Metaforaren itzulpena — EIZIE Elkartea\nEuskarazko zuzenbidea: printzipio orokorrak eta orain arteko ibilbidea itzultzailearen ikuspegitik\nErdarazko erlatiboen itzulpenaz\nFred Van Besien, Katja Pelsmaekers\nArtikulugilearen arabera, itzulpen teoriak ez dio behar adinako arretarik eskaini metaforak hizkuntzan dituen funtzio desberdinei, ezin baita literatur testuetara soilik mugatu edota gonbarazio hutsa izatera murriztu. Artikulu honetan, metaforak hainbat funtzio desberdin bete ditzakeela, baita literatur testuetatik kanpo ere, erakusten da. Metaforak hizkuntza teorietan izan duen isladari errepasua eman ondoren, egileak dio metafora edergarri soila baino areago izan daitekela hizkuntzaren erabilera ez literarioetan, hala nola testu zientifikoetan. Hortaz, ikuspegi horretatik, baliabide honek testu zientifikoetan eta hizkuntzaren beste erabilera-esparru batzuetan ere duen funtzioak garrantzi handia izan dezake itzulpen estrategiari dagokionean.\nArtikuluaren itzultzailea: Javi Cillero\nMetafora ez da fenomeno marginala gure hizketa eta pentsamenduetan Lakoff eta Johnsonen arabera (1980), gure sistema kontzeptualak izatez oinarri metaforikoa du: kontzeptu metaforikoen bidez pentsatu eta egiten ditugu gauzak, honetaz zuzenean ohartzen ez bagara ere. Hitz egiten dugunean, metaforek sistema kontzeptual hori isladatzen dute. Paprotté eta Dirvenek (1985), era berean, metaforaren ubikuitatea nabarmentzen dute: metafora hortxe kokatzen da, alegia, «gizakiak eta errealitateak elkarri eragiten dioteneko prozesurik sakonen eta orokorrenetan, mundua asimilatu eta bertara egokitzean» (viii or.).\nAzken urteotan izugarri aldatu da metafora kontzeptuari heltzeko modua: metafora jadanik ez da hartzen oroz gainetik fenomeno semantikotzat, baizik izatez eta hein handi batean arazo pragmatikotzat.\nMetaforaren itzulpenari dagokionez, itzulpengintzaren teoriari buruz irakurri dugunak pentsarazten digu metaforaren funtzioa ez dela behar bezala aintzakotzat hartzen. Bestalde, gehienetan arazo hori testu literarioei lotuta agertzen da eta metafora askotan ulertzen da gonbarazioaren alderdi bat bezala.\nGure aldetik, metaforak funtzio ezberdinak («testu mota» beraren barnean egon arren) izan ditzakeela erakusten saiatuko gara eta funtziook garrantzitsuak direla itzulpena egiteko. Gainera, argi geratu beharko da metaforak funtsezkoak izan daitezkeela testu ez-literarioetan ere, eta metaforak ez direla derrigorrez interpretatu behar simil laburtuen antzekoak bailiran.\n2. Zer da metafora?\nMetafora aztertzeko moduak bitan banatzen dira: hurbilpen semantikoak eta hurbilpen pragmatikoak. Metaforari buruzko teoria semantikoen arabera, metafora gonbarazio mota berezi bat da, baina ideia biren arteko elkarrekintza erabiltzailearen buruan sortua. Teoria pragmatikoek metafora esaldiaren esanahiarekin lotu barik, mintzaldiaren esanahiarekin lotzen dute eta interes handia hartzen diete esakune batek esaldian izan ditzakeen esanahi literalen eta mintzaldian izan ditzakeen esanahi metaforikoen arteko harremanei.\n2.1. Gonbarazioaren teoria\nMetafora aztertzeko ikuspunturik hedatuena gonbarazioaren ikuspuntutik datorren joera da eta Aristotelerekin hasten da, baina azken garaiotan ere badira ikuspuntu honi eutsi diotenak (e. b. Henle 1958; Miller 1979). Gonbarazioaren teoriaren ideia nagusia hauxe da: metaforaren oinarria bi gauzaren arteko analogia bat da eta elementu gonbaratiboa (bezala) ezabatuta daukan similtzat jo daiteke. Honela, bada, honako hauek dira metaforaren osagaiak: topikoa, hau da, mintzagaia, eta bitartekoa, hots, topikoa aurkezten digun irudia edota analogia. Topiko eta bitartekoaren ezaugarri amankomuna metaforaren funtsa da. Ondorengo metaforan, «ugazaba aita da guretzat», «ugazaba» topikoa da, «aita» bitartekoa, eta ezaugarri amankomuna «ondo zaindu eta maitatzea» da. Metafora dela medio, hauxe adierazten dugu: X (topikoa) berdin Y (vehicle) Z (funtsa)ri dagokionez.\nOhizko ikuspuntu tradizional honen arabera, metaforak errazak dira parafraseatzen hitzez-hitz, similaren bidez, ezertan galdu gabe edukin kognitiboari dagokionez. Beste modu batez esanda, metaforak batez ere funtzio edergarria du eta ustekabe atsegina suertatzen zaie irakurle-entzuleei.\n2.2. Elkarrekintzaren teoria\nMetaforari buruzko elkarrekintzaren ikuspuntua (cf. Black 1962) Richards-ek (1936) egin zuen planteamenduari lotuta dago. Honen ustez, metafora erabiltzen dugunean, bi subjektu ezberdinen bi pentsamendu ezberdin elkarrekin aktibatzen ari dira, nahiz eta guk hitz (-multzo) berbera erabili bi pentsamenduetarako. Hitz(-multzo) honen esanahi berria bi pentsamendu hauen arteko elkarrekintzaren ondorioa da.\n«Txiroak Europako beltzak dira» adierazpen metaforikoa hartzen badugu, Europako txiroei buruz eta Amerikako beltzei buruz ditugun ideiek elkarri eragiten diote eta beste esanahi bat suertatzen da. Honela, bada, Europako txiroei buruz eta Amerikako beltzei buruz ditugun ideien elkarrekintzak adierazpen metaforikoaren interpretazio berri batera bultzatzen gaitu, zeren «beltzak» hitzak beste esanahi bat jasotzen baitu. Esanahi berri hau ulertu behar da «beltzak» hitzaren testuinguru berriak ezartzen duen esanahiaren luzapen baten antzera. Metafora honek irakurle-entzuleengan duen eragina «beltzak» hitzak duen lehen esanahiaren eta oraingo esanahi (zabalduaren) arteko elkarrekintzaren ondorioa da.\nNola sortzen da esanahiaren zahalkuntza mota hori? Honelako metaforan, «Gizona otsoa da», Blacken arabera (1982), bi subjektu ageri dira: «gizona» oinarrizko subjektua eta «otsoa» bigarren mailako subjektua. Otsoen gainean ezer ez dakien irakurle/entzuleak ez du ulertuko esaldi horren esanahia. Hala ere, hartzaileak ez du zertan jakinik «otso» hitzaren esanahi enziklopediko zuzena, ez osoa ere. Jakin behar du eguneroko berbaldian otsoei normalean dagokien ezaugarri multzoa, hau da, otsoen ezaugarri estereotipikoak (Black-ek «topiko elkartuen sistema» deitzen duena), hala nola, «anker», «haragijale», «traidore», etab. «Otso» hitzak ezaugarri estereotipiko multzo bat dakar gogora, hertsiki mugatu gabea, berari buruz adostasun handia badago ere. Beraz, «gizona»ri metafora bidez otsoa deitzen zaionean, irakurle/entzuleak beste batekin elkartzen du, alegia, jendeari erasotzen dion batekin; pertsona hori ankerra da, gosetia, etengabe borrokan dagoena, etab. Bestela esanda, irakurle/entzuleak beste ezaugarri multzo bat eraikitzen du «gizon» oinarrizko subjektuarentzat: otsoaren hizkuntzara bihur daitezke giza ezaugarri guztiak hanpatzen dira; otsoei ezin egokitu zaizkien giza ezaugarriak ezabatzen dira. Otso-metaforak, honenbestez, gizakiari buruz dugun ikuskera iragazten du, eta gure ideia oinarrizko subjektuaren gainean antolatzen du.\nMetafora guztiek ez dute horrela funtzionatzen, Blacken iritziz: metafora ez hain konplexuak erraz azal litezke gonbarazioaren bidez zein ordezkapen soilaz ere. Metafora arrunt hauek hitzez hitz parafraseatzen dira inolako galerarik gabe edukin kognitiboaren aldetik. Elkarrekintzako metaforak, ordea, ezin dira hitzez hitz parafraseatu zeren bigarren mailako subjektua erabiltzeak subjektu bien ezagupena eskatzen baitu irakurle-entzuleak oinarrizko subjektua hobeto ezagutuko badu. Saia gintezke elkarrekintzako metaforak parafraseatzen subjektu bien arteko erlazio garrantzitsuak laburbilduz, baina hitzez hitzeko proposizio multzo honek ez dauka, Blacken arabera, metaforak duen indar berbera: metaforan irakurle-entzulearen beraren esku dago ekartzea subjektu bien arteko elkarrekintzaren inplikazioak eta ematea dagokien pisu erlatiboa. Parafrasian inplikazio guztiak argi eta garbi emanda daude eta pisu berbera dute.\n2.3. Hurbilpen pragmatikoa\nMetaforaren hurbilpen pragmatikoak honetan hartzen du oinarri: adierazpen metaforiko baten esanahia ezin da eratorri interpretazio semantikoaren oinarrietatik. Interpretazio semantikoak adierazpen metaforikoaren esanahi literalaren karakterizazioa besterik ez du ematen (cf. Levinson 1983).\nSearle-ren arabera (1979), metafora ironia eta zeharkako estiloaren kategoria berean sartzen da: kasu guztiotan hiztun-idazleak esan nahi duena komunikatzen du, nahiz eta berak esaten duen hitzaren esanahiek zehazki eta hitzez hitz ez adierazi berak esan nahi duena. Bestela esanda, metafora hausturaz sortzen da, alegia, hiztunaren esanahiaren (hau da, hiztunak esan nahi duena hitz egitean) eta esaldiaren esanahi literalaren artekoaz.\nHonek berekin dakar izatez esanahi aldaketarik ez gertatzea adierazpen metaforikoaren elementu lexikaletan: adierazpenak esanahi bakarra du, c.q. esanahi literala; haatik, hiztun-idazleak bestelako zerbait esan nahi du haien bitartez. Metaforaren teoriak, beraz, honako eginkizuna du: esaldiaren esanahi literala eta adierazpenaren esanahi metaforikoa elkartzen dituzten oinarriak aurkitzea.\nGricek (1975) eskaini du oinarri orokorra halako funtsak aurkitzeko. Idazle honek iradokitzen du metaforak probetxatu eta hausten duela Kualitatearen araua («saiatu zeure ekarpena benetakoa izan dadin; ez esan ezer gezurra dela uste baduzu; ez esan ezer egiaztapen egokirik gabe» 48 or. ), hau da, argi eta garbi egindako huts egitea da hizketako arau bat betetzen berataz baliatzeko hizketaldiari begira. Honek arazotan sartzen du entzule-irakurlea, zeren -Griceren arabera- mintzakideak «elkarri laguntzeko printzipioa»-ri jarraikitzen baitzaizkio, eta honenbestez, espero dute trukaketak informatiboak, benetakoak, egokiak eta zalantzabakoak izango direla. Kualitatearen araua hausteak honako galdera hau egitera behartzen du entzule-irakurlea: «Nola ulertu behar da esan duena, ustez elkarri laguntzeko printzipio orokorra zaintzen ari bada?» (49 or.).\nMetafora guztiak ezin dira azaldu Kualitate arauaren hausketaren bitartez «Freud hemen bizi izan zen» bezalako adierazpen metaforikoa benetakoa izan liteke bai hitzez hitz (leku honetan bizi izan zen) bai metafora bidez (bere teoriak leku horretan bizirik zaindu ziren) (cf. Levinson 1983).\n3. Metaforaren funtzioa\nHala testu zientifikoetan nola literarioetan metaforak funtzio ezberdinak ditu. Lehenengoetan, zenbait metaforak teoria zientifikoaren zati funtsezkoen funtzioa dute; beste batzu, ordea, baliabide pedagogiko gisa erabiltzen dira. Era berean, literaturan metaforak esanahi definitiboaren aldaketa errazteko erabil badaitezke ere, beste egoera batzuetan ezin dira parafraseatu eta bakarrik dira garrantzitsuak testuinguru jakinetan.\n3.1. Metaforaren funtzioa testu literarioetan\nItxura denez, metaforak ez du funtzio bateraturik testu literarioetan. Aristotele, Longinus, Aquino, Hobbes, Gottsched eta beste batzuren idazkiek iradokitzen dute literatura aurre-erromantikoan metaforak edergailu estilistikotzat edota tresna didaktikotzat jotzen zirela. Honek ez du esan nahi metaforak bana daitezkeenik testuaren egitura eta efektuari begira: Erdi Aroko alegorietan metaforak batzuetan esanahi zehatzeko multzo jakinetara zabaltzen ziren, baina ezin ziren ordezkatu testuan parafrasien bitartez. Knapp-en arabera (1976) XV. mendeko prosan erabilitako metaforak ia erabat «objetibizatuak» ziren (hau da, bakarrik esanahi jakin, ondo zehaztuei lotuak), baina, halaber, askoz ere lotuagoak ziren zenbait testuingururi. Literatura aurre-erromantikoan orokorrean irakasteko erabiltzen bazen ere, batzuetan metaforak kontrako helburua zuen, tabu erlijiosoak edota sexualak eragindako kasuetan bezala. Rorich-ek (cf. Pausch 1978 13 or.) aurkitu zuenez, herri literatura, esaera zahar, esamolde eta kantetan metaforak sarritan erabiltzen ziren termino sexualak saihesteko. Eta Aquinoren Summa Theologica-ren Bederatzigarren Artikuluan honako hau adierazten da: «egiaren ezkutatzea irudien bidez baliagarria da buru azkarraren sendotzeko, bai eta sinisgabeen trufaren aurkako defentsa gisa ere, honako erran zuhurraren arabera: "ez eman ezer sakraturik txakurrei"».\nMetaforaren funtzioari buruzko ikuspuntu neo-klasikoa ondo laburtua duke Gottsched-ek bere Critische Dichtung liburuan: literatura lehenik eta behin benetakoa izan beharko litzateke, hau da, naturaren antzekoa, filosofia bezala. Egia batzuetan nekez edota zail baita ulertzen, literatura metaforaz baliatu beharko litzateke, «die hauptsachlichste Gattunng verblumter Redensarten», kontu gaitzak edertzeko «fur den gemeinen Verstand unstudierter Leute» (Graefe 1976).\nLiteratura erromantiko eta post-erromantikoan metaforak ez dira jadanik aurrez asmaturiko egiak edertzeko edota irudikatzeko tresnak. Metaforek askotan sinboloaren funtzioa dute eta agertzen diren poemaren antolamendu edota sistematik jasotzen dute beren «esanahia». Ezra Pound-ek poema modernoa Txinako ideogramarekin gonbaratu zuen, irudi konplexua adierazten baitu elementu multzo bat elkarrekin jaulkiz predikamendurik gabe (cf. Frye 1957). Bere lankide neo-klasikoak ez bezala, poeta modernoak «ez du hautatzen gai abstraktu bat gero xehetasun jakinez edertzeko», baizik ere bilakatzen ditu bere gisako irudiak «eta haien bidez sor dezakeen edozein esanahi orokor atzematen du» (Brooks 1951). «Esanahia» oso zabal ulertu behar da hemen, zeren W. B. Yeatsek adierazi zuenez, «metaforak oso sotilak izan daitezke enteleguarentzat» eta «beste edonolako moldapen bidez sortu ezin daitekeen hunkipena sortzen dute».\n3. 2. Metaforaren funtzioa testu zientifikoetan\nBoyd-en ustez (1979) zenbait metafora oso garrantzitsuak dira teoria zientifikoen garapenerako, ez bakarrik zientzia baten fase aurre-teorikoa edo aurre-zientifikoan, baita zientzia helduak direlakoetan ere. Honelako metaforen funtzioa terminologia zientifiko berria eskaintzea da honela egintza nahiz hipotesi berriei egokitzeko aukera emanez hizkuntzari. Honelako metaforak, «teoria osatzeko metaforak», beste metafora batzu ez bezalakoak dira, testu zientifikoetan maizago agertzen direnak, hain zuzen ere, metafora «exegetiko» edota «pedagogiko» izenekoak.\nAzken mota honetakoak parte hartzen du dagoeneko bide ez-metaforikoaz formula daitezkeen teorien irakaskuntzan eta azalpenean. Metaforak, bai eta simil eta analogiak ere, baliabide pedagogiko gisa erabili izan dira behin eta berriro gizakiaren lehen idazkiez geroztik. Platonen elkarrizketak (kobaren metafora Errepublika-n) eta Biblia dira adibide klasikoak. Metafora pedagogikoen balioa beren trinkotasun eta bizitasunean datza (cf. Ortony 1975).\nMetafora pedagogikoek halaber sustatzen omen dute informazioaren oroimena, eta ulermena hobetzen dute, zuhurrago eta pertsonalago bihurtuz. Bidea errazten dute informazio ezagunetik informazio berrira, irakurle-entzuleari gai berria ulertzen laguntzen baitiote hobeto ezagutzen duen gaiarekin elkartuz.\nTeoria osatzeko metaforek funtzio ezberdina dute, garrantzitsuagoa zientziaren filosofiaren ikuspuntutik. Metafora hauen funtzioa -aldi batez, behintzat- teoria zientifikoaren zati ezinbestekoa izatea da. Metafora hauek ezin dira (oraingoz) berriz formulatu hitzez hitzeko parafrasiaren bidez. Metafora pedagogikoek irakurlea gai berria gai ezagun baten argitan ikustera gonbidatzen dute; teoria osatzeko metaforak, berriz, haruntzago abiatzen dira: irakurlea gonbidatuta dago ikertzera gai bien arteko antzekotasun eta analogiak, hau da, gai berriaren aspektu oraindik ere deskubritu edo erabat ulertu gabeak. Honela, bada, metafora ondorengo ikerketara gonbidatzeko modua da.\n4. Ohizko ikuspuntuak metaforaren itzulpenari buruz\nEsan daiteke metaforaren itzulpenari buruz idatzi den literaturak bi angelu ezberdinetatik ikusi ohi duela arazoa: hurbilpen «tradizionala» (Nida 1964, Kloepfer 1967, Reiss 1971, Dagut 1976, Newmark 1981) batez ere itzulpenaren praktikari egokitzen zaio eta planteamendu arauemaileak egiteko joera dauka, nola itzuli beharko liratekeen metaforak gaitzat hartuta; bestalde, hurbilpen «berriago»aren helburua, batez ere, egungo metaforaren itzulpena deskribatzeko ereduak ezartzea da (Van den Broeck 1981, Toury 1985).\n4.1. Hurbilpen «tradizionala»\nNahiz eta denak arduratu itzultzeko estrategia «zuzen»en formulazioaz, lehen aipaturiko autoreak ez datoz bat inola ere metaforaren itzulpenak duen zailtasun mailari dagokionez.\nBatzuk (Kloepfer 1967, Reiss 1971) adierazten dutenez, metaforak ez dira jadanik bestelako hizkuntzak baino problematikoago, gizakien artean ustez unibertsalak diren imagineriaren alorrak eta irudimenaren egiturak direla medio. Beraz, metafora hitzez hitz itzuli beharko litzateke (Reiss 1971).\nMetafora zenbat eta ausartagoa (hau da, konbentzio gutxiagokoa) orduan eta errazagoa litzateke (Kloepfer 1967).\nBeste batzuk (Nida 1964, Dagut 1976, Newmark 1981) metaforaren berezitasun kultural eta metaforaren jatorriekin lotzen dute metaforaren itzulpenaren zailtasuna. Gehienak eszeptikoak dira metafora hitzez hitz itzul ote daitekeen. Nidaren arabera ia ezinezkoa da eta esaten du itzulpenean simil bidez ordezkatzea hurrengo gauzarik onena dela (baldin eta adierazpenaren esanahi literala eta esanahi metaforikoa sartuta badaude xede hizkuntzako diskurtsoaren unibertsoan).\nDagut-en arabera, metaforaren itzulgarritasun (literala) neurriz egokitzen zaio, bai sorburu hizkuntzan, bai xede hizkuntzan, inplikatutako esperientzia kulturalen eta erabilitako elkarketa semantikoen arteko gainezarpenari.\nNewmark-ek metaforak beren «adin» edo lexikalizazio mailaren arabera sailkatzen ditu. Kloepfer-i darraikio metafora ausartak direlakoen kasuan, baina zazpi «prozedura nagusi» bereizten ditu «gordailuko» metafora horiek itzultzeko (hots, hizkuntzaren tradizioaren baitan daudenak) Dagut eta Nida-ren ikuspuntua hartuta, Newmark-ek uste du metaforak antzekotasuna adierazten duela; horregatik, prozedura nagusienetakotzat jotzen du similaren erabilera itzultzean. Bere hitzetan, «hauxe da modu nabarmena metaforaren eragina aldatzeko» (89 or.) eta honen ostean «simila metafora baino murritzago eta zientifikoagoa da» (ibid.).\n4.2. Hurbilpen deskriptiboa\nVan den Broeck-ek (1981) aipatzen du metaforaren erabilpen eta funtzioa itzulgaitasunaren parametro garrantzitsuak direla. Metafora «sortzaile» eta «edergarri»ak bereizten ditu, eta aurrera eginez elkartzen ditu testu literario eta informatibo-zientifikoekin, hurrenez hurren. Amaitzeko, Van den Broeck-ek itzulgarritasunaren legea ezartzen du, honela ulertu behar baita: «gutxiago edo gehiago gerta daitezkeen erlazioei buruzko planteamendu hipotetikoa»: itzulgarritasuna alderantzizko proportzioan dago bai metaforak adierazten duen informazio kopuruarekin eta bai beste gauza batekin ere, informazio hori zenbateraino egituratzen den testu batean» (84 or.).\nTouryk (1985) planteamendu hauek kritikatzen ditu nahikoa deskriptiboak ez direlako: inork ez luke teoriarik egin beharko zein modutan itzul daitezkeen metaforak soluzioak «benetan diren moduan» deskribatu barik. Lan deskriptibo hutsa eginez gero, problema berriro definitu ahal da. Touryk areago adierazten du: aurreko hurbilpen guztiek huts egin dute metaforen erabilpena azaltzean «ezin baitute aurrera egin xede sisteman sortutako zenbait arau direla kausa, baina ez metafora sortzaileek berez duten funtsezko ezergatik ere» (27 or.).\n4.3. Azken oharpenak\nOrokorrean, teorikoetariko inork ere ez die arreta handirik ematen metaforak testuan dituen funtzio ezberdinei. Van den Broeck-en bereizketa (sortzaile eta edergarrien artean) ilun samarra da eta agian ez egokia; beste autore batzuk, berriz, metaforak fenomeno lexiko/semantikotzat jotzeko joera dute, beraiek erabiltzea garrantzi handirik gabea delarik itzultzean.\nMetaforak similak bezala itzul daitezkeelako planteamendu errepikariak iradokitzen du metafora oraindik ere askotan hartzen dela antzekotasunaren adierazletzat. Oso zail eusten zaio planteamendu honi metafora «sinboliko»-en kasuan (cf. supra) poesia modernoan edota teoria osatzeko metaforetan zientzian.\n5. Metaforaren itzulpenaren berrikuspena\nMetaforak ez du zertan adierazi behar antzekotasunik. Honela, bada, metafora itzultzeko simila erabiltzeak ez du merezi itzulpengintzaren teoriak orain arte eman dion egoera pribilegiatua.\nItzultzaileak agian kontutan hartu beharko luke metaforak agertzen diren adierazpen/testuan baizik ez direla metaforak eta adierazpen lexikal berberak funtzio ezberdinak izan ditzakeela testu ezberdinetan; honek itzulpen lanari eragingo dio baliokidetza pragmatikoa bilatuko bada.\nMetaforak funtzio edergarri soila baino areago izan dezake, eta testu literarioei dagokienez hau ezagutu bada ere, itzulpengintzaren teorikoek aspalditik ukatu izan diete metaforaren alderdi hori hizkuntzaren beste erabilera batzuri, hala nola, testu zientifikoei. Honenbestez, testu zientifikoetan ere metaforaren funtzioak garrantzi handia izan dezake itzulpen estrategiari dagokionean.\nTouryri jarraikiz, ados gaude berarekin puntu honetan, alegia, ezin dela inolaz ere orokorrean hartu metaforaren itzulpena espekulaziotan sartu barik, baina atentzioa eman diezaiekegu testuetan metaforaren funtzio ezberdinei, itzulpengintzaren egiazko teorikoek puntu hori aztergai izan dezaten.\nAQUINO, TH., «Whether Holy Scripture Should Use Metaphors», from: Summa Theologica (trans. Dominican Fathers, 1927) reprinted in: H. Adams, Critical Theory Since Plato, New York, Harcourt Brace Jovanovich 1971, pp. 116-119.\nBLACK, M., Models and Metaphors, Studies in Language and Philosophy, Ithaca, Cornell University Press, 1962.\nBOYD, R., «Metaphor and Theory Change: What is Metaphor a Metaphor for?», in: R. Ortony (ed.) Metaphor and Thought, Cambridge University Press, 1979, pp. 356-408.\nBROOKS, C., «Irony as a Principle of Structure», 1951, reprinted in: H. Adams, Critical Theory Since Plato, New York, Harcourt Brace Jovanovich 1971, pp. 1041-1048.\nDAGUT, M.B., «Can metaphor Be Trasnlated?» in: Babel, 22, 1976, nº 1, pp.21-33.\nFRYE, N., «Ethical Criticism: Theory of symbols», from: The Anatomy of Criticism, Princeton University Press, 1957, reprinted in H. Adams, Critical Theory Since Plato, New York, Harcourt Brace Jovanovich 1971, pp. 1118-1147.\nGRAEFE, U., «Die rationalistische Kontrolle der Metaphor in der kritischen Poetic Gottscheds», in: H.A. Pausch, Kommunikative Metaphorik, Bonn, Bouvier, 1976, pp. 81-95.\nGRICE, H.P., «Logic and conversation», in: P. Cole & and J.I. Morgan (eds.) Syntax and Semantics, Vol. 3, Speech acts, New York, Academic Press, 1975, pp. 41-58\nHENLE, P., «Metaphors», in: P. Henle (ed.) Language, Thought and Culture, University of Michigan Press, 1958, pp. 173-195.\nKNAPP, G.P., «Die bedingte Metapher. Ein Beitrag zum frühneuhochdeutschen Roman», in H.A. Pausch (Hrsg.) Kommunikative Metaphorik, Bonn, Bouvier, 1976.\nKLOEPFER, R., Die theorie der literarischen Übersetzung, München, Fink, 1967.\nLAKOFF, G. & M. JOHNSON, Metaphors We Live By, Chicago University Press, 1983\nLEVINSON, S.C., Pragmatics, Cambridge University Press, 1983.\nMILLER, G.A., «Images and Models», Similes and Metaphors, in: R. Ortony (ed.) Metaphor and Thought, Cambridge University Press, 1979, pp. 202-250.\nNEWMARK, P., Approaches to Translation, Oxford, Pergamon Press, 1981.\nNIDA, E., Towards a Science of Translating, Leiden, Brill, 1964.\nORTONY, A., «Why Metaphors Are Necessary And Not Just Nice», Educational Theory 25, 1, 1975, pp. 45-53.\nPAPROTTÉ, W. & R. DIRVEN (EDS.), «The Ubiquity of Metaphor and Thought», Cambridge University Press, 1979, pp. 92-123\nTOURY, G., «A Rationale for Descriptive Translation Studies», in: T. Hermans (ed.) The Manipulation of Literature, London, Croom Hlem, 1985, pp. 24-38.\nVAN DEN BROECK, R., «The Limits of Translatibility Exemplified by Metaphor Translation», in: Poetics Today, vol. nº 4, 1981, pp. 73-87.


