Enpresa-batzordea desegiteko lege prozedura aktibatuko dute Iturbide egoitzako langileek - Arrasate - Goiena.eus\nXabi Gorostidi 2017-04-28 16:17\nLangileen gehiengoak onartutakoak kontuan izan gabe, beste interes batzuei erreparatzea aurpegiratzen diete, adibide gisa lan egutegiaren auzia jarrita. Horretaz gain, ezkutuan batzarrak grabatzea eta sare sozialetan irainak erabili izana ere salatu dute komunikabideetara bidalitako oharrean.\nEnpresa batzordearekin egindako azken batzarretan, langileen eta euren arteko zatiketa "oso agerikoa eta erabatekoa" da. Euren ustez, gehiengoaren interesak defendatu beharrean, euren interesen arabera jokatu dute.\nAdibide gisa urtarrilaren 30ean egindako batzar orokorra aipatzen dute. Bertako aktan jasotzen denez, langileen gehiengoak onartu zuen proposatzen zitzaien lan egutegia onartzea, eta bide batez eskatu zuten lan egutegia aldatzeko egindako ekintzak etetea. Baina hori onartu beharrean, kontzentrazioak egiten, pankartak jartzen eta prentsa oharrak bidaltzen jarraitu dutela adierazi dute.\nHorrez gain, langileen gehiengoak lan-jarduna handitzeko eskaria babestu arren, enpresa batzordeak ez zuela onartu adierazi dute. Aurkako norabidean egindako mugimenduak ere salatu dituzte. Prentsa oharrean adierazten denez, langileei galdetu gabe Aita Menni-ko zuzendaritzari honako eskariak helarazi dizkietela jakinarazi dute, eta adibide gisa jarri dute lanpostuen errotazioa lortzeko egindako eskaria.\nCC.OO. komisioak praktika horiek onartzea eta babestea ere kritikatu dute, eta aurretik aipatutako arrazoiengatik, hauteskunde sindikal berriak egitea eskatzen dute.\nArrasateko Udalaren oharra\nAtzo goizean enpresa-batzordeak agerraldia egin zuen udaletxe aurrean, Irabazi eta Ahal Dugu alderdiek babestuta. Protesta horretan eta baita herrian banatutako esku orrietan bi udal langileren izenak erabili eta hauen kontra egindako lintxamendua salatu dute Udal Gobernutik.\n"Arrasateko Udaleko Gobernu Batzordearen izenean, gure eginkizun eta betebeharra da edonolako errespetu falta edota irain pertsonalak salatu eta gaitzestea, eta gaitzespena areagotzen dugu aipatutako ekintzak Arrasateko udal langile baten aurkakoak izanik. Publikoki gure babesa eta laguntza adierazten diogu egoera hori jasan behar izan duen udal langileari".


hasiera | 2022ko albisteak | Ireki da Jaialdiaren sortzigarren edizioan izena emateko epea\nJaialdian 2010ko abuztuaren 1aren ostean egindako film dokumentalek parte har dezakete, naziotasuna gorabehera. Hautatutako filmak jaialdiaren zazpigarren edizioko sail ofizialean lehian arituko dira Iruñean, 2012ko otsailaren 21tik 26ra.\nAurreko urteetan bezala, jaialdiaren xedea da sail ofizialean biltzea errealitatea ikuspuntu desberdinetatik hautemateko gai diren mundu osoko lanak, ikuspuntu berritzaile, independente eta sozialki konprometituak dituztenak.\nPunto de Vista espiritu berritzaile eta ausarta duen proposamena da eta bertan parte hartzen duten zinemagileek film bakoitzarekin bide berriak bilatzearen aldeko apustua egiten dute, betiere, konpromiso etiko eta formala argia izanda.\nJaialdiak sari hauek deitu ditu:\n- Punto de Vista Sari Handia lanik hoberenarentzat: 10.000 euro.\n- Jean Vigo Saria zuzendaririk hoberenarentzat: 5.500 euro.\n- Film laburrik hoberenarentzako saria: 3.500 euro.\n- Ikusleen sari berezia film hoberenarentzat: 2.500 euro.\n- Aipamen bereziak: epaimahaiak bi aipamen berezi eman ditzake, 1.250 eurokoa bakoitza.


‘Poesia eta Pentsamendua’ jardunaldiak egingo dituzte ekainaren 13an eta 14an, Donostian eta Hernanin - KULTUR SHAREA\nTxillida Lekun izango da asteleheneko saioa, arratsaldeko 19:00etan. Bertan, Nuria Barriosen hitzaldia eta Luisa Etxenike eta Jon Gerediagaren errezitala izango dira, Jon Makuso arduratuko da musikaz.\nAstelehenean, ekainak 13, abiatuko dira urtero Donostian eta Hernanin antolatzen dituzten Poesia eta Pentsamendua izeneko jardunaldiak. Lehen emanaldi hau Hernaniko Txillida Lekun egingo dute, eta ekainaren 14an, berriz, Victoria Eugenia Club aretoan. 2008an hasi ziren jardunaldi hauek egiten, Felipe Juaristi, Juan Ramon Makuso, Pello Otxoteko eta Aritz Gorrotxategiren eskutik eta orain arte asko izan dira parte hartu duten poetak.\nHala, 19:00etan hasiko da asteleheneko emanaldia. Nuria Barriosen hitzaldiarekin. Ondoren, Luisa Etxenike eta Jon Gerediagaren errezitala izango da. Musikari dagokionez, Itsasne Fernandez eta Jon Makuso biolin jotzailea arituko dira. Sarrerak Txillida Lekuren webgunean egongo dira salgai 5 euroan.\nVictoria Eugenia antzokiko emanaldia ere 19:00etan hasiko da, hurrengo egunean, ekainak 14, Mikel Arruabarrena Larrarte, Iosune de Goñi, Izaskun Igoa Jaimerena, Juan Carlos Mestre eta Itziar Ugarte Irizar poetek errezitaldia eskainiko dute. Musikari dagokionez, Jon Makuso biolin jotzailea arituko da honetan ere.\nAurten aipatzekoa da baita ere, Berriro igo nauzu: Hamaika poetika labur = Once poéticas breves argitalpena, Donostia Kulturak babestu duena. 2008ko azaroan egin ziren lehen jardunaldiak, eta, horrekin batera, arestian aipatu lau poeta antolatzaileek manifestu bat plazaratu zuten poesia eta pentsamendua gaiak ardatz hartuta. Geroztik, hamar manifestu gehiago kaleratu zituzten jardunaldien harira, hamaikara heldu arte. Zifra borobila euskaraz. Manifestu bakoitzarentzat Imanol Larrinaga margolari durangarrak margo bat egin zuen, eta jardunaldien kartelen irudiak ere berarenak dira. Arestian esan bezala, dagoeneko 15 urte bete dituzte jardunaldiek, eta urteurrena baliatuz, oroigarri modura, liburu batean bildu dituzte manifestu guztiak ele bietan, euskaraz zein gazteleraz.\nTags: Poesia eta Pentsamendua\nGipuzkoako Eskola Txikien Jaia igandean egingo da Errezilen


Nekane Txapartegiren mezua\nNekane Txapartegi Suitzan espetxeratuta dagoen euskal preso politikoak mugimendu feministari zuzendutako mezua irakur dezakezu jarraian:\nEmakume eta kide guztioi!\nPatriarkatuak emakumeen aurka erabiltzen duen arma da bortizkeria sexista. Gure duintasuna kendu nahian gure gorputzetan bortxatuak izan ginen gutariko asko. Poliziek, senarrek, apaizek, politikariek, familia kideek, irakasleek, medioek edo norbaitek umiliatu eta erasotu gintuzten. Baina eraso hauek ez ziren kasualitatez gertatu edo norbaitek kontrola galdu zuelako, bortizkeria estrukturala jasan genuen.\nInkomunikatua izan ninduten 5 egunetan Guardi Zibilek nire gorputza guduzelai politiko bihurtu zuten. Nire konpromiso politiko eta sozialengatik zigortzeaz gain, emakume eta feminista bezala nire sakonean zauritu ninduten zapalkuntzaren aurka borrokatzeagatik. Baita estruktura patriarkalak ezarritako rola ez onartzeagatik ere.\nOrduan komisaldegi hartatik bizirik ateratzea erabaki nuen eta bizitako tortura sexisten aurka borrokan jarraitzea; zoritxarrez emakume gehiegi bidean gelditu dira eta bortizkeria horrekin bukatu behar dugu!\nErrebela gaitezen! Ez dezagun utzi gure gorputzak esplotazio, zapalkuntza eta espazio politiko bihur ditzaten. Suntsitu ditzagun gure gorputzak kontrolatu nahi dituzten arau eta debeku kultural, erlijioso eta mekanismo guztiak. Denok batera indartsuak eta geldiezinak gara!\nGaur Emakumeen aurkako bortizkeriaren kontrako eguna ez dadila eraso guzti horiek salatzeko parada bakarrik izan. Eman dezagun beste pauso bat patriarkatuaren aurkako borrokan eta erresistentzia feminista antolatzeko bidean.\nEmakume guztioi dei egiten dizuet iraultza feminista lortzeko altxatu, antolatu eta borrokatzera! Ni zuekin izango nauzue!\nBesarkada iraultzaile bana!


Elikagaietako toxina berriak | Consumer\nElikagaietako toxina berriak\nBerriki egindako azterketa baten arabera, EAOak konposatu prooxidatzaileak dira, tenperatura altuetan egosita sortzen direnak eta pertsonengan adinarekin metatzen direnak.\nMount Sinai Medical Center (AEB) Medikuntza Fakultateko talde batek argitaratu berri duen azterlan baten arabera, EAOko maila altua da pertsona osasuntsuetan, eta maila horiek handitu egiten dira adinean aurrera egin ahala. Emaitzen artean, gainera, nabarmendu behar da korrelazio bat dagoela produktu horien kontsumo handiagoaren eta odoleko toxina horien maila handiagoaren artean.\nIkertzaileek bi pertsona talderen odol-laginak aztertu dituzte, bata 45 urtetik beherakoena eta bestea 60 urtetik gorakoena. Ohiko EAOetako biren maila aztertu zen, karboxilmetilisina (CML) eta metilglioxidal (MG) izenei dagozkienak. Hanturaren markatzaileak ere aztertu ziren, hala nola C-proteina erreaktiboa, eta gorputzeko gantz-indizeari, igarotzeari eta partaide bakoitzaren dietari buruzko informazioa hartu zen.\nMetatze handiagoa, kontsumo handiagoa\nAGE zenbat eta gehiago kontsumitu, odolean konposatu horien maila handiagoa izateaz gain, sugar-markatzaileak ere handitu egiten dira.\nJournal of Gerontology aldizkarian argitaratutako emaitzek erakutsi zuten AGE maila %35 handiagoa zela 65 urtetik gorakoen artean 45 urtetik gorakoen artean baino. Halaber, eta agian interesgarriena izango da zenbat eta AGE gehiago kontsumitu, odolean konposatu horien maila handiagoa izateaz gain, handitu egiten direla sugar-markatzaileak, hala nola C-proteina erreaktiboa. Hala, bada, gazte batzuek EAOko maila oso altuak zituzten, eta, printzipioz, dietaren bidez baino ez litzateke lortuko. Ikertzaileek diotenez, gazteen kontzentrazio handi horiek bat datoz aurreko azterketetan paziente diabetikoengan aurkitutako kontzentrazioekin. Ikertzaileek diotenez, antzeko maila horiek iradokitzen dute substantzia horien eraginpean denbora gutxian eta denbora luzez egoteak bizkortu egin dezakeela gaixotasun hori.\nLanaren ikertzaile nagusiak, Helen Vlassarak, Mount Sinai School of Medicine-ko irakasleak, azaldu du AGE asko duten produktuen kontsumoa gero eta handiagoa dela diabetesaren eta gaixotasun kardiobaskularren eragina. «Elikagai frijitu, erre edo grillean kozinatu gehiegi kontsumitzeak gainkarga dezake gorputzak AGES iraizteko duen ahalmen naturala». Konposatu horiek, ikertzaileak azaltzen duenez, ehunetan metatu eta organismoaren defentsak gainditzen dituzte, eta hantura-prozesuak sustatzen dituzte, eta, denborarekin, «horrek gaixotasunak edo zahartze goiztiarra eragin ditzake».\nPertsona osasuntsuekin egindako lanak ez du EAOren eta gaixotasunaren arteko korrelaziorik erakusten, baizik eta lehenengoak denborarekin metatzen dira organismoan, eta korrelazio bat dago kontsumo handiagoaren eta biometatze handiagoaren artean. Ba al dago, orduan, hainbesterako? Zientzialariek uste dute baietz, prestatutako produktuek beren etiketan konposatu horien mailei buruzko informazioa izan dezaten. Gainera, ez da gauza berria. Azken 20 urteetan, lan ugari egin dira konposatu horiek diabetea, bihotz-hodietako arazoak edo giltzurrunetako konplikazioak bezalako gaixotasunekin lotuta, eta, gainera, horien tratamenduan pronostiko okerragoa izan da.\nAmerican Journal of Clinical Nutrition aldizkarian maiatzean argitaratutako azterlan berrienetako batek dioenez, 2. motako diabetesa duten gaixoetan, AGE ugari duen dieta batek funtzio baskularraren errendimendu okerragoa eragiten du; aldiz, hobetutako eta AGE gutxiago duen dieta batek funtzio baskularra hobetzen du. Estatuko Administrazio Orokorrek biomarkatzaile gisa ere proposatu izan dute, pazienteek bihotzeko ebakuntza baten aurrean duten erantzuna aurresateko.\nGlikazio aurreratuko azken produktuak (AGE) iruzurtiak dira, ikertzaileek diotenez, janariari gustu eta usain egokiak ematen baitizkiote, eta, beraz, AGE duten produktu asko kontsumitzen dira, eta horrek konposatu toxiko gehiago esan nahi du. Badago hori saihesteko modurik? Errazena da tenperatura altu horiek eragiten ez dituzten egosketa-moduak erabiltzea, frijituei eta labeei uko egitea eta lurrunetan egostea, egostea edo egostea, egoste-tenperaturak baxu mantentzea eta elikagaien ura kontserbatzea.\nJATEN DITUGUN EAOak\nGlikazio aurreratuko edo EAOko azken produktuen kontsumoa %50 murrizteak eragin nabarmena izan dezake osasunean, Mount Sinai School of Medicineko adituek diotenez, eta «bizitza luzatzen lagundu dezake». Baieztapen hori karraskariekin egindako lan batean oinarritzen da, eta horiei erdira murriztu zitzaien AGE hartzea, baina kaloria eta koipe berak mantenduz. Emaitza animalien bizitza luzatzea izan zen.\nNorbaitek galdetzen badu zenbat AGE kontsumitzen diren, 1997an ikertzaile alemaniar eta estatubatuar talde batek, Dusseldorfeko Diabetearen Ikerketarako Institutuak eta New Yorkeko Diabetearen eta Zahartzearen Laborategiak Proceedings of the National Academy of Science aldizkarian argitaratu zuten ohiko elikagai, edari eta ongailu batzuen bidez xurgatzen diren AGen azterketa. Hala, adibidez, badakigu laranja-zuku batek 600 AGE unitate dituela 250 mililitro bakoitzeko, baina urrun geratzen da kafe katilu baten 2.200 unitatetik edo kola baten 8.500 unitatetik.\nBaina hori ez dator bat tenperatura altuetan prestatutako elikagaietan gertatzen diren igoerekin, bereziki animalia-jatorrikoak badira. Zereal batzuk, 25 minutuan 175 graduko tenperaturan kozinatuta badaude, AGE maila laukoiztu egingo da, eta, kozinatu aurretik, 4,730 proteina-unitate gramo izatetik 19,340 izatera igaroko da. Baina 110 minutuz 220 graduan prestatutako ahate batek 100 baino gehiago biderkatzen du AGE maila (proteina gramo bakoitzeko 2.350 unitate izatetik 236.180 unitate izatera). Ahate kurruskari horretatik 100 g jateak sei milioi AGE unitate baino gehiago hartzea esan nahi du, zehazki 6.259.000. Segur aski, horrelako produktu baten kontsumo puntuala ez da garrantzitsua, baina elikagai baten eta bestearen arteko zifren arteko aldea ohartzen da EAOa jateak, ohiko dieta osatzen duten elikagaien arabera, eragin handia izan dezakeela.


