, egiten duten bezala. Estatuak aldarrikapen hori behar du, egon daitezkeen errezelo moralak ahultzeko. Azken finean, askoz egokia litzateke emakume horiek -eta batez ere haien atzean dauden gizonek- egiten duten jarduera ekonomikoa legearen barruan egotea eta zergak ordaintzea. “Babestuago” leudeke, gainera. Zentzuzkoa dirudi, hola ulertuta, baina prostituzioa, jarduera moduan, nekez defenda daiteke. Batzuek, zurigarri, esango dute puta batzuek gustura eta euren gogoz dihardutela, eta haiei legez lan egiteko aukera eman behar zaiela. Berriz ere, gizonei -sexu esklabotzaren onuradun nagusiak eurak- komeni zaien irakurketa sinplifikatzaile, atzerakoi eta patriarkala. Sexua era osasuntsuan bizi bagenu, zama moralik, taburik eta konplexurik gabe, benetan denok, emakumeek eta gizonok, gizakiok, geure gorputzaren eta, batez ere, geure buruaren jabe bagina, prostituzioak ez leukake lekurik. Gainera, “nahi duelako” prostituitzen den emakume bakoitzeko, seguru nago milioi batek modu batean edo bestean derrigortuta eta gogoz kontra egiten dutela. Baina gizarte patriarkalak buruan sartu digu munduko lanbiderik zaharrena delako leloa -eta ikuspegi ezkertiar batzuek erromantizismoz jantzi dute drama-, berezkotzat eta saihestezintzat harrarazi digu milioika neska-mutil, gizon eta emakumeren eguneroko tragedia den jarduera. Prostitutak benetan babestu nahi baditugu, haien onerako zerbait egin nahi badugu, eman diezaiegun beste zerbaitetan jarduteko aukera.\nBestalde, pentsatu behar da noiz eta zer helbururekin “eman” zaizkien “eskubideak” emakumeei. Pentsa daiteke feminismoa emakumeek askatasunez eraikitako ideologia dela, baina “emakumeen” aldarrikapenei “men” egiteko uneak eta haien onuradunak aztertuz gero, ikusiko dugu oso bestelakoa dela kontua:\nEmakumeei boto emateko “eskubidea” eman zitzaienean, emakume burges eta kultuen botoa -egun bezala, haietako asko manifestazioetan ateratzen ziren bitartean, etxeko lan “desatseginak” bigarren mailako emakume txiroek egiten zituzten- beharrezkoa zen Estatua eta kapitalismoa -botoa batez ere emakume burges horiek emango baitzuten- indartzeko eta partitokrazia parlamentarioari zilegitasun handiagoa emateko.\nLan indar gehiago behar zenean, emakumeak soldatapeko lanetara bultzatu zituzten -AEBn ere, lan indar gehiago behar zutenean beltzak “askatu” zituzten, haiek proletarizatu eta iparraldeko industriak elikatzeko, orain hegoaldeko etorkinekin egiten den bezala, euren herrietatik kanpo estrategia askoren bidez eta egoera guztiz dramatikoetan bultzatuta europarrek nahi ez dituzten lanpostuak har ditzaten eta Gizarte Segurantzaren kutxak eta europarren jaiotza-tasa urria orekatzeko, kasurik pribilegiatuenetan, txarrenetan paperik gabeko esklabotzan murgiltzen baitituzte batzuk aberasteko behar den azpi-ekonomian; haiei guztiei “eskubideak” pixkanaka onartzea Estatuarekiko fideltasuna ziurtatzeko estrategia oso adimentsua izan daiteke, behar denean arazo guztien errudun bihurtzeko erabiltzen dituzten bitartean, diskurtso bikoitz oso interesatuan-, eta enpresen interesei jarraituz, Unibertsitateak haientzat ere zabaldu; bide batez, lanean ere emakumeen eta gizonen arteko lehia bultzatu zuten, eta langile guztien baldintzak okertu, eskulan gehiagoren artean hautatzea zegoelako, emakumeen soldatak baxuagoak beti. Baldintzak zelan okertu diren ulertzeko, nahikoa da ikustea emakumeak lan merkatuan sartu aurretik klase ertaineko pertsona baten soldata nahikoa zela familia aurrera ateratzeko, eta egun klase bereko bikotekide bien soldatekin ere ozta-ozta iristen dela hilaren amaierara, besteak beste, kontsumo “premiak” muturrera eraman direlako. Beraz, ematen du merkatuak askoz lehenago ulertu zuela kontsumo mailari eusteko eta enpresen irabaziak handitzeko familia bakoitzeko pertsona bik egin beharko zutela lan, gutxienez.