Ukrainako gerra errusiar xumeen ikuspuntutik | World | Naiz\nAPR. 30 2022 - 00:00h\nIritzi saileko erredaktorea, ekonomian espezializatua / redactor de opinión, especializado en economía\nUkrainako gerra errusiar xumeen ikuspuntutik\nSarritan galdetu didate zer pentsatzen duten nire lagun errusiarrek Ukrainako gerrari buruz. Tarteka beraiekin hitz egiten dut. Hala ere, argi utzi behar da Moskun bizi diren nire lagunek nire lagun taldea besterik ez dutela ordezkatzen; edozein daturekin ondorio orokorrak ateratzeko joera dugu eta. Batzuk ukrainarrak dira, beste batzuk Ukrainan bizi izan dira eta ia denek dute senideren bat bertan. Guztiek Errusiako Gobernuak hartutako erabakia hasieratik babestu dute. Haietako baten semeetako bat bakarrik agertu da kontra. Ukrainan bizi diren ahaideen artean, baten batek nahi du Errusiako Armadara iristea, nahiz eta gehienak kezkatuago daude salbatzeko moduaz.\nEz da babes euforikoa, Espainiar Estatuko telebistetan ikusten den bezalakoa. Gerran daude, jendea hil egiten da eta kezkaz jarraitzen dute Ukrainan gertatzen ari den guztia. Tragedia iruditzen zaie, eta lehenbailehen amai dadin nahi dute. Hala eta guztiz ere, uste dute saihestezina zela eta lehenago edo geroago lehertu egingo zela. Hori bitxia irudi dakioke jendeari Euskal Herrian, baina informazio faltaren ondorioa da. Esate baterako, mundu guztiak daki Anna Politkovskaya kazetaria tiroz hil zela Moskun 2006. urtean, baina inork gutxik ezagutzen du Oles Buzina, kazetari eta idazlea bera ere, duela zazpi urte Kieven tirokatuta hil zutena, Maidanaren aurkako ikuspegia zuelako. Heriotza haren ondoren, kazetari askok alde egin dute Ukrainatik. Beste batzuk geratu egin ziren: Buzinaren laguna zen Yan Taksiur idazle satiriko eta fededun ortodoxoa, adibidez. Yan Taksiur, ordea, martxoaren 10etik, atxilo daukate Ukrainako zerbitzu sekretuek. Hari honetatik tiraka, poloniarrek Pablo Gonzalez atxilotu dutela dakitenean, hasieran harridurarekin hartzen dute berria, baina badakite han dena posible dela.\nBestalde, Donetsken eta Luhansken ere bonbardaketak etengabeak izan dira azken zortzi urteetan. Izan ere, gaur egungo gerrari buruzko kronologiak Errusiak otsailaren 21ean Donetsk eta Luhanskeko errepublikak onartzearekin hasi ohi dira, ahaztuz otsailaren 16an Ukrainako armada eskualdea bonbardatzen hasi zela eta horrek exodo masibo bat eragin zuela.\nErrusian mendebaldeko telebistak ikusten dituzte, eta oso kezkatuta daude errusiar-fobiarekin; izan ere, batetik, sentimendu patriotikoa hazi egin da presio horren ondorioz, eta, bestetik, kezkaz ikusten dute Europan errusiarrei jipoiak ematea, Atenasen pazko ortodoxoko igandean gertatu zen bezala, arkeologo errusiar bati eraso egin baitzion ukrainar talde batek. Gainerakoan, bizitzak ohi bezala jarraitzen du: prezio batzuk igo egin dira, denda batzuk itxita daude, McDonalds bezala, baina ez da gerra garaiko mobilizazio orokorra antzematen.\nAzkenik, ukrainarrak lapurrak faroletan lotzen eta jotzen erakusten dituzten eszenei buruz galdetuta, horietako batek esan dit, bere iritziz, Ukraina komunitate arkaikoa dela, indarkeria Estatuaren monopolioa ez delako. Ukraina ez bezala, Errusia inperio bat da, non Estatuak indarkeriaren monopolio osoa duen eta, horregatik, kale zigorren eszenak pentsaezinak dira han. Errusia eta Ukraina kulturalki lehengusuak diren arren, sozialki eta politikoki oso desberdinak dira. Hala ere, errusiarrek uste dute gerra amaitzen denean harremanak hobetuko direla, historian askotan gertatu den bezala. •\nAll about Claves de la guerra en Ucrania\nLes Pyrénées se sont illuminées pour le droit à l’autodétermination