Alaitz Telletxea: "Esperimentatzen ari gara. Eta gozatzen. Pila bat" : Oarsoaldeko Hitza\nAlaitz Telletxea, abeslari eta musikaria.\nAlaitz Telletxea: "Esperimentatzen ari gara. Eta gozatzen. Pila bat"\nAMAK taldea sortu du musikari eta abeslari oiartzuarrak, 1990eko hamarkadan erreferente izan ziren trikiti taldeetako kideekin batera. Errepertorioa berrasmatu dute proiektu berrirako.\nAlaitz Telletxea, azaroan AMAK taldeak Oiartzunen kontzertua eman zuenean.\nAMAK proiektua sortu duzue Amaia Orejak, Maixa Lizarribarrek, Kristina Solanok eta zuk zeuk, zuen izenen hasierekin. Aspalditik ezagutzen duzue elkar. Nola piztu zen txinparta?\nEz da guk bilatu dugun zerbait, baizik eta bildu egin gaituzte, edo sortu zaigun zerbait izan da.\n2013an, Oñatiko trikiti jaialditik deitu gintuzten, Kristina Solano eta Amaia Orejari —M-N Ezten taldekoak—, Maixa Lizarribar eta Itziar Orejari, eta Maider Zabalegi eta niri. Itziar eta Maiderrek ezetz esan zuten, eta Maixak niri deitu zidan esanez ea biak joango al ginen. Eta horrela joan ginen biak, eta Kristina eta Amaia haien aldetik. 2018an, jaialdiak hamar urte bete zituenean, nahi zuten handik pasatutako guztiak elkartzea, eta proposamena egin ziguten, laurak joateko. Baietz esan, eta lau kantu jo genituen han. Norbaiti gustatu, eta Errezilgo trikiti jaialditik deitu gintuzten. Ondoren, Hondarribikotik.\nGuk ikusten genuen oso gustura ginela laurak, eta suertatu zitzaigun ETBko Gure kasa saiora joateko aukera. Hortik aurrera, herrietatik deitzen hasi zitzaizkigun, ea emanaldiak eskainiko ote genituen. Hor erabaki bat hartu behar izan genuen, eta oso gustura ginenez, horrelaxe sortu zen.\nBeraz, denetik pixka bat izan du taldearen sorrerak…\nGustura egiten dugun zerbait bada, aurrera. Eta taldearen izenari dagokionez, whatsapp talde bat genuen, gure izenen inizialekin, eta Maixak proposatu zuen AMAK izatea. Gainera, denak amak gara, eta hitz joko horrekin geratu gara.\n«Gustatzen zitzaigun gauza batekin herriz herri ibiltzea izugarria da»\n1990eko hamarkadan trikitixaren boom bat egon zen, eta zuek protagonista izan zineten. Hainbat urte egon zara lehen lerrotik kanpo. Zein ibilbide egin duzu?\nMaiderrekin musika ibilbidea bukatu ondoren, jarraitu nuen Patxi eta Konpainia eta Lantz taldeekin plazetan. Hori bukatu eta ama izan nintzen. Urte batzuetan ikasten aritu nintzen eta irakasle moduan hasi nintzen ikastolan. Nire bizitza beste modu batera eraman dut, horrela suertatu delako agian. Orain ez neukan asmorik horrela hasteko —egon dira gauza puntualak—, baina horrela izan da.\nTaldekideek jarraitu dute musikaren munduan, baina lehen bezain beste ez. Urte haietakoa beste martxa bat izan zen. Talde haiek bukatzearekin baretu zen gauza.\nUrte asko pasatu dira arrakasta lortu zenutenetik. Orain, urteek ematen duten perspektibarekin, nola ikusten dituzu arrakasta gainera etorri zitzaizueneko urte haiek?\nHarrapatu gintuen oso momentuko gauza modura, sorpresa bezala, eta uste dut ongi eraman genuela. Distantziarekin ikusita, uste dut kristoren zortea izan genuela, eta urte haiek nire bizitzako onenak izan ziren. Taldekideekin hitz egin izan dutenetan ere bai, gauza bera komentatzen dugu: urte oso onak izan ziren. Pentsa, guri gustatzen zaigun gauza batekin herriz herri ibili ahal izatea… hori izugarria da. Atzetik lan asko egin behar da, baina gero emaitza hori azaltzeko aukera izatea, kristoren oparia dira.\nJende askok egiten du lan, baina zortea ez du mundu guztiak izaten. Momentua asmatu genuen.\nAlaitz eta Maider talde bezala zergatik desagertu zen? Ibilbideak berea eman zuelako?\nBai. Musika taldeak, harremanak bezala, aldatu edo bukatu egiten dira. Gure kasuan ere bukatu egin zen; bakoitzak aurrera egiteko modu ezberdinak ikusten genituen, eta uste dut hobe dela hori sentitzen denean, uztea. Pentsatzen dut, musika bezalako gauza batean aritzen zarenean, izan behar duela egitan sentitzen duzun gauza bat eta disfrutatzen duzun gauza bat. Hori bukatzen baldin bada, hoberena uztea da.\n«Gure ibilbideetako kantak bertsionatzen eta erabat aldatuta kantatzen ditugu»\nZein errepertoriorekin igotzen zarete oholtzara? Zuen abestiak dira? Tradizionalak?\nDenetik egiten dugu. Oraingoz, bertsioak egin ditugu. Hori bai, euskal kantak beti, izan euskal kantak edo gure ibilbideetan egin ditugun abestiak. Erabat bertsionatzen ditugu, eta erabat aldatuta kantatzen ditugu. Adibidez, Maixaren bertsio batekin hasi, gero Kristinaren beste batekin jarraitu, ondoren nire bat sartu…\nGure kontzertu batera joango denak ez du entzungo Maixa eta Itziarren abesti bat bere horretan, beti aldatuta eta nahastuta entzungo ditu. Erabiltzen ditugun instrumentuak dira trikitia, panderoa, ahotsa eta Peñapardako panderoa. Karratua da, eta Salamanca aldean erabiltzen da.\nEz daukagu lehen geneukan banda hori. Gu lauak gaude, eta laurok egiten dugu dena: batzuetan konbinatzen ditugu lau ahots eta lau pandero; beste batzuetan lau soinu; beste batzuetan, bina soinu eta pandero… Ahal diren konbinazioak egiten saiatzen gara; aukeratzen dugun kantaren arabera bat edo beste egiten ditugu.\nNahiko gordina da, ez daukazu baxu bat, piano bat edo gitarra bat oinarria emango dizunik. Orduan, esperimentizatzen ari gara. Eta gozatzen. Pila bat.\nOrain dela bi hilabete, Hitzen Lihoaren harira, Ines Osinaga elkarrizketatu zuen HITZA-k. Esan zuen bakarkako saio horietan, biluzik ateratzen zela agertokira. Zuen kasuan hala sentitzen al zarete?\nEz, biluzik ez. Gu lau gara. Egia esan, guk ez daukagu atzeko banda hori. Beti ematen dizu babes hori, harmonikoki. Gu lauron artean, uste dut, batak bestearen babes handia daukagula.\nEgia dena da, hiru edo lau ahotsetara goazenean, oso-oso ongi prestatuta joan behar dugula denek. Baina beno, biluzik ez dut uste sentitzen garenik.\nGainera, asko animatzen diogu elkarri: baten batek ahotsa gaizki baldin badauka, agertokian gaudenean… Konplizitatea daukagu bata bestearekin.\nUrte askotako ibilbideak ematen duen eskarmentua ere bai badaukazue, eta horrek ere lagunduko du.\nBai, noski. Ez gara oraintxe hasi garenak, eta horrek laguntzen du, nahiz eta proiektu berri bat den. Elkarrekin ohitzen ari gara, baina agertokietan egindako ibilbideak laguntzen du.\nAspaldi utzi zuten taldeak bueltatzen ari dira, revival aro batean gaudela dirudi. Delirium Tremensek esan du bueltatuko dela, Asgarthek ere bai… Zuek ere bueltatu zarete, baina ez lehenagoko formatuan; olatu berri horretan sartuta egon zaitezkete baina ez guztiz…\nEz dakit modan jarri den edo zer den, baina ikusten da lehengo horren ekarri nahia. Nik ikusten dut, gauza puntual batzuetarako edo, baina nik ez dut nire burua orain lehen bezala ikusten. Fase hura pasa zen, denboraldi bat iraun zuen, eta bukatu zen.\nHertzainak ere bueltatu da, hasi dira kontzertuak ematen, eta egia da desiatzen nagoela ikustera joateko. Kanpotik ikusita, nire buruari esaten diot ikusi nahi ditudala, eta ea harrapa ditzakedan. Baina beno, Alaitz eta Maider osatu genuenok beste fase batean gaude. Maider bakarkako ibilbide bat egiten ari da, eta ni proiektu berri honetan sartuta nago. Gure burua bide ezberdinetan ikusten dut.\nAlaitz eta Maider ez dela olatu horretara igoko, alegia.\nEz dugu esango ez dela bueltatuko, baina momentu honetan horrela gaude: bera bere ibilbidean; ni, nirean. Elkartu izan gara gauza puntual batzuetarako, eta horretarako prest nago beti. Baina proiektu berrietarako… uste dut bide diferenteetan gaudela. Bera oso gustura dabil, eta ni ere bai.\nOiartzunen kontzertua eman zenuten azaro bukaeran, zuek ere Hitzen Lihoaren egitarauaren barruan. Maurizia Aldeiturriaga zenaren irudia zuen pandero handi batekin apaindu zenuten agertokia. Zer dela eta?\nMaurizia izan da aitzindarietako bat, eta erreferente garrantzitsua. Bere garaietan ez zen erraza emakumea plazara atera eta mundu horretan aritzea. Bera izan zen bidea ireki zuena, eta gu laurak emakume izanda, berarekin hasi eta bukatzen ditugu emanaldiak, erreferentzia eginez. Bere figura aldarrikatzeaz gain, emakumeen indarra, aldatu dena eta aldatzeko dagoena aldarrikatu nahi ditugu.\nZuk zeuk, emakume izateagatik, zailtasunak bizi izan dituzu zure ibilbidean?\nEgia esan, nik ez dut zailtasunik bizi, baina entzun izan diet beste emakume batzuei. Agian izan da Maixa eta Itziar aurretik izan zirelako, eta guri bidea errazagoa egin zitzaigun. Nahiko erraz ikusi dut gurea. Batez ere, musikarena, gizonezkoen mundua zen, nahiz eta baginen emakume batzuk; ez nuen sentitu gehiago erakutsi behar genuenik.\n«Ez dugu esango Alaitz eta Maider ez direla bueltatuko»\nOrain zer duzue esku artean? Lauzpabost kontzertu dituzue programatuta, baina diskoa egitea buruan duzue?\nMomentuz, diskoa ateratzea ez dugu pentsatuta. Errepertorioarekin ari gara, emanaldiekin, eta izan dugu proposamenen bat. Ez dugu baztertzen diskoa ateratzea, baina une honetan ez, lan handia suposatzen baitu. Hasi berriak garenez, oraingoz emanaldi horiek osatzen ari gara. Aurrera begira, ikusiko dugu.\nIbilbide luzea izan arren, hasi berriak zarete. Hasi berri batzuk bezala ere sentitzen al zarete?\nEz pentsa. Proiektua bai da hasi berria, baina, bestela, ez. Proiektu berri bat hasteak ematen du ilusio izugarria, oso gustura gaude.\n[Argazkia: Gaizka Peñafiel].\nAskotan aldarrikatzen da kontziliazioa. Zuen taldeak AMAK izena duenez, derrigorrezko galdera dirudi: nola uztartzen dituzue musika eta zaintza? Agian gizona bazina ez nizuke galdera hau egingo…\nGehien kostatzen zaiguna da entsegu orduak jartzea. Denok daukagu familia, baina egia esan, haurrak koskortuta ditugu. Bederatzi urtetik gorakoak dira, eta errazagoa da. Hitz eginda koordinatzen gara, eta laurok erraztasuna jasotzen dugu etxean bertan. Normaltasun baten barruan daramagu, gizon batek egingo lukeen bezala.\n«Lazkaora joan nintzen bizitzera, baina beti sentituko naiz oiartzuarra»\nBakoitzak beretzako tartea hartzen.\nBai, hori garrantzitsua da. Bikote batean, batentzako zein bestearentzako garrantzitsua da norberarentzako denbora edukitzea, hartzea, eskaintzea eta garrantzia ematea.\nUrte dezente daramazu Lazkaon bizitzen. Duela hiru urte Oiartzunera bueltatu zinen, Haurtzaro Ikastolaren 50. urteurrenean jotzera. Zer suposatu zuen zuretzako herrira bueltatzeak?\nKristoren emozioa sentitu nuen. Opari polita izan zen. Haur nintzenean joaten nintzen ikastola zen, eta emozio handia bizitu nuen. Gogoratzen dut kontzertua bukatu eta emozioa ez zitzaidala joaten, ez gorputzetik ez burutik. Hala ere, herrira beti bueltatzen naiz gustura. Lazkaora joan nintzen bizitzera, baina ni oiartzuarra sentitzen naiz. Eta beti sentituko naiz. Hori ez dut uste inoiz aldatuko denik.