\nArmadak krisian zeudenean, kalean haien aurkako mugimenduak guztiz gizarteratuta eta onartuta zeudelako eta modernizatu behar zirelako, profesionalizatu eta emakumeak -eta ondoren etorkinak; AEBn homosexualak ere “onartzea” neurri izugarri demokratikotzat saldu zen, armadaren aldeko propaganda operazio ikusgarri batean- onartu ziren.\nEstatu aparatuetan emakumeari leku handiagoa emanda, berdintasunean aurrera egin baino askoz gehiago, Estatua sendotzea lortu da. Kapitala ere bai. Normala da. Mendeetan emakumeei esan bazaie besteak menderatzea, boterea izatea, materialki aberastea gauzarik desiragarrienak direla, azkenean haietarako guztietarako “aukera” ematen zaienean zelan egingo diote uko! Estatuaren eta kapitalismoaren defendatzailerik sutsuenak izango dira, haiek ere gizonen arabera hain desiragarriak diren plazer horiek dastatu nahi dituztelako. Ez da haien errua hala nahi izatea eta ezin bestela izan mendeetako doktrinamenduaren ondoren. Bestalde, daukagun gizartea hau bada, ez dago ukatzerik emakumeek gizonek egiten dituzten gauza berberak baldintza berberetan egiteko “eskubidea” daukatela -edozein gizartetan behar lukete, eskatu beharrik gabe, erabateko aukera berdintasuna-. Baina, gizonok zein emakumeek, gizarte honekin konformatzen gara? Eredu honetara etsi dugu? Aukera berdintasunik izan dugu hura hautatzeko?\nSistema hau gorrotoak elikatzen du, gorrotoa guztiz funtzionala da Estatuarentzat eta kapitalismoarentzat. Gizartea zatituta egotea, elkarren arerio sentitzea, elkarren lehian, aurrez aurre. Herritarren arteko elkartasuna, batasuna, maitasuna, elkar-laguntza… arriskutsuak dira oso sistemarentzat. Ildo horretan, feminismo instituzionalak lan handia egin du sistemaren alde, sexuen arteko gorrotoa bultzatuz. Daukaten bide bakarra gizonen balioak bere egin eta gizonek diseinatutako borroka zelaian eta arauekin haiekin lehiatzea dela barnerarazi zaie emakumeei. Benetako lehia agertzen ez den esparruetan, artifizialki sortu behar da. Helburua, gainera, ez da gizona bezalakoa izatea, bera baino “hobea” izatea baizik. Gizakiak arriskutsuak dira eta ezinbestekoa da edozein harreman motatan argi izatea ez garela gizakiak, gizonak eta emakumeak baizik, ondo bereizita eta elkarren aurkari.\nBestalde, Estatua, kapitalismoa, gizarte eredu hau, berez, egiturazko indarkerian oinarritzen badira ere, indarkeria mota batzuk ezkutatu eta bakan batzuei jarri behar zaie bozgorailua edo lupa. Indarkeria, gehienetan, botere harreman baten adierazpena da, eta indartsuak darabil ahularen aurka -edo ahulak indartsuaren aurka, indartsua bere indarraz kontura ez dadin-. Botere harreman horren arabera, gurasoek erabil dezakete seme-alaben aurka, edo seme-alabek gurasoen aurka; patroiek erabil dezakete langileen aurka, edo langileek patroien aurka; gobernuek erabil dezakete herritarren aurka, edo herritarrek gobernuaren aurka; herri inperialistek erabil dezakete herri menderatuen aurka, edo herri menderatuek herri inperialisten aurka; aberatsek erabil dezakete txiroen aurka, edo txiroek aberatsen aurka; bikotekide batek erabil dezake beste bikotekidearen aurka; gizakiek erabil dezakete beste izakien aurka, edo beste izakiek gizakiaren aurka; gizonek erabil dezakete emakumeen aurka, edo emakumeek gizonen aurka; gizonek erabil dezakete gizonen aurka; emakumeek erabil dezakete emakumeen aurka… Baina, esan bezala, indarkeria mota horien guztien artean, sistemaren bozgorailuek, komunikabideek, batzuekin bonbardatu eta besteak isilaraziko dituzte. Erabilera ez da neutroa, eta beti pentsatu behar genuke zer ezkutatzen den ikusarazten digutenaren atzean. Sistemari guk zerbait oso argi ikustea interesatzen bazaio, susmatu behar genuke atzean ikusten ez dugun mekanismoren bat jarri dela martxan.