World Tourra bihar abiatuko da, ohiko lehiak jokatuko diren itxaropenez | Kirola | Berria\nWorld Tourra bihar abiatuko da, ohiko lehiak jokatuko diren itxaropenez\nIkusteko dago Euskal Herriko Itzulia eta Donostiako Klasikoa jokatuko diren. 11 euskal ziklista ariko dira maila gorenean\nHilabeteko atzerapenarekin hasiko da World Tourra, bihar, Arabiar Emirerri Batuetako Itzulian. Normalean, Australian abiatzen da, baina aurten ez dira jokatu hango lasterketak, pandemia dela eta: Down Under Tourra eta Ocean Race. Bestela, maila nagusiko egutegiak ohiko itxura izango du, hasieran behintzat. Maiatzera arte, klasiko nagusi gehienak jokatuko dira: Milan-Sanremo izango da lehena, eta gero, harbideetako probak eta Ardenetako hirukoa iritsiko dira. Astebeteko lasterketek ere piztuko dute ikusmina denboraldiaren lehen zatian.\nOndoren, itzuli handien txanda helduko litzateke. Ondo bidean, ohiko ordenan jokatuko dira: lehenik, Italiako Giroa; gero, Frantziako Tourra —ohi baino lehenago bukatuko da, Olinpiar Jokoekin bat ez egiteko—, eta, azkenik, Espainiako Vuelta. Horietan, berritasuna da proba horien antolatzaileek gonbidapen bat gehiago eman ahal izan dutela; hala, World Tourreko hemeretzi taldeez gain, Kontinental Mailako iazko talderik onenak (Alpecin) eta antolatzaileek aukeraturiko hiru taldek hartuko dute parte. Vueltarako gonbidapena lortu dute Caja Ruralek eta Euskaltel-Euskadik; ez, ordea, Kern Pharmak. Sasoiari Munduko Txapelketak eta Lombardiako Giroak jarriko liokete ginga.\nIkusteko dago Euskal Herriko Itzulia eta Donostiako Klasikoa jokatuko diren, iaz bertan behera gelditu ondoren. Euskal egutegia Miguel Indurain Sariak (apirilak 3), Zornotzako klasikoak (apirilak 11), Ordiziako klasikoak (uztailak 25) eta Getxoko Zirkuituak (abuztuak 1) osatuko lukete. Gainera, 11 euskal herritar lehiatuko dira World Tourreko taldeetan: Omar Fraile, Ion eta Gorka Izagirre, Oscar Rodriguez eta Alex Aranburu (Astana); Mikel Landa eta Pello Bilbao (Bahrain); Imanol Erbiti eta Iñigo Elosegi (Movistar); Jonathan Castroviejo (Ineos), eta Mikel Nieve (Bike Exchange).\nKolore gorria falta izan da\nErik Jakaren hutsunea oso presente izan da Banakako Txapelketaren aurkezpenean. Ostiral honetan hasiko da, Azkoitian, eta ekainaren 13an jokatuko dute finala, Bilbon. "Oso zail" ikusten dute frontoian ikusleak egotea.\nMailari eusteko urrats handia\nAlavesek garaipen oso garrantzitsua lortu du Elx zuzeneko aurkariaren kontra, eta bost puntura urrundu da jaitsieratik, behin-behinean, bi partida falta direla. Joselu eta Luis Rioja izan dira golegileak\nTxapelduna faltako da\nErik Jaka perikarditisak jota dago, eta lau eta zortzi aste bitartean beharko ditu osatzeko. Beraz, ezingo dio eutsi iaz irabazitako buruz buruko txapelari\nEskutik da, eta hordago joko du\nRealak Atletico Madrilen zelaian jokatuko du gaur. Ustez, geratzen zaizkion hiru partidetatik zailena da. Irabaziz gero, ondo bideratuko du bosgarren postua eskuratzea\nWORLD TOUR EGUTEGIA


Gougenheim - Wikipedia, entziklopedia askea.\nGingsheim, Berstett, Duntzenheim, Durningen, Hohatzenheim, Kienheim, Mittelhausen eta Rohr\n281 (%51.5) 267 (%48.9)\nGougenheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 494 biztanle zituen.\n2007an Gougenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 494 ziren. Familiak 171 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 46 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 82 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 204 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 166 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 155 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 170 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 122 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nGougenheim udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 327 ziren, horien artean 249 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 249 pertsona aktiboetatik 239 lanean zeuden (124 gizon eta 115 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Gougenheim udalerrian 204 unitate fiskal zeuden, 565 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.733 euro zen.\n2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren eta 4 zerbitzu enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia eta 1 iturgina.\n2000. urtean Gougenheim udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 224 hektarea erabiltzen.\nRohr (1,7 km)\nKienheim (1,7 km)\nDurningen (2,1 km)\nGingsheim (2,4 km)\nDuntzenheim (2,5 km)\nHohfrankenheim (3,1 km)\nSchaffhouse-sur-Zorn (3,4 km)\nHohatzenheim (3,8 km)\nBNF: 15271306s (data)


Euskal hedabideen sareko kontsumoak %10 egin du gora\nHekimeneko hedabideen webguneek gora egiten jarraitzen dute: aurreko urtean baino %10 bisita gehiago izan zituzten 2016an; 20 milioi bisita baino gehiago denera. Goraka horren nondik norakoak azaltzen ditu elkarteak bere webgunean.\n2017ko otsailaren 20a\nAzken lau urteak kontuan hartuz gero, 2012. urtetik hona trafikoa bikoiztu egin da euskarazko hedabideen webguneetan. Igoera honetan eragin nabaria izan du aztertutako webguneen kopuruaren igoerak —Euskal Herri osoko berrogeita zortzi hedabideren atarien kontsumoa aztertzen du elkarteak diseinatutako Hekimen Analytics ikerketa tresnak—, baita sektorean nagusi diren hedabideen webguneetan gertatu den kontsumo igoerak ere.\nInterneteko trafikoa hazten ari da inguruko gainerako hedabideetan ere, mundu osoan gertatzen ari den kontsumo aldaketaren adierazle nagusia baita sareko joan etorria. Hekimen Analyticsen jasotako emaitzak Euskal Herriko beste hedabide batzuen datuekin alderatuz gero, iazko %10eko igoera hori inguruko beste hedabideetan gertatutakoa baino txikiagoa da. Denbora tarte luzeagoa hartuz gero, Hekimeneko hedabideen azken urteotako hazkundea nabarmen handiagoa izan da inguruko hedabideetan baino. Kataluniako beste hedabide zenbaiten datuekin erkatuz gero, bai azken urtekoak zein azken lau urteetakoak, esan behar da euskal hedabideen kontsumoa gehiago hazi dela katalanena baino. Bi alderaketa horiek kontuan hartuta, urteko %10eko hazkundearen datua positibotzat jo du elkarteak.\nMugikorretatik, erdia baino gehiago\nTrafiko hori batez ere mugikorretatik hazi dela nabarmentzen dute datuek; ordenagailu bidezko kontsumoak, aldiz, gero eta proportzio txikiagoa dauka kontsumo orokorrean. Gailu mugikorretatik (tabletak zein sakelako telefonoak) iristen diren bisiten kopurua ordenagailutik datozenak baino gehiago dira: %55 eta %45, hurrenez hurren. 2011. urtean, bisiten %3 ingurukoa egiten zen telefono mugikorraren bidez; iaz, aldiz, %44ra iritsi zen. Ordenagailuen joera bestelakoa da: kopuru absulutuetan eutsi dio 10 milioi inguruko bisitari, baina kontsumo hori pisu erlatiboa galtzen ari da urtez urte. Webguneak banan-banan aztertuz gero, desberdintasunak badaude: hazi diren webguneak batik bat mugikorrei esker hazi direla esan daiteke.\nKanal hauetan artxibatua: Euskarazko hedabideak | Hekimen


SORTZEN CONSULTORIA eta MUJERES CON VOZ elkarteek atsegin handiz gomendatzen zaituztete “Indarkeria sexista eta xenofobia” jardunaldira. – Euskal Herriko Gay-Les Askapen Mugimendua\nYou are here: Home1 / Kategoria barik @eu2 / SORTZEN CONSULTORIA eta MUJERES CON VOZ elkarteek atsegin handiz gomendatzen...\nSORTZEN CONSULTORIA eta MUJERES CON VOZ elkarteek atsegin handiz gomendatzen zaituztete “Indarkeria sexista eta xenofobia” jardunaldira.\n12 May, 2014 /in Kategoria barik @eu /by Editorea\nJARDUNALDIA: “INDARKERIA SEXISTA ETA XENOFOBIA”\nEGUNA: OSTIRALA, MAIATZAK 30\nORDUA: GOIZEKO 9:30\nTOKIA: Marienea. Kareaga Goikoa 54, Basauri. Metro Basauri, salida Basozelai\nBeste herrialde batzuetan jaiotako emakumeek indarkeria sexista nola bizi dugun, hau da, xenofobia indarkeria sexistaren adierazpen batzuekin nola lotzen den hausnartu nahi dugu. Era berean, Espainiako hiri desberdinetan indarkeria honi aurre egiteko abiarazi diren esperientziak ezagutu nahi genituzke.\nErantsita doazkizue, bada, egitaraua eta izena emateko fitxa.\nPlazak mugatuta daude. Mesedez, baieztatu etorriko zareten maiatzaren 26a baino lehen 944057379 edo 637305675 telefono-zenbakietan edo bidali mezu elektronikoa bidali convos@sortzen.org helbidera.\nBestalde, http://mujeresyvoces.blogspot.com.es/ webgunea ere bisita dezakezu.\nhttps://ehgam.eus/wp-content/uploads/2020/05/logo-275.png 0 0 Editorea https://ehgam.eus/wp-content/uploads/2020/05/logo-275.png Editorea2014-05-12 11:07:262014-10-03 11:08:28SORTZEN CONSULTORIA eta MUJERES CON VOZ elkarteek atsegin handiz gomendatzen zaituztete “Indarkeria sexista eta xenofobia” jardunaldira.


topic_facet:"Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila" topic_facet:"Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa)" topic_facet:"Metal Eraikuntzen Irudikapena (Modulua)" topic_facet:"Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua)" genre_facet:"Curriculumeko baliabideak"\nProposatutako gaia: Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Proposatutako gaia: Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Proposatutako gaia: Metal Eraikuntzen Irudikapena (Modulua) Proposatutako gaia: Automatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) Generoa / Forma: Curriculumeko baliabideak\nAutomatismo Elektrikoak, Pneumatikoak eta Hidraulikoak (Modulua) 2 Fabrikazio Mekanikoa (Lanbide Arloa) 2 Fabrikazio Mekanikoko Sistema Automatikoen Programazioa (Modulua) 2 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Galdaketa eta pulbimetalurgiaren bidezko produkzioa (Heziketa Zikloa). Goi maila Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa) Gehiago ... 2 Lanbide Heziketa 2 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa). Erdi maila Mekanizazioa (Heziketa Zikloa). Erdi maila 2 Mekatronika Industriala (Heziketa Zikloa). Goi maila Metal Eraikuntzen Irudikapena (Modulua) 2 Metal-eraikuntzak (Heziketa Zikloa). Goi maila 2 Sistema automatizatuak (Modulua) 1 Sistema elektrikoak eta elektronikoak (Modulua) 1 Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Altsasun aske - Diario de Noticias de Navarra\nana urkiza 07.02.2020 | 16:41\ntelebistari esker jakin nuen Espainiako hiritarrak alderdia Altsasun egitekoa zela "bere" bilera. Hasieran, broma bat izango zela pentsatu nuen. Baina ez. Atzo izan zuen leku aipatu enkontruak.\nKaleak segurtasun neurri zorro-tzez hartuta argitu zuen egunak Altsasun. Bi bando egon zitezkeela aurreikusita, kaleak moztuta eta polizia indarrak kokagune estrategikoetan zabalduta.\nProbokaziotzat jo zuen Euskadiko PP alderdiak Espainiako eskuinaren egitasmoa. PSOE alderdiak baita ere. Beharrik eta inolako justifikaziorik gabe aurrez aurrekoa bilatzen zuen deialdia zela aditzera eman zuen. "Hemen gauzak diferente egin behar dira" zioten.\nKanpotik joanak omen ziren bertaratutako gehienak. Aragoi aldetik eta. Espainiako banderatxoak oparitu nahirik inor gutxi aurkituko zuten kaleetan.\nRiveras-ek, Espainiako hiritarrak alderdiko presidenteak, Altsasu herri ederra dela adierazi zuen komunikabideen aurrean. Espainiako herri ederra. Eta Altsasura askatasuna aldarrikatzera joan zirela. Zer askatasun, ordea?\nArgi dago hiztegiaren definizioak ezberdin interpretatzen ditugula batzuok eta besteek. Batzuen askatasuna, besteena oztopatzen edo kaltetzen duen arteko egin ahalmena dela erakutsi ziguten. Eta legeak, hain zuzen ere, bi puntuen arteko muga zehazten duela. Protestak modu baketsuz bideratu zirela? Alferrikoak entzungorrei zuzendutakoak.\nEspainia osoarentzat erakusgarri izan nahi izan zuen Riveras-en bilerak. Espainiaren unitatearen aldeko aldarria. Aldarria egiteko askatasunaren aldekoa. Nahi zuen tokian aldarria egiteko askatasunaren aldekoa. Espainiaren biho-tzean. Maiteen duten lekuan.\nGogoratzen dut, umetan, txokolatezko etxetxoa zuen tarta zatia nahi izaten genuela neba-arreba guztiok. Huraxe zela zati handiena aurpegiratzen genion amari. Behin, amak, etxetxoa plater batera erretiratu zuen gerrari akabera emateko. Harrez geroztik, inork ez genuen tarta zatirik nahi izan, denak berdinak izanagatik.\n"Hemen gauzak diferente egin behar dira" entzun nion amari esaten, ahopean.\nLa covid-19 y su incidencia en Navarra, en gráficos\nEl enjambre de terremotos de la madrugada cerca de Pamplona causa alarma pero no deja daños de importancia\n"Lo único positivo de la pandemia es que ha unido más al sector cultural"\nEuskadiko Orkestra ofrecerá dos conciertos esta tarde en Baluarte


"Koloreen bidez jatorria asmatzen" (Iraia Muñoa) - etakitto.eus\n“Koloreen bidez jatorria asmatzen” (Iraia Muñoa)\nGure ingurua kolore ezberdinez osatuta dagoen neurrian, guk ere koloreak hautatzen ditugu, gure janzkeran edota inguruko objektuetan. Koloreen aukeraketa oso gutxitan gertatzen da zoriz. Batzuetan, bakoitzaren gustuaren araberakoa izaten da; eta beste batzuetan, koloreek sortzen duten emozioaren araberakoa izan daiteke. Izan ere, aspalditik koloreak emozioekin lotu izan dira, baina pertsona bakoitzak lotura zehatz hori nola sortzen duen ez da asko aztertu.\nHorren harira, aurreko astean jakin izan genuen Suitzako ikerketa talde bat lotura horiek argitzen ahalegindu dela. Horretarako burututako ikerketan, lau herrialdetako (Txina, Alemania, Grezia eta Erresuma Batua) 711 partehartzailek 12 kolore 20 emoziorekin lotu behar izan zituzten zenbait galdetegiren bidez. Bertako emaitzak ikasketa automatikoarekin sortutako algoritmo informatikoekin aztertu ziren. Hau da, lehenengo kolore eta emozioen arteko loturak zehaztu ziren eta, ondoren, horiek herrialdeekiko espezifikoak ziren edo ez identifikatu ziren. Orokorrean kolore “beltza” tristurarekin erlazionatu zen lau herrialdeetan, eta “gorria”, berriz, amodioa/plazerra edo amorrua/gorrotoa bezalako emozioekin. Bestalde, jatorri kulturalaren araberakoak ziren zenbait ezberdintasun identifikatu ziren: alemaniarrek kolore “marroia” atsekabearekin lotu zuten, greziarrek “morea” tristurarekin eta txinatarrek “zuria” emozio negatiboekin. Ondorioz, algoritmo informatikoek, koloreen eta emozioen loturetatik abiatuz, parte-hartzaile bakoitzaren jatorria aurreikusteko gaitasuna garatu zuten, %80ko efizientziarekin.\nIkasketa automatikoaren programa informatikoa emozioen arloan erabiltzen den lehenengo aldia da eta, besteak beste, emozioen eta horien ondorioz sortzen diren erantzun fisiologikoen arteko loturak aztertzeko lan tresna bezala erabili ahal izango da aurrerantzean.\n« Sandra Fernandezek partekatutako argazkiak irabazi du Sagardo Eguneko lehiaketa “Espainiako zinea eta 1936” (Asier Ezenarro) »


Gaztetxoei zuzendutako gune berria sortu du Emakumeen Txokoak - - uztarria.eus\nGaztetxoei zuzendutako gune berria sortu du Emakumeen Txokoak\nEmakumeen Txokoa 2020-10-05 15:42\nNeska* gazteen txokoa Azpeitiko DBH3tik hasi eta 18 urte bitarteko neska* gazte guztiei zuzenduta dago. Gaztetxoek taldean feminismoa landuko dute, antolatuz eta borrokatuz, hainbat ekimen diseinatzeko eta gauzatzeko.\nEmakumeen Txokoak gune berria sortu du: Neska* gazteen txokoa. Asmoa da herriko hezkidetza programatik garatzen diren Autoantolaketako ikasleek lanketan jarraitzea. Horrela, gune horren helburu nagusia izango da ikuspegi feministatik formatzeko ikastaroak, antolatzeko baliabideak eta ekimen anitzak antolatzea. Bertan, feminismoa landuko dute taldean, eta, antolatuz eta borrokatuz, ekimen desberdinak diseinatuko eta gauzatuko dituzte.\nNeska* gazteen txokoa, Autoantolaketa taldetik pasatu eta 18 urte egin bitarteko espazioa izango da. Beraz, Azpeitiko DBH3tik hasi eta 18 urte bitarteko neska* gazte guztiei zuzenduta egongo da. Bertan, berauen interesetatik zein eskaera pertsonaletatik abiatutako eskaintza espezifikoa bermatuko da. Hori horrela, herriko Neska* orori irekitako gune bezala irudikatzen dugu. Egun burutzen diren Jabetze Eskolen izaera antzekoa izango dute, baina beraiei zuzendutako ekimen espezifikoak izango dira. Halere, horretaz gain, nahi dutenentzat (eta Autoantolaketaren ildo beretik) ekimen zehatzetarako bilera eta prozesu kolektiboak dinamizatuko dira.\nEmakumeen Txokoko dinamizatzaileak eta Neska* Gazteen Txokoko dinamizatzaileak elkarlanean arituko dira honi guztiari forma eman eta nesken* beharrei erantzuteko lanean. Ekimen zehatzetarako bilera eta prozesu kolektiboak ikasturte osoan zehar egingo dira. Printzipioz, Autoantolaketako gazteekin izandako esperientziari jarraiki, ostiraletan eskaniko da. Dena dela, erabiltzaileen beharretara moldatzeko aukera egongo da. Jabetze tailerrei dagokionez hiru egun eta ordu hauetan burutuko dira: lehenengoa, Edertasun ereduak eta lodi erresistentziak urriaren 30ean izango da, 17:00etatik 18:30era; bigarrengoa, Maitasun erromantikoaren mitoak, azaroaren 20an, 17:00etatik 18:30era, eta hirugarrena, Autodefentsa feminista, abenduaren 5ean, 10:00etatik 14:00etara eta 15:30etik 19:30era.\nTailer horietan parte hartzeko, izena eman beharko da, ekimenaren eguna baino bost egun lehenago. Hala ere, urriaren 16an, ostirala, lehenengo bilera egingo da, 17:30ean. Bilera eta ikastaro guztiak Azpeitiko Emakumeen Txokoan izango dira.\nAnimatu parte hartzera. Neska gazteak ere formatu eta antolatu!


Hiru helburu osasuntsu 2018 | Consumer\nHiru helburu osasuntsu 2018\nArnasketa-osasuna hobetzeko, funtsezkoa da ohitura batzuk aldatzea eta eguneroko bizitzan errutina berriak sartzea\nBazenekien aurten 7,5 eta 10 milioi aldiz arnasa hartuko duela? Kasu horietako gehienak oharkabean egingo dituzu? Eta arnasa hartzeari uzten badio, ezingo du segundo batzuk baino gehiago jasan, hori egin gabe? Arnasa hartzen baduzu, garrantzitsua da gure biriken osasuna ezagutzea. Horretarako, 2018. urtean osasuna laguntzeko, ohitura berrien zerrenda bat proposatzen da hasi berri den urte berri honetan.\nLovexair Fundazioak hiru helburu hauek ditu biriken osasuna hobetzeko:\n1. Bizitza aktiboa izatea\nIrudia: Dora Horvath\nSeguru egon dela sedentarismoa saihestu behar dela, eta egunean 30 minutu egitea gomendatzen dela. Arnasketa-pazienteak, sentitzen duten disnea (itolaldi-sentsazioa) dela eta, askotan ariketa fisikoa okertu egiten baita.uste dute jokabide hori kaltegarria dela haientzat. Baina ez dago errealitatetik urrun. Ariketari esker, arnastean erosten duten oxigenoa hobeto erabiltzea lortuko dute, aire-faltaren sentsazio gutxiago izango dute, gutxiago nekatuko dute eta sintomak kontrolatzen ikasiko dute; praktika honekin berehala nabarituko dituzte onurak gorputzean eta buruan.\nBaina forma fisikoa hobetzeko ez da beharrezkoa gimnasioan izena ematea. Orain dela gutxi egindako ikerketek erakutsi dutenez, paseatzera irtetea ohitura erraza da, osasungarria eta osasungarria, gure osasuna hobetzen laguntzen duena. Horretarako, jarduera hau egunero egiteko leku atsegin eta hurbil bat bilatzea gomendatzen dugu. Gogoan izan oinez ibili behar duzula oinez ibili bitartean.\n2. Ez erre\nNola ez diogu esango tabakoa kaltegarria dela osasunarentzat, urtean 53.000 heriotza eragiten baditu? Tabako-kea arnastea, modu aktiboan nahiz pasiboan, arnasketa-sistema sutu egiten da, eta arnasbideak estutu egiten dira. Ondorioz, sortutako jariakinak ez dira erraz pasatzen. Gainera, albeoloak suntsitu egiten dira, eta, beraz, oxigeno gutxiago pasatzen da odolera; itolarria areagotzen da, eta, beraz, edozein jarduera nekatu egiten da.\nHorregatik, erretzeari uztea da 2018ko helburu nagusietako bat. Gainera, tabakoa da BGBK edo biriketako minbizia bezalako gaixotasunen kausa nagusietako bat.\n3. Gaixotasunak prebenitzeko irudi berriak sartzea\nZenbat aldiz entzun duzu hobe prebenitzea sendatzea baino? Bada, biriketako osasunean ere bai, batez ere gaixotasun horietako gehienak prebeni daitezkeelako.\nArnasbideetako gaixotasun larriak prebenitzeko, funtsezkoa da ohitura hauek erabiltzea:\nEztul edo doministiku egitean, ahoa estali. Eztul egitean edo doministiku egitean, listu-tanta asko kanporatzen dira, eta baliteke bakterioak edo birusak infektatzea. Partikula horiek beste pertsona batzuk kutsa ditzakete arnastuz edo gordeta dauden objektuak ukituz. Hori saihesteko, besoarekin estali behar da BETI.\nEskuak garbitu. Egunero, komunera joan edo eskuak doministiku egitean edo eztul egitean, ohiko jarduerak egitean, birusekin eta bakterioekin kontaktuan jartzen da, osasunerako kaltegarriak baitira. Baina gaixotasunaz gain, gaixotasunak zabaldu daitezke, egunero eskuak pertsonekin, objektuekin edo azalekin kontaktuan baitaude. Hori eragozteko, komunera joan ondoren eskuak garbitu behar dira, jan aurretik, garraio publikoan ibili ondoren, haur edo zahar bat ukitu aurretik edo gaixo batekin harremanetan egon ondoren. Eskuak erabiliz kutsa daitezkeen arnasketa-gaixotasunak gripea, hotzeria arrunta eta eztula dira.\nTxertoa jarri. Txertoa jartzea da gaixotasun horiek prebenitzeko eta horien hedapena eragozteko neurririk garrantzitsuenetako bat. Galdetu zure familia-medikuari ea gaixotasun bakoitzerako arrisku-talde batean dagoen, eta ez zalantzarik izan, hala gomendatzen baduzu. Arnas gaixotasun kronikoa baduzu, funtsezkoa da txertoa jartzea, ez uztea.\nArnas-gaixotasun kronikoak prebenitzeko, ezinbestekoa da:\nEz erre eta ez egon erretzen den lekuetan.\nEz jarri substantzia narritagarririk (bernizak, lakak…) babes egokirik gabe.\nLeku kutsatuak saihestea.\nEz erabili biomasa erregairik janaria prestatzeko, berotzeko… Zura edo ikatza bezalako materialen erretzeak sortutako keak partikula kaltegarriak ditu arnas sistemarentzat.\nHelburu hauetakoren bat lortzeko laguntza behar baduzu edo zalantzarik edo iradokizunik baduzu, jar zaitez gurekin harremanetan.\narnasketa birikak tabako


Eibar | Mendilibar: "Ez dut partida finaltzat hartzen" - Noticias de Gipuzkoa\nEibar | Mendilibar: "Ez dut partida finaltzat hartzen"\neibar MENDILIBARREN ustez, mailari eusteko aurkari zuzena den Elxen aurkako partida, "akats gutxien egiten dituenak" irabaziko du\nm. tolosa / javi colmenero 19.02.2021 | 00:01\neibar – Jose Luis Mendilibarrek atzo azaldu zuenez, larunbatean 14.00etatik aurrera jokatuko den partidan aurkari izango duten Elxek ez omen du orain arte ikusi denaren antz handirik izango. Bere ustez, Fran Escriba entrenatzaile berriarekin gehiago ziurtatuko ditu posizio guztiak, eta emaitzak lo-tzen saiatuko delako. "Fran Escribak prestatu izan dituen taldeak ikusita, posizioak hobeto ziurta-tzea gustuko duen entrenatzailea dela esango nuke. Agian lehen baino jokalari gutxiagorekin iritsiko da gora, baina lekua ez dute orain arte bezain erraz galduko. Azkenean, entrenatzaileok hainbat gauza egin nahi izaten ditugu, baina zelaian jokalariak dira hori guztia kudeatzen dutenak", esan zuen eibartarren entrenatzaileak partidaren atariko prentsaurrekoan.\nArmaginen entrenatzailearen iri-tziz, Elx sailkapenean atzetik egon arren, bi partida gutxiago jokatu ditu, eta egoera horrek mesede egiten omen die, beste bi norgehiagoka izango dituztelako "puntuak atera" eta "goian" daudenak harrapatzeko.\nElxen aurkako partida "garrantzi-tsua" dela aitortu zuen Mendilibarrek, sailkapenean Eibar baino "okerrago" dabilen aurkaria delako; horregatik, "salbazioari" begira, garaipena lortzen saiatuko direla egin ahalak eginda.\nLAN ONA Jose Luis Mendilibarrek aipatu zuenez, aste honetan Eibarrek entrenamendu onak egin omen ditu eta jokalariak partidara "ondo" iristea espero du. Maila on hori "90 minutuetan" mantentzea espero du, ez "minutu batzuetan bakarrik".\nNorgehiagokari aurre egiteko gakoa "alai" hastea izango da, ez beldurrez eta uzkurtuta. "Aurkariaz gutaz baino gehiago arduratuta, irabazteko aukera gutxiago izango ditugula uste dut", azpimarratu zuen.\n"Gure partida jokatzen jakin behar dugula uste dut, aurrean nor izango dugun jakinda; errespetua zor diegu, noski, baina azken partidetan baino denbora luzeagoan geu izanda", gaineratu du.\nHalaber, eta puntuen garrantzia kontuan hartuta, jakitun da, partidaren une batzuetan "bihotzarekin baino, buruarekin" jokatu beharko dutela, eta partidan zehar gertatzen den emaitza "kudeatzen" jakin beharko dutela.\nMendilibarrek argi esan zuen partida hau ez duela "finaltzat" hartzen, eta bere ustez, "akats gutxien" egiten dituena nagusituko dela.\nAipatu zuenez, askotan berdinketa batek eta puntu bakar batek "ezerezaren balioa" duela iruditu arren, eta are gehiago sailkapenaren zuloan dauden taldeentzat, balioa ematen ere ikasi behar omen da, izan ere, zure taldeak "puntu bat" lortzen badu, aurkariak ere puntu bakarra lortzen baitu.\n"Nik beti irabazi nahi izaten dut, eta irabazteko arriskatu egin behar da; arriskua ere neurtuta, ordea, behar baino gehiago arriskatuz gero, irabazi baino galdu egingo baituzu seguruenik", aitortu zuen.\n"Nik beti irabazi nahi izaten dut eta irabazteko arriskatu egin behar da"\n"Euskal Herrian mugarik ez!".


barren.eus - Martin Zalakain\nHaiek kontatuko dizute nor zen Martin Zalakain: Urbian bizi zen gazte bihurria, behar baino bizialdi laburragoa izan zuena. Obandotar familiak hil zuen, mendeku gosez. Tradiziozko euskal dantza gaurkotuen bitartez, antzerkia eta eleberria modu ezinago egokian txirikordatzen ditu ikuskariak. Bigarren Gerra Karlistan girotuta. Ikusiko dituzu Zuberoako maskaradetako urrats bihurriak Martinen oinetan. Lantzeko inauteria edota Arratiako jota eta porrua Artekaleko taberna-erromerian. Ikusiko dituzu, halaber, Martin eta Kattalin bolero eta habanera doinu eztietan dantzan. Labur esanda, harribitxi bat, Urbeltzek egiten digun auskalogarren oparia.


Tabakorik Gabeko Mundu Eguna 2015 | Consumer\nTabakorik Gabeko Mundu Eguna 2015\nAurtengo edizioan, tabakoa legez kanpo saltzeak herritarren osasunean eragiten duen kalteaz sentsibilizatu nahi da, batez ere gazteen artean\narabera: Ostirala, 2015eko maiatzaren 29a\n1998tik, maiatzaren 31n, Osasunaren Munduko Erakundeak (OME) Tabakorik Gabeko Munduko Eguna sustatzen du, osasun publikorako tabako-kontsumoaren arazoari arreta emateko helburuarekin. 2015. urterako, erakundeak “Tabako-produktuen legez kanpoko salerosketa handia” goiburua aukeratu du. Artikulu honetan azaltzen da zertan oinarritzen den aurtengo kanpaina, zergatik den tabakismoa ohitura hilgarria eta zein estrategiak diren tabakismo aktiboa eta pasiboa haur eta gazteengan.\nLegez kanpoko tabakoaren trafikoaren aurka\nUrtero, Tabakorik Gabeko Munduko Eguna ospatzen denean, udalerri, elkarte, erakunde eta gizarte-eragile gehiago bizi dira, eta horiek guztiak gizarte osoari eragiten dio. Lotura horri esker, errazagoa da tabakismoa prebenitzeko eta kontrolatzeko estrategiak finkatzea. Oroitzapen honen helburu nagusia da gaur egungo eta etorkizuneko belaunaldiak babestea, ez bakarrik tabakoak osasunean dituen ondorio katastrofikoetatik, baizik eta ondorio sozialak, ingurumenekoak eta ekonomikoak, kontsumoak eta kearekiko esposizioak dakartzaten ondorioetatik.\n“Tabakoaren legez kontrako merkataritza” goiburupean, Osasunaren Mundu Erakundea(OME) salatu nahi du legez kanpoko tabako-produktuek, kostu txikiagoa dutenez, gazteak eta diru-sarrera txikiagoak dituzten taldeak bultzatzen dituztela beren ohituretan hastera. Halaber, ohartarazi dute kontsumitzaile gazteei iruzur egiten dietela, artikulu askok ez baitituzte behar diren osasun-ohartarazpenak egiten, eta, batzuetan, haurrak legez kanpo saltzeko erabiltzen dituztela. Gainera, OMEk dio merkataritza hori gizakien trafikoarekin eta droga-trafikoarekin lotutako krimen antolatuarekin lotuta egon ohi dela.\nTabakismoa: ohitura hilgarria\nOMEk ohartarazi du sei eta zazpi urteko haurren asma-kasuen %15ek eragin zuzena dutela gurasoengan.\nDagoeneko ez da zalantzan jartzen zigarroek eragin kaltegarria dutela: tabakismoak sei milioi pertsona baino gehiago hiltzen ditu mundu osoan. Gainera, espezialistek uste dute egungo 650 milioi erretzaileetatik erdiak hil egingo direla garaiz aurreko heriotzagatik, hau da, 70 urte bete baino lehen. Horri gehitu behar zaizkio erretzailetik askatzen den kea arnasteagatik hiltzen diren milaka milaka pertsona.\nIzan ere, 5.300 substantzia edo konposatu identifikatu dira tabakoaren kearen barruan, osasuna aldatzeko eta gaixotasunak eragiteko gaitasuna dutenak: nikotina, adikzio izugarria eta tolerantzia, karbono monoxidoa, hainbat kartzinogeno, artsenikoa, erradikal askeak, artsenikoa eta zianuroa, besteak beste.\nOsasun, Gizarte Zerbitzu eta Berdintasun Ministerioaren datuek tabakoa mehatxatu daitekeen gaixotasunetatik, ezgaitasunetatik eta heriotzatik babesten dute. Espainian, urtero, 60.000 lagun baino gehiago hiltzen dira, zigarro-kontsumoaren ondorioz; eta horietatik 1.500 erretzaile pasiboak dira.\nTabakoak eragiten dituen gaixotasunak asko eta askotarikoak dira. Hainbat minbizi-mota eragiten ditu, hala nola birika, laringea eta maskuria. Bronkitis kronikoa, BGBK, bihotz-hodietako gaixotasuna eta koronariopatia garatzearen errudun nagusia da.\nErretzaileen seme-alabetan kearen eragina ez da batere baztergarria. Kerik gabeko giroan bizi direnek baino %21 arrisku handiagoa dute tentsio handiagoa izateko. OMEk ohartarazi duenez, sei eta zazpi urteko haurren asma kasuen %15 beren gurasoen tabakismoaren ondorio zuzena dira.\nTabakorik gabe arnastea gazte-gaztetatik\nErretzaileen proportzioa gizonena baino handiagoa dela adierazten duten datuen arabera, batez ere gazteen eta hezkuntza-maila apalagoko pertsonen artean, tabakismoaren aurkako borrokan funtsezko puntu bat da kontsumoaren hasiera lantzea.\nFuntsezkoa estrategia da\nTabakismoa Prebenitzeko Espainiako Batzorde Nazionalak proposatzen du, “plain-packing” izenekoa (paketatze generikoa), hainbat herrialdetan martxan jarri dena (Australian 2012tik aplikatzen da), eta emaitzak pozgarriak dira.\n“Logotipoak eta fabrikatzailearen bereizgarriak ez dituzten zigarroen paketatze sinplea eta neutroa da, osasun-ohartarazpenez gain. Letra-tipoa eta -tamaina aurrez ezarrita daude. Estrategia hori erabat aplikatu da Europan, eta Irlandan, Erresuma Batuan, Frantzian, Norvegian eta Finlandian onartu da. Tabakoaren kontsumoa glamour gutxiago egitearen abantaila da, batez ere, emakume eta gazteen artean, hain arriskutsuak ez diren zigarro batzuk dauden eta erretzaileak erretzeari utzi eta osasun ohartarazpenei arreta handiagoa ematen dieten uste okerrak murrizten dituelako”. Lehen Mailako Atentzioko Pediatriako Espainiako Elkartea(AEAP).\nZaragozako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko irakasle elkartuak azaldu duenez, tabakismo pasiboak haurrengan duen eragina minimizatzeari dagokionez, egungo legeriak murriztu egin du haurren erakusketa espazio publikoetan eta “beharbada, esku-hartzea gehien beharrezkoa den familia eremua”, ohartarazi du.\n“Neurri eraginkor eta eraginkorrenetako bat da osasunaren aldeko aholku labur eta etengabea ematea osasun-arloei, behin eta berriz eta modu oportunistan, arnasketa-gaixotasunei buruzko kontsultak eginez, besteak beste”.\nfumador pasivo-eu tabakismo tabako


Leire Bilbao idazlea Queretaroko Hay Festival jaialdian izango da | Etxepare Euskal Institutua\nLeire Bilbao idazlea Queretaroko Hay Festival jaialdian izango da\nMexikoko Queretaro hirian egiten den Hay Festival literatura jaialdiak beste edizio bat izango du aurten, irailaren 5etik 8ra bitarte. Bertara Leire Bilbao euskal idazlea izan da gonbidatua, Etxepare Euskal Institutuak jaialdiarekin duen hitzarmenaren bitartez, eta bi ekintzatan hartuko du parte irailaren 7an eta 8an.\nIrailaren 7an Bilbaok eskainiko duen solasaldia Hay Festivalito atalaren barruan kokatzen da. Atal hau haurrentzako literaturari dagokiona da; hain zuzen, gonbidatua izan den euskal idazleak bereziki jorratu duen literatura mota. Bertan, Bichopoemas y otras bestias izeneko liburuari buruz mintzatuko da Bilbao, Xomorropoemak eta beste piztia batzuk poesia-bildumaren itzulpena, alegia. Museo Regional-en izango da hitzaldia, goizeko 10:30ean.\nHay Festival jaialdia Galeseko Hay-on-Wye herrian sortu zen 1988. urtean, eta hasiera batean, lagun artean literaturari eta arteari buruz eztabaidatzea zuen helburu. Gaur egun, Galesez gain, mundu-mailako hiri ezberdinetan ere burutzen da – tartean mintzagai dugun Queretaron; Cartagenan eta Medellinen (Kolonbia), Arequipan (Peru) edota Segovian –, eta bertara nazioarteko idazle eta pentsalariak joan ohi dira jendaurrean hitzaldi, mahai-inguru edota eztabaidetan parte hartzera.


Alemania eta Frantziako noise-jazz taldeak Getarian - Nontzeberri\nHasiera/MUSIKA/Alemania eta Frantziako noise-jazz taldeak Getarian\nAlemania eta Frantziako noise-jazz taldeak Getarian\nLarunbatean, hilak 9, atzerriko bi taldek joko dute Getariako gaztetxean: Don Vito (Leipzig, Alemania) eta Pneu (Tours, Frantzia). Biak ala biak jazzaren eta zarataren (noise) eremuetan mugitzen dira. Emanaldia 18:00etan hasiko da.\nHilaren 17an, berriz, Getariako gaztetxetik hardcore basatia jorratzen duten hiru talde igaroko dira: Looking for an Answer (Grindcore, Madrid); RAS (Grindcore, Tolosa), eta Ira Et Decessus (Hardcore Punk, Pasaia). Emanaldi hau ere 18:00etan hasiko da.\nAmaitzeko, hilaren 22an, baina oraingoan Herralde Tabernan, Above The Tree songwriter italiarrak joko du. Musikari honek blues eta folk esperimentala egiten omen du (ikusi beheko bideoa). Kontzertu hau 22:30ean hasiko da.\n"Zilar Astea" aste tematikoa Durangon\n“Bidegileak” bilduman ale berriak


Video for All: bideoa erabiliz hizkuntzak ikasteko metodologia berritzaileak - SPRI\nVideo for All: bideoa erabiliz hizkuntzak ikasteko metodologia berritzaileak\nIkus-entzunezko edukiak sortzeko tresnak baliabide egokiak izan daitezke hizkuntzak modu aktibo eta ludikoan irakasteko\nVideo for All ekimenak irakasleentzako multimedia baliabideak eskaintzen ditu\nIkus-entzunezko edukiak sortzeko tresnak baliabide egokiak izan daitezke hizkuntzak modu aktibo eta ludikoan irakasteko. Hainbat formula daude atzerriko hizkuntzak testu-liburuetako ariketa tradizionalen bidez baino askoz modu dibertigarriagoan ikasteko, adibidez: telebistako iragarki bat imitatuz hiztegia ikastea, lanerako ahozko aurkezpenak egitea multimedia edukiekin edo Skype bidez elkarrizketa saioak egitea beste herrialde batzuetako ikasleekin.\nVideo for All proiektua Europako Batzordeak bultzatutako ikerketa bat da, zeinaren bidez jaso nahi baitira bideo digitalean oinarriturik dauden eta hizkuntzak ikastera zuzenduta dauden metodologiak, ideiak eta praktikak. Ekimenean parte hartzen dute, besteak beste Espainiako, Erresuma Batuko, Alemaniako, Txekiar Errepublikako, Italiako eta Bulgariako unibertsitateek, hizkuntza zentroek eta pedagogiako adituek, eta bere helburua da irakasleei ikasgelan erabil ditzaketen material eta baliabideak eskaintzea.\nEkimen honetan bideo digitala erabiltzen da baliabide pedagogiko gisa, aukera bikainak eskaintzen dituelako hizkuntza berri bat ahoz nahiz idatziz lantzeko eta gaitasun komunikatibo eta sortzaileak garatzeko. Plataforman hainbat ariketa praktiko daude, esaterako pelikula zati batean azpi-tituluak sartzea, film labur bat egitea elkarrizketadun eszenak sortuz edo bideoklip musikalak egitea.\nPraktika bakoitzak fitxa pedagogiko bat dakar, eta adin eta zailtasun mailaren araberako sailkapen bat ere bai. Gainera, proiektuak hainbat baliabide bibliografiko dakartza ikus-entzunezko sorkuntzaren bidez ikasteko, eta Interneten dauden tresnen biltegi bat ere eskaintzen du irakaskuntza jarduerak egiteko, adibidez: sakelakoarekin bideoak grabatzeko eta editatzeko aplikazioak edota lainoko softwarea, musika eta irudiak nahasteko edo pelikuletan azpi-tituluak sartzeko. Asmoa da irakasle eta ikasleei hizkuntzen ikaskuntzarako material guztiak eskaintzea, edukiak berrerabili eta ikasgelan aplika ditzaten.\nIrailaren 27tik 30era, Video for All proiektuko arduradun diren nazioarteko adituak Bilbon elkartuko dira eta hainbat lan-jardunaldi egingo dituzte Deustuko Unibertsitateko Deusto-Tech Life Laborategian. Ekimenak Europar Batasuneko Lifelong Learning programaren finantzaketa jasotzen du, eta aurtengo abenduan amaituko da, ikerketaren azken emaitzak argitaratzen direnean.


Eskola plaza eskatzeko behar den dokumentazioa | Consumer\nErrenta-maila, familia- edo lan-helbidea edo familiako kide batek ezgaitasunen bat izatea dira autonomia-erkidegoek funts publikoekin sostengatutako ikastetxeetan plazak emateko erabiltzen dituzten baremazio-irizpideetako batzuk, eskariari erantzuteko nahikoak ez direnean; baina irizpide horietakoren baten bidez puntuak lortzeko, beharrezkoa da haien egiazkotasuna egiaztatzea kasu bakoitzean eskatzen den dokumentazioarekin.\nUrtero, otsailetik apirilera bitartean, funts publikoekin (titulartasun publikokoak nahiz itundutakoak) sostengatutako ikastetxeetako ikasgeletan ikasle berriak onartzeko prozesuak hasten dira gure herrialdeko autonomia-erkidegoetan. Prozesu horrek ez du ia inolako konplikaziorik ekartzen ikastetxeko plazen eskaintza bertan sartzea eskatzen duten ikasleen eskariarekin bat datorrenean edo gainditzen duenean. Hala ere, ohikoena, batez ere ikastetxe itunduetan, eskaria eskaintza baino askoz handiagoa izatea da, eta horrek eragiten du urtero milaka haur eskola-plazarik gabe geratzea lehen aukera gisa aukeratu zuten ikastetxeetan.\nIkaslea nahi den ikastetxean onartutakoen zerrendaren barruan edo kanpoan gelditzea, ematen zaizkion puntuen arabera\nIkaslea nahi den ikastetxean onartutakoen zerrendaren barruan edo kanpoan gelditzea autonomia erkidego bakoitzak onartutako ikasleak hautatzeko ezartzen dituen lehentasunezko irizpideen arabera ematen zaizkion puntuen araberakoa da. Autonomia bakoitzari dagokion araudian ezartzen dira baremazio-irizpideak. Araudi horretan, bakoitzak bere zehaztapenak ezartzen ditu irizpide bakoitzean esleitzen diren puntuei buruz, eta puntu-berdinketarik izanez gero, bakoitzaren lehentasunak. Hauek dira erkidego guztietan ohikoenak diren baremazio irizpideak:\nIkastetxean ikasten ari diren anai-arrebak izatea.\nFamilia edo lan etxearen hurbiltasuna, ezarritako zonifikazioaren arabera.\nFamiliaren errenta maila.\nAita, ama edo legezko tutorea, ikastetxean lanean.\nIkaslearen edo familia unitateko kideren baten ezgaitasuna.\nFamilia ugaria edo guraso bakarreko familia izatea.\nIkaslearen eritasun kronikoa.Irizpide bakoitza justifikatzeko, komunitate bakoitzak bere araudian ezartzen duen dokumentazioa erabili behar da.\nBaina, baremazio-irizpideen arabera puntuak lortzeko, ez da nahikoa onarpen-eskaeran irizpide horietako bat edo batzuk daudela adieraztea, baizik eta komunitate bakoitzak bere araudian ezartzen dituen eta normalean onarpen-eskaeran bertan jasotzen diren egiaztagiriekin justifikatu behar da. Hala ere, komeni da dokumentu horiek ikasleak onartzeko prozesua hasi aurretik prestatu eta biltzea; izan ere, kasu batzuetan, erakunde ofizialek eman behar dituzte, eta horiek tramitatzeko gutxieneko epea behar dute.\nJoan hurrengo orrira: Helbidea eta errenta egiaztatzea »\nbaremazio-irizpideak familia helbidea ikaslea senide


Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak eta TeamLabsek lankidetza hitzarmena sinatu dute proiektu akademiko disruptiboak bultzatzeko - Berriak - Mondragon Unibertsitatea\nHumanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak eta TeamLabsek lankidetza hitzarmena sinatu dute proiektu akademiko disruptiboak bultzatzeko\nHitzarmen sinadura ekitaldian parten hartu dute Felix Lozano TeamLabs-eko kofundatzailea eta Begoña Pedrosa Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko dekanoak.\nGaur, azaroak 28, Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko eta TeamLabs-eko ordezkariek lankidetza hitzarmena sinatu dute Madrilgo TeamLabs-eko laborategiko egoitzan. Ekitaldian parte hartu dute Felix Lozano TeamLabs-eko kofundatzaile eta CEOak eta Begoña Pedrosa Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko dekanoak.\nHitzarmen sinadurarekin sakondu nahi izan dute bi hezkuntza-erakundeen arteko harremanean; alde batetik, prestakuntza-programa disruptiboak sortu eta diseinatzeko eta, bestetik, 2019-2020 ikasturte akademikoan abian jarritako proiektuak kudeatzeko.\nABIAN JARRITAKO HEZKUNTZA-PROGRAMAK\nOraingo 2019-2020 ikasturtean, bi dira Mondragon Unibertsitatearen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak eta TeamLabs-ek abian jarri dituzten programak: Ikaskuntza Errazten eta Berrikuntzan Unibertsitate Masterra (LIT) eta Chief Learning Officer (CLO) Espezializazio Diploma. Hurrengo ikasturtetik aurrera, gainera, hezkuntzako profesionalei zuzendutako beste titulu propio bat eskainiko dute elkarrekin: Ikaskuntzarako Rol Berriak Hezkuntzan Espezializazio Diploma (FAP).\nIkaskuntza Errazten eta Berrikuntzan Unibertsitate Masterra (LIT). Modalitate erdi-presentzialean eskaintzen den Unibertsitate Master hau zuzenduta dago ikaskuntza-prozesuak diseinatu eta erraztu nahi dutenentzat, bai hezkuntza-testuinguruetan eta baita ere enpresa munduan. Bertan prestatutako profesionalek erraztu ahal izango dituzte prozesu berritzaileak hezkuntza-zentroetan, enpresetan, eta oro har, era guztietako erakundeetan. Modu oso praktikoan eta LEGO erara antolatuta eskaintzen LIT masterra. Aurrez aurreko lan-saioak Madrilen eta Bilbon egiten dira.\nChief Learning Officer (CLO). Titulu propio hau oso aproposa da lan-ibilbidez aldatu nahi duen edozein diziplinatako profesionalentzat, ikaskuntza eta berrikuntza errazteko esperientzia eta metodologia berriak ikasi nahi dituenentzat edo beste arloetako profesionalentzat, esaterakok, hirugarren sektoreko korporazioko langileak, startup-etan edo erakundeetan ari direnentzat eta berrikuntza, Giza Baliabide, talentu eta prestakuntza arloetan ari direnentzat. CLO programaren helburua da goi-mailako profesionalak prestatzea aldaketa-prozesuak, eraldaketa digitala, ikaskuntza eta berrikuntza prozesuetan lidergoa hartzeko gaitasunak sustatzea. Ikastaro hau erdi-presentziala da: online moduluak ditu eta aurrez aurreko workshops. Adituek gidatutako saioak Bilbon zein Madrilen ematen dira.\nHEZKUNTZAKO PROFESIONALEI ZUZENDUTA IKASTARO BERRIA\nIkaskuntzarako Rol Berriak Hezkuntzan Espezializazio Diploma (FAP). 2020-2021 ikasturtean jarriko da abian titulu propio hau. Bereziki, hezkuntzako profesionalei zuzenduta dago eta bere helburu nagusia da prestatzea ikaskuntza gidatu eta erraztuko dituzte pertsonak; profesionalak gai izango direnak ikasgelan zein hezkuntza erakundean aldaketa prozesuak kudeatzeko, betiere, ikasteko modu berriak abiapuntu hartuta.\nTeamLabs, bestalde, ikaskuntza-laborategi bat da, 2012an sortua. Egun, Bartzelonan, Madrilen eta Mexikon ditu egoitzak. TeamLabs-en helburua da hezkuntza iraultzea eta XXI. mendeko unibertsitate disruptiboa sustatzea. Irakasle, ikasgela eta azterketarik gabeko hezkuntza eredua bultzatzen du. Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatearekin batera diseinatutako programez gain, Mondragon Unibertsitateko Enpresagintza Fakultatearekin batera Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntza Gradua (LEINN) eskaintzen du Madrilen eta Bartzelonan.


Sonyk atzeratu egin du PlayStation 3 Europan datorren urteko martxora arte | Consumer\nSonyk atzeratu egin du PlayStation 3 Europan datorren urteko martxora arte\nBideo-kontsola berria bi hilabete barru merkaturatuko da Japonian eta AEBn.\nPlayStation 3 (PS3) Europan, Errusian, Ekialde Hurbilean, Afrikan eta Australian egiten diren jaurtiketak Japonian eta EEn baino hiru hilabete gehiago atzeratuko dira. AEB Sonyk erabaki du ez banatzea aldi berean jokoen gailua, hornitzaile-arazo bat dela eta. Japoniako konpainiak ohar ofizial baten bidez jakinarazi du 2007ko martxora arte atzeratuko duela PS3 martxan jartzea telebistako PAL sistema erabiltzen duten munduko eremuetan. Hala ere, azaroaren 11n, Japonian merkaturatuko da, eta hilabete bereko 17an, EEn. AEB Halaber, 2007ko zerga-ekitaldia amaitu aurretik kontsola berriko 6 milioi unitate baino gehiago banatzea espero du.\nAtzerapena ps3ren DVD irakurgailuak duen osagaietako baten ekoizpenak dituen arazoen ondorio da. Sonyk bultzatutako Blu-Ray belaunaldi berriaren formatua du.\nMicrosoften XBOX 360 kontsolarentzat albiste ona da atzerapena, iaztik salgai baitago; izan ere, dagoeneko ez du ps3rekin lehiatu beharko eremu batzuetan datorren urtera arte.\nJapón-eu lanzamiento-eu playstation-eu Sony


O-16 Asia handian, iraultza haziak! – Hala Bedi\nHala Bedi > Podcasts > Sociales > adesalambrar > O-16 Asia handian, iraultza haziak!\nA desalambrar: O-16 Asia handian, iraultza haziak!\nfebrero 17 A desalambrar 0\nGaurko irratsaioan Kurdistani begira jarri behar gara nahitanahiez. Batetik egunotan Garen, Kurdistango hegoaldean, Turkiaren aldetik eman diren erasoak eta bestetik Europan urtero burutzen den Ocalanen Askatasunaren Aldeko Martxa Internazionalistaz mintzatuko gara Askapenako kide den Ainhoa Alberdirekin. Jarraian, Abestiaren erradiografian, Asian Dub Fundation-en naxalit abestia dakarkigu gaur Iñakik. Indiar borrokalari komunistak edo naxalitak goraipatzen ditu talde ingelesak 1997an sortu zuten kantuan. Ondoren Txente Rekondo nazioarteko analista izango dugu mintzalagun Indiako egoera politiko eta sozialaren nondik norako eta gakoak ezagutarazteko asmoz. Kolaborazioan gaztelako erdigunera joko dugu, altxamendu faxistaren ondorioz 1937an burutu zen Jaramako batailara hain zuzen. Bidai honetan erresistentzia antifaxista eta elkartasun internazionalistaren eredu paregabea erakutsiko digu Tamarak. Bukatzeko gaurko Hitzak tartetxoan Anuradha Ghandy emakume indiar komunistak feminismoaren inguruan idatzitako pasarte batzuk eskeiniko dizkizuegu.\n← 17| DJ Iñigo, Eraman Coop eta Maiatasun Erromantikoa (II)\nMC EDURNE ETA SERAPIO ARRASATEN →


Gudari Eguna 2019: mobilizazioak egin dituzte Berangon, Donostian eta Bilbon | Amnistia Ta Askatasuna\nGudari Eguna 2019: mobilizazioak egin dituzte Berangon, Donostian eta Bilbon\nAgiria eta argazkiak Publicado el Vie, 27/09/2019 - 21:30\nGudari Egunaren baitan kontzentrazioa egin dituzte Donostian eta Berangon. Bilbon manifestazioa eta ekitaldia egin dute. Bertan kantautore batek abestu du, lore eskaintza egin diete borrokan eroritakoei eta agiria irakurri da.\nIrailaren 27an 44 urte betetzen dira Francok bere azken fusilamenduak agindu zituenetik. Orduan Jon Paredes Manot “Txiki” eta Anjel Otaegi Etxeberria ETAko militanteak erail zituzten Euskal Herriarentzako independentzia eta sozialismoa irabazteko borroka egiteagatik. Beraiekin batera, Xosé Humberto Baena Alonso, José Luis Sanchez Bravo eta Ramón Garcia Sanz FRAPeko militanteak ere fusilatu zituzten komunismoaren alde aritzeagatik.\nOrdutik hona, urtero ospatzen da Gudari Eguna irailaren 27an Euskal Herriaren alde bizitza eman zutenak oroitzeko. 1936ko Gerra Zibilean gudarien gorpuak areketara bota zituzten berberak eta haien egungo kolaboratzaileak dira gure herriaren alde gehien arriskatu zutenen memoria ahanzturaren hobi komunera bota nahi dutenak. Hain zuzen ere, hauexek dira oraintxe bertan Catalunyako oinarrizko eskubideen alde aritzeagatik independentisten aurkako sarekadak hasi eta salbuespen egoera ezarri dutenak, azken 44 urte hauetan eta gaur arte Euskal Herrian egin duten bezala.\nSarritan azaltzen digute frankismo garaian borrokatu zirenen jarrera zilegi izan zitekeen arren, frankismoaren ondorengo iruzurrari aurre egin ziotenak terrorista hutsak izan zirela. Orduko borrokalariak zein gaur egunekoenak berdin-berdin jazartzen dituzte, ordea, atzo, gaurko eta biharko gudariek jatorri eta helmuga berbera izan zutela eta dutela agerian utziz.\nBorrokan eroritakoak eskuzabaltasunaren eredurik handiena dira preso, iheslari eta deportatu politikoekin batera. Dena ezer ezaren truke eman dutenen eredua dira, sistema honek bultzatzen duen indibidualismo eta elkartasun ezaren antagonismoa. Kapitalismoaren enpresa handien komunikabideek hedatzen duten zabor ideologikoaren aurrean, gudarien baloreek izan behar dute euskal gazteriaren erreferente nagusia. Borroka zilegi delako, gora eusko gudariak!\nEuskal Herria, 2019ko irailaren 27a.


Arizmendi Ikastolaren Lanbide Heziketak XXI. mendeko etxebizitzaren gaineko jardunaldia egingo du maiatzaren 9an. | Kimu Berri\nArizmendi Ikastolaren Lanbide Heziketak iaz hasitako bideari jarraipena eman nahi dio. Natura eta eraikuntza arloko gaiak jorratzen hasi ziren iaz eta aurtengoarekin zikloa itxiko dute. Antolatzaileen esanetan "bi atal horiek batera joan behar dira, pertsonen ongizatea areagotu nahi badugu, jasangarritasunaren ikuspegitik". Alor honetan txertatzen dira eraikinen birgaitzea, materialen erabilpena, orubeen aprobetxamendua, besteak beste. Hori horrela, Arizmendi Ikastolak eraikuntzako profesional eta interesdun guztiekin, eraikitzeko ikuspegi hau partekatu nahi du, gai hauetan adituak diren profesionalen eskutik, euren ikuspuntua eta esperientzia ezagutzeko parada eskainita.\nLan jardunaldian maiatzaren 9an egingo da Arrasaten, Kulturaten. Ekitaldia goizeko 9etan hasiko da, agirien eta dokumentazioaren banaketarekin. Ondoren ongietorria egingo diete bertaratutakoei:\nInazio Azkarragaurizar, Arrasateko alkateak; Alberto Gorroñogoitia, LKSeko zuzendariak; eta Edurne Erauskin, Arizmendi Ikastolako Lanbide Heziketaren arduradunak egingo diete ongietorria bertaratutakoei.\nLuis B. de Carrera González arkitektoa. ”Ekoaldeak: komunitateak eta Eraikuntza" izenburuko hitzaldia eskainiko du. Melitón González, Amayuelas-eko bizilaguna eta Tierra de Campos-eko Paulo Freire landa-unibertsitateko Eraikuntzako saileko arduraduna ere izango dira. Horiek ”Amayuelas, espazioen errekuperaketa formaziorako zein bizitzarako balio gisa”, izenburuko hitzaldia eskainiko dute.\nEkokaleak, sari banaketa ekitaldia\nEkokaleak Hiri-Altzari Iraunkorraren VI. Ideia Lehiaketaren sari banaketa ekitaldia egiteko ere aprobetxatuko dute hitzordua eta ondoren Ramon Garitano arkitektoak ”Bergara: kirol instalakuntzetan bihurtutako industrialdea. Esperientzia aintzindari bat” izenburuko hitzaldia egingo du, eta Pepe Martínez LKSko arkitektoak ”Buesa Arena handitzeko lanak eta Ganadu plazako kupulako lekualdatzea” izenekoa eskainiko du.\nDonostiako Tabakalerako eraikinaren berreskurapenaren gaineko hitzaldia ere izango da Jon Monteroren bitartez, eta ondoren hizlari guztiek mahai inguruan parte hartuko dute.