O10 asanblada. aurkezpena\nEntrevista al Diddi Mayonesa by cinthys_18 212 views\nInvloed van social media op identiteit by annasmits 932 views\nПрезентация 2011 Минск by Sergei Potapov 1079 views\nPT. Tulen Graha Amerta by wareg2012 1483 views\nEventCompany Prezent by eventcompanyirkutsk 127 views\nNcat 2012 ppt by Lalit Jonwal 3251 views\n1. ARIOLA EKIMENAREN ASANBLADA IREKIA OTSAILAK 10PUTZUZULO AMETS FABRIKA\n2. GAI-ORDENA1/ “Ariola Gauzatzeko Bidean” jardunaldietako BIDEO-EMANALDIA + ONDORIOAK 2/ FUNTZIONAMENDUA 3/ PLANGINTZA-PROPOSAMENA ➢ Ekimenak➢ Herriko norbanako eta eragileen saretzea + Ariolaren indartze eta hedapena ➢ Espazio fisikoaren diagnostikoa eta lorpena Asanbladaren EKARPENAK\n3. 1/ JARDUNALDIETAKO ONDORIOAK➢ Oso positibo baloratzen dira jardunaldiak bi egunetan bildutakojende kopuru eta aniztasunarengatik zein ateratakoeztabaidengatik.➢Ariolak baditu hainbat erreferentzia Euskal Herrian eta horiekezagutzeak indar asko eman dio Ariolari.➢ Ariolak Zarauzko eragile nagusiak biltzea lortu behar duenekimena izan behar du eta baita Zarauzko kultur politikabiziberritzeko eta dauden azpiegiturak demokratizatzekoindar metaketa ere.\n4. 1/ JARDUNALDIETAKO ONDORIOAK➢Ariolak balore eta printzipio batzuetan oinarrituko den kulturabultzatu nahi du.➢ Ariolak espazio propio eta bakar bat izateko apostua egin nahidu; herrian espazio hutsak daude eta horiek aprobetxatu etaekimenak bertara bideratu daitezke, baina espazio propio etabakar batek sortzen duen indar metaketa eta sortu ditzakeensinergiak ez dira espazio anitzetan banatuta egoten lortzen.\n5. 2/ FUNTZIONAMENDUA ASANBLADA (erabaki-gunea) Programazio Komunikazio lan-taldea lan-taldea Talde Motorra (kudeaketa) Talde Talde Instituzio-Teknikoa nala Finantziazio lan-taldea\n6. 2/ FUNTZIONAMENDUA: LAN-TALDEAK➢ Programazio lan-taldea: Ariolako printzipioen arabera eta gauzatu nahi denproiektuaren araberako ekimenak aurrera aterako dituen taldea.➢ Komunikazio lan-taldea: Ariola ekimena hedatzeko saretze lanetan jardungoden taldea. Era berean, egiten diren ekimen guztien berri emateaz arduratuko dentaldea.➢ Finantziazio lan-taldea: Ariola gauzagarri egiteko diru kontuetan pentsatukoduen taldea. Hori lortze bidean, ekimenak ekonomikoki gauzagarriak egingo dituentaldea.➢ Talde Teknikoa: juridikoki zein arkitektonikoki, proiektua gauzagarria egitekopausuak emango dituen taldea.➢ Talde Instituzionala: udalarekin zein bestelako instituzioekin harremanakgaratuko dituen taldea.\n7. 3/ PLANGINTZA PROPOSAMENA Ekimenak➢SOPA, Sinde, eta beste zenbait legeei buruzko tailer teorikopraktikoa (ezagutza). Otsaila➢ “Brainstorming” tailerra (sormena). Apirila-Maiatza➢ Artista Eguna (adierazpena). Maiatza➢ Kontzertua (aisialdia). Ekaina\n8. 3/ PLANGINTZA PROPOSAMENA Herriko norbanako eta eragileen saretzea + Ariolaren indartze eta hedapena➢ ATXIKIMENDU-KANPAINA abiarazi, eragileekin kontaktuzuzena mantenduz eta kalea zein internet erabiliz. Apirila ➢ Lelo egoki bat pentsatu. ➢ Blogean atxikimenduak jasotzeko txantiloia prest dago.➢ SARE SOZIALetan presentzia areagotu: Twiter, Facebook, ...➢Inguruko hedabideetan parte hartu. Esaterako, Arraio Irratianeta Urola kostako Hitzan.\n9. 3/ PLANGINTZA PROPOSAMENA Espazio fisikoaren diagnostiko eta lorpena➢Teknikoki Zarautzen dauden eraikin posibleei buruzko diagnosiaeta balorazioa. Udara bitarte.➢ Udalarekin harremanetan jarri eta aukerak aztertu.➢ Espazio fisikoa lortzeko beste bide batzuk aztertu:okupazioa, etab.\n10. ASANBLADAREN EKARPENAK Kultur-eredua: PRINTZIPIOAK➢ Atxikimenduak lortzerako momentuan, baliteke zenbait talde“itxita” egotea, esaterako, okupazioaren aurka egondaitezkeelako edota Ariolako zenbait norbanako zein eragile,ideia politiko zehatz batekin lotzen dituztelako. ✔ Aurreiritziak edo “etiketazioak” daude eta saretzea zaildu dezake bai, baina Ariolako printzipioak ez dira “itxiak” edo “extremoak”. Hala ere, printzipioetan esaten den bezala Ariolak autokritika bultzatzen du eta egoeraren arabera hausnarketak egin beharko lirateke. ✔ Zarautzen kultura espektro zabala dago eta irudi publiko egoki bat lortu nahi bada, konfidantza sortu eta helarazi behar da.\n11. ASANBLADAREN EKARPENAK Herriko Kulturgintzaren Saretze eta Artikulazioa➢ Hausnarketak: ✔ Bakoitzak bere ideiak, bere martxa, etab. ditu. Ondorioz, denak koordinatzea ez da lan erraza. ✔ Ariolaren komunikazioa epe luzerako lan bat den heinean, pazientzia eduki behar da. Baina horrek ez du esan nahi gauza txikiak egin behar ez direnik. ✔ Ariolak kultura eragileen bilgune bat izan behar du eta ez kultura- eragile bat. ✔ Ariolak oraindik lan handia egin beharra dauka ezagutzera emateko. ✔ Aurrez-aurreko komunikazioa oso garrantzitsua da artikulazioa erdietsi nahi bada.\n12. ASANBLADAREN EKARPENAK Herriko Kulturgintzaren Saretze eta Artikulazioa➢ Eraginkortasuna lortzeko proposamenak: ✔ Errepresentagarritasuna eta pluraltasuna lortu beharko lirateke (adina displizina, ...). ✔ Norbanako zein eragileak elkar estimulatzea lortu behar da; talde motorrak ekimenak zein protagonistak bilatu beharko lituzke, espazioak saretze hau baldintzatu gabe. ✔ Protagonistak aurkitzeko “zer egingo zenuke(te)?” beharrean, “honako hau dago egiteko eta zer egingo zenuke(te)?” galdetzea eraginkorragoa litzateke. ✔ Ideiak garbi adierazi behar dira komunikatzaile onak diren pertsonen bitartez. ✔ Ekimenak “hau egin dugu eta hau eta hau egingo dugu” esanez komunikatzea estrategia ona izan liteke.\n13. ASANBLADAREN EKARPENAK Ariolaren “Kaleratzea”: ekimenak➢ Hausnarketak: ✔ Ariola ezagutzera emateko ekimenen materializazioa falta da. ✔ Jardunaldiak karamelo moduko bat izan ziren, baina zerbait “tangiblea” edo herrian nabariko dena behar da. ✔ “Artisten Eguna” beharrean “ARIOLA eguna” izendatzea proposatu da erreferentzialtasun gehiago lortu asmoz. ✔ Ariolak “harro” atera behar du kalera, nahiz eta ekimen txikiekin izan.\n14. ASANBLADAREN EKARPENAK Ariolaren “Kaleratzea”: ekimenak➢ Proposamenak: ✔ “Ariola Egun”ean egiteko: ✔ Jasotako babesa plazaratu: atxikimendu-kanpainaren emaitza. ✔ Atxikimendu gehiago jaso. ✔ Ekimenak burutu kalean, norbanako zein eragile bakoitzari bere lekua/protagonismoa bilatuz. ✔ Lokalen diagnosia plazaratu edo aurkeztu.\n15. ASANBLADAREN ONDORIOAK➢ Lehendabizi eragile zein norbanako batzuen atxikimenduaklortu behar dira eta ondoren hortaz baliatu kanpaina hasteko.➢ Atxikimendu zein parte hartzea lortzeko Ariolan egoteaknorbanako zein eragileari zer aportatuko dion definitzeabeharrezkoa da, hau da, Ariolak “plus” bat emango duelaadierazi behar da.➢ Argi dago, espazio fisikoa lortzeak saretzea erraztuko duela,gertutasunak eta harreman zuzenek elkar ezagutzea ekarrikoduelako.➢ Hurrengo Asanblada Apirilean izango da, “Ariola Eguna”antolatzeko. Bitartean Talde Motorrak eta Lan-taldeekadostutako pausuak ematen jarraituko dute.\nTest presentation animations\nEntrevista al Diddi Mayonesa\nInvloed van social media op identiteit\nПрезентация 2011 Минск\nPT. Tulen Graha Amerta\nNcat 2012 ppt


Arantxa Tapiak basogintza sektoreko diru laguntzei buruz berba egin du Muxikako Ebaki enpresan - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nArantxa Tapiak basogintza sektoreko diru laguntzei buruz berba egin du Muxikako Ebaki enpresan\nEkonomiaren Garapena eta Azpiegituretarako sailburuak goizean bisitatu du enpresa muxikarra eta Lehiatu Berria eta Lehiatu Promocion programen bidezko diru laguntzen garrantzia azpimarratu du, "sektorea hazten eta eraldatzen" laguntzen dutelako.\nArantxa Tapia Otaegi Ekonomiaren Garapena eta Azpiegituretarako sailburua Muxikako Ebaki XXI enpresan egon da goizean. Bittor Oroz Izagirre Nekazaritza, Arrantza eta Elikagaien Politikako sailburuordeak, Peli Manterola Arteta Elikagaien Kalitate eta Industriako zuzendariak eta enpresako arduradunek lagunduta bisitatu ditu instalazioak. Hain zuzen, Manuel Araukoa Ebaki XXIko presidentea, Eduardo Marquez Ebaki XXIko zuzendari orokorra eta Kepa Atutxa Administrazio Kontseiluko kidea izan dira enpresaren ordezkariak.\nLehiatu Berria eta Lehiatu Promocion programei buruz berba egiteko agerraldia egin du bertan. Nekazaritzako, elikagaigintzako eta basoko produktuak eta arrantzako eta akuikulturako ondoriozkoak eraldatzea, merkaturatzea eta sustatzea dira aipatu laguntzen helburu nagusiak. Lehiatu Berria programaren barruko diru laguntzak uztailaren bukaera arte eskatu daitezke, eta abuztura arte Lehiatu Promocion-en barrukoak.\nSektorea “hazten eta eraldatzen laguntzen” duten diru laguntzak direla azpimarratu du Tapiak, eta Ebaki XXI Lehiatu Berria programaren “adierazle” dela esan du: “Azken lau urteetan 45 milioi euro jarri ditugu beste 240 mobilizatzeko. Nolabait aurten 13 milioi dira bi programetan; 12,5 Lehiatu Berrian eta 500.000 euro Lehiatu Promocion-en. Programa berezi hauek enpresak aurrera egiteko eta inbertsio berriak egiteko lagungarriak dira”.\nGaur azaldu dutenez, Ebaki XXI enpresak laguntza horiek 20 milioi eurotik gorako inbertsioak finantzatzera bideratu ditu, bereziki puntako makinerian eta abangoardiako sistema teknologikoetan. Zehazki, finantzatutako proiektuak honako hauek izan dira: Hutsak ezabatzeko eta Finger Joint sistemarekin lotzeko zura optimizatzeko eta saneatzeko lerroa, biomasa-galdarak eta lehortze-unitateak iragazketa-sistemarekin, atmosferara egiten den partikulen igorpena ezabatzeko, eta zur lodirako zerraketa-lerroa eskaneatuarekin, optimizazio bolumetrikorako eta kalitateen hautaketa automatikorako”.\nAzken urteotan 600 proiektu baino gehiago jarri dituztela martxan gogora ekarri du Tapiak. “Horrelako proiektuak eta enpresak izatea garrantzitsua da. Lehen sektoreko horrelako transformazioa eta merkaturatzea ezinbestekoa dugu. Ezin dugu bakarrik nekazaritzan gelditu; hau da, produkzioan gelditu. Baizik eta behar duguna da eraldatu eta merkaturatu. Uste dut horrelako proiektuen bitartez eta gure programak erabiliz lortzen dela horrelako azpiegitura edukitzea eta merkatuan norbait izatea”.\nLehiatu Berria programak nekazaritza- eta elikagaigintza-, basogintza-, baso- eta arrantza-industriarentzako laguntzak jasotzen ditu. Elikadura-katera bideratutako laguntza-programa da; sektore guztiak batzen ditu, eta helburua da funts galdurako laguntzak ematea, nekazaritza-, elikagaigintza- eta basogintza-produktuen eraldaketan eta merkaturatzean inbertsioak egiteko.\nModalitatearen arabera, pertsona fisikoek edo juridikoek eska ditzakete: nekazariak edo nekazarien elkarteak, nekazaritzako kooperatibak edo nekazaritzako elikagaien enpresak, mikroenpresak, enpresa txiki eta ertainak. 2018ra arte, 627 eskatzaile, baso-enpresa, elikadura-sektoreko enpresa, bodega eta abar izan dira programa honen onuradunak; “240,6 milioi eurotik gorako inbertsioak proposatu ditu”.\nLehiatu Promocion programara 2,1 milioi euro bideratu dituzte 2016tik. Gastronomiaren eta Elikaduraren Plan Estrategikoan jasota dago, eta helburuetako bat du Araba, Bizkai eta Gipuzkoaren posizionamendua finkatzea mundu mailan eta, horrela, erreferentziazko lurralde bilakatzea elikaduraren eta gastronomiaren arloan, eta aldi berean, kalitateko turismorako lurralde erakargarria izaten laguntzea.\nPinuen gaixotasuna. Gaurko agerraldian, pinuak jasaten ari diren gaixotasunari aurre egiteko Jaurlaritzak dituen asmoei buruz ere mintzatu da. Data zehatzik ez badute ere, tratamenduagaz laster hastea espero dutela adierazi du: “Laster izango da, baina data konkreturik ez dago. Oxido kuprosoa erabiliko da, baina beste hainbat trataera ere kontutan izango dira. Neikerren aukera desberdinak aztertzen ari dira; gaixotasunari aurre egiten lagunduko diguten beste elementu kimiko batzuk aztertzen dabiltza. Tratamendu esperimental horrekin ikusi nahi duguna da zein den hobetoen funtzionatzen duena, eta baso bakoitzak eta pinu bakoitzak nola erantzuten duen. Azterketa hori bukatzen ari dira, eta behin amaituta, segituan hasiko gara tratamenduagaz”.