\nEmakumeen aurkako indarkeria aspaldikoa da, eta sistema patriarkalak berak bultzatu du. Gerra guztietan, menderatutako herriko emakumeak bortxatzea aitortu gabeko lehen arauetako bat da -duela zenbait urte txanponaren ifrentzua ikustea tokatu zitzaigun, Irakeko inbasioan, emakume soldadu haren argazkia erakutsi zigutenean, biluztutako gizona txakur gisa zerabilela, eta ez da harritzekoa, emakume hark sistema eta mundu ikuspegi oso bat barneratu baitzuen soldadu egitea erabaki zuen unetik-. Emakumea gizonaren desio iturria da -baita gizona emakumearena ere, normala denez, batzuetan hori ahaztarazi nahi badigute ere; desio homosexualak bezain berezkoak biak-, eta horrek sortzen duen tentsioa modurik makurrenetan lasaitzen da maiz. Baina Estatuen oinarria armada eta gerrak izanda, armadek gerretan egiten dituztenak ezin dira zalantzan jarri eta hobe haiek isiltzea, politikoki gure alde erabiltzerik ez badaukagu, behintzat. Lanean ere, emakumeen -eta gizonen- aurkako indarkeria etengabea da, baina sistema kapitalistaren oinarria ezin da kolokan jarri eta emakumeen eta gizonen arteko gerra elikatu behar da soldatapekoen eta jabeen artekoa uxatzeko. Familian ere indarkeria ez da falta eta modu askotan agertzen da. Luzaroan, hori dena ere ezkutatu egin da, familia eredu sakratu bakarra egon den eta hura erakustea funtzionala izan ez den bitartean. Orain, ordea, interes berezia dago indarkeria horren alde bat -eta bakarra- egunero jartzeko gure begien aurrean. Bikote homosexualetan dauden indarkeria kasuak tabu dira oraindik. Genero indarkeria esaten diote, edo indarkeria matxista. Alde batetik, kasu askotan hala dela ukatzerik ez badago ere, eta haiek inolaz ere gutxietsi barik, pentsatu behar genuke gizonen eta emakumeen artean dauden indarkeria kasu guztietan generoa edo matxismoa ote den eragilea, salbuespenik gabe. Bestetik, geure buruari galdetu behar genioke zein den indarkeria mota bat eta bakarra egunero gure aurrean jartzeko helburua eta, era berean, zein diren horren emaitzak. Eta, batez ere, indarkeria mota guztietan bezala, hartzen diren neurriak hura desagerrarazteko diren ala beste xederen bat duten. Indarkeriaren zioetan sakontzen ari gara, ala haiek ezkutatzen eta sintomak baino ez erakusten. Dirudienez, Stieg Larssonek bizia galdu zuen Suedia bezalako herri “eredugarrian” eskandaluzko zifren atzean ezkutatzen den errealitatea agertzeagatik. Jakina, askoz errazagoa da azalpen sinpleak eta norabide bakarrekoak ematea eta haiei heltzea, arazoek eduki ditzaketen konplexutasun guztiak ulertzen saiatzea baino, batez ere konplexutasun horiek sistemaren erroak ukitzen badituzte.\nIzan ere, gorrotoan, lehian, kontsumismoan eta indarkerian oinarritutako gizartean bestelakorik espero genezake, gure gida espirituala zaborra besterik ematen ez duen telebistaren doktrina dugunean? Gizakiok galduta gaude eta ez daukagu helduleku etikorik ezta gatazkei, frustrazioei, bakardadeari, ezintasunari, beldurrei, antsietateari… aurre egiteko tresnarik. Maitasunak balioa galdu du, aspaldi, gizartea desegituratuta dago eta komunitate sena galdu du, eta geratzen zaizkigun aterpeak -familia eta lagunartea, batez ere- ahuldu eta suntsitzeko lanean ari dira.\nAztertzen ari naizen berdintasunaren ikuspegi horretan eredu baten barruko ekonomia eta botere borrokari baino ez zaio begiratu, eta, gainera, espiritualtasun eta etika oro desagerrarazi eta eredu haren atzean gordetzen diren balioak ezkutatzea ezinbestekoa zenez gero, gure begien aurrean emakumeak eta gizonak bereizten dituen generoa, sexua, alde biologikoa baino ez da jarri. Emakumea gizonarekin berdindu nahi izan da, ez alderantziz, ez ezarritako eredutik at. Eta bien arteko harremanak aurrez aurreko lehia bilakatu dira. Horrela, ez da arraroa egungo emakumeek eta gizonok geure nortasuna eraikitzeko, geure sexua bizitzeko eta harremanak eraikitzeko hainbeste zailtasun izatea. Emakumeek -eta gizonok- moralak ezarritako ereduaren edo interes ekonomikoak ezarritako bidearen artean hautatu behar dute. Ez daukate modurik euren bidea, euren eredua, euren baitatik eraikitzeko. Ezkerreko ideologia “progresista” eta “iraultzailea”k erakutsi die naturak ezarritako “kateak” hautsi eta moral klerikalari aurre egin behar diotela, horretarako gizonak borrokatuz eta gizon bilakatuz. Moral kristauak erakutsi die gizonaren atseginerako eta Jainkoaren borondatea betez seme-alabak ekartzeko makina bat direla. Dirudienez, ez dago beste eredurik. Eta eredu biak gizarte patriarkal matxista berberak eraiki ditu, kasu bietan, emakumeen balio etiko eta pertsonalak eta haien balizko gizarte ereduak gutxietsiz.\nEuren gorputza bizitzeko modua ere su biren artean dago. Alde batetik, gizonen gutiziarako zaindu behar dute gorputza, haien desiren arabera moldatu, edertasun kontzeptu jakin bati erantzun. Bestetik, eder sentitzeari, seduzitzeko gogoari uko egin behar diotela agintzen zaie, gizonekin mesfidatiak izan, bestela haien mendeko izango direlakoan. Batzuek eta besteek erabaki dute emakumeak ez direla gai zer nahi eta behar duten erabakitzeko; besteek interpretatu behar dute beti zer sentitu behar duten eta zelan ulertu behar dituzten euren gorputza, euren gogoa, euren libidoa, gizonek haiekiko dituzten portaerak… Harremanak feministek ezarri duten bezala ulertzen ez badituzte, kolonizatuta daudelako eta jakin gabe ere matxistak direlako da. Publizitateak erakusten dituen emakumeak bezalakoak ez badira edo gizarteak ezarritako interesak eta jarduerak bilatzen ez badituzte, ez dira bizitzan ezer izango, ez dute arrakastarik lortuko.\nZoritxarrez, Esperanza Aguirreren hitzak -ez berak ematen dien zentzuan, zalantza barik- Acratosaurioarenak bezain egiazkoak dira. Moral kristauak ama eta emazte fin eta saiatuak izateko eskatzen die, seme-alabak izatera bultzatzen ditu -eta abortua, haren aurka agertu baina ordain dezaketen familia aberatsen pribilegio hipokrita da-. Baina erlijio feministak, Estatuaren egungo premiak, “askatasun” ekonomikoaren alde eta gizonen pareko jarduteko edozer sakrifikatzeko gertu nahi ditu; langile, ama edo bikote baino lehenago; dirua maitasunaren aurretik. Gozamena, atsegina, zoriontasuna, gainera, derrigorrez bilatu beharrekoak dira, ulertzeko modu bakarra dute eta ez daude erantzukizunari lotuta, oinarria eskubideak direlako, eta ez betebeharrak. Horrela, zaila da pentsatzea emakumeei erabakitzeko askatasun handirik geratzen zaiela. Gizonezkooi ere geratzen ez zaigun bezalaxe, baina maila larriagoan. Hala sentitu duelako ama izan eta soldatapeko izateari uko egin dionak -agian, besterik gabe, enpresa baten morroi bilakatzeko asmorik izan ez duelako- hamaika azalpen eman beharko dizkie besteei eta bere buruari bere erabakia “zuritzeko”, batez ere bere burua aurrerakoi, ezkertiar eta iraultzailetzat badu. Oso bitxia da, seme-alabak izan dituztenean, haiek haztearren, euren sormen lanari uko egin eta idaztea beste une baterako utzi duten zenbait gizon idazle ezagutu ditut azken urteotan -eta ahalke barik adierazten dute seme-alabok euren zoriona direla-, aurrerakoiak eta ezkertiarrak haiek denak, kontzientzia handikoak eta, beharbada, euren erabakia hartu duten gizonak direlako, eta ez emakumeak, ez dakit inork esan dien seme-alabak, bikotekidea eta etxea kateatzen dituzten oztopoak direla eta ez lioketela euren pasioari uko egin behar mendeko bizitza bat izateko. Jakin nahi nuke zer entzungo zuten emakumeak izan balira…\nEsandakoaren eredu ezin hobea da publizitate kapitalista. Seguruenik, jende askok izango du gogoan frankismoaren garaiko etxetresna elektriko marka ezagun baten zuri-beltzeko iragarkia. Han, garai hartako estilo apaineko klase ertaineko emakume eder batek larritasun eta itxaropenez begiratzen zion, zutik eta atzetik, berak prestatutako oilaskoa jaten zuen senarrari, garai hartako pelikuletako galai frankista horietako bat. Senarrak plateraren gozoa laudatzen zuenean, emazteak arnasa hartu eta berekiko ziotson sukalde modernoari, eskerroneko: <<Zenbat ordu zoriontsu emango didazun>>. Garai hartako matxismoaren paradigma da iragarkia. Baina duela pare bat urte, Txilen, feminismo instituzionalaren paradigma den iragarki ezin matxistagoa ikustea tokatu zitzaidan. Matxismo atzerakoiaren eta feminismo patriarkal aurrerakoiaren uztarketa perfektua. Aurrekoaren bertsio modernoa baino ez zen, azken finean. Kasu honetan ere, etxetresna elektriko marka ospetsua zen iragarlea. Emakume gazte, eder -gure garaiko edertasun ereduaren arabera, esan nahi baita-, lirain, bizi eta modernoa zen protagonista, klase ertainekoa hura ere. Harro zioskun bera, aldi berean, chef -etxeko sukaldari-, psikologo -ama-, hizkuntza aditua -ama berriz, haurrei etxeko-lanetan laguntzen-, ez dakit zer arlotako langile -bulego moderno batean ageri zen-… eta ez dakit zenbat gauza gehiago zela. Guztietan irribarretsu, fresko, neke aztarna barik. Hori dela-eta, honakoa haren buruari ziotsona: <<Harro nago super-emakumea izateagatik>>. Eta elektrotresnei esker, “askeagoa” ei zen. Uste dut super-emakume horrekin pozik bizi zen gizona ere ageri zen non edo non. “Super-emakumeen” marka farandulako programa batean ere iragartzen zuen haren aurkezleetako batek, bera ere emakume eder, moderno eta “emantzipatua”. Azken finean, hamaika lan eta bosti lotuta egonda, gizona baino gehiago dela erakusten ei du eta muturreko esplotazio horrek harrotasun eta pozerako zioa behar du, antza.\nOndorioak atera nahi badira, honakoa esango nuke: berdintasun mota guztien alde nago, baina berdintasuna askatasunean baino ez da posible. Askatasunak baldintza bat behar du, ordea: aukera guztiak maila berean egotea. Hortaz, gizarte eredu patriarkal batean, Estatua eta kapitalismoa nagusi diren bitartean, emakumeen eta gizonen -eta, oro har, gizakien- arteko benetako berdintasuna ezinezkoa da, balio eskala gizonek (gizon batzuek, gutxiengoak, eliteak) ezarri duten sistema batean, ez dagoelako aukera berdintasunik nork bere balio eskalaren arabera hautatzeko. Arrakasta ekonomikoa eta boterea balio gorenak diren gizartean, ezin dut askatasunez hautatu nire lehentasuna soldata lortzea eta lanean gora egitea den, ala sari bakarra maitasuna izango duen jarduera batean jardutea. Izan ere, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna baino askoz gehiago behar dugu: gizaki guztien arteko aukera berdintasuna. Lehen batez ere emakumeek egiten zituzten lanak eta eginkizunak, hala nola haurrak, gurasoak, gaixoak zaintzea, etxea txukun edukitzea eta otorduak prestatzea -ahaztu barik horiek baino askoz gehiago ere egin dituztela beti, batez ere beti egon diren emakume nekazari eta langileek-, eta maitasunez eta ordainik eskatu gabe egiten diren jarduera guztiak, maitatzen eta balioesten ikasi bagenu, emakumeei zerbait irakasteko aukera eman bagenie, soldatapeko lana baino hobetsiko genituzke haiek denak, beharbada, eta zamatzat hartu beharrean, gustura egin geure haiek guztiak. Orduan bai, aukera legoke, berdintasunez, askatasunez eta doktrinamendurik gabe hautatzeko, emakumeek eta gizonok, ama edo aita izan nahi dugun -edo ez dugun izan nahi-, zer lan egin nahi dugun, zein diren gure lehentasunak, zelan eta norekin bizi nahi dugun gure sexualtasuna, zer eta zertarako ikasi nahi dugun… Bestela esanda, gure denbora zertan, norekin eta zertarako erabili nahi dugun eta gure emetasuna edo gizontasuna -edo biak- zelan bizi nahi ditugun hautatzeko askatasuna. Baina sistemarentzat arriskutsua litzateke, seguruenik bai emakumeek bai gizonok ohartuko ginatekeelako egiten ditugun -sistemak behar dituen- gauza gehienak ez ditugula egin nahi eta ez dutela merezi, kontsumitzen ditugun produktu gehienak ez ditugula behar eta kalte egiten digutela guri eta gu parte garen inguruneari, eta posible dela beste balio eskaletan oinarritutako gizarteak eraikitzea, hasieratik berdintasunean eta adostasunez eraikitakoak. Indarkeriak ere askoz leku txikiagoa izango luke, eta sistemarena ere ez genuke onartuko.\nBukatzeko, beste zerbait argitu nahi dut. Beharbada, testua irakurrita, uler daiteke nire ustez patriarkatuak ezarritako prozesu guztietan, iraganekoetan zein azken mendeotako bultzada berrian, emakumeak biktima eta objektu pasibo hutsak izan direla. Hori egitea berriz ere diskurtso neo-matxistarekin bat egitea litzateke, eta errealitatetik kanpo kokatuko ninduke. Ez. Gauzak aldatzeko onartu behar dugu patriarkatuaren ezarpenean emakumeek gizonek beste egin dutela. Alde batetik, era aktiboan, patriarkatuaren oinarri izan den esplotazioari eta rol banaketari emakume askok etekin handia atera diotelako, piramidearen goiko erpinean egonda, itzalean zein agerian. Neo-matxismoaren bultzatzaile eta onuradunen artean, noski, ez dira emakumeak falta. Bestetik, era pasiboan, sistema patriarkala zuzenean bultzatu ez arren, emakume asko, gizon asko bezala, oso eroso sentitu direlako. Honetan ere La Boétieren Borondatezko morrontzaren diskurtsoak esanahi osoa hartzen du. Gutxiengo batek gehiengoa menderatzeko derrigorrezkoa da gehiengoa menderatuta bizitzeko prest agertzea. Pasibotasuna, askatasunari uko egitea, gizatasuna galarazten badigu ere, oso tentagarria da, bizitza errazten zaigulako. Azkenik, garai guztietan, ez dira gutxi izan sistema patriarkalari aurre egin dioten emakumeak -eta gizonak-, estrategia batzuk edo besteak erabilita, hura saboteatzeko modu asko erabili direlako -armak hartzea modu bat baino ez da, eta gehienetan ez da eraginkorrena izan aldaketa sakonak lortzeko-, eta haietan emakumeak ere protagonista izan dira. Beraz, patriarkatua -eta hark sortutako Eliza, Estatua eta Kapitala- menderatzeko eta gizartea errotik aldatzeko bidean, ez dut uste gizonen eta emakumeen borrokak daudenik, eta banaketa horrek emakumeak eta gizonak ahuldu baino ez gaitu egiten. Gizaki guztiak emantzipatzeko borroka bakarra da, gizaki guztiok batera, aukera berdintasunez eta estrategiak eta helburuak adostuta, egin beharrekoa. Hori horrela ulertzen badugu, urrats handia emango dugu emakumeen emantzipaziorako eta benetako berdintasunerako bidean, emakume emantzipaturik gabe ez baitago gizon emantzipaturik, beltz emantzipaturik gabe zuri emantzipaturik ez dagoen bezala, edo homosexual emantzipaturik gabe heterosexual emantzipaturik ez dagoen bezala. Nire benetako askatasuna beste guztiak ere aske direnean baino ezin da gauzatu. Besteen kateek neu ere lotzen naute. La Boétiek ere argi ikusi zuenez, herria lotzeko darabilen tiraniaren kateak tiranoa bera lotzen du herria beste. Inoiz txakurrik paseatu baduzue, erraz ulertuko duzue. Txakurrari heltzen dion eta mugimenduak mugatzen dizkion uhalak geuri ere heltzen digu eta mugimenduak murrizten dizkigu. Uhaletik askatu nahi badugu, hari jaregin eta txakurra askatzea dugu irtenbide bakarra. Tiranoaren egoera tragikoagoa da, txakurraren kasuan ez bezala, hark jakin baitaki kateari jareginez gero herri askea ez dela haren eskua miazkatzera itzuliko, haren lepoaren bila baizik.\nParadigmak elkarrekin birdefinitzen hasi behar genuke, ezta?


Kontabilitatea manipulatzeagatik 60.000 euroko isunak proposatu ditu Ogasunak . El Correo\nKontabilitatea manipulatzeagatik 60.000 euroko isunak proposatu ditu Ogasunak\nKontabilitatearen liburuak ezabatu edo suntsitzen dituzten profesional edo enpresek negozio zifraren %20ko isuna izango dute\nNeurri honen bidez, Bizkaiko Foru Ogasunak "errotik kendu nahi ditu praktika horiek, ikuskariek euren kotizazio oinarria murriztu nahi duten profesional eta enpresen artean detektatu baitituzte". Halaber, 10.000 eurora gehitu nahi du jarduera eta ekitaldi ekonomiko berarentzat kontabilitate desberdinak eramanda benetako egoera zein den ezagutzea oztopatzen dutenentzako isuna.\nZergei buruzko foru arau orokorraren erreforma partzialaren proiektuan beste neurri batzuk ere jasotzen dira. Horrela, esaterako, Batzar Nagusiei eman nahi zaie ahalmen esklusiboa ogasun publikoaren aurkako delituen prozeduretan, laguntzak berreskuratzeko prozeduretan eta zerga kudeaketari buruzko prozeduretan zerga zehapenak barkatzeko eta aldaketak egiteko. "Hala, gehiago bermatuko da zergadunen segurtasun juridikoa", Bizkaiko Ogasunaren arabera.


Bilbo Zaharra Euskaltegia 2016-10-31 09:15\nLa entrada Koldo Izagirre (2016/11/14) aparece primero en Bilbo Zaharra Euskaltegia.\nJose Luis Treku: 'Oskarbiren haria ez da sekula eten'\nBizkaie! 2016-10-31 08:25\nBittor Oroz: "Sektorea sendotzen doa"\nBizkaia Irratia 2016-10-31 00:00\nGernikan, Bizkaia Irratiako karpan izan da Bittor Oroz Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza sailburuordea. Lau Haizetara saioan adierazo dauanez lehen sektorea sendotuz eta profesionalizatuz doa ".\nUnai Rementeria: "Rajoyren gobernuak Bizkaiari ez deutso bapebe mesederik egingo"\nBizkaiko Diputadu Nagusiak Rajoyri zentralismoa eta Bizkaiari kupoagaitiko dirua zor izana leporatu deutso. Bestalde Rementeriak Aldundiak proposatutako aurrekontuek tamaina handiko beherakadarik ez dabela euki nabarmendu dau. Bizkaiko egoera ekonomikoaz itaunduta Ahaldun Nagusiak lehentasuna enplegua sortzea izan behar dala azaldu dau. Indarrean dagoan Bizkaiko nagusien egoitzetako huelgeari buruz Unai Rementeriak dino auzi pribadua dala eta Aldundiak alde biei akordu batera heltzeko eskatu deutse.\nOnintza Enbeita: "Ez ahaztu baserritarrak egunero dagozala lanean"\nMuxikan Madrilgo kongresuan baino hobeto bizi dala esan deusku bertsolari bizkaitarrak. Urriko azkeneko asteleheneko azokatik haratago begiratuta astelehenero Gernikako plazan baserritarrek euren produktoak salgai eukiten dabezala nabarmendu dau Enbeitak geurean. Gernikako asteleheneroko plazan saltzen zelan hasi zan be azaldu deusku muxikarrak.\nGeuria.info 2016-10-30 21:31\nZuri-gorriak Atletico Madrilen aurka Ligako haien bigarren porrota jarraian gauzatu dute. Valentzian huts egin ostean, oraingoan etxean (nahiz eta Sondikan jokatu, ez Lezaman) hiru puntuak galdu dituzte talde madrildarraren kontra. Egun aproposa egiten zuen gaur goizean garaipenaren bidea berreskuratzeko, eguraldi onak zein zaleek laguntzen zutelako. Baina lehen minutuetatik jarri zaio maldan gora partida Athletici: Alexandra Lópezek korner […]\nArgia 2016-10-30 00:00\nSantuen hazurtxoak Domu Santu egunerako\nBizkaia Irratia 2016-10-29 12:00\nSantuen hazurtxoak Domu Santu eguneko ohiko gozoak dira. Bizkaiko gozogileen alkartetik Iñaki Loizatek azaldu deuskunez, mazapan antzekoak dira.\nJenteak badauka santuen hazurtxoak erosteko ohiturea. Familia asko batzen dira egun horretan eta askok erosten dabez gozoak. Santuen hazurtxoen errezetea gura dauanak hemen topau leike.\n“Igandekoa partidu gogorra izango da derby bat delako, baina hiru puntuak lortzera irtengo gara”\nGeuria.info 2016-10-28 20:36\nErnesto Valverdek Lezamako prentsa aretoan kazetarien galderei erantzun die. Prentsaurrekoaren lehen zatian lesionatuta zeuden jokalarien egoera aztertu du Athleticeko entrenatzaileak. Beñat, Bóveda, de Marcos, Laporte eta Yeray arazo barik entrenatu direla aitortu du Valverdek, Adurizekin oraindik zalantzak daudela gaineratuz. Ondoren, azken bi porroten arteko ezberdintasunak aditzera eman ditu “Txingurrik“, partida guztietatik zerbait ikasi behar dela ondorioztatuz. […]\nAzkue Fundazioa 2016-10-28 14:44\nPython interpretatutako programazio lengoaia bat da, ardatz bezala sintaxi garbi, erraz eta irakurgarri bat duelarik. Paradigma anitzeko lengoaia bat da, objetuetara zuzenduriko programazioa, programazio inperatiboa eta funtzionala. UPV-EHUk eta UEUk argitaratu dute Iñaki Alegriak, Olatz Perez de Viñasprek eta Kepa Sarasolak “Python programazio-lengoaia aplikazio eta oinarriak” idatzitako liburua. Autoreen arabera liburu honen helburua ez da Python lengoaiaren aukera guztiak […]\nKaskagorri konpartsa URIOLA Laguntzailea da\nKaskagorri konpartsa 2016-10-28 14:10\nBabesa eman dio URIOLA.eus plataformari Kaskagorri konpartsak.\nEuskaltzaindiaren Zuzendaritzeak beste lau urtez jarduteko Osoko Bilkurearen konfiantzea jaso dau\nBizkaie! 2016-10-28 13:44\nAkademia modernoa eta hurrekoa behar dau euskereak, eta horreek dira gure etorkizuneko asmoak: erabiltzailearengandik gertu egon, Akademiaren etxeko ateak gizarte guztiari zabaldu, zorrotz jokatu eta gure zerbitzu bokazinoa areagotu, esan dau Andres Urrutiak.\n'Zeozer desbardina egiteko gogotik' sortutako diskoa dakar Su Ta Garrek\nBizkaie! 2016-10-28 13:18\nOhiko estilotik urtenda, kanta leun eta lasaiak daukaz Su Ta Gar-en Maitasunari pasioa diskoak. Euren disko intimoena dala dinoe.\nKanpoko ohiturak geureganatzen...\nBizkaie! 2016-10-28 13:15\nEuskararen Etxea, bisitarien etxea!\nAzkue Fundazioa 2016-10-28 12:15\nJarraitzen dugu lanean Euskararen Etxean, ikastola zein eskolek protagonistak diren lekuan! Hemen, Euskararekin lotura daukaten hainbat egitasmo eramaten dira aurrera, besteak beste, Komiki Digitalen lehiaketak edota Euskararen Interpretazio Zentroan egiten diren doako bisita gidatuak. Arrakasta handia dute urtero eta aste honetan hauetan parte hartzera hurbildu dira leku ezberdinetatik. Aste honetan hezkuntza zentro hauek izan ditugu gurean: Kueto BHI (Sestao), […]\n‹‹ Aurrekoak 1 2 3 4 ... 1215 1216 1217 1218 1219 1220 1221 1222 ... 2081 2082 2083 2084 Hurrengoak ››