Ikasleen itzulera planari buruzkoak, modu ez-presentzialean ezin egin diren jarduera akademikoak egiteko - Edukia - Doktorego Eskola - UPV/EHU\nIkasleen itzulera planari buruzkoak, modu ez-presentzialean ezin egin diren jarduera akademikoak egiteko\nInprimatu Ikasleen itzulera planari buruzkoak, modu ez-presentzialean ezin egin diren jarduera akademikoak egiteko\nJarraibideak, 2020ko ekainaren 11koak, UPV/EHUko Graduko eta Graduondoko Ikasketen arloko errektoreordearenak, ikasleen itzulera planari buruzkoak, modu ez-presentzialean ezin egin diren jarduera akademikoak egiteko\nCOVID-19ak eragindako osasun alertaren ondorioz ezarritako konfinamenduaren ostean UPV/EHUn aurrez aurreko jardunera itzultzeko planean, 8., 9. eta 10. atalean, zehaztuta dago Ikasleak bueltatzeko hurrenkera, Ikasleen aurrez aurreko probetarako prebentzio neurriak eta Ikastegi, sail, zerbitzu eta atal bakoitzeko plana (azken hau gehienbat AZPko langileei zuzendua).\nBestalde, plan horretako 13. artikuluan adierazi bezala, plana dinamikoa da, eta eguneratuz joango da osasun, lan eta hezkuntzaren arloko agintariek ematen dituzten jarraibideen arabera.\nLehendakariak ekainaren 7an emandako 13/2020 Dekretuaren bidez trantsizioprozesuaren 3. fasea kudeatu eta aplikatzeko arauak ezartzen dira Euskal Autonomia Erkidegoaren esparrurako eta 7. artikuluan, Hezkuntzari buruzkoan, honakoa dago zehaztuta.\nUnibertsitateko hezkuntza-eta prestakuntza-esparruan, Euskal Autonomia Erkidegoan kokatutako unibertsitateek aurrez aurreko jarduera akademikoak egin ahal izango dituzte, baldin eta jarduera horiek aurrez aurrekoa ez den beste modu batean ezin badira egin. Era berean, dio, malgutu eta aurrera eraman ahal izango direla etengabeko prestakuntzaren, ofizialak ez diren titulazioen eta profesionalei zuzendutako jarduerak.\nAraututako jarduera guztiak osasun-, segurtasun- eta higiene-neurriak eta babesarauak betez eta pertsonen artean gutxieneko bi metroko tartea utziz egingo dituzte bai erabiltzaileek eta bai langileek.\nHorren guztiaren ondorioz, aldatu egin behar dira UPV/EHUko instalazioetan sartzeko baimena eskuratzeko ezartzen ziren baldintzak, eta, hain zuzen ere, UPV/EHUko errektoreak erabakia eman du 2020ko ekainaren 11n, aurrez aurreko jarduera akademikora itzultzeari eta UPV/EHUko instalazio eta ikastegietara sartzeko baldintzei buruzkoa. Erabaki horretan ahalmena ematen zaio Graduko eta Graduondoko Ikasketen arloko errektoreordeari erabakian jasotakoa betetzeko beharrezkoak diren egintza eta erabakiak emateko bat etorria eskumenak eskuordetzeko indarrean dagoen erabakiarekin; horrela, bada, horren babesean, honako jarraibideak zehaztu ditut.\nHori guztia oinarri hartuta, ekainaren 8tik aurrera jarduera akademikoak egin ahal izango dira UPV/EHUn, modalitate ez-presentzialean edo online egin ezin direnak, modalitate horrek izan behar baitu lehentasuna. Lehendakariaren 13/2020 dekretuan zehaztutakoa UPV/EHUko instalazioetan egiten diren jarduerei zein UPV/EHUrenak ez direnetan egiten direnei ezarri behar zaizkie.\nEnpresetan, erakundeetan eta, oro har, UPV/EHUrenak ez diren instalazioetan egiten diren jarduera akademikoetara itzultzeko kasuan kasuko alorrean bete beharreko prebentzio, segurtasun eta higiene neurriak bete beharko dira, eta horren arduradun izango da kasuan kasuko enpresa edo erakundea.\nBestalde, ikasleek UPV/EHUko instalazioetan jarduera presentziala egin dezaten, edozein izanik ere jarduera, beharrezkoa izango da aldez aurretik ikastegiak antolamendurako eta prebentziorako neurriak hartzea, eta langileak jarduera presentzialera bueltatzeko plana egokitzea kontuan hartuta ikasleak, ikasketa ofizialetakoak zein berezkoetakoak. Horretarako, ikastegiak jarraibide hauek izan behar ditu kontuan:\n1. Jarduera presentzialera buelta daitezkeen ikasleak\nJarduera presentzialera bueltatzeko erabakia indarrean sartzean, jarduera akademikoa modu ez-presentzialean ezin egin dezaketen ikasleak bueltatuko dira, betiere, itzulera planeko 8. atalean zehaztutako 2., 3. eta 4. itzulera hurrenkerari jarraituz. Hauek dira ikasle taldeak:\nJarduera praktikoak egin behar dituztenak irakasgairen batean, GRALean, MALean edo doktorego tesian, alarma egoeran zehar egin ezin izan dituztenak, hala nola laborategiko praktikak, tailerrak, praktika klinikoak, artistikoak, kirol praktikak etab.\nUnibertsitatera sartzeko probak egin behar dituzten ikasleak. Proba horiek batzorde antolatzaileak zehaztutakoaren arabera egingo dira.\nGRALen, MALen eta doktorego tesien defentsak egin behar dituztenak.\nUrruneko eta online modalitateaz modu egokian ebaluatu ezin diren irakasgaien ebaluazio probak egin behar dituztenak.\n2. Itzulera plana ikasleak kontuan hartuta egokitzeko prozedura\nIkastegiak egokitzea eta kasuan kasuko errektoreordetzari jakinaraztea:\nIkastegiak egokitu egin behar du jarduera presentzialera bueltatzeko plana kontuan hartuta ikasleak. Zuzendariak edo dekanoak proposatu behar du plana eta ikastegiak campuseko errektoreordetzari jakinaraziko dio.\nBeren eraikina daukaten ikerguneetan (FAAZ, PIE, IBF eta CFM), ikasleak kontuan hartuta itzulera planean egin beharreko egokitzapena zuzendariak egingo du plana eta Ikerketaren arloko Errektoreordetzara bidaliko du.\nIkasleak jardun presentzialera itzultzearen arduraduna ikastegiko zuzendaria edo dekanoa izango da eta, era berean, zuzendariak edo dekanoak erantzukizuna eskatu ahal izango dio ikasleak edo ikasle taldeak itzultzeko proposamena egiten duen pertsonari/batzordeari/sailari.\nKasuan kasuko errektoreordetzak plana ontzat eman ondoren, ikasleak sartzeko baimenak errektoreak ekainaren 11n emandako erabakiko bigarren eta hirugarren atalean zehaztutako jarraituz emango dira.\nLaborategiak edo tailerrak erabiltzeko edo ikasleak elkarrekin edo unibertsitateko langileekin batera egon behar diren jardueretarako baimenetan, komenigarria izan daiteke zehaztea gehienez ere ikasleak zenbat denboran egon daitezkeen ikastegian, edo, beharrezkoa bada, goizeko eta arratsaldeko txandak ezartzea tartean denbora nahikoa utzita garbiketakoek lekua desinfektatu eta garbi dezaten.\nCampusarteko Segurtasun eta Osasun Batzordeari jarduera presentzialera bueltatzeko planean egindako egokitzapenen berri eman behar zaio.\n3. Jarduera presentzialak egingo dituzten ikasleen erregistroa\nIkaslea GRAL, MAL edo doktorego tesiarekin zerikusia daukaten jarduerak egiteko itzultzen bada, ikasle txartela erabilita sartuko da, behin baimena lortuta. Ikaslea praktikak egitera edo graduko titulazioko edo masterreko irakasgaietako edo unibertsitatera sartzeko probak egitera doanean, irakasgaiaren edo probaren irakasle arduraduna joango da sarrerara ikaslearen edo ikasle taldearen bila.\nEdozelan ere, ikastegiak erregistro bat izan behar du bertan adierazteko zein ikasle sartu den instalazioetan, eta erregistro horretan zehaztuta ageri beharko da eguna, ordu tartea edo txanda, bai eta ikasleak egin dituen jarduerak ere, hartara posible izan dadin ikastegira sartu direnen eta elkarrekin egon diren lagunen trazabilitatea ziurtatzea.\nHorretarako, campuseko errektoreordetzak edo, egoki denean Ikerketaren arloko Errektoreordetzak, erregistroa ikustea eska dezake.\n4. Ikastegiko itzulera planean gutxien dela zehaztu beharrekoak\nIkasleak kontuan hartuta ikastegiko plana egokitzean, gutxien dela informazio hau jaso behar da:\nModu presentzialean egingo diren jarduerak, kontuan izanda ondorengo taldeek egin beharreko jarduerak izan behar direla: unibertsitatera sartzeko ebaluazio probak (25 urtetik gorakoentzako ezohiko deialdia eta abar); modu ez-presentzialean edo online egin ezin diren probak, kontuan hartuta Covid-19aren pandemiak sortutako salbuespen egoerak iraun bitartean UPV/EHUko graduko eta masterreko tituluen irakaskuntzari eta ebaluazioari buruzko jarraibideak; kanpoko praktikak, UPV/EHUren beraren antolaketa unitateekin egindako hezkuntzako lankidetza hitzarmenen babesean egin beharrekoak; doktorego tesia, GRALa edo MALa egiteko edo defendatzeko egin beharreko jarduerak.\nJarduera presentzialean parte hartuko duen ikasle kopurua.\nJarduerarako antolaketa eta beharrezko diren materialak eta ikasle kopurua. Horretarako, oinarri hartu behar da jarduera presentzialera itzultzeko planeko 9. eta 10. ataletan zehaztutakoa, eta batez ere kontuan hartu beharrekoa da ikasleek eta ikertzaileek elkarrekin topo egin dezaketen guneen (laborategiak, tailerrak…) antolaketa eta erabilera koordinatzea.\nOro har, jarduera guztietarako kontuan hartu beharrekoak:\nProzedurak zehaztu behar dira une oro pertsonen artean segurtasun tartea gordetzeko, eta ezinezkoa bada tarte hori uztea, maskara erabili beharko da. Edozelan ere, ondorengo neurriei erreparatu beharko zaie bereziki:\na) Ikasleak modu ordenatuan sartu behar dira, pilatu barik eta lerroa eginda, eta beren artean segurtasun tartea utzita. Horretarako, sarrera ordua ezarriko dira.\nb) Azterketa edo jarduerako postuak antolatu behar dira ikasleen artean behar besteko tartea egoteko moduan, bai postura heltzeko eta bertatik irteteko eta bai probak egin bitartean.\nc) Ebaluazio probetan, azterketak banatu eta jaso behar dira irakasleek eta ikasleek zuzeneko kontakturik eduki gabe (komeni da irakasleak azterketak uztea eta jasotzea ikasleak postuetan ez daudela).\nd) Jardueran parte hartzen duen pertsona bakoitzak bere materialak izan behar ditu edo, hori posible ez bada, erabili aurretik sakon garbitu behar dira eta botatzeko materiala erabili behar da. Debekatuta dago bulegoko materiala inori uztea (boligrafoak, erregelak, kalkulagailuak…).\na) Gelara, aretora, tailerrera edo laborategira sartzen diren guztiek eskuak desinfektatu behar dituzte gel hidroalkoholikoaz. Beraz, erabiliko diren ikasgela guztietan gel desinfektantea jarri beharko da.\nb) Jarduera presentziala egin aurretik, uretan disolbatutako lixibaz sakon eta zorrotz garbitu behar dira jarduera egiteko erabiliko diren gelak eta bai kutsapenerako bide izan daitezkeen eraikinetako beste tokiak (komunak, ikasgeletarako sarbideak etab.).\nc) Mahaiak eta erabilitako gainerako gainazalak desinfektatzea, erabili aurretik eta ondoren.\nd) Ikasgela bakoitzean gutxienez paperontzi bat jartzea, tapaduna eta pedalduna eta zarama poltsa batekin, behin erabiltzeko materiala egokiro kudeatzeko.\ne) Gelak gehiago aireztatzea, modu naturalean edo bitarteko mekanikoez, leihoak zabalduz eta berritzen den airearen bolumena handituz eraikinetako aire primarioko instalazioetan.\na) Aurrez aurreko jarduerara doazen ikasle guztiek eta irakasleek etxetik irten baino lehen beren burua aztertu beharko dute, sintoma hauetakoren bat daukaten ikusteko: >37º-ko sukarra, eztul sikua, samako mina, arnasa hartzeko arazoak, usaimen eta dastamen falta. Halakoren bat edo gehiago badute, ezin izango dira jarduerara joan. Horren berri eman beharko zaio irakasleari.\nb) Ikasleek eta irakasleek higiene pertsonala areagotu egin beharko dute:\nEIle luzea edukiz gero, jasota eraman (mototsean bilduta, koleteroaz jasota etab.).\nc) Gomendatzen zaie ikasleei eta irakasleei erabili eta botatzeko zapiak eramatea, eztul edo doministikoen ondoriozko premietarako prebentzio neurri gisa (zapiok bota egin beharko dira ikasgelan egongo den zarama paperontzian (pedalduna eta tapaduna), azterketatik irtetean).\nd) Koronabirusaz gaixorik dagoela alegatzen duen ikasle edo irakasleak horren berri eman beharko du, ordezko aukerak bilatzeko. Ez da inolaz ere agertu beharko aurrez aurreko probara.\ne) Talde kalteberetakoak diren ikasleek edo irakasleek horren berri eman beharko dute, ordezko aukerak bilatzeko.\nJarduera motaren arabera kontuan hartu beharrekoak:\na) Jarduera praktikoak, irakasgairen batekoak, GRALekoak, MALekoak edo doktorego tesikoak, alarma egoeran zehar egin ezin izan direnak, hala nola laborategiko praktikak, tailerrak, praktika klinikoak, artistikoak, kirol praktikak etab., eta urrutitik edo online bidez egoki ezin egin diren ebaluazio probak.\nIrakaskuntzako laborategietan, geletan, aretoetan eta tailerretan, aforo maximoa izango da segurtasun distantzia mantentzea ahalbidetzen duena. Sartzeko txandak ezarriko dira eta atean jarriko dira ikusgai.\nOdontologia Klinikan, osasun agintariek zehazten dutenaren arabera jokatuko da.\nb) GRALa, MALa edo doktorego tesia defendatzeko ekitaldiak.\nEkitaldian parte hartzen dutenek une oro gorde beharko dute segurtasun tartea edo maskarak erabili.\nDoktorego tesien defentsa ekitaldian, unibertsitateko instalazioetan egongo diren bakarrak izango dira: UPV/EHUkoak diren epaimahaikideak, tesiaren zuzendaria/zuzendariak, tutorea (halakorik badago) eta doktoregaia. Ekitaldia jendaurrekoa denez, Black Board Collaborate plataformako lotura unibertsitatearen web gunean argitaratuko da.\nAntzeko jarraibideak ezarriko dira GRALa eta MALa defendatzeko ekitaldietan, kasuan kasuko araudia kontuan hartuta.\nLeioa, 2020ko ekainaren 11\n(Beste leiho bat zabalduko du)Jarraibideak, 2020ko ekainaren 11koak, UPV/EHUko Graduko eta Graduondoko Ikasketen arloko errektoreordearenak, ikasleen itzulera planari buruzkoak, modu ez-presentzialean ezin egin diren jarduera akademikoak egiteko (pdf ,155.01 Kb)


Bioerregaia garagardoarekin | Consumer\nGaragardoaren hondakinak bioerregaia sortzeko eta, aldi berean, tratamendu garestia saihesteko aprobetxa daitezke.\nMundu osoko unibertsitate eta enpresetako ikertzaileek hainbat teknologia erabiltzen dituzte garagardo-hondakinak bioerregai bihurtzeko. Abantaila ekonomikoak eta ingurumenekoak bikoitzak dira. Batetik, hondakin horiei balioa ematen zaie, eta hondakin-ur gisa tratatzea saihesten da. Bestalde, ohiko erregaiak baino gutxiago kutsatzen du, eta edonon gerta daiteke. Enpresa batzuek dagoeneko erabiltzen dute, eta, are gehiago, etxean egiteko sistemak merkaturatzen dira, oraindik garestiak badira ere.\nEspainian, Cádizko Unibertsitateko ikertzaileek, José Manuel Igartuburu irakaslearen zuzendaritzapean, prozesu bat sortu dute laborategiko fasean, bioerregaiak eta elikagai funtzional edo kosmetikoak sortzeko. Inguruko garagardo-industria batean instalazio pilotua garatzea du helburu.\nGaragardo-hondakinak aprobetxatzeak balio bikoitza du: ekologikoa eta ekonomikoa\nAustralian, Queenslandeko Unibertsitateko talde batek urteak daramatza kontinente horretako garagardo-marka ezagun bateko hondakin likidoekin esperimentatzen. Jurg Keller irakasleak zuzentzen ditu zientzialariak, eta “mikrobio-erregaiaren zelula” bat erabiltzen dute, bakterioak dituen bateria bat, azukrea, almidoia eta hondakinetik alkohola digeritzean elektrizitatea eta ur garbia sortzen dituena.\nCornellgo Unibertsitateko (AEB) talde bat Txekiar jatorriko garagardo estatubatuar ezagun baten ekoizlearekin elkarlanean ari da. Arduradunak, ikertzaileak T luzera Angenent eta Jeffrey J. Werner , gas metanoa erregai gisa (bioerreaktore bat) sortzeko garagardo-hondakinen bakterioak aztertzen dituzte. Horretarako, 400.000 gene-sekuentzia aztertu dituzte.\nAbertay Dundeeko Unibertsitatean (Erresuma Batua), garagardoaren edo whiskiaren industrietako hondakinak bioetanol (erregai gisa erabiltzen den alkohola) nola eraldatu ikertzen duen taldea dago.\nBioerregai horiek, bigarren belaunaldikoak direnez, beste abantaila bat dute aurrekoen aldean: haien ekoizpenak ez ditu elikagaien laboreak ordezkatzen. Duela bost urte, oinarrizko nekazaritza-produktuen prezioaren igoera handia haiei egotzi zitzaien neurri batean. Garagardoak berak jasan zuen egoera hori, eta zerealen igoeragatik prezioa bikoiztu egin zen leku batzuetan. Kritikak Alemanian eta Oktoberfest-en edo Txinan entzun ziren, munduko lehen ekoizle eta kontsumitzailea.\nEgin zure bioerregaia garagardoarekin\nE-Fuel konpainia estatubatuarrak MicroFueler merkaturatzen du. Ekipo horrek garagardo-hondakinak bioerregai bihurtzen ditu eta hornigailu-lana egiten du. Haren arduradunek, Tom Quinn enpresaburuak eta Floyd Butterfield zientzialariak adierazi dute prozesu nahiko sinplea dela, hondar-legamia sedimentatzen duena bere etanola aprobetxatzeko.\nMicroFueler enpresaren web orriaren bidez eros daiteke, baina eragozpen nagusia prezioa da. Modelorik sinpleena, MFC200-001, 7.800 euro inguru kostatzen da. Horregatik, oraingoz, garagardo-konpainiak eurak dira interesa dutenak. Kaliforniako sektore horretako enpresa nagusietako batek (Sierra Nevadan du egoitza) hainbat hornigailu jarri ditu bere instalazio batean kamioi banatzaileentzat.\nGaragardo-bioerregaia, balizko negozioa\nE-fuel ez da “garagardo-bioerregaian” negozio-aukera bat ikusi duen enpresa bakarra. BMP Biomasse Projeckt konpainia alemanak sistema bat sortu du edari horren industrietako hondakinen tratamendu anaerobikorako (oxigenorik gabe). Wolfgang Bengel zuzendari teknikoak gogorarazi du lantegi horiek energia asko erabiltzen dutela, eta, horregatik, teknologia horrek gutxiago gastatzen lagundu liekeela, bai elaborazio-prozesuan, bai hondakin-uren tratamenduan.\nAEBn, Purpose Energyk antzeko makina bat sortu du metanoa biodigestore anaerobiko baten bidez aprobetxatzeko. Haren arduradunek, Eric Fitchen zuzendaritzapean, iPhone-rako aplikazio bat ere jarri dute martxan prozesua kontrolatzeko. Burlingtonen egoitza duen garagardo-enpresa batek erabiltzen du.\nHala ere, enpresa horiek, unibertsitateko ikertzaileek bezala, erronka nagusi bat dute aurrean: beren sistemak lehiakorrak izatea kalitate nahikoko bioerregai ekonomikoa sortzeko.


Irailaren 10a astelehena\nPascal Battus: Soinuzko masaje sesioa (plaza mugatuak)\nErreserbak doan : info@arteleku.net\nJose Ramón Mozota Ortiz: Belarri musikalaren eta zuzentzailaren artean\nIrailaren 11a asteartea\nTRAIZIOA, TRADIZIOA, TRADUKZIOA\n19:00 Hitzaldia: Jose Mari Esparza: Jota heretikoak\n20:00 Hitzaldia: Jose Luis Ortiz Nuevo: EGOERAK Tirititran tran tran tran tran… Transgresioak Flamenko erara\nOndotik: Janedan, solas eta entzuteko tartea\nIrailaren 12a asteazkena\n19:00 Hitzaldia: Jose Luis Espejo: Ziegak eta Transduktoreak\n20:00 Hitzaldia: Jaume Ayats: Taldearen errepresentazioa manifestazioen esloganetan eta kirolmestadioetako kantuetan.\nIrailaren 13a osteguna\nINOIZ IKUSTEKOA / LO NUNCA VISTO\n20:00 Soinuzko dokumentariaren entzunaldia\nIrailaren 14a ostirala\nKutxa Arrasate aretoa, Donostia / http://www.kutxasocial.net/obra-social-kutxa/obs.nsf/Docs-Kutxa/Sala-Arrasate.html\nIRISTEN EZ DEN ISILTASUNA\n20:00 Film proiekzioa (pre-estrenoa)\nAstelehena: MEDIKU MUSIKARI\nAsteartea: TRAIZIOA, TRADIZIOA, TRADUKZIOA\nAsteazkena: HIRIA ORROKA\nOsteguna: INOIZ IKUSTEKOA\nOstirala: IRISTEN EZ DEN ISILTASUNA\nBIOGRAFIAK eta SINOPSIAK\nPascal Battus nerabezaroan hasi zen musika egiten rock gitarrajole gisara, gero perkusio ikasketak burutu eta azkenik musika esperimentalen eta inprobisazioaren munduan burubelarri sartzeko. Gaur egun hainbat soinuzko aukera eta esperientzia lantzen ditu, berdin perkusio akustikoa nahiz anplifikatua erabiliz, gitarrak espazializatuz, azalera birakariak erabiliz edo bere kabuz sortutako musika tresna bereziak asmatuz. Europako, Ekialde Hurbileko, Japoniako edo Kanadako hainbat lekutan erakutsi izan du bere lana, besteak beste Thierry Madiot, Jean-Luc Guionnet, Thomas Lehn, Martin Tètreault edo Michel Doneda bezalako musikariekin, baita dantzariekin edo ikusizko artistekin elkarlanean ere. Bere hainbat egitasmoren artean aipagarriak dira Soinuzko Masajeak: Eguneroko objektuak erabiliz entzuleen belarrietatik oso hurbil sortzen diren intentsitate baxuko soinu akustikoekin egindako masaje sesioak.\nHIRUGARREN BELARRIAren egitarauaren barnean Battusek Artelekura hurbildu eta hala nahi dutenguztiei bakarkako masaje sesio bana eskainiko die (plaza mugatuak), doan.\nBelarri musikalaren eta zuzentzailaren artean\nHistorian zehar, entzumena hainbat analisi zientifikoren objektu izan da, eta halaere ezer gutxi dakigu gure aditzeak martxan jartzen dituzten mekanismoei buruz. Mozota doktoreak, Otorrinolaringologiaren alorrean berrogei urteko jarduera profesionalak ematen duen esperientzian oinarrituta kontakizuninteresgarri bat proposatzen du. Bere teoriak, gure entzumen aparatuaren analisi fisiologikotik abiatuz, pertsona bakoitzaren testuinguruen baldintzetan oinarritzen dira, gure ahozko nahiz entzunezko komunikazioa hobe ulertzeko helburuarekin.\nOtorrinolaringologian espezialista. Valladolideko Medikuntza fakultatean irakasle, Valladolideko Unibertsitateko Medikuntza eta Kirurgia Doktore, baita North West London Universityko Otorrinolaringologia Doktore ere. Hainbat artikulu zientifiko argitaratu ditu eta bi liburu: “Chequeo a la dislexia” (Instituto de Ciencias de la Educación Universidad de Zaragoza, 1979) eta berriki “Reflejo Humano Otoneurofonatorio del Habla” (Palibrio, 2012). Gaur egun, jarduera profesionalaz gain, Nafarroako Otorrinolaringologia Elkartearen presidente lanak burutzen ditu.\nHitzaldiaren izenburua:Jota heretikoak\nNafar kulturaren erakusle izateko Jotak mundu ofizialaren tronuan ipini badira, bapatekotasun eta hausturarako gaitasun guztia ukatu eta adierazbide herrikoi hau politikoki zuzena den horretara murriztearen kontura izan da. Eta ondorioz garapenerako edozein gaitasun ukatzearen kontura, zaharkituriko fosilen eskaparate batean bihurtzeraino. Jota abeslariak joteroa ordezkatu du, errepikapenak inprobisazioa, eztarriak irudimena. Aurkezpen honetan jota benetako herri espresio bezala hartzen deneko ejenpluak erakutziko dira. Gure herri eta gizartean gertatzen den horrekiko baliabide bizi, aske eta dinamikoa.\n1951ko azaroaren 23an Tafallan jaiotako idazle eta editore nafarra. Altaffaylla Kultur Taldearen eskutik Nafarroako gai historiko eta kostunbristen inguruan idatzitakoak argitaratzen hasi zen, esperientzia haren haritik, 1989an Txalaparta argitaletxearen zuzendaritza hartzeko. Hainbat artikulu, eskuorri eta liburu argitaratu ditu, horien artean, Jotas heréticas de Navarra (Tafalla, Altaffaylla, 1994) gutxi barru berriro editatuko den lan hau jotarekin mantentzen duen erlazio estuak bultzaturik idatzi zuen eta zenbait aspektutan -egilearen iritziz- hain manipulatua izan den kultur adierazpen herrikoi honen erakusle bikaina da.\nHitzaldiaren izenburua: EGOERAK Tirititran tran tran tran tran… Transgresioak Flamenko erara\nFestaren berriak, goizeko bostetan edo seietan antolatzen diren kaosaren irudiak, gehiegikeri kosmikoen islak, ezohiko jokaera eta trebetasunak. Prozedurak. Haizeak gure oroitzapenetara ekarri ahala, gauaren magalean azaldutako aferak: pertsonak, gertakariak, koplak, ametsak, artea, jokua, itzalak eta argiak. Izakiek graziarekin min gutxiago pairatzen dutela jakina baita.\nJosé Luis Ortiz Nuevo. Kantatu, dantzatu edo musika jo ezik, denetik egin du alor honetan Archidonako (Malaga) hirurogeitakopiko urteko andaluziar honek: Ikuskizunak eta jaialdiak zuzendu, antzezlan komikoak burutu, irrati nahiz telebistako saioak egin, egunkarietan idatzi, hitzaldi eta jardunaldiak eman, eta hogei bat liburu argitaratu ditu. Hauetan azkenak, Tremendo Asombro izenekoak aurten ikusi du argia Habanako hemerotekak arakatuz egindako ikerketa mamitsuaren ondorio gisara.\nHitzaldiaren izenburua: Taldearen errepresentazioa manifestazioen esloganetan eta kirol estadioetako kantuetan\nManifestazioetako esloganek eta kirol-estadioetako kantuek, gutxietsitako eta baztertutako soinu-hitzezkoespresio modura, musikari linguistika pragmatikoarekin oinarrizko irizpide batzuk ezartzeko ikerketa objektu bezala balio dute. Ariketa honek, ekintza kolektibo hauetako protagonistekin erlazionatu daiteken soinu modulazioaren elementuei arreta jarriz, orokorrean emaitza tautologikoak baino ez dituen “forma” musikalen analisi tradizionala gainditu nahi du. Azken emaitza, esloganen eta kantuen bidezko soinuzko espresioaren modulazioak, manifestari edo jarraitzaileek beraien helburua, alegia taldearen errepresentazioa, burutzeko eman nahi duten taldeirudiarekin duen erlazio estua erakustea da.\nBartzelonako Unibertsitate Autonomoaren bidez Artearen historian (musikologiaren atalean) doktorea, Bartzelonako Unibertsitarean Filologia katalanuiarran lizentziatua, eta hiri bereko Udal Musika kontserbatorio nagusian bibolin irakaslea da. Orkestrako instrumentista modura lan egin zuen, Grup de Recerca Folklòrica d'Osona taldearekin ahozko musikari buruzko ikerketa lanak burutzen zituen bitartean. Beranduago Parisko École des Hautes Études en Sciences Sociales-en etnomusikologia ikasketak egin zituen eta Europako mundu urbanoko jendetzen soinuzko espresioari buruz osatu zuen bere tesi doktorala. Etnomusikologo gisara, Pumé de los Llanos Venezolanos talde etnikoari bnuruzko nazioarteko ikerketan parte hartu zuen. Frantzia, katalunia nahiz Espainiako etnomusikologiari buruzko hainbat aldizkaritan idatzi izan du, baita alor honetako zenbait liburutan ere, ko-egile modura. Escola Superior de Música de Catalunyako Musikologia departamentuko zuzendari lanak bete ditu (2000-2005) eta 2005etik UABko etnomusikologia irakaslea da. Horrez gain nazioarteko hainbat ikerketa taldetan parte hartzen du eta musika tradizionalei buruzko dozenaka ikusentzunezko lan eta argitalpen zuzendu ditu. Berriki Kataluniako Herri Kulturaren sari nazionala jaso du.\nHitzaldiaren izenburua: Ziegak eta transduktoreak\nHitzaldi honek entzumen garaikidearen hainbat egitura politiko aztertuko ditu, entzuten duen gorputza eraiki eta mugatzen dutenak. Hortarako, hitzaldiak isiltasunaren historia labur bat marraztuko du, isiltasunak entzumena, gizakia eta bere jarduna kontrolatzeko dispositiboak sortzeko duen gaitasun sinbolikoa aztertuz.\nArtearen Historian eta Ikusizko Kulturan burutu ditu ikasketak, eta gaur egun bere kabuz ikertzen ditu ikusentzunezko artea eta entzunezko kultura. Azken aldian, desiagarriak ez diren soinuen esanahiari eta historiari buruz ikertzen ari da, eta jakinmin honek aldiberean zarataren eta isiltasunaren konnotazio ekonomiko eta espiritualetara bideratu du bere ikerketa. Bere jarduera nagusiki sarean oinarritzen da: The Ratzinger Times blog pertsonalean, ./mediateletipos))) kudeatzen duen lan-taldeko koeditore moduan eta Reina Sofia Museoaren RRS irratirako edukiak editatu eta sortzen. Horrez gain, Oscar Martinekin elkarlanean, Soinu-Arteari eta Entzunezko kulturari eskainitako Ursonate Fanzinea argitaratzen du.\nIraupena : 46min\nEgilea, soinu-hartzailea eta muntatzailea: Myriam Ayçaguer\nNahasketa: Audrey Ginestet\nNi nüzü osoa xiberutarrez grabatua izan da; gaztelanierazko azpitituluak dituen bertsioan aurkeztuko da.\nIraupena : 55 min\nErrealizazioa: Zazpi terdi\nEgun hartan, soinu fantasma bat hasi zen soinua egiten neure buruan: soilik nik entzuten nituen ziztu eta txitxarrak, edo beharbada beste norbaitek ere entzungo zituen. Pertsona gehienek bezala, isiltasunari ihes egin nion, nere barrenak ez entzutearren. Isiltasuna, soilik hasiera bait da. Film honetan David Arratibelek akufenoekin edo tinnitusarekin bizitzeak esan nahi duena erakusten digu. Akufenoa inongo kanpoko jatorririk ez duten arren belarrietan entzuten diren soinuek eta kolpeek sortutako fenomeno pertzeptiboa da. Pelikula honek proposatzen duen bilaketak ez du ikuslea sentsibilizatzea, edo arazo honi azalpen zientifikoa bilatzea helburu, beharbada erantzun bakarra ez duten galderak egitea baizik.\nHirugarren Belarriak datorren hilabeteetan aurrera jarraituko du ekitaldi ezberdinekin, edizio honetako gaiak ikuspegi ezberdinetatik egituratu eta aztertuz. Hauen artean Diedrich Diederichsen-ek Artelekun hitzaldi eta tailerra emango du. Idazle eta kritikari alemaniarrak, XX. mendeko artea eta musikaren ikuspegi ezkutuak aurkeztuko dizkigu, psikodelia, ready-made-a, pop musika eta marxismoaren teoria ardatz hartuz. Beste aldetik soinuak irakurtzeko beharraz arituko zaigu Manu Agirre. Bere bizipen eta esperientzia pertsonaletik abiatuta, aktibista honek, ikusteko duen ezintasunak behartuta entzumenarekin duen harreman estuan oinarrituko du bere jarduna.\nAntolatzailea / Organiza: AUDIOLAB ELKARTEA (wwww.audio-lab.org)\nZuzendaritza / Dirección: Oier Etxeberria, Xabier Erkizia


Familian afaltzea: gozatzeko betebeharra | Consumer\nFamilian afaltzea: gozatzeko betebeharra\nFamiliako afaria praktika erraza da, eta emaitza oso baikorrak lortzen dira gizentasunetik edo tabakismotik urruntzen diren ohitura osasungarriak hartzeko.\nIrudia: Rachel Tayse\nOso garrantzitsua da haurretatik familian afaltzea, are gehiago hazten direnean eta nerabezaroa bizi denean. Elkarrekin jateak eta afaltzeak ondorio positiboak ditu familia osoaren elikadura-ohituretan, haurren nutrizio-egoeran, osasunean eta pisuan. Haurrek eta nerabeek ere portaera hobea dute elikagaiekin, eta bizimodu hobea dute. Columbiako New Yorkeko Unibertsitateak, nerabe bat tabakismoan edo gehiegizko alkohol-kontsumoan erortzeko arrazoien bila, aliatu bat aurkitu zuen ohitura osasungarriak indartzeko edo, hala badagokio, berreskuratzeko. Familiako afaria praktika erraz eta lorgarria izan zen, eta emaitza oso baikorrak izan zituen. Familiako afariak ongi planifikatu eta ordenatuta daudenean gertatzen dira praktika egoki horiek guztiak.\nNew Yorkeko unibertsitate horretako Mendekotasunen eta Substantzien Abusuaren Zentro Nazionalaren (CASA) txostenak agerian utzi zuen beharrezkoa zela “dinner” hori, herrialdeko janari nagusia, indartzea. Kasu horretan, nerabeek erretzea, alkohola edatea, drogak hartzea edo medikuak agindutakoa behar duten sendagaiak abusatzea gertatzeko probabilitatea handitzen edo murrizten duten faktoreak identifikatzen saiatu zen ikerketa.\nFamilian ez afaltzea eta ohitura kaltegarriak\nJarrera osasungaitzei lotutako emaitza deigarrienen artean, honako hauek nabarmentzen dira: tabakismo-tasa txikiagoa, alkohol eta bestelako drogen abusua edo sendagaien erabilera txarra familian maizenik afaltzen duten nerabeen artean (astean bost afari edo gehiago), familiako ohiko afariak dituztenen aldean (astean hiru baino gutxiago).\nIkerketa horiek beste ikerketa batzuekin bat egiten dute, eta frogatzen dute afaria, dietetika- eta nutrizio-gogoetez gain, osasunerako eta bizitzarako hezkuntza-prozesu konplexuaren parte dela, gurasoek seme-alabekiko duten erantzukizuna.\nBosgarren janaria, dietaren nutrizio-balioaren heren bat\nEguneko otordu nagusietako bat afaria da, eta Mediterraneoko ohiturek estatus hori eguerdikoari ematen dioten arren, akatsa da afaria otordu lasterretara murriztea. Energia- eta nutrizio-balantzeari dagokionez, afariak eguneko elikadura-beharren herena izan behar du. Ehuneko hori funtsezkoa da ohitura onak biribiltzeko eta dieta txarra birbideratzeko. Afaria otordu nagusitzat hartzea otordu lasterretik edo prestakin erraz baina oso kalorikoetatik aldentzea, mamitsuak baino apetatsuagoak.\nAfaria otordu nagusi gisa ulertzea azkarretik edo prestakin erraz baina oso kalorikoetatik urruntzea\nEgun batean mantenugaiak ehunekotan banatzen badira, afariari %30 dagokio, eguneko bosgarren eta azken bazkari gisa. Gosariak (%20-25), goizeko eta arratsaldeko mokaduek (%5 bakoitzak) eta eguerdiko janariak (%35-40) osatzen dute eguneroko banaketa. Eskema horretan kontuan hartu behar dira dieta mediterraneoaren piramidean elikagaietan gauzatzen diren funtsezko elikagai guztiak, dieta osasungarriaren adibide argia.\nEgoeraren, jarduera fisikoaren eta egunean zehar irentsi denaren arabera, afari on bat ere hiru platerekin edo askotarikoekin osatu behar da. Barazkiei, zopari edo kremari, prestakin bero edo hotz bat eman behar zaie, karbohidratoz (arroza, pasta, lekale-kremak) edo proteinaz (arraina, arrautza, oilaskoa) osatua, eguneko gainerako otorduaren arabera, eta, amaitzeko, sasoiko frutak jan behar dituzte, baldin eta egunean gomendatutako bi edo hiru errazioren bat falta bada. Krokis operatibo honek elikadura osasuntsua betetzen laguntzen du. Arrakasta lortzeko, familiako beste ohitura bat da.\nFamiliako afariak, ez ospakizunetarako bakarrik\nArratsaldeko zortziak ordu ezin hobea izan daitezke haurrek, nerabeek eta gurasoek mahai-zapia partekatzeko\nAfaria, eguneko azken bazkaria, mahaiaren inguruan eta familian, lasai eta elkarrizketarekin, programatzeko ahalegina praktika osasungarria da, askotariko elikagaiak aukeratzea eta menu orekatua betetzea errazten duena. Baina familiarekin afaltzea familia gehienetan jaiegun, ospakizun edo une berezietara mugatu da. Baina hori ez zen beti horrela izan. Izan ere, landa-eremuetan afaria zen, eta ez janaria, gisatuak dastatzeko unea, esperientziak partekatu eta nobedadeen berri ematen zen.\nGaur egun, egun egokia izan daiteke praktika on horiek berreskuratzeko eta eguneroko elikadura partekatzeko eta osasuna laguntzeko familiaren asmoa markatzeko. Etxeko txikienak konbentzitu eta helduak gustuko dituen ordu bat adostea izan daiteke zailtasuna. Helduei aholku dietetikoa emango balitzaie, oheratu baino bi ordu lehenago pasatzen uzteko, ordutegia errazago adostuko da. Arratsaldeko zortziak ordu ezin hobea izan daitezke haurrek, nerabeek eta gurasoek mantela partekatzeko. Bazkaltzeko ordu erdi emateak garrantzia ematen dio une horri, telebista ikusten den bitartean jateko ohitura txarretik urruntzen du eta erritmo osasungarria ematen dio, ondo murtxikatu, elikagai berriak sartu eta menua dibertsifikatzeko aukera ematen duena.\nLARUNBATEAN BERAIEK PRESTATUKO DUTE\nFamiliako gazteek larunbateko afarian salto egitea erraza da, baina etxeko txikiek ez dute gaueko planik. Edo bai? Zergatik ez dira chef bihurtzen? Larunbateko afaria prestatu eta ospakizun bikaina egiteko ardura izango lukete. Gainera, errezeta dibertigarrienak erabil ditzakete: pizzak etxean, kalabaza-enpanada originala, oilasko-burruntzi ikusgarriak… Eta zergatik ez, animatu eta lagundu igandeko gosariko bizkotxoa prestatzen.\nafari haurrak janari


Bergararren Arreta Zerbitzuarekin Udalak herritarrei askoz zerbitzu eraginkorragoa ematen die | Bergarako Udala\nBergarako Udala-k Az, 2019-04-10 11:14-n bidalia\nBergararren Arreta Zerbitzuak eman ditu lehen pausoak otsailaren 14an ateak zabaldu zituenetik. Arreta zerbitzu integrala da, non herritarrek behar dituzten tramite guztiak lehiatila bakarrean egiten dituzte. Herritarrei zerbitzua hobea eta eraginkorra emateko sortu da eta hasi da lehen fruituak ematen. Emaitzak begi bistan daude: herritarrek puntu bakarrera jo behar dute eta pertsona bakarrarekin egon behar dute behar dituzten tramite guztiak egiteko.\nBergararren Arreta Zerbitzuak atentzio integrala eskaintzen du: batetik, era guztietako informazioa eman; eta bestetik kudeaketa lanak (erregistroa, errolda, kobroak…). Gainera, Bergararren Arreta Zerbitzuan bertan jasotzen dira Udalera heltzen diren telefono deiak, e-postak eta posta arrunteko mezu guztiak. Gero, handik bideratzen dira dagozkion sail edo zerbitzutara.\nHala, otsailaren 14tik B@Z da edozein herritar Udaletxearekin aurrez aurre, telefonoz zein e-postaz harremanetan jartzen dena bere eskaerari erantzuna ematen diona. Fisikoki B@Z kokatuta dago orain arte idazkaritza egon den tokian, eta bertan lau langile aritzen dira arreta egiten, Udalean barruan aukeratuak izan direnak.\nHerritarrek oso ondo hartu dute zerbitzu berria, informazio eta tramite guztiak zentralizatuta dituena. Eroso eta praktikotzat dute.\nDatu adierazgarri batzuk\nOtsailean bataz beste 85 pertsonek jaso zuten egunero zuzeneko arreta; eta martxoan, aldiz, bataz beste 104 pertsonek jaso dute egunero zuzeneko arreta. Datu horiek gorantz joango direla aurreikusten da.\nHerritar horiek jaso duten arretaren bataz besteko iraupena 13 minutukoa izan da; izan ere, B@Zera joaten diren pertsona gehienek tramite bat baino gehiago egiteko aprobetxatzen dute. Gainera, orain ilara bakarra egin behar da nahi beste tramite egiteko. Lehen, baina, hainbat ilara egin behar izaten ziren; hori saihestu egin da. Eraginkorragoa da oraingo zerbitzua.\nArreta zuzena jasotzeko itxarote-iraupenari dagokionez, bataz bestekoa 8 minutukoa da.\nUdalaren iritziz, datuak onak dira, baina oraindik azkar da finkatzeko, eta ziur denboraren pasoarekin datu horiek egonkortu eta gehiago laburtuko direla.\nOrdutegi oso zabala\nB@Zera jende gehien etortzen da ostegunetan (goizez eta arratsaldez zabalik dago) eta astelehenetan. Era berean, jende gehien batzen den ordutegia 10:00etatik 13:00etara artekoa da.\nHorren aurrean eta pilaketak ekiditeaz gain, herritarrei aukera guztiak ezagutzera emateko, jakinarazten da B@Z astelehenetik ostiralera zabalik dagoela 07:30 eta 15:30ak bitartean. Gainera, ostegunetan 16:00etatik 19:00etara ere egiten da zuzeneko arreta.\nHorrez gain, Udalak gogoratu du Bulego telematikoa ere erabilgarri dagoela Udaletxea zabalik dagoen egun eta ordutegi guztian, 06:00etatik 22:00etara, asteburuak barne. Bulego telematikoan norberaren kasa egin daiteke:\n-Inongo identifikaziorik gabe, erreziboak ordaindu (txartelarekin). Honetarako erreziboa eduki behar duzu.\n-Karnetarekin identifikatuta: errolda ziurtagiria (norbanakoa zein historikoa) eta, berrikuntza gisa,\n=ordainduta dauzkazun errezibo guztiak bistarazi eta inprimatu.\n= ordaindu gabe dituzun erreziboak ere ikusi eta ordaindu (txartelarekin).\n-Identifikazio sistema elektronikoa erabiliz (hau da NAN elektronikoa, Izenperen txartela edo B@kQ, etab.) sarrera erregistroan idatziak aurkeztu.\nEta, ezin ahaztu, tramiteak on line ere egin daitezkeela bergara.eus webgunearen bitartez.\nAste Santurako ordutegiak\nEta, bide batez, jakinarazi nahi da apirilaren 15etik 26ra bitartean, Aste Santu eta Pazko Asteko oporrak direla-eta, B@Zeko ordutegia murritzagoa izango dela: hala, 07:30etik 14:30era egongo da zabalik; eta ostegun arratsalde horietan ez da zabalduko.


Gailu berri batek sintomen kontrola eta Parkinsonaren tratamendua hobe ditzake | Consumer\nGailu berri batek sintomen kontrola eta Parkinsonaren tratamendua hobe ditzake\nMedikamentuak eskariaren arabera modu kontrolatuan ematen ditu, eta horrek gaixotasunaren progresioa mugatzen du eta sintomak arintzen ditu.\nEgilea: mediatrader 2011-ko abenduak 2\nGailu berri batek sintomen kontrola eta Parkinsona duten pazienteen tratamendua hobetu ditzake. Sant Antoni Abat Ospitaleko eta Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko zientzialari espainiarrek parte hartzen duten “HELP proiektua” izeneko ekimenaren parte da aparatua, eta unean uneko beharren arabera sendagaiak modu kontrolatuan ematen ditu, eta horrek gaixoen bizi-kalitatea hobetzen du.\nSentsore eramangarri baten bidez funtzionatzen du, eta, sentsore horren bidez, Parkinsonen sintomak agertu edo okertu egiten dira. Orduan, gailua aktibatu eta jarraibideak bidaltzen ditu, gaixoak daraman larruazalpeko ponpa batek medikamentu-dosia altxa dezan. Gainera, sistema horri esker, sendagile batek pazientearen egoera eta eboluzioa monitoriza ditzake ordenagailu baten bidez.\nGailuak hainbat elementu ditu: aho barruko medikamentu elektronikoen banatzaile txiki bat, atera daitekeena eta inbaditzailea ez dena; kanpoko ponpa bat, medikamentu kantitate handiak ematen dituena; eta sare pertsonal bat, erabiltzailearen inguruneari buruzko informazioa biltzen duena eta izan daitezkeen blokeoak detektatzen dituena. Gainera, bi noranzkoko telekomunikazio-sarearen parte da, eta erabiltzailearengandik sistema automatizatu batera edo zaintzaile bati datuak transmititzen dizkio, eta alderantziz ere funtzionatzen du.\nZientzialariek uste dute sistema horrek gaixotasunaren progresioa murrizten eta sintomak arintzen lagunduko duela.’ Gailua 2012ko urtarrilean hasiko da gaixoekin entseatzen, eta helburua da gaixoen eta haien zaintzaileen bizi-kalitatea hobetzea eta Parkinsonari lotutako arazoak murriztea.\ndipositibo medicamento-eu parkinson-eu sintomak tratamendu\n“Parkinsonean erabateko aldaketa dago: orain tratamenduak bilatzen ditugu progresioa geldiarazteko, ez bakarrik sintomak tratatzeko”


Arnegiko errekako arraina ezin jana, Poliziak kutsaturik | Arnegiko errekako arraina ezin jana, Poliziak kutsaturik – iparraldekohitza\napirila 29, 2016\nArnegiko errekako arraina ezin jana, Poliziak kutsaturik\nLuzaiden Espainiako Poliziak duen egoitzatik isuri hidrokarburoak arrantzaleak arranguratu ditu. Prefeturak debekatu egin du Errobiko arrainaren kontsumitzea Arnegitik Donibane Garaziraino\nPirinio Atlantikoetako Prefeturak debekatu egin du Arnegitik Donibane Garaziraino Errobin arrantzatu arrain ororen kontsumitzea. Izan ere, Espainiako Poliziaren Luzaideko egoitzaren peko berogailuen biltegien arrailduretatik ezantza isurketak gertatu dira. Aferak, ordea, badu bulta bat irauten duela: urtea xuxen-xuxena. Arrantzaleen elkarteek, Nafarroako Gobernuak, Kantabriako hidrografia konfederazioak eta Pirinio Atlantikoetako prefeturek beren esku dena egin dute, eta Poliziari dagokio obren abiatzea; alta, ondikoz, deus ere ez du egin, eta kutsadura hor da.\nDuela lau urte, kutsadura berbera salatu zuen jada AAPPMA arrantzaleen elkarteak; ondorioz, berehala isurketak bararazi egin zituzten.\nIazko apirileko salaketak, ordea, ez dira aski azkar izan kutsaduraren geldiarazteko. APRN Errobiko biztanle jabeen arrantza elkarteko Frank Darritxon teknikaria bera izan zen kutsadura horien egiaztatzailea. Hala, behin baino gehiagotan egitura konpetenteei abisua emanagatik ere, kutsadurak hor segitzen du. Izan ere, ezantza biltegietatik hidrokarburorik gehiago isurtzen ez bada ere, lotua duen lurmuturrak xurgatu egin duenez, euriteen ondorioz, tai gabea da kutsadura.\n“Suhiltzaileak ere jinarazi ditut, baina mugaz gaindikoa izanik, konplikatua eta zaila zaie zernahiren egiteko. Nafarroako Polizia foralak, anartean, erreka gainean dabiltzan naza pare bat plantan ezarri ditu, baina ez dira eraginkorrak. Hala, petrolioan ari den enpresa batekin jarri naiz harremanetan, zeinak erran baitit badela manera aterabideen ukaiteko, halako oihalezko tripota egokiak ezarriz”, dio teknikariak arranguraturik.\nOroitu du, DDTM prefeturako zerbitzuak, aipatu bi elkarteak biltzen dituen arrantza federazioak eta berak, amuarrain bat arrantzatu eta lekuaren gainean baieztatu egin zuten arrantzaleen abisua: hidrokarburo dasta azkarra dutela. Hortik jin da prefeturaren apirilaren 21eko deliberoa, zeinak debekatzen baitu Arnegitik has eta Lasa, Azkarate eta Uharte Garazirainoko Errobin arrantzatu arrainak kontsumitzea.\n“Arrantza federazioak du galdegin delibero hori, ezin baitzen utzi jendeari hidrokarburoz bete arrainen kontsumitzen, arrantzaleen abisatzeko da. Guk kutsadura gelditzea nahi dugu, hastapenetik, baina ez dago gure esku; elkarte soila garen aldetik oso urrun gelditzen zaigu, bi estatuen arteko afera da”, dio AAPPMA elkarteko Glain Delporte teknikariak. Hari beretik, 3.000 bat arrantzale biltzen dituen federazioak, arrantzale guzien izenean, ezezagun baten kontrako pleinta ekarri du. “Poliziaren eraikin peko zola ezantzaz trenpatua da, agerikoa da, arbola guziak hilak baitira!”.\nEskuduntza duten egiturak jakinaren gainean dira, baina: “Orain prefeturaren gain da bortxatzea Espainiako Estatua ala Nafarroako Gobernua, egin dezaten behar dena”, xehatu du Jean Mixel Galant Errobiko ibarraren Sindikatuko lehendakariak. “Hemen gertatu izan balitz, Azkarate edo Arrosan, jatorria industrialde edo ofiziale batek ukan izan balu, pentsatzen dut laster beharko zituzkeela denak egin eta menturaz gaztigatua ere izanen zela. Egia da hor, Espainiako Estatua baita horren gibelean, gauzak emekiago doazela”.\nAlta, Nafarroako Gobernua hastapenetik ongi jakinaren gainean dago. Inspekzio akta bat jadanik erredaktatu baitzuen iazko apirilaren 27an, zeinak Luzaideko errekan hidrokarburo isurketa baten berri ematen baitzuen. Biharamunean berean, txosten osagarri bat igorri ere egin zuen. Haatik, isurketen jatorria zehaztugabea zen. Hartan, Kantabriako Hidrografia Konfederazioak (Espainia) esku hartu zuen, bera baita urari dagokionez eskuduna. Halaber, ur analisiak eginez, ororen buru, nekeak neke, hilabete batzuen ondotik kutsaduraren jatorria atzeman ondotik iazko azaroan bere berri eman zion Iruñean dagoen Espainiako Poliziaren estatuko idazkaritzari. “Geroztik, Espainiako Poliziak proiektu bat aurkeztu zuen, zeinean baitzioen gunea deskontaminatuko zuela. Alta, egungo egunean, ez da deusik eginik izan”.\nHala, bai Nafarroako Gobernuak bai eta Kantabriako Hidrografia Konfederazioak Poliziari galdatu eginen dio deskontaminazio proiektua aurkez eta bete dezan, Izaskun Abril Olaetxea Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko departamentuko kabineteburuak azaldu duenez.\n“Egin beharreko obrak arrunt garestiak direnez, gibelatzen ari direla pentsatzen dut”, dio Glain Delportek. Kexu da: “Tokiko arrantzaleak okaztatuak gara, kutsadura kronikoa baita, eta gune horretatik baita izokin gehien iragaten! Arrunt jautsi da beren populazioa; ez dakigu horri loturik denez, baina beldur ematen du”. Arranguratua da arrainen ber populazioaz, uholde handi horiez geroztik ez baita oraino berregin: “Beraz, arrangura gara ez ote garen honetatik aterako!”.\nEspezie babestuaren habia\nAzpimarratzekoa da Atlantikoko izokina espezie babestua dela, Natura 2000 gisa sailkatua baita, eta, preseski, Errobiko parte hortan dela bereziki ugaltzen: “Izokina espezie babestua den aldetik, harrigarria da bere habia den tokia hola funditzen uztea azken hilabete luze hauetan”, auhenka ari da.\nSegolene Royale Frantziako Ingurumen ministroari ere egina diote kexua; hala, haren bulegoak “berriz abiatuko ditu departamentuko desmartxak”, Frank Darritxonek zehaztu duenez.\nBouquinville Ttikia haur literaturako jaialdia aitzina doa gaur eta bihar\nBretoieraz hitz egitea «plazera» izateko


Europako hauteskundeak 2014 | Langabezia, lehen debateko protagonista\nLangabezia eta murrizketak, debateko protagonistak\nKataluniaren eta Eskoziaren balizko independentzia Erresuma Batuko eta Espainiako barne arazo bat litzatekeela esan dute hautagai gehienek. Bruselak ez duela esku hartu behar erantsi dute.\nCañete eta Valenciano Espainiaz aritu dira debatean, Europa ahaztuta\nKrisia eta langabezia, hizpide debatean\nEuropako Batzordearen presidente izateko bost hautagaiek aurreneko eztabaida izan dute gaur. Langabeziaren aurkako borrokak toki garrantzitsua izan du debatean. Europako talde politiko nagusien bost hautagaiek krisiari aurre egiteko murrizketak kritikatu dituzte.\n"Grezia Europako buruzagien akurria izan da", salatu du Alexis Tsipras Europako Ezkerraren Alderdiaren hautagaiak. Grezian erreskatearen truke inposatutako erreformak eta murrizketak gogor kritikatu ditu Tsiprasek eztabaidaren hasieran.\nJean-Claude Juncker Europako Alderdi Popularreko (PPE) hautagaiak, ostera, "elkartasunaren" Europa defendatu du. "Europa bidezkoago bat" beharrezkoa dela azpimarratu du Martin Schulz hautagai sozialistak hitza aurrenekoz hartu duenean. "Herritarren interesak lehentasuna" izan behar direla erantsi du.\nMaiatzaren 22tik 25era arte nolako Europa nahi duten erabakitzeko, botoa ematera deitu dituzte herritarrak Tsipras, Juncker, Schulz, Guy Verhofstadt (Europaren aldeko Liberal eta Demokraten Aliantza) eta Ska Kellerrek (Europako Alderdi Berdea).\n400 milioi herritarrek 751 eurodiputatu aukeratuko dituzte maiatzaren 22tik 25era. Eurodiputatuek Parlamentua osatu eta Jose Manuel Durao Barroso Europako Batzordeko presidentea ordezkatuko duen hautagaia aukeratuko dute aurrenekoz.\n20 herrialdeko 50 telebistak eta hainbat webgunek zuzenean eman dute eztabaida.\nEuropako Parlamentua telebistako plato bihurtu dute Europako bandera handi batekin eta izarrekin apainduta.\nJunckerrek "elkartasunaren" Europa defendatu du. "Norberak duena baino gehiago gastatzerik ez dago", nabarmendu du PPEKo hautagaiak, eta Europa osoan gutxieneko soldata bat ezartzearen alde agertu da.\nEuropar Batasunean "sei milioi gazte langabezian" daudela azpimarratu du Shulzek. Gazte horien etorkizuna "arriskuan" dagoela ohartarazi du.\nMartin Schulz hautagai sozialista. Argazkia: EFE\n"Europaren etorkizuna erabakitzeko" eskatu die Ska Keller Berdeen hautagaiak bozemaileei. "Alternatiba bat proposatzen dugu, bankuez baino herritarrez arduratzen den Europa bat, solidarioa, klimaren aldaketaren aurka borroka egiten duen Europa, demokraziaren Europa bat, herrien Europa bat", esan du.\n"Orain arte entzun dudana funtzionatu ez duten errezeta zaharrak dira", kritikatu du Verhofstadt hautagai liberalak. Verhofstadten hitzetan, EBk "hurbilketa berri bat" behar du. "Delorsek planteatu bezala, barne merkatua suspertu behar dugu", gaineratu du.\nMonica Maggioni Italiako Rai telebistako aurkezleak eta Rob Hopkin BBCko kazetariak bideratu dute debatea. Hautagaiek frantsesez, ingelesez eta grezieraz hitz egin dute.\nBestalde, Kataluniaren eta Eskoziaren balizko independentzia eta EBk eman beharreko erantzuna eztabaidagai bihurtu da debatean. Barne arazo bat litzatekeela esan dute hautagai gehienek, eta Bruselak ez duela esku hartu behar erantsi dute.\nJunckerren hitzetan, "debate horretan ez murgiltzea zuhur jokatzea litzateke, Erresuma Batuaren eta Espainiaren eztabaida bat delako".\n"Konstituzio nazionalen markoan gertatzen dena onartu beharko genuke", adierazi du Schulzek, Europak kasu horietarako irizpiderik ez duelako.\nVerhofstadten esanetan, "EB ez da inplikatu behar, Espainia eta kataluniarren gaia delako".\nSka Keller Europako Berdeen hautagaia. Argazkia: EFE\nKellerrek, ostera, herritarren erabakitzeko eskubidea ñabardurarik gabe babestu du. "Batzordeko presidente izango banintz, ongietorria egingo nieke burujabe izatea erabakitzen baldin badute", adierazi du.\n"Autodeterminazio eskubidea" errespetatzen duela esan du Tsiprasek, baina nazionalismoek "emaitza positiborik ez" dakartela ohartarazi du.


Athletic-Alaves, larunbatean | EHK\nLarunbatean jokatuko da Athleltic-Alaves partida, apirilaren 10ean, arratsaldeko 16:30etan hasita, San Mames futbol zelaian. V. Euskal Herria Txapela 2020/21 edizioaren hamaseigarren partida izango da; bigarren bueltako seigarrena. Partida hau jokatuta, 4 partida geldituko dira aurtengo txapelketaren sailkapen fasea amaitzeko. Finala sailkapeneko lehenengo bien artean jokauko da.\nSailkapenari dagokionez, V. Euskal Herria Txapelaren hamabosgarren partida jokatuta, hau da, oraintxe bertan, Osasuna dago sailkapenaren buruan, 12 punturekin. Reala, bi puntutara, 10 puntu dauzka oraintxe bertan. Eta hortik aurrera, Alaves dator hirugarren postuan, 8 punturekin. Atzetik, Athletic, bost punturekin. Eta azken postuan, Eibar, hiru punturekin.


Karrantza, natura bizi bizian - Nafarberri\nHome herriak Mendebaldeko Nafarroa Karrantza, natura bizi bizian\nKarrantza, natura bizi bizian\nUnknown ordua: 13:57 herriak, Mendebaldeko Nafarroa,\nKarrantza mendebaldeko nafarroan kokatuta dagoen udalerri bat da. 2015ean egindako azken herri erroldak 2760 biztanletan zehaztu zuen. Herri honek 137,66 km2 ko azalera du eta Bilbotik 58 km-ra dago. Herri honek muga egiten du Guriezo haranarekin Iparraldean, Menako haranarekin Hegoaldean, Turtziorekin Ekialdean eta Lanestosa, Soba haranarekin, Ramales de la Victoriarekin eta Rasinesekin Mendebaldean.\nhttp://valledecarranza.blogspot.com.es/ webguneari esker zuenganatua\nKarrantza naturaz gozatzeko leku paregabea da, hainbat arrazoiengatik. Alde batetik, Pozalaguako kobazuloa dago Raneroko haitzetan. Kobazulo honetan aurkitu dira estalaktita exzentrikoen bildumarik handiena. Gainera Toca del Carlista izeneko leizea dago ere, Europako handiena. Horretaz aparte, Karpin Abentura izeneko parke tematikoa dago. Bertan animali pila daude ikusgarri eta dinosaurioen garaira eramaten gaituen atari bat dago publikoaren eskura.


erabili.eus/ Eskubideen hierarkia osasungintzan\nHemen zaude: Sarrera » Sare-aldizkariak » Iritzi-muinetik » Eskubideen hierarkia osasungintzan\n2013-06-21 / 10:00 / Aitor Montes Lasarte HERRI-ADMINISTRAZIOA\nEuskal Osasun Zerbitzua, Osakidetza, euskaldunoi osasun-arreta eskaintzen digun zerbitzu publikoa da -guztiona-, unibertsala -denontzat- , eta doakoa. Guztiona, denok ordaintzen dugulako, denon artean egin baitugu, eta unibertsala, denon zerbitzura dagoelako, bereizketarik onartu gabe.\nOsasun-laguntza maila berean, berdintasunean, eskaintzen zaio edonori arraza, sexu, jatorri, adin, ideologia edo beste edozein ezaugarrirengatik inor alde batera utzi gabe. Osakidetza Euskadiren ikurretako bat da, Osasun Sailburuaren hitzetan gure DNAn txertaturik dago, eta Osakidetzarik gabe ez omen dago Euskadi ulertzerik. Beraz, Osasungintzan ez dago arazorik, ez dago liskarrik, ez dago gatazkarik. Elkarbizitzarako tresna egokia, egokirik bada, topatzen asmatu dugu eta Osakidetza du izena.\nBaina gauzak horrelakoak al dira benetan? Osasun-arreta osoa euskaraz eskaintzen al dugu? edo, beste era batera galdetuta, euskaldunei zerbitzua euren hizkuntzan ematen al diegu? Eta erantzuna ezezkoa bada, ez al du horrek unibertsaltasunaren printzipioa errotik zapuzten?\nErabiltzaile guztiak ez dira berdinak, mailak daude, hierarkiak. Erdal hiztunak erabiltzaile pribilegiatuak dira, eta euskaldunak bigarren mailakoak, euren hizkuntza eskubideak urraturik ikustera ohituak. Eta horrek kalitatean pitzadura dakar, arreta pazientearen hizkuntzan burutu behar dela ahaztu dugu.\nHori da gaur egun bizi dugun egoera, erabat onartuta dagoena. Eskubideen hierarkia dago, eta, hizkuntzaren arabera, arretaren kalitatean bi maila ezberdin.\nEta eskubideen hierarkiaren aldekoak egon badaude. Hauen ustez euskalduna ez da, antza denez, euskaraz dakien erdalduna baizik, gaztelania baita batzen gaituena, geure benetako hizkuntza, guztiona, zabalduen dagoena, orokorrena eta orotarikoa. Oker gaudela diote euskaldun eta erdaldunak bereiztean, ezberdintzean, desberdintasuna beste maila batean kokatzen baita: hiztun elebakarrak edo eleaniztunak daude eta hori da dena. Eta horrek eskubideen hierarkiara garamatza behin eta berriro. Erdaldun elebakarren hizkuntza eskubideak euskaldunenen gainetik daude: erdaldunek ez dute zertan euskara ikasi, ezin ditugu behartu. Baina, alderantziz, euskaldunok erdara ikasi beharrean gaude, nahi eta nahi ez, lege unibertsalak horrela agintzen du eta. Teoria horren arabera, mundu osoan berdin gertatzen da hizkuntzen arteko lehian: zenbat eta hiztun gehiago, orduan eta indar gehiago izango du hizkuntzak, eta hura ikastea ezinbesteko bilakatzen da. Baina horrek ez du esfortzurik eskatzen, eta ez du inoren eskubiderik ez nortasunik urratzen, normala eta naturala baita.\nEstatuak hizkuntza inposatzeko eskubide osoa du, eta hizkuntza hori hiritarren hizkuntza bihurtzen da -denon hizkuntza-. Euskaraz ikastea borondatezkoa izan daiteke, gomendagarrria, baina ez da eskubide bat, eta, are gutxiago betebehar bat. Eta horrela pentsatzen dutenek osasun arreta euskaraz ematea inposaketatzat jotzen dute. Langileok ez daukagu zerbitzua euskaraz eman beharrik, erabiltzaileek egin behar dute erdaraz.\nHori da gaur egun bizi dugun egoera, eskubideen hierarkia alegia. Eta gure ikurra, gure DNA, osasun sistema publikoa da, Osakidetza. Gaixoak hil egin daitezke, eta, noski, hiltzen zaizkigu azkenean; normala da, gizaki hutsak gara eta horrelakoa da bizitza. Baina hizkuntzek ez dute zertan hil. Osasun-sistemak hizkuntzen osasun-egoeran eragina izan dezake. Osasungintzan euskarari babesa emanez gero, oneratu dezakegu. Baina euskararen galbiderako tresna ere bilakatu daiteke, erremediorik ipintzen ez bazaio oraingo tratamenduari. Ezer egiten ez badugu, sekulan ez dugu lortuko parekotasunik, berdintasunik; euskara beti bigarren mailako hizkuntza izango da, eta euskal hiztunak, bigarren mailako hiritarrak. Eta hizkuntzarenak egin dezake denbora izan baino lehen. Hizkuntzen hierarkia, eskubideen hierarkia, baita osasun arretan ere.


kritiken hemeroteka » Boccacioren Dekamerone tipi bat\nBoccacioren Dekamerone tipi bat / Giovanni Boccaccio (Gabriel Aresti) / Kriselu, 1979\nDekameronea ipuin bilduna interesgarri bat da, baina ez da bilduma soil bat, ba du egitura bat era gorputz oso bat. Pretextoa hau da: 1348.ean izurriteak Florentzia erasotzen duenez hamar pertsona gordetzen dira etxalde batean hamar egunez. Zazpi dama eta hiru jaunak, denbora atseginago egiteko, kontuak kontatzen hasten dira, egunero hamar. Hala, hamarna kontaturik ehun-kontuk osotzen dute Dekameronea, guztiak tematika mugatu baten inguruan, fortuna, amodioa eta zuhurtziari buruz, alegia.\nGabriel Arestik hautapen bat egin zuen itzulpenerako, 15 ipuin aukeraturik. Erran behar da arras egokia dela hautapena, zeren eta Dekameroneko kontaera asko zaharkituegiak baitira eta ez hain interesgarriak. Hautatu direnak, ostera, xarmangarriak. Amodioari buruzkoak dira gehienak eta egitura miresgarriz osotuak batzu. Ipuin bati buruz erran daitekeen merezimendurik bikainena, sekula ez dugula ahantziko, erran daiteke Dekamerone Tipi honetako kontu batzuri buruz. “Deabrua infernuan nola sar” deritzana esate baterako antologikoa da, eta baita ere “Purgatorioko anima benedikatu bat”, ”Xori errusinola” eta abar. Ipuin berde eta alegerak, Erdi Haroari —maiz erran den bezala— ez baizitzaion falta bizimodu arrunta gozatzeko eta plazera zelebratzeko